1878.09.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8

τῆς 29 Σεπτεμβρίου 1878.

(Παρασκευή.)

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐνεκρίθησαν. Προσέρχονται καὶ ὀμνύουσιν οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ἀθ. Παραμυθιώτης καὶ Β. Νικολόπουλος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως τῶν μελῶν τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπῆς, περὶ μεταβολῆς ἄρθρων τινῶν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐπειδὴ ἀφορᾷ τὸν Κανονισμὸν, θὰ γείνῃ μία μόνον συζήτησις.

§2ΖΩΧΙΟΣ. Ὅταν πρόκηται περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, σημαίνει, ὅτι ἡ τροποποίησις ὑπηγορεύθη ὑπὸ τῆς ἀνάγκης, καὶ ἀνάγκης μεγάλης, οὐχὶ μηδαμινῆς, διότι ἄλλως δὲν ὑπῆρχε λόγος τροποποιήσεως. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοί μας, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ λογιστικοῦ, ἐπρότειναν νὰ μεταβληθῶσιν ἄρθρα τινὰ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ διατί τοῦτο; δὲν μᾶς λέγουσι τίποτε. Παρατηρῶ δὲ ὅτι πρόκειται περὶ μισθοδοσίας καὶ περὶ ὑπαλλήλων· ἀντὶ τόσων, θὰ ἦναι τόσοι, ἀντὶ ἐκείνης τῆς μισθοδοσίας, θὰ ἦναι αὕτη. Σημειωτέον δὲ, ὅτι κατὰ τὸν καθεστῶτα Κανονισμὸν ὑπάρχει πληθὺς ὑπαλλήλων, ὑπάρχει δὲ καὶ ἄλλη πληθὺς ὑπαλλήλων, κατὰ τὰς τροποποιήσεις τὰς γενομένας κατὰ καιρούς· ἤδη δὲ προτείνεται νέα τροποποίησις. Δὲν μᾶς ἐδόθη ὅμως σημείωσις πόσοι εἶναι οἱ ὑπάλληλοι, πόσοι τῆς πρώτης, πόσοι τῆς δευτέρας καὶ πόσοι τῆς τρίτης κατηγορίας, πόση δὲ ἡ μισθοδοσία αὐτῶν, καὶ ποῖον τὸ ὄφελος, ἢ τὸ πραγματικὸν, τὸ χρηματικὸν, ἢ, ἂν θέλετε, τὸ ἠθικὸν, τὸ ἐπιστημονικόν. Ἐὰν θέλετε νὰ συζητήσωμεν σήμερον καὶ ψηφίσωμεν, θὰ συζητήσωμεν ἐν τῷ σκότει, τοὐλάχιστον ἐγὼ, διότι δὲν γνωρίζω τίς ὁ λόγος τῆς τροπολογίας. Εἷς παλαιὸς Ἕλλην ἔλεγε· Πρῶτον πρέπει νὰ προηγῆται ἡ αἰτιολογία, ἵνα γνωρίζω διατί. Καὶ οἱ μὲν ὑπουργοὶ, καθ’ ὧν ὑπάρχουσιν ἄπειρα ζητήματα, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δὲν φέρουσιν αἰτιολογίαν τῶν προτάσεών των· ἀλλ’ ὅταν ἡμεῖς προτείνωμεν μεταβολὰς, πρέπει νὰ τὰς δικαιολογῶμεν. Πιστεύω, ὅτι οἱ κ. κ. συνάδελφοι θὰ ἔχωσι πρόχειρον λόγον νὰ μᾶς δώσωσιν.

§3ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν θὰ συμφωνήσω μὲ τὸν προαγορεύσαντα, πιθανὸν δὲ νὰ εὑρεθῶμεν σύμφωνοι εἰς τὴν συζήτησιν. Τὰ μέλη τῆς λογιστικῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἐθεώρησαν ἀναγκαῖον, λαβόντα ὑπ’ ὄψιν τοὺς προϋπολογισμοὺς τῆς Βουλῆς, νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῆς τὴν μεταβολὴν ἄρθρων τινῶν τοῦ Κανονισμοῦ, βεβαίως θὰ εἶχον σπουδαῖον λόγον. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὰ μέλη ταῦτα νὰ μᾶς κάμωσι μίαν εἰσήγησιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, ὅπως μᾶς διαφωτίσωσι· νὰ μᾶς εἴπωσι τὸν λόγον, δι’ ὃν ὑπέβαλον τὴν πρότασιν, καὶ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον εἶχον· εἶχον σκοπὸν νὰ θεραπεύσωσι κακὸν προηγούμενον, ἢ ν’ αὐξήσωσι τὰ κακὰ τὰ ὑπάρχοντα; Οὕτω μόνον θὰ ἤμεθα εἰς θέσιν πάντες νὰ συζητήσωμεν.

§4ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Κατὰ πᾶσαν Σύνοδον, ὅτε συνήρχετο ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ λογιστικοῦ, ἵνα συντάξῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, ἐγίνετο πάντοτε μεταβολὴ, εἴτε ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ, εἴτε ἐπὶ τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων, καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ὅρων τοῦ Κανονισμοῦ, χωρὶς νὰ λαμβάνηται οὗτος ὑπ’ ὄψιν. Ἐνομίσαμεν λοιπὸν καθῆκόν μας νὰ κανονίσωμεν καὶ τὸν ἀριθμὸν τοῦ προσωπικοῦ, καὶ τὴν μισθοδοσίαν αὐτοῦ, ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ, δι’ ἄρθρων ῥητῶν, τὰ ὁποῖα νὰ ὑποχρεώνωσι πᾶσαν ἄλλην ἐπιτροπὴν τοῦ λογιστικοῦ νὰ μὴ προτείνῃ αὐξήσεις. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι, ὅταν συνετάχθη ὁ Κανονισμὸς, αἱ μισθοδοσίαι ἦσαν ἀνεπαρκεῖς, ἀπεδείχθη δ’ ἐκ τῆς ἀνάγκης, ὅτι ἔπρεπε νὰ γείνῃ καὶ αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ· προχθὲς ἀκόμη ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου, διότι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὰ πρακτικὰ ὄχι ἐντὸς τῆς ἑπομένης ἡμέρας, ἀλλ’ οὔτε ἐντὸς τῆς αὐτῆς Συνόδου. Ἐλάβομεν λοιπὸν ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς ἀνάγκας, ἐλάβομεν τὰς δεούσας πληροφορίας περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ γραφείου, καὶ συνετάξαμεν τὰ ἄρθρα αὐτὰ, ὅπως ἐν τῷ μέλλοντι προληφθῶσιν αἱ ὑπερβάσεις. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῆς προτάσεως.

§5ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Διὰ τοῦ Κανονισμοῦ, κύριοι, τὰ ἔξοδα τοῦ γραφείου ὡρίσθησαν εἰς 28,000 δραχμάς· ἀλλὰ κατὰ τὴν αὐτὴν ἐκείνην Σύνοδον καθ’ ἣν ὁ Κανονισμὸς ἐψηφίσθη, ἤτοι τῷ 1865, ἀνεβιβάσθησαν εἰς 35,000, διότι ἐγένετο προσθήκη ὑπαλλήλων καὶ αὔξησις τῶν μισθῶν, οὓς ὁ Κανονισμὸς προσδιώρισε. Πέρυσι δὲ τὰ ἔξοδα τοῦ γραφείου ἀνεβιβάσθησαν εἰς 62 περίπου χιλιάδας. Ἐπειδὴ τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι ὑπέρογκον, ἔπρεπε δὲ νὰ τεθῇ φραγμὸς κατὰ πάσης ἐν τῷ μέλλοντι ὑπερβάσεως καὶ νὰ προσδιορισθῶσι τὰ ἔξοδα τοῦ γραφείου συμφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ τὰς πραγματικὰς, τὰ μέλη τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπῆς εἰσηγάγομεν τὴν συζητουμένην τροπολογίαν.

§6Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τίς ἐπροκάλει αὐτὰς τὰς αὐξήσεις;

§7ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ λογιστικοῦ συνέτασσε τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπροτείνετο αὔξησις τοῦ μισθοῦ ὁτὲ μὲν τοῦ ἑνὸς, ὁτὲ δὲ τοῦ ἄλλου ὑπαλλήλου, καὶ ἐγίνετο δεκτή.

§8ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πέρυσιν ἡ Βουλὴ ἔκαμε παρεκτροπὴν καὶ ἐδέχθη ὑπάλληλον, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη. Ἐν τούτοις παρατηρῶ, ὅτι, μ’ ὅλην τὴν ὀξυδέρκειαν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς σημερινῆς, ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἐνεγράφη εἰς τὸν κατάλογον· ὁ λογιστὴς λαμβάνει 240 δραχ. χωρὶς νὰ κάμνῃ ἐργασίαν.

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ εἰς τὰ καθέκαστα.

§10ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἐνόμισε λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ, προκειμένου νὰ συντάξῃ τὸ σχέδιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχῃ βάσιν τινὰ ὡρισμένην, ὅπως μὴ, ὅταν εἰσάγηται ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς, γίνωνται αὐξήσεις. Ἐνομίσαμεν καθῆκόν μας νὰ προτείνωμεν τὴν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ, συμφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας τὰς πραγματικὰς τῆς ὑπηρεσίας· ὡρίσαμεν δὲ τίνες οἱ διαρκεῖς ὑπάλληλοι, πόσοι οἱ κλητῆρες οἱ διαρκεῖς καὶ πόσοι οἱ ἅμα τῇ λήξει τῆς Συνόδου ἀπολυόμενοι. Οὕτω τὰ ἔξοδα τοῦ προσωπικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς περιορίζονται εἰς 53,000 δραχ. μὴ συμπεριλαμβανομένων τῶν τῆς Βιβλιοθήκης. Ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ μονιμοποιηθῇ ἡ θέσις ὑπαλλήλων τινῶν τῆς Βουλῆς, οἵτινες ἐργάζονται καθ’ ὅλον τὸ ἔτος, οἱ ἐργαζόμενοι δ’ ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ Σύνοδος, βεβαίως δὲν δύνανται νὰ τεθῶσιν εἰς ἴσην μοῖραν μετὰ τῶν πρώτων. Ἀπεκόψαμεν δὲ καὶ μερικὰς θέσεις.

§11ΖΩΧΙΟΣ. Ἐκάματε προσθήκας;

§12ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος ἀπεφάσισεν, ἵνα τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ δημοσιεύωνται τὴν ἑπομένην ἡμέραν, ἵνα γνωρίζῃ καὶ ὁ λαὸς τί γίνεται ἐν τῇ Βουλῇ, προσεθέσαμεν εἰς τὸ στενογραφικὸν γραφεῖον 2 βοηθοὺς ἀνὰ 150 δραχμὰς μέχρι τῆς λήξεως τῆς Συνόδου· οὐδεμία ἄλλη προσθήκη ἐγένετο. Μόνον ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τῆς Βιβλιοθήκης, προσεθέσαμεν ἐκεῖ δύο ὑπαλλήλους. Ἐνομίσαμεν ὡσαύτως, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι, τοὺς ὁποίους διατηροῦμεν καθ’ ὅλον τὸ ἔτος, πρέπει νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον ἀρχῆς τινος, διὰ τοῦτο προσεθέσαμεν καὶ διάταξίν τινα περὶ παύσεως τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἵτινες δὲν ἐκπληροῦσι τὰ καθήκοντά των.

§13ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Πῶς δύναται νὰ ἐπιζῇ ἡ ἐξουσία τοῦ Προέδρου;

§14ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὅπως κατὰ τὸν Νόμον περὶ μεταλλείων ὁ Πρόεδρος τῆς ληξάσης Συνόδου συμπράττει μετὰ τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, οὕτω δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ καὶ τὸ καθῆκον αὐτὸ, χωρὶς ὅμως νὰ ἔχῃ δικαίωμα ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸν παυθέντα ὑπάλληλον. Τίς δ’ Ἔφορος δύναται νὰ κάμῃ πρότασιν ἄδικον, καὶ μάλιστα κατὰ δεδοκιμασμένου ἐπιμελοῦς ὑπαλλήλου, καὶ τίς Πρόεδρος θ’ ἀποδεχθῇ ἄδικον πρότασιν τοῦ Ἐφόρου; (θόρυβος). Μία μεταβολὴ ἐγένετο εἰς ἄρθρον τι τοῦ περυσινοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ περὶ τοῦ Κοσμήτορος. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν ὅτι ὁ Κοσμήτωρ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῇ Βουλῇ, διότι ὑπάρχουσι πολλὰ ἄλλα πρόσωπα, ὁ Ἔφορος, ὁ Διευθυντὴς, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ φροντίζωσι ἀντὶ τοῦ Κοσμήτορος.

§15ΡΙΚΑΚΗΣ. Τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους ἀφίνετε μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου, τοὺς ἀφίνετε βεβαίως, διότι τοὺς θεωρεῖτε ἀναγκαίους· δίδετε ὅμως καὶ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ τοὺς παύῃ, ἀλλὰ νὰ μὴ τοὺς ἀντικαθιστᾷ. Τότε τὶ θὰ γείνῃ ἡ ὑπηρεσία;

§16ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὁ Ἔφορος καὶ ὁ Πρόεδρος δὲν θὰ θελήσωσι νὰ παύσωσι δεδοκιμασμένους ὑπαλλήλους (θόρυβος).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§18ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἑτέραν διάταξιν παρεδέχθημεν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν μισθὸν τῶν δύω βοηθῶν τοῦ γραφείου· τοῦ μὲν τὸν ὡρίσαμεν εἰς δραχμὰς 280, τοῦ δὲ εἰς 240. Αὐτοὶ οἱ βοηθοὶ λαμβάνουν καὶ σύνταξιν, διότι ὑπάρχει περὶ αὐτῶν Νόμος ῥητός· καὶ ὁ μὲν πρῶτος ἔχει βαθμὸν ὑπουργ. γραμματέως Αʹ τάξεως, ὁ ἕτερος βαθμὸν τοιούτου Βʹ τάξεως. Ἔπρεπε λοιπὸν μεταξὺ αὐτῶν νὰ ὑπάρχῃ διάκρισις, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν, καὶ διὰ τὸν ἀνωτέρω λόγον, καὶ διότι ὁ κατέχων τὴν θέσιν τῶν δρ.280 κατὰ μῆνα εἶναι ἀρχαῖος ὑπάλληλος, διατελέσας τοιοῦτος καὶ ἐν τῇ Γερουσίᾳ. Ἑτέραν διάκρισιν παρεδέχθημεν ὡς πρὸς τοὺς Στενογράφους. Ὁ προϋπολογισμὸς προσδιώρισεν ἀδιακρίτως τὸν μισθὸν ἑκάστου τῶν στενογράφων εἰς 280 δραχμὰς κατὰ μῆνα· ἡμεῖς δὲ διεκρίναμεν τούτους εἰς αʹ καὶ βʹ τάξεως.

§19ΡΩΜΑΙΟΣ. Καὶ ποῖος θὰ κάμῃ τὴν διάκρισιν;

§20ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας καὶ τὴν ἱκανότητα, θὰ ὁρίσῃ τοὺς τῆς ά τάξεως στενογράφους καὶ τοὺς τῆς δευτέρας. Ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ εἰσαγάγωμεν καὶ δοκίμους τινὰς ἐν τῷ στενογραφικῷ γραφείῳ, καὶ διὰ τοῦτο κανονίζεται καὶ μία θέσις δοκίμου, ὅστις, ἐξασκούμενος ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, νὰ δυνηθῇ διὰ τοῦ χρόνου νὰ χρησιμεύσῃ· ἀναπληρῶν καὶ ἤδη τὸν τυχὸν κωλυόμενον ἐκ τῶν στενογράφων,

§21ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Οἱ βοηθοὶ τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου εἶναι στενογράφοι;

§22ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὄχι· εἶναι βοηθοὶ τοῦ γραφείου, χρησιμεύουν δὲ εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν δοκιμίων καὶ διατηροῦνται ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ Σύνοδος.

§23ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας δὲν ἠδυνήθη νὰ σᾶς πείσῃ ὅτι μεταβάλλεται ὁ Κανονισμός, ὁ θεμελιώδης νόμος τῆς Βουλῆς, διότι ἀπὸ τῆς μεταβολῆς αὐτοῦ θὰ ῥεύσῃ ἕνας νέος Πακτωλὸς χρυσοῦ καὶ ὅτι θὰ προκύψῃ οἰκονομία 300–500 χιλιάδων δραχμῶν· δὲν ἔκαμαν κἂν λογαριασμόν.

§24ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὑπέρβασις μάλιστα γίνεται.

§25ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ὄχι· ἐλάττωσις.

§26ΖΩΧΙΟΣ. Τοῦτο ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι θὰ ψιφίσωμεν ἐν τῷ σκότει, διότι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι δὲν συνέταξαν πίνακας, δὲν μᾶς εἶπον οὔτε πόσα ἐξωδεύσαμεν, οὔτε πόσα ἐξοδεύομεν, οὔτε πόσα θὰ ἐξοδεύσουν.

§27ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Τὸ εἶπον.

§28ΖΩΧΙΟΣ. Μᾶς λέγει ὅτι τὸ εἶπεν, ἡμεῖς ὅμως τὸ θέλομεν στάμπα· δὲν εἴδομεν κανένα προϋπολογισμόν. Δεύτερον, τινὲς ὑπάλληλοι πλεονάζουν, καὶ πρέπει ν’ ἀποβληθῶσιν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἔχετε πολλοὺς ἀχρήστους, τίς ὁ λόγος νὰ μένωσι; τοῦτο δὲν μᾶς τὸ εἴπατε. Τρίτον, πρέπει ἢ δὲν πρέπει νὰ προστεθῶσι νέοι ὑπάλληλοι; Παρατηρῶ δὲ ὅτι ἐγὼ οὔτε διώρισα, οὔτε θὰ διορίσω ὑπάλληλον. Ἀκόμη λοιπὸν δὲν δύναμαι νὰ νοήσω τὸν λόγον τῆς μετατροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ, διότι, ἂν πρόκηται ν’ ἀλλάξωμε τὸν Κώσταν ἀντὶ τοῦ Ζωχιοῦ, ἐγὼ δὲν ἐννοῶ νὰ τὸ κάμω. Ἐὰν δ’ ἡ Βουλὴ τὸ ἐπιτρέψῃ, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ λέγηται ὅτι τὰ ἔκαμα καὶ ἐγώ. Λοιπὸν πρέπει νὰ μᾶς δείξουν ὅτι ὁ νέος τροποποιηθεὶς Κανονισμὸς εἶνε οἰκονομικώτερος, ὅτι ἀποβάλλονται οἱ περιττοί, καὶ ὅτι οὐδεὶς προστίθεται, μὴ ἔχων προσόντα· δὲν εἶδα δ’ ὑπαλλήλους τόσον ἀγραμμάτους, ὅσον τοὺς γραφεῖς τοῦ Στενογραφικοῦ γραφείου τῶν παρελθουσῶν Συνόδων. Σᾶς ὁμιλοῦν περὶ δοκίμου, ἀλλὰ μόνον τὸ Ἅγιον Ὄρος ἔχει δοκίμους, δὲν πρέπει δὲ εἰς τοῦ κασίδη τὸ κεφάλι νὰ ἔλθουν νὰ μάθουν γράμματα. Πρέπει νὰ ἔχωσιν ἓν ἀπολυτήριον, τέλος πάντων ἓν προσόν.

§29ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶνε ἀληθὲς ὅτι ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς ἦσαν ἀγράμματοι.

§30ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ πῶς τὸ γνωρίζετε;

§31ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ ὑπάλληλος εἰς τὴν Βουλήν.

§32ΖΩΧΙΟΣ. Ἄ! διὰ τοῦτο τὰ πράγματα ἦσαν περισσότερον προκομμένα.

§33ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Ζωχιόν, ὅτι κανεὶς δὲν ἐπαύθη ἐκ τῶν πρώτων ὑπαλλήλων. Ἀφήσαμεν δ’ εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου νὰ ἐκλέξῃ τοὺς ἱκανοὺς γραφεῖς καὶ νὰ τοὺς δοκιμάσῃ, χωρὶς νὰ λάβῃ κανεὶς μέρος. Θέλετε προσόντα; νὰ τὰ κανονίσωμεν.

§34ΖΩΧΙΟΣ. Νὰ μὴ ἀφήσῃς ὄχι εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου, ἀλλὰ οὔτε εἰς τὸν πατέρα σου. Κύριοι, βεβαίως οἱ συνάδελφοι εἰργάσθησαν ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ, ἀλλὰ δὲν φοβεῖσθε ὅτι ἴσως ἀνοίξωμεν θυρίδας χιλίας, αἱ ὁποῖαι νὰ εὕρωσι καὶ ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου προστάτας; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ σπουδαῖον τὸ ζήτημα, ὅταν πρόκηται νὰ μεταβάλωμεν τὸν Κανονισμόν μας. Χωρὶς νὰ σᾶς εἴπω πλειότερα, σᾶς λέγω, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοί μας ἐπῆραν μίαν ψαλίδα, ἐδὼ ἀφῄρεσαν, ἐκεῖ ἐπρόσθεσαν. Διατί, καὶ μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν ἐρώτησιν, διότι ὁ Κάτων ἠρώτα πάντοτε τὸν διδάσκαλόν του διατί;

§35Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ὁ διδάσκαλος βέβαια τοῦ ἔδιδε πάντοτε τὸν λόγον.

§36ΖΩΧΙΟΣ. Βέβαια. Ἀλλ’ ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου κατωρθώσαμεν νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ ἀκούσωμεν τὸ διατί, καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὅλως παρεμπίπτον, τὸ διατὶ δὲν τὸ βλέπομεν. Μήπως ἔχωμεν καὶ καμμίαν γνωμοδότησιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου μας, ἢ τῶν Προέδρων τῶν προηγουμένων Συνόδων; ὄχι. Λοιπὸν πῶς θέλετε ἐγὼ νὰ ψηφίσω ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς προτάσεως; εἶσθε κύριοι νὰ ψηφίσητε, ἐμὲ ὅμως μὲ συγχωρεῖτε......

§37ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καίτοι εἶχον τὴν τιμὴν, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ ἐκλεχθῶ μέλος τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ Ἐπιτροπῆς, δὲν ηὐτύχησα ὅμως καὶ νὰ συμμετάσχω εἰς τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης, ὡς ἐκ τῆς κατ’ ἀνάγκην παραταθείσης μακρᾶς ἀπουσίας μου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁπωσδήποτε λογίζομαι μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης, ὀφείλω, φρονῶ, νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τῆς συζητουμένης προτάσεως, καθ’ ὅσον μάλιστα ἔχω γνώμην μὴ συμφωνοῦσαν ἐντελῶς πρὸς τὴν γνώμην τῶν λοιπῶν ἀξιοτίμων μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Σας ἐπὶ τῶν καθέκαστα. Καὶ ἐν πρώτοις παρατηρῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῆς μισθοδοσίας τριῶν ὑπαλλήλων, ἤτοι τῶν δύο βοηθῶν καὶ τοῦ διορθωτοῦ τῶν ἐντύπων, οὐχὶ μόνον δὲν ἐδικαιολογήθη ἐπαρκῶς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος Βουλευτοῦ Μεγαλουπόλεως κ. Κατριβάνου, ἀλλὰ εἶναι προδήλως ἀντιφατικὴ καὶ πρὸς τὰς ἀποφάσεις ἡμῶν αὐτῶν· διότι εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ὁ Κανονισμὸς, ὅστις ἀνέγραψε καὶ τὰς τρεῖς ταύτας θέσεις, ὥρισε μισθοδοσίαν ἐκ δραχ. 200, ἀλλ’, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἡ Βουλὴ ἔκτοτε διὰ διαφόρων αὐτῆς ἀποφάσεων ηὔξησε τὰς μισθοδοσίας αὐτὰς μέχρι τῶν 300. Εἰς τοῦτο δὲ προέβη βεβαίως ὄχι μόνον ἐκ πνεύματος δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, προκειμένου περὶ ὑπαλλήλων, διὰ τοὺς ὁποίους οὔτε ὑπῆρχε στάδιον προαγωγῆς, οὔτε ὑπάρχει, καὶ τῶν ὁποίων μόνον διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας ὤφειλεν ἡ Βουλὴ νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ ἐνισχύσῃ τὸν ζῆλον πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλ’ ἐπίσης, κύριοι, ἐνῷ μάλιστα δημιουργοῦνται θέσεις νέαι, προτείνεται ἐκ τουναντίου πάντη ἀναιτιολογήτως ἡ κατάργησις τῆς τοῦ Κοσμήτορος, θέσεως, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς αὐτοὶ ἐνομοθετήσαμεν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, καὶ βεβαίως τὴν ἐνομοθετήσαμεν κατ’ ἀνάγκην, οὔτε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν νομοθετήσωμεν, ἐὰν δὲν ἐθεωροῦμεν αὐτὴν χρήσιμον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§38Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον.

§39ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ δὲ κύριος Βουλευτὴς Μεγαλουπόλεως οὐδένα ἀνέπτυξε νέον λόγον πρὸς ἀπόδειξιν, ὅτι ἐξέλιπεν ἤδη ἡ χρησιμότης τῆς θέσεως ταύτης. Καθ’ ὅσον δ’ ὁ κύριος Κατριβάνος ἔθιξέ πως τὸ ζήτημα καὶ ὑπὸ προσωπικὴν ἔποψιν, ἂν μοὶ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον τὸ προεδρεῖον ἐνεπιστεύθη κατὰ τὸ παρελθὸν τὴν θέσιν ταύτην τοῦ Κοσμήτορος, ἠθέλατε, ἐλπίζω, συνομολογήσει μετ’ ἐμοῦ, ὅτι εἴτε ὑποστήριξιν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Κατριβάνος, εἴτε συνδρομὴν ἐὰν ἐθεωροῦμεν τὴν ἐκ τῆς θέσεως ταύτης μισθοδοσίαν, τῆς τοιαύτης ὑποστηρίξεως τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους δὲν θὰ ἐκρίνετο ἀνάξιος εἷς τῶν καλῶν ποιητῶν μας, ὅστις ἐξύμνησε πάντοτε καὶ ἐξυμνεῖ τὸ ἔθνος καὶ τοὺς ἀγωνιστὰς αὐτοῦ τόσω ἐνθέρμως καὶ ἐνθουσιωδῶς. Ἐν τέλει παρατηρῶ ὅτι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἡ αὐτὴ πρότασις χορηγεῖ εἰς τὸν κύριον Ἔφορον τῆς Βουλῆς, τὸ δικαίωμα τουτέστι τῆς προτάσεως περὶ ἀπολύσεως τῶν διατηρουμένων ὑπαλλήλων, δύναται νὰ μὴ ἀποβῇ ἐπωφελές. Δὲν δύναμαι οὔτε νὰ φαντασθῶ κἂν, ὅτι τοῦ δικαιώματος τούτου δύναταί ποτε νὰ κάμῃ χρῆσιν κακὴν ὁ νῦν Ἔφορος τῆς Βουλῆς, πρὸς ὃν, ἄλλως, δράττομαι τῆς εὐκαιρίας ταύτης, ὅπως ἐκφράσω καὶ δημοσίως τὰ δικαιότερα τῶν συγχαρητηρίων μου, ὅσα ἁρμόζουσιν ὄντως πρὸς αὐτὸν, διὰ τὰς εὐγενεῖς καὶ ἐπιμόνους προσπαθείας του πρὸς καταρτισμὸν Βιβλιοθήκης ἀξίας τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἀλλὰ οὔτε ὁ κ. Φιλήμων δύναται νὰ μᾶς βεβαιώσῃ, ἐὰν δὲν θὰ ἐπέλθῃ ἡμέρα, καθ’ ἣν θὰ καμφθῇ ὑπὸ τὸ βάρος τῆς πολυμόχθου ταύτης θέσεως, οὔτε ἐγὼ νὰ πείσω ἐμαυτὸν, ὅτι δὲν θέλει ὑπάρξει Ἔφορος ἄλλος, πρὸ τοῦ ὁποίου θέλουσι πίπτει περιδεεῖς οἱ ἀρχαῖοι ὑπάλληλοί μας καὶ ὅστις δὲν θέλει ἀσκεῖ ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων τούτων ἐπήρειαν ἐπιβλαβῆ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν. Προτείνω κατὰ συνέπειαν νὰ μείνουν αἱ μισθοδοσίαι, περὶ ὧν ἔκαμα λόγον, ὡς εἶχον κατὰ τὸ παρελθὸν, ἐπίσης νὰ μείνῃ ἡ θέσις τοῦ Κοσμήτορος ὡς εἶχε κατὰ τὸ παρελθὸν, νὰ μὴ δοθῇ δὲ τὸ δικαίωμα, περὶ οὗ ἐλάλησα, εἰς τὸν Ἔφορον τῆς Βουλῆς.

§40ΦΙΛΗΜΩΝ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ἐπιτροπῆς περὶ μεταβολῆς τοῦ Κανονισμοῦ, διότι μετὰ λύπης μου παρετήρησα, ὅτι τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς δὲν κατενόησαν ἀκριβῶς τὸν χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον ὡς ἐκ τῆς αὐξήσεως καθ’ ἑκάστην λαμβάνει ἡ βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς· διὰ τῆς ὑμετέρας συνδρομῆς, διὰ τῆς συνδρομῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν προσφορῶν τῶν ἰδιωτῶν ἡ βιβλιοθήκη καθ’ ἑκάστην λαμβάνει τύπον εὐρύτερον. Ἐκ τῶν μεταβολῶν, τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν βιβλιοθήκην, πείθομαι, ὅτι δὲν κατενόησε δυστυχῶς τὸν χαρακτῆρα τοῦτον. Ἐπειδὴ δὲ οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν εἶσθε μακρὰν καὶ δὲν παρεμείνατε ἐνταῦθα, ἐκτὸς ὀλίγων, μεταξὺ δὲ τούτων εἶναι καὶ ὁ κύριος Θεοχάρης, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ εἴπῃ εἰς ποῖον σημεῖον ἔφθασεν ἡ βιβλιοθήκη, δι’ αὐτὴν τὴν αἰτίαν, σᾶς παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς περὶ αὐτῆς προτάσεως δι’ ὀλίγας ἡμέρας, ἐν τῷ μεταξὺ τῶν ὁποίων θὰ σᾶς ὑποβάλω τὴν λεπτομερῆ ἔκθεσιν τῆς καταστάσεως τῆς βιβλιοθήκης, ὅτε θέλετε ἰδεῖ εἰς ποῖον σημεῖον ἔφθασε, καὶ ἐν γνώσει τοῦ θέματος, θέλετε ἀποφασίσει περὶ αὐτοῦ.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνετε τὴν ἀναβολὴν μόνον διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς βιβλιοθήκης;

§42ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐγὼ προτείνω ἰδίως διὰ τὸ ἄρθρον 77, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν βιβλιοθήκην.

§43ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, διότι ὁ κύριος Ἔφορος διατείνεται ὅτι δὲν ἐνοήσαμεν τὸν σκοπὸν καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς βιβλιοθήκης, οὐδὲ τὰς ἀνάγκας αὐτῆς· ἡμεῖς, ὅταν συνετάξαμεν τὸ ἄρθρον 77, τὸν προσεκαλέσαμεν καὶ μᾶς ἔδωκε τὰς πληροφορίας αὐτάς.

§44ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐγὼ ἔκαμα προτάσεις, τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐδέχθη.

§45ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, μόνον ἕνα κλητῆρα δὲν ἐδέχθη.

§46Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ λείψῃ ἡ τακτική τινων, οἵτινες εὐαρεστοῦνται κατ’ ἔτος νὰ ἐμφανίζωνται ὡς προστάται προσώπων καὶ νὰ συνηγορῶσιν ὑπὲρ αὐτῶν ἐκθύμως, οὕτω δὲ νὰ θέτουν ὅλους τοὺς Βουλευτὰς εἰς δύσκολον θέσιν, ἂν καὶ ἔχουν ἐναντίαν ἰδέαν. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἔμεινα εἰς τὰς Ἀθήνας, ὁ δὲ κύριος Ἔφορος τῆς βιβλιοθήκης δύναται νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ἐκτὸς τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν ἀπουσίαζον εἰς τὰ λουτρὰ, καθ’ ὅλας τὰς λοιπὰς ἡμέρας ἐπεσκεπτόμην τὴν βιβλιοθήκην. Ἐρωτῶ, ποῦ ἦσαν οἱ ὑπάλληλοι, τοὺς ὁποίους μισθοδοτοῦμεν μὲ 300 καὶ 280 καὶ 250 δραχμὰς κατὰ μῆνα; οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἐφαίνετο ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου. Οὐδένα λοιπὸν βλέπω λόγον, δι’ ὃν θέλουν νὰ δικαιολογήσουν θέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν κανένα λόγον ὑπάρξεως ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου. Εἶναι ὁ ποιητὴς ἐθνικὸς, εἶναι ἄξιος τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ ἔθνους; Ὁ κύριος Ῥουσόπουλος ἂς ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ συντάξεως. Πρέπει νὰ ἔχῃ αὐτὸ τὸ θάῤῥος, ὄχι νὰ θέλῃ νὰ τὸν εἰσαγάγῃ ὡς ὑπάλληλον τῆς Βουλῆς· ἂς τὸ ὑποβάλῃ, καὶ ἐγὼ θὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτοῦ· ἄλλως παραβιάζομεν τὸν Κανονισμὸν καὶ δίδομεν ἡμεῖς πρῶτοι τὸ κακὸν παράδειγμα. Νομίζετε ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἄξιος τῆς ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης; φέρετε νομοσχέδιον νὰ τὸ ψηφίσωμεν. Νὰ λέγετε ὅμως, ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν χρειάζεται Κοσμήτωρ, αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ λέγεται σπουδαίως.

§47ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς πέρυσιν ὥρισε τὴν θέσιν αὐτὴν ἡ Βουλή;

§48Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μᾶς θέτουν εἰς δύσκολον θέσιν, νὰ φαινώμεθα ὅτι πολεμοῦμεν δῆθεν πρόσωπα, ἐν ᾧ πόῤῥω ἀπέχομεν τούτου. Ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ δημιουργῶμεν θέσιν συντάξεως καὶ προκαλῶ μάλιστα τὸν κύριον Ἔφορον τοῦ Βουλευτηρίου νὰ εἴπῃ τὶ θὰ εἴπῃ Κοσμήτωρ τῆς Βουλῆς. Νὰ τῷ δοθῇ μία θέσις, μάλιστα ἂς τὸν κάμουν Νομάρχην, Εἰσαγγελέα, ἂς τοῦ δώσουν μισθὸν 400 ἢ 500 δραχμῶν, νὰ ὑπηρετήσῃ. Μὴ μᾶς θέτετε, κύριοι, εἰς αὐτὴν τὴν δύσκολον θέσιν.

§49ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, νὰ ζητήσω πληροφορίαν τινα;

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§51ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐκηρύχθη ἡ πρότασις αὕτη κατεπείγουσα ποτε δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς;

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χθὲς ἠρωτήθη ἡ Βουλή.

§53ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἔχομεν ἐνώπιόν μας πρότασιν περὶ μεταβολῆς νόμου, τοῦ Κανονισμοῦ, πᾶσα δὲ πρότασις τοιαύτη, ἐὰν δὲν παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, πρέπει νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα, διὰ νὰ συζητηθῇ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ἀφοῦ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν, ποῦ θὰ παραπεμφθῇ;

§55ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐκηρύχθη κατεπείγουσα;

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§57ΚΑΝΑΡΗΣ. Μετὰ λύπης, κύριοι, βλέπω, ὅτι κατεστήσαμεν σήμερον ζήτημα ὅ,τι ἡμεῖς αὐτοὶ πέρυσιν ἀπεφασίσαμεν. Πιστεύω ἀδιστάκτως, ὅτι εἰς ἄλλα Κοινοβούλια δὲν συμβαίνει ὅ,τι παρ’ ἡμῖν· πολλάκις αἱ συζητήσεις παρατείνονται ἄνευ λόγου, διότι οἱ ῥήτορές μας δράττονται πάσης εὐκαιρίας, ὅπως ἐπιδείξωσι τὴν εὐφράδειάν των. Νομίζω, κύριοι, ὅτι οἱ αὐτοὶ ὑπάλληλοι εἶναι καὶ τώρα, οἵτινες ἦσαν καὶ πέρυσιν, ἀπορῶ δὲ πῶς σήμερον εὑρίσκουν τινὲς, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅ,τι τότε ἐκρίθη τοιοῦτον· ὅ,τι ἡ Βουλὴ πράττει, τὸ πράττει ἐσκεμμένως, νομίζω, καὶ ἀναλαμβάνει καὶ τὴν εὐθύνην. Ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον νὰ σεβασθῇ ἑαυτήν. Πέρυσιν ἔγεινε συζήτησις καὶ ἐνεκρίθη ἡ θέσις τοῦ Κοσμήτορος, σήμερον δὲ σᾶς λέγουν πρόκειται περὶ οἰκονομίας. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ ζήτημα, ἐπὶ τῇ προφάσει ὅτι καταστρέφονται τὰ οἰκονομικὰ τοῦ τόπου· ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἐμμείνῃ εἰς ὅ,τι ἀπεφάσισε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, δὲν εἶναι δὲ ἀξιοπρεπὲς, νομίζω, ὁτὲ μὲν ν’ ἀποφασίζῃ οὕτως, ὁτὲ δὲ ἄλλως.

§58ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὰ καθέκαστα.

§59ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶσθε ὑπὲρ τῆς προτάσεως;

§60ΚΑΝΑΡΗΣ. Ὑπὲρ τῆς προσθήκης τοῦ Κοσμήτορος.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερατώθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἠκούσατε, ὅτι τινὲς τῶν ἀγορευσάντων πολεμοῦν τὴν ἀρχήν.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Προηγεῖται ἡ περὶ ἀναβολῆς πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἀττικῆς.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπροτάθη ἡ ἀναβολὴ μόνον ὡς πρὸς τὸ περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς βιβλιοθήκης.

§64ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὅλα αὐτὰ συνδέονται, προκειμένου περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῆς ἀναβολῆς θὰ ἐμποδίσωμεν τὴν Ἐπιτροπὴν ἀπὸ τοῦ νὰ προβῇ εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ σχεδίου τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἄνευ τοῦ ὁποίου τὸ Προεδρεῖον δὲν δύναται νὰ δαπανήσῃ· ἐὰν δὲν ψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς οὐδεμία δαπάνη δύναται νὰ γείνῃ, θ’ ἀναγκασθῇ δὲ τὸ Προεδρεῖον νὰ ἐνεργῇ, ὅπως τὰ Προεδρεῖα τῶν ἄλλων Συνόδων, ἐνῷ πρόκειται περὶ μεταβολῆς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ προτείνονται προσθῆκαι καὶ ἐλαττώσεις ὑπαλλήλων καὶ μισθῶν.

§66ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὅλα αὐτὰ εἶναι καλὰ, ἀλλ’ εἶναι ἀγόρευσις ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐξηγῶ τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος· ἄλλως, ἂν θέλετε, ἀφίνω τὴν ἕδραν.

§68ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὄχι, δὲν εἶπον αὐτό.

§69ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὡς σᾶς εἶπον, ὅταν ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Ἔφορον τοῦ Βουλευτηρίου, τὸ προσωπικὸν τὸ ὁριζόμενον ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Κανονισμοῦ, ὡς ἡμεῖς τροποποιοῦμεν τοῦτο, τὸ προσωπικὸν αὐτὸ, λέγω, προσδιωρίσαμεν καθ’ ἃς πληροφορίας μᾶς ἔδωκεν ὁ κ. Ἔφορος. Ἀλλ’ ὁ κ. Ἔφορος εἶπεν, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ λάβῃ ἡ Βιβλιοθήκη, καὶ λαμβάνει καθ’ ἑκάστην, θὰ δώσῃ ἀφορμὴν ἴσως αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τῇ Βιβλιοθήκης. Ἡμεῖς δὲν ἀντείπομεν εἰς τοῦτο, διότι δύναται ν’ αὐξήσῃ τὸ προσωπικὸν, ἅμα ἀναπτυχθῇ ἡ Βιβλιοθήκης, ἀλλὰ τοῦτο δὲν θέλει παρεμβάλει δυσκολίαν εἰς τὸ νὰ ψηφισθῶσι τὰ ἄρθρα αὐτὰ, διότι οὐδέποτε ὁ κ. Ἔφορος ἦλθε καὶ ἐζήτησε δαπάνην τινὰ διὰ τὴν Βιβλιοθήκην, καὶ ἡ Βουλὴ τὴν ἠρνήθη· ἑπομένως τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ διὰ πιστώσεως. Ἂς ψηφίσωμεν τὴν τροπολογίαν, ὡς ὑπεβλήθη, διότι τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον νὰ γείνῃ τώρα, εἰς δὲ τὸν κ. Ἔφορον τοῦ Βουλευτηρίου δυνάμεθα νὰ χορηγήσωμεν κατόπιν αὐτὴν τὴν δαπάνην.

§70ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν ἐζήτησα τὴν ἀναβολὴν διὰ τοῦτο, διότι περὶ τῆς εὐνοίας τῆς Βουλῆς, πρὸς ἣν ἐκφράζω τὰς εὐχαριστίας μου, εἶμαι πεπεισμένος· ἀληθῶς εἰς ὅλας τὰς προτάσεις μου ὑπεστηρίχθην ὑπ’ αὐτῆς, δειξάσης ὅτι ἔχει ἐμπιστοσύνην, καὶ ἐνίοτε ὑπὲρ τὸ μέτρον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μεταβολῆς τοῦ Κανονισμοῦ, καλὸν ἤθελεν εἶσθαι τὸ ἄρθρον, τὸ περὶ τῆς Βιβλιοθήκης διαλαμβάνον, ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ κανονίσῃ τὰ περὶ αὐτῆς, ἀναλόγως πρὸς τὴν ἀνάπτυξιν, ἣν ἔλαβε καὶ καθ’ ἑκάστην λαμβάνει ἡ Βιβλιοθήκη. Πιστεύω δὲ ὅτι ἡ τεσσάρων ἢ πέντε ἡμερῶν ἀναβολὴ δὲν θέλει φέρει προσκόμματα, ἀφοῦ τόσον χρόνον παρήλθομεν ὑπὸ τὸν παλαιὸν Κανονισμόν.

§71Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐκ τῶν λεχθέντων ἐπείσθημεν, ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦ γραφείου εἶναι περισσότερον τοῦ ὁριζομένου ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ παρέλειψε, κατ’ ἐμὴν γνώμην, νὰ ἐκθέσῃ λεπτομερῶς τὰς δαπάνας τὰς μέχρι τοῦδε γενομένας καὶ τὰς γενησομένας, ἐγείρεται δὲ ἡ ὑπόνοια, ὅτι ἐκ τῶν ὑπαλλήλων ἀποβάλλονταί τινες, εἰσέρχονται δὲ νέοι. Νομίζετε λοιπὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δυνηθῇ νὰ συζητήσῃ διατί ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν νὰ μὴ ὑποβάλῃ λεπτομερῆ πίνακα τῶν μέχρι τοῦδε δαπανῶν ὡς καὶ τῶν γενησομένων, ἀφοῦ μάλιστα ἓν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς εἶπεν, ὅτι πρόκειται περὶ οἰκονομίας, ὅτι, ἐνῷ ἐξοδεύομεν 62,000, ἤδη θὰ ἐξοδεύωμεν 53,000. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἐγείρεται ἡ ὑπόνοια, ὅτι γίνονται μεταβολαὶ, νομίζω, ὅτι θὰ ἦναι εὐάρεστον νὰ ὑποβάλῃ ἡ ἐπιτροπὴ πίνακα τῶν γενησομένων καὶ γενησομένων δαπανῶν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζετε τὴν ἀναβολήν;

§73ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δι’ αὔριον.

§74ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ λογιστικοῦ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ παύῃ καὶ διορίζῃ ὑπαλλήλους, καὶ τοῦτο τὸ λέγω, διότι εἶπεν ὁ κ. Μαυρομιχάλης ὅτι ἀποβάλλονται ἢ διορίζονται τοιοῦτοι· μόνον εἷς βοηθὸς προσετέθη εἰς τὸ στενογραφικὸν γραφεῖον. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν ἔκθεσιν, περὶ ἧς εἶπεν ὁ κ. Μαυρομιχάλης, δὲν συνέταξε τοιαύτην ἡ ἐπιτροπὴ, διότι εἶναι γνωστὰ τὰ ποσὰ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δύνανται νὰ ἐξαχθῶσιν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐκ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς εἰσηγάγομεν, ὅπως ἀποδειχθῇ ἡ διαφορά. Μίαν δήλωσιν ὅμως ὀφείλω νὰ κάμω, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ λογιστικοῦ, εἰς ἣν πιστεύω εἰσὶ σύμφωνα καὶ τὰ ἄλλα μέλη, ὅτι, ἐὰν ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς προτάσεώς μας, θὰ συντάξωμεν τὸ σχέδιον τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς τοῦ 1865. Ἐὰν ἐγκρίνῃ τοῦτο ἡ Βουλή....

§75ΖΩΧΙΟΣ. Ἀποκρίνομαι εἰς αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ νωπότερον. Ὁ κ. Κατριβάνος λέγει, ἐὰν μᾶς ἀναγκάζητε νὰ συντάξωμεν τὸ σχέδιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ τηρήσωμεν τὸν Κανονισμὸν τοῦ 1865. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ 1865 μέχρι σήμερον, νομίζω, κἄπως ἡ σφαῖρα μετεβλήθη.

§76ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἤλλαξεν.

§77ΖΩΧΙΟΣ. Δείξατέ μοι ἕνα νόμον, ὅστις ἀπὸ τοῦ 1865 ἰσχύει.

§78ΡΑΛΛΗΣ. Διατί ἀντιλέγετε; Ὁ Κανονισμὸς τοῦ 1865 καὶ οἰκονομικώτερος εἶναι, καὶ καλλίτερος, καὶ λογικώτερος.

§79ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε Ῥάλλη, ἐκτὸς ὅτι τὰ πράγματα ἤλλαξαν χρηματικῶς, σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν ἦσθε κριτὴς τῆς ἱκανότητος ὅλων αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, θὰ κατορθώσητε νὰ διορίσητε τοὺς καταλληλοτέρους; Τί φωνάζομεν καθ’ ἡμέραν προσόντα, προσόντα; Διατὶ θέλομεν διὰ τῶν προσόντων νὰ περιορίσωμεν τοὺς Ὑπουργοὺς εἰς τὸν διορισμὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἡμεῖς δὲ δὲν τὰ κανονίζομεν διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ γραφείου μας; Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ τώρα· πρόκειται περὶ τοῦ ἂν ἦναι δυνατὸν ν’ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς αὔριον ἡ συζήτησις αὐτῆς τῆς προτάσεως. Λέγουν ναὶ, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ τὸ χάος! Ποῖον χάος; Δὲν βλέπετε τὸ χάος τὸ μέγα, καὶ αὐτὸ ἐξετάζετε; Ἐπειδὴ αἱ δεύτεραι σκέψεις εἶναι σοφώτεραι τῶν πρώτων, ἂς ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου ἀνατείλῃ καὶ ἡ αὔριον, καὶ σᾶς ἐγγυῶμαι, ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ τὸ χάος δὲν θὰ ἐπέλθῃ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωχιὸς προτείνει ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις εἰς αὔριον, ὅπως ἡ Ἐπιτροπὴ ἢ τὸ Προεδρεῖον καταθέσῃ συγκριτικὸν πίνακα τῶν δαπανῶν κατὰ τὸν ἰσχύοντα Κανονισμὸν, κατὰ τὸν περυσινὸν προϋπολογισμὸν, καὶ κατὰ τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ζωχιοῦ παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν ἁλάτων Ζακύνθου. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§83ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ εἰσαγαγὼν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ ἐξακολουθεῖ ἡ ἀσθένειά του, ἵν’ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ὅτε ἐλπίζομεν ὅτι ὁ κ. πρωθυπουργὸς θὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ παραδεχθῇ τὴν πρότασιν ταύτην, διότι ἄνευ τῆς γνώμης τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ καὶ τῶν λόγων, οὓς αὐτὸς θὰ ἐκθέσῃ πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ νομοσχεδίου, ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἦναι εἰς θέσιν ν’ ἀποφανθῇ ἐν γνώσει ἐπὶ τοῦ ζητήματος, περὶ οὗ πρόκειται.

§84ΖΩΧΙΟΣ. Εἶναι λυπηρόν. Ἡμεῖς περιεμένομεν τὴν Δευτέραν νὰ ἴδωμεν τὸ πρόσωπον τοῦ ἡλίου, τὴν ἀνάστασιν· τώρα τὶ μᾶς λέγουν; Τὴν Δευτέραν, ἐὰν ἔλθῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, θὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῶν ἁλάτων τῆς Ζακύνθου (ἰλαρότης). Ὑπάρχει ἕν λόγιον γαλλικὸν· μέχρις οὗ ὁ ὑπουργὸς σκεφθῇ, ὁ ἄνθρωπος ἀποθνήσκει τῆς πείνης. Καὶ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, ἀλλὰ περὶ μιᾶς νήσου, ἥτις ἔχει ἀνάγκην ἅλατος, καθὼς ἄλλοι ἔχουν ἀνάγκην ἅλατος ἄλλου. Ἡ ἐσοδεία ἄρχεται. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λέγει. Αὐτὸ τὸ ζήτημα, ὁ γόρδιος δεσμὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ ἡ σπάθη τοῦ Πρωθυπουργοῦ τὴν Δευτέραν, νὰ κόψῃ καὶ νὰ ῥάψῃ. Τὸ ζήτημα, νομίζω, εἶναι ἁπλοῦν. Εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Λευκάδος ὑπάρχει ἐῤῥιμμένον εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ τυχόντος ἅλας. Οἱ Ζακύνθιοι λέγουν· Θέλομεν ἅλας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει· Αὐτὸ τὸ ζήτημα δὲν εἶναι χωρατά· πρέπει νὰ συνέλθῃ τὸ συνέδριον τοῦ Βερολίνου ν’ ἀποφασίσῃ. Χρειάζεται σκέψις, μελέτη, καὶ μόνον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὰ μυστήρια αὐτοῦ τοῦ πολυπλόκου ζητήματος, δύναται ν’ ἀποκριθῇ. Ἀξιότιμε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἄφες τὴν Δευτέραν, διότι ἔχει καὶ ἐκείνη τὰ βάσανά της, καὶ ἂς τελειώσωμεν σήμερον τὰ περὶ ἅλατος, διότι εἶναι ἀνάξιον νὰ κάμνωμεν λόγον πολὺν διὰ τὸ ἅλας τῆς πατρίδος τοῦ κ. Λομβάρδου.

§85ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Εἶμαι ἐναντίος εἰς τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου κ. Ζωχιοῦ. Ἡ Βουλὴ καὶ τὸ Ἔθνος...

§86ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπὸ τὸ βῆμα.

§87ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ἀπὸ ἐδῶ θὰ ὁμιλήσω.

§88ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἀκούομεν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐπιτρέπω, κ. Ῥεβελάκη, νὰ ὁμιλήσητε ἀπὸ τῆς θέσεώς σας, ἀλλ’ οἱ κ. κ. Βουλευταὶ παραπονοῦνται, ὅτι δὲν ἀκούουν· διὰ τοῦτο, σᾶς παρακαλῶ νὰ ὁμιλήσητε ἀπὸ τοῦ βήματος.

§90ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ νὰ μὲ ἀφήσητε ἀπὸ ἐδώ. Ὁ ἀξιότιμος φίλος μου κ. Ζωχιὸς ἐλησμόνησεν ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ τὸ Ἔθνος διατελεῖ ἀπό τινος χρόνου εἰς κατάστασιν ἀπαγορεύσεως. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἰατροδικαστικὴ, ἥτις ἔχει αὐτὴν τὴν λέξιν, ἀλλὰ καὶ ἡ πολυμήχανος πολιτικὴ ἔχει τὴν ἰδικήν της κατάστασιν ἀπαγορεύσεως. Λοιπὸν ἡ πολιτικὴ ἡ διέπουσα ἡμᾶς κατέστησεν ἀπὸ πολλοῦ τὸ Ἔθνος καὶ τὴν Βουλὴν εἰς πλήρη κατάστασιν ἀπαγορεύσεως, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ δέχονται τοιοῦτον ἐξευτελισμόν, ὥστε οὔτε περὶ ἅλατος νὰ δύνανται νὰ συζητήσωσιν, ἐὰν δὲν ἦναι παρὼν ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§91ΖΩΧΙΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπρότεινε ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου.

§93ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν. «Οἱ ὑπουργοὶ νὰ μὴ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν δὲν ἔχωσιν ἐμπρός των τὸν κ. Πρωθυπουργόν.»

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§95ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη (θόρυβος).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε νὰ προτείνητε ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δὲν ὑπάρχει ἄλλο ἀντικείμενον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Αὔριον ἔχομεν συνεδρίασιν, ἀντικείμενον δ’ αὐτῆς ἔσται ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως τῆς τροπολογίας τοῦ Κανονισμοῦ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 4 μ. μ.