1878.09.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9

τῆς 30 Σεπτεμβρίου 1878.

(Σάββατον.)

Ὥρα 2. μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐνεκρίθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεστάλησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον τρία ἰδιωτῶν τηλεγραφήματα ἐκ Ζακύνθου, δι’ ὧν οὗτοι προσφέρονται ν’ ἀναλάβουν τὴν ἐργολαβίαν τῆς προμηθείας τοῦ ἅλατος ὑπὸ ὅρους συμφερωτέρους τῶν ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ. Θὰ κατατεθοῦν εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ ὅστις τῶν κυρίων Βουλευτῶν θέλει, δύναται νὰ τὰ ἴδῃ.

§2ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Εἷς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μου πρὸ ὀλίγου μοὶ ἔλεγεν, ὅτι προσφέρεται καὶ εἷς ἐγγυητὴς δι’ αὐτούς· τὸν ἐρωτῶ, ἐὰν δύναται νὰ εἴπῃ τὸ ὄνομά του.

§3ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἶναι ὁ κύριος Ῥόκος.

§4ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐὰν προσφέρηται ὁ κύριος Ῥόκος, νὰ δοθοῦν ἀμέσως.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἰωάννης Καληντέρης, ἀναφέρων ὅτι ἐνοικίασεν ἐπὶ δημοπρασίας τὸν ἐλαιόκαρπον τῆς ἐν τῇ Εὐβοίᾳ Μονῆς τοῦ Γέροντος ἀντὶ δραχμῶν 2,670, παραπονεῖται κατὰ τῶν μοναχῶν, ὡς παραχωρησάντων τὴν ἐνοικίασιν εἰς ἕτερον οἰκεῖον αὐτῶν, ἀντὶ δραχμῶν 1,200 μόνον, καὶ ἐξαιτεῖται νὰ δώσωσιν οὗτοι λόγον καὶ τιμωρηθῶσι. Θ’ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Σάθας ἀφιεροῖ τῇ Βουλῇ τὴν βʹ σειρὰν τοῦ συγγράμματός του «ἡ Μεσαιωνικὴ Βιβλιοθήκη».

§6ΦΙΛΗΜΩΝ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσω δι’ ὀλίγων ἐξηγήσεις τινὰς περὶ τούτου. Γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι αἱ μεσαιωνικαὶ μελέται κατὰ τοὺς τελευταίους αὐτοὺς χρόνους ἔλαβον μεγάλην ἔντασιν ἐκ μέρους τῶν σπουδαιοτέρων πεπαιδευμένων. Ὁ κ. Σάθας, ὁμογενὴς γνωστὸς, κατέγεινεν εἰς τὰς μελέτας αὐτὰς, ἤδη δὲ ἐδημοσίευσε μίαν σειρὰν μεσαιωνικῶν κειμένων ἀνεκδότων. Ὁ ἀείμνηστος Σίνας, θέλων νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐργασίαν ταύτην, ἐπὶ ἀρκετὰ ἔτη κατέβαλε τὰς δαπάνας, ὅπως, ἀπὸ τῶν ἀρχείων τῆς Βενετίας, πλουσίων εἰς κείμενα, ἀναφερόμενα δὲ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς μεσαιωνικῆς Ἑλλάδος λάβῃ ὁ κ. Σάθας ἀντίγραφα, νομίζω δὲ, ὅτι ἔλαβε 4–5 χιλιάδας ἀντίγραφα τοιαῦτα. Ὁ κ. Σάθας ἐκ τῆς μελέτης του αὐτῆς, ἀναγομένης εἰς μίαν τῶν σκοτεινοτέρων καὶ θλιβερωτέρων περιόδων τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας, ἀπὸ τὰ 1400 ἕως τὰ 1500, τῶν χειρογράφων αὐτῶν ἓν μέρος θὰ τυπώσῃ, ὑπὸ τὴν ἐπιγραφὴν «δευτέρα σειρὰ τῆς μεσαιωνικῆς βιβλιοθήκης». Τὰ ἔγγραφα ταῦτα, ἀφοῦ μέρος ἐκδώσῃ ὁ κ. Σάθας, δωρεῖται εἰς τὴν βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Σάθας, δημοσιεύων τὴν δευτέραν σειρὰν τῆς μεσαιωνικῆς βιβλιοθήκης, ὡς ἐν τῇ ἐπιστολῇ του πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον γράφει, λαμβάνει τὴν τόλμην νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ σεβαστὸν Σῶμα τῆς Βουλῆς τὴν ἄδειαν, ὅπως ἀφιερώσῃ τῇ Βουλῇ τῶν Ἑλλήνων τὴν δημοσιευομένην ταύτην σειρὰν τῶν ἱστορικῶν μελετῶν, καὶ ὡς ὀφειλόμενον φόρον εὐγνωμοσύνης πρὸς τὴν ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἥτις μετὰ τοσούτου ζήλου υἱοθέτησε καὶ προήγαγεν αὐτὰς, καὶ ὡς ἐλάχιστον δεῖγμα ἀτομικοῦ σεβασμοῦ καὶ διαπύρου εὐγνωμοσύνης αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν, ὅπως ὁ κ. Σάθας ἀφιερώσῃ τὸ ἔργον του εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ συγχρόνως ὁ κ. Πρόεδρος νὰ διαβιβάσῃ καὶ τὰς εὐχαριστίας της πρὸς αὐτὸν μετὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλή;

§8ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9ΦΙΛΗΜΩΝ. Καὶ τὰ εὐχαριστήρια τῆς Βουλῆς.

§10ΖΩΧΙΟΣ. Τὰ εὐχαριστήρια; Κύριε ἐλέησον!

§11ΦΙΛΗΜΩΝ. Διατί; εἶναι λίαν λογικὸν, διότι αὐτὸς κάτεγεινεν εἰς ἔργον μεγάλης ἀξίας καὶ σπουδαιότητος, παρακαλεῖ δὲ νὰ τῷ ἐπιτραπῇ, ἵνα τὸ ἀφιερώσῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§12ΖΩΧΙΟΣ. Πολὺ καλά. Ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ τὴν ἀφιέρωσιν, ἀλλ’ ὄχι καὶ νὰ ἐκφράσῃ τὰ εὐχαριστήριά της πρὸς αὐτόν. Ἠξεύρετε τί σημαίνουν τὰ εὐχαριστήρια τῆς Βουλῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους; Αὐτὸς πληρόνεται, καὶ ἐργάζεται.

§13ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὅλοι πληρόνονται, ἀλλ’ εἶναι διαφορὰ μεταξὺ τῶν πληρονομένων καὶ παραγόντων ἔργα, καὶ τῶν πληρονομένων καὶ μὴ παραγόντων, ζημιούντων δὲ τὸ ἔθνος των· ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τῶν γνωστῶν καὶ ἀγνώστων εἰς τὴν Εὐρώπην, οἵτινες ἐργάζονται διὰ νὰ σώσουν τὸ ἔθνος των.

§14ΖΩΧΙΟΣ. Δόξα σοι ὁ Θεὸς! μᾶς ἔσωσεν ὁ Σάθας! Αὐτὰ εἶναι προοίμια, διὰ νὰ ψηφίσωμεν κονδύλια εἰς τὸν προϋπολογισμὸν (θόρυβος). Νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀφιέρωσιν, μάλιστα, διότι πληρόνομεν· ἀλλὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσῃ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος διὰ τῆς Βουλῆς; Ἠξεύρω ὅτι μόνον εἰς τὴν Παναγίαν δίδομεν εὐχαριστήρια, διότι αὐτὴ μᾶς σώζει· ἰδοὺ, ὅτι παρουσιάζεται καὶ ἕνας ἄλλος ἅγιος, ὅστις μᾶς λέγουν ὅτι ὕψωσε τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος μέχρι τρίτου οὐρανοῦ (θόρυβος). Νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀφιέρωσιν, ἂς ᾖναι· ἀλλὰ νὰ ἐκφράσωμεν εὐχαριστήρια, καὶ πρὸς τίνα; Πρὸς τὸν ἀναλαβόντα τὴν δημοσίευσιν τῆς μεσαιωνικῆς καταστάσεως τῆς Εὐρώπης. Καὶ τί μᾶς ἀνεκάλυψε; Τὸν μεσαιῶνα! Εὐχαριστήρια ἐκφράζονται πρὸς ἐκείνους, οἵτινες ἐδόξασαν τὰ ἔθνη των πράγματι, καὶ αὐτοὺς ἀναβιβάζουν μέχρι τρίτου οὐρανοῦ.

§15ΦΙΛΗΜΩΝ. Διὰ λόγων δὲν δυνάμεθα νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, καὶ τὰ ἔθνη δὲν δοξάζονται διὰ λόγων, ἀλλὰ δι’ ἔργων. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι ὁ κ. Σάθας ἐδόξασε τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, ἀλλ’ ὡς πατριώτης εἰργάσθη καὶ αὐτὸς καὶ ἐργάζεται ἀναλόγως καλλίτερον ἄλλων τινῶν ὅσοι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐργάζονται (θόρυβος). Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Ζωχιὸς, ἀνὴρ πεπαιδευμένος πράγματι, λέγει ποίαν ὑπηρεσίαν ἔκαμεν ὁ κ. Σάθας; Ὁ κ. Σάθας δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πληρόνονται μὲν, ἀλλ’ ἐργάζονται ἐν ἡσυχίᾳ καὶ ταπεινότητι (θόρυβος).

§16ΖΩΧΙΟΣ. Πρέπει πάντοτε νὰ ἔχωμεν ὑποτρόφους (θόρυβος). Προχθὲς εἰς μίαν ἄλλην ἔκδοσιν, τὴν ὁποίαν ἐπαρουσίασαν, εἴπομεν νὰ μὴ μείνῃ ὀπίσω τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος, ἀλλὰ νὰ δώσῃ συνδρομήν. Πολὺ καλὰ· ἀλλ’ ὄχι νὰ δώσωμεν καὶ εὐχαριστήρια (θόρυβος). Ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ εὐχαριστῇ παρὰ τὸν Βασιλέα, ἐρχόμενον ἐν θριάμβῳ, ἢ ἕνα στρατηγὸν, ὅστις σώζει καὶ δοξάζει τὴν Πατρίδα, ἢ ἕνα ὑπουργὸν ὅστις ἔσωσε τὸν τόπον. Ἀλλὰ νὰ εὐχαριστήσῃ τὸν ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον μισθοδοτεῖ, δὲν τὸ ἐννοῶ. Εἶναι λόγιος ἄνθρωπος, ἔχει καλῶς· ἀλλὰ νὰ τὸν εὐχαριστήσῃ ἡ Βουλὴ, αὐτὸ, ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἐννοήσω.

§17ΣΟΥΤΣΟΣ. Ὑποθέτω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁπωσδήποτε θέλετε γράψει πρὸς τὸν κ. Σάθαν, ὅτι εὐχαρίστως ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται τὴν ἀφιέρωσίν του· ὅταν γράψητε τοῦτο, εἶναι τὸ αὐτό.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σύμφωνος λοιπὸν ἡ Βουλὴ νὰ γραφῇ ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Σοῦτσος;

§19ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§20ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλων εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἐπιόντος ἔτους 1879, κρίνω ἀναγκαῖον νὰ ὑποβάλω εἰς αὐτὴν βραχείας τινὰς παρατηρήσεις καὶ πληροφορίας. Καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἀριθμῶν, παρακαλῶ τοὺς κκ. Βουλευτὰς νὰ μὴ μὲ διακόπτωσι δι’ ἐρωτήσεων· ἐὰν δ’ ἔχωσιν ἀνάγκην πληροφοριῶν, προθύμως θέλω χορηγήσει αὐτὰς, ἐὰν τὰς ἐρωτήσεις των ἀποτείνωσιν εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου. Κατὰ τὸν ὑποβαλλόμενον προϋπολογισμὸν, τὰ μὲν ἔσοδα ἀνέρχονται εἰς δραχμὰς 43,926,651, τὰ δ’ ἔξοδα εἰς 49,524, 588· ἑπομένως ἔχομεν ἔλλειμμα ἐκ δραχμῶν 5,597,934. Ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος, συγκρινόμενος πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους, περιέχει τὰς ἑξῆς διαφορὰς ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα· ὁ ὑποβληθεὶς εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τὸ τέλος τοῦ 1877 προϋπολογισμὸς διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος περιεῖχεν ἔσοδα 42,859, 970· ἀλλὰ τὸ ποσὸν τοῦτο περιώρισεν ἡ Βουλὴ κατὰ δραχμὰς 70,000, καὶ ἑπομένως ὁ ψηφισθεὶς προϋπολογισμὸς περιεῖχεν ἔσοδα 42,789,970. Ἔξοδα δὲ περιεῖχεν ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος κατὰ τὴν ὑποβολήν του 40,802,176, ἑπομένως εἶχεν περίσσευμα 2,057,794. Ἀλλὰ, κατὰ τὴν συζήτησιν, τὸ ποσὸν τῶν ἐξόδων ἀνεβιβάσθη εἰς 41,132,951 καὶ 87|00· ἑπομένως περιωρίσθη τὸ περίσσευμα ἀπὸ 2,057,794 εἰς 1,657,018 δρ. καὶ 13 λεπτά. Ἐπειδὴ ὅμως εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1878 ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωτικαὶ καὶ ἔκτακτοι πιστώσεις διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων, αἵτινες κεῖνται ἤδη ὑπὸ τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς, ἐζητήθησαν δὲ τοιαῦται διὰ τῶν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὑποβληθεισῶν προτάσεών μου δραχμαὶ ἐν συνόλῳ 725,073 καὶ 94 λεπτὰ, διὰ τοῦτο ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ ἔτους 1878 ἀνεβιβάσθη εἰς δραχμὰς 41,858,025 καὶ 81 λεπτὰ· ἑπομένως τὸ περίσσευμα ἀπὸ 1,657,018 καὶ 13% ἠλαττώθη εἰς δραχμὰς 931,944 καὶ 19%. Θὰ ὑποβληθῶσιν ὅμως καὶ ἄλλαι πιστώσεις εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου, τὸ ποσὸν τῶν ὁποίων δὲν δύναμαι ἤδη νὰ προσδιορίσω, καὶ ἑπομένως τὸ ὡς πλεόνασμα παρουσιαζόμενον ποσὸν ἢ θὰ ἐκλείψῃ ἢ θὰ μειωθῇ κατὰ πολύ. Ὁ ὑποβαλλόμενος προϋπολογισμὸς, ὡς εἶπον, περιλαμβάνει ἔσοδα 43,926,654 δραχμὰς, ἑπομένως πλέον τοῦ διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος ψηφισθέντος προϋπολογισμοῦ, 1,136,684 δραχμάς. Πληροφορῶ δὲ τὴν Βουλὴν, ὅτι εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τῶν ἐσόδων ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς πιθανότητας καὶ τὰς περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον νὰ ἐξασφαλίσωσι τὸ προϋπολογιζόμενον ποσὸν, καὶ διὰ τοῦτο, ἐνῷ τὰ ἔσοδα κεφαλαίων καὶ ἄρθρων τινῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἠλαττώθησαν κατὰ 1,849,978 δραχμὰς, τὰ ἔσοδα ἄλλων κεφαλαίων καὶ ἄρθρων τοῦ αὐτοῦ προϋπολογισμοῦ ηὐξήθησαν κατὰ 2,986,662 δραχμὰς, ἐκ τῶν ὁποίων, ἀφαιρουμένων τῶν ἐλαττώσεων, προκύπτει καθαρὸν περίσσευμα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1879 ἐκ δραχμῶν, ὡς σᾶς εἶπον, 1,136,684. Τὰ φύλλα τῆς λεπτομερείας καὶ ἡ ἔκθεσις ἡ συνοδεύουσα τὸν προϋπολογισμὸν ἀναλύουσι τὰς αὐξομειώσεις ταύτας καὶ δίδουσι τὸν λόγον, ἐφ’ οὗ ἐστηρίχθησαν αὗται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔξοδα, εἶπον ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς περιλαμβάνει διὰ τὸ ἔτος 1879 δραχμὰς 49,524,588· σχετικῶς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1878, τοῦ ὁποίου τὸ ποσὸν μετὰ τῶν ἤδη χορηγηθεισῶν καὶ ζητηθεισῶν πιστώσεων ἀνεβιβάσθη, ὡς προεῖπον, εἰς 41,858,025 καὶ 81 λεπτὰ, ἔχει ἐπὶ πλέον διαφορὰν 7,666,562 καὶ 19 λεπτῶν. Ἡ διαφορὰ, τῷ ὄντι, συγκριτικῶς πρὸς τοὺς δύο προϋπολογισμοὺς, εἶναι μεγίστη, καὶ ὀφείλω διὰ τοῦτο νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινὰς εἰς τὴν Βουλὴν, μολονότι τὰ ποσὰ ταῦτα δικαιολογοῦνται διὰ τῶν ἐκθέσεων, αἱ ὁποῖαι συνοδεύουν τοὺς προϋπολογισμοὺς ἑκάστου ὑπουργείου. Ἡ ἐπὶ πλέον λοιπὸν διαφορὰ κατὰ τὸ μέγιστον τοῦτο ποσὸν προκύπτει κυρίως ἐκ τῶν ἑξῆς κονδυλίων· α) εἰς τόκους ἐσωτερικοῦ χρέους δραχμαὶ 468,813 καὶ 35|00 ἐπὶ πλέον, διότι διὰ τὸ δάνειον τῶν 9,000,000 φράγκων, ἀντὶ 77,873 καὶ 60|00, αἵτινες ἐψηφίσθησαν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1878, ὁ ὑποβαλλόμενος προϋπολογισμὸς περιέχει 160,000, ἤτοι πλέον 82,126 καὶ 40|00, διότι ἐντὸς τοῦ 1879 πρόκειται νὰ ἐξοφληθῶσιν ὅλαι αἱ ὁμολογίαι τοῦ προκειμένου δανείου. Διὰ τὰ δάνεια τῶν 37,000,000 τὰ ὁποῖα συνωμολογήθησαν, ὡς γνωστὸν, μετὰ τῶν δύο Τραπεζῶν, τῆς Ἐθνικῆς ἐξ 31,000,000 καὶ τῆς Ἰονικῆς ἐξ 6,000,000, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1878 περιεῖχεν ὡς τόκον 430,000, ἐνῷ ὁ ὑποβαλλόμενος προϋπολογισμὸς περιέχει 476,993 καὶ 4|00, ἤτοι ἐπὶ πλέον 46,993 καὶ 4|00, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ πραγματικὸν ποσὸν τοῦ τόκου τῶν δανείων τούτων. Εἰς τὸν ὑποβαλλόμενον προϋπολογισμὸν συμπεριελήφθη προσέτι ὁ τόκος τοῦ δανείου τῶν 6,000,000, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συνομολογήσῃ ἡ Κυβέρνησις μετὰ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ τὴν εἰς αὐτὴν ὑποβληθεῖσαν σύμβασιν· καὶ τὸ ποσὸν τοῦ τόκου τούτου ἀνέρχεται εἰς 90,000 δραχμὰς, δηλαδὴ διὰ 3,000,000 μεταλλικοῦ 60,000 δραχμὰς πρὸς 2% καὶ διὰ 3,000,000 χαρτονομίσματος πρὸς 1%, δραχμὰς 30 χιλιάδας. Συμπεριελήφθη ἐπίσης ὁ τόκος ἑτέρου δανείου, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θὰ συνομολογήσῃ, ἐὰν ἡ Βουλὴ χορηγήσῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἄδειαν, μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐκ 5,000,000 ἐπὶ τόκῳ 1%, δραχμαὶ 50,000. Συμπεριελήφθη καὶ ὁ τόκος 5,000,000 ἐντόκων γραμματίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκδώσῃ ἐπὶ πλέον ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν λάβῃ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν, καὶ τὸ ποσὸν τοῦ τόκου τούτου, πρὸς 7% λογιζόμενον, ἀνέρχεται εἰς 350,000. Ἑπομένως οἱ προστεθέντες τόκοι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1879 διὰ τὸ ἐσωτερικὸν χρέος εἶνε πλέον τοῦ ἔτους 1878 κατὰ 619, 119 δραχμὰς καὶ 44|00. Ἀφ’ ἑτέρου ἠλαττώθη ὁ τόκος τῶν 10,000,000 φράγκων, ἐκ δραχμῶν 578,000, τὰς ὁποίας περιεῖχεν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1878, εἰς 564,474 δραχ. καὶ 73|00, ἤτοι ἐπὶ ἔλαττον 13,525 καὶ 27|00, διότι αὐτὸς εἶνε ὁ πραγματικὸς τόκος, τὸν ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ πληρώσωμεν διὰ τὸ δάνειον τοῦτο, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ τὴν πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δανεισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν 2,262,133 καὶ 60|00 ἐπὶ τόκῳ 1%, διὰ νὰ ἐξαγοράσῃ τὰς περιελθούσας εἰς τὴν Τράπεζαν ὁμολογίας τοῦ δανείου τούτου, κατὰ τὴν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς σύμβασιν. Ἐπίσης ἠλαττώθη τὸ ποσὸν, τὸ διὰ τὸ δάνειον τῶν ἀτμοτελωνίδων πληρονόμενον, ἐκ δραχμῶν 106,789 καὶ 63/00, τὸ ὁποῖον περιεῖχεν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1878, εἰς δραχ. 100,009 καὶ 35|00, ἤτοι ἐπὶ ἔλαττον 6,780 καὶ 28|00· διότι αὐτὸ εἶνε τὸ ποσὸν τὸ πραγματικὸν, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ πληρώσωμεν κατὰ τὸ 1879. Ἐπίσης περιωρίσθη ὁ τόκος τῶν προσωρινῶν δανείων ἀπὸ 200,000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας περιλαμβάνει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1878, εἰς δραχ. 160,000, διότι αὐτὸ εἶνε τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ πληρώσωμεν διὰ τὰ προσωρινὰ δάνεια κατὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος. Καὶ τελευταῖον ἠλαττώθη ὁ τόκος τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ ἐντόκων γραμματίων ἐξ 9,000,000, ἀπὸ 720,000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας περιλαμβάνει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1878, εἰς 630,000, διότι, ὡς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ ἐλαττώσῃ τὸν τόκον τῶν ἐντόκων γραμματίων ἀπὸ 8 εἰς 7% διὰ τὰ ἑξαμηνιαῖα γραμμάτια καὶ εἰς 6% διὰ τὰ τριμηνιαῖα· ὑπελόγισε δὲ τὸν τόκον πρὸς 7%, ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι θὰ προτιμηθῶσι τὰ ἑξαμηνιαῖα γραμμάτια. Ἑπομένως αἱ ἐλαττώσεις αὗται ἀνέρχονται εἰς 150,305 καὶ 55|00. Τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο, ἀφαιρούμενον ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 619,119 καὶ 44|00, περὶ οὗ ὡμίλησα ἤδη, ἀφίνει περίσσευμα καθαρὸν, διὰ τόκον τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους, δραχμὰς 468,813 καὶ 89|00· διὰ νὰ ἦμαι μάλιστα ἀκριβὴς, προσθέτω, ὅτι ἀφῃρέθησαν καὶ λεπτὰ 58 ἀπὸ τὸ ποσὸν τῶν ἐξόδων τῆς κληρώσεως, καὶ διὰ τοῦτο τὸ ἀληθὲς καὶ πραγματικὸν περίσσευμα εἶναι ὄχι 89 λεπτὰ, ἀλλὰ 31–βʹ) αὔξησιν στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν συντάξεων δραχ. 69,000. γʹ) ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει πλεόνασμα 22,615 δραχ· ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἔχει πλεόνασμα 23,010 καὶ 99|00· ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν περιλαμβάνει ἐπὶ πλέον 53 506 καὶ 86|00· τοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δραχ. 28,641· ὁ δὲ τοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, συγκριτικῶς πρὸς τὰς τακτικὰς δαπάνας τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1878, περιλαμβάνει πλεόνασμα 5,269,547 καὶ 14|00· ἡ δαπάνη δ’ αὕτη ὑπολογίζεται ἐπὶ στρατοῦ 18,000 ἀνδρῶν, καὶ περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς θὰ χορηγήσῃ τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις καὶ πληροφορίας κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ εἰς τὴν Βουλήν· ἐκθέτει δ’ αὐτὰς καὶ ἤδη ἐν τῇ ἐκθέσει του, τῇ συνοδευούσῃ τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου του. Καὶ ὁ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν περιέχει ἐπίσης πλεόνασμα 1,840,952, περὶ οὗ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς θὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας καὶ ἐξηγήσεις, αἵτινες ὅμως περιέχονται καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτοῦ, τῇ συνοδευούσῃ τὸν προκείμενον προϋπολογισμόν. Ἐκτὸς τούτων, ὁ προϋπολογισμὸς περιλαμβάνει ἐπὶ πλέον, δι’ ἔξοδα διοικήσεως καὶ ἐπιστασίας, συγκριτικῶς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τρέχοντος ἔτους, δραχμὰς 165,849 καὶ 19|00, περὶ ὧν ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις περιέχει τὰς δεούσας ἐξηγήσεις. Ἐπίσης εἰς τὸ μέρος περὶ διαφόρων πληρωμῶν περιλαμβάνεται ἐπὶ πλέον ποσὸν 160,050 δραχμῶν, ἤτοι, δι’ ἐπιστροφὴν χρημάτων 3,500 καὶ δι’ ἐκτέλεσιν δικαστικῶν ἀποφάσεων καὶ ἀντιμισθίαν δικηγόρων καὶ ἄλλων ἐξόδων τοῦ δικαστικοῦ τμήματος ἐκ δρ. 500, δραχμὰς 156,550. Τελευταῖον δὲ τὸ κεφάλαιον τῆς ὁδοποιΐας ηὐξήθη ἀπὸ 1,400,000 δραχμῶν, αἵτινες σημειοῦνται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1878 καὶ αἵτινες δὲν ἐπαρκοῦσι διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῶν εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας ἀνηκόντων κεφαλαίων, εἰς 1,800,000, ἤτοι ἐπὶ πλέον 400,000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐπηνέχθησαν καὶ μικραί τινες ἐλαττώσεις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1879 συγκριτικῶς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1878, διότι αἱ δαπάναι τῆς Βουλῆς προσδιορίζονται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1879 εἰς δραχμὰς 467,000, ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀρκεῖ δι’ αὐτὴν, ἀντὶ δραχ. 489,730, τὰς ὁποίας περιέχει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1878· ἑπομένως ἡ ἐπὶ ἔλαττον διαφορὰ ἀνέρχεται εἰς δραχ. 22,730. Καὶ προσέτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐπηνέχθησαν ἐλαττώσεις τινὲς, ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ὑπαγορευόμεναι, ἐκ δραχ. 87,619 καὶ 36|00. Τῶν ἐλαττώσεων λοιπὸν τούτων τὸ ποσὸν ἀνέρχεται εἰς 110,349 καὶ 36|00, τὸ ὁποῖον, ἐὰν ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸ ποσὸν τῶν αὐξήσεων, περὶ ὧν ὡμίλησα ἤδη, καὶ τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 8,501,985 καὶ 49|00 συγκριτικῶς πρὸς τὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθέντα προϋπολογισμὸν τοῦ 1878, ὑπολείπεται καθαρὸν πλεόνασμα ἐξ 8,391,636 καὶ 13|00. Ἀλλ’ ἐπειδὴ, ὡς εἶπον ἤδη, ἐκτὸς τῶν ψηφισθεισῶν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1878 πιστώσεων ἐκ δραχμῶν 41,132,951 καὶ 87|00, ἐχορηγήθησαν καὶ ἐζητήθησαν πιστώσεις ἐκ δραχ. 725,073 καὶ 94|00, ἡ ἐπὶ πλέον διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο προϋπολογισμῶν τοῦ 1878 καὶ τοῦ 1879 ἀνέρχεται εἰς 7,666,562 καὶ 19|00, καθ’ ἃ προεξέθηκα. Ὁ ἔντιμος προκάτοχός μου, ὑποβαλὼν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1878 εἰς τὴν Βουλὴν τῇ 10 Δεκεμβρίου 1877, συνυπέβαλε καὶ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1876, διότι εἶχε λήξει τότε ἡ χρῆσις ἐκείνη, καὶ πίνακα ἐμφαίνοντα τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐτῶν 1871–1876. Ἐγὼ δὲν ἠδυνήθην νὰ συνυποβάλω τὸν ἀπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1877, διότι δὲν ἔληξεν εἰσέτι αὕτη, ὡς γνωστὸν, λήγει τὴν 31 Ὀκτωβρίου, καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποβάλω προσεχῶς τόν τε ἀπολογισμὸν ἐκεῖνον καὶ προσωρινὴν κατάστασιν τῆς χρήσεως τοῦ 1878. Πληροφορῶ μ’ ὅλον τοῦτο τὴν Βουλὴν, ὅτι κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1877 ἐβεβαιώθησαν, ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου τοῦ ἔτους τούτου μέχρι 31 Αὐγούστου 1878, ἔσοδα 40,231,606 καὶ 18% εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο, προστιθεμένου καὶ τοῦ διὰ τὰς ἀτμοτελωνίδας συνομολογηθέντος δανείου μετὰ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, ἐκ δραχμῶν 320,000, τὰ ἔσοδα τοῦ 1877, τὰ μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου βεβαιωθέντα, ἀνέρχονται ἐν συνόλῳ εἰς 40,551,606 καὶ 18%. Ἐξ αὐτῶν δὲ εἰσεπράχθησαν μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1878 36,940,826 καὶ 79%, ἐξ ὧν 444,007 δραχμαὶ καὶ 6% προέρχονται ἀπὸ τὰ ἐκτυπωθέντα νέα χαλκονομίσματα, τὰ ὁποῖα κατελογίσθησαν εἰς τὴν χρῆσιν ἐκείνην, τοῦ 1877. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὴν χρῆσιν τοῦ 1878, πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐβεβαιώθησαν μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 21,602,936, καὶ εἰσεπράχθησαν 18,693,989 δραχμαί. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ θέλω χορηγήσει εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πᾶσαν ἄλλην πληροφορίαν, εἴτε ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα εἴτε ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα. Ἤδη ἀρκοῦμαι εἰς τὴν γενικὴν ταύτην προεισαγωγικὴν ἔκθεσιν.

§21ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Πῶς θὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα;

§22ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1879, θὰ καλυφθῇ ἀπὸ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ συνομολογήσῃ ἡ Κυβέρνησις μετὰ τῆς Ἰονικῆς καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν ἐντόκων γραμματίων, ἂν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐγκρίνῃ τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια. Καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον τὸν γενικὸν πίνακα τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων, καὶ τὰ νομοσχέδια περὶ τοῦ προσδιορισμοῦ αὐτῶν. (Ὅρα σελίδας 69–71.) Ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον πρὸς διανομὴν καὶ τὸν πρὸ ἡμερῶν τυπούμενον προϋπολογισμόν.

§23ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἰς τί ἀποδίδετε τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῶν βεβαιωθέντων καὶ εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ 1877;

§24ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τοὺς στρεμματικοὺς φόρους καὶ εἰς τοὺς φόρους τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν, ἡ εἴσπραξις τῶν ὁποίων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον καθυστερεῖ. Περὶ τούτων δὲ θὰ λάβῃ πάσας τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας ἡ Βουλὴ διὰ τοῦ μετ’ ὀλίγον ὑποβληθησομένου ἀπολογισμοῦ.

§25ΖΩΧΙΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἄλλος προϋπολογισμὸς, ἢ αὐτὸς μόνος εἶναι;

§26ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς περιέχει, κύριοι, τὰς τακτικὰς δαπάνας, ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν, δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι περιλαμβάνει καὶ ἐκτάκτους δαπάνας, διότι ὁ μὲν κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν διὰ τῶν πιστώσεων, τὰς ὁποίας ζητεῖ, προτίθεται νὰ προβῇ εἰς τὴν κατασκευὴν δεξαμενῆς καὶ εἰς ἄλλα ἔργα, ὧν ἡ δαπάνη περιέχεται εἰς τὸν ὑποβαλλόμενον προϋπολογισμόν· ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῶν 13,000,000, εἰς ὅσα ἀνέρχεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου του, προτίθεται νὰ συντηρήσῃ τακτικὸν στρατὸν ἐκ 18 χιλιάδων ἀντὶ 10 χιλιάδων, τὰς ὁποίας εἴχομεν μέχρι τοῦδε. Ἐπειδὴ ὅμως ἐξακολουθοῦμεν διατελοῦντες ἐν ἐκτάκτοις περιστάσεσι, καὶ ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν ταύτην εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ τὴν δίδω εἰλικρινῶς, ἐκτὸς αὐτῶν τῶν δαπανῶν, ἔχομεν ἀνάγκην καὶ ἄλλων διὰ τὰς ἐκτάκτους ταύτας περιστάσεις, καὶ περὶ τούτων θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην εἰδικῆς ἀδείας τῆς Βουλῆς, καὶ ταύτην ἐζητήσαμεν ἤδη διὰ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν εἰσηγάγομεν περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ 12,000,000, τῶν ὁποίων ἐνδέχεται νὰ κάμωμεν χρῆσιν, ἀλλ’ ἐνδέχεται καὶ νὰ μὴ κάμωμεν.

§27ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ ὁ Θεὸς εἶναι μέγας, καὶ εἰμπορεῖ νὰ τὰ κάμῃ 20. Εἰς τὸν προϋπολογισμόν σας δὲν ἐπροσθέσατε ἕν κεφάλαιον ὄχι μικρὸν, τὸ ὁποῖον πάντοτε γίνεται, διότι τοῦ χρόνου θὰ ἔλθῃ ἄλλος ὑπουργὸς καὶ θὰ μᾶς ζητήσῃ δι’ ἐκτάκτου πιστώσεως ἄλλα 2,000,000. Λοιπὸν εἰς τὰς δαπάνας πρέπει νὰ προσθέσητε καὶ αὐτὸ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον, διότι πάντοτε λέγουν οἱ ὑπουργοί, πολὺ καλὰ ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος προκάτοχός μου ὅπου σᾶς ἐζήτησεν αὐτὸ τὸ ποσόν· ἀλλὰ νὰ δώσητε ἀκόμη 2,000,000, καὶ δι’ αὐτὸ κατ’ ἔτος προστίθενται ἓν ἢ δύω ἑκατομμύρια ἔκτακτοι πιστώσεις· λοιπὸν τὸ ἔλλειμα θὰ ἦναι τουλάχιστον 11 ἑκατομμύρια.

§28ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς, κύριοι, ἐφροντίσαμεν νὰ περιλάβωμεν εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ἐξόδων ὅλας ἐν γένει τὰς δαπάνας, ἃς ἐνομίζομεν ἀναγκαίας. Ἐλπίζω δὲ ὅτι ὄχι μόνον δὲν θὰ παρουσιασθῇ ἀνάγκη ἀναπληρωματικῶν ἢ ἐκτάκτων πιστώσεων, ἀλλὰ θὰ προκύψῃ καὶ περίσσευμα ἀπὸ τὰς διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ζητουμένας πιστώσεις.

§29ΖΑΪΜΗΣ. Ἔκτακτος προϋπολογισμὸς θὰ ὑποβληθῇ ἄλλος;

§30ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§31ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μᾶς δώσητε καθαρὰς ἐξηγήσεις. Εἴπετε πρὸ ὀλίγου, ὅτι, πλὴν τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν θέλουσιν ὑποβληθῇ αἰτήσεις ἐκτάκτων πιστώσεων, καὶ ἀνεφέρατε εἰδικῶς ὡς πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν τὰ ἀντικείμενα, εἰς ἃ θὰ ἀφορῶσιν αἱ πιστώσεις αὗται· ἀνεφέρατε δὲ καὶ ὡς πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι θ’ ἀφορῶσιν εἰς ἐνδεχομένην αὔξησιν τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ· κατόπιν δὲ εἴπετε, ὅτι ἐζητήθη ἤδη διὰ προτάσεως πίστωσις 12,000,000. Ἐννοεῖτε, ὅτι ταῦτα τὰ 12,000,000 θέλουσι καλύψει τὰς ἐκτάκτους ἀνάγκας τῶν ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν, ἢ ἐννοεῖτε, ὅτι ταῦτα τὰ 12,000,000 ἀφορῶσιν εἰς τὸ ἔτος 1878, διὰ δὲ τὸ ἔτος 1879, πρὸς τὰ ἤδη αἰτούμενα διὰ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, θέλουσι συμπληρωτικῶς τεθῇ καὶ ἄλλα ποσά. Ἰδίως ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας εἰς τοῦτο, διότι πρὶν ἢ ἐπιληφθῶμεν τῆς ἐξετάσεως τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, πρέπει νὰ γινώσκωμεν, ἐὰν θὰ ὑπάρχῃ ἔκτακτος προϋπολογισμὸς καὶ ποῖός τις ἔσται ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτιμήσωμεν τὰ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ ὅταν ὑπάρχῃ καὶ ἔκτακτος, εἰμὴ ἐξ ἀντιπαραβολῆς πρὸς ἐκεῖνον· διὰ τοῦτο, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔκτακτος προϋπολογισμὸς, σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ μᾶς εἰδοποιήσητε ἀπὸ τοῦδε καὶ νὰ τὸν ὑποβάλητε ἀμέσως, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ μελετήσωμεν καὶ τοὺς δύο ἐξ ἀντιπαραβολῆς.

§32ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον, ὅτι πρόκειται νὰ ζητηθῶσιν ἔκτακτοι πιστώσεις διὰ τὰ ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν· ἀλλ’ εἶπον, ὅτι ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς αὐτοῖς, τοῖς ὑποβληθεῖσι, περιλαμβάνονται καὶ ἔκτακτοι δαπάναι, καὶ διὰ τοῦτο ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν περιέχει ἐπὶ πλέον ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1878, 5,269,600, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, 1,840,000. Λοιπὸν, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρόκειται νὰ ὑποβληθῶσιν ἔκτακτοι προϋπολογισμοὶ διὰ τὰ ὑπουργεῖα ταῦτα, ἀλλ’ αἱ πιστώσεις διὰ τὰς ἐκτάκτους δαπάνας, αἵτινες ἐνδεχόμενον νὰ χρειασθῶσιν εἰς αὐτὰ κατὰ τὸ 1879, περιλαμβάνονται ἐν τῷ ὑποβληθέντι προϋπολογισμῷ. Μίαν μόνον διάκρισιν ὀφείλω νὰ κάμω, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐκτάκτους δαπάνας, τὰς ὁποίας αἱ ἔκτακτοι περιστάσεις προκαλοῦσιν, ὅτι δηλαδὴ περὶ αὐτῶν ἐζητήσαμεν εἰδικὴν ἄδειαν, ἵνα δαπανήσωμεν κατὰ τὸ μέτρον τῆς ἀνάγκης, ὑποβάλλοντες εἰς τὴν νομοθετικὴν ἔρευναν καὶ ἀπόφασιν τὴν πίστωσιν, τὴν ὁποίαν κρίνομεν ἀναγκαίαν, ἐκ 12.000,000 δραχμῶν. Ἴσως δὲν παρουσιασθῇ ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῇ ἔκτακτος προϋπολογισμὸς διὰ τὰς τοιαύτας δαπάνας. Ἀλλ’ ἐὰν παρουσιασθῇ τοιαύτη καὶ κριθῇ ἀναγκαία ἡ ὑποβολὴ τοιούτου προϋπολογισμοῦ, οὗτος θὰ ὑποβληθῇ ἐπὶ τῆς ζητηθείσης ἐκτάκτου πιστώσεως.

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ἡ ἔκτακτος πίστωσις ἀνάγεται εἰς τὸ 1878, ἡ δὲ παρατήρησις ἐγένετο περὶ τῶν πιστώσεων τοῦ 1879· ἄρα δὲν δύνασθε νὰ ἀναφερθῆτε εἰς τὸ ποσὸν αὐτῆς τῆς πιστώσεως.

§34ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω, ὅτι ἡ ἔκτακτος πίστωσις τῶν 12,000,000 δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τὸν ὑπολειπόμενον χρόνον τοῦ 1878, καὶ διὰ τὸ ἔτος 1879, ἐφ’ ὅσον διαρκοῦν αἱ ἔκτακτοι ἀνάγκαι.

§35ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ διαθέσητε τῷ 1879 πίστωσιν ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1878, διότι τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὸν λογιστικὸν νόμον.

§36ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πίστωσις, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν, εἶναι ἀόριστος, δηλαδὴ δὲν ἀναφέρεται εἰς χρόνον, ἀλλ’ εἰς αἰτίαν, δὲν ἀναφέρεται εἰς ἔτος, ἀλλ’ εἰς τὸ ἔκτακτον τῶν περιστάσεων.

§37ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδεμία πίστωσις δύναται νὰ ἦναι ἀόριστος, κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον.

§38ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἔκτακτος πίστωσις ζητεῖται διὰ τὰς ἐκτάκτους στρατιωτικὰς καὶ ναυτικὰς ἀνάγκας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἤδη ἐψηφισμένων νόμων τοῦ 1876 καὶ 1877· Ἡ πίστωσις αὕτη θέλει διαχειρισθῆ, ὅπως διεχειρίσθησαν καὶ αἱ πιστώσεις, αἵτινες ἐχορηγήθησαν εἰς τὰς προκατόχους κυβερνήσεις· ἑπομένως ὅ,τι ἐγένετο τότε, θὰ γείνῃ καὶ ἤδη. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Τρικούπης, δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι δηλ. ἀπαιτεῖται ἰδιαίτερος προϋπολογισμὸς, ἢ νὰ γίνεται μνεία ἐν τῇ πιστώσει τοῦ ἔτους, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ αὕτη, διότι διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1877, διὰ τοῦ ὁποίου ἐχορηγήθη εἰς τὴν κυβέρνησιν ἡ ἔκτακτος πίστωσις τῶν 35,000,000, δὲν ὡρίσθη οὔτε τὸ ἔτος οὔτε ἡ χρῆσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔμελε νὰ δαπανηθῇ ἡ ἔκτακτος αὐτὴ πίστωσις· ἀορίστως ἐχορηγήθη πίστωσις 35,000,000, καὶ ἐκανονίσθη, διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου, ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἤθελε διαχειρισθῆ ἡ πίστωσις αὕτη, καὶ διὰ τοῦτο αὕτη ἐχρησίμευσε καὶ διὰ τὸ 1877 καὶ διὰ τὸ 1878. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ὅ,τι ἐγένετο κατὰ τὸ 1877 καὶ 1878, τοῦτο ἀκριβῶς θὰ γείνῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον, καὶ αὐτὸ τοῦτο ζητεῖται διὰ τῆς πιστώσεως, τὴν ὁποίαν εἰσηγάγομεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν.

§39ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ, ἐννοεῖτε, ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδέαν μου, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον· ἀρκεῖ ὅτι μᾶς ἐπληροφορήσατε, ὅτι δὲν θέλουσι ζητηθῆ πλειότερα τῶν 12,000,000, καὶ ὅτι μέρος τοῦ ποσοῦ τούτου θέλει δαπανηθῆ καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ 1878. Ὅ,τι δὲ ἤδη ζητοῦμεν εἶναι, ἵνα τὸ ποσὸν τὸ διατεθησόμενον κατὰ τὸ 1879 καταστρωθῇ ἐν προϋπολογισμῷ, ὅπως γνωρίζωμεν ἀκριβῶς εἰς τὶ προώρισται νὰ δαπανηθῇ, δυνηθῶμεν δ’ οὕτω νὰ μελετήσωμεν τὸν προϋπολογισμόν.

§40ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ ἐκτάκτων δαπανῶν, δὲν δύναταί τις νὰ προσδιορίσῃ ἀκριβῶς τὶ τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὸ 1878 καὶ τὶ διὰ τὸ 1879, καὶ διὰ τοῦτο ἐζητήσαμεν τὴν πίστωσιν ἀορίστως. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ νὰ καινοτομήσῃ, παρατρέχουσα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνομοθέτησε κατὰ τὸ παρελθὸν, καὶ ζητήσῃ προϋπολογισμὸν ἰδιαίτερον, ὑποθέτω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἔχῃ δυσκολίαν νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτον.

§41ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ τοῦτο ἠθέλησα νὰ εἴπω, ὅτι πρέπει νὰ καινοτομήσῃ· φρονῶ, ὅτι αἱ περιστάσεις αἱ σημεριναὶ δὲν εἶναι αἱ αὐταὶ μὲ ἐκείνας, καθ’ ἃς ἐψηφίσαμεν τὰς προηγουμένας πιστώσεις, καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲν πρέπει νὰ ψηφίσωμεν, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν εἰς τὶ θὰ χρησιμεύσῃ.

§42ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν θέλει παρεξηγηθῆ ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν θέλω ἀποτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐβεβαίωσεν, ὅτι πλὴν τοῦ ποσοῦ τῶν πιστώσεων, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, δὲν μέλλει νὰ ὑποβάλῃ ἄλλας ἐκτάκτους. Ἐπειδὴ δυστυχῶς συνέπεσεν ἄλλοτε νὰ ἦσθε Ὑπουργὸς ἄλλης Κυβερνήσεως καὶ νὰ βεβαιώσητε μετὰ τοῦ αὐτοῦ ἀξιωματικοῦ τρόπου, ὅτι δὲν θὰ συμβῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπέθεσεν ἡ Βουλὴ, σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς εἰπῆτε, ἐὰν ἑρμηνεύητε ἁπλῶς τὴν ἰδικήν σας πεποίθησιν καὶ γνώμην, ἢ τὴν πεποίθησιν τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα σταθμίσωμεν κάλλιον τὴν πληροφορίαν.

§43ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τοῦ λόγου τοῦ κ. προαγορεύσαντος, θεωρῶ περιττὸν νὰ ἀπαντήσω. Τὸ ἀντικείμενον τοῦτο ἐσυζητήθη ἄλλοτε διὰ μακρῶν, καὶ ἀπέδειξα διὰ τῶν πραγμάτων, ὅτι εἶχον τὸ δίκαιον ὑπὲρ ἐμοῦ. Φρονῶ δὲ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπαναφέρωμεν ζητήματα συζητηθέντα, ἀλλὰ νὰ παραδώσωμεν εἰς τὴν λήθην ὅ,τι ὁ κ. Βαλέττας ἔκρινε καλὸν νὰ ἐπαναφέρῃ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ τελευταῖον μέρος, πληροφορῶ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν, ὅτι οὔτε ἡ Κυβέρνησις οὔτε ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἦναι κυρία τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελοῦμεν καὶ ὑπὸ τὰς ὁποίας ἴσως διατελέσωμεν ἐπὶ πολὺν χρόνον, ὅπερ ἀπεύχομαι. Ἡμεῖς ὑπελογίσαμεν ὅτι διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 49,000,000, (τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ αἰτοῦμεν, καὶ διὰ τῆς ἐκτάκτου πιστώσεως, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐζητήσαμεν, ἐκ 12,000,000, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος· ἀλλ’ ἂν αἱ περιστάσεις ἀπαιτήσωσι μεγαλειτέρας θυσίας, ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ περὶ τούτου, διότι εἶναι κυρία, δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ ἀναλάβωμεν οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν θὰ χρειασθῇ καὶ ἄλλη πίστωσις. Ἴσως μὲ παρεξήγησεν ὁ κ. βουλευτής· εἶπον, ὅτι δὲν θὰ ζητηθῶσιν, ὡς συμβαίνει συνήθως, ἀναπληρωματικαὶ ἢ ἔκτακτοι διὰ τὰς τακτικὰς τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀνάγκας πιστώσεις, ἀλλὰ δυνατὸν καὶ νὰ προκύψῃ καὶ περίσσευμά τι ἐκ τῶν αἰτουμένων διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ πιστώσεων. Αὐτὸ εἶπον, οὐχὶ δὲ ὅτι δὲν θὰ ζητήσωμεν ἄλλας ἐκτάκτους πιστώσεις διὰ τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις, διότι οὐδεὶς γινώσκει ποῖον ἔσται τὸ μέλλον τῆς πατρίδος καὶ αἱ ἀνάγκαι αὐτῆς. Ὑποβάλλω τελευταῖον πίστωσιν ἀναπληρωματικὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1878, ἐξ 8,213 καὶ 94|00.

§44ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν συντάξεων συμπεριλαμβάνονται καὶ αἱ καθυστερούμεναι εἰς τὸ πολιτικὸν ταμεῖον;

§45ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, θὰ ζητηθῇ ἰδιαιτέρα πίστωσις.

§46ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Ἔχω ἀνάγκην μιᾶς πληροφορίας, ἂν δύνασθε νὰ μοῦ τὴν δώσητε, ἡ ὁποία σχετίζεται πρὸς τὰ νομοσχέδια τῶν ὑποβληθεισῶν ἐκτάκτων πιστώσεων καὶ πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ὑπεβάλατε σήμερον. Ἀνέγνων εἰς τὸν ἡμιεπίσημον τύπον, ὅτι ἐπραγματοποιήθη δάνειον ἐξωτερικὸν ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς, ἀκολούθως δὲ, ὅτι τὸ δάνειον τοῦτο δὲν ἐπραγματοποιήθη, ἀλλ’ ὅτι ὁσονούπω περατοῦνται αἱ διαπραγματεύσεις· ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ μάθω, ἂν τῳόντι ἡ κυβέρνησις ἐσκέφθη περὶ τούτου, ἂν εὑρίσκεται εἰς διαπραγματεύσεις, ἢ ἂν αἱ διαπραγματεύσεις ἀπέτυχον, καὶ διὰ ποῖον λόγον.

§47ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Τῳόντι ἡ Κυβέρνησις διαπραγματεύεται, ὡς γνωστὸν, τὴν συνομολόγησιν ἐξωτερικοῦ δανείου ἐκ 50,000,000, ἀλλ’ αἱ διαπραγματεύσεις εἶναι εἰσέτι ἐκκρεμεῖς, καὶ διὰ τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ δώσω περαιτέρω πληροφορίας καὶ ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλήν.

§48ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Ἐπειδὴ, κύριοι Βουλευταὶ, μοὶ ἐγένοντο παρατηρήσεις τινὲς ἐκ μέρους τινῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον πρὸς συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν, περὶ ναυτικῆς πολεμικῆς σχολῆς, δὲν περιέχεται καὶ τὸ ὀργανικὸν μέρος αὐτῆς, διότι τὰ περὶ τούτου ἔμελλον νὰ κανονισθῶσι διὰ Βασ. Διατάγματος, ἔκρινα δὲ τὰς παρατηρήσεις ταύτας ὀρθὰς, συνεπλήρωσα τὸ νομοσχέδιον, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ δεχθῇ συμπεπληρωμένον καὶ παραπέμψῃ αὐτὸ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν. (Ὅρα σελίδα 48.)

§49ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Μίαν ἐπερώτησιν ἔχω· λυποῦμαι ὅτι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον θὰ εὐαρεστηθῇ ν’ ἀνακοινώσῃ τὴν ἐπερώτησίν μου πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν. Πρὸ καιροῦ ἔχω λάβει πληροφορίας, περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν ὁποίων δὲν δύναμαι νὰ ἀμφιβάλλω, ὅτι τὸ ἐν Ἀγρινίῳ στρατόπεδον εὑρίσκεται εἰς κακίστην κατάστασιν ὑπὸ ἔποψιν ὑγιεινήν. Ἂν καὶ γνωρίζω, ὅτι πρὸ πολλοῦ εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργεῖον ἀνηνέχθησαν τὰ περὶ τούτου παράπονα τοῦ ἐκεῖ ἐστρατοπεδευμένου στρατιωτικοῦ σώματος, ἂν καὶ ἐπανειλημμέναι ἐκθέσεις πρὸς τὸ ὑπουργεῖον ἐστάλησαν, οὐχ ἧττον οὐδὲν δυστυχῶς μέτρον ἐλήφθη. Τοῦτο δὲ ἐγένετο αἰτία, ὅπως αὐξήσῃ ἡ ἀναλογία τῶν ἀσθενῶν πρὸς τοὺς ὑγιεῖς ὁπλίτας, οἵτινες εὑρίσκονται εἰς ἀληθῶς ἀξιοθρήνητον κατάστασιν. Ταῦτα ἐπιθυμῶ νὰ περιέλθουν εἰς γνῶσιν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργοῦ, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ μᾶς ἀναγγείλῃ, ἐὰν ἐλήφθησαν μέτρα, ἢ ἂν σκοπεύῃ νὰ λάβῃ τοιαῦτα περὶ τούτου.

§50ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βαλέττα νὰ προστεθῇ καὶ ἡ ἑξῆς, παρακαλῶ· ἕως πότε θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ διατήρησις τῶν στρατοπέδων ἐν ὥρᾳ χειμῶνος;

§51ΖΩΧΙΟΣ. Προσθέτω· εἶναι εἰς κατάστασιν καλλιτέραν τὸ ἐν Χαλκίδι στρατόπεδον;

§52ΜΕΤΑΞΑΣ. Πότε ἔχει σκοπὸν ἡ κυβέρνησις ν’ ἀποστείλῃ εἰς τὰς ἑστίας των τοὺς ἐφέδρους; Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι τὸ σπουδαιότερον ὅλων.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως περὶ μεταβολῆς ἄρθρων τινῶν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη ὁ συγκριτικὸς πίναξ, ὅπως ἀπεφάσισε χθὲς ἡ Βουλή. Συγκριτικὸς πίναξ τῶν δαπανῶν διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς.

(*) Διὰ μισθοδοσίαν ἀντιγραφέων ἐψηφίσθη κατὰ τὸ 1877 ἀορίστως τὸ ποσὸν δρ. 4440. (**) Διὰ μισθοδοσίαν κλητήρων ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας ἐψηφίσθη ἐπίσης τὸ ποσὸν δρ.3000. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; (Οὐδεὶς ζητεῖ τὸν λόγον.)

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκετε τὸ ἄρθρον 75. Ἄρθρον 75. Εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς διορίζονται ὑπὸ τοῦ Προεδρείου· Εἷς διευθυντὴς τοῦ Γραφείου, εἷς συντάκτης τῶν πρακτικῶν, εἷς βοηθὸς αὐτοῦ, εἷς βοηθὸς ἐπὶ τῆς διεκπεραιώσεως, εἷς βοηθὸς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ, εἷς διορθωτὴς τῶν ἐντύπων, εἷς γραφεὺς, εἷς ἐπιθεωρητὴς τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, τέσσαρες στενογράφοι πρώτης τάξεως, εἷς στενογράφος δευτέρας τάξεως καὶ εἷς δόκιμος στενογράφος, δύο βοηθοὶ καὶ ἕξ ἀντιγραφεῖς. Τὸ Προεδρεῖον διορίζει ἐπίσης ἕνα εὐταξίαν, ἕνα ἀρχικλητῆρα καὶ δέκα πέντε κλητῆρας. Πάντες οἱ ὑπάλληλοι τοῦ γραφείου δίδουσι τὸν ὑπὸ τοῦ Νόμου ὁριζόμενον ὅρκον ἐνώπιον τοῦ Προέδρου.

§55ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Προτείνω τροπολογίαν πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Ἐπειδὴ συνήθως γίνονται παράπονα, ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν διεξάγεται καλῶς, διότι οἱ διοριζόμενοι εἶναι ἀγράμματοι, προτείνω, ἵνα οὐδεὶς διορίζηται ὑπάλληλος τῆς Βουλῆς, ἂν δὲν ἔχῃ τοὐλάχιστον ἀπολυτήριον ἑνὸς τῶν γυμνασίων τοῦ Κράτους.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀναγνωσθέντος ἄρθρου ἐπροτάθη τροπολογία ὑπὸ τοῦ κ. Κανάρη. Κατ’ αὐτήν, διατηρεῖται ἡ θέσις τοῦ Κοσμήτορος, συμφώνως πρὸς τὴν περυσινὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, διότι, κατὰ τὴν συζητουμένην πρότασιν, ἡ θέσις αὕτη καταργεῖται.

§57ΤΖΑΝΕΣ. «Felix, qui potuit rerum cognoscere causas,» λέγει ἓν ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον, κύριοι, ὁπόταν πρόκηται νὰ σκεφθῶμεν περὶ τῶν πραγμάτων, ἀνάγκη νὰ συμβουλευώμεθα. Ἐὰν πράγματι, κύριοι, λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀξίωμα τὸ ὁποῖον ἀνεμνήσθην, οὐδέποτε θέλομεν λανθάσει. Ὑποστηρίζω τὰς οἰκονομίας, καὶ θέλω τὰς ὑποστηρίξει ἐκθυμότατα, ἀλλ’ ὁπόταν πρόκηται νὰ μὴ προσβληθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος καὶ ὁπόταν τὸ ὑψηλὸν φρόνημα πρόκηται νὰ μὴ καταπέσῃ. Δὲν πρόκειται περὶ προσώπου, καὶ διὰ τοῦτο, κύριοι, λαμβάνω τὸν λόγον, πρόκειται περὶ ἰδέας, καὶ τὴν ἰδέαν ὑποστηρίζω. Δὲν εἶναι πρόσωπον, εἶναι ἰδέα, εἶναι ὁ ἐθνικὸς ποιητὴς, εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος......(θόρυβος).

§58ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Περὶ τίνος συζητοῦμεν; Ἂν πρόκηται περὶ προσώπου, νὰ φέρωμεν τὰς κάλπας, ἵνα ἀποφασίσωμεν διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας (θόρυβος).

§59ΤΖΑΝΕΣ. Πολὺ καλὰ, δὲν ὁμιλῶ περὶ προσώπου, θὰ συζητήσω τὴν ἰδέαν· θὰ ὑποστηρίξω τὴν χρησιμότητα τοῦ Κοσμήτορος. Ἐπιτρέψατέ μοι ὅμως νὰ εἴπω περὶ τοῦ προσώπου, διότι, ἵνα ἀποδείξω ὅτι ἡ κοσμητεία εἶναι ἀναγκαία, πρέπει νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι τὸ πρόσωπον εἶναι συμφυὲς μετὰ τῆς ἀνάγκης. Οἱ ἀρχαῖοι εἶχον τοὺς κοσμητάς των, ἢ, ὡς τοὺς ὀνομάζομεν ἡμεῖς σήμερον, τοὺς κοσμήτορας· αὐτοὶ ἦσαν οἱ ἔφοροι τῆς εὐπρεπείας τῶν πολυμελῶν σωμάτων. Ἂν, κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν τῆς Ἑλλάδος διορισθῇ τις Κοσμήτωρ καὶ λαμβάνῃ πολὺ γλίσχρον μισθὸν, μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ οἰκονομία τῆς Βουλῆς δὲν θέλει διακινδυνεύσει. Δὲν εἶναι Κοσμήτωρ τοῦ ἐσωτερικοῦ τούτου περιβόλου καὶ ἡμῶν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους, εἶναι Κοσμήτωρ τοῦ Βουλευτηρίου, εἶναι ὁ ἔφορος τῆς εὐπρεπείας, ὅστις θὰ ἐπιβλέπῃ πάντοτε τὸ προσωπικὸν τοῦ καταστήματος, ὅπερ ὄντως πρέπει νὰ ἦναι εὐπρεπές.

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ὁ Πρόεδρος.

§61ΤΖΑΝΕΣ. Εἶναι ἄλλα τὰ καθήκοντα τοῦ Προέδρου· ἕκαστος ἔχει καθήκοντα ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐὰν, κύριοι, μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, θέλω σᾶς εἴπει, ὅτι, κατ’ ἐμὴν γνώμην, ὁ κατέχων μέχρι τοῦδε αὐτὴν τὴν θέσιν εἶναι ὁ καταλληλότερος (θόρυβος).

§62ΖΩΧΙΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀφήσατε αὐτά.

§63ΤΖΑΝΕΣ. Μὰ, κύριοι συνάδελφοι, πρώτην φορὰν σᾶς ὁμιλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος, πρώτην φορὰν εἰσέρχομαι εἰς τὸ Βουλευτήριον, εὐαρεστηθῆτε, παρακαλῶ, νὰ μὲ ἀκούσητε. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ἡ θέσις τοῦ Κοσμήτορος εἶναι ἀναγκαιοτάτη, καὶ ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ δὲν εὐαρεστεῖται νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ τὴν παρέκβασιν, ἀφίνω ἕκαστον τῶν κυρίων συναδέλφων, προκειμένου περὶ προσώπων, νὰ ἐκτιμήσῃ δεόντως τὰ πρόσωπα τὰ ἄξια πάσης ὑποστηρίξεως, διότι ἡ πατρὶς ἐξοδεύει πολλὰ, ἵνα ὑπεκκαίῃ τὸ αἴσθημα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε ὅτι ὁ κ. Κανάρης ὑπέβαλε πρότασιν, ἣν ὑποστηρίζει καὶ ὁ κ. Ῥουσόπουλος, ἵνα προστεθῇ ἡ θέσις τοῦ Κοσμήτορος.

§65ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μᾶς ὑπεβλήθη σήμερον ὁ συγκριτικὸς πίναξ τῶν δαπανῶν τοῦ γραφείου. Εἰς τὸν πίνακα αὐτὸν βλέπομεν τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῶν δαπανῶν τοῦ 1865, τοῦ 1877, καὶ τοῦ 1878· διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1878 ἐγένετο αὔξησις ἐκ 1100 δραχμῶν κατὰ μῆνα, διότι κατὰ μὲν τὸ 1865 αἱ μηνιαῖαι δαπάναι τῆς Βουλῆς ἀνήρχοντο εἰς δραχ. 2565, κατὰ δὲ τὸ 1877 εἰς 2245, καὶ κατὰ τὸ 1878 εἰς 3600. Δὲν εὑρίσκω ὅμως καμμίαν διαφορὰν καὶ πολυτέλειαν, οὕτως εἰπεῖν, τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτῆς· κατὰ τὸ 1865 εἴχομεν τὰς αὐτὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχομεν καὶ σήμερον, διότι τὸ στενογραφικὸν γραφεῖον ὑπῆρχε καὶ τότε, ὡς καὶ σήμερον, ὁ διευθυντὴς τοῦ γραφείου, οἱ βοηθοί, οἱ λοιποὶ ὑπάλληλοι. Διατί λοιπὸν ἡ διαφορὰ τῶν δαπανῶν, διατί ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς μὲ τόσα ἔξοδα, ἐνῷ ἡ πενιχροτέρα ἀμοιβὴ ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου εἶναι ἡ τοῦ Βουλευτοῦ; καὶ ἐν τούτοις οἱ Βουλευταὶ καθ’ ἑκάστην θέλουσι νὰ συνιστῶσι πρόσωπα ἵνα ἐξογκώνωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς ἄνευ ἀνάγκης. Θέλουσι νὰ ὑποστηρίξωσιν, ὡς εἶπον καὶ χθὲς, θέσιν Κοσμήτορος· ἴσως θὰ ὑποστηρίξωσι καὶ θέσιν Παρακοιμωμένου, ἵνα ἐπανέλθωμεν ἀκριβῶς εἰς τοὺς χρόνους τῶν Βυζαντινῶν, νὰ δημιουργῶμεν θέσεις, ὅπως ἐξοικονομῶμεν πρόσωπα. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω νὰ μοὶ εἴπητε εἰς τί χρησιμεύει ὁ Κοσμήτωρ; Δὲν ὁμιλῶ περὶ προσώπων· ἂν σήμερον ἦναι ὁ Α, αὔριον θὰ ἦναι ἴσως ὁ Β, διότι τὸ Προεδρεῖον ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Ἐγὼ ἀντιτάσσομαι εἰς τὸ νὰ κανονισθῇ θέσις Κοσμήτορος, διότι εἶναι περιττή. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Κανάρη δὲν εἶναι ὀρθὴ, δὲν εἶναι δικαία. Ἂς μὴ νομίσῃ δὲ ὁ κ. Κανάρης ὅτι διὰ τῆς προτάσεώς του ὑποστηρίζει πρόσωπα, διότι, ἂν ἐγὼ αὔριον ἦμαι Πρόεδρος, οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχω νὰ διατηρήσω τὸν Α ἢ τὸν Β. Ἡ θέσις λοιπὸν τοῦ Κοσμήτορος εἶναι περιττή. Δὲν πρέπει νὰ δημιουργῶμεν θέσεις ἄνευ λόγου καὶ νὰ αὐξάνωμεν τὰ ἔξοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ μας.

§66ΚΑΝΑΡΗΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, διότι παρατείνεται συζήτησις, ἥτις ἔπρεπε πρὸ πολλοῦ νὰ περατωθῇ. Ἡμεῖς δὲν συζητοῦμεν περὶ προσώπων, ἀλλὰ περὶ πραγμάτων· φρονοῦμεν δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ εἰς ὅ,τι πέρυσιν ἀπεφάσισεν. Ἕκαστος ἔχει ἰδίαν κρίσιν περὶ τῶν προσώπων καὶ περὶ τῶν πραγμάτων, ἡμεῖς δὲ περιοριζόμεθα σήμερον εἰς τὴν συζήτησιν περὶ τῆς χρησιμότητος τῆς θέσεως τοῦ Κοσμήτορος, διότι δυστυχῶς δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμέν τι περὶ τοῦ κατέχοντος αὐτήν. Ἐὰν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ περὶ τούτου, πολλὰ εἴχομεν νὰ εἴπωμεν περὶ τῆς ὀφειλομένης πρὸς αὐτὸν ὑπολήψεως καὶ περὶ τῶν ὑπηρεσιῶν του. Ἡ θέσις τοῦ Κοσμήτορος ἐγένετο δεκτή, διότι ἐθεωρήθη ἀναγκαία, ὅ,τι δὲ ὁ κ. Πετμεζᾶς λέγει περὶ συγκρίσεως τῶν δαπανῶν τῆς παρελθούσης Συνόδου πρὸς τὰς τῶν προηγουμένων, τοῦτο, νομίζω, δὲν ἔχει σχέσιν. Ἐξ ἀνάγκης ἐγένετο ἡ αὔξησις, καὶ δι’ ἄλλους λόγους, καὶ διότι τὸ παλαιὸν Βουλευτήριον εἶχεν ἔπιπλα μικρᾶς ἀξίας καὶ ὀλίγα, ἤδη δ’ ἔχομεν ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ καὶ πολλὰ τοιαῦτα, καὶ μεγάλης ἀξίας· ἔχομεν δὲ καὶ ἄλλα ἔργα, περὶ ὧν πρέπει νὰ φροντίζῃ εἰδικὸς ὑπάλληλος, ὁ Κοσμήτωρ.

§67ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ αὔξησις δὲν ἐγένετο ἕνεκα τοῦ Βουλευτηρίου, διότι ἡ αὔξησις εἶχεν ἀρχίσει ἀπὸ τοῦ 1875, ὅτε ἐσυνεδριάζαμεν εἰς τὸ παλαιὸν Βουλευτήριον.

§68ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἄλλη ἡ τότε κατάστασις, ἄλλη ἡ σημερινὴ· τῆς Βιβλιοθήκης σήμερον ἡ θέσις εἶναι διάφορος. Ἡ Βουλὴ εἶναι νομοθετικὸν Σῶμα, εἶναι πολιτικὸν Σῶμα, ἔχει πολλὰ νὰ πράξῃ καὶ περὶ πολλῶν νὰ φροντίσῃ, χάριν τῆς οἰκονομίας τῶν δημοσίων· ἐκεῖ ἂς δείξῃ τὴν αὐστηρότητα, ἐκεῖ εἶναι τὰ ἔξοδα, ἐκεῖ πρέπει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της, οὐχὶ νὰ ζητῶσι διὰ τῆς οἰκονομίας 240 δραχμῶν κατὰ μῆνα νὰ σώσωσι δῆθεν τὰ δημόσια. Ἡ θέσις τοῦ Κοσμήτορος εἶναι πραγματικῶς χρήσιμος· περὶ τοῦ προσώπου δὲν θέλω νὰ εἴπω τίποτε. Ἀναφέρομαι εἰς τὴν συνείδησίν Σας· κρίνατε ὑμεῖς, ἐὰν ἦναι δίκαιον, ὑπὸ τὴν προσωπικὴν ἔποψιν ἐξεταζομένου τοῦ πράγματος, νὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι προτείνουσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Λογιστικοῦ. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, ὑποστηρίζω τὴν θέσιν τοῦ Κοσμήτορος, καὶ παρακαλῶ πάντας ὑμᾶς νὰ παραδεχθῆτε τὴν πρότασίν μου, διότι εἶναι δικαία καὶ σύμφωνος πρὸς ὅ,τι πέρυσιν ἀπεφασίσαμεν. Τὴν παραδοχὴν τῆς προτάσεώς μου ὑπαγορεύει, νομίζω, καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Βουλῆς καὶ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ προσθήκης τῆς θέσεως τοῦ Κοσμήτορος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (θόρυβος).

§70ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἠκούσαμεν.

§71ΚΑΝΑΡΗΣ. Παρακαλῶ, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε 15; (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Δὲν εἶσθε 15. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν προσθήκην τῆς θέσεως τοῦ Κοσμήτορος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως προτείνεται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§73ΦΙΛΗΜΩΝ. Γίνεται λόγος περὶ στενογράφων ά καὶ βʹ τάξεως κατὰ ποῖον μέτρον θὰ προσδιορισθῇ ὁ μισθὸς, κατὰ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας, κατὰ τὴν ἱκανότητα;

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνόσῳ ὁ Κανονισμὸς δὲν ὁρίζει, ἀπόκειται εἰς τὸ Προεδρεῖον νὰ τὸ κανονίσῃ. Ἀναγινώσκεται τὸ ἑπόμενον ἄρθρον. Ἄρθρον 76. Ὁ μηνιαῖος μισθὸς τῶν ὑπαλλήλων καὶ κλητήρων τοῦ γραφείου προσδιορίζεται ὡς ἑξῆς:

Ἡ μισθοδοσία τοῦ βοηθοῦ τοῦ συντάκτου τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, τοῦ δοκίμου στενογράφου, τῶν δύω βοηθῶν τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου, τῶν ἓξ ἀντιγραφέων αὐτοῦ καὶ τῶν δέκα ἐκ τῶν δεκατεσσάρων κλητήρων παύει ἅμα τῇ λήξει τῆς Συνόδου.

§75ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ δοθῇ ἡ ἑξῆς διασάφησις· ὁ δόκιμος στενογράφος εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ;

§76ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἠρώτησε τὸν Διευθυντὴν τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου ποίας ἀνάγκας ἔχει τὸ γραφεῖον τοῦτο· μᾶς εἶπε δὲ ὅτι οἱ στενογράφοι ἐργάζονται πολὺ καὶ ἐργάζονται ἀνενδότως, ἐνδέχεται δὲ καὶ νὰ ἀσθενήσῃ τις ἐξ αὐτῶν· διὰ νὰ κατορθώσωμεν λοιπὸν νὰ ἔχωμέν τινα πρὸς ἀνακούφισιν τῶν στενογράφων, ὁσάκις αἱ συζητήσεις παρατείνονται πολὺ καὶ πρὸς ἀναπλήρωσιν τοῦ τυχὸν ἀσθενήσαντος ἐξ αὐτῶν, παρεδέχθημεν τὴν θέσιν τοῦ δοκίμου, ὅστις ἐργαζόμενος ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς μῆνας, θὰ καταστῇ ἱκανός· γνωρίζετε δὲ, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἕδρα στενογραφίας ἐν τῷ πολυτεχνείῳ. Τὰς πληροφορίας ταύτας ἐλάβομεν παρὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου.

§77ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἀμφιβολίας, καὶ ἀμφιβάλλω ἂν κανείς, ἔχων τὸν κοινὸν νοῦν, δύναται νὰ παραδεχθῇ τὰ λεγόμενα. Δὲν ἐρωτῶ πόθεν ἠρύσθητε τὰς πληροφορίας, ἀμφιβάλλω ὅμως ἂν ἦναι δυνατὸν δόκιμος νὰ πληρώσῃ τὴν ἀνάγκην, ἣν σεῖς ἀναφέρετε, διότι τῷ ὄντι, ἐὰν παρασταθῇ τοιαύτη ἀνάγκη, καὶ ἐγὼ παραδέχομαι ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ τις, ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ πληρώσῃ αὐτὴν, ἀλλὰ τοιοῦτος βεβαίως δὲν θὰ ἦναι ὁ δόκιμος. Ἐὰν θέλετε στενογράφον, ὁρίσατε καὶ τρίτην τάξιν, δόσατέ του 150 δραχμάς. Τοῦτο τὸ ἐννοῶ κατ’ ἄλλον τρόπον, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ἡ θέσις αὐτὴ ἐδημιουργήθη χάριν προσώπων.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη τὸ περὶ δοκίμου στενογράφου· ἐνταῦθα μόνον πρόκειται περὶ τῆς μισθοδοσίας.

§79ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τί κάμνουσιν οἱ βοηθοὶ τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου καὶ τί οἱ ἀντιγραφεῖς;

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὲν διορθόνουσι τὰ δοκίμια, οἱ δὲ ἀντιγράφουσι.

§81ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὁ διευθυντὴς τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου παρέστησεν ἡμῖν, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ διατηρηθῇ μὲν ἡ ὑπάρχουσα καὶ ἤδη θέσις τοῦ Βοηθοῦ, νὰ προστεθῇ δὲ καὶ δεύτερος τοιοῦτος, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶχε προστεθῆ, ὅπως κατορθωθῇ νὰ τυπώνωνται τὰ πρακτικὰ τὴν ἐπιοῦσαν τῆς συνεδριάσεως· πρόκειται δὲ νὰ προσληφθῶσι δύο νέοι ἐργατικώτατοι.

§82ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ φέρωσιν ἓξ ἀντιγραφεῖς ἐργατικωτάτους.

§83ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Κατὰ τὸν περυσινὸν προϋπολογισμὸν, τὰ ἔξοδα τοῦ γραφείου ἀνήρχοντο εἰς δραχμὰς 61,180, ἐὰν δὲ ἡ πρότασίς μας γείνῃ δεκτὴ, θὰ περιορισθῶσιν εἰς 53,900· ὑπάρχει διαφορὰ ἐπὶ ἔλαττον 7,280. Ἐπειδὴ δέ τινες ἐκ τῶν ὑπαλλήλων δὲν θὰ διατηρηθῶσι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου, ὁ προϋπολογισμὸς θὰ ἐλαττωθῇ εἰς 51,000.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη πρότασις τοῦ Βουλευτοῦ κ. Ῥουσοπούλου, ἵνα ὁ μισθὸς τῶν δύω Βοηθῶν, τοῦ ἐπὶ τῆς διεκπεραιώσεως καὶ τοῦ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ, καὶ τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων αὐξηθῇ εἰς δραχ. 300, ὡς ἦτο καὶ κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ παρελθόντος ἔτους.

§85ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ῥουσόπουλος, ὅστις εἶναι ἀρχαῖος ὑπάλληλος, καὶ ὁ ἄλλος, λέγουσιν ὅτι δὲν ἐπιθυμοῦσι τὴν αὔξησιν.

§86ΦΙΛΗΜΩΝ. Προτείνω νὰ ἐξισωθῇ ὁ μισθὸς τοῦ Βοηθοῦ τοῦ λογιστικοῦ πρὸς τοὺς μισθοὺς τῶν δύο ἄλλων.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Φιλήμονος παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Δὲν διεκρίθη. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Φιλήμονος παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρότασιν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ αὐξηθῇ ὁ μισθὸς καὶ τῶν τριῶν τούτων ὑπαλλήλων ἀπὸ 280 δραχ. εἰς 300 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν ἐδέχθη.

§88ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ προτείνω τὴν ἀπάλειψιν τῶν θέσεων τῶν βοηθῶν τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐψηφίσθη εἰς τὸ προηγούμενον ἄρθρον· τώρα εἶναι ἀργά. Δύνασθε ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ ν’ ἀφαιρέσητε τὴν πίστωσιν. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 77. Ἄρθρον 77. Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς διορίζει παρὰ τῷ Ἐφόρῳ τοῦ Βουλευτηρίου ἕνα ταξινόμον, ἕνα βοηθὸν πρὸς σύνταξιν τοῦ καταλόγου τῆς βιβλιοθήκης, ἕνα βοηθὸν ἐπὶ τοῦ τμήματος τῶν ἐφημερίδων καὶ πρὸς τακτοποίησιν αὐτῶν καὶ ἕνα κλητῆρα. Ἡ κατὰ μῆνα μισθοδοσία τοῦ ταξινόμου ὁρίζεται εἰς δραχμὰς διακοσίας πεντήκοντα, τοῦ βοηθοῦ πρὸς σύνταξιν τοῦ καταλόγου, δραχμὰς ἑκατὸν, τοῦ βοηθοῦ ἐπὶ τοῦ τμήματος τῶν ἐφημερίδων, δραχμὰς ὀγδοήκοντα καὶ τοῦ κλητῆρος δραχμὰς ὀγδοήκοντα. Οἱ κατὰ τὸν Κανονισμὸν διατηρούμενοι ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς καὶ τῆς βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, καθὼς καὶ οἱ κλητῆρες, δύνανται νὰ παυθῶσι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου τῇ προτάσει τοῦ Ἐφόρου τοῦ Βουλευτηρίου ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς ληξάσης Συνόδου, μὴ ἔχοντος ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ ἀντ’ αὐτῶν ἄλλους. Τὸ προσωρινὸν Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς δὲν δύναται οὔτε νὰ παύσῃ οὔτε νὰ διορίσῃ ὑπάλληλον ἢ κλητῆρα, πλὴν τοῦ προσωρινοῦ Προεδρείου τῆς πρώτης Συνόδου ἑκάστης βουλευτικῆς περιόδου.

§90ΦΙΛΗΜΩΝ. Κατὰ τ’ ἄρθρα τοῦ κανονισμοῦ, τὰ κανονίζοντα τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ἐφόρου, οὗτος ἔχει καὶ τὴν ἐπιστασίαν τῆς βιβλιοθήκης καὶ τῶν ἀρχείων τῆς Βουλῆς. Λοιπὸν, ἐπειδὴ ἔχει βεβαίως μεγάλην εὐθύνην, δὲν πρέπει ν’ ἀποξενωθῇ, νομίζω, ὅλως διόλου ἀπὸ τὸν διορισμὸν καὶ τὴν παῦσιν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν. Πρέπει, νομίζω, νὰ γείνῃ ἡ ἑπομένη προσθήκη «Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς διορίζει παρὰ τῷ Ἐφόρῳ τοῦ Βουλευτηρίου, τῇ προτάσει αὐτοῦ.........»

§91ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§92ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἡ βιβλιοθήκη ἔλαβε μεγάλην ἔκτασιν· ἔχει 40,000 τόμων, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς 6 μηνῶν θὰ ἔχῃ 50,000 Ἀφίνω εἰς ὑμᾶς νὰ κρίνητε, ἐὰν διαχείρισις τοιαύτης πληθύος βιβλίων, κατάταξις καὶ χρησιμοποίησις, δύναται νὰ γείνῃ διὰ δύο ὑπαλλήλων. Πρέπει νὰ μὲ θεωρήσητε προσωρινὸν ὅλως εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς βιβλιοθήκης, διότι ἡ θέσις αὕτη ἐξήρτηται ἐκ τῆς ἐκλογῆς μου. Σήμερον ἐγὼ ἀναπληρῶ ἕνα τοὐλάχιστον ὑπάλληλον διὰ τῆς προσωπικῆς μου ἐργασίας, ἀλλ’ αὔριον ἠμπορῶ νὰ ἐκλείψω. Δι’ αὐτὸ σᾶς προειδοποιῶ, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου θὰ ὑποβάλω πρότασιν, περὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ διορισμοῦ καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων. Διὰ μισθοδοσίαν τοῦ εὐταξίου δίδετε 130 δραχμὰς, δι’ ἕνα ἄλλον κλητῆρα δραχμὰς 100, ὅστις βεβαίως δὲν ἀπαιτεῖται νὰ γνωρίζῃ γράμματα. Ἀλλ’ ὁ βοηθὸς εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ καταλόγου πρέπει νὰ γνωρίζῃ Ἑλληνικὰ, Γερμανικὰ, Ἰταλικὰ, Γαλλικὰ, Ἀγγλικὰ, νὰ ἀναγινώσκῃ τοὐλάχιστον καὶ νὰ γράφῃ. Θὰ εὕρωμεν τοιοῦτον μὲ 100 δραχμὰς; Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε αὔξησιν 20 δραχμῶν.

§93ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§94ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὸ 77 ἄρθρον εὑρίσκω, ὅτι ὁ κ. Φιλήμων ἔχει ἓν δικαίωμα περισσότερον, καὶ ἓν ὀλιγώτερον.

§95ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὁ Ἔφορος;

§96ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κύριος Φιλήμων ὡς Ἔφορος. Ἐγὼ τοὐλάχιστον τὴν ἰδέαν τοῦ Ἐφόρου τὴν συνταυτίζω μὲ τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Φιλήμονος (ἱλαρότης). Τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον βλέπω ὅτι ἔχει ὀλιγώτερον, εἶναι ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα προτάσεως ἐπὶ τοῦ διορισμοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βιβλιοθήκης, ἐνῷ ἔχει ὅλην τὴν εὐθύνην.

§97ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ τὸ δεχόμεθα.

§98ΡΑΛΛΗΣ. Ἓν δικαίωμα περιπλέον ἔχει, νὰ προτείνῃ τὴν παῦσιν τῶν διατηρουμένων ὑπαλλήλων μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου. Δὲν γνωρίζω κατὰ τί δύναται νὰ γνωμοδοτήσῃ καὶ πῶς εἶναι ἁρμόδιος εἰς τοῦτο ὁ κ. Ἔφορος. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ γραφείου ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον ἀπ’ εὐθείας.

§99ΦΙΛΗΜΩΝ. Κύριε Ῥάλλη, παρατηρῶ ὅτι, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου, ἡ μόνη διαρκὴς ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ ἀρχὴ εἶναι ὁ Ἔφορος· ἑπομένως αὐτὸς ἐπιτηρεῖ ὅλον τὸ προσωπικὸν, αὐτὸς ὑπογράφει τὰς καταστάσεις τῆς μισθοδοσίας, καὶ ἐν γένει ἔχει τὴν διαχείρισιν τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς, ἐν ὅσῳ ἡ Βουλὴ δὲν συνεδριάζει. Μ’ ὅλον τοῦτο, ἐπειδὴ θεωρῶ εὐτύχημα εἰς πᾶσαν ἐξουσίαν, νὰ ἔχῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερα βάρη καὶ ὀλιγωτέραν εὐθύνην παρακαλῶ νὰ ἀπαλείψητε αὐτό.

§100ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§101Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἰς τὴν τελευταίαν Σύνοδον ἑκάστης Περιόδου, πῶς δύναται τὸ Προεδρεῖον νὰ διορίζῃ καὶ νὰ παύῃ, ἐνῷ τὰ μέλη αὐτοῦ δὲν εἶναι οὔτε Βουλευταί;

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι, ὅπως ἔχει ἡ παράγραφος, θὰ παρουσιάσῃ πρακτικὴν δυσκολίαν, διότι δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς ληξάσης Συνόδου νὰ παύῃ τοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλ’ οὐχὶ νὰ τοὺς ἀντικαθιστᾷ. Ὑποθέσατε, ὅτι ὁ Πρόεδρος εὗρε λόγον, συνεννοούμενος μὲ τὸν Ἔφορον, νὰ παύσῃ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους. Ποῖος θὰ φυλάξῃ τὸ Βουλευτήριον; Ἐπίσης τὸ προσωρινὸν Προεδρεῖον δὲν δύναται οὔτε νὰ παύσῃ οὔτε νὰ διορίσῃ. Ὑποθέσατε ἕνα κλητῆρα, ἕνα ὑπάλληλον ἢ ἕνα γραφέα ἀπειθοῦντα εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ προσωρινοῦ Προέδρου· πρέπει οὗτος νὰ μὴ δύναται νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ;

§103Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον, διότι ὁ προσωρινὸς Πρόεδρος τῆς πρώτης Συνόδου ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ παύῃ καὶ νὰ διορίζῃ· οἱ ἄλλοι δὲν τὸ ἔχουσι, καὶ τοῦτο τὸ εὑρίσκω ὀρθότατον, διότι ὁ προσωρινὸς Πρόεδρος καθ’ ὅλας τὰς ἄλλας Συνόδους δὲν ἔχει τίποτε ἄλλο νὰ κάμῃ, παρὰ μόνον νὰ καταλάβῃ τὴν ἕδραν του, ὅπως ἐκλεχθῇ ὁ ὁριστικὸς Πρόεδρος. Δὲν πρέπει νὰ συμβαίνωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συμβαίνουσι πολλάκις, κατὰ τὴν μεσοβασιλείαν, οὕτως εἰπεῖν, τὴν προεδρικὴν, νὰ μεταβάλληται τὸ προσωπικόν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν πρῶτον ζητεῖται ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, ἐὰν πρέπῃ ν’ ἀπαλειφθῇ ὁλόκληρος ἡ παράγραφος. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Δὲν παρεδέχθη. Ζητεῖται ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ τελευταία περίοδος «τὸ προσωρινὸν Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς...». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν αὐτὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ζητεῖται νὰ δύναται ὁ Πρόεδρος ν’ ἀντικαθιστᾷ τοὺς παυομένους· οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ζητεῖται ἡ ἑπομένη προσθήκη. «Τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς διορίζει παρὰ τῷ Ἐφόρῳ τοῦ Βουλευτηρίου, τῇ προτάσει αὐτοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ζητεῖται ἡ αὔξησις κατὰ 20 δραχμὰς τοῦ μισθοῦ τοῦ βοηθοῦ πρὸς σύνταξιν τοῦ καταλόγου. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§105ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, φροντίσατε, παρακαλῶ, νὰ τυπωθῇ ὁ κανονισμὸς ὡς ἐτροποποιήθη.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔλαβον αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ἕτερον τηλεγράφημα ἐκ Ζακύνθου. Ἀριθ. 416. Πρόεδρον Βουλῆς Εἰς Ἀθήνας. Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν ὑπάρχει ἀναφορά μου περὶ ἅλατος, ὅρους συμφερωτέρους τῶν νομοσχεδίων προταθέντων. Ζητήσατε, παρουσιάσατε Βουλήν.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ.

§107ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Παρακαλέσατε τὴν Κυβέρνησιν νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα, διὰ νὰ μὴ γινώμεθα γελοῖοι.

§108Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον· ὁ τόπος δι’ οἱονδήποτε λόγον ἔχει ἀνάγκην μιᾶς ποσότητος ἅλατος, δὲν δύναται δὲ τὸ ἅλας αὐτὸ νὰ τὸ λάβῃ κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, διότι ἀπαιτεῖται ἄδεια διὰ νόμου. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τῶν Ἐσωτερικῶν ἂς φέρῃ ἓν νομοσχέδιον δι’ οὗ νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ χορηγήσῃ τόσην ποσότητα ἅλατος εἰς τὴν Ζάκυνθον, πρὸς τόσα λεπτὰ τὴν ὀκᾶν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις αὕτη ἀνεβλήθη εἰς τὴν Δευτέραν.

§110ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω πρότασιν νόμου, ἐξ ὀνόματος τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν

Ὑπουργοῦ, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς·

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ.

Ἡ ἰσχὺς τοῦ ἀπὸ 14 10βρίου π. ε. ΧΝΕʹ. νόμου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς ἀπὸ 5|17 Ἀπριλίου τοῦ 1867 ταχυδρομικῆς συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αὐστρίας παρατείνεται ἐπὶ ἕνα ἔτι μῆνα ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἰσχὺς τῆς ταχυδρομικῆς ταύτης συμβάσεως λήγει σήμερον καὶ ἐπειδὴ ἐνδέχεται ὡς ἐκ τούτου νὰ συμβῶσι προσκόμματα εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ταχυδρομικὴν συγκοινωνίαν, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§111ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§112Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίος.

§113ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον τῆς 14 Δεκεμβρίου 1877, διὰ τοῦ ὁποίου παρετάθη ἡ ἰσχὺς τῆς ταχυδρομικῆς ταύτης συμβάσεως, «ἡ παράτασις αὕτη, ἐὰν δὲν ὑποβληθῇ καὶ ψηφισθῇ ἐν τῇ παρούσῃ συνόδῳ τῆς Βουλῆς ἡ νέα σύμβασις, δὲν δύναται νὰ ἰσχύῃ πέραν τῶν δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς προσεχοῦς τακτικῆς συνόδου τῆς Βουλῆς.» Οἱ δύο μῆνες συμπληροῦνται σήμερον· ἡ ἰσχὺς δὲ τῆς συμβάσεως παύει. Ἐνδέχεται νὰ προκύψῃ βλάβη τις, καὶ διὰ τοῦτο ἐσύστησα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συζητήσῃ, ἐὰν ἐγκρίνῃ ὡς κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον.

§114Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ὅταν ἡ Βουλὴ συνέταξε τὸν Κανονισμόν της, βεβαίως εἶχε λόγον τινὰ, ἵνα μὴ ἐπιτρέψῃ νὰ συζητῶνται αἱ εἰσαγόμεναι προτάσεις, καὶ αὐταὶ ἀκόμη αἱ κηρυττόμεναι κατεπείγουσαι, ἐὰν δὲν τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσι πρὸ 24 ὡρῶν· ἐφ’ ὅσον δὲ ὑφίσταται αὐτὸς ὁ Κανονισμὸς, δὲν δυνάμεθα νὰ τὸν παραβιάσωμεν, διότι αἱ συνέπειαι θὰ ἦναι κακαί· εἴδομεν τὰ ἀποτελέσματα τῶν τοιούτων παραβιάσεων κατὰ τὸ παρελθόν· ὁμολογῶ τὴν σπουδαιότητα καὶ τὸ κατεπεῖγον τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἀλλὰ τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα δὲν δύναται νὰ παραβιάσῃ τὸν Κανονισμόν του.

§115ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι Βουλευταὶ, τὸν λόγον, δι’ ὃν γίνεται σήμερον ἡ μικρὰ αὐτὴ ἔλλειψις, τὸν γινώσκετε· ἐπῆλθεν ἀσθένειά τις ἀπροσδόκητος εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅστις εἶχεν αὐτὰς τὰς συμβάσεις ἑτοίμους νὰ τὰς ὑποβάλῃ. Διὰ τοῦτο, οὔτε δίκαιον εἶναι, οὔτε ὀρθὸν, νὰ θορυβῶμεν ἐπὶ τοσοῦτον, καὶ νὰ ἐξελέγχωμεν καὶ τὰ ἐλάχιστα, ὁπόταν τὰ πράγματα ἐκτίθενται μετὰ τῆς μεγαλειτέρας εἰλικρινείας ἐνώπιον ὑμῶν. Ὅθεν σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ μὴ ἀποδώσητε τὴν ἀναβολὴν τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς ἄλλο τι ἢ εἰς τὴν ἔκτακτον ἀσθένειαν τοῦ κ. Προέδρου τοῦ ὑπουργείου.

§116Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶπε κανεὶς αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγετε, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ παραβιάσωμεν τὸ Κανονισμόν.

§117ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Τὸ νὰ ζητηθῇ κατ’ ἀρχὰς ἡ παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ, ἴσως ἠδύνατο ν’ ἀποδοθῇ καὶ εἰς ἐλαφρότητα. Τὸ νὰ ἐπιμένῃ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐκβιάζῃ τὴν Βουλὴν νὰ παραβῇ τὸν Κανονισμὸν ἄνευ οὐδενὸς λόγου, τὸ θεωρῶ ὕβριν πρὸς τὴν Βουλήν· ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀσθενεῖ πρὸ τριῶν ἡμερῶν, καὶ ὅμως πολλὰ ἔργα ἀναφερόμενα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τῶν συναδέλφων του. Σᾶς τὸ λέγομεν καθαρὰ, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ προβῆτε εἰς τὸ νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν, διότι θὰ ματαιώσωμεν τὸ ἀποτέλεσμα.

§118Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν παρεμβάλλω οὐδὲν πρόσκομμα εἰς τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἰσάγει ἡ Κυβέρνησις, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι κατεπείγοντα. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ παραβιάζωμεν τὸν Κανονισμὸν, καί, κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς ὑπομνήσω μίαν περίστασιν λίαν σπουδαίαν. Εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1868 οὕτως ἤρχισε καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσάγῃ ἁπλούστατά τινα νομοσχέδια, λέγουσα. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι κατεπεῖγον· πρέπει νὰ ἐπιψηφισθῇ. Ἀντετάχθην καὶ τότε· ὄχι, εἶπον, πρέπει νὰ συμμορφωθῶμεν μὲ τὸν Κανονισμόν. Ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία εἶπε τὸ ἐναντίον, καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐπεψηφίσθη. Κατόπιν, κύριε Πρόεδρε, μίαν ἑσπέραν παρουσιάζεται μία πίστωσις, τί δὲ ἐζήτουν; τίποτε ὀλιγώτερον παρὰ 100 ἑκατομμύρια. Ἀντιτάσσομαι, ἐπικαλοῦμαι τὸν Κανονισμόν· ἀλλὰ λέγουν, δὲν δύνασθε νὰ ἐπικαλεσθῆτε τὸν Κανονισμόν. Βλέπετε λοιπὸν πόσον ἀναγκαία εἶναι ἡ προφύλαξις; Ἄλλως τε τί ὠφελεῖσθε, παραβιάζοντες τὸν Κανονισμόν; Ἄν σήμερον συζητηθῇ, ὑπολείπονται κατόπιν δύο συζητήσεις. Παρατηρῶ δὲ εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τοῦτο, ὅτι, ἂν σήμερον εἶναι Ὑπουργοὶ, αὔριον θὰ ἔλθουν καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν θέσιν τῶν ἀντιπολιτευομένων καὶ θὰ ἀποτελοῦν ἴσως τότε μειονοψηφίαν, καὶ θὰ ἐπικαλῶνται τὸν Κανονισμὸν νὰ τοὺς προστατεύσῃ. Ἀλλὰ τότε ὁ Κανονισμὸς δὲν θὰ δύναται νὰ προστατεύσῃ τὰ δίκαια αὐτῆς τῆς μειονοψηφίας, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀνήκωσιν οἱ ὡς Ὑπουργοὶ ὑποστηρίξαντες τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν λέγω ταῦτα ἐκ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε διότι δὲν θεωρῶ τὰ νομοσχέδιον κατεπεῖγον, ἀλλὰ διότι φρονῶ, ὅτι ὁ Κανονισμὸς πρέπει πάντοτε νὰ ἦναι ἐν ἰσχύϊ· τὸ ὑπεστήριξα πάντοτε καὶ δὲν θὰ παύσω ὑποστηρίζων αὐτό.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς, τὸν ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε, συνετάχθη τῷ 1865· ἀλλ’ ἔκτοτε ἀπειράκις ἡ Βουλὴ ἐδέχθη νὰ συζητηθοῦν νομοσχέδια, χωρὶς νὰ τυπωθοῦν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, εἰς μίαν τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων, ἐζήτησα τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς περὶ τούτου, μολονότι δὲ συνῄνεσεν ἡ Βουλὴ εἰς αὐτὸ, κατόπιν ὅμως ἀνεκάλεσεν αὐτὴ ἡ ἰδία τὴν ἀπόφασίν της, διότι ἐθεώρησεν αὐτὴν ἀντικειμένην εἰς τὸν Κανονισμόν. Διὰ τοῦτο δὲν θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν περὶ τῆς συζητήσεως τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως, χωρὶς αὕτη νὰ τυπωθῇ· θὰ τὴν παραπέμψω εἰς τύπωσιν.

§120ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλὰ, κ. Πρόεδρε.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐγγραφῇ δὲ ὡς πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως, δεύτερον δὲν θὰ ἔχωμεν τὰ περὶ ἁλάτων Ζακύνθου. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 5 μ. μ.