1873.05.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 30

Τῆς 30 Μαΐου 1873.

(Τετάρτη).

Ὥρα 9½ Π. Μ. Ἐκφωνηθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐνεκρίθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς τοῦ δήμου Παμίσου τηλεγραφεῖ, ὅτι, περαιωθείσης τῆς ἐκλογῆς, ἐγένετο ἡ διαλογὴ καὶ ἔλαβον ψήφους, Ἀντωνόπουλος 1070, Κουμουνδοῦρος 500, Κροντήρης 541, Λυμπερόπουλος 913, Μποῦτος 468 καὶ ὁ Φεσᾶς 1115.

§2ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ τοὺς ἄλλους δήμους;

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἄχρις ὥρας τὰ ἀποτελέσματα αὐτῶν. Ὑπάρχει μία ἀναφορὰ, κύριοι, τοῦ ἀποστράτου πλωτάρχου Β. Βουδούρη, παραπονουμένου ὅτι ἐναντίον τοῦ νόμου τὸν ἔθεσαν ἄλλοτε εἰς ἀποστρατείαν.

§4ΖΩΧΙΟΣ. Περὶ αὐτοῦ εἶναι νόμος.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν, κ. Πρόεδρε.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ, Σοῦτσος, Λαγκαδᾶς, Κυριακίδης, Πλατὺς καὶ Βαλέττας ἔχουν μίαν πρότασιν περὶ προσθήκης ἑνὸς ἄρθρου εἰς τὸν ἰσχύοντα νόμον περὶ ὁδοποιΐας.

§7Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Χθὲς, κύριοι, ὡμιλήσαμεν περὶ σιδηροδρόμου, σήμερον ὑποβάλλω μίαν προσθήκην εἰς τὸν περὶ ὁδοποιΐας νόμον, τὴν ὁποίαν, πιστεύω, ἐν τῇ δικαιοσύνῃ της ἡ Βουλὴ θέλει παραδεχθῆ. Ὑπάρχουν νῆσοι, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦνται ἀπὸ μίαν πόλιν παράλιον, ἢ ἔχουν ἓν παράλιον χωρίον· δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς αὐτὰ τὰ χωρία νὰ σχηματισθοῦν οὔτε ἐπαρχιακαὶ, οὔτε δημόσιοι, οὔτε δημοτικαὶ ὁδοὶ, καὶ ἐν τούτοις καταβάλλουν καὶ ἐκ τῶν καταβολῶν αὐτῶν δὲν θὰ γείνῃ τίποτε, οὐδεμία χρῆσις τῶν χρημάτων αὐτῶν. Λοιπὸν ἐννοεῖται ὅτι τὰ χωρία αὐτὰ, ἐπειδὴ εἶναι καὶ πτωχότατα, καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συνεισφέρουν εἶναι πολύτιμα δι’ αὐτὰ, ζημιόνονται. Θέλετε ἑπομένως εὐαρεστηθῆ ν’ ἀποφασίσητε νὰ δαπανῶνται πρὸς βελτίωσιν τοῦ χωρίου των καὶ τῆς παραλίας των.

§8Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἠξεύρετε ὅτι πληρώνομεν τὰ ἀτμόπλοια;

§9Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Ὅπου ὑπάρχει συγκοινωνία διὰ τῶν πλοίων, λέγομεν ὅτι τὰ ποσὰ εἰσπραττόμενα καταβάλλονται εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ πρότασις. Αὕτη ἔχει ὡς ἕπεται· «Περὶ προσθήκης ἄρθρου εἰς τὸν ἰσχύοντα νόμον τῆς ὁδοποιΐας. Εἰς τὰς νήσους τὰς ἐξ ἑνὸς μόνου δήμου ἀποτελουμένας, εἰς τὰς ὁποίας δὲν δύνανται νὰ κατασκευασθῶσιν ἐθνικαὶ, ἐπαρχιακαὶ ἢ καὶ δημοτικαὶ ὁδοὶ, οἱ παρ’ αὐτῶν καταβαλλόμενοι πόροι ὁδοποιΐας κατὰ τὸν περὶ τούτων Νόμον, διατίθενται πρὸς βελτίωσιν τοῦ τε ἐσωτερικοῦ καὶ τῆς παραλίας ἑαυτῶν, τῇ προτάσει τοῦ οἰκείου δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ τῇ ἐγκρίσει τοῦ σχετικοῦ ὑπουργείου. Εἰς ἐκείνας δ’ ἐκ τούτων, εἰς ἃς ὑφίσταται ἡ δι’ ἀτμοπλοίων συγκοινωνία, κατατίθενται εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας οἱ εἰς ταύτην ἀντιστοιχοῦντες πόροι. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 30 Μαΐου 1873. Οἱ βουλευταί. Ν. Σοῦτσος, Α. Ν. Λαγκαδᾶς, Δ. Κυριακίδης, Κ. Πλατὺς, Α. Βαλέτας.»

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ζητεῖ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐγκρίσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀγγλικῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας Μπάρνς καὶ Μὰκ–Ἴβερ, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν παρελθοῦσαν περίοδον καὶ ἐπεψηφίσθη δὶς, ἀλλὰ δὲν ἐπρόφθασε νὰ ἐπιψηφισθῇ καὶ εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν.

§12ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, ἀλλὰ νὰ μᾶς διανεμηθοῦν ἀντίτυπα αὐτοῦ.

§13ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τρίτην συζήτησιν;

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, εἰς πρώτην θὰ τεθῇ, διότι εἶναι ἄλλη περίοδος. (Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει ὡς ἕπεται· «Πρὸς τὴν Βουλήν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ὑμετέραν ἐπιψήφισιν σχέδιον νόμου, δι’ οὗ ἐγκρίνεται ἡ μεταξὺ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων καὶ τῆς Ἀγγλικῆς ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας Μπὰρνς καὶ Μὰκ Ἴβερ συνομολογηθεῖσα θαλασσοπλοϊκὴ σύμβασις περὶ διατηρήσεως τακτικῆς συγκοινωνίας μεταξὺ Πατρῶν, Σύρου καὶ Κερκύρας ἀφ’ ἑνὸς, καὶ διαφόρων λιμένων τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀφ’ ἑτέρου. Εἰς τὴν ἑταιρίαν ταύτην παραχωροῦνται αἱ συνήθεις πρὸς τοιαύτας ἑταιρίας χορηγούμεναι ἀτέλειαι καὶ εὐκολίαι. Αὕτη δὲ, ἐκτὸς τῆς συγκοινωνίας, ἣν πρόκειται νὰ ἐκτελῇ κατὰ τὸ ἄρθρον 1, ὑποχρεοῦται κατὰ τὸ ἄρθρον 7 τῆς συμβάσεως νὰ παρέχῃ εἰς ἀντάλλαγμα εὐκολίας ἀξίας λόγου εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 13 Μαΐου 1871.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.»

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

«Ἄρθρον μόνον. Ἡ συνομολογηθεῖσα ἐν Ἀθήναις τὴν 8 Μαΐου 1871 σύμβασις μεταξὺ τῆς Γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων ἀφ’ ἑνὸς, καὶ τῆς ἐν Λιβερποὺλ ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας Μπὰρνς καὶ Μὰκ Ἴβερ ἀφ’ ἑτέρου ἐξ ἄρθρων 10 καὶ ἧς τὸ κείμενον ἕπεται, ἔχει πλήρη καὶ νόμιμον ἰσχύν.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.»

ΑΤΜΟΠΛΟΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΙΣ

Μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐν Λιβερποὺλ ἑταιρίας τῶν Μπὰρνς καὶ Μὰκ Ἴβερ. «Ὁ κ. Θ. Λεονάρδος, γενικὸς Διευθυντὴς τῶν ταχυδρομείων, ἐν ὀνόματι τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως, δυνάμει πληρεξουσιότητος τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ, καὶ ὁ κύριος Π. Γ. Σκουζὲς ἐν ὀνόματι τῆς ἐν Λιβερποὺλ ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν Μπὰρνς καὶ Μὰκ–Ἴβερ, δυνάμει πληρεξουσιότητος αὐτῆς, λαβόντες ἐντολὴν νὰ προσδιορίσωσι τὰς μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως καὶ τῆς μνησθείσης ἑταιρίας σχέσεις, καὶ ἀνταλλάξαντες ἀμοιβαίως τὰ πληρεξούσια αὑτῶν, συνεφώνησαν τὰ ἀκόλουθα ἄρθρα. Ἄρθρον 1. Ἡ ἐν Λιβερποὺλ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία Μπὰρνς καὶ Μὰκ–Ἴβερ ὑποχρεοῦται νὰ διατηρῇ διὰ τῶν ἀτμοπλοίων αὑτῆς, ἐξαιρέσει ἀκαταμαχήτου δυνάμεως, γραμμὰς συγκοινωνίας, τακτικὰς μὲν, α) μεταξὺ Λιβερποὺλ, Γιβραλτὰρ, Παλέρμου, Μεσσήνης, Πατρῶν, Κερκύρας, Ἀγκῶνος, Τεργέστης καὶ Βενετίας, ἅπαξ τοῦ μηνὸς, καὶ β) μεταξὺ Λιβερποὺλ, Γιβραλτὰρ, Μελίτης, Σύρου, Σμύρνης, Κωνσταντινουπόλεως καὶ Θεσσαλονίκης ἑκάστην τρίτην ἑβδομάδα, ἔκτακτον δὲ μεταξὺ Πατρῶν καὶ ἄλλων ἐξωτερικῶν λιμένων. Ἄρθρον 2. Ἡ ἑταιρία δύναται νὰ προσθέτῃ καὶ ἀφαιρῇ ἕνα ἢ πλείονας ἐξωτερικοὺς λιμένας· ὀφείλει ὅμως νὰ εἰδοποιῇ περὶ τούτου τὴν Γεν. Διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομείων τῆς Ἑλλάδος 15 τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς πραγματοποιήσεως πάσης τοιαύτης μεταβολῆς. Ἄρθρον 3. Αἱ ἡμέραι τῆς ἀφίξεως τῶν ἀτμοπλοίων εἰς τοὺς λιμένας τῶν Πατρῶν, τῆς Κερκύρας καὶ τῆς Σύρου, ὡς καὶ αἱ ἡμέραι καὶ ὧραι τῆς ἀπ’ αὐτῶν ἀναχωρήσεως κανονίζονται ὑπὸ τῆς ἑταιρίας, ἥτις ὅμως ὀφείλει νὰ εἰδοποιῇ περὶ τούτου ἐγκαίρως τὰ ταχυδρομεῖα Πατρῶν, Κερκύρας καὶ Σύρου, καὶ νὰ δημοσιεύῃ τοῦτο πρὸς γνῶσιν τοῦ κοινοῦ. Ἄρθρον 4. Τὰ ἀτμόπλοια τῆς ἑταιρίας, ἐκτελοῦντα τὰς ἃς διὰ τῆς παρούσης ἀναδέχονται συγκοινωνίας, ἀπολαμβάνουσι καταπλέοντα ἐν τοῖς λιμέσι Πατρῶν, Κερκύρας καὶ Σύρου πλήρους ἀτελείας παντὸς ναυτιλιακοῦ καὶ λιμενικοῦ δικαιώματος, ὡς καὶ διαμετακομιστικοῦ καὶ τελωνειακοῦ ἐπὶ τῶν γαιανθράκων τῶν προσδιωρισμένων εἰς κατανάλωσιν αὐτῶν, καὶ δὲν δύνανται ν’ ἀποτραπῶσι τοῦ εἰδικοῦ αὐτῶν προορισμοῦ, μήτε τῆς ὑπηρεσίας, δι’ ἣν καὶ προσδιωρίσθησαν, ἥτις εἶναι ἡ μεταφορὰ ἐμπορευμάτων, χρηματοδεμάτων καὶ ἐπιβατῶν, μήτε τέλος νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς κατάσχεσιν, κωλυσιπλοΐαν, παρεμπόδισιν ἕνεκα χρεῶν ἢ αὐθεντικὴν κράτησιν. Αἱ ἀνωτέρω ἀτέλειαι παραχωροῦνται καὶ ἄρχονται ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως. Ἄρθρον 5. Τὰ ἀτμόπλοια τῆς ἑταιρίας ἔχουσι τὴν ἄδειαν νὰ ἐπιβιβάζωσι καὶ ἀποβιβάζωσιν εἰς τοὺς λιμένας Πατρῶν, Κερκύρας καὶ Σύρου, ἄνευ διακρίσεως προελεύσεως, χρήματα καὶ εἴδη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ, ἐμπορεύματα πάσης φύσεως, ὡς καὶ ἐπιβάτας παντὸς ἔθνους μετὰ τῶν ἰδίων αὐτῶν ἐνδυμάτων καὶ πραγμάτων, καθόσον ἥ τε εἰσαγωγὴ ἢ ἡ εἴσοδος καὶ ἡ ἐξαγωγὴ ἢ ἡ ἔξοδος εἶναι συγκεχωρημένη ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν νόμων, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι οἱ πλοίαρχοι αὐτῶν θέλουσιν ὑποβάλλεσθαι ἐν πάσῃ περιστάσει εἰς τὰς ὑγειονομικάς, τελωνειακὰς καὶ ἀστυνομικὰς τῶν λιμένων τῆς Ἑλλάδος διατάξεις, τὰς ἀφορώσας τὴν εἴσοδον καὶ ἔξοδον τῶν ἐπιβατῶν καὶ τῶν ἐμπορευμάτων. Ἐννοεῖται ὅτι τὰ ἀτμόπλοια ταῦτα θέλουσιν ἀπολαμβάνει ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως τὰς αὐτὰς εὐκολίας, τὰς παρεχομένας εἰς ἄλλα ξένα ἀτμόπλοια τῆς αὐτῆς φύσεως ἐν ταῖς μετὰ τῶν τελωνειακῶν, τῶν λιμενικῶν καὶ τῶν ὑγειονομικῶν ἀρχῶν ἐργασίαις αὐτῶν, ὅπως γίνηται ἡ μεταφορὰ μετὰ ταχύτητος καὶ ἄνευ διακοπῆς. Ἄρθρον 6. Ἐὰν ἡ εἰρημένη ἑταιρία ἤθελε συνομολογήσει μεταγενεστέρως μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἢ μετ’ ἄλλης ξένης ἑταιρίας ἀνεγνωρισμένης ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως σύμβασιν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐνεργῆται μεταξὺ αὐτῶν ἀνταλλαγὴ μεταφορᾶς χρηματοδεμάτων, ἐμπορευμάτων καὶ ἐπιβατῶν ἄνευ διακρίσεως τῆς προελεύσεως αὐτῶν ἐσωτερικῶς τε καὶ ἐξωτερικῶς, συμφωνεῖται ἀπὸ τοῦδε ὅτι πᾶσα μεταβίβασις ἀφ’ ἑνὸς εἰς ἕτερον ἀτμόπλοιον θέλει γίνεσθαι ἐντὸς τοῦ λιμένος Πατρῶν, Κερκύρας καὶ Σύρου, ἐλευθέρα παντὸς διαμετακομιστικοῦ δικαιώματος, τῶν ἀτμοπλοίων δυναμένων νὰ συμπλησιάζωσιν ἵνα ἐνεργῶσι τὰς ἀνταλλαγὰς αὐτῶν· ἐν ἐναντίᾳ περιστάσει τὰ χρηματοδέματα καὶ τὰ ἐμπορεύματα τὰ προσδιωρισμένα πρὸς μεταβίβασιν ἐπὶ ἑτέρου ἀτμοπλοίου θέλουσι μὲν φυλάττεσθαι ἐπὶ τῆς ξηρᾶς δι’ ἐξόδων τῆς ἑταιρίας ἄνευ πληρωμῆς τινος διαμετακομιστικοῦ τέλους, ἀλλὰ θέλουσιν ὑποβάλλεσθαι εἰς τὴν ἐπιτήρησιν τῆς τελωνειακῆς ἀρχῆς καὶ τὰς ὑγειονομικὰς διατάξεις. Ἄρθρον 7. Ἡ ἑταιρία ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν· α) Νὰ μετακομίζῃ δωρεὰν τοὺς περιέχοντας παντὸς εἴδους ἀλληλογραφίας φακέλλους ἢ σάκκους, τοὺς παραδιδομένους εἰς τὰ εἰρημένα ἀτμόπλοια εἴτε ὑπὸ τοῦ ταχυδρομείου Πατρῶν πρὸς τὸ τῆς Κερκύρας καὶ τ’ ἀνάπαλιν, εἴτε ἐξ ἀμφοτέρων τῶν ταχυδρομείων τούτων καὶ τοῦ τῆς Σύρου πρὸς τὰ ξένα ταχυδρομεῖα καὶ τὰ Ἑλληνικὰ Προξενεῖα τὰ ἑδρεύοντα εἰς τοὺς λιμένας τῆς προσεγγίσεως τῶν ἀτμοπλοίων καὶ τ’ ἀνάπαλιν, τῶν φακέλλων καὶ τῶν σάκκων τούτων παραδιδομένων, ἐννοεῖται, εἰς τὸν ὅρον των ἅμα τῇ εἰσόδῳ τῶν ἀτμοπλοίων εἰς τὸν λιμένα· β) Νὰ μετακομίζῃ δωρεὰν χρήματα καὶ ἄλλα ἀντικείμενα ἀνήκοντα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, προερχόμενα καὶ διευθυνόμενα εἴτε εἰς τοὺς λιμένας Πατρῶν, Κερκύρας καὶ Σύρου, εἴτε εἰς τοὺς ἐξωτερικοὺς λιμένας τῶν προσεγγίσεων. Τὸ βάρος τῶν δωρεὰν μετακομιζομένων τούτων ἀντικειμένων δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τοὺς δύω τόνους δι’ ἕκαστον ταξείδιον, καὶ γ) Ἐπὶ τῇ αἰτήσει τῆς Γεν. Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων νὰ παραχωρῇ δωρεὰν θέσεις ἐπιβατῶν, μὴ συμπεριλαμβανομένης τῆς διατροφῆς, κατ’ ἔτος τεσσαράκοντα μὲν ά. καὶ βʹ. θέσεως μεταξὺ τῶν λιμένων Πατρῶν καὶ Κερκύρας, καὶ τεσσαράκοντα ά. θέσεως μεταξὺ τῶν λιμένων Πατρῶν, Κερκύρας καὶ Σύρου καὶ τῶν ξένων, εἰς οὓς προσεγγίζουσι τὰ ἀτμόπλοια. Ἄρθρον 8. Ἀπαγορεύεται ῥητῶς εἰς τοὺς πλοιάρχους τῶν ἀτμοπλοίων τῆς ἑταιρίας, ὁσάκις προσορμίζωνται εἰς Πάτρας, Κέρκυραν καὶ Σύρον, νὰ δέχωνται γράμματα, ἐκτὸς τῶν ταχυδρομικῶν φακέλλων, ἐξαιρέσει, ἐννοεῖται, τῆς ὑπηρεσίας τῶν πρακτόρων τῆς ἑταιρίας. Ἄρθρον 9. Ἡ παροῦσα σύμβασις ἰσχύει ἐπὶ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐπικυρώσεως. Ληξάσης δὲ τῆς προθεσμίας ταύτης, ἐξακολουθεῖ ἰσχύουσα ἐπὶ ἓν ἕτερον ἔτος καὶ οὕτω καθεξῆς, ἐὰν δὲν ἤθελε γείνει ἐναντία τις κοινοποίησις ὑπὸ τοῦ ἑτέρου τῶν συμβαλλομένων μερῶν, ἓξ τοὐλάχιστον μῆνας πρὸ τῆς λήξεως τοῦ ἔτους. Ἄρθρον 10. Ἡ παροῦσα σύμβασις, ἐπιφυλασσομένης τῆς διὰ νόμου ἐγκρίσεως αὐτῆς, ἐπικυρωθήσεται παρά τε τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ τῆς Ἑλλάδος καὶ παρὰ τῆς διευθύνσεως τῆς μνησθείσης ἑταιρίας, ἡ δὲ ἀνταλλαγὴ τῶν ἐπικυρώσεων γενήσεται ἐν Ἀθήναις ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἢ καὶ ταχύτερον, εἰ δυνατόν. Οὕτως ἡ σύμβασις τεθήσεται ἀμέσως εἰς ἐνέργειαν. Εἰς πίστωσιν τούτων οἱ πληρεξούσιοι τῶν δύω συμβαλλομένων μερῶν ὑπέγραψαν τὴν παροῦσαν σύμβασιν καὶ ἔθεντο ἐπ’ αὐτῆς τὰς ἑαυτῶν σφραγίδας. Ἐγένετο εἰς διπλοῦν ἐν Ἀθήναις, τὴν ὀγδόην Μαΐου τοῦ χιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ ἑβδομηκοστοῦ πρώτου ἔτους.

Θ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ.

ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ.»

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κολιάτσος ἔχει τὸν λόγον.

§16ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐμάθετε, κύριοι, ὅτι ἔδοξε τέλος τῷ ἐπάρχῳ Γόρτυνος νὰ ὁρίσῃ τὴν ἐκλογὴν τῶν δύω δήμων Μυλάοντος καὶ Τρικολώνων τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος διὰ τὴν 9 Ἰουνίου. Αἱ ἐκλογαὶ τῶν δήμων τούτων ἠκυρώθησαν ἕνεκα καλπονοθεύσεων, ὑπόνοια δὲ μοὶ ἐγείρεται, ὅτι τὰ αὐτὰ θέλουν ἐπαναληφθῇ ἕνεκα τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω, καὶ τῶν δημοσιευομένων ἐν τῷ Ἐθνοφύλακι. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸ ὑπουργεῖον νὰ δώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας περὶ τῶν ἑξῆς ἐπερωτήσεών μου. Πρῶτον, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Θ. Ταμπακόπουλος, ἐνωμοτάρχης τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἑτεροθαλὴς ἀδελφὸς τοῦ ὑποψηφίου βουλευτοῦ Γόρτυνος κυρίου Γεωργιάδου, μετετέθη κατ’ αὐτάς, ἤτοι τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν, εἰς Γορτυνίαν, καὶ ἀνετέθη μάλιστα εἰς αὐτὸν ἡ διοίκησις τοῦ μεταβατικοῦ. Γνωρίζετε ὅτι ὁδηγίαι τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ὑπάρχουσι νὰ μὴ ὑπηρετῶσιν εἰς μίαν ἐπαρχίαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐκλογῶν στρατιωτικοί, ἀνήκοντες εἰς τὴν αὐτὴν ἐπαρχίαν· ὁ κ. Ταμπακόπουλος δὲν ἀνήκει ἁπλῶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γόρτυνος, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἀδελφὸς ἑνὸς τῶν ὑποψηφίων. Φρονεῖ τὸ ὑπουργεῖον ὅτι ὁ ἀποσπασματάρχης οὗτος, ὁ διοικητὴς τῆς μοίρας (διότι εἰς αὐτὸν ἀνετέθη ἡ διοίκησις τοῦ μεταβατικοῦ) θέλει ἐνεργήσει ἀμερολήπτως τὸ καθῆκόν του; Ἀλλ’ εἰς τὸν διοικητὴν τοῦ μεταβατικοῦ τοῦτον ἀνετέθη καὶ ἄλλο τι καθῆκον. Ἐνθυμεῖσθε τὴν τρομερὰν καλπονόθευσιν τοῦ δήμου Μυλάοντος, ἕνεκα τῆς ὁποίας παμψηφεὶ ἠκυρώθη ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου τούτου. Διὰ τὴν καλπονόθευσιν ταύτην ἡ μερὶς Δηλιγιάννη καὶ Νικολοπούλου ἔκαμε καταγγελίαν· θὰ ἰδῆτε τί συνέβη ἐπὶ τῆς καταγγελίας ταύτης. Ἀναγινώσκω ἐπιστολήν τινα δημοσιευομένην ἐν τῷ «Ἐθνοφύλακι» καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν Δικαιοσύνης νὰ μοὶ ἀναφέρῃ τί γνωρίζει ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. «Παρουσιάσθη ὁ κ. Λαδόπουλος, ὑποψήφιος βουλευτὴς Γόρτυνος, ὡς ἰδιώτης κατήγορος τῶν ἐγκλημάτων τῆς καλπονοθεύσεως καὶ πλαστογραφίας κατὰ τὴν τελευταίαν βουλευτικὴν ἐκλογὴν ἐν Μυλάοντι τῆς Γορτυνίας... Ἀλλ’ ἰδού», λέγει ὁ «Ἐθνοφύλαξ» «...... .................................» Ὑποθέτω ὅτι εἰλικρινῶς ἐδόθησαν αἱ ἐγκύκλιοι· καταδιώκονται ὅλα τὰ ἐγκλήματα τὰ γενόμενα καὶ πρὸ καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ὁ ἀντεισαγγελεύς, ἐναντίον τῆς καταγγελίας τοῦ ἰδιώτου κατηγόρου, ἐπρότεινεν ὅτι ἄλλοι εἶχον καταγγείλλει τὰς πράξεις αὐτάς. «Ἐδέησε δέ......................... τέλος πάντων τὴν 5 Μαΐου.»

§17ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ τῆς 27 Ἀπριλίου τὴν 5 Μαΐου!

§18ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. «...........................

τοὺς ἑξῆς λόγους» κτλ. Καὶ ἐπὶ τέλους ὁ ἀντεισαγγελεὺς κοινοποιεῖ τὰ ἐντάλματα· ἀλλ’ αὐτὸς δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Τρίπολιν, μετετέθη ἀλλοῦ.

§19ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Ὑπάρχει.

§20ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Μετετέθη.

§21ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Ὄχι.

§22ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἔχω.—Τώρα τὰ ἐντάλματα ταῦτα, διὰ τὴν γέννησιν τῶν ὁποίων εἴδετε πόσα συνέβησαν, ἐδόθησαν εἰς τὸν Ταμπακόπουλον ἵνα τὰ ἐκτελέσῃ, εἰς τὸν Ταμπακόπουλον, τὸν ἀδελφὸν τοῦ ὑποψηφίου Γεωργιάδου καὶ συγγενῆ τινων τῶν καταδιωκομένων. Θὰ ἐκτελεσθῶσι; τὸ ἀφίνω εἰς ὑμᾶς νὰ τὸ ἐκτιμήσητε, καὶ παρακαλῶ τοὺς κ. ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς διαφωτίσωσι. Δεύτερον, ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης—διότι εἶναι συναφὴς ἡ ἐρώτησίς μου—ἐπέβαλε πειθαρχικὴν ποινὴν κατὰ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν καὶ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπρότειναν εἰς αὐτὸν καὶ διώρισε Ταγκαλάκην τινά, φυγόδικον, γραμματέα τοῦ εἰρηνοδικείου Γόρτυνος; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, ἅμα πληροφορηθεὶς ὅτι ὁ διορισθεὶς εἶναι φυγόδικος τὸν ἔπαυσεν· ἀλλὰ ποῖος ἐπρότεινεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ διώρισε τοῦ Ταγκαλάκην; Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ τὸν ἐπρότεινεν ἢ ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Πρωτοδικῶν, ἢ ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, διότι δὲν πιστεύω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει σχέσεις μετὰ φυγοδίκων, γνωρίζων τὸ ἀνεπίληπτον τοῦ χαρακτῆρός του. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ἄνθρωπος τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἑπομένως πιστεύω ὅτι θὰ ἐπροηγήθησαν συστάσεις ἀπὸ τοὺς κ. εἰσαγγελεῖς, καὶ οὐχὶ συστάσεις ἐνδιαφερομένων διὰ τὴν ἐκλογήν. Τρίτον, ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ᾖναι ἀληθὲς ὅτι διώρισε γραμματέα τοῦ ἐπαρχείου Τριφυλίας, διατηρουμένου τοῦ προκατόχου καὶ ἐνεργοῦντος τὴν ὑπηρεσίαν, τὸν κ. Εὐστάθιον Δημητριάδην· τὸν ἐρωτῶ ποῦ τὸν ἐγνώρισεν; ἡ ὑπηρεσία τὸν ἐσύστησεν ἢ μήπως διωρίσθη ἀφοῦ ἐκληρώθη καὶ διότι ἐκληρώθη μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Μυλάοντος; Τὸ ὑπουργεῖον Δεληγεώργη εἶναι ἐν τοῖς πράγμασιν ἀπὸ τῆς 8ης Ἰουλίου π. ἔ. καὶ ὁ Δημητριάδης ἐλησμονήθη, διωρίσθη δὲ ἀφοῦ ἐκληρώθη καὶ διότι ἐκληρώθη μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἐρωτῶ ἤδη τὸν κύριον Χρηστίδην, ποῦ εὗρε, ποία σύστασις ὑπῆρξε διὰ νὰ διορισθῇ τελωνοσταθμάρχης Ἁλμυροῦ ὁ κ. Ῥοϊλὸς, καὶ οὗτος μετὰ τὴν κλήρωσίν του ὡς μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Τρικωλλόνων; Βλέπετε ὅτι ἡ εὐλογημένη κλήρωσις ὠφελεῖ κατὰ τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν. Ἐρωτῶ πάλιν τὸν κ. Χρηστίδην, ὁ ὁποῖος ἐπαγγέλλεται τὰς οἰκονομίας, τὸν ὁποῖον ὁ κόσμος ὀνομάζει φιλάργυρον, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐφέτος κατ’ ἐξαίρεσιν τῶν ἄλλων ἐτῶν διωρίσθη μέγας ἀριθμὸς ἀπαριθμητῶν; Καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω μάλιστα νὰ μοὶ φέρῃ κατάλογον πόσοι ἀπαριθμηταὶ καὶ ὁπλοφόροι ὑπῆρχον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γορτυνίας κατὰ τὰ 1872 καὶ 1873, καὶ πόσοι ἐφέτος, διότι καθὼς ἀναγινώσκω ἐν τῷ «Ἐθνοφύλακι» διωρίσθησαν 170 ἀπαριθμηταὶ καὶ ὁπλοφόροι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ.

§23ΤΙΝΕΣ. Πόσοι; πόσοι;

§24ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. 170, καὶ κατὰ σύμπτωσιν ὅλοι αὐτοὶ εἶναι δημόται τῶν δήμων Μυλάοντος καὶ Τρικωλλόνων, τῶν ὁποίων αἱ ἐκλογαὶ πρόκειται νὰ ἐπαναληφθῶσιν. Ἀνέγνων πάλιν εἰς τὸν Ἐθνοφύλακα καὶ ἐρωτῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς τὸ πρωτοδικεῖον Τριπόλεως διωρίσθησαν ἐσχάτως δύω ἀνακριταὶ, ὁ κ. Φωτομάρας καὶ ὁ κ. Σπηλιωτόπουλος; Ὁ πρῶτος εἶναι πάλιν ὄχι στενὸς συγγενὴς, ἑτεροθαλὴς ἀδελφὸς τοῦ Γεωργιάδου, ἀλλὰ μακρυνὸς συγγενὴς τοῦ ὑποψηφίου Γεωργιάδου.

§25ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Τοῦ Πλαπούτα εἶναι, τοῦ ἀντιπολιτευομένου.

§26ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἀδελφὸς τοῦ γραμματέως, ὅστις κατηγγέλθη ἐπὶ καταπιέσει, εἶναι ὁ Σπηλιωτόπουλος.

§27ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ δὲ Σπηλιωτόπουλος εἶναι πρῶτος ἐξάδελφος τοῦ γραμματέως τοῦ ἐπαρχείου Σπηλιωτοπούλου. Εἰς τὸ Κράτος ὑπάρχουν 120 πρωτοδίκαι· ἔχω πεποίθησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω, ἐπειδὴ ὅπως δήποτε ἐγείρονται ὑπόνοιαι περὶ μὴ ἀμερολήπτου διαγωγῆς τῶν δύω αὐτῶν ἀνακριτῶν, μεταξὺ τῶν 120 αὐτῶν πρωτοδικῶν νὰ διορίσῃ δύω ἄλλους διὰ τοὺς δήμους Μυλάοντος καὶ Τρικωλλόνων. Τώρα ἐλπίζω, ὅτι εἰς αὐτὰς τὰς ἐρωτήσεις θὰ εὐαρεστηθῶσι νὰ μᾶς ἀπαντήσωσιν οἱ κύριοι ὑπουργοὶ καὶ νὰ φέρωσιν ἐν ἀνάγκῃ καὶ τὴν δέουσαν θεραπείαν. Ἀλλ’ ἐπικαλῶ ὡσαύτως τὰς πράξεις αὐτῶν καὶ εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ κυρίου πρωθυπουργοῦ. Ὁ κύριος πρωθυπουργὸς ἐν τῇ Συνελεύσει, ὡς πληρεξούσιος, εἶχε προτείνει νὰ τεθῇ ἐν τῷ Συντάγματι, ὄχι ἐν τῷ ἐκλογικῷ νόμῳ, ἡ ἑξῆς πρότασις· «Διαρκούσης τῆς βουλευτικῆς συνόδου, ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ἐνάρξεως καὶ ἕνα μετὰ τὴν λῆξιν αὐτῆς, οὐδεὶς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων παύεται διοικητικῶς, εἰμὴ μόνον ά.) ἐὰν διατελῇ εἰς δημοσίαν ὑπηρεσίαν κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου, βʹ.) ἐὰν ὑπέπεσεν εἰς σωματικὴν ἢ διανοητικὴν ἀνικανότητα, γʹ.) ἐὰν δὶς ἐντὸς διετίας ἐτιμωρήθη πειθαρχικῶς διὰ προσωρινῆς παύσεως, δʹ.) ἐὰν ἔπαυσε πρὸς καιρὸν ἡ κατ’ αὐτοῦ ἀνάκρισις, κατηγορηθέντος ἕνεκα τῶν ἐν τοῖς ἄρθροις 22 καὶ 24 τοῦ ποινικοῦ νόμου πλημμελημάτων, ἢ ἕνεκα κακουργήματος. Τὰ αὐτὰ ἰσχύουσι διαρκούσης τῆς διακοπῆς τῆς Βουλῆς καὶ κατὰ τὸν μεσολαβοῦντα μέχρι τῆς ἀνανεώσεως αὐτῆς χρόνον, ἐν περιπτώσει διαλύσεως αὐτῆς ἢ λήξεως τῆς βουλευτικῆς περιόδου. Ἐξαιροῦνται τῶν προηγουμένων διατάξεων οἱ πρέσβεις, οἱ νομάρχαι, οἱ διοικητικοὶ ἀστυνόμοι καὶ ὁ γραμματεὺς τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου.» Ὑποστηρίζων δὲ τὴν πρότασίν του λέγει τὰ ἑξῆς· «Παρεκτὸς τούτου, ἡ πρότασίς μου καὶ ἄλλον προβάλλεται σκοπόν. Διαλυθείσης τῆς Βουλῆς καὶ μέχρι τῆς συγκαλέσεως νέας, δὲν πρέπει νὰ παύηται οὐδεὶς ὑπάλληλος. Καὶ τῷ ὄντι, ὅταν διαλυθῇ ἡ Βουλὴ, πρέπει ἡ νέα, ἡ ὁποία θὰ ἔλθῃ, πιστῶς ν’ ἀντιπροσωπεύῃ τὴν ἐθνικὴν θέλησιν· διότι τὸ δικαίωμα τοῦτο τὸ παμμέγιστον τοῦ Βασιλέως οὐδόλως δικαιολογεῖται, εἰμὴ ἂν ἀληθῶς ὁ Βασιλεὺς διὰ τῆς πράξεώς του ταύτης εἰλικρινῶς σκοπῇ νὰ ἐρωτήσῃ τὸ ἔθνος. Πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ φροντίσωμεν ὅπως ἔλθῃ ἁγνὴ, ἁγνοτάτη ἡ θέλησις αὐτοῦ· ἄλλως, ἡ διάλυσις εἶναι τρόπος νοθεύσεως, τόσῳ πλέον ἐπικίνδυνος, ὅσῳ πάντα τὰ λοιπὰ μέσα τῆς διαφθορᾶς πρέπει νὰ ἀπέτυχον ὅπως ἡ ἐξουσία καὶ εἰς τὸ τελευταῖον τοῦτο καὶ κινδυνῶδες μέσον καταφύγῃ. Τί Σύνταγμα δὲ εἶναι, κύριοι, τοῦ ὁποίου τὴν νόθευσιν ἀναβιβάζομεν εἰς δικαίωμα;» Αὐτὰ εἶπε, καὶ αὐτὰ φρονῶ ὅτι πιστεύει καὶ φρονεῖ καὶ ἐκτελεῖ καὶ σήμερον ὁ κ. πρωθυπουργός. Ἀλλ’ ὁ κ. πρωθυπουργὸς καὶ ἐν τῇ ἐγκυκλίῳ του πρὸς τοὺς νομάρχας τοῦ Κράτους γράφει τὰ ἑξῆς· «Ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία ὁσάκις νοθεύεται, δὲν ὑπηρετεῖ τὸν σκοπὸν αὐτῆς, ἀνίσχυρος οὖσα καὶ εἰς τὰ συμβούλια τοῦ Στέμματος μὴ ἀναβιβάζουσα τὰς ἰδέας τοῦ ἔθνους καὶ τὰς εὐχάς· ἀφοῦ διαφθείρῃ διὰ νόθων ἐκλογῶν τὰ πολιτικὰ ἤθη καὶ τῆς κυβερνήσεως καὶ τοῦ τόπου, ἀναλαμβάνει τῶν κοινῶν τὴν διαχείρισιν μεστὴ ὑποχρεώσεων καὶ πρὸς τὰ ἄτομα καὶ πρὸς τὴν κυβέρνησιν, ἀλλοτρίων τῆς ἐντολῆς της καὶ ἀντικειμένων πρὸς τὴν ἀνεξαρτησίαν της. Οὕτω δὲ εἰς ἠθικὴν ἀδυναμίαν ἐκπίπτουσα καὶ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου παραγνωρίζουσα, δὲν δύναται νὰ ἀναχαιτίζῃ, συμφώνως πρὸς τὸν προορισμὸν αὐτῆς, τὰς παρεκτροπὰς τῶν κυβερνώντων, καὶ πολὺ ὀλιγώτερον νὰ κατισχύσῃ αὐτῶν πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, εἰμὴ τυχαίως ἴσως καὶ ἐκτάκτως.» Εἰς ἄλλην παράγραφον τῆς αὐτῆς ἐγκυκλίου ἀναφέρει· «Ὅθεν κατάδηλον, κ. νομάρχα, ὀφείλετε τοῖς ἀγωνισθησομένοις νὰ καταστήσητε, ὅτι κατὰ τὰς ἐνεργηθησομένας ἐκλογὰς δὲν πρόκειται περὶ συναλλάγματος μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἀνὰ μέσον αὐτῶν καὶ τοῦ λαοῦ· μετὰ αὐτοῦ πρέπει νὰ συνεξηγηθῶσι περὶ τῶν φρονημάτων των.» Τώρα ἐρωτῶ τὸν κ. πρωθυπουργὸν, ὅταν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τῆς Γόρτυνος διορίζεται διοικητὴς τοῦ στρατιωτικοῦ ἀποσπάσματος ὁ ἀδελφὸς ἑνὸς τῶν ὑποψηφίων, ὅταν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν καὶ μετὰ τὴν κλήρωσιν τῶν μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐνθυμῆται τὸ ὑπουργεῖον νὰ διορίσῃ καὶ διορίζει τοὺς εὐτυχήσαντας νὰ κληρωθῶσιν εἰς θέσεις, ὅταν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τὰ ἐντάλματα τῶν φυγοδίκων δὲν ἐκτελοῦνται, καὶ δὲν ἐκτελοῦνται διότι ὁ ἀδελφὸς τοῦ ὑποψηφίου βεβαίως δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰ ἐκτελέσῃ, δὲν δύναται νὰ δυσαρεστήσῃ τοὺς συγγενεῖς αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ψηφοφορήσωσι τὸν ἀδελφόν του, ὅταν—ἂν ᾖναι ἀληθὲς—διορίζονται 170 ὁπλοφόροι καὶ ἀπαριθμηταὶ, τότε ἀφίνεται ἐλευθέρα καὶ ἀνεπηρέαστος ἡ θέλησις τοῦ ἐκλογέως; τότε συνάλλαγμα συνάπτεται μεταξὺ τοῦ ὑποψηφίου καὶ τοῦ λαοῦ ἢ μεταξὺ τοῦ ὑποψηφίου καὶ τοῦ ὑπουργείου; Ἔχω πεποίθησιν ὅτι τὸ ὑπουργεῖον θέλει διορθώσει τὰ κακῶς πραχθέντα. Θέλω νὰ πιστεύσω ὅτι ἐγένοντο ὅλα αὐτὰ ἐν ἀγνοίᾳ αὐτοῦ· ἐὰν ὅμως δὲν ἐπέλθῃ ἡ δέουσα διόρθωσις, τότε θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ τὸ ὑπουργεῖον νὰ εἴπω ὅτι χαρτιὰ μόνον ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸν κόσμον, ὅτι αἱ ἐπαγγελίαι του δὲν ἦσαν εἰλικρινεῖς καὶ ὅτι μολονότι ὁ εἷς τῶν συνδυασμῶν Γόρτυνος ὑπερτερεῖ τὸν ἕτερον κατὰ 1200 ἕως 600 ψήφους, καὶ τόσοι δὲν ἠμποροῦν νὰ ψηφοφορήσουν καὶ εἰς τοὺς δύω δήμους, ἐὰν γείνῃ πράγματι ἡ ἐκλογὴ, θὰ ἴδωμεν ἴσως κἀνὲν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἐκπλήξῃ, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἦναι φυσικὴ συνέπεια τῶν μέτρων τοῦ ὑπουργείου καὶ οὐχὶ τῆς θελήσεως τῶν ἐκλογέων.

§28ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργός). Κύριε πρόεδρε, βεβαίως ἕκαστος τῶν κυρίων ὑπουργῶν θὰ ἀπαντήσῃ πρὸς τὰς αἰτιάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπευθύνονται κατ’ αὐτοῦ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀττικῆς, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦδε χρεωστῶ ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν γενικὸν χαρακτηρισμὸν, τὸν ὁποῖον ἠθέλησε νὰ δώσῃ τῆς πολιτικῆς τοῦ σημερινοῦ ὑπουργείου. Ἐν ὀλίγαις λέξεσι θ’ ἀπαντήσω ἀμέσως εἰς τὴν αἰτίασιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε κατ’ ἐμοῦ ὡς ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναβάλω. Ὅταν ἦλθον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔλαβον 2 ἢ 3 ἡμέρας μετὰ τηλεγράφημα παρὰ τοῦ ἐπάρχου Τριφυλίας. Διὰ τοῦ τηλεγραφήματος τούτου εἰδοποιεῖ τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι ὁ διορισθεὶς γραμματεὺς προσῆλθε νὰ ὁρκισθῇ. Τὸ τηλεγράφημα τοῦ ἐπάρχου ἔχει ὡς ἑξῆς· «Ἐκ Κυπαρισσίας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ.

Ἀθήνας. Σήμερον ἔλαβον εἰδοποίησιν διορισμοῦ γραμματέως Δημητριάδου καὶ ἀπόλυσιν προκατόχου Τζούβαλη. Δημητριάδης προσεκλήθη παρὰ ἐπάρχου Γόρτυνος ὡς μέλος ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Μυλάοντος μεταβῆναι ἐκεῖσε. Ὑπηρεσία ἐπαρχείου ἔχει μεγίστην ἀνάγκην γραμματέως· κοινοποιήσω ἀπόλυσιν προκατόχου ἢ περιμείνω ἐπάνοδον Δημητριάδου; Διατάξατέ με τηλεγραφικῶς.

Ἔπαρχος Τριφυλίας

ΒΑΡΟΥΞΑΚΗΣ.»

Ὅταν μοὶ ἐδόθη αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα, ἐκάλεσα τὸν τμηματάρχην καὶ τὸν ἠρώτησα περὶ τίνος πρόκειται. Μοὶ εἶπεν ὅτι αὐτὸς διωρίσθη γραμματεὺς, ἀλλ’ ὅτι εἶναι μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Μυλάοντος. Τὸν ἠρώτησα ἐὰν, ὅταν διωρίσθη, ἦτο γνωστὸν ὅτι ἦτο μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Μοὶ εἶπεν ὄχι, μοὶ ἔφερεν δὲ καὶ τὸ ἔγγραφον δι’ οὗ ἔγεινεν ἡ εἰδοποίησις περὶ τοῦ διορισμοῦ αὐτοῦ ὡς μέλους τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἔκαμα τὴν ἑξῆς ἐνέργειαν. «Ἔπαρχον Τριφυλίας. Κυπαρισσίαν. Τὸ ὑπουργεῖον ἀγνοοῦν τὴν κλήρωσιν Εὐσταθίου Δημητριάδου ὡς μέλους ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Μυλάοντος, προεκάλεσε διορισμὸν αὐτοῦ εἰς θέσιν γραμματέως ἐπαρχείου. Γνωστοποιήσατε ἑπομένως αὐτῷ, ὅτι ἂν μὲν θέλῃ νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὴν θέσιν του, δὲν δύναται νὰ μεταβῇ πρὸς ἐκπλήρωσιν καθηκόντων μέλους ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἂν δὲ τοὐναντίον προτιμᾷ νὰ ἐκπληρώσῃ τοιαῦτα καθήκοντα, ὀφείλει νὰ παραιτηθῇ ἀπὸ τῆς θέσεως, εἰς ἣν ἐδιορίσθη. Ἀπαντήσατε. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.» Ὁ δ’ ἔπαρχος Τριφυλίας λαβὼν τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, ἀπήν-

τησε τὰ ἑπόμενα·

«ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ.

Ἀθήνας. Ἐγνωστοποίησα Εὐσταθίῳ Δημητριάδῃ τηλεγραφικὴν διαταγήν· ἐξέφρασεν ἀπόφασιν ὅτι θὰ μεταβῇ πρὸς ἐκπλήρωσιν καθήκοντος μέλους ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς Μυλάοντος, συνάμα ἀπρεπεῖς ἐκφράσεις ἀνηκούσας τῇ ἀνατροφῇ του.

Ἔπαρχος Τριφυλίας

ΒΑΡΟΥΞΑΚΗΣ.»

§29ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐπαύθη αὐτός;

§30ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Προὐκλήθη διάταγμα. Ἀλλὰ βλέπετε, ἀξιότιμε κύριε Κολιάτσε, ὅτι ὑπῆρχεν ἐν τῇ συνειδήσει μου ὅλον τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ηὐχήθητε ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ ὑπάρξῃ, τὸ πνεῦμα δηλ. τῆς ἰσότητος, τὸ ὁποῖον δὲν ἤθελε δώσει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ὑποψηφίους τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος νὰ παραπονεθῶσι δι’ ὑμῶν ὡς παραπονοῦνται σήμερον.

§31ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Θὰ τὸν παύσητε διὰ νὰ τὸν διορίσητε, ἀφοῦ ἐκπληρώσῃ καλῶς τὰ καθήκοντά του ὡς μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς.

§32ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μὰ δὲν σᾶς διωρίσαμεν ψυχολόγους, οὔτε κηδεμόνας, οὔτε ἐπιτηρητὰς, οὔτε αὐτοκράτορας ἡμῶν διὰ νὰ θέλητε νὰ κρίνητε καὶ αὐτὴν τὴν συνείδησίν μας καὶ τὴν διάνοιάν μας, οὐδὲ νὰ δεσμεύσητε τὴν κυβέρνησιν εἰς τὴν χρῆσιν τῶν δικαιωμάτων της, ὅταν τὰ δικαιώματα ταῦτα δὲν ὑπόκεινται εἰς τὴν ἐξέλεγξίν σας. Ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν, τὸν ὁποῖον ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰς τὴν σημερινὴν πολιτικὴν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς. Τῷ ὄντι περιπαθῶς ὑπεστήριξα ἐνώπιον τῆς Συνελεύσεως τὸ ἀμετακίνητον τῆς ὑπαλληλίας· ὡς πρόεδρος αὐτῆς εἰργάσθην ἐπιμόνως καὶ ὡς εἰσηγητὴς καὶ ὡς γραμματεὺς καὶ ὡς πρόεδρος καὶ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας πρὸς καταρτισμὸν νομοσχεδίου ἐξασφαλίζοντος τοῦτο τὸ μέγα στοιχεῖον τῆς καλῆς διοικήσεως. Τὸ νομοσχέδιον συνετάχθη καὶ εἰσήχθη εἰς τὴν Συνέλευσιν· συζητουμένου δὲ τοῦ Συντάγματος, ἀφοῦ εἶδον ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ματαιωθῇ διὰ πολλοὺς λόγους, ἐπρότεινα νὰ καταχωρισθῇ ἄρθρον ἐν τῷ Συντάγματι, ὅπερ δὲν ἐκήρυττε μὲν τὴν ἀπόλυτον μονιμότητα τῆς διοικητικῆς ὑπαλληλίας, ἀλλὰ τὴν ἐξησφάλιζεν ἀρκούντως. Εἰς τὴν συζήτησιν ὅμως ὑπῆρξα ἀτυχὴς, διότι ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ προεδρεύοντος τότε τοῦ Σώματος καὶ τοῦ γραφείου αὐτοῦ ἀπεφάνθη κατὰ τῆς προτάσεώς μου· καὶ ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ παρατηρήσω ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες, ὑπὲρ τῶν ὁποίων σήμερον συνηγορεῖ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς, ἐψηφοφόρησαν κατὰ τοῦ σωτηρίου αὐτοῦ μέτρου· καὶ ὄχι μόνον ἐψηφοφόρησαν κατὰ τοῦ μέτρου τούτου, ἀλλ’ ἐποιήσαντο καὶ χρῆσιν μετὰ μεγίστης ἀπληστίας τῆς ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν διὰ τῆς μελαίνης ἐκείνης ψήφου καθιέρωσαν, ὅταν ἐλθόντες εἰς τὰ πράγματα, ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἐφαρμόσωσι τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ διορίζειν καὶ παύειν τὴν ὑπαλληλίαν. Αἱ ἀποφάσεις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας δύνανται νὰ περιφρονῶνται ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ ἀτόμου, οὐχὶ ὅμως αἱ ἐθνικαὶ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει οὔτε νὰ δημιουργῶσι τὴν ἀνισότητα, οὔτε νὰ χρησιμεύωσιν ὡς ὄργανα φατριασμοῦ τῶν μὲν πρὸς καταδυνάστευσιν τῶν δέ. Ὁ νόμος τοῦ Κράτους λοιπὸν εἶναι τὸ μετακινητὸν τῆς ὑπαλληλίας, τὸ ἀμετακίνητον ἤθελεν ἐπιβάλει δεσμὰ τοῖς πᾶσιν. Ἐὰν ἦτο οὐσιῶδες προσὸν τῆς διοικήσεως, ἤθελε φέρει εἰς ὀλίγον διάστημα χρόνου ἄλλα ἀποτελέσματα, καὶ ἕκαστος ὑπὸ τὸ σύστημα ἐκεῖνο ἤθελεν εὑρεθῆ ἄλλως καὶ ὡς πρὸς τὴν δύναμιν καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐπιῤῥοὴν καὶ πρὸς τὴν πολιτικὴν θέσιν. Ἀλλὰ τὸ μετακινητὸν τῆς ὑπαλληλίας καθιερώθη νομοθετικῶς· ἀπεμακρύνθη ἡ διοίκησις ἀπὸ τὰς ἀρχὰς καὶ ἀπὸ τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας ἡ πρότασίς μου καθὼς καὶ αἱ προτάσεις ἄλλων ἐν τῇ Συνελεύσει ἤθελον νὰ καθιερώσωσιν ἐν τῇ διοικήσει. Εἶναι λοιπὸν ἄπορον πῶς τὴν σήμερον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς, τοῦ ἀμετακινήτου μὴ καθιερωθέντος, ἐπικαλεῖται αὐτὸ ἐναντίον τῶν ἀντιπάλων· ὅταν δὲ οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν ὑπάρχουν ἐν τῇ ἐξουσίᾳ οὔτε νὰ θεωροῦν ἑαυτοὺς ὑπολόγους διὰ τὰς μετακινήσεις τὰς ὁποίας ἐνεργοῦσι ἐν τῇ ὑπαλληλίᾳ, οὔτε εἰς ἡμᾶς νὰ ἐπιτρέπωσι τὸ δικαίωμα νὰ κάμωμεν τὴν ἐλαχίστην παρατήρησιν. Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, ἡ κακὴ χρῆσις τῶν δικαιωμάτων εἶναι πάντοτε κακή, ἀλλ’ ἂν ἐκάμαμεν εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν κακὴν χρῆσιν τοῦ δικαιώματός μας ἐν Γορτυνίᾳ, ἡ Βουλὴ θὰ κρίνῃ ὅταν οἱ ὑπουργοὶ θ’ ἀπαντήσουν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Ἀττικῆς· ἂς κρίνῃ δὲ ἀπὸ τοῦδε καὶ ἀπὸ τὴν ἀπάντησιν, ἣν ἐγὼ ἔδωκα ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶπα ὅμως ὅσα εἶπον διὰ ν’ ἀποκρούσω τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀντεποιήθη σήμερον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς, ὅτι ἐπειδὴ ὑπεστήριξα ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως τὸ ἀμετακίνητον τῆς ὑπαλληλίας, ὀφείλω καὶ ἀποῤῥιφθὲν νὰ τὸ σέβωμαι ὡς ὤφειλον νὰ τὸ σέβωμαι ἐὰν ἐγίνετο δεκτόν. Τότε ἤθελα καταντήσει ἕνας ἁπλοῦς σχολαστικὸς καὶ μωρὸς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν πραγμάτων· διότι ἂν καὶ ἐν ἐμοὶ ὑπάρχει τις ἐλπίς, ὅτι δύναμαι νὰ συντελέσω κατὰ τι διαμένων ἐν τῇ ἐξουσίᾳ ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ καλοῦ, ἡ τοιαύτη μωρία καὶ βλακεία ἤθελε μοῦ καταστρέψει τὸ μέλλον ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς.

§33ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν ὑπόθεσιν, περὶ ἧς ἐλάλησεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς, ἔχω ἔγγραφα νὰ ὑποβάλω, τὰ ὁποῖα ἐπειδὴ δὲν ἔχω πρόχειρα, παρακαλῶ νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα.

§34ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ ὁρισθῇ ἡ αὔριον καὶ τότε θὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§35ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ μεθαύριον διὰ νὰ φέρω τὰ ἔγγραφα.

§36ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Πολὺ καλά, τότε μεθαύριον.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στάϊκος ἐζήτησε τὸν λόγον.

§38ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔλαβον τὸν λόγον ὅπως παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν ἑτέρων συμβάσεων τοῦ σιδηροδρόμου, διότι καὶ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς καὶ ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως ἀρκετὰ ἀνεπτύχθη τὸ ζήτημα. Ἡ σύμβασις ἡ δευτέρα τοῦ σιδηροδρόμου εἶναι σχεδὸν ἡ αὐτὴ καὶ τὸ πλεῖστον μέρος τῶν διατάξεων αὐτῆς ἐμπεριέχεται εἰς τὴν ἐπιψηφισθεῖσαν παρὰ τῆς Βουλῆς σύμβασιν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν ἵνα σήμερον ἐξακολουθήσῃ διὰ πρώτην ἀνάγνωσιν.

§39ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ· αὐτὸ ἀντιβαίνει εἰς τὸν κανονισμόν· ἡ ἐπιτροπὴ θὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§41ΤΙΝΕΣ. Νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν ἕνα νόμον, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ σεβώμεθα· αἱ ἐπιτροπαὶ προσεκλήθησαν καὶ ἐκπληροῦν τὸ καθῆκόν των.

§43ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλω ἑτέραν σύμβασιν μεταξὺ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ μιᾶς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας διὰ τὴν νῆσον Κεφαλληνίας.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ· ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησε τὸν λόγον.

§45ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι, δὲν ἤμην πρὸ μικροῦ ἐδῶ, διότι εὑρέθην ἠναγκασμένος νὰ παρευρεθῶ εἰς τὸ δικαστήριον· ἤκουσα ὅμως ἐδῶ ὅτι ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς εἶπε κάμποσα ἐναντίον τῆς οἰκονομικῆς διοικήσεως.

§46ΤΙΝΕΣ. Μεθαύριον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεθαύριον, κ. ὑπουργὲ, διότι ἔχομεν ἄλλην ἐργασίαν.

§48ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὅταν τι λέγεται κατὰ ὑπουργοῦ, ὀφείλει ἀμέσως ν’ ἀπαντήσῃ· ἀκούσατε παρακαλῶ. Ἤκουσα, ὅτι ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Κολιάτσος εἶπεν, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Μυλάοντος διωρίσθησαν 180 ἀπαριθμηταὶ ὕστερον ἀπὸ αὐστηρὰς διαταγάς, τὰς ὁποίας ἔδωκα. Ἠξεύρετε, ὅτι αὐτοὶ διορίζονται ἀπὸ τὸν ἔφορον, τὸν ταμίαν καὶ τὸν ἔπαρχον, διότι παντοῦ σχεδὸν τοὺς ἔχουν ἡνωμένους διὰ νὰ συμπράττουν· τοὺς ἔχουν δὲ διαταγὰς ποτὲ νὰ μὴ διορίσουν οὔτε ἕνα, ἐὰν δὲν ἦναι ἀνάγκη, καὶ ὅταν ἐπέλθῃ ἀνάγκη νὰ περιορισθοῦν εἰς ἕνα ἢ δύω. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς δύω δήμους νὰ διωρίσθησαν 180· τότε ἔφαγαν τὰ προϊόντα· κἄτι λάθος ἔχει ὁ ἔντιμος βουλευτὴς καὶ ἐκρύφθη τώρα. Τοῦτο ἠξεύρω, κύριοι, ὅτι χθὲς ἔλαβον τηλεγράφημα· ἕνας εἰς τὴν δημοπρασίαν τῶν προσόδων ἐτσάκισε τὸ χέρι τοῦ ἐφόρου, διότι ὁ ἔφορος εἶπε σταθῆτε. Παρακαλῶ λοιπὸν τοὺς ἐν τῇ Βουλῇ ἐπερωτῶντας νὰ φέρουν πράγματα καὶ μετὰ προσοχῆς μάλιστα καὶ εὐλαβείας, διότι ὅπως αὐτοὶ εἶναι φιλελεύθεροι, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς φιλελεύθεροι, καὶ ὅπως εἶναι αὐτοὶ οἰκονόμοι, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς οἰκονόμοι. Πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς ἕνα δῆμον νὰ συγχωρηθῇ νὰ ἔχουν 200; Ἅμα λοιπὸν μεταβῶ εἰς τὸ γραφεῖόν μου, θὰ ἐρωτήσω καὶ αὔριον θὰ φέρω πληροφορίας.

§49ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐγὼ, κ. ὑπουργὲ, ἐζήτησα νὰ ἔλθῃ κατάλογος τῶν ἀπαριθμητῶν καὶ ὁπλοφόρων τοῦ παρελθόντος ἔτους ὡς καὶ τοῦ παρόντος.

§50ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἐδῶ εἴπετε ὅτι εἰς τοὺς δύω δήμους διωρίσθησαν 180.

§51ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν, εἶπον, διωρίσθησαν ἐξ αὐτῶν τῶν δήμων.

§52ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἄλλη μία ὑπερβολὴ εἶχε δημοσιευθῆ ἄλλοτε, κ. βουλευτὰ ἐξ Ἀττικῆς, ἡ ὁποία ἔλεγεν, ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ τοῦ καφετζῆ διωρίσθη παρὰ τοῦ κ. Χρηστίδου. Ἐγὼ τὸ ἀνέγνωσα αὐτὸ εἰς μίαν ἐφημερίδα, ἀλλὰ μοὶ ἐφάνη, ὅτι εἶναι μῦθος καὶ δὲν ἠθέλησα νὰ δώσω κᾀμμίαν προσοχὴν, διότι ὁ ὑπουργὸς δὲν διορίζει οὔτε καφετζῆδες, οὔτε εἰσπράκτορας. Ὅποιος τὸ ἔγραψεν, ἔπρεπε νὰ σπουδάσῃ τὸν νόμον, νὰ ἴδῃ ὅτι ὁ ὑπουργὸς δὲν διορίζει εἰσπράκτορας. Οἱ εἰσπράκτορες διορίζονται καὶ παύονται ἀπὸ μόνον τὸν ταμίαν καὶ κᾀνένα ἄλλον κατὰ τὸν νόμον· καὶ ὁ ταμίας, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς τὴν Γορτυνίαν, ὑπάρχει πρὸ δύω ἐτῶν ἐκεῖ, καὶ δὲν ἠθέλησα νὰ τὸν ἐγγίξω, μολονότι εἶχον ἀφορμὴν, διὰ νὰ μὴν εἴπητε αὐτὰ, τὰ ὁποῖα εἴπατε. Δὲν ἀληθεύει τοῦτο· ἐγὼ θὰ ἐξετάσω καὶ θὰ τιμωρήσω πρῶτον ἐκεῖνον ὅπου τὸ ἔκαμε, δεύτερον θὰ φέρω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀπάντησιν, διότι αὐτὸ εἶναι οἰκονομικῶς ἔγκλημα.

§53ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Αὐτὸ εἶπα καὶ ἐγὼ, ὅτι εἶναι· καὶ ἄλλο, ὅτι διωρίσατε τελωνοσταθμάρχην τὸν Κόλιαν Ῥοϊλὸν, ἀφοῦ διωρίσθη μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Τρικολώνων.

§54ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὁ Κόλιας εἶναι διωρισμένος παρ’ ἐμοῦ πρὸ καιροῦ, τώρα πρὸ ἐννέα μηνῶν. Ἐπειδὴ ἀπήτησαν νὰ τὸν σηκώσω ἀπὸ ἐκεῖ, ὁποῦ τὸν εἶχα, τὸν διώρισα εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἱκανὸς, τὸν προσεκόλλησα εἰς τὸ τελωνεῖον τοῦ Πειραιῶς. Δὲν τὸν διώρισα ὅμως διότι ἦτο μέλος, διότι ὅτε τὸν διώρισα, δὲν ἦτο οὔτε μέλος, οὔτε ὀπαδὸς, οὔτε στρατηγὸς, οὔτε στρατιώτης. Μὴ ἀποδίδετε τὰ πάντα εἰς κακὴν πίστιν, μὴ παρεξηγῆτε τὴν διαγωγὴν ὑπουργῶν ἐντίμων, κύριοι.

§55ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀνέγνωσε τὸν Ἐθνοφύλακα.

§56ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἄφετε αὐτὰ τὰ πράγματα.

§57ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τί νὰ ἀφήσωμεν; μετὰ τὴν κλήρωσιν νὰ διορίζεται ἕνας ὡς ἐκ τύχης!

§58ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἀφήσατε αὐτὴν τὴν φιλελευθερίαν, ἄφετε ὀλίγην καὶ εἰς ἡμᾶς. Κύριοι, εἰσάγω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον. Ἐνταῦθα ὁ πρωθυπουργὸς κ. Δεληγεώργης ἐγχειρίζει τῷ ὑπουργῷ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Χρηστίδῃ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον οὗτος ὑπογράφει. Βλέπετε, κύριοι, ἡμεῖς καὶ ἐδῶ καὶ ἀλλοῦ ἐργαζόμεθα. Κύριοι, ἡ Ἑλλὰς ἐνωρὶς κατέκτησε σύστημα δημοσίου λογιστικοῦ, ἐνωρίς, λέγω, σχετικῶς πρὸς ἄλλα εὐνομούμενα κράτη. Τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὰ 1858 εἰσάγαγεν εἰς τὴν Γαλλίαν, αὐτὸν τὸν μετέφερεν ἡ Ἑλλὰς καὶ τὸν υἱοθέτησεν ἐν Ἑλλάδι, εἶναι δὲ ἀληθὲς ὅτι ἔκτοτε ἐμετριάσθησαν αἱ παρεκτροπαί, καὶ ἐν ἡσυχίᾳ καὶ ἐν ἀταξίᾳ εὑρισκομένου τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τῆς λογιστικότητος, διὰ νὰ τὴν ὀνομάσω οὕτω, ἐν τῇ Τουρκίᾳ ἐλησμονήσαμεν αὐτὸ τὸ καθῆκον, καὶ εἰς τὴν Τουρκίαν γίνονται αἱ εἰσπράξεις τῶν δικαιωμάτων καὶ τελῶν ἄνευ κανόνος, ὁποῖος εἶναι ὁ νόμος τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ, καὶ ἕκαστος ἠμπορεῖ νὰ ἐννοήσῃ πόσαι καταπιέσεις, πόσαι καταχρήσεις καὶ πόσοι σφετερισμοὶ λαμβάνουν χώραν. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν, κύριοι, τὸ ὑπουργεῖον τὸ ἐνεστὼς ἀπεφάσισε νὰ τὴν ἀπομακρύνῃ καὶ νὰ εἰσάξῃ εἰς τὴν οἰκονομικὴν διαχείρισιν, καὶ ῥητῶς εἰς τὰς εἰσπράξεις τῶν ἐν Τουρκίᾳ δικαιωμάτων μας, τὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας ἔχομεν διὰ τὴν διοίκησιν τῶν οἰκονομικῶν μας καὶ ἐν Ἑλλάδι. Καὶ προσέτι ἐπειδὴ εἶναι δύσκολον νὰ φυλαχθοῦν ἐκεῖ αἱ διατυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ νὰ παύσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔτρεχεν ἕως τώρα, τουτέστιν οἱ ὑπόλογοι νὰ μὴ στέλλουν δικαιολογητικὰ ἔγγραφα ἢ νὰ τὰ στέλλουν ἀτάκτως καὶ ἐλλειπῶς καὶ ὅταν ἤθελον, ἀπεφάσισε τὸ ὑπουργεῖον νὰ παρακαλέσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἐγκρίνῃ, νὰ παραδεχθῇ ἓν σύστημα ἐλέγχου, τὸ ὁποῖον ἐξασφαλίζει καὶ τὸν τελευταῖον ὀβολὸν τοῦ δημοσίου. Κύριοι, πρὸ πολλῶν χρόνων, ὅτε ἤμην πρέσβυς εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἐπρόφθασα καὶ εἰσῆξα εἰς ἐκείνην τὴν διαχείρισιν ἓν σύστημα διπλοτύπων μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἐξέλιπε· καὶ ὅμως εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὰ εἰσοδήματα ἐν Κωνσταντινουπόλει ἦσαν λίαν ὑπέρτερα. Σήμερον τὸ προξενεῖον τῆς Κωνσταντινουπόλεως δίδει εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον 120 μόνον χιλιάδας, τὸ προξενεῖον τῆς Ἀλεξανδρείας 45, καὶ ὅλα τὰ ἄλλα προξενεῖα ἐμισθοδοτοῦντο, ἐπιχορηγούμενα μάλιστα μὲ ἄλλας 80,000 δραχμάς. Ὅταν δὲ εἰσαχθῇ τὸ σύστημα τοῦ ἐνσήμου χάρτου ἐφ’ ὅλων τῶν πράξεων τῶν προξενείων, θὰ διπλασιασθῇ τοὐλάχιστον ἡ πρόσοδος αὐτῶν, ἡ ὁποία καὶ θὰ ᾖναι σπουδαία. Αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἔχει, κύριοι, τὸ προτεινόμενον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἄλλως τε συνοδεύεται μὲ μίαν ἐκτενῆ ἔκθεσιν, διότι ἐγὼ εἶμαι ὀπαδὸς τῶν ἐκθέσεων τῶν ἐγγράφων καὶ οὐχὶ τῶν προφορικῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἠμπορεῖ νὰ σφάλῃ ὁ μεγαλείτερος ῥήτωρ τοῦ κόσμου. Λαμβάνω, κύριοι, τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω καὶ ἓν μικρὸν νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου σκοπὸς εἶναι νὰ θεραπευθῇ μία ἀνάγκη τῆς νήσου Ἰθάκης.

§59ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Καὶ τῆς Λευκάδος.

§60ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Περὶ τῆς Λευκάδος ὑπάρχει ὑπουργικὴ διαταγή. Ἡ νῆσος Ἰθάκη ἔχει ναυτικὸν καὶ πολλοὺς ναυτιλλομένους, δὲν παράγει ὅμως σῖτον, ἀλλὰ τὸν εἰσάγει ἐξωτερικῶς. Τὰ ἐγχώρια πλοῖα μεταβαίνοντα εἰς τὸν προορισμόν των καὶ πλησιάζοντα εἰς τὴν Ἰθάκην, ἐπιθυμοῦν νὰ γείνουν χρήσιμα εἰς τοὺς κατοίκους, ἀλλὰ δὲν δύνανται, διότι ἅμα ἀποφορτώσουν, πρέπει νὰ πληρώσωσι τὸ δικαίωμα τῆς εἰσαγωγῆς, καὶ τοῦτο εἶναι βαρύ. Ζητῶ λοιπὸν δι’ αὐτὴν τὴν νῆσον ἓν δικαίωμα ἀποταμιεύσεως μόνον τῶν σιτηρῶν καὶ τίποτε περισσότερον. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα εἶχε δοθῆ καὶ εἰς τὴν νῆσον Λευκάδος κατὰ τὰ 1865, ἀλλ’ ἐδόθη μὲ μίαν ὑπουργικὴν διαταγὴν καὶ τοῦτο εἶναι παράνομον· ἵνα δὲ παύσῃ ἡ παρανομία γίνεται λόγος εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ περὶ τῆς Λευκάδος. Τρίτον νομοσχέδιον. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅτι κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶπον, ὅτι διὰ νὰ κάμω τὸ ἰσοζύγιον πρὶν τελειώσῃ ἡ ὑπόθεσις τῶν τραπεζῶν, ἐδανείσθην ἓν νομοσχέδιον ἀπὸ τὸν ἔντιμον προκάτοχόν μου κύριον Παπαμιχαλόπουλον, καὶ αὐτὸ εἶναι ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ἅλατος (θόρυβος).

§61ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§62ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εἰς ὑμᾶς ἀπόκειται νὰ τὸ ψηφίσητε. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, κύριοι, ὑπῆρξαν δύω συστήματα διακεκριμένα· τὸ ἓν ἤθελε νὰ συγκεντρόνεται τὸ ἅλας εἰς τὰς κεντρικὰς ἀποθήκας, 4, 5 ἢ 6. Ἀλλὰ μόλις ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν κατὰ τὸ 1860, καὶ ἂν ἐνθυμῆσθε, ἐγένετο μέγας πάταγος καὶ σχεδὸν στάσις εἰς τὴν Πύλον, ὅπου ἤθελον τὰ ἅλατα νὰ φύγουν καὶ ν’ ἀφήσουν τὸν τόπον γυμνὸν διὰ νὰ τὸν τρέφῃ τὸ ἐμπόριον. Ἔκτοτε ὑπερίσχυσε τὸ ἐναντίον σύστημα, τουτέστι νὰ γείνωσιν ἁλαταποθῆκαι εἰς ὅλα τὰ μέρη, ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ πλησιάσουν τὰ πλοῖα καὶ ὅπου ὑπάρχει μεγάλη χρῆσις τοῦ ἅλατος. Ἕως τώρα, μοὶ φαίνεται, ἔχομεν 53 ἁλαταποθήκας, αἱ ὁποῖαι ὅμως κοστίζουν πολὺ ἕνεκα τῆς μεταφορᾶς, τῶν ἐνοικίων τῶν ἀποθηκῶν, τῶν φυλάκων, τῆς φύρας. Παρετηρήθη δὲ ὅτι ὅπου δὲν ὑπάρχουν ἁλαταποθῆκαι, τὸ ἅλας εἶχε καταντήσει 40 λεπτὰ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Σύρον, ὅπου τὸ ἐμπόριον φέρει ὅσον θέλετε ἅλας, ἐν τούτοις καὶ ἐκεῖ ἐκάμαμεν κατ’ αἴτησιν τῶν κατοίκων ἁλαταποθήκην, καὶ ὁ κόσμος εὐλογεῖ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ ἔθνος. Εὐχαριστοῦνται νὰ πληρόνουν ἤδη τὰ 15 λεπτὰ, ἐνῷ πρὶν ἐπλήροναν 30 (θόρυβος).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον δὲν εἶναι συζήτησις· μοῦ κακοφαίνεται ὅτι ὁ κύριος Χρηστίδης εἶπεν ὅτι εἶναι ἐχθρὸς τῶν προφορικῶν ἐκθέσεων.

§64ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ βολιδοσκοπήσω τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ, κύριοι, θέλω νὰ εὐκολύνω τὴν σύστασιν ἁλαταποθηκῶν· ἠδύνατο νὰ ὑπάρχουν εἰς ὅλα τὰ μέρη, διὰ νὰ ἔχωμεν πρόχειρον τὸ ἅλας καὶ νὰ μὴ βιάζωνται οἱ ἄνθρωποι νὰ φέρουν ξένον, διότι ὅταν τὸ ἅλας γίνεται εἰς μίαν νῆσον καὶ καταντήσῃ 40 λεπτὰ, ἐκεῖ θὰ γείνῃ λαθρεμπόριον. Εἰς τὴν Ἄνδρον, κύριοι, συνεστήσαμεν τρεῖς ἁλαταποθήκας, εἰς τὴν Τῆνον δύω καὶ ἀλλαχοῦ, ὅπου τὸ ἅλας εἶχε φθάσει εἰς 1 δραχμήν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν, κύριοι, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἔχομεν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου περὶ ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον. «Ἄρθρον μόνον. Ἡ ἰσχὺς τοῦ ἀπὸ 31 Ἰανουαρίου 1864 ὑπὸ στοιχ. ΚΗʹ νόμου περὶ ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἐπιμισθίων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων παρατείνεται καὶ δι’ ὅλον τὸ ἔτος 1873. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 10 Μαΐου 1873.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.»

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ παραδέχεται ἡ Βουλὴ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν;

§67ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§68ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, κύριοι, πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ ὁδοποιΐας. Καλὸν εἶναι, νομίζω, νὰ ἠξεύρωμεν πόσαι ὁδοὶ εἶναι περαιωμέναι, πόσαι εἶναι ἐκκρεμεῖς, πόσα ἐδαπανήθησαν διὰ κάθε χιλιόμετρον καὶ πόσα ἐξοδεύονται διὰ τὴν συντήρησιν κατὰ χιλιόμετρον. Πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ λάβωμεν πληροφορίας κατ’ ἐπαρχίας, διότι εἰς πολλὰς ἐπαρχίας τὰ ἔξοδα εἶναι διπλάσια· πρὸς τούτοις θέλομεν νὰ πληροφορηθῶμεν καὶ ποῖαι ὁδοὶ εἶναι εἰς πλήρη ἐνέργειαν, εἰς ποίας διέρχονται φορτηγοὶ ἅμαξαι καὶ εἰς ποίας ὄχι· αὗται αἱ πληροφορίαι εἶναι ἀναγκαῖαι διὰ νὰ μᾶς φωτίσωσι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὁδοποιΐας. Παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς δώσῃ αὐτὰς τὰς πληροφορίας πρὶν ἔλθῃ ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως.

§69ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (πρωθυπουργός). Τὰς πλείστας τῶν πληροφοριῶν ἔδοσα κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν συμβάσεων· ἐὰν δὲ ᾖναι ἀνάγκη καὶ ἄλλων, θέλω τὰς παρουσιάσει κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν μίαν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας τοῦ εἰρηνοδικείου Μυρτουντίων ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ συνέπειαν τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης περὶ εἰρηνοδικῶν· θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐστείλαμεν καὶ τὸ νομοσχέδιον.

§71ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, περὶ ἀπογραφῆς τῶν ἀῤῥένων συνδέεται μὲ τὸν νόμον περὶ ἐκλογῶν· θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ σπεύσῃ νὰ εἰσαγάγῃ τὴν ἔκθεσίν της, ὥστε νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νόμου ἐκείνου.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χθὲς διενεμήθησαν τὰ νομοσχέδια ὅλα· θὰ παρακαλέσω λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ καλέσῃ τὴν ἐπιτροπὴν ὅπως συντάξῃ τὴν ἔκθεσίν της. Προχθὲς ἐμείναμεν κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς παραγράφου 2 καὶ 3 τοῦ κεφαλαίου 11, ἔνθα πρόκειται περὶ καθυστερουμένων μισθῶν τῶν βουλευτῶν Ὀλυμπίας καὶ Ἠλείας. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ νὰ εὑρεθῇ τίνες ἦσαν παρόντες, ὅπως ἴδῃ τίνες ἐπληρώθησαν καὶ τίνες ὄχι.

§73ΡΩΜΑΙΟΣ. Ὅταν ἔλθῃ ὁ κατάλογος, τότε ψηφίζομεν.

§74ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Δὲν ἐννοῶ διὰ τίνα λόγον ζητεῖται τὸ ποσὸν τῶν 16,000 δραχμῶν· δι’ ἀντιμισθίαν βουλευτῶν; ἀλλὰ ποῦ εἶναι τὸ τεκμήριον ὅτι εἶναι βουλευταί, ἐνῷ αἱ ἐκλογαί των δὲν ἐπεκυρώθησαν; Χωρὶς νὰ γείνῃ ἀναγνώρισις αὐτῶν ὡς βουλευτῶν πῶς δικαιοῦνται εἰς ἀντιμισθίαν; ποῖος μοὶ ἐγγυᾶται ὅτι δὲν ἤθελεν ἀκυρωθῆ ἡ ἐκλογή των;

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε λοιπὸν ὑπὲρ τῆς ἀπαλείψεως. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, οἱ παραδεχόμενοι....

§76ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως... (Θόρυβος).

§77ΡΑΛΛΗΣ. Πιστεύω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὴν ἀπαίτησιν διὰ μιᾶς ψηφοφορίας, εἴτε δι’ ἀναστάσεως, εἴτε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, νὰ καταργήσῃ ῥητὸν γράμμα τοῦ Συντάγματος. Τὸ Σύνταγμα ὁρίζει ὅτι οἱ βουλευταὶ δικαιοῦνται νὰ λάβωσιν ἀποζημίωσιν, ὅταν ἐκτελέσωσι τὰ καθήκοντά των, καὶ ὁρίζει καὶ τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως. Πρὶν τεθῇ δὲ ἤδη εἰς ψηφοφορίαν τοιοῦτον ζήτημα, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ καὶ μάθῃ, ἂν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν πληρωμὴν τῆς ἀποζημιώσεως ἐξετέλεσαν τὰ καθήκοντά των, ἂν ἦσαν βουλευταί. Ἄλλως, θὰ ἔλθωμεν εἰς κατάργησιν ἄρθρου ῥητοῦ τοῦ Συντάγματος.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦλθον ἐν τῇ Βουλῇ ἀλλ’ ἠκυρώθησαν αἱ ἐκλογαί των, καὶ τῆς μὲν μιᾶς διετάχθη ἡ ἐπανάλειψις ἀλλὰ διελύθη ἡ Βουλὴ ἐν τῷ μεταξύ, τῆς δ’ ἑτέρας δὲν διετάχθη. Τοιοῦτόν τι ἔλαβε χώραν καὶ κατὰ τὴν βʹ. βουλευτικὴν Περίοδον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου, ἡ δὲ Βουλὴ τῆς γʹ. Περιόδου ἀπεφάσισε νὰ πληρωθῇ εἰς τοὺς βουλευτὰς Ζακύνθου ἡ ἀποζημίωσις.

§79ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Ἂν κατὰ τὸ παρελθὸν συνέβη τι ἡμαρτημένον, τοῦτο δὲν καθιέρωσεν ἀρχήν.

§80ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐξήγησις, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐδόσατε, ἀποδεικνύει ὅτι αὐτοὶ δὲν ἐξετέλεσαν τὰ καθήκοντά των, διότι τὰ καθήκοντα τοῦ βουλευτοῦ δὲν εἶναι ἡ ἐξέλεγξις, ἀλλὰ κυρίως τὰ μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ Προέδρου ἐρχόμενα ἔργα· ἀλλὰ κατὰ τὴν ά. σύνοδον τῆς γʹ. Περιόδου οἱ κύριοι οὗτοι δὲν ὑπῆρξαν βουλευταὶ, ἀφοῦ τὰ πληρεξούσιά των ἠκυρώθησαν, καὶ δὲν πρέπει οὔτε κἂν νὰ τεθῇ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν.

§81ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἡ πρότασις τῶν προαγορευσάντων μοὶ φαίνεται τόσον ὀρθὴ, προτεινόντων τὴν ἀπόῤῥιψιν, ὥστε τολμῶ νὰ παρακαλέσω τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἀποσύρῃ τὴν πρότασίν της, διότι εἰς Βουλὴν σοβαρὰν δὲν πρέπει νὰ γίνωνται ἀντικείμενον συζητήσεως τοιαῦτα ζητήματα.

§82ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὑπέρβασις τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί λέγει ἡ ἐπιτροπή; θέλει ν’ ἀποσύρῃ τὴν πρότασιν;

§84ΛΑΠΑΣ. Κύριοι, ἡμεῖς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν εἴπομεν, ὅτι καθὼς ἐπληρώθησαν καὶ ἄλλοι βουλευταὶ εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν εὑρεθέντες, ἂς πληρωθῶσι καὶ οὗτοι. Ἁπλῆν εὐχὴν ἐκάμαμεν. Ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ τοὺς δώσῃ αὐτὸ τὸ ποσὸν, ἂς τὸ δώσῃ, ἄλλως, ἂς τ’ ἀποῤῥίψῃ.

§85Η. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ 1869 ὡς πρὸς τὸν κ. Λομβάρδον, ὅστις χωρὶς νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν, διότι ἀκυρώθη ἡ ἐκλογή του, ἔλαβε τὴν χρηματικὴν ἀποζημίωσιν.

§86ΡΑΛΛΗΣ. Ἂν εἰς τὸ παρελθὸν ἔλαβε χώραν ἄτοπόν τι, δὲν θὰ εἰπῇ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ (θόρυβος).

§87ΜΙΛΗΣΗΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ λύσις τοῦ ζητήματος ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς φύσεως τῆς ἀποφάσεως τοῦ Σώματος. Ἂν ἡ ἀπόφασις ἐκείνη ᾖναι εἰδικὴ, δὲν δύνανται νὰ τὴν ἐπικαλεσθῶσιν ὡς προηγούμενον, ἂν κατ’ οὐσίαν δὲν ἦτον ὀρθή· ἂν δὲ ἡ ἀπόφασις ᾖναι γενικὴ, τότε πᾶσα εἰδικὴ κατηγορία πρέπει νὰ κανονισθῇ κατὰ τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μᾶς ἀναγνώσῃ τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς ἐκείνης· «Ἀκολούθως ἀνεγνώσθη ἔκθεσις τοῦ λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς, γνωμοδοτοῦσα νὰ προστεθῇ ἐν τῇ πιστώσει τῇ χορηγουμένῃ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ...»

§89ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὴ εἶναι εἰδική.

§90ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ εἰπῇ εἰδική; (θόρυβος).

§91ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἰδοὺ τί ἐννοεῖ· ὅτι τὸ Σῶμα ἀπεφάνθη εἰδικῶς ὅτι οἱ βουλευταὶ Ζακύνθου ἔπρεπε νὰ λάβουν τὴν ἀποζημίωσίν των. Τώρα, κύριε Πρόεδρε, ἵνα λάβουν ἀποζημίωσιν καὶ ἕτεροι βουλευταὶ ἀπαιτεῖται δευτέρα ἀπόφασις· ἐγὼ δὲ δηλῶ ἀπὸ τοῦδε ὅτι εἶμαι ἐναντίος.

§92ΛΑΠΑΣ. Ἂν καὶ αὐτοὶ εὑρίσκωνται εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ οἱ βουλευταὶ Ζακύνθου, διὰ τί νὰ μὴ λάβουν ὡς ἔλαβον ἐκεῖνοι; πῶς δι’ ἐκείνους ἦτο δίκαιον; Ἔπειτα δὲ ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ, καὶ πρέπει νὰ δώσῃ ἕνα παράδειγμα εἰς τοὺς ὑπουργοὺς νὰ μὴ παίρνουν ἕνα βουλευτὴν ἀπὸ τὸ αὐτὶ καὶ νὰ τὸν πετοῦν ἔξω, ὡς τὸ ἔκαμαν διὰ τὸν Λομβάρδον.

§93ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ὑπερεπαινῶ τὰ αἰσθήματα τῆς ἐπιτροπῆς, διότι προέρχονται ἀπὸ ὑπερβολικὸν ζῆλον μήπως ἐπέλθῃ ἀδικία τις· ἡ Βουλὴ ὅμως πρέπει νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τοῦ δικαίου τῆς αἰτήσεως. Ἴσως ἡ παροῦσα ὑπόθεσις πρὸς τὴν τῶν βουλευτῶν Ζακύνθου ἔχει πολλὴν τὴν ὁμοιότητα· τόσον ὅμως αὕτη καθὼς καὶ ἐκείνη λέγω ὅτι εἶναι καθαρῶς ἄδικοι. Ἐπὶ τῆς ἄλλης ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς γενομένη εἶναι ἤδη σεβαστὴ, ἀλλὰ δὲν πρέπει, διότι ἡ σημερινὴ ὑπόθεσις ἔχει ὁμοιότητα πρὸς ἐκείνην, νὰ γείνῃ παραδεκτή. Ἐγὼ οὐ μόνον ἀποκρούω τὴν πρότασιν, ἀλλὰ καὶ παρακαλῶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ τὴν ἀποσύρουν, καὶ ἂς ᾖναι βέβαια, ὅτι θὰ πράξωσιν ἔργον δίκαιον καὶ ἀξιοπρεπές.

§94ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ. Ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν νομιμότητα, ἅμα δὲ καὶ τὴν δικαιοσύνην. Τὸ ζήτημα ἔχει δύω ἐπόψεις· ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς αὐστηρᾶς νομιμότητος δὲν πρέπει νὰ ἀμφιβάλλωμεν ὅτι δὲ ὀφείλομεν νὰ χορηγήσωμεν αὐτὸ τὸ ποσόν· ἀλλὰ δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς δικαιοσύνης καὶ τότε δύναται νὰ παράσχῃ τὴν ἀποζημίωσιν. Ἡ Βουλὴ δὲν λύει τὰ ζητήματα πάντοτε ὑπὸ τὴν πρώτην ἔποψιν τῆς αὐστηρᾶς νομιμότητος, δυναμένη ἐνίοτε νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἀρχὴν sum mum jus summa injurian, στέργουσα τὴν δικαιοσύνην μᾶλλον ἢ τὴν νομιμότητα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ προηγούμενον τῶν βουλευτῶν Ζακύνθου, ἡ Βουλὴ ἐνόμισε τότε δίκαιον νὰ χορηγήσῃ τὴν ἀποζημίωσιν, ὁρμωμένη ἀπὸ τὸν λόγον τῆς ἀπολύτου δικαιοσύνης. Σήμερον ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀποφανθῇ ἄλλως καὶ νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε ἔδωκε, καθὼς ὁ κύριος Λάπας σᾶς εἶπεν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ πιστεύῃ ὅτι κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐξεβλήθησαν καὶ οἱ νῦν ἐνιστάμενοι βουλευταὶ ὡς ἐξεβλήθησαν οἱ Ζακύνθιοι, τότε θέλει ἀποδώσει τὴν ἀποζημίωσιν· ἐὰν δὲ πιστεύῃ ὅτι δὲν ἐξεβλήθησαν κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, θέλει ἀρνηθῇ τὴν ἀποζημίωσιν. Φρονῶ ἑπομένως ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ τὸ προηγούμενον· τὸ Σῶμα δὲν δεσμεύεται ἐκ τούτου, διότι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀρχὴν δεδικασμένου, ὡς ἔχουσι τοιαύτην τὰ τακτικὰ δικαστήρια. — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι, ἐὰν τοιοῦτόν τι πράξῃ ἡ Βουλὴ, θὰ πράξῃ ὑπέρβασιν καθηκόντων· τὸ Σύνταγμα, οἴδατε, ὁρίζει πότε ὀφείλεται ἡ ἀποζημίωσις· πρέπει τις νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς βουλευτὴς, βουλευτὴς δὲ εἶναι ὁ δεκτὸς γενόμενος ὡς τοιοῦτος. Εἰς αὐτὴν μόνην τὴν περίπτωσιν δύναται νὰ τῷ δοθῇ ἀποζημίωσις· εἰς πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν οὐχὶ, ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ. Καὶ ἂν δοθῇ παρ’ αὐτῆς, ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ζητήσῃ δικαστικῶς νὰ ἐπιστραφῶσι τὰ δοθέντα, διότι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ὑπερπηδήσῃ τὰ ὅρια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τῇ διαγράφει τὸ Σύνταγμα. Πᾶσα ἄλλη παραχώρησις διὰ νόμου μόνον δύναται νὰ γείνῃ.

§95ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ θέλοντες νὰ συσχετίσωσι τὴν ἀποζημίωσιν τῶν βουλευτῶν Ζακύνθου μὲ τὰς ζητουμένας σήμερον, σφάλλουν μεγάλως. Οἱ βουλευταὶ Ζακύνθου κατὰ τὸ 1868 ἦλθον εἰς τὴν Βουλὴν, εἰργάσθησαν μετὰ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τρεῖς μῆνας· ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν δὲν εἶναι ἐκπλήρωσις καθήκοντος συνταγματικοῦ; Οἱ βουλευταὶ Ζακύνθου εἰργάσθησαν· ἀλλὰ περιπλέον δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι οἱ βουλευταὶ Ζακύνθου ἐξῆλθον τοῦ περιβόλου τούτου ἀπὸ μίαν φορὰν ἀκατονόμαστον, τὴν ὁποίαν σήμερον δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπικρίνωμεν. Οἱ βουλευταὶ ἐκεῖνοι ἐξεπλήρωσαν τὰ καθήκοντά των, ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν ἐδαπάνησε τρεῖς μῆνας καὶ τοῦτο ἦτον ἐκπλήρωσις καθήκοντος. Πρέπει νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν δίκαιον λόγον καὶ ὄχι τὸν τυπικόν· πολλοὶ θέλουν νὰ ἦναι αὐστηρότεροι εἰς τὸν τύπον καὶ ὡς ἐκ τούτου παραβιάζουσι τὸ δίκαιον. Οἱ βουλευταὶ Ὀλυμπίας ἐξελέχθησαν, ἦλθον ἐδῶ, καὶ ὅταν ἤρχοντο νὰ γείνῃ ἡ ἐξέλεγξις, ἡ Βουλὴ διελύθη. Λοιπὸν οἱ βουλευταὶ αὐτοὶ οἱ δὶς ἐλθόντες καὶ ἔχοντες ἴσως δικαίωμα διπλῆς ἀποζημιώσεως δὲν δύναται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς μὴ ἐκπληρώσαντες τὰ καθήκοντά των. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν Ἠλείας· ἡ ἐκλογὴ ἠκυρώθη· ἐρωτῶ λοιπὸν, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσουν μίαν ἀποζημίωσιν; Ἡ Βουλὴ ὑπείκουσα εἰς τὸν τύπον, δύναται νὰ εἴπῃ ὄχι, οὐδέποτε ὅμως νὰ τοὺς καταδικάσῃ ὅτι δὲν ζητοῦν δίκαια.

§96Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Φρονῶ ὅτι ὁ προλαλήσας δὲν στηρίζεται εἰς τὸ δίκαιον, διότι, ἐὰν συνέβη νὰ ἀκυρωθῇ μία ἐκλογὴ κακῶς, δὲν ὑποτίθεται ὅτι οἱ ἐξελθόντες τοῦ περιβόλου εἶναι βουλευταὶ πρὸ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Βουλῆς, καθόσον δὲν εἰσῆλθον εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι δὲν δικαιοῦνται αὐτοὶ, οἵτινες δὲν ἀπέκτησαν τὰ προσόντα τοῦ βουλευτοῦ, νὰ λάβουν ἀποζημίωσιν· ὅτι δὲ διαφέρει ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἀπὸ τὴν τῆς Ζακύνθου, ἔχουν μέγα ἄδικον νὰ τὸ λέγουν, διότι καὶ αὐτοὶ ἐξεβλήθησαν πρὸ τῆς ἐξελέγξεως. Λοιπὸν εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ὑπάγονται ἀμφότεροι· καὶ ἐὰν τότε προέβη ἡ Βουλὴ προνομιακῶς, ἔκαμεν ἄδικον, διότι ἄλλως ἔπρεπε νὰ γείνῃ νόμος. Λοιπὸν φρονῶ ὅτι ἡ Βολὴ δὲν δύναται νὰ ἀποφαίνηται προνομιακῶς, ἀπαγορεύοντος τοῦ Συντάγματος· καὶ ἂν ἀποφανθῇ, θὰ γείνῃ νόμος. Λοιπὸν ἀποφαίνομαι ὅτι δὲν πρέπει νὰ λάβωσι τὴν ἀποζημίωσίν των οἱ περὶ ὧν πρόκειται. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, τότε πράττει ἄδικον.

§97ΓΙΟΛΔΑΣΗΣ. Καὶ τοῦ κυρίου Χρηστίδου ἠκυρώθη ἡ ἐκλογὴ, καὶ αὐτὸς ὑπάγεται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν· ἐζήτησε τὴν ἀποζημίωσίν του;

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτὰ, ὁ κ. Χρηστίδης οὐδέποτε τὴν γυρεύει.

§99ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔπρεπε νὰ τεθῇ καλλίτερον τὸ ζήτημα τοῦτο....

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Χρηστίδης τὴν ἐπῆρεν, ὅταν παίρνει 700 δραχμὰς κατὰ μῆνα.

§101ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μίαν περίπτωσιν, θεωρεῖται προνόμιον, καθότον δὲ ἀφορᾷ τὴν ἄλλην, ὡς δικαία περίπτωσις. Ἄλλο ἡ δικαία περίπτωσις καὶ ἄλλο τὸ προνόμιον· δικαία περίπτωσις εἶναι ἐκεῖνο τὸ πραγματικὸν ζήτημα, ἐὰν δικαίως ἀπεβλήθησαν· προνόμιον δὲ μία εἰδικὴ περίπτωσις, ἓν πραγματικὸν δίκαιον, τὸ ὁποῖον κατὰ ἰδίαν συνείδησιν θὰ τὸ λύσῃ· ὡς ἐκ τούτου σήμερον δύναται νὰ ἔχῃ ἄλλην ἰδέαν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, καταλάβετε τὰς ἕδρας σας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν...

§103ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§104ΤΣΟΚΡΗΣ. Πρέπει νὰ σηκωθοῦν 15 διὰ νὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε 15; (ἐγείρονται τινές)· δὲν εἶσθε λοιπὸν 15.

§106Α. ΡΟΥΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διατί δὲν θέλετε νὰ φανοῦν οἱ ψηφοφοροῦντες; Ἐγὼ λοιπὸν θὰ φέρω ἀντίῤῥησιν ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τοῦ κονδυλίου ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν τῶν ἀκυρωθεισῶν ἐκλογῶν Ὀλυμπίας καὶ Ἠλείας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται πλεῖστοι)· ἀπεῤῥίφθη ἡ ἀπάλειψις.

§108ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ ἐναντίον, κ. πρόεδρε· παρεδέχθη ἡ ἀπάλειψις.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ μὴν ᾖναι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὸ σημειούμενον αὐτὸ ποσὸν τῶν 16,000 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὀλίγοι)· ἀπεῤῥίφθη.

§110ΘΩΜΑΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ἐγὼ δὲν ἤκουσα ὡς καὶ πολλοὶ ἄλλοι.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντὶ νὰ ζητήσετε νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ζητήσατε τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§112ΜΑΚΡΗΣ. Τώρα, κύριοι, ἔρχεται τὸ τρίτον κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὴν μισθοδοσίαν τοῦ βουλευτοῦ Δωρίδος κ. Σαφάκα. Ὁ βουλευτὴς κ. Σαφάκας κατὰ τὴν κρίσιν μου καὶ τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὴν ἀποζημίωσιν, καθόσον ὑπηρέτησεν εἰς τὴν τρίτην σύνοδον τῆς πρώτης βουλευτικῆς περιόδου ἐπὶ ἕνα μῆνα σχεδόν· ἀκολούθως ὑπήχθη εἰς τὸ ἄρθρον 72 τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ προβιβαζόμενοι κατ’ ἐκλογὴν καὶ δεχόμενοι τὸν προβιβασμὸν παύουσιν ἀμέσως τῶν βουλευτικῶν καθηκόντων. Ὁ κ. Σαφάκας μετὰ ἕνα μῆνα ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς τρίτης συνόδου τῆς πρώτης βουλευτικῆς περιόδου ἦλθε καὶ ἐδέχθη τὸν βαθμόν του καὶ ἐπροβιβάσθη, καὶ κατὰ συνέπειαν ἔπαυσε νὰ ᾖναι βουλευτής. Τὸ ἄρθρον 75 τοῦ Συντάγματος περὶ ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν διαλαμβάνει τὰ ἑξῆς· «Οἱ ἐκπληρώσαντες τὰ χρέη των βουλευταὶ λαμβάνουσιν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου ἀποζημίωσιν δι’ ἑκάστην τακτικὴν σύνοδον δραχμὰς δισχιλίας» δὲν ὁρίζει καθὼς παρατηρεῖτε τὸν χρόνον, καὶ φέρω ἐν παραδείγματι τὸ ἑξῆς· ἐὰν ἐγὼ λάβω τώρα, κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, μίαν θέσιν ἔμμισθον, ἐννοεῖται ὅτι παύω νὰ ἦμαι βουλευτὴς, οὐχ ἧττον δικαιοῦμαι νὰ λάβω τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἔλαβον. Ὁ κ. Σαφάκας λοιπὸν δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ ἀποζημιωθοῦν ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἐκτὸς τούτου καὶ τὸ Σύνταγμα προστατεύει τὰ δίκαια τοῦ κ. Σαφάκα καὶ ἡ συνήθεια αὕτη τῆς Βουλῆς, καὶ ἐγὼ δὲν διστάζω νὰ τὰ ὑποστηρίξω, διότι καὶ δικαστικῶς δύναται νὰ τὰ λάβῃ.

§113Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὴν τρίτην σύνοδον τῆς πρώτης περιόδου ὑπῆρξε βουλευτής; Πόσοι χρόνοι ἐπέρασαν ἀπὸ τότε;

§114ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν ἦναι ἐπιτετραμμένον ἀπὸ τὸ Σύνταγμα νὰ λάβῃ ὁ προβιβαζόμενος, δὲν ἤθελε λάβει τὰς 2,000, ἀλλὰ τὸ ἐπίλοιπον.

§115ΜΑΚΡΗΣ. Ἔπειτα αὐτὸ τὸ ζήτημα ἂς ἐξετασθῇ, ἂν τὴν συμπλήρωσιν ἢ τὸ ὅλον πρέπει νὰ λάβῃ. Λοιπὸν ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ τὴν πρότασιν καὶ τὸ ἄλλο ἂς συζητηθῇ.

§116Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Μακρῆς, εἶναι παρερμηνεία καὶ οὐχὶ ἑρμηνεία· τὸ ἄρθρον λέγει· «Οἱ ἐκπληρώσαντες τὰ καθήκοντά των βουλευταὶ λαμβάνουν τὴν ἀποζημίωσίν των»· καὶ πότε ἐκπληροῦν τὰ καθήκοντά των; ὅταν εἶναι καὶ διαμείνουν βουλευταὶ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνόδου μέχρι τέλους αὐτῆς. Ἀλλὰ ἐδῶ ὑπῆρξε βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος μετὰ ταῦτα ἐπροβιβάσθη· ἀφοῦ δὲν ἐξεπλήρωσε μέχρι τέλους τὰ καθήκοντά του, πῶς ζητεῖ ἀποζημίωσιν; Ἡ ἀποζημίωσις εἶναι ἀδιαίρετος· πῶς ἔρχεται νὰ ζητήσῃ ἓν μέρος; Ἔπειτα, καθὼς παρετηρήσατε, θέλει δύω χιλιάδας, ὁλόκληρον δηλ. τὴν ἀποζημίωσιν.

§117ΛΑΠΑΣ. Δὲν ζητεῖ δύω χιλιάδας, ἀλλὰ τὸ ἐπίλοιπον.

§118Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Σαφάκας ὑπῆρξε βουλευτὴς τῆς πρώτης περιόδου τῆς τρίτης συνόδου· ἐν τούτοις ὑπῆρξε βουλευτὴς καὶ κατὰ τὸ 1869, διατί δὲν ἐζήτησε τότε τὸ δικαίωμά του;

§119ΜΑΚΡΗΣ. Πάντοτε τὸ ἐζήτησε.

§120Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἄλλη Βουλὴ τὸ ἀπέῤῥιψε;

§121ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν ἦλθεν εἰς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν.

§122ΡΑΛΛΗΣ. Δι’ εὐτελέστατα συμφέροντα μὴ θέλετε νὰ καταπίπτῃ ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Σώματος.

§123ΜΑΚΡΗΣ. Τὰ δικαιώματα τῶν βουλευτῶν δὲν εἶναι τυχαῖα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ νὰ τὰ παρατρέχῃ.

§124ΡΑΛΛΗΣ. Ἂς ὑπάγῃ εἰς τὰ δικαστήρια. Ὅταν ὅμως παρεγράφη μία ἀπαίτησις κατὰ τὸν περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμον, διατί τὴν φέρετε ἐδῶ;

§125ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, κατὰ τὰ 1869 ἔτυχε νὰ εὑρεθῶ εἰς μίαν συζήτησιν ἐκ βουλευτῶν· ὁ κ. Σαφάκας ἐζήτησε καὶ τότε νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, ἀλλὰ δὲν ἦλθε, διότι τότε ὁ Σαφάκας δὲν ἦλθεν εἰς Ἀθήνας. Ἐὰν ὁ κ. Σαφάκας ἔκαμε τὴν αἴτησιν θεραπείας, θὰ ἐξετάζετο ἂν ἤρχετο ἢ ὄχι.

§126ΣΑΦΑΚΑΣ. Εἶναι τὰ πρακτικὰ καὶ οἱ κατάλογοι· περίπου ἀπὸ ἕνα μῆνα εἰργαζόμην καὶ ἀκολούθως εἶχον ἀφήσει τὴν ἀπόδειξίν μου εἰς τὸν κ. Τσιριμῶκον διὰ νὰ λάβῃ τὴν ἀποζημίωσίν μου. Δὲν ἐννοῶ δὲ τώρα νὰ λάβω τὰς 2,000, ἂς μὲ δώσουν τὸ ὑπόλοιπον.

§127ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κατ’ ἀρχὴν, νομίζω, ὁ κ. Σαφάκας δικαιοῦται νὰ πληρωθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅρων τοῦ Συντάγματος, διότι ὑπῆρξε βουλευτὴς τῆς τρίτης συνόδου τῆς πρώτης περιόδου, διότι ἦλθε, συνεδρίαζε καὶ ἐψηφοφόρει· ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ τὸ μάθῃ εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ τὸ περιπλέον. Δὲν ἐννοῶ δὲ τὸν φίλον μου κ. Ῥάλλην νὰ ἐπικαλῆται τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους ἐπὶ μιᾶς περιστάσεως καὶ νὰ μὴ θέλῃ νὰ πράξῃ τοῦτο εἰς μίαν ἄλλην. Ὁ κ. Ῥάλλης ἔθεσε μίαν ἀρχὴν καὶ ἔθεσεν ὡς λόγον, ὅτι τινὲς ἐξῆλθον καὶ παρανόμως ἐξεβλήθησαν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐδόθη εἰς αὐτοὺς ἡ ἀποζημίωσις· λοιπὸν, ἐὰν θέλῃ νὰ ᾖναι συνεπὴς, διὰ τί ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξεβλήθησαν νομίμως δὲν παραδέχεται νὰ λάβουν ἀποζημίωσιν; καὶ τοιοῦτος εἶναι ὁ βουλευτὴς κ. Σαφάκας, ὅστις ἐψηφοφόρει, ἐξετέλει τὰ καθήκοντά του ὅπως ὁ νόμος διαλαμβάνει.

§128ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ῥητὸν, καὶ ὁ κύριος Ῥάλλης εἶχε δίκαιον πληρέστατα· «Οἱ ἐκπληρώσαντες τὰ καθήκοντά των βουλευταὶ λαμβάνουσιν...» Ἐννοεῖ ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων καθ’ ὅλην τὴν σύνοδον, διότι μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ ἀποχώρησις ἐκ τοῦ κοινοβουλίου εἶναι παραλογισμὸς νὰ καλῆται ἐκπλήρωσις καθηκόντων. Ὅταν ἔρχομαι καὶ ὁρκίζομαι καὶ ὕστερον ἀπὸ 3 ἡμέρας παραιτοῦμαι, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ λάβω ἀποζημίωσιν; Κατὰ τὴν ἰδέαν σας, θὰ μοῦ τὴν δώσητε. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ τοῦ ποσοῦ, πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς· δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τοῦτο, ἐὰν ἐξ ἀνυπερβλήτων κωλυμάτων προέλθῃ τοῦτο, ἐὰν δὲν ἐξαρτᾶται ἀπ’ ἐμέ. Ἀλλὰ ὅταν ἐγὼ ἑκουσίως ἀπεσύρθην, τότε εἶναι παραλογισμός· ἄλλως τε, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν δεκάκις νὰ πληρωθῶσι βουλευταὶ, διότι δέκα βουλευταὶ ἠμποροῦν ν’ ἀποσυρθοῦν. Λοιπὸν λέγω, ὅταν ἑκουσίως ἀποσύρεταί τις, δὲν ἔχει δικαίωμα προδήλως ἀποζημιώσεως· κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἰδέαν, θὰ παραβῶμεν τὸ Σύνταγμα, ἐὰν πληρώσωμεν.

§129ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κατὰ τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Καράπαυλος, εἶναι τὸ ν’ ἀποκόψωμεν τόσον μέρος ἐκ τῆς ἀποζημιώσεως ὅσον βουλευτὴς ὑπάρχει· θέλει τοὺς βουλευτὰς δεδεμένους ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου ἀδιακόπως καὶ νὰ μὴ ἀπουσιάζωσι· ζητεῖ δηλαδὴ ἀνέφικτα πράγματα. Κύριοι, τὴν ἀποζημίωσιν ὀφείλει νὰ τὴν λάβῃ ὅστις ἐξεπλήρωσε τὰ καθήκοντά του καὶ πρέπει νὰ ἤμεθα εἰλικρινεῖς· ὅλοι δὲν ἔχετε λάβει τὴν ἀποζημίωσίν σας;

§130ΤΙΝΕΣ. Εἶναι προκαταβολὴ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐλάβαμεν.

§131ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Λοιπὸν καὶ αὐτοὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ λάβουν προκαταβολήν· πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάῤῥος... (θόρυβος).

§132ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ πληρόνωνται εἰς τὸ τέλος.

§133ΛΑΠΑΣ. Καὶ μ’ ὅλον τοῦτο ἔρχονται πολλοὶ καὶ κάθηνται 10 ἡμέρας καὶ τὰς παίρνουν ὅλας.

§134ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κακά.

§135ΛΑΠΑΣ. Ἀλλ’ ἐν τούτοις τὰς παίρνουν.

§136ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ Σύνταγμα δὲν μᾶς πείθει, ἴσως διότι εἶναι ἔργον ἄλλων καὶ οὐχὶ ἡμῶν· ἂς μᾶς πείσῃ τοὐλάχιστον ὁ κανονισμὸς, ὅστις εἶναι ἔργον τῶν χειρῶν μας. Τί ψηφίζομεν ἤδη; τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς· καὶ τί κάμνομεν κατὰ τὸ κεφάλαιον αὐτό; ἀπολογισμόν. Ἂν ἔχῃ δικαίωμα ὁ κ. Σαφάκας, ἐκεῖ εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· ἂς κάμῃ αἴτησιν θεραπείας. Ἀλλὰ σήμερον ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων δυνάμεθα νὰ περιλάβωμεν κονδύλια παρελθουσῶν χρήσεων;

§137ΤΙΝΕΣ. Ψηφοφορία, κ. πρόεδρε.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, κύριοι, εἰς τὰς ἕδρας σας.

§139ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀπαρτία, κ. πρόεδρε.

§140Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Θὰ ἀποδειχθῇ ἀπὸ τὴν ψηφοφορίαν.

§141ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει μία πρότασις, κ. πρόεδρε, ἀπαράδεκτος λέγω ὅτι δὲν δύναται κονδύλιον παρελθουσῶν χρήσεων νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Εἶναι κεκλεισμένη χρῆσις. Εἶναι δυνατὸν, κ. ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ γείνῃ τοῦτο;

§142ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Οἱ ὑπουργοὶ δὲν ἀναμιγνύονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀπολογισμὸν τῆς Βουλῆς.

§143ΡΑΛΛΗΣ. Εἶσθε βουλευτής.

§144ΥΠΟΥΡΓ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ὡς ὑπουργὸν μὲ ἐρωτᾶτε.

§145ΡΑΛΛΗΣ. Ὡς πεπειραμένου ζητῶ τὴν γνώμην σας.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίθεται τὸ ζήτημα τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως, ὅτι δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πρότασις τοιαύτη, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸν ἀπολογισμόν· λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται;

§147ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον....

§149ΣΑΡΑΒΑΣ. Περὶ τίνος πρόκειται; (ὁ κ. Ῥάλλης διαλέγεται πρὸς τὸν κ. Σαράβαν ἰδιαιτέρως).

§150ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἄν ἐνόησα καλῶς τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Ῥάλλη, εἶναι ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀποφασίζῃ περὶ τῶν ἐξόδων τῆς συνόδου, δὲν δύναται ὅμως νὰ ἔχῃ, ὅπως ὁ γενικὸς προϋπολογισμὸ τοῦ Κράτους, ἔξοδα κεκλεισμένων χρήσεων. Κατ’ αὐτὸ εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος, καὶ λέγω, δὲν δύναται.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥάλλῃ περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται πολλοί).

§152Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κ. πρόεδρε, διότι δὲν εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύω ψηφολέκται. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥάλλη περὶ τοῦ ἀπαραδέκτου....

§154ΤΙΝΕΣ. Ἀπεῤῥίφθη αὐτό.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς ἀπεῤῥίφθη; ὁ κανονισμὸς λέγει ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς δύναται νὰ γείνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§156ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θέλουν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, νὰ μὴ φύγουν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς θὰ φύγουν; Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥάλλη λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως).

§158ΘΩΜΑΣ. Εἶναι πολλοὶ εἰς τὰ δωμάτια, κ. Πρόεδρε· ἂν ἔβγουν ἔξω, θὰ πᾶνε 120.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι πλήρης. Λύεται ἡ συνεδρίασις Ὥρα 12 παρὰ 10|60 Π. Μ.