1873.03.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14

Τῆς 30 Μαρτίου 1873.

(Παρασκευή).

(Ὥρα 2 Μ. Μ.)

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Σπετσῶν.

§2ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ κατὰ πλειονοψηφίαν τὴν ἀκύρωσιν τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς τῆς νήσου Σπετσῶν καὶ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς». Ἔκθεσις μειονοψηφίας. «Οἱ δὲ κάτωθεν ὑπογεγραμμένοι, εὑρόντες τά τε πρωτόκολλα τῆς ψηφοφορίας καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐφορευτ. ἐπιτροπῆς ἐν πλήρει τάξει καὶ φέροντα ἅπαντας τοὺς νομίμους τύπους, παρατηροῦσι τὰ ἑξῆς· ὅτι ἡ δωροδοκία, δι’ ἣν κατηγορεῖται ἡ προκειμένη ἐκλογὴ καὶ ἥτις, ἐὰν ἀπεδεικνύετο, βεβαίως ἤθελε καταστήσει αὐτὴν ἄκυρον, ὡς προσβάλλουσα τὰ τιμαλφέστερα καὶ ἱερώτερα τοῦ πολίτου δικαιώματα, οὐδόλως ἀποδεικνύεται ἐξ οὐδενὸς ἐπισήμου ἐγγράφου· ὅτι ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων ὁ μὲν κ. Μανοῦσος ἐξελέχθη δίς, ὁ δὲ κ. Κουνουπιώτης τρὶς βουλευτὴς, τοῦθ’ ὅπερ ἀποτελεῖ σπουδαῖα τεκμήρια περὶ τῆς ἐν τῷ τόπῳ ἐπιῤῥοῆς αὐτῶν· ἀκούσαντες τὴν ἐνώπιον τοῦ τμήματος συζήτησιν, δὲν ἐπείσθησαν ὅτι τὸ μόλυσμα τῆς δωροδοκίας ἔλαβε χώραν ἐν τῇ προκειμένῃ περιστάσει, τὸ δὲ ἔγγραφον τοῦ κατὰ τὴν ἐκλογὴν παρασταθέντος ἀνακριτοῦ, ἐν ᾧ μνημονεύει ὅτι ἐγένετο μήνυσις περὶ δωροδοκίας, οὐδόλως ὑποδεικνύει ὅτι αὕτη ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ἀνακρίσεων, καί τοι προσεπάθησεν ἡ μειοψηφία ν’ ἀρνηθῇ τὰς περὶ τούτου ἀποδείξεις· ὅτι δὲ προκειμένου περὶ ἀκυρώσεως ἐκλογῆς, δέον αἱ ἀποδείξεις αὐτῆς νὰ ὦσι πλήρεις καὶ καταφανεῖς· διὰ ταῦτα προτείνουσι τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Σπετσῶν καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν κυρίων Α. Μανούσου καὶ Δ. Κουνουπιώτου, ἐχόντων ὅλα τὰ νόμιμα προσόντα.»

§3Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὰ ἐγκλήματα τὰ ὁποῖα καταισχύνουν τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, νοθεύουν τὴν ἀντιπροσωπείαν καὶ μεταβάλλουν τὴν ἀγαθὴν τῆς κοινωνίας γνώμην περὶ τῆς νομιμότητος, δὲν εἶναι μόνον ἡ βία καὶ ἡ καλπονόθευσις, εἶναι ἕτερον λίαν ἐπικίδυνον ἔγκλημα, ἡ ἐξώνησις τῶν συνειδήσεων διὰ τῶν χρημάτων, ἐναντίον τῆς θεμελιώδους ἀρχῆς, ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὔτε πωλεῖται, οὔτε ἀγοράζεται· διότι ἡ βία, εἶναι μὲν ἔγκλημα ἀποτρόπαιον, ἀλλὰ πράττεται ἀπὸ ὡρισμένην τάξιν ἀνθρώπων· εἶναι εὐεξέλεγκτον, δύναται ν’ ἀποδειχθῇ, δὲν ἐξαχρειόνει τὸν ἄνθρωπον, καταδεικνύει τὴν μοχθηρίαν τῶν ἐπεμβαινόντων, εἴτε δημόσιοι λειτουργοί εἶναι εἴτε ἄτομα· ἡ καλπονόθευσις εἶναι ἔργον ὀλίγων κακοήθων, εἶναι δὲ ὡσαύτως εὐεξέλεγκτος. Ἡ κοινωνία ἔχει κατ’ αὐτῆς τὸν ποινικὸν νόμον, ὅστις ἐπιβάλλει εἱρκτὴν καὶ δεσμά· ὁ ἄνθρωπος ὅμως μένει εἰς τὴν θέσιν του· ὁ ἄνθρωπος φερόμενος διὰ τῆς βίας ἐνώπιον τῆς σφαιριοδόχου κάλπης, φρυάττει, διαμαρτύρεται. Ἡ δωροδοκία ὅμως, κύριοι, εἶναι φοβερά· δὲν καταισχύνει μόνον τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, ἀλλὰ συνειθίζει τὸν ἄνθρωπον νὰ τείνῃ τὴν χεῖρα πρὸς ἐκεῖνον, ὅστις θέλει νὰ τὸν ἀγοράσῃ. Ὡς κτῆνος φέρεται εἰς τὴν κάλπην καὶ ἐπὶ τέλους νομίζει ὅτι πράττει ἔργον ἐπιτρεπόμενον ἀπὸ τοὺς νόμους, καὶ οὐ μόνον τὸ νομίζει, ἀλλὰ ζητεῖ νὰ τὸ ἐμπνεύσῃ καὶ εἰς ἄλλους. Τὸ νὰ ἐπιμείνῃ τις ἀναπτύσσων τὴν δωροδοκίαν, εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ τὴν ἐνθαῤῥύνῃ, καὶ πιστεύω ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν φρονεῖ τὸ ἐναντίον. Ἂν λοιπὸν ἤμεθα ὅλοι σύμφωνοι ὅτι τόσον ἡ καλπονόθευσις, ὅσον καὶ ἡ πλαστογραφία πρέπει νὰ καταστηλιτευθοῦν, πιστεύω ὅτι δὲν πρέπει, ἂν εὑρεθῇ τις νὰ βεβαιώσῃ ὅτι ἔλαβε χώραν τὸ ἔγκλημα τῆς δωροδοκίας, νὰ μὴ ζητήσωμεν νὰ κατασταλῇ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ διαδοθῇ καὶ εἰς ἑτέρας ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι κατατρύχονται ἀπὸ ἀνάγκας, καὶ ἑπομένως κλεισθῶσιν αἱ θύραι εἰς τοὺς ἀληθεῖς ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους, ἀναδειχθῶσι δὲ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀγοράζουν τόσον εὔκολα. Πρόκειται περὶ τῆς ἐκλογῆς μιᾶς τῶν ἡρωϊκῶν νήσων, αἱ ὁποῖαι διεκρίθησαν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1821, καὶ ἡ ὁποία ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἕνα δῆμον ἔχοντα ψηφοφόρους 1200 ἕως 1500. Εἰς τὴν νῆσον ταύτην καὶ πρὸ τοῦ 1850, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ 1850 εἰσήχθη αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς ἐξαγορᾶς τῶν συνειδήσεων· ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ταύτης μέχρι σήμερον οὐδεμία ἐκλογὴ διεξήχθη ἄνευ χρηματικῶν θυσιῶν, ἄνευ ἀγορᾶς τῶν συνειδήσεων. Κατὰ τὰ 1859 αἱ ἀνταγωνιζόμεναι μερίδες ἐδαπάνησαν σημαντικὴν ποσότητα χρημάτων, τὴν δὲ δωροδοκίαν αὐτὴν ἐνήργησαν ἀδεῶς καὶ ἀπροκαλύπτως πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τῆς ἐξουσίας. Ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη κατηγορήθη, καὶ ὑπάρχουσιν εὐτυχῶς βουλευταὶ ἐνταῦθα, οἱ ὁποῖοι ἦσαν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 59, ἐνώπιον τῆς ὁποίας τὸ κακὸν αὐτὸ ἐξητάσθη διὰ μακρᾶς συζητήσεως. Διάφοροι σπουδαῖοι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης βουλευταὶ ἠγόρευσαν καταδείξαντες τὰς κακὰς συνεπείας τῆς τοιαύτης ἕξεως, ἡ δὲ Βουλὴ ὁμοθυμαδὸν παρεδέχθη ὅτι τὸ ἔγκλημα τοῦτο πρέπει νὰ τιμωρηθῇ, διότι δὲν ἐτελέσθη μόνον τότε, εἶχε τελεσθῇ καὶ πρότερον. Δὲν ὑπάρχει δὲ ποινὴ ἀνάλογος πρὸς τὸ ἀνοσιούργημα, διότι ὁ ποινικὸς νόμος δὲν ἐπιβάλλει παρὰ χρηματικὴν ποινὴν, ἥτις δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἀνωτέρα τῶν 500 δραχμῶν· τοιαύτη ὅμως ποινὴ εἶναι δυσανάλογος διὰ νὰ περιορίσῃ τὸ ἔγκλημα, καὶ μόνον ἡ ἀκύρωσις δύναται νὰ τὸ περιορίσῃ. Ὅταν ἡ Βουλὴ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἠκύρωσε τὴν ἐκλογὴν, ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης ἔφερεν ἀποτέλεσμα· τὸ ἔγκλημα ἐκόπασε μέχρι τοῦ 1862, ἀνεφάνη δὲ πάλιν κατὰ τὰ 1865. Τότε ἠγέρθη φωνὴ, κύριοι, καὶ ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐξήλεγξε τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς τοῦ 1865, καὶ ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου, ἀλλὰ δὲν ἐπιστεύθη, διότι δὲν ἐθεωρήθησαν ἀποχρῶσαι αἱ ἐνδείξεις περὶ τῆς δωροδοκίας τοῦ ἔτους ἐκείνου. Ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογὴ, ἀλλὰ δὲν ἐπεκυρώθη τὸ ἔγκλημα· ἐγένοντο καταδιώξεις, ἐξεδόθησαν βουλεύματα, παρεπέμφθησαν πολλοὶ εἰς δίκην καὶ κατεδικάσθησαν εἰς χρηματικὴν ποινὴν 500 δραχμῶν. Ἦλθεν ἡ ἐκλογὴ ἡ δημοτικὴ καὶ τὸ ἔγκλημα, κύριοι, ἐγένετο αὐθαδέστατον· 150 χιλιάδες δραχμαὶ ἐδαπανήθησαν ἀπὸ δύω ἀνταγωνιζομένας μερίδας. Εἰσήχθησαν τότε εἰς δίκην καὶ κατεδικάσθησαν εἰς χρηματικὴν ποινὴν 120 χιλιάδων δραχμῶν. Ἡ ἀπόφασις ἐξεδόθη κατὰ τὰ 1869 καὶ ἐζητήθη ἀναίρεσις· ὁ Ἄρειος Πάγος ἀνήρεσε τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν καὶ παρέπεμψε τοὺς καταδικασθέντας εἰς τὸ κακουργοδικεῖον, διότι ἐθεώρησε τὸ ἔγκλημα τοῦτο πολιτικὸν καὶ ἑπομένως ἁρμόδιον τὸ κακουργοδικεῖον. Ὑφίσταται δὲ εἰσέτι δίκη ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνόρκων. Εἰς τὰ 68 τὸ ἔγκλημα ἐπανελήφθη πάλιν, ἐγένοντο πάλιν ἐνστάσεις, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἔχει σκέψιν, διὰ τῆς ὁποίας καταδικάζει τὸ ἔγκλημα· ἐλπίζει ὅμως ὅτι μόνον ἡ καταδίωξις δύναται νὰ προλάβῃ τὸ κακόν. Εἰς τὰ 69 ἐπανελήφθη ἡ ἐκλογὴ, καὶ τὸ ἔγκλημα παρίσταται αὐθαδέστερον, καὶ πάλιν ἡ ἐπιτροπὴ ἐστιγμάτισε τὸ ἔγκλημα. Σπουδαῖαι συζητήσεις ἐγένοντο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ταύτης· εἶναι δὲ ἐκφραστικοὶ οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἐξεφώνησεν ὁ φίλος μου κύριος Ἀθαν. Πετιμεζᾶς, καὶ ἕτερος φίλος καὶ συνάδελφος, ὁ κύριος Τσιριμῶκος. Τὰ πρακτικὰ τῆς συζητήσεως ἐκείνης εἶναι ἐνταῦθα. Ὁ κ. Τσιριμῶκος εἶπεν, ὅτι ἂν παραδεχθῆτε τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ταύτης, κλείσατε ἑρμητικῶς τὰς θύρας τοῦ βουλευτηρίου, διότι διὰ τῶν χρημάτων καὶ τοὺς συγγενεῖς μου αὐτοὺς δύνανται ν’ ἀπομακρύνωσιν ἀπὸ τὴν ἐκλογήν. Τὴν γνώμην ταύτην ὑπεστήριξαν καὶ ἄλλοι, ἀλλ’ ἐν ἀμφιβολίᾳ καὶ διότι ἡ αὐστηρότης κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν δὲν εἶχεν ἀναπτυχθῆ ὡς ἀνεπτύχθη εἰς τὴν σημερινὴν Βουλὴν, ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη ἐπεκυρώθη. Ἦλθεν ἡ ἐκλογὴ ἡ ἐνεστῶσα, καὶ τί νομίζετε ἔλαβε χώραν; Πρακτορεῖα ἐσυστήθησαν ἀπὸ τῆς παραμονῆς τῆς ἐκλογῆς, συνεισφοραὶ κατεβλήθησαν, σπουδαῖα οἱ συμμορῖται κατέβαλον ποσὰ ἄλλος 5, ἄλλος 3 χιλιάδας δραχμῶν, οὐχὶ ὀλιγωτέρας τῶν 500 δραχμῶν, καὶ κατήρτισαν τὸ ποσὸν τῶν 45 χιλιάδων δραχμῶν. Εἶχον καταστήματα ὡρισμένα καὶ ἐκεῖ ὡδηγοῦντο ὡς κτήνη οἱ ψηφοφόροι, ἐκεῖ συνωμολογεῖτο τὸ ἀθέμιτον καὶ ἐπονείδιστον συνάλλαγμα τῆς δωροδοκίας. Ἐλάμβανον 25, 30 δραχμὰς καὶ μετέβαινον καὶ ἐψηφοφόρουν τοὺς μὲν ἐπιτυχόντας διὰ τῆς δεξιᾶς, τοὺς δὲ ἀποτυχόντας διὰ τῆς ἀριστερᾶς χειρός· διενέμοντο ἀδεῶς χρήματα καὶ ἐπωλοῦντο συνειδήσεις. Προσεκλήθη ὁ ἀνακριτὴς, σπεῦσε, εἶπον πολλοὶ, κύριε ἀνακριτὰ, ἐν ὀνόματι τοῦ νόμου καὶ τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν νὰ βεβαιώσῃς τὸ ἔγκλημα· μετέβη ὁ ἀνακριτὴς, εὗρε τὰ χρήματα, ἀλλὰ τί τοῦ εἶπον; τὰ ἔχομεν διὰ κρέατα· τοὺς ἐγένετο ἡ παρατήρησις, τόσας χιλιάδας δραχμὰς ἔχετε διὰ κρέατα;

§4ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς δὲν τὰ κατέσχε;

§5ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κατέσχε χρήματα εἰς χεῖρας πολλῶν ἀνθρώπων καὶ ἀνεχώρησεν· ἀπῆλθεν ἐκεῖ καὶ ὁ ἀντεισαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, ἀλλὰ δὲν ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του. Ταῦτα πάντα βεβαιοῦνται ἐκ τοῦ ἀντιγράφου, τὸν ὁποῖον εἶδον, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 28 Ἰανουαρίου, ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἀνακριτοῦ καὶ ἐκ τηλεγραφημάτων τοῦ εἰσαγγελέως, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ἡ ἀνάκρισις ἐξακολουθεῖ, διότι ἐξεδόθησαν κλητήρια ἐπικρίματα. Περιπλέον δὲ, κύριοι, 150 ἐμποροπλοίαρχοι ἀναφέρονται εἰς τὴν Βουλὴν ζητοῦντες θεραπείαν, διότι τὸ κακὸν ἐμηδένισε τὴν ψῆφον τῶν οἰκοκυραίων αὐτῶν, τῶν ἐχόντων περισσότερα δικαιώματα εἰς τὸ νὰ ζητοῦν τὴν εὐνομίαν καὶ τὴν καλὴν διοίκησιν. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς τί λέγουν; παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν νὰ θέσῃ φραγμὸν εἰς τὸ ἔγκλημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀτιμάζει τὴν νῆσον ἐκείνην, ἥτις διὰ τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς θυσίας πρὸς τὴν πατρίδα ἦτο ἀξία εὐλαβείας καὶ περιποιήσεως περισσοτέρας. Τίποτε δὲν μᾶς χρησιμεύει, λέγουν, ἡ ψῆφος ἀπέναντι ὀλίγων ἄλλων ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὰ διάφορα μέρη προσκαλοῦνται ἐκεῖ ἕνεκα τῆς ὑπερτιμήσεως τῆς ψήφου. 600 ἠγοράσθησαν διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν καὶ ἐμηδένισαν τὴν ψῆφον τῶν οἰκοκυραίων. Ἀλλὰ τὸ κακὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀρχὴν προγενεστέραν καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐτιμωρήθη προσηκόντως, διότι ἡ Βουλὴ δὲν ἠθέλησε νὰ φανῇ αὐστηρὰ; πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ ῥιζικῶς, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν δικαίαν καὶ εὐθεῖαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Δήμαρχος ἀξιότιμος (καὶ ὅταν λέγωμεν περὶ Δημάρχου Σπετσῶν, ὁμιλοῦμεν περὶ τοῦ ἱκανωτέρου τοῦ δήμου ἐκείνου) βεβαιοῖ ταῦτα. Τί περισσότερον, κύριοι; εἷς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἡμῶν, κατὰ τῆς ἀξιοπιστίας τοῦ ὁποίου δὲν ἔχετε νὰ εἴπητέ τι, ὁ κ. Εὐθυμιόπουλος, βουλευτὴς Ναυπλίου, τυχὼν ἐν τῷ τμήματι καὶ προσκληθεὶς νὰ μᾶς ἐκθέσῃ τί γνωρίζει περὶ τῆς δωροδοκίας ἐν τῇ νήσῳ Σπετσῶν, ἀπήντησεν ὅτι ποτὲ δὲν ἐγένετο ἐκλογὴ ἄνευ δωροδοκίας. Δύω ἀξιωματικοὶ, εἷς λοχαγὸς Λ. Λεονάρδος, καὶ ἕτερός τις ἀξιωματικὸς ἐπανελθόντες ἐκ Σπετσῶν διηγοῦντο ἀναφανδὸν περὶ τῆς φανερᾶς καὶ ἀπροκαλύπτου ἐξαγορᾶς τῶν συνειδήσεων· διηγοῦντο ὅτι πολλοὶ προσερχόμενοι εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ μὴ εὑρίσκοντες χρήματα, ἐπανήρχοντο χωρὶς νὰ ψηφοφορήσωσι, καὶ μετὰ ταῦτα, ἀφοῦ ἐπληρώνοντο, ἐπανήρχοντο νὰ ψηφοφορήσωσι. Κατὰ τῆς παρατηρήσεως ταύτης οἱ ἐπιτυχόντες, προσελθόντες ἐν τῷ τμήματι, παρέστησαν ὡς μάρτυρα τὸν ὑποψήφιον κ. Βάμβαν, ὁ ὁποῖος καίτοι ἀποτυχὼν ἐνέκρινε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς καὶ οὐδεμίαν ὑπέβαλεν ἔνστασιν· τί εἶπεν ὅμως αὐτὸς ὁ μάρτυς; ὅτι εὑρισκόμενος ἐντὸς τοῦ καταστήματος τῆς ψηφοφορίας, δὲν ἀντελήφθη τῆς δωροδοκίας, ὅτι αὐτὸς λεπτὸν δὲν ἐδαπάνησε, καίτοι ἔλαβε 289 ψήφους· οὐδέποτε ὅμως, εἶπεν, ἔλειψαν αἱ χρηματικαὶ θυσίαι δι’ ἐξαγορὰν τῶν συνειδήσεων· προσέθηκε δὲ ὅτι ἡ δωροδοκία κατέστη ἔθιμον τοῦ τόπου. Οἱ ἐπιτυχόντες τὰ αὐτὰ σχεδὸν εἶπον, ὅτι τὸ ἔθιμον τοῦτο ἐκεῖ ἐξακολουθεῖ, ἀλλὰ δὲν ἐβγῆκαν ἕνεκα τῶν χρημάτων, ἀλλά διότι εἶχον τὴν πλειονοψηφίαν ἐν τῇ νήσῳ. Αὐτὰς, κύριοι, τὰς παρατηρήσεις ἔχον ὑπ’ ὄψιν τὸ τμῆμα καὶ σκεπτόμενον ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ τεθῇ φραγμὸς εἰς τὸ ἔγκλημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον καταισχύνει τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, νοθεύει τὴν ἀντιπροσωπείαν καὶ δύναται νὰ διαδοθῇ ὡς μόλυσμα καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας κατατρυχομένας ἀπὸ μυρίας ἀνάγκας, ἡ δὲ ἀντιπροσωπεία χάνει τὴν ἀξίαν της, διότι δυνάμεθα νὰ ἴδωμεν καὶ Ἰουδαίους παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ τόπου βουλευτὰς, ἐβασάνισε τὰ πράγματα καὶ δὲν ἔχει τὴν παραμικρὰν ἀμφιβολίαν νὰ πιστεύσῃ ὅτι εἰς τὴν νῆσον τῶν Σπετσῶν τὸ ἔγκλημα τῆς δωροδοκίας ἐτελέσθη μετὰ μεγαλειτέρας θρασύτητος καὶ ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐξελέχθησαν διὰ τοῦ ἀθεμίτου συναλλάγματος τῆς ἐξωνήσεως τῶν συνειδήσεων. Διὰ ταῦτα προτείνει τὴν ἀκύρωσιν, διὰ νὰ τεθῇ φραγμὸς εἰς τὸ ἔγκλημα τοῦτο, διότι ἡ ποινὴ ἡ ἐπιβαλλομένη ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ νόμου κατ’ οὐδεμίαν περίστασιν εἶναι ἀνωτέρα τῶν 500 δραχμῶν· κατὰ τίνων δὲ θὰ ἐπιβληθῇ; κατὰ τοῦ ἐργάτου, κατὰ τοῦ ναύτου, κατὰ τοῦ πένητος τοῦ δυναμένου νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν ἔνστασιν τῆς πενίας· διότι τί μέσον ἔχει ἡ πολιτεία νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ποινὴν αὐτὴν ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν; Θὰ τοὺς φυλακίσῃ· εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τοὺς τρέφῃ, διότι ποινὴν ἀσιτίας οὐδεὶς κῶδιξ τῶν ἐθνῶν διαγράφει, ἀλλ’ αὐτοὶ θὰ προτείνουν τὰ ἀποδεικτικὰ τῆς ἀκτημοσύνης καὶ θὰ τοὺς ἀπαλλάξωσιν ἀπὸ τὴν ποινὴν· ἡ ἀκύρωσις ὅμως τῆς ἐκλογῆς θὰ περιορίσῃ τὸ ἔγκλημα. Τὴν ἀσχημίαν τῆς δωροδοκίας, τὴν φοβερωτέραν πασῶν τῶν ἀσχημιῶν, ἔχετε βεβαιωμένην ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν, βεβαιωμένην ἀπὸ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς τοῦ 1859, ἀπὸ ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀπὸ τὴν μαρτυρίαν ἑνὸς ἀξιοτίμου συναδέλφου ἄλλης ἐπαρχίας. Ἠρχόμην, κύριοι, μὲ τὸ ἀτμόπλοιον, καὶ εἷς ἀξιότιμος φίλος, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἐνθυμοῦμαι....

§6ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Ὀρλάνδος.

§7ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μοὶ εἶπεν, αἰσχύνομαι διὰ τὰ γενόμενα ἐν Σπέτσαις, δὲν ἔχομεν πρόσωπον καθαρὸν νὰ προτάξωμεν ἐνώπιον τῆς κοινωνίας, δὲν ἔχομεν ἐλευθέρας ἐκλογὰς, ἡ δωροδοκία μᾶς ἀπεμάκρυνεν ἀπὸ τὰς ἐκλογάς. Τὰ χρήματα, κύριοι, τὴν πρώτην ἡμέραν ἦσαν 20 δραχμαί· ἐὰν δὲ καὶ οἱ ἀντίθετοι ἔδιδαν 20, τὰς ηὔξανον εἰς 30. Ἀληθὲς χρηματιστήριον! Εἰς μίαν βουλευτικὴν ἐκλογὴν ἡ ψῆφος ἀνέβη εἰς 15 ναπολεόνια. Αὐτὰ, κύριοι, εἶναι ἐκτεθειμένα ἐνώπιόν σας· τὰ ἠνέχθημεν εἰς τὰ 65, εἰς τὰ 68, εἰς τὰ 69· ἂν τὰ ἀνεχθῶμεν καὶ σήμερον, ἂς καθιερώσωμεν ὡς κανόνα ἀπαράβατον τὸ ἐπικρατοῦν τοῦτο ἔθιμον τῆς δωροδοκίας ἐν τῇ νήσῳ ταύτῃ καὶ ἂς εἴπωμεν ὅτι ἡ διαφθορὰ τῶν συνειδήσεων, ἡ ἐξώνησις αὐτῶν δὲν ἀποτελεῖ ἀκυρότητα ἐκλογῆς· θὰ ἤμεθα εἰλικρινέστεροι. Ἀλλὰ νὰ ἐπικυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν λέγοντες ὅτι δὲν ὑπῆρξε δωροδοκία, δὲν εἶναι ὀρθὸν, εἶναι ὕβρις πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Μία γνώμη ἐλέχθη ἐν τῷ τμήματι, ὅτι ἡ μυστικὴ ψηφοφορία ἀσφαλίζει τὴν συνείδησιν· ἀλλὰ, κύριοι, τοῦτο δὲν δύναται νὰ φέρῃ συγγνώμην ἐκλογῆς, διότι διεφθαρμένη συνείδησις εἶναι κατὰ διπλοῦν λόγον ἀξιοκατάκριτος· γνωρίζετε δὲ, κύριοι, ὅτι ὁ Σπετσιώτης θεωρεῖ τοῦτο νόμιμον καὶ δὲν τὸ παραβιάζει. Ὁ Ἀλβανὸς δὲν ἀνακαλεῖ τὸν λόγον του, εἶναι ἴδιον αὐτοῦ ἡ σταθερότης, ἔχομεν δὲ παραδείγματα εἰς τὰς Σπέτσας τοιαῦτα· ἔπειτα δὲ, κύριοι, ἐὰν δὲν τηρήσῃ τὴν ὑπόσχεσίν του, εἰς μίαν ἄλλην ἐκλογὴν δὲν λαμβάνει λεπτὸν ὁ ψηφοφόρος, ὅστις πωλεῖται. Λοιπὸν οὐδόλως δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ἡ γνώμη αὕτη, ὅτι μυστικῆς οὔσης τῆς ψηφοφορίας, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀμφιβάλλωμεν ὅτι δὲν ἐπέδρασεν εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἐκλογέων ἡ δωροδοκία. Ὅθεν δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἀποφανθῆ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως. Ἀλλὰ, κύριοι, ἐὰν γεννᾶται μικρὰ ἀμφιβολία ἐπὶ τῆς ἀληθείας τῶν ὅσα εἴπομεν, ἠμπορεῖ νὰ συμπληρωθῇ, νὰ γείνουν ἐξετάσεις· ἐγὼ δὲν ἔρχομαι, κύριοι, νὰ δείξω δυσμένειαν πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας, οὔτε νὰ περιποιηθῶ τοὺς ἄλλους· τιμῶ περισσότερον τοὺς ἐπιτυχόντας, διότι τοὺς ἐγνώρισα καὶ προτήτερα, καὶ ὀλιγώτερον τοὺς ἄλλους, ἐξαιρουμένου τοῦ κ. Θεοχάρη. Τὸ κάμνω ἀπὸ συναίσθησιν πρὸς τὸ καθῆκον, ἀπὸ μῖσος πρὸς τὸ ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον δύναται μίαν ἡμέραν νὰ ἐξασκήσῃ ἐπιῤῥοὴν καὶ κατ’ ἐμοῦ τοῦ ἰδίου· δὲν εἶμαι πλούσιος, ὥστε νὰ μὴ ἐνδιαφέρωμαι· διότι εἶδα εἰς τὸ τμῆμα πολλοὺς πλουσίους, οἱ ὁποῖοι εἶπον ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι δωροδοκία, ἀλλὰ πειθόμεθα ὅτι δὲν ἐπέδρασεν. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ πείθωνται, ἀλλ’ ἐγὼ πείθομαι καὶ φοβοῦμαι τὸ ἔγκλημα αὐτό· διὰ τοῦτο ἔρχομαι ἐνώπιόν σας καὶ ὑποβάλλω τὴν γνώμην αὐτὴν, καὶ σεῖς πράξετε ὅ,τι ἐγκρίνετε. Φρονῶ ὅτι ἐὰν ἀκυρώσετε τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν, θὰ ὑπηρετήσετε τὸν νόμον, τὴν ἠθικὴν, θὰ ἐμπνεύσετε δὲ τὴν εὐθύτητα εἰς τοὺς κατοίκους ἐκείνους, ἂν πέμψετε μίαν ἐπιτροπὴν καὶ μετὰ ταῦτα ἀποφανθῆτε. Ἓν πρᾶγμα εὑρίσκω, ὅτι ἐὰν εἴπωμεν τὸ ἐναντίον, δυσκόλως δυνάμεθα νὰ πείσωμεν τὴν κοινωνίαν ὅτι ἀπεφασίσαμεν ἀφατριάστως, ἀπὸ εὐλάβειαν πρὸς τοὺς νόμους καὶ τὰ ἐκλογικὰ δικαιώματα· τοὐλάχιστον ἐγὼ αὐτὴν τὴν γνώμην ἔχω καὶ τὴν ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἀπόκειται εἰς αὐτὴν νὰ ἀποφασίσῃ ὅ,τι θέλει.

§8ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ἐγὼ, κ. Πρόεδρε.

§9ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ κ. Βαλασόπουλος ἐζήτησε τὸν λόγον· μοῦ ὑπενθυμίζει μίαν γνώμην, τὴν ὁποίαν εἶχε κατὰ τὸ 1868 ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Τροιζηνίας· τότε εἶχε προταθῆ μία ἔνστασις, ὅτι ὁ κ. Κορυζῆς ἔδωκε χρήματα. Ποῦ νὰ εὕρω ἐγὼ τὰ χρήματα; εἶπεν· ὄχι, λέγει· ἐβάρεσαν ἕνα Γκιώνην καὶ ἐδόθησαν χρήματα καὶ πρέπει νὰ στείλωμεν ἐπιτροπήν· ἐξεγείρεται ὁ κ. Βαλασόπουλος νὰ ὑποστηρίξῃ αὐτὴν τὴν γνώμην καὶ λέγει: διὰ τῶν χρημάτων κατεστράφησαν αἱ Ἀθῆναι, διὰ τῶν χρημάτων κατεστράφη ἡ Ῥώμη, τὰ χρήματα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δηλητηριάζουν, καὶ ἀνάγκη νὰ τιμωρήσωμεν τὸ ἔγκλημα τῆς δωροδοκίας καὶ νὰ στείλωμεν ἐπιτροπήν.

§10ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐξαίρετα!

§11ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κάλλιστα. Δὲν ἤμην τότε ἐγὼ ἐδῶ· ἐὰν ἤμην, ἤθελα συμφωνήσει μὲ τὸν κ. Βαλασόπουλον, μὲ τὴν ἑξῆς ὅμως διαφοράν· ἐὰν δὲν ὑπῆρχον διόλου ἀποδείξεις, θὰ ἤμην ἐναντίος, διότι ἡ ἐπιτροπὴ πρέπει νὰ συμπληρώσῃ τὰς ἀποδείξεις· ἀλλ’ ἤδη εἶμαι ὑπὲρ τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐρεύνης, ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι οὐσιώδη καὶ δύνανται νὰ συντελέσωσιν ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως μιᾶς ἐκλογῆς. Ἑπομένως πρέπει νὰ ἐκλεχθῇ ἡ ἐπιτροπή.

§12ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Κορινθίας, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅσα εἶπον εἰς ἐκείνην τὴν ἀγόρευσίν μου, ὅτι τῷ ὄντι ἡ δωροδοκία εἶναι μία λύμη χειροτέρα πασῶν εἰς τὴν καταστροφὴν τοῦ δικαιώματος τῆς ψήφου· τῷ ὄντι συμφωνῶ μὲ τὸν προαγορεύσαντα ὅτι οὔτε ἡ καλπονόθευσις, οὔτε ἡ βία, οὔτε αἱ ἐπεμβάσεις αἱ κυβερνητικαὶ ἠμποροῦν νὰ ἀνταγωνισθοῦν μὲ τὴν δωροδοκίαν· ἡ διαφθορὰ τῶν συνειδήσεων, ἡ ἐξώνησις τῶν συνειδήσεων ἀποτελεῖ τεκμήριον, ὅτι μία κοινωνία εἶναι διεφθαρμένη, ὅτι αὐτὸ τὸ ἔθνος εἶναι εἰς τὴν ἔκπτωσίν του, εἰς τὴν κατάπτωσίν του· καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον ἕκαστος πολίτης πολιτευόμενος χρεωστεῖ νὰ καταδιώξῃ τὴν δωροδοκίαν μὲ ὅλα τὰ μέσα τῆς δυνάμεως τῆς νομοθετικῆς. Συμφωνῶ μὲ τὸν προαγορεύσαντα, ὅτι ἐὰν δὲν ἐπαρκῇ ὁ νόμος ὁ κατὰ τῆς δωροδοκίας, νὰ ψηφισθῇ ἕνας αὐστηρότερος· ἀλλ’ ἂς μὲ συγχωρήσῃ νὰ μὴν συμφωνήσω μὲ τὴν ἰδέαν του, μὲ τὴν γνώμην τοῦ τμήματος τοῦ προεξελέγξαντος τὴν ἐκλογὴν Σπετσῶν, διότι αὐτὴ ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Κορινθίας, καταστρέφει αὐτὸ τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ὑπερασπισθῇ· καταστρέφει, κύριοι, τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου, καταστρέφει τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐξασκήσεως τοῦ δικαιώματος τούτου. Ναί, κύριοι, ἡ δωροδοκία τῳόντι εἶναι ἓν ἔγκλημα, εἶναι μία ὁδὸς διὰ τῆς ὁποίας εἰσέρχονται εἰς τὴν Βουλὴν ὄχι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, ἀλλ’ οἱ διαφθείροντες τὸν λαὸν διὰ τῶν χρημάτων. Πῶς δύνασθε, κύριοι, νὰ μὴ ἀπελπισθῆτε ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ εἶδος θὰ καταντήσωμεν, καὶ χειρότερα, ὅταν μία γνώμη τῆς Βουλῆς, ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς στηρίζεται εἰς τί; εἰς τὰ ἀκούσματα, εἰς τὰς μηνύσεις, εἰς ἀναφοράς; ἀλλοίμονον, κύριοι, ἂν παραδεχθῆτε αὐτὴν τὴν ὀλεθρίαν ἀρχήν! Ποία ἐκλογὴ ἠμπορεῖ νὰ στηριχθῇ, καὶ ἂν ᾖναι νόμιμος, ὅταν οἱ ἀποτυχόντες ἔρχονται δι’ ἀναφορῶν καὶ μηνύσεων, ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει δωροδοκία, ἐκεῖ ἐπέμβασις, ἐκεῖ καλπονόθευσις καὶ διαφθορά; Τότε ποῦ στεκόμεθα; τί δύναται νὰ ἀντιταχθῇ εἰς αὐτὰ τὰ τεχνάσματα τὰ ἀνίσχυρα, τὰ παράνομα; Ποία, κύριοι, ἀπόδειξις ὅτι ὑπῆρξε δωροδοκία, διὰ νὰ δώσητε τὴν ψῆφόν σας εὐσυνειδήτως; Τί σᾶς λέγουν; ἔγειναν μηνύσεις. Ἔχουν ἀντίγραφον τῆς μηνύσεως καὶ τῆς βεβαιώσεως τοῦ ἀνακριτοῦ καὶ τοῦ εἰσαγγελέως. Ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις· οὐδεμίαν ἄλλην ἀπόδειξιν ἔχουν. Στηρίζατε λοιπὸν τὴν ψῆφόν σας εἰς τὰ ἀκούσματα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ λοχαγὸς, ὅτι ἐγένετο ἐξώνησις καὶ διαφθορὰ, καὶ τότε θὰ ἴδητε εἰς ποίαν πλάνην θὰ εὑρεθῇ τὸ κοινοβούλιον καὶ ὅλος ὁ κόσμος. Ὁ λόγος εἶναι σαθρὸς, δὲν εἶναι ἀληθής· εἶναι ἐπινοήματα τῶν ἀποτυχόντων. Δύω μῆνας, κύριοι, εἰς μίαν πόλιν τόσον στενὴν, τόσον μικρᾶς περιφερείας, ὅσον ἡ πόλις Σπετσῶν, δὲν ἠμποροῦσαν νὰ γείνουν ἀνακρίσεις ὅπως ἀνακαλύψουν τὴν ἀλήθειαν; Ἔφυγαν, λέγει· τοὺς ἐδιώξατε, λέγω ἐγώ.

§13Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τοὺς κατηγορουμένους;

§14ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς μάρτυρας· καὶ ἂν σεῖς νομίζετε ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ γνωρίζητε τὴν ἀνάκρισιν, σᾶς συγχαίρω.

§15Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὴν Σπάρτην ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ αὐτὸ τὸ ἔθιμον.

§16ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγουν ὅτι ἐδόθη μήνυσις· οὐδὲν ἄλλο γεγονὸς ἀναφέρουσιν. Ἔστρεψε λοιπὸν τὰς βάσεις ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Κορινθίας εἰς τὰς ἀναφοράς. Δὲν γνωρίζετε τί ὀλέθριον προηγούμενον θέλει κατασταθῆ εἰς τὸ κοινοβούλιον, ἂν εἰς τὰς μηνύσεις καὶ τὰς ἀναφορὰς στηρίξωμεν τὰς ἀποφάσεις τοῦ κοινοβουλίου. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι τὰ ὀλίγα ταῦτα, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐπαναλαμβάνω τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα, εἶναι ἀρκετὰ νὰ πείσουν ἕκαστον, ὅτι ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν παρεδέχθη τὸ τμῆμα, μὲ ὅλην τὴν ὑπόληψιν τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς αὐτὸ, καὶ τὴν ὁποίαν ἐξέφερεν ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ κ. Δημητριάδης, βουλευτὴς Κορινθίας, εἶναι ὅλως διόλου ὀλεθρία καὶ ἐπικίνδυνος καὶ ἐναντία τοῦ νόμου. Μὲ ὑπενθύμισε, κύριοι, ὅτι ἄλλοτε, εἰς τὰ 1868, ὑπεστήριξα ἀνακριτικὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν ἐκλογὴν Τροιζηνίας· ἀλλὰ, κύριοι, δὲν θέλω νὰ εἴπω τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐπιτροπῆς· τῷ ὄντι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἠμπόρεσε νὰ φέρῃ κἀνὲν ἀποτέλεσμα. Λέγω λοιπὸν ὅτι μία δικαστικὴ ἀνάκρισις τακτικὴ, ἡ ὁποία ἐκτελεῖται αὐστηρῶς ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν, καὶ μάλιστα τώρα ὅτε εἶναι ἰσόβιοι οἱ δικασταὶ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναπληρωθῇ διὰ τῆς ἀποστολῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς. Τότε ἔμεινα σύμφωνος μὲ τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς, σήμερον ὅμως, ὅτε ὑπάρχει ἡ ἐγγύησις τῆς ἰσοβιότητος, δὲν εἶμαι· τὰ μέλη τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ἁρμόδια νὰ κάμωσιν ἀνακρίσεις. Ἐὰν λοιπὸν ἡ ἀλήθεια ὑπῆρχε, σήμερον θὰ ἦσαν βουλεύματα διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ Βουλὴ ἐν γνώσει τοῦ γεγονότος θὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν της ἐναντίον τῆς ἐκλογῆς· μὴ ὑπαρχουσῶν ὅμως αὐτῶν τῶν ἀποδείξεων, πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἐπικυρώσει τὴν ἐκλογήν.

§17ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, ἀρκετά!

§18ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν εἶχον, κύριοι, κατὰ νοῦν νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν Σπετσῶν καὶ διότι πρὸς τοῦτο δὲν ἤμην ἀποχρώντως ἕτοιμος, καὶ διότι ἀκόμη δὲν μοὶ τὸ ἐπιτρέπει ἡ κατάστασις τῆς ὑγείας μου. Προεκλήθην ὅμως ἀπὸ τὸν βουλευτὴν Κορινθίας κ. Δημητριάδην. Ναὶ, ὁμολογῶ, ὅτι ὁ κύριος Δημητριάδης εἶπε μίαν ἀλήθειαν ἐντὸς τοῦ κοινοβουλίου, ὅτι ἐγὼ αὐτὸς κατὰ 1869 πρῶτος καὶ ὅσον ἠδυνήθην δριμέως κατηγόρησα τὴν ἐκλογὴν Σπετσῶν, ἐπὶ δωροδοκίᾳ κατηγορουμένην· ἐνθυμίζω ὅμως εἰς τὸν κύριον Δημητριάδην καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν, ἢ τοὐλάχιστον εἰς ἐκείνους τῶν βουλευτῶν, ὅσοι ἀπετέλουν μέρος τῆς Βουλῆς τοῦ 1869, ὅτι ἦτο διάφορα τὰ περιστατικὰ, τὰ ὁποῖα ἀπεδείκνυον τότε τὴν δωροδοκίαν, καθ’ ὅσον ἀμφότεραι αἱ διαμαχόμεναι μερίδες ὡμολόγουν (καὶ προσέταξε, κύριε Δημητριάδη, εἰς τοῦτο, διότι ὑπάρχει μεγίστη διαφορὰ) ἀμφότεραι αἱ διαμαχόμεναι μερίδες ὡμολόγησαν τὴν δωροδοκίαν, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι ἡ ἀποτυχοῦσα μερὶς ἔλεγεν ὅτι ἔδωκεν ὀλιγώτερα, ἡ δὲ ἐπιτυχοῦσα, ὅτι ἔδωκε περισσότερα. Λοιπὸν, κύριοι, ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου τὴν ὁμολογίαν τῶν ἐνδιαφερομένων, τὴν ὁποίαν οἱ νομικοὶ ἀποκαλοῦσιν βασίλισσαν τῶν ἀποδείξεων, δὲν ἠδυνάμην παρὰ μὲ ὅλας τὰς δυνάμεις τῶν πνευμόνων μου νὰ κατηγορήσω τὴν ἐκλογὴν, διότι κατ’ ἀρχὴν καὶ θεωρίαν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν ἀξιότιμον προαγορεύσαντα. Διὰ νὰ μὴ τὸ λησμονήσω ὅμως, παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Δημητριάδην, ὅτι ὁσάκις ἐπιτυγχάνει εἷς ἐκ τοῦ ἑνὸς συνδυασμοῦ, καὶ εἷς ἐκ τοῦ ἑτέρου εἰς τὴν νῆσον τῶν Σπετσῶν, δὲν ἐγείρεται τότε οὐδὲν παράπονον. Εἰς τὰ 1872 ἐπέτυχον ὁ μακαρίτης Κούτσης ἀφ’ ἑνός, καὶ ὁ κ. Κουνουπιώτης ἀφ’ ἑτέρου· οὐδὲν παράπονον ἠγέρθη ὅτι ἔλαβε χώραν δωροδοκία, καὶ ὅμως εἷς τῶν ἐπιστηριζόντων τὸν ἕτερον τούτων μοὶ ὡμολόγησεν, ὅτι ἔλαβε χώραν καὶ τότε δωροδοκία. Βλέπετε λοιπόν, κ. Δημητριάδη, ὅτι ἡ σημερινὴ πεποίθησις, τὴν ὁποίαν σεῖς ἐν καλῇ πίστει ἐσχηματίσατε, εἶναι ἀπόῤῥοια καὶ ἠχὼ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἠξεύρουν πολὺ καλὰ νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὰς ἀγαθὰς προαιρέσεις ἡμῶν, διότι ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἀγαθὴν προαίρεσιν νὰ περιστείλωμεν τὸ ἔγκλημα ἐκεῖνο τῆς δωροδοκίας. Καὶ ἂν ἦτο ἀληθές, φίλε Δημητριάδη, ὅ,τι μόνη ἡ ἱστορία τῶν Σπετσῶν μαρτυρεῖ, πῶς ὑπάρχει αἰωνία ἐκεῖ διαφθορὰ τῆς συνειδήσεως, καὶ διὰ τοῦτον καὶ μόνον τὸν λόγον, δι’ ὃν ἐφέρατε τὴν δέσμην ταύτην τῶν βιβλίων, εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή, θὰ ἦτον ὡσαύτως ἀληθὲς ὅτι καὶ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύετε, ἔπρεπε νὰ ἀκυρωθῇ (μολονότι σᾶς ὁμολογῶ ἐν τιμῇ ὅτι ἁγνοτέρα ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας δὲν ἐγένετο) καθ’ ὅσον ἡ ἱστορία τῆς Κορινθίας, καὶ ὁ ἴδιος μοῦ τὸ εἴπατε, εἶναι καλπονοθευτική.

§19Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι, ὄχι.

§20ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Δημητριάδη.

§21Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι καλλιτέρα ἀπὸ τὴν ἰδικήν σου, τώρα ἀπαντῶ.

§22ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Δημητριάδη. Δὲν σᾶς διέκοψα διόλου· μὲ προεκαλέσατε, δὲν εἶχα ὄρεξιν νὰ ὁμιλήσω. Ἐάν, λέγω, ἡ ἱστορία τοῦ ὅτι αἱ Σπέτσαι πάντοτε διὰ δωροδοκίας ἀνέδειξαν τοὺς βουλευτάς των ἢ τοὺς δημάρχους ἦναι ἀληθής, καὶ κατ’ αὐτὴν θέλετε ν’ ἀκυρώσητε τὴν προκειμένην ἐκλογήν, τότε κακῶς ἐπεκυρώσατε τὴν ἐκλογὴν Κορινθίας· καὶ ὁμολογῶ ὅτι κάλλιστα τὴν ἐπεκυρώσατε, διότι ἡ Κορινθία συνῆλθεν, ἔκαμε τὴν ἁγνοτέραν τῶν ἐκλογῶν καὶ εὐχαρίστως, κύριε Δημητριάδη, ἔδωκα τὴν ψῆφόν μου ὑπὲρ αὐτῆς. Δὲν εἶναι λοιπὸν τεκμήριον, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθὸν, ἐγένετο καὶ σήμερον. Συμφωνῶ λοιπὸν μεθ’ ὑμῶν καθ’ ὁλοκληρίαν κατ’ ἀρχὴν, ὅτι τὸ ἔγκλημα τῆς δωροδοκίας εἶναι ἐκ τῶν βδελυρωτέρων ἐγκλημάτων καὶ πρέπει νὰ τιμωρῆται· θὰ ὁμολογήσητε ὅμως καὶ ὑμεῖς ὡς δικαστικὸς ἄνθρωπος, ὅτι ἄνευ ἀποδείξεων οὐδέποτε πρέπει νὰ ἐκφέρῃ τις τὴν τολμηρὰν ταύτην ἔκφρασιν κατὰ μιᾶς ἐκλογῆς. Σᾶς ἐρωτῶ ἐν συνειδήσει καὶ ὡς δικηγόρον, ἂν ἡ γνώμη, ἥτις ἐκφράζεται ἀπὸ ἄνθρωπον ἐνδιαφερόμενον, ἦναι τεκμήριον ὅτι τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον κατηγορεῖ, εἶναι ἀληθές;

§23ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὡμολόγησε τὸ τμῆμα ὅλον.

§24ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν ἡ μερίς.......

§25ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι. Κατὰ τὴν ὁμολογίαν τῶν ἀποτυχόντων καὶ ἐπιτυχόντων, κατὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ κυρίου Εὐθυμοπούλου.......

§26ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς δώσω, τὸ δικαίωμα, νὰ σᾶς δώσω τὴν ψῆφόν μου νὰ τὴν διαθέσητε, ἐὰν μετὰ λόγου μὲ πείσητε, ὅτι ὅσα διϊσχυρίζεσθε εἶναι ἀληθῆ.

§27ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἀληθέστατα.

§28ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχετε ὑπομονήν· ἐὰν ἦναι ἀληθέστατα, σᾶς δίδω τὸ δικαίωμα νὰ διαθέσητε τὴν ψῆφόν μου.

§29ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν τὴν ἀγοράζομεν.

§30ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν τὴν ἀγοράζετε! εἶσθε ἀνάξιοι νὰ τὴν ἀγοράσητε, διότι δὲν πωλεῖται· ἀλλ’ ὅταν σᾶς τὴν δώσω νὰ τὴν διαθέσητε, δὲν εἶναι ἀγορά. Τίς μᾶς διαβεβαιοῖ, ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, τὸν ὁποῖον ὑπολήπτομαι, ἀντελήφθη πάνθ’ ὅσα ὁ κύριος Δημητριάδης διεβεβαίωσεν ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο; οὐδεὶς· ἔχω λοιπὸν τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τοῦτο εἶναι μία συκοφαντία κατὰ τῆς ἐκλογῆς.

§31ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ποῖος τὸ λέγει;

§32ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε· σᾶς ἤκουσα μὲ τόσην ἀπάθειαν, ὅση χαρακτηρίζει τὸν ἀπαθέστερον ἄνθρωπον. Λοιπὸν ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν ἐφετῶν δὲν μᾶς ἔδωκεν οὐδεμίαν πληροφορίαν· συκοφαντεῖται ἡ ἐκλογή. Τί εἶπεν ὁ Α. καὶ Β. ἀξιωματικὸς, περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔχω νὰ παρατηρήσω τίποτε, δὲν εἶναι ἀπόδειξις, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν πρέπει νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογήν. Θὰ ᾖναι ἀσύγγνωστος τόλμη τοιαύτη καταδίκη. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι δὲν ἐφέρατε τὴν ἐλαχίστην ἀπόδειξιν, ἀλλὰ μόνον συλλογισμούς. Ἐὰν τοιαύτη ᾖναι ἡ κατηγορία, τολμᾶτε νὰ προκαλῆτε σεῖς ἡμᾶς νὰ δώσωμεν τὴν ψῆφόν μας μέλαιναν; Εἶσθε ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ καθήκοντος τοῦ εὐσυνειδήτου; Δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς ἀντιτάξωμεν, ὅτι ἐν ὅσῳ δὲν σχηματίσωμεν πεποίθησιν περὶ ὅσων μᾶς λέγετε, ἐν ὅσῳ ἔχομεν πολλὰς ἀμφιβολίας ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη δὲν εἶναι ἀπόῤῥοια δωροδοκίας, δὲν εἴμεθα ἐντὸς τῶν ὅρων τῆς τιμῆς καὶ τοῦ καθήκοντος νὰ ὑπερψηφίσωμεν τὴν ἐκλογήν;

§33ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Στείλατε ἐπιτροπήν.

§34ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν συμβουλήν σας. Ἤθελον, κύριε συνάδελφε, σᾶς ἀκολουθήσει ὅταν μᾶς ἐφέρατέ τινας ἐνδείξεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηριχθῶμεν· δὲν ἔχετε οὔτε ἐνδείξεις, ἀλλὰ μόνον συκοφαντίαν ἔξωθεν ἐρχομένην κατὰ τῆς ἐκλογῆς· ἑπομένως ἐγὼ ἐπὶ τῆς συκοφαντίας δὲν οἰκοδομῶ χάριν τῆς τιμῆς τοῦ σώματος. Τὸ ἐννοῶ, ἐὰν ὑπάρχωσιν ἐνδείξεις ψιλαὶ, ἐλαφραὶ, νὰ προσβάλω τὴν ἐκλογὴν, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει οὐδεμία· ἐκ τοὐναντίου ἔχω νὰ σᾶς ἀντιτάξω ἓν ἰσχυρὸν καὶ μέγα τεκμήριον, ὅτι ὁσάκις ὑπάρχει ἀντίθετος συνδυασμὸς καὶ ἐπιτυγχάνει εἷς ἐκ τοῦ ἑνὸς καὶ εἷς ἐκ τοῦ ἑτέρου, ὄχι μόνον ἐκλογὴ δὲν κατηγορεῖται, ἀλλὰ καὶ ὑπερεπαινεῖται ὅτι εἶναι ἡ ἁγνοτέρα. Ἐν τοιαύτῃ λοιπὸν ἀμφιβολίᾳ διατελῶν καὶ ἐν τοιαύτῃ καταστάσει, πάλιν ἐπαναλαμβάνω εἰς τὸν κ. Δημητριάδην, ὅστις μὲ ἐπροκάλεσεν, ὀφείλω νὰ δώσω λευκὴν τὴν ψῆφόν μου, ψῆφον προερχομένην ἐξ ἁγνῆς πεποιθήσεως, καὶ διὰ τούτου τοῦ μέσου νὰ τιμωρήσω τὴν ἔξωθεν ἐρχομένην συκοφαντίαν· διότι ἄλλως, θὰ διατρέξωμεν τὸν κίνδυνον τῆς αὐθεντικῆς, οὕτως εἰπεῖν, ἐνισχύσεως αὐτῆς.

§35Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅταν ἔλαβα τὸν λόγον, δὲν εἶχα σκοπὸν οὔτε τὸν πανηγυρικὸν νὰ κάμω κἀνενὸς, οὔτε νὰ κατηγορήσω κἀνένα· εἶπα ὅτι θέλω ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην μου καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία νὰ τὴν ἀποδεχθῇ ἢ ὄχι. Ἐνόμισα καὶ ἐπιμένω ὅτι ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει ἔλλειψις ἐνδείξεων, ἀλλ’ ὑπάρχουν σχεδὸν ἀποδείξεις. Τί ἐχρειάζετο, κύριοι, νὰ παρουσιασθῇ ἀπὸ μέρους τῶν ἐνισταμένων πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐνστάσεως, ὅτι ὑπάρχει δωροδοκία; Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ λέγω οὐδὲν, καὶ δύναται ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νὰ ἀμφισβητήσῃ τὰ φῶτά μου, ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν πνευματικὴν ἰσχύν μου, οὐδέποτε ὅμως τὴν καλὴν πίστιν. Λέγω λοιπὸν ὅτι δὲν χρειάζεται τίποτε ἄλλο παρὰ, διαρκουσῶν τῶν ἐκλογῶν, νὰ γείνῃ μία ἔνστασις, νὰ καταγγελθῇ ἡ πρᾶξις ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης, ἡ ὁποία ἦτο παροῦσα, καὶ αὐτὴ νὰ ἐπιληφθῇ πρὶν ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα. Τοῦτο ἐγένετο εἰς τὰς 27 Ἰανουαρίου, δηλ. ἐγένετο καταγγελία, ἡ ὁποία λέγει ὅτι ὁ δεῖνα κατέβαλε 5000 δραχμὰς, ὁ δεῖνα 6000 δραχμὰς, ὁ ἄλλος 2000, ὁ ἄλλος 3000, ὁ ἄλλος 500 καὶ κατηρτίσθη αὐτὸ τὸ ποσόν· ὅτι ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα ἐψηφοφόρησε πωληθεὶς, καὶ μεταβαίνει ὁ ἀνακριτὴς καὶ λέγει καὶ βεβαιοῦται ὅτι ἤρξατο ἡ ἀνάκρισις ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης. Τώρα τί περιέχει ἡ ἀνάκρισις; Ὁ κ. Βαλασόπουλος ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ τὸ γνωρίζωμεν· ἔχει τὴν ἀξίωσιν ὁ κ. Τσιριμῶκος νὰ τοῦ εἴπῃ ὁ ἀνακριτὴς τὰ μυστήρια τῆς ἀνακρίσεως;

§36ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν τὸ εἶπα αὐτό.

§37ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καλὰ ἐκάματε, διότι δὲν τὸ εἴπατε. Ἔχομεν λοιπὸν μίαν βεβαίωσιν ὅτι κατηγγέλθη τοιαύτη πρᾶξις, ἔχομεν τὴν κακὴν ἕξιν τοῦ τόπου ἐκείνου ἀπὸ τοῦ 1850 ἀρξαμένην, βεβαιουμένην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀδιαλείπτως μέχρι τοῦ 1872. Διὰ τί κατὰ τὸ 1859 ἠκυρώθη ἡ ἐκλογή; διότι ἀπεδείχθη ὅτι ἔλαβε χώραν δωροδοκία, ὅτι ἡ δωροδοκία αὕτη ἔχει γένεσιν ἀπὸ τὸ 1850· ἔχομεν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει ὅτι ἔλαβε χώραν καὶ κατὰ τὸ 1865· ἔχει μάλιστα κάμει μίαν γλαφυρωτάτην ἔκθεσιν ὁ εἰσηγητὴς Βαλαωρίτης, ὅστις λέγει, ὅτι τοιαύτη δωροδοκία ἀποτελεῖ ἐκπόρνευσιν τοῦ δημοσίου δικαίου, ἀλλά, λέγει, δὲν ὑπάρχουν πλήρεις ἀποδείξεις καὶ διὰ τοῦτο τὸ τμῆμα ἀμφιβάλλει ἂν πρέπει νὰ τὴν παραδεχθῇ· ἔχομεν τὸ 1868, ὅτε ἐπαναλήφθη· ἔχομεν τὴν τελευταίαν. Ἀλλὰ τί λέγει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος; λέγει ὅτι τότε τὸ ὡμολόγησαν οἱ διάδικοι καὶ αὐτὸ εἶναι ἀπόδειξις· ἀλλ’ ἐφέτος δὲν τὸ ὡμολόγησαν; Ἔχομεν τὴν καταμήνυσιν· ἔχομεν τὴν βεβαίωσιν τοῦ εἰσαγγελέως, ὅτι εἶναι ἐκκρεμὴς ἡ ἀνάκρισις.

§38ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σᾶς εἶπεν ὁ Μανοῦσος ὅτι ἔδωκαν χρήματα;

§39ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἠμφισβήτησαν, ἀλλ’ εἶπον ὅτι καὶ οἱ ἄλλοι ἔδωκαν.

§40ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νὰ τοὺς ἐρωτήσωμεν τώρα.

§41ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα, δὲν τὸ ἀμφισβητοῦν. Τώρα τί συμπέρασμα εἶναι αὐτὸ, ὅπερ ἐπικαλεῖσθε λέγοντες ὅτι καὶ εἰς τὴν Κορινθίαν ἐγένοντο καλπονοθεύσεις, ἀλλ’ ὅτι ἤδη δὲν πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὸ προηγούμενον τοῦτο καὶ ἑπομένως ν’ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογήν; Δὲν εἶναι ἀληθὲς, φίλτατε καὶ διπλὲ συνάδελφε κύριε βουλευτὰ τῆς Φθιώτιδος, ὅτι εἰς Κόρινθον ἐγένετο ἀείποτε καλπονόθευσις, διότι κατὰ τὸ 1865 ἡ ἐκλογὴ τῆς Κορινθίας ὑπῆρξε νομιμωτάτη καὶ οὔτε ἔνστασις ἐγένετο καλπονοθεύσεως· κατὰ τὸ 1868 ἐγένετο καλπονόθευσις καὶ εἰς τὰ 1869, ἀλλ’ ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογή. Καὶ κατὰ τὰ 1865 ἔχω τὴν τιμὴν, ἀξιότιμε συνάδελφε, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἦτο καλλιτέρα ἀπὸ τὴν ἐκλογὴν Φθιώτιδος· διότι εἰς τὴν ἐκλογὴν Φθιώτιδος εἶχε παρουσιασθῆ ἕτερον εἶδος, ἡ συνδρομὴ τῆς ληστείας.

§42ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές, κύριε Δημητριάδη.

§43ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Εἴθε πάντοτε αἱ ἐκλογαὶ τῆς Κορινθίας νὰ ἦναι ὡς τῆς Φθιώτιδος.

§44ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναφέρητε αὐτὸ τὸ παράδειγμα. Ὑπεβάλαμεν λοιπὸν διὰ τῆς κατηγορίας, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, τὸ ἔθιμον τὸ ἐπονείδιστον τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ εἰς τὸν τόπον τοῦτον, καὶ ἦλθον πρὸς ὑποστήριξιν δύω μάρτυρες, ὁ Εὐθυμιόπουλος, κατὰ τῆς ἀξιοπιστίας τοῦ ὁποίου δὲν δύναταί τις ν’ ἀμφιβάλλῃ, ὅστις σᾶς εἶπε τί ἀντελήφθη ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν, καὶ ὁ εἰσαγγελεύς.

§45ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ κύριος Εὐθυμιόπουλος δὲν ἦτο παρών· τὸν πιστεύω περισσότερον παντὸς ἄλλου, ἀλλ’ ἐβεβαίωσεν ὅ,τι ἤκουσε καὶ ὄχι ὅ,τι ἀντελήφθη.

§46ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Θέλετε νὰ κάμητε συζήτησιν ἢ νὰ τὴν ἐπικυρώσετε ἀπ’ ἔξω; Χρεωστεῖτε ν’ ἀκούσητε. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι ἦλθον μάρτυρες, τοὺς ὁποίους προσήγαγον οἱ ἐπιτυχόντες ἐνώπιον τοῦ τμήματος, καὶ κατέθεσαν ὅτι εἶναι ἔθιμον τοῦ τόπου· ἐξ ἰδίας ἀκοῆς τὸ ἤκουσεν ὁ ἴδιος, ὄχι ὅτι ἐπληροφορήθη ἀπ’ ἄλλους ἐνδιαφερομένους, ἀπὸ τὸν Θεοχάρην, ἀλλ’ ἀπὸ τοὺς κατοίκους τοῦ τόπου ἐκείνου. Ἔχω μίαν ἀναφοράν· ὁ κύριος Λομβάρδος ἐπεκαλέσθη ἰδιωτικὰς ἐπιστολὰς ὡς τεκμήρια καὶ ἡ Βουλὴ ἔδωκε σύντονον προσοχὴν εἰς τοιαύτας ἐπιστολὰς, καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ πιστεύσωμεν ὅλως διόλου μίαν ἀναφοράν, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψαν 150 κάτοικοι τῆς νήσου ταύτης, διαμαρτυρόμενοι ὅτι δὲν ἐχρειάσθη ἡ ψῆφός των ἕνεκα τῆς ἀγορᾶς τῶν συνειδήσεων; Καὶ εἶναι ἀνάγκη αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ πιστευθοῦν, ἀλλ’ ἐγὼ λέγω ὅτι πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ πέμψῃ ἵνα λάβῃ πληροφορίας. Λέγει ὁ κύριος Βαλασόπουλος, τί πληροφορίας θὰ λάβωμεν; νὰ στείλωμεν δικαστάς· ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα τὰ μυστήρια τῆς ἀνακρίσεως νὰ τὰ φέρωμεν ἐνώπιόν σας, καὶ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ τοὺς ἐκλέξῃ διὰ νὰ ὑπάγουν νὰ ἐξετάσουν. Ὑπαρχούσης ἀναφορᾶς ἑκατὸν πεντήκοντα Σπετσιωτῶν, ὑπαρχούσης ἀναφορᾶς τοῦ δημάρχου, ὑφισταμένης ἐκκρεμοῦς ἀνακρίσεως, ὑπαρχούσης καταδικαστικῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι συκοφαντοῦμεν; Νομίζω ὅτι δὲν χρειάζονται ἄλλοι λόγοι διὰ νὰ πεισθῇ τις ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι παράνομος. Ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀνακριτοῦ λέγει ὅτι ἐπεδόθη μήνυσις, ἀλλὰ δὲν λέγει ἂν ἐβεβαιώθη τὸ ἔγκλημα. Ἰδοὺ, κύριοι, ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Σπετσῶν. «Πρὸς τὴν Σ. Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Εἶναι ἄδικον καὶ σκληρὸν καὶ ἄντικρυς ἐναντίον τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἡ φωνὴ καὶ τὰ δίκαια παράπονα τῆς ἱστορικῆς νήσου ἡμῶν ἐὰν δὲν εὕρωσιν ἀκρόασιν ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους. Τὴν ἱστορικὴν νῆσον ἡμῶν ἀπὸ τῆς ἐγκαθιδρύσεως ἐν Ἑλλάδι τοῦ ἀντιπροσωπευτικοῦ συστήματος, ἤτοι ἀπὸ τοῦ 1844, λυμαίνεται ἓν κακόηθες νόσημα, ἡ κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐνεργουμένη δωροδοκία. Τὰ δύω τρίτα τῶν κατὰ καιροὺς παρόντων ἐκλογέων διεφθάρησαν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε δὲν ἐννοοῦσιν ἄλλως πως νὰ ἐξασκήσωσι τὸ τιμαλφὲς αὑτῶν ἐκλογικὸν δικαίωμα, εἰμὴ διὰ χρηματικοῦ ἀντιτίμου, ὑψουμένου ἢ ἐλαττουμένου ἀναλόγως τοῦ πυρετοῦ ἢ τῆς ἐξάψεως τῶν διαγωνιζομένων μερίδων. Τὸ ῥιζωθὲν τοῦτο νόσημα γνωρίζουσα ὁμάς τις ἀνθρώπων, εἰς οὐδεμίαν ποτὲ ἄλλην ἐπαφὴν ἐρχομένη μετὰ τοῦ λαοῦ καὶ οὐδεμίαν ἐλπίδα ἐπιτυχίας τῶν φιλοδόξων σχεδίων της ἔχουσα, συνεταιρίζεται πολλὰς ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, καὶ καταθέτουσα ἓν ὑπέρογκον χρηματικὸν ποσὸν 40 μέχρι 50,000 δραχ. εἰς κοινὸν ταμεῖον, ἄρχεται ἐξωνοῦσα τὰς συνειδήσεις τοῦ διεφθαρμένου τούτου τῆς νήσου μας ὄχλου καὶ προβαίνει μέχρι τῆς τελευταίας ὥρας τῆς ψηφοφορίας εἰς τὸ ἔργον της ἀνενοχλήτως καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ ὅλων τῶν ἀρχῶν, διοικητικῶν, δικαστικῶν καὶ στρατιωτικῶν, ὡς νὰ ἦτον οὐχὶ παραδεδεγμένος ὁ τρόπος οὗτος τῆς ἐκλογῆς, ἀλλ’ ὡρισμένος διὰ ῥητῆς διατάξεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου νὰ γίνηται οὕτω πως. Μετὰ δὲ τὸ πέρας τῆς διαλογῆς τῆς οὕτω ἐγκληματικῶς ἐνεργηθείσης ἐκλογῆς οἱ ἀναδεικνυόμενοι ὡς πλειοψηφήσαντες βουλευταὶ μεταβαίνουν εἰς τὸ βουλευτήριον καὶ λαμβάνουσι μέρος εἰς τὸ μέγα τοῦ ἔθνους συμβούλιον, οὐχὶ ἀντιπροσωπεύοντες τὸν τόπον, ἀλλὰ καθαρῶς τὸ χρῆμά των. Κύριοι βουλευταί! ἀδικεῖτε καὶ τὸ ἔθνος καὶ τὴν ἱστορικὴν νῆσόν μας καὶ ὑμᾶς αὐτοὺς, παραδεχόμενοι ὡς συναδέλφους σας τοιούτους ἀντιπροσώπους. Ἡμεῖς καὶ οἱ φίλοι ἡμῶν, οἵτινες ἀποτελοῦμεν τὴν ἀνεξάρτητον μερίδα τοῦ τόπου, διότι περιφρονοῦμεν τὸ χρῆμα τῆς διαφθορέως ταύτης ἑταιρίας, δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβῶμεν ἅπαντες εἰς τὸ βουλευτήριον, ἢ ἄλλως πως νὰ διαμαρτυρηθῶμεν παρὰ διὰ τῆς ἀναφορᾶς μας ταύτης· δὲν δυνάμεθα νὰ χρησιμεύσωμεν ἄλλως πως μάρτυρες τοῦ πανδήμως κατὰ τὴν παροῦσαν ἐκλογὴν τελεσθέντος ἐγκλήματος τῆς δωροδοκίας ἢ διὰ τῆς κάτωθεν ὑπογραφῆς μας. Ἐμηνύσαμεν εἰς τὸν παρευρεθέντα κατὰ τὴν ἐκλογὴν κ. ἀνακριτὴν τούς τε δωροδοκήσαντας καὶ πολλοὺς τῶν δωροδοκηθέντων· αἱ ἀνακρίσεις ἐνεργήθησαν παρὰ τοῦ κ. ἀντεισαγγελέως τῶν ἐν Ναυπλίῳ ἐφετῶν κ. Παπαηλιοῦ καὶ παρὰ τοῦ ἰδίου ἀνακριτοῦ κ. Βάλβη· ἐπεραιώθησαν αὗται καὶ δὲν ἀπολείπεται ἢ ἡ ἔκδοσις τοῦ βουλεύματος. Ζητήσατε καὶ τὴν δικαστικὴν ταύτην μαρτυρίαν καὶ θέλετε πεισθῆ ὅτι δὲν διαμαρτυρόμεθα ἀδίκως. Σώσατε τὸν τόπον μας, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὸ ῥιζωθὲν τοῦτο νόσημα, ἐπιτρέψατε εἰς τὴν ἱστορικὴν νῆσον τῶν Σπετσῶν, ἥτις ἄλλοτε τοσαύτας θυσίας αἱμάτων καὶ χρημάτων ἀφειδῶς ἔχυσε διὰ τὴν παλινόρθωσιν τοῦ ἔθνους, νὰ ἀντιπροσωπευθῇ νομίμως· μὴ ἀφήσετε τοσαῦτα ἱερὰ δικαιώματα αὐτῆς νὰ λυμαίνηται, περιφρονοῦσα καὶ νόμους καὶ τὴν φοβερὰν ἐτυμηγορίαν σας ἑκάστοτε περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀντιπροσώπων της, μία ὁμὰς ἀνθρώπων, ἥτις διὰ τῶν χρημάτων της προφανῶς περιφρονεῖ τὰ πάντα, καὶ ὑμᾶς καὶ τὴν τιμωρίαν τῆς δικαιοσύνης. Ἀκυρώσατε ἅπαξ, δὶς καὶ τρὶς τὰς οὕτω πως ἐνεργουμένας τοῦ τόπου μας ἐκλογάς, διὰ νὰ σωφρονίσῃ τοὺς ἐγκληματοῦντας τούτους ἂν οὐχὶ ἄλλη τιμωρία, τουλάχιστον τῆς καταστροφῆς τοῦ βαλαντίου των, κτλ.» Εἶναι ἑκατὸν πεντήκοντα ὑπογραφαὶ ἐπικυρωμέναι ἀπὸ τὸν δήμαρχον. Ἔρχονται τόσοι ἐκλογεῖς, τόσοι οἰκοκυραῖοι, ἐμποροπλοίαρχοι, οἵτινες σᾶς λέγουν, ὅτι δὲν ἔγεινεν ἐκλογή, ὅτι ἡ γενομένη ἐκλογὴ εἶναι τοῦ χρήματος. Συκοφαντοῦμεν λοιπὸν ἡμεῖς; Τί κακὸν θὰ πάθουν οἱ ἐπιτυχόντες, ἂν ἔχοντες ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ νομίμου τῆς ἐκλογῆς, πέμψητε μίαν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν;

§47ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναγνώσητε, παρακαλῶ, τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ.

§48Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα (ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Ναυπλίῳ πλημμελειοδικῶν· Συνεπείᾳ τῆς χθὲς ἀνακοινωθείσης μοι τηλεγραφικῆς ἐγκυκλίου διαταγῆς τοῦ ὑπουργοῦ, ὑποβάλλω δι’ ὑμῶν ὧδε ἐκτεθειμένην τὴν περὶ τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς Σπετσῶν ἔκθεσίν μου. Ἐπειδὴ δὲ παρηγγέλθην νὰ μεταβῶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐνεργήσω ἀνακρίσεις ἐν γένει περὶ πάσης πράξεως, ἥτις ἤθελε συμβῆ πρὸ καὶ ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν, τούτου ἕνεκα ἐκτίθημι καὶ τὰ πρὸ καὶ τὰ κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν συμβάντα. Τὴν 21 Ἰανουαρίου ε. ε. ἀποβιβασθεὶς εἰς Σπέτσας ἔγνων παρὰ τοῦ εἰρηνοδίκου, ὅτι πρὸ δύω ἡμερῶν εἶχε συμβῆ ῥῆξις μεταξύ τινων, ἥτις διὰ τῆς μεσολαβήσεως τῶν ἀρχῶν προληφθεῖσα ἐματαιώθη. Κατὰ δὲ τὴν 23 συνέβη ἐπίσης ἔρις μεταξὺ τριῶν προσώπων, ἕνεκα τῆς ὁποίας συνελήφθησαν τὰ δύω καὶ ὡς φέροντα πιστόλια καὶ ἀντιστάντα δι’ ἀπειλῶν κατὰ τῆς ἀρχῆς, ἐπροσωποκρατήθησαν ἐπὶ 24 ὥρας. Περὶ τούτων τὴν ἐπιοῦσαν μοὶ ἐνεχειρίσθησαν ἀντεγκλήσεις ὡς καὶ μήνυσις περὶ δωροδοκίας, ἐφ’ ὧν ἐνηργήθησαν τὰ δέοντα. Ταῦτά εἰσι καὶ μόνα, ὅσα συνέβησαν πρὸ τῶν ἐκλογῶν, καὶ οὐδὲν πλέον. Τὰ δὲ κατὰ τὰς ἐκλογὰς συμβάντα εἰσὶ τὰ ἑξῆς. Κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας μοὶ κατηγγέλθη εἷς, ὅτι παρευρίσκετο εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς φέρων ξίφος. Ἅμα δὲ τῇ καταγγελίᾳ ταύτῃ παραχρῆμα μετέβην ἐπὶ τοῦ τόπου, ἔνθα δὲν εὗρον μὲν τὸν καταγγελθέντα ἐκεῖσε, ἐπληροφορήθην ὅμως παρὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ὁ εἰρημένος ἀληθῶς εἶχε μεταβῆ καὶ ἀπέλθει πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας φέρων τὸ ξίφος του· καὶ τῷ ὄντι, ἐξερχόμενος τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς, ἀπήντησα αὐτὸν ἐρχόμενον ἄνευ ξίφους. Ἡ δὲ ψηφοφορία ἤρξατο καὶ ἐπερατώθη κατὰ τὴν ἡμέραν ταύτην ἐν πλήρει τάξει καὶ ἡσυχίᾳ. Ὡσαύτως δὲ ἐν ἡσυχίᾳ καὶ τάξει ἤρξατο καὶ ἐπεραιώθη ἡ ψηφοφορία καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, καθ’ ἣν μοὶ ἐνεχειρίσθη ἑτέρα μήνυσις περὶ δωροδοκίας καὶ μοὶ κατηγγέλθη εἷς ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ὡς ψηφοφορήσας ἄνευ δικαιώματος ὑπὸ τὸ ὄνομα ἄλλου τινὸς, ἀποδημοῦντος εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Πλὴν κατὰ τὴν ἡμέραν ταύτην μετὰ τὸ πέρας τῆς ψηφοφορίας περὶ ὥραν 5½ μ. μ. καὶ ἔξωθι τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς συνέβη συμπλοκὴ, καθ’ ἣν ἀνεπτύχθησαν πυροβολισμοὶ, ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ὑπῆρξε δυστυχῶς ὁ θάνατος νεανίου τινὸς τὸ 16 ἔτος ἄγοντος, ὀρφανοῦ πατρὸς καὶ εἰς οὐδεμίαν μερίδα ἀνήκοντος ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας του. Κατὰ δὲ τὴν τρίτην καὶ τετάρτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ὡς καὶ κατὰ τὴν διαλογὴν δὲν συνέβη οὐδὲν, ἀλλ’ ἥ τε ψηφοφορία καὶ ἡ διαλογὴ ἐνηργήθησαν ὡς καὶ κατὰ τὰς δύω προηγουμένας ἡμέρας ἐν πλήρει τάξει καὶ ἡσυχίᾳ. Περὶ πάντων δὲ τούτων μοὶ ἐνεχειρίσθησαν ἀμοιβαῖαι ἀντεγκλήσεις καὶ ἐνηργήθησαν ἀμοιβαῖαι ἀνακρίσεις, αἵτινες ἀπὸ τῆς 20 ἱσταμένου ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

Ὁ πρ. ἀνακριτὴς

Δ. ΙΩ. ΒΑΛΒΗΣ.»

§49ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἤκουσα νὰ λέγῃ ὅτι ἐδόθησαν χρήματα καὶ ποῖοι τὰ ἔλαβον. Αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐπλάσατε σεῖς ἐδῶ (θόρυβος).

§50Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἤκουσα τί εἴπατε. Ἰδοὺ τὸ τηλεγράφημα τοῦ ἀντεισαγγελέως Σπηλιωτοπούλου (ἀναγινώσκει). Ἀριθ. 3440.

«ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ.

Ἀπαντῶν εἰς 2893 τηλεγράφημα, πληροφορῶ ὅτι 2 καταγγελίαι ἐπὶ δωροδοκίᾳ ἐδόθησαν ἐπιτοπίως. Ἐνηργήθησαν παρ’ ἀνακριτοῦ Βάλβη ἀνακρίσεις. Ἀνακριτὴς Φωτομάρας γνωστοποιεῖ ὅτι ὑπολείπεται πρὸς περαίωσιν ἐξέτασις κατηγορουμένων ἀγνώστου διαμονῆς· ἐξεδόθησαν παρελθόντα μῆνα κλητήρια ἐπικρίματα, τῶν πράξεων οὐσῶν πλημμελημάτων. Ὁ Ἀντεισαγγελεὺς Τ. Σπηλιωτόπουλος.» Αὐτὰ ἔχομεν ἡμεῖς καὶ ἕν ἔγγραφον τοῦ δημάρχου, καὶ φρονοῦμεν ὅτι τὸ σύνολον τούτων θὰ ἀποτελῇ ἀπόδειξιν περὶ τῆς τελέσεως τοῦ ἐγκλήματος, καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ὑπηρετήσῃ τὴν δικαιοσύνην, θὰ δικαιώσῃ τὰς ἐλπίδας τῆς κοινωνίας ἂν ἀποδεχθῇ, εἴτε πέμπουσα ἐπιτροπὴν εἴτε πειθομένη καὶ ἀκυροῦσα τὴν ἐκλογὴν, νὰ θέσῃ πλέον φραγμὸν εἰς τὸ ἔγκλημα τῆς δωροδοκίας.

§51ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ 1868 ἔγεινεν ἡ ἐκλογὴ, δὲν κατηγορήθη ἐπὶ δωροδοκίᾳ· καὶ κατὰ τὸ 1868 ὁ Θεοχάρης ἔλαβε 343 ψήφους καὶ ὁ Κούτσης 354, ἐν ᾧ ὁ Ἀνάργυρος καὶ Κουνουπιώτης ἔλαβον ὁ μὲν 1, 153, ὁ δὲ 1,125. Κατὰ τὸ 1869.... Πῶς λοιπὸν δικαιολογεῖται τὰ προηγούμενα ἔτη ἡ ἀποτυχία τοῦ Θεοχάρη; Μήπως ἐπέτυχεν εἰς τὰ 1868 ἢ εἰς τὰ 1872 καὶ ἀπέτυχε σήμερον; (θόρυβος).

§52ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Δὲν εἶχον σκοπὸν, κύριοι, νὰ λάβω τὸν λόγον, καθότι ἐφρόνουν ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπείσθη πληρέστατα ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς Σπετσῶν· ἐνόμισα ὅμως ὅτι ὀφείλω νὰ παρατείνω ὀλίγον τὴν συζήτησιν· ἄλλως, ἡ Βουλὴ ἠδύνατο δικαίως νὰ ἔχῃ ἐνδοιασμοὺς περὶ τῆς ὀρθῆς κρίσεως τῶν δέκα μελῶν, ὅσα ὑπεγράψαμεν τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας, ἐάν ἦσαν ἀκριβῆ ὅσα πρὸ μικροῦ ἐλέχθησαν ἐνταῦθα περὶ τῶν ἐνώπιον τοῦ τμήματος συμβεβηκότων. Ἂν ἀληθῶς οἱ ἐπιτυχόντες, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Δημητριάδης, εἶχον ὁμολογήσει τὸ ἀποδιδόμενον αὐτοῖς ἔγκλημα, ἀσυγχώρητοι ἠθέλομεν εἶσθαι οἱ ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς γνωματεύσαντες. Ἀλλὰ δὲν ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα, καὶ διὰ νὰ σᾶς φέρω τὴν ἀπόδειξιν τοῦ ἐναντίου, δὲν ἔχω εἰμὴ ν’ ἀναγνώσω ὑμῖν αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειονοψηφίας. Ἀναγνώσατε ἐν σελ. 54 τῶν ἐκθέσεων καὶ θέλετε ἰδεῖ τὰ ἑξῆς· «Κατὰ τῆς ἐνστάσεως ταύτης (δηλ. τῆς δωροδοκίας) οἱ ἐπιτυχόντες κκ. Δ. Κουνουπιώτης καὶ Α. Μανοῦσος ἐπήνεγκον τὰς ἀπὸ 4 Φεβρουαρίου ἐνεστῶτος ἔτους ἀντιῤῥήσεις, ἀρνούμενοι τὴν δωροδοκίαν κτλ.» Ἀπορῶ λοιπὸν πῶς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κορινθίας βουλευτὴς ἰσχυρίσθη ὅτι οἱ ἐπιτυχόντες παρεδέχθησαν τὴν δωροδοκίαν. Κύριοι, τὰ ἐνώπιον τοῦ τμήματος γενόμενα εἶναι ἁπλούστατα. Προσῆλθον οἱ ἐνιστάμενοι, μεταξὺ αὐτῶν δὲ ὑπῆρχε νοημονέστατος καὶ εὐφυὴς πρώην συνάδελφος τῶν πλείστων ἐξ ἡμῶν, ὁ κ. Θεοχάρης, ὅστις μετὰ τῆς συνήθους αὐτῷ εὐφραδείας ἀνέπτυξε τὴν ἐπὶ δωροδοκίᾳ κατηγορίαν. Οἱ ἐπιτυχόντες συνάδελφοι ἡμῶν ἠρκέσθησαν εἰς ὅσα ἐγγράφως ἐξέθεσαν καὶ ἠρνήθησαν ἁπλῶς ἀλλ’ ἐντόνως τὴν δωροδοκίαν. Ἐπεκαλέσθησαν οἱ ἐνιστάμενοι μαρτυρίας τινὰς, τὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βάμβα μεταξὺ ἄλλων. Ἀλλὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ κ. Βάμβας εἶναι ἀποτυχὼν, ἑπομένως ἐνδιαφερόμενος· δὲν εἶναι δὲ ἀληθὲς ὅτι προσεκάλεσαν αὐτὸν οἱ ἐπιτυχόντες. Ὁ κ. Βάμβας ἦλθεν αὐτόκλητος, οὐδὲν δὲ προσέθηκεν εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Θεοχάρη λεχθέντα, οὔτε νέον τι κατέθεσε καθόσον ἀφορᾷ τὴν δωροδοκίαν. Κύριοι, τὴν δωροδοκίαν ἀποστρεφόμεθα ὅσον καὶ οἱ κηρυχθέντες κατὰ τῆς ἐκλογῆς Σπετσῶν· εἶναι φοβερὸν καὶ ἀποτρόπαιον ἔγκλημα, ἰδίως ὅταν χρησιμεύει πρὸς νόθευσιν τῆς ἐλευθέρας θελήσεως τοῦ πολίτου. Ἀλλὰ διὰ νὰ τελεσθῇ δωροδοκία πρέπει νὰ ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη τῆς δωροδοκίας, καὶ ἀναζητῶ μάτην τὸ συμφέρον, ὅπερ ἤθελον ἔχει οἱ κ. κ. Μανοῦσος καὶ Κουνουπιώτης νὰ καταφύγωσιν εἰς μέσα ἐγκληματικὰ καὶ ἅτινα δικαίως ἐστιγμάτισαν αἱ ἐκθέσεις καὶ τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς μειοψηφίας τοῦ ά τμήματος. Οἱ κ.κ. Μανοῦσος καὶ Κουνουπιώτης δὲν παρουσιάσθησαν ἤδη πρώτην φορὰν ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων. Δὶς ἤδη ὁ μὲν καὶ τρὶς ὁ ἕτερος ἐπεζήτησαν καὶ ἔλαβον τὰς ψήφους καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας των. Δὲν εἶναι λοιπὸν νέα καὶ ἄγνωστα πρόσωπα, ἔχοντα ἀνάγκην νὰ ἀγοράσωσι τὰς ὑπὲρ αὐτῶν ψήφους. Ἀλλὰ καὶ αἱ ψῆφοι ἃς ἔλαβον εἶναι τοσαῦται, ὥστε δυσκόλως δύναται νὰ πιστευθῇ ἡ κατηγορία ἐπὶ δωροδοκίᾳ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ τελευταῖος ἐπιτυχὼν ὑπερβαίνει τὸν πρῶτον ἀποτυχόντα κατὰ 250 περίπου ψήφους. Ποῦ λοιπὸν χωρεῖ ἡ δωροδοκία; ἐκτὸς ἂν ὑποθέσητε ὅτι ἠγοράσθησαν πλέον τοῦ ἡμίσεος τῶν ψηφοφόρων, ὅπερ γελοῖον καὶ νὰ φαντασθῇ τις. Κατὰ τὴν παροῦσαν δὲ ἐκλογὴν καὶ ὀλιγώτεροι ἐψηφοφόρησαν ἢ ὅ,τι πέρυσι καὶ κατὰ ὀλιγωτέρας ὑπερβαίνουσιν οἱ ἐπιτυχόντες. Ἀληθῶς κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ παρελθόντος ἔτους οἱ κκ. Μανοῦσος καὶ Κουνουπιώτης ὑπερτέρησαν τοὺς ἀντιπάλους των κατὰ ψήφους 600, ἀλλ’ ἐνθυμεῖσθε ὅλοι τὸν λόγον. Σεβαστὸς ἀνὴρ, ὁ Οἰκονόμος, φίλος τῶν ἐπιτυχόντων, εἶχε δολοφονηθῆ. Ὅπως συμβαίνει πάντοτε, τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐστράφη ὑπὲρ τῶν φίλων τοῦ ἀποθανόντος καὶ οὕτως ἐξηγεῖται ἡ περυσινὴ ὑπερτέρησις. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν ἐκλογὴν ἐχύθη δυστυχῶς ἀθῶον αἷμα. Εἰς συμπλοκὴν, καθ’ ἣν, ὡς πιστεύεται, ἐπεζητεῖτο ὁ φόνος τοῦ Μανούσου, ἐφονεύθη νέος τις ἀνήκων εἰς τὴν μερίδα τῶν ἐπιτυχόντων· τοῦτο δὲ βεβαίως συνετέλεσε μεγάλως ὅπως αὐξήσωσιν αἱ ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων συμπάθειαι. Εἶναι λοιπὸν λίαν εὐεξήγητος ἡ ὑπεροχὴ τῶν ἐπιτυχόντων, χωρὶς νὰ προστρέξωμεν εἰς κατηγορίας αἵτινες οὐδεμίαν ἔχουν ἀπόδειξιν. Αἱ ἐκθέσεις ὅλων τῶν ἀρχῶν, αἵτινες, διὰ λόγους εὐνοήτους, ἠδύναντο μᾶλλον νὰ ὑποτεθῶσι δυσμενεῖς πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας, ἐξαίρουσι τὴν τάξιν καὶ νομιμότητα, αἵτινες ἐπεκράτησαν καθ’ ὅλην τὴν ἐκλογήν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Δημητριάδης, ἀναγνώσας τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ, μὲ ἀπήλλαξε τοῦ κόπου τούτου. Ἡ ἔκθεσις, ὡς ἠκούσατε, διαβεβαιοῖ τὴν ἁγνότητα καὶ ἄκραν ἡσυχίαν, ἥτις ἐπεκράτησε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα. Ἐπὶ ἁπλαῖς λοιπὸν καὶ ἀναποδείκτοις ὑπονοίαις ζητοῦν ν’ ἀκυρώσωμεν ἐκλογὴν νομιμωτάτην; ἀλλὰ, μᾶς λέγουν, ὑπάρχει ἀναφορὰ φέρουσα 150 ὑπογραφάς. Αἱ ἀναφοραὶ, κύριοι, ἠξεύρομεν πῶς κατασκευάζονται, βεβαίως δὲ οἱ ἀποτυχόντες, οἵτινες ἔλαβον περὶ τὰς 500 ψήφους, εὐκόλως εὗρον 150 πρόσωπα διατεθειμένα νὰ ὑπογράψωσιν ἀναφορὰν εὐνοϊκὴν πρὸς αὐτούς. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἐν τῇ ἀναφορᾷ ταύτῃ καὶ ἕτερόν τι πλημμελές. Αἱ ἐκλογαὶ ἐπεραιώθησαν τὴν 30 Ἰανουαρίου· ἐν τοῖς πρακτικοῖς οὐδεμία ἔνστασις. Παρέρχεται ὅλος ὁ Φεβρουάριος· οὐδὲν παράπονον. Μόλις τὴν 9 Μαρτίου διανοοῦνται νὰ συντάξωσι τὴν ἐνώπιον ὑμῶν ἀναφορὰν, ἥτις ἐλήφθη εἰς τὰς 14 Μαρτίου. Ἐννοεῖται εὐκόλως πῶς ἐγένετο τοῦτο. Πάντα ταῦτα εἶναι κατασκευάσματα μεταγενέστερα, ἐφ’ ὧν ἐνόμισαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὅτι δύνανται νὰ στηριχθῶσιν ὅπως ζητήσωσι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ἀτυχῶς τὰ ἐπιχειρήματα εἶναι ἀσθενῆ, αἱ δὲ ἐκφερόμεναι κατηγορίαι ἐντελῶς ἀναπόδεικτοι, ἐκτὸς ἂν πρόκειται νὰ τιμωρήσωμεν τὴν ἐπαρχίαν διότι εἰς παρελθούσας ἐκλογὰς, ἐν αἷς ἔλαβον ἐνεργὸν μέρος καὶ οἱ ἤδη ἀποτυχόντες, εἰσεχώρησεν ἀληθῶς ἡ δωροδοκία. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν, κύριοι, ὅτι δὲν θέλετε ἐνδώσει εἰς τοὺς τοιούτους πειρασμοὺς καὶ ὅτι διὰ τῆς ψήφου ὑμῶν θέλετε ἐπικυρώσει μετὰ πεποιθήσεως τὴν ἐκλογὴν Σπετσῶν. Μίαν λέξιν ἀκόμη. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κορινθίας βουλευτὴς, περαίνων τὸν λόγον, ἀνέφερεν ὅτι τινὲς ἐκ τῶν ἐν τῷ τμήματι πλουσίων εἶδον ἀδιαφόρως τὸ κακὸν τῆς δωροδοκίας καὶ εἶπον ὅτι ἠμπορεῖ νὰ συνέβη τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ δὲν εἶναι σπουδαιότερον τῶν κακῶν ἄλλου εἴδους ὅσα συμβαίνουσιν εἰς ἄλλας ἐκλογάς. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἤθελον καταχρασθῆ τῆς ὑπομονῆς ὑμῶν ἀναλύων τὸ ἄτοπον τῆς διακρίσεως τῶν πλουσίων καὶ πενήτων. Ἴσως τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθη ὁ κ. Δημητριάδης, ἠδύνατο νὰ ἐπιδράσῃ ἀντιστρόφως ἐπὶ μελῶν τινων τῆς πλειοψηφίας, οἵτινες ἐνόμισαν ὅτι ζητοῦντες τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς δύνανται ν’ ἀποκρούσωσι τὴν ὑπόθεσιν ὅτι τὸ ἔγκλημα τῆς δωροδοκίας μεταχειρίζονται ἐνίοτε ὑπὲρ ἑαυτῶν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρεῖται περαιωμένη ἡ συζήτησις;

§54ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ...

§56ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ προταχθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς ὡς ἀπώτερον.

§57ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Βέβαια· δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς ἐξεταστικῆς εἰς Σπέτσας λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Γίνεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ψηφολεκτῶν Α. Βαλέττα καὶ Περ. Μαυρομιχάλη κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀποστολὴν ἐπιτροπῆς εἰς Σπέστας, ναὶ ἢ ὄχι;

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ ψήφων 84 κατὰ 68, ἀρνηθέντων 2, ἀπεῤῥίφθη ἡ ἀποστολὴ ἐπιτροπῆς. Θέλει ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως νὰ ψηφίσῃ τὸ ἔγκυρον ἢ μή;

§60ΠΟΛΛΟΙ (ἑκατέρωθεν). Δι’ ἀναστάσεως, μάλιστα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Σπετσῶν νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κ.κ. Α. Μανοῦσον καὶ Δ. Κουνουπιώτην. Ἐκλογὴ Σύρου.

§62ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. «Τὸ Δʹ. τμῆμα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Σύρου καὶ τὴν παραδοχὴν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας ταύτης τῶν πλειονοψηφησάντων κ.κ. Δ. Χρηστίδου, Ν. Σούτσου, Κ. Πλατὺ καὶ Γ. Μπούμπουλη.»

§63ΠΟΛΛΟΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι.

§64ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ὑπάρχει, κύριοι, μειοψηφία ἐπιφυλασσομένη διὰ τὸν κ. Χρηστίδην.

§65ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ἀμνηστεία, ἀμνηστεία! (θόρυβος).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Σύρου νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κ.κ. Δ. Χρηστίδην, Ν. Σοῦτσον, Κ. Πλατὺν καὶ Γ. Μπούμπουλην. Ἐκλογὴ Τήνου.

§67ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. «Τὸ Εʹ. Τμῆμα παμψηφεὶ προτείνει νὰ κηρυχθῇ ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Τήνου καὶ ν’ ἀναγνωρισθῶσι νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κ.κ. Δ. Δρόσος, Ι. Ζαλλώνης καὶ Γ. Μαυρομαρᾶς, ὡς πλειοψηφήσαντες καὶ ἔχοντες τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§68ΠΟΛΛΟΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι!

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τήνου νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κ.κ. Δ. Δρόσον, Ἰω. Ζαλλώνην καὶ Γ. Μαυρομαρᾶν. Ἐκλογὴ Τριφυλίας.

§70ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. «Τὸ Βʹ. τμῆμα, παμψηφεὶ ἀποφαινόμενον, θεωρεῖ ἔγκυρον καὶ νόμιμον τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας, καὶ προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀναγνωρίσῃ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς πλειοψηφήσαντας Γ. Γεωργακόπουλον, Θ. Ἀναστασόπουλον ἢ Στρατηγόπουλον καὶ Σ. Σωτηρόπουλον, ἔχοντας τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§71ΠΟΛΛΟΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι!

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κκ. Γ. Γεωργακόπουλον, Θ. Ἀναστασόπουλον καὶ Σ. Σωτηρόπουλον. Ἐκλογὴ Τριχωνίας.

§73ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὸ Εʹ. τμῆμα παμψηφεὶ ἀποφαίνεται ὑπὲρ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας καὶ τῆς ἀναγνωρίσεως ὡς νομίμων βουλευτῶν αὐτῆς τῶν πλειοψηφησάντων Γ. Σταΐκου καὶ Β. Σκαλτσοδήμου.»

§74ΠΟΛΛΟΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι!

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κκ. Γ. Στάϊκον καὶ Β. Σκαλτσοδῆμον. Ἐκλογὴ Τροιζηνίας.

§76ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὸ Εʹ. τμῆμα παμψηφεὶ γνωμοδοτεῖ διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, τὴν ἀναγνώρισιν δὲ ὡς νομίμων βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Τροιζηνίας τῶν κυρίων Ι. Δροσινοῦ καὶ Στ. Κορυζῆ.»

§77ΠΟΛΛΟΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι!

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Τροιζηνίας νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κκ. Ι. Δροσινὸν καὶ Στ. Κορυζῆν. Ἐκλογὴ Ὕδρας.

§79ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἡ πλειοψηφία τοῦ Αʹ. τμήματος θεωρεῖ καὶ κηρύττει ἔγκυρον καὶ νόμιμον τὴν βουλευτικὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Ὕδρας, καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κκ. Δ. Βούλγαρην, Θ. Ν. Γκίκαν καὶ Θ. Β. Θεοδωράκην, ἔχοντας τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§80ΠΟΛΛΟΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι!

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ὕδρας νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται ὅλοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κκ. Δ. Βούλγαρην, Θ. Ν. Γκίκαν καὶ Θ. Β. Θεοδωράκην. Ἐκλογὴ Φθιώτιδος.

§82ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Τὸ Γʹ. τμῆμα προτείνει παμψηφεὶ μὲν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τρεῖς βουλευτὰς Θ. Παπακώσταν, Ι. Χατζίσκον καὶ Δ. Τσιριμῶκον, καὶ τὴν ἀναγνώρισιν αὐτῶν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας ταύτης· κατὰ πλειοψηφίαν δὲ, τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μακρυκώμης, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τέταρτον βουλευτὴν, καὶ τὴν κατὰ νόμον ἐπανάληψίν της.» Ὑπάρχει καὶ ἔκθεσις μειοψηφίας.... (θόρυβος).

§83Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι, ἡ ἔκθεσις τοῦ ἁρμοδίου τμήματος τῆς Βουλῆς ἀφορᾷ εἰς τὸ κατ’ οὐσίαν ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Φθιώτιδος· ἀλλ’, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἔχομεν ἐπ’ αὐτῆς ἓν προκαταρκτικὸν ζήτημα, τὴν ἀνακήρυξιν καὶ τὸ εἰδοποιητήριον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς τὸν κ. Χατζόπουλον, τὸν ἀναδειχθέντα βουλευτὴν, καθὸ πλειοψηφήσαντα. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβωμεν σήμερον τὴν συζήτησιν καὶ τὰ ἐπιχειρήματα, ἅτινα ἀνεπτύχθησαν εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν. Προτείνω διὰ τοὺς γνωστοὺς ἐκείνους λόγους νὰ διαταχθῇ ἡ εἴσοδος ἐν τῇ Βουλῇ τοῦ κ. Χατζοπούλου, ὅπως ἔλθῃ νὰ ὑπερασπισθῇ μόνος καὶ κατ’ ἀντιμωλίαν τὰ δίκαιά του (διάλογοι θορυβώδεις).

§84Ι. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ἀρχίσῃ ἡ κατ’ οὐσίαν ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς, καὶ ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἢ νὰ ἐπικυρώσῃ ἢ ν’ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογήν.

§85Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶμαι, κύριοι, ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μακρυκώμης ὅσον ἀφορᾷ τὸν τέταρτον βουλευτὴν, διότι τῳόντι, ἀφοῦ ἐλλείπουσιν ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κ. Δυοβουνιώτη 33 σφαιρίδια, βεβαίως τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, δὲν εἶναι ἡ ἀσφαλὴς καὶ ἀλάνθαστος ἔκφρασις τῆς πλειονοψηφίας. Ἀλλ’ ὅ,τι σπεύδοντες οἱ κύριοι λέγουσιν, ὅ,τι θέλουσι ν’ ἀμφισβητήσωσιν, εἶναι κακὸν, ὄχι διὰ νὰ εἰσέλθῃ τώρα ὁ κ. Χατζόπουλος, διότι ἡ εἴσοδός του αὐτὴν τὴν στιγμὴν τίποτε δὲν τὸν ὠφελεῖ, καθόσον οὔτε ἱερέα ἔχομεν νὰ τὸν ὁρκίσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν (γέλως), καὶ ἡ Βουλὴ θὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόφασίν της. Ἡ Βουλὴ ὅμως ὀφείλει νὰ καθιερώσῃ τὸ προηγούμενον, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ οὐδέποτε δύναται ν’ ἀρνηθῇ εἰσιτήριον εἰς τὸν πλειοψηφήσαντα δι’ οἱονδήποτε λόγον.

§86ΛΑΠΑΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ, ἔχω τὸν λόγον· διὰ νὰ τηρηθῶσι, κύριοι, οἱ τύποι πρέπει νὰ εἰσέλθῃ ὁ κ. Χατζόπουλος.

§87ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καί τοι τὸν κ. Χατζόπουλον ἔχω ἀντίθετον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, παρακαλῶ ὅμως νὰ τὸν δεχθῆτε, διότι πρέπει νὰ ἀκούσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ῥηθῶσι, καὶ διότι ἡ Βουλὴ λέγει, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀναγνωρίσωμεν τὴν ἄρνησιν τοῦ εἰσιτηρίου εἰς μίαν ἀρχὴν διοικητικήν. Ἐπιθυμῶ νὰ ἔλθῃ διὰ νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις κατ’ ἀντιμωλίαν. Κατ’ οὐσίαν θέλω ἀντικρούσει τὸν κ. Χατζόπουλον, διότι φρονῶ, ὅτι εἰσήχθη τὸ μόλυσμα αὐτὸ τῆς νοθείας τῆς ἐκλογῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§89ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§90Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ διατάξετε νὰ εἰσέλθῃ ὁ κ. Χατζόπουλος.

§91ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπὸ τὴν μίαν πόρταν θὰ ἔμβῃ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην θὰ ἔβγῃ. Αὐτὸ εἶναι νοστιμώτατον.

§92ΤΙΝΕΣ. Προχωρεῖτε, κ. πρόεδρε, ὡς νὰ ἦλθεν.

§93Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ σημειωθῇ ῥητῶς εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὅτι ὁ κ. Χατζόπουλος κακῶς δὲν ἔλαβεν εἰσιτήριον καὶ ἔλαβε τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν (θόρυβος).

§94ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Μᾶς φοβερίζετε διότι ἔχετε τὴν πλειοψηφίαν.

§95Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὴν ἐρεθίζεσθε,—καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ τοῦ ἐπέτρεψε νὰ ὁμιλήσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅπως ὑπερασπισθῇ τὴν ἐκλογήν του.

§96ΤΙΝΕΣ. Ὡραῖα!

§97ΛΑΠΑΣ. Πρέπει νὰ ἔλθῃ, κ. πρόεδρε.

§98ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς.

§99ΜΑΚΡΗΣ. Κύριε πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ· ὁ κ. Χατζόπουλος εἰσῆλθεν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς ἐκφράσεως· πρόκειται νὰ ἐξηγηθῶμεν· ὁ κ. Πετιμεζᾶς λέγει, ὅτι κακῶς ἔπραξεν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ μὴ δόσασα εἰσιτήριον εἰς τὸν κ. Χατζόπουλον.

§100ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Προσθέτομεν ἀκόμη, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτιμηθῇ ὁ νομάρχης διότι τὸν ἀπέκλεισεν.

§101Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ, κ. πρόεδρε, εἶπον ὅτι εἶναι δίκαιον ὁ κ. Χατζόπουλος νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§102ΤΙΝΕΣ. Βέβαια, βέβαια.

§103ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἦλθεν, ἡ Βουλὴ προχωρεῖ εἰς τὰς ἐργασίας της.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, κύριοι, εἰς τὰς ἕδρας σας.

§105Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ὡς νὰ ἦλθε.

§106ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Μεγάλην ἐντύπωσιν μοὶ ἐπροξένησε, κύριοι, ὁμολογία τις ἐντίμου βουλευτοῦ πέρυσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου· εἶπε τότε, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐθεώρει τὰς ἐκλογὰς ὑπὸ πολιτικὴν ἔποψιν καὶ ἡ καρδία δὲν συνεκινεῖτο παντάπασιν εἰς τὴν δικαιοσύνην. Πέρυσι μόλις ᾐσθάνθη τὰ φοβερὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀρχῆς του καὶ ἠσπάσθη τὴν δικαιοσύνην καὶ συνεβούλευσε νὰ ἐναγκαλισθῶσιν αὐτὴν πάντες. Ἐὰν ὁ γνωστὸς ἐπὶ πολιτικῇ πείρᾳ, νοημοσύνῃ καὶ ἀνεξαρτησίᾳ κ. βουλευτὴς πέρυσι μόλις ἠδυνήθη νὰ ἐγκολπωθῇ τὴν ἀληθῆ ὁδὸν πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, δὲν εἶναι παράδοξον ἐάν τινες ἀκολουθοῦντες τὴν ἀρχὴν, ἣν ἐκεῖνος ἐγκατέλειψεν, ἀπεφάσισαν δι’ ἐκνόμων μέσων νὰ ὑποστηρίξωσι τοὺς φίλους των, νομίζοντες ὅτι μία πολιτικὴ ἐνέργεια κατάλληλος δύναται νὰ τοὺς σύρῃ ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Μετεχειρίσθησαν δὲ πρὸς τοῦτο ἐφέτος διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Φθιώτιδα ὄχι τὴν βίαν, ἀλλ’ ὡς εὐφυῶς παρετήρησεν ὁ κύριος Χατζίσκος, τὴν λαθροχειρίαν, τὴν κλοπήν. Τὴν βίαν, κύριοι, ἥτις προέρχεται εἴτε ἀπὸ τὴν ἐπέμβασιν τῆς κυβερνήσεως, εἴτε ἀπὸ τὰς κακὰς ἕξεις τῶν κατοίκων, τὴν πολεμεῖ ὁ νόμος, ἡ ἀντίδρασις, ἡ πρόοδος καὶ ἡ ἐπιβολὴ τῆς ποινῆς· ἀλλὰ τὴν λαθροχειρίαν, τὴν κλοπὴν, ἥτις εὐκόλως δὲν δύναται ν’ ἀνακαλυφθῇ καὶ ὁ νόμος νὰ τὴν τιμωρήσῃ, ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον νὰ τὴν τιμωρήσῃ. Τὴν κλοπὴν λοιπὸν αὐτὴν σεῖς, οἵτινες ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη ἐφροντίσατε διὰ ν’ ἀποκρούσητε τὴν βίαν, πρέπει νὰ τὴν τιμωρήσητε, διὰ ν’ ἀπαλλάξητε τὸν τόπον ἀπὸ αὐτὸ τὸ μόλυσμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπικινδυνωδέστερον ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα. Ὑπὲρ τοῦ φονέως, κύριοι, ἐνίοτε ἐγείρεται συμπάθεια, ὅταν ὁ φόνος μάλιστα γίνεται ὑπὲρ τῆς τιμῆς· ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ κλέπτου οὐδέποτε ἐγείρεται συμπάθεια· καὶ εἰς τὰ βάρβαρα ἔθνη τοιαύτην ἐντύπωσιν κάμνει τὸ ἔγκλημα τοῦτο. Τὴν πασιφανῆ λαθροχειρίαν καὶ κλοπὴν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φθιώτιδος κατὰ τὸν δῆμον Μακρυκώμης ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπὴ, διῃρέθη τὰς γνώμας, καὶ ἐν τῇ διαιρέσει ταύτῃ ἡ ἐξουσία ἔλαβε τὸ μέτρον, εἰς οὐδένα τῶν δύω ἐνδιαφερομένων νὰ δώσῃ τὸ εἰσιτήριον, ἀφήσασα εἰς τὴν Βουλὴν ὡς ἁρμοδίαν νὰ ἀποφασίσῃ. Σᾶς παρακαλῶ, προσέξατε εἰς τοῦτο· διότι οἱ φωνάζοντες νὰ εἰσέλθῃ, ὅπως πρὸ ὀλίγου, ὁ κ. Χατζόπουλος, σᾶς παρουσιάζουσι τὸ φάσμα τῆς ἐξουσίας ὡς φόβητρον· ἀλλ’ ἡ ἐξουσία ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ δὲν ἐχρησίμευσεν εἰμὴ ὡς διερμηνεὺς τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπιτροπῆς, ἥτις ἀποῤῥέει ἀπὸ τὸν λαὸν, ἀνήκει εἰς τὸν λαὸν καὶ ἔχει καθήκοντα διαγεγραμμένα παρὰ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν. Κύριοι, ὑπῆρξεν ἀληθῶς λαθροχειρία, κλοπή· νομίζω, κύριοι, ὅτι ὅλοι ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας, ἐν ᾗ ἀναφέρονται οἱ λόγοι, διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ἡ κλοπὴ, ἡ λαθροχειρία· δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο. Ἀποτείνομαι εἰς τὴν συνείδησίν σας, ἐάν ποτε εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπῆρξεν αὐτὸ τὸ κακούργημα. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἰς τινας ἐπαρχίας ὀλίγα καθυστεροῦνται σφαιρίδια· ἀλλὰ ποτὲ δὲν φθάνουν τὸν μέγαν αὐτὸν ἀριθμόν. Ἡ κλοπὴ λοιπὸν ἐγένετο· δὲν θέλω παντάπασι νὰ προσβάλω τὸν κ. Χατζόπουλον, ἀλλὰ τοὺς φίλους του· ἑπομένως κατὰ φυσικὸν συμπέρασμα τὸ κλοπιμαῖον πρέπει ν’ ἀποδοθῇ εἰς τὸν κύριόν του, κατὰ τὸ κοινὸν δίκαιον. Ἀλλ’ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ δὲν ἐξομοιοῖ μὲ τὸ μέτρον τῆς κοινωνικῆς κλοπῆς τὴν πολιτικὴν κλοπὴν, ἔρχομαι εἰς ἓν ἰδιαίτερον ζήτημα, εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δήμου. Ἀλλὰ διὰ ποῖον ν’ ἀκυρωθῇ ὁ δῆμος; Εἰς μὲν τὴν κάλπην τοῦ κ. Χατζοπούλου ὑπάρχουσιν ὅλα τὰ στοιχεῖα, ὅλοι οἱ τύποι οἱ ἀπαιτούμενοι ὑπὸ τοῦ νόμου· οἱ τύποι αὐτοὶ, τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ἐλλείπουσιν ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κ. Δυωβουνιώτου· κατὰ συνέπειαν, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν παραδεχθῇ τὸ πρῶτον ζήτημα, τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ κ. Δυωβουνιώτου, ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα, ἂν πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ δι’ ἀμφοτέρους ἢ ὄχι. Ἐπαναλαμβάνω τὸ ζήτημα· εἰς μὲν τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Χατζοπούλου ὑπάρχουν ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ οἱ τύποι καὶ τὰ ἐχέγγυα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, καὶ ἡ ἔκφρασις τοῦ λαοῦ ἐκεῖ εἶναι πλήρης· εἰς τὴν κάλπην ὅμως τοῦ κ. Δυωβουνιώτου δὲν ὑπάρχουν, τὰ στοιχεῖα, οἱ τύποι καὶ τὰ ἐχέγγυα, καὶ ἑπομένως μόνον ὡς πρὸς τὸν Δυωβουνιώτην πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐκλογὴ, καὶ δι’ αὐτὸν μόνον νὰ ἐπαναληφθῇ.

§107ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανές.

§108ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ ἄλλην ἰδέαν· ἐγὼ ὑπὸ τὴν ἐπιῤῥοὴν τοῦ μεγάλου ἐγκλήματος τῆς κλοπῆς ἐπεθύμουν πρὸς τιμωρίαν καὶ τοῦτο νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς. Ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὸ τρίτον ζήτημα, τὸ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δήμου δι’ ἀμφοτέρους· τοῦτο καὶ ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ πλειονοψηφίαν ἀποφαίνεται, τοῦτο βλέπω τὸ πνεῦμα κοινῶς ἐντὸς τῆς Βουλῆς νὰ ἐπικρατῇ· θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅμως πρὶν ἀποφανθῆτε, νὰ σκεφθῆτε καλῶς, ἵνα μὴ ἔλθητε εἰς τὴν θέσιν, εἰς ἣν ἔφθασε καὶ ὁ κ. βουλευτὴς, περὶ τοῦ ὁποίου ἀνέφερα ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, νὰ ἐξομολογῆσθε τοὐτέστιν ὀλίγον ἀργά.

§109ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§110ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς ψηφοφορίαν, κύριε πρόεδρε, ἡ πρότασις τοῦ τμήματος.

§111ΤΙΝΕΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§112Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ μάλιστα, κύριοι, ἠπόρησα, ὅταν ὁ κύριος Λιδωρίκης, ἀρχόμενος τῆς ἀγορεύσεώς του, ἐπανῆλθεν εἰς τὸ δεδικασμένον τῆς Βουλῆς· καὶ δὲν γνωρίζω πῶς, ἀφοῦ αὕτη διὰ τῆς ψήφου της ἀπεφάνθη ὅπως ὁ κύριος Χατζόπουλος εἰσέλθῃ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, ὁ κύριος Λιδωρίκης, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ τὴν ἔκφρασιν, ἐτόλμησε νὰ ὑβρίσῃ ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ κ. Χατζοπούλου ἐν γένει τὴν ἐπαρχίαν Φθιώτιδος. Ἀλλὰ δὲν ἐπιμένω εἰς τοῦτο, διότι τὸ θεωρῶ τετελεσμένον. Τὸ πάθος, γνωρίζετε, κύριοι, ἀποκλείει τὸ λογικὸν, τὴν σκέψιν· τὸ πάθος, μὲ τὸ ὁποῖον ὡμίλησεν ὁ κ. Λιδωρίκης, μὲ φέρει εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι δὲν τῷ ἔδωκε τὸν κατάλληλον καιρὸν νὰ σκεφθῇ ἐὰν ὑπῆρξεν ἔγκλημα ἐκ μέρους ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἀπεκάλεσε κλέπτας. Κλοπὴ, σᾶς εἶπε, φοβερὸν ἔγκλημα! καὶ ἠθέλησε νὰ μᾶς καταπλήξῃ μὲ τὰς λέξεις. Ἔχομεν ἀκόμη πρόσφατα τὰ σπάνια ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα παρουσιάσθησαν εἰς τὰς ἐκλογὰς Γόρτυνος καὶ Μεσσήνης. Ἐκεῖ δὲν ἐφωνάξαμεν ἐν τούτοις, ἔγκλημα, κακούργημα! κλοπὴ δὲ μεγίστη ἀποκαλεῖται ἡ ἔλλειψις 33 σφαιριδίων! Ἀλλὰ κλοπὴ δὲν εἶναι, ἂν καὶ ἀρνητικὴ, καὶ τὸ νὰ ῥίπτῃ τις σφαιρίδια διὰ νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ναί; Κατὰ τί μεγαλείτερον τὸ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Φθιώτιδος δῆθεν διαπραχθὲν ἔγκλημα ἀπὸ ἐκεῖνο τῆς Γορτυνίας καὶ Μεσσήνης; καθ’ ὅ,τι ἀπέτυχεν ὁ κ. Δυωβουνιώτης καὶ ἐπέτυχεν ὁ κ. Χατζόπουλος. Ἀλλ’ ἔστω· ὅπως ὅμως εἴπωμεν ὅτι λαθροχειρία ἔλαβε χώραν, πρέπει νὰ ἴδωμεν πῶς ἠδύνατο αὕτη νὰ διαπραχθῇ· πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν κατὰ τί πταίει ὁ κ. Χατζόπουλος, ἂν καθυστερήθησαν 33 σφαιρίδια· ὅταν δὲ πεισθῶμεν ὅτι αὐτὸς πταίει, ὅτι ἡ ἐκλογή του εἶναι ἀπόῤῥοια ἐγκλήματος, τότε βεβαίως δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ παρακαθήσῃ μεθ’ ἡμῶν. Ἀλλὰ, κύριοι, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ χώραν ἡ κλοπὴ, ἡ λαθροχειρία; Γνωρίζετε ὅτι τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐφρόντισε νὰ διορθωθῶσιν αἱ κάλπαι. Ἄλλοτε ἔμενον ἐντὸς τοῦ καλύμματος τοῦ διαφράγματος σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα ἦν εὔκολον νὰ ληφθῶσι καὶ νὰ ῥιφθῶσιν εἴτε εἰς τὸ ναὶ εἴτε εἰς τὸ ὄχι, κατὰ τὴν πρόθεσιν τοῦ ἐγκληματοῦντος· ἄλλοτε τὸ κάλυμμα τοῦ διαφράγματος ἦτον ὑψηλὰ, ἑπομένως ἦτον δυνατὸν ἐκεῖνα ἐκ τῶν σφαιριδίων τὰ ὁποῖα ἔμενον ἐπ’ αὐτοῦ, ὁ ψηφοφόρος νὰ τὰ λάβῃ διὰ τῆς χειρὸς καὶ τὰ ῥίψῃ ἐδῶ ἢ ἐκεῖ· ἀλλὰ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἐδιορθώθησαν αἱ κάλπαι καὶ τὸ κάλυμμα τοῦ διαφράγματος κατεβιβάσθη, τὰ δὲ σφαιρίδια δὲν ἦτο πλέον δυνατὸν ἕνεκα τοῦ κατωφεροῦς νὰ σταθῶσι καὶ κατόπιν νὰ μετατοπισθῶσι· καὶ ἐὰν δὲ ἐστέκοντο, ἠδυνάτει νὰ φθάσῃ χεὶρ εἰς τὸ βάθος καὶ ἐκτελέσῃ τὸν σκοπόν της. Ἑπομένως τὸ μέσον τοῦτο τῆς κλοπῆς ἦν ἀδύνατον, καὶ διὰ τοῦτο μέχρι τοῦδε δὲν ἐγνωρίζομεν παρὰ τὴν ἀρνητικὴν ἐκείνην κλοπὴν τῶν πλεοναζόντων σφαιριδίων. Τώρα πότε ἄλλοτε ἦν δυνατὸν νὰ λάβῃ χώραν ἡ θετικὴ αὕτη κλοπὴ τῶν 33 σφαιριδίων, ἀφοῦ κατὰ τὰς τέσσαρας ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς ἐντὸς τῶν πρακτικῶν δὲν ἀναφέρεται ὅτι ἐγένετο βία κατὰ τῶν καλπῶν; Μόνη στιγμὴ, καθ’ ἣν ἠδύνατο νὰ λάβῃ χώραν ἡ λαθροχειρία αὕτη, εἶναι ἡ στιγμὴ τῆς διαλογῆς. Ἀλλ’ οὐδεὶς οὔτε τῶν ἐπιτυχόντων, οὔτε τῶν ἀποτυχόντων ὑπεστήριξεν ἢ προέβαλεν ὅτι ἡ διαλογὴ δὲν ἐγένετο ὡς ὁ νόμος ἀπαιτεῖ. Ἐκεῖ δὲν ἔχομεν ὡς ἐν Σάμῃ νυκτοβάτην ἀντιπρόσωπον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἐκεῖ ἐνεφανίσθη οὗτος ἐγκαίρως κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας καὶ τὴν ταχθεῖσαν ὥραν· ἐκεῖ ἐπὶ παρουσίᾳ τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις συνέκειτο καὶ ἀπὸ φίλους τῶν ἐπιτυχόντων, διότι δύω ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς ἦσαν τοιοῦτοι, παρουσίᾳ καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν τε ἐπιτυχόντων καὶ ἀποτυχόντων ἔλαβε χώραν ἡ διαλογή· ἑπομένως καὶ κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ἡ λαθροχειρία ἀπέβαινεν ἀδύνατος. Δὲν ὑπῆρξε λοιπὸν ἔγκλημα, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸ γεγονὸς τῆς ἐλλείψεως τῶν 33 σφαιριδίων. Δὲν εἶναι πρώτη φορὰ, κύριοι, καθ’ ἣν συμβαίνει τοῦτο, καὶ διὰ τοῦτο δὲν μὲ ἐκπλήττει. Ἐὰν λάβετε τὰ πρακτικὰ τοῦ 1868 τῆς ἐκλογῆς τοῦ κυρίου Κωνστ. Πετσάλη, θὰ ἴδητε ὅτι ἔλειψαν τότε καὶ εἰς αὐτὸν σφαιρίδια· τότε δὲ ἐδόθη ἡ ἑξῆς ἐξήγησις· λέγετε εἰς τὸν ἁπλοῦν ἐκλογέα, μὴ ῥίψῃς τοῦ δεῖνος ψῆφον, καὶ αὐτὸς δὲν ῥίπτει τὸ σφαιρίδιον εἰς τὴν κάλπην, ἀλλὰ τὸ θέτει εἰς τὸ θυλάκιόν του. Πέρυσιν ἐξετέθην εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα καὶ ἀπέτυχα· ἤμην εἰσέτι ἄγνωστος· εἶδα τότε πολλοὺς ἁπλοῦς ἐκλογεῖς διερχομένους πρὸ τῆς κάλπης μου καὶ λέγοντας, ἀφοῦ εἶχον ψηφοφορήσει εἰς ἄλλας κάλπας, «δὲν θέλω ἄλλους.» Ὀφείλομεν νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, δυστυχῶς ὑπάρχουσι καὶ παρ’ ἡμῖν ἐκλογεῖς ὀλίγον ἀνεπτυγμένοι. Ὁ ἐκλογεὺς ἀφοῦ διήρχετο τὴν κάλπην ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἤθελεν, ἔλεγε «δὲν θέλω ἄλλους·» ὁ σφαιριδιοδότης τῷ ἀπήντα ὅτι ὤφειλε νὰ ψηφίσῃ καὶ αὐτούς· ἐπέμενε λέγων «δὲν θέλω ἄλλον, ἀδελφέ.» Τοιαύτην δίδω ἐξήγησιν καὶ εἰς τὴν ἔλλειψιν τῶν 33 σφαιριδίων. Δὲν ὑπῆρξεν ἔγκλημα, ἀλλὰ κακὴ θέλησις ἐκλογέων. Ἀφοῦ δὲ ὑπάρχει ἀφ’ ἑνὸς ἀδυναμία διαπράξεως λαθροχειρίας, ἀφοῦ ἀφ’ ἑτέρου ὑπάρχει λογικὴ ἐξήγησις τῆς ἐλλείψεως τῶν σφαιριδίων, διατί νὰ ἀποδώσωμεν τὸ ἔγκλημα εἰς ἐκεῖνον, ὅστις ἐπέτυχε; ποῦ εὑρίσκομεν αὐτὸν τὸν λόγον; Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ εἰς ἄλλην κάλπην τῆς ἐκλογῆς Φθιώτιδος· ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κ. Ζουλούμη ἔλλειψαν ἐπίσης 14 σφαιρίδια. Ποῖος τὰ ἔκλεψεν; οἱ ἐπιτυχόντες; ἀφοῦ δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ τις ὅτι οὗτοι ἔκλεψαν τὰ 14 σφαιρίδια τῆς κάλπης τοῦ κ. Ζουλούμη, πῶς θέλετε νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι οἱ ἀποτυχόντες ἔκλεψαν τὰ 33 τοῦ κ. Διωβουνιώτη; Τώρα μοὶ φαίνεται ὅτι ἔχει ἓν κακὸν ὁ κύριος Χατζόπουλος, δὲν εἶναι ἀπὸ μεγάλο ὀντζάκι· ἂς τὸ εἴπωμεν, κύριοι, καθαρὰ, καὶ ἂς τὸν βγάλωμεν ἔξω. Ἄλλως, προτείνω τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ.

§113ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὀφείλω, κύριοι, νὰ μὴ παραδεχθῶ, καὶ ὄχι μόνον νὰ μὴ παραδεχθῶ, ἀλλὰ νὰ ἀποκρούσω καὶ μὲ κάποιαν ἔντασιν καὶ μὲ κάποιον πάθος τὴν μομφὴν, τὴν ὁποίαν ὁ πρῶτος λαλήσας κύριος Λιδωρίκης ἐξέφερεν εἴτε πρὸς τὸν κύριον Χατζόπουλον εἴτε πρὸς τοὺς κατοίκους Μακρυκώμης, ὅτι πάσχουσι βλακείαν. Ἂς ᾖναι βέβαιος ὁ κύριος Λιδωρίκης, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἐν γένει, καὶ ἰδίως ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἡμῶν, βλάκες δὲν ὑπάρχουν, καὶ τοῦτο δύνανται νὰ τὸ ὁμολογήσωσί τινες ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων, οἵτινες γνωρίζουν τὴν ἐπαρχίαν μας, ἐὰν ἡ Φθιῶτις παρέχῃ βλάκας. Πρὸς τιμὴν λοιπὸν τῆς ἐπαρχίας καὶ τοῦ κυρίου Χατζοπούλου δὲν παραδέχομαι τὴν μομφὴν, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Λιδωρίκης ἔῤῥιψε· θὰ τὸν παρακαλέσω μάλιστα νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου καὶ ἑπομένως νὰ συλλογισθῇ ὅτι ὑπέπεσεν εἰς ἓν λάθος, ὑπερασπιζόμενος στενὸν συγγενῆ, πρὸς τὸν ὁποῖον τὸν προκαλεῖ ἱερὸν καθῆκον. Μετὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ δώσῃ τὴν ἄδειαν νὰ παραστήσω ὥς τι δεινὸν καὶ μέγα τὴν ἔλλειψιν τῶν 33 σφαιριδίων, ὄχι διότι τῳόντι εἶναι δεινὸν καὶ μέγα, ἀλλὰ διότι διαφθείρει παρθένον ἐπαρχίαν, ἥτις δύναται νὰ καυχηθῇ μεταξὺ τῶν ὀλίγων ἐν Ἑλλάδι, ὅτι καίτοι κατοικουμένη ἀπὸ 40,000 κατοίκων καὶ ἀπαρτιζομένη ἀπὸ 11 μεγάλους δήμους, καίτοι πολλάκις αἱ κάλπαι ἀφίενται μόναι, οὐδέποτε ἡ ἠθικὴ ἐπέτρεψεν εἰς οὐδεμίαν τῶν μερίδων νὰ διαπράξωσι τὸ ἔγκλημα τῆς καλπονοθεύσεως· μόνον τὸ δυστυχὲς περιστατικὸν τοῦ 1862 ἠμποροῦσε νὰ ἐξαιρεθῇ, διότι γνωστὸν εἶναι τί ἡ ἐξουσία ἐπεζήτει τότε. Λοιπὸν ἀπὸ τοῦ 1865 καὶ ἐντεῦθεν τὸ ἔγκλημα, ἡ καλπονόθευσις, ὄχι μόνον δὲν ἦτο γνωστὰ ἐν Φθιώτιδι, ἀλλ’ ἀπεκρούοντο δι’ ὅλων τῶν νομίμων μέσων. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν μήτε νὰ ὑπάρξῃ, ἀλλ’ οὔτε κἄν νὰ τὴν συλλάβῃ τις ἐν τῷ νῷ· ἀλλὰ δυστυχῶς ὄχι μόνον συνελήφθη ἐν τῷ νῷ, ὄχι μόνον ὑπῆρξεν, ἀλλὰ καὶ ἐνισχύθη διὰ νὰ ῥιζώσῃ. Ἰδοὺ τὸ μέγα σφάλμα, φίλε Ῥάλλη, τὸ ὁποῖον ἔχει αὐτὴ ἡ ἐκλογή. Εἶναι τῳόντι ἀξιότιμος ὁ κύριος Δυωβουνιώτης, ὅστις καὶ ἦτο σύντροφός μου, εἶναι ἀφ’ ἑτέρου ἀξιότιμος καὶ ὁ κύριος Χατζόπουλος καὶ δὲν κάμνω διάκρισιν οὐδενός, καὶ ἐν τῇ Φθιώτιδι δὲν θέλω νὰ ὑπάρχουν οἰκογένειαι καὶ ὀντζάκια· εἶμαι ὁ ἄνθρωπος, ὅστις θέλω νὰ ἀναβαίνωσιν ἀπὸ τὰ κατώτατα στρώματα εἰς τὰ ὑψηλότατα ὅσοι ἔχουν γνώσεις καὶ νοῦν ὑψηλότερον. Ἐὰν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀποκρούω τὸν κ. Χατζόπουλον, πιστεύσατε ὅτι εἶμαι ὁ ποταπώτερος ἄνθρωπος· διὰ τοιοῦτον λόγον οὔτε ἐγεννήθη εἰς κἀνενὸς ἐξ ἡμῶν τὸ πνεῦμα, δηλ. οὔτε τοῦ κυρίου Χατζίσκου, οὔτε τοῦ κυρίου Παπακώστα, οὔτε ἐμοῦ, ποτὲ ἡ ἰδέα νὰ ἀποκρούσωμεν τὸν κ. Χατζόπουλον· φρονοῦμεν ὅμως ἀδιστάκτως, ἂν καλῶς ἤμεθα πληροφορημένοι, ὅτι τὸ ἔγκλημα ἔλαβε χώραν, καὶ ἀκούσατε πῶς. Δέκα δῆμοι παρουσιάζουσιν ἀποτέλεσμα ὁμοιόμορφον, δηλ. ἐὰν εἰς ἕκαστον δῆμον ἐψηφοφόρησαν 100, 200, 1000, ἕκαστος τῶν ὑποψηφίων ἔλαβε τὰς 100, 200, 1000 ψήφους. Ὁ δῆμος ὅμως τῆς Μακρυκώμης, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ κ. Χατζόπουλος ἀξιοῖ ὅτι ἔχει ἐπιῤῥοὴν, παρουσιάζει ἔκτακτον φαινόμενον. Εἰς οὐδεμίαν κάλπην ὑπῆρχεν ἡ ὁμαλὴ αὕτη τῶν ἄλλων δήμων κατάστασις. 74 σφαιρίδια εὑρέθησαν περιπλέον εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Χατζίσκου, τριάκοντα τρία λείπουν ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Δυωβουνιώτη, 6 λείπουν ἀπὸ τὴν ἐδικήν μου, 14 λείπουν ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Ζουλούμη, 5 ἀπὸ τοῦ κυρίου Παπακώστα καὶ καθ’ ἑξῆς.

§114ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἀπὸ τοῦ Χατζοπούλου;

§115ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἕξ. Τί ἐμφαίνει, παρακαλῶ, τὸ τοιοῦτον, κύριε Ῥάλλη, εἰμὴ ὅτι συνελήφθη καὶ ἡτοιμάσθη ἡ καλπονόθευσις; Ἀλλ’ ἡ ἀπειρία ἀφ’ ἑνὸς, ὁ φόβος ἀφ’ ἑτέρου, ἡ συνείδησις ἐκ τρίτου δὲν τοῖς ἐπέτρεψε, δὲν τοῖς ἔδωκε τὸν καιρὸν νὰ τὴν κάμουν ὁμοιόμορφον καὶ νὰ τὴν φέρουν εἰς πέρας ὡραϊσμένην, ὡς συνειθίζουν νὰ τὴν καλλωπίζωσιν εἰς ἄλλα μέρη. Ἰδοὺ λοιπὸν τὸ πρῶτον δεῖγμα, τὸ ὁποῖον ἔχετε, ὅτι ἐνῷ εἰς ὅλας τὰς ἐκλογὰς καὶ καθ’ ὅλας τὰς βουλευτικὰς περιόδους δὲν παρουσιάσθη ποτὲ οὐδεμία νόθευσις, ἐφέτος κατ’ ἐξαίρεσιν εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν, καὶ δυστυχῶς εἰς τὸν δῆμον εἰς τὸν ὁποῖον ὁ κ. Χατζόπουλος ἀξιοῖ ὅτι ἔχει, ὡς προεῖπον, ἐπιῤῥοὴν, παρουσιάζονται ἀνωμαλίαι τοιαῦται, αἱ ὁποῖαι προδήλως μαρτυροῦσιν, ὅτι συνελήφθη, ἐσχεδιάσθη καὶ ἐπραγματοποιήθη ἡ ἰδέα τῆς καλπονοθεύσεως. Ἀπέχω πολὺ ἀπὸ τοῦ νὰ ἐνοχοποιήσω τὸν κ. Χατζόπουλον· ὅμως μὴ λησμονήσετε ὅτι ὑπάρχουν φίλοι μας, οἱ ὁποῖοι κατὰ δυστυχίαν παρορῶσι τὰ καθήκοντα τῆς φιλίας, οἱ ὁποῖοι παρεκτρέπονται ἀπὸ ὑπερβάλλοντα ζῆλον νὰ πωλήσουν ὑπηρεσίαν, καὶ οἱ τοιοῦτοι δὲν φείδονται οὐδενὸς μέσου. Ὁ κ. Χατζόπουλος εἶχε τὴν εὐτυχίαν τοῦ νὰ ἔχῃ ἐν τῇ ἐφορευτικῇ ἐπιτροπῇ 3 μέλη, καὶ μεταξὺ αὐτῶν τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς. Πῶς κατωρθώθη νὰ ἀφαιρεθοῦν τὰ 33 σφαιρίδια, δὲν δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν, μηδὲ νὰ ἀναλάβω εὐθύνην, καὶ ἂν περὶ ἐμοῦ τοῦ ἰδίου ἐπρόκειτο· ἀλλ’ ὑποθέτω, καὶ τούτου πάλιν τὴν ἀλήθειαν δὲν τὴν ἀναδέχομαι, ὑποθέτω, ὅτι ἡ κλοπὴ ἔλαβε χώραν κατὰ τὸν χρόνον τῆς διαλογῆς, διότι κατὰ δυστυχίαν ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἐστάλη, δὲν εἶχεν οὔτε πεῖραν, οὔτε εὐφυΐαν, οὔτε ἑτοιμότητα, οὔτε θέλησιν ἵνα ἐπιβληθῇ. Ὑποθέτω λοιπὸν, κύριε Ῥάλλη, ἐπειδὴ τὴν διαλογὴν τὴν ἔκαμον νύκτα....

§116ΑΛ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τίς ἦτον αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος;

§117ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διδάσκαλος ἑλληνικός. Ὑποθέτω ὅτι κατὰ τὸν χρόνον τῆς διαλογῆς ἐπιτηδεία χεὶρ ἐκράτησε τριάκοντα τρία σφαιρίδια —καὶ ὡς παρατηρεῖτε, κύριε Ῥάλλη, τόσα μόνον σφαιρίδια κρατεῖ ἡ φούκτα ἑνὸς ἀνθρώπου— καὶ διὰ ταχύτητος τὰ σφαιρίδια ἐκρύβησαν, διότι ἄλλως, τὸ γεγονὸς, κύριε Ῥάλλη, τὸ ὁποῖον σεῖς ἀναφέρετε, καὶ αὐτὸ ἂν ὑποτεθῇ κατά τι ἀληθὲς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναβῇ εἰς τόσον ἀριθμόν. Εἷς ἢ δύω ἢ τρεῖς ἄνθρωποι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρεθῶσιν ἔν τινι δήμῳ νὰ εἴπουν, ὅτι μόνον τὸν Αʹ. ἢ τὸν Βʹ. θέλω νὰ ψηφοφορήσω, ἀλλὰ καὶ οἱ δύω ἢ τρεῖς αὐτοὶ πείθονται τέλος εἰς τὰς παρατηρήσεις τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ὁ νόμος ὁ ἐκλογικὸς ἔχει ποινικὰς διατάξεις, πείθονται εἰς τὰς παρατηρήσεις τῶν ἀντιπροσώπων, πείθονται εἰς τὰς παρατηρήσεις τῶν σφαιριδιοδοτῶν καὶ τέλος ἀναγνωρίζουν ὅτι ὀφείλουν νὰ ῥίψουν τὸ σφαιρίδιον. Δὲν γνωρίζω κἀνένα εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου καθ’ ὅλους τοὺς ἐκλογικοὺς ἀγῶνας, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τέλους νὰ ἠρνήθη νὰ ῥίψῃ ψῆφον· καὶ τοῦτο τὸ τελευταῖον τὸ ἐγγυῶμαι ὑπὸ ἀτομικήν μου εὐθύνην καὶ τὸ διαβεβαιῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐὰν, κύριοι, ἔχω τοιαύτας ἀποδείξεις προηγουμένας, ἐὰν ἔχω κατάστασιν ἀνώμαλον προδίδουσαν ἀληθῆ νόθευσιν, ἐὰν ἔχω προσέτι τὸ τεκμήριον, ὅτι ἐν τῷ ὑπερβάλλοντι ζήλῳ των ἐνδέχεται νὰ ἔπραξαν οἱ καταγγελθέντες καὶ σήμερον δικαζόμενοι ἐνώπιον τοῦ πλημμελειοδικείου Λαμίας τὴν νόθευσιν, δὲν δύναμαι νὰ ἐπικαλεσθῶ ταῦτα ὡς ἀπόδειξιν; Ἐνῷ δὲ ἔχω ὅλα ταῦτα τὰ τεκμήρια καὶ προσέτι ἐπαρχίαν μέχρι τοῦδε ἁγνὴν, παρθένον ὅλως ἐκλογικῆς νοθείας, δύναμαι ἐν ὀνόματι αὐτῆς νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιτρέψητε νὰ εἰσέλθῃ τὸ μόλυσμα τῆς νοθείας· τίποτε ἄλλο δὲν ζητῶ, εἰμὴ νὰ ἀκυρώσητε τὸν δῆμον αὐτόν.

§118ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ ἀκυρώσητε δι’ ὅλους.

§119ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχετε ἀπὸ τοῦδε τὸν λόγον τῆς τιμῆς μου, κύριε Ῥάλλη, ὅτι ἐγὼ δὲν ἐπιδιώκω δι’ ἐμαυτὸν τὴν μὴ ἀκύρωσιν· συμφωνῶ λοιπὸν μεθ’ ὑμῶν. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἐὰν πεισθῇ ὅτι εἶναι λόγοι ἀκυρώσεως δι’ ὅλους ἡμᾶς, νὰ μὴ μᾶς φεισθῇ.

§120ΑΘ. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οὔτε ὅ,τι θέλετε σεῖς θὰ γείνῃ, οὔτε ὅ,τι θέλει ὁ κ. Ῥάλλης, ἀλλ’ ὅ,τι εἶναι νόμιμον καὶ ὅ,τι εἶναι λογικόν.

§121ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἂς ᾖναι βέβαιος ὁ κύριος Ῥάλλης, ὅτι οὐδένα ὡδήγησε τὸ ἀτομικὸν συμφέρον. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν καὶ ἐν ὀνόματι καὶ τῶν συναδέλφων μου....

§122ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Μάλιστα.

§123ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐὰν εὑρίσκῃ λόγον καὶ κατ’ ἐλάχιστον, νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν, καὶ εὐχαρίστως θέλομεν συναγωνισθῆ καὶ ὑπερηφάνως ἐλπίζω νὰ παρακαθήσωμεν αὖθις ἐπὶ τὰ ἑδώλια τοῦ βουλευτηρίου. Συμπεραίνω λοιπὸν ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Μακρυκώμης πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ, καὶ ἐὰν παραδεχθῇ ἡ ἰδέα τοῦ κυρίου Ῥάλλη, θὰ μὲ εὐχαριστήσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν.

§124ΑΛ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, ἡ ἐπαρχία ἡ ἰδική μου δὲν ἀπέχει ἀπὸ τὴν Φθιώτιδα πολύ. Πολλοὶ τῶν συνεπαρχιωτῶν μου συναλλάσσονται μὲ τοὺς ἐμπόρους τῆς Φθιώτιδος· ὡς ἐκ τούτου γνωρίζω καὶ τὰ πρὸ τῆς ἐκλογῆς καὶ τὰ μετ’ αὐτήν. Πρὸ τῆς ἐκλογῆς συνέβη, ὅπως συμβαίνει εἰς πολλὰς ἐπαρχίας, γεγονός τι, τὸ ὁποῖον ἔκαμε τὴν ἐπαρχίαν νὰ διαιρεθῇ εἰς δύω στρατόπεδα (θόρυβος). Μὴ καταλαμβάνεσθε ἀπὸ τὸν πυρετὸν τῆς νομιμότητος καὶ θέλετε νὰ πετάξητε ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς θελήσεως αὐτοῦ τοῦ λαοῦ ἐξελέχθη βουλευτὴς, ὅπως κατέλαβε πέρυσι πυρετὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἐπεκύρωσεν ὅλας τὰς ἐκλογὰς ἄνευ παρατηρήσεως. Διῃρέθη λοιπὸν ἡ ἐπαρχία εἰς δύω στρατόπεδα, τοῦ λαοῦ καὶ τῶν κοτζαμπάσιδων. Σέβομαι πολὺ καὶ τὸν κ. Τσιριμῶκον καὶ τὸν κ. Χατζίσκον καὶ εἶναι καὶ φίλοι μου· ἀλλὰ καὶ ὅτι ἡ θέλησις τῆς Φθιώτιδος ἦτο νὰ ἐκλεχθῇ ὡς βουλευτὴς ὁ κ. Χατζόπουλος, σᾶς τὸ λέγω ἐν συνειδήσει· καὶ δὲν θέλουν νὰ ἀκυρώσουν τὴν ἐκλογὴν χάριν τῆς λαθροχειρίας, ἀλλὰ διὰ νὰ ὑπερασπίσουν ἕνα συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἀπέτυχε, διότι τοιαύτη ἦτο ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ Φθιώτιδος. Εἰς τὸν δῆμον Μακρυκώμης πράγματι ὁ κ. Χατζόπουλος ἔχει τοιαύτην ἐπιῤῥοὴν, ὥστε οἱ ψηφοφόροι εἰσερχόμενοι εἰς τὸν ναὸν δὲν ἐζήτουν παρὰ τὴν κάλπην τοῦ κ. Χατζοπούλου· ἠρνοῦντο νὰ ψηφοφορήσουν ἄλλον· ἀλλ’ αὐτὸ καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας συνέβη καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον λείπουν σφαιρίδια ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κ. Δυωβουνιώτου. Ἀπόδειξις ὅτι δὲν ὑπῆρχε λαθροχειρία εἶναι ὅτι καὶ ἀπὸ τοῦ Χατζοπούλου τὴν κάλπην λείπουν σφαιρίδια καὶ ἀπὸ τοῦ Ζουλούμη, τὸν ὁποῖον ἄλλως τε ἔχω καὶ συγγενῆ. Φέρετε ἔγγραφόν τι ἐπίσημον, πρᾶξίν τινα κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς, διὰ τῆς ὁποίας νὰ στηρίξητε τὴν ἰδέαν σας, ὅτι ὑπῆρξε παρανομία ἢ παρατυπία ἢ λαθροχειρία τις. Πῶς! ἐπὶ ὑπονοιῶν μόνον ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ λέγητε εἰς μίαν ἐπαρχίαν ὅτι αὐτὸν τὸν ὁποῖον ἐξέλεξας, ἐπειδὴ ἔχομεν ὑπόνοιαν παρατυπίας, τὸν θέτομεν ἔξω; Ἐγὼ νομίζω ὅτι κακῶς ἐτέθη τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐὰν ἠδύνατο ἡ Βουλὴ νὰ ἀμφιβάλλῃ, ἠδύνατο μόνον νὰ ἀμφιβάλλῃ περὶ τοῦ μέρους ὅπου οἱ 33 αὐτοὶ ἤθελον ψηφοφορήσει. Ἀλλ’ ἀφοῦ γνωρίζομεν τὸν πυρετὸν, ὑφ’ οὗ ἡ ἐπαρχία αὕτη κατελήφθη, εἶναι ἀπόδειξις ὅτι αὐτοὶ δὲν ἠθέλησαν νὰ ῥίψουν σφαιρίδια εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Δυωβουνιώτου. Ἄλλως, ἡ ἐκλογὴ ὅταν ἔχῃ παρατυπίαν εἰς δῆμόν τινα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις· ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἑνιαία· ὅταν εἶναι λόγος ἀκυρώσεως διὰ τὸν Αʹ. πρέπει νὰ ᾖναι καὶ διὰ τὸν Βʹ. Πῶς δύνασθε νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν τοῦ Χατζοπούλου μόνον, χωρὶς νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν ὅλου τοῦ δήμου; Ποῦ ὑπῆρξεν αὐτὴ ἡ στάθμη τῆς νομιμότητος, αὐτὴ ἡ στάθμη τῆς δικαιοσύνης, αὐτὸς ὁ τρόπος τοῦ ἐξελέγχειν τὰς ἐκλογάς; Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κύριος Τσιριμῶκος καὶ ὁ κύριος Χατζίσκος θὰ ἐκλεχθοῦν πάλιν βουλευταί, ἀλλὰ διὰ τοὺς ἄλλους δύω θὰ ἀποδείξουν τὰ μετὰ ταῦτα τίς ἔχει τὴν ἐπιῤῥοήν. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι ἄδικον νὰ παραδεχθῶμεν λαθροχειρίαν χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἐπίσημον ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἀποδεικνύεται, διὰ τοῦτο προτείνω τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ ὡς νόμιμον βουλευτὴν τὸν κ. Χατζόπουλον.

§125ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί....

§126ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Μὰ ἀρκεῖ, ἀρκεῖ· καταχρᾶσθε τῆς ὑπομονῆς τῆς Βουλῆς, κ. Χατζίσκε.

§127ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Δὲν ἔχεις δικαίωμα νὰ μὲ ἐμποδίσῃς. Κύριοι βουλευταί, ἠπόρησα τῳόντι ὅταν εἶδον τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ξηροχωρίου νὰ ἀναβῇ τὸ βῆμα καὶ νὰ ζητῇ νὰ ἐπικρίνῃ καὶ νὰ κατακρίνῃ ἐκλογὴν, ὁποία εἶναι ἡ τῆς Φθιώτιδος· καὶ ἠπόρησα πρὸ πάντων, διότι δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἦτον εἰς θέσιν ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο τότε ἡ ἐπαρχία του κατὰ τὰς ἐκλογὰς, νὰ μάθῃ κἂν εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκετο ἡ ἐπαρχία Φθιώτιδος, διὰ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἠθέλησαν οἱ κοτζαμπάσιδες νὰ ἀποκλείσουν τὸν λαόν. Εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας ὑπάρχουν οἰκογενειακαὶ παραδόσεις, ὡς καὶ ἐν Φθιώτιδι, ἀπόῤῥοια τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ σήμερον εἶναι ἰδέαι γελοῖαι, αἱ ὁποῖαι ἀντίκεινται εἰς τὰς εὐγενεῖς νεωτέρας ἰδέας τῆς προόδου, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐμφορεῖσθε πάντες ὑμεῖς καὶ ἐγὼ αὐτὸς, καὶ αἵτινες ἐκμεταλλεύονται μόνον ἀγυρτικῶς παρ’ ἄλλων. Τῳόντι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φθιώτιδος, (καὶ τὸ ὁμολογεῖ ἡ ἱστορία τοῦ κοινοβουλίου) ἐρωτῶ, πότε ἐξέλιπεν ἡ ἀντιπροσωπεία τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης ἀπὸ τὸ πρόσωπον τοῦ πατρός μου Χατζίσκου, ἀπὸ τὸ πρόσωπον τοῦ Κοντογιάννη, τοῦ Τσιριμώκου καὶ τοῦ Δυοβουνιώτη; Εἶναι ἐμπιστοσύνη, ἣν χορηγοῦσιν ἡμῖν οἱ συμπολῖταί μας, καὶ εὐγνωμονοῦμεν αὐτοῖς διὰ τὴν τιμὴν ταύτην. Ἡμεῖς πρῶτοι κατηρτίσαμεν τὸν συνδυασμόν μας, ἀλλ’ οἱ ἄλλοι ἀμέσως ἠθέλησαν νὰ ἀποκρούσουν διὰ τῆς ἀγυρτίας ἡμᾶς, διαδίδοντες «οἱ κοτζαμπάσιδες ἀφ’ ἑνὸς, ἀφ’ ἑτέρου ὁ λαός·» καὶ ἡμεῖς ἐλέγαμεν «ὁ λαὸς ἀφ’ ἑνὸς, ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἀγυρτία.» Ἀλλὰ τί πρὸς τοῦτο; Ἐὰν ὁ κ. Χατζόπουλος ᾖναι νόμιμος βουλευτὴς, νὰ τὸν δεχθῇ ἡ Βουλή· ἐὰν ᾖναι παράνομος, νὰ τὸν ἀποκρούσῃ. Ἐὰν ἡμεῖς ἤμεθα νόμιμοι βουλευταὶ, νὰ μᾶς δεχθῇ ἡ Βουλή, ἄλλως, ἡμεῖς πρῶτοι ἐξαιτούμεθα παρ’ ὑμῶν νὰ μᾶς ἀποβάλητε τοῦ κοινοβουλίου· διότι ἐπιθυμοῦμεν τῳόντι ἡ ἐπαρχία Φθιώτιδος νὰ λέγεται πάντοτε ὅτι ἔχει βουλευτὰς γνησίους, γνήσια προϊόντα τῆς ἐλευθέρας θελήσεως αὐτῆς, καὶ δὲν ὁμοιάζει πρὸς ἐκείνας τὰς ἐπαρχίας, αἵτινες δι’ ἐπιεικείας διέρχονται ἐνταῦθα, καὶ μὲ ἐννοεῖ πολὺ καλὰ ὁ κ. Πετσάλης, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἦτον εἰς κατάστασιν, ὅταν ἐνήργει τὰς ἐκλογὰς, νὰ σκέπτεται τί συμβαίνει ἀλλοῦ.

§128ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πολὺ καλά. Ἐὰν μὲ πειράζῃς, θὰ βγάλω τὸ 68, ὅταν ἀπέτυχεν ὁ πατήρ σου μὲ τὰ μανιφέστα του.

§129ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Μάλιστα, ἀπέτυχε διότι ἔκαμε συνδυασμὸν μεμονωμένον ὡς ὁ κ. Κοντογιάννης ἐπίσης μεμονωμένον, ἄλλως οὐδὲ τότε ἀπετύγχανε. Τελευταῖον, ἀποτεινόμενος πρὸς ὑμᾶς, κύριοι, ἄνευ ἐνδοιασμοῦ λέγω, ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι ἐπιθυμεῖ.

§130ΛΑΠΑΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ γνώμη μου, ἐὰν πρέπει ὁ κ. Χατζόπουλος νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ βουλευτήριον.

§131ΠΟΛΛΟΙ. Τοῦτο ἀπεφασίσθη.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τοὺς κυρίους Παπακώσταν, Χατζῖσκον καὶ Τσιριμῶκον νὰ ἐγερθῶσι.

§133ΠΟΛΛΟΙ (ἐγειρόμενοι). Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μακρυκώμης καὶ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τέταρτον νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι)· παραδέχθη.

§135ΛΑΠΑΣ. Παρακαλῶ νὰ γείνῃ μνεία εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ὅλοι οἱ ἀποτυχόντες καὶ ἐπιτυχόντες θὰ βάλουν κάλπην (θόρυβος).

§136Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Γραμματεύς). Μία ἐξήγησις ζητεῖται· θὰ ἐπαναληφθῇ μόνον μεταξὺ τῶν δύω ἢ δι’ ὅλους;

§137ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὅλους.

§138ΕΤΕΡΟΙ. Διὰ τοὺς δύω (θόρυβος). Ἐνταῦθα ἐπικυροῦται ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἡ ἐκλογὴ Χαλκίδος καὶ ὡς νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κ. Ζήσης Ἰατρὸς, Βασίλειος Βουδούρης, Κ. Κριεζώτης καὶ Γ. Θωμᾶς· καὶ ἡ ἐκλογὴ Νέων Ψαρῶν καὶ νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ. Ἀγγελικάρας, καὶ Κανάρης.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, πότε θέλει νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου.

§140ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§141ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Προτείνομεν τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. (ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὴν Βουλήν. Προτείνομεν τὰς ἑξῆς τροπολογίας ἐπὶ τῶν ἄρθρων 8 καὶ 61 τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἄρθρον 8. Μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν ἡ Βουλὴ ἐκλέγει κατὰ πᾶσαν σύνοδον διὰ ψηφοδελτίων καὶ διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας ἐκ τῶν ἰδίων αὑτῆς μελῶν ἕνα πρόεδρον, τρεῖς ἀντιπροέδρους καὶ τέσσαρας γραμματεῖς. Τὸ ἐδάφιον πρῶτον τοῦ ἄρθρου 61. «Ἡ περὶ πάσης ἐκλογῆς προσώπων ψηφοφορία γίνεται μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων, ἐξαι-

ρουμένης τῆς περιπτώσεως τοῦ ἄρθρου 8.»

Α. ΒΑΛΕΤΤΑΣ, Δ. ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ.

§142Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§143ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἤκουσα μίαν φωνὴν, ἡ ὁποία εἶπεν ὅτι μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου θὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα, καὶ, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἦτον ἡ φωνὴ τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Κολιάτσου. Νομίζω ὅτι δὲν δύναται ν’ ἀπαγορευθῇ τὸ δικαίωμα ἀπὸ βουλευτὰς, νὰ προτείνωσι τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον μία πρᾶξις τῆς Βουλῆς μέλλει νὰ ἐκτελεσθῇ. Πρόκειται νὰ γείνῃ ἐκλογὴ τοῦ προεδρείου· οὐδεὶς θὰ ἀποφασίσῃ, νομίζω, νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν ἔχω ἐγὼ ἢ ἄλλος τις τὸ δικαίωμα νὰ προτείνω πῶς κατ’ ἐμὴν γνώμην πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ αὕτη, καὶ οὐδεὶς, νομίζω, θέλει δυνηθῆ νὰ ἀρνηθῇ ὅτι πρῶτον θ’ ἀποφασισθῇ ὁ τρόπος οὗτος, καὶ μετὰ ταῦτα θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐκλογή. Τὴν πρότασιν αὐτὴν καταθέτω εἰς τὸ προεδρεῖον καὶ παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ.

§144Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ποῦ στηριζόμενος ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Θήρας, ὑποστηρίζει ὅτι ἡ πρότασίς του ὀφείλει νὰ τυπωθῇ; Στηρίζεται βεβαίως εἰς τὸν κανονισμὸν, καὶ στηριζόμενος εἰς τὸν κανονισμὸν, ἔρχεται καὶ σᾶς λέγει, τυπώσατε τὴν πρότασιν, στείλατέ την εἰς τὰ τμήματα· διότι διὰ νὰ τυπωθῇ μία πρότασις, εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀκολουθήσῃ ὅλους τοὺς τύπους, τοὺς ὁποίους διαλαμβάνει ὁ κανονισμός. Ἀλλ’ ὁ κανονισμὸς πρὸ παντὸς ἄλλου τύπου ἀπαιτεῖ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προεδρείου, καὶ μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προεδρείου καὶ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπιτροπῶν· τότε ὅλαι αἱ προτάσεις λαμβάνουν τὸν κανονικὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον προτείνει σήμερον ὁ κ. Βαλέττας. Λοιπὸν, ἐὰν μὲν στηρίζεται εἰς τὸν κανονισμὸν, ὀφείλει νὰ τὸν σεβασθῇ καὶ τὴν πρότασίν του νὰ τὴν φέρῃ, ἐὰν θέλῃ, διὰ τὸ μέλλον μετὰ τὴν νόμιμον συγκρότησιν τῆς Βουλῆς· νόμιμος δὲ συγκρότησις τῆς Βουλῆς, πλήρης καὶ τελεία λέγεται ἀφ’ ἧς καταρτισθῇ τὸ προεδρεῖον αὐτῆς. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχητε ἐνώπιόν σας μίαν Βουλὴν νομιμοποιηθεῖσαν, τὴν ὁποίαν νὰ διευθύνῃ ἕνας πρόεδρος, ὅστις ἐγένετο μόνον καὶ μόνον δυνάμει τῶν προσόντων τῆς ἡλικίας, τὴν ὁποίαν εἶχε, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλως νὰ διευθυνθῶσι καὶ διοικηθῶσιν αἱ συζητήσεις τῆς Βουλῆς; Προτείνω λοιπὸν τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως ταύτης πρὶν ἢ ἐκλεχθῇ τὸ προεδρεῖον, καὶ κατόπιν νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὰ τμήματα, ἐὰν θέλητε.

§145Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐπερίμενα ν’ ἀκούσω νὰ προτείνῃ τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως ὁ κ. Πετιμεζᾶς. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς σᾶς εἶπεν, ὅτι ἐπειδὴ ἐπροτάθη τροποποίησις ἑνὸς ἄρθρου τοῦ κανονισμοῦ περὶ σχηματισμοῦ τοῦ προεδρείου, καταργεῖται ὁ κανονισμός. Ὄχι· ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἐννοεῖ τὴν κατάργησιν τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς· ἐννοεῖ νὰ τροποποιήσῃ ἓν μόνον ἄρθρον. Νομίζετε ὅτι ἡ Βουλὴ, ἀφοῦ κατηρτίσθη καὶ πρόκειται νὰ κάμῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ῥίψῃ ἓν βλέμμα καὶ νὰ τροποποιήσῃ οἵαν δήποτε διάταξιν θέλει; Ποῖος κανονισμὸς, ποῖος νόμος δύναται νὰ τὴν ἐμποδίσῃ ἵνα ῥυθμίσῃ τὴν ἐσωτερικήν της διάταξιν; Ἐὰν ὁ κύριος Πετιμεζᾶς εὑρίσκῃ τὴν πρότασιν αὐτὴν ἀλυσιτελῆ, εἶναι κύριος νὰ τὴν καταψηφίσῃ· οὐδέποτε ὅμως δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ πρότασις πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ ἀγῶνος. Πρόκειται σήμερον ἢ αὔριον νὰ κάμωμεν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου (θόρυβος)· βιάζεσθε νὰ κάμωμεν τὸν Πρόεδρον· τί βγαίνει; Πρόκειται λοιπὸν νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν, καὶ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσωμεν πῶς πρέπει νὰ γείνῃ; Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ τὸ ἀποφασίσῃ. Τώρα πῶς συνήθως αἱ προτάσεις συζητοῦνται; πῶς λέγει ὁ κανονισμὸς, τὸν ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ καταργήσωμεν; νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ ἡ πρότασις καὶ κατόπιν νὰ συζητηθῇ. Τοῦτο ἐγένετο καὶ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Ζωχιοῦ, ἥτις ἐπίσης ἀφορᾷ μεταβολὴν ἄρθρου τοῦ κανονισμοῦ. Ἡ πρότασις λοιπὸν πρέπει νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν· αὐτὸ ἡμεῖς προτείνομεν.

§146ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μία διάταξις αὐτῆς τῆς προτάσεως λέγει, διὰ ψηφοδελτίων καὶ φανερᾶς ψηφοφορίας· ἄλλη, διὰ μυστικῆς.

§147ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἐπειδὴ εἶναι δύω ἄρθρα χωριστὰ, τὸ ἄρθρον 8 καὶ τὸ ἄρθρον 61, τὰ ὁποῖα συγχωνεύονται.

§148ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πῶς θὰ γείνῃ ἡ φανερὰ ψηφοφορία; Τὸ ψηφοδέλτιον θὰ ῥίπτεται ἀνοικτόν;

§149ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Θὰ φέρῃ τὴν ὑπογραφὴν ἑκάστου.

§150ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κύριοι, ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας διοικεῖται ὁ τόπος ἐν ἀπουσίᾳ ἡμῶν· ἐπὶ 3 μῆνας δαπανᾷ ἡ κυβέρνησις ἄνευ προϋπολογισμοῦ, ἐπὶ 3 μῆνας, λέγω, δαπανᾷ ἡ κυβέρνησις ἄνευ προϋπολογισμοῦ· ἦλθεν ἡ Βουλὴ, κατηρτίσθη, καὶ πάλιν χρονοτριβὰς ἔχομεν ὡς πρὸς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς διοικήσεως τοῦ τόπου. Χρονοτριβὰς, κύριοι· μᾶς προτείνουν τί; νὰ ἀλλάξωμεν τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ Πρόεδρος ἐκλέγεται. Μέχρι τοῦδε ἐγίνετο διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας· σήμερον ἄλλη ἰδέα ἐπέρχεται, θέλουν τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν. Μολονότι δυνάμεθα, κύριοι, νὰ προτείνωμεν τὸ ἀπαράδεκτον, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κύριον Πετιμεζᾶν νὰ δεχθῶμεν τὴν πρότασιν, νὰ τὴν κηρύξωμεν ὅμως κατεπείγουσαν διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπον.

§151ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§152ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἶναι, κύριοι, ἐναντίον, παρούσης τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ ἔθνους, νὰ δαπανᾷ ἡ κυβέρνησις ἄνευ προϋπολογισμοῦ, εἶναι ἐναντίον, λέγω, τοῦ ἀντιπροσωπευτικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον μᾶς διέπει. Καταρτίζεται ἡ Βουλὴ, καὶ μολαταῦτα.... (θόρυβος) Μὴ ταράττεσθε. Λοιπὸν δὲν προτείνομεν τὸ ἀπαράδεκτον, προτείνομεν νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα ἡ πρότασις καὶ ἑπομένως νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ ἀμέσως εἰς συζήτησιν αὐτῆς τῆς προτάσεως.

§153ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§154Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ἡ κυβέρνησις διοικῇ πρὸ ὀκτὼ μηνῶν ἀνεξέλεγκτος καὶ δαπανᾷ τὸν δημόσιον θησαυρὸν, εἶναι καιρὸς καὶ ὁ καιρὸς αὐτὸς ἐπέστη, κατὰ τὸν ὁποῖον, ἐκ Παρνασσίδος ἀξιότιμε βουλευτὰ, θὰ ἀναπτυχθῇ ἡ διοίκησις τοῦ τόπου. Θὰ παρουσιασθῇ ἡ κυβέρνησις καὶ δύναται ὁ κύριος Κεχαγιᾶς νὰ ἐξελέγξῃ τὴν διοίκησιν. Κἀνεὶς δὲν ἔχει τὴν ἰδέαν νὰ κηρύξῃ ἀνεύθυνον τὴν κυβέρνησιν· δὲν ἔχει ἑπομένως κἀμμίαν σχέσιν μὲ τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία εἶναι ἐκκρεμὴς, καὶ δὲν ἠξεύρω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον τὴν ἔφερε.

§155ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὸ κατεπεῖγον.

§156Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εὑρίσκω τὸν λόγον διατὶ νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα (θόρυβος)· τὸ ἐννοῶ, ἐὰν θέλῃ νὰ λάβῃ τὰς ψήφους καὶ νὰ γείνῃ πρόεδρος ὁ κ. Κεχαγιᾶς· ἔχει τὸν λόγον του, ἀλλ’ ἂς μὴ βιάζεται. Ἐγὼ προτείνω νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα, ἀλλὰ νὰ συζητηθῇ αὔριον (ἱλαρότης).

§157ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀναβολὴν, κύριοι, ἠμπορούσαμεν νὰ τὴν ζητήσωμεν ἡμεῖς· ὅταν ἔρχεται μία μερὶς καὶ φέρει μίαν πρότασιν καὶ ζητεῖ τὴν ἀναβολὴν, τοῦτο δὲν θὰ εἰπῇ τίποτε ἄλλο παρὰ ὅτι θέλει νὰ παρατείνῃ τὴν ζωήν της. Ἡμεῖς ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀναβολὴν, οὐδέποτε ἡ μερὶς ἐκείνη.

§158ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Εἶναι πολὺ εὔκολον ἀνὰ εἷς νὰ ἀναβαίνῃ τὸ βῆμα καὶ τὰς καλλίστας ἰδέας ἀναπτύσσων νὰ νομίζῃ ὅτι ὑποστηρίζει τὰ καλὰ καὶ συμφέροντα· ἀλλ’ εἶναι πολὺ δύσκολον, ὅταν ἔλθῃ εἰς θέσιν, νὰ ἐκτελῇ τὰ ἄριστα (θόρυβος καὶ ταραχή). Εἶναι πολὺ εὔκολον, λέγω, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἐκτοξεύουν ὕβρεις ἐπὶ κακῇ πίστει κατὰ ἀνθρώπων, τῶν ὁποίων ἐὰν τὸ παρελθὸν εἶναι ἄγνωστον, εἶναι τοὐλάχιστον λευκὸν, νὰ κατηγοροῦν δὲ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐὰν ἀριθμῶσιν ἔτη ἐν τῇ πολιτικῇ, δὲν δύνανται νὰ εἴπωσι τὸ αὐτό. Ἡ αἰτία, ἥτις μὲ ἔκαμε νὰ κάμω τὴν πρότασιν ταύτην, ὡς καὶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου κύριον Βουλπιώτην, εἶναι ἡ ἑξῆς. Φρονοῦμεν ὅτι ἐν ἐλευθέρᾳ πολιτείᾳ θαῤῥαλέως πρέπει νὰ πολιτεύεταί τις καὶ νὰ μάχεται· εἰς ζήτημα δὲ, ὁποῖον εἶναι ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου, ζήτημα καθ’ ἡμᾶς καθαρῶς πολιτικὸν, ἐνομίσαμεν ὅτι ἡ ψῆφος πρέπει νὰ ᾖναι φανερὰ καὶ οὐχὶ κεκρυμμένη καὶ ἑπομένως δολία· ταῦτα λέγω διότι μοῦ ἐκατηγόρησαν κακὴν πίστιν (θόρυβος). Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία καθαρὰ καὶ μόνη, ἡ ὁποία ἔκαμε καὶ ἐμὲ καὶ τὸν κύριον Βουλπιώτην νὰ ὑποβάλωμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν. Θέλετε νὰ τὴν κηρύξετε κατεπείγουσαν; κηρύξατέ την· θέλετε νὰ συζητηθῇ σήμερον; θέλετε αὔριον; θέλετε μεθαύριον; ἀδιαφοροῦμεν. Ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφός μου τὴν ἐφέραμεν ὁρμώμενοι ἐκ τοῦ εἰρημένου λόγου καὶ οὐχὶ διὰ πλάγιον σκοπόν.

§159ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, δὲν ἀναβαίνω τὸ βῆμα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς ὕβρεις τοῦ ἐκ Θήρας βουλευτοῦ....

§160ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἶναι διὰ λογαριασμόν του.

§161ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰς ὁποίας ἐξετόξευσε κατὰ τῆς παρελθούσης κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἔρχομαι ὡς μέλος τῆς κυβερνήσεως ἐκείνης νὰ δώσω πληροφορίας τινάς....

§162ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι καιρός· δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος περίστασις.

§163ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς ἀναίρεσιν τῶν μομφῶν τοῦ κυρίου Βαλέττα ὅτι ἐπὶ 6 καὶ 8 μῆνας ἐδαπανούσαμεν ἡμεῖς καὶ διεχειριζόμεθα τὴν ἐξουσίαν ἄνευ τῆς συμπράξεως τῆς Βουλῆς, ἄνευ προϋπολογισμῶν καὶ ἄνευ φορολογικῶν νόμων. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς, κύριοι, τοῦτο, διότι ὅταν ἡ κυβέρνησις τοῦ κυρίου Βούλγαρη ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν....

§164ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, κύριε Παπαμιχαλόπουλε, αὐτά.

§165ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὅταν συγχρόνως ἐνόμισεν ὅτι διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον ὤφειλε νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς βασιλικῆς προνομίας περὶ διαλύσεως τῆς Βουλῆς, ἐπαρουσιάσθη ἐνώπιον τοῦ σώματος τούτου καὶ εἶπε ῥητῶς καὶ καθαρῶς· «Κύριοι βουλευταὶ, ἡ Βουλὴ πρόκειται νὰ διαλυθῇ· σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ χορηγήσητε τετράμηνον πίστωσιν διὰ νὰ δαπανῶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀπουσίας τῆς Βουλῆς, καὶ συγχρόνως νὰ ψηφίσετε τοὺς φορολογικοὺς νόμους, διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ κυβέρνησις νὰ εἰσπράξῃ τοὺς φόρους ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ Συντάγματος.» Ἡ Βουλὴ ὅμως ἠρνήθη, ἴσως ἐν τῷ δικαιώματί της, νὰ πράξῃ τοῦτο. Ἡ κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ δαπανήσῃ καὶ ἐδαπάνησεν, ἔπρεπε νὰ εἰσπράξῃ φόρους καὶ εἰσέπραξεν, ἀναλαβοῦσα ὅλην τὴν εὐθύνην τῶν πράξεών της· καὶ ὅταν ἦλθεν ἡ Βουλὴ ἐνταῦθα, δὲν ἐζήτησεν ἀναβολήν τινα ὅπως ὑπεκφύγῃ τὴν ὀφειλομένην λογοδοσίαν, ἀλλ’ ἅμα κατηρτίσθη, προέβη εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ προεδρείου, σπεύδουσα νὰ δώσῃ εὐθύνας ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους. Ποῦ στηρίζει λοιπὸν ὁ βουλευτὴς Θήρας, ὅστις λάβρος ἐπέπεσε καθ’ ἡμῶν, τὴν μομφὴν, τὴν ὁποίαν θέλει ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Βούλγαρη προεδρευομένην κυβέρνησιν, ὅτι ἐκυβέρνησεν ἀντισυνταγματικῶς;

§166ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§167ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις ὑποβάλλεται μία πρότασις περὶ τροποποιήσεως τοῦ κανονισμοῦ· δὲν τὴν ἀποκρούω, ἕκαστος δύναται νὰ ὑποβάλλῃ προτάσεις· ἀλλ’ ὅταν ἡ Βουλὴ σύσσωμος ἢ ἡ πλειονοψηφία αὐτῆς λέγει, ὅτι εἶμαι ἑτοίμη νὰ συζητηθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις, τίς ἡ ἀνάγκη νὰ τὴν ἀναβάλλωμεν; Προτείνω λοιπὸν ν’ ἀρχήσῃ ἀμέσως ἡ ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης συζήτησις.

§168ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἐδέχθησαν.

§169ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι, τινὲς τῶν κυρίων βουλευτῶν ἔκαμαν μίαν πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ κανονισμοῦ· εἶναι δικαίωμά των καὶ εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς νὰ τὴν παραδεχθῇ καὶ ἀποφασίσῃ περὶ αὐτῆς ὅ,τι θέλει· δὲν ἦτον ὅμως ἁρμόδιος ὁ καιρὸς νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα ὁ βουλευτὴς Παρνασσίδος καὶ μεμφθῇ τῆς Κυβερνήσεως. Παρατηρῶ εἰς αὐτὸν ὅτι ἔχομεν ὅλον τὸ θάῤῥος νὰ δώσωμεν λόγον τῶν πράξεών μας, καὶ δὲν θὰ ἤμεθα ἡμεῖς οἵτινες θὰ μεταμεληθῶμεν. Δι’ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ βιάζεται· οὔτε ἀποφεύγομεν οὔτε ἀναβάλλομεν τὴν λογοδοσίαν, τὴν λογοδοσίαν, ἡ ὁποία, τὸ λέγω μετὰ παῤῥησίας, θὰ μᾶς κάμῃ τιμήν.

§170ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Οἱ προτείναντες τὴν πρότασιν δέχονται τὸ κατεπεῖγον. Θὰ συζητηθῇ λοιπὸν ἡ πρότασις ἐν τῇ οὐσίᾳ.

§171ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§172ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§173ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ καὶ ὁ κύριος Βαλέττας, οἱ εἰσαγαγόντες τὴν πρότασιν αὐτὴν διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν εἴτε σήμερον εἴτε αὔριον, δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν νὰ συζητηθῇ ἀμέσως· ἐὰν ἄλλοι ἔχουν ἀνάγκην νὰ μελετήσουν, ἡμεῖς εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ὑπακούσωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, κύριοι;

§175ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατεπεῖγον, τοὐτέστι νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις σήμερον, νὰ ἐγερθοῦν, (ἐγείρονται πλεῖστοι)· ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ κατεπεῖγον.

§177ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Κύριοι, πρὶν ἢ δι’ ὀλίγων λέξεων ὑποστηρίξω κατ’ οὐσίαν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ καὶ ὁ κύριος Βαλέττας ἐλάβομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὸ σῶμα, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ μείνῃ εἰς τὴν διάνοιαν οὐδενὸς ἡ ὑπόνοια ὅτι ἡ ὑποβολὴ τῆς προτάσεως ἐσκόπει τὴν παράτασιν τῶν προκαταρκτικῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου.... Ἡ προθυμία, μὲ τὴν ὁποίαν ἐδέχθημεν τὴν ἰδέαν τοῦ νὰ θεωρηθῇ ὡς κατεπείγουσα, πιστεύω νὰ ἄρῃ πᾶσαν ὑπόνοιαν ὅτι ἐγὼ καὶ ὁ κύριος Βαλέττας εἴχομεν σκοπὸν νὰ ἀναβάλωμεν διὰ τῆς προτάσεώς μας τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου. Ἡ ἰδέα, κύριοι, ἡ ὁποία μᾶς ἐνέπνευσε τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως αὐτῆς, εἶναι ἡ πεποίθησις ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ἐπιφέρει διόρθωσιν ἐσφαλμένων τοῦ κανονισμοῦ ἄρθρων, διατάξεων τοῦ κανονισμοῦ, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι σύμφωνοι μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς καὶ μὲ τὴν πρόοδον, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα. Ἡ ἰδέα, κύριοι, τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας ἐθεωρήθη ἐγκαταλειπτέα πολὺ πρὸ τῆς σήμερον. Ὅταν συνεδρίαζεν ἡ Βʹ. ἐνταῦθα ἐθνικὴ Συνέλευσις καὶ ἐσυζητεῖτο ὁ κανονισμὸς τῆς Συνελεύσεως ἐκείνης, ἐπροτάθη τροπολογία διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀρχαιρεσιῶν· ἐπροτάθη ἔκτοτε, αἱ ἀρχαιρεσίαι καὶ πᾶσα ἐκλογὴ προσώπων νὰ γίνηται διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας. Ἡ ἰδέα αὕτη ἔκτοτε ὡρίμασε, καὶ βλέπετε ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ κύριος Ζαΐμης ἠθέλησε προχθὲς νὰ εἴπῃ, ὅτι ὅσοι πρώτην ἤδη φορὰν ἐν τῷ κοινοβουλίῳ εἰσέρχονται, δὲν γνωρίζουσι τὰ προνενομολογημένα καὶ δὲν πρέπει νὰ ἔχωσι τὴν ἀξίωσιν νὰ φέρουν προτάσεις ἀνατρεπτικὰς τῶν καθεστώτων· διότι βλέπετε ὅτι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν λεπτομερῆ τῶν συζητήσεων, αἵτινες ἔλαβον χώραν εἴτε εἰς τὴν Βουλὴν εἴτε εἰς τὴν Συνέλευσιν. Εἰς τὴν Συνέλευσιν τὸ ζήτημα τοῦτο, κύριοι, ἐσυζητήθη μὲ πολλὴν λεπτομέρειαν· ἐπίσημοι ῥήτορες ὡμίλησαν· ἡ τροπολογία, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ἦτο τοῦ κ. Μίληση, καὶ τὸ ἄρθρον τὸ 8ον, τὸ ὁποῖον ἠκούσατε, δὲν εἶναι παρὰ πιστὴ ἀντιγραφὴ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Μίλησης ἔφερε τότε· ὑπεστηρίχθη δὲ αὕτη καὶ ἀπὸ τὸν μακαρίτην Πετσάλην. Αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἰδέα αὕτη ἔκτοτε εἶχεν ὡριμάσει, καὶ οὐ μόνον, ὡς πάντες ἐνθυμοῦνται, εἶχε μεγάλην σπουδαιότητα ἡ συζήτησις ἐκείνη, ἀλλὰ καὶ ἡ ψηφοφορία, διότι ὑπὲρ μὲν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν τότε ὁ κ. Μίλησης ἔφερε καὶ ἡμεῖς τώρα ἐπαναλαμβάνομεν, ἐψηφοφόρησαν 102, ὑπὲρ δὲ τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας ἐψηφοφόρησαν ἐπίσης 102· διῃρέθη δηλ. εἰς δύω ἴσα μέρη ἡ Συνέλευσις, καὶ ἀπεῤῥίφθη κατὰ τὴν δευτέραν ψηφοφορίαν ἡ τροπολογία ἐκείνη. Τῆς ἐποχῆς τῆς σημερινῆς τὸ πνεῦμα εἶναι ὑπὲρ τῆς φανερᾶς ψήφου καὶ συζητήσεως, διότι ἐκ τῆς τοιαύτης δημοσιότητος δύναται ὁ ἀνώτατος πάντων ἡμῶν δικαστὴς, ἡ κοινὴ γνώμη, νὰ κρίνῃ, καὶ διότι δὲν εὑρισκόμεθα εὐτυχῶς ὑπὸ τὰς περιστάσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἰς ἄλλας ἐποχὰς ὑπηγόρευσαν τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν. Ἄλλοτε, κύριοι, δυνάσται τυραννικοὶ ἐνέπνεον τὸν τρόμον εἰς τὸν φέροντα τοιάνδε ἢ τοιάνδε ψῆφον, καὶ ἐθεωρήθη συντελεστικὸν ὑπὲρ τῆς ἐλευθέρας ψηφοφορίας ἡ ψῆφος νὰ καλύπτηται μὲ τῆς μυστικότητος τὸν πέπλον· ἀλλὰ ἡ ἐποχὴ ἐκείνη παρῆλθεν, αἱ περιστάσεις ἐκεῖναι σήμερον δὲν ὑπάρχουσιν· ἄλλαι περιστάσεις διέπουσιν ἤδη ὅλως διόλου ἀντίθετοι. Ἡ μυστικότης λοιπὸν τῆς ψηφοφορίας, ἥτις ὑπῆρχε τότε τὸ καταφύγιον τῆς ἐλευθέρας ψήφου, σήμερον δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως· καὶ ἀντὶ νὰ ὑπάρχῃ καταφύγιον ἐλευθερίας ὑπάρχει κρυψὼν διαφθορᾶς. Κυρίως δὲ, κύριοι, ἡ μυστικότης τῆς ψήφου νομίζομεν, ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν, ὅτι εἶναι ὅλως διόλου ἄτοπος, προκειμένου περὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ θεωρεῖται φέρον πολιτικὸν χαρακτῆρα· καὶ δὲν ἐννοοῦμεν, κύριοι, μυστικὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ ζητήματος φέροντος κατὰ κοινὴν συνεκδοχὴν πολιτικὸν χαρακτῆρα. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, κύριοι, οἱ ὠθήσαντες ἡμᾶς εἰς τὸ νὰ ὑποβάλωμεν τὴν πρότασιν. Καὶ ἐπειδὴ τότε τόσον ἐξηντλήθη τὸ ζήτημα, ἐὰν ἤδη μακρολογήσω, οὐδὲν ἄλλο θὰ πράξω, εἰμὴ νὰ ἀνακεφαλαιώσω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τότε ἐῤῥέθησαν. Περαίνω λοιπὸν τὸν λόγον, ἐπιφυλασσόμενος νὰ προβῶ εἰς ἐκτενεστέραν ἀνάπτυξιν καὶ δικαιολόγησιν, ἐὰν ἄλλος ἐπιχειρήσῃ κατ’ οὐσίαν τὴν ἀπόκρουσιν τῆς προτάσεώς μας.

§178ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θὰ ἦμαι βραχύς· ὀλίγα τινὰ πρῶτον περὶ τοῦ ζητήματος ἀφῃρημένως, ἂν δηλαδὴ ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου πρέπει νὰ γείνῃ φανερὰ ἢ μυστική. Πρέπει νὰ χωρίσωμεν τὸ ζήτημα εἰς δύω· πρῶτον, ἐκλογὴ προέδρου καθὸ τοιούτου, καὶ δεύτερον, ἐκλογὴ προέδρου ὡς πολιτικὸν ζήτημα. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἐκλογῆς προέδρου τῆς Βουλῆς, ἤμην καὶ εἶμαι ὑπὲρ τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας, καθότι ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ ποτὲ πολιτικὸν ζήτημα. Ἡ Βουλὴ σκεπτομένη περὶ τοῦ προέδρου της, δηλαδὴ περὶ τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου, ὅστις θὰ διευθύνῃ τὰς συνεδριάσεις της, καὶ πολλάκις ἐν περιστάσεσι δυσκόλοις, περὶ τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν γενικὴν ἐμπιστοσύνην ὅλης τῆς Βουλῆς, δὲν ἔπρεπε νὰ θέτῃ ποτὲ ὡς πολιτικὸν ζήτημα τὴν ἐκλογὴν αὐτοῦ· καὶ ἐπειδὴ οὕτω χωριζομένου τοῦ ζητήματος, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀρνηθοῦν οἱ προαγορεύσαντες ὅτι οὐχὶ τάσις διαφθορᾶς, ἀλλ’ ἐνδοιασμὸς μόνον, ὅπως μὴ λυπήσω τὸ φίλον μου ἢ μὴ πικράνω τὸν συνάδελφόν μου, ἠμπορεῖ ἐν περιπτώσει ἐκλογῆς τοιαύτης νὰ μὲ κάμῃ νὰ ψηφίσω οὐχὶ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἐγὼ νομίζω καταλληλότερον καὶ πρὸς τὸν ὁποῖον συμπαθῶ περισσότερον, ἀλλ’ ἕτερον. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ γίνεται μυστική. Ἐγένετο συνήθεια ἐν Ἑλλάδι ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου νὰ θεωρῆται ὡς πολιτικὸν ζήτημα· συγχωρήσατέ μοι μεθ’ ὅλου τοῦ σεβασμοῦ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου λέγων ὅτι εἶναι λάθος. Ὁ πρόεδρος δὲν πρέπει νὰ τίθηται πολιτικὸν ζήτημα μεταξὺ τῶν διαμαχομένων μερίδων, διότι, ἄλλως, εἶναι πρόεδρος μιᾶς μερίδος· ἐγένετο ὅμως ἡ συνήθεια· εἰς ποῖον ἀνήκει σήμερον νὰ ἄρῃ αὐτήν; Εἰς τὴν κυβέρνησιν. Θέλει ὅμως ἡ πτέρυξ αὕτη (δεικνύων τὴν ἀριστερὰν) καὶ ἐπιμένει νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα τοῦ προέδρου ζήτημα πολιτικόν; τὸ δέχομαι· δὲν δύνασθε ὅμως νὰ τὸ θέσητε ὑπὸ ἄλλας διατυπώσεις, παρὰ ὑπ’ ἐκείνας, τὰς ὁποίας διατάττει ὁ κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, τὸν ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μεταβάλητε, καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸν μεταβάλητε κατὰ τὰς ἀποφάσεις ὑμῶν τῶν ἰδίων. Ἐγένετο κατ’ ἀρχάς, ὡς ἐνθυμεῖσθε, πρότασις περὶ μεταλλαγῆς τοῦ κανονισμοῦ, οὐχὶ ὅσον ἀποβλέπει τὰς τακτικὰς ἐργασίας, καὶ ἀπεκρούσθη· τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ἐνθυμεῖσθε ὅλα. Ἓν ἄλλο βῆμα τῆς Βουλῆς ἔγεινεν ὅπως ἀντικατασταθῇ ὁ προσωρινὸς πρόεδρος, ὁ ὁποῖος διὰ μίαν στιγμὴν ἔλειπε, καὶ εἶναι νωποὶ οἱ λόγοι καὶ ἡ μελάνη εἰσέτι ἐπὶ τοῦ χάρτου δὲν ἐστέγνωτε. Τί μᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ σεῖς τί ἐπεκυρώσατε διὰ τῆς ψήφου σας; Βουλὴ δὲν ὑπάρχει, μᾶς εἶπεν, ἄνευ προέδρου· ὑπεστηρίχθη τοῦτο μεθ’ ὅλης τῆς δυνάμεως τῆς εὐγλωττίας· τὸ ἐπεκυρώσατε διὰ τῆς ψήφου ὑμῶν, ὅτι Βουλὴ δὲν ὑπάρχει ἄνευ προέδρου. Πῶς ἔρχεσθε λοιπὸν σήμερον νὰ ζητήσητε τὴν μεταλλαγὴν τοῦ κανονισμοῦ καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὰς τακτικὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὴν γνωμοδότησίν σας, πρότασις τοιαύτη δὲν δύναται νὰ προχωρήσῃ· κατὰ τὴν πεποίθησίν μας, πρότασις τοιαύτη εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι καθ’ ἡμᾶς ἡ Βουλὴ δὲν κατηρτίσθη καὶ δὲν δύναται νὰ κάμῃ ἓν βῆμα χωρὶς νὰ καταρτίσῃ καὶ τὸ προεδρεῖόν της. Ἑπομένως προτείνω τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς προτάσεως αὐτῆς, οὐχὶ διότι ἀποκρούω νὰ τεθῇ τὸ πολιτικὸν ζήτημα καθαρῶς ὑπὸ φανερὰν ψηφοφορίαν, οὐχὶ διότι δὲν πιστεύω, ὅτι ἂν τεθῇ καθαρῶς τὸ πολιτικὸν ζήτημα ἐν τῇ ἐκλογῇ τοῦ προέδρου, δὲν θὰ λάβῃ πολὺ περισσοτέρας ψήφους παρ’ ὅσας θὰ λάβῃ ἐν μυστικῇ ψηφοφορίᾳ, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ λεχθῇ πράγματι, ὅτι ἡ Βουλὴ παραβιάζει τὸν κανονισμόν της ἐν στιγμῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖ μηδὲ νὰ τὸν θίξῃ· διότι, ἐπαναλαμβάνω, εἴμεθα Βουλὴ κατηρτισμένη, ἀλλ’ εἴμεθα Βουλὴ ἄνευ προέδρου, ἄνευ γραφείου. Πρῶτον βῆμα πρέπει νὰ καταρτίσωμεν τὸ γραφεῖον· τότε φέρετε οἱανδήποτε ἑτέραν πρότασιν περὶ μεταλλαγῆς τῶν ἄρθρων τοῦ κανονισμοῦ.

§179ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει σχέσιν ἡ ὑποβολὴ τῆς προτάσεως ταύτης μὲ τὴν τοῦ κ. Ζωχιοῦ, οὐδὲ τὸ παραδεκτὸν τῆς μὲν ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν μὲ τὸ ἀπαράδεκτον τῆς δέ· τότε τὸ ἀπαράδεκτον ἐπροτάθη, διότι δὲν εἴχομεν ἀκόμη ἀρχίσει τὰς ἐξελέγξεις, καὶ ἑπομένως τὸ σῶμα δὲν ἦτο κατηρτισμένον· σήμερον ὅμως φέρεται ἡ πρότασις αὕτη, ἀφοῦ αἱ ἐκλογαὶ ἐξηλέγχθησαν καὶ τὸ σῶμα κατηρτίσθη. Ὡς πρὸς αὐτὸ δὲ τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ἠδίκησεν ἐμὲ, ὁ ὁποῖος εἶχον λάβει τὸν λόγον, διότι οὐδεὶς ἰσχυρίσθη ὅτι Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἄνευ προέδρου. Ἐγὼ ὑπεστήριξα τότε, ὅτι ἡ διάλυσις τῆς συνεδριάσεως ἦτο νόμιμος, καὶ ὅτι ἑπομένως ἡ μετ’ αὐτὴν ἄνευ προσκλήσεως τοῦ προέδρου γενομένη δὲν ἦτο συνεδρίασις νόμιμος.

§180ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Πρωσσίαν, κύριοι, ἡ ὁποία εἶναι συνταγματικὸν κράτος ἐκ τῶν μᾶλλον διακεκριμένων, γνωρίζετε, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν διαιρεῖται εἰς ἑπτὰ τμήματα, ὡς παρ’ ἡμῖν καὶ ἀλλαχοῦ, ἀλλ’ εἰς ὀκτώ· γνωρίζετε δὲ ὅτι τὸ ἔργον, μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντεταλμένον τὸ 8ον τοῦτο τμῆμα τῆς Βουλῆς, εἶναι ἡ ἐξέτασις τῶν ζητημάτων τοῦ κανονισμοῦ. Τοιαύτην σημασίαν ἀποδίδουν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ζητημάτων, τῶν ἀφορώντων εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ὥστε ὑπάρχει καὶ ἰδιαίτερον περὶ τούτου τμῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον τὰ ζητήματα ταῦτα προεξετάζονται. Οὐδέποτε δὲ ἐν Πρωσσίᾳ πρὸ τῆς καταρτίσεως τοῦ σώματος ἐγένετο δεκτὴ πρότασις περὶ μεταβολῆς τοῦ κανονισμοῦ, ἀλλὰ πάντοτε ἀνεβλήθη εἰς τὸν μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς χρόνον. Ἐὰν θελήσωμεν ἡμεῖς σήμερον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν καινοτομίαν ταύτην, θὰ ἤμεθα μοναδικοὶ, διότι καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἀκόμη, ἡ ὁποία εἶναι ἡ τροφὸς τῶν συνταγματικῶν θεσμῶν, αἱ διατάξεις αἱ ἀφορῶσαι τὸν κανονισμὸν καταλέγονται εἰς τὰς λεγομένας standing ordens, σταθερὰς διατάξεις, καὶ συζητοῦνται ὡς καὶ αἱ λοιπαὶ πράξεις τοῦ κοινοβουλίου. Διὰ ταῦτα νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως πρέπει ν’ ἀναβληθῇ μετὰ τὸν πλήρη καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς, δηλ. μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου.

§181ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ λοιπὸν ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως πρὸ τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου νὰ ἐγερθῶσι.

§183ΖΑΪΜΗΣ. Πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ ἀρχὴ, καὶ ἂν γείνῃ δεκτὴ, τότε εἰσερχόμεθα εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχήν....

§185ΠΟΛΛΟΙ (ἐγειρόμενοι). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§186ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί θὰ εἴπῃ ἀρχή; Τοῦτο πρέπει κυρίως νὰ ἐννοήσωμεν. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς προτάσεως εἶναι κυρίως νὰ μεταβληθῇ ὁ κανονισμὸς, καὶ διὰ τοῦτο δηλῶ ὅτι, καί τοι ἀποδεχόμενος τὴν φανερὰν ψηφοφορίαν, θὰ ψηφίσω ὅμως κατὰ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως, ὡς μὴ δυναμένης νὰ συζητηθῇ πρὸ τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου.

§187ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἀντιφάσκομεν δι’ αὐτῆς τῆς προτάσεως. Ἅμα ἐπροτάθη ἡ πρότασις αὕτη, ἦλθε τὸ ζήτημα τοῦ κατεπείγοντος ἢ μὴ τῆς κατ’ οὐσίαν συζητήσεως· συνεζητήθη λοιπὸν ἡ ὑπόθεσις κατ’ οὐσίαν. Ποία εἶναι ἡ πρότασις; δὲν φέρεται ὡς ἀρχὴ νὰ μεταβληθῇ ὁ κανονισμός· φέρεται πρότασις, διὰ τῆς ὁποίας κανονίζεται ὁ τρόπος πράξεως, εἰς ἣν μέλλει νὰ προβῇ ἀμέσως ἡ Βουλὴ (θόρυβος)· ἐπειδὴ δὲ ὁ τρόπος διὰ τοῦ κανονισμοῦ ὁρίζεται, ζητοῦμεν τὴν μεταβολὴν τοῦ τρόπου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ψηφίσωμεν.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίθεται τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ κ. Βαλέττα λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Γίνεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. «Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως Βουλπιώτου καὶ Βαλέττα περὶ τῆς διὰ φανερᾶς ψηφοφορίας ἐκλογῆς τοῦ Προεδρείου, ναὶ ἢ ὄχι;

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν διὰ ψήφων 91 κατὰ 69.

§190ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, κ. Πρόεδρε.

§191ΔΡΟΣΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἡ Βουλὴ ἐτελείωσε τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων, ἤδη πρόκειται νὰ εἰσέλθῃ εἰς νέον στάδιον. Συμφωνῶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου δὲν εἶναι ζήτημα ὑπουργικόν· εἶναι ὅμως μία πρᾶξις σημαντικὴ, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἡ κυβέρνησις ἔχει ἀνάγκην νὰ λάβῃ μέρος. Κατὰ τὰ εἰθισμένα ἐν τῷ ἡμετέρῳ κοινοβουλίῳ, μετὰ τὴν ἐξέλεγξιν προσδιορίζεται ἡ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει πότε θὰ συνέλθῃ νὰ κάμῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου· τοῦτο τὸ εἰθισμένον παρακαλῶ νὰ τηρηθῇ.

§192ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Προσδιωρίσθη ἀπὸ τοῦδε.

§193ΔΡΟΣΟΣ. Δὲν λέγω αὐτὸ, ἀλλὰ λέγω νὰ συνέλθῃ ἡ Βουλὴ αὔριον καὶ ἀποφασίσῃ ποίαν ἡμέραν θὰ κάμῃ τὴν ἐκλογήν· αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου.

§194Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἂν δὲν ἤμεθα εἰς τὴν ἐποχὴν, εἰς τὴν ὁποίαν διατελοῦμεν, δηλ. ἂν δὲν προσήγγιζον αἱ ἑορταὶ τοῦ Πάσχα, κατὰ τὰς ὁποίας πολλοὶ κύριοι βουλευταὶ μέλλουν ν’ ἀπέλθωσι τῆς πρωτευούσης, οὐδεμίαν δυσκολίαν εἶχον νὰ παραδεχθῶ τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν· ἀλλ’ ὡς γνωρίζετε, πολλοὶ τῶν βουλευτῶν τὴν Κυριακὴν καὶ τὴν Δευτέραν θ’ ἀπέλθωσι τῆς πρωτευούσης. Ἐπειδὴ δὲ ἡ πρᾶξις τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου εἶναι σημαντικωτάτη, καὶ ὡς δὲν ἠρνήθη καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει καὶ σημασίαν πολιτικὴν, πρέπει ἐν τῇ πράξει ταύτῃ νὰ λάβωσι μέρος ὅσον εἶναι δυνατὸν πλειότεροι βουλευταί· ἡ δὲ σταθερὰ νομολογία τῆς Βουλῆς ἐπὶ τριακονταετίαν μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι πάντοτε αἱ Βουλαὶ ἔτειναν εἰς τοῦτο, τοὐτέστιν ἀπεδέχοντο τὴν ἀρχὴν τοῦ νὰ λαμβάνωσι μέρος ὅσον εἶναι δυνατὸν πλειότεροι βουλευταί. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῦτο δὲν δύναται νὰ λάβῃ χώραν, ἂν ἡ ἐκλογὴ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ὁρίσωμεν τὴν αὔριον ὡς ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου, διότι εἶναι πολὺ πιθανὸν, ἂν ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ δευτέραν, αἱ ἀρχαιρεσίαι ν’ ἀναβληθῶσι πέραν τοῦ Πάσχα. Εἶναι δὲ μέγιστον συμφέρον καὶ εἰς αὐτὴν τὴν κυβέρνησιν νὰ καταρτισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ἡ Βουλὴ, καὶ ἡ Βουλὴ δὲ ἔχει συμφέρον νὰ καταρτισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον καὶ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ μᾶς φέρωσιν εἰς τὴν κανονικὴν πορείαν τοῦ Συντάγματος, διότι οὐδὲ φορολογικὸς νόμος εἶναι ψηφισμένος. Διὰ τοὺς λόγους τούτους προτείνω ἵνα αὔριον τεθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου, τῶν ἀντιπροέδρων, τῶν γραμματέων καὶ τῶν ἐπιτροπῶν, αἵτινες πρόκειται νὰ μεταβῶσιν εἰς Γορτυνίαν καὶ Μεσσήνην.

§195ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα αὔριον, τὴν μίαν ὥραν.

§196ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε δίκαιον νὰ κάμῃ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, διότι τὴν ἤρυσθη ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Λομβάρδου, ὅτι πρέπει νὰ σταθῶμεν εἰς τὰ κανονισμένα καὶ τὰ εἰθισμένα. Κατὰ τὰ εἰθισμένα, μετὰ τὸ τέλος τῶν ἐξελέγξεων προσδιορίζεται ἡμέρα τῆς ἐνάρξεως (θόρυβος), καὶ εἰς ταῦτα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν.

§197ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§198ΔΡΟΣΟΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ προσθέσω· ὁ ἔντιμος βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι μεσολαβοῦσιν αἱ ἡμέραι τοῦ Πάσχα καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἐπί τινας ἡμέρας.

§199ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ ὅλον τῆς Βουλῆς δὲν θὰ ὑπάρχῃ.

§200ΔΡΟΣΟΣ. Ἐνόμισα ὅτι εἴπατε ὅτι θὰ ἐπέλθῃ διακοπή.

§201Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀνέφερα κἂν τὴν λέξιν διακοπή. Εἶπον ὅτι κατὰ τὰ εἰθισμένα πρὸ 30 ἐτῶν, πρέπει νὰ παρευρεθῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν πλειότεροι βουλευταί· ἐπειδὴ δὲ μεσολαβοῦσιν αἱ ἑορταὶ τοῦ Πάσχα καὶ θὰ ἀπέλθωσι πολλοὶ τῶν βουλευτῶν, δὲν θὰ ἐκτελεσθῇ ἡ συνταγματικὴ αὐτὴ παράδοσις.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ γείνῃ αὔριον ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· ἡ Βουλὴ παρεδέχθη νὰ γείνῃ αὔριον ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 6. Μ. Μ.