1870.12.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 5.

Τῆς 23 Δεκεμβρίου 1870.

(Τετάρτη).

Ὥρα 12.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, λέγουν τὰ πρακτικὰ ὅτι προσδιωρίσθη ἡ 8 Ἰανουαρίου;

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἐτέθη ὅτι προσδιωρίσθη ἡ 8 Ἰανουαρίου· ἄλλη παρατήρησις ὑπάρχει;

§4ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε πρόεδρε, ποῖον θὰ ᾖναι τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως;

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκει ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως τὸ ἑπόμενον τεμάχιον). «Μετὰ τὸν πρωθυπουργὸν εἷς ἐκ τῶν βουλευτῶν ἐκθεὶς, ὅτι σπουδαῖα συμβάντα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν μακρὰν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς, ἐζήτησε νὰ δώσωσιν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ κατὰ ῥητὴν ἡμέραν ὁρισθησομένην ὑπὸ τῆς Βουλῆς, πρῶτον μὲν πληροφορίας περὶ τοῦ στυγεροῦ ἐν Δήλεσι ἐγκλήματος, ὅπερ ἐνεκόλαψεν ἄδικον στίγμα ἐπὶ τοῦ ἔθνους, καταλυπῆσαν τὸν Ἑλληνισμὸν, καὶ δεύτερον τοὺς λόγους, ὧν ἕνεκα παρῃτήθησαν δύω Κυβερνήσεις κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς. Προσέθετο δὲ, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀπαξιώσῃ νὰ δώσῃ τὰς ζητουμένας πληροφορίας, αὐτὸς οὗτος θέλει λαλήσει ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων τούτων.»

§6ΔΑΓΡΕΣ. Δύω ὑπουργεῖα· ὄχι δύω κυβερνήσεις.

§7ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐγὼ λέγω οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί· δὲν ὥρισα κανὲν ὑπουργεῖον.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ ἐτέθη. Εἶναι ἄλλη παρατήρησις εἰς τὰ πρακτικά;

§9ΤΙΝΕΣ. Ὄχι οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ, ἀλλὰ δύω ὑπουργεῖα, ἀντὶ δύω κυβερνήσεις.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε λοιπὸν τὰ πρακτικὰ πῶς διωρθώθησαν. «Μετὰ τὸν πρωθυπουργὸν, εἷς ἐκ τῶν βουλευτῶν ἐκθεὶς, ὅτι σπουδαῖα συμβάντα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν μακρὰν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς, ἐζήτησε νὰ δώσωσιν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ κατὰ ῥητὴν ἡμέραν, ὁρισθησομένην ὑπὸ τῆς Βουλῆς, πρῶτον μὲν πληροφορίας περὶ τοῦ στυγεροῦ ἐγκλήματος, ὅπερ ἐνεκόλαψεν ἄδικον στίγμα ἐπὶ τοῦ ἔθνους, καταλυπῆσαν τὸν Ἑλληνισμὸν, καὶ δεύτερον τοὺς λόγους, ὧν ἕνεκα παρῃτήθησαν δύω κυβερνήσεις κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς. Προσέθετο δὲ, ὅτι ἐὰν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ ἀπαξιώσωσι νὰ δώσωσι τὰς ζητουμένας πληροφορίας, αὐτὸς οὗτος θέλει λαλήσει ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων τούτων.»

§11ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἡ μεταβολὴ αὐτὴ δὲν ἠξεύρω ἂν ἐννοῇ τὸ αὐτό· εἶπον τὰς λέξεις αὐτὰς, ὅτι ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς καὶ ἡ πολιτικὴ κατάστασίς μας κάπως ἐχώλαινε· τρία ὑπουργεῖα διεδέχθησαν ἄλληλα καὶ ὁ κύριος πρόεδρος ἔθιξε πέραν τοῦ δέοντος τὸ ἀντικείμενον τοῦτο. Λοιπὸν προκαλῶ ἢ παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς νὰ λάβωσιν εἰς ῥητὴν ἡμέραν τὸν λόγον, καὶ ἂν δὲν τὸν λάβουν οἱ κύριοι ὑπουργοὶ, τὸν λαμβάνω ἐγώ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὁμιλία μου· αὐτὸ πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά· ἠξεύρετε, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀκριβολογία τηρεῖται εἰς τὰ στενογραφημένα πρακτικά. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε εἶναι ἐδῶ σημειωμένα· ἐὰν τὸ νομίζετε διαφορετικὸν, καὶ ἡ Βουλὴ τὸ ἐπιτρέπει, δύναται νὰ τεθῇ.

§13ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὄχι· ἐγὼ ἐννοῶ ὅ,τι εἶπον. Καὶ ἐπειδὴ εἶναι εἰς τὰ στενογραφημένα πρακτικά, ἐμὲ εἶναι ἀδιάφορον τί λέγουν αὐτά.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Κύριοι· πεντακόσια ἀντίτυπα τῶν πρακτικῶν τυποῦνται· αὐτὰ μόνον διανέμονται εἰς τοὺς βουλευτάς. Νομίζω καλὸν νὰ προσθέσωμεν ἄλλα πεντακόσια ἀντίτυπα, ὅπως λαμβάνουν ἀνὰ δύω οἱ κύριοι βουλευταὶ, διότι πολλάκις παρετήρησα ὅτι λαμβάνουν τὸ πρῶτον πολλοὶ καὶ τὸ χάνουν· καὶ νὰ στέλλωμεν καὶ ἀνὰ ἓν ἀντίτυπον εἰς ἕκαστον δῆμον τοῦ Κράτους διὰ νὰ δώσωμεν περισσοτέραν δημοσιότητα. Τὸ ἔξοδον δὲν θὰ ᾖναι πολὺ μεγαλείτερον· μόλις 7 ἢ 8 δραχμαὶ διὰ τὸν χάρτην, ἐὰν τὸ ἐπιτρέπῃ ἡ Βουλή.

§15ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη ἡ Βουλὴ νὰ γείνουν ἀκόμη 500 ἀντίτυπα.

§17ΛΕΚΚΑΣ. Ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν δημοσιότητα τῶν ἐργασιῶν μας νὰ τὸ κάμετε μὲ ὅλην τὴν εὐχαρίστησιν· θέλομεν αἱ πράξεις μας νὰ γείνουν γνωσταὶ εἰς ἅπαντας, εἰ δυνατὸν, τοὺς συμπολίτας μας.

§18ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς θὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τῶν σφαγῶν τοῦ Δήλεσι τὴν 8 Ἰανουαρίου· ἀγνοῶ ὁποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κυρίου Χατζίσκου· καὶ μέχρι τίνος ὁρίου σκοπεῖ νὰ περιορίσῃ τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ γείνῃ λόγος περὶ τούτου, ἴσως ἴσως καὶ ὁ κύριος Χατζίσκος δὲν ἠμπορεῖ νὰ γνωρίσῃ ποῖα θὰ ᾖναι τὰ ὅρια ταῦτα. Ἡ ὑπόθεσις τοῦ Δήλεσι, ὡς γνωρίζει ἡ Βουλὴ, εἶναι ὑπόθεσις οὐ μόνον ἐσωτερικὴ, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ ἐξωτερική. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ἐγκαίρως ὅπως ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς, ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καταθέσῃ συγχρόνως καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§19ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τὴν 8 Ἰανουαρίου θὰ εἰσαχθῇ πρότασις, ἔπειτα θ’ ἀναπτυχθῇ.

§20ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐννόησα οὕτως· ὑποθέτω ὅτι οὐχὶ αἱ ἰδέαι τῶν ἀτόμων, ἀλλ’ αἱ ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς, καὶ ἑπομένως τὰ πρακτικὰ, κανονίζουν τὸ ἀντικείμενον τῶν συζητήσεων. Κατὰ τὰ πρακτικὰ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ὅπως τὴν 8 Ἰανουαρίου γείνῃ ἡ ἐξέτασις καὶ οὐχὶ ὅπως ἔλθῃ ὁ κ. βουλευτὴς φθιώτιδος, ἵνα ἀναπτύξῃ τὴν πρότασίν του, ἀλλὰ γίνῃ ἡ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος τοῦ Δήλεσι, καθὼς προσέτι οἱ παραιτηθέντες ὑπουργοὶ νὰ δώσουν λόγον τῆς παραιτήσεώς των. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ἔχει τὸν τόπον ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμον σήμερον. Ὑποθέτω, ὅτι κατὰ τὰ πρακτικὰ καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν 8 Ἰανουαρίου, θὰ ἐξετασθῇ τὸ συμβὰν τοῦ Δήλεσι, καὶ ἑπομένως κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην πρέπει νὰ ἤμεθα ἕτοιμοι πρὸς τὴν ἐκτεταμένην ἐκείνην συζήτησιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἀνεξαρτήτως τῆς θελήσεως τοῦ κ. Χατσίσκου δύναται τὸ ζήτημα νὰ λάβῃ, καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι οὐ μόνον ἐσωτερικὸν ἀλλὰ καὶ ἐξωτερικὸν, νομίζω καλὸν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ καταθέσῃ ἐγκαίρως τὰ διπλωματικὰ ἔγγραφα.

§21ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἀλλ’ ἐὰν ᾖναι ἐκκρεμές;

§22ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργός. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Κεχαγιᾶν διὰ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, διότι λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ κάμω τὴν ἐξήγησιν, ὅτι ἀδιαφορῶ περὶ τῶν διαστάσεων, τὰς ὁποίας θὰ λάβῃ τὸ ζήτημα. Ἐὰν ἡ Βουλὴ εἴπῃ, ὅτι δὲν θέλει νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἐξωτερικὸν ζήτημα δι’ ὁποιονδήποτε λόγον, δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§23ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἶπον, ἐὰν ᾖναι ἐκκρεμὴς ἡ ὑπόθεσις;

§24ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ εἶναι κύριος ὁ ὑπουργὸς νὰ τὸ εἴπῃ.

§25ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Σᾶς τὸ λέγω, διότι εἶσθε εἰς θέσιν νὰ τὸ γνωρίζετε. Δὲν πιστεύω ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ ἐτελείωσαν.

§26ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν ἤθελα ἐρωτηθῇ, ἤθελα εἴπει ὅτι εἶναι ἐκκρεμὴς, εἶναι περιττὸν νὰ παρουσιασθῇ· ἀλλ’ ἠξεύρετε, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ Δήλεσι, ἔχει ἱστορίαν ἀρκετὰ μακρὰν καὶ εἶναι πολλὰ πράγματα τετελεσμένα. Μ’ ὅλον τοῦτο, ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον εἴπῃ, ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους θεωρεῖ ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα καὶ θεωρεῖ, ὅτι εἶναι ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίῤῥησιν, πρεσβεύω μόνον, ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἡ συζήτησις αὕτη ἤθελεν εἶσθαι πλήρης, πρέπει τὰ ἔγγραφα νὰ ᾖναι κατατεθειμένα, διότι ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ νὰ κατηγορηθῇ μία πρᾶξις τῆς κυβερνήσεως, ἔχουσα σχέσιν πρὸς τὰ ἐξωτερικὰ, πρέπει νὰ ᾖναι πρόχειρος ἡ ἀπολογία. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ δὲν θέλει νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τὸ ἐξωτερικὸν ζήτημα, τότε εἶναι περιττὰ τὰ ἔγγραφα. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω εἰς τίποτε· μόνον θέλω, νὰ ᾖναι πλήρης ἡ συζήτησις, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ ᾖναι πλήρης.

§27ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριοι, νομίζω, ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς Μεσολογγίου ἠδύνατο νὰ προέλθῃ εἰς μίαν τοιαύτην πρότασιν, τοῦ νὰ παρουσιασθῶσιν ἐγκαίρως τὰ ἔγγραφα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν ἐπρόκητο νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἴδιος πρῶτος· ἀλλὰ βλέπω τὸ νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτος τὸ ἀποφεύγει· θέλει δὲ νὰ προετοιμάσῃ ἐκεῖνον, ὅστις θὰ ὁμιλήσῃ δι’ αὐτῶν τῶν ἐγγράφων. Ἐγὼ, κύριοι, δὲν ὥρισα πρόσωπα καὶ δὲν ἠμποροῦσα νὰ ὁρίσω πρόσωπα, καὶ δὲν ἔκαμον πρότασιν οὔτε ἐπερώτησιν, ἀλλὰ πρόκλησιν. Εἶπον, ἐὰν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ νομίζουν, ὅτι δύνανται νὰ ἔλθουν πρῶτοι νὰ ὁμιλήσουν, νὰ δώσουν πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν, τὴν ἀπουσιάζουσαν ἤδη 13 μῆνας περὶ ἑνὸς ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐτάραξε τὴν Εὐρώπην καὶ κατελύπησε τὴν Ἑλλάδα, κατελύπησε τὴν Ἀγγλίαν. Ἐὰν, λέγω, οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ θελήσουν νὰ λάβουν τότε τὸν λόγον, καλῶς· ἐὰν ὅμως δὲν ὁμιλήσουν, ὑπεσχέθην ἐγὼ νὰ ὁμιλήσω· τώρα ἐγὼ δὲν ἔχω ἀνάγκην τῶν ἐγγράφων, καὶ ἐὰν εἶχον ἀνάγκην, ἤθελον προκαλέσει βεβαίως μίαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἐὰν δὲν ὁμιλήσῃ κἀνεὶς τῶν κυρίων ὑπουργῶν, θὰ ὁμιλήσω ἐγώ. Ἐὰν ἐκ τῆς συζητήσεως παρουσιασθῇ ἡ ἀνάγκη νὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, τότε βεβαίως ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία ν’ ἀποφασίσῃ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ὅμως, νομίζω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ν’ ἀποφασίσῃ τίποτε· μήτε ἐὰν ᾖναι ἀναγκαῖα τὰ ἔγγραφα, μήτε ἐὰν προσβάλλωνται τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, ἢ ὄχι, παρουσιαζομένων τῶν ἐγγράφων. Ὅστις ὅμως θελήσῃ ἄλλος ἐκτὸς ἐμοῦ καὶ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν νὰ ὁμιλήσῃ, τότε βεβαίως εἶναι κύριος νὰ ζητήσῃ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων.

§28ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Κύριοι, ἐκτιμῶ πολὺ τὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα ὑπηγόρευσαν εἰς τὸν κύριον Χατζίσκον νὰ φέρῃ τὰς παρατηρήσεις ταύτας εἰς τὴν Βουλήν· δὲν ἐννόησα ὅμως καὶ προχθὲς καὶ σήμερον τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον τὰ παρουσιάζει. Μὲ συγχωρεῖ ὁ κύριος Χατζίσκος, διότι ἡ παῤῥησία εἶναι τὸ ἁρμοδιώτερον προσὸν εἰς ἕνα ἀντιπρόσωπον, μάλιστα εἰς τὸν Κ. Χατζίσκον. Δὲν ἐννόησα τί ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπε προχθὲς καὶ ἐπανέλαβε καὶ σήμερον. Εἶναι ἐπερώτησις; εἰς ἐμὲ φαίνεται ὅτι δὲν φέρει χαρακτῆρα ἐπερωτήσεως. Εἶναι πρότασις;

§29ΤΙΝΕΣ. Πρόκλησις.

§30ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν καταλαμβάνω τί θὰ εἴπῃ πρόκλησις. Δὲν ἐννόησα παρὰ τοῦτο, ὁ Κ. Χατζίσκος θέλει νὰ εἴπῃ κἄτι τι, τὸ ὁποῖον διστάζει νὰ εἴπῃ, τὸ ὁποῖον ἀφίνει νὰ ἐννοηθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἐγὼ τέλος πάντων δὲν ἐννοῶ· ἐπεθύμουν καθαρωτέραν ἐξήγησιν. Εὔχεται ὁ κ. Χατζίσκος ὥστε νὰ γείνῃ ἐξήγησις περὶ τοῦ λυπηροῦ ἐκείνου δράματος; τὴν ἀρχὴν αὐτὴν εἰμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, ἀλλὰ πρέπει πρῶτα νὰ σκεφθῶμεν, ἐὰν συμφέρῃ ἢ ὄχι, καὶ ποῖον θὰ ᾖναι τὸ ἀποτέλεσμα, καλὸν ἢ κακόν; Τέλος πάντων ἐγὼ δὲν ἐννόησα, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ γείνῃ συζήτησις περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ ἢ περὶ οἱουδήποτε ἄλλου τὴν 8ην Ἰανουαρίου, διότι ἐπαναλαμβάνω τὰς φράσεις τὰς ὁποίας καὶ σήμερον ἐξέθεσεν, ὅτι, ἐάν τις τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν θελήσῃ νὰ κάμῃ λόγον ἢ περὶ τούτου ἢ περὶ τῶν λαβουσῶν χώραν ὑπουργικῶν μεταβολῶν, ἄλλως τότε θὰ φέρῃ τὴν πρότασίν του, τότε θὰ κάμῃ λόγον περὶ τῶν ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐν τῷ νῷ. Δὲν εἶναι λοιπὸν, ὅπως ὁ Κ. Δεληγεώργης, διότι δὲν ἦτον εἰς τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, ἐννόησεν, ὅτι θὰ γείνῃ συζήτησις τὴν 8ην Ἰανουαρίου. Τὴν 8ην Ἰανουαρίου ὁ Κ. Χατζίσκος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ φέρῃ τὴν πρότασίν του μᾶλλον ἀνεπτυγμένην καὶ τότε θὰ ὁρισθῇ, ἐὰν θὰ γείνῃ συζήτησις, ποία συζήτησις, ἐὰν θὰ κατατεθοῦν ἔγγραφα κλπ.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ πᾶσα συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου· ὁ Κ. Χατζίσκος ἐξήσκησεν ἓν κοινοβουλευτικὸν δικαίωμα, ἓν κοινοβουλευτικὸν καθῆκον μ’ ὅλους τοὺς κοινοβουλευτικοὺς τύπους, τὴν 8ην Ἰανουαρίου ἔχει νὰ λαλήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ δεῖνος ὡρισμένου ἀντικειμένου· προειδοποιεῖ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Βουλὴ τῷ ἔδωκε τὴν ἄδειαν τὴν ἡμέραν ἐκείνην νὰ λαλήσῃ περὶ αὐτοῦ.

§32ΛΕΚΚΑΣ. Ἐκ τῆς λαλιᾶς του θὰ χαράξῃ τὸν δρόμον τῆς συζητήσεως ἡ Βουλὴ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ὁ κ. Δεληγεώργης νομίζει, ὅτι κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν εἶναι ἀνάγκη νὰ ᾖναι κατατεθειμένα τὰ ἔγγραφα. Νομίζει ἡ Βουλὴ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ ζητήσῃ;

§34ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι· τότε θὰ ἴδωμεν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ὅλα αὐτὰ τὰ ἀντικείμενα μένουν ἐκκρεμῆ μέχρι τῆς 8ης Ἰανουαρίου. Θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ὑποβολὴν τῶν νομοσχεδίων.

§36ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας. Ἐνόμισα, κύριοι, ὅτι πρῶτον καθῆκόν μου ἦτο νὰ ἐπισπεύσω τὸ νομοσχέδιον αὐτό, καθόσον τὸ κακὸν εἶναι μέγα. Εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θέλετε ἀπαντήσει μερικὰς διατάξεις λίαν αὐστηρὰς, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη μᾶς ὑποχρεόνει νὰ δεχθῶμεν μέτρα αὐστηρὰ τῷ ὄντι ἐναντίον ἑνὸς κακοῦ τόσον μεγάλου. Ὅ,τι παρακαλῶ τὴν Βουλὴν εἶναι νὰ προτάξῃ, εἰ δυνατόν, τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§37ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ. Ὁ κ. πρωθυπουργὸς καταθέτει τὸ νομοσχέδιον μετὰ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἔχον ὡς ἕπεται.

«ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ

τοῦ περὶ καταδιώξεως τῆς λῃστείας νομοσχεδίου. Πρὸς τὴν Βουλήν. Εἰσάγων ὑπὸ τὴν ὑμετέραν συζήτησιν σχέδιον νόμου περὶ καταδιώξεως τῆς λῃστείας, θὰ ἐματαιοπόνουν μὲν ἐγὼ, θὰ ἠδίκουν δὲ τὴν σύνεσιν καὶ τὸν πατριωτισμόν μας, ἐὰν ἐπειρώμην νὰ αἰτιολογήσω τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ. Ἡ ἀποτελεσματικὴ τῆς λῃστείας καταδίωξις, ἡ ἐκρίζωσις αὐτῆς ἀπὸ τοῦ ἐδάφους τῆς πατρίδος εἶναι ἡ πρωτίστη τῶν εὐχῶν τοῦ τόπου, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύετε, καὶ ἡ μᾶλλον κατεπείγουσα τῶν παρουσῶν ἀναγκῶν αὐτοῦ. Πλὴν τῶν ἐσωτερικῶν δεινῶν, τῶν ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῆς λῃστείας προκυπτόντων, ἐδόθη ἀπό τινος ἐκ λυπηροῦ δυστυχήματος ἀφορμὴ δυσμενῶν καὶ ἀδίκων κρίσεων. Ἐπὶ τῶν κρίσεων τούτων ἐπέχω νὰ ποιήσωμαι λόγον. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ παρασιωπήσω παγκοίνως γνωστὸν γεγονὸς, ὅπερ δι’ αὐθεντείας ἀνεπιδέκτου πλέον ἀντιῤῥήσεως, διέψευσε τὰς γενομένας παραμορφώσεις, οὐδὲ νὰ μὴ συγχαρῶ τὸν τόπον, ὅστις δι’ ἐκτάκτου συνδρομῆς πρὸς τὴν δημοσίαν δύναμιν καὶ διὰ θυσιῶν ἐκτάκτων, εἰς ἃ κυρίως ὀφείλονται τὰ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἀπριλίου ἐπελθόντα κατὰ τῆς λῃστείας ἀποτελέσματα, ἐμαρτύρησε διὰ τῶν πραγμάτων πόσον ἀποτροπιάζεται τὴν λῃστείαν καὶ ὁποίαν φέρει βαθεῖαν συναίσθησιν τῆς τιμῆς καὶ τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ. Τὸ ὑποβαλλόμενον σχέδιον βάσιν ἔχει τὴν αὐστηρότητα τῶν ποινῶν κατά τε τῶν λῃστῶν καὶ τῶν λῃσταποδόχων, σκοπὸν δὲ τὴν κατάρτισιν πλήρους ὅσον οἷόν τε συστήματος, ὄχι μόνον τὴν καταδίωξιν τῶν ὑπαρχόντων λῃστῶν καθιστῶντος μᾶλλον ἐπιτυχῆ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἄρσιν τῶν κυριωτέρων αἰτίων τῆς γενέσεως καὶ διατηρήσεως τοῦ κακοῦ πραγματοποιοῦντος. Μόνον διὰ πλήρους τοιούτου συστήματος δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἀσφαλῶς ὁ σκοπὸς, διότι παρερχομένων τῶν τελευταίων ἐντυπώσεων καὶ τοῦ ἐξεγερθέντος πατριωτικοῦ παροξυσμοῦ κατασιγάζοντος, μόνη ἡ συστηματικὴ ἐνέργεια δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συνδρομῆς τοῦ τόπου, πάντοτε ἀναγκαίας καὶ πάντοτε πολυτίμου. Ἐπὶ τῶν καθέκαστα διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου ὀλίγας θέλω ἐπιφέρει παρατηρήσεις, διότι τὸ λεπτομερὲς καὶ σαφὲς τῶν διατάξεων τούτων πλειοτέρων δὲν χρῄζει. Ἡ ἐπικήρυξις τῶν λῃστῶν εἶναι μέτρον ἀναγκαιότατον μὲν, ἀλλὰ πλείστης χρῇζον προσοχῆς. Τελευταῖαι δυσάρεστοι περιστάσεις ἀπέδειξαν μετὰ πόσης φειδοῦς ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ. Τὸ ἄρθρον 1 τοῦτον ἔχει τὸν σκοπὸν τὸ νὰ προλάβῃ πᾶν ἐνδεχόμενον ἄτοπον, περιβάλλον τὴν διοικητικὴν ἐνέργειαν μὲ ἐγγυήσεις ἀρκούσας, νὰ ὑπαγάγῃ δὲ τὸ μέτρον εἰς τὴν κανονικὴν τῶν νόμων ἐνέργειαν, διὰ τῆς προϋπάρξεως δικαστικοῦ ἐντάλματος. Τὰ ἄρθρα 2–7 ἀφορῶντα εἰς τὴν πλήρωσιν κενῶν τινων τοῦ ποινικοῦ νόμου, καὶ εἰς μείζονα αὐστηρότητα κατὰ τῆς λῃσταποδοχῆς, δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην ἐπεξηγήσεων. Ἡ συνδρομὴ τῶν κατοίκων εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας, ἀποτελοῦσα καθῆκον ἐπιβαλλόμενον ὑπό τε τοῦ δημοτικοῦ νόμου καὶ ἄλλων διατάξεων, ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ κανονισθῇ ἀκριβέστερον, ὅπως ἀποβῇ χρησιμωτέρα καὶ προληφθῶσι καταχρήσεις· εἰς τοῦτο δ’ ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ κατὰ τῶν δημοσίων ἐν γένει ὑπαλλήλων καὶ τῶν δημοτικῶν αὐστηρότης τῶν ἄρθρων 9 καὶ 10 θέλει χρησιμεύσει μᾶλλον, ὡς ἐλπίζω, εἰς ἐπίτασιν τοῦ ζήλου αὐτῶν, προσέτι δὲ θέλει ἐνισχύσει τὰς ἐπὶ τὴν ἀρχὴν πεποιθήσεις τῶν διοικουμένων. Τὸ ἄρθρον 12 ἐτέθη ὅπως αἱ ἐπικηρυττόμεναι χρηματικαὶ ἀμοιβαὶ στηρίζωνται εἰς νόμιμον τίτλον. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ποσὸν τῆς ἀμοιβῆς δέον νὰ ποικίλληται ἀναλόγως τῶν διαφόρων ἰδιοτήτων τοῦ λῃστοῦ καὶ τῶν δυσχερειῶν τῆς ἀνακαλύψεως καὶ καταδιώξεως αὐτοῦ, ὁ προσδιορισμὸς ἀφίεται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἥτις εἶναι ἁρμοδία νὰ ἐκτιμᾷ τὰς τοιαύτας περιστάσεις. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ εἰρημένου ἄρθρου σκοπεῖ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς καταδιώξεως, ἥτις εἶναι τὸ πρώτιστον μέσον τῆς καταδιώξεως. Εἰς τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἀποβλέπουσι καὶ τὰ ἄρθρα 13–16 καὶ 20. Ἡ πληρεστέρα ἐξασφάλισις καὶ ἡ ταχυτέρα ἀπόδοσις τῆς ἀμοιβῆς τῶν καταδεικτῶν, ἡ τήρησις τοῦ μυστηρίου τῆς προσενεχθείσης ὑπηρεσίας, ἡ ἐλπὶς μονιμωτέρας τινὸς ὠφελείας καὶ θέσεως ἀποκρουούσης ἐνδεχομένους κινδύνους, εἰσὶ μέτρα τὰ ὁποῖα, ὡς μακρὰ πεῖρα βεβαιοῖ, θὰ πολλαπλασιάσωσι τὰ πολύτιμα ταῦτα ὄργανα τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Τὸ ἄρθρον 17 ἐτέθη, ὅπως ἡ κυβέρνησις δυνηθῇ, παρουσιασθείσης ἀνάγκης, νὰ διαπραγματευθῇ μετὰ τῆς κυβερνήσεως τῆς ὁμόρου ἐπικρατείας. Ὑπηγορεύθη δὲ ἐκ τῆς σκέψεως, ὅτι ἡ καὶ πρὸς ἀλλοδαποὺς χορηγία ἀμοιβῆς ἐπὶ τῇ ἐντὸς τοῦ ὀθωμανικοῦ συλλήψει ἢ τῷ φόνῳ λῃστῶν ἐπικεκηρυγμένων ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς κυβερνήσεως, θέλει καταστήσει μᾶλλον δύσκολον τὴν ἐκεῖσε καταφυγὴν τῶν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ καταδιωκομένων λῃστῶν, ἐπεκτείνουσα οὕτως εἰπεῖν τὰ καταδιωκτικὰ μέτρα καὶ πέραν τῶν δυσφυλάκτων ὁρίων τῆς ἐπικρατείας. Τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19 μετηνέχθησαν ἐκ τοῦ προσωρινοῦ νόμου τοῦ 1867, τοῦ ὁποίου ἡ ἐφαρμογὴ τοσοῦτον συνετέλεσεν εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ζήλου τῶν πολιτῶν πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Ἡ πεῖρα διὰ μυρίων ἀπέδειξε, πανθομολογούμενον δὲ κατέστη σήμερον, ὅτι ὁ μέγιστος τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐχθρὸς εἶναι ἡ τῶν λῃστῶν ὑπόθαλψις. Τὴν ὑπόθαλψιν ταύτην δίδουσι μὲν καὶ ἄλλοι εἴτε ἐκ συμφέροντος κινούμενοι, εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων, καὶ κατ’ αὐτῶν κυρίως ἐτέθησαν αἱ σχετικαὶ διατάξεις τοῦ κεφαλαίου 1ου. Ἀλλ’ οἱ δραστηριώτεροι σύμμαχοι τῶν λῃστῶν εἰσὶν οἱ συγγενεῖς αὐτῶν. Ἡ στοργὴ τῶν γονέων ἢ τῶν τέκνων καὶ ἡ ἀγάπη τῶν συζύγων καὶ ἀδελφῶν εἰσὶν αἰσθήματα, καθ’ ὧν τὸ πρὸς τὴν πολιτείαν καθῆκον δὲν δύναται βεβαίως νὰ ἐπικρατήσῃ. Τὴν δύναμιν τοῦ συγγενικοῦ αἰσθήματος ἀναγνωρίζουσα ἡ νομοθεσία ἡμῶν, ἀπαλλάττει τοὺς στενοὺς συγγενεῖς τῶν ἐπὶ συνεργείᾳ ποινῶν ἐν ὡρισμέναις περιπτώσεσι. Δὲν ὑπάρχει ἑπομένως οὐδὲν ἄλλο μέσον καταστολῆς τοῦ κακοῦ τῆς ὑπὸ συγγενῶν ὑποθάλψεως, ἢ ἡ ἀπομάκρυνσις αὐτῶν· ταύτην δὲ διατάσσουν τὰ ἄρθρα 21–24. Ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου τούτου προσδοκῶνται ἄριστα ἀποτελέσματα. Πολλοὶ τῶν λῃστῶν στερούμενοι οὕτω τῶν κυριωτέρων μέσων τῆς ὑποκρυβῆς καὶ συντηρήσεώς των καὶ πιεζόμενοι ὑπὸ τῶν συγγενῶν των ἐνδεχόμενον ν’ ἀναγκασθῶσι νὰ προσέλθωσιν ἢ κἂν νὰ φύγωσι μακρὰν τοῦ Κράτους· ὅλοι δὲ θέλουσι καταστῆ μᾶλλον εὐκαταδίωκτοι. Ἀλλὰ πλὴν τούτου σπουδαιότερον ἄλλο θέλομεν ἔχει ἀποτέλεσμα· ἡ εἰς τὸν λῃστρικὸν βίον τροπὴ πάντοτε γίνεται ἐπὶ τῇ ἐλπίδι τῆς παρὰ τῶν ἐν τῇ κοινωνίᾳ μενόντων συγγενῶν ὑποθάλψεως. Καταστρέφοντες αὐτὴν τὴν ἐλπίδα, ἀντ’ αὐτῆς δὲ προβάλλοντες βέβαιον κίνδυνον ζημιῶν τῆς οἰκογενείας, ὄχι μόνον καταστρέφομεν τὴν πρὸς τὸ κακὸν τάσιν τῶν ἀτόμων, ἀλλὰ καὶ καθιστῶμεν ὁλόκληρον τὴν οἰκογένειαν ἀκοίμητον φύλακα τῆς ἠθικότητος τῶν μελῶν αὐτῆς· οὕτω δὲ στειρεύομεν μίαν τῶν πηγῶν τῆς λῃστείας. Ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν συγγενῶν ἐλήφθη πᾶσα πρόνοια, ὅπως συμβιβασθῇ τὸ γενικὸν συμφέρον τῆς δημοσίας τάξεως πρὸς τὰ δικαιώματα τῶν ἀτόμων. Διὰ τοῦτο δὲ, ἐνῷ δὲν πρόκειται ἐνταῦθα ἢ περὶ βεβαιώσεως εὐαποδείκτου γεγονότος, τοῦ τῆς συγγενείας στενοτάτου βαθμοῦ, ἐδόθη οὐχ ἧττον δικαίωμα ἀνακοπῆς κατὰ τῆς διοικητικῆς ἀποφάσεως ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου. Μετὰ τοὺς συγγενεῖς, οἱ βλαχοποιμένες εἰσὶν οἱ συνήθως, πολλάκις δ’ ἐκ συστήματος ὑποθάλποντες τὴν λῃστείαν. Ἄγοντες οὗτοι βίον νομαδικὸν καὶ ἑπομένως ἀπομεμακρυσμένοι τῆς κοινωνίας, ἐλαχίστην ἔχουσι συνείδησιν τῶν καθηκόντων τοῦ πολίτου. Διὰ τοῦτο δὲ καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν ἀποτελούντων τὰς λῃστρικὰς συμμορίας ἐκ τῆς τάξεως τῶν βλαχοποιμένων ἐξῆλθον. Εἰθισμένοι εἰς τὸν βίον τῶν ὀρέων, ὀλίγον διστάζουσι νὰ ἐγκαταλείψωσιν ὁριστικῶς τὴν κοινωνίαν, τῆς ὁποίας οὐδέποτε ἀπετέλεσαν μέρος, βέβαιοι μάλιστα ὄντες, ὅτι θὰ ἔχωσι τὴν ὑποστήριξιν ὁλοκλήρων ὁμάδων, μεθ’ ὧν διὰ πλείστων συνδέονται καὶ αἵτινες εὐκολώτερον παντὸς ἄλλου διαφεύγουσι τὴν ἐπιτήρησιν τῆς ἀρχῆς. Κατὰ τοῦ προσκόμματος τούτου τῶν καταδιωκτικῶν ἐνεργειῶν ἐκρίθη πάντοτε ἀναγκαῖον νὰ ληφθῶσιν αὐστηρὰ μέτρα. Τὰ μέτρα ταῦτα ἐπιψηφισθέντα κατὰ τὸ 1867 καὶ εὐάρεστα ἐπαγαγόντα ἀποτελέσματα, ἐπαναλαμβάνονται ἐν τοῖς ἄρθροις 25 καὶ 26, προσετέθησαν δὲ ἐν τῷ παρόντι σχεδίῳ τὰ ἄρθρα 27 καὶ 28· τὸ μὲν ὅπως ἐπιταθῇ τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ποιμενικῶν ὁμάδων εἰς τὴν ἐξάλειψιν τῆς λῃστείας, τὸ δὲ ὅπως ἱκανοποιῶνται ὅσον οἷόν τε τὰ δικαιώματα τῶν λῃστευομένων. Αἱ δικονομικαὶ διατάξεις τῶν ἄρθρων 30–34 καὶ 36, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὴν ταχυτέραν ἐκδίκασιν τῶν ἐγκλημάτων τῆς λῃστείας καὶ τῆς λῃσταποδοχῆς καὶ ἐκτέλεσιν τῆς κεφαλικῆς ποινῆς, θέλουσι καταστήσει τὸν παραδειγματισμὸν ἀποτελεσματικώτερον. Ἡ δ’ αὐστηρότης τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 35, ὑπαγορευθεῖσα ἐκ λυπηρῶν γεγονότων, δικαιολογεῖται πληρέστατα ἐκ τῶν θυσιῶν, εἰς ἃς καὶ τὸ δημόσιον καὶ ὁ τόπος ὑποβάλλεται πρὸς σύλληψιν τῶν λῃστῶν· ἐλπίζω δὲ, ὅτι θέλει χρησιμεύσει μόνον, ἵνα κατασταθῶσιν ἀγρυπνότεροι οἱ ἔχοντες τὸ καθῆκον τῆς φρουρήσεως τῶν φυλακῶν. Ὡς ἀρχόμενος εἶπον, ὁ σκοπὸς τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ τόπου ἀπὸ τῆς λῃστείας τότε μόνον θέλει ἐπιτευχθῆ, ὅταν κατορθωθῇ νὰ στειρεύσωσιν αἱ κυριώτεραι τοῦ κακοῦ πηγαί. Μία τούτων, ἴσως δὲ ἡ πρωτίστη, εἶναι τὸ ὑλικὸν συμφέρον. Εἰς τὴν λῃστείαν ἐπεδόθησαν πολλοὶ πρὸς πλουτισμόν. Ὑπῆρξαν δὲ καὶ ὑπάρχουσιν ἔτι ἐν τῇ κοινωνίᾳ στενοὶ συγγενεῖς λῃστῶν, σύζυγοι ἢ γονεῖς, ἐπιδεικνύοντες σκανδαλωδῶς περιουσίαν σχηματισθεῖσαν ἐκ λῃστεύσεων καὶ κινοῦντες τὴν δικαίαν ἀγανάκτησιν τῶν φιλησύχων πολιτῶν. Ἂν ἐξαλειφθῇ τοῦ ἀθεμίτου κέρδους ἡ ἐλπὶς, τὸ κυριώτερον τῆς λῃστείας ἐλατήριον ἐκλείπει, οἱ δὲ συγγενεῖς, οἱ εἰς κληρονομίαν τῆς περιουσίας τοῦ λῃστοῦ δικαιούμενοι, θέλουσι μεταβληθῇ εἰς διώκτας αὐτοῦ. Οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ ἱκανοποίησις θέλει δοθῇ εἰς τὴν κοινωνίαν, βαρέως φέρουσαν τὴν ὑπὸ τὴν προστασίαν τῶν νόμων συντήρησιν καὶ αὔξησιν ἀγαθῶν, προερχομένων ἐκ τῆς ἀθετήσεως τῶν πρὸς ἑαυτὴν καθηκόντων. Εἰς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀποβλέπει τὸ ἄρθρον 37. Ἡ προσωρινὴ διάταξις τοῦ ἄρθρου 38 ὑπηγορεύθη ὑπὸ τῆς ἀνάγκης. Οἱ ὑπάρχοντες λῃσταὶ, πρὸ πολλοῦ ἄγοντες τὸν ἐπονείδιστον τοῦτον βίον, καὶ σχέσεις πλείστας συνέστησαν καὶ ἐμπειρίαν ἐκτήσαντο, δι’ ὧν εὐκόλως ἀποφεύγουσι τὰ καταδιωκτικὰ μέτρα. Ἐκρίθη διὰ τοῦτο ἀναγκαῖον νὰ ῥιφθῇ τὸ σπέρμα τῆς ἀμοιβαίας δυσπιστίας μεταξὺ τῶν ἀποτελούντων τὰς συμμορίας μελῶν. Καίτοι δὲ τῆς ἐλαττωμένης ποινῆς οὔσης ἔτι ἀρκετὰ βαρείας, ἐτέθη ἡ διάταξις τοῦ τελευταίου ἐδαφίου, ὅπως ἐξαιρεθῶσι τοῦ μέτρου τούτου κακοῦργοι, εἰς ὧν τὴν πλήρη τιμωρίαν ἐνδιαφέρεται ἡ κοινωνία. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ.

Περὶ καταδιώξεως τῆς ληστείας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.

Ἐπικήρυξις καὶ ποιναὶ λῃστῶν καὶ συνεργῶν. Ἄρθρον 1. Ἡ ἐπικήρυξις τῶν λῃστῶν γίνεται διὰ Β. Διατάγματος ἐπὶ τῇ βάσει δικαστικοῦ ἐντάλματος, στηριζομένου ἐπὶ ἐκθέσεως συντεταγμένης ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου νομάρχου, τοῦ εἰσαγγελέως τῶν πρωτοδικῶν καὶ τοῦ διοικητοῦ τῆς μοίρας. Ἄρθρον 2. Πλὴν τῶν τεταγμένων κατὰ τοῦ ἐγκλήματος τῆς λῃστείας ποινῶν, πᾶσα ἕνωσις δύο ἢ πλειόνων πρὸς ἐκτέλεσιν λῃστρικῶν πράξεων, οὐχὶ ἐξ ἐλευθέρας θελήσεως παραλειφθεισῶν, ἐπάγει τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου μὲν κατὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἑνώσεως τῶν ἐπικεκηρυγμένων λῃστῶν, τὴν τῶν ἰσοβίων δὲ δεσμῶν κατὰ τῶν συμμοριτῶν. Οἱ τελευταῖοι οὗτοι ἀπαλλάσσονται τῆς ποινῆς, ἂν πρὸ πάσης λῃστρικῆς πράξεως ἀποστῶσι τῆς ἑνώσεως καὶ συνάμα καταγγείλωσιν αὐτήν· ἄλλως τιμωροῦνται διὰ τῆς ποινῆς τῆς ἀποπείρας τῶν συμφωνηθεισῶν πράξεων. Μὲ θάνατον τιμωρεῖται πᾶς λῃστὴς ἐνόπλως ἀνθιστάμενος. Ἄρθρον 3. Ἡ ὑπὸ λῃστῶν χάριν ἐκβιάσεως ἀπαγωγὴ τιμωρεῖται μὲ θάνατον, ἐὰν ὁ ἀπαχθεὶς ἀπολυθῇ διὰ λύτρων. Ἄρθρον 4. Ὁ λαβὼν γνῶσιν τοῦ τόπου τῆς διατριβῆς λῃστοῦ ἢ λῃστρικῆς συμμορίας, ἐὰν ἐγκαίρως δὲν ἀναγγείλῃ τοῦτο εἰς τὸν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως ἀξιωματικὸν ἢ ὑπαξιωματικόν, ἢ εἰς τὴν πλησιεστέραν Στρατιωτικὴν, Διοικητικὴν ἢ Δημοτικὴν ἀρχὴν, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν δύο ἕως ἓξ μηνῶν. Ἄρθρον 5. Πλὴν τῶν εἰς τὸ ἄρθρον 72 τοῦ ποιν. νόμου ἀναφερομένων περιπτώσεων, ὅστις ἐν γνώσει καὶ ἄνευ κινδύνου τῆς ἰδίας ἑαυτοῦ ἢ τῶν συγγενῶν ζωῆς, τροφοδοτεῖ λῃστὴν ἢ λῃστρικὴν συμμορίαν, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον δύω ἐτῶν. Μὲ εἱρκτὴν τιμωρεῖται ὁ νοσοῦντα λῃστὴν νοσηλεύων ἢ θεραπεύων. Ἄρθρον 6. Ὁ ἀναγγέλλων εἰς λῃστὴν ἢ λῃστρικὴν συμμορίαν τὰ καταδιωκτικὰ μέτρα τῆς ἀρχῆς τιμωρεῖται μὲ εἱρκτήν. Ἄρθρον 7. Ὁ ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου καὶ δικαιολογημένης ἀνάγκης ἐρχόμενος εἰς συνέντευξιν μετὰ λῃστοῦ ἢ λῃστρικῆς συμμορίας, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον ἑνὸς ἔτους.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ.

Ποιναὶ καὶ ἀμοιβαὶ τῶν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς λῃστείας. Ἄρθρον 8. Πᾶς δημότης ἡλικίας 20–50 ἐτῶν ὀφείλει, τῇ προσκλήσει τοῦ δημάρχου, νὰ ὑπηρετῇ ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ στρατιωτικοῦ ἀποσπασματάρχου εἰς περιπολίας πρὸς καταδίωξιν τῆς λῃστείας τρεῖς ἡμέρας κατ’ ἀνώτατον ὅρον καθ’ ἕκαστον μῆνα καὶ ἐντὸς μόνον τοῦ δήμου, εἰς ὃν ἀνήκει, πλὴν ἐκτάκτων περιστάσεων, ἡ ἐκτίμησις τῶν ὁποίων ἀπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Δημάρχου. Ὁ ἀπειθῶν εἰς τὴν πρόσκλησιν τιμωρεῖται μὲ πρόστιμον 5–50 δραχμῶν. Ἐξαιροῦνται τῆς ὑποχρεώσεως οἱ ἐν τῷ ἄρθρῳ 36 τοῦ δημοτικοῦ νόμου μνημονευόμενοι. Ἡ ἐξακρίβωσις τῶν ὑποχρέων καὶ ὁ προσδιορισμὸς τῆς σειρᾶς τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν ἀνήκει εἰς τὸν δήμαρχον. Πᾶσα δὲ κατὰ τοῦτο πραχθησομένη ὑπ’ αὐτοῦ ἀδικία τιμωρεῖται πειθαρχικῶς διὰ προστίμου 25–100 δραχμῶν. Ἄρθρον 9. Διοικητικοί, δικαστικοὶ καὶ στρατιωτικοὶ ἢ ἄλλοι ὑπάλληλοι δημόσιοι ἢ ὑπηρέται, ἐπιτετραμμένοι τὴν καταδίωξιν τῆς ληστείας, ἢ καλούμενοι ἁρμοδίως εἰς ἐνέργειαν μέτρων ἀναγομένων εἰς τὴν καταδίωξιν αὐτῆς καὶ ὀλιγωροῦντες περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων τούτων, τιμωροῦνται μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον τριῶν μηνῶν. Ἡ καταδίκη συνεπάγει τὴν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἔκπτωσιν καὶ τὴν πρόσκαιρον ἀνικανότητα πρὸς ἀνάκτησιν ἀρχῆς ἢ ἄλλης δημοσίας ὑπηρεσίας ἐπὶ τρία ἕως ἓξ ἔτη. Ἡ καταδίκη τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ συνεπάγει τὴν ἀπόταξιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα. Αἱ ποιναὶ αὗται καταγινώσκονται ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου τῶν πλημμελειοδικῶν, καὶ ὅταν ἀκόμη οἱ ἀνωτέρω δημόσιοι λειτουργοὶ ἤθελον τιμωρηθῇ πειθαρχικῶς ὑπὸ τῶν προϊσταμένων αὐτῶν. Ἄρθρον 10. Δήμαρχοι, δημαρχεύοντες πάρεδροι, εἰδικοὶ πάρεδροι καὶ ἀστυνόμοι, ἐν ταῖς περιφερείαις τῶν ὁποίων ὁμολογουμένως ὑποκρύπτονται ἢ διαιτῶνται λησταί, γινώσκοντες τοῦτο καὶ μὴ λαμβάνοντες μετὰ τῶν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας τὰ πρὸς ἔγκαιρον κατάδειξιν καὶ καταδίωξιν αὐτῶν μέτρα, ἀνάλογα πρὸς τὴν ἰδιότητα ἑκάστου καὶ κατὰ τὸ μέτρον τῶν δυνάμεων καὶ τὰ εἰς τὴν ἐξουσίαν αὐτῶν μέσα τιμωροῦνται ὑπὸ τῶν πλημμελειοδικῶν μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον δύο μηνῶν καὶ μὲ προσωρινὴν παῦσιν δύω μέχρις ἓξ μηνῶν. Ἡ αὐτὴ ποινὴ ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς διαληφθέντας ὑπαλλήλους καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν γινώσκοντες τοὺς ὑποθάλποντας, ὑποκρύπτοντας ἢ τροφοδοτοῦντας λῃστὰς ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ των, δὲν καταγγέλλουσιν αὐτούς, ἢ ἄλλως παραλείπουσί τι ἐκ τῶν νομίμων καθηκόντων των, σχετικῶς πρὸς τὴν καταδίωξιν τῆς λῃστείας. Ἄρθρον 11. Ἐν ἀπουσίᾳ τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς, ὁ Δήμαρχος ὀφείλει νὰ λαμβάνῃ ἀφ’ ἑαυτοῦ τὰ πρὸς καταδίωξιν πρόσφορα μέτρα κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον, εἰδοποιῶν ἀμελλητὶ καὶ τὴν πλησιεστέραν στρατιωτικὴν καὶ διοικητικὴν ἀρχήν· ἄλλως ὑπόκειται εἰς τὴν ἐν αὐτῷ ὡρισμένην ποινήν. Ἄρθρ. 12. Διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν κατάδειξιν, τὴν σύλληψιν ἢ τὸν φόνον ἑκάστου λῃστοῦ, ὁρίζεται διὰ τοῦ περὶ ἐπικηρύξεως Διατάγματος χρηματικὴ ἀμοιβή. Ὁσάκις ἡ κατάδειξις ἀποβαίνει ἄνευ ἀποτελέσματος, ἀπόκειται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀποφαίνηται, ἂν καὶ κατὰ πόσον ὁ καταδείκτης δικαιοῦται εἰς ἀμοιβήν. Ἄρθρ. 13. Περὶ τῆς ἀμοιβῆς διὰ τὴν σύλληψιν ἢ τὸν φόνον συντάσσεται ἐντὸς 15 τὸ πολὺ ἡμερῶν πρωτόκολλον ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ἢ Ἐπάρχου, τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν ἢ τοῦ Εἰρηνοδίκου τῆς Πρωτευούσης τῆς Ἐπαρχίας, τοῦ Διοικητοῦ τῆς Μοίρας, ἢ τῆς Ὑπομοιραρχίας καὶ τοῦ ἐπὶ τῆς καταδιώξεως ἀποσπασματάρχου. Τὸ πρωτόκολλον τοῦτο ὑποβάλλεται ἀμέσως εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον, ὅπερ ἀποφαίνεται ἐπ’ αὐτοῦ ἐντὸς τῶν ἑπομένων εἴκοσι ἡμερῶν. Παρελθούσης τῆς προθεσμίας ταύτης, κατατίθεται ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ἢ Ἐπάρχου εἰς τὸ συμβολαιογραφεῖον τοῦ τόπου καὶ χρησιμεύει ὡς μόνον ἀποδεικτικὸν μέσον τῆς ἐγερθησομένης τυχὸν ἀγωγῆς κατὰ τοῦ δημοσίου. Πᾶς δόλος τῶν ἀνωτέρω ὑπαλλήλων τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ δεινοτέρα τις τοῦ δικαίου παραβίασις. Πᾶς δόλος ἐπίσης χορηγεῖ εἰς τὸν ἀδικηθέντα ἀγωγὴν ἀποζημιώσεως. Πᾶς ὑπάλληλος ἐκ τῶν ἀνωτέρω, δικαιούμενος εἰς ἀμοιβὴν, δὲν συμπράττει εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ διαληφθέντος πρωτοκόλλου. Ἄρθρον 14. Τὸ περὶ ἀμοιβῆς τοῦ καταδείκτου πρωτόκολλον συντάσσεται ὡσαύτως ὑπὸ τῶν ἀνωτέρω δημοσίων λειτουργῶν, ἀλλὰ παραλείπεται ἡ μνεία ἐν αὐτῷ τοῦ ὀνόματος τοῦ καταδείκτου. Τὸ δὲ ἔνταλμα τῆς πληρωμῆς ἐκδίδεται καὶ ἐξοφλεῖται ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Νομάρχου ἢ Ἐπάρχου καὶ παρ’ αὐτοῦ λαμβάνει ὁ καταδείκτης τὴν ἀμοιβὴν, ἐκτὸς ἐὰν οὗτος συγκατατεθῇ εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ ὀνόματός του ἢ προστήσῃ ἕτερον ἀνθ’ ἑαυτοῦ, ὅτε μνημονεύεται τὸ ὄνομα τοῦ καταδείκτου ἢ τοῦ ἀντιπροσώπου ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ, καὶ ἑπομένως τὸ ἔνταλμα ἐκδίδεται κατὰ τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ. Ἄρθρον 15. Ὁ ἀποκαλύψας τὸν καταδείκτην ἄνευ τῆς συγκαταθέσεώς του ὑπάλληλος τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν. Ἄρθρον 16. Ὁ καταδείκτης συμμορίας λῃστρικῆς ἀποκτᾷ δικαίωμα διορισμοῦ ἐπὶ πενταετίαν ἐθνοφύλακος μὲν, μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 30, ἐὰν ἐκ τῆς καταδείξεως προῆλθε φόνος ἢ σύλληψις ἑνὸς τοὐλάχιστον ἐπικεκηρυγμένου λῃστοῦ· ὁδηγοῦ δὲ, μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 50, ἐὰν προῆλθε φόνος ἢ σύλληψις πλειοτέρων λῃστῶν ἢ ἑνὸς ἀρχιλῃστοῦ. Ἄρθρον 17. Ἡ ὡρισμένη ἀμοιβὴ διὰ τὴν σύλληψιν ἢ τὸν φόνον λῃστοῦ δύναται νὰ δοθῇ καὶ ὅταν ὁ λῃστὴς φονευθῇ ἐντὸς τῆς Ὀθωμανικῆς Ἐπικρατείας καὶ ὑπ’ ἀλλοδαπῶν, ἀλλὰ μόνον ἐὰν ὁ φόνος λάβῃ χώραν ἐντὸς τῶν παρορίων ἐπαρχιῶν αὐτῆς. Ὁ τρόπος τῆς βεβαιώσεως τῆς ταὐτότητος τοῦ λῃστοῦ καὶ τῆς πραγματοποιήσεως τῆς ἀμοιβῆς κανονίζεται διὰ Β. Διατάγματος. Ἄρθρον 18. Πολίτης, ἢ ἐθνοφύλαξ πληγωθεὶς ἐν συμπλοκῇ μετὰ λῃστῶν, λαμβάνει παρὰ τοῦ δημοσίου πρὸς ἴασιν καὶ διὰ τὰς ἡμεραργίας του δρ. 200 μέχρι 500· ἀλλ’ ἐὰν κατασταθῇ διαρκῶς ἀνίκανος πρὸς ἐργασίαν, λαμβάνει ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἐὰν μὲν ᾖ ἔγγαμος, σύνταξιν μηνιαίαν δρ. 50, ἂν δὲ ἄγαμος δρ. 30. Ἡ σύνταξις αὕτη μεταβαίνει εἰς τὴν χήραν καὶ τὰ ὀρφανὰ τοῦ συνταξιούχου, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ συντάξεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων νόμου· ἂν δὲ ᾖναι ἄγαμος ἡ σύνταξις μεταβαίνει εἰς τοὺς γονεῖς· ἐν ἐλλείψει δ’ ἀμφοτέρων τῶν γονέων, εἰς τὰς ἀγάμους ἀδελφὰς καὶ τοὺς ἀνηλίκους ἀδελφούς του. Τὰ περὶ συντάξεως ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας. Ἄρθρον 19. Ἡ χήρα πολίτου ἢ ἐθνοφύλακος, στρατιώτου ἢ ὑπαξιωματικοῦ, φονευθέντος ἐν συμπλοκῇ μετὰ λῃστῶν, ἢ ἀποθανόντος ἐκ πληγῆς, ἣν ἐν τοιαύτῃ συμπλοκῇ ὑπέστη, ἐφ’ ὅσον διατελεῖ ἐν τῇ χηρείᾳ αὑτῆς, λαμβάνει μηνιαίαν σύνταξιν δρ. 30· τὰ δὲ τέκνα αὐτοῦ λαμβάνουσι τὰ μὲν ἄῤῥενα, μέχρι τῆς ἐνηλικιότητος, τὰ δὲ θήλεα μέχρι τοῦ γάμου, δρ. 15 ἕκαστον. Τὰ θήλεα προικίζονται προσέτι παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου διὰ δρ. 500 ἕκαστον, πληρωτέων μετὰ τὴν τέλεσιν τοῦ γάμου. Ἄρθρον 20. Πᾶς καταδείκτης, ἐὰν συνεπεία τῆς γενομένης παρ’ αὐτοῦ καταδείξεως ἔλαβε χώραν καταδίωξις, κατόπιν πάθῃ ὑπὸ τῶν λῃστῶν, ἐὰν μὲν ὑποστῇ ἁπλῶς τραῦμα, λαμβάνει λόγῳ ἐξόδων τῆς ἰάσεως δραχ. 100 καὶ ἀποζημίωσιν ἡμεραργίας δραχ. 100 μέχρι 300· ἂν δὲ κατασταθῇ ἀνίκανος διὰ βίου πρὸς ἐργασίαν, λαμβάνει ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου σύνταξιν, ἐὰν μὲν ᾖ ἔγγαμος, δραχ. 50 κατὰ μῆνα, ἐὰν δὲ ᾖ ἄγαμος δραχ. 30· καὶ ἐὰν ἀπολέσῃ τὴν ζωὴν, σύνταξις ἐκ δραχ. 20 δίδεται εἰς τὴν χήραν αὐτοῦ. Τὰ θήλεα ὀρφανὰ προικίζονται ὑπὸ τοῦ δημοσίου μετὰ τὴν τέλεσιν τοῦ γάμου μὲ δραχ. 500 ἕκαστον.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.

Ἐκτόπισις ὑπόπτων λῃσταποδοχῆς καὶ εὐθύνη βλαχοποιμένων. Ἄρθρον 21. Συγγενεῖς ἀνιόντες, σύζυγος, τέκνα, ἀδελφοὶ, πενθερὸς καὶ πενθερὰ λῃστοῦ ἐπικεκηρυγμένου ἐκτοπίζονται ἀπὸ τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος εἰς τὰς Νήσους, ἢ τὴν Πελοπόννησον καὶ τ’ ἀνάπαλιν, ἔνθα δύνανται νὰ ἐκλέξωσι τόπον διαμονῆς. Ἡ νῆσος Εὔβοια θεωρεῖται ὡς ἀποτελοῦσα μέρος τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος. Ἄρθρ. 22. Ἡ ἐκτόπισις διατάσσεται ὑπὸ τῆς διοικητικῆς καὶ στρατιωτικῆς ἀρχῆς. Τριάκοντα δὲ ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκτοπίσεως κοινοποιεῖται διαταγὴ εἰς τοὺς ἐκτοπιστέους διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος· παρελθούσης τῆς προθεσμίας ταύτης, πραγματοποιεῖται ἡ ἐκτόπισις ἀνυπερθέτως, πλὴν ἂν ἐκλείψῃ ἐν τοσούτῳ ὁ λόγος τῆς ἐκτοπίσεως. Ὁ ἐκτοπιστέος δύναται ν’ ἀνακόψῃ τὴν διαταγὴν ταύτην, ἧς ἐν τούτοις δὲν ἀναστέλλεται ἡ ἐκτέλεσις, ἐνώπιον παντὸς εἰρηνοδίκου, προτείνων ἐν τῇ ἀνακοπῇ τὸν λόγον αὐτῆς καὶ τὰ πρὸς ἀπόδειξιν αὐτοῦ μέσα· ὁ εἰρηνοδίκης διευθύνει τὴν ἀνακοπὴν ἄνευ ἀναβολῆς εἰς τὴν ἐκδοῦσαν τὴν διαταγὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, ἥτις διαβιβάζει αὐτὴν ἀνυπερθέτως εἰς τὸν ἁρμόδιον εἰσαγγελέα μετὰ τῶν ἀναγκαίων πληροφοριῶν. Ὁ εἰσαγγελεὺς ὀφείλει, ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραλαβῆς τῆς ἀνακοπῆς, νὰ ἐκδώσῃ τὰς ἀπαιτουμένας κλήσεις πρὸς τὸν ἀνακόπτοντα καὶ τοὺς προταθέντας τυχὸν παρ’ αὐτοῦ μάρτυρας, ὧν ὁ ἀριθμὸς δὲν δύναται νὰ ᾖ ἀνώτερος τῶν τριῶν, ἑπομένως εἰσάγει τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ δικαστήριον τῶν πλημμελειοδικῶν. Τὸ δικαστήριον ἀποφασίζει ἐπὶ τῆς ἀνακοπῆς μετὰ συζήτησιν, καθ’ ἣν εἶναι παραδεκτὸν πᾶν μέσον ἀποδείξεως τῶν ἰσχυρισμῶν τοῦ ἀνακόπτοντος. Ἡ ἀπόφασις εἰς οὐδὲν ἔνδικον μέσον ὑπόκειται, μὴ ἐξαιρουμένου οὐδὲ τοῦ τῆς ἀνακοπῆς. Ἄρθρον 23. Ὁ ἐκτοπισθεὶς, ἐπανερχόμενος αὐτογνωμόνως ὅθεν ἐξετοπίσθη, τιμωρεῖται μὲ φυλάκισιν μέχρις ἓξ μηνῶν, καὶ ἐν ὑποτροπῇ, μὲ φυλάκισιν ἀπὸ τριῶν μηνῶν μέχρις ἑνὸς ἔτους. Ἄρθρον 24. Ἀποθανόντος, φονευθέντος, συλληφθέντος, προσελθόντος ἢ προσφυγόντος τοῦ λῃστοῦ εἰς ἄλλο Κράτος, ἐπανέρχονται εἰς τὰ ἴδια, δυνάμει ἀδείας τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ, οἱ ἐκτοπισθέντες συγγενεῖς αὐτοῦ. Ἐν ἐλλείψει πραγματικῶν ἀποδείξεων περὶ τοῦ θανάτου ἢ τῆς προσφυγῆς τοῦ λῃστοῦ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἡ ἐκτίμησις τῶν περὶ τούτων ἐνδείξεων ἀπόκειται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἄρθρον 25. Εἰς τοὺς βλαχοποιμένας καὶ τοὺς πρὸς αὐτοὺς ἐξομοιουμένους σκηνίτας ἐκ τῶν κτηνοτρόφων, ὡς καὶ εἰς τοὺς συγγενεῖς τῶν κεκηρυγμένων λῃστῶν, πλὴν τῶν ἀνωτέρω, μέχρι τετάρτου βαθμοῦ συμπεριλαμβανομένου, περὶ ὧν βαρεῖαι περὶ λῃσταποδοχῆς ὑπάρχουσιν ὑπόνοιαι, ἐπιβάλλεται ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις καὶ ἀπαγορεύεται ἡ ἐντὸς ὡρισμένου τόπου διαμονὴ ἐπὶ ἓξ μῆνας μέχρις ἑνὸς ἔτους· ἡ αὐτὴ ποινὴ ἐπιβάλλεται καὶ εἰς τοὺς ἁπλοῦς ποιμένας καὶ ἀγροφύλακας κοινότητός τινος, ἐὰν εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτῆς συμβῇ λῃστεία καὶ ὑπάρχωσι βαρεῖαι κατ’ αὐτῶν ὑπόνοιαι συνεργείας. Ἄρθρον 26. Ἡ ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἀναφερομένη ἐπιτήρησις, ὡς καὶ ἡ διάρκεια αὐτῆς, ἐπιβάλλονται παρὰ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου τῶν Πλημμελειοδικῶν, μετὰ συζήτησιν κατ’ ἀντιμωλίαν, τῇ καταγγελίᾳ συμβουλίου συγκειμένου ἐκ τοῦ Νομάρχου, ἢ Ἐπάρχου προεδρεύοντος, τοῦ Διοικητοῦ τοῦ μεταβατικοῦ, τοῦ Διοικητοῦ τῆς Μοίρας ἢ ὑπομοιραρχίας καὶ τοῦ σχετικοῦ Δημάρχου, συντασσομένου ἐπὶ τούτῳ πρωτοκόλλου. Κατὰ τῆς ἐρήμην ἀποφάσεως δὲν ἐπιτρέπεται ἀνακοπή. Ἀποθανόντος, φονευθέντος, συλληφθέντος, προσελθόντος, ἢ προσφυγόντος εἰς ἄλλο Κράτος τοῦ ληστοῦ, ἐπὶ ὑποθάλψει τοῦ ὁποίου ὑπῆρχον ὑπόνοιαι, αἴρεται κατὰ τὸν ἐν τῷ ἄρθρῳ 24 ὁριζόμενον τρόπον ἡ ἐπιβληθεῖσα ἀστυνομικὴ ἐπιτήρησις καὶ ἀπαγόρευσις διαμονῆς εἰς ὡρισμένον τόπον, καίτοι μὴ παρελθόντος τοῦ διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Πλημμελειοδικείου ὁρισθέντος χρόνου. Παρατείνεται δὲ καὶ ἐπαναλαμβάνεται ἕνεκα τῶν αὐτῶν λόγων καὶ κατὰ τὸν ὑπὸ τοῦ ἄρθρ. 26 ὁριζόμενον τρόπον. Ἄρ. 27. Πᾶσαι αἱ ἐντὸς τοῦ δήμου παραθερίζουσαι ἢ παραχειμάζουσαι ποιμενικαὶ ὁμάδες (τζελιγκάτα) εὐθύνονται ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ποιμνίων καὶ μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 3000 δρ. εἰς ἀποζημίωσιν παντὸς ὑπὸ ληστῶν ζημιωθέντος ὁπωσδήποτε. Ἐπὶ τούτῳ εἰς τὸ τέλος τῆς θερινῆς ἢ χειμερινῆς ἑξαμηνίας πρὶν ἀπέλθωσιν ἀπὸ τῶν θερινῶν εἰς τὰς χειμερινὰς νομὰς καὶ τ’ ἀνάπαλιν, ἑκάστη ὁμὰς προσφέρει ἀξιόχρεων ἐγγυητὴν ἐνώπιον συμβολαιογράφου, ὑπόχρεων εἰς ἀπότισιν τῆς ζημίας. Εἰς τὴν ἀρνηθεῖσαν ἢ μὴ δυνηθεῖσαν νὰ παράσχῃ ἐγγυητὴν ὁμάδα ἀπαγορεύεται ἡ μετάβασις ἀπὸ τῶν θερινῶν εἰς τὰς χειμερινὰς νομὰς καὶ τ’ ἀνάπαλιν. Ὡς ἐγγυητὴς γίνεται δεκτὸς καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς ποιμενικῆς ὁμάδος (Τσέλιγκας). Ἀπαλλάττονται τῆς προκειμένης εὐθύνης αἱ λοιπαὶ ὁμάδες, ὅταν ἀποδειχθῇ, ὅτι μέλη μιᾶς ἢ πλειόνων ἐκ τῶν ἐν τῷ δήμῳ ὁμάδων, συνήργησαν ὁπωσδήποτε εἰς τὴν ἐπιζήμιον ληστρικὴν πρᾶξιν καὶ ἂν μόνον ἐτροφοδότησαν τοὺς διαπράξαντας αὐτὴν ληστάς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εὐθύνεται εἰς πλήρη ἀποζημίωσιν τοῦ παθόντος μόνη ἡ ὁμάς, εἰς τὴν ὁποίαν τὰ μέλη ταῦτα ἀνήκουσι. Ἡ διάταξις τοῦ προηγουμένου ἐδαφίου οὐδόλως ἐπηρεάζει τὰ ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῆς ἐγγυήσεως ἑκάστης τῶν ποιμενικῶν ὁμάδων δικαιώματα τοῦ παθόντος. Ἄρθρον 28. Δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν σκηνιτῶν βλαχοποιμένων, ὅσοι ἐξ αὐτῶν ἀποκατασταθῶσιν ἔν τινι χωρίῳ καὶ κατοικίσωσιν αὐτόθι μονίμως καὶ διαρκῶς τὴν οἰκογένειάν των. Ἄρθρον 29. Ἡ κυβέρνησις θέλει προνοήσει ὑπὲρ τῆς προσωρινῆς συντηρήσεως τῶν ἐκτοπιζομένων, ὡς καὶ τῶν εἰς ἐπιτήρησιν ὑποβαλλομένων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δʹ.

Ἐκδίκασις τοῦ ἐγκλήματος τῆς ληστείας. Ἄρθρ. 30. Πᾶς λῃστὴς εἰς συμμορίαν ἀνήκων ἐπικεκηρυγμένος ὡς καὶ πᾶς λῃστὴς συλλαμβανόμενος ἐν συμπλοκῇ, ἤτοι κατόπιν ἀντιστάσεως, προσάγεται ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου εἰσαγγελέως καὶ δικάζεται ἐπὶ ἑνώσει ἢ ἀντιστάσει ἀμέσως ἐνώπιον κακουργιοδικείου· διώκεται δὲ ἡ κατηγορία δι’ ἀπευθείας κλήσεως κατὰ τὰ ἄρθρα 162 καὶ 163 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Ἄρθρον 31. Πρὸς ἐκδίκασιν τῶν διαληφθεισῶν πράξεων καθίσταται ἁρμόδιον πᾶν κακουργιοδικεῖον διὰ τῆς εἰς αὐτὸ ὑπὸ τοῦ εἰσαγγελέως εἰσαγωγῆς τῆς δίκης. Ἄρθρον 32. Ἐὰν ὁ κατηγορούμενος ἀθωωθῇ τῆς ἐπὶ ἀντιστάσει ἢ ἑνώσει κατηγορίας, παραπέμπεται διὰ τὰς λοιπὰς αὐτοῦ πράξεις εἰς τὴν προσεχῆ τῶν κακουργιοδικῶν σύνοδον, διωκομένης τῆς κατηγορίας ἐπὶ τῇ βάσει τακτικῆς ἀνακρίσεως. Ἄρθρον 33. Κατὰ τῆς ἐτυμηγορίας τῶν ἐνόρκων καὶ κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῶν συνέδρων κατ’ οὐδεμίαν περίστασιν ἐπιτρέπεται ἀναίρεσις. Ἄρθρον 34. Τοῦ πλημμελήματος τῆς συνεργείας εἰς ληστείαν, ὡς καὶ τοῦ κακουργήματος τῆς συνεργείας ἢ συναιτιότητος αὐτοῦ, διατάσσεται ὁ χωρισμὸς τῆς δίκης ἀπὸ τοῦ κυρίου ἐγκλήματος διὰ βουλεύματος. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει τὸ πλημμέλημα εἰσάγεται εἰς τὸ ἁρμόδιον πλημμελειοδικεῖον. Ἄρθρον 35. Ἐὰν ἀπὸ τῶν φυλακῶν ἢ τῶν εἱρκτῶν ἀποδράσῃ λῃστὴς καὶ δὲν ὑπάρχῃ δεινοτέρα τις τοῦ δικαίου παράβασις, τιμωρεῖται πᾶς δεσμοφύλαξ ἢ φύλαξ καὶ ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν στρατιωτικῶν ἀρχιφύλαξ μὲ φυλάκισιν τοὐλάχιστον τριῶν μηνῶν καὶ συγχρόνως ἀποβάλλονται τῆς ὑπηρεσίας. Ὁ δὲ ἀξιωματικὸς, εἰς ὃν ἀνήκει ἡ ἄμεσος διοίκησις ἢ ἐπιτήρησις, τίθεται εἰς ἀργίαν δι’ ἀπολύσεως ἀπὸ τῆς θέσεως. Ἄρθρον 36. Ἡ καταγινώσκουσα κεφαλικὴν ποινὴν ἀπόφασις ἐκτελεῖται ἐντὸς εἴκοσι ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτῆς, ἂν δὲν ἀπονεμηθῇ Β. χάρις.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Εʹ.

Εἰδικαὶ διατάξεις. Ἄρθρ. 37. Ἥτε κινητὴ καὶ ἀκίνητος περιουσία τοῦ λῃστοῦ, ἅμα ἐπικηρυχθέντος, κατάσχεται ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ταμίου, Μετὰ παρέλευσιν δὲ τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς κατασχέσεως μένει ὑπὸ τὴν διάθεσιν τοῦ δημοσίου ὅπως διὰ τοῦ τιμήματος τῆς ἐκποιήσεως αὐτῆς ἀποζημιῶνται κατὰ προτίμησιν μὲν οἱ ὑπὸ τοῦ λῃστοῦ λῃστευθησόμενοι, μετ’ αὐτοὺς δὲ τὸ δημόσιον διὰ τὰ ἔξοδα τῆς καταδιώξεως. Τὰ περὶ κατασχέσεως καὶ ἐκποιήσεως θέλουσι κανονισθῇ διὰ Β. Διατάγματος. Ἄρθρον 38. Λῃσταὶ οὐχὶ ἐπέκεινα τῶν τριῶν, συλλαβόντες καὶ προσαγαγόντες ἀρχιλῃστὴν ἢ φονεύσαντες αὐτὸν, ἐὰν προσέλθωσιν ἐντὸς 10 ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ φόνου εἰς μίαν τῶν ἀρχῶν τοῦ Κράτους, δημοσίαν ἢ δημοτικὴν, τιμωροῦνται μὲ εἱρκτὴν δι’ ὅλας τὰς ἐγκληματικὰς πράξεις, ὧν κατέστησαν ἔνοχοι. Τ’ αὐτὰ κρατοῦσι καὶ περὶ παντὸς λῃστοῦ, ὅστις ἤθελε συλλάβει καὶ προσαγάγει ἢ φονεύσει λῃστὴν ἐπικεκηρυγμένον καὶ προσέλθει ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ φόνου εἰς μίαν τῶν ἀρχῶν τοῦ Κράτους. Ἡ προκειμένη διάταξις δὲν ἰσχύει ἐπέκεινα τῶν ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου, οὐδ’ ἐφαρμόζεται εἰς τοὺς μετ’ αὐτὴν ἐπιδοθησομένους εἰς τὸν λῃστρικὸν βίον, ὡς καὶ εἰς τοὺς φονεῖς, οἵτινες μετὰ τὸν φόνον κατέστησαν λῃσταί. Διὰ Β. Διατάγματος δύνανται νὰ ἐξαιρῶνται τῆς διατάξεως ταύτης ἀρχιλῃσταὶ καὶ λῃσταὶ ἐκ τῶν ἐπικεκηρυγμένων.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης

ΑΛ. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ.»

§39ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργ. οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ διαθέσεως τῆς ἐθνικῆς γῆς. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου εἶχεν ἐργασθῆ ἄλλοτε, καθὼς γνωρίζετε, τὸ συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας, καὶ συνέταξεν ἓν σχέδιον, τοῦ ὁποίου τὰς βάσεις ἠκολούθησα εἰς τὴν κατάταξιν τοῦ ἰδικοῦ μου νομοσχεδίου. Διὰ νὰ δυνηθῇ δὲ εὐκόλως ἡ Βουλὴ νὰ κάμῃ τὴν σύγκρισιν ὑποβάλλω τὸ νομοσχέδιον τοῦ συμβουλίου ὁμοῦ μὲ τὴν ἔκθεσιν καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ νὰ τυπωθῇ καὶ τοῦτο διὰ νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν.

§40ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§41ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλο νομοσχέδιον περὶ τῶν γενομένων ἐμφυτεύσεων ἐπὶ ἐθνικῶν καὶ ἐκκλησιαστικῶν γαιῶν τῶν λεγομένων ἐθνικοϊδιοκτήτων γαιῶν. Νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 69 καὶ 70 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τῶν ἀφορώντων τὴν παραγραφήν. Νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν οἰκονομικῶν νὰ πληρόνῃ ἀπὸ τὸ κεφάλαιον τῶν δικαστικῶν ἀποζημιώσεων τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καθ’ ὑπέρβασιν πιστώσεων ἢ ἀνήκουν εἰς κεκλεισμένας χρήσεις. Νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται, ὥστε οἱ παθόντες ἐκ τῶν σεισμῶν κάτοικοι Παρνασίδος νὰ μὴ πληρώνωσι τὴν ἐφετεινὴν δόσιν τοῦ τιμήματος τῶν ἐθνικῶν φθαρτῶν κτημάτων, καὶ ἡ πληρωμὴ αὕτη νὰ γείνῃ κατὰ τὸ τέλος τῶν δόσεων. Νόμος περὶ πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀναβαινουσῶν εἰς δραχμὰς 223,500. Ἄλλο Νομοσχέδιον περὶ πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 350,000. Ἄλλο 426,273· ἄλλο 271,000· ἄλλο 174,000· ἄλλο 216,225 καὶ ἄλλο 50,000. Τὸ ὅλον ἀναβαίνει εἰς 1,710,998.

§42ΔΑΓΡΕΣ. Καθ’ ὑπέρβασιν εἶναι;

§43ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· τὰ δύω ἐπὶ τῆς χρήσεως 69, τὰ ἄλλα ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 70. Τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν ἐδαπανήθησαν, διότι ἐλήφθησαν διὰ Βασιλικῶν διαταγμάτων ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς καὶ τίθενται τώρα ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς πρὸς κύρωσιν. Εἶναι δὲ καὶ δύω τῶν ὁποίων πρώτην φορὰν ζητεῖται ἡ πίστωσις, ἀλλ’ ἐπὶ δαπανῶν τετελεσμένων ἤδη. Καταθέτει τὰ ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια μετὰ τῶν συνοδευουσῶν αὐτὰ ἐκθέσεων εἰς τὸ προεδρεῖον ἔχοντα ὡς ἕπονται. «Πρὸς τὴν Βουλήν. Ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, συνέταξα καὶ ἀπέστειλα τὴν 15 Μαρτίου τοῦ 1865 ἔτους πρὸς τὸ τότε ὑπάρχον Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας σχέδιον περιέχον τὰς βάσεις νόμου περὶ διανομῆς τῆς ἐθνικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς γῆς. Τὸ Συμβούλιον παραδεχθὲν τὰς οὐσιωδεστέρας τῶν βάσεων τούτων, κατήρτισεν ἕτερον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, ἔπεμψεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον συνωδευμένον διὰ μακρᾶς καὶ ἀξιολόγου αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως καὶ τὸ ὁποῖον εἰσήχθη μὲν, ὡς εἶχεν, εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ δὲν συνεζητήθη. Ἐπανελθὼν εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ἐνασχοληθῶ ἐν τοῖς πρώτοις εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἐπανειλημμένων ἀποφάσεων τῶν Ἐθνικῶν Συνελεύσεων καὶ πρὸς ἐκπλήρωσιν τέλος πάντων μεγάλου πόθου τοῦ ἔθνους, ἔχων δὲ ὡς βάσιν τὸ ἔργον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας συνέταξα ἕτερον νομοσχέδιον κατὰ πολὺ συντομώτερον καὶ ἁπλούστερον ἐκείνου, ὅπερ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν. Συνωδεύων δὲ αὐτὸ μὲ τὸ παρὰ τοῦ Συμβουλίου καταρτισθὲν καὶ τὴν λεπτομερῆ ἐπ’ αὐτοῦ ἔκθεσιν, ἀπαλλάσσομαι τοῦ κόπου νὰ μακρηγορήσω ἐνταῦθα, ὅπως παραστήσω τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπάρξεως τοιούτου νόμου, καθόσον μάλιστα εἰμὶ βέβαιος, ὅτι οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ τὸ ἐναντίον φρονῶν. Περιορίζομαι ἑπομένως εἰς σύντομον ἐξήγησιν διατάξεων τινῶν τῆς προτάσεώς μου καὶ εἰς τὴν κατὰ κεφάλαιον δικαιολόγησιν τῶν ὑπαρχουσῶν μεταξὺ τῶν δύω σχεδίων διαφορῶν, διότι ἡ κατ’ ἄρθρον ἀντιπαράθεσις καὶ περιττὴ εἶναι, καὶ δύσκολος ἀποβαίνει. Ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου Αʹ. Δὲν περιέλαβον μεταξὺ τῶν μὴ δυναμένων νὰ μετάσχωσιν εἰς τὴν διανομὴν τῆς ἐθνικῆς γῆς· 1) τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ ναυτικοὺς τοὺς λαβόντας φαλαγγιτικὰ ἢ ναυτικὰ γραμμάτια, διότι ἐθεώρησα ἄδικον νὰ ἐξαιρεθῶσιν ἑνὸς γενικοῦ μέτρου οἱ ὀλίγοι τούτων ὑπάρχοντες ἔτι ἐν τῇ ζωῇ, οἵτινες χάριν τῶν πρὸς τὴν πατρίδα ἐκδουλεύσεων κατὰ τὸν ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας ἀγῶνα ἐβαθμολογήθησαν καὶ ἔλαβον ἅπαξ ἑξαετῆ μισθὸν εἰς πιστωτικὰ γραμμάτια πραγματοποιητέα εἰς ἀγορὰν κτημάτων διὰ δημοπρασίας πωλουμένων, καὶ οἱ περισσότεροι τῶν ὁποίων ἐπώλησαν αὐτὰ εἰς εὐτελεῖς τιμάς· 2) τοὺς λαβόντας δωρεὰν ἐθνικὰς γαίας, διότι αἱ δωρεαὶ αὗται ἐδόθησαν χάριν ἰδιαιτέρων ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι οὐδεμίαν ἔχουσι σχέσιν μὲ τὸ προσὸν τοῦ δυναμένου νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν διανομὴν τῶν ἐθνικῶν γαιῶν, καὶ 3) τὰ τέκνα τῶν ἐξαιρουμένων τῆς διανομῆς, καθόσον ἐσκέφθην, ὅτι ἡ πρὸ πολλῶν ἐτῶν παρὰ τοῦ πατρὸς ἀποκτηθεῖσα γῆ δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν τέκνων αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι σήμερον ἰδίας οἰκογενείας. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἐθεώρησα δικαίαν τὴν προσθήκην τῆς τελευταίας παραγράφου, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ἐξαιρουμένους τῆς διανομῆς νὰ αἰτήσωσι τὴν συμπλήρωσιν τῆς μερίδος των κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ Νόμου, ἐὰν ἔλαβον ἐκτάσεις μικροτέρας τῶν κατὰ τὸν ὑποβαλλόμενον Νόμον παραχωρουμένων. Ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου Βʹ. Ἐν τῷ κεφαλαίῳ τούτῳ τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὰς διανεμητέας γαίας καὶ ἀπαριθμεῖ τὰς ἐξαιρουμένας τῆς παραχωρήσεως ἐθεώρησα ἀναγκαίας τὰς ἑξῆς μεταβολὰς 1) διέγραψα τὴν λέξιν «δρυμῶνες» μεταγραφεῖσαν ἐκ τοῦ νόμου περὶ προικοδοτήσεως, διότι εὑρίσκω τὴν προσθήκην αὐτῆς περιττήν. 2) Ἐτροποποίησα τὴν ἐξαίρεσιν τὴν ἀφορῶσαν τὰς γαίας, ὅσαι ἀπαιτοῦνται πρὸς πραγματοποίησιν τῶν ἀπραγματοποιήτων πιστωτικῶν γραμματίων· διότι κατὰ τὸ σχέδιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἔπρεπε νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς διανομῆς ὅσαι γαῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν πραγματοποίησιν οὐ μόνον τῶν ὑπαρχόντων γραμματίων, ἀλλὰ καὶ τῶν τυχὸν ἐκδοθησομένων, ἐπειδὴ δὲ εἶναι δύσκολον νὰ ὁρίσῃ τις ἐκ τῶν προτέρων πόσα γραμμάτια ὑπάρχουσι, πόσα θέλουν ἐκδοθῆ καὶ ὁποία ἔκτασις ἀναγκαιοῖ πρὸς πραγματοποίησιν αὐτῶν, ἐξ ὧν τὰ πλεῖστα διαλαμβάνουσι χρηματικὰ ποσὰ, ἡ παραδοχὴ τῆς γνώμης τοῦ Συμβουλίου ἤθελεν ἀναγκάσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ περιορισθῇ εἰς μόνην τὴν ἱκανοποίησιν τῶν κατόχων, νὰ ἀρνηθῇ δὲ πᾶσαν ἄλλην παραχώρησιν μέχρι τῆς ὁλοσχεροῦς ἐξαντλήσεως τῶν γραμματίων, ὅπερ καὶ τὴν γεωργίαν καὶ τὸ δημόσιον πολλαχῶς ἤθελε ζημιώσει. Διὰ ταῦτα κατὰ τὸ ὑποβαλλόμενον σχέδιον ἡ ἐξαίρεσις περιορίζεται εἰς τὰς γαίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας οἱ κάτοχοι τῶν γραμματίων ἤθελον σπεύσει νὰ ζητήσωσι πρὸς πραγματοποίησιν αὐτῶν πρὶν ἢ ἄλλοι πολῖται δηλώσωσιν, ὅτι ἐπιθυμοῦσι νὰ τὰς λάβωσι δυνάμει τοῦ παρόντος νόμου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον φρονῶ, ὅτι δὲν κωλύεται ἡ ἀποκατάστασις τῶν θελόντων νὰ μετάσχωσι τῆς διανομῆς πολιτῶν, χωρὶς ἀφ’ ἑτέρου νὰ παραβλάπτωνται καὶ τὰ δικαιώματα τῶν κατόχων τῶν γραμματίων, διότι αἱ γαῖαι ἐφ’ ὧν ταῦτα δύνανται νὰ πραγματοποιηθῶσιν, οὖσαι βεβαίως ἐκ τῶν ἀκαλλιεργήτων ἢ καθ’ ὑπέρβασιν κατεχομένων δὲν δύνανται νὰ ζητηθῶσι εἰμὴ μετὰ παρέλευσιν πολλῶν μηνῶν (ὅρα ἄρθρα 10 καὶ 20 καὶ 26 τοῦ νομοσχεδίου) ἑπομένως οἱ φέροντες τὰ γραμμάτια, ἐὰν δὲν προτιμῶσι νὰ τὰ πραγματοποιήσωσιν εἰς ἀγορὰν φθαρτῶν κτημάτων ἢ πληρωμὴν χρεῶν, ἔχουσι τὸν καιρὸν νὰ ὑποδείξωσι τὰς γαίας, τὰς ὁποίας δι’ αὐτῶν ἐπιθυμοῦσι νὰ ἀποκτήσωσιν. Παρελείφθη ἐκ τοῦ τελευταίου σχεδίου ἡ πρὸ τοῦ ἄρθρου 4 παράγραφος τοῦ σχεδίου τοῦ Συμβουλίου, διότι, ὡς ἀνωτέρω εἶπον, γαῖαι καλλιεργούμεναι καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ὅρων τοῦ νόμου δύνανται καὶ πρέπει νὰ παραχωρῶνται πρὸς πραγματοποίησιν γραμματίων οἱασδήποτε κατηγορίας, ἐὰν πρὸ παντὸς ἄλλου ζητήσωσιν αὐτὰς οἱ κάτοχοι τῶν γραμματίων τούτων. Ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου Γʹ. Τὸ κεφάλαιον τοῦτο πραγματεύεται περὶ τῆς διαιρέσεως, κατατάξεως καὶ ἐκτιμήσεως τῶν διανεμητέων γαιῶν. Ἀποτυχόντος καθ’ ὁλοκληρίαν τοῦ συστήματος τῆς δημοπρασίας, τὸ ὁποῖον καθιέρου ὁ περὶ προικοδοτήσεως νόμος, εἶναι ἤδη ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως, ὅτι ἡ παραχώρησις πρέπει νὰ ἐνεργηθῇ ἐπ’ ἐκτιμήσει· ἔχων δὲ ὁ ὑποφαινόμενος ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀδικήματα, τὰς καταχρήσεις καὶ τὰ σκάνδαλα, ἅτινα παρακολουθοῦσι τὰς ἐκτιμήσεις, ὁσάκις αὗται ἀφίνονται εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀπόφασιν τῶν ἐκτιμητῶν, ἐσκέφθην, ὅτι ἦτο προτιμότερον νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἐκτίμησις εἰς φυσικά τινα καὶ εὐδιάκριτα γνωρίσματα, ἐκ τῆς σκέψεως δὲ ταύτης ὁρμώμενος παρεδέχθην εἰς τὸ κατὰ τὸ 1865 συνταχθὲν σχέδιον νὰ διαιρεθῶσιν αἱ γαῖαι εἰς τέσσαρας τάξεις, ὀρεινὰς ποτιστικάς, ὀρεινὰς ξηρικάς, πεδινὰς ποτιστικὰς καὶ πεδινὰς ξηρικάς, καὶ νὰ ὁρίζηται μία κατὰ χωρίον τιμὴ δι’ ἑκάστην τάξιν. Ἀλλὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας παραδεχόμενον τὴν εἰς τέσσαρας τάξεις διαίρεσιν καὶ τὸν κατὰ χωρίον προσδιορισμὸν μιᾶς τιμῆς κατὰ τάξιν, δὲν ἐνέκρινε νὰ ληφθῶσιν ὡς βάσεις τὰ ἐξωτερικὰ γνωρίσματα, ἀλλ’ ἐκανόνισε νὰ γίνηται ἡ κατάταξις ἑκάστου τεμαχίου ὑπὸ ἐπιτροπῶν. Θεωρῶν ὅτι ἡ κατάταξις, ὅταν δὲν στηρίζηται εἰς ἐξωτερικὰ γνωρίσματα, ἔχει τὰ αὐτὰ μὲ τὴν ἐκτίμησιν ἀτοπήματα καὶ πληροφορηθεὶς παρ’ εἰδημόνων, ὅτι ἡ διάκρισις τῶν ὀρεινῶν ἀπὸ τὰ πεδινὰ ἀποβαίνει δυσχερὴς καὶ θέλει γεννήσει πολλὰς καὶ ἀτελευτήτους ἀμφισβητήσεις, ἀπεφάσισα νὰ παραδεχθῶ ἐν τῷ ὑποβαλλομένῳ νομοσχεδίῳ δύο μόνον τάξεις, ἤτοι ποτιστικὰς καὶ ξηρικάς, καὶ ν’ ἀναθέσω τὸν κατὰ χωρίον προσδιορισμὸν τῆς τιμῆς ἑκάστης τάξεως εἰς ἐπιτροπὰς συγκειμένας ὑπὸ ἀνωτέρων δημοσίων καὶ δημοτικῶν ὑπαλλήλων ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Καὶ ἀναγνωρίζω μὲν τὴν ἀνισότητα, ἥτις θέλει ἐπέλθει ἐκ τούτου καθόσον πασίγνωστον εἶναι ὅτι αἱ γαῖαι ἑκάστου χωρίου δὲν εἶναι τῆς αὐτῆς ποιότητος καὶ ἀξίας, ἀλλὰ μήπως διὰ τῶν κατὰ τεμάχιον ἐκτιμήσεων ἔχομεν τὴν βεβαιότητα ὅτι θὰ ἐπιτευχθῇ μεγαλειτέρα δικαιοσύνη; Τίς ἀγνοεῖ τὰς σκανδαλώδεις καταχρήσεις αἱ ὁποῖαι λαμβάνουσι χώραν κατὰ τὰς ἐκτιμήσεις ἕνεκα τῆς ἰδιοτελείας ἢ τοῦ φατριασμοῦ τῶν ἐκτιμητῶν; Ἄλλως τε εἶχον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τὰς Παραδουναβίους Ἡγεμονίας ὅτε ἀπεφάσισαν νὰ παραχωρήσωσιν ἀνὰ ἓν τεμάχιον γῆς εἰς τοὺς ἀπελευθερωθέντας δούλους, ἐκανόνισαν διὰ Νόμου μίαν τιμὴν διὰ τὰς γαίας ὅλης τῆς ἐπικρατείας. Ἐκ τοῦ κεφαλαίου τούτου ἀπήλειψα τὸ ἄρθρον 4 τοῦ παρὰ τοῦ Συμβουλίου συνταχθέντος Νομοσχεδίου κατὰ τὸ ὁποῖον ἀπῃτεῖτο νὰ ἐνεργηθῇ γενικὴ καταμέτρησις τῶν ἐθνικῶν γαιῶν καὶ νὰ συνταχθῇ κατὰ χωρίον τοπογραφικὸς χάρτης ἐμφαίνων τὰς καλλιεργουμένας καὶ καλλιεργησίμους γαίας, ὡς καὶ τὰς κατεχομένας ἐθνικὰς ἑκάστης τάξεως, ἰδίως δὲ τὰ τεμάχια, ἐφ’ ὧν οἱ κάτοχοι ἤθελον ζητήσει τὴν πραγματοποίησιν τοῦ δικαιώματος τῆς προτιμήσεως. Ἔπραξα δὲ τοῦτο, διότι ἐσκέφθην, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχουσι τὰ ἀναγκαῖα ὄργανα, ὅπως ἐνεργηθῶσι τοιαῦται χωρομετρικαὶ ἐργασίαι, ἀλλ’ ὅτι ἀπαιτοῦνται καὶ μεγάλαι δαπάναι, τὰς ὁποίας δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ καταβάλωμεν. Ἐκτὸς τούτου δὲν βλέπω καὶ τὴν ἀπαραίτητον ἀνάγκην τῆς τοιαύτης μακρᾶς καὶ δαπανηρᾶς ἐργασίας, διότι καθ’ ὃν τρόπον σήμερον ὁ φέρων Κρητικὸν ἢ ἄλλο γραμμάτιον καταδεικνύων εἰς τὰς ἁρμοδίους ἀρχὰς τὸ τεμάχιον ἢ τὰ τεμάχια, ἐφ’ ὧν θέλει νὰ τὰ πραγματοποιήσῃ, προκαλεῖ τὴν καταμέτρησιν καὶ παραχώρησιν αὐτῶν, ἀπαράλλακτα καὶ μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ ὑποβαλλομένου νόμου πᾶς ὁ ἔχων δικαίωμα νὰ προσκτήσῃ ἐθνικὴν γῆν θέλει ἔχει τὴν εὐκολίαν νὰ ζητῇ τὴν καταμέτρησιν καὶ παραχώρησιν παντὸς διαθεσίμου τεμαχίου. Καὶ ἐννοῶ μὲν, ὅτι μὴ ὑπάρχοντος γενικοῦ τοπογραφικοῦ χάρτου, δύνανται νὰ παραλειφθῶσι πολλὰ μικρὰ τεμάχια ἐν τῷ μεταξὺ, ἀλλὰ ταῦτα εἶμαι βέβαιος ὅτι θέλει ἀνακαλύψει ὁ ἄγρυπνος ὀφθαλμὸς τῶν θελόντων νὰ τὰ προσκτήσωσιν ἰδιωτῶν ἢ τέλος πάντων θέλει φέρει εἰς φῶς μίαν ἡμέραν γενική τις ἀναθεώρησις, τὴν ὁποίαν ὅταν εὐκολυνθῇ δύναται τὸ δημόσιον νὰ ἐνεργήσῃ. Ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου Δʹ. Ἐπὶ τῶν ὅρων τῆς παραχωρήσεως εἰμὶ σύμφωνος μὲ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ὅτι ὡς μέγιστος ὅρος παραχωρήσεως πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἐν τῷ νόμῳ ἔκτασις 60 στρεμμάτων ξηρικῶν ἢ 30 ποτιστικῶν, διαφωνῶ ὅμως μετ’ αὐτοῦ ὡς πρὸς τοὺς μὴ κατόχους φρονῶν ὅτι πρέπει νὰ χορηγηθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ λάβωσιν ἴσην ἔκτασιν καὶ οὐχὶ, ὡς γνωμοδοτεῖ τὸ Συμβούλιον, πίστωσιν ἐκ δραχμῶν δύο χιλιάδων, διότι οὔτε δίκαιον οὔτε εὔκολον κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν εὑρίσκω τὸ νὰ μὴ ἐξομοιωθῶσι κατὰ τοῦτο οἱ μὴ κάτοχοι μετὰ τῶν κατόχων. Ἡ προτίμησις τῶν κατόχων καὶ, μετὰ τὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν, ἡ προτίμησις τῶν μὴ κατόχων κατοίκων τοῦ χωρίου ἔνθα κεῖνται αἱ διανεμητέαι γαῖαι, εἶναι τοσοῦτον φυσικὴ καὶ δικαία, ὥστε οὐδεὶς πιστεύω ὑπάρχει ὁ διαφωνῶν. Ὁ κύριος σκοπὸς τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου εἶναι κατὰ πρῶτον λόγον ν’ ἀποκαταστήσωμεν τοὺς κατέχοντας καὶ καλλιεργοῦντας ἐθν. γῆν γεωργοὺς, μεταβάλλοντες τὴν παρ’ αὐτῶν πληρωνομένην ἐπικαρπίαν εἰς σταθερὸν κανόνα περιλαμβάνοντα καὶ ἀνάλογον χρεώλυτρον εἰς τρόπον ὥστε μετά τινα ἔτη νὰ ἐξοφληθῇ τὸ τίμημα καὶ νὰ παύσῃ πᾶσα πληρωμή· μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν δὲ τῶν κατόχων, οἵτινες ὡς γνωστὸν, πλεῖστα ὅσα δικαιώματα ἔχουσιν ἐπὶ τῶν κατεχομένων γαιῶν, τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ δημοσίου ὑπαγορεύει ὅπως αἱ διαθέσιμοι γαῖαι περιέλθωσιν εἰς χεῖρας τῶν δυναμένων νὰ τὰς καλλιεργήσωσι καὶ τοιοῦτοι εἶναι κατὰ πρῶτον λόγον οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων, εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν ὁποίων εὑρίσκονται αἱ γαῖαι. Ἀλλ’ αἱ προτιμήσεις αὗται οὐδόλως θέλουσιν ἐμποδίσει καὶ τοὺς λοιποὺς πολίτας ἀπὸ τοῦ νὰ μετάσχωσι τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ νόμου, διότι πολλαὶ ἐθνικαὶ γαῖαι θέλουσι μείνει διαθέσιμοι. Ἀντίκειμαι εἰς τὴν γνώμην τοῦ συμβουλίου ὅτι πρέπει νὰ πληρωθῇ ἀτόκως εἰς τὸ δημόσιον τὸ τίμημα τῶν γαιῶν, διότι οἱ μέχρι τοῦδε προικοδοτηθέντες, προσκτησάμενοι τὰ κτήματα διὰ δημοπρασίας καὶ εἰς ὑπερόγκους ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τιμὰς, ὑπεβλήθησαν ἐν ἀρχῇ εἰς τὴν πληρωμὴν συμπεφωνημένου τόκου 6% ὅστις διὰ τοῦ κατὰ τὸ 1855 ἐκδοθέντος εὐεργετικοῦ νόμου περιωρίσθη εἰς δύο μόνον. Δίκαιον λοιπὸν ἐθεώρησα ἵνα καὶ οἱ μεθέξοντες τῆς διανομῆς πληρώσωσι τοὐλάχιστον τὸν αὐτὸν τόκον, ηὔξησα δὲ τὸ χρεώλυτρον εἰς 3% διὰ νὰ γενῇ ταχύτερον ἡ ἐξόφλησις. Ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου Εʹ. Τὸ κεφάλαιον τοῦτο διαλαμβάνει τὸν τρόπον καθ’ ὃν οἱ κάτοχοι ὀφείλουσι νὰ ζητήσωσι τὴν παραχώρησιν, καὶ καθ’ ὃν πρέπει νὰ ἐνεργηθῇ ἡ καταμέτρησις τῶν γαιῶν καὶ ἡ ἔκδοσις τῶν παραχωρητηρίων. Ὡς πρὸς τοῦτο ὀλίγον διαφέρει κατ’ οὐσίαν τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον ἀπὸ τὸ τοῦ συμβουλίου, διὰ τοῦ ἄρθρου ὅμως 11 εἰσάγεται διάταξις, καθ’ ἣν οἱ θέλοντες νὰ προσκτήσωσιν ἐθνικὴν γῆν ὀφείλουσιν ἅμα τῇ δηλώσει νὰ καταβάλλωσι μικράν τινα χρηματικὴν ποσότητα, ἥτις θέλει ἐκπίπτεσθαι ἀκολούθως ἐκ τοῦ πληρωτέου τιμήματος· ἡ μικρὰ αὕτη προκαταβολὴ ἐθεωρήθη ἀναγκαία διὰ νὰ περιβληθῇ μὲ κἄποιαν σπουδαιότητα ἡ ἐργασία τῶν δηλώσεων, διότι ἄνευ ταύτης δὲν ἤθελον ἴσως δυσκολευθῆ τινες νὰ παρουσιάσωσι καὶ χάριν παιδιᾶς δηλώσεις πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ παρακωλύσωσι ἄλλους, σπουδαίως ἐνδιαφερομένους νὰ ἀποκτήσωσι τὴν αὐτὴν γῆν, ἀφοῦ δὲ ἤθελε ἐκτελεσθῆ ἡ καταμέτρησις καὶ ἡ ἔκδοσις τῶν παραχωρητηρίων, νὰ ἀρνηθῶσι τὴν ὑπογραφὴν τῶν ὁμολογιῶν. Ἐν τῷ κεφαλαίῳ τούτῳ γίνεται λόγος καὶ περὶ τῶν ἀμφισβητήσεων αἵτινες εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγερθῶσι μεταξὺ δύω ἢ πλειόνων κατόχων ἀξιούντων τὴν κατοχὴν τῆς αὐτῆς γῆς, ὡς καὶ περὶ τῶν ἀξιώσεων τῆς κυριότητος, τὰς ὁποίας ἐνδέχεται νὰ φέρωσι τρίτοι ἐπὶ γαιῶν αἵτινες ἐδηλώθησαν ἢ παρεχωρήθησαν ὡς ἐθνικαί. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ὡς πρὸς τὰς μεταξὺ κατόχων ἀμφισβητήσεις παρεδέχθη ἐν τῷ ἄρθρῳ 20 τοῦ νομοσχεδίου του ἰδίαν διαδικασίαν διεξαγομένην ἐνώπιον διοικητικῶν ἐπιτροπῶν, τῶν ὁποίων αἱ ἀποφάσεις κηρύσσονται ὁριστικαὶ καὶ ἀμετάκλητοι. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὰς ἀξιώσεις τῶν τρίτων ἐνόμισεν ἀναγκαῖον (ἄρθρον 12) νὰ βραχύνῃ τὰς ὑπὸ τῶν κειμένων νόμων ὁριζομένας προθεσμίας καὶ παραγραφὰς, ν’ ἁπλοποιήσῃ τὴν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων διεξαγωγὴν τῶν ἀναφυησομένων δικῶν, νὰ μεταβάλῃ μετὰ τὴν λῆξιν τῶν προθεσμιῶν εἰς προσωπικὰς τὰς πραγματικὰς ἀγωγὰς τῶν ἰδιωτῶν καὶ νὰ παραδεχθῇ ἐπὶ τέλους τὴν ἀρχὴν ὅτι ἐν περιπτώσει ἐκνικήσεως ὑπὸ τρίτων, τὸ δημόσιον ὑποχρεοῦται εἰς τὴν ἀπότισιν τοῦ εἰσπραχθέντος τιμήματος. Τὸ κατ’ ἐμὲ, ἐχθρὸς ὢν τῶν ἐξαιρετικῶν μέτρων καὶ τῶν διοικητικῶν ἐπιτροπῶν ὁσάκις πρόκειται περὶ κανονισμοῦ καὶ διεξαγωγῆς ἰδιωτικῶν ὑποθέσεων, ἐνόμισα ὅτι ὤφειλον ν’ ἀρκεσθῶ εἰς τὸ νὰ προφυλάξω μόνον τὸ δημόσιον ἀπὸ τὰς δικαστικὰς περιπλοκὰς, καὶ τὰς ζημίας, εἰς τὰς ὁποίας ἠδύνατο νὰ ἐκτεθῇ, ν’ ἀφήσω δὲ τοὺς ἰδιώτας νὰ λύσωσι τὰς διαφορᾶς των διὰ τῆς τακτικῆς ὁδοῦ τῶν δικαστηρίων. Παραδέχομαι ἑπομένως ἐν τῷ ἄρθρῳ 14, ὅτι πᾶσα διένεξις περὶ κατοχῆς μεταξὺ δύω ἢ πλειόνων θέλει λύεσθαι δικαστικῶς, ἐν τούτοις διὰ νὰ μὴ μένῃ ἐκκρεμὴς ἡ παραχώρησις καὶ ζημιοῦται τὸ δημόσιον τὰς δόσεις τοῦ τιμήματος, τὸ παραχωρητήριον θέλει ἐκδίδεσθαι ὑπὲρ ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἤθελε θεωρήσει μᾶλλον δικαιούμενον ἐπιτροπὴ συγκειμένη παρὰ τοῦ ἐπάρχου, τοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ εἰρηνοδίκου, ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅτι τὸ παραχωρητήριον κατ’ οὐδὲν μεταβάλλει τὴν θέσιν τῶν πραγμάτων καὶ ὁ λαβὼν αὐτὸ ὀφείλει νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν λύσιν τῆς ὑφισταμένης διενέξεως ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὰς περὶ κυριότητος ἀξιώσεις, αἵτινες ἐνδέχεται νὰ παρουσιασθῶσιν ἐκ μέρους τρίτων ἐπὶ γαιῶν δηλωθεισῶν καὶ παραχωρηθεισῶν ὡς ἐθνικῶν, ἐνόμισα, ὅτι ἦτο συμφερώτερον νὰ ἀφεθῇ ἡ ἀντίκρουσις αὐτῶν καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὴν φροντίδα καὶ τὴν εὐθύνην τῶν δηλωσάντων, οἵτινες προεκάλεσαν τὴν παραχώρησιν καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντικρούσωσιν ἐπιτυχέστερον ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων τὰς ἀξιώσεις τῶν τρίτων. Κατὰ τὸ ἄρθρον λοιπὸν 15 τοῦ νομοσχεδίου τὸ δημόσιον οὐδόλως εὐθύνεται ἐὰν δηλωθεῖσαι καὶ παραχωρηθεῖσαι γαῖαι ἐκνικηθῶσιν ὑπὸ τρίτου, ὁ δὲ πρὸς ὃν ἐγένετο ἡ παραχώρησις ὑποχρεοῦται οὐχ ἧττον εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ τιμήματος. Τὰ ὀλίγα ταῦτα ἀρκοῦσι, φρονῶ, νὰ καταδείξωσι τὰς κυριωτέρας διαφοράς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι μεταξὺ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ τοῦ ἤδη ὑποβαλλομένου, καὶ νὰ ἐξηγήσωσι τοὺς λόγους, οἵτινες προεκάλεσαν ταύτας. Νομίζω, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ὅλως ἀσυγχώρητος ματαιοπονία, ἐὰν ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους ἤθελον ἐπιχειρίσει νὰ ἀποδείξω ὁπόσον ἀναγκαία εἶναι ἡ διάθεσις τῆς ἐθνικῆς γῆς καὶ ὁποίων ὠφελημάτων πρόξενος διά τε τὸ δημόσιον καὶ τοὺς πολίτας θέλει ἀποβῆ. Πάντα ταῦτα ἀνεγνωρίσθησαν καὶ διεκηρύχθησαν ἐπανειλημμένως ἀπὸ τὰς ἐθνικὰς Συνελεύσεις καὶ τὰ νομοθετικὰ Σώματα, ἐὰν δὲ ἀνεβλήθη μέχρι τοῦδε ἡ πραγματοποίησις τοῦ μεγάλου τούτου ἔργου, αἰτία εἶναι κατὰ πρῶτον λόγον αἱ ἐσφαλμέναι ἰδέαι, αἵτινες ἐπεκράτησαν περὶ τῶν ἐθνικῶν γαιῶν κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς παρελθούσης δυναστείας, καὶ κατὰ δεύτερον αἱ πολυειδεῖς δυσκολίαι, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν. Μεθ’ ὅσα περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἐγράφησαν καὶ ἐῤῥέθησαν καὶ μετὰ τὴν ἐμβριθῆ μελέτην, ἥτις κατ’ εἰσήγησιν ἐμοῦ ἐγένετο παρὰ τοῦ συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, θέλω θεωρήσει ἐμαυτὸν εὐτυχῆ, ἐὰν τὸ ἤδη ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον κριθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς δυνάμενον νὰ λύσῃ ὅσον ἔνεστι δικαιότερον καὶ ταχύτερον τὸ πολύκροτον τοῦτο ζήτημα. Ἐν Ἀθήναις τὴν 23 δεκεμβρίου 1870 Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ διανομῆς καὶ διαθέσεως τῆς ἐθνικῆς καὶ Ἐκκλησιαστικῆς γῆς.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.

Περὶ τῶν ἐχόντων δικαίωμα ἐπὶ τῆς διανομῆς. Ἄρθρον 1. Δικαίωμα μετοχῆς ἐπὶ τῆς διανομῆς τῶν ἐθνικῶν γαιῶν κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ παρόντος νόμου ἔχουσι. ά) Πᾶς πολίτης Ἕλλην ἔγγαμος. βʹ) Πᾶς πολίτης Ἕλλην ἐνῆλιξ ζῶν ἐκτὸς τῆς πατρικῆς οἰκίας καὶ ἐξ ἰδίας ἐργασίας ἢ περιουσίας. γʹ) Πᾶσα χήρα πολίτου Ἕλληνος. δʹ) Τὰ πατρὸς καὶ μητρὸς ὀρφανὰ ἀνήλικα ἀντὶ τοῦ ἀποθανόντος πατρὸς ὡς καὶ τὰ ὀρφανὰ χήρας ἐλθούσης εἰς δεύτερον γάμον. Τὸ δικαίωμα τῆς ἀτέκνου χήρας περιορίζεται καθ’ ὅλας τὰς περιπτώσεις τοῦ παρόντος νόμου κατὰ τὰ ἥμισυ. Ἡ ἔχουσα τέκνα χήρα ἐλθοῦσα εἰς δεύτερον γάμον στερεῖται παντὸς δικαιώματος. Ἐὰν δ’ ἐξήσκησεν ἤδη τὸ δικαίωμα διαρκούσης τῆς χηρείας της αἱ δυνάμει αὐτοῦ ἀποκτηθεῖσαι γαῖαι διανέμονται μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῶν τέκνων τοῦ πρώτου γάμου ἐξίσου. Ἄρθρον 2. Δὲν μετέχουσιν εἰς τὴν διανομὴν τῶν διὰ τοῦ παρόντος νόμου παραχωρουμένων ἐθνικῶν γαιῶν. ά.) Οἱ κατὰ τὸν περὶ προικοδοτήσεως νόμον προικοδοτηθέντες καὶ μὴ παραιτήσαντες τὰς εἰς προικοδότησιν ληφθείσας παρ’ αὐτῶν γαίας κατὰ τὸν ἀπὸ 12 Αὐγούστου 1855 περὶ τῶν ἐκ προικοδοτησιῶν καθυστερούντων νόμον. βʹ) Οἱ Κρῆτες καὶ λοιποὶ ἄποικοι, οἵτινες ἔλαβον δωρεὰν ἐθνικὰς γαίας. γʹ) Οἱ κάτοχοι φυτειῶν ἐπὶ ἐθν. ἢ ἐκκλησιαστικῶν γαιῶν. Ὅσοι ὅμως ἐκ τῶν ἐν τοῖς ἀνωτέρω τρισὶν ἐξαιρέσεσιν ἔλαβον ἢ κατέχουσιν ἐκτάσεις κατωτέρας τῆς ἐν τῷ ἄρθρ. 6 διαλαμβανομένης, δύνανται νὰ λάβωσι καὶ ἑτέρας γαίας μέχρι συμπληρώσεως.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ.

Περὶ διανεμητέων ἐθνικῶν γαιῶν. Ἄρθρον 3. Διανεμητέαι εἰσὶν ἅπασαι αἱ καλλιεργούμεναι καὶ καλλιεργήσιμοι ἐθνικαὶ γαῖαι, ὡς καὶ αἱ τῶν διαλελυμένων μονῶν καὶ ἐπισκοπῶν. Ἐξαιροῦνται. ά) Τὰ δάση κατὰ τὰ προσδιωρισμένα ἢ προσδιορισθησόμενα ὅρια αὐτῶν καὶ αἱ συστάδην κείμεναι ἀγριελαῖαι. βʹ) Αἱ γαῖαι, ὅσας ἡ κυβέρνησις διὰ Β. Διατάγματος ἤθελε προσδιορίσει πρὸς δημόσιον ἢ δημοτικὸν σκοπόν. γʹ) Αἱ γαῖαι ὅσαι κατὰ τοὺς κειμένους νόμους δύνανται νὰ παραχωρηθῶσιν εἰς πραγματοποίησιν γραμματίων φαλαγγιτῶν Κρητῶν, πυρπολιστῶν, ὀρφανῶν ἢ ἄλλων, ἐὰν οἱ φέροντες τὰ γραμμάτια ταῦτα ὑποβάλωσι τὴν περὶ πραγματοποιήσεως αἴτησίν των πρὶν ἢ διὰ τὰς αὐτὰς γαίας δοθῇ δήλωσις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου· καὶ δʹ) Αἱ πολυετῶς ἐκμισθωμέναι ἐκκλησιαστικαὶ γαῖαι, ἐνόσῳ διαρκεῖ ἡ ἐκμίσθωσις ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ λόγος διαλύσεως αὐτῆς. Δύνανται ὅμως οἱ βουλόμενοι ἐκ τῶν ἐχόντων δικαίωμα ἐπὶ τῆς διανομῆς νὰ ζητήσωσιν ἐπ’ αὐτῶν τὴν μερίδα των, ἀλλ’ ἡ παραχώρησις δὲν ἐνεργεῖται, εἰμὴ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς μισθώσεως, ἐκτὸς ἐὰν οἱ μισθωταὶ συναινέσωσι καὶ πρὸ τῆς λήξεως εἰς τὴν διάλυσιν τοῦ συμβολαίου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ.

Περὶ διαιρέσεως καὶ ἐκτιμήσεως τῶν γαιῶν. Ἄρθρ. 4. Αἱ διανεμόμεναι ἐθνικαὶ καὶ ἐκκλησιαστικαὶ γαῖαι διαιροῦνται εἰς 2 τάξεις, ἤτοι εἰς ποτιστικὰς καὶ ξηρικάς. Διὰ τὰς γαίας ἑκάστης τάξεως ὁρίζεται κατὰ χωρίον ἓν μόνον τίμημα κατὰ στρέμμα ὑπὸ τριμελοῦς ἐπιτροπῆς συγκειμένης ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας διοικητικῆς ἀρχῆς, τοῦ Οἰκον. Ἐφόρου καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Πρὸς τοῦτο ἡ ἀνωτέρω ἐπιτροπὴ συντάσσει πρωτόκολλον, ἀντίγραφον τοῦ ὁποίου ἐκτίθεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Δημαρχεῖον ἐπὶ δέκα συνεχεῖς ἡμέρας ἐπιμελείᾳ τοῦ Οἰκον. Ἐφόρου. Κατὰ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ἐκτιμήσεως δύναται πᾶς πολίτης νὰ φέρῃ ἐγγράφως ἐνστάσεις, παραδίδων τὴν πρὸς τοῦτο ἀναφοράν του εἰς τὸν Δήμαρχον ἢ τὸν Οἰκον. Ἔφορον. Ἄρθρ. 5. Γενομένων ἐνστάσεων, ἢ ἂν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον κρίνῃ ἀναγκαῖον, γνωμοδοτεῖ ἑτέρα ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ὑφ’ ἑνὸς Πρωτοδίκου ἐκλεγομένου ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, τοῦ Ταμίου καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐπαρχ. Συμβουλίου. Ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω δὲ γνωμοδοτήσεων ἀποφαίνεται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἢ παραδεχόμενον τὴν ἑτέραν τῶν γνωμῶν, ἢ σχηματίζον ἰδίαν ἐντὸς τῶν ὅρων αὐτῶν. Ἡ κατὰ τὴν γνώμην τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς ἐκτίμησις καθίσταται ὁριστικὴ, ὅταν δὲν γείνωσι κατ’ αὐτῆς ἐνστάσεις καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν κρίνῃ ἀναγκαίαν τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκτιμήσεως· ἐὰν αἱ γνῶμαι τῶν δύο ἐπιτροπῶν ὦσι σύμφωνοι, ἡ ἐκτίμησις καθίσταται ὁριστική. Τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκτιμήσεων γνωστοποιοῦνται διὰ δηλοποιήσεων τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δημοσιευομένων διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δʹ.

Περὶ τῶν ὅρων τῆς παραχωρήσεως. Ἄρθρον 6. Ὡς μέγιστος ὅρος τῆς παραχωρουμένης ἐκτάσεως γαιῶν εἰς ἕκαστον πολίτην Ἕλληνα ὁρίζεται ποσὸν ἑξήκοντα στρεμμάτων ξηρικῶν· αἱ ποτιστικαὶ λογίζονται ἀντὶ ξηρικῶν διπλασίας ἐκτάσεως. Ἄρθρον 7. Προτιμῶνται εἰς τὴν παραχώρησιν τῶν γαιῶν ἑκάστου χωρίου· α) πᾶς κάτοχος ἐπὶ τῶν παρ’ αὐτοῦ κατεχομένων γαιῶν· καὶ β) οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου οἱ μὴ κατέχοντες ἐθνικὰς γαίας, ἢ κατέχοντες ἔκτασιν κατωτέραν τῆς ὁρισθείσης ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ. Τὸ ὑπόλοιπον τῶν διαθεσίμων γαιῶν παραχωρεῖται ἄνευ τινὸς προτιμήσεως. Ἄρθρον 8. Τὸ τίμημα τῶν παραχωρουμένων ἐθνικῶν γαιῶν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 11 προκαταβολῶν ἀποδίδεται εἰς εἴκοσι ἓξ ἐτησίας ἴσας δόσεις, ἑκάστη δόσις συνίσταται εἰς χρεωλύσιον 3 τοῖς ἑκατὸν καὶ 2 τοῖς ἑκατὸν τόκον ἐπὶ τοῦ τιμήματος· πληρώνεται δὲ τὴν 1 Ὀκτωβρίου ἑκάστου ἔτους, ἀρχομένης τῆς πληρωμῆς ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς παραχωρήσεως. Οἱ λαβόντες ὅμως τὰ παραχωρητήρια μετὰ τὴν 1 Ἀπριλίου πληρόνουσι τὴν πρώτην δόσιν τὴν 1 Ὀκτωβρίου τοῦ ἑπομένου ἔτους, ὑποχρεοῦνται δὲ διὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς παραχωρήσεως εἰς τὴν πληρωμὴν δικαιώματος ἐπικαρπίας κατὰ τὸν φορολογικὸν νόμον. Ἄρθρον 9. Πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ὀφειλομένων δόσεων τὸ δημόσιον ἔχει ἐπὶ τῶν παραχωρουμένων γαιῶν δικαίωμα ὑποθήκης, ἀποκτώμενον διὰ τακτικῆς ἐγγραφῆς εἰς τὰ βιβλία τῶν ὑποθηκῶν. Ἐὰν ἕνεκα καθυστερήσεως δόσεων γενῇ ἀναγκαστικὴ ἐκποίησις τοῦ ἐνυποθήκου κτήματος, τὸ δημόσιον λαμβάνει ἐκ τοῦ ἐκπλειστηριάσματος οὐ μόνον τὰς ληξάσας δόσεις, ἀλλὰ καὶ τὸ κεφάλαιον τῶν ἑπομένων πρὸς ὁλοσχερῆ τοῦ τιμήματος ἐξόφλησιν· ἀλλ’ ἐὰν τὸ ἐκπλειστηρίασμα δὲν ἐπαρκέσῃ πρὸς ἀπότισιν ὅλων τούτων, ὁ ὀφειλέτης ὑποχρεοῦται εἰς τὴν ἄμεσον πληρωμὴν τοῦ ἐλλείμματος κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ καθυστερούντων νόμου· ὁσάκις δὲ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων τοῦ πλειστηριασμοῦ καὶ τὴν ἐξόφλησιν τῶν ληξασῶν δόσεων, τὸ ὑπόλοιπον τοῦ ἐκπλειστηριάσματος ᾖναι ἴσον ἢ ἀνώτερον τοῦ ὀφειλομένου ἔτι κεφαλαίου, ὁ νέος ἀγοραστὴς δύναται νὰ κρατήσῃ τὸ κεφάλαιον τῶν μήπω ληξασῶν δόσεων καὶ νὰ πληρώνῃ αὐτὰς κατὰ τὴν λῆξίν των, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὀφείλει νὰ προσυπογράψῃ τὰς ὁμολογίας τῶν δόσεων τούτων καὶ ν’ ἀνανεώσῃ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου τὴν ὑποθήκην ἐπὶ τοῦ κτήματος, ὑποκείμενος διὰ πᾶσαν καθυστέρησιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ περὶ καταδιώξεως τῶν καθυστερούντων νόμου. Τὸ τυχὸν περίσσευμα κατατίθεται ἀμέσως καὶ ἀποδίδοται εἰς τὸν ἀρχικὸν ὀφειλέτην.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Εʹ.

Περὶ παραχωρήσεως εἰς κατόχους. Ἄρθρον 10. Πᾶς κάτοχος ἐθνικῶν γαιῶν κατὰ τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7, ἐὰν θέλῃ νὰ μετάσχῃ τοῦ εἰς τὸν κάτοχον ἀπονεμομένου δικαιώματος, ὀφείλει ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον τῆς Ἐπαρχίας, ἐν ᾗ κεῖνται αἱ παρ’ αὐτοῦ κατεχόμεναι γαῖαι, δήλωσιν περιέχουσαν. ά) Τὸ ὄνομα, τὸ ἐπώνυμον, τὸν δῆμον εἰς ὃν ἀνήκει, καὶ τὸν τόπον τῆς κατοικίας του. βʹ) Τὸ προσὸν ἐφ’ οὗ κατὰ τὸ ἄρθρον 1 στηρίζει τὸ δικαίωμά του. γʹ) Τὴν θέσιν, τὰ ὅρια καὶ τὴν ὡς ἔγγιστα ἔκτασιν εἰς Βασιλ. στρέμματα τῶν παρ’ αὐτοῦ κατεχομένων γαιῶν, ὡς καὶ τὸ χωρίον ἐν ᾧ κεῖνται. δʹ) Ἐὰν ἡ γῆ ᾖναι ποτιστικὴ ἢ ξηρική. έ) Ἐπὶ τίνος τεμαχίου προτιμᾷ νὰ λάβῃ τὴν μερίδα του ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν κατέχει ἔκτασιν γαιῶν ἀνωτέραν τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 6 μεγίστου ὅρου. Ἄρθρον 11. Ἐν τῇ δηλώσει ὀφείλει νὰ ἐπισυνάψῃ διπλότυπον ἀποδεικτικὸν πληρωμῆς διὰ τὰς παρ’ αὐτοῦ δηλωθείσας πρὸς ἀπόκτησιν γαίας, τριῶν μὲν δραχμῶν διὰ τὰς ποτιστικάς, μιᾶς δὲ καὶ ἡμισείας δραχμῆς διὰ τὰς ξηρικὰς κατὰ στρέμμα. Δήλωσις ἄνευ τοιούτου ἀποδεικτικοῦ πληρωμῆς, θεωρεῖται ὡς μὴ γινομένη. Ἐὰν ὁ δηλῶν ᾖναι ἀγράμματος ὑπογράφει ἀντ’ αὐτοῦ ἄλλος τῆς ἐκλογῆς του. Ἄρθρον 12. Αἱ δηλώσεις συντάσσονται εἰς διπλοῦν ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου καὶ προσυπογράφονται ἀπὸ τὸν δήμαρχον τῆς κατοικίας τοῦ δηλοῦντος ὀφείλοντα νὰ βεβαιώσῃ. ά) Τὴν ταυτότητα καὶ τὸ γνήσιον τῆς ὑπογραφῆς αὐτοῦ, καί βʹ) Ἐὰν ἔχῃ τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 1 προσόντα. Ἐκ τῶν δηλώσεων ἡ μία θεωρηθεῖσα παρὰ τοῦ Ἐφόρου ἐπιστρέφεται εἰς τὸν κάτοχον, ἡ δ’ ἄλλη μένει παρὰ τῇ ἐφορίᾳ· αἱ δηλώσεις ἐγγράφονται κατὰ χωρίον εἰς ἐπίτηδες βιβλίον, τὸ ὁποῖον τὴν ἐπιοῦσαν τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας κλείεται διὰ πράξεως ὑπογραφομένης ὑπὸ τοῦ Ἐπάρχου καὶ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου. Ἀντίγραφον αὐτοῦ ἐκτίθεται ἐν τῷ οἰκείῳ δημαρχείῳ καὶ ἀποσπάσματα εἰς τ’ ἀνήκοντα Παρεδρεῖα. Ἄρθρον 13. Οἱ μὴ δηλώσαντες κάτοχοι ἐντὸς τῆς τριμήνου προθεσμίας θεωροῦνται ὡς παρῃτημένοι τοῦ δικαιώματος τῆς προτιμήσεως, δυνάμενοι τοῦ λοιποῦ νὰ ἐξασκήσωσι τὰ δικαιώματα τοῦ μὴ κατόχου· αἱ δὲ παρ’ αὐτῶν κατεχόμεναι γαῖαι διατίθενται ὡς καὶ αἱ μὴ κατεχόμεναι. Εἰς τὴν ἰδίαν κατηγορίαν τάσσονται καὶ αἱ καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 6 μεγίστου ὅρου κατεχόμεναι. Ἄρθρον 14. Πᾶσα διένεξις περὶ κατοχῆς μεταξὺ δύω ἢ καὶ πλειόνων ἀξιούντων αὐτὴν λύεται δικαστικῶς. Ἐν τούτοις διὰ τὰς ἀμφισβητουμένας παρ’ αὐτῶν γαίας τὸ παραχωρητήριον ἐκδίδεται ὑπὲρ ἐκείνου ὃν ἤθελε κρίνει δικαιούμενον ἐπιτροπὴ συγκροτουμένη ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου καὶ τοῦ Εἰρηνοδίκου τῆς πρωτευούσης τῆς Ἐπαρχίας. Ἂν δικαιωθῇ δικαστικῶς ἕτερος παρὰ τὸν λαβόντα τὸ παραχωρητήριον ἀκυροῦται τοῦτο· ὁ δὲ λαβὼν αὐτὸ ἀπόλλυσι τὴν προκαταβολὴν καὶ τὰς ληξιπροθέσμους δόσεις. Ἡ αὐτὴ ὡς ἀνωτέρω ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται ὁριστικῶς καὶ περὶ πάσης διενέξεως ἀφορώσης τὰ ὅρια τῶν χωρίων. Ἄρθρον 15. Τὸ δημόσιον οὐδόλως εὐθύνεται ἐὰν δηλωθεῖσαι καὶ παραχωρηθεῖσαι γαῖαι ἐκνικηθῶσιν ὑπὸ τρίτου. Ὁ δὲ πρὸς ὃν ἐγένετο ἡ παραχώρησις ὑποχρεοῦται οὐχ ἧττον εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ συμπεφωνημένου τιμήματος. Ἄρθρ. 16 Ὁ ἁρμόδιος Οἰκονομικὸς Ἔφορος, τῇ συμπράξει ἑνὸς γεωμέτρου ἢ ἀξιωματικοῦ τοῦ μηχανικοῦ, προβαίνει εἰς τὰς ἐργασίας τῆς καταμετρήσεως ἀφ’ οὗ κατασταθῇ ὁριστικὴ ἡ ἐκτίμησις τῶν γαιῶν. Διὰ πᾶν τεμάχιον συντάσσεται ἴδιον πρωτόκολλον καταμετρήσεως καὶ ὁροθεσίας, ἐν ᾧ σημειοῦται ἡ τάξις εἰς ἣν ἀνήκει ἡ γῆ, τὰ πλευρικὰ μέτρα, τὰ ὅρια, ἡ θέσις καὶ τὸ τοπογραφικὸν σχέδιον. Ἄρθρον 17. Τὸ πρωτόκολλον τῆς καταμετρήσεως μετὰ τῆς δηλώσεως ὑποβάλλεται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἐκδίδει τὰ παραχωρητήρια καὶ διευθύνει αὐτὰ εἰς τὸν οἰκον. Ἔφορον ἀφοῦ θεωρηθῶσιν ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου. Ἄρθρον 18. Ὁ Ἔφορος ἅμα λάβῃ τὰ παραχωρητήρια προσκαλεῖ ἐγγράφως καὶ ἐπὶ ἀποδείξει τὸν κάτοχον ἵνα ὑπογράψῃ ἐντὸς δέκα ἡμερῶν τὴν χρεωστικὴν ὁμολογίαν διὰ τὰς ἐτησίας δόσεις. Μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς ὁμολογίας μεταγράφει τὰ παραχωρητήρια, ἐγγράφει ὑποθήκην ἐπὶ τῶν παραχωρηθεισῶν γαιῶν καὶ παραδίδει τὰ καταχωρητήρια εἰς τοὺς δικαιούχους, ἀφοῦ χαρτοσημανθῶσι καὶ πληρωθῶσιν εἰς τὸ ταμεῖον τὰ τέλη τοῦ χαρτοσήμου, τὰ δικαιώματα τῆς μεταγραφῆς καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῆς ὑποθήκης. Ἄρθρον 19. Ἐὰν ὁ κάτοχος δὲν ὑπογράψῃ τὴν ὁμολογίαν διὰ τὰς ἐτησίας δόσεις, ἀπόλλυσι τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 11 προκαταβολὴν καὶ θεωρεῖται παρῃτημένος τοῦ δικαιώματος τοῦ κατόχου, αἱ δὲ γαῖαι ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν μὴ κατεχομένων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ϛʹ.

Περὶ παραχωρήσεως εἰς μὴ κατόχους. Ἄρθρον 20. Ὅστις τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα τοῦ ἄρθρου 1 πολιτῶν δὲν κατέχει ἐθνικὰς γαίας, ὡς καὶ ὁ κάτοχος γαιῶν κατωτέρας ἐκτάσεως τῆς ὁρισθείσης ἐν τῷ ἄρθρ. 6, ἐὰν θέλῃ νὰ μετάσχῃ τῶν χορηγουμένων ὑπὸ τοῦ παρόντος νόμου πλεονεκτημάτων ἐπὶ γαιῶν κειμένων ἐν τῷ χωρίῳ τῆς κατοικίας του, ὀφείλει ἐντὸς μηνὸς ἀρχομένου ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐξετέθη ἐν τῷ οἰκείῳ δημαρχείῳ τὸ βιβλίον τῶν δηλώσεων κατὰ τὸ ἄρθρον 12 νὰ ἐπιδώσῃ εἰς τὸν ἁρμόδιον οἰκον. Ἔφορον δήλωσιν περιέχουσαν. α) Τὸ ὄνομα, τὸ ἐπώνυμον, τὸν δῆμον εἰς ὃν ἀνήκει, καὶ τὸν τόπον τῆς κατοικίας του. β) Τὸ χωρίον εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ ὁποίου προτιμᾷ νὰ πραγματοποιήσῃ τὸ δικαίωμά του. Ἐν τῇ δηλώσει ὀφείλει νὰ ἐπισυνάψῃ πιστοποιητικὸν ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου τοῦ ἁρμοδίου δημάρχου βεβαιοῦντος, ὅτι κέκτηται τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 τοῦ παρόντος νόμου προσόντα, πρὸς δὲ ἀποδεικτικὸν πληρωμῆς τῆς ἐν τῷ ἄρθρ. 11 ὁριζομένης προκαταβολῆς. Αἱ δηλώσεις συντάσσονται εἰς διπλοῦν ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου ὑπογράφονται παρὰ τοῦ δηλοῦντος καί, ἂν ᾖναι ἀγράμματος, ὑπὸ ἑτέρου τῆς ἐκλογῆς του· ἐκ τῆς δηλώσεως ἡ μία θεωρηθεῖσα ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου ἐπιστρέφεται ἀμέσως εἰς τὸν κάτοχον, ἡ δὲ ἑτέρα μένει παρὰ τῇ ἐφορίᾳ. Ἄρθρ. 21. Αἱ δηλώσεις ἐγγράφονται κατὰ χωρίον εἰς ἐπίτηδες βιβλίον ἴδιον δι’ ἕκαστον δῆμον κατὰ σειράν, τὴν δὲ ἑσπέραν ἑκάστης ἡμέρας τὸ βιβλίον ὑπογράφεται ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ Ἐφόρου καὶ ἀντίγραφον αὐτοῦ περιλαμβάνον τὰς δηλώσεις ἑκάστης ἡμέρας τοιχοκολλᾶται τὴν πρωΐαν τῆς ἐπιούσης, ἐπιμελείᾳ τοῦ Οἰκονομικοῦ ἐφόρου εἰς τὴν θύραν τοῦ γραφείου τῆς Ἐφορίας καὶ τοῦ δημαρχείου τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας. Ἄρθρον 22. Ἐὰν τὴν αὐτὴν ἡμέραν δύο ἢ καὶ πλείονες ζητήσωσι διὰ τῆς δηλώσεως τὰς αὐτὰς γαίας, τὴν πρωΐαν τῆς ἐπιούσης καὶ πρὸ τῆς παραδοχῆς νέων δηλώσεων αἱ αὐταὶ ἀρχαὶ ἐνεργοῦσι κλήρωσιν δημοσίᾳ ἐν τῷ καταστήματι τῆς ἐφορίας, παρουσίᾳ καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων, οἵτινες ἐπὶ τούτῳ ὀφείλουσι νὰ παραμείνωσι. Περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς κληρώσεως συντάσσεται πρωτόκολλον ἐν τῷ οἰκείῳ βιβλίῳ τῶν δηλώσεων, ὅπερ ὑπογράφεται παρὰ τῶν ἀρχῶν καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων· ἐὰν δὲ ἀρνηθῶσι νὰ ὑπογράψωσι γίνεται περὶ τούτου μνεία. Ἐὰν οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν παρευρεθῶσιν εἰς τὴν κλήρωσιν, προσκαλεῖται ὁ εἰρηνοδίκης τῆς πρωτευούσης, ὅστις συμπράττει εἰς τὴν κλήρωσιν καὶ ὑπογράφει τὸ πρωτόκολλον. Ἄρθρον 23. Εἰς τοὺς ἀποτυχόντας εἰς τὴν κλήρωσιν ἐπιστρέφεται ἡ πληρωθεῖσα προκαταβολὴ καὶ ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιδώσωσιν ἑτέραν δήλωσιν. Ἄρθρον 24. Τὸ βιβλίον τῶν δηλώσεων τὴν ἐπιοῦσαν τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας κλείεται διὰ πράξεως ὑπογραφομένης ὑπὸ τοῦ Ἐπάρχου καὶ τοῦ Ἐφόρου καὶ ἀντίγραφον αὐτοῦ ἐκτίθεται ἐν τῷ οἰκείῳ δημαρχείῳ, ἀποσπάσματα δ’ αὐτοῦ εἰς τὰ ἀνήκοντα παρεδρεῖα. Ἄρθρον 25. Τὰ ἐν τοῖς ἄρθροις 16, 17, 18 καὶ 19 ὁριζόμενα ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τῆς παραχωρήσεως τῶν μὴ κατεχομένων γαιῶν. Ἄρθρον 26. Οἱ ἔχοντες τὰ προσόντα τοῦ ἄρθρου 1 πολῖται μὴ κατέχοντες ἐθνικὰς γαίας ἢ κατέχοντες κατωτέρας ἐκτάσεως τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 6 ὁρισθείσης, καὶ θέλοντες νὰ μετάσχωσι τῶν δικαιωμάτων τοῦ παρόντος νόμου ἐπὶ γαιῶν κειμένων εἰς ἄλλα χωρία παρὰ τὸ τῆς κατοικίας των ὀφείλουσιν ἐντὸς μηνὸς ἀρχομένου ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐξετέθη ἐν τῷ οἰκείῳ δημαρχείῳ τὸ κατὰ ἄρθρον 24 ἀντίγραφον τοῦ βιβλίου τῶν δηλώσεων, νὰ ἐπιδώσωσιν εἰς τὸν ἁρμόδιον οἰκον. Ἔφορον δήλωσιν. Τὰ ἐν τοῖς ἄρθροις 20–25 περὶ συντάξεως τῆς δηλώσεως, περὶ πληρωμῆς τῆς προκαταβολῆς, περὶ κληρώσεως κλπ. ἐφαρμόζονται ὁλοσχερῶς καὶ ἐπὶ τῶν δηλώσεων τούτων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ζʹ.

Γενικαὶ διατάξεις. Ἄρθρον 27. Μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ἐν τοῖς ἄρθροις 10, 20 καὶ 26 προθεσμιῶν οὐδεμία δήλωσις πρὸς ἀπόκτησιν ἐθνικῶν γαιῶν ἐκ τῶν παραχωρουμένων δυνάμει τοῦ παρόντος νόμου γίνεται δεκτή. Ἄρθρον 28. Πᾶς ἐκ παραχωρήσεως ἐθνικῶν γαιῶν ὀφειλέτης τοῦ δημοσίου, κατὰ τὸν παρόντα νόμον, δύναται καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν εἴκοσιν ἓξ ἐτῶν νὰ ἐξοφλήσῃ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ὀφειλῆς του. Ἄρθρον 29. Αἱ ἀδιάθετοι μείνασαι γαῖαι μετὰ τὴν πλήρη ἐκτέλεσιν τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νόμου διατίθενται εἴτε δι’ ἐκποιήσεως κατὰ τοὺς περὶ ἐκποιήσεως τῶν φθαρτῶν κτημάτων νόμους, εἴτε δι’ ἐκμισθώσεως. Ἄρθρον 30. Δημόσιοι καὶ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι, οἵτινες εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων, ἅτινα ἐπιβάλλει εἰς αὐτοὺς ὁ παρὼν νόμος, ἤθελον δείξει ἀσύγγνωστον ἀμέλειαν ἢ καὶ ἁπλῆν ῥαθυμίαν, τιμωροῦνται πειθαρχικῶς ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μὲ πρόστιμον 100–500 δραχμῶν. Ἄρθρον 31. Καταργοῦνται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου ἅπασαι αἱ ἀντιβαίνουσαι εἰς αὐτὸν διατάξεις καὶ ῥητῶς οἱ ἀπὸ 26 Μαΐου 1835 καὶ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου 1836 περὶ προικοδοτήσεως τῶν ἑλληνικῶν οἰκογενειῶν νόμοι ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ἀπὸ 24 Ἰουνίου 1843 περὶ παρατάσεως τῆς χορηγηθείσης πρὸς τοὺς φαλαγγίτας προθεσμίας, κλπ. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.»

«Πρὸς τὴν Βουλήν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου, περὶ παραχωρήσεως τῶν μέχρι τοῦδε ἐπὶ ἐθνικῶν ἢ ἐκκλησιαστικῶν γαιῶν γενομένων φυτειῶν ἀδείᾳ ἢ μὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἢ τῶν πρώην ἰδιοκτητῶν Ὀθωμανῶν. Περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου εἶχον ὑποβληθῆ νομοσχέδια εἴς τε τὴν τελευταίαν ἐθνοσυνέλευσιν καὶ τὴν Βουλὴν τῆς Αʹ. περιόδου, ἅτινα ὅμως δὲν ἔφθασαν νὰ ἐπιψηφισθῶσιν. Ἡ οὐσιωδεστέρα τῶν διαφορῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων τούτων καὶ τοῦ ἤδη ὑποβαλλομένου, εἶναι ὅτι κατ’ ἐκεῖνα μὲν ὁ ἐμφυτεύσας ἐπὶ ἐθνικῆς γῆς ἀνεγνωρίζετο κύριος τοῦ ἡμίσεως μόνον τῆς φυτείας, τὸ δὲ ἄλλο ἥμισυ θεωρούμενον ὡς ἰδιοκτησία τοῦ δημοσίου παρεχωρεῖτο εἰς τὸν αὐτὸν ἐμφυτευτὴν ἐπὶ ἐκτιμήσει· διὰ δὲ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου παραχωρεῖται ἡ φυτεία εἰς τὸν ἐμφυτευτὴν, ὑποχρεούμενον νὰ πληρώσῃ κατ’ ἐκτίμησιν τὸ ὅλον τῆς ἐμφυτευθείσης γῆς. Οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκα ἐθεώρησα ὀρθὴν καὶ δικαίαν τὴν ἀρχὴν ταύτην, ἐκτίθενται ἐν ἐκτάσει εἰς τὴν ἀπὸ 9 8βρίου 1865 πρὸς τὴν Βουλὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου Εἰσηγητικῆς Ἐπιτροπῆς, ἧς εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι εἰσηγητὴς, καὶ διὰ τοῦτο θεωρῶ περιττὸν νὰ τοὺς ἐπαναλάβω καὶ ἐνταῦθα, πεπεισμένος ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει διατάξει καὶ ταύτης τὴν ἀνατύπωσιν. Ἐπίσης θεωρῶ περιττὸν νὰ μακρηγορήσω καὶ περὶ τῶν καθέκαστα τοῦ νομοσχεδίου, διότι ὅλη αὐτοῦ ἡ οἰκονομία οὐδόλως σχεδὸν διαφέρει ἀπὸ τὴν τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου, τοῦ περὶ διαθέσεως τῆς ἐθνικῆς γῆς, ὅπερ ὑποβάλλεται σήμερον· εὔληπτοι δὲ, φρονῶ, εἶναι οἱ λόγοι, δι’ οὓς ἐκρίθη εὔλογον νὰ μὴ τεθῇ ἐν τῷ περὶ φυτειῶν νομοσχεδίῳ οὐδεὶς περιορισμὸς ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν, ἐνῷ τὸ ἕτερον νομοσχέδιον περιορίζει ταύτην εἰς 60 μόνον στρέμματα, καὶ νὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ ἐμφυτευταὶ νὰ καταβάλωσι τὸ τίμημα εἰς βραχύτερον χρόνου διάστημα καὶ μὲ τόκον ἀνώτερον. Ἡ μὲν ἔλλειψις τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐκτάσεως ὑπηγορεύθη ἐκ τοῦ ὅτι οὔτε δίκαιον ἐθεωρήθη ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τοὺς ἐμφυτευτὰς μέρος τῆς φυτείας, οὔτε εὔκολον ἤθελεν ἀποβῆ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν, καθόσον ἀμέσως τὸ περιπλέον ἤθελον μεταβιβάσει οἱ ἐμφυτευταὶ εἰς τοὺς οἰκείους των τοὺς μὴ ἔχοντας φυτείας, καὶ οὕτω πᾶσα περιοριστικὴ διάταξις ἤθελε ματαιωθῆ, ἡ δὲ ἐλάττωσις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δόσεων καὶ ἑπομένως ἡ αὔξησις τοῦ περιεχομένου ἐν ἑκάστῃ αὐτῶν ποσοῦ, δικαιολογεῖται ἀποχρώντως ἐκ τῶν στενοχωριῶν τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ ἐκ τῆς ἀνωτέρας παραγωγῆς τῶν φυτειῶν σχετικῶς μὲ τὰς ψιλὰς γαίας. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ.

Περὶ τῶν γενομένων ἐμφυτεύσεων ἐπὶ ἐθνικῶν, ἐπισκοπικῶν, ἢ εἰς διαλελυμένας μονὰς ἀνηκουσῶν γαιῶν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.

Περὶ χαρακτηρισμοῦ διαιρέσεως καὶ ἐκτιμήσεως τῶν φυτειῶν. Ἄρθρον 1. Οἱ μέχρι τέλους τοῦ 1870 ἐμφυτεύσαντες, ἀδείᾳ ἢ μὴ τῆς κυβερνήσεως ἢ τῶν πρώην ἰδιοκτητῶν Ὀθωμανῶν, ἐπὶ γαιῶν ἐθνικῶν, ἐπισκοπικῶν, ἢ διαλελυμένων μονῶν, ἀμπέλους, σταφιδαμπέλους, ἐλαίας, μωρέας, ὀπωροφόρα δένδρα, συκέας ἢ ἀναμὶξ κλήματα ἀμπέλου, σταφιδαμπέλου ὡς καὶ πᾶν εἶδος καρποφόρων δένδρων, ἀναγνωρίζονται ἰδιοκτῆται τῶν φυτειῶν ἐπὶ πληρωμῇ τῆς ἀξίας τῆς ἐμφυτευθείσης γῆς. Ἄρθρ. 2. Αἱ γαῖαι ἐφ’ ὧν ὑπάρχουσιν αἱ φυτεῖαι, διαιροῦνται κατὰ χωρίον εἰς δύο τάξεις, εἰς ποτιστικὰς καὶ ξηρικάς. Διὰ τὰς γαίας ἑκάστης τάξεως προσδιορίζεται κατὰ χωρίον καὶ κατὰ στρέμμα ἓν μόνον τίμημα ὑπὸ ἐπιτροπῆς συγκειμένης ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ προέδρου τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Πρὸς τοῦτο ἡ ἀνωτέρω ἐπιτροπὴ συντάσσει πρωτόκολλον, ἀντίγραφον τοῦ ὁποίου ἐκτίθεται εἰς τὸ ἁρμόδιον δημαρχεῖον ἐπὶ δέκα συνεχεῖς ἡμέρας, ἐπιμελείᾳ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου. Κατὰ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ἐκτιμήσεως δύναται πᾶς πολίτης νὰ φέρῃ ἐγγράφως ἐνστάσεις παραδίδων τὴν περὶ τούτου ἀναφοράν του εἰς τὸν δήμαρχον ἢ τὸν οἰκονομ. ἔφορον. Ἄρθρ. 3. Γενομένων ἐνστάσεων, ἢ ἂν τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον κρίνῃ ἀναγκαῖον, γνωμοδοτεῖ ἑτέρα ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ὑφ’ ἑνὸς πρωτοδίκου, ἐκλεγομένου ὑπὸ τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, τοῦ ταμίου καὶ τοῦ προέδρου τοῦ ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου. Ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω δὲ γνωμοδοτήσεων ἀποφαίνεται τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἢ παραδεχόμενον τὴν ἑτέραν τῶν γνωμῶν, ἢ σχηματίζον ἰδίαν ἐντὸς τῶν ὅρων αὐτῶν. Ἡ κατὰ τὴν γνώμην τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς ἐκτίμησις καθίσταται ὁριστικὴ, ὅταν δὲν γίνωσι κατ’ αὐτῆς ἐνστάσεις, καὶ τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν κρίνῃ ἀναγκαίαν τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκτιμήσεως· ἐὰν αἱ γνῶμαι τῶν δύο ἐπιτροπῶν ὦσι σύμφωνοι, ἡ ἐκτίμησις καθίσταται ὁριστική. Τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκτιμήσεων γνωστοποιοῦνται διὰ δηλοποιήσεων τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δημοσιευμένων διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ.

Περὶ πληρωμῆς τοῦ τιμήματος. Ἄρθρον 4. Τὸ τίμημα τῶν παραχωρουμένων φυτειῶν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν κατὰ τὸ ἄρθρ. 8. προκαταβολῶν ἀποδίδεται εἰς δέκα ὀκτὼ ἐτησίας ἴσας δόσεις· ἑκάστη δόσις περιέχουσα 4 τοῖς ἑκατὸν χρεώλυτρον καὶ 4 τοῖς ἑκατὸν τόκον ἐπὶ τοῦ τιμήματος, θέλει πληρόνεσθαι τὴν 1 7βρίου ἑκάστου ἔτους διὰ τὰς λοιπὰς φυτείας, διὰ δὲ τὰς ἐλαιοφυτείας τὴν 1 Δεκεμβρίου ἀρχομένης τῆς πληρωμῆς ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς παραχωρήσεως. Οἱ λαβόντες ὅμως τὰ παραχωρητήρια μετὰ τὴν 15 Ἰουνίου πληρόνουσι τὴν πρώτην δόσιν κατὰ τὰς ὁρισθείσας ἐποχὰς τοῦ ἑπομένου ἔτους, ὑποχρεοῦνται δὲ διὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς παραχωρήσεως εἰς τὴν πληρωμὴν δικαιώματος ἐπικαρπίας κατὰ τὸν φορολογικὸν νόμον. Ἄρθρον 5. Πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ὀφειλομένων δόσεων τὸ δημόσιον ἔχει ἐπὶ τῆς φυτείας δικαίωμα πρώτης ὑποθήκης, ἀποκτωμένης δι’ ἐγγραφῆς εἰς τὸ βιβλίον τῶν ὑποθηκῶν. Πᾶσα τυχὸν προγενεστέρα ὑποθήκη ἐπὶ τοῦ ὅλου ἢ μέρους τῆς φυτείας ὡς καὶ πᾶν ἄλλο ἐπ’ αὐτῆς ἀποκτηθὲν πραγματικὸν δικαίωμα ἕπονται τῆς ὑποθήκης τοῦ δημοσίου. Ὅσαι δ’ ἐξ αὐτῶν εἰσὶν ἐγγεγραμμέναι ἐπὶ φυτειῶν γενομένων μέχρι τέλους Ἰανουαρίου 1837 συμφώνως μὲ τὸν ἀπὸ 15|27 Ἰαννουαρίου 1837 νόμον περὶ φυτειῶν ἐπὶ ἐθνικῶν γαιῶν λαμβάνουσαι θέσιν μετὰ τὴν ὑποθήκην τοῦ δημοσίου, ἐκτείνονται δυνάμει τοῦ παρόντος νόμου ἐφ’ ὅλου τοῦ κτήματος καὶ ἂν τυχὸν εἶχον ἐγγραφῆ ἐπὶ τοῦ ἡμίσεως. Ἄρθρον 6. Ἐὰν ἕνεκα καθυστερήσεων δόσεων γενῇ ἀναγκαστικὴ ἐκποίησις τοῦ ἐνυποθήκου κτήματος, τὸ δημόσιον λαμβάνει ἐκ τοῦ ἐκπλειστηριάσματος οὐ μόνον τὰς ληξάσας δόσεις, ἀλλὰ καὶ τὸ κεφάλαιον τῶν ἑπομένων πρὸς ὁλοσχερῆ τοῦ τιμήματος ἐξόφλησιν. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ ἐκπλειστηρίασμα δὲν ἐπαρκέσῃ πρὸς ἀπότισιν ὅλων τούτων, ὁ ὀφειλέτης ὑποχρεοῦται εἰς τὴν ἄμεσον πληρωμὴν τοῦ ἐλλείμματος κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ καθυστερούντων νόμου. Ὁσάκις δὲ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων τοῦ πλειστηριασμοῦ καὶ τὴν ἐξόφλησιν τῶν ληξασῶν δόσεων τὸ ὑπόλοιπον τοῦ ἐκπλειστηριάσματος ᾖναι ἴσον ἢ ἀνώτερον τοῦ ὀφειλομένου ἔτι κεφαλαίου, ὁ νέος ἀγοραστὴς δύναται νὰ κρατήσῃ τὸ κεφάλαιον τῶν μήπω ληξασῶν δόσεων, καὶ νὰ πληρόνῃ αὐτὰς κατὰ τὴν λῆξίν των· ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὀφείλει νὰ προσυπογράψῃ τὰς ὁμολογίας τῶν δόσεων τούτων, καὶ ν’ ἀνανεώσῃ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου τὴν ὑποθήκην ἐπὶ τοῦ κτήματος, ὑποκείμενος διὰ πᾶσαν καθυστέρησιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ περὶ καταδιώξεως τῶν καθυστερούντων νόμου. Τὸ τυχὸν περίσσευμα κατατίθεται ἀμέσως καὶ ἀποδίδεται εἰς τὸν ἀρχικὸν ὀφειλέτην.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.

Περὶ τοῦ τρόπου τῆς παραχωρήσεως. Ἄρθρον 7. Πᾶς κάτοχος φυτειῶν θέλων νὰ μετάσχῃ τῶν πλεονεκτημάτων, ἅπερ παρέχει ὁ παρὼν νόμος, ὀφείλει ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου, νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον τῆς Ἐπαρχίας, ἐν ᾗ κεῖται τὸ κτῆμα, ἔγγραφον δήλωσιν διαλαμβάνουσαν. α) Τὸ ὄνομα, τὸ ἐπώνυμον, τὸν δῆμον καὶ τὸν τόπον τῆς κατοικίας του. β) Τὸν δῆμον, τὸ χωρίον καὶ τὴν θέσιν, ἔνθα τὸ κτῆμα κεῖται· γ) Τὰ ὅρια τοῦ κτήματος, τὸ εἶδος τῆς φυτείας, τὴν ἔκτασιν αὐτῆς εἰς Β. στρέμματα καὶ τὸν χρόνον τῆς ἐμφυτεύσεως· καὶ δ) ἐὰν ᾖναι ποτιστικὴ ἢ ξηρική. Ἄρθρον 8. Ἐν τῇ δηλώσει ὀφείλει νὰ ἐπισυνάψῃ διπλότυπον ἀποδεικτικὸν πληρωμῆς διὰ τὸ παρ’ αὐτοῦ δηλωθὲν πρὸς ἀπόκτησιν κτῆμα δραχμῶν μὲν 4 διὰ τὰς σταφιδαμπέλους καὶ τὰ συκόδενδρα, δύο δὲ δραχμῶν διὰ τὰς λοιπὰς φυτείας κατὰ στρέμμα. Δήλωσις ἄνευ τοιούτου ἀποδεικτικοῦ πληρωμῆς, θεωρεῖται ὡς μὴ γενομένη. Ἄρθρον 9. Αἱ δηλώσεις συντάσσονται εἰς διπλοῦν ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου καὶ ὑπογράφονται ὑπὸ τοῦ δηλοῦντος, καὶ ἂν οὗτος ᾖναι ἀγράμματος, ὑπ’ ἄλλου τῆς ἐκλογῆς του, προσυπογράφονται δὲ ἀπὸ τὸν δήμαρχον τῆς κατοικίας τοῦ δηλοῦντος ὀφείλοντα νὰ βεβαιώσῃ τὴν ταυτότητα καὶ τὸ γνήσιον τῆς ὑπογραφῆς τοῦ δηλοῦντος. Ἐκ τῶν δηλώσεων ἡ μία θεωρηθεῖσα παρὰ τοῦ ἐφόρου ἐπιστρέφεται εἰς τὸν κάτοχον, ἡ δ’ ἄλλη μένει παρὰ τῇ ἐφορίᾳ. Αἱ δηλώσεις ἐγγράφονται κατὰ χωρίον εἰς ἐπίτηδες βιβλίον, τὸ ὁποῖον τὴν ἐπιοῦσαν τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας κλείεται διὰ πράξεως ὑπογραφομένης ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, ἀντίγραφον αὐτῶν ἐκτίθεται ἐν τῷ οἰκείῳ δημαρχείῳ καὶ ἀποσπάσματα εἰς τ’ ἀνήκοντα παρεδρεῖα. Ἄρθρον 10. Οἱ μὴ δηλώσαντες ἐντὸς τῆς τριμήνου προθεσμίας τὰς ὑπ’ αὐτῶν κατεχομένας φυτείας, θεωροῦνται παρῃτημένοι τῶν χορηγουμένων ἐκ τοῦ παρόντος νόμου πλεονεκτημάτων. Ἄρθρον 11. Πᾶσα διένεξις περὶ κατοχῆς μεταξὺ δύο ἢ καὶ πλειόνων ἀξιούντων αὐτὴν, λύεται δικαστικῶς· ἐν τούτοις διὰ τὰς ἀμφισβητουμένας παρ’ αὐτῶν φυτείας, τὸ παραχωρητήριον ἐκδίδεται ὑπὲρ ἐκείνου ὃν ἤθελε κρίνει δικαιούμενον ἐπιτροπὴ συγκροτουμένη ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας διοικητικῆς ἀρχῆς, τοῦ οἰκονομ. ἐφόρου καὶ τοῦ εἰρηνοδίκου τῆς πρωτευούσης. Ἂν δικαιωθῇ δικαστικῶς ἕτερος παρὰ τὸν λαβόντα τὸ παραχωρητήριον, ἀκυροῦται τοῦτο, ὁ δὲ λαβὼν αὐτὸ ἀπόλλυσι τὴν προκαταβολὴν καὶ τὰς ληξιπροθέσμους δόσεις. Ἡ αὐτὴ ὡς ἀνωτέρω ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται ὁριστικῶς καὶ περὶ πάσης διενέξεως ἀφορώσης τὰ ὅρια τῶν χωρίων. Ἄρθρον 12. Τὸ δημόσιον οὐδόλως εὐθύνεται, ἐὰν δηλωθεῖσα καὶ παραχωρηθεῖσα φυτεία ἐκδικηθῇ ὑπὸ τρίτου, ὁ δὲ πρὸς ὃν ἐγένετο ἡ παραχώρησις ὑποχρεοῦται οὐχ ἧττον εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ συμπεφωνημένου τιμήματος. Ἐὰν ἀποδειχθῇ ὅτι ἐθνικὸν ἢ ἐκκλησιαστικὸν φθαρτὸν κτῆμα ἐδηλώθη ἢ παρεχωρήθη ὡς φυτεία, ὁ πρὸς ὃν ἐγένετο ἡ παραχώρησις θεωρεῖται ὡς κακῆς πίστεως κάτοχος, καὶ συνάμα ἀπόλλυσιν ὅ,τι ἀπέναντι τοῦ τιμήματος κατέβαλεν. Ἄρθρ. 13. Ὁ ἁρμόδιος οἰκον. ἔφορος, τῇ συμπράξει γεωμέτρου ἢ ἀξιωματικοῦ τοῦ μηχανικοῦ, προβαίνει εἰς τὰς ἐργασίας τῆς καταμετρήσεως, ἀφοῦ κατασταθῇ ὁριστικὴ ἡ ἐκτίμησις τῶν φυτειῶν. Διὰ πᾶν τεμάχιον συντάσσεται ἴδιον πρωτόκολλον καταμετρήσεως καὶ ὁροθεσίας, ἐν ᾧ σημειοῦται ἡ τάξις εἰς ἣν ἀνήκει, τὸ εἶδος τῆς φυτείας, τὰ πλευρικὰ μέτρα, τὰ ὅρια, ἡ θέσις καὶ τὸ τοπογραφικὸν σχέδιον. Ἄρθρ. 14. Τὸ πρωτόκολλον τῆς καταμετρήσεως μετὰ τῆς δηλώσεως ὑποβάλλεται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ ἐκδίδει τὰ παραχωρητήρια καὶ διευθύνει αὐτὰ εἰς τὸν οἰκονομ. ἔφορον ἀφ’ οὗ θεωρηθῶσιν ὑπὸ τοῦ ἐλεγκτικοῦ συνεδρίου. Ἄρθρον 15. Ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος ἅμα λάβῃ τὰ παραχωρητήρια, προσκαλεῖ ἐγγράφως καὶ ἐπὶ ἀποδείξει ἕνα ἕκαστον τῶν δικαιούχων, ἵνα ὑπογράψῃ ἐντὸς δέκα ἡμερῶν τὴν χρεωστικὴν ὁμολογίαν διὰ τὰς ἐτησίας δόσεις· μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς ὁμολογίας μεταγράφει τὰ παραχωρητήρια, ἐγγράφει ὑποθήκην ἐπὶ τῶν παραχωρηθεισῶν φυτειῶν καὶ παραδίδει τὰ παραχωρητήρια εἰς τοὺς δικαιούχους, ἀφοῦ χαρτοσημανθῶσι καὶ πληρωθῶσιν εἰς τὸ ταμεῖον τὰ τέλη τοῦ χαρτοσήμου, τὰ δικαιώματα τῆς μεταγραφῆς καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῆς ὑποθήκης. Ἄρθρον 16. Ἐὰν ὅμως ἐντὸς τῆς ἀνωτέρω ὁρισθείσης προθεσμίας δὲν ὑπογράψῃ τὴν ὁμολογίαν, ἀπόλλυσι τὴν κατὰ τὸ ἄρθρ. 8 προκαταβολὴν, καὶ θεωρεῖται παρῃτημένος τῶν χορηγουμένων ὑπὸ τοῦ παρόντος νόμου δικαιωμάτων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δʹ.

Γενικαὶ διατάξεις. Ἄρθρον 17. Πᾶσα φυτεία, τῆς ὁποίας ὁ κάτοχος κατέστη ἔκπτωτος κατὰ τὰ ἄρθρα 10 καὶ 16 τοῦ παρόντος νόμου, περιέρχεται εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου καὶ θεωρουμένη ὡς ἐθνικὸν φθαρτὸν κτῆμα, διατίθεται κατὰ τοὺς κειμένους νόμους. Ἐὰν κατὰ τὴν καταμέτρησιν τῆς φυτείας εὑρεθῇ πλεόνασμα ἐπὶ τῆς δηλωθείσης ἐκτάσεως, παραχωρεῖται καὶ τοῦτο εἰς τὸν δηλώσαντα, ὅταν δὲν ᾖναι ἀνώτερον τῶν δέκα τοῖς ἑκατόν. Πᾶσα ὑπέρβασις τοῦ ὅρου τούτου περιέρχεται εἰς τὸ δημόσιον καὶ διατίθεται ὡς ἀνωτέρω. Ἄρθρον 18. Δημόσιοι καὶ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι, οἵτινες εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων, ἅτινα ἐπιβάλλει εἰς αὐτοὺς ὁ παρὼν νόμος, ἤθελον δείξει ἀσύγγνωστον ἀμέλειαν ἢ καὶ ἁπλῆν ῥᾳθυμίαν, τιμωροῦνται πειθαρχικῶς ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰνοομικῶν μὲ πρόστιμον 100–500 δραχμῶν. Ἄρθρον 19. Καταργοῦνται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου ἅπασαι αἱ ἀντιβαίνουσαι εἰς τὸν παρόντα νόμον διατάξεις καὶ ῥητῶς ὁ ἀπὸ 15|27 Ἰανουαρίου 1837 νόμος περὶ φυτειῶν ἐπὶ ἐθνικῶν γαιῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.»

«Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ μὴ προσήκουσα καὶ ἀκριβὴς σύνταξις τῶν ἄρθρων 69 καὶ 70 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἐγέννησε κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἄρθρων τούτων πολλὰς δίκας μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ τῶν ἰδιωτῶν. Περὶ δὲ τὴν λύσιν τῶν ἐντεῦθεν ἀναφυομένων ζητημάτων δὲν ὑπάρχουσι σύμφωνα κατὰ πάντα τὰ ἡμέτερα δικαστήρια. Τούτου ἕνεκα ἔκρινα ἀναγκαῖον νὰ συντάξω καὶ ὑποβάλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, δι’ οὗ, ὡς νομίζω, λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν καὶ ὁρίζονται πᾶσαι αἱ δυναταὶ περιστάσεις τῆς ἐφαρμογῆς τῶν εἰρημένων ἄρθρων. Ἂν καὶ αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου ᾖναι σαφεῖς καὶ δὲν παρουσιάζωσί τι τὸ ἀμφίβολον, δὲν θεωρῶ μολοντοῦτο ἀπὸ σκοποῦ νὰ ἐπισυνάψω τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Τὸ ἄρθρον 69, ὅπως ἔχει ἐν τῷ ἰσχύοντι νόμῳ, λέγει. «Παραγράφεται πρὸς ὄφελος τοῦ κράτους καὶ ἐξαλείφεται πᾶν χρέος δημόσιον». Ἑπομένως ὑποβάλλει εἰς τὴν πενταετῆ παραγραφὴν πᾶσαν κατὰ τοῦ δημοσίου προσωπικὴν ἀπαίτησιν ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας προερχομένην. Οὕτω δ’ ἑρμηνεύεται τὸ ἄρθρον αὐτὸ καὶ ἐν Γαλλίᾳ, ὅθεν μετηνέχθη (Dalloz Tresor public ἀριθ. 469. 472). Τὸ νομοσχέδιον λοιπὸν ἐκφράζει τὴν ἔννοιαν ταύτην σαφέστερον. Ἐξεφράσθη ἄλλοτε γνώμη ἐπὶ τῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 69, ὅτι δῆθεν ὑποβάλλει τὸ ἄρθρον τοῦτο εἰς τὴν πενταετῆ παραγραφὴν μόνα τὰ δημόσια χρέη τὰ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ κατακεχωρισμένα, ἀλλὰ τὴν γνώμην ταύτην, οὐδεμίαν εἰς τὸν νόμον ὑποστήριξιν ἔχουσαν, ἀπέκρουσε σταθερὰ τῶν ἡμετέρων δικαστηρίων νομολογία. Θὰ ἦτο ὅλως ἀδικαιολόγητον τὰ μὲν βέβαια καὶ καθαρὰ χρέη τοῦ δημοσίου τὰ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ καταγεγραμμένα νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὴν παραγραφὴν τῶν πέντε ἐτῶν, τὰ μὴ καταγεγραμμένα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, καθὸ ἀμφίβολα καὶ ἀμφισβητήσιμα, νὰ ἐξαιρῶνται τῆς παραγραφῆς ταύτης. Ἡ ἀσαφὴς ἔκφρασις τοῦ ἄρθρου 70 «δὲν ἰσχύει ἡ παραγραφὴ προσέτι ὡς πρὸς τὰ χρέη τὰ ὁποῖα δὲν ἐπληρώθησαν ἐντὸς τῆς προσδιωρισμένης προθεσμίας δι’ ἐμπόδια προελθόντα ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν κτλ.» ἐτροποποιήθη οὕτως ὥστε νὰ περιλαμβάνῃ ὅλας τας περιπτώσεις τῆς διακοπῆς τῆς παραγραφῆς. Κατὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν νομολογίαν τοῦ Ἀρείου Πάγου τὸ ἄρθρον 69 δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τὰς λαβούσας ὕπαρξιν πρὸ τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Ἡ νομολογία αὕτη, ἥτις δὲν φαίνεται ἐπιστημονικῶς ἀκριβὴς καὶ ὑπὸ τῶν Ἐφετείων ἀπεκρούσθη πολλάκις, στηρίζεται εἰς ἑρμηνείαν λίαν στενὴν τοῦ ἄρθρου 69 τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἂν ᾖναι εὔλογον νὰ παραγράφωνται ἐντὸς πενταετίας αἱ νεώτεραι τοῦ νόμου αὐτοῦ ἀπαιτήσεις, πολὺ εὐλογώτερον εἶναι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν παραγραφὴν καὶ αἱ προγενέστεραι αὐτοῦ, ὧν ἡ ἐξακρίβωσις καὶ ἐκκαθάρισις εἶναι ἔτι δυσχερεστέρα διὰ τὸ δημόσιον. Διὰ τοῦτο τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου ὑπέβαλε καὶ αὐτὰς εἰς τὴν παραγραφὴν τῶν πέντε ἐτῶν. Εἰς τὴν πενταετῆ παραγραφὴν ὑποβάλλονται καὶ αἱ κατὰ τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου ἀπαιτήσεις, διότι καὶ τὸ ταμεῖον τοῦτο δημόσιος περιουσία εἶναι, καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον γίνεται ἡ διαχείρισις αὐτῆς. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρον 69 καὶ 70 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Ἄρθρον 1. Τ’ ἄρθρα 69 καὶ 70 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ τροποποιοῦνται οὕτως· Ἄρθρ. 69 «Παραγράφεται πᾶσα κατὰ τοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας προσωπικὴ ἀπαίτησις μετὰ παρέλευσιν 5 ἐτῶν ὑπολογιζομένων ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς χρήσεως, εἰς ἣν ἀνήκει ἡ ἀπαίτησις. Ἡ παραγραφὴ αὕτη τῶν πέντε ἐτῶν δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῶν ἀπαιτήσεων ἐκείνων, δι’ ἃς νόμοι, εἰδικὰ διατάγματα, ἢ συμβόλαια προσδιώρισαν μακρότερον ἢ βραχύτερον χρόνον ἀπωλείας τοῦ δικαιώματος.» Ἄρθρον 70 «Ἡ παραγραφὴ διακόπτεται δι’ ἐκδόσεως χρηματικοῦ ἐντάλματος καὶ ἀναγνωρίσεως τοῦ τρίτου ἐκ μέρους τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς, γενομένης δι’ ἐγγράφου πρὸς τὸν δικαιοῦχον. Ἀπὸ δὲ τῆς ἐκδόσεως τοῦ ἐντάλματος ἢ τῆς ἀναγνωρίσεως τρέχει νέα πενταετὴς παραγραφή. Προσέτι ἡ παραγραφὴ διακόπτεται δι’ ἐπιδόσεως αἰτήσεως θεραπείας, δι’ ἐπιταγῆς πρὸς πληρωμὴν ἢ κινήσεως ἀγωγῆς. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τῆς αἰτήσεως θεραπείας, τῆς ἐπιταγῆς ἢ τῆς ἀγωγῆς τρέχει νέα πενταετὴς παραγραφή. Εἰς τὴν αὐτὴν παραγραφὴν ὑπάγονται καὶ τὰ διὰ τελεσιδίκων ἀποφάσεων ἀνεγνωρισμένα χρέη.» Ἄρθρον 2. Αἱ προγενέστεραι τοῦ νόμου τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ ἀπαιτήσεις τῶν ἰδιωτῶν κατὰ τοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας ὑπάγονται εἰς τὴν πενταετῆ παραγραφὴν, ἐὰν ὁ ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου ὑπολειπόμενος χρόνος τῆς παραγραφῆς αὐτῶν κατὰ τὴν προγενεστέραν νομοθεσίαν ᾖναι μείζων τῶν 5 ἐτῶν. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.»

«ΕΚΘΕΣΙΣ

Περὶ τακτοποιήσεως τῶν εἰς κεκλεισμένας χρήσεις ἀνηκόντων χρεῶν τοῦ δημοσίου. Πρὸς τὴν Βουλήν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 67 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ πρὸς πληρωμὴν χρέους ἀποχρώντως ἀποδεδειγμένου κλεισμένης τινὸς χρήσεως, ἀπαιτεῖται ἀναπληρωματικὴ ἐπὶ τῆς τρεχούσης χρήσεως πίστωσις καταλογιζομένη εἰς τὸ κεφάλαιον «κεκλεισμέναι χρήσεις». Ἡ κυριωδεστάτη αὕτη διάταξις ἀπὸ τοῦ 1863 καὶ ἐφεξῆς μὴ τηρηθεῖσα, ἐπέφερε τὸ ἄτοπον νὰ μετενεχθῶσιν ἐκ τῶν διαφόρων πιστώσεων τῶν διαφόρων ὑπουργείων εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν δικαστικῶν ἀποζημιώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐφ’ οὗ προΐσταμαι ὑπουργείου ποσὰ ἀνώτερα τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου, ἐξ οὗ ἐπληρώθησαν ὡς ἔγγιστα ἀπὸ τὴν χρῆσιν.

Πεποιθὼς, ὅτι ἡ μὴ ἀκριβὴς ἐφαρμογὴ τῆς μνησθείσης διατάξεως οὐ μόνον τὴν ἀπαιτουμένην ἁρμονίαν ἐπί τε τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων διαταράσσει, ἀλλὰ καὶ τὴν τῶν πιστώσεων ὑπέρβασιν καλύπτει καὶ τὰς περὶ εὐθύνης διατάξεις τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ μνησθέντος νόμου τίθησιν εἰς ἀχρηστίαν. Πρὸς δὲ ἐπιθυμῶν πᾶσα ἀπαίτησις καθ’ ὑπέρβασιν πιστώσεως ἢ εἰς κεκλεισμένας χρήσεις ἀνήκουσα δι’ οἱουδήποτε τρόπου καὶ ἂν ἀναγνωρισθῇ νὰ πληρόνηται δι’ εἰδικῆς πιστώσεως, συνέταξα τὸ συνημμένον νομοσχέδιον, ὅπερ ὑποβάλλω εἰς τὴν ὑμετέραν ἐπιψήφισιν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 19 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ τακτοποιήσεως τῶν εἰς κεκλεισμένας χρήσεις ἀνηκόντων χρεῶν τοῦ Δημοσίου. Δαπάναι, γενόμεναι καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ σχετικοῦ κεφαλαίου τοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ ἀνήκουσαι εἰς κεκλεισμένας χρήσεις, δὲν δύνανται νὰ καταβληθῶσιν ἐξ οἱουδήποτε κεφαλαίου τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὔτε ἐκ τοῦ κεφαλαίου τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ ἐπιγραφομένου «ἐκτέλεσις δικαστικῶν ἀποφάσεων.» Ἐπὶ τοιούτων δαπανῶν, ὁσάκις ἀναγνωρίζωνται ὡς νόμιμοι ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ ἢ ὑπὸ τῶν δικαστηρίων, ἀπαιτεῖται νὰ αἰτηθῇ εἰδικὴ πίστωσις πρὸς ἀπότισιν αὐτῶν κατὰ τὴν τὸ κεφάλαιον καὶ τὰ παρακολουθήματα αὐτῶν, οἷον τόκους καὶ δικαστικὰ ἔξοδα. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.»

«ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐκ τῶν ἐκποιηθέντων ἐθνικῶν ἐλαιοδένδρων Παρνασσίδος δόσεως. Πρὸς τὴν Βουλὴν Κύριοι, Οἱ ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου ἀρξάμενοι καὶ ἐξακολουθοῦντες ἔτι κατὰ τὴν ἐπαρχίαν Παρνασίδος σεισμοί, καταστρέψαντες ἄρδην τὰς οἰκοδομὰς τῶν κυριωτέρων τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς πόλεων καὶ χωρίων, ἐπήνεγκον εἰς τοὺς κατοίκους ἀνεπανορθώτους ὑλικὰς ζημίας· ἡ θέσις αὐτῶν, καταστάντων ἀστέγων καὶ περιελθόντων εἰς ἀπόγνωσιν, δικαίως προσελκύει τὴν φιλάνθρωπον συνδρομὴν οὐ μόνον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ παντὸς ἰδιώτου. Οἱ πλεῖστοι τῶν περὶ τὴν ἐλαιόφυτον κοιλάδα οἰκούντων, τοὺς ὁποίους κυριώτερον οἱ σεισμοὶ ἔβλαψαν, εἰσὶν ὀφειλέται τοῦ δημοσίου ἐξ ἀγορᾶς ἐθνικῶν ἐλαιοδένδρων κατὰ τὸν ἀπὸ 20 Δεκεμβρίου 1863 ΙΖʹ. Νόμον περὶ ἐκποιήσεως ἐθνικῶν φθαρτῶν κτημάτων. Κατὰ τὸν Νόμον τοῦτον καὶ τὸν ἀπὸ 31 Ὀκτωβρίου 1869 ὑπὸ στοιχ. ΤΛΘʹ. ἡ μία τῶν δέκα δόσεων καθ’ ἃς ὡρίσθη ἡ πληρωμὴ τῶν ⅘ τοῦ τιμήματος, ἦν πληρωτέα κατὰ τὴν ά. λήγοντος μηνὸς Δεκεμβρίου· ἡ ἐκπλήρωσις ὅμως τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης ἀποβαίνει εἰς αὐτοὺς ἀδύνατος ὡς ἐκ τῶν ὁποίων ὑπέστησαν ζημιῶν ἕνεκα τῶν σεισμῶν. Ὡς γνωστὸν, ἡ ἐκ τῶν ἐλαιοδένδρων πρόσοδος ἐπρόκειτο κατὰ τὸ πλεῖστον νὰ συνεισφέρῃ εἰς τὴν πληρωμὴν τῆς δόσεως ταύτης, ἀλλὰ πρὸς ὀφειλέτας οἵτινες τοσαύτας ὑποστάντες καταστροφὰς διατελοῦσιν ἐν ὑπαίθρῳ ἐν μυρίαις κακουχίαις καὶ στερήσεσιν εἶναι ἔργον φιλανθρωπίας ν’ ἀναβληθῇ ἡ τοῦ χρέους των πρὸς τὸ δημόσιον πληρωμὴ, ὥστε νὰ χρησιμεύσῃ ὁ ἐφετεινὸς ἐλαιόκαρπος εἰς πλήρωσιν τῆς πρωτίστης τῶν ἀνθρωπίνων ἀναγκῶν, ἤτοι τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν οἰκιῶν των. Ἡ Κυβέρνησις, ὀφείλουσα ἐν τοῖς πρώτοις νὰ μεριμνήσῃ ὑπὲρ τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν παθόντων νομίζει, ὅτι ἐπαισθητὴν θέλει παράσχει εἰς αὐτοὺς ἀνακούφισιν ἡ ἀναβολὴ τῆς πληρωμῆς τοῦ ἐκ τῆς κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἐξαγορᾶς ἐλαιοδένδρων χρέους των. Ἐπὶ τούτῳ δὲ ὑποβάλλει ὑπὸ τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν τὸ συνημμένον σχέδιον Νόμου, καθ’ ὃ ἡ δόσις, ἥτις ἦν πληρωτέα τῇ 1 τρέχοντος μηνὸς, θέλει πληρωθῇ μετὰ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς τελευταίας (δεκάτης) δόσεως. Διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Νομοσχεδίου τούτου οἱ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Παρνασίδος τοιοῦτοι ὀφειλέται δὲν ἀπαλλάσσονται μὲν τοῦ πρὸς τὸ δημόσιον χρέους των, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο μὴ ὑποχρεούμενοι εἰς τὴν πληρωμὴν τῆς δόσεως (συνισταμένης εἰς δρ. 195,570) θέλουσι δυνηθῆ νὰ θεραπεύσωσι τὰς μᾶλλον κατεπειγούσας ἀνάγκας, ὧν οἱ σεισμοὶ ἐγένοντο αὐτοῖς παραίτιοι. Πεποίθαμεν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐμπνεομένη ὑπὸ τῶν αὐτῶν αἰσθημάτων τῆς φιλανθρωπίας καὶ τῆς ὀφειλομένης εἰς δεινοπαθοῦντας συμπολίτας μας περιθάλψεως θέλει ἐπιψηφίσει προθύμως τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Ἄρθρον μοναδικόν. Ἡ κατὰ τὴν πρώτην Δεκεμβρίου 1870 λήξασα δόσις ἐκ τιμήματος τῶν ἐκποιηθέντων ἐθνικῶν ἐλαιοδένδρων Παρνασσίδος, κατὰ τοὺς ἀπὸ 20 Δεκεμβρίου 1863 καὶ 31 Ὀκτωβρίου 1869 ΙΖʹ. καὶ ΤΛΘʹ. Νόμους πληρωθήσεται τὴν πρώτην Δεκεμβρίου τοῦ ἀμέσως μετὰ τὴν λῆξιν τῆς τελευταίας δόσεως ἑπομένου ἔτους. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων χορηγηθεισῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς χρήσεως 1869 ἐκ δραχ. 223,500. Πρὸς τὴν Βουλήν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν Ὑμῶν τὸ ἐσώκλειστον σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως τῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ Β. Διαταγμάτων χορηγηθεισῶν ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐκ δραχμῶν 223,500 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1869, καὶ ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν, λαμβάνουσαν ὑπ’ ὄψιν τὰς συναπτομένας πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὰ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐκδοθέντα Β. Διατάγματα, νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀπόφασίν της. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐκ δρ. 223,500, χορηγηθεισῶν εἰς διάφορα ὑπουργεῖα ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1869. Ἄρθρον μοναδικόν. Ἐπικυροῦνται αἱ ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ χορηγηθεῖσαι διὰ Β. Διαταγμάτων ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν διακοσίων εἴκοσι τριῶν χιλιάδων πεντακοσίων, ἀριθμὸς 223,500, καταλογιζόμεναι κατὰ τὸν συναπτόμενον πίνακα εἰς τὰ ἑξῆς γενικὰ κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1869.

Ἐν Ἀθήναις, τῇ 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΠΙΝΑΞ ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1869 χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἐκτάκτων πιστώσεων χορηγηθεισῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς χρήσεως 1869 ἐκ δραχ. 350,000. Πρὸς τὴν Βουλήν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν τὸ ἐσώκλειστον σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως τῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς χορηγηθεισῶν ἐκτάκτων πιστώσεων εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκ δραχ. 350,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1869, καὶ ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς συναπτομένας πράξεις τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὰ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐκδοθέντα Βασ. Διατάγματα νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀπόφασίν της. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ κυρώσεως ἐκτάκτων πιστώσεων ἐκ δραχ. 350,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1869. Ἄρθρον 1. Κυροῦνται αἱ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς χορηγηθεῖσαι διὰ Βασ. Διαταγμάτων τῆς 9 καὶ 22 Δεκεμβρίου 1869 ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δραχμῶν τριακοσίων πεντήκοντα χιλιάδων, ἀριθ. 350,000, καταλογιζόμεναι ἐπὶ τῶν ἑξῆς κεφαλαίων τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1869.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1370.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΠΙΝΑΞ

Τῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῶν Βουλῶν χορηγηθεισῶν ἐκτάκτων πιστώσεων ἐκ τῆς χρήσεως 1869.

Ἐν Ἀθήναις τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἐκτάκτων πιστώσεων χορηγηθεισῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς χρήσεως 1870 ἐκ δραχ. 426,273. Πρὸς τὴν Βουλὴν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν τὸ ἐσώκλειστον σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ Β. Διαταγμάτων χορηγηθεισῶν ἐκτάκτων πιστώσεων δραχ. 426,273 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1870 καὶ ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς προσηρτημένας πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὰ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐκδοθέντα Β. Διατάγματα, νὰ ἐκφέρῃ τὴν ἀπόφασίν της. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ κυρώσεως ἐκτάκτων πιστώσεων ἐκ δρ. 426,273 χορηγηθεισῶν εἰς διάφορα ὑπουργεῖα ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1870. Ἄρθρον μοναδικόν. Ἐπικυροῦνται αἱ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς χορηγηθεῖσαι κατὰ τὸν ἐπισυναπτόμενον πίνακα διὰ Β. Διαταγμάτων ἔκτακτοι πιστώσεις δραχμῶν τετρακοσίων εἴκοσι ἓξ χιλιάδων διακοσίων ἑβδομήκοντα τριῶν, ἀριθ. 426,273 καταλογιζόμεναι κατὰ τὸν συναπτόμενον πίνακα ὑπὸ τὰ ἑξῆς γενικὰ κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1870.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΠΙΝΑΞ

τῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῶν Βουλῶν χορηγηθεισῶν ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως 1870.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων χορηγηθεισῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς ἐκ δραχ. 271,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1870. Πρὸς τὴν Βουλήν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν τὸ ἐσώκλειστον σχέδιον Νόμου περὶ κυρώσεως τῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ Β. Διαταγμάτων χορηγηθεισῶν ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐκ δραχ. 271,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1870, καὶ ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς συναπτομένας πράξεις τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὰ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐκδοθέντα Β. Διατάγματα, νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀπόφασίν της. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐκ δραχ. 271,000 χορηγηθεισῶν εἰς διάφορα ὑπουργεῖα ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1870. Ἄρθρον μοναδικόν. Κυροῦνται αἱ ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ χορηγηθεῖσαι διὰ Β. Διαταγμάτων ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχ. διακοσίων ἑβδομήκοντα μιᾶς χιλιάδων, λεπτομερῶς ἀναφερόμεναι εἰς τὸν προσηρτημένον πίνακα καὶ καταλογιζόμεναι εἰς τὰ ἑξῆς γενικὰ κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1870.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Πίναξ ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1870, χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς.

Ἐν Ἀθήναις, τῇ 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχ. 174,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1870. Πρὸς τὴν Βουλήν. Ὑποβάλλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν τὸ ἐσώκλειστον σχέδιον Νόμου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχ. 174,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως 1870. Οἱ λόγοι οἵτινες ὑπαγορεύουσι τὴν χορηγίαν τῆς προκειμένης πιστώσεως ἀναφέρονται ἐν τοῖς συναπτομένοις ὧδε τρισὶν ἐγγράφοις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Λαμβάνω δὲ τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως λαμβάνουσα αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν ἐπιψηφίσῃ τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

Περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχ. 174,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως 1870. Ἄρθρον μοναδικόν. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως 1870 χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχ. ἑκατὸν ἑβδομήκοντα τεσσάρων χιλιάδων, ἀριθ. 174,000 καταλογιζομένη ὡς ἑξῆς.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870. Οἱ ὑπουργοὶ

Δικαιοσύνης

Α. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ.

Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δρ. 216,225 ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1870. Πρὸς τὴν Βουλήν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν τὸ ἐσώκλειστον σχέδιον νόμου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχ. 216,225 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1870. Οἱ ὑπαγορεύοντες τὴν χορηγίαν τῆς προκειμένης πιστώσεως λόγοι καταφαίνονται λεπτομερῶς ἐν τῇ συναπτομένῃ ὧδε πρὸς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐκθέσει τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν ὅπως λαμβάνουσα αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν, εὐαρεστηθῇ νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ.

Περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δρ. 216,225 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1870. Ἄρθρον μοναδικόν. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1870 χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχ. διακοσίων δέκα ἓξ χιλιάδων διακοσίων εἴκοσι πέντε, ἀριθ. 216,225, καταλογιζομένη ὡς ἑξῆς.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870. Οἱ Ὑπουργοὶ

Τῶν Στρατιωτικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Ἀριθ. 25,156. Πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Περὶ χορηγήσεως πιστώσεως. Δημοτικαὶ ἐκλογαὶ καὶ συμβεβηκότα ἀπροσδόκητα, λίαν σπουδαῖα, ἐπολλαπλασίασαν ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ λήξαντος ἔτους τὰς κινήσεις τοῦ στρατοῦ. Ἕνεκα δὲ τῶν κινήσεων τούτων κατὰ τοσοῦτον ηὔξησαν τὰ ὁδοιπορικὰ, τὰ πρὸς οἴκησιν, τὰ πρὸς νοσηλείαν, τὰ πρὸς τροφοδοσίαν καὶ τὰ πρὸς διαδικασίαν ἔξοδα τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ὥστε τῶν ἐξόδων τούτων αἱ ἐπιψηφισθεῖσαι πιστώσεις ἀπὸ τοῦ μηνὸς 8βρίου λήγοντος ἔτους ἐξηντλήθησαν. Εἰς τὴν παράκαιρον δὲ ἐξάντλησιν τῆς πιστώσεως τῶν τροφῶν, συνετέλεσε καὶ ἡ αἰφνίδιος ὑπερτίμησις τοῦ σίτου, ἀποδιδομένη εἰς τὴν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ὑπάρχουσαν κατάστασιν. Ἐκτὸς δὲ τούτων ἐξηντλήθη ἀπὸ πολλοῦ ἤδη καὶ ἡ πρὸς συντήρησιν τοῦ στρατιωτικοῦ σχολείου χορηγηθεῖσα πίστωσις, διότι ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν δραχ. 90,000 τῶν προϋπολογισθεισῶν διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν καθηγητῶν καὶ τοῦ λοιποῦ προσωπικοῦ τοῦ καταστήματος τούτου, ἀφηρέθησαν δι’ ἐνδεχομένας κενὰς θέσεις δραχ. 25,000, ἐνῷ οὐδεμία τῶν κανονισμένων θέσεων ἐστάθη δυνατὸν νὰ μείνῃ κενὴ καθ’ ὅλον τὸ ἄχρι τοῦδε χρονικὸν διάστημα. Ἡ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἀνάκλησις τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἐκπαιδευομένων ἀξιωματικῶν, ὧν ἡ ἄδεια ἔληγε κατὰ τὰ προσεχῆ ἔτη ἐπεβάρυνε διὰ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τῆς ἐπανόδου των τὴν διὰ τὸ ἔτος τοῦτο χορηγηθεῖσαν πίστωσιν ὑπὸ τὸ κεφάλαιον 8–2. Διὰ δὲ τῆς διαφορᾶς τοῦ νομίσματος εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἐπῆλθε μικρά τις ὑπέρβασις τῆς πιστώσεως τῆς χορηγηθείσης πρὸς ἀγορὰν ὀργάνων καὶ σαλπίγγων Κεφάλ. 14 8. Τούτων οὕτως ἐχόντων, θεωρῶ ἀναποφεύκτως ἀναγκαῖον νὰ χορηγηθῶσιν ὡς τάχιστα αἱ ἑξῆς ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ στρατιωτικοῦ κλάδου.

Τοσοῦτον δὲ μᾶλλον θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν ταχεῖαν χορήγησιν τῶν πιστώσεων τούτων, καθόσον αἱ καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ὅρων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐνεργούμεναι δαπάναι οὐσιωδῶς ἀντίκεινται εἰς τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ τοῦ Κράτους Νόμου, καὶ καθόσον αἱ πλεῖσται τούτων ἐπραγματοποιήθησαν ἤδη. Ὅθεν παρακαλῶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἐπὶ τούτῳ ἀπόφασιν αὑτοῦ. Ἀθῆναι, τῇ 11 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ Πρ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Ἐγκρίνεται.

Τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ, Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ, Σ. ΣΩΤΗΡΟ-

ΠΟΥΛΟΣ, Α. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ, Π. ΠΕΤΡΑΚΗΣ.

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δρ. 50,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1870. Πρὸς τὴν Βουλὴν Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν τὸ ἐσώκλειστον σχέδιον νόμου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δρ. 50,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1870. Οἱ ὑπαγορεύοντες τὴν χορηγίαν τῆς προκειμένης πιστώσεως λόγοι καταφαίνονται εἰς τὴν συναπτομένην ὧδε πρὸς τὴν Βουλὴν ἔκθεσιν τοῦ Κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ παρακαλῶ λαμβάνουσα αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ

Περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δρ. 50,000 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1870. Ἄρθρον μοναδικόν. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1870 χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχ. πεντήκοντα χιλιάδων, ἀριθ’ 50,000 καταλογιζομένη εἰς τὸ Κεφ. 3 ἄρθρον 6 «Διατήρησις καταδίκων». Ἐν Ἀθήναις, τὴν 23 Δεκεμβρίου 1870. Οἱ Ὑπουργοὶ

Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Οἰκονομικῶν

Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ.

Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ ἐπὶ τοῦ Κεφ. 3 ἄρθρου 6 τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως ἐνεστῶτος ἔτους τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου προβλεφθεῖσα πίστωσις ἐκ δραχ. 400,000, ὑπολογισθεῖσα διὰ τὴν διατήρησιν 19000 ἀτόμων κρατουμένων ἐν ταῖς φυλακαῖς τοῦ Κράτους, ἐξηντλήθη ἤδη ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν ἀναβιβασθέντων εἰς 2,3000 περίπου, καὶ ἑπομένως ἀπαιτοῦνται ἔτι δραχμαὶ πεντήκοντα χιλιάδες ὡς ἔγγιστα, ἀριθ. 50,000, διὰ τὴν τροφοδοσίαν καὶ τὰς λοιπὰς ἀνάγκας αὐτῶν μέχρι τέλους τοῦ ἔτους. Διὰ ταῦτα λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον δι’ οὗ χορηγεῖται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργεῖον ἐπὶ τοῦ Κεφ. 3 ἀρ. 6. «διατήρησις καταδίκων» τῆς χρήσεως ε. ε. ἡ ἀπαιτουμένη, ὡς ἀνωτέρω ἐξετέθη, ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχ. πεντήκοντα χιλιάδων, ἀριθ. 50,000. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 17 Δεκεμβρίου 1870.

Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸς

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

§44ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθοῦν.

§45ΛΕΚΚΑΣ. Νὰ τυπωθοῦν καὶ νὰ βασανισθοῦν. Ἡ Ἑλλὰς δὲν πρέπει νὰ πληρώνῃ κατὰ τὴν διάθεσιν ἑκάστου.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἰσερχόμεθα εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§47ΤΟΠΑΛΗΣ. Μεταξὺ τῶν νόμων, οἵτινες ἐψηφίσθησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον περιλαμβάνεται καὶ ὁ νόμος περὶ τῶν Χωροφυλάκων τῆς πρώην Ἑπτανήσου. Ὁ νόμος ἐχορήγησε δικαίωμα εἰς ἐκείνους τοὺς κυρίους, ὅταν εἶχον τὴν ἀπαιτουμένην ὑπηρεσίαν καὶ τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον ὁ ἐν ἰσχύϊ νόμος ἀπῄτει, καὶ ὑπῆρχον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ κατὰ τὴν κατάργησιν τῆς ἀστυνομίας. Ἄτομόν τι, Νικόλαος Δάσκας, ὑπηρέτησεν ἀδιακόπως εἰς τὸ τάγμα αὐτὸ, ἀπὸ τοῦ 1846, 10 Νοεμβρίου μέχρι 31 Ἰανουαρίου 1865, ἤτοι ὅλα ἔτη 18, μῆνας δύω καὶ ἡμέρας 21. Ὀλίγον μόνον πρὸ τῆς καταργήσεως τοῦ σώματος αὐτοῦ ὁ Δάσκας αὐτὸς διωρίσθη ἀπὸ τὴν τότε ἀρχὴν εἰς τὴν τελωνιακὴν ὑπηρεσίαν, ἑπομένως ὅταν ἐξεδόθη ὁ νόμος τῆς καταργήσεως τῆς χωροφυλακῆς, δὲν εὑρίσκετο εἰς ἐκείνην τὴν ὑπηρεσίαν. Ὑπὲρ αὐτοῦ ὑπάρχει τὸ πρῶτον ἔπακρον ὡς πρὸς τὸ χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ λάβῃ τὴν σύνταξίν του, διότι ὑπηρέτησε δεκαοκτὼ ἔτη· ὡς πρὸς τὸ δεύτερον δὲ ἔπακρον, τὴν ὕπαρξίν του ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς καταργήσεως, καθυποβάλλει διάφορα περιστατικὰ ἐν τῇ παρούσῃ ἀναφορᾷ. Τὰ περιστατικὰ ταῦτα καθυποβάλει εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς, καὶ τὰ συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐπιφυλάττομαι νὰ κάμω λόγον, καθ’ ἣν περίπτωσιν ἔλθει εἰς συζήτησιν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ στείλωμεν τὴν ἀναφοράν σας εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§49ΔΑΓΡΕΣ. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαμῶν, πλησίον τῆς πόλεως, πρὸ καιροῦ κατεσκευάσθη ὁδός κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ χρημάτων τῶν ἐπαρχιωτῶν. Ἡ διάστασις τῆς ὁδοῦ δὲν εἶναι πλέον τῆς ἡμισείας ὥρας. Διὰ τὴν συντήρησιν ὑπεβλήθησαν διόδια, τὰ ὁποῖα ἐνοικιάσθησαν καὶ εἰσεπράχθησαν ἐφ’ ὡρισμένην τριετίαν· πᾶς ὁ μεταφέρων εἰς τὴν πόλιν Καλαμῶν ἐκ τῆς Μεγαλοπόλεως καὶ Γορτυνίας τὰ προϊόντα του, ἐρχόμενος εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ, διὰ ἀπόστασιν ἡμισείας ὥρας ἀπὸ τὰς Καλάμας, πληρώνει διόδια ἀνὰ δέκα λεπτὰ δι’ ἕκαστον ζῶον, ἐνῷ ὅλον τὸ ἄλλο διάστημα τῆς ὁδοῦ, ὅπερ ἔρχεται, εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον. Ἤδη ἔληξεν ἡ τριετία καὶ μανθάνω, ὅτι ἐνοικιάσθη ἐκ νέου διὰ τριετίαν αὐξηθέντων τῶν διοδίων. Εἶναι φορολογία πολὺ σπουδαία, ἐνῷ ἡ ἐπιδιόρθωσις δὲν χρήζει οὔτε τὸ πολλοστημόριον τῶν εἰσπραττομένων. Τὸ κακὸν δὲ εἶναι, ὅτι τὸ διάταγμα τὸ ἐκδοθὲν ἐπιβάλλει εἰς φόρον καὶ τοὺς ἔχοντας κτήματα ἑκατέρωθεν τῆς ὁδοῦ κατοίκους τῶν ὁμόρων δήμων, οἵτινες ἀναγκάζονται δὶς καὶ τρὶς τῆς ἡμέρας νὰ διέρχωνται. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν, ἐπειδὴ τὸ πρᾶγμα διορθοῦται διὰ διατάγματος, νὰ προλάβῃ ἂν ᾖναι δυνατόν. Ὁ κ. ὑπουργὸς γνωρίζει τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, διότι εἶναι ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων. Τὸ νὰ πληρώνῃ ὁ διαβαίνων ἐπὶ κατασκευασμένης ὁδοῦ διόδιον, τὸ ἐννοῶ, ἀλλ’ ὁ διαβαίνων ὁδὸν ἀπὸ δεκαπέντε καὶ εἴκοσιν ὥρας κατεστραμμένην, ἐντὸς τῆς ὁποίας ῥίπτεται εἰς τὸν βόρβορον καὶ ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν κατασκευασθεῖσαν, νὰ πληρόνῃ διόδιον δέκα λεπτὰ, εἶναι ἄδικον. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ σταλῇ ἀντίγραφον τῶν πρακτικῶν εἰς τὸν κύριον ὑπουργὸν ὅπως ἐνεργήσῃ διόρθωσίν τινα.

§50ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νομίζω, ὅτι ἀνεβλήθη ἡ δημοπρασία.

§51ΔΑΓΡΕΣ. Οἱ ἐνοικιασταὶ ὠφελήθησαν 40,000 δραχμῶν· ἐννοεῖτε τί τρέχει.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὰ ἀντικείμενα τῆς ἡμερησίας διατάξεως Πρῶτον εἶναι ἡ ἔκθεσις περὶ ἐκλογῆς Σπετσῶν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ διατακτικὸν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς «Διὰ ταῦτα· Γνωμοδοτεῖ παμψηφεὶ νὰ θεωρηθῇ ἔγκυρος ἡ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Σπετσῶν ἐνεργηθεῖσα βουλευτικὴ ἐκλογὴ καὶ ν’ ἀναγνωρισθῇ ὡς νόμιμος βουλευτὴς αὐτῆς ὁ κ. Γεώργιος Κούτζης, ἔχων ἅπαντα τὰ πρὸς τοῦτο προσόντα».

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Σπετσῶν ὡς ἔγκυρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον καὶ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς τοῦ βουλευτοῦ κ. Γεωργίου Κούτζη. Δεύτερον ἀντικείμενον εἶναι ἡ παραίτησις τοῦ βουλευτοῦ Κερκύρας κ. Πολυλᾶ. Ἡ παραίτησις αὐτοῦ ἔχει ὡς ἑξῆς. «Πρὸς τὴν Βουλήν. Κύριε Πρόεδρε, Ἕνεκα λόγων ἰσχυρῶν βιάζομαι νὰ παραιτηθῶ τῆς βουλευτικῆς θέσεως. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ἀνυπερθέτως τὴν παραίτησίν μου ὅπως ἡ ἐπαρχία μου μὴ στερηθῇ ἐπὶ πολὺν χρόνον ἑνὸς τῶν ἀντιπροσώπων της. Ἐν Κερκύρᾳ, τῇ 18 Νοεμβρίου 1870. Δέξασθε, Κύριε Πρόεδρε, τὴν διαβεβαίωσιν τῆς πρὸς ὑμᾶς

ἐξαιρέτου ὑπολήψεώς μου

ΙΑΚΩΒΟΣ ΠΟΛΥΛΑΣ».»

§57ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Δὲν δίδει λόγον τῆς παραιτήσεώς του. Ἡ Βουλὴ πῶς δύναται νὰ παραδεχθῇ παραίτησιν ὅλως διόλου ἀδικαιολόγητον;

§58ΤΟΠΑΛΗΣ. Βασίμως, κύριοι Βουλευταί, ὁ νόμος καθυπέβαλεν εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὴν παραίτησιν τοῦ βουλευτοῦ. Ὅταν ὁ πολίτης ἀναδειχθῇ βουλευτὴς δὲν πρέπει πλέον νὰ περιορίζηται εἰς τὰ ἰδιαίτερα αὑτοῦ συμφέροντα, ἀλλὰ ν’ ἀποβλέπῃ καὶ εἰς τὰ τῆς ἐπαρχίας καὶ τὰ τοῦ ὅλου ἔθνους. Καὶ ἡ πεῖρα μᾶς διδάσκει, ὅτι κατά τινας περιστάσεις ὁ μὲν παραιτεῖται λόγῳ πασχούσης ὑγείας καὶ ἀπεναντίας εἶναι ὑγιέστατος, ἄλλος διὰ λόγους ταξειδίου καὶ μένει πάντοτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν του, καὶ ἄλλος δι’ ἄλλους λόγους. Διὰ τοῦτο ὁ νόμος καθυπέβαλε τὴν παραίτησιν εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Ἰδοὺ, κύριοι, τί ἔλαβε χώραν ἐν Κερκύρᾳ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δημάρχου Κερκυραίων. Τρεῖς ἦσαν οἱ ὑποψήφιοι, ὁ κ. Κυριάκης, ὁ κ. Βασιλάκης καὶ ὁ κ. Παπαδάτος βουλευτής. Ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ καὶ ὁ μὲν κύριος Κυριάκης, ὁ νῦν δήμαρχος, ἔλαβε ψήφους 3080, ὁ Παπαδάτος 1906 καὶ ὁ Βασιλάκης 1186. Μεταξὺ τῶν ὑποστηριξάντων τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Βασιλάκη ἦτο καὶ ὁ συνάδελφος ἡμῶν κ. Πολυλᾶς. Ὁ κ. Βασιλάκης ἀπέτυχε καὶ ἀπέτυχεν ἐπὶ πολὺ, καθότι μεταξὺ τῶν 1186 ψήφων, ἃς ἔλαβεν ὁ Βασιλάκης μέχρι τῶν 3080, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ νῦν δήμαρχος, ὑπάρχει μεγίστη διαφορά. Ἐξ ὅσων ἐνθυμοῦμαι, αὐτὴν τὴν ἰδίαν ἡμέραν καθ’ ἣν ἐδημοσιεύθη ἡ ἐκλογὴ τοῦ δημάρχου Κερκυραίων ἢ τὴν ἐπιοῦσαν, ὁ κ. Πολυλᾶς ἐδημοσίευσε τὴν παραίτησίν του. Τότε ὁ τόπος ἀπέδωκε τὸν ἀληθῆ λόγον τῆς παραιτήσεως εἰς τὴν ἀποτυχίαν τοῦ παρ’ αὐτοῦ ὑποστηριζομένου. Ἢ λοιπὸν ἡ Βουλὴ λάβει ὑπ’ ὄψιν τὴν ἰδίαν παραίτησιν, εἰς τὴν ὁποίαν οὐδεὶς λόγος φέρεται ἢ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ ὑποψηφίου, δὲν ὑπάρχει λόγος πρὸς παραδοχὴν τῆς παραιτήσεως.

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀπαράδεκτος, ἀπαράδεκτος.

§60ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὐτὸς εἶναι τρόπος παρακλήσεως. Πρέπει νὰ συλλογισθῶμεν, ὅτι δὲν πρέπει κανεὶς νὰ περιφρονῇ τὸ Βουλευτικὸν ἀξίωμα καὶ κατόπιν νὰ ἐρχώμεθα νὰ τὸν παρακαλοῦμεν. Ὁ Κ. Πολυλᾶς ἔλεγεν ὅτι ἔχει διαταγὴν νὰ ἀντιπράττῃ πάντοτε εἰς τὰ σχέδια τοῦ Κ. Βαλαωρίτου, ὁ Κ. Βαλαωρίτης εἶναι Βουλευτὴς, ἀπορῶ πῶς ὁ Κ. Πολυλᾶς ἠθέτησε τὴν ὑπόσχεσίν του. (θόρυβος)

§61ΤΟΠΑΛΗΣ. Μετὰ τὴν παραίτησίν του καὶ πρὶν ἢ ἔλθω εἰς τὰς Ἀθήνας ὡμίλησα μετὰ τοῦ Κ. Πολυλᾶ καὶ ὡς ἐνόησα δὲν ἐπιμένει.

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀπαράδεκτος.

§63ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐπιμένω νὰ μὴ εἴπῃ ἡ Βουλὴ τὸ ἀπαράδεκτον. Ἀλλὰ νὰ τοῦ γράψωμεν ἂν ἐπιμένῃ εἰς τὴν παραίτησίν του.

§64ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Μάλιστα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἰδέα τοῦ Κυρίου Κρεστενίτη καὶ τοῦ κυρίου Αὐγερινοῦ εἶναι..........

§66ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε.......

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμῶ πρὶν ἢ τεθῇ τὸ θέμα νὰ ζητῶσιν οἱ κύριοι βουλευταὶ τὸν λόγον ἵνα μὴ γίνεται ἀταξία.

§68ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐπεθύμουν, κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ εὑρισκόμην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσω τὸν λόγον, ἀλλ’ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην, εἰς λογικὴν ἀνάγκην, τοὐλάχιστον ἡ λογική μου τοιαύτη εἶναι. Θὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν ἀπόφασιν. Ποίαν ἀπόφασιν; Ἡ ἀπόφασις θὰ ᾖναι πάντοτε ἰσχυρὰ, ἀλλὰ πρέπει νὰ στηρίζεται εἰς τὴν λογικήν. Πᾶν ὅ,τι προτείνεται πρέπει νὰ στηρίζεται ἐφ’ ἑνὸς λόγου. Ποῖος εἶναι ὁ λόγος; ἡ ἀναφορὰ εἶναι ξηρὰ, λόγος δὲν δίδεται, ἡ Βουλὴ δὲν παραδέχεται· διὰ τί; ἔχομεν προηγούμενον. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῇ ὁ λόγος καὶ κατόπιν νὰ συζητήσωμεν, καὶ ἂν ᾖναι εὔλογον, μάλιστα.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύο ἰδέαι προτείνονται, ἡ μὲν ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν λόγον, ἡ δὲ ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῇ ὁ λόγος ἀπὸ τὸν Κ. Πολυλᾶν. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῇ λόγος ἀπὸ τὸν Κ. Πολυλᾶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Τὸ ἀνάπαλιν. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι πρέπει ν’ ἀποῤῥιφθῇ ἀπολύτως ἡ παραίτησις νὰ ἐγερθῶσιν (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Τὸ προεδρεῖον καὶ πάλιν ἀμφιβάλλει. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ ἀκινδυνωδέστερον εἶναι νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τοῦ Κ. Πολυλᾶ. Τὸ παραδέχεται ἡ Βουλή;

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ναυτικῶν. Εἶναι πρώτη ἀνάγνωσις. Ἀναγινώσκεται.

§72ΔΑΓΡΕΣ. Παρακαλῶ εἰς τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων ἠναγκάσθη ὁ ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν νὰ δαπανήσῃ τὰ χρήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα ὡς πληροφοροῦμαι εἶναι καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσῃ καλῶς, νὰ γνωρίζῃ ἂν αἱ ἀποφάσεις της, ἂν τὰ μέτρα, ἅτινα λαμβάνει εἶναι σεβαστά. Εἶναι πικρόν, καὶ τὸ λέγω μὲ ὅλην μου τὴν ἀγανάκτησιν. Ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν ἡμεῖς, κύριοι, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα κύριοι τῆς δημοσίας περιουσίας, οἱ δὲ ὑπουργοὶ τίποτε περισσότερον παρὰ ἐντολοδόχοι καὶ ὑπηρέται ἡμῶν, ὡς ἐκτελεσταὶ τῶν ἀποφάσεων ἡμῶν εἶναι. Ὅπως ὁ κύριος μιᾶς περιουσίας δίδει ἐντολὴν εἴς τινα ὑπηρέτην του εἴς τινα ἐπιστάτην του νὰ δαπανήσῃ τόσα διὰ τὴν καλλιέργειαν καὶ διοίκησιν τοῦ κτήματός του, οὕτως καὶ οἱ ὑπουργοὶ εἶναι οἱ ἐντολοδόχοι ἡμῶν. Λοιπόν, κύριοι, λαμβάνω τὸν λόγον ἵνα ἐξεγείρω τὴν κοινὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος, καὶ διότι μὲ ἔκπληξίν μου ἤκουσα, ὅτι εἰσήχθησαν τοιαῦται πιστώσεις τῆς αὐτῆς κατηγορίας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας, περὶ τῆς ἀνάγκης, περὶ τοῦ καταπείγοντος, ὅπερ ἠνάγκασε τὸν ὑπουργὸν νὰ δαπανήσῃ τὰς 23,000 δραχ. Οἱ λόγοι τῆς ἐκθέσεως δὲν μοὶ φαίνονται ἰσχυροί. Μᾶς λέγει ὅτι, ἐπειδὴ εὗρεν εὐθηνὰ τὰ κάρβουνα, ἐνόμισεν ὅτι δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸν προϋπολογισμόν. Ἡ ἀρχὴ αὕτη εἶναι ἐπικίνδυνος, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐκτεθῶσι τὰ πάντα ἵνα πεισθῇ τὸ σῶμα.

§73ΓΡΗΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Φαίνεται ἐκ τοῦ Νομοσχεδίου, ὅτι τὰ κάρβουνα ἠγοράσθησαν ἐν Πειραιεῖ, δὲν παρηγγέλθησαν οὔτε ἐναυλώθησαν, καὶ ὅμως φαίνεται ὅτι ἐπληρώθη σταλία. Παρακαλῶ νὰ δοθῶσι καὶ περὶ τούτου πληροφορίαι. Αὐτὸ τὸ κάμνουν μόνον ὅταν ναυλώνουν.

§74Π. Α. ΠΕΤΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἂν ὀρθῶς ἢ μὴ ἐγένοντο δαπάναι πέραν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἄνευ προϋπαρχουσῶν πιστώσεων, δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς ν’ ἀποφανθῶ. Ὅπως καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοί μου, οὕτω καὶ ἐγὼ θέλω ὑποβάλει πιστώσεις ἐφ’ ὅλων τῶν δαπανῶν, αἵτινες ἐγένοντο κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη πέραν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἄνευ ἐγκεκριμένων πιστώσεων. Δίδω πληροφορίας τινὰς εἰς τὴν Βουλὴν μόνον περὶ τοῦ Νομοσχεδίου. Ὁ προκάτοχός μου ἐνήργησε μίαν ἀγορὰν γαιανθράκων ἀπὸ ἕνα ἄγγλον πλοίαρχον, ὁ ὁποῖος εἶχε φέρει γαιάνθρακας εἰς τὸν Πειραιᾶ, καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἄνευ πιστώσεων. Ὅταν ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν μοὶ ἐζητήθη ἡ πληρωμὴ τοῦ ποσοῦ τούτου μετὰ τὴν παράδοσιν ἐν Πειραιεῖ. Ἐνόμισα, ὅτι δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐγκρίνω τὴν πληρωμὴν χωρὶς πρότερον νὰ ζητήσω τὴν ἄδειαν καὶ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς· ἀληθῶς ὁ προκάτοχός μου ἔκαμε τὴν ἀγορὰν ταύτην, διότι εὗρε τοὺς γαιάνθρακας εὐθηνούς. Δίδω δὲ ὡς πρὸς τὴν σταλίαν τὰς ἑξῆς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτής. Ὁ ἄγγλος πλοίαρχος παρέδωκε ἀπὸ τῆς παρελθούσης παρασκευῆς τοὺς γαιάνθρακας, ἔφερε δὲ ναυλωτικὸν καθ’ ὃ ὤφειλε ν’ ἀναχωρήσῃ, ἔλεγε δὲ, δικαίῳ τῷ λόγῳ, πληρώσατέ με σήμερον, διότι εἶμαι ἀναγκασμένος ν’ ἀναχωρήσω· ἄλλως εἶσθε ὑπεύθυνοι νὰ μοὶ πληρώσητε δικαίωμα σταλίας, ἐζήτει 12 καὶ 15 λίρας τὴν ἡμέραν, μόλις δὲ κατωρθώσαμεν νὰ τῷ δώσωμεν 7. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον λοιπόν, καὶ ἐπειδὴ εἴμεθα ἀναγκασμένοι νὰ πληρώνωμεν δικαιώματα σταλίας, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ τὴν πίστωσιν· (διάλογοι). Ἐλησμόνησα νὰ προσθέσω ὅτι σήμερον πάλιν ὁ πλοίαρχος παρουσιάσθη εἰς τὸν γενικὸν γραμματέα τοῦ ὑπουργείου καὶ εἶπεν, ὅτι ἀναγκάζεται νὰ ζητήσῃ διὰ τὴν βραδύτητα τῆς πληρωμῆς καὶ τόκον 2, 3 λίρας τὴν ἡμέραν (διάλογοι θόρυβος).

§75ΛΕΚΚΑΣ. Κύριοι, χαίρομαι διότι οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ἄρχονται ἀπὸ καλοὺς οἰωνούς, σύμφωνα μὲ τὸ πρόγραμμά των. Ταύτην τὴν στιγμὴν κατέβη τοῦ βήματος εἷς τῶν κυρίων ὑπουργῶν, καὶ εἴδετε μὲ πόσον σέβας πρὸς τὸ νομοθετικὸν σῶμα ὡμίλησε. Εἶπεν ὅτι ἐγένετο μία πρᾶξις ἀπὸ τὸν προκάτοχόν του εἰς τὴν ὁποίαν περιεπλέχθη πλοίαρχός τις Ἄγγλος, πρόκειται νὰ πληρώσωμεν ἄνθρακας, σταλίας κτλ. ἂν ἀκόμη παρατείνωμεν, θὰ αὐξήσῃ ἡ πληρωμή μας καὶ ἂν δὲν δώσωμεν τὴν δαπάνην θὰ ἔχωμεν ἴσως δικαστικὰς διενέξεις ἂν οὐχὶ πολιτικάς.

§76ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ διακοίνωσιν! (θόρυβος).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε!

§78ΛΕΚΚΑΣ. Καὶ μὲ ποίους, κύριοι; Μὲ τοὺς Δαναοὺς, καὶ ἠξεύρετε ὁσάκις περιεπλέχθημεν μὲ τοὺς ἰσχυροὺς τί ἐπάθαμεν· ὅ,τι παθαίνουν τὰ μικρὰ, τὰ ἀνίσχυρα ἔθνη περιπλεκόμενα μὲ τὰ ἰσχυρά. Ἡ εἰλικρίνεια τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ στηρίζει τὴν δικαιολόγησιν τοῦ νὰ μὴ ἐπιτρέπωμεν τὰ ἀτοπήματα εἰς τὰ ὁποῖα περιέρχονται αἱ κυβερνήσεις θέλουσαι νὰ ἐξοδεύσωσιν αὐθαιρέτως πέραν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Μόνον ἐγὼ, κύριοι, ὁ οἰκογενειάρχης, γνωρίζων τὰς ἀνάγκας τοῦ οἴκου μου, πρέπει νὰ τακτοποιήσω καὶ τὰς δαπάνας μου. Μὲ φέρετε ἐνταῦθα, κ. ὑπουργοὶ, καὶ μοὶ λέγετε, ὅτι ὁ οἶκός σου αὐτῶν τῶν δαπανῶν ἔχει ἀνάγκην· ἀφοῦ σᾶς παρέξω ὅ,τι μοῦ ζητήσητε, κατόπιν δὲν ἠξεύρω πῶς, ταχυδακτυλουργικῶς, ὡς εἶπον ἄλλοι τινὲς, ἢ ἰδιοτρόπως, ἢ αὐθαιρέτως, δαπανᾶτε ἐν τῇ ἀπουσίᾳ ἐμοῦ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς οἰκίας, ὅστις ἐκ τοῦ ἱδρῶτος τῶν συμπολιτῶν μου ἐπὶ τέλους θὰ πληρώσω· ποῖος σᾶς δίδει αὐτὸ τὸ δικαίωμα; δυοῖν θάτερον, ἢ δὲν θέλετε τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα, ἢ ἐμπαίζετε μὲ τὴν ἀντιπροσωπείαν παραβαίνοντες τὴν ἐντολήν της.

§79ΤΙΝΕΣ. Βέβαια, βέβαια, κύριε Λέκα.

§80ΛΕΚΚΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, 1,700,000 παρὰ τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ παρὰ ποῖον προϋπολογισμόν; 30,000,000 τόσων πόσα ἑκατομμύρια ἐδώκαμεν;

§81ΤΙΝΕΣ. 35.

§82ΛΕΚΚΑΣ. 35 καὶ δαπάνη, ἧς τὸ εἰσόδημα δὲν ἀνῆλθεν οὔτε 28,000,000. Μὰ πρὸς Θεοῦ! κατ’ ἔτος νὰ ζητῆτε πλέον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὕστερον ἀπὸ τόσους φόρους καταστρεπτικοὺς διὰ τὴν περιουσίαν του σᾶς δίδει ὁ Ἕλλην, νὰ δαπανᾶτε περισσότερον, καὶ ἡ φύσις, ἢ ὁ Θεὸς αὐτὸς νὰ μὴ μᾶς δίδῃ τὸ προϋπολογισθὲν ποσὸν, καὶ νὰ ἐρχώμεθα εἰς δάνεια καὶ πάλιν δάνεια, ποῦ θὰ φθάσωμεν; Αὐτὴ εἶναι ἡ οἰκονομική μας κατάστασις, δι’ αὐτὸ ἔρχεται ἡ Βουλὴ καὶ συσκέπτεται διὰ νὰ φέρωμεν αὐτὴν τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν; Ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα ἀλλοῦ νὰ θέσωμεν οἰκονομικοὺς δεσμούς, τοὐλάχιστον ἂς θέσωμεν ἅπαξ διὰ παντὸς φραγμὸν εἰς τὰ παρὰ τὴν τάξιν ἐνεργούμενα. Πᾶσα, Κύριοι, ζητουμένη νέα πίστωσις μὴ συμπεριλαμβανομένη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, κατ’ ἐμὲ, δὲν εἶναι τακτική. Ἐννοῶ, κύριοι, ἂν ἐπήρχετο ἕνας στρατὸς ἐχθρικὸς νὰ προσβάλῃ τὴν χώραν μας καὶ τοῦ καιροῦ μὴ ἐπιτρέποντος νὰ συνέλθῃ τὸ κοινοβούλιον, νὰ δαπανῶνται χρήματα ἄνευ τῆς συγκαταθέσεώς του. Ἐπίσης ἐννοῶ τοῦτο ἂν μᾶς ἐπολιόρκει ὁ Χόβαρτ, ἢ ἂν ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς καταδρομῆς τῆς φύσεως· ἓν ἑκατομμύριον, δύο ἑκατομμύρια, ἂν ἔλεγον ὅτι τὰ ἐδαπάνησαν διὰ τὰ δυστυχήματα τῆς Ἀμφίσσης, ἢ ἄλλου τινὸς μέρους ἤθελα τὸ ἐννοήσει· ἀλλὰ δικαστικὰ ἔξοδα, διὰ μεταθέσεις ἢ κινήσεις σκανδαλώδεις, δι’ ἔξοδα ὀφειλόμενα ἐδῶ, καὶ ἐκεῖ εἰς φίλους, ταῦτα δὲν χωροῦν εἰς τὴν μικράν μου κεφαλήν. Διὰ νὰ μὴ ἐπασχολῶ δὲ τὰς πολυτίμους στιγμάς σας, τελευτῶν προσθέτω ὅτι· καθόσον ἀφορᾷ τὴν στιγμιαίαν ταύτην αἴτησιν τῆς πιστώσεως τῶν γαιανθράκων, ἐπειδὴ τὸ ποσὸν εἶναι μικρὸν, καὶ ἐπειδὴ δύναται νὰ μᾶς φέρῃ εἰς περιπλοκὴν, δυναμένην νὰ μᾶς κάμῃ νὰ πληρώσωμεν διπλοῦν καὶ τριπλοῦν ποσόν, ἐπειδὴ φαίνεται μὲν πρᾶγμα ἄτακτον, ἀλλὰ καλῆς πίστεως, καὶ ἐγένετο πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου, σᾶς παρακαλῶ αὐτὴν καὶ μόνην νὰ παρέξητε, τὰς ἐπιλοίπους ὅμως νὰ τὰς βασανίσητε πολὺ ἀκριβῶς μὲ τὸν πατριωτισμόν σας καὶ ἐπιφέρετε τὴν κρίσιν σας.

§83ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἡ ἀποστολὴ τῆς Βουλῆς εἶναι πάντοτε σπουδαία, σπουδαιοτέρα ὅμως ἡ τῆς παρούσης καὶ ἰδίως αὐτῆς τῆς Συνόδου. Ἠξεύρετε, κύριοι, πόσον ἐλεεινὰ διεβλήθη καὶ ἐσυκοφαντήθη ἡ Βουλὴ αὕτη καὶ τίνι τρόπῳ ἠπειλήθη. Τὸ συμφέρον, κύριοι, ἡ τιμή της ἀπαιτεῖ ὥστε νὰ ἐργασθῇ τοιουτοτρόπως ὥστε ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι τὰ κατ’ αὐτῆς λεχθέντα, τὰ κατ’ αὐτῆς σκεφθέντα ἦσαν ὅλα ἀνυπόστατα, καὶ εἰς πᾶν ἄλλο ἔτειναν ἢ τὸ ἀληθὲς τῆς πατρίδος συμφέρον. Ἰδοὺ μία περίστασις, ἥτις ἐναργέστατα ἀποδεικνύει ποία διαφορὰ διοικήσεως ὑπάρχει παρούσης τῆς Βουλῆς ἢ ἀπούσης αὐτῆς. Ὁ κ. Λέκκας, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ὅστις ἐμπνέεται πάντοτε ἀπὸ τὰ καλλίτερα αἰσθήματα, ἐσυμπέρανεν, ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πίστωσιν αὐτὴν ὡς ἀφορῶσαν εἰς μικρὸν ποσόν, καὶ ἐξετάσωμεν τὰς ἄλλας. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ ἦμαι σύμφωνος μαζί του καὶ φρονῶ, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ σπουδαῖον ἀντικείμενον ἐφ’ οὗ νὰ ἐπιστήσωμεν πολὺ τὴν προσοχήν μας, εἶναι αὐτὸ τῆς μικρᾶς πιστώσεως, διότι ὅλαι αἱ λοιπαὶ πιστώσεις πιθανὸν νὰ περιέχουν λόγον τινὰ ἰσχυρόν, ὅστις ὑπηγόρευσε τὴν δαπάνην, ἡ παροῦσα ὅμως αἴτησις ἐξ ἀρχῆς φαίνεται, ὅτι δὲν περιέχει παρὰ μίαν ὅλως διόλου ἐλαφρὰν σκέψιν καὶ ἐπιπόλαιον ἐνέργειαν τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῶν 20 χιλιάδων, ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον πρόκειται νὰ μάθουν καὶ οἱ παρόντες καὶ οἱ ἐλευσόμενοι ὑπουργοί, ὅτι δὲν δύνανται νὰ δαπανῶσιν ἄνευ ἰσχυροῦ λόγου, ἢ πείθοντες καὶ τὸν τελευταῖον πολίτην, ὅστις συνεισφέρει τὸν φόρον του, μηδὲ ἓν λεπτόν. Καὶ ὄχι μόνον προτείνω ν’ ἀποῤῥιφθῇ καὶ καταλογισθῇ εἰς βάρος τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, ἀλλὰ νὰ ληφθῇ καὶ φροντὶς νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ ταμεῖον τὸ ποσόν. Τοῦτο δὲ λέγω, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψιν ὅτι καὶ ἄλλοτε ἡ Βουλὴ ἢ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, νομίζω, κατεψήφισε ποσόν τι εἰς βάρος ὑπουργοῦ καὶ νομίζω, ὅτι δὲν κατετέθη. Παρατηρεῖται, κύριοι, τί συμβαίνει ἑκάστοτε· ὑπουργεῖα διαδέχονται τὰ ὑπουργεῖα, καὶ ὅμως τὸ ἓν πλειότερον τοῦ ἄλλου ἁμιλλᾶται νὰ παρουσιάσῃ μεγαλείτερον ποσὸν πιστώσεων, ἐν ᾧ δὲν ἔλλειψεν ἐν τῷ μεταξὺ ἡ ἀμοιβαία κατηγορία μεταξὺ τῶν ὑπουργείων, ὅτε ἐκεῖνο διῴκησε διὰ διαταγμάτων, ἢ ἐκεῖνο ἄνευ προϋπολογισμοῦ κτλ. τὴν σήμερον κατακρίνεται τοῦτο, αὔριον τὸ πράττουν· διότι εἶναι βέβαιοι, ὅτι τὸ πράττουν ἀτιμωρητεί· ἂν ἡ Βουλὴ ἐλάμβανε τὸ μέτρον νὰ καταλογίσῃ εἰς βάρος των αὐτὰ τὰ ποσά, βέβαια ἤθελεν ἀποφύγει πολλὰς δαπάνας, αἵτινες ἀποτελοῦν ἓν ποσὸν λίαν μεγάλον· ἀλλ’ ὅ,τι δὲν ἔκαμε, δὲν πρέπει νὰ μὴ τὸ κάμῃ καὶ διὰ τὸ μέλλον· ἐγὼ μάλιστα λέγω τώρα, ὅτε κρίσις ἐπίκειται οἰκονομική, ὅπως μᾶς εἶπον προχθές, καὶ τὸ βλέπομεν ὅλοι, νὰ ἔλθωμεν εἰς αὐστηρὰ μέτρα καὶ θέσωμεν φραγμὸν εἰς ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀπεδείχθη λίαν καταστρεπτικὸν εἰς τὸν τόπον μας, διότι θίγει τὸ ζωτικώτερον ζήτημα, τὸ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως· ἀλλὰ πλὴν τούτου, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἡ παροῦσα καὶ κατὰ τὴν Σύνοδον τὴν παροῦσαν, πρέπει νὰ πράξῃ τοῦτο δι’ οὓς λόγους σᾶς ἐξέθεσα, διότι οὕτως ἀνταποκρίνεται καὶ εἰς τὴν εὐχαρίστησιν τοῦ ἔθνους, ἥτις ἐξεδηλώθη κατὰ τὴν συγκάλεσίν της, καὶ εἰς τὰς προθέσεις τοῦ Ἡγεμόνος, ὅστις τῷ ὄντι φαίνεται, ὅτι θέλει ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς πατρίδος νὰ συλλογίζηται μετὰ τοῦ Κοινοβουλίου.

§84ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Βλέπω μὲ λύπην μου σύγχισιν ἰδεῶν καὶ εὑρίσκω αὐτὴν τὴν σύγχισιν εἰς τὰ ἑξῆς· ἄλλο τὸ ζήτημα τῆς ὑπερβάσεως τῶν πιστώσεων καὶ ἄλλο τὸ ζήτημα τῆς ἐκπληρώσεως τῆς Ἑλλ. Κυβερνήσεως. Ὡς πρὸς τοὺς τρίτους εἶναι μία καὶ ἡ αὐτὴ Κυβέρνησις, ἀδιάφορον ἂν συνηλλάχθη εἷς ὑπουργὸς μὲ ἕνα τρίτον καὶ ἀδιάφορον ἂν εἷς ἄλλος ἔρχεται εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῆς τῆς συμβάσεως. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ἦτο πάντη περιττὸν νὰ ἐρωτήσῃ ὁ ὑπουργὸς ἂν ἔχῃ τὴν ἄδειαν νὰ ἐκπληρώσῃ μίαν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκε διὰ συμβάσεως ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ὑπόσχεσις εἶναι παρὰ τὸν νόμον; ἔχομεν τὸν ὑπεύθυνον ὑπουργόν. Ὁ τρίτος νομίζετε, ὅτι δύναται νὰ ἀδικηθῇ; Νομίζω τίποτε δὲν ἔκαμε (καὶ δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ τὸν κατακρίνω) παρὰ νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ κράτος μὲ τὰς σταλίας, διότι οὐδεὶς ἤθελε τὸν κατηγορήσει ἂν ἐπλήρωνε τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη ὁ προκάτοχός του εἴτε καλῶς εἴτε κακῶς εἰς τὸν τρίτον. Ὁ τρίτος θὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ δικαστήρια καὶ ἴσως ὑπῆγεν ἤδη καὶ κάμνει ἔξοδα, τὰ ὁποῖα θὰ πέσουν εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Μετὰ ταῦτα ἔρχεται τὸ ζήτημα ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξαν καὶ διὰ τοῦτο θὰ δώσουν λόγον, καὶ τότε ἡ Βουλὴ δύναται νὰ παραδεχθῇ ἐκεῖνο, ὅπερ εἶπεν εἷς τῶν κυρίων βουλευτῶν, ὅτι, ἐπειδὴ ἄνευ ἀνάγκης ἐγένετο ἡ δαπάνη, δὲν ἐγκρίνω. Ἔκαμε τὴν δαπάνην; καταδικάζεται ν’ ἀποζημιώσῃ τὸ δημόσιον, ὄχι νὰ πληρώσῃ τὸν τρίτον, διότι εἶναι ἀναξιοπρεπὲς νὰ περιμείνῃ εἷς ξένος ὑπήκοος ἢ Ἕλλην πότε θ’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν πίστωσιν μιᾶς ὑποσχέσεως, ἥτις ἐξετελέσθη. Ἑπομένως ματαίως καὶ τὸν ξένον ὑπήκοον βασανίζομεν καὶ ζημιούμεθα ἐπίσης καὶ ἡμεῖς ματαίως. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἠδύνατο πολὺ καλὰ νὰ πληρώσῃ καὶ κατόπιν φέρει τὴν πίστωσιν. Καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν, κύριοι, τῆς πιστώσεως θὰ δώσουν λόγον οἱ ὑπουργοὶ, καὶ ἂν ἴδωμεν ὅτι παρὰ τὴν ἀνάγκην ἐδαπάνησαν, τότε νὰ τὰ ῥίψωμεν εἰς βάρος των· ἑπομένως φρονῶ παρὰ πολὺ περιττὴν τὴν συζήτησιν.

§85Π. ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ (ὑπουργ. ναυτικῶν). Θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ ὁ προαγορεύσας νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι τὴν καλὴν πίστιν ὡς πρὸς τοὺς τρίτους τὴν ἔθετα καὶ πρίν. Ἐννοῶ, ὅτι ὁ τρίτος δὲν γνωρίζει εἰμὴ μίαν κυβέρνησιν, ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἡ ἀρχὴ ἠμπορεῖ νὰ συμβαδίσῃ μὲ τὴν ἑτέραν ἀρχὴν, καὶ ἀκόμη σᾶς εἶπον ὅτι νὰ ἐπιφυλαχθῇ τὸ ζήτημα, ἂν ὀρθῶς ἐγένετο ἡ δαπάνη μὴ ἐπαρκοῦντος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς πιστώσεως. Ἐνόμισα, ὅτι ἂν καὶ μικρὰν ζημίαν ὑποστῇ τὸ ἔθνος, εἶναι ὅμως καλὸν διὰ νὰ γνωρίσουν οἱ ἀντιπρόσωποι ἂν ἔγειναν αἱ δαπάναι ἐντὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐντὸς τῶν νομίμων τύπων. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ἀπεφασίσαμεν ν’ ἀρνηθῶμεν διὰ τρεῖς ἡμέρας τὴν πληρωμὴν, διὰ νὰ θέσωμεν τοὺς ἀντιπροσώπους εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν, ἂν οἱ προϋπολογισμοὶ ἐκτελῶνται, ἢ καθ’ ὑπέρβασιν δαπανῶνται. Νομίζω, ὅτι ἤθελον μᾶς ἐπαινέσει οἱ ἀντιπρόσωποι ἢ ἀνταποδώσει οἱανδήποτε μομφὴν, ὅτι ἠθέλαμεν ν’ ἀδικήσωμεν τοὺς τρίτους, καὶ μάλιστα ὅταν ᾖναι ἀλλοδαποὶ, διότι ἔχομεν ἀνάγκην καλῆς πίστεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἴπομεν νὰ μὴ τῷ ἀρνηθῶμεν δύο, τρεῖς λίρας καθ’ ἑκάστην ἐν ὅσῳ ἐγκριθῇ ἡ πίστωσις. Διὰ τοῦτο τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ, καί τοι ἔκτακτον, καὶ ἐναντίον τῶν τύπων, νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν ναυτικῶν καὶ τῶν οἰκονομικῶν......

§86ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὄχι δὲν εἶναι ἀναγκαῖον.

§87ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη· ἡμεῖς ἀναλαμβάνομεν τὴν εὐθύνην.

§88Π. ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ. Πολὺ καλά· ὠφείλομεν ὅμως νὰ κάμωμεν τοῦτο γνωστὸν καὶ ὁ καταλληλότερος τύπος ἦτον ὁ τῆς τυπώσεως.

§89ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην τῆς πιστώσεως νὰ πληρώσητε.

§90Π. ΑΝΑΡΓΥΡΟΣ. Πολὺ καλά, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι παρακαλεῖται ἡ Βουλὴ ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἀπόφασίν της, διότι καὶ ἀπὸ ἄλλους ὑπουργοὺς θὰ ὑποβληθοῦν πιστώσεις, καὶ τότε νὰ λάβῃ ἓν γενικὸν μέτρον.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν εἶναι ἀνάγκη ἀποφάσεως (θόρυβος).

§92ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ, Κύριοι· ἐῤῥέθη λόγος περὶ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως, καὶ ἂν δὲν προλάβωμεν δὲν γίνονται μὲ λόγια αὐτὰ τὰ πράγματα. Ὁ μόνος φραγμὸς τῆς θύρας εἶναι, νὰ φέρουν οἱ κατὰ καιροὺς κύριοι ὑπουργοὶ μαζὴ μὲ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἡ μόνη αἰτία εἶναι αὕτη, ὅπως δαπανῶνται πέραν τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἡ Βουλὴ ψηφίζει τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν ἀφίνει ἐλεύθερον εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ὑπουργῶν, οἱ δὲ κύριοι ὑπουργοὶ δαπανῶσι τὸν προϋπολογισμὸν καὶ πηγαίνουν καὶ πέραν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ βλέπετε, ὅτι ποτὲ προϋπολογισμὸς δὲν συνωδεύθη μὲ τὸν ἀπολογισμὸν σύμφωνα μὲ τὸ σύνταγμα. Τί θὰ εἰπῇ νὰ ὑποβάλουν προϋπολογισμὸν, νὰ τὸν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, καὶ νὰ μὴ φέρουν τὸν ἀπολογισμόν; Ὅλα αὐτὰ τὰ αἴτια προέρχονται ἐκ τοῦ ἀπολογισμοῦ ὅπου δὲν ὑποβάλλεται ἐγκαίρως. Λέγω λοιπὸν, ὅτι μὲ ἄλλον τρόπον δὲν δύναται νὰ κλεισθῇ ἡ θύρα, παρὰ μόνον διὰ τοῦ ἀπολογισμοῦ. Ἡ ἔκτακτος αὕτη πίστωσις, ἥτις παρουσιάζεται σήμερον, ἐγὼ λέγω, νὰ δοθῇ, ἀλλ’ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ βάλῃ καὶ ἀπολογισμὸν καὶ ἐκεῖ νὰ γείνῃ ἡ ἐξέλεγξις.

§93Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ συμπεριφορὰ τῆς κυβερνήσεως εἶναι συνταγματικωτάτη, καὶ ὅτι ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Παρνασίδος τόσον ἀπολύτως καὶ τόσον γενικῶς, εἶναι ὀλεθρία. Ποία εἶναι ἡ ἰδιότης τῆς κυβερνήσεως; αὐτὴ δὲν εἶναι ἄλλη παρὰ τοῦ διαχειριστοῦ, καὶ ὅταν ὁ κύριος τοῦ κανονίζει τὸν τρόπον, αὐτὸς δὲν ἔχει καμμίαν ἐξουσίαν νὰ τὴν ὑπερβῇ, χρεωστεῖ πιστῶς νὰ περιορισθῇ ἐντὸς τῶν ὁρίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα τοῦ διέγραψε. Ὁ προϋπολογισμὸς λοιπὸν εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις τοῦ προσδιορίζει τὴν ἐξουσίαν· δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ καμμίαν δαπάνην ὑπὲρ, καὶ καμμία διάδοχος κυβέρνησις δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη ν’ ἀναγνωρίσῃ τὰς ὑπερβάσεις, διότι γίνεται συνεργὸς καὶ συνυπεύθυνος. Ἐφέρθη λοιπὸν πολὺ συνταγματικῶς ἡ παροῦσα Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ τὴν πίστωσιν εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς, καὶ ἄνευ αὐτῆς πᾶσα πληρωμὴ ἤθελε, κύριοι, εἶσθε ἔκνομος. Δὲν εἶναι λόγος ὀρθὸς, ὅτι ἡ μία Κυβέρνησις διαδέχεται τὴν ἄλλην καὶ ἑπομένως δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν τὰ ἄτομα, ἀλλὰ τὸ ἠθικὸν πρόσωπον πρέπει νὰ σεβασθῇ τὰ ὅρια τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἂν σήμερον, κύριοι, ὑπάρχῃ εἷς λόγος ὅλως διόλου ἐκτὸς τοῦ δικαίου καὶ τοῦ νομίμου νὰ παραδεχθῶμεν τὴν δαπάνην αὐτὴν, αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν ἀρχὴν τοῦ κ. Κεχαγιᾶ. Εἶναι εἷς ξένος, χρεωστοῦμεν χάριν αὐτοῦ διὰ νὰ μὴ περιπλεχθῶμεν, νὰ πληρώσωμεν· ἂν ἦτο ἡμεδαπὸς ὅμως, ἐχρεώστει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν προϋπολογισμὸν (ψιθυρισμοί.)

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὲ τὰ σωστά σου τὸ φρονεῖς αὐτό;

§95Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μάλιστα. Καμμία κυβέρνησις λοιπὸν δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερβαίνῃ τὸν προϋπολογισμὸν, ἡ δὲ διάδοχος αὐτῆς νὰ ἐπικυρόνῃ τὴν ὑπέρβασιν. Ἐπειδὴ λοιπὸν ὑπάρχει ξένον συμφέρον, νὰ πληρώσωμεν, ἀλλὰ χωρὶς νὰ προδικάσωμεν τὸ ζήτημα περὶ τῆς εὐθύνης ἐκείνου, ὅστις ὑπερέβη τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ πρέπει νὰ στιγματίσωμεν τὰς ὑπερβάσεις ἅπαξ διὰ πάντα.

§96Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Κεχαγιᾶς διῄρεσεν εἰς δύω τὸ θέμα. Δυνάμει τοῦ συνταγματικοῦ δικαιώματος τοῦ βουλευτοῦ δύναται ἢ διὰ κατάχρησιν τῆς περιουσίας τοῦ δημοσίου, ἢ δι’ ὑπέρβασιν ἐξόδων κτλ. νὰ εἰσαχθῇ εἰς δίκην ὁ ὑπουργός· ἂν καὶ δὲν ἐψηφίσθη τὸ περὶ εὐθύνης νομοσχέδιον, δίδει ὅμως τὸ Σύνταγμα τὸ δικαίωμα τῆς κατηγορίας καὶ εἶναι ἐλεύθερον τὸ στάδιον.

§97ΦΩΝΑΙ. Ποῦ;

§98Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἰς τὸ δικαστήριον· ἔχει τὸ δικαίωμα ἕκαστος βουλευτὴς νὰ εἰσάξῃ εἰς δίκην τὸν ὑπουργὸν, νὰ κάμῃ τὴν κατηγορίαν εἰς τὴν Βουλήν. Ἄλλο ὅμως εἶναι τοῦτο· σήμερον εἶναι ἄλλο ζήτημα· συμφέρει νὰ μὴ πληρωθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἀπὸ τὴν κυβέρνησιν; νὰ ἔλθωμεν εἰς τὰ 1849; Ἐγὼ ἤμην ὑπουργὸς τότε καὶ ὁ μακαρίτης ὁ ........ 39 δραχμὰς δὲν ἐδέχθη νὰ συμβιβάσῃ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ.........ἦλθεν ὁ ἄλλος ὑπουργὸς καὶ πληρόνει τὸ δημόσιον 200,000 καὶ.... Λοιπὸν ἂν ἡ Βουλὴ πεισθῇ περὶ τῆς ὑπερβάσεως δύναται νὰ εἰσάξῃ εἰς δίκην τὸν ὑπουργόν.

§99ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΝΑΥΤΙΚΩΝ. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἄλλο ζήτημα περὶ τῆς εὐθύνης εἶναι χωριστὸν (θόρυβος).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω.....(διάλογοι). Κανὲν ζήτημα δὲν δύναται νὰ λυθῇ σήμερον. Σήμερον εἶναι αὐτὰ ὅλα λεχθέντα ἐν τῇ πρώτῃ συζητήσει

§101ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀρκεῖ ὅτι ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν πρώτην συζήτησιν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ θέσωμεν ἄλλο ζήτημα· ἐν τῇ πρώτῃ συζητήσει παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον.

§103ΤΙΝΕΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Βουλήν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ πρώτῃ συζητήσει;

§105ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἄλλο ἀντικείμενον, παρὰ μόνον ὅτι ὁ κ. Καρδαρᾶς βουλευτὴς Κυνουρίας ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας.

§107ΤΙΝΕΣ. Νὰ τὴν λάβῃ.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε θὰ συνεδριάσωμεν;

§109ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§110ΕΤΕΡΟΙ. Μετὰ τὰς ἑορτάς.

§111ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Δὲν ἔχομεν ἀντικείμενον νὰ συζητήσωμεν αὔριον.

§112ΔΑΓΡΕΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχομεν κανὲν ἄλλο ἔργον, ἀλλὰ πρέπει νὰ προσκαλέσητε τὰς ἐπιτροπὰς, κύριε πρόεδρε, νὰ ἐξετάσωσι τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια καὶ γνωμοδοτήσωσιν ἐπ’ αὐτῶν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Πότε θὰ συνεδριάσωμεν;

§114ΤΙΝΕΣ. Τὴν Δευτέραν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν Δευτέραν τὴν 12. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 2 Μ. Μ.