1873.07.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 59

Τῆς 4 Ἰουλίου 1873.

(Τετάρτη).

(Ὥρα 8 καὶ ½ Π. Μ.)

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Λευκάδας κύριος Χαλκιᾶς εἰσάγει νομοσχέδιον περὶ δημοτικῆς φορολογίας τοῦ δήμου Λευκάδος. Ὁ αὐτὸς ἔχει πρότασιν νόμου περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ ἐν Λευκάδι ἐλαιοκάρπου.

§2ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσι. Ἔχουσι δ’ ὡς ἑξῆς.

«ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ

Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ οἱ λόγοι οἱ ὑπαγορεύοντες τὴν μεταβολὴν τῆς δημοτικῆς φορολογίας ἐν Κερκύρᾳ ὑφίστανται καὶ ἐν Λευκάδι, ἔνθα οἱ τῆς ἐξοχῆς δῆμοι στεροῦνται τῶν μέσων, προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰσήγαγεν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος περὶ δημοτικῆς φορολογίας Κερκύρας, καί τινες τῶν βουλευτῶν τῆς νήσου ταύτης ἀνεδέχθησαν, ὑποβαλόντες αὐτὸ καὶ κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς, παρακαλῶ ὅπως ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐν Λευκάδι. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 2 Ἰουλίου 1873.

Ὁ βουλευτὴς Λευκάδος

ΙΩ. Σ. ΧΑΛΚΙΑΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ δημοτικῆς φορολογίας ὡς πρὸς τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος. Ἄρθρον μοναδικόν. Τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7 τοῦ ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1847 ΞΗʹ. νόμου περὶ δημοτικῶν φόρων καταργοῦνται ὡς πρὸς τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος. Τὸ δὲ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ ἀπὸ 20 Ἀπριλίου 1867 νόμου περὶ πόρων ὁδοποιίας εἰσπραττόμενον ἐν τοῖς τελωνείοις ὑπὲρ τοῦ δήμου πρόσθετον τέλος ἐξαγωγῆς, ὁρίζεται ἀντὶ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος εἰς δύω ἥμισυ τοῖς ἑκατὸν, ἡ δὲ ἀπὸ τοῦ τέλους τούτου πρόσοδος διανέμεται καθ’ ἑξαμηνίαν καὶ κατὰ λόγον τοῦ πληθυσμοῦ εἰς τοὺς δήμους ὑπὸ ἐπιτροπῆς, συγκειμένης ἐκ τοῦ ἐπάρχου, τοῦ ἐπαρχιακοῦ ταμίου καὶ τοῦ ἐπιστάτου τοῦ τελωνείου Λευκάδος, ἐξαιρέσει τοῦ δήμου Λευκαδίων, μηδὲν μερίδιον ἐκ τῆς προσόδου

ταύτης λαμβάνοντος.»

«ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ

Πρὸς τὴν Βουλήν. Οἱ λόγοι οἱ προκαλέσαντες τὴν μεταβολὴν τοῦ συστήματος τῶν ἐκτιμήσεων τοῦ ἐλαιοκάρπου ἐν Κερκύρᾳ συνηγοροῦσι καὶ διὰ τὴν μεταβολὴν τοῦ συστήματος τῶν ἐν Λευκάδι ἐκτιμήσεων πρὸς ἀποτροπὴν πολλῶν ἀδικιῶν, αἱ ὁποῖαι γίνονται κατὰ τῶν ἐκμισθωτῶν τῆς νήσου ταύτης. Ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ὅπως παραδεχθῇ κατεπειγόντως τὴν ἑπομένην πρότασιν, ἥτις προτίθεται νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου Κερκύρας νόμων καὶ εἰς τὴν νῆσον Λευκάδος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 2 Ἰουλίου 1873.

Ὁ βουλευτὴς Λευκάδος

ΙΩ. Σ. ΧΑΛΚΙΑΣ.

ΠΡΟΤΑΣΙΣ ΝΟΜΟΥ

Περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ ἐν Λευκάδι ἐλαιοκάρπου. Ἄρθρον μοναδικόν. Αἱ περὶ ἐκτιμήσεως τοῦ ἐν Κερκύρᾳ νόμου ἰσχύουσι καὶ διὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἐλαιοκάρπου ἐν Λευκάδι.»

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ πολίτης Ἰκέσιος Λάτρης ἔχει ἀναφορὰν πρὸς τὴν Βουλὴν ἀπαριθμῶν τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς ὑπηρεσίας του πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ ἕνεκα τῶν τοιούτων ἐκδουλεύσεών του αἰτεῖται ἀπὸ τὴν Βουλὴν σύνταξιν καὶ ποσόν τι χρηματικόν. — Ὁ κ. Δ. Μαρκίδης ἐξ Ἀμφίσης ἔχει ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ λέγει ὅτι ἠγόρασε ἕνα ὑδρόμυλον ὅστις ἐκ τοῦ σεισμοῦ κατεστράφη τὸν ὁποῖον δὲν δύναται νὰ τὸν ἀνεγείρῃ· ἔχει πληρώσει πρὸς τὸ δημόσιον 4,400 τόσας δραχμὰς, ὑπολείπεται δὲ ἄλλο τόσον περίπου ποσὸν χρέος πρὸς τὸν δημόσιον, καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ τοῦ τὰ χαρίσῃ νὰ μὴ τὰ πληρώσῃ.

§4ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λούντζης ἔχει ἓν νομοσχέδιον.

§6ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἡ τότε Κυβέρνησις ἐπαρουσίασε σχέδιον νόμου περὶ ἐκποιήσεως ὡρισμένων κτημάτων τῆς ἐπαρχίας Ζακύνθου πρὸς ἀπόσβεσιν ὡρισμένων χρεῶν. Τὴν σύστασιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου τὴν ἐγέννησεν ἡ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται τὰ κτήματα αὐτὰ, τῶν ὁποίων οἱ τόκοι μὲ τοὺς ὁποίους εἶναι βεβαρυμένα εἶναι ἀνώτεροι τῶν ἐσόδων τῆς ἐπαρχίας· ἑπομένως τὸ ταμεῖον ἐκεῖνο εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν χρεωκοπίας. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο παρουσιάσθη ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν, ἀνεγνώσθη ἅπαξ καὶ παρακαλῶ σήμερον ἐὰν ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις τὸ ἐγκρίνῃ, νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ δευτέραν φοράν. Ἔχει δ’ ὡς ἑξῆς. «Πρὸς τὴν Βουλὴν. Διὰ τοῦ ἀπὸ 27 Μαΐου 1871 ΥΙΓʹ. Νόμου περὶ διανομῆς τῆς ἐπιχωρίου περιουσίας τῶν δήμων Ζακύνθου ἐξηρέθησαν τῆς διανομῆς, κατὰ τὰ ἄρθρα 5, 6 καὶ 7 τοῦ νόμου τούτου, τὸ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου Ζακυνθίων κατάστημα τοῦ Νοσοκομείου καὶ Ὀρφανοτροφείου, τὰ κτήματα ἐξ ὧν θέλουσι προσπορίζεσθαι τὰ πρὸς συντήρησιν τῶν καταστημάτων τούτων μέσα, καὶ τὸ ἐν τῇ πλατείᾳ τοῦ Γεωργίου Αʹ. οἰκόπεδον, παραχωρηθὲν εἰς τὸν δῆμον Ζακυνθίων πρὸς ἀνέγερσιν θεάτρου, καὶ διετάχθη διὰ τῶν ἄρθρων 10 καὶ 11 ἵνα τῆς διανομῆς τῶν κτημάτων τῆς ἐπαρχίας προηγηθῇ ἡ τῶν ὀφειλῶν αὐτῆς πληρωμὴ, αἱ δὲ πρόσοδοι τῶν λοιπῶν κτημάτων, ὡς καὶ αἱ πιστώσεις τῆς ἐπαρχίας, μέχρι τῆς ἀποπερατώσεως τῆς διανομῆς, προσδιορισθῶσι πρὸς πληρωμὴν τῶν ὠφειλῶν τούτων καὶ τῶν ἐξόδων τῆς διοικήσεως. Ἡ ἐκ τοῦ νομάρχου Ζακύνθου, τοῦ δημάρχου Ζακυνθίων καὶ τοῦ προέδρου τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου συγκειμένη ἐπιτροπὴ, εἰς ἣν ἀνετέθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ εἰρημένου νόμου ἡ διαχείρισις τῶν ἐπαρχιακῶν κτημάτων μέχρι τῆς ὁριστικῆς ἀποπερατώσεως τῆς διανομῆς, δι’ ἐκθέσεώς της ὑποβαλοῦσα εἰς τὸ ὑπουργεῖον κατάλογον τῶν κτημάτων, ἅτινα, μετὰ τὴν εἰς τὸν δῆμον Ζακυνθίων παραχώρησιν τῶν προσδιορισθέντων πρὸς συντήρησιν τοῦ Νοσοκομείου καὶ τοῦ Ὀρφανοτροφείου, ἐναπομένουσιν εἰς τὴν διαχείρισίν της, καὶ κατάλογον τῶν τε πιστώσεων καὶ τῶν ὀφειλῶν τῆς ἐπαρχίας παρίστησιν, ὅτι τῶν εἰρημένων κτημάτων ἡ ἐτησία πρόσοδος ἀνέρχεται εἰς δραχ. 2,082 καὶ 85, τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως εἰς δραχ. 1,152 κατ’ ἔτους, αἱ πιστώσεις τῆς ἐπαρχίας εἰς δραχ. 59,364 καὶ 89 καὶ αἱ ὀφειλαὶ τῆς ἐπαρχίας εἰς δραχμὰς 60,166 καὶ λεπτὰ 1, ἐξ ὧν 15,880 τοκοφόροι. Ἀλλ’ ἐκ τῶν πρὸς τὴν ἐπαρχίαν ὀφειλῶν μόνον δραχ. 29,327 καὶ 91 εἰσὶ κατὰ πιθανὸν λόγον εἰσπρακτέαι, ὥστε, μετὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ ποσοῦ τούτου καὶ τὴν διάθεσίν του ἀπέναντι τῶν ὀφειλομένων, ὑπολείπεται νὰ ὀφείλῃ ἡ ἐπαρχία ποσὸν δραχμῶν 30,838 καὶ 10, ἄλλο δὲ μέσον πρὸς ἀπόσβεσιν τοῦ χρέους τούτου δὲν μένει, εἰμὴ νὰ ἐπιτραπῇ διὰ νόμου εἰς τὴν εἰρημένην ἐπιτροπὴν νὰ ἐκποιήσῃ ἕν ἢ περισσότερα κτήματα ὅπως διὰ τοῦ προϊόντος τῆς ἐκποιήσεως ἀποσβεσθῇ τὸ εἰρημένον χρέος. Τοῦ σκοποῦ τούτου τὴν ἐκπλήρωσιν προτίθεται τὸ εἰσαγόμενον εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου ἐξ ἄρθρων ἑνὸς δύω· διὰ τοῦ πρώτου τούτων ἐπιτρέπεται ἡ ἐκποίησις ἑνὸς ἢ πλειοτέρων κτημάτων τῆς ἐπιχωρίου περιουσίας πρὸς ἀπότισιν τῶν ὀφειλῶν τῆς ἐπαρχίας, διὰ τοῦ δευτέρου ἐπεκτείνεται ἡ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων εἰς τὴν ἐκβίασιν τῆς ἀποτίσεως τῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὀφειλομένων. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 3 Ἰουλίου 1873.

Ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου

Ν. Ε. ΛΟΥΝΤΖΗΣ.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

Ἄρθρον 1. Τῶν κτημάτων τῆς ἐπιχωρίου περιουσίας τῶν δήμων Ζακύνθου τῶν ἐναπολειφθησομένων μετὰ τὴν εἰς τὸν δῆμον Ζακυνθίων παραχώρησιν ἐκείνων, ὧν ἡ πρόσοδος προώρισται διὰ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ΥΙΓʹ. νόμου εἰς τὴν συντήρησιν τοῦ Νοσοκομείου καὶ Ὀρφανοτροφείου, ἐπιτρέπεται ἡ ἐκποίησις ἑνὸς ἢ πλειοτέρων διὰ δημοσίου πλειστηριασμοῦ κατὰ τὰ ἄρθρα 1082 καὶ ἑπόμενα τῆς πολιτικῆς δικονομίας, ἐξαιρουμένων τῶν περὶ συγγενικοῦ συμβουλίου διατάξεων, τὸ δὲ προϊὸν τῆς ἐκποιήσεως διατεθήσεται ἀποκλειστικῶς εἰς ἀπότισιν τῶν ὀφειλῶν τῆς ἐπαρχίας, ἐπιμελείᾳ καὶ εὐθύνῃ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ΥΙΓʹ. νόμου διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ τυχὸν περίσσευμα διανεμηθήσεται εἰς τοὺς δήμους κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ εἰρημένου νόμου δι’ ἀποφάσεως τῆς αὐτῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ὑπόκειται εἰς ἔφεσιν ἐνώπιον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς εἰς ἕκαστον τῶν προέδρων τῶν δημοτικῶν συμβουλίων τῆς νήσου κοινοποιήσεως τῆς ἀποφάσεως ταύτης. Ἄρθρον 2. Πρὸς ἐκβίασιν τῆς ἀποτίσεως τῶν εἰς τὴν ἐπιχώριον περιουσίαν ὀφειλομένων ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 3 Ἰουλίου 1873.»

§7ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀφοῦ ἀνεγνώσθη ἅπαξ, νὰ μείνῃ μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων τῶν ἐκκρεμῶν...

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μία ἀναφορὰ ἑνὸς Ἰωάννου Δέλτου· αὐτὸς λέγει ὅτι ἀφίκετο εἰς τὰ 1861 εἰς Κωνσταντινούπολιν καὶ κατῴκισεν· ὑπήκουσε κατόπιν εἰς τὴν φωνὴν τῆς πατρίδος καὶ ἐπανῆλθεν εἰς τοὺς κόλπους αὐτῆς· αἰτεῖται μηνιαίαν χρηματικὴν σύνταξιν. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν βεβαίως θὰ σταλῇ.

§9Α. ΤΡΥΦΩΝΑΣ. Γνωρίζει ἡ Βουλὴ, κύριοι βουλευταὶ, τοὺς περιφήμους νόμους ΣΜΔʹ. καὶ ΣΖΗʹ. οἵτινες ἠθέλησαν νὰ διορθώσωσι τὸ πολύπλοκον, πολύτροπον καὶ περιπεπλεγμένον ἐν Κερκύρᾳ ζήτημα, τὸ ἀγροτικόν· γνωρίζετε τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον δῆθεν τὸ ζήτημα τοῦτο διεκπεραιώθη. Φρονῶ, ὅτι οἱ νόμοι οὗτοι μόνον περιέπλεξαν τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ τὴν Κέρκυραν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀπέτυχον τοῦ σκοποῦ των, διότι καὶ τὸν τιμαριωτισμὸν Ἑλληνικὸς νόμος καθιέρωσεν καὶ τὰ ἀγροτικὰ ζητήματα δὲν ἔλυσε καὶ πολλὰ ἄλλα κακὰ ἐπέφερε. Διὰ τοὺς λόγους λοιπὸν αὐτοὺς, ὅπως ἄρωμεν τὰς περιπλοκὰς, εἰς τὰς ὁποίας οἱ νόμοι ἐκεῖνοι ἔφερον καὶ κατήντησαν τὴν Κερκυραϊκὴν κοινωνίαν, προτείνομεν νομοσχέδιον, κύριοι βουλευταὶ, τὸ ὁποῖον σκοπὸν ἔχει τὴν τελείαν κατάργησιν τῶν τιμαριωτικῶν προσφορῶν, νὰ πληρώνωσι δὲ ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς τιμαριούχους.

Ἔχει δ’ ὡς ἑξῆς·

«ΕΚΘΕΣΙΣ

Πρὸς τὴν Βουλὴν. Ὁ τιμαριωτισμὸς ἐν Κερκύρᾳ ἀπέβη ὡς παντοῦ ὀλέθριος εἰς τὴν γεωργίαν. Τὰ τιμαριωτικὰ δικαιώματα ἦτο φύσεως φορολογικῆς ὡς αἱ περιβολαὶ τῶν τιμαριούχων ἀποδεικνύουσιν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐν Κερκύρᾳ ἐχαρακτηρίσθησαν ἐγκτητικῆς προσόδου δικαιώματα. Ὁ ΣΜΔʹ. νόμος, ὁ τὰ τιμάρια καθιερώσας, περιέπλεξε δεινῶς τὰ ζητήματα καὶ κατέστησεν τὴν ἐν Κερκύρᾳ ἰδιοκτησίαν ὑποχείριον τῶν τιμαριούχων. Περὶ τῶν τιμαρίων ἐγράφησαν ἐκθέσεις οὐκ ὀλίγαι διαφόρως πως λύουσαι τὸ κοινωνικὸν τοῦτο ζήτημα. Βεβαίως ἠδυνάμεθα νὰ προτείνωμεν τὴν ἄμεσον κατάργησιν τῶν τιμαριωτικῶν εἰσφορῶν, ἀλλ’ ὅμως πρὸς ἀποφυγὴν δυσχερειῶν καὶ ἵνα πράγματι λυτρωθῇ ἡ ἐν Κερκύρᾳ ἰδιοκτησία, προτείνομεν τὴν πληρωμὴν τῆς ἀποζημιώσεως ὑπὸ διττὴν ἔποψιν ἐξεταζομένης. Τινὲς τῶν πρώτων τιμαριούχων ἐπώλησαν ἢ εἰς ἐδαφονομὴν διέθεσαν τὰ τιμάρια αὑτῶν· οἱ ἀγορασταὶ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν ἰονίων νόμων καὶ τὰς καθοδηγήσεις τῶν γενικῶν εἰσαγγελέων, ἐξισωσάντων ἀτυχῶς τὰ τιμάρια μὲ τὰς ἀγροληψίας, ὤφειλον νὰ κοινοποιήσωσι τοὺς ὑποτελεῖς ἵνα βουλόμενοι ἐνασκήσωσι τὸ τῆς προτιμήσεως δικαίωμα. Τὸ τοιοῦτον δὲν ἐγένετο, καὶ ἤδη προτείνομεν ἵνα εἰς τοὺς ἀγοραστὰς πληρωθῇ τὸ τοῦ συμβολαίου τῆς ἀγοραπωλησίας τῶν τιμαριωτικῶν εἰσφορῶν κεφάλαιον. Ὡς πρὸς τὰ μὴ ἐκποιηθέντα ἀποδίδεται εἰς τοὺς πρώην τιμαριούχους τὸ κεφάλαιον τῆς προσόδου, ἣν αὐτοὶ ἐδήλωσαν συμφώνως μὲ τοὺς προηγουμένους νόμους. Ἐν τῇ συζητήσει τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου θέλουσιν ἀναπτυχθῆ αἱ λεπτομέρειαι τοῦ κοινωνικοῦ τούτου ζητήματος, ἄνευ τῆς λύσεως τοῦ ὁποίου οὐδέποτε θέλει καθαρισθῆ ἡ Κερκυραϊκὴ ἰδιοκτησία, οὐδὲ ὁ γεωργὸς καὶ κτηματίας θέλει ὠφεληθῆ ἐκ τῆς συστάσεως κτηματικῆς Τραπέζης, ἀδυνατούσης νὰ δανείσῃ εἰς αὐτὸν δι’ ὑποθήκης κτημάτων βεβαρυμένων καὶ ὑποκειμένων εἰς τὴν ἐνάσκησιν τοῦ τῆς ἐπανελεύσεως δικαιώματος. Εἰς τὰς τιμαριωτικὰς εἰσφορὰς ὑπόκεινται οὐ μόνον οἱ τῶν ἐξοχῶν κάτοικοι, ἀλλ’ ἅπαντες σχεδὸν οἱ τῆς πόλεως κτηματίαι, διότι ὀλίγιστα εἶναι τὰ ἐν Κερκύρᾳ κτήματα μὴ ὑποκείμενα εἰς τιμαριωτικὰς εἰσφοράς. Διὰ τῶν μέσων τῆς ἐγχωρίου ἰδιοκτησίας ἀποδίδεται εἰς τοὺς πρώην τιμαριούχους τὸ κεφάλαιον τῆς προσόδου αὐτῶν ἢ τὸ τίμημα τῶν ἀγορασθέντων τούτων δικαιωμάτων, οὕτω δὲ οὐδεμία ἀδικία προσγίνεται, καὶ λόγῳ κοινωνικῆς ὠφελείας λυτροῦνται οἱ ὑποτελεῖς ἢ ἀγρολῆπται τῶν τιμαριωτικῶν εἰσφορῶν, οἱ δὲ πρώην τιμαριοῦχοι λαμβάνουσι τὰ κεφάλαια αὑτῶν πρὸς περισσοτέραν ὠφέλειάν των. Ἐνομίσαμεν νὰ προτείνωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ τὴν κατάργησιν τῆς νῦν διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς, διοριζομένης ἄλλης πρὸς πληρεστάτην ἐκτέλεσιν τοῦ προτεινομένου νόμου καὶ ἵνα λυθῶσι προηγουμένως ζητήματά τινα ἀφορῶντα τὴν ἐγχώριον ἰδιοκτησίαν καὶ προετοιμασθῇ σχέδιον νόμου παρ’ ἀνδρῶν εἰδημόνων πρὸς ἐπίτευξιν ἀληθῆ τῆς ἀπαραιτήτου διανομῆς τῆς ἐγχωρίου περιουσίας. Ἀφήσαμεν ὅλως ἐλευθέραν τὴν νέαν ταύτην ἐπιτροπὴν πρὸς ἐκλογὴν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς, τὸν ἀριθμὸν προσδιορίσαντες καὶ ἀπαιτοῦντες ἵνα ὁ γραμματεὺς τῆς ἐπιτροπῆς ᾖναι δικηγόρος πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς ἐγχωρίου περιουσίας ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῆς αὐτῆς ἐπιτροπῆς, πρὸς παῦσιν τῶν μεγάλων δαπανημάτων, ἅτινα μέχρι σήμερον ἐπλήρονεν ἡ ἐγχώριος διαχείρισις πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς. Ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς Κερκυραϊκῆς ἰδιοκτησίας ἀπὸ τὰς τιμαριωτικὰς εἰσφορὰς διὰ τῶν ἐγχωρίων πόρων εἶναι τὸ μόνον μέσον, δι’ οὗ δύναται ἡ Βουλὴ, ἐμφορουμένη ὑπὸ πνεύματος ἐλευθερίας καὶ δικαιοσύνης, νὰ καθαρίσῃ τὴν Κερκυραϊκὴν ἰδιοκτησίαν, ἀποδίδουσα εἰς τοὺς τιμαριούχους τὰ ἑαυτῶν ἄνευ προσβολῆς οὐδενὸς δικαιώματος. Ἔχοντες δὲ οἱ τιμαριοῦχοι οὐκ’ ὀλίγα ἐλεύθερα κτήματα, μένουσι κύριοι τούτων μὴ ἀπαιτοῦντες τὰ καθυστεροῦντα, διότι ἄλλως, ἀποδιδομένου τοῦ κεφαλαίου τῆς προσόδου, τὰ ἐλεύθερα τῶν τιμαριωτικῶν ὤφειλον νὰ κηρυχθῶσιν ἐγχώρια κτήματα, οἱ δὲ ὑποτελεῖς ἤθελον διαμείνει ἐκτεθειμένοι εἰς τὰς καταδιώξεις τῶν τιμαριούχων· διὰ δὲ τοῦ προτεινομένου νόμου ἐπέρχεται δίκαιος συμψηφισμὸς, καὶ οἱ τιμωριοῦχοι ἐκτὸς τοῦ κεφαλαίου τῆς προσόδου αὐτῶν θέλουσιν ἔχει καὶ τὰ ἐλεύθερα κτήματα εἰς τὰ τιμάρια ἀνήκοντα. Ἡ Βουλὴ σπουδαίως ἐξετάζουσα τὸν προτεινόμενον νόμον, θέλει ἐπιψηφίσει αὐτὸν, ὡς συμβιβάζοντα τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν Κερκυραϊκῶν κτημάτων ἐκ τῶν μεσαιωνικῶν δεσμῶν, καὶ τὴν ἀπόδοσιν εἰς τοὺς πρώην τιμαριούχους τῆς ὀφειλομένης ἀποζημιώσεως.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ ἀπελευθερώσεως τῆς ἐν Κερκύρᾳ ἰδιοκτησίας ἀπὸ τὰς τιμαριωτικὰς εἰσφοράς. Ἄρθρον 1. Αἱ τιμαριωτικαὶ εἰσφοραὶ καταργοῦνται, καὶ τὰ κτήματα, εἰς ἃ ἐπεβλήθησαν αὗται, κηρύττονται ἐλεύθερα πάσης τιμαριωτικῆς εἰσφορᾶς οἱασδήποτε φύσεως. Ἄρθρον 2. Διὰ τὰ παρ’ ἡμεδαπῶν ἢ ἀλλοδαπῶν ἀποκτηθέντα τιμάρια δι’ ἀγοραπωλήσεως ἢ ἐμφυτεύσεως ἀποδίδεται εἰς τοὺς ἀγοραστὰς τὸ ἐν τῷ συμβουλαίῳ φερόμενον τίμημα, ἢ τὸ κεφάλαιον τῆς ἐδαφονομῆς πρὸς 6%. Ἄρθρον 3. Ὡς πρὸς τὰ μὴ ἐκποιηθέντα τιμάρια ἀποδίδεται τὸ κεφάλαιον πρὸς 6% τῆς δηλωθείσης προσόδου, κατὰ τοὺς προηγουμένους Νόμους. Ἄρθρον 4. Πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐν τοῖς προηγουμένοις ἄρθροις ὀφειλομένων κεφαλαίων ἡ Κυβέρνησις θέλει διομολογήσει δάνειον πρὸς 6 τοῖς ἑκατὸν μετά τινος τῶν ἐν τῷ Κράτει Τραπεζῶν ἢ καὶ μετὰ τῶν ἰδιωτῶν, ὑποθηκεύουσα τὰ ἐλεύθερα κτήματα πόλεως καὶ ἐξοχῆς ἀνήκοντα εἰς τὴν ἐγχώριον διαχείρισιν. Αἱ χρηματικαὶ μεταλλαγαὶ, τὰ ἐδαφονόμια ἐκ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1870 καὶ τὰ μισθώματα τῶν ἐγχωρίων κτημάτων, οἰκημάτων πρὸς δημοσίαν χρῆσιν κατεχομένων ἀποτελοῦσι... τὸ ποσὸν πρὸς πληρωμὴν τοῦ τε τόκου καὶ χρεωλυσίου τοῦ ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἀναφερομένου κεφαλαίου. Ἄρθρον 5. Τὰ ἐλεύθερα κτήματα εἰς τὰ τιμάρια ἀνήκοντα μένουσιν εἰς τὴν κυριότητα τῶν πρώην τιμαριούχων, κληρονόμων ἢ ἐκδοχέων αὐτῶν, πρὸς συμψηφισμὸν τῶν καθυστερούντων μεριδίων ἢ ἐδαφονομίων καὶ κανόνων, ἅτινα δὲν ἀποδίδονται. Ἄρθρον 6. Ἐπιτροπὴ συγκειμένη ὑπὸ τοῦ Νομάρχου, τῶν προέδρων Πρωτοδικῶν καὶ Ἐφετῶν καὶ τῶν τριῶν προέδρων τῶν ἐπαρχιακῶν συμβουλίων θέλει διαχειρίζεται τὰ εἰς ὑποθήκην ὑποβληθησόμενα κτήματα καὶ τὰς προσόδους πρὸς πληρωμὴν τοῦ δανείου, κατὰ τὸ προηγούμενον 4 ἄρθρον. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θέλει προσλάβει γραμματέα δικηγόρον καὶ τέσσαρας ὑπαλλήλους πρὸς διαχείρισιν τῆς ἐγχωρίου περιουσίας, καταργουμένης οὕτω τῆς νῦν διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τῆς ἐγκαθιδρύσεως τῆς προκειμένης, εἰς ἣν ἀνατίθενται ἅπαντα τὰ τῆς διαχειρίσεως καθήκοντα κανονισθησόμενα διὰ Β. Διατάγματος. Ἄρθρον 7. Κατὰ τὴν 1 Ἰανουαρίου ἑκάστου ἔτους ἡ ἐπιτροπὴ θέλει πληρόνει εἰς τοὺς δανείσαντας τὸ πρὸς πληρωμὴν κεφάλαιον, τόν τε τόκον καὶ χρεωλύσιον, ἐν περιπτώσει ἐλλείψεως ἀναπληρόνει τὰ ὀφειλόμενα ἐκ τῶν λοιπῶν εἰσπράξεων τῆς ἐγχωρίου διαχειρίσεως. Ἄρθρον 8. Τὸ τίμημα τὸ ἐξαχθησόμενον ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν ἔξω τῆς Βασιλικῆς Πύλης γηπέδων δοθήσεται πρὸς ἐν μέρει πληρωμὴν τοῦ δανεισθησομένου κεφαλαίου, πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῶν τιμαριωτικῶν εἰσφορῶν, ἐξ ὧν πλεῖστοι ὅσοι ἀστοὶ παρέχουσι τιμαριωτικὰς εἰσφοράς. Ἄρθρον 9. Ἡ ἐν τῷ ἄρθρῳ 6 ἀναφερομένη ἐπιτροπὴ ἐντὸς ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου θέλει ὑποβάλλει ἔκθεσιν περὶ τῆς διανομῆς τῆς ἐγχωρίου περιουσίας ἐκτὸς τῆς ὑποθηκευομένης διὰ τοῦ παρόντος νόμου. Ἄρθρον 10. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θέλει προσδιορίσει καὶ τὰ μισθώματα τῶν ἐγχωρίων οἰκημάτων κατεχομένων ὑπὸ τοῦ δημοσίου, συμφώνως καὶ μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἐκτάκτου Ἀνωτάτου δικαστηρίου 10 Μαρτίου 1864, προσδιορίζουσα συγχρόνως καὶ τὰ μισθώματα ἄλλων ἐγχωρίων οἰκημάτων πρὸς δημοσίαν χρῆσιν κατεχομένων ἢ προτείνουσα τὴν διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ διεκδίκησιν τῶν μὴ διεκδικηθέντων διὰ τῆς μνημονευθείσης ἀποφάσεως. Ἄρθρον 11. Πᾶσαι αἱ διατάξεις τῶν ΣΜΔʹ. καὶ ΣΞΗʹ. νόμων περὶ τιμαρίων καὶ πᾶσα ἄλλη διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸν παρόντα καταργοῦνται. Οἱ προτείνοντες. Α. Τρύφωνας, βουλευτὴς Ὄρους, Σ. Δ. Ζερβὸς, βουλευτὴς Μέσης.»

§10ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τὴν ἄλλην σύνοδον πιστεύω νὰ τελειώσῃ.

§11Α. ΤΡΥΦΩΝΑΣ. Αὐτὰ προτίθεται καὶ τὸ δεύτερον νομοσχέδιον. (Ἀναγινώσκει).

§12ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε, κύριε Τρύφωνα.

§13Σ. ΣΟΥΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη νομοσχέδιον περὶ διασώσεως τῶν κτημάτων τῶν Ἀθηναϊκῶν ἐκ τῶν ποιμνίων· παρακαλῶ νὰ θεωρηθῇ κατεπεῖγον.

§14Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρὸ ὀλίγου χρόνου, ὅταν ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ κατεπεῖγον, εἴπατε δὲ τότε, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἐτυπώθη καὶ πρέπει προηγουμένως νὰ τυπωθῇ καὶ τότε νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν τὸ θεωρῇ κατεπεῖγον. Τώρα εἶναι τυπωμένον καὶ διενεμήθη πρὸ 4–5 ἡμερῶν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐσωτερικῶν.

§16Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ ν’ ἀποφύγωμεν ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν διαδικασίαν, ζητοῦμεν τὸ κατεπεῖγον.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ τὸ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ.

§18ΡΑΛΛΗΣ. Ἐρωτήσατέ την.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ῥάλλη, ἀφήσατε.

§20ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφοῦ γίνεται μία πρότασις, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐρωτήσετε τὴν Βουλήν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ κατεπεῖγον;

§22ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§23ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δύω λέξεις, κ. πρόεδρε.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ ἄλλο ἀντικείμενον;

§25ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Διὰ τὸ ἴδιον θὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται τὸ κατεπεῖγον νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι ἐκ δεξιῶν).

§27ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔχω τὸν λόγον καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐρωτήσετε τὴν Βουλήν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί λόγον ἔχετε!

§29ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοὶ στερήσετε τὸν λόγον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λέγετε.

§31ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ἔχομεν, κ. πρόεδρε, κτήματα εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι οὐδεμία φύλαξις ὑπάρχει αὐτῶν. Πολλὰ ἐγεννήθησαν παράπονα ἐκ μέρους τῶν συμπολιτῶν μας καὶ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων. Ἐστάλη ἐπιτροπὴ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅστις εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ δείξῃ τὴν διάθεσιν ὅτι θέλει τὸ ταχύτερον φροντίσει περὶ τῆς θεραπείας. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα μέτρα πρὸς θεραπείαν αὐτοῦ τοῦ κακοῦ ἔλαβε, καὶ ἂν δὲν θεωρῇ ἀναγκαῖον νὰ ληφθῇ νομοθετικόν τι μέτρον διὰ τὴν θεραπείαν αὐτῶν· ἐὰν δὲ παραδεχθῇ τὸ τοιοῦτον, τότε θὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν γνώμην του ὁποιαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι, διότι βεβαίως δι’ αὐτῆς θέλει ἐπέλθει ἡ θεραπεία τοῦ κακοῦ.

§32ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε πρόεδρε, πολὺ τακτικότερον θὰ ἦτον, ἐὰν ἡ ἐρώτησις μοὶ ἀπηυθύνετο κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου παρὰ τώρα, ὁπόταν ἤθελον εἴπει ἐὰν ἔλαβον πρόνοιαν. Τῳόντι καὶ ἐγὼ συνομολογῶ, ὅτι εὑρίσκονται εἰς κακὴν κατάστασιν τὰ κτήματα τῶν Ἀθηνῶν, οὐχὶ ἕνεκα τοῦ προσωπικοῦ, ἀλλὰ τῶν πραγμάτων. Ὅταν μοὶ ἐγένοντο παρὰ τῶν κατοίκων παράπονα, ἀπήντησα, ὅτι δὲν ὑπάρχει κἀνὲν μέσον διοικητικὸν ἵνα θεραπευθῇ τὸ πρᾶγμα, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται νομοθετικὴ ἀπόφασις· διότι διοικητικῶς δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποκλείσωμεν κἀνένα τῆς χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας του, τὰ δὲ ὑπάρχοντα μέσα δὲν εἶναι ἐπαρκῆ· διότι ὑποθέσατε, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ εἰσέρχωνται τὰ ποίμνια ἐντὸς τῆς λεκάνης καὶ ὅπου ὑπάρχουν ἐν μέσῳ τῶν κτημάτων ἐκτάσεις γαιῶν, αἵτινες πρὸς τοῦτο ἐνοικιάζονται· ὅσας προφυλάξεις καὶ ἂν λάβετε, θὰ καταστραφῶσι τὰ παρακείμενα κτήματα. Ἀλλὰ προσέθηκα εἰς τοὺς παραπονουμένους, ὅτι τὴν εὐθύνην δὲν ἀναλαμβάνει ἡ Κυβέρνησις νὰ προκαλέσῃ ἐξαιρετικὴν λύσιν διὰ τὰς Ἀθήνας, χωρὶς νὰ ἔχῃ αὕτη ὡς βάσιν τὴν συγκατάθεσιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου· ἐὰν τῳόντι ἡ κατάστασις ᾖναι ἐλεεινὴ, τότε τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἂς ἐκφράσῃ μίαν εὐχὴν, ὅτι παρακαλεῖ νὰ ἐμποδισθῇ ἡ εἴσοδος τῶν ποιμνίων ἐντὸς ὡρισμένων ὁρίων τῶν Ἀθηνῶν. Μοὶ ὑπεσχέθησαν, ὅτι θέλουν σκεφθῇ περὶ τούτου· ἀλλὰ μοὶ εἶπον ὅτι θὰ ᾖναι ἀκατόρθωτον, διότι ὁλόκληρον τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δὲν εἶναι σύμφωνον. Ἐγὼ προσέθηκα ὅτι οὔτε οἱ βουλευταὶ Ἀττικῆς θὰ εὑρεθῶσι σύμφωνοι. Ἀλλὰ ἕως αὐτῆς τῆς στιγμῆς δὲν μοὶ ἔφεραν τὴν πρᾶξιν τοῦ συμβουλίου. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἐκθέσω περισσότερα.

§33Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον συνεπεία αὐτῆς τῆς προκλήσεως, ἥτις ἐγένετο ἐκ μέρος τοῦ κ. πρωθυπουργοῦ, συνῆλθε καὶ ἐξέδωκε πρᾶξιν· ὥστε ἐγένετο ἡ πρᾶξις, ἣν ζητεῖτε. Ἐκτὸς δὲ τούτου ὄχι μόνον τοῦτο ἐγένετο, ἀλλὰ ὑπάρχει ἀναφορὰ ἐκ μέρους 600 πολιτῶν.

§34ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κἀμμίαν πρᾶξιν δὲν μοὶ ἔστειλαν.

§35Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τώρα ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι πρέπει καὶ θὰ φέρῃ τροπολογίας, ἔχει τὴν πρωτοβουλίαν ἐπὶ παντὸς νομοθετήματος καὶ δύναται νὰ τὴν ἐνασκήσῃ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν κἀμμίαν ἀντίῤῥησιν νὰ φέρῃ ὁποιασδήποτε θέλει τροπολογίας. Δὲν πρέπει ὅμως, κ. Πρόεδρε, ἐπ’ ἄπειρον νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἀναγκαίως διακόπτονται αἱ συζητήσεις, καὶ ἐὰν μείνῃ καὶ κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος αὐτὴ ἡ κατάστασις, θέλουσι καταστραφῇ καὶ αἱ ἄμπελοι καὶ τὰ πάντα.

§36ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει πίστωσιν περὶ ἀποζημιώσεως τοῦ Βουλευτοῦ Ἀγγελικάρα).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ; εἶναι βʹ. ἀνάγνωσις.

§38ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§39ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ἓν παράπονον κατὰ τοῦ ἐπάρχου καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου τῆς ἐπαρχίας τῶν Καλαβρύτων διὰ τὰς ἐνοικιάσεις, αἵτινες ἔλαβον χώραν ἐπὶ τοῦ ἐγγείου φόρου κατὰ τὰς τευλεταίας δημοπρασίας. Πρό τινων ἡμερῶν ἔδωκα εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τηλεγράφημα συμπολιτῶν μου τινων, οἵτινες παρεπονοῦντο ὅτι δὲν τοὺς ἐδέχοντο εἰς τὴν δημοπρασίαν· ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρέλαβε τὸ τηλεγράφημά μου καὶ ὡς μοὶ ὑπεσχέθη διέταξε νὰ γείνωσι δεκτοὶ εἰς τὴν δημοπρασίαν καὶ οἱ φίλοι μου ἐκεῖνοι, οἵτινες ἀνήκουσιν εἰς τὴν τάξιν τῶν καλλιτέρων οἰκοκυραίων τῶν Καλαβρύτων· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω τί κατόπιν ἐγένετο. Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι ἐκ τῆς προσφορᾶς, ἥτις ἐγένετο ἐκ μέρους ἑνὸς τῶν φίλων τοῦ ὑπουργείου, τὸ δημόσιον ἐζημιώθη πλέον τῶν 500 κοιλῶν. Οἱ πολῖται ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους εἴτε ὁ εἰρηνοδίκης, εἴτε οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι ἔδωκαν τὸ κατὰ Νόμον πιστοποιητικὸν, διεμαρτυρήθησαν καὶ κατηγόρησαν τὴν πρᾶξιν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν πράγματι ἐτηλεγράφησεν, ὡς μοὶ ὑπεσχέθη, καὶ διὰ ποῖον λόγον δὲν ἠκούσθη ἡ τηλεγραφικὴ διαταγὴ τοῦ ὑπουργοῦ τούτου, ὥστε νὰ γείνωσι δεκτοὶ οἱ φίλοι μου, οἵτινες οὐχὶ πρὸς ζημίαν, ἀλλὰ πρὸς ὠφέλειαν τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησαν νὰ γείνωσι δεκτοὶ συγχρόνως δὲ ἂν διέταξεν αὐστηρὰς ἀνακρίσεις καὶ ἂν ἀπεδείχθη τὸ ἐν λόγῳ πλημμέλημα τῶν ὑπαλλήλων.

§40ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι, ὑπάρχει νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι δεκτοὶ εἰς τὴν δημοπρασίαν ὅλοι ὅσοι εἶναι ὀφειλέται τοῦ δημοσίου, καὶ τὸ καθῆκον τοῦ ἀποκλεισμοῦ τούτου ἀνετέθη εἰς τὰς ἐγχωρίους ἀρχὰς, εἰς τὸν ἔπαρχον, ἔφορον καὶ τοὺς τοιούτους. Δὲν δύναται δὲ ἡ ἐξουσία νὰ λάβῃ μέρος εἰς τοῦτο, δὲν δύναται νὰ εἴπῃ διὰ τί δὲ ἔγεινε τοῦτο· διότι αἱ ἀρχαὶ ἐκεῖναι φέρουν τὴν εὐθύνην καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὰς διατάξωμεν. Ὁσάκις ὅμως ἔγειναν παράπονα, διευθύναμεν τὰς ἀναφορὰς εἰς τὰς ἀρχὰς αὐτὰς, ὅπως, λαμβάνουσαι αὐτὰς ὑπ’ ὄψιν, ἐνεργήσωσι σύμφωνα μὲ τὸν νόμον. Τὸ ἴδιον ἐπράξαμεν καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ κ. βουλευτοῦ Καλαβρύτων. Παρατηρῶ μόνον ὅτι δὲν ἐζημιώθη τὸ δημόσιον ἐφέτος ἀπὸ κᾀμμίαν ἐνοικίασιν, διότι δὲν ἐδέχθημεν κᾀμμίαν ἐκ τῶν προσφορῶν, εἰμὴ ἀφοῦ ἐξηντλήσαμεν ὅλα τὰ μέσα· καὶ πιστεύσατε ὅτι κᾀμμίαν προσφορὰν δὲν ἐδέχθημεν, εἰμὴ μετὰ τὴν δευτέραν, τρίτην καὶ πέμπτην δημοπρασίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἐν μέρει ἔχομεν αὐτὸ τὸ περίσσευμα. Σᾶς λέγω λοιπὸν ὅτι τὸ ἐκάμαμεν ἔργον μας, δὲν ἠδυνήθημεν ὅμως νὰ ἀναλάβωμεν καὶ τὴν εὐθύνην.

§41ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἤθελα νὰ μάθω ἐὰν διετάξατε.

§42ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§43ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐὰν ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των.

§44ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἀρκεῖ νὰ ὤφειλον εἰς τὸ δημόσιον, διότι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι σαφής...

§45ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω καὶ δευτέραν ἐρώτησιν.

§46Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τώρα λοιπὸν πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις θὰ σταλῇ εἰς τὴν Μεσσήνην· αὐτὸ τὸ ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ νὰ γείνῃ πρὸ καιροῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐπῆλθε τὸ πολιτικὸν ζήτημα δὲν ἔγεινε· σήμερον ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ εἰς 10 λεπτὰ, καὶ κατόπιν νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§47ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Νὰ προσδιορίσωμεν τὴν αὔριον, δὲν ἐσκέφθημεν.

§48ΕΤΕΡΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν ἠμποροῦμεν αὔριον, σήμερον ἀπεφασίσθη.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ, κύριοι, δὲν ἀπεφασίσθη, διότι ἐὰν ἀπεφασίζετο ἠθέλομεν ἔχει ὅλοι ἕτοιμα τὰ ψηφοδέλτια. Λοιπὸν ἀποφασίζεται διὰ αὔριον.

§50Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ ἰσχυρίζεσθε ὑμεῖς ὅτι δὲν ἔγειναν τὰ ψηφοδέλτια δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι ὅλοι γνωρίζομεν γράμματα καὶ δυνάμεθα νὰ γράψωμεν πέντα, ἓξ ὀνόματα.

§51ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Αὔριον.

§52ΕΤΕΡΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Σήμερον (θόρυβος).

§53Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐὰν σήμερον πρέπει νὰ γείνῃ ἢ αὔριον, πρὸς ἀποφυγὴν ἀπωλείας χρόνου οὐδεὶς λόγος θὰ ὑπῆρχε ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς, καθόσον τὸν αὐτὸν χρόνον θέλομεν δαπανήσει εἴτε σήμερον εἴτε αὔριον. Ὑπάρχει ὅμως εἷς σκοπὸς ὑποκρυπτόμενος ὄπισθεν τῆς ἀναβολῆς καὶ τῶν ὡς πρὸς αὐτὴν προφάσεων, καὶ πρὸς ἀπόκρουσιν αὐτοῦ ἐπιμένομεν εἰς τὸ νὰ γείνῃ σήμερον ἡ ἐκλογή. Τῳόντι εἶναι δέκα, δέκα πέντε συνάδελφοι ἡμῶν, οἵτινες ἀναχωροῦν τὸ ἑσπέρας, ἡ δὲ ἀναβολὴ σκοπεῖ ἁπλῶς νὰ στερήσῃ αὐτοὺς τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ν’ ἀποδείξῃ τὴν μειονοψηφίαν πλειονοψηφίαν. Ἐὰν ἐπιμένετε εἰς τὴν περὶ ἀναβολῆς πρότασιν, ἡμεῖς θὰ ζητήσωμεν τὴν ψηφοφορίαν.

§54ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Προχωρήσατε, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸν προϋπολογισμόν· πᾶσα πρότασις πρέπει νὰ φέρεται ἐγκαίρως.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὴ ἐπιμένετε εἰς ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι σπουδαῖον.

§56Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ἠμπορεῖ, κ. πρόεδρε, νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ μὴ ἀπολέσωμεν πολὺν χρόνον· ἀφοῦ γείνῃ ἡ ψηφοφορία, οἱ ψηφολέκται νὰ ὑπάγωσιν εἰς ἓν δωμάτιον καὶ κάμουν τὴν διαλογήν.

§57ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τέλος πάντων, κύριοι, νὰ τελειώσῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι ἐγὼ ἔχω τὸν λόγον καὶ περιμένω (θόρυβος).

§58Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐδῶ εἶναι τὰ πρακτικά, κ. Πρόεδρε, καὶ ἀναγνώσατε ἐὰν δὲν ἀπεφασίσθη νὰ γείνῃ σήμερον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν ἄλλην Δευτέραν ἦτον ἡ ἐκλογή, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐπῆλθεν ἡ συζήτησις τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, ἔμεινε, καὶ δι’ αὐτὸ νὰ ἀποφασίσωμεν δι’ αὔριον.

§60ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). Σήμερον (θόρυβος).

§61Π. ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Τὰ ἐκλογικὰ νομίζω, ὅτι πάντοτε ἔχουν μίαν προτίμησιν.

§62Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐννοεῖται, κ. Πρόεδρε, ὅτι προτείνοντες σήμερον μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ζητεῖτε νὰ καταργήσετε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διότι ἡ Βουλὴ εἶχεν ἀποφασίσει κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν νὰ γείνῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτή. Ἑπομένως αὐτὴ εἶναι ἡ ἡμερησία διάταξις. Ἐπῆλθε τὸ πολιτικὸν ζήτημα, διέκοψε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, πόθεν θὰ ἀρχίσωμεν σήμερον;

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ....

§64Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ ἔλθῃ πρότερον πρότασις καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἂν θέλῃ νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις (θόρυβος).

§65ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νὰ συζητηθῇ (θόρυβος).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πετιμεζᾶ, ἐπεκαλέσθητε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δὲν εἶναι τοιοῦτόν τι.

§67ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπιμένομεν νὰ γείνῃ σήμερον καὶ πρέπει νὰ γείνῃ· αὐτὰ εἶναι φατριαστικὰ πράγματα.

§68ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σεῖς εἶσθε, κ. πρόεδρε, ἡ ζῶσα ἡμερησία διάταξις· διερμηνεύετε ὁποία εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Πρὸ δώδεκα ἡμερῶν εἶναι ἀποφασισμένον νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ μετὰ τὴν πολιτικὴν συζήτησιν.

§69ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Δὲν ἐπροσδιωρίσθη.

§70ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπροσδιωρίσθη, ἐπροσδιωρίσθη (σάλος).

§71ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τί τρόπος εἶναι αὐτός! ποῦ εἶσθε; ὁμιλεῖτε ὡς βουλευταί;

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ τὰς φωνὰς δὲν βγαίνει τίποτε.

§73Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι δύνανται νὰ θεωρηθῶσι κἄπως εὐλογοφανεῖς οἱ ἐρεθισμοὶ κατὰ τὰς συζητήσεις τῶν κοινοβουλίων, ὅταν πρόκηται συζήτησις σπουδαίου πολιτικοῦ ζητήματος, ὅπερ δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοήν τινα (θόρυβος)· νομίζω ὅμως ὅτι ὁ χρόνος, ὅστις καταναλίσκεται εἰς συζήτησιν ἂν ὑπάρχῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀποσταλησομένων εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης ἐποπτῶν ἢ ὄχι, καταναλίσκεται εἰς μάτην. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἀπαίτησις τῆς ἀριστερᾶς δύναται νὰ ἔχῃ ἕνα λόγον, ὅτι ἐνδέχεται νὰ ἀπομακρυνθῶσίν τινες τῶν συντρόφων των ἀναχωροῦντες διὰ τῶν ἀτμοπλοίων καὶ νὰ στερηθῶσιν, ἐὰν γένηται ἡ ἐκλογὴ αὔριον, τῶν ψήφων αὐτῶν, διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένῃ ἡ δεξιά. Εὑρίσκω δὲ ὅτι ὁ τρόπος, τὸν ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κ. Ζαΐμης, συμβιβάζει καὶ τὰς δύω γνώμας, εἰ καὶ δὲν εἶναι ἐντελῶς σύμφωνος πρὸς τὸν κανονισμόν, διότι καὶ ὁ χρόνος δὲν παρέρχεται καὶ ἡ ψηφοφορία γίνεται σήμερον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε λοιπὸν νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γείνῃ σήμερον ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τοὺς δύω δήμους τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ μὴ γείνῃ σήμερον, ἀλλὰ αὔριον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί).

§75ΤΙΝΕΣ. Ἀπεῤῥίφθη.

§76ΕΤΕΡΟΙ. Παρεδέχθη.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀμφιβολία ὑπάρχει.

§78ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§79ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀμφιβάλλει ὅλον τὸ γραφεῖον;

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλον, μάλιστα.

§81ΣΑΡΑΒΑΣ (Γραμματεύς). Καὶ ἐμοῦ συμπεριλαμβανομένου.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ γείνῃ σήμερον ἡ ἐκλογὴ λέγουν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. Γίνεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν κυρίων Βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· Παραδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ γείνῃ σήμερον ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν δύω δήμων Μεσσήνης, ναὶ ἢ ὄχι;

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη διὰ ψήφων 76 κατὰ 74 νὰ γείνῃ αὔριον ἡ ἐκλογή. Ἔχομεν τώρα τὸν προϋπολογισμόν, καὶ πρῶτον τὰ ἔσοδα. «Κεφάλαιον Α. Ἄμεσοι φόροι. Ἄρθρον 1. Ἔγγειος φόρος καὶ δικαίωμα ἐπικαρπίας 9,400,000.» Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει παμψηφεὶ τὴν παραδοχήν.

§84Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νά μοὶ δηλώσῃ ἐπὶ τίνων λόγων στηριζόμενος ἠλάττωσεν ἐφέτος τὸ προϋπολυγιζόμενον ποσὸν σχετικῶς πρὸς τὸ πέρυσι ψηφισθὲν κατὰ 569,000 (θόρυβος).

§85ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Οἱ λόγοι ἐκτεθέντες ἕνας ἕνας, ἰδοὺ ἐδῶ· (ἀναγινώσκει ἐκ τῆς ἐντύπου ἐκθέσεώς του ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ). «Τὴν κυριωτέραν ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου ἐλάττωσιν, σχετικῶς πρὸς τὸν τοῦ 1872 προϋπολογισμὸν, κατέχει τὸ 1 ἄρθρον «ἔγγειοι φόροι» διότι κατὰ τὸ 1873 ἡ πρόσοδος τῶν ἐλαιοδένδρων θεωρεῖται κατωτέρα ἐκείνης τοῦ 1872 ἕνεκα φυσικοῦ καὶ συνήθους λόγου· ἕνεκα δὲ καὶ τῆς εἴς τινα τῶν ἄλλων προϊόντων αὐξομειώσεως, ὑπαγορευθείσης ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν δύω παρελθόντων ἐτῶν καὶ προσέτι ἐκ τοῦ φόρου τῶν ζώων διὰ τὸν αὐτὸν λόγον κτλ.»— Ἠξεύρετε ὅτι κατὰ διετίαν γίνεται ὁ ἐλαιοκαρπὸς περισσότερος ἢ ὀλιγώτερος, ἐφέτος δὲν εἶναι ὁ χρόνος τῆς ἐλαιοκαρπίας· ἐλαττώσαμεν λοιπὸν κυρίως δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Γενομένου δεκτοῦ τοῦ 1 ἄρθρου, ἐγένοντο δεκτὰ καὶ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα τοῦ Αʹ. κεφαλαίου, ἔχοντα ὡς ἑξῆς·

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη ἡ Βουλὴ τὸ κεφάλαιον ἀ. ἐκ δραχμῶν 12,360,000.

» Κεφάλαιον Βʹ. Ἔμμεσοι φόροι····························»

Ἄρθρον 1. Τελώνια ···························· 10,700,000.»

Ἡ ἐπιτροπὴ λέγει «ἐπὶ δὲ τοῦ κεφαλαίου Βʹ. Ἄρθρ. 1. «Τελώνια» πέντε μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὑποστηρίζουσιν, ὅτι ἡ ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προβλεπομένη ἐλάττωσις τῶν τελῶν τῆς εἰσαγωγῆς λόγῳ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐκ ξένων σιτηρῶν εἰσαγωγῆς κατὰ τὸ ε. ε. ἐκ δραχ. 160,000 θέλει ἀνέλθει εἰς δραχ. 540,000, ὑπολογίζοντα τὴν ἐπὶ ἔλαττον εἰσαγωγὴν κατὰ τὸ ε. ε. εἰς 1,500,000 κοιλὰ σχετικῶς πρὸς τὸ π. ε. ὧν τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη συμποσοῦνται εἰς 540,000 δραχμὰς, λόγῳ τῆς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἀφθόνου παραγωγῆς τῶν δημητριακῶν καρπῶν.»

§87ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ περισσότερον τὸ ποσὸν, διότι τὰ εἰσαχθησόμενα θὰ ᾖναι πολὺ ὀλιγώτερα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ ἀντὶ 160,000 νὰ ἐλαττωθῇ κατὰ 540,000, κατὰ τὴν γνώμην τῆς μειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς;

§89ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη, ὡς ἔχει. Διάλογοι μεταξὺ τοῦ κυρίου Βαλασοπούλου καὶ τοῦ κ. Χρηστίδου.

§91ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εὔχομαι νὰ εἰσαχθῇ πολὺ ὀλιγώτερον, διότι αὐτὸ σημαίνει ὅτι θὰ κάμουν καρποὺς περισσοτέρους, καὶ ἀντὶ νὰ λάβῃ τὸ δημόσιον 300,000 ἀπὸ τὴν εἰσαγωγὴν, εὐάρεστον εἶναι νὰ τὰς χάσῃ καὶ αὐτὰς, νὰ κάμουν τριπλάσιον καὶ δεκαπλάσιον εἰς τὸν τόπον. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα.

«Ἄρθρον 2. Καρτόσημον························ 3,850,000

Ἄρθρον 3. Διαφόρων δικαιωμάτων·············· 450,000.»

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ κεφάλαιον Βʹ. ἐκ δραχμῶν 14,500,000. Κεφάλαιον Γʹ. Δημόσια καταστήματα.

Ἄρθρον 1. Ταχυδρομεῖον ······················ 650,000.»

§93ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοὶ δηλώσῃ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισεν ἐκ τῆς διοικήσεως τοῦ κλάδου τούτου· ἤτοι ἂν πείθεται ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ταχυδρομικῶν ἐσόδων, γενομένων ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ὁμοιομόρφου ταχυδρομικοῦ τέλους, εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὰς αὐξήσεις τῶν ἐσόδων, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ αὐτοῦ συστήματος ἐν ταῖς ἄλλαις ἐπικρατείαις, καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀναλογία τις, ἐκ τίνος λόγου νομίζει ὅτι ἐπῆλθεν ἡ διαφορὰ τῆς μικροτέρας παρ’ ἡμῖν αὐξήσεως.

§94ΔΡΟΣΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ αὔξησις δὲν εἶναι ἀνάλογος, ἐὰν συγκρίνωμεν τὰς εἰσπράξεις τῶν ταχυδρομείων τῶν ἄλλων ἐπικρατειῶν πρὸς τὰς τῆς ἰδικῆς μας· τὰ αἴτια δὲν δύναται νὰ γνωρίζῃ τις. Ἡ διοίκησις καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν, διὰ νὰ γίνεται ἀκριβῶς ἡ εἴσπραξις.

§95Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὥστε δὲν ἐμορφώσατε πεποίθησιν περὶ τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα προκαλοῦσι τὴν διαφοράν;

§96ΔΡΟΣΟΣ. Ὄχι.

§97ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω κἀμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι γίνεται κλοπή. Μίαν παρατήρησιν κάμνω· γνωρίζω ἐπιστάτην ταχυδρομείου, ὅστις ἐφρόντιζε νὰ πέρνῃ τὸ γραμματόσημον ἂς ἦτο καὶ σφραγισμένον διὰ τὰ γράμματα τὰ ὁποῖα στέλλονται ἀπὸ ἐπαρχίαν εἰς ἐπαρχίαν. Μόνον ὅταν στέλλωνται ἐπιστολαὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν, δὲν δύναται νὰ γείνῃ κατάχρησις. Ἰδοὺ διατί αἱ εἰσπράξεις δὲν αὐξήνθησαν. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ τίνος μέσου δύναται νὰ διορθωθῇ καὶ αὐτὸ τὸ κακόν. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα·

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ κεφάλαιον Γʹ. ἐκ δραχμῶν 1,004,000. «Κεφάλαιον Δʹ. Δημόσια νομήματα καὶ κτήματα. Ἄρθρον 1. Μεταλλεῖα καὶ ὀρυκτά 1,572,000.»

§99ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἰς μίαν τῶν προλαβουσῶν συνεδριάσεων παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φέρῃ τὴν πληροφορίαν πόσα μεταλλεῖα παραχωρήθησαν καὶ εἰς πόσον ποσὸν στρεμμάτων ἀνέρχονται. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔφερε τὴν πληροφορίαν ὅτι ἀναβαίνουν εἰς 1,000,000 περίπου στρέμματα, (θόρυβος)........................... Τοῦτο εἶναι ἀπόδειξις ὅτι δὲν εἰσπράττονται τὰ δικαιώματα, διότι τὸ ἓν ἑκατομμύριον στρεμμάτων ἔπρεπε νὰ φέρῃ 30,000 καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς σημειώνει 10,000· τοῦτο δίδει τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι τὰ δικαιώματα δὲν εἰσπράττονται. Προτείνω λοιπὸν αἱ 10,000 νὰ γείνουν 30,000, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ φροντίσῃ νὰ εἰσπράττωνται ὅλα τὰ καθυστερούμενα, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δὲν τὰ εἰσπράττουν.

§100ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν ἐζήτησα τὸν ἀριθμὸν τῶν στρεμμάτων... ....... (ἕνεκα τοῦ θορύβου καὶ τῆς ἀδυνάτου αὐτοῦ φωνῆς ὁ ῥήτωρ δὲν ἀκούεται).

§101ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ὑπόθεσις περὶ ἧς θέλω πραγματευθῆ εἶναι συναφὴς μὲ τὸν προϋπολογισμὸν, μοὶ δίδει δὲ τὸ δικαίωμα τοῦτο. Εἶμαι ἐκ τῶν φρονούντων, ὅτι ἡ διοίκησις τῆς Ἑλλάδος εἶναι μία ἐκ τῶν τιμιωτέρων διοικήσεων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν Εὐρώπην. Πρό τινος ὅμως καιροῦ ἀρχίζει νὰ κλονίζεται ἡ πεποίθησίς μου, ἰδίως ἐκ πειρασμοῦ τινος, ὅστις ἐπῆλθεν ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου περὶ τῶν μεταλλείων, διότι ἀληθῶς τοῦ νόμου τούτου ἡ ἐκτέλεσις ὑπῆρξε πειρασμὸς ὑποβαλὼν εἰς δοκιμασίαν τὸν χαρακτῆρα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ κακὸν ἐγίνετο λάθρα καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ κόσμου, ἴσως ἐδύνατό τις νὰ κρύψῃ τὴν ἀγανάκτησιν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι οὐχὶ μόνον ὡς μέλος τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ καὶ ὡς πολίτης διὰ τὴν διαγωγὴν τινων δημοσίων ὀργάνων. Ὁ νόμος ὁ ποινικὸς, κ. πρόεδρε, ὥρισεν, ὅτι πᾶν ὅ,τι λαμβάνει ἕκαστος ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ του διὰ πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν πράττει ἕνεκα τῆς δημοσίας ἐντολῆς, ἣν διαχειρίζεται, ἢ διὰ πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ πράξῃ, ἀλλὰ παραλείπει, ὅτι αὐτὸ εἶναι δωροδοκία· καὶ ὅμως δημόσιοι λειτουργοὶ ἐν Ἑλλάδι δημοσίως, ὡς διὰ τῶν ἐφημερίδων διασαλπίζεται, λαμβάνουσι δικαιώματα πλὴν τοῦ μισθοῦ των διὰ πράξεις, τὰς ὁποίας ἕνεκα τοῦ καθήκοντός των ἐκτελοῦσι. Γνωρίζετε, ὅτι, κατὰ τὸν νόμον, οἱ ζητοῦντες τὴν παραχώρησιν μεταλλείων ὀφείλουσι νὰ παρουσιάζωσι τὴν αἴτησίν των, τὰ διαγράμματα καὶ χημικὰς ἀναλύσεις εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, ὅτι ἐκεῖ ἐγγράφονται ἔν τινι βιβλίῳ καὶ ὅτι ἀπὸ τῆς ἐγγραφῆς των ἄρχεται ἡ προθεσμία, ἥτις ἀπαιτεῖται ἀπὸ τὸν νόμον, διὰ νὰ κατασταθῇ ὥριμος ἡ αἴτησίς των καὶ ὑποβληθῇ εἰς τὸ μεταλλευτικὸν συμβούλιον. Συνέβη, κύριοι, νὰ ὑπάγωσιν ἄνθρωποι εἰς διοικητικὰς ἀρχὰς νὰ ζητήσωσι τὴν ἐγγραφὴν τῆς αἰτήσεώς των ἐν τοῖς βιβλίοις, οἱ δὲ δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ ἀρνηθῶσι νὰ ἐγγράψωσι τὰς αἰτήσεις των ἐκβιάζοντες τοὺς αἰτοῦντας νὰ τοῖς δώσωσι μερίδα τοῦ μεταλλείου· καὶ συνέβη ἔτι οὗτοι οἱ αἰτοῦντες νὰ ἀναγκασθῶσι νὰ ἐνδώσωσι καὶ ὑποχρεωθῶσι νὰ παραχωρήσωσι μερίδιον· καὶ συνέβη προσέτι νὰ γείνῃ ἀμφισβήτησις ἐντὸς τῶν δημοσίων γραφείων καὶ ἐνώπιον ἀνθρώπων ξένων ἕως ἂν συμφωνήσωσιν οἱ αἰτοῦντες μετὰ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς παραχωρουμένης μερίδος. Νομίζω, ὅτι ἡ τιμιότης τῆς διοικήσεως καθίσταται πλέον προβληματικὴ, ὅταν τελοῦνται τοιαῦτα ἐν τοιαύτῃ δημοσιότητι. Ὅταν δὲ φαίνεται ἀναφορὰ περὶ παραχωρήσεως μεταλλείων παριστῶσα αἰτοῦντα ἢ αἰτοῦντας δημοσίους ὑπαλλήλους ζητοῦντας τὴν παραχώρησιν ἐν αὐτῇ τῇ ὑπ’ αὐτοὺς περιφερείᾳ, νομίζω ὅτι ἔχει καθῆκον ἡ προϊσταμένη ἀρχὴ νὰ ἐξετάσῃ καὶ ἀνακρίνῃ καὶ ἀνεύρῃ, ὅτι οἱ δημόσιοι οὗτοι ὑπάλληλοι προέβησαν εἰς πρᾶξιν ἀξιόποινον καὶ ἑπομένως νὰ τιμωρήσῃ αὐτούς. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι αἰσθάνονται ὅλοι τὴν αὐτὴν ἀγανάκτησιν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι καὶ ἐγὼ, ἐπειδὴ ὅμως τὰ πράγματα περιῆλθον εἰς τὴν δημοσιότητα, πρέπει ἡ διοίκησις τῆς Ἑλλάδος νὰ ἀναλάβῃ ὀλίγον ἀπὸ τὸ βάρος τῶν ὑπονοιῶν, αἵτινες κατὰ τῆς τιμῆς της ἐγείρονται, καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ὑπουργῶν ἐπὶ τῆς διαγωγῆς ταύτης τῶν ὀργάνων των.

§102ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ὀνομάσητε ὡρισμένως καὶ πρόσωπα.

§103ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι δημόσιος κατήγορος· οἱ κκ. ὑπουργοὶ ἀναγινώσκουν ἐφημερίδας καὶ δύνανται νὰ ἀρυσθῶσι τὰς ζητουμένας πληροφορίας.

§104Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὴν ἐφημερίδα τοῦ Πειραιῶς, τὸν Ποσειδῶνα, δύναται νὰ ἀναγνώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατηγορίαν κατὰ Νομάρχου. Κατηγορεῖται δ’ οὗτος ὅτι οὐ μόνον ἐδωροδοκήθη, ἀλλ’ ὅτι ἔκαμε καὶ πλαστογραφίαν, ἵνα δυνηθῇ νὰ παράσχῃ δικαίωμα προτιμήσεως εἰς παραχώρησιν μεταλλείου εἰς ἕτερον. Ὑπάρχει ἐνταῦθα, νομίζω, περίπτωσις νὰ διαταχθῇ ἀνάκρισις, διότι δὲν εἶναι διόλου εὐχάριστον ἀνώτεροι ὑπάλληλοι νὰ περιπίπτουν εἰς πλαστογραφίας.

§105ΔΡΟΣΟΣ. Ὁ νόμος περὶ μεταλλείων δίδει πᾶσαν εὐκολίαν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν νὰ ὑποβάλλουν ἐνστάσεις οὐ μόνον ἐντὸς τῆς προθεσμίας, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ μεταλλευτικοῦ συμβουλίου. Τῳόντι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὸ μεταλλευτικὸν συμβούλιον ἀπεφάσισε τὴν παραχώρησιν μεταλλείου, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἐγένετο κἀμμία ἔνστασις· ὅτε δὲ ἐπρόκειτο νὰ ἐκδοθῇ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, ἐγένετο ἡ ἔνστασις καὶ ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας· ἀμέσως ἐσταμάτησα τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ διέταξα ἀνακρίσεις.

§106Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Παράπονον ὑπάρχει καὶ καταγγελία ἐπὶ πλαστογραφίᾳ κατὰ τοῦ Νομάρχου Μπουρζουκίδου, ὅστις ἀφῆκεν, ὡς λέγουν ἐν τῇ καταγγελίᾳ, φύλλα κενὰ εἰς τὸ βιβλίον τῶν δηλώσεων, εἰς τὰ ὁποῖα κατέγραψε δηλώσεις μεταγενεστέρως γινομένας καὶ μάλιστα ἐκ μέρους βουλευτῶν, τῶν ὁποίων, ἂν θέλετε, λέγω καὶ τὰ ὀνόματα. Ταῦτα δικαιολογοῦν πληρέστατα τὴν ἐνέργειαν νὰ διαταχθῶσιν ἀνακρίσεις, καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια ἄλλως καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ οὕτω διασυρομένου ἀπαιτοῦσι τοῦτο.

§107ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ Νομάρχης Λακωνίας δὲν εἶναι ἀμέτοχος τῶν τοιούτων· ὁ πυρετός, ὁ ὁποῖος ἀνεπτύχθη εἰς ἄλλα μέρη, ἀνεπτύχθη καὶ εἰς τὴν Λακωνίαν· πολλαὶ αἰτήσεις ἐγένοντο, καὶ τὸ παράδοξον εἶναι ὅτι εἰς κἀμμίαν αἴτησιν δὲν ἔμεινεν ἔξω ὁ Νομάρχης, ἀλλ’ ἀπὸ ὅλους ἐλάμβανε μερτικόν, ἐπρόδιδε τὰ διαγράμματα τῶν αἰτούντων καὶ τὰ μετέδιδεν εἰς ἄλλους (θόρυβος).

§108ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἰς ποίαν παραχώρησιν ἀνεμίχθη;

§109ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ὅλας· καὶ περὶ τῆς τιμιότητος τοῦ Παγανέλη οὐδεὶς ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ, διότι εἶναι ἄνθρωπος ποταπὸς καὶ εὐτελής.

§110ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι πολύτιμος ἄνθρωπος.

§111ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι τῆς ποταπότητός του ὅτι, ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν Σπάρτην, κατεδέχθη νὰ κατοικήσῃ ἐπὶ δύω μῆνας εἰς ἕνα πενιχρὸν οἶκον ἑνὸς οἰκογενειάρχου (θόρυβος).

§112ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, εἶπον ὅτι ἀνέγνωσα εἰς ἐφημερίδας ὅτι δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀναμιγνύονται εἰς αἰτήσεις περὶ παραχωρήσεως μεταλλείων· τοῦτο τὸ θεωρῶ πρᾶξιν μὴ συμβιβαζομένην μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς ἀρχῆς, προβλεπομένην δὲ καὶ τιμωρουμένην ἀπὸ τὸν Ποιν. Νόμον.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν σύστασιν ἤκουσεν ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της.

§114ΔΡΟΣΟΣ. Περὶ τοῦ Νομάρχου Λακωνίας δὲν γνωρίζω τίποτε.

§115ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μὴν ἀναφέρετε ὀνόματα, λάβετε μόνον ὑπὸ σκέψιν τὴν σύστασιν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ ά. ἄρθρον λοιπὸν τοῦ 4. Κεφαλαίου «Μεταλλεῖα καὶ ὀρυκτὰ» προστίθενται 20,000 δραχμαί· ἑπομένως τὸ ὅλον 1,592,000. — «Ἄρθρ. 2. Ἁλυκαί.»

§117ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως χθὲς ὑπέδειξε τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴν ἐπιμείνῃ εἰς τὸν φόρον περὶ ἅλατος.

§118ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀπαλειφθῇ ἡ προσθήκη καὶ ἀντὶ τῶν 950 χιλιάδων θὰ προστεθῇ 750,000.

Ἡ Βουλή λοιπὸν παραδέχθη καὶ τὸ κεφάλαιον 4 μὲ τὴν αὔξησιν τῶν 20,000. «Κεφάλαιον 5. Ἐκποίησις ἐθνικῶν κτημάτων.» «Ἄρθρ. 1|α. Χρεωλύσια καὶ τόκοι προικοκτησιών. » 1|β. Χρέη ἐκ προικοκτησιῶν ἀνανεωθέντα.

§120ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργός τῶν Οἰκονομικῶν εἰσήγαγε συμπληρωτικόν νομοσχέδιον περὶ τῶν παραχωρήσεων τῶν φυτειῶν, παρέλειψεν ὅμως ἓν οὐσιῶδες, ὅτι πρέπει δι’ ἑτέρου ἄρθρου νὰ ἀναδεχθῇ τὸ δημόσιον τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως λογαριάζῃ τόκον 10% ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν καὶ κατέθεταν καὶ ἀνέλαβον εἰς τὴν κυριότητά των τὰ κτήματα, ὅπως μὴ πληρώνουν φόρον ἐπικαρπίας· δὲν ἐννοῶ ἡμεῖς νὰ πάρωμεν 2½ ἑκατομμύρια καὶ νὰ τὰ ἔχωμεν, ὁ δὲ λαός.............

§121ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ὑπάρχει εἰς τὴν ἐπιτροπήν, δὲν ἔφερεν ὅμως εἰσέτι τὴν ἔκθεσιν. Κατὰ τὴν διάσκεψιν θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν γνώμην αὐτὴν τοῦ κ. Δανοπούλου. Ἐγὼ συνεκάλεσα τὴν ἐπιτροπήν, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθην νὰ κάμω ἀπαρτίαν, διότι ἡ Βουλὴ ἠσχολεῖτο εἰς ἄλλα ζητήματα, γνωστὰ ὑμῖν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζέγγελη, ἡ ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ φέρεται ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὴν ἔκθεσίν σας. Ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, ἀλλὰ ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὸ ἄρθρ. 5. 1,790,000, μεταβαίνομεν εἰς τὸ κεφάλαιον 6. «Διάφορα εἰσοδήματα.»

§123ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχω νὰ κάμω παρατηρήσεις τινάς. Ἡ μεγαλειτέρα ἀρετὴ τῆς οἰκονομικῆς διοικήσεως εἶναι ἡ βεβαίωσις τῶν εἰσοδημάτων ὅλων τοῦ δημοσίου καὶ ἡ εἴσπραξις τῶν βεβαιουμένων. Ἤμην ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπί τινας μῆνας καὶ εἶδον ὅτι τὰ ἔξοδα τὰ δικαστικὰ εἰσπράττονται κατ’ ἀναλογίαν ἐπὶ τῶν βεβαιουμένων κατὰ 15% ἢ κατὰ 12%, ἐνίοτε καὶ κατὰ 10%· ἐκτὸς δ’ αὐτῆς τῆς ἀτελείας, νομίζω ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη τις· εἶπον ὅτι εἰσπράττονται 10 ἢ 8% ἐπὶ τῶν βεβαιουμένων, ἀλλὰ καὶ τὰ βεβαιούμενα δὲν εἶναι μόνον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ βεβαιωθῶσι, πολλὰ δ’ ἄλλα μένουσιν ἀβεβαίωτα· περὶ τὴν βεβαίωσιν συμβαίνει, ὡς πληροφοροῦμαι, κατάχρησις πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου. Ἐπειδὴ δ’ εὐτυχῶς κατὰ τὴν ὥραν ταύτην ὑπάρχουσιν ἐν τῷ ὑπουργείῳ δύω ὑπουργοὶ δεινοὶ περὶ τὰ οἰκονομικὰ, ἤθελον νὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς νὰ σκεφθῶσι περὶ ἐξευρέσεως τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον νὰ κατασταθῇ εὔκολος ἡ βεβαίωσις ὅλων τῶν δικαιωμάτων τοῦ δημοσίου, διότι σᾶς βεβαιῶ ὅτι, καθ’ ἃς ἐγὼ πληροφορίας, βεβαιοῦνται ἐλάχιστα· προσέτι νὰ κατασταθῇ εὔκολον νὰ εἰσπράττωνται τὰ βεβαιούμενα.

§124ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὁ ἔντιμος ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς ἔχει κἄποιον δίκαιον, ὅτι δὲν εἰσπράττονται, ἀλλ’ ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος. Κυρίως αὐτὰ τὰ μὴ εἰσπραττόμενα ἀνήκουσιν εἰς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους ἀναγκαζόμεθα πολλάκις νὰ τοὺς τρέφωμεν, διότι εἶναι πτωχοὶ καὶ θεόγυμνοι· τί νὰ εἰσπράξωμεν ἀπὸ αὐτούς; Ἐν τούτοις καὶ ἐξ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι non valeur, εἰσπράττομεν ἱκανά. Διὰ τοῦτο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καταχωρίζονται μόνον ὅσα συνήθως εἰσπράττονται ὡς ἔγγιστα.

§125ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ πληροφορίαι μου πιθανὸν νὰ μὴ ᾖναι ἀκριβεῖς, τὸ βέβαιον ὅμως εἶναι ὅτι ἡ βεβαίωσις γίνεται ἀτελής.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρ. 6. Ἀπόληψις ἐξόδων πολιτικ. δικῶν ·········· 10,000

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζʹ. Ἐκκλησιαστικὰ εἰσοδήματα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ηʹ. Ἔσοδα κεκλεισμένων χρήσεων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ. Θʹ. Καθυστερ. παρελθουσῶν χρήσεων.

Ἡ Βουλὴ λοιπὸν παρεδέχθη τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων ἀναβαίνοντα εἰς δραχ. 35,757,000.

§127Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Δύω λέξεις ἐπὶ τῶν ἐσόδων. Κύριοι, προκειμένου περὶ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους, ἐσκέφθην νὰ ὑποβάλω μικρὸν νομοσχέδιον· ὡς ἄπειρος δὲ περὶ τὰ τοιαῦτα, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασίν μου. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι σήμερον οἱ δηλοῦντες τὰ μεταλλεῖα δὲν τὸ πράττουν πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ τὰ ἐκμεταλλευθῶσιν, ἀλλὰ μόνον διὰ νὰ τὰ ἐκποιήσωσιν· οὕτω δὲ καταβάλλουν δέκα καὶ εἴκοσιν ἢ καὶ 30,000 δραχμὰς, καὶ ἀντὶ τούτων δύνανται νὰ πωλήσωσι τὸ μεταλλεῖον ἀντὶ ἑκατοστύων χιλιάδων δραχμῶν, ὡς τοῦτο συνέβη ἐσχάτως ἐπὶ ἑνὸς μεταλλείου, τὸ ὁποῖον ἐπωλήθη ἀντὶ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου. Αὐτὰ, κύριοι, εἶναι ἐθνικὸς πλοῦτος, καὶ ὅμως μένει ἐντελῶς ἀφορολόγητος. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ προετοιμάσῃ νομοσχέδιον, ὥστε καὶ ἐκ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου πλούτου νὰ ἀπολαμβάνῃ τὸ δημόσιον τὸ μερίδιόν του· νὰ ἐπιβληθῇ δηλ. ἓν ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ κέρδους τῶν ἐκποιουμένων μεταλλείων.

§128ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πλὴν τούτου ὑπάρχει καὶ ἕτερόν τι σπουδαιότερον· διότι κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1861 ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις, καθ’ ἣν, ἐὰν ἄτομον ἢ πᾶσα ἑταιρία εἰς τὴν ὁποίαν ἤθελε παραχωρηθῆ μεταλλεῖον καὶ ἡ ὁποία εἰς ὡρισμένον διάστημα χρόνου δὲν ἐπεχείρησεν ἐργασίαν τινὰ, δύναται τὸ μεταλλευτικὸν συμβούλιον τὸ μεταλλεῖον αὐτὸ νὰ τὸ παραχωρήσῃ εἰς ἄλλους· καὶ ὅμως πολλὰ μεταλλεῖα παρεχωρήθησαν καὶ ὀλίγιστα ἤρχισαν ἐργασίαν, καὶ οὔτε εἰς τὰ δάκτυλα δὲν μετροῦνται αἱ ἑταιρίαι, αἱ ὁποῖαι ἐργάζονται.

§129ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς ὑπεσχέθη νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον.

§130ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἔχομεν τὰς ἄλλας συζητήσεις καὶ δὲν ἠδυνήθην· ἀρκεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἦναι εὐδιάθετος καὶ τὸ φέρνω ἀμέσως.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων.

ΜΕΡΟΣ Αʹ.

Χρέος δημόσιον.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 1.

Χρέος ἐξωτερικόν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ.

Ἄρθρον 1. Χρέος ἐσωτερικόν.»

§132ΤΡΥΦΩΝΑΣ. Ὑπάρχει καὶ ἓν ἐσωτερικὸν χρέος εἰς βάρος τοῦ δημοσίου· χαίρω ὅτι μεταξὺ ἡμῶν παρακάθηνται καὶ βουλευταὶ ζητήσαντες τὴν ἕνωσιν ἐν ἔτει 1863, καὶ ἀξιότιμοι νομάρχαι, οἵτινες ἐπετέλεσαν τὰ καθήκοντα αὐτῶν ἐν Κερκύρᾳ. Τὸ χρέος τοῦτο, κύριοι, ἀναβαίνει εἰς 41,000 λίρας στερλίνας καὶ εἶναι τὸ ἱερὸν χρέος τοῦ κληροδοτήματος Μοντζενίγου. Βεβαίως δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ χρέος τοῦτο ἢ νὰ τὸ συμπεριλάβῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων της· διότι δυστυχῶς ἀναρμόδιος ἀρχὴ ἠθέλησε νὰ συμψηφίσῃ παρανόμως καὶ ἄνευ οὐδενὸς δικαιώματος τὸ χρέος τοῦτο μὲ ἓν ἕτερον χρέος τῆς ἐγχωρίου διαχειρίσεως πρὸς τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας. Τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας, καὶ ἴσως γνωρίζουν τινὲς, ἦτο τὸ ἐπικουρικὸν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον ἐχρέονε τὸ ἐγχώριον ταμεῖον μὲ τὸ ἥμισυ τοῖς ἑκατόν, καὶ τὸ πίστωμα τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας εἶχε λαμβάνειν παρὰ τῆς ἐγχωρίου διαχειρίσεως 57,000 λιρῶν στερλινῶν, συγχωρήσατέ μοι νὰ μεταχειρισθῶ αὐτὸ τὸ νόμισμα. Τὰς 57 ταύτας χιλιάδας λιρῶν στερλινῶν μετὰ τὸ ψήφισμα τῆς 13 Βουλῆς τῆς ψηφισάσης τὴν ἕνωσιν καὶ ἐν ἰδιαιτέρῳ τινὶ ψηφίσματι ἀποδεξαμένης ὅτι καὶ τὸ κληροδότημα Μοντζενίγου ὀφείλει νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν Κυβέρνησιν. Εὑρέθη, λέγω, ἐπαρχιακὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον, ἐπικειμένης τῆς ἑνώσεως, ἐκήρυξεν συμψηφισμένα τὰ δύω ταῦτα ποσὰ εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἡ ἐγχώριος διαχείρισις εἶχε λαμβάνειν παρὰ τοῦ δημοσίου, καὶ ἑπομένως ὤφειλε δικαίως καὶ τιμίως ἐκτελοῦσα τὰ δικαιώματά της νὰ κηρύξῃ τὸν συμψηφισμὸν μεταξὺ τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου καὶ τῶν ταμείων τῆς ὁδοποιΐας, ἢ νὰ ἐπιῤῥίψῃ ἐπὶ τῶν δύω αὐτῶν 2,072 λίρας στερλίνας διὰ νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ μὴ ἐκτέλεσις τῆς διαθήκης, καὶ οὕτω νέοι ἀποσταλέντες μὲ χρηστὰς ἐλπίδας εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἵνα σπουδάσωσιν, ἄλλοι δὲ πρὸς τὴν παιδείαν ὀργῶντες, εἶδον τὰς ἐλπίδας αὐτῶν ἀποτυχούσας. Φρονῶ λοιπὸν καὶ προτείνω ὅτι συνεπῶς τοῦ ψηφίσματος τῆς Βουλῆς, καὶ κατὰ τὴν διαθήκην τῆς μακαρίτιδος Μοντζενίγου, οὐκ ἔχοντος οὐδὲν δικαίωμα τοῦ ἐγχωρίου συμβουλίου, μὴ ὄντος ἢ ἁπλοῦ φύλακος τῶν καταθέσεων, ν’ ἀναγνωρίσητε εἰς ἄρθρον τι τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους τὸ κληροδότημα Μοντζενίγου. Ἐπειδὴ δὲ γνωρίζω τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, εἰς ἃς διατελεῖ εὑρισκομένη σήμερον ἡ Ἐπικράτεια, δὲν θέλω νὰ θίξω πρὸς τὸ παρὸν τὴν ὅλην πληρωμὴν τοῦ τόκου, ἀλλὰ νὰ καθικετεύσω ὑμᾶς ὅπως εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν τόκων νὰ προσδιορίσητε ἓν ποσὸν μόνον 30,000 δρ. ἐπὶ λογαριασμῷ τῶν ὀφειλομένων, ὅπως ἡ Βουλὴ αὕτη ἡ ἐμφορουμένη ὑπὸ αἰσθημάτων ἐθνισμοῦ καὶ βουλομένη νὰ περιθάλψῃ καὶ ὁδηγήσῃ τοὺς νέους εἰς τὸν σκοπὸν ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον προέθετο ἡ μακαρίτις ἀθάνατος εὐεργέτις, νὰ τελειώσωσι τὰς σπουδάς των. Ἐν ἄλλῳ κεφαλαίῳ θέλω φέρει ἓν ἄλλο ζήτημα περὶ τῶν πληρωμῶν τῶν μισθωμάτων, ἵνα σᾶς ἀποδείξω ὅτι τὰ μισθώματα τῶν ἐγχωρίων κτημάτων ὀφειλόμενα συνεπείᾳ δικαστικῆς ἀποφάσεως, καὶ ἐδῶ ἐπικαλοῦμαι τὸν κ. Λομβάρδον μόνον, βουλευτὴν.........

§133ΠΑΓΚΡΑΤΗΣ. Ἤμην καὶ ἐγώ.

§134ΤΡΥΦΩΝΑΣ. Σὲ ἐλησμόνησα. Ἡ δωδεκάτη Βουλὴ ἐξέδωκε τὸν 18 νόμον διὰ τοῦ ὁποίου διωρίσθη ἔκτακτον ἀνώτατον διοικητικὸν δικαστήριον πρὸς λύσιν τῆς διενέξεως τῆς πρὸ πολλῶν ἐτῶν ὑπαρχούσης μεταξὺ τῆς ἐγχωρίου διαχειρίσεως καὶ τοῦ δημοσίου. Ἦτο δὲ τότε ἡ αὐθαίρετος κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ τότε δημόσιον ἢ ἡ παρ’ ἡμῖν λεγομένη γενικὴ κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ πληρώσῃ τὰ μισθώματα τῶν ἐγχωρίων οἰκημάτων τῶν κατεχομένων πρὸς δημοσίαν χρῆσιν. Ἡ δὲ ἀπόφασις τοῦ ἐκτάκτου τούτου δικαστηρίου, δέκα ἡμέρας πρὶν τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν ἀποκαταστάσεως, ἔλυσε τὴν διένεξιν καὶ κατεδικάσθη τὸ δημόσιον νὰ πληρώσῃ 150,000 τάλληρα λόγῳ καθυστερουμένων μισθωμάτων, τὰ ὁποῖα μέχρι τὴν σήμερον ἀναβαίνουν εἰς 225,000 ἐκτὸς τῶν μισθωμάτων τῶν ἐγχωρίων αὐτῶν οἰκημάτων κατεχομένων πρὸς δημοσίαν χρῆσιν ἀπὸ τῆς 21 Μαΐου 1864, ἡμέρας καθ’ ἣν ἐτελέσθη ἡ βουλὴ τοῦ ὑψίστου, δηλαδὴ ἐγένετο ἡ ἕνωσις. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 57,000 λιρῶν στερλινῶν τὸ παρὰ τῆς ἐγχωρίου διαχειρίσεως ὀφειλόμενον εἰς τὸ δημόσιον συμψηφίζεται μὲ τὰς 150,000. Καὶ διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο ἤθελον ζητήσει μικράν τινα ποσότητα, ἀλλὰ διότι, ὡς προεῖπον, γνωρίζω τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, εἰς ἃς ἀτυχῶς διατελοῦμεν εὑρισκόμενοι, νὰ προσδιορισθῇ τὸ ποσὸν 25,000 δραχ. ἐκ τῶν 25,000 τούτων δραχμῶν ἐπὶ λογαριασμοῦ τῶν μισθωμάτων ἐπιφυλαχθείσης τῆς ἐκκαθαρίσεως, καθ’ ἃ σήμερον προτείνω διὰ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ διορισθῶσι δύω ἑλληνικαὶ σχολαὶ, ἡ μὲν εἰς Κρυπερὸ, ἡ δὲ εἰς ...... Τὸ δὲ ὑπόλοιπον, καὶ ἐδῶ παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας, νὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἱερατικὴν Σχολὴν, ἡ ὁποία χάριτι θείᾳ συνέστη ἐν Κερκύρᾳ, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ πανιερώτατος Μητροπολίτης Ἀντώνιος κατέβαλε πολλοὺς κόπους ὅπως σπουδάσωσι τρεῖς ἕως τέσσαρες νέοι ὡς ἄποροι καὶ ἄμισθοι εἰς τὴν Ἱερατικὴν ταύτην Σχολήν. Ἁγνὴ πεποίθησις ὑπηγόρευσέ μοι νὰ ἐκτελέσω τὸ καθῆκον τοῦτο πρὸς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, συνιστῶ δὲ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν παραδοχὴν τῆς προτάσεώς μου.

§135ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Πράγματι τὰ τοῦ κληροδοτήματος τῆς Μοντζενίγου εἶναι ἀνάγκη νὰ κανονισθῶσι (θόρυβος).

§136Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐλπίζω ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς ἐκθέσῃ τὰ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου.

§137ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Ὡς εἶπεν ὁ προλαλήσας, τὸ κληροδότημα αὐτὸ, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος, ἡ ἐγχώριος διοίκησις ὤφειλεν εἰς τὸ δημόσιον καὶ ἐγένετο συμψηφισμὸς (θόρυβος ἕνεκα τοῦ ὁποίου δὲν ἀκούεται ὁ ἀγορεύων).

§138ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ εἴπω πόσον εἶναι ἱερὸς ὁ σκοπὸς τοῦ Μοτσενιγείου κληροδοτήματος οὐδ’ ἴσως νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς ἣν τοῦτο εὑρίσκεται. Ἐν τοῖς ἀρχείοις τῶν ὑπουργείων τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Παιδείας εὑρίσκονται πλεῖσται ἐκθέσεις ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Δυστυχῶς ἀπὸ ἐτῶν ὁ ἱερὸς σκοπὸς τῆς μακαρίτιδος διαθέτιδος μένει ἀνεκτέλεστος· καὶ ἠξεύρω μὲν ὅτι τινὲς ἀμφισβητοῦσι τὸ κῦρος τῆς συμβάσεως, διὰ τῆς ὁποίας συνηλλάχθη τὸ δημόσιον μετὰ τῆς ἐγχωρίου διοικήσεως Κερκύρας ὀλίγον πρὸ τῆς ἑνώσεως· ἀλλ’ εἴτε εἶναι εἴτε δὲν εἶναι ἔγκυρος ἡ σύμβασις αὕτη, τοῦτο μοὶ φαίνεται ὀρθὸν καὶ πρέπει νὰ ἐξασφαλίσωμεν τοὺς πόρους τοῦ κληροδοτήματος τούτου. Ἐπειδὴ δ’ ἀναντιῤῥήτως τὸ δημόσιον ὀφείλει εἰς τὸ ἐγχώριον ἕνεκα τῆς ὁριστικῆς ἀποφάσεως τῆς 10 Μαρτίου 1864 ἔπρεπε, κατ’ ἐμὲ, νὰ γείνῃ συμψηφισμὸς καὶ συνεννόησις, τὸ δὲ ἐκκαθαρισθησόμενον ποσὸν νὰ λογισθῇ εἰς πίστωσιν τοῦ κληροδοτήματος. Μέχρις ὅτου δὲ τελεσθῇ τὸ μέτρον τοῦτο, ὀφείλει, φρονῶ, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ διορίσῃ ἀπὸ τοῦδε 4–5 ὑποτρόφους εἰς βάρος τῶν κληροδοτημάτων ἐκλέγον αὐτοὺς συμφώνους πρὸς τοὺς ὅρους τῆς διαθήκης καὶ ὑπολογίζον τὴν δαπάνην εἰς βάρος τοῦ κληροδοτήματος.

§139ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Διατελῶ ἐν παντελεῖ ἀγνοίᾳ περὶ τοῦ ἀντικειμένου. Ἐξ ὅσων ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω ἐκ τῶν ἀγορεύσεων, εἶναι ἱερὸς ὁ σκοπὸς καὶ ἐπαινῶ τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Ὄρους. Οὐδεὶς ὅμως ἀμφιβάλλει ὅτι παρουσιάζονται τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα ἀντικείμενα ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὥστε ἀμφιβάλλω ἐὰν ἡ Βουλὴ ᾖναι εἰς κατάστασιν ἀμέσως νὰ ἀποφασίσῃ. Τότε καὶ αἱ προτάσεις τῶν ἐντίμων προαγορευσάντων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν· διότι ἐὰν θελήσωμεν νὰ σημειώσωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ποσόν τι διὰ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἐκτέλεσιν τῆς διαθήκης αὐτῆς, ἀναγκαίως πρέπει νὰ παραδεχθῆτε ὅτι προβαίνομεν εἰς μίαν προδικασίαν. Ἀλλὰ τὸ ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐπιστήσωμεν σπουδαίως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου διὰ νὰ τὸ φέρῃ εἰς πέρας.

§140ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (ὑπουργὸς Παιδείας). Τὰ κληροδοτήματα φυλάττονται ἱερά. Τὸ κληροδότημα αὐτὸ δὲν ἠξεύρω πῶς ἀνεμίχθη τοιουτοτρόπως ὥστε εὑρίσκεται ἤδη ἀναμεμιγμένον μετὰ τῶν ἐγχωρίων ὀφειλῶν. Πρέπει πρῶτον νὰ ἐκκαθαρισθῇ καὶ ἔπειτα θὰ λάβῃ βεβαίως τὴν ἐντολὴν τῆς διαθέτιδος, διότι ἡμεῖς φυλάττομεν ἱερὰν τὴν ἐντολὴν τῶν διαθετῶν.

§141ΤΡΥΦΩΝΑΣ. Τί θὰ γείνῃ λοιπόν;

§142ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ γείνῃ νόμος.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Χορηγήματα ναυτικῶν νήσων···· Δρ. 200,000

Ἐδῶ προτείνει ὁ κύριος Βαλασόπουλος νὰ προστεθῶσι 280,000 δραχμῶν.

§144ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· ἀλλὰ 1,197,600, διότι αἱ συμβάσεις δὲν ἐψηφίσθησαν.

§145ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὄχι· διότι τὸ ἥμισυ εἶναι πληρωμένον. Ἰδοὺ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς. «Ἡ πλειοψηφία ὅμως τῆς ἐπιτροπῆς καί τοι μὴ ἀποκρούουσα τὴν γνώμην τῆς μειοψηφίας, οὐχ ἧττον ἀναγνωρίζει ὡς πραγματικὴν τὴν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἐλάττωσιν τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους καὶ λίαν εὐτυχῆ τὸν συνδυασμόν, ὅστις ἐπεκράτησεν εἰς τὴν τροποποίησιν τῶν βαρῶν τοῦ δημοσίου.» Ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας εἶναι ὑπέρ.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας εἶναι κατά. Λοιπὸν θὰ ψηφοφορήσωμεν.

§147ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αἱ Κυβερνήσεις παρουσιάζουν τοὺς προϋπολογισμούς των καὶ ζητοῦν τὰς πιστώσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας θεωροῦν ἀναγκαίας διὰ τὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους, συμφώνως μὲ ἓν σχέδιον διοικήσεως, τὸ ὁποῖον συνέταξαν καὶ τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει τὴν πολιτικήν των. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους περιώρισε τὸ κονδύλιον κατὰ ἓν ποσόν, τὸ ὁποῖον βλέπετε. Τὸν προϋπολογισμὸν δὲ τοῦτον στηρίζει ὄχι μόνον εἰς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλαν, ἀλλὰ καὶ εἰς συμβάσεις, δηλαδὴ εἰς συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν οὐχὶ μόνον μὲ ἄτομα, ἀλλὰ μὲ Τραπέζας. Τώρα ἐάν ποτε ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν συμβάσεων τούτων καὶ τῶν νομοσχεδίων εἴπῃ δι’ οἱονδήποτε λόγον ὅτι δὲν δέχεται αὐτὰς τὰς συμβάσεις, τότε ἐννοῶ ὅτι δύναται νὰ παρουσιασθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς πιστώσεως. Ἀλλὰ τώρα δὲν ἠμπορεῖ τοῦτο νὰ γείνῃ, διότι εἶναι ἀποδοκιμασία καὶ δήλωσις ἀπὸ τοῦδε τῆς Βουλῆς ὅτι δὲν δέχεται τὰς συμβάσεις. Δὲν ἐννοῶ δὲ διατί ἡ Βουλὴ θὰ προχωρήσῃ περαιτέρω τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εἴπῃ ὅτι σᾶς δίδω περισσότερα χρήματα ἀφ’ ὅσα μᾶς ζητεῖτε. Ὡς πρὸς δὲ τοὺς ἀριθμούς, παρατηρῶ τὰ ἑξῆς. Ἡ ἐλάττωσις τοῦ δανείου τῶν 9,000,000 φράγκων φέρει τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν ἔκθεσιν, 280,000 δραχ. κατ’ ἔτος. Ἀλλὰ προσέτι παρακαλῶ τοὺς κυρίους νὰ ἐνθυμηθῶσιν ὅτι αἱ ὁμολογίαι τοῦ δανείου τῶν 9,000,000 φράγκων ἔχουν ὑπερτίμησιν, ἡ δὲ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει καὶ αὐτὴ τὸ δικαίωμα νὰ ὠφεληθῇ τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν ὁμολογιῶν, τὰς ὁποίας διὰ τοῦτο ἠγόρασε καὶ κατέχει, διότι εὑρίσκει εἰς αὐτὰς μέγα ὄφελος. Ἡ Ἐθνικὴ λοιπὸν Τράπεζα ὄχι μόνον ἠλάττωσε τὸν τόκον ἀπὸ 9½ εἰς 6%, ἀλλ’ ἐδέχθη συγχρόνως νὰ μὴ λάβῃ παρὰ τοῦ δημοσίου τὴν ὑπερτίμησιν τὴν σημερινὴν, ἡ ὁποία εἶναι 35 φράγκα κατὰ μετοχὴν δηλ. 7%, καὶ τοῦτο μᾶς δίδει 500,000 δραχμῶν. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ὠφέλεια δὲν φαίνεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἀλλ’ εἶναι ἐκτὸς αὐτοῦ. Ἐὰν π. χ. ἤθελε γείνει νόμος σήμερον καὶ εἴπῃ ἡ Βουλὴ, δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξοφλήσῃ αὐτὸ τὸ χρέος, δὲν ἤθελε τὸ πληρώσει πρὸς 35 ὑπερτίμησιν;

§148ΖΩΧΙΟΣ. Νὰ μὴ προδικάσωμεν οὔτε ὑπὲρ, οὔτε κατὰ.

§149ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἐπρότεινα, δὲν ἠθέλησα νὰ προδικάσω. Ἠξεύρετε εἰς ποίαν ὥραν τοῦ ἔτους εἴμεθα· ἠμπορεῖ τὸ Κοινοβούλιον νὰ μὴ προχωρήσῃ, καὶ ἐξαίφνης νὰ μὴ προφθάσωμεν.

§150ΤΙΝΕΣ. Θὰ προφθάσωμεν.

§151ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι οὐσιαστικὸν, εἶναι τυπικόν. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεται ἡ Βουλὴ, εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι παραδεχομένη ἡ Βουλὴ τὸ ποσὸν, ὅσον κατεχώρησεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἐννοεῖ νὰ προδικάσῃ τὸ ζήτημα τῶν συμβάσεων.

§152ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 7. Τόκοι ἐντόκων γραμματίων················· 480,000

Κεφάλ. 3. Συντάξεις.

Ἐδῶ ἡ ἐπιτροπὴ λέγει. «Ἡ ἐπιτροπὴ ἐνέκρινε παμψηφεὶ ὡσαύτως τὸ κεφ. Γ. «Συντάξεις» ἀφορμὴν δὲ λαβοῦσα ἐκ τῆς πληροφορίας ὅτι ἡ διὰ τὸ 1872 ψηφισθεῖσα ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῶν πολιτικῶν συντάξεων πίστωσις ἐκ δραχ. 700,000 δὲν διετέθη μέχρι τοῦδε ὁλοσχερῶς ὑπὲρ τοῦ σκοποῦ, δι’ ὃν ἐπεψηφίσθη, ἐκφράζει ὁμοφώνως τὴν εὐχὴν ὅπως ἡ Κυβέρνησις μὴ ἀναβάλῃ ἐπὶ πλέον τὴν πρὸς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων ἀπόδοσιν καὶ τοῦ ὑπολοίπου ἐκ τῆς πιστώσεως ταύτης ποσοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ ἐξοικονομηθῶσι πενόμενοι συνταξιοῦχοι καὶ οἰκογένειαι καὶ ὀρφανὰ ἀποβιωσάντων ὑπαλλήλων, ὑπὲρ ὧν ἡ πολιτεία ἔχει καθῆκον νὰ ἔρχεται εἰς συνδρομὴν καὶ βοήθειαν.»

§154ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, παραδέχθημεν ὅσα ἦτον ἀνάγκη, διὰ νὰ πληρώνωνται αἱ συντάξεις τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων δι’ ὅλον τὸ ἔτος. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν συγχώνευσιν τοῦ ἑνὸς ταμείου πρὸς τὸ ἄλλο, τοῦτο πρέπει νὰ τὸ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις.

§155Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Διατί δὲν ἐπληρώθη ὁ Νοέμβριος καὶ Δεκέμβριος πέρυσι;

§156ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Διότι τότε ὑπῆρχε λόγος τῆς συγχωνεύσεως τοῦ ταμείου. Μὴ γενομένης αὐτῆς, δὲν ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δικαιοῦται νὰ βάλῃ χεῖρα. Κατόπιν θὰ ἴδωμεν περὶ τούτου.

§157ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἀφ’ οὗ ἡ πίστωσις ἀνέρχεται εἰς 700,000 δραχμάς...

§158ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἦτον 700 χιλιάδες μὲ τὰς 200,000, τὰς ὁποίας ὤφειλε τὸ 1872 πρὸς τὸ 1871, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐδανείσθη δύω μῆνας, ἢ μᾶλλον ἐδανείσθη τὸ 1871 ἀπὸ τὸ 1872 δύω μηνῶν ποσὰ, καὶ τοιουτοτρόπως ἐπληρώθησαν οἱ ὑπάλληλοι. Λοιπὸν τὸ ὅλον τοῦ βοηθήματος, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται δι’ ἕκαστον ἔτος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι 500,000.

§159ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Μὲ ἄλλους λόγους, οἱ δύω μῆνες θὰ μείνουν ἀπλήρωτοι.

§160ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Θὰ ἴδωμεν· θὰ σκεφθῶμεν κατόπιν.

§161ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ζήτημα, νομίζω, κ. Αὐγερινὲ, ἔχει οὕτως· εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872 κατεχωρίσθησαν περιπλέον συντάξεις 200 χιλιάδ. δραχμῶν, διότι ἡ Κυβέρνησις ἡ ἐκτελέσασα τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1871 ἔλαβε προκαταβολὴν ἀπὸ τὸ 1872 ἄνευ ἀδείας τῆς Βουλῆς καὶ ἐπλήρωσε τὸ 1871 διὰ δύω μῆνας. Τί ὀφείλουν αἱ Κυβερνήσεις νὰ πράττουν; νὰ ἐφαρμόζουν τὸν προϋπολογισμὸν, ὅστις ταῖς παρεχωρήθη, νὰ ἐκτελοῦν τὰς ὑποχρεώσεις συμφώνως μὲ τοὺς νόμους τοὺς ὑπάρχοντας. Ὁ νόμος τοῦ 1871 ὑποχρεοῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ ὁλόκληρον ἐπιχορήγησιν. Εἰς τὸ 1872 ἐπεκράτησαν διάφοροι ἰδέαι, ἀλλὰ τότε δὲν εἶχον χρέος νὰ ἐφαρμόσουν αὐτὰς τὰς ἰδέας· ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη διὰ τὸ 1872, καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν κατεχωρίσθη ἓν κονδύλιον διὰ νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὸ 1871, νὰ δώσῃ εἰς τὸ ταμεῖον τῶν πολιτικῶν συντάξεων διὰ τὸν Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον τοῦ 1871 δραχμὰς 200,000. Αὐτὸ ἡμεῖς, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ συζητήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872, ἐνομίσαμεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ πράξωμεν, διότι ἦτο στενῶς συνδεδεμένον μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, δὲν ἐπεψηφίσθη ἀπὸ τὴν Βουλήν· ὥστε ἂν δοθῇ τώρα πίστωσις, θὰ δοθῇ διὰ τὸ 1871, ὄχι διὰ τὸ 1872.

§162ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν δὲν ἐξηντλήθη ὁλόκληρον.

§163ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπιβαρύνει τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1871.

§164ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δὲν ἐξετάζω τοῦτο, ἀλλὰ λέγω ὅτι εἶναι διαθέσιμοι 200,000 δραχμῶν ἀκόμη.

§165ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ναὶ, ἀλλ’ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ κατεχωρίσθη αὐτὸ τὸ κονδύλιον, ἀλλ’ ἐστηρίζετο εἰς τὴν διάταξιν νομοσχεδίου μὴ ψηφισμένου. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἔλεγεν ὅτι χορηγοῦνται 200,000 δραχμῶν.

§166ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι πίστωσις πρὸς πληρωμήν;

§167ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὄχι.

§168ΘΕΟΔ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὸ 1871, κατὰ τὸν μῆνα Νοέμβριον ἢ Δεκέμβριον, εἰσήγαγον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπροτείνετο ἡ συγχώνευσις τοῦ δημοσίου ταμείου μετὰ τοῦ ταμείου τῶν πολιτικῶν συντάξεων· εἶχον σχηματίσει τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς ἀκόμη διατηρῶ, διότι οὐδὲν νεώτερον γεγονὸς δὲν μὲ ἔπεισε νὰ μεταβάλω αὐτὴν, εἶχον τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας αὑτοῦ, καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ ὄχι ἕνεκα ἀνικανότητος αὑτοῦ ἢ κακῆς προαιρέσεως, οὐδὲ ἕνεκα ἀτυχῶν περιστάσεων αὑτοῦ, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς διαγωγῆς τῆς πολιτείας, ἡ ὁποία ἐπεβάρυνε καὶ ἐπιβαρύνει τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, συντηρούμενον διὰ τῶν κρατήσεων ἐκ τοῦ μισθοῦ τῶν πτωχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων δι’ ἰδίων ἑαυτῆς ὑποχρεώσεων. Ἐνόμισα λοιπὸν ὅτι εἶναι δίκαιον, ἐπειδὴ ἡ πολιτεία ἐπιβαρύνει τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων μὲ ἀνάγκας πολιτειακὰς, καὶ περιῆλθεν εἰς τὴν κατάστασιν τὴν ἐλεινὴν νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπαρκῇ, ἐνόμισα ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ συντρέξῃ ἡ πολιτεία τὸ ταμεῖον αὐτό. Τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο ἦλθε καὶ παρῆλθε, τὸ δὲ διάδοχον ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ ἐξ Ὕδρας, εἰς τὸ ὁποῖον ἦτον ὑπουργὸς ὁ ἔντιμος βουλευτὴς κ. Παπαμιχαλόπουλος, ἔλαβε τὸ αὐτὸ μέτρον· ἐνόμισεν ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἡμεῖς, ἦτο βάσιμος, καὶ ἀπεφάσισε νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ συνεχίσῃ τὸ μέτρον τὸ ἰδικόν μας. Ὅθεν ἐζήτησε τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον εἶχον ὑποβάλει ἐγώ· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἦσαν οἱ μῆνες Νοέμβριος καὶ Δεκέμβριος καὶ τὸ ταμεῖον δὲν εἶχε χρήματα νὰ πληρώσῃ τοὺς συνταξιούχους, ἔλαβεν ἐκ τῆς χορηγίας τοῦ 1872, τὴν ὁποίαν τὸ δημόσιον χορηγεῖ εἰς τὸ ταμεῖον τῶν πολιτικῶν συντάξεων, τὰ ἀναγκαῖα χρήματα ὅπως ἵνα δι’ αὐτῶν πληρώσῃ τὰς δαπάνας τοῦ 9βρίου καὶ 10βρίου. Ἐνταῦθεν ἐπῆλθεν, ὥστε ἡ χορηγία, τὴν ὁποίαν ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς ἐχορήγησε κατὰ τὸ 1872 εἰς τὸ ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, νὰ μὴ ἐπαρκέσῃ πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τοῦ ταμείου κατὰ τὸ 1872, νὰ μείνουν δὲ 2 μηνῶν συντάξεις καθυστεροῦσαι, ἡ δὲ καθυστέρησις αὕτη νὰ ὑφίσταται μέχρι τοῦδε. Νομίζω, ὅτι δὲν ὀφείλω νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τύπων, ἂν κατὰ τούτους θεωρῆται καθυστερήσας ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος, ὀφείλω ὅμως, ἀφ’ οὗ ὁ ἔντιμος ἐκεῖνος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ πρόεδρος τοῦ τότε ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τοιαύτην ὑπὲρ συγχωνεύσεως τοῦ ταμείου ἀπεφήναντο γνώμην, νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη ἦτο δικαιοτάτη καὶ ἦτον ἐντελῶς σύμφωνος μὲ τὸ καθῆκον τῆς πολιτείας καὶ μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπορῶ δὲ μάλιστα διατί, καὶ ἂν ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος καθυστέρησε κατά τι κατὰ τοὺς τύπους, διατί νὰ μὴ ψηφισθῇ μέχρι τοῦδε διὰ νὰ πληρωθῇ τὸ κενόν, τὸ ὁποῖον ὀφείλει εἰς τοὺς συνταξιούχους διὰ τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον· διότι ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο πεπεισμένος ὅτι καλῶς καὶ ὀρθῶς κατ’ οὐσίαν ἐδόθη κατὰ τὸ 1872 τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τοὺς δύω μῆνας τοῦ 1871, ἐνόμιζον ὅτι ἤθελε ζητήσει τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν καὶ δι’ αὐτῆς συμπληρώσει τὸ κενόν, ἤτοι νὰ πληρώσῃ τῶν δύω εἰρημένων μηνῶν τὰς καθυστερούσας συντάξεις. Δὲν πιστεύω ποτὲ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φρονῇ ὅτι δὲν ἐγένετο ἡ πληρωμὴ ὑπὸ τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου ὀρθῶς, διότι τότε θέλει ὁμολογήσει ὅτι τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων εἶναι ἀνάξιον τῆς συνδρομῆς, τὴν ὁποίαν χορηγεῖ τὸ δημόσιον· ὁ δὲ προϋπολογισμὸς καὶ αἱ ὀλίγαι λέξεις, τὰς ὁποίας ὁ κ. πρωθυπουργὸς εἶπε σήμερον, μοὶ ὑποδεικνύουσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ ἐναντίον φρόνημα. Ἑπομένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ συμπεριλάβῃ πίστωσιν μεγαλειτέραν διὰ πληρωθῇ τὸ εἰρημένον καθυστέρημα πρὸς τοὺς συνταξιούχους· ἂν δὲν ἐγένετο τότε, πρέπει νὰ γείνῃ τώρα.

§169ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἀπορῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον προαγορεύσαντα, κ. πρόεδρε· ἡμεῖς εἴμεθα ὑπεύθυνοι διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1873, αὐτὸν τὸν ἔχομεν πληρέστατον. Μία διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν· ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐφέραμεν ὕστερον νομοσχέδιον περὶ συγχωνεύσεως. Θὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις τίνι τρόπῳ θὰ καταρτίσῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ μὴ εὑρεθῇ εἰς περιπλοκάς. Θέλομεν νὰ ὑπάρχῃ ὁ προϋπολογισμὸς καθὼς φέρεται. Λοιπὸν πρέπει νὰ εἰσαχθῇ νόμος κανονίζων μίαν ὑποχρέωσιν ἐπὶ βάσεων ὀρθῶν. Λοιπὸν τὸ χρέος αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι πλῆρες· 500,000 δραχμαὶ ἀπαιτοῦνται διὰ τὸ ταμεῖον τῶν πολιτικῶν συντάξεων, συμπληρωτικὸν χρηματικόν· αὐτὸ δίδεται. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πληρωμήν, ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὑπεύθυνοι. Εἶχε δοθῆ μία πίστωσις, ἀλλ’ αὐτὴ εἶχεν ἕνα σκοπὸν ὡρισμένον, καὶ δὲν ἠδυνάμεθα ἡμεῖς νὰ μεταχειρισθῶμεν αὐτὴν τὴν πίστωσιν, τὴν ὡρισμένην, εἰς βοηθήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔλεγεν ὁ προϋπολογισμός. Ἀλλ’ ὁ προϋπολογισμὸς ἐννοεῖ μόνον ὑποχρεώσεις, δὲν ἐλάβαμεν καιρὸν νὰ σκεφθῶμεν διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα καὶ ἐγὼ καὶ ὁ προκάτοχός μου θεωροῦμεν ἀναγκαῖα διὰ τὴν κοινωνίαν. Ἀλλ’ ὅ,τι ὡς Κυβέρνησις φρονοῦμεν, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ μᾶς δοθῇ καιρὸς νὰ μελετήσωμεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον. Πρὶν τούτου δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναλάβωμεν μίαν πίστωσιν, ἡ ὁποία εἶχεν αὐτὸν τὸν σκοπόν. Διὰ ταῦτα δὲν πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἴπῃ ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1873 δὲν εἶναι πλήρης.

§170Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1873 διὰ νὰ θεραπεύσῃ τὰ ἀνάγκας τοῦ 1873. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καθυστεροῦνται αἱ συντάξεις Νοεμβρίου καὶ Δεκεμβρίου τοῦ 1871 εἰς τοὺς συνταξιούχους; Καὶ ἡ καθυστέρησις αὕτη ἀποτελεῖ ἀνάγκην τῆς Ἐπικρατείας ἀξίαν νὰ θεραπεύωμεν; Καὶ πρέπει νὰ περιμένωσιν οἱ δικαιοῦχοι ἵνα ἡ Κυβέρνησις σκεφθῇ ἂν μέλλῃ ἢ οὐ νὰ ζητήσῃ ἵνα συγχωνευθῇ τὸ ταμεῖον; Αἱ ἀνάγκαι τοῦ 1873 θεραπεύονται διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, αἱ ἀνάγκαι τοῦ μέλλοντος, ἤτοι αἱ ἀνάγκαι τῶν ἑπομένων ἐτῶν θέλουσι θεραπευθῆ διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θέλει μελετήσει καὶ προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν ἤτοι ἂν πρέπει ἢ ὄχι νὰ συγχωνευθῇ τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων μετὰ τοῦ δημοσίου. Ἀλλ’ αἱ καθυστεροῦσαι συντάξεις τῶν δύω μηνῶν τί θέλουσι γείνει; Νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ πληρωθῶσι; Διὰ νὰ πληρωθῶσιν εἶναι ἀνάγκη χρημάτων. Τὸ ταμεῖον χρήματα δὲν ἔχει· ποῖος θέλει δώσῃ αὐτά; τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἀφ’ οὗ λοιπὸν δίδει 500,000 δρχ. καὶ δὲν δύναται νὰ συμπληρώσῃ τὰ ἔσοδα τοῦ ταμείου τῶν πολιτικῶν συντάξεων διὰ νὰ πληρωθῶσιν αἱ συντάξεις τοῦ 1873, τοιουτοτρόπως πρέπει νὰ δώσῃ καί τινα ἔτι χρήματα περισσότερον διὰ νὰ πληρωθῶσιν αἱ καθυστεροῦσαι συντάξεις τῶν δύω μηνῶν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ζητήσουν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φέρῃ μίαν πίστωσιν ἰδιαιτέραν.

§172ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐβεβαίωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι διὰ τὸ ἔτος 1873 θέλει πληρώσει εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων 500,000 δραχμὰς, αἱ ὁποῖαι ἐνεγράφησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1873. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἡ πληρωμὴ τῶν 500,000, ἡ ὁποία θὰ γείνῃ κατὰ τὸ 1873, θέλει γείνει διότι τὸ ποσὸν τοῦτο ἐνεγράφη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἢ διότι στηρίζεται εἰς νόμον τινὰ προϋπάρχοντα; Ἀφ’ οὗ λύσῃ τὴν ἀπορίαν μου λοιπὸν αὐτὴν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τότε θέλω ὀλίγας λέξεις εἰπεῖ διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι καὶ τὸ ποσὸν τῶν 700,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐγγεγραμέναι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872, πρέπει νὰ πληρωθοῦν ἀνεξαρτήτως τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν τὴν ἐγγραφὴν ταύτην (θόρυβος). Νόμος, κ. ὑπουργὲ, διὰ νὰ ἔλθω εἰς βοήθειαν σας, δὲν ὑποχρεοῖ τὸ ταμεῖον νὰ πληρώσῃ (θόρυβος).

§173ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εἶναι διὰ 270,000 δραχμάς.

§174ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά· καίτοι ὑπάρχοντος νόμου, ὅστις ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρόνῃ 270. χιλ. δραχμὰς, ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα φρονεῖ, ὅτι δύναται νὰ πληρώσῃ εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων 500,000 δρ. ὅταν αὗται ἐνεγράφησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, διότι πᾶσα τοιαύτη ἐγγραφὴ, γενομένη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ἐπιβάλλει μίαν ὑποχρέωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Λοιπὸν δι’ ὃν λόγον ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1873 ἐγγράφει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 250,000 δραχ. περιπλέον τῶν διὰ τοῦ νόμου ὁριζομένων, καὶ διότι τὰς ἐγγράφει νομίζει τὸν ἑαυτόν της ὑπόχρεων νὰ τὰς πληρώσῃ, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ πληρώσῃ τὸ περιπλέον ἐγγραφὲν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1872 διαλαμβάνει 700,000 δραχμάς.

§175ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὄχι διὰ βοήθειαν.

§176ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν οὕτως ἔχῃ τὸ πρᾶγμα,... (θόρυβος) ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1872 ἐγγράφει τὴν ποσότητα τῶν 700,000 δρ. νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει οὐδὲν δικαίωμα νὰ ἀρνηθῇ τὴν πληρωμὴν αὐτήν· εἶναι ἀδιάφορος ὁ λόγος, δι’ ὃν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἀνεβίβασε τὸ ποσὸν εἰς 700,000 δρ. Δὲν ἐννοῶ διατί ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι δύναται νὰ ἀποφύγῃ τὴν πληρωμὴν τῆς ποσότητος, ἡ ὁποία εἶναι ἐγεγραμμένη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872. Ἐὰν, διότι δὲν ὑπάρχει νόμος, δὲν πρέπει νὰ πληρώσῃ αὐτὰς, δὲν δύναται καὶ εἰς τὸ 1872 νὰ πληρώσῃ τὰς 500,000. Δὲν βλέπω τὴν διαφοράν.

§177ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν βλέπετε τὴν διαφορὰν, ὅτι ἡ πληρωμὴ ἐγένετο πρὶν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1872 ψηφισθῇ;

§178ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Σεῖς κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872 εἶσθαι ὑπόχρεοι νὰ πληρώσετε 700,000.

§179ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἴμεθα, διότι ὁ ὑπουργὸς, ὅστις παρουσίασεν αὐτὸν τὸν προϋπολογισμὸν, εἶπεν ὅτι παρουσιάζει συγχρόνως ἓν νομοσχέδιον μία τῶν διατάξεων τοῦ ὁποίου εἶναι ὅτι διὰ τὸ 1871 νὰ πληρωθῶσιν ἀπὸ τοῦ 1872 δραχμαὶ 200,000. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπέτρεπε, καὶ ἄδεια δὲν ἐδόθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξοδεύσῃ, διότι ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι ἄδεια. Ἐὰν δὲν ἔγεινεν ὁ νόμος, δὲν ὑπάρχει ἡ ἄδεια.

§180ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐμποδίζει κἀνεὶς νόμος νὰ δώσῃ συνδρομὴν εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων;

§181ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐμποδίζει, διότι δὲν ὑπάρχει νόμος περὶ τοιαύτης συνδρομῆς. Δὲν εἶναι τὸ αὐτὸ πρᾶγμα νὰ παρουσιασθῶ σήμερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ εἴπω, ἢ ἐγγράφω 500,000 δραχμ. διὰ συνδρομὴν εἰς τὸ ταμεῖον τῶν πολιτικῶν συντάξεων, διότι ἂν ἡ Βουλὴ εἴπῃ, μάλιστα, θὰ ἐκτελέσωμεν τὴν ἀπόφασίν της, ἢ ὅτι ἐγγράφομεν 500,000 δραχμ. δυνάμει τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἐφέραμεν, διότι ἂν ἡ Βουλὴ καταψηφίσῃ τὸν νόμον ὀφείλομεν νὰ μὴ πληρώσωμεν. Τὸ δημόσιον ἐσωτερικὸν χρέος τὸ ἐλαττόνει ἢ αὐξάνει ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ἀμετακλήτως, ἐὰν δὲν ἀπαιτῆται νόμος· ἀλλ’ ἐὰν ἀπαιτῆται, τὸ πᾶν ἐξαρτᾶται ἐν τῆς τύχης τοῦ νόμου. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι ἂν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1873 χρεωστοῦμεν νὰ περάσωμεν τὸ σημειωθὲν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872.

§182ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ λέγω νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ τοῦ 1872, καὶ ἐπιμένομεν νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ προϋπολογισμὸς 1872.

§183ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Λοιπὸν εἶναι ξένον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1873;

§184ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τότε εἶναι ἄλλο ζήτημα. Τότε τὸ ζήτημα συνίσταται εἰς τοῦτο· ἂν ᾖναι δίκαιον νὰ δοθῇ ἡ πίστωσις ἐκείνη, ναὶ ἢ ὄχι.

§186ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§187ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑποχρεωτικὸν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀφοῦ ἅπαξ ἐνεγράφη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872.

§188ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὴν τὴν ἀντίῤῥησιν εἶχον ἐγὼ καὶ εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον, ὅτι δὲν νομίζω πῶς εἶναι καλὸν νὰ ἐπιβάλλουν εἰς ἑαυτὰς αἱ Κυβερνήσεις τοιαύτας πληρωμὰς, καὶ ἔπειτα νὰ ἔρχεται ἡ Βουλὴ νὰ τὰς ἐγκρίνῃ· μάλιστα, νὰ κάμνῃ μεγαλοδωρίας ἡ Βουλὴ, ἀλλ’ ὄχι ἡμεῖς.

§189ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἰδοὺ τί θὰ συμβῇ· ζητοῦμεν πίστωσιν 500,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι νομίζετε ὅτι θέλουν ἐπαρκέσει νὰ πληρωθοῦν οἱ συνταξιοῦχοι κατὰ τὸ 1873· ἐὰν καθυστεροῦνται δύω μηνῶν συντάξεις εἰς τοὺς συνταξιούχους, θὰ τοὺς πληρώσετε· καὶ τότε τί θὰ συμβῇ;

§190ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν τοὺς πληρόνομεν.

§191ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Λοιπὸν θὰ μείνουν τῶν δύω μηνῶν.

§192ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μόνον διὰ τὸν ἰδικόν τους προϋπολογισμὸν λέγουσιν οἱ ὑπουργοί (θόρυβος).

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκτελέσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872.

§194ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐγγραφῇ τὸ ποσὸν τῶν 200 χιλιάδων δραχμῶν διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν πληρωμήν.

§195ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὄχι, ὄχι· νὰ πληρωθῇ ἀπὸ τὰ 1872.

§196ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πίστωσιν τοῦ 1872 καὶ νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1872 καὶ νὰ πληρωθοῦν οἱ ἄνθρωποι.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1872.

§198ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 6 ἐκ δρ. 3,071,320. Ἤτοι τὸ ὅλον τοῦ πρώτου μέρους δραχμαὶ 10, 715,477.—«Μέρος Βʹ. Χορηγίαι. Κεφ. 4. Χορηγία πρὸς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα 1,125,000·» ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§200ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη.—«Μέρος Γʹ. Νομοθετικὸν σῶμα. Κεφ. 5. Ἀποζημιώσεις Βουλευτῶν καὶ ἔξοδα Γραφείου 400,000.»

§202ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εἶναι καὶ 80,000 τῶν κεκλεισμένων χρήσεων.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί σχέσιν ἔχουν ἐδῶ αἱ 80,000, ἀφ’ οὗ ἐφέρατε πίστωσιν ἰδιαιτέραν;

§204ΤΙΝΕΣ. Αὐταὶ ἐπιβαρύνουν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1866.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Μέρος Δʹ. Γενικὴ ὑπηρεσία.» Ἐδῶ ἔρχεται ἡ πρότασις τοῦ βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας κ. Μιχαλόπουλος ἔχει τὴν ἑξῆς πρότασιν· «Τὸ προσωπικὸν ἀνεξαιρέτως τῆς ὑπαλληλίας τοῦ Κράτους περιορίζεται εἰς τὸν ἀριθμὸν τὸν κατὰ τὸ ἔτος 1850. Τὴν αὐτὴν οἰκονομίαν θέλομεν ἐπιδιώξει διά τε τὰ στρατιωτικὰ καὶ ναυτικὰ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νέου στρατολογικοῦ νομοσχεδίου.»

§206ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὰ ἐτελείωσαν πλέον διὰ τὸ 1873. Νὰ γείνουν διὰ τὸ 1874.

§207Α. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ δύω λέξεις· ἠξεύρετε πόσον ὀλίγον ὁμιλῶ.

§208ΠΟΛΛΟΙ. Ὁρίστε.

§209Α. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις, κύριοι, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὸ θάῤῥος νὰ παρουσιάσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι οὔτε νέα, οὔτε μερική, ἀφορῶσα μόνον τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ παρόντος ὑπουργείου· εἶναι γενική, γενικωτάτη. Ἔλαβον δὲ τὴν τιμὴν νὰ τὴν παρουσιάσω καὶ εἰς τὰς προλαβούσας συνόδους· ἔλαβε καὶ ἐκεῖ τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν πιστεύω νὰ λάβῃ βεβαίως καὶ σήμερον. Ἀλλά, κύριοι, μία ἰδέα μὲ κάμνει νὰ παρουσιάζω πάντοτε τοιαύτας προτάσεις, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ δὲν φαίνεται εὐδιάθετος νὰ εἰσακούσῃ. Ὁσάκις, κύριοι, ἔρχεται ἐν τῇ Βουλῇ αὐτὸ τὸ μέγα βιβλίον, αὐτὸ τὸ μέγα μισθολόγιον, αὐτὴ ἡ κατάρα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀνεξαρτήτως μὲ τὸ ποία εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία τὸ παρουσιάζει, πάντοτε ἐσκέφθην κατὰ τὰς ἀσθενεῖς μου δυνάμεις, ποῖοι εἶναι οἱ τρόποι διὰ τῶν ὁποίων δυνάμεθα νὰ καταστήσωμεν αὐτὸ ἰσχνότερον. Καὶ οἱ τρόποι, κύριοι, μοὶ ἐφάνησαν ὅτι εἶναι δύω, γενικοὶ καὶ καθολικοί. Ὁ πρῶτος, αὐξάνοντες τὰ εἰσοδήματά μας· ὁ δεύτερος, ἐλαττοῦντες τὰς δαπάνας, ἄνευ βλάβης τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους. Καὶ ὡς πρὸς τὸ πρῶτον, κύριοι, γενικὴ, καθολικὴ ἰδέα ἐπικρατεῖ ὄχι μόνον ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου, ἀλλὰ καὶ καθ’ ἅπαντα τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ ἄλλοι πολλοὶ μετ’ ἐμοῦ καὶ ἴσως μετ’ ἐμὲ, ὅτι, ἐὰν εἴχομεν κατορθώσῃ, (καὶ δὲν βλέπω διατί δὲν τὸ κατορθόνομεν, ἐνῷ θέλησις ἀπαιτεῖται καὶ οἶκτος διὰ τὸν λαὸν αὐτὸν) ἐὰν εἴχομεν κατορθώσῃ τὴν μεταβολὴν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ συστήματος τῆς στρεμματικῆς εἰσπράξεως, τῆς κτηματικῆς φορολογίας, θὰ εἴχομεν ὑπερδιπλασίους φόρους, θὰ ἔλειπον δὲ καὶ πολλὰ, τὰ ὁποῖα δαπανᾷ τὸ Δημόσιον διὰ τὴν προσωπικὴν ἐξυπηρέτησιν, καὶ προσέτι θὰ ἔλειπον κάμποσαι κλοπαὶ καὶ ὑπεξαιρέσεις, τὰς ὁποίας οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι διὰ μυρίων τρόπων καὶ μυρίων ὁδῶν κάμνουν, ὄχι μόνον σήμερον ἀλλ’ ἐξ ὑπαρχῆς. Ὁ δεύτερος τρόπος, ὅστις ἠδύνατο νὰ καταστήσῃ ἰσχνότερον τὸ βιβλίον τοῦτο, εἶναι ὁ τρόπος τῶν γενικῶν οἰκονομιῶν.

§210ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζετε.

§211ΤΙΝΕΣ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσῃ τὰς ἰδέας του, μὴ τὸν διακόπτετε.

§212ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἐλλατώσεις δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ (θόρυβος)· δὲν θέλετε νὰ προχωρήσω;

§213ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι· ἐμπρός.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μιχαλόπουλε, παρακαλῶ, συστήσατε εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς προτάσεις σας διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1874.

§215ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ μὲ ἀκούσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἰδέας τῆς προτάσεώς μου.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετέ το ἰδιαιτέρως.

§217ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, τὸ καθῆκόν μου εἶναι ἐδῶ, διὰ τοῦτο μὲ μισθοδοτεῖ ὁ λαός. Λέγετε, κύριοι, πάντοτε καὶ διαβεβαιεῖτε ὅτι ἀγαπᾶτε τὴν οἰκονομίαν, καὶ ὅτι ὅλοι ἐργάζεσθε ὑπὲρ τῆς οἰκονομίας. Ψεῦδος, κύριοι! Οὐδεὶς ἐργάζεται ὑπὲρ τῆς οἰκονομίας· καὶ ἂν θέλετε τὰς οἰκονομίας ἠμπορεῖτε νὰ κλείσετε μεγάλας καταβόθρας! Καὶ ἄλλοτε, κύριοι, ἔφερα τὴν πρότασιν ταύτην ὅτι δύνανται νὰ γείνουν μεγάλαι οἰκονομίαι καὶ πολλαὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον· δύνασθε νὰ καταργήσετε τὸ λογιστήριον, τὸ ἐλεγκτικὸν σῶμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν σῶμα προσωπικοῦ μεγαλειτέρου ἀπὸ δύω ὑπουργεῖα. Παρατηρήσατε τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας ἔχει, καὶ τί σᾶς κάμῃ. Σᾶς ἔφερε ποτὲ ἀπολογισμούς; Ἠξεύρετε ποῦ βαδίζετε τώρα, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ; Ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι μία ἀπάτη καὶ τυπικότης· δὲν γνωρίζετε τίποτε. Μισθοδοτεῖτε λοιπὸν ἓν σῶμα, τὸ ὁποῖον κοστίζει περισσότερον ἀπὸ δύω ὑπουργεῖα, χωρὶς νὰ σᾶς ἀποδίδῃ κἀνὲν ἀντάλλαγμα. Κατόπιν ἔχετε, κύριοι, δικαστικὸν σύμβουλον πλησίον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Τί κάμνει, κύριοι; Γνωρίζετε καὶ ἀπὸ ἄλλοτε· οὐδέποτε ἐσυμβίβασε κἀμμίαν ὑπόθεσιν, οὔτε ποτὲ ἐκέρδησε τὸ δημόσιον κἀμμίαν· καὶ ἐν τούτοις ἐπληρώσαμεν καὶ πληρώνομεν μέχρι σήμερον 800,000 δραχμὰς διὰ νὰ οἰκονομοῦνται μερικοὶ ἄνθρωποι καὶ δικηγόροι. Ἐὰν ἔχῃ δίκαιον τὸ δημόσιον, ἔπρεπε νὰ κερδήσῃ· ἐὰν ἔχῃ ἄδικον, νὰ συμβιβασθῇ· ἀλλ’ οὔτε ἐκέρδησεν, οὔτε ἐσυμβιβάσθη ποτὲ, ἔστω καὶ διὰ δραχ. πεντήκοντα.

§218ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν ἀνέγνωσες τὸ φυλλάδιον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅπου θὰ ἴδητε πόσαι δίκαι ἐχάθησαν καὶ πόσαι ἐκερδίσθησαν.

§219ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε, κύριοι, ἔφορον τῆς βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει παρὰ ὀλίγα βιβλία, καὶ τὰ πρακτικὰ τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ τεθῶσιν εἰς μίαν αἴθουσαν τοῦ βουλευτηρίου (θόρυβος). Ἔχετε πρέσβεις καὶ προξενεῖα, τὰ ὁποῖα ἀφ’ ἑνὸς μὲν κηρύττονται ἀνάξια, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐπιβαρύνουν τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ ἄλλοτε ἐγὼ εἶπον, κύριοι, νὰ γείνουν αὐταὶ αἱ θέσεις ἐπίτιμοι, τοὐτέστι νὰ δοθῶσιν εἰς ὁμογενεῖς, οἵτινες δύνανται ἀξιοπρεπέστατα νὰ ἀναλάβωσιν αὐτὸ τὸ βάρος μὲ μόνην μίαν ἠθικὴν ἀμοιβήν. Ἔχετε τέλος πάντων........

§220ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά. (Θόρυβος).

§221ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἐσεῖς μὲ ἐβασανίσατε νὰ σᾶς ἀκούω μεθ’ ὑπομονῆς ἐπὶ τρεῖς μῆνας· καὶ ὀλίγας στιγμὰς δὲν θέλετε νὰ μὲ ἀκούσητε, διότι θέλω νὰ σᾶς εἴπω τί πρέπει νὰ κάμνητε, ἂν ἀληθῶς θέλετε νὰ κάμνητε οἰκονομίας;

§222ΛΑΠΑΣ. Περὶ οἰκονομικῶν λέγε, ἀλλὰ περὶ αὐξήσεως φόρων δὲν πρέπει νὰ ὁμιλῇς, διότι εἶπες νὰ αὐξήσωμεν καὶ τοὺς φόρους.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, μὴ διακόπτετε.

§224ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε τὸ εἶπον αὐτὸ ἐγώ; Κύριοι, δὲν εἶναι ὀλιγώτερον σπουδαῖος ὁ λόγος τῆς ἐξευρέσεως τῶν καταχρήσεων, τῶν γενομένων εἰς τοὺς διαφόρους κλάδους τῆς ὑπηρεσίας. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι δαπανῶνται 9 ἑκατομμύρια διὰ τὸν στρατόν· καὶ δὲν ὁμιλῶ μόνον περὶ τοῦ παρόντος· αὐτὸ ἐκληρονόμησε τοῦτο ἀπὸ τὸ παρελθόν· καὶ ὅμως ἡ καθ’ αὑτὸ δύναμις τοῦ στρατοῦ εἶναι ἐστερημένη καὶ ἠδικημένη. Ποῦ δαπανῶνται; Ποῖος φροντίζει νὰ ἴδῃ τί γίνεται; Βλέπετε λοιπὸν ὅτι δαπανῶνται ἐπὶ ματαίῳ πόροι ἱκανοί. Θέλω λοιπὸν νὰ συστήσω τὴν πρότασίν μου εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν Βουλήν, διότι πάντοτε θὰ ἔρχεται τὸ βιβλίον αὐτὸ (δεικνύει τὸν προϋπολογισμὸν) τόσον ἐξωγκωμένον καὶ πρέπει νὰ παραδεχθῆτε τὴν πρότασίν μου, ἵνα μὴ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην πάλιν νὰ ἐπιβάλητε φόρους. Ἡ πρότασίς μου τί εἶναι; Ὅτι δύναται νὰ γίνεται ἡ ὑπηρεσία, καὶ νὰ ἐξοδεύωνται ὅσα ἐξοδεύοντο πρὸ 18 ἐτῶν, ὅπου ἐζήσαμεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη μὲ μόνον 13 ἑκατομμύρια· καὶ ἐὰν δὲν ἠμποροῦμεν μὲ τόσα, ἔστω μὲ 15, μὲ 17, μὲ 20 τέλος πάντων· διατί μὲ 40; Τί πρόκειται; πρόκειται νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα (θόρυβος).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μιχαλόπουλος δὲν θὰ καταβῇ ποτέ.

§226ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, καταβαίνω ὅπως διαψεύσω τὰ λεχθέντα· (καταβαίνει τὸ βῆμα).

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ σᾶς διακόπτουν, εἶπα.

§228ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ γείνῃ ἄλλοτε αὐτὸ καὶ θὰ γείνῃ.

§229ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Κύριοι ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὡς τοιοῦτον ἐξέφρασα τὸ παράπονόν μου καὶ πρὸς τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Αἰγιαλείας, διότι ἐνῷ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας συνεδρίαζεν ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἦτον ἁρμοδία νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ προτεινόμενα οἰκονομικὰ μέτρα τοῦ βουλευτοῦ καὶ φωτιζομένη εἴτε νὰ τὰ παραδεχθῇ, εἴτε νὰ τὰ ἀποῤῥίψῃ, ἔρχεται κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ εἰδικοῦ κεφαλαίου τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ προτείνει ὄχι ὀλιγώτερον, παρὰ τὴν ἀπόῤῥιψιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐν γένει ἢ τὴν κατάργησιν αὐτοῦ. Γνωρίζω ὅτι ὁ κύριος Μιχαλόπουλος ὁμολογουμένως φροντίζει περὶ τῶν δημοσίων πραγμάτων καὶ δὲν ἤθελα δυσκολευθῆ παντάπασιν νὰ τὸν ἀποκαλέσω ὄχι μόνον πατέρα τῶν ἐκβολάδων, ἀλλὰ καὶ πατέρα τοῦ Ἔθνους.

§230ΤΙΝΕΣ. Κἀθεὶς ἐξ ἡμῶν εἶναι πατὴρ τοῦ Ἔθνους.

§231ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει μετ’ ἀγανακτήσεως νὰ ἀποῤῥίψῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§232ΤΙΝΕΣ. Διατί μετ’ ἀγανακτήσεως; (Θόρυβος).

§233ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Κατ’ ἐμὴν ἰδέαν, δὲν πρέπει νὰ παραδεχθῇ αὐτὸ διὰ δύω λόγους· 1) διότι ὡς εἶναι συντεταγμένον δὲν εἶναι σχέδιον νόμου, διότι ἰδοὺ τί σᾶς λέγει (ἀναγινώσκει)· (θόρυβος).

§234ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κύριος Μιχαλόπουλος ἐξέφρασε μίαν εὐχήν.

§235ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Πρέπει νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον.

§236ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσεῖς δὲν μὲ ἀφήτατε νὰ μὲ ἀκούσετε.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ ἡ πρότασις αὕτη εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§238ΤΙΝΕΣ. Τοῦ ἀγῶνος.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μέρος τέταρτον. Γενικὴ ὑπηρεσία. Κεφάλαιον 6. ἄρθρον ά. Προεδρεία ὑπουργικοῦ συμβουλίου 8,160.—Ἄρθρον βʹ. Κεντρικὴ ὑπηρεσία.... Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν ὑπουργείου 104,000.— Ἄρθρον 2. Προσωπικὸν γενικοῦ λογιστηρίου 43,005. — Ἄρθρον 3. Προσωπικὸν οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, 8,640. Ἄρθρ. 4. Ἔξοδα ὑπηρεσίας ὑπουργείου 20,000. Ἄρθρ. 5. Ὁμοίως Γενικοῦ λογιστηρίου 5,500. Ἄρθρ. 6. Ὁμοίως οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν 4,000.»

§240ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅταν ἦλθε τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἐπιμισθίων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων· τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἐνόμισε καὶ ὁ κ. πρόεδρος τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ νὰ φανῇ ἐὰν ἀληθῶς ὑπάρχωσι φόροι νὰ πληρώσωμεν τὰς νομίμους αὐτὰς ἀποδοχάς. Εἶναι, νομίζω, ἤδη ὁ κατάλληλος καιρὸς νὰ γείνῃ τοῦτο, ὥστε τώρα ἐπειδὴ ψηφίζονται τὰ ἔξοδα ἑπομένως καὶ αἱ κρατήσεις, ἐὰν θέλητε, νὰ τὸ συζητήσωμεν, ἢ δὲ ἄλλως πάντοτε νὰ ἐπιψηφίσωμεν μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν.

§241ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑπάγωμεν ἐμπρὸς, εἶναι ἀδύνατον. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἄκαιρον εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους νὰ κάμωμεν τὴν μεταβολὴν αὐτὴν, διότι ὁ σημερινὸς προϋπολογισμὸς ἐξαρτᾶται ἀπὸ διαφόρους νόμους, τοὺς ὁποίους εἴτε θὰ ἐπιψηφίσητε εἴτε θὰ ἀποψηφίσητε. Ὁ λογιστικὸς νόμος μᾶς ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ γίνηται οὐδὲν ἔξοδον χωρὶς νὰ πηγάζῃ ἐκ νόμου.

§242ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Σήμερον, ἐνόσῳ δὲν ἐπιψηφισθῇ ὁ νόμος οὗτος, ὁ νόμος ὁ παλαιὸς θὰ ἰσχύῃ καὶ οἱ ὑπάλληλοι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνουσι πλήρεις τὰς ἀποδοχάς των.

§243ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Χθὲς ἐψηφίσατε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκάματε αὐτὴν τὴν μομφὴν ὅτι εἶναι ψευδὲς τὸ ἰσοζύγιον. Αὐτὸ εἶναι ἄντικρυς ἐναντίον. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ· αὐταὶ αἱ ἀξιώσεις εἰς τὴν τελευταίαν στιγμὴν δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχωσι· πρέπει νὰ γείνῃ τοῦτο καὶ τώρα, ὅπως ἔγεινε καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων Κυβερνήσεων. Διατί κάμνετε τὴν ἐξαίρεσιν ἐφέτος; Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὅτι ὑπάρχει ἰσοζύγιον καὶ περίσσευμα... (Θόρυβος). Τότε εἶναι μία κακία κατὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§244ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω οὔτε τὴν εὐθύνην, οὔτε τὴν ἁρμοδιότητα νὰ ἐξετάσω τὸ παρελθόν· ἐὰν ἤμην κατὰ τῶν ἐλαττώσεων, τοῦτο εἶναι τὸ φρόνημά μου· σήμερον εἶμαι ἐναντίος ὅτε ἔρχεται τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ φρονῶ ὅτι ἔχω δίκαιον. Ἐὰν ᾖναι ὀρθὸν, πρέπει νὰ γείνῃ· ἐὰν δὲν ᾖναι ὀρθὸν, δὲν πρέπει νὰ γείνῃ. Δὲν πρόκειται περὶ ἰσοζυγίου, τὸ ἰσοζύγιον δὲν τὸ θέλω· καὶ ἂν ἔλθῃ μία Κυβέρνησις καὶ μοὶ εἴπει, ἔχω ἀνάγκην δαπανῶν καὶ αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν, εἶναι ἐπιστημονικὸν, ὅπως ὁ κ. Πυλαρινὸς τὸ ὠνόμασεν, ἐὰν ᾖναι ἀναγκαῖον, πρέπει νὰ τεθῇ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀνεξαρτήτως τοῦ ἰσοζυγίου. Ἐὰν ᾖναι ἀναγκαῖαι αἱ δαπάναι, θὰ δίδω τὴν ψῆφόν μου.

§245ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν τὴν εἶδα ποτέ.

§246ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὅταν ἐφέρατε τὸν σιδηρόδρομον, τὸν ἐψηφίσαμεν.

§247ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ μετὰ πόσα.

§248ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Καὶ διὰ τοὺς σιδηροδρόμους τῆς Πελοποννήσου εἶπον ὅτι πρέπει νὰ τελειώσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ὀγλίγωρα.

§249Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Εἰς ποῖον θὰ δώσητε λόγον;

§250ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν τοῦ ζητῶ λόγον· ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δύναταί τις νὰ δώσῃ λόγον.

§251ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀναγκαία δαπάνη;

§252Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τί συζητοῦμεν, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐλαττώσεως ἢ τὸν προϋπολογισμόν;

§253ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Εἶπον ὅτι ἐπειδὴ δὲν ἐσυζητήθη τὸ νομοσχέδιον, τώρα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ἐὰν πρέπει νὰ ἀποῤῥίψωμεν τὴν κράτησιν καὶ νὰ δώσωμεν ὅλην τὴν μισθοδοσίαν ἢ ὄχι. Τέλος πάντων ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐγὼ ἐμμένω εἰς τὴν ἰδέαν μου αὐτὴν, διότι φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ πλήρης ἡ μισθοδοσία εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς ὑπηρεσίας.

§254ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§255ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν δύναται νὰ γείνῃ νὰ τὸ ἀφήσητε ἔπειτα, διότι κατὰ τὸν νόμον ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἀρκεῖ, καὶ οἱ ὑπάλληλοι θὰ μᾶς ὑπάγουν εἰς τὰ δικαστήρια.

§256ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Καράπαυλε.....

§257ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τέλος πάντων ἡ μισθοδοσία πρέπει νὰ πληρωθῇ πλήρης. Εἶναι ἀνάγκη, μοὶ φαίνεται, τὴν ὁποίαν προκαλεῖ ἡ κατάστασις τῆς διοικήσεως. Πρὸ ἡμερῶν ἐγένετο λόγος περὶ τινων ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους ἐπηνέσατε, ἀλλὰ μὴ ἔχετε τὴν ἰδέαν, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ ἔχητε ὑπαλλήλους ὡς τὸν Νομάρχην Ἀργολίδος κύριον Δημητριάδην, ὅστις δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ μέρος προσκληθεὶς εἰς ἄλλην ὑπηρεσίαν. Τὸ ζήτημα εἶναι νὰ ἀποκτήσωμεν τοιούτους ὑπαλλήλους, ἔχοντας συναίσθησιν τοῦ καθήκοντος καὶ τῆς τιμῆς. Ὁ νομάρχης Ἀργολίδος κάμνει τιμὴν εἰς τὸν τόπον, καθὼς καὶ ὁ νομάρχης Κερκύρας. Διατί νὰ μὴ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν τοῦτο καὶ δι’ ὅλους τοὺς διοικητικοὺς ὑπαλλήλους; Διότι πρέπει νὰ τὸ εἴπω αἱ μισθοδοσίαι δὲν εἶναι ἀρκοῦσαι ὅπως ἐκπληροῦσι τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχουν σήμερον. Αἱ ἀποδοχαὶ λοιπὸν τῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει εἶναι ἀνάγκη νὰ δίδωνται πλήρεις. Θὰ μὲ εἴπετε ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι μικρὰ, ἐλαχίστη· σᾶς λέγω ὅτι ἔχει μεγίστην ἐπιῤῥοὴν, διότι δι’ αὐτῆς δύνανται νὰ πληρώσωσι τὸ ἐνοίκιον τῆς οἰκογενείας των. Ἡ ἐλάττωσις δὲ αὕτη ἀναβιβάζεται εἰς 500 χιλιάδας δραχμὰς, ἥτις εἶναι ἀναξία ἀπέναντι τῆς ὠφελείας, ἥτις θὰ προέλθῃ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ ἓν μέρος τί ὠφελεῖται τὸ δημόσιον ἀπὸ τῆς ἀποκοπῆς, λάβετε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἐναντίον καὶ τότε θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἡ δαπάνη αὕτη θέλει γείνει. Διὰ τοῦτο ἐμμένω εἰς τὴν ἰδέαν ὅτι πρέπει νὰ δοθοῦν πλήρεις αἱ ἀποδοχαὶ εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους.

§258ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἀπὸ σκέψεις, κύριοι, μὴ ὀρθὰς, ὅπως αἱ σκέψεις τοῦ προλαλήσαντος, ἔρχονται νὰ ἐξογκώσουν τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὰς προσωπικὰς μισθοδοσίας. Πῶς καταντήσαμεν, κύριοι, εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτὴν, ἡ ὁποία ἀποδεικνύει τὸ σφαλερὸν τῶν ἰδεῶν του; ἐπειδὴ τὰ ἔξοδα δὲν ἦσαν ἀρκετὰ, κατεφύγαμεν εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτὴν, εἰς τὴν κράτησιν. Θέλετε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ αὐτά; οἱ ὑπάλληλοι, κύριοι, πληρόνονται, ὅσον τὸ Κράτος δύναται (θόρυβος).

§259ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὁ ὁποῖος ὡς ἐκ τῆς μακρᾶς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων πραγμάτων, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ καταλογίσῃ τις εἰς αὐτὸν, καὶ ἐκ τῆς μᾶλλον προβεβηκυίας ἡλικίας του, ἠδύνατο νὰ διδάξῃ ἡμᾶς τὴν διοικητικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου μας, νομίζω ὅτι ἔχει ἀνάγκην νὰ διδαχθῇ αὐτὴν παρ’ ἡμῶν. Παραίτιος τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν τοῦ ταμείου, ὧν ἐμνήσθη, δὲν εἶναι ἡ αὔξησις, ἥτις ἐγένετο ἐπὶ τῶν μισθῶν κατὰ τὸ 1859, διότι τὸ ἔτος ἐκεῖνο μέγα εἶχεν ἀφήσῃ περίσσευμα εἰς τὸ ταμεῖον, ἀλλὰ παραίτιοι τῶν οἰκονομικῶν δυσχερειῶν τοῦ δημοσίου ταμείου ἦσαν αἱ κατὰ τὸ 1860 ἐπελθοῦσαι πολιτικαὶ ἀνωμαλίαι καὶ περιπλοκαὶ, ἐφ’ ὧν δὲν εἶναι ἤδη καιρὸς νὰ φέρω γνώμην, αἵτινες δὲ οὐδὲν ἔχουσι κοινὸν μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Τώρα πρόκειται περὶ ἄλλου, ἤτοι περὶ τοῦ ἂν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κράτησις ἐπὶ τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων, ἢ πρέπει πλέον νὰ παύσῃ, καὶ ἐπὶ τούτου ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐκ Πυλίας ἐκηρύχθη κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας ἔμαθον ὅτι ὅταν συνεζητήθη τὸ εἰρημένον νομοσχέδιον, ἐγένετο ἀντίῤῥησις κατ’ αὐτοῦ, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν ἦτο τότε εἰς θέσιν νὰ ἀποφασίσῃ ἐὰν πρέπει νὰ παραδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον ἢ ὄχι, ἀνέβαλε δὲ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου μετὰ τὸ πέρας τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τώρα προταθέντος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων, τοῦ περιέχοντος τὰς κρατήσεις ἀπὸ τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων, ὁ κ. βουλευτὴς Πυλίας εὐλόγως ἔκαμε τὴν παρατήρησιν ὅτι ἐὰν ἐπιψηφισθῶσι τὰ σημειούμενα ἐκ τῶν κρατήσεων ὡς ποσὰ, καὶ ἀφαιρεθῶσι ταῦτα ἀπὸ τὰ ψηφιζόμενα ἔξοδα, λύεται ἐμμέσως τὸ ζήτημα τῶν κρατήσεων καὶ προδικάζεται σιωπηλῶς τὸ κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς μεῖναν ἐκκρεμὲς ζήτημα· ἐζήτησε δὲ ἵνα, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ διατηρήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐκκρεμὲς, ῥητῶς ἀποφανθῇ ὅτι ψηφίζει τὰ ποσὰ τῶν κρατήσεων ὑπὸ ἐπιφύλαξιν ἕως ἂν ἀποφασίσῃ ὁριστικῶς ἐπὶ τῆς ἐξακολουθήσεως τῶν κρατήσεων μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§260ΤΙΝΕΣ. Νὰ προχωρήσωμεν.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου βουλευτοῦ, θέλει ἡ Βουλὴ νὰ συζητηθῇ;

§262ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγένετο καὶ συζήτησις· ὡμίλησεν καὶ ὁ κύριος Καράπαυλος (θόρυβος).

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφ’ οὗ ὁ κύριος Καράπαυλος ὡμίλησε....

§264Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν θὰ ἀποφασίσῃ ὁ κύριος Καράπαυλος, ἀλλὰ ἡ Βουλή. Καὶ ἡμεῖς ἔπρεπε νὰ γνωρίζωμεν ὅτι θὰ ἔλθωμεν νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομιῶν καὶ τοῦ ὁποίου ἡ συζήτησις ἀνεβλήθη μέχρι τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Λοιπὸν σήμερον δὲν εἴμεθα εἰς καιρόν· καὶ ἔπειτα ἡ ὥρα τώρα εἶναι δώδεκα καὶ δέκα.

§265ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ εἶπα νὰ συζητηθῇ, διότι κἀνεὶς ἐξ ἡμῶν δὲν δύναται νὰ παραδεχθῇ πράγματα, τὰ ὁποῖα νὰ μένουν ἐκκρεμῆ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἐλάττωσιν, ναὶ ἢ ὄχι; ἐδῶ εἶναι ὁ ἁρμόδιος τόπος. Διὰ τί νὰ ἀποφασίσωμεν ὑπὸ τὴν ἐπιφύλαξιν, ἐν ᾧ εἶναι μία ἀρχὴ, μία ἰδέα μόνη.

§266Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βλέπετε ὅτι διὰ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς μὲ 600 χιλ. δραχμὰς, καὶ δὲν δύνασθε νὰ τὴν δεχθῆτε· κατ’ ἄλλους εἶναι προτιμότερον νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς μὲ τὸ ποσὸν αὐτό.

§267ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι ἀφοῦ ἅπαξ κατώρθωσε νὰ φέρῃ τὸ ἰσοζύγιον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ σκεφθῇ περὶ ἀνατροπῆς ἑνὸς συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐπίκειται ἀπὸ τὰ 1862. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιθυμία τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ὑπέβαλεν εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Τοῦτο εἶναι τόσον πλέον λογικὸν, ὅσον παρῆλθε τὸ ἥμισυ τοῦ ἔτους· δεύτερον, ὅτι πολλὰ κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξαρτῶνται ἀπὸ μέλλουσαν ψῆφον τῆς Βουλῆς· ὥστε καὶ ὅταν τελειώσῃ ὁ προϋπολογισμὸς, πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς αὐτὰ τὰ ἔργα, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν τὸ ἰσοζύγιον ὑπάρχῃ ἢ ὄχι.

§268Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐναντίος, (θόρυβος).

§269ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δύνασθε νὰ συζητήσητε. Εἶμαι δὲ ὑπὲρ τῆς παύσεως τῆς κρατήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων, καὶ τὸ φρόνημα τοῦτο ἔχω οὐ μόνον τώρα, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἤμην ὑπουργὸς, ἂν καὶ ἡ σύνταξις τοῦ προϋπολογισμοῦ μοὶ ἐπαρουσίαζεν ὅτι ὑπῆρχε μέγα ἔλλειμα.

§270ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς τὰ 1864 εἴχομεν ἔλλειμα τεσσάρων ἑκατομμυρίων.

§271Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θέλω νὰ ὑποδείξω ἐκ τούτου ὅτι δὲν σκοπεύω νὰ παρεμβάλω προσκόμματα, ἄλλα νὰ ὑποστηρίξω ἓν φρόνημα τὸ ὁποῖον ἔχω καὶ ὡς ἰδιώτης καὶ ὡς βουλευτής. Τώρα ὁ κ. ὑπουργὸς ἔκαμε μίαν ἀντίῤῥησιν, εἶπεν ὅτι τώρα θὰ ψηφίσωμεν τὰς κρατήσεις, διατί νὰ μὴ τὰς ψηφίσωμεν ἀπὸ τοῦδε. Ὅ,τι ἤθελον παρακαλέσει εἶναι ἡ πρώτη ἀνάγνωσις νὰ γείνῃ αὔριον.

§272ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι τρίτη ἀνάγνωσις.

§273Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τρίτη ἀνάγνωσις εἶναι; Σᾶς παρακαλῶ νὰ γείνῃ αὔριον.

§274ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ εἶναι μία ἀρχή. Σεῖς δὲν ἔχετε μορφώσει ἰδέαν περὶ τοῦ ἂν πρέπει νὰ κρατηθῶσιν; (θόρυβος).

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§276Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ σπεύσετε εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ ἄτοπον, ὅταν βουλευτὴς διϊσχυρίζηται ὅτι οὐδ’ ἐμελέτησεν, οὐδ’ ἠδύνατο νὰ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν.

§277Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε, Πρόεδρε, δὲν εἶμαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὅ,τι κάμνετε δὲν εἶναι κανονικόν· ὅταν σᾶς γείνετε μία παρατήρησις τοιαύτη ἀπὸ ἕνα βουλευτὴν, δὲν εἶναι οὔτε τακτικὸν, οὔτε λογικὸν νὰ προβαίνετε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ τροποποιήσῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς μίαν ἐπιψήφισιν. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ὅ,τι κάμνετε, δὲν εἶναι ὀρθὸν, νὰ ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ μιᾶς συζητήσεως ἡ ἐπιψήφισις ἑτέρου νομοσχεδίου.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ, εἶναι εἰς τὴν σειράν του.

§279ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε.....

§280ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι ἀνάγκη τοῦ νομοσχεδίου... (θόρυβος). Πρῶτον πρέπει νὰ λύσετε τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ τοῦτο ἐπιμένω νὰ ἀποφασίσετε καὶ νὰ τὸ ἀποφασίσετε σπουδαίως καὶ ὁριστικῶς.

§281ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή· ἀφήσατε νὰ λαλήσῃ ὁ κ. Καράπαυλος.

§283ΠΟΛΛΟΙ. Ἐλάλησε δίς.

§284ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κἀνεὶς δὲν παραδέχεται τοῦ κ. Καραπαύλου τὴν πρότασιν.

§285ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὄχι δὰ κἀνείς· (διάλογοι θορυβώδεις).

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Καραπαύλου.

§287ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι· νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν ἂν θέλῃ νὰ μεταβάλῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν (θόρυβος).

§288Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἅμα περαιωθῇ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ δὲν ὑπάρχῃ ἀπαρτία, τί θὰ γείνουν αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι; Θὰ ὑπάγουν εἰς τὰ δικαστήρια;

§290Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ, λέγω, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξακολουθήσωμεν σήμερον τὸν προϋπολογισμὸν καὶ αὔριον νὰ συζητηθῇ πρῶτον ζήτημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἔχω πεποίθησιν ὅτι δὲν θὰ περάσῃ.

§291ΠΟΛΛΟΙ. Τότε τί ἐπιμένεις;

§292Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι οὕτω, κύριοι, ἀκούσατε. Καθιεροῦται προηγούμενον ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ, καὶ αὔριον ἔρχεται ἄλλος καὶ ἐπικαλεῖται τὸ προηγούμενον αὐτὸ εἰς σπουδαίαν ὑπόθεσιν. Σᾶς ὑπενθυμίζω ἓν προηγούμενον, ὅταν μίαν φορὰν ἐπαρουσιάσθη μία πίστωσις 1500 δραχμῶν διὰ τὰ ὀφειλόμενα πρὸς τὸν κ. Ἀγγελικάραν καὶ ἐπέρασε χωρὶς ἀντίῤῥησιν, χωρὶς νὰ ᾖναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Μετὰ ταῦτα, κύριοι, παρουσιάσθη νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητεῖτο ἐπιχορήγησις 100,000,000 εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐζήτησαν νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα, καὶ νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Τοὺς εἶπα, πρόκειται περὶ 100,000,000 καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναγνωσθῇ ἀμέσως. Μὲ εἶπον, ὑπάρχει προηγούμενον. Ποῖον ἦτον αὐτό; Ἡ πίστωσις διὰ τὸν Ἀγγελικάραν. Λέγω λοιπὸν ὅτι, ὁσάκις παρουσιάζωνται τοιαῦτα ζητήματα, πάντοτε ἀνθίσταμαι· διότι ἂν δὲν εἶναι ἐπικίνδυνον σήμερον θὰ ᾖναι λίαν ἐπικίνδυνον διὰ μεθαύριον νὰ καθιερωθῇ τοιοῦτον προηγούμενον, νὰ παρουσιάζεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς συζητήσεως ἑνὸς νομοσχείου ἡ ἐπιψήφισις νέου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐσυζητήθη δὶς καὶ ἔμεινε ἡ τρίτη συζήτησις νὰ γείνῃ εἰς τὸ οἰκεῖον μέρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἐδῶ εἶναι ἡ θέσις του.

§294ΤΙΝΕΣ. Εἴπομεν, μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπεν ἡ Βουλὴ μετὰ τὸν προϋπολογισμόν· ἐδῶ εἶναι ἡ θέσις του (διάλογοι θορυβώδεις).

§296ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶπον ὅτι δὲν θέλομεν νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ νὰ ψηφισθῇ τὸ μισθολόγιον. Ὅ,τι θέλετε ψηφίσετε, ἀλλὰ ὀφείλετε νὰ ψηφίσετε, ὀφείλομεν νὰ ψηφίσωμεν ὅλοι.

§297ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς, κύριοι, συνίσταται εἰς νόμους ὀργανικούς.

§298ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ψηφίσατε κατὰ τοὺς ὀργανικοὺς νόμους.

§299ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Αἱ δαπάναι τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν δύνανται νὰ μεταβληθοῦν, θὰ ψηφισθοῦν ὅπως εἶναι εἰς τοὺς ὀργανικοὺς νόμους. Δὲν ἐννοῶ πῶς εἶναι δυνατόν, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν νόμον περὶ κρατήσεως ψηφισμένον, νὰ θέλετε νὰ ψηφίσωμεν μὲ κρατήσεις... (θόρυβος)

§300ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐσεῖς ψηφίσατε μὲ τοὺς ὀργανικοὺς νόμους καὶ οἱ ἄλλοι θὰ ψηφίσουν μὲ κράτησιν (διάλογοι θορυβώδεις).

§301ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία ἐπροτάθη, εἶναι ἡ ἑξῆς. Ὁ ΚΗʹ. νόμος ἰσχύει μέχρι πρώτης Ἰουλίου τρεχ. ἔτους.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς ἰσχύος τῆς ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἐπιμισθίων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ διὰ τὸ 1873. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει ὡς ἕπεται· «Ἄρθρον μόνον. Ἡ ἰσχὺς τοῦ ἀπὸ 31 Ἰανουαρίου 1864 ὑπὸ στοιχ. ΚΗʹ. νόμου περὶ ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἐπιμισθίων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων παρατείνεται καὶ δι’ ὅλον τὸ ἔτος 1873.» Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑπόμενα κονδύλια.

§303ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον (πάταγος).

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον 7. Ταμεία.

Κεφάλαιον 8. Οἰκονομικοὶ ἔφοροι» (θόρυβος).

§305Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἀφήκαμεν τοὺς οἰκονομικοὺς ἐπιθεωρητάς.....

§306ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ μῆνα Αὔγουστον ἢ Ἰούλιον τοῦ 1872 ἡ Βουλὴ ἐσυζήτησε καὶ ἐπεψήφισε τὸν προϋπολογισμὸν ἐντὸς 2 ὡρῶν. Δὲν ἐννοῶ νὰ συμπράξω εἰς τοιοῦτον ἔργον· ἐννοῶ νὰ συμπράξω εἰς συζήτησιν κανονικήν. Δι’ αὐτὸ, σᾶς παρακαλῶ, κ. πρόεδρε, βραδύτερον. Ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γενικοῦ λογιστηρίου προτείνεται αὔξησις δραχμῶν 4,320 διὰ τὴν προσθήκην τῆς θέσεως τοῦ ὑποδιευθυντοῦ......

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐτελείωσε.

§308ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ἐπειδὴ ἀνεγνώσθη, ἐτελείωσε...

§309ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐψηφίσθη;

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, δὲν ἐπροσέξατε.

§311ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπρόσεξα! Αὐτὸ μοῦ λείπει νὰ μὲ ἐπιπλήξητε καὶ ὅτι δὲν προσέχω (γέλως). Μὴ κ. Πρόεδρε, ἄδικον παρατήρησιν, ἀλλὰ ἔχω προφανέστατον δικαίωμα νὰ σᾶς κάμω εὔλογον δήλωσιν, ὅτι οὐ μόνον ἐγὼ ἀλλὰ καὶ πολλοὺς ἐνταῦθα ἔχω τοὺς ἀκούοντας, οἵτινες πιστεύω ὅτι θέλουσι μετ’ ἐμοῦ συνομολογήσει ὅτι οὐδεὶς ἐνόησεν ὅτι αὐτὰ τὰ κονδύλια ἐπεψηφίσθησαν ἢ ὄχι.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι μία μομφὴ ἐναντίον μου καὶ παρακαλῶ ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἂν ἀνεγνώσθησαν ὅλα αὐτὰ τὰ κονδύλια καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ κεφάλαιον 8. (Ἐγκαταλείπει τὴν ἕδραν του, τὴν ὁποίαν καταλαμβάνει ὁ βʹ. ἀντιπρόεδρος κ. Παραμυθιώτης).

§313ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ τὴν καταλάβῃ ὁ ά. ἀντιπρόεδρος. Ὁ κ. Παραμυθιώτης παραχωρεῖ τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου εἰς τὸν κ. Τσώκρην).

§314Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Κύριε Δηλιγιάννη, ἀνεγνώσθησαν αὐτὰ τὰ κονδύλια, ἀλλ’ ἐγένετο μέγας πάταγος καὶ ἐκ τούτου δὲν ἠκούσατε καλά. Διάλογοι θορυβώδεις καὶ διαπληκτισμοί.

§315ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤκουσα εἶναι τὸ ἑξῆς· «Οἰκονομικοὶ ἔφοροι». Ἀλλὰ τὰ προηγούμενα τούτου ἄρθρα ἀπὸ τοῦ ἀφορῶντος τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου μέχρι τοῦ ἀφορῶντος τοὺς οἰκονομικοὺς ἐφόρους εἶναι τὰ ἑξῆς· «Προσωπικὸν Γενικοῦ λογιστηρίου, προσωπικὸν οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, ἔξοδα ὑπηρεσίας ὑπουργείου, ἔξοδα Γενικοῦ λογιστηρίου, ἔξοδα οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, προσωπικὸν Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ἔξοδα ὑπηρεσίας Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ταμεῖα. Προσωπικὸν, ποσοστὰ εἰσπράξεων, ἔξοδα ὑπηρεσίας ἐν γένει, ἔξοδα μεταθέσεων κτλ». Ὅλα αὐτὰ τὰ κονδύλια ἐψηφίσθησαν, ἀφοῦ ἐτελείωσεν ἡ ὑπόθεσις περὶ τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων;

§316ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Μάλιστα.

§317ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφοῦ ἐπεψηφίσθησαν, κἀμμίαν ἀντίῤῥησιν δὲν ἔχω (θόρυβος).

§318ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τὸ Σύνταγμα ὁρίζει τὸν τρόπον καθ’ ὃν ὁ προϋπολογισμὸς συζητεῖται· λέγει, ἄρθρον πρὸς ἄρθρον. Ὀφείλει ὁ Πρόεδρος ὄχι μόνον ν’ ἀναγινώσκῃ τὸ κονδύλιον, ἀλλὰ νὰ ἐρωτᾷ καὶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὸ κονδύλιον.

§319ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ἠρώτησε.

§320ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἂν λέγετε σεῖς ἠρώτησεν, ἡμεῖς λέγομεν ὄχι. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει γνωμοδότησιν καὶ ὀφείλει ὁ Πρόεδρος, ὅταν ἔλθῃ εἰς τὸ ἄρθρον ὅπου γνωμοδοτεῖ ἡ ἐπιτροπὴ, ν’ ἀναγινώσκῃ καὶ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ τὴν θέτῃ εἰς ψηφοφορίαν. Σᾶς ἐρωτῶ, ἀνεγνώσθη ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς;

§321ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Μάλιστα!

§322ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὄχι (θόρυβος).

§323ΜΑΚΡΗΣ. Ἐδῶ ἐγείρεται μία διαφωνία, ἂν ὁ Πρόεδρος ἀνέγνωσε τὰ κονδύλια αὐτὰ, καὶ ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα ὅτι τ’ ἀνέγνωσεν. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Γόρτυνος διατείνεται ὅτι δὲν ἤκουσε καὶ δὲν ἀνεγνώσθησαν.

§324ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὄχι δὲν ἀνεγνώσθησαν, δὲν ἤκουσεν, εἶπε.

§325ΜΑΚΡΗΣ. Ἂν ἀνεγνώσθησαν, πρέπει νὰ ἀρθῇ ἐκ τοῦ μέσου ἡ αἰτίασις τοῦ βουλευτοῦ Γόρτυνος, ἄλλως τε ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ τὴν λύπην της δι’ ὅσα ὁ κ. Θ. Δηλιγιάννης εἶπε πρὸς τὸν Πρόεδρον (θόρυβος).

§326ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀντιῤῥήσεως ὅτι τὴν στιγμὴν ταύτην λαμβάνει χώραν παρεννόησις. Ὁ Πρόεδρος ἐν μέσῳ θορύβου ἀνέγνωσε τὰ ἐδάφια, ὁ δὲ κύριος Δηλιγιάννης, ἐνῷ τοῦτο ἐγένετο ἐν μέσῳ θορύβου, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκούσῃ.

§327ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ν’ ἀνακαλέσῃ ὅσα εἶπε.

§328ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Τί ν’ ἀνακαλέσῃ;

§329Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ ἐξηγήσῃ ὁ κ. Δηλιγιάννης ὅτι δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ προσβάλῃ τὸν κύριον Πρόεδρον (θόρυβος).

§330ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὁ φατριασμὸς προεδρεύει εἰς τὸ προεδρεῖον (μέγας θόρυβος).

§331ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶναι ἡ ἀξιοπρέπεια καὶ τῆς μιᾶς μερίδος καὶ τῆς ἄλλης, ἀδιάφορον ἂν ἀνήκῃ εἰς τὴν μίαν πολιτικὴν ἀπόχρωσιν ἢ εἰς τὴν ἄλλην. Κύριοι, σᾶς τὸ λέγω εἰλικρινῶς, τὸ εἶδον ἰδίοις ὀφθαλμοῖς καὶ τὸ ἤκουσα ἰδίοις ὠσὶν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος ἀνέγνωσεν ὅλα τὰ ὁποῖα ἐψήφισεν ἡ Βουλή, ἀλλὰ παρεισέφρησε πάταγος ἐν τῷ μέσῳ τούτου. Εἶναι μερικαὶ περιστάσεις καθ’ ἃς καὶ ὁ ὀξυδερκέστερος πρόεδρος δὲν λέγει, ὑπάρχει ἀντίῤῥησις; Νομίζω λοιπὸν ὅτι καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος παρενοήθησαν, καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα ὡς νὰ μὴν ἐλέχθησαν καὶ ἂν ᾖναι δυνατὸν αὐτὰ καὶ εἰς τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ νὰ μὴν τεθοῦν.

§332ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι, ὄχι, νὰ τὰ ἀνακαλέσῃ.

§333ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου βουλευτὴς κύριος Μακρῆς δὲν ἤκουσε καλὰ οὔτε ἐμὲ, οὔτε τὸν βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος· διότι ὁ κ. Δηλιγιάννης δὲν εἶπεν ὅτι δὲν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τὰ κονδύλια αὐτὰ, ἀλλὰ τὸν ἠρώτησεν, ἀνεγνώσθησαν; Ἡμεῖς δὲν ἠκούσαμεν (διαπληκτισμοί).

§334ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ ἐννοήσῃ ἢ ὄχι; Μὴ νομίσητε, ὅτι ἔχω ἐνδιαφέρον ἂν ἐπιμένῃ νὰ μὴ θέλῃ νὰ ἐννοήσῃ. Ὀφείλω νὰ ἐπιθυμῶ νὰ ἐννοήσῃ τὶ τρέχει, καὶ τοῦτο εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω σᾶς ἐξηγήσει. Σᾶς εἶπον ὅτι ἤκουσα τὸν πρόεδρον ἀναγινώσκοντα «Οἰκονομικοὶ Ἔφοροι,» ἀλλὰ πρὶν ἢ φθάσωμεν εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο προηγοῦντο αὐτοῦ πολλὰ ἄλλα, ὀκτὼ ἢ ἐννέα ἄρθρα· δὲν ἠμπορῶ δὲ νὰ ἐννοήσω πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ διέλθωμεν ὅλα τὰ ἄρθρα αὐτὰ τόσον τροχάδην ὥστε κἀνεὶς νὰ μὴν ἐννοήσῃ, ὅτι προὐτίθετο ἡ συζήτησις αὐτῶν. Θέλουσι νὰ μεμφθῶσι, δύναται νὰ μέμφωνται ὅσον θέλουν, τοῦτο εἶναι ἀνάξιον τῆς προσοχῆς μου· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον τῆς προσοχῆς καὶ ἐμοῦ καὶ τῆς Βουλῆς εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγώ.

§335ΜΑΚΡΗΣ. Ἄρα παραδέχεται ὁ κύριος Δηλιγιάννης ὅτι ἀνεγνώσθησαν.

§336ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Βέβαια.

§337ΠΟΛΛΟΙ. Ἐξακολουθήσατε ἐμπρὸς, κ. πρόεδρε.

§338ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ ἔλθῃ ὁ πρόεδρος, κύριε ἀντιπρόεδρε. Ὁ κ. πρόεδρος ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἕδραν του.

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ (Δεληγιάννης). Λυποῦμαι, κύριοι, διότι εἰς τὴν πιστὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός μου εὑρέθησαν ἄνθρωποι νὰ μὲ μεμφθῶσι.

§340ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κἀνεὶς, κἀνείς.

§341ΖΩΧΙΟΣ. Μᾶς ἀδικεῖτε· ὅλοι ὁμολογοῦν ὅτι τὰ ἀνεγνώσατε.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. 8. Οἰκονομικοὶ ἔφοροι. Ἄρθρον 1. Προσωπικόν......................... 207,000.» Ὑπάρχει ἐδῶ ἔκθεσις ἐπιτροπῆς φέρουσα τὰ ἑξῆς· «ἐπὶ τοῦ κεφαλ. 8, ἄρθρου 1, «Προσωπικὸν οἰκονομικῶν ἐφόρων, ἡ ἐπιτροπὴ πλὴν ἑνὸς μέλους θεωρεῖ ἀναγκαιοτάτην τὴν προσθήκην 2 γραμματέων τετάρτης τάξεως διὰ τὰς πολλὰς ἐργασίας ἐχούσας ἐφορίας Νάξου καὶ Θήρας. Ἡ πρὸς τοῦτο δαπάνη εἶναι δραχμαὶ 660 δι’ ἓξ μῆνας δι’ ἕκαστον, ἤτοι ἐν ὅλῳ δραχμαὶ 1,320.»

§343ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν δεχόμεθα αὔξησιν.

§344ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, διότι τὴν γνώμην ταύτην ἐπρότειναν μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἦσαν ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν· εἶναι ἀπαίτησις τῆς ὑπηρεσίας. Κατηργήσατε, κύριοι, ἓξ γραμματεῖς ἐφοριῶν, Ἄνδρου, Νάξου, Θήρας, Μήλου, Σκοπέλου καὶ Τήνου. Ἀπὸ αὐτὰς τὰς θέσεις ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ φέρετε τοὺς γραμματεῖς τῶν ἐφοριῶν Νάξου καὶ Θήρας.

§345Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας.

§346ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὑπάρχει νόμος;

§347ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχει.

§348Λ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι εἶναι πολὺ ἀναγκαῖον νὰ συστηθῇ καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἄργους γραμματεὺς ἐφορίας, διότι ὑπάρχει μεγάλη ἀνάγκη (θόρυβος).

§349ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Χρειάζεται νόμος.

§350ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελε παραδεχθῇ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ τὴν προσθήκην αὐτὴν καὶ διὰ τὴν Ἄνδρον. Ἐπιμένω δὲ λέγων τοῦτο, διότι ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει..... (θόρυβος).

§351ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅπως ἔχει ὁ προϋπολογισμός.

§352ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὅπως ἔχει εἰς τὸν προϋπολογισμόν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἑξῆς κεφάλαια καὶ ἄρθρα ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

ΜΕΡΟΣ Εʹ.

Ἔξοδα διοικήσεως καὶ ἐπιστασίας. ΚΕΦ. 10. Ἄμεσοι φόροι.

ΚΕΦ. 11. Ἔμμεσοι φόροι.

ΚΕΦ. 12. Δημόσια καταστήματα.

ΚΕΦ. 13. Δημόσια νομήματα.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἔξοδα ἐξορύξεως ὀρυκτῶν 153,000.» Ἐνταῦθα ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει παρατηρήσεις; «Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Κεφαλ. 13. «ἔξοδα ἐξορύξεως ὀρυκτῶν» ἡ ἐπιτροπὴ προσέθηκε δρ. 15,000 ὅπως αὐξηθῇ ἡ κατὰ στατῆρα ἀμοιβὴ τῶν ἐπὶ τῆς ἐξορύξεως σμύριδος ἐργαζομένων ἀπὸ δραχ. 2, 25 εἰς δραχ. 2, 50/00 ἕνεκεν τοῦ δυσαναλόγου τῆς ἀποζημιώσεως πρός τε τοὺς κόπους αὐτῶν καὶ τὴν σπουδαίαν τοῦ δημοσίου ὠφέλειαν· συνιστᾷ δὲ θερμῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἔγκαιρον πρὸς τοὺς ἐργάτας πληρωμήν, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν ταχεῖαν κατασκευὴν τῶν ἀναγκαίων ὁδῶν καὶ καταστημάτων ἐν τοῖς ὀρυχείοις Νάξου, δι’ ἃς ἐδόθη πίστωσις ἀπὸ τοῦ π. ε., διότι, ὅπως παρετήρησεν ἓν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ τελεία ἔλλειψις δρόμων ἐν τοῖς ὀρυχείοις δὲν ἐμποδίζει μόνον τὴν συγκοινωνίαν, ἀλλ’ ἐκθέτει καὶ τὴν διοίκησιν ἐνώπιον τῶν ξένων, οἵτινες ἐπισκέπτονται τὰ ὀρυχεῖα.»

§354Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος παρετήρησεν ὅτι οἱ μισθοὶ, οἱ ὁποῖοι δίδονται εἰς τοὺς ἐργάτας, εἶναι δυσανάλογοι, καὶ εἶναι δίκαιον νὰ δοθῇ κἄτι τι περισσότερον εἰς αὐτούς.

§355ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ, κύριοι, οἱ ἐργάται αὐτοὶ ὑποφέρουν, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἀπολαμβάνει ἓν μέγα ποσὸν 700,000 δραχμὰς, εἶναι δικαία ἡ παρατήρησις αὐτὴ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ἀποδέχομαι. Παρακαλῶ δὲ καὶ ἐγὼ εἰς τὸ ἄρθρον 4, «ἔξοδα ὑπηρεσίας μεταλλείων καὶ ὀρυκτῶν,» νὰ προστεθῶσιν ἔτι 17,000 δραχμαὶ καὶ νὰ γείνουν 20,000. (Θόρυβος).

§356ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, οἱ ἐργάται αὐτοὶ ἐργάζονται εἰς τὸν τόπον των· ἔχουν ὅλας τὰς ἀνέσεις των, δὲν εἶναι ὅπως οἱ ἐργάται τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι ἀναζητῶσιν εἰς ἄλλας ἐπαρχίας ἔργον· νομίζω, ὅτι τὸ 2, καὶ 25 εἶναι ἀρκετόν.

§357ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πέρνουν ἡμερομίσθιον 2 καὶ 25, κύριε βουλευτὰ, ἀλλὰ κατὰ στατῆρα. Παραδέχεται λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὴν αὔξησιν κατὰ 25 λεπτά;

§358ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§359ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται τὴν προσθήκην τῶν 17 χιλιάδων δραχμῶν;

§360ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§361ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρ. 6. Καταστήματα ὀρυκτῶν

§362ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§363ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. 14. Δημόσια κτήματα.

§364ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Μέρος Ϛʹ. Διάφοραι πληρωμαί.

Ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τοῦτο ἔχει γνώμην.

§366ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὀφείλομεν ἀπὸ τοῦ 1863 μέχρι τοῦδε 469,000· εἶναι καὶ ἄλλα ὀφειλόμενα. Ὅσαι πιστώσεις παρουσιάσθησαν καὶ δὲν ἐψηφίσθησαν, ὅλας θὰ τὰς συλλέξω καὶ θὰ φέρω μίαν πίστωσιν εἰς τὴν Βουλὴν, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 73 μὲ τὰ ἔξοδα τοῦ 62 καὶ τῶν λοιπῶν ἐτῶν.

§367ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπεθύμουν ὁ προϋπολογισμὸς νὰ ἐσυζητεῖτο μετὰ πλείονος προσοχῆς· ὄχι πρὸς σκοπὸν ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλ’ ἵνα ἕκαστος συντελέσῃ εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Δυστυχῶς παρουσιάζεται καὶ δευτέραν φορὰν εἰς τὸν συνταγματικὸν βίον τοῦ τόπου νὰ ψηφίζεται ὁ προϋπολογισμὸς εἰς μίαν ἡμέραν. Εἶναι μέγα κακὸν, εἶναι δεινὸν προηγούμενον· μὲ λύπην μου ὅμως ἀναγκάζομαι νὰ τὸ ἀκολουθήσω. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ φέρω ὡς ἐπερώτησιν ὅλας τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἤθελον ζητήσει ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον ἐπὶ τῶν διαφόρων κεφαλαίων καὶ ἄρθρων τὰ ὁποῖα διῆλθον. Ἤδη περιορίζομαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ ἀφορῶντος τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων. Ἐκ τῶν μᾶλλον ἐχόντων κακῶς κλάδων τῆς διοικήσεως τοῦ ὑπουργείου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὁ δικαστικός. Δὲν θέλω νὰ προσβάλω κἀνένα, διότι εἰς τὸν κλάδον αὐτὸν ὑπῆρχον πρόσωπα ἔντιμα, ἐν οἷς καὶ ὁ σύμβουλος κύριος Οἰκονομίδης, μετὰ τοῦ ὁποίου μὲ συνδέει δεσμὸς σχέσεων· ἡ κατάστασις ὅμως τοῦ κλάδου τούτου δὲν ἔχει καλῶς, καὶ εἰς ἀπόδειξιν σᾶς φέρω παράδειγμα. Ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησα νὰ μοὶ δοθῇ κατάλογος τῶν δικῶν, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ δημόσιον, ἐδέησε δὲ νὰ παρέλθωσι μῆνες καὶ μόλις τότε νὰ δυνηθῶ νὰ λάβω κατάλογον μόνον τῶν δικῶν, αἵτινες ἐκκρεμεῖς εὑρίσκονται ἐνώπιον τῶν ἐν Ἀθήναις δικαστηρίων, οὐχὶ δὲ καὶ τῶν ὑπαρχουσῶν ἐκκρεμῶν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων τοῦ ἄλλου Κράτους. Νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀσχοληθῇ νὰ ἐξεύρῃ κατὰ τίνα τρόπον δύνανται νὰ ἐξασφαλισθῶσιν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων τὰ συμφέρον τοῦ δημοσίου, ὥστε οὔτε τὰ δημόσια, οὔτε τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα νὰ πάσχωσιν. Αἰτία τῆς καταστάσεως ταύτης εἶναι αἱ πιστώσεις, αἱ κατ’ ἔτος χορηγούμεναι, νὰ αὐξάνουσιν κατ’ ἔτος, καὶ ὅμως καὶ τὰ τοῦ δημοσίου ταμείου συμφέροντα καὶ τὰ ἰδιωτικὰ νὰ παραβλάπτωνται.

§368ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἀγνοεῖ ὁ ἔντιμος προαγορεύσας εἰς τίνα κατάστασιν σήμερον εὑρίσκεται ἡ ὑπηρεσία· ἐνθυμεῖται μόνον εἰς ποίαν κατάστασιν τὴν ἄφησε. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ τῷ εἴπω ὅτι σήμερον εἶναι πολὺ διαφορετική· πρῶτον οἱ προκάτοχοί μου εἰργάσθησαν καὶ ἐγὼ συνετέλεσα κατὰ τὸ 1872 καὶ ἐξεδόθη φυλλάδιον, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγγεγραμμέναι ὅλαι αἱ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν εἴτε ὑπὲρ εἴτε κατὰ τοῦ δημοσίου· εἰς αὐτὸ θὰ ἴδῃ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, ὅτι πολὺ προέβη ἡ μελέτη καὶ ἡ φροντὶς ὑπὲρ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας καὶ πολὺ πλειότεραι δίκαι κερδίζονται ὑπὲρ τοῦ δημοσίου· ἡ σημερινὴ δαπάνη δὲ διὰ τοὺς δικηγόρους δὲν ἀναβαίνει πέραν τῶν 35,000 ἢ 40,000. Ἐνεγράψαμεν ἐπίσης τὰς 200,000 δρ. διὰ τὸ ἔτος 1873, καθόσον ἀφορᾷ τὰς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις, καὶ κατὰ τοῦτο λέγω, ὅτι εἴμεθα εἰς καλὴν κατάστασιν, Προσθέσατε, ὅτι ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ ἐπίσης σήμερον φροντίζουσι περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν δικῶν· διότι πᾶσα καταδίκη, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὸ δημόσιον, ἀναγομένη εἰς τὸν δεῖνα ἢ δεῖνα κλάδον, πέμπεται εἰς ἐκεῖνον, διὰ νὰ πληρώσῃ· καὶ τοῦτο κάμνει ὅλους τοὺς ὑπουργοὺς ἀγρύπνους, καὶ ὁσάκις ἐρωτηθῶσι περὶ τῆς δίκης ἀποκρίνονται ἀμέσως καὶ ἀκριβῶς, διότι ἐνθυμοῦνται, ὅτι εἰς τὴν εὐθύνην των θὰ πέσῃ ἀπόφασις καταδικαστικὴ προερχομένη ἀπὸ τὴν ἀμέλειαν ἢ τὴν σιωπὴν τοῦ ὑπουργοῦ. Βεβαίως θὰ ἦτο καλόν, ἐὰν ὑπῆρχεν ἓν σύστημα καλλίτερον, ἀλλὰ ποῖον εἶναι αὐτὸ σύστημα; Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐκ Γορτυνίας παρετήρησεν, ὅτι ἴσως ἦτο καλόν, νὰ δοθῇ εἰς δικηγόρους ὡρισμένους. Αὐτὸ τὸ μέτρον ἐλήφθη ἄλλοτε καὶ ἔφερε κάκιστα ἀποτελέσματα, καὶ πολλαὶ δίκαι κατέστησαν ὑπερήμεροι, καὶ ἔχασε τὸ δημόσιον ἀδίκως καὶ παραλόγως. Ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι σήμερον σπανίως ἔχομεν αὐτὰ τὰ λάθη. Τὸ δημόσιον δὲν ἠμπορεῖ βεβαίως νὰ ἐμποδίσῃ πάντα πολίτην νὰ γεννήσῃ μίαν ἀπαίτησιν, διότι τὸ δημόσιον εἶναι ὁ μεγαλείτερος ἰδιοκτήτης καὶ ἴσως ὁ πλουσιώτερος, ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι τὸ δημόσιον τώρα φροντίζει διὰ τὰς δίκας του καὶ σπανίως καταδικάζεται. Ὁ κ. βουλευτὴς Γόρτυνος, ὁ ὁποῖος, πιστεύω, ὁ ἴδιος ἐμερίμνησε περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, ἂς βεβαιωθῇ, ὅτι καὶ οἱ μετέπειτα ὑπουργοὶ ἐμερίμνησαν. Τὰ κονδύλια λοιπὸν τῶν ἀποζημιώσεων τῶν 100,000 διὰ τοὺς δικηγόρους καὶ 200,000 διὰ τὰς δίκας, εἶναι ἀρκετά.

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς λέγει, ὅτι τὸ ποσὸν εἶναι διὰ τὸ 1973, διὰ τὰ ἄλλα θὰ ὑποβληθῇ πίστωσις.

§370Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἠδυνήθην νὰ ἀκούσω, εἶπεν ὅτι εἶναι πολλὰ εὐχαριστημένος ἀπὸ τὴν κατάστασιν τῆς διοικήσεως τῶν δικῶν τοῦ δημοσίου. Δυστυχῶς δὲν ἔχομεν τὸ ἴδιον φρόνημα· ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς λέγει, ὅτι εἶναι λίαν εὐχαριστημένος, δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ἔχω ὅμως τὴν εὔλογον ἀξίωσιν ἀφ’ οὗ εὑρίσκει τὴν διοίκησιν οὕτως ἁρμονικῶς βαίνουσαν, νὰ διατάξῃ ἵνα παρασκευασθῇ, καὶ ἂν ὄχι αὔριον, τὴν Παρασκευὴν ὅμως μᾶς παρουσιάσῃ ἕνα κατάλογον τῶν δικῶν τοῦ δημοσίου ἐνώπιον ὅλων τῶν δικαστηρίων τοῦ Κράτους καὶ τοῦ σημείου, εἰς τὸ ὁποῖον ἑκάστη αὐτῶν εὑρίσκεται.

§371ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριε πρόεδρε, παρατηρῶ, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1872 ἐχορηγήθη πίστωσις δι’ ἀποζημίωσιν δικαστικῶν ἀποφάσεων 350, 000· ἤδη δὲ ζητεῖται πίστωσις 200,000, δηλαδὴ εἶναι διαφορὰ 150,000 δρ. Ὄχι μόνον εἶναι ἐπιζήμιος εἰς τὸ δημόσιον ἡ καθυστέρησις τῆς πληρωμῆς χρημάτων διὰ δικαστικὰς ἀποφάσεις, διότι πληρόνει 12%, διότι ἀνατοκίζονται, ἀλλ’ ὅμως εἶναι καὶ ἀδικώτατον πρᾶγμα, ὅταν εἷς πολίτης ἔχῃ ἀπόφασιν κατὰ τοῦ δημοσίου, νὰ λέγῃ ὁ ὑπουργὸς, δὲν ἔχω πίστωσιν, δὲν σὲ πληρόνω. Τί σημαίνει ἐὰν ᾖναι ἀπὸ τὸ δεῖνα ἢ δεῖνα ἔτος. Καὶ ὁ κ. Χρηστίδης, φαίνεται, θέλων νὰ καταδείξῃ, ὅτι αἱ δαπάναι του δὲν εἶναι μεγάλαι, ἀφῄρεσαν 150,000 δρ. ἐνῷ ὁ ἴδιος ὁμολογεῖ ὅτι ὀφείλονται ἄνω τῶν 400,000, καὶ ὅτι θὰ φέρῃ πίστωσιν ἰδιαιτέραν. Ὁ κ. Χρηστίδης εἰς τὴν ἔκθεσίν του λέγει ὅτι ἀφῄρεσεν 150,000 δρ., διότι τόσον ὑπολογίζει διὰ τὰς τελεσιδίκους κατασταθησομένας δικαστικὰς ἀποφάσεις. Μαντεύει λοιπὸν, πόσαι ἀποφάσεις θὰ ᾖναι κατὰ τὸ 1873, καὶ ὅστις μαντεύει δὲν λέγει ἀλήθειαν. Καθ’ ὅλα τὰ ἔτη ἐσημειοῦτο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ποσὸν 350,000 δρ. πῶς τώρα θέλει νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ποσὸν αὐτό; Λοιπὸν σᾶς εἶπον, ὅτι πρῶτον μὲν εἶναι ἀδικώτατον εἰς ἕνα πολίτην, ὁ ὁποῖος ἔχει καταδικαστικὴν ἀπόφασιν κατὰ τοῦ δημοσίου, νὰ μὴ δύναται νὰ πληρωθῇ. Τοιουτοτρόπως ἠμποροῦμέν ποτε νὰ ἀποκτήσωμεν πίστιν; Καὶ ἀποροῦν μερικοὶ, διατὶ ἐνεχυριάζομεν τὰ τελωνεῖα. Ἤθελον νὰ ἦσθε εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἰδιώτου, ὁ ὁποῖος ἔχει τοιαύτην ἀπαίτησιν καὶ γνωρίζει, ὅτι ὁ ὑπουργὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσωποκρατηθῇ, ἀλλὰ τοῦ λέγει, δὲν ἔχω πίστιν. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ἐὰν τῳόντι ὑπάρχουν 470,000 δραχ. ἀποφάσεις, προτείνω νὰ σημειωθῇ ὅλον τὸ ποσὸν, διὰ νὰ μὴ πληρόνωμεν τόκον 12% καὶ νὰ μὴ ἀδικοῦνται οἱ πολῖται.

§372ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομ.). Κύριε πρόεδρε, ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος κλαίει, λυπεῖται, διατί; Διότι ἐχάθηκεν ὁ κόσμος. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι χρεωστοῦμεν αὐτὰς τὰς 400 τόσας χιλιάδας δρ. Καὶ τί νομίζετε, τὰς ζητεῖ κἀνείς; Ἦλθεν ἕνας ἔχων νὰ λάβῃ 12,000 δρ. καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ τοῦ πληρώσω τὸν τόκον.

§373ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Αὐτὸ λέγω, ἴσα ἴσα ὅτι πληρόνωμεν 12%.

§374ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἄλλο εἶναι αὐτὸ καὶ ἄλλο εἶναι, ὅτι κλαίει, διότι ἐχάσαμεν τὴν πίστιν.

§375ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Καὶ τὰ δύω σᾶς εἶπον, ὅτι ζημιόνετε τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ ἀδικεῖτε τοὺς πολίτας.

§376ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι κἀνεὶς δὲν ζητεῖ, διότι οὐδέποτε εὑρίσκει αὐτὸν τὸν τόκον.

§377ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἔχω νὰ σᾶς εἴπω πράγματα. Μὲ 15% προσέφερεν εἷς ἔχων καταδικαστικὴν ἀπόφασιν, τὰ δικαιώματά του, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ πληρωθῇ.

§378ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἀφήσατε νὰ ἐξαλείψωμεν τὴν κακὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν ἑκάστοτε ἐκσφενδονίζουν ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἐγὼ σᾶς λέγω, φέρετε ἀποφάσεις 80% καὶ θὰ σᾶς παρουσιάσω τὸν πρῶτον κεφαλαιοῦχον Ἀθηνῶν νὰ τὰς ἀγοράσῃ. Τὸ ὑπουργεῖον ἤθελε νὰ βάλῃ εἰς τάξιν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν ἔβαλε. Τί ζητεῖτε τώρα νὰ φορτώσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοιουτοτρόπως, ὥστε ἰσοζύγιον νὰ μὴ ᾖναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ; Θὰ φέρω ἐδῶ μεθαύριον πίστωσιν, ἡ ὁποία θὰ περικλείῃ ὅλα αὐτὰ τὰ χρέη, διότι εἰς αὐτὴν τὴν ἐποχὴν εἶναι ἐντροπὴ νὰ πληρόνῃ τὸ δημόσιον 12 ἢ 10 ἢ 9%, ἐνῷ εὑρίσκει δάνεια μὲ 6 ἢ τὸ πολὺ 7%. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν θὰ εἴπῃ νὰ πληρώσῃ ἀπὸ τὰ εἰσοδήματα τοῦ 1873. Περιμείνατε νὰ φέρω τὴν πρότασιν καὶ νὰ μοὶ δώσητε τὰ μέσα καὶ θέλετε ἰδεῖ, τίνι τρόπῳ κανονικῶς καὶ ἀξιοπρεπῶς θ’ ἀπαλλαχθῶμεν ἀπὸ αὐτὰ τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπὸ τὰ 1862, καὶ ὁ κ. Κεχαγιᾶς θέλει νὰ τὰ βάλῃ εἰς τὴν ἰδικήν μου ῥάχιν.

§379ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Διατί εἰς τὰ 1872 ἦτο 350,000, καὶ εἰς τὰ 1873 τὰ ἐλαττόνετε;

§380ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Διότι τὸ 1872 ἐπλήρονε ἀκρίτως καὶ παρόντα καὶ παρελθόντα. Ἐγὼ δὲν ἔχω ποσά νὰ πληρώσω τὸ παρελθὸν ἀπὸ τὰς δαπάνας τοῦ 1873.

§381ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ δημόσιον ἠμπορεῖ νὰ εὕρῃ μὲ 6 ἢ 7%, καὶ ἐν τούτοις πληρόνει 12%.

§382ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἐκτέλεσις δικαστικῶν ἀποφάσεων 200,000 δραχμάς. — Ἀντιμισθία δικηγόρων 100,000.» — Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει 150. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι εἶναι περιττά.

§383ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν γνωρίζει πῶς γίνεται ἡ βεβαίωσις τῶν ἐξόδων αὐτῶν. Γίνεται μόνον μετὰ τὸ πέρας ἑκάστης δίκης. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ δικαιολογήσῃ, ὅτι, ἐπειδὴ ἦσαν ἕως τώρα 35 χιλιάδες, κατὰ τοὺς ἐπιλοίπους μῆνας θὰ ᾖναι 65. Τώρα τί σκοπεῖ ὁ κ. ὑπουργός; νὰ θέσῃ ἐπίσης ἐπὶ τῶν κεκλεισμένων χρήσεων τοὺς δικηγόρους; Τότε θὰ βλάψῃ τὸ δημόσιον, διότι ἐὰν παραμελῶνται αἱ δίκαι τοῦ δημοσίου, παραμελοῦνται, διότι χρησιμεύουν ὡς.... καὶ διότι οἱ δικηγόροι πληρόνονται πολὺ ἀργά.

§384ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Οὐδεὶς δικηγόρος λαμβάνει ἀπὸ τὸ δημόσιον, .... (θόρυβος)· αἱ δίκαι τοῦ δημοσίου ἐξακολουθοῦν νὰ δίδωνται, ὅπως ἐδίδοντο μέχρι τοῦδε. Ἐγὼ εἶμαι φίλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀφ’ ὅτου ἦλθεν ὁ κ. Χρηστίδης, οὔτε ἔλαβον κἀμμίαν δίκην, οὔτε θέλω νὰ λάβω (θόρυβος καὶ διάλογοι).

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Πιστωτικὰ γραμμάτια κλ..... 150,000 Ἐπιτροπὴ ἀγῶνος...................... 10,000» Ἐδῶ παρατηρεῖ ἡ ἐπιτροπή· «Τέλος ἡ ἐπιτροπὴ ἐγκρίνουσα τὸ κεφάλαιον 18 «Ἐπιτροπὴ τοῦ ἀγῶνος» ἐκ δραχ. 10,000, ἐκφράζει ὁμοφώνως τὴν εὐχὴν ὅπως δοθῇ πέρας τέλος πάντων εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἀγῶνος, τὸ ὁποῖον ἀπὸ μακροῦ χρόνου διατελεῖ ἐκκρεμὲς ἄνευ ἀποτελέσματός τινος κατὰ προπετῆ ἀθέτησιν καὶ παράβασιν τῶν ἀποφάσεων ὅλων τῶν Συνελεύσεων καὶ ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε Ἐθνικῶν Βουλῶν.»

§386Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἔχω ἀντίῤῥησιν· ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ, νὰ καταργηθῇ ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ τὸ γραφεῖον νὰ μεταφερθῇ εἰς ἓν δωμάτιον τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Εἶναι δέκα ἔτη· ἐπλήρωσε τὸ δημόσιον 100,000 δραχ. καὶ εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα ἦλθε.

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τοῦ βουλευτοῦ Εὐρυτανίας.

§388ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§389ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐννοῶ βεβαίως διὰ τοὺς μέλλοντας μῆνας.

§390ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ διαγραφῇ αὐτὸ τὸ κονδύλιον.

§391ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ ἀγῶνος δὲν εἶναι τοῦ ἀγῶνος.

§392ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα, ὅπως ἔλθῃ εἰς πέρας αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή.

§393ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιταχύνῃ τὴν λύσιν;

§394ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα!

§395ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἀπόδοσις κεφαλαίων ὁδοποιΐας 1,350,000.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§396ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι!

§397ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἔχομεν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 1½ μ. μ.