1868.06.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15

τῆς 6 Ἰουνίου 1868.

(Πέμπτη).

Ὥρα 2 μ. μ.

Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ γενομένης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πρέπει νὰ συμμορφωθῇ μὲ τὰ ἄρθρα 90 καὶ 91 τοῦ κανονισμοῦ, τὰ ὁποῖα λέγουσιν· «Ἄρθρον 90. Ἀπαγορεύεται εἰς πάντα βουλευτήν».

§2ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ὁρκισθῇ πρῶτον ὁ κ. Πετροπουλάκης. (ὁρκίζεται).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, ἀκούσατε· «Ἄρθρον 90. Ἀπαγορεύεται εἰς πάντα βουλευτὴν καὶ ἀκροατὴν νὰ εἰσέρχηται εἰς τὸ Βουλευτήριον φέρων ὅπλον ἢ ῥάβδον· (ἀποθέσωσι ὅσοι τῶν κκ. βουλευτῶν ἔχουσι ῥάβδον, ἀλεξήλια)».

§4ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε....

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῶσι πρῶτον τὰ πρακτικά.

§6ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ τῶν πρακτικῶν, παρακαλῶ, διότι εἶναι παρεμπῖπτον. Κύριοι βουλευταὶ, ἂν καὶ παρῆλθον 24 ὧραι ἀπὸ τῶν χθεσινῶν λυπηρῶν συμβάντων, μολοντοῦτο ἀκόμη εἶμαι συγκεκινημένος· ἀλγεινὴ εἶναι ἡ ἐντύπωσις, τὴν ὁποίαν ἐνεποίησαν τὰ χθεσινὰ λυπηρὰ συμβάντα· τὸ ἄλγος, πιστεύω, καὶ ὑμᾶς κατέχει. Εἶναι περιττὸν, νομίζω, νὰ ὑπομνήσω ὑμῖν ὅτι ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ὀφείλει νὰ τηρῇ τὴν τάξιν, τὴν τιμὴν καὶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ Σώματος, καὶ νομίζω ἀναγκαῖον νὰ παραστήσω πόσον βλάπτει ἡ παρεκτροπὴ καὶ ἑνὸς, ἔστω, βουλευτοῦ. Ἂς προσπαθήσωμεν διὰ τῶν φρονίμων καὶ μετρίων ἀγορεύσεων τῶν ῥητόρων νὰ ὑψώσωμεν τὴν τιμὴν καὶ διατηρήσωμεν ἀλώβητον τὴν ὑπόληψιν τοῦ Σώματος· καμμία ἔκφρασις, ὅσον καὶ ἂν ᾖναι κακὴ, ἂς μὴ κινήσῃ κανένα εἰς ἐπίθεσιν· εἰς τὸ βάρβαρον καὶ ἀποτρόπαιον τοῦτο ἔργον. Πιστεύω, ὅτι κανεὶς ἐξ ἡμῶν δὲν ὑπάρχει ὁ μὴ ἐμφορούμενος ὑπὸ τῶν ἡδεῶν τούτων αἰσθημάτων. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐκφράσῃ τὴν λύπην της καὶ νὰ ἀποδοκιμάσῃ τὴν διαγωγὴν τοῦ βουλευτοῦ λευκάδος Ἀριστ. Βαλαωρίτου· πράττουσα δὲ τοῦτο θέλει ἱκανοποιήσει καὶ ἑαυτὴν καὶ τὸν προσβληθέντα βουλευτήν, ἐκτὸς ἂν ὁ κ. Βαλαωρίτης ζητήσῃ συγγνώμην ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§7ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ.

§8ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ᾖναι, ἐγὼ καταθέτω τὴν πρότασίν μου.

§9ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τώρα θὰ ἔλθῃ.

§10ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ περιμένῃ πότε θὰ ἔλθῃ.

§11ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, εἶναι ζήτημα ἐὰν ἡ Βουλὴ πρὶν καταρτισθῇ νομίμως, δύναται νὰ ἐκφέρῃ μίαν ἀπόφασιν ἀποδοκιμασίας. Κατὰ τὴν κρίσιν μου ὑποθέτω, ὅτι τοιαύτην ἀπόφασιν δὲν δύναται νὰ ἐκφέρῃ ἡ Βουλὴ πρὶν ἢ καταρτισθῇ νομίμως, καὶ δὲν δύναται, κύριοι, διότι ἀπόφασιν ἀποδοκιμασίας ἢ μομφῆς σήμερον ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἐκφέρῃ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, πολλῷ μᾶλλον καθ’ ἑνὸς βουλευτοῦ· διότι ἀκόμη, κύριοι, ἡμεῖς δὲν ἐνομοποιήθημεν, καὶ δύναται σήμερον ἡ ψῆφος ἀνθρώπων, ἐχόντων μὲν τὸ τεκμήριον τοῦ βουλευτοῦ μὴ νομιμοποιηθέντων ὅμως, νὰ ἐπιφέρουν μίαν ἀπόφασιν ἢ νὰ κρίνουν εἰς τὴν πλάστιγγα τῆς ἀποφάσεως, καὶ μόλον τοῦτο αὔριον οὗτοι, οἱ ὁποῖοι ἐξέφεραν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν καὶ τὴν ἀποδοκιμασίαν καθ’ ἑνὸς συναδέλφου μας, αὔριον νὰ μὴν ᾖναι βουλευταί, καὶ αὔριον νὰ ἔχωμεν οὕτω μίαν ἀπόφασιν ἀπὸ σῶμα μὴ νομίμως συγκεκροτημένον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, καὶ ἂν παραδεχθῶμεν ὅτι σήμερον ἡ βουλὴ δύναται νὰ ἐπιφέρῃ μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν, δύναται εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ συμβάντος χθὲς νὰ ἐκφέρῃ ἀπόφασιν; Ἐγὼ σᾶς λέγω ὄχι, διότι τὰ λυπηρὰ πράγματι, καθὼς εἶπεν ὁ προλαλήσας, συμβάντα χθὲς, συνέβησαν καθ’ ἣν ἐποχὴν ἡ Βουλὴ δὲν συνεδρίαζε καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἑπομένως· αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὰς ἰδιωτικὰς σχέσεις τῶν ἀνθρώπων. Ἑπομένως πᾶς ὅστις ἐνόμισεν ἑαυτὸν προσβεβλημένον εἶναι τόπος καὶ πεδίον, εἰς τὸ ὁποῖον δύναται νὰ διεκδικήσῃ τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς του. Δὲν δύναται λοιπὸν, λέγω, ἡ Βουλὴ σήμερον νὰ ἐκφέρῃ μίαν ἀπόφασιν ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος ἐπὶ μιᾶς διαφορᾶς, ἥτις ἐγένετο οὐχὶ εἰς δημοσίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ μεταξὺ δύω ἀτόμων, τὰ ὁποῖα, ἂν καὶ τυγχάνωσι νὰ ᾖναι βουλευταὶ, μολοντοῦτο δὲν ὑπάγονται ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Βουλῆς, διότι ἡ Βουλὴ δὲν εὑρίσκετο εἰς νόμιμον συνεδρίασιν καὶ συγκρότησιν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀπαράδεκτος ἡ πρότασις τοῦ κ. Βαλασοπούλου· τὴν ἔφερε διὰ νὰ προκαλέσῃ μίαν ἀπόφασιν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς ἀποδοκιμαστικὴν κατὰ τοῦ συναδέλφου μας κ. Βαλαωρίτου. Καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅμως, κύριοι, ὅτι καὶ τοῦτο δὲν ἤθελε τὸ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ, διότι ὁ ἄνθρωπος, ὅστις νομίζει ἑαυτὸν προσβεβλημένον ἀτομικῶς ἔχει στάδιον νὰ ἱκανοποιηθῇ καὶ μέσον, τὸ ὁποῖον μεταχειρίζονται πάντοτε οἱ τίμιοι ἄνθρωποι εἰς τοιαύτας περιστάσεις, καὶ δὲν εἶναι ποσῶς δίκαιον ἡ Βουλὴ σήμερον νὰ ἐκφέρῃ μίαν ἀπόφασιν διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ ἓν πρόσωπον καθ’ ἑνὸς ἄλλου εἰς ἐποχὴν προσβληθέντος, καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ δὲν συνεδρίαζεν. Ἐν ἰσχύϊ ὁ κανονισμὸς εἶναι εἰς περιστάσεις, καθ’ ἃς ἡ Βουλὴ συνεδριάζει· ὅταν ὁ πρόεδρος δὲν κάθηται εἰς τὴν θέσιν του καὶ εἶναι διακεκομμένη ἡ συνεδρίασις, ποία παράβασις τοῦ κανονισμοῦ ἐγένετο ὥστε νὰ φέρῃ αὐτὴν τὴν πρότασιν ὁ κ. Βαλασσόπουλος; Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω καὶ θεωρῶ καὶ προτείνω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Βαλασοπούλου εἶναι ἐντελῶς ἀπαράδεκτος· ἄλλως τε ὁ κύριος Βαλαωρίτης εἶναι ἀπών, ὅστις ἦτο ὁ καταλληλότερος εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν νὰ ἐκφέρῃ καὶ αὐτὸς τὴν γνώμην του. Δὲν δύνασθε λοιπὸν νὰ δικάσητε ἐρήμην ἕνα ἄνθρωπον καὶ νὰ τὸν καταδικάσητε.

§12Θ. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, βλέπω εἰς τὰ πρόσωπα ὅλων μίαν βαθεῖαν συγκίνησιν καὶ μίαν ἔκφρασιν λύπης· βλέπω ἐπίσης εἰς τὰ πρόσωπά σας μίαν ἀμηχανίαν, πῶς νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὁ ποταμὸς, εἶναι βέβαιον, ὅτι εἶναι βαθὺς, ἀλλὰ θὰ τὸν διαβῶμεν δίδοντες τὴν χεῖρα τῆς συμφιλιώσεως. Γνωρίζετε πῶς διαβαίνουν τοὺς ποταμούς· προχωρεῖ ὁ ὁδηγὸς καὶ τὸν κρατοῦν, προχωρεῖ βῆμα πρὸς βῆμα καὶ προχωροῦν καὶ οἱ ἄλλοι· ὅταν φθάσῃ εἰς τὴν ἀντίπεραν ὄχθην, ἡ ἅλυσος αὕτη τοὺς μεταφέρῃ ὅλους. Εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν ἐνόμισα, ὅτι γίνομαι ὁ ὁδηγός. Χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ τις μιᾶς ἄλλης Βουλῆς γνωστὰ περιστατικά· τὸ ἴδιον συνέβη καὶ εἰς ἐμὲ δυστυχῶς, καὶ λέγω δυστυχῶς, διότι μετεμελήθην· ἀλλ’ ἐὰν ὡμολόγουν τότε τὸ σφάλμα μου ἤθελον μὲ ὀνομάσει δειλόν. Ἤμην εἰς μίαν Βουλὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἐθεωρούμην ὡς παρίας, καταδιωκόμην ὑφ’ ὅλων, ἐτουφεκιζόμην καὶ κατεστάθην ἄγριος· ἐν μέσῳ τῆς ἀγριότητος αὐτῆς μὲ προσβάλλουν κατὰ πρόσωπον· ἐσκοτίσθη ὁ νοῦς μου, ἐζαλίσθην καὶ ἔσφαλα, διότι μία ἀκατάσχετος δύναμις ὁρμῆς ἐπενεργεῖ ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ ἑκάστου· αὕτη μὲ κατέλαβε καὶ ὀνομάζεται τάσις, αἷμα. Ὁμολογῶ λοιπὸν τὸ ἀτόπημά μου, εὑρεθεὶς εἰς τὴν περίστασιν ἐκείνην, εἶπον εἰς ἐμαυτόν, ὅτι πρέπει νὰ κρατηθῶ· ἐκρατήθην, ἐκρατήθην, ἀλλ’ ἐσκοτίσθην ἐκ τῆς προσβολῆς καὶ δὲν ἤξευρα τί ἔκαμα. Ἰδοὺ ἔχω τὸ θάῤῥος, ἐπειδὴ δὲν δύνανται νὰ μὲ ὀνομάσουν σήμερον δειλὸν νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἔπραξα ἓν σφάλμα πρὸς τὸν συνάδελφον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον προσέβαλα ἀδίκως καὶ ἀτόπως. Τὸ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἀπαιτεῖ σήμερον ἡ γενναιότης τοῦ κ. Βαλαωρίτου· δὲν ἐξετάζω πόθεν προεκλήθη· ἡ πρᾶξις ἦτο σκανδαλώδης καὶ ἄτοπος, καὶ χωρὶς νὰ προσθέσω ἄλλην λέξιν ἀναξίαν τῆς τάξεως καὶ τῆς συμπεριφορᾶς βουλευτῶν· ἐπιθυμῶ νὰ προσμείνωμεν τὴν ἔλευσιν τοῦ κυρίου Βαλαωρίτου, καὶ ὅταν δὲν ὁμολογήσῃ τὸ σφάλμα του, τότε δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς μίαν ἀποδοκιμασίαν.

§13ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δικάζεται ἐρήμην· ἡ Βουλὴ ἔχει χρέος καὶ ὀφείλει νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν τιμήν της, ἱκανοποιοῦσα τὸν προσβληθέντα καὶ τὸν νόμον. Τί λέγει ὁ κανονισμός; τὸ ἠξεύρετε· δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν κανεὶς νὰ θέσῃ τὸν κανονισμὸν εἰς ἀμφιβολίαν, διότι ἰσχύει καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς Βουλῆς ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἤρχισε διὰ τοῦ βασιλικοῦ λόγου μέχρι τῆς λήξεως, καὶ οὐδεμία περίστασις ἠμπορεῖ νὰ τὸν κάμῃ ἄχρηστον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὰ σώματα ἅμα συνέλθωσιν, ἔχουν πρῶτον καθῆκον νὰ καταρτίσουν ἕνα κανονισμόν· τὸ κράτος δὲ αὐτοῦ ἔχομεν ὅλοι καθῆκον νὰ τὸ ἐνασκώμεθα, καὶ δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἰσχὺν τοῦ κανονισμοῦ. Τὸ δὲ ἄλλο σόφισμα τοῦ κ. βουλευτοῦ Καλαβρύτων, ὅτι δῆθεν, ὅταν τοῦτο ἐγένετο δὲν ὑπῆρχε συνεδρίασις, δὲν εἶναι ἀληθές, διότι ἐγένετο ἐνῷ ὑπῆρχε συνεδρίασις καὶ ἡ συνεδρίασις διελύθη ἕνεκα τούτου τοῦ συμβάντος. Ὥστε νομίζω, ὅτι εἶναι διαστροφὴ τῆς ἀληθείας, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ἀντικρούσῃ ὁ κ. Πετιμεζᾶς. Ἐὰν ἦτον ἐδῶ ὁ κ. Βαλαωρίτης ἤθελε τὸν βγάλει ἀπὸ αὐτὸ τὸ λυπηρὸν καθῆκον, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καὶ ἡ Βουλὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσμένῃ.

§14ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρατηρῶ, κύριοι, τόσον εἰς τὸν κύριον Βαλασόπουλον, ὅσον καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς διεκόπη μετὰ τοὺς λόγους, εἰς τοὺς ὁποίους ἦλθον ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος μετὰ τοῦ Ἰακωβάτου· κατὰ τὸ διάστημα λοιπὸν αὐτὸ τῶν 10 λεπτῶν συνέβησαν τὰ συμβάντα τῆς χθές. Διὰ τί ἔφερε πρότασιν ὁ κ. Βαλασόπουλος, ἐνῷ ἡ Βουλὴ δὲν εὑρίσκετο εἰς συνεδρίασιν, ἀλλ’ ἦτο διακεκομμένη ἡ συνεδρίασις; Κάμνω λοιπὸν πρότασιν, κύριε πρόεδρε, καὶ ἐπιμένω νὰ ψηφοφορηθῇ, ὅτι νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν εἰς περίστασιν καθ’ ἣν 2 βουλευτὰς, ὄχι εἰς συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς διαπληκτισθέντας ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς ἀποδοκιμάσῃ, καὶ ἐὰν αὐτὴ ἡ περίστασις δὲν ἀνάγεται ὅλως διόλου εἰς ἰδιωτικὰς σχέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξομαλύνονται δι’ ἄλλων μέσων.

§15ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀρνεῖσαι τὸ γεγονός;

§16ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, ἀλλὰ σεῖς, διότι σεῖς ἀρνεῖσθε τὴν ἀλήθειαν· ὅλη ἡ Βουλὴ ἠξεύρει πότε ἔληξεν ἡ συνεδρίασις.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ τί παραδέχεται;

§18ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐκφέρῃ ἀπόφασιν ἀποδοκιμασίας κατὰ βουλευτῶν διαπληκτισθέντων ὄχι εἰς συνεδρίασιν;

§19ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ψηφοφορηθῇ κατὰ τὴν ἰδέαν μου, διότι οἱ πλεῖστοι βουλευταὶ ἦσαν εἰς τοὺς θαλάμους, καὶ διακοπὴ δὲν ἔγινε ἐπισήμως πως· ἐκτυπήσατε τὸ κουδούνιον, κ. πρόεδρε, ἐξήλθομεν, καὶ δὲν ἠξεύρομεν ἂν ἔγινε διακοπή· ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν τὸ ἠξεύρω.

§20Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅταν συνέβη ἡ σύγχυσις χθὲς ἦσο, κ. πρόεδρε, εἰς τὴν θέσιν σας;

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶχε γίνει διακοπὴ διὰ 10 λεπτά.

§22ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶχε διαλυθῆ ἡ συνεδρίασις;

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§24ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Λοιπὸν τότε δυνάμεθα νὰ προβῶμεν.

§25ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὰ εἶναι σοφίσματα.

§26ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ πρόεδρος ἦτον εἰς τὴν ἕδραν του ὅταν ἔγινε τὸ γεγονὸς τοῦτο· ὁ κ. Κρεστενίτης κατέβη καὶ ἀφοῦ δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἡ τάξις, κ. πρόεδρε, τοῦ λέγει, διαλύσατε τὴν συνεδρίασιν. Τώρα λοιπὸν πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ τὸ ἀληθὲς τοῦ πράγματος καὶ ὄχι τὸ πρᾶγμα αὐτό. Ποίους λοιπὸν θὰ φέρωμεν μάρτυρας;

§27ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐρωτήσατε, κ. πρόεδρε, τὴν Βουλὴν συνεδρίαζεν ἢ ὄχι;

§28ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Συνεδρίαζεν ἡ Βουλή, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐγένετο τοῦτο; λύσατε τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ εἶμαι εὐχαριστημένος νὰ τὸ λύσητε καταφατικῶς· αὐτὸ τὸ γνωρίζει ὅλος ὁ κόσμος, καὶ μὴ νομίζετε, ὅτι μία ἀπόφασις τῆς Βουλῆς δύναται νὰ καταστρέψῃ τὰ πράγματα καὶ νὰ διαστρέψῃ τὴν ἀλήθειαν.

§29ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς τὴν διαστρέφετε.

§30ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι, ἂν διελύθη ἡ συνεδρίασις ἢ ὄχι· ἐδῶ ὁμολογοῦμεν ὅλοι ὅτι ἡ συνεδρίασις διήρκει, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι δὲν ἦτο συνεδρίασις, λέγουν ὅτι ἦτο διακοπὴ ἢ προσωρινὴ διακοπὴ ὀλίγων λεπτῶν δὲν εἶναι διάλυσις τῆς συνεδριάσεως, εἶναι διάρκεια. Σᾶς ἐρωτῶ, κατὰ τὸ διάστημα αὐτῶν τῶν ὀλίγων λεπτῶν τῆς διακοπῆς τῆς συνεδριάσεως εἰσῆλθον μὲ βουλευτὰς ἐδῶ ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ;

§31ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§32ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ· λοιπὸν εἰς τὴν διακοπήν, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ κανονισμός, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἰσέλθῃ μὲ βουλευτὰς ἐκτὸς τῶν ὑπηρετῶν. Λοιπὸν ἡ συνεδρίασις διήρκει, ἡ ὀλίγων λεπτῶν διακοπὴ δὲν θεωρεῖται διάλυσις τῆς συνεδριάσεως· ἑπομένως ὑπόκεινται τὰ μέλη τοῦ Σώματος εἰς ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις, εἰς τὰς ὁποίας ὑπόκεινται ὅταν ἦναι ἐν συνεδριάσει τὸ Σῶμα. Λοιπὸν καὶ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν τὸ Σῶμα εὑρίσκετο εἰς τὴν ὀλιγόλεπτον διακοπὴν πρὸς καθησύχασιν μικρᾶς ἀναπτυχθείσης συγχύσεως μεταξὺ δύω μελῶν τοῦ σώματος δὲν ἕπεται, ὅτι κατ’ αὐτὸ τὸ διάστημα δύναται νὰ ἦναι ἀπηλλαγμένον ἕκαστον μέλος τοῦ Σώματος τούτου ἀπὸ τὰς ποινάς, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ὑποστῇ διὰ πᾶσαν παρεκτροπήν, τὴν ὁποίαν ἤθελε πράξει διαρκούσης τῆς συνεδριάσεως. Φέρω παράδειγμα τοῦ δικαστηρίου τὸ δικαστήριον συνεδριάζει ἀπὸ πρωΐας· διακόπτεται ὀλίγα λεπτὰ ἡ συνεδρίασις· ἂν συμβῇ τι εἰς τὴν συνεδρίασιν, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ πρόεδρος νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς ποινάς, τὰς ὁποίας τῷ παρέχει ἡ πολιτικὴ ἢ ἡ ποινικὴ δικονομία;

§33ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐφαρμόζεται αὐτὸ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§34ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐφαρμόζεται, μάλιστα. Λοιπὸν χθὲς ἡ Βουλὴ δὲν ὑπῆρχεν εἰς διάλυσιν, ἀλλ’ εἰς ὀλιγόλεπτον διακοπήν. Λοιπὸν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ κυρίου ζητήματος· εἶναι τιμωρητέος ὁ μὲν ἢ ὁ δὲ ἐκ τῶν βουλευτῶν τῶν προκαλεσάντων τὴν ταραχήν; αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα.

§35ΣΑΡΑΒΑΣ. Παρακαλῶ, κ. πρόεδρε. Συμφωνοῦμεν ὅλοι ὅτι καθ’ ὃν χρόνον συνέβησαν τὰ γεγονότα ἐκεῖνα τὰ δυσάρεστα διόλου καὶ λυπηρὰ τῷ ὄντι, ὅτι τὸ προεδρεῖον δὲν ἦτον εἰς τὴν θέσιν του.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦτο.

§37ΤΙΝΕΣ. Τί εἴπετε; (θόρυβος).

§38ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Λυκοῦργος θὰ μᾶς λύσῃ τὴν ἀπορίαν αὐτήν.

§39Λ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. ..... (θόρυβος). Εἶπα εἰς τὸν πρόεδρον ἔχεις τὸ δικαίωμα ὅταν ἡ βουλὴ θορυβῇ νὰ σηκωθῇς ὄρθιος καὶ νὰ εἴπῃς νὰ ἡσυχάσουν, ἄλλως λύω προσωρινῶς τὴν συνεδρίασιν, εἶπεν ὁ πρόεδρος ἡσυχάσατε, καὶ ἕως νὰ ἔλθω ὀπίσω τοὺς εἶδα πιασμένους.

§40ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ θέτωμεν λοιπὸν εἰς ἀμφιβολίαν τὰ γεγονότα.

§41Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἴχατε προνόμια. (θόρυβος)

§42ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διαστρέφετε τὴν ἀλήθειαν (Λογομαχία μεταξὺ Κατσάκου καὶ Ἠλία Φλέσα).

§43ΤΙΝΕΣ. Ἐπιβάλετε τὴν τάξιν, κύριε πρόεδρε.

§44ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριοι, κατόπιν τῆς διαβεβαιώσεως τοῦ ἐντίμου ἐξ Ἠλείας βουλευτοῦ κ. Λυκούργου δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς ἀμφισβήτησιν ὅτι, καθ’ ὃν χρόνον ἔλαβον χώραν τὰ ὄντως λυπηρὰ αὐτὰ συμβεβηκότα, τὸ προεδρεῖον δὲν ἦτο εἰς τὴν θέσιν του. Τούτου τεθέντος οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ σπουδαίως, ὅτι δύναται νὰ ὑποτεθῇ συνεδρίασις σώματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει τὸν διευθύνοντα τὸ Σῶμα τοῦτο πρόεδρον. Ἠκούσαμεν πολλὰς θεωρίας παραδόξους μέχρι σήμερον, ἐπέπρωτο νὰ ἀκούσωμεν καὶ τοῦτο ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ συνεδρίασις ἄνευ τῆς παρουσίας τοῦ προέδρου. Ὁ κανονισμὸς οὗτος, ἡ διάταξίς του, τὴν ὁποίαν ἐπικαλοῦνται σήμερον, αὐτὴν ἐὰν τὴν ἐγίνωσκον ἤθελε τοὺς πείσει ὅτι τῳόντι καὶ αὐτὸς ὁ κανονισμὸς παραδέχεται, ὅτι ἀδύνατον εἶναι νὰ ὑπάρξῃ συνεδρίασις ἄνευ τῆς παρουσίας τοῦ προέδρου. Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ ἄρθρον 31 τοῦ κανονισμοῦ. «Πᾶς βουλευτὴς ταράττων τὴν τάξιν, ἀνακαλεῖται ὀνομαστὶ παρὰ τοῦ προέδρου, ἂν δὲ ἐπιμένῃ, ἐγγράφεται ἡ ἀνάκλησις εἰς τὰ πρακτικά. Ἀπειθοῦντος δὲ αὐτοῦ καὶ περαιτέρω, ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει ἅμα τὴν εἰς τὰ πρακτικὰ καταχώρισιν τῆς τε παρεκτροπῆς καὶ τῆς ἀποδοκιμασίας.» Λοιπὸν ὁπόταν ὁ κανονισμὸς λέγει, ὅτι διὰ νὰ δύναται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ περὶ ἀποδοκιμασίας ἑνὸς μέλους της, πρέπει νὰ συνεδριάζῃ, καὶ διὰ νὰ συνεδριάζῃ πρέπει νὰ ἔχῃ τὸν διευθύνοντα, ἐξ ἄλλου δὲ εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι τὸ προεδρεῖον δὲν ἦτο εἰς τὴν θέσιν του, καθ’ ὃν χρόνον ἔλαβον χώραν τὰ δόντα ἀφορμὴν εἰς τὴν προκειμένην συζήτησιν συμβάντα, δὲν δύναται κανεὶς νὰ παραδεχθῇ, ὅτι ἔλαβον χώραν ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει τῆς Βουλῆς, καὶ ἑπομένως ἐπέρχεται ἡ ἰδέα τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴς κ. Πετιμεζᾶς ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἐξασκήσῃ τήν, οὕτως εἰπεῖν, πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν μελῶν της. Αὐτὴ εἶναι γενικὴ ἀρχή, τὴν ὁποίαν ὅλα τὰ πολυμελῆ σώματα ἀκολουθοῦν· τοὐτέστιν ὅταν τὸ παράπτωμα γίνεται ὑπὸ τὰ ὄμματα τοῦ Σώματος συνεδριάζοντος, διότι τότε ἔρχετε κατὰ πρόσωπον τοῦ Σώματος ἡ προσβολὴ τῆς ἀξιοπρεπείας του· ὅταν γίνεται ἐκτὸς τοῦ Σώματος, κάκιστον εἶναι βέβαια καὶ τότε, ἀλλὰ δὲν ἔχει τὸν ἐπίφοβον χαρακτῆρα νὰ προσβάλῃ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος. Εἶναι λοιπὸν τὸ πρῶτον ζήτημα, ζήτημα, οὕτως εἰπεῖν, ἀναρμοδιότητος, τὸ ὁποῖον ἀντικρούει τὴν πρότασιν τῶν βουλευτῶν Λακεδαίμονος. Καὶ ἐὰν ὅλως δεχθῶμεν, ὅτι μολονότι τὸ προεδρεῖον δὲν ἦτο εἰς τὴν θέσιν του δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐξασκήσῃ τὴν πειθαρχικήν της ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν μελῶν της, ἐρωτῶ, εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι ἐπὶ τῶν πραγμάτων ὅπως διέτρεξαν; ἀντελήφθημεν ὅλοι τὴν ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τοῦ Βαλαωρίτου; Ἐγὼ εἶδον αὐτοὺς συμπεπλεγμένους καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ μάθω ἀκριβῶς τὴν αἰτίαν τῆς συμπλοκῆς, οὐδὲ πῶς προεκλήθη ἡ πρώτη ἐπίθεσις (θόρυβος). Καί, κύριοι, διὰ νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς ἀποδοκιμασίας, ἡ Βουλὴ πρέπει τὸ παράπτωμα νὰ τελῆται ὑπὸ τοὺς ὀφθαλμούς της καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ ἀμφιβάλῃ ποῖος εἶναι ὅστις διετάραξε τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος καὶ προσέβαλε τὴν τιμήν του. Ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχουν 5, 10, 20, 30, οἱ ὁποῖοι ἀμφιβάλουν, ὅτι συνέβησαν τὰ πράγματα οὕτω, δύνασθε ἄνευ μάλιστα τῆς ἀπολογίας αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, εἰς τὸν ὁποῖον προσάπτεται αὐτὴ ἡ πρᾶξις, νὰ τοῦ ἐπιβάλητε τὴν ἀποδοκιμασίαν; Ἡ πλειονοψηφία, κύριοι, διὰ νὰ ἦναι πλειονοψηφία καὶ διὰ νὰ ἐπιβάλῃ σεβασμὸν εἰς τὰς πράξεις της πρέπει νὰ ἦναι πρὸ παντὸς ἄλλου δικαία, διότι ἂν δὲν ἦναι δικαία, δὲν εἶναι παρὰ ὄργανον καταμετροῦν τὴν ἰσχύν του, καὶ ἐκφραζομένη δι’ ἀριθμῶν. Πρέπει λοιπὸν νὰ προσέξωμεν πολὺ, ἐὰν τῳόντι ἔχωμεν τὴν ἁρμοδιότητα, ἐὰν ὑπάρχῃ περίστασις νὰ ὑπερασπίσωμεν μίαν πρᾶξιν ἡ ὁποία, ὡς μὴ γενομένη ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει, δὲν δύναται νὰ ἐπισύρῃ τὴν ἀποδοκιμασίαν τοῦ Σώματος, καὶ πρέπει μάλιστα ἕκαστος ἡμῶν νὰ πεισθῇ περὶ ἐκείνου εἰς τὸν ὁποῖον ἀποδίδεται ἡ πρᾶξις αὕτη· καὶ βλέπετε, ὅτι μία μεγάλη μειονοψηφία ὑπάρχει, ἥτις δὲν δύναται νὰ ἦναι βεβαία, ὅτι ὁ Βαλαωρίτης ἤρξατο πρῶτος χειρῶν ἀδίκων, ὀφείλετε λοιπὸν νὰ πεισθῆτε προτήτερα περὶ τούτου, καὶ ἂν εὕρητε ὅτι τοῦτο ὁ Βαλαωρίτης ἔπραξε πρῶτος, ἐπετέθη ἀδίκως, ἐγὼ πρῶτος θέλω καταψηφίσει κατ’ αὐτοῦ· ἐνόσῳ ὅμως δὲν ὑπάρχει ἀποδεδειγμένον τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ ἐκφέρω ψῆφον ἀποδοκιμαστικὴν ἐναντίον ἑνὸς συναδέλφου.

§45ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, δὲν ἤλπιζον ποτὲ, ὅτι ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Οἰτύλου κύριος Σαράβας, ὁ καυχώμενος ἐπὶ φιλαληθείᾳ, ὅτι ἠδύνατο νὰ διαμφισβητήσῃ αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν, τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν σας. Εἶχον ὑπόληψιν εἰς τὴν δεινότητα τοῦ λόγου του, ἀλλ’ ὅταν στηρίζεται εἰς ψεῦδος, καταστρέφει τὴν δεινότητα· κύριοι, ἔγινεν αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἢ ὄχι; ἀκόμη λέγει ὅτι δὲν τὸ εἶδε (θόρυβος) Μὴ μὲ διακόπτεις, κύριε Σαράβα, (θόρυβος). Πάντοτε, κύριοι, οἱ ῥήτορες τῆς ἀντιπολιτεύσεως θέλουν νὰ μέμφωνται τὴν πλειονοψηφίαν καὶ λέγουν, ὅτι εἶναι τυραννικὴ, πιεστικὴ, καὶ ὅτι θέλει νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν της· ἐγὼ σᾶς λέγω ἀπὸ τὴν σήμερον ὅτι ἡ μειονοψηφία θέλει νὰ ἦναι πιεστικὴ, τυραννικὴ καὶ θέλει νὰ διαστρέψῃ τὰ γεγονότα καὶ τὴν ἀλήθειαν. Τί ζητοῦμεν, κύριοι, διὰ τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν ὑποβάλλομεν; ζητοῦμεν ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀντελήφθη τῶν γεγονότων τὰ ὁποῖα χθὲς ἔλαβον χώραν ἐδῶ, καὶ νομίζει, ὅτι παρεξετράπει ὁ κύριος Βαλαωρίτης ν’ ἀποδοκιμάσῃ τὴν διαγωγήν του. Τί θέλετε τὰς ἀνακρίσεις· ὅλοι εἴμεθα ἐδῶ καὶ εἴδομεν τὸ περιστατικὸν τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν. Ἀνακρίσεις θέλομεν δι’ αὐτὸ τὸ γεγονὸς τὸ πασίγνωστον, τὸ ὁποῖον ὅλη ἡ Βουλὴ ἀντελήφθη· αὐτὸ εἶναι τῳόντι παράδοξον καὶ ἀπελπιστικὸν, διότι τότε δὲν δυνάμεθα τίποτε νὰ πράξωμεν καὶ ν’ ἀποφασίσωμεν ὅταν διαστρέφεται οὕτως αὐτὸ τὸ πασίδηλον γεγονός· δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτείνω ν’ ἀποῤῥιφθῇ πᾶσα ἄλλη πρότασις, καὶ νὰ ψηφισθῇ ἡ κατατεθεῖσα πρότασις, ἥτις ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα, δυστυχῶς, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀντιληφθεῖσα τοῦ γεγονότος τούτου, πρέπει ν’ ἀποδοκιμάσῃ τὸν βουλευτὴν σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμόν· ὅστις παραδέχεται τὴν πρότασιν παραδέχεται τὸ γεγονὸς, ὅστις δὲν τὴν παραδέχεται ἂς τὴν καταψηφίσῃ. Εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν ἐμπεριέχονται ὅλα τὰ λεχθέντα, νομίζω.

§46Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐνοεῖτε δηλαδὴ, ὅτι τὸ γεγονὸς ἔλαβε χώραν πρὸ τῆς διακοπῆς.

§47ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ.

§48ΤΙΝΕΣ. Νὰ ψηφοφορήσωμεν, κύριε πρόεδρε.

§49ΕΤΕΡΟΙ. (ἐκ δεξιῶν) Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε πρόεδρε (ἐγείρονται περὶ τοὺς 15.)

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν.

§51Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς καὶ εἶναι προηγούμενον, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κύριος Κολοκοτρώνης.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν νὰ ἐγερθῶσιν.

§53ΤΙΝΕΣ. (ἐξ ἀριστερῶν) Ὄχι· δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§54Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ τὰ δύω ζητήματα δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως πρέπει νὰ λυθῶσιν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κολοκοτρώνη τῆς ἀναβολῆς.

§56ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὁ κ. Βαλαωρίτης ἐν τῇ ἱπποτοσύνῃ του πιθανὸν νὰ ζητήσῃ συγγνώμην καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὴν ἀναβολήν. Ἐνταῦθα ἐγένετο ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Μοναστηριώτου καὶ Α. Πετιμεζᾶ. Ὅταν δὲ ἐψηφοφόρει ὁ κ. Κάγκας, εἰσῆλθεν ὁ κ. Βαλαωρίτης, τινὲς δὲ τῶν κ. βουλευτῶν ἐπρότειναν ὅτι πρέπει νὰ διακοπῇ ἡ ψηφοφορία, καθόσον ἦτο παρὼν ἤδη ὁ κ. Βαλαωρίτης· ἀλλ’ ἡ ψηφοφορία δὲν ἐσταμάτησε, ἀλλ’ ἐπροχώρησε καὶ ἐτελείωσεν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς διὰ ψήφων 80 κατὰ 41.

§58ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὁ κ. Βαλαωρίτης ἦλθεν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βαλασοπούλου λέγουσι ναὶ, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§60ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασις.

§61ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἡ Βουλὴ ἐκφράζουσα τὴν λύπην της ἐπὶ τοῖς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν συμβᾶσιν, ἀποδοκιμάζει τὴν διαγωγὴν τοῦ βουλευτοῦ Λευκάδος κ. Α. Βαλαωρίτου, ὡς ἀντικοινοβουλευτικὴν καὶ ἀναξίαν εἰς βουλευτικὸν χαρακτῆρα.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν λέγουσι ναὶ οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§63ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ἐνόμιζον, κύριοι, ὅτι τὰ ἐν τῇ βουλῇ διατρέξαντα κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, ἤθελον παρέλθει χωρὶς νὰ δώσωσιν ἀφορμὴν εἰς ἐγκλήσεις καὶ ἀντεγκλήσεις, ἤθελον παρέλθει χωρὶς νὰ ῥίψωσι τὸν σπόρον ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, τὸν σπόρον νέων ἐρίδων καὶ νέων συγκρούσεων. Ὅ,τι ἔτρεξε μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τῶν κ. Ἰακωβάτων, τοῦτο ἡ βουλὴ ἔπρεπε νὰ τὸ θεωρήσῃ ὡς ἐνδιαφέρον μόνον ἡμᾶς· τόσον περισσότερον καθ’ ὅσον καταβάντος τοῦ κ. προέδρου ἀπὸ τὴν ἕδραν, ὑποτίθεται, ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην συνεδρίασις δὲν ὑπῆρχε.

§64ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ ἐλύθη.

§65Α. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Κατ’ ἐμὲ ἐγὼ λέγω. Δυστυχῶς ἄλλως κρίνοντες ἐνόμισαν καλὸν νὰ φέρωσιν ἐπὶ τοῦ βήματος τοῦτο τὸ ἀντικείμενον οἱ διέποντες τὰ τῆς πολιτείας· ἐγὼ δὲν ἐπεθύμουν νὰ ἔλθω εἰς τὴν κρίσιν ταύτην οὐδὲ θέλω νὰ τὴν ἐξετάσω· ὑπάρχουσιν ὅμως, κύριοι, ἐν τῷ βίῳ τῶν ἐθνῶν, καθὼς καὶ ἐν τῷ βίῳ τῶν ἀτόμων, στιγμαὶ καθ’ ἃς ἀπέναντι τῆς ἀπολύτου δυνάμεως, ἀπέναντι τῆς ὑλικῆς δυνάμεως ἀντιτάσσεται ἡ συνείδησις, καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν συνείδησιν, ὅτι εἰς τὸ πρόσωπον τῶν κ. Ἰακωβάτων δὲν προσβάλλω οὔτε τὸ ἔθνος οὔτε τὴν Βουλήν· ἀπεναντίας, κύριοι, ἐὰν προσεβλήθη κανεὶς, προσεβλήθη ὁ ὑβριστὴς τοῦ ἔθνους (θόρυβος).

§66ΤΙΝΕΣ. Μὴ τὸν διακόπτετε.

§67ΕΤΕΡΟΙ. Ὕβρισεν.

§68ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ. Δὲν εἶσθε τὸ ἔθνος ἐσεῖς.

§69Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὰ χθεσινὰ θέλετε νὰ τὰ φέρητε ὀπίσω; (θόρυβος.)

§70Α. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Δὲν θέλετε λοιπὸν νὰ ἀκούσητε διὰ τί ἐγὼ προέβην εἰς αὐτὸ τὸ βῆμα, ἐγὼ τὸ ἀποδεικνύω, κύριοι (θόρυβος).

§71ΤΙΝΕΣ. Ἐξακολουθεῖτε, κύριε Βαλαωρίτη.

§72Α. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Λοιπὸν ἐγὼ εἶπον ὅτι, ἐὰν προσεβλήθη κανεὶς, προσεβλήθη ἐκεῖνος, ὅστις ὕβρισε καὶ τὸ ἔθνος καὶ τὴν Βασιλείαν καὶ τὴν ἐκκλησίαν καὶ τὸ Ἀρκάδι καὶ τὴν Κρήτην καὶ πᾶν ὅ,τι ἔχετε ἱερὸν ἐδῶ μέσα. Ἐπιδοκιμασίαι καὶ ἀποδοκιμασίαι ἐκ μέρους τοῦ ἀκροατηρίου, καὶ θόρυβος ἐν τῇ βουλῇ. Εἶναι προσωπικόν, κύριοι αὐτό.

§73Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸν ἔκαμε παμψηφεῖ ἡ πατρίδα του βουλευτήν.... δὲν τὸν θεωρεῖ προδότην (θόρυβος).

§74ΖΑΝΟΣ. Μὴν ἀπαντᾶς, κύριε Βαλαωρίτη.

§75Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπες. (θόρυβος).

§76ΖΕΡΒΑΣ. Παρακαλῶ νὰ τὸν ἀφήσητε νὰ λέγῃ ὅ,τι θέλει καὶ κατόπιν θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δύω λόγια.

§77Α. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Σᾶς ἐννοῶ. Ὅταν ἐσυζήτησα καὶ πρὸ δεκαπενταετίας ἀπέναντι ξένων καὶ παρίσταντο τὰ πυροβόλα τὰ Ἀγγλικά, ποτὲ τοιαύτη βία δὲν ἔγινε· δι’ αὐτὸ παραιτοῦμαι τοῦ λόγου. Καταβαίνει τὸ βῆμα ὁ κ. Βαλαωρίτης, ὁ δὲ κ. Ζαΐμης, Α. Πετμεζᾶς καί τινες ἕτεροι ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος καταλιπόντες τὰς ἕδρας των ἀπέρχονται διαμαρτυρόμενοι ὅτι παρεβιάσθη ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου.

§78ΤΙΝΕΣ. Οὐδεὶς ἀφήρεσε τὸν λόγον ἀπὸ τὸν κύριον Βαλαωρίτην, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ὑβρίζῃ.

§79ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ψηφοφορία.

§80ΒΑΣΟΣ. (Ἀποτεινόμενος πρὸς τοὺς ἀπερχομένους)· ὥρα σας καλή.

§81ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Νὰ διασαφισθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι δὲν διεκόπη ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Βαλαωρίτην· οὐδεὶς διέκοψε τὸν κ. Βαλαωρίτην. Ὁ κ. Βαλαωρίτης ἀνέφερε γεγονότα τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν ἀληθῆ. Οὐδέποτε ὁ κ. Ἰακωβάτος εἶπεν ἐν τῇ Βουλῇ τοιαῦτα περὶ τοῦ ἔθνους ἢ τοῦ Βασιλέως καθὼς αὐτὸς ἀνέφερεν. Ὅτι, ἐπειδὴ ὁ κ. Βαλαωρίτης εἶπε ψεύδη, πραγματικῶς ἠναγκάσθησαν πολλοὶ βουλευταὶ νὰ τὸν εἴπωσιν ὅτι δὲν εἶναι ἀληθῆ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει. Ὁ κ. Βαλαωρίτης ἐπειδὴ οὐδὲν εἶχε νὰ ἀντιτάξῃ εἰς τὴν ἀλήθειαν, διὰ τοῦτο κατέβη ἀπὸ τὸ βῆμα.

§82ΤΙΝΕΣ. Βέβαια.

§83ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Σφάλλω, κύριοι! δὲν κατέβη ἀπὸ τὸ βῆμα, ἔπεσεν ἀπὸ τὸ βῆμα.

§84Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ λόγος δὲν διεκόπη εἰς κανένα, ἐδόθη μάλιστα κατ’ ἐξαίρεσιν εἰς τὸν κ. Βαλαωρίτην. Σεῖς εἶσθε μάρτυρες, ὅτι ἀπεφασίσαμεν νὰ λύσωμεν τὰ ζητήματα διὰ ψηφοφορίας· καὶ προέβημεν εἰς τὴν λύσιν τοῦ ἑνὸς ζητήματος, καὶ ἐν τῷ μέσῳ τῆς λύσεως παρεχωρήσαμεν, κατ’ ἐξαίρεσιν, τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Βαλαωρίτην διὰ ν’ ἀπολογηθῇ· τοῦτο, λέγω, ῥητῶς ἀπαγορεύεται ἀπὸ τὸν κανονισμόν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον κανεὶς νὰ εἴπῃ, ὅτι παρεβιάσθη ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου· δι’ ὅλα τ’ ἄλλα πράγματα ἀδιαφορῶ· καθόσον ὅμως ἀφορᾷ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, πάντοτε τὴν ὑπεστήριξα, διότι νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει κανεὶς νὰ παραπονεθῇ δι’ αὐτό. (θόρυβος).

§85ΔΑΓΡΕΣ. Ἐδώκατε τὸν λόγον εἰς ἄλλον, κ. Πρόεδρε, καὶ δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε νὰ δώσητε αὐτὸν καὶ εἰς ἐμέ. (θόρυβος).

§86ΖΕΡΒΑΣ. Ἀφήσατέ τον νὰ ὁμιλήσῃ.

§87ΤΙΝΕΣ. Ὁρίσατε εἰς τὸ βῆμα.

§88ΔΑΓΡΕΣ. Κύριοι! ἤθελον συγχαρῆ τὸ ἔθνος μου, ἤθελον συγχαρῆ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους μου, διὰ τὴν ζηλοτυπίαν τὴν ὁποίαν δεικνύουν ὑπὲρ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς. Συγχαίρω δὲ καὶ τὸ ἔθνος καὶ τὴν Βουλὴν διὰ τὰ αἰσθήματα τὰ ὁποῖα αἰσθάνεται σήμερον· ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ ζήτημα αὐτο, ἂν καὶ ἀτομικὸν καὶ θλιβερὸν, καὶ μία παρεκτροπὴ κοινοβουλευτικὴ ἐὰν ἦτο, δὲν συγχωρεῖ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ζητήσῃ νὰ ἐπιφέρῃ μίαν ἀποδοκιμασίαν καθ’ ἑνὸς τῶν μελῶν της, ἀφοῦ ἀμφισβητήθη ἡ ὥρα καθ’ ἣν ἔλαβε χώραν τὸ γεγονὸς αὐτό. Λοιπὸν, κύριοι, ἀφοῦ ἀμφισβητήθη ὁ χρόνος καὶ ἤρξατο ἡ ψηφοφορία ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς, ἦλθεν ὁ κατηγορούμενος ἐνώπιόν σας, κύριοι, καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν πλειονοψηφίαν, καὶ ἂν παρεκτρέπετο ὁ κατηγορούμενος ἐν τοιαύτῃ στιγμῇ, καὶ ἐὰν ὕβριζε, νὰ μὴ τὸν ἀδικήσητε, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ τὸν ἀκούσητε, νὰ τὸν ἀνεχθῆτε, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ τὸν πιέσητε.

§89ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Δὲν τὸν ἐπίεσε κανείς.

§90ΔΑΓΡΕΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον οὕτω φρονῶ.

§91Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Βαλαωρίτης ἐνόμισεν, ὅτι τοῦ ἀφῃρέθη ὁ λόγος, ἀπῆλθε τοῦ Βουλευτηρίου ἐπὶ τῷ παραπόνῳ τούτῳ, καὶ πολλοὶ τὸν παρηκολούθησαν. Πρέπει νὰ ἴδωμεν μήπως ὅταν προβῶμεν εἰς τὴν ἀποδοκιμασίαν, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Προτείνω, λοιπὸν, ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ ἀπαρτία. Ἐκφωνεῖται ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§92ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν θὰ θεωρήσητε παρόντας, κ. πρόεδρε, καὶ τοὺς ἐν τοῖς δωματίοις ὑπάρχοντας.

§93ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἀπαρτίαν ἔχομεν καὶ ἄνευ αὐτῶν.

§94ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Διὰ νὰ φανῇ ὅτι εἴμεθα περισσότεροι ἀπὸ ὅσους ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἀπαρτίαν.

§95ΤΙΝΕΣ. Τὰ δωμάτια εἶναι γεμάτα.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρόντες 114, ὥστε ὑπάρχει ἀπαρτία.

§97ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἀναστάσεως, κ. πρόεδρε.

§98ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ δι’ ἀναστάσεως, ἀλλὰ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· καθὼς ἀπεφασίσθη.

§99ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ. Εἶναι περιττόν.

§100ΦΛΕΣΣΑΣ. Τὸ ζήτημα δὲν τὸ ὑποστηρίζει κανείς.

§101ΔΑΓΡΕΣ. Ἀφοῦ ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν ἀλλέως.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βαλασοπούλου λέγουν ναί· οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Ἐνταῦθα γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν κκ. βουλευτῶν Δρόσου καὶ Βάσου.

§103ΦΙΛΗΜΩΝ. (Ἐπὶ τῇ ἐκφωνήσει τοῦ ὀνόματός του)· λέγω τὸ ὄχι, ὄχι διὰ νὰ ἀποδοκιμάσω τὴν πρᾶξιν, ἀλλὰ διότι καθὼς ἀντελήφθην τὸ γεγονὸς, ἔλαβε χώραν ὅτε συνεδρίασις δὲν ὑπῆρχεν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἡ Βουλὴ παραδέχθη τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βαλασοπούλου διὰ ψήφων 92 κατὰ 7 ἀρνηθέντων 12.

§105ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν, κ. πρόεδρε, ἔχομεν τὴν ἐπικύρωσιν τῶν προχθεσινῶν πρακτικῶν.

§106ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὸν λόγον, κ. πρόεδρε.

§107ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ συζήτησις εἶναι κλεισμένη κ. πρόεδρε ἐτελείωσε, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ δώσητε τὸν λόγον.

§108ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί.... (θόρυβος).

§109ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν δύνασθε νὰ δώσητε τὸν λόγον· ἡ συζήτησις ἔκλεισε.

§110ΖΕΡΒΑΣ. Ἐμείναμεν εἰς τὸ ζήτημα, ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔχωσι τὰ πρακτικά.

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (ἐξ ἀριστερῶν) ὁ κύριος Μαλλιαρόπουλος δὲν ἔχει τὸν λόγον (θόρυβος). Ὁ κύριος Μαλλιαρόπουλος κατέρχεται τοῦ βήματος.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν. Τὰ πρακτικὰ ὅπου ἐμείναμεν προχθὲς ἔχουσι καλῶς ἢ ὄχι; Ὅσοι παραδέχονται ὅτι ἔχουσι καλῶς νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Τὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουσι καλῶς τὰ ἀναγνωσθέντα πρακτικά;

§114ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἐκλογὴν Σύρου.

§116ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπειδὴ ἡ συζήτησις μιᾶς ἐκλογῆς ἀποτελεῖ ἓν εἶδος δίκης, καὶ ὅλα τὰ περιστατικὰ πρέπει νὰ ᾖναι γνωστὰ, νομίζω ὅτι καὶ ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος εἶναι ἐκείνων, τῶν ὁποίων θὰ ἐκδικασθῇ ἡ ἐκλογὴ, ν’ ἀναβάλλωμεν δι’ αὔριον· δὲν ἠξεύρω ἂν συναινῇ καὶ ὁ κ. Χριστίδης.

§117ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 4 καὶ ¼).