1868.06.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13

Τῆς 4 Ἰουνίου 1868.

(Τρίτη)

(Ὥρα 3 παρὰ 15|60 Μ. Μ.)

Τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ γενομένης καὶ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ταμπακοπούλου ὁρκισθέντος, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς...

§4Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχω τὸν λόγον. Ἔχομεν, κύριοι, τὸ παρεμπίπτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐῤῥίφθη εἰς τὸ μέσον διὰ τοὺς δύω βουλευτὰς Τροιζηνίας. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ Βουλὴ κακῶς ποιοῦσα ἐπελήφθη τοῦ ζητήματος τοῦ νὰ ὁρίσῃ νὰ ψηφοφορῶσιν ἢ ὄχι οἱ βουλευταὶ τῆς Τροιζηνίας, καθὸ εἰς τὴν τελευταίαν ἐνεργηθεῖσαν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης οἱ βουλευταὶ τῆς Τροιζηνίας, μετὰ προηγουμένας παρατηρήσεις, ἐψηφοφόρησαν, ἐπινευσάσης εἰς τοῦτο καὶ τῆς Βουλῆς, ἑπομένως ἐθεώρησα πλέον ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἦτον ἐντελῶς λελυμένον καὶ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς αὐτό Κακῶς λοιπὸν νομίζω ὅτι ἐπανῆλθε τὸ ζήτημα αὐτὸ, διότι ἡ Βουλὴ ἔχει δικάσει διὰ τῆς παραδοχῆς τῶν βουλευτῶν Τροιζηνίας ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης καὶ δικαίως εἶχε παραδεχθῆ, ὅτι ἐπὶ τῶν προκαταρκτικῶν πράξεων τῆς Βουλῆς, τοὐτέστι τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν, οἱ βουλευταὶ αὐτοὶ δύνανται νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ὡς ἐκ περισσοῦ προσθέτω τοῦτο μόνον, ὅτι προχθὲς ἐγένετο λόγος, καὶ νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἔλαβε χώραν καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ 1844, καὶ ὅτι κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν δυστυχῶς ὑπεστήριξάν τινες, ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς Ὕδρας καὶ τῆς Καρυστίας, οἱ ὁποῖοι ὑπήχθησαν εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν εἰς τὴν ὁποίαν ὑπήχθησαν καὶ οἱ βουλευταὶ Τροιζηνίας, δὲν ἐλάμβανον μέρος, ἢ δὲν ἐψηφοφόρουν κατὰ τὰς λοιπὰς ἐξελέγξεις τὰς παρουσιασθείσας μετὰ ταῦτα εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν ἔχει οὕτως, διότι τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τοῦ 1844 ὅλως διόλου.....

§5ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ παραδεχθῶμεν τοὺς βουλευτὰς Τροιζηνίας νὰ ψηφοφορῶσιν ἐνόσῳ ἡ Βουλὴ ἐξελέγχει ἐκλογάς.

§6Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πολὺ καλά· Τότε ἀλλάσσει τὸ πρᾶγμα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἐκλογὴν τῆς Γορτυνίας. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται· «Συνεπείᾳ τῶν ἐκτεθεισῶν σκέψεων ἐν τῇ προκειμένῃ ἐκθέσει, οὐδενὸς δὲ τῶν ἐνισταμένων παραστάντος πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἐνστάσεών του ἐνώπιον τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, αὕτη προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος καὶ τὴν παραδοχὴν ὡς νομίμων αὐτῆς βουλευτῶν τῶν κ. κ. ά) Β. Νικολοπούλου βʹ) Θ. Κολοκοτρώνου, γʹ) Α. Καλπακίδη δʹ) Γεωργ. Πλαπούτα έ) Π. Δεληγιάννη, ϛʹ) καὶ Εὐϛ. Μαλλιαροπούλου». Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν νὰ κάμῃ εἰς αὐτήν;

§8Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ζητῶ τὸν λόγον. Παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἄδειαν νὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τὴν θέσιν μου, διότι εἶναι μεγάλη ζέστη. Κύριε πρόεδρε, ἐπεθύμουν νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης· ηὐχόμην ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ νὰ μὴ παρουσίαζον τὴν ἐλαχίστην ἀφορμὴν πρὸς συζήτησιν. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν οὕτω, καὶ τὸ καθῆκον ἑκάστου ὑπαγορεύει, ὁσάκις ἡ πεποίθησίς του ἀντιστρατεύεται πρὸς τὴν νομιμότητα ἐκλογῆς τινος, νὰ μὴ ἀδιαφορῇ θεωρῶ δὲ τόσον σπουδαῖον τὸ καθῆκον, καθόσον πιστεύω, ὅτι ἡ αὐστηρὰ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν ἅπτεται οὐχὶ μόνον τῆς ἐξουσίας καὶ τῆς ὑπολήψεως τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ συνδέεται στενώτατα μὲ τὴν ἑδραίωσιν τῶν συνταγματικῶν θεσμοθεσιῶν τοῦ τόπου. Πρέπει νὰ ἤμεθα πεπεισμένοι, ὅτι ὅσον προνοητικαὶ καὶ ἂν ὑπῆρξαν αἱ διατάξεις τῆς Ἐθνικῆς Συνελεύσεως περὶ τῆς εἰλικρινοῦς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν, ὅσον καὶ ἂν ἦναι ἁγναὶ αἱ προθέσεις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ὅταν τοιαῦται ὑπάρχωσιν, ὑπὲρ τῆς ἁγνότητος τῶν ἐκλογῶν αὐτῶν, δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἁγνὴν ἀντιπροσωπείαν, ὅταν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν δὲν προεδρεύῃ δικαιοσύνη μεγίστη καὶ ἐκτίμησις ἀμερόληπτος· ἀλλὰ λέγων τοῦτο δὲν ἐννοῶ, ὅτι πρέπει εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐπιείκεια· ἀποδέχομαι πληρέστατα τὴν γνώμην δημοσιολόγων ἀρίστων, ὅτι εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν πρέπει νὰ προεδρεύῃ ἡ ἐπιείκεια. Ὑπὸ τὰς ἀρχὰς λοιπὸν ταύτας θέλω εἰπῇ ὀλίγας λέξεις περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος, πράττω δὲ τοῦτο μετὰ πολλῆς θλίψεως, καθ’ ὅσον εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην ἀναμιγνύονται δύω πρόσωπα προσφιλῆ, ὁ κ. Πλαπούτας καὶ ὁ κ. Κολοκοτρώνης, δείξαντες κατὰ τὸ ὀλιγοήμερον διάστημα τῆς ζωῆς τῆς Βουλῆς τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ φρονήματος καὶ τὴν ἀμεροληψίαν τοῦ χαρακτῆρος· ἀλλὰ ὑπέρτερον τῶν συμπαθειῶν εἶναι τὸ καθῆκόν μου πρὸς τὸν νόμον. Πρὶν κύριοι, προβῶ εἰς τὰς ὀλίγας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας σκοπεύω νὰ φέρω ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης μοὶ ἐγέννησε λυπηρὰν ἐντύπωσιν καὶ διὰ τὸ σύντομον καὶ διὰ τὸ λακωνικὸν καὶ διὰ τὸ συνεπτυγμένον αὐτῆς, καὶ πρὸ παντὸς ἄλλου διὰ τὸ δογματικὸν αὐτῆς. Παρέρχεται λίαν συντόμως ὅλας τὰς ἐνστάσεις, δὲν ἐπιμένει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν οὐδεμιᾶς καὶ δογματικῶς ἀποφαίνεται, ὅτι ἡ δεῖνα ἔνστασις δὲν εἶναι ὀρθή, ὅτι ἡ ἄλλη δὲν εἶναι βάσιμος. Εἰς τρεῖς, κύριοι, δήμους ἰδίως θέλω περιορισθῆ, διότι εἶναι μὲν δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι καὶ εἰς τὰς ἐκλογὰς τῶν ἄλλων δήμων λόγοι ἀκυρότητος, ἀλλ’ ἀκολουθῶν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν προεῖπον, ὅτι πρέπει νὰ προεδρεύῃ ἡ ἐπιείκεια εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω εἰς τοὺς ἄλλους δήμους. Ἐν τρισὶ λοιπὸν ἰδίως δήμοις παρετήρησα, ὅτι ἔχει λάβει χώραν νόθευσις τῆς ἐκλογικῆς συνειδήσεως, βία καὶ ἐπέμβασις τῆς ἀρχῆς, ἐν τοῖς δήμοις τοὐτέστιν Θεισόας, Λαγκαδίων, καὶ Γόρτυνος. Εἰς τὸν δῆμον Θεισόας ἤρξατο ἡ ἐκλογὴ ὑπὸ κακίστους οἰωνούς, καὶ κλητῆρες ὡπλισμένοι, καὶ στρατιωτικὴ δύναμις εἰσῆλθον ἐντὸς τοῦ ναοῦ, καὶ διάφοροι βιαιοπραγίαι ἔλαβον χώραν· ἐνστάσεις ἐν τοῖς πρακτικοῖς νὰ γίνωσι δὲν ἄφησαν, καὶ τὸ οὐσιωδέστερον εἶναι, ὅτι εἷς τῶν ἀντιπροσώπων, τῶν ἀποτυχόντων ἐξώσθη τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, ᾐκίσθη καὶ ἐφυλακίσθη, οὗτος δὲ εἶναι ὁ κ. Γεωρ. Ἀντωνόπουλος. Καὶ μὴ νομίσετε, ὅτι στηρίζομαι εἰς τὰς ἐνστάσεις τῶν ἀποτυχόντων· πρὸς ἀπόδειξιν τούτου ἀρκεῖ νὰ ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν τοῦ περιοδεύοντος ἀνακριτικοῦ ὑπαλλήλου κ. Ἔσλεν, καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῇ θέλετε ἰδῇ, ὅτι ὅ,τι λέγω εἶναι ἀληθές. Ἰδοὺ τί γράφει ὁ ἀνακριτὴς κ. Ἔσλεν πρὸς τὸν ἐν Τριπόλει Εἰσαγγελέα. «Τὴν ἑπομένην ἡμέραν, πρώτην τῶν ἐκλογῶν, ἔλαβον καταγγελίαν παρὰ τοῦ πολίτου Γεωργίου Ἀντωνοπούλου, ὅτι ἐπετέθησαν κατ’ αὐτοῦ ἐν τῷ περιβόλῳ τῆς ψηφοφορίας ὁ Χρίστος Διγενόπουλος, καὶ ὅτι ἀφοῦ τὸν ἐξέβαλον τοῦ περιβόλου τὸν ἐκτύπησεν διὰ ῥοπάλου εἰς τὴν κεφαλὴν ὁ Ἰωάννης Σταματελόπουλος γραμματεὺς τῆς δημαρχίας. Ἐπειδὴ δὲ ὁ Γ. Ἀντωνόπουλος ἦτον ἀντιπρόσωπος εἰς τὴν κάλπην τοῦ Θ. Δηλιγιάννη καὶ ἑπομένως ἡ παρουσία του εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας ἀναγκαία τὸν συνώδευσα καὶ ἐκεῖ αὐτοπροσώπως, ὅπως τὸν προφυλάξω ἀπὸ νέας κατ’ αὐτοῦ ἐπιθέσεις. Φθὰς εἰς τὸν τόπον συνεννοήθην μὲ τὸν ἀστυνόμον, ὅστις προθύμως ὑπεσχέθη νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν ἱκανοποίησιν εἰς τὸν κύριον Γεωρ. Ἀντωνόπουλον διὰ παύσεως τῶν ὑπ’ αὐτὸν κλητήρων, ἂν ὁ ῥηθεὶς Γ. Ἀντωνόπουλος εἶδέ τινας ἐξ αὐτῶν μεταξὺ τῶν προσβαλόντων. Ἐφώναξα τὸν Ἀντωνόπουλον καὶ τοῦ ἀνήγγειλα τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. ἀστυνόμου, νομίζων, ὅτι τοῦτο ἤθελε τὸν εὐχαριστήσει, ὁ δὲ Ἀντωνόπουλος διὰ τῆς στεντωρείᾳ τῇ φωνῇ ἀπαντήσεώς του ἐκίνησε τὴν κοινὴν περιέργειαν, καὶ αἴφνης ἀκούω τὴν φωνὴν τοῦ ἐπάρχου ἀποκαλοῦντος τὸν Ἀντωνόπουλον ψεύστην· ἐπειδὴ δὲ ὁ Ἀντωνόπουλος ἀπέδωκε τὴν αὐτὴν φιλοφρόνησιν εἰς τὸν ἔπαρχον, οὗτος ἐπετέθη κατ’ αὐτοῦ φωνάζων, ὅτι ἡ ἐξουσία ὑβρίζεται ἐν τῷ προσώπῳ του. Μόλις καὶ μετὰ βίας ἐσώσαμεν τὸν Ἀντωνόπουλον ἀπὸ νέα ξυλοκοπήματα, οἱ στρατιῶται τὸν συνώδευσαν μέχρι τῆς φυλακῆς, ὅπου ἐσκόπουν νὰ τὸν κρατήσουν. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ὑπῆρχε πρὸς τοῦτο λόγος, διέταξα ν’ ἀφεθῇ καὶ τὸν συνώδευσα μετὰ τοῦ ἀστυνόμου μέχρι τῆς οἰκίας του.» Βλέπετε λοιπόν, κύριοι, ὅτι ἡ βία εἶναι προφανὴς εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Θεισόας. Ἐκεῖ ἀπέβαλον, ἔδειραν καὶ ἐφυλάκισαν ἀντιπρόσωπον ἑνὸς τῶν ἀποτυχόντων. Ἠπόρησα δὲ, ὅταν εἶδον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν συνεκινήθη ἕνεκα τούτου, ἐνῷ εἰς ἓν μόνον ῥάπισμα καθ’ ἑνὸς ἑτεροεπαρχιώτου, εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν, ἐπρότεινε νὰ ἀποσταλῇ ἀνακριτικὴ ἐπιτροπή. Ἀφίνω τ’ ἄλλα περιστατικά, διότι φρονῶ, ὅτι αὐτὸ καὶ μόνον τὸ περιστατικὸν τὸ βεβαιούμενον καὶ ἐκ τῆς ἀνακρίσεως ἀρκεῖ νὰ πείσῃ ἕκαστον, ὅτι ἔλαβε χώραν βία εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον. Εἰς τὸν δῆμον Λαγκαδίων ἡ βία ἤρξατο πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Ἐκεῖ δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, ἐὰν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ μετέθεσε τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας· σέβομαι τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς, διότι ὁ νόμος χορηγεῖ εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ προσδιορίζῃ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας. Ἀφοῦ μετεβλήθη ὁ τόπος τῆς ψηφοφορίας, ἐφρόντισαν νὰ καταλάβουν τὰς οἰκίας τὰς περὶ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἡ βία ἤρξατο ἀμέσως· διότι κατέλαβον μίαν οἰκίαν χήρας τινος ἀπροστατεύτου, ἐξεδίωξαν αὐτὴν ἀπὸ τῆς οἰκίας της καὶ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἰδίου ἀνακριτοῦ ἐπροξένησαν μεγίστην ζημίαν εἰς αὐτήν. Ἀφοῦ κατέλαβον τὰς οἰκίας, ἐμπόδιζον τὴν προσέλευσιν παντὸς ψηφοφόρου. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ἔνστασιν ἑνὸς μέλους τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἐδήλωσε διὰ συμβολαιογραφικῆς πράξεως, ὅτι ἀπεβλήθη; ἀλλὰ δὲν εἶχε τὴν ἔνστασιν τοῦ μέλους τῆς ἐπιτροπῆς μόνον, εἶχε τὴν ἔνστασιν 400 περίπου πολιτῶν, οἵτινες ἐμποδίσθησαν νὰ ψηφοφορήσωσι, καὶ ὅμως αἱ ψῆφοι των εὑρέθησαν ἐντὸς τοῦ ταμείου τῆς πεποιθήσεως οὐχὶ αὐτῶν, ἀλλὰ ἄλλων, καὶ μολαταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ σας παρῆλθεν αὐτὰ χωρὶς νὰ δώσῃ οὐδεμίαν προσοχήν. Καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἰς μίαν ἐξέλεγξιν μιᾶς ἐκλογῆς, ἥτις ἐγένετο δημοσία, ἓν μέλος εἶχεν ἀποτείνει τὴν ἀκόλουθον ἐρώτησιν, «ἐνῷ ἀπεκλείσθητε, διατὶ δὲν προσήλθετε εἰς συμβολαιογράφον, νὰ δηλώσητε, ὅτι σᾶς ἀπέκλεισαν;» ὁ ἐνιστάμενος δὲν ἠξεύρω, πῶς ἀπήντησεν, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι εἰς τὸ μέλος αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν, ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἐντύπωσιν ἡ δήλωσις αὕτη· καὶ μολαταῦτα εἰς τὸν δῆμον Λαγκαδίων εἶχεν ἡ ἐπιτροπὴ ὅλα αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν, καὶ τὰ παρῆλθεν, χωρὶς νὰ γεννήσωσιν εἰς αὐτὴν τὴν ὑποψίαν, ὅτι εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν ἠκολούθησέ τι. Καὶ περὶ τῆς βίας ἔκθεσις ὑπάρχει τοῦ κ. Ἔσλεν, εἰς τὴν ὁποίαν καταφαίνεται ἡ ἐπέμβασις τῶν τοπικῶν ἀρχῶν. Ἰδοὺ τί γράφει ὁ κ. Ἔσλεν πρὸς τὸν εἰσαγγελέα. «Μετὰ μεσημβρίαν τῆς αὐτῆς ἡμέρας εἰδοποιηθεὶς, ὅτι ἐν Λαγκαδίοις ἡ μερὶς τοῦ Μαλλιαροπούλου, ὑποψηφίου βουλευτοῦ, εἰσέβαλε διὰ τῆς βίας εἰς τὰς οἰκίας τῆς χήρας Δηλιγιάννη κειμένας παρὰ τῇ θέσει τῆς ψηφοφορίας, ἐξέβαλον αὐτῶν τοὺς κατοίκους καὶ αὐτὴν τὴν οἰκοκυρὰν καὶ ἐπήνεγκον βλάβας εἰς τὰς οἰκίας, χαλάσαντες ἰδίως μίαν ὀροφὴν, ἐζήτησα νὰ μεταβῶ ἐκεῖ, τοῦ μέρους μὴ ἀπέχοντος παρὰ μόνον τρεῖς ὥρας, διὰ νὰ προλάβω ἀπευκταίας σκηνὰς, καὶ συλλάβω ἐν ἀνάγκῃ τοὺς ἐγκληματήσαντας· ἐζήτησα παρὰ τοῦ ἀστυνόμου νὰ εὕρῃ δύο ἵππους, καὶ παρεκάλεσα δι’ ἐγγράφου μου τὸν κ. ὑπομοίραρχον νὰ μοὶ παραχωρήσῃ τὴν ἀναγκαίαν στρατιωτικὴν δύναμιν· ὁ κ. ἀστυνόμος εἰς τὴν μερίδα τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων ἀνήκων μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι ἵπποι ἢ ἡμίονοι δὲν εὑρίσκοντο, ὅτι ὅμως ἤθελε φροντίσει· ἀλλ’ ἀντὶ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπόσχεσίν του ταύτην ἀνήγγειλεν φαίνεται τὴν ἀπόφασίν μου εἰς τὸν κ. ἔπαρχον, φανερὰ μεροληπτοῦντα ὑπὲρ τῆς κυβερνητικῆς μερίδος, καὶ μετὰ μίαν μόλις ὥραν λαμβάνω ἔγγραφον αὐτοῦ τοῦ ἐπάρχου αὐθαδέστατον, δι’ οὗ μὲ προσεκάλει κατηγορηματικῶς νὰ ἀπέλθω πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν εἰς Ἐλευσῖνα, λαβὼν οὗτος τὸ πρόσωπον ἀνωτέρου. Εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἔδωκα, ὡς ἐννοεῖτε, κ. εἰσαγγελεῦ, τὴν δέουσαν ἀπάντησιν, καὶ ἔμεινα περιμένων τὰς διαταγάς σας, καὶ βλέπων, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας μοῦ ἔθετον πᾶν ἐμπόδιον εἰς τὴν μὴ συμφέρουσαν τοῖς φίλοις αὐτῆς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός μου ἐν Δημητσάνῃ». Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι καὶ εἰς τὸν δῆμον τῶν Λαγκαδίων ὑπῆρξε βία· καὶ μολαταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ, δὲν ἔχω τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προτείνῃ τὴν ἀκύρωσιν, τοὐλάχιστον τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐνδιαλαμβάνονται ἐν ταῖς ἐνστάσεσιν καὶ τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερον ἔπρεπε νὰ γεννήσωσι τὴν ὑποψίαν, ὅτι κἄτι τι ἔπραξαν εἰς τοὺς δήμους αὐτούς· ἤλπιζον δὲ, ἂν ὄχι ἄλλο, ὅτι ἤθελε προτείνῃ καὶ ἐνταῦθα ἀνακριτικὴν ἐπιτροπὴν, τὸ ὁποῖον ἔκαμον εἰς ἄλλην ἐκλογὴν ὅπου δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἐλαχίστη ὑποψία, καὶ ὅμως ὅλα ταῦτα τὰ γεγονότα δὲν κατώρθωσαν νὰ πείσουν τὸν ἔντιμον κ. Ἰακωβάτον, ὅτι ἔπρεπε νὰ σταλῇ ἐπιτροπὴ ἀνακριτική. Ὡς πρὸς τὸν Δῆμον Γόρτυνος δὲ θέλω νὰ ἐπιμείνω εἰς ἄλλο τι· θέλω ἐξετάσει ἁπλῶς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς· θέλετε ἰδῆ εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν, ὅτι ἐψηφοφόρησαν 867, ὅτι εἷς τῶν ἐπιτυχόντων ἔλαβεν 873 εἰς τὸ ναὶ, τουτέστι ἓξ ψήφους περισσοτέρας ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων, οὐδεμίαν δὲ εἰς τὸ ὄχι· τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ ἀρκεῖ νὰ πείσῃ ἕκαστον, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον, τοὐλάχιστον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ περισότερα πρόσωπα, δὲν ὑπῆρξεν εἰλικρινής. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν, φρονῶ δὲ ὅτι αὕτη δὲν δύναται παρὰ νὰ πεισθῇ εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν τούτων δήμων ἢ τοὐλάχιστον νὰ λάβῃ τὸ μέτρον τῆς ἀποστολῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ μετὰ τὴν ἐκλογὴν παρουσιάζεται ἄλλο ζήτημα· παρουσιάσθη εἷς βουλευτὴς πρόσθετος περὶ τοῦ ὁποίου ἤλπιζον εἰς τὴν ἔκθεσιν νὰ εὕρω δικαιολογήσεις, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἀπήντησα οὐδεμίαν. Ἡ ἐπαρχία Γορτυνίας κατὰ τὸ 1865 ἀπέστειλε 5 βουλευτὰς, κατὰ τὰ 1868 ἀποστέλλει ἕξ· ἀλλὰ, κύριοι, διὰ νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν μεταβολὴν αὐτὴν, ἔπρεπε νὰ προσαχθῶσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ μᾶς πείσωσι περὶ τοῦ δικαίου τῆς προσθήκης ταύτης, ἀλλ’ οὐδὲν τούτων παρουσιάζεται· ἀνεζήτησα εἰς τὰ πρακτικὰ νὰ εὕρω τὰ στοιχεῖα ταῦτα, ἀλλὰ δὲν εὗρον ἀναφερόμενον παρὰ μίαν διαταγὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν, διὰ τῆς ὁποίας ἐλέγετο, ὅτι πρέπει ἡ Γορτυνία νὰ ἐκλέξῃ 6 βουλευτάς. Ἐὰν, κύριοι, ἀφεθῇ ἁπλῶς εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα τοῦ προσδιορίζειν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν, χωρὶς νὰ θελήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐξελέγξῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, τότε ὑπάρχει κίνδυνος, καὶ τὸν κίνδυνον τοῦτον τὸν ἀπέδειξα ἄλλοτε· διότι σᾶς εἶπον, ὅτι δύναται οὕτως ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ ἀλλοιώσῃ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Δὲν εὑρίσκω λοιπὸν κανὲν ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δικαιολογῆται ἡ προσθήκη τοῦ ἕκτου βουλευτοῦ. Ὅταν κατὰ τὸ 1865 διὰ πρώτην φορὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, τότε τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἔλαβε δύο βάσεις ἢ μᾶλλον μίαν βάσιν λογικὴν καὶ δικαίαν, βάσιν ἀμερόληπτον καὶ μεμακρυσμένην ἀπὸ παντὸς ἄλλου συμφέροντος. Τί εἶπε τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον στηριζόμενον ἐπὶ τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος ἔλαβεν ὡς βάσιν τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοτῶν; Τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἔλαβε δύω βάσεις, τὰ δημοτολόγια, ὅταν αὐτὰ συνταχθέντα πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτικοῦ νόμου παρίστανον ἀριθμὸν βουλευτῶν ἀνώτερον τῆς ἀπογραφῆς καὶ δεύτερον τὴν ἀπογραφὴν, ὅταν τὰ δημοτολόγια παρίστανον ἀριθμὸν κατώτερον αὐτῆς. Ἡ βάσις τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον εἶναι ὀρθὴ, λογικὴ, δικαία· ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τῆς πράξεως ἐκείνης, τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον καθιέρωσε τὸ δικαίωμα τῆς ἀποστολῆς τῶν βουλευτῶν ἀπὸ τὰς διαφόρους ἐπαρχίας. Ἀλλὰ σήμερον ποῖαι εἶναι αἱ βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται τὸ ὑπουργεῖον καὶ αὐξάνει τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν; ἐγένετο ἀπογραφή; ὄχι, κύριοι, διότι ἀπογραφὴ μόλις διετάχθη πρὸ ὀλίγου· εἶχεν ὑπ’ ὄψιν τὰ δημοτολόγια; ἀλλὰ οὐδὲ περὶ τούτου γίνεται λόγος. Πῶς λοιπὸν ηὔξησεν ὁ ἀριθμὸς εἰς διάστημα τριῶν ἐτῶν, ὥστε ἡ ἐπαρχία αὕτη νὰ δώσῃ ἕξ, ἐνῷ κατὰ τὸ 1865 ἡ Γορτυνία κατὰ τὸ δημοτολόγιον εἶχε δημότας 43,129, ἐνῷ ἡ ἐπαρχία Καλαβρύτων κατὰ τὸ 1865 εἶχε 43,318 δημότας, τουτέστιν 1200 περισσοτέρους; Διὰ ποῖον λόγον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Γορτυνίας διετάχθη ἡ προσθήκη, αἱ δὲ ἄλλαι ἐπαρχίαι διετήρησαν τὸν ἀριθμὸν, ὅστις προσδιωρίσθη κατὰ τὸ 1865. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι, δὲν δύνασθε νὰ ἀφήσητε ἓν δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, χωρὶς νὰ ζητήσητε τὸν λόγον τῆς πράξεώς της αὐτῆς, διότι δὲν παρουσιάζονται εἰς τὰ πρακτικὰ λόγοι τοιοῦτοι πρὸς δικαιολόγησιν τῆς πράξεως αὐτῆς· ἴσως δὲ λόγοι ἄλλοι ὑπηγόρευσαν τὴν προσθήκην αὐτὴν, ὄχι ὅμως λόγοι πηγάζοντες ἀπὸ τὸν νόμον, ἤτοι ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν δημοτῶν. Ὁ ἕκτος λοιπὸν βουλευτὴς τῆς Γορτυνίας δὲν δύναται νὰ γείνῃ δεκτὸς κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι δὲν παρουσιάζεται κανὲν ἐπίσημον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ὑπαγορεύει τὴν προσθήκην ἕκτου βουλευτοῦ. Ἀλλὰ, κύριοι, ἐκτὸς τοῦ ζητήματος τούτου τοῦ ἕκτου βουλευτοῦ, παρουσιάζεται ἄλλο τι παράδοξον ζήτημα, τὸ παράδοξον ζήτημα τοῦ προβιβασμοῦ τῶν βουλευτῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ταύτῃ· καὶ μὴ νομίσητε, κύριοι, ὅτι ὅ,τι λέγω εἶναι ἐφεύρεσις· ὑπάρχει ἐντὸς τῆς ἐκθέσεως. Ἐναντίον τῆς ἀνακηρύξεως κηρύττεται ἕκτος ἄλλος βουλευτὴς καὶ μεταβάλλεται ἡ τάξις ἡ ὡρισμένη ὑπὸ τοῦ συλλόγου τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν καθ’ ἣν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς κύριος Μαλλιαρόπουλος εἶναι πέμπτος, καὶ ἀναγινώσκεται εἰς τὴν ἔκθεσιν εἰς τὴν σελίδα 143, ὅτι εἶναι ἕκτος. Γίνεται μνεία, λέγει ἡ ἔκθεσις, ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Τρικολώνων παρατηρεῖ, ὅτι 50 σφαιρίδια ῥιφθέντα εἰς τὸ ὄχι τῆς κάλπης τοῦ κυρίου Πέτρου Δεληγιάννη πρέπει νὰ λογισθῶσιν ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ἑπομένως αὐτὸς εἶναι ὁ ἀκριβὴς ἀριθμὸς τῶν ψήφων, ὅστις ἀνήκει εἰς τὸν κύριον Δεληγιάννην. «Συνεπείᾳ τῶν ἐκτεθεισῶν σκέψεων, ἐξακολουθεῖ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, προτείνει τὴν παραδοχὴν ὡς νομίμων βουλευτῶν 1) Β. Νικολοπούλου, 2) Θεοδ. Κολοκοτρώνου, 3) Α. Καλπακίδου, 4) Γ. Πλαπούτα, 5) Π. Δεληγιάννη, 6) Ε. Μαλλιαροπούλου». Λοιπὸν, κύριοι, ἐγένετο ἕνας προβιβασμός. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ Τρικολώνων διὰ μιᾶς πράξεώς της καὶ μεταγενεστέρας ἀποφάσεως τὰ 50 σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν εἰς τὸ ὄχι, γνωματεύει νὰ μὴ τὰ ἀφαιρέσουν ἀπὸ τὸ Ναὶ κατὰ τὴν ῥητὴν διάταξιν τοῦ περὶ ἐκλογῆς νόμου. Ἡ δὲ ἰδική μας ἐπιτροπὴ διὰ τῆς τελευταίας παραγράφου τῆς ἐκθέσεώς της φαίνεται, ὅτι ἀσπάζεται αὐτὴν τὴν γνώμην· ἀποδεχόμενοι δὲ ταύτην προβιβάζομεν τὸν κ. Δεληγιάννην εἰς τὴν τάξιν τοῦ πέμπτου καὶ ὑποβιβάζομεν τὸν κ. Μαλλιαρόπουλον εἰς τὴν τάξιν τοῦ ἕκτου. Ἂν δεχθῆτε τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ παραδεχθῆτε τοιαῦτα πράγματα. Ἐδῶ δὲν κατασκευάζονται βουλευταὶ, ἀλλ’ ἐξελέγχεται ἡ νομιμότης αὐτῶν· κατασκευὴ βουλευτῶν δὲν ἠκούσθη ποτὲ νὰ γίνεται ἔν τινι βουλευτηρίῳ. Μοὶ φαίνεται δὲ παράδοξον, διότι εἰς ἄλλην ἐκλογὴν ἀμέσως ἑπομένην τῆς τῆς Σύρου ἡ ἐπιτροπή μας, ἐξ ἧς ἐξαιρῶ τὴν μειοψηφίαν, ἐνῷ βλέπετε, ὅτι ἐδῶ παραδέχεται τὴν γνώμην τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τῶν Τρικολώνων, ἀφοῦ ἔπαυσε αὕτη νὰ ὑπάρχῃ, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Σύρου ὡς πρὸς τὸ πρωτόκολλον τὸ μεταγενέστερον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐκηρύχθη τέταρτο, ὁ κ. Κανάρης, ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς σας, εὑρίσκει, ὅτι ἡ ἔνστασις αὕτη εἶναι ἰσχυρωτάτη, διότι λέγει μετὰ τὴν ἀνακήρυξιν τῶν ἐκλεχθέντων βουλευτῶν, ἡ κατὰ τὸ ἄρθρ. 58 τοῦ βουλευτικοῦ νόμου ἐπιτροπὴ ἀπεκδύεται πάσης ἐξουσίας καὶ πάσης ἐνεργείας ἐπὶ τῶν περαιωθεισῶν ἐργασιῶν τῆς ἐκλογῆς, ἑπομένως νέα μεταγενεστέρα πρᾶξις αὐτῆς εἶναι ἴση τῷ μηδενί. Ἐν ᾧ λοιπὸν εἰς τὴν ἐκλογὴν Σύρου ἀκυροῖ ὡς ἄκυρον τὴν πρᾶξιν, εἰς τὴν ἄλλην ἐκλογὴν ἀποδέχεται τὴν πρᾶξιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ὁ προβιβασμὸς τοῦ ἑνὸς καὶ ὁ ὑποβιβασμὸς τοῦ ἄλλου. Ἂν, κύριοι, ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τὸν ἕκτον ἢ ἂν δὲν τὸν παραδεχθῇ, κατὰ πᾶσαν περίπτωσιν δὲν δύνασθε νὰ στερήσητε τὸν κ. Μαλλιαρόπουλον τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν ἔλαβε τοῦ πέμπτου· ἕκτος δὲ θέλει γείνει ὁ κατόπιν, ἂν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τὸν ἕκτον· ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζομένη δύναται νὰ παραδεχθῇ τὸν ἕκτον βουλευτήν. Αὐτὰς τὰς ὀλίγας λέξεις εἶχον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος.

§9Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Καὶ πάλιν λαμβάνω τὸν λόγον προκαλούμενος ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος ἐντίμου βουλευτοῦ Καλαβρύτων. Δυσαρεστοῦμαι πολύ, ὅτι ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἐπλανήθη περὶ τὴν φύσιν τοῦ ζητήματος. Κατηγόρησε τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ μεροληψίᾳ, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπικυρόνει εἰς μίαν ἐκλογὴν δὲν τὸ παραδέχεται εἰς ἄλλην, καὶ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ἀνακόλουθος, ὅτι δὲν ἀκολουθεῖ ἕνα κανόνα, ὅτι δὲν ἀκολουθεῖ μίαν γραμμὴν καὶ ἑπομένως κακῶς εἰσάγει τὰς ἐκθέσεις της εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ πλάνη τοῦ ἐντίμου προλαλήσαντος βουλευτοῦ προέρχεται ἐκ τούτου, ὅτι τὰ ζητήματα τὰ πραγματικὰ τὰ θεωρεῖ ζητήματα θεωρητικὰ καὶ κοινοβουλευτικά. Ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς δὲν γίνεται λόγος οὐδέποτε περὶ θεωριῶν, ἀλλὰ μόνον περὶ τῆς ἐκτιμήσεως τῶν γεγονότων· πείθεται ἕκαστον μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ὅτι αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τῶν γεγονότων καὶ ἐκ τῆς ἀλληλουχίας τῶν γεγονότων πείθεται, ὅτι ἐδῶ ἐγένετο βία καὶ εἰς ἄλλην ἐκλογὴν δὲν ἐγένετο βία, ὅτι ἐκείνη ἡ βία εἰς μίαν ἐκλογὴν δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς μίαν ἀκύρωσιν, ἐνῷ ἡ αὐτὴ ἢ καὶ ἀνωτέρα δὲν εἶναι δυνατὸν ἀλλοῦ νὰ δώσῃ λόγον εἰς ἀκύρωσιν. Ὁ λόγος εἶναι προφανὴς, διότι ἕκαστος ἐκτιμᾷ τὰ γεγονότα κατὰ τὴν συνείδησίν του. Εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἐκλογὴν τῆς Γόρτυνος ἐδάρη, λέγει, ὁ κ. Ἀντωνόπουλος· εἶναι ἀληθὲς τὸ γεγονὸς, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ἀλλ’ ἆρά γε εἶναι καὶ τοιοῦτον, ὥστε νὰ πείσῃ τὴν ἐπιτροπὴν νὰ προτείνῃ τὴν ἀκύρωσιν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Ἆρα ἐπείσθη ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι δὲν ἔχει ἀφορμὴν πρὸς ἀκύρωσιν δὲν ἔπρεπε νὰ μὴ τὸ ἀναφέρῃ; Ὥστε κακῶς αἰτιᾶται τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι εἶναι συνοπτικὴ καὶ λακωνικὴ εἰς τὴν ἔκθεσίν της. Ἔχει τὰ πράγματα, καὶ πράγματα εἰσάγει ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν Βουλὴν, πράγματα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐμόρφωσε τὴν συνείδησίν της καὶ τὰ ὁποῖα φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ μορφώσουν καὶ τὴν συνείδησιν τῆς βουλῆς. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι ἁπλῆ γνώμη, μὴ νομίσητε ὅτι περιπλέκει τὴν συνείδησιν τῶν ἄλλων βουλευτῶν, διότι ἐδῶ γίνεται δευτέρα συζήτησις, καὶ ἀφοῦ τὸ ἐπικυρόνει ὁ κ. Ζαΐμης, ἄπειρα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔφερεν ἡ ἐπιτροπὴ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δύνανται νὰ φέρωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Εἰς ἄλλας ἐκλογὰς συνέβησαν μικρότερα καὶ ἔπρεπε ν’ ἀκυρωθῶσι καὶ δὲν ἔφερεν ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ἀκύρωσιν, ὁ λόγος εἶναι ὅτι ἀκολουθεῖ τὸν κανόνα τῆς ἐπιεικείας, διότι διακηρύττομεν δημοσίως ὅτι εἴκοσι ἐκλογαὶ ἔπρεπε ν’ ἀκυρωθῶσιν, καὶ ἔπρεπε ν’ ἀκυρωθῶσιν ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἐναντίαι τοῦ πνεύματος τοῦ ἔθνους, καὶ ὅμως εἶπεν ἡ ἐπιτροπὴ, μὲ ἐπιείκειαν ὀφείλω νὰ δικάσω τὰς ἐκλογὰς, πρέπει νὰ συγχωρήσω τὰ πταίσματα, νὰ παραβλέψω τὰ πλημμελήματα, νὰ τιμωρήσω τὰ κακουργήματα. Ἂν λειποτακτήσῃ ἓν τάγμα εἶναι ἄξιον θανάτου ὅλον, ἀλλ’ ἐν τούτοις δὲν εἶναι οὔτε φρόνιμον, οὔτε ἐπιεικὲς νὰ καταδικασθῇ ὅλον. Καὶ αὐτὴ ἡ ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ ἐπιτροπὴ, εἶναι ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν ὅλοι οἱ αἰῶνες. Συνέβη ἀνταρσία εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἀλλὰ μόνον οἱ ἀρχηγοὶ τιμωροῦνται, οἱ ἄλλοι ἀφίνονται, καὶ τὸ εὐαγγέλιον, ἂν θέλετε, πάλιν σᾶς λέγει, «Ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι». Αὐτὸς εἶναι ὁ κανὼν τὸν ὁποῖον ἠκολούθησεν ἡ ἐπιτροπὴ. Παραβλέπομεν τὰ πταίσματα καὶ τὰ πλημμελήματα διὰ νὰ ἀκυρώσωμεν τὰ κακουργήματα. Καὶ μὲ τὴν πρόοδον τοῦ καιροῦ καὶ τὴν βελτίωσιν τῶν ἰδεῶν εἰς τὴν ἑπομένην τετραετίαν ἢ δὲν θὰ συμβῶσι παρανομίαι, ἢ δὲν θὰ συμβῶσι τοὐλάχιστον τόσαι, ὅσαι συνέβησαν τώρα καὶ ὅσαι συνέβησαν εἰς τὴν παρελθοῦσαν περίοδον, καὶ ἂν συμβῶσι περισσότερα, αὐστηροτέρα θέλει φανῆ ἡ μέλλουσα Βουλή. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τὸ πραγματικὸν τοῦ Ἀντωνοπούλου. Ἂν πείθεται ἡ Βουλὴ ὅτι εἶναι λόγος ἀκυρώσεως, ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς οὐδὲν κωλύει τὴν Βουλὴν νὰ τὴν ἀκυρώσῃ. Δὲν εἶναι σατραπικὴ ἡ ἐπιτροπὴ, ὥστε ὅ,τι εἰσάγει ἐκεῖνο ν’ ἀπαιτῇ καὶ νὰ ἐπικυροῦται, ἂν ὑπῆρχε τῳόντι σατραπικὴ, ἂν ὑπῆρχε τῳόντι δικτατορικὴ (μ’ ἐννοεῖτε διατὶ τὸ λέγω αὐτὸ) δὲν ἠθέλατε εἶσθε ἐδῶ διὰ νὰ ἀντιτείνετε εἰς τοὺς λόγους της, ἀλλ’ ὑπάρχει ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία διὰ τὴν μετριοπάθειάν της ἀφίνει ἐποχὴν (γέλως) διὰ τοῦτο εἶσθ’ ἐδῶ· καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὄχι μόνον ἡ ἐπιείκειά της, ἀλλ’ ἀκόμη παρατηρεῖτε καὶ τὴν διχογνωμίαν, ἡ ὁποία παρατηρεῖται εἰς τὰ μέλη αὐτῆς. Ἄλλοτε ἂν ἠθέλετε ἐκφύγει ἀπὸ τὸν τζουμπὲ, ἠθέλετε πέσει εἰς τὴν ζελάδα καὶ δὲν ἐγλύτωνε κανεὶς (γέλως). Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα τοῦ προσθέτου βουλευτοῦ. Ἀφίνω καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ἐντίμους βουλευτὰς, μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ ἐκθέσωσι τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἀπεφασίσαμεν οὕτως· ὡς πρόεδρος ὅμως ὀφείλω ἐγὼ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν καὶ περισσότερον τὴν μειοψηφίαν, τὴν λεγομένην ἀντιπολίτευσιν, ποία ἀρχὴ φρονιμωτάτη καὶ δικαία ὡδήγησε τὴν ἐπιτροπὴν εἰς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Εἴχομεν προσθέτους βουλευτὰς εἶναι ἀληθές· ἀλλ’ εἴχομεν δύο εἰδῶν προσθέτους βουλευτὰς, βουλευτὰς προσθέτους, οἱ ὁποῖοι ἐξελέχθησαν κατόπιν προγράμματος τοῦ ὑπουργείου, καὶ βουλευτὰς προσθέτους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξελέχθησαν μὲ πρόγραμμα ὑπουργείου. Ἰδοὺ ἀμέσως διῃρημένη ἡ δικτατορικὴ καὶ σατραπικὴ ἐπιτροπή. Ἠθέλησαν οἱ μὲν νὰ ἀποφανθῶμεν ἐναντίον τῶν προσθέτων βουλευτῶν ἀπολύτως, οἱ δὲ ν’ ἀποφανθῶμεν ὑπὲρ τῶν προσθέτων βουλευτῶν τῶν ἐκλεχθέντων κατόπιν προγράμματος τῆς κυβερνήσεως, οἱ δὲ νὰ παραδεχθῶμεν καὶ ἐκείνους, οἵτινες ἐξελέχθησαν ἄνευ προγράμματος· καὶ οἱ τρεῖς εἶχον ἱκανοὺς λόγους. Εἶναι περιττὸν ν’ ἀναφέρω τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἕκαστον κόμμα καὶ ἑκάστη γνώμη εἶχεν ὑπὲρ ἑαυτῆς, σᾶς λέγω ὅμως τοῦτο ὅτι ὑπερίσχυσεν ἡ γνώμη αὐτὴ, τουτέστι ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν ἀποστολήν μας, νὰ ἴδωμεν ποίαν ἐντολὴν μᾶς ἔδωκεν ἡ Βουλὴ καὶ κατ’ αὐτὴν ν’ ἀποφανθῶμεν. Ἡ ἐντολὴ τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ποία εἶναι; Ἡ ἐντολὴ τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἦτο ν’ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς. Λοιπὸν δὲν ἠδυνάμεθα ἡμεῖς οὐδὲ νὰ ἐπαινέσωμεν οὐδὲ νὰ κατηγορήσωμεν τὴν κυβέρνησιν, ἂν ἐξέδοτο τοιαῦτα προγράμματα, οὐδὲ ν’ ἀποφανθῶμεν ἂν ὅσοι βουλευταὶ ἐξελέχθησαν ὑπεράριθμοι ἢ πρόσθετοι αὐτοὶ πρέπει νὰ ἐξέλθωσι τοῦ βουλευτηρίου. Καὶ εἴπομεν ἐδῶ ἔχομεν νὰ ἐξελέγξωμεν ἐκλογὰς, αὗται αἱ ἐκλογαὶ ἐγένοντο νομίμως, ναὶ ἢ ὄχι; τὸ δὲ ζήτημα τῶν προσθέτων βουλευτῶν νὰ τὸ ἀφήσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία νὰ ἀποφασίσῃ ἀνεξαρτήτως, ἢ τοῦ Κανάρη, ἢ τοῦ ἑνός, ἢ τοῦ ἄλλου. Τώρα λοιπὸν πρέπει νὰ ἐννοήσητε μὲ ποίαν ἀπάθειαν προσηνέχθη ἡ ἐπιτροπὴ ὡς πρὸς τοὺς προσθέτους. Ἀμφιβάλλω, ἂν ἄλλη ἐπιτροπὴ, εὑρισκομένη εἰς τὰς περιστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθημεν ἡμεῖς, ἠδύνατο νὰ μένῃ ἐπὶ τοῦ δικαίου καὶ τῆς πολιτικῆς ἀπαθείας (γέλως)· ἀλλ’ ὁ πρόεδρος τὴν ἐβάστα καὶ τῆς εἶπεν, ἐδῶ εἶναι ὁ κύκλος σου, μὴ ἐξέρχεσαι καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία· ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ κατασκευάσῃ βουλευτὰς ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου ἢ ὄχι, εἶναι ἄλλος λόγος. Ἀπόδειξις τῶν λεγομένων ἡ ἔκθεσίς μας. Κατὰ δυστυχίαν αὐτὴ ἡ ἔκθεσις ἐτυπώθη ἀκολούθως, καὶ ὁ ἔντιμος προλαλήσας, φαίνεται, δὲν διῆλθε ὅλας τὰς ἐκθέσεις, καὶ διὰ τοῦτο κατηγόρησε τὴν ἐπιτροπήν. Ἐσυζητήθη ἐνώπιον τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἡ ἐκλογὴ τῆς Φθιώτιδος, ὅπου καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει πρόσθετος βουλευτής. Ἰδοὺ τί ἀπαντᾶται εἰς τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν· «ὁ κύριος Β. Σχινᾶς δι’ ἐνστάσεώς του, ἐπιδοθείσης πρὸς τὸν Νομάρχην Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος κατὰ τὴν 30 Μαρτίου ε. ε. ὡς καὶ πολλοὶ κάτοικοι τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, διὰ τριῶν ἐνστάσεών των, ἐζήτησαν νὰ γείνῃ δεκτὸς ἐν τῇ Βουλῇ καὶ πέμπτος βουλευτὴς τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, διότι ὁ πληθυσμὸς τῶν ἐν αὐτῇ οἰκούντων ὑπερβαίνει τὰς τεσσαράκοντα χιλιάδας ψυχῶν, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ δέκα ἀποδεικτικῶν τῶν δημάρχων τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, ἅτινα καὶ συνυπέβαλον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα τοῦτο δέον ν’ ἀφεθῇ ἵνα λυθῇ ἐν τῇ Βουλῇ κατ’ ἀρχὴν, ἡ ἐπιτροπὴ ἀπέχει νὰ γνωμοδοτήσῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος.» Νομίζω ὅτι δι’ αὐτοῦ ἱκανοποιεῖται πληρέστατα ἥ τε Βουλὴ καὶ ὁ προλαλήσας, ὅστις βέβαια περιέπεσεν εἰς λάθος. Μεταβαίνω εἰς τὸ τρίτον ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ προλαλήσας εἶπεν ἄλλο παράδοξον πρᾶγμα, ἀπαντῶ προβιβασμὸν καὶ ὑποβιβασμὸν ἐκλεχθέντων βουλευτῶν· αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι δικτατορικὴ, αὐτὴ εἶναι σατραπικὴ, αὐτὴ ὕψωσεν, αὐτὴ κατεβίβασε βουλευτάς· τί εἶναι αὐτά; καὶ πόθεν ἔλαβε τὸ ἐνδόσιμον νὰ κατηγορήσῃ τὴν ἐπιτροπὴν ὁ ἔντιμος κύριος Ζαΐμης; διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἀνέφερε τὴν γνώμην μιᾶς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι πεντήκοντα σφαιρίδια ἀνήκουσιν εἰς τὸν Δεληγιάννην καὶ πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ὄχι καὶ ὄχι ἀπὸ τὸ ναί; Καὶ ἄλλοι βουλευταὶ ἐνδέχεται νὰ λάβωσι τὸν λόγον καὶ νὰ μᾶς ἐξελέγξωσι τὸ τοιοῦτον. Ἀλλ’ ἐγὼ ὀφείλω ν’ ἀντιταχθῶ κατὰ τοῦ κ. Ζαΐμη, διότι ἐμέμφθη τὴν ἐπιτροπὴν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Γόρτυνος δὲν τὸ ἐτήρησεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Σύρου. Ἡμεῖς δὲν λέγομεν, ὅτι ἅμα παύσωσιν αἱ ἐπιτροπαὶ δύνανται εἰς τὴν μίαν ἐκλογὴν νὰ ἐνεργῶσι καὶ εἰς τὴν ἄλλην δὲν δύνανται νὰ ἐνεργῶσιν· ἡμεῖς ἀνεφέραμεν μίαν πρᾶξιν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Γόρτυνος, ἀλλ’ ὄχι, ὅτι ἡ μὲν ἐπιτροπὴ τῆς Γόρτυνος δύναται νὰ ἐνεργήσῃ, ἡ δὲ τῆς Σύρου δὲν δύναται. Ἐφαντάσθη ὁ κ. Ζαΐμης ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐξάγεται ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἑπομένως εἶναι ὅλως διόλου ἄτοπον ν’ ἀπαντήσωμεν ἀφοῦ τοιοῦτόν τι δὲν ἐκφράζομεν (θόρυβος). Περὶ τοῦ προβιβασμοῦ ἰδοὺ τί εἶναι. Δὲν ἐθεωρήσαμεν ἡμεῖς, ὅ,τι λέγει ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Τρικολώνων ὡς πρᾶξιν ἔχουσαν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς ἀποφάσεώς μας, ἀλλ’ ὡς γεγονὸς, ὡς μαρτυρίαν ἀνθρώπου τρίτου. Ἂν εἰς τὴν κατ’ ἀντιμωλίαν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς ἤρχοντο 3–4–5 ἄνθρωποι νὰ εἴπουν τὰ 50 σφαιρίδια γνωρίζομεν ἐν πάσῃ συνειδήσει, ὅτι ἐῤῥίφθησαν ἀπὸ ἐχθροὺς τοῦ κ. Δεληγιάννη εἰς τὸ ὄχι, θὰ τοὺς ἐπιστεύατε ναὶ ἢ ὄχι;

§10ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§11Γ. Τ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Σεῖς ὄχι, ἡμεῖς ναί· ὅστις θέλει τὸ πιστεύει ὡς γεγονὸς, ὅστις θέλει δὲν τὸ πιστεύει· ἀλλὰ δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ζαΐμης νὰ λέγῃ, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἠκολουθήσαμεν τὸν κανόνα, νὰ εἴπῃ, ὅτι εἰς τοιαύτην ἀμάθειαν περιέπεσεν ἡ ἐπιτροπὴ, ὥστε νὰ μὴ γνωρίζῃ τὸν νόμον. Τοιαύτη ἠλιθιότης εἰς ἄλλους ἀπαντᾶται, ὄχι ποτὲ εἰς τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς (γέλως). Διατί λοιπὸν ἡμεῖς τὰ ἀφαιρέσαμεν ἀπὸ τὸ ὄχι; ὄχι ποτὲ, διότι ἐλησμονήσαμεν τί διατάττει ὁ νόμος, ἀλλ’ εἴχομεν τὸν λόγον μας. Διατάττει ὁ νόμος τοῦτο· διότι ὁ νομοθέτης ἐνόμισεν, ὅτι φίλος τις θέλων νὰ ὠφελήσῃ, ὑπάγει καὶ ῥίπτει εἰς τὸ ναὶ τὰ σφαιρίδια αὐτά· ἑπομένως ἀπ’ ἐκεῖ πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσιν· ἀλλ’ ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι καὶ ἕνας ἐχθρὸς δύναται νὰ ὑπάγῃ νὰ τὰ ῥίψῃ εἰς τὸ ὄχι.

§12ΚΕΧΑΓΙΑΣ. .................. (θόρυβος).

§13Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Οἱ δικασταὶ δὲν λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐλλείψεις τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἡμεῖς ὡς νομοθέται πρέπει ν’ ἀποφεύγωμεν τοὺς τοιούτους νόμους. Τοιούτου ὄντος τοῦ νόμου, ὅτι τὰ πλεονάζοντα ἀφαιροῦνται ἀπὸ τοῦ ναὶ καὶ ὄχι ἀπὸ τοῦ ὄχι, ἆράγε ἀπεφάσισεν ὁ νόμος τὰ πράγματα καὶ ἔδωκεν ἀμνηστείαν εἰς τὰ ἐγκλήματα; αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ζητῶ συγγνώμην, ἀλλὰ δὲν διέλαθε τὸν νοῦν κανενὸς ἀπὸ ἡμᾶς. Εἶναι ἀδύνατον, εἴπομεν, ὁ νομοθέτης νὰ εἴπῃ ποτὲ, ὅτι τὸ σφαιρίδιον τὸ ῥιπτόμενον ἀπὸ τὸ ναὶ εἰς τὸ ὄχι πρέπει νὰ ἀφαιρῆται ὡς πλεονάζον ἀπὸ τὸ ναί. Ὄχι μόνον εἶναι βλασφημία ἡ τοιαύτη γνώμη, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄνισον, τὸ ὁποῖον εἶναι τρὶς χειρότερον, διότι τὸ ἔγκλημα εἶναι μοναδικὸν, ἀλλ’ ἡ ἀνισότης εἶναι μήτηρ τῶν ἐγκλημάτων. Ἑπομένως ἂν συλλαμβάνεται ἄνθρωπος ῥίπτων 100 σφαιρίδια διὰ μιᾶς εἰς τὸ ὄχι, αὐτὰ τὰ 100 σφαιρίδια τὰ πλεονάζοντα δὲν πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ναὶ ἀλλ’ ἀπὸ τὸ ὄχι, ἐπειδὴ συνελήφθη τὸ ἔγκλημα δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ναί. Ἐνδέχεται ν’ ἀπορήσητε, καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ναὶ, ἅμα συγχωνεύονται αὐτὰ ἐκεῖ μέσα; Ἀδιάφορον, ἀρκεῖ ὅτι ἐδόθη τοιαύτη περίπτωσις, καὶ ἡ περίπτωσις εἶναι αὐτή. Ἅμα ἀρξαμένης τῆς ψηφοφορίας ἐπῆλθεν ἕνας νὰ ψηφίσῃ καὶ ἐπειδὴ συῤῥοὴ λαοῦ ἐκεῖ δὲν ὑπῆρχεν, οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐπρόσεχον, ἕνας καλὸς φίλος ἔῤῥιψε δέκα σφαιρίδια εἰς τὸ ὄχι τοῦ Πέτρου, ἠκούσθη ὁ κρότος, ἐγένετο ἔνστασις καὶ ἡ ἐπιτροπὴ εὑρίσκει ἀνοίξασα τὴν κάλπην 10 σφαιρίδια εἰς τὸ ὄχι καὶ κανὲν εἰς τὸ ναί. Αὐτὰ τὰ σφαιρίδια ἔπρεπε νὰ περιμείνῃ νὰ τελειώσῃ ἡ ψηφοφορία νὰ πέσουν ἄλλαι 10 ψῆφοι εἰς τὸ ναὶ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὸ ναὶ τὰς 10 ψήφους αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἀμερολήπτως καὶ νομίμως; Βλέπετε λοιπὸν πῶς σχολιάζομεν τὴν διάταξιν τοῦ νόμου περὶ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν πλεοναζόντων σφαιριδίων ἀπὸ τὸ ναί.— Ζήτημα τώρα πραγματικὸν, πείθεσθε, ὅτι τὰ 50 σφαιρίδια ἐκεῖνα δὲν ἦσαν ἀποτέλεσμα ἐγκλήματος;

§14ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§15Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Σᾶς συγχαίρω, ἐντίμως σᾶς τὸ λέγω (γέλως)· ἀλλὰ καὶ σεῖς νὰ μᾶς συγχαίρεσθε, διότι δὲν πειθόμεθα, διότι ἡ πεποίθησίς μας εἶναι, ὅτι τὰ 50 σφαιρίδια ἐδόθησαν εἰς τὸ ὄχι ἀπὸ κακοῦργον χεῖρα. Ἐπομένως ποῦ ὑπάρχει ἀνακολουθία τῆς ἐπιτροπῆς; Ὥστε, ὅταν τις ἀναφέρῃ τὸ ὄνομα τῆς ἐπιτροπῆς, πρέπει νὰ τὸ ἀναφέρῃ μετὰ σεβασμοῦ καὶ φόβου.

§16ΤΙΝΕΣ. Ὤ, ὤ, ὤ, (θόρυβος).

§17ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλοῦμεν νὰ μᾶς εἰπῆτε πῶς ἐπείσθητε ὑμεῖς καὶ τότε ἠμποροῦμεν νὰ πεισθῶμεν καὶ ἡμεῖς.

§18Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἐχρηματίσατε δικαστὴς πλημμελειοδικείου μετὰ 4 ἄλλων;

§19ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§20ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Πάντοτε αἱ ἀποφάσεις τῶν πλημμελειοδικῶν εἶναι ὁμόψηφοι;

§21ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰπέτε μοι, διατί ἐπείσθητε ὑμεῖς;

§22ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ, διατί ἐπείσθητε ὑμεῖς; (γέλως)· ἐπείσθημεν, διότι ἐπείσθημεν· ἐπείσθητε, διότι ἐπείσθητε (γέλως). Μὲ ζητεῖτε διὰ τί ἐπείσθην, ἐγὼ τὸ ἀντιστρέφω, εἰπέτε μοι σεῖς διατί ἐπείσθητε.

§23ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ πεισθῶ ἀπὸ σᾶς.

§24ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Μὰ εἴθε νὰ ἠμποροῦσα νὰ καταιβάσω τὸ Ἅγιον πνεῦμα διὰ νὰ ἔμβῃ εἰς τὴν κεφαλήν σου καὶ νὰ πεισθῇς (γέλως). Εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον ὑπάρχουσι 5 δικασταὶ δικάζουν 1. κατηγορούμενον, ὁ ἕνας λέγει εἶναι ἔνοχος, ὁ ἄλλος λέγει εἶναι ἀθῶος....

§25ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἆ, λοιπὸν, διότι ἔτσι θέλετε!

§26ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Διότι θέλετε σεῖς ἔτσι (γέλως). Δὲν καταλαμβάνατε, ὅτι ὅλα τὰ ζητήματα ἀντιστρέφονται; Σᾶς εἴπομεν, ὅτι ἂν ἡ Βουλὴ πεισθῇ, ὅτι αὐτὰ τὰ 50 σφαιρίδια δὲν εἶναι τοῦ Δεληγιάννη, ἂς τὸν βάλῃ 6ον. ἀλλὰ θέλετε ἡμεῖς νὰ τὸν βάλωμεν; βάλετέ τον σεῖς.—Αὐτὰ εἶναι τὰ ζητήματα καὶ τὰ νομικὰ καὶ τὰ πραγματικά. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει διασαφήσεις περισσοτέρας, ἂν ὅμως θέλῃ, νομίζω, ὅτι 30 βουλευταὶ εἶναι ἕτοιμοι νὰ σᾶς ἱκανοποιήσουν.

§27ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ μάθητε ἀπὸ ἐμὲ ἂν ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος ᾖναι νόμιμος ἢ μή· πολὺ πρὶν ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία, πολὺ πρὶν ἢ ἐπέλθῃ ὁ χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον ἕκαστος τῶν ἐκλογέων ἤθελε προσέλθει ἐλευθέρως εἰς τὴν κάλπην, εἰς τὸ ταμεῖον τῶν πεποιθήσεών του, διὰ νὰ ἐξασκήσῃ τὸ τιμαλφέστατον τῶν δικαιωμάτων του, ἠκούσθη ἡ φωνὴ τῆς παρανομίας ἀπὸ τὸ ἓν ἄκρον μέχρι τοῦ ἑτέρου καὶ εἶχε διασχίσῃ ὅλας τὰς ἐπαρχίας, ὅλους τοὺς δήμους καὶ ὅλα τὰ χωρία τοῦ Κράτους. Ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος εἶναι παράνομος καὶ ἄκυρος, διότι ἐνηργήθη ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας, τῆς παρανομίας καὶ τῆς βανδαλικωτέρας ἐπεμβάσεως. Εὐχαριστῶ τὸν τελευταῖον καταβάντα τοῦ βήματος, διότι μὲ ὅλην τὴν παῤῥησίαν καὶ εἰλικρίνειαν ἐβεβαίωσεν ὅτι σήμερον τὰ πράγματα δὲν ἐξετάζονται μὲ τὸν πῆχυν τῆς νομιμότητος, ἀλλὰ μὲ τὸν τῆς πολιτικῆς.

§28ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν τὸ εἶπα.

§29ΖΑΙΜΗΣ. Εἴπατε νὰ δεκατισθῇ ἡ Βουλή.

§30ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Τὰ κακουργήματα.

§31ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σᾶς ἀνέφερε ῥητῶς, ὅτι ὁσάκις ἕν τάγμα ἀποστατήσῃ, τότε ὁλόκληρον δὲν καταδικάζεται εἰς τὸν θάνατον ἢ εἰς τὸν τουφεκισμόν, ἀλλὰ μόνον τινὲς, καὶ ἀλλοίμονον εἰς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἤθελε πέσει ὁ λαχνός. Ἂν, λέγει, ἡ ἐπιτροπὴ ἐδείκνυε τὴν πρέπουσαν αὐστηρότητα, ὅλοι ἐσεῖς ἠθέλατε ἐξέλθει ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, εἰς τὴν ὁποίαν κάθησθε, διότι δὲν ἀσπάζεσθε τὰς ἰδέας καὶ τὴν πολιτικὴν τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς.

§32ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές.

§33ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος εἶναι παράνομος, καὶ λυποῦμαι, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταγγείλω τὰς παρανομίας ἐνώπιόν σας καὶ ἐνώπιον τοῦ ἔθνους. Λυποῦμαι πολὺ, διότι μεταξὺ τῶν ἐπιτυχόντων βουλευτῶν ὑπάρχει τις λίαν στενὸς ἀτομικὸς καὶ πολιτικὸς φίλος μου, ἐνῷ εἰς τὸ μέρος τῶν ἀποτυχόντων οὐδεὶς εἶναι φίλος μου πολιτικὸς, ἀπεναντίας μάλιστα ἂν ἐξετάσητε τὰ προηγούμενα θέλετε εὕρει, ὅτι πάντοτε εὑρέθη ἀπέναντι τῆς πολιτικῆς τῶν ἀποτυχόντων· τὸ καθῆκόν μου ὅμως ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ ἔθνους μοὶ ἐπιβάλλει σήμερον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπερασπίσω τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος σᾶς προσκαλεῖ ἐν ὀνόματι τῆς πατρίδος νὰ τὸν ὑπερασπισθῆτε πανταχόθεν σφαγιαζόμενον· εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γόρτυνος ὑπῆρχε, κύριοι, διπλοῦν τὸ συμφέρον, τὸ συμφέρον πρῶτον τῆς ἐπιτυχίας προσφιλῶν προσώπων εἰς τὴν κυβέρνησιν, τὸ συμφέρον δεύτερον τῆς ἀποτυχίας ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ κατέχῃ σπουδαίαν θέσιν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς σκηνῆς. Τὰ δύω ταῦτα συμφέροντα ἐπροκάλεσαν σπουδαίως τὴν μέριμναν καὶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε ν’ ἐξέλθῃ ἀποτέλεσμα ὁποῖον σήμερον σᾶς παρουσιάζεται· καὶ λοιπὸν ἐτοποθετήθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἤθελον συντελέσει εἰς τὸ νὰ ὑπηρετήσωσι τὰ προσφιλῆ πρόσωπα τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν ἔλαβον χώραν τὰ σκανδαλωδέστερα πράγματα, καὶ δὲν ἔρχομαι ἐγὼ νὰ καταγγείλω τὰ παράνομα ταῦτα πράγματα, τὰ ἔκνομα, τὰ βίαια, ἔρχεται ἕνας νέος εὐγενὴς, νέος πράγματι φιλελεύθερος, ὁ κύριος Ἔσλεν δι’ ἐπισήμου ἐκθέσεως καὶ δικαστὴς καὶ τὰ καταγγέλλει εἰς τὴν ἐξουσίαν. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἄλλην μίαν φορὰν τὴν ἔκθεσίν του, διότι ὁ κ. Ζαΐμης μὲ ἐπρόλαβε καὶ σᾶς ἀνέγνωσε ταύτην· διὰ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅμως κάτι τι, ἤθελον σᾶς παρακαλέσει νὰ μοὶ χαρίσητε τὴν ὑπομονήν σας διὰ νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὁλόκληρον τὸ ἔγγραφον (ἀναγινώσκει τὸ ἔγγραφον). Ἀριθ. 198. Πρὸς τὸν παρὰ πλημμελειοδίκαις ἐνταῦθα κ. Εἰσαγγελέα. Μεταβὰς δυνάμει ἐγγράφου ὑμῶν διαταγῆς εἰς τὴν ἕδραν τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος καὶ μείνας καθ’ ὅλον σχεδὸν τὸ διάστημα τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, ἔρχομαι σήμερον ἐπανελθὼν εἰς Τρίπολιν νὰ δώσω ὑμῖν τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας, περὶ τῶν ἐν Δημητσάνῃ καὶ ἀλλαχοῦ τῆς ἐπαρχίας λαβόντων χώραν ἀνομημάτων. Τὴν πρωΐαν τῆς 20 ε. ε. μηνὸς μὲ εἰδοποίησεν ὁ κ. ἔπαρχος, ὅτι ὑποψίαι ὑπάρχουσιν ἐν Ἐλευσῖνι καὶ ἐν τῷ δήμῳ Τροπαίων περὶ διαταράξεως τῆς ἡσυχίας, διότι ἐν τοῖς δήμοις ἐκείνοις ἡ μερὶς τοῦ Θ. Δηληγιάννη ἰσχυροτέρα οὖσα ἐπρόκειτο νὰ ἀποκλείσῃ τοὺς ἀντιπάλους της. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ὑπῆρχεν εἰσέτι τετελεσμένον ἔγκλημα, ὑποψίαι δὲ ὑπῆρχον καθ’ ὃ ἤξευρον καὶ εἰς ἄλλα μέρη, δὲν ἔκρινα φρόνιμον νὰ ἀπέλθω εἰς Ἐλευσῖνα ἀπέχουσαν 12 περίπου ὥρας τῆς Δημητσάνης, χωρὶς νὰ εἰδοποιήσω ὑμᾶς, νὰ παραστήσω ὑμῖν τὴν ἀνάγκην (διότι οὕτω μὲ ἐπληροφόρει ὁ ἔπαρχος) ἀποστολῆς καὶ ἑτέρου ἀνακριτοῦ, καὶ νὰ ζητήσω νεωτέρας ὑμῶν διαταγάς. Μετὰ μεσημβρίαν τῆς αὐτῆς ἡμέρας εἰδοποιηθεὶς, ὅτι ἐν Λαγκαδίοις ἡ μερὶς τοῦ Μαλλιαροπούλου, ὑποψηφίου βουλευτοῦ, εἰσέβαλε διὰ τῆς βίας εἰς τὰς οἰκίας τῆς χήρας Δηλιγιάννη κειμένας παρὰ τῇ θέσει τῆς ψηφοφορίας, ἐξέβαλεν αὐτῶν τοὺς κατοίκους καὶ αὐτὴν τὴν οἰκοκυρὰν καὶ ἐπήνεγκον βλάβας εἰς τὰς οἰκίας, χαλάσαντες ἰδίως μίαν ὀροφὴν, ἐζήτησα νὰ μεταβῶ ἐκεῖ, τοῦ μέρους μὴ ἀπέχοντος παρὰ τρεῖς μόνον ὥρας διὰ νὰ προλάβω ἀπευκταίας σκηνὰς, νὰ συλλάβω ἐν ἀνάγκῃ τοὺς ἐγκληματήσαντας· ἐζήτησα παρὰ τοῦ ἀστυνόμου νὰ εὕρῃ δύω ἵππους, καὶ παρεκάλεσα δι’ ἐγγράφου μου τὸν κ. ὑπομοίραρχον νὰ μοὶ παραχωρήσῃ τὴν ἀναγκαίαν στρατιωτικὴν δύναμιν· ὁ κ. ἀστυνόμος, εἰς τὴν μερίδα τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων ἀνήκων, μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι ἵπποι ἢ ἡμίονοι δὲν εὑρίσκοντο, ὅτι ὅμως ἤθελε φροντίσει· ἀλλ’ ἀντὶ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπόσχεσίν του ταύτην ἀνήγγειλε φαίνεται τὴν ἀπόφασίν μου εἰς τὸν κ. ἔπαρχον, φανερὰ μεροληπτοῦντα ὑπὲρ τῆς κυβερνητικῆς μερίδος, καὶ μετὰ μίαν μόλις ὥραν λαμβάνω ἔγγραφον αὐτοῦ τοῦ ἐπάρχου αὐθαδέστατον, δι’ οὗ μὲ προσεκάλει κατηγορηματικῶς ν’ ἀπέλθω πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν εἰς Ἐλευσῖνα, λαβὼν οὕτως τὸ πρόσωπον ἀνωτέρου. Εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἔδωκα, ὡς ἐννοεῖτε, κ. εἰσαγγελεῦ, τὴν δέουσαν ἀπάντησιν, καὶ ἔμεινα περιμένων τὰς διαταγάς σας, καὶ βλέπων, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας μοῦ ἔθετον πᾶν ἐμπόδιον εἰς τὴν μὴ συμφέρουσαν τοῖς φίλοις αὐτοῖς ἐκλήρωσιν τοῦ καθήκοντός μου ἐν Δημητσάνῃ. Τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἔλαβα καὶ ἄλλην ἐκ Λαγκαδίων καταγγελίαν, ὑπογεγραμμένην ἀπὸ πεντήκοντα ἐννέα ὑπογραφὰς καὶ λέγουσαν ὅσα καὶ ἀνωτέρω περὶ τῶν ἐν Λαγκαδίοις εἶπον, ἐζήτησα παρὰ τοῦ ὑπομοιράρχου καὶ πάλιν στρατιωτικὴν δύναμιν δὲν μοὶ παρεχώρησεν εἰμὴ ἕνα μόνον χωροφύλακα, ὑποσχεθεὶς, ὅτι ἂν μείνω ὡς αὔριον ἤθελε μοὶ παραχωρήσει ὅσους ἐχρειαζόμην ἄνδρας· ἐπερίμενα, καὶ δι’ ἐγγράφου μου πάλιν τὸν παρεκάλεσα νὰ μὲ εἰδοποιήσῃ πρὶν ἢ στείλῃ τὰς ἐκθέσεις του εἰς τὴν μοιραρχίαν, ἵνα διὰ τοῦ αὐτοῦ χωροφύλακος στείλω καὶ τὴν πρὸς ὑμᾶς ἔκθεσίν μου, οὔτε ἀπαντήσεως ἔτυχον. Τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης ἡμέρας ἔλαβα καὶ ἄλλην καταγγελίαν τοῦ Θ. Δηληγιάννη διὰ τὰ γεγονότα τῶν Λαγκαδίων, ἔλαβα ὅμως ἐν αὐτῇ τὴν διαταγήν σας νὰ μεταβῶ εἰς Ἐλευσῖνα καὶ διὰ ζώσης ἄλλην ἢ ἀπειλὴν, ἢ ὕβριν, ὅπως θέλετε, τοῦ κ. ἐπάρχου διὰ τοῦ κλητῆρός μου νὰ φύγω νύκτα διὰ τὴν Τρίπολιν καὶ ἀπὸ ἐκεῖ διὰ τὰς Ἀθήνας. Εἰς τὸ διάστημα τῆς αὐτῆς ἡμέρας μὲ ἐπεσκέφθη κομματάρχης τις τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων, ἴσως καὶ παρ’ αὐτοῦ σταλεὶς τοῦ ἐπάρχου· οὗτος μὲ συνεβούλευσε νὰ προσπέσω εἰς τὸν ἔπαρχον, καὶ νὰ συμφωνήσω μετ’ αὐτοῦ, ὅπως ἐσμὲν σύμφωνοι εἰς τὰς ἐκθέσεις μας. Ὁ κομματάρχης οὗτος κ. διγενόπουλος ὀνόματι μὲ ἠπείλει μὲ τὴν ἀνάκλησίν μου καὶ μὲ παῦσιν, λέγων μοι ἐν ταὐτῷ, φιλικῶς ὑπὲρ ἐμοῦ πάντοτε φροντίζων, ὅτι ὁ κόσμος τῶν μερῶν ἐκείνων εἶναι κακὸς, καὶ ὅτι δὲν τὸ ἔχει διὰ τίποτε νὰ φονεύσῃ καὶ ἄνθρωπον. Τὴν ἑσπέραν τῆς αὐτῆς ἡμέρας ἔφθασε καὶ ὁ ἐν Δημητσάνῃ ἀντικαταστάτης μου κ. Πετρουτσόπουλος, καὶ ὁ στρατὸς ἐκ 30 ὡς ἔγγιστα συγκείμενος ἀνδρῶν. Ἐζήτησα τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης διὰ νέου πρὸς τὸν ὑπομοίραρχον ἐγγράφου μου νὰ μοῦ δοθῶσι σύμφωνα πρὸς τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ ὑπομοιράρχου ἓξ ἄνδρες ἵνα μεταβῶ εἰς τοὺς δήμους Τροπαίων καὶ Ἐλευσῖνος· ὁ κ. ὑπομοίραρχος οὔτε κἂν μοὶ ἀπήντησεν, ἀλλὰ μόνον προφορικῶς εἰς τὸν κ. Πετρουτσόπουλον ζητήσαντα καὶ αὐτὸν δύναμιν εἶπεν, ὅτι διέθεσεν ὅλους τοὺς στρατιώτας, καὶ οὔτε ἕνα κἂν ἠδύνατο νὰ δώσῃ. Τότε πλέον τελείως πεισθεὶς, ὅτι οὐδεμίαν παρ’ οὐδεμιᾶς τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης ἀρχῆς ὤφειλον νὰ περιμένω ὑποστήριξιν ἀπεφάσισα νὰ ἐπανέλθω εἰς Τρίπολιν, καὶ συνώδευσα τὸν εἰς Καρύταιναν μεταβάντα συνάδελφόν μου, ἐπανελθὼν ἐκεῖσε μὲ πρώτην εὐκαιρίαν ἐνταῦθα. Τρίπολις 27 Μαρτίου 1868 Ὁ ἀνακριτὴς Κωνσταντῖνος Ἔσλεν. ὅτι ἀντίγραφον. Ἐν Τριπόλει τὴν 8 Ἀπριλίου 1868. Ὁ ὑπογραμματεὺς Δ. Γιρούκης. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀνακριτὴς ὁ κύριος Ἔσλεν ὁ διορισθεὶς ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τοῦ κυρίου Βούλγαρη. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν ἔχετε τὴν ὁμολογίαν ἀνθρώπου ἐνδιαφερομένου εἰς τὴν ἐπέμβασιν καὶ εἰς τὴν βίαν, ἥτις ἔλαβε χώραν εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν, ἀλλὰ τὴν ὁμολογίαν ἀνθρώπου ἀμερολήπτου καὶ ἀνεξαρτήτου τιμίως ἐκπληροῦντος καὶ εὐσυνειδότως τὸ καθῆκόν του. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, κύριοι, ἔχετε καὶ ἄλλας μαρτυρίας περὶ τῶν ἐπεμβάσεων τοῦ ἐκεῖ ἐπάρχου, τοῦ ὁποίου τὸν βίαιον χαρακτῆρα καὶ τὴν ἄγνοιαν περὶ τὴν ὑπηρεσίαν οὐδεὶς δύναται νὰ διαμφισβητήσῃ. Ὁ ἔπαρχος Γόρτυνος ἀνέλαβε δικαιώματα βασιλικὰ καὶ διὰ μιᾶς διαταγῆς του ἔπαυσεν εἰδικὸν πάρεδρον, ἀνεπλήρωσε δὲ αὐτὸν διορίσας ἕτερον διὰ μιᾶς διαταγῆς του, καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἔγινε διὰ τοῦ νέου συστήματος τῶν ἐκλογῶν, διὰ τῶν σφαιριδίων. Ἰδοὺ αἱ διαταγαὶ τοῦ ἐπάρχου. Ἀριθ. 876.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Ὁ ἔπαρχος Γόρτυνος. Πρὸς τὸν κύριον Ἀθανάσιον Καψαλιάρην. Σᾶς ἀπολύομεν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ καταλυματίου τοῦ χωρίου Βοδιακίου. Ὁ ἔπαρχος Α. Ἀναστασόπουλος. Ἀριθ. 889.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.

Πρὸς τὸν εἰδικὸν πάρεδρον τοῦ χωρίου Διβρίτσης Θεόδωρον Ῥηγόπουλον. Σᾶς ἀπολύομεν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ καταλυματίου διορίσαντες ἕτερον. Ὁ ἔπαρχος Α. Ἀναστασόπουλος. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. ἔπαρχος Ἀναστασόπουλος περιέβαλε τὸν ἑαυτόν του μὲ δικαιώματα βασιλικὰ, μὲ δικαιώματα τοῦ λαοῦ, τὰ ὁποῖα ἀνακρίνονται καὶ ἐπικυροῦνται ἀπὸ ἕνα δικαστήριον, τὸν νομάρχην, τὸν πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου καὶ τὸν πρόεδρον τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου ἢ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν ἐσωτερικῶν. Ἔρχομαι νὰ ἐξετάσω τώρα ἐφ’ ἑνὸς ἑκάστου τῶν δήμων ποῖα εἶναι τὰ λαβόντα χώραν βίαια μέτρα καὶ παράνομα, τὰ ὁποῖα μὲ ἔπεισαν νὰ ζητήσω τὴν ἀκύρωσιν, ὅπως ἔπεισαν καὶ τὸν κ. Ἰακωβάτον νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπικύρωσιν· ἀλλὰ πρὶν προβῶ εἰς τοῦτο, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς τὸν κ. εἰσηγητὴν τῆς ἐκθέσεως Θερμογιάννην, ὁ ὁποῖος τόσον συνεπτυγμένως καὶ στενοχωρημένως συνέταξε τὴν ἔκθεσιν ταύτην καὶ παρέλειψε σπουδαίους λόγους, σπουδαῖα περιστατικὰ, τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ ἀναφέρῃ, καὶ τὰ ὁποῖα ἐν ἄλλῃ ἐκθέσει ἀνέφερε, διότι ἐκεῖ εἶχε συμφέρον νὰ ὑποστηρίζῃ τὰς ἰδέας διὰ τῆς ἐκθέσεως τῶν περιστατικῶν, ἐδῶ δὲ διὰ τῆς σιωπῆς. Εἰς μίαν ἄλλην ἔκθεσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἀπαντᾶται ὡς εἰσηγητὴς εἶδον, ὅτι ἐνῷ ἀναφέρει τοὺς δήμους σημειοῖ καὶ τοὺς ψηφοφορήσαντας εἰς ἕνα ἕκαστον δῆμον, καὶ πόσους ψήφους ἕκαστος τῶν ὑποψηφίων ἔλαβε, διότι τὸ ἀποτέλεσμα πάσης διαλογῆς εἶναι ὁ καλλίτερος καθρέπτης ἐν τῷ ὁποίῳ βλέπει τις ἂν ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη νομίμως ἢ ὄχι, καὶ ἐπειδὴ εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ἤθελε παρουσιάσει τὴν εἰδεχθεστέραν ἔννοιαν, ἤθελε πείσει πάντα ἀμερόληπτον κριτὴν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι παράνομος. Ἐνῷ λοιπὸν ὁ κ. εἰσηγητὴς παρέλειψε ν’ ἀναφέρῃ πόσοι εἰς ἕκαστον δῆμον ἐψηφοφόρησαν, ἐφρόντισα νὰ λάβω τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα καὶ ὅταν ἔλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν ἑνὸς ἑκάστου τῶν δήμων, θέλω σᾶς εἴπει καὶ ποῖα ὑπῆρξαν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς. Εἰς τὸν δῆμον τῶν Λαγκαδίων τὸ πρῶτον πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς προσδιώριζεν ὡς τόπον ψηφοφορίας τὸν ἅγιον Γεώργιον, κατόπιν δὲ, ἐπειδὴ ὁ ἅγιος Γεώργιος δὲν εὑρίσκετο εἰς τόπον, ὅπου ἠδύναντο οἱ ὑπουργικοὶ ὑποψήφιοι νὰ μεταχειρισθοῦν ὅλα τὰ βίαια μέτρα πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐπιτυχίας μετέβαλε διὰ νεωτέρου προγράμματος τὴν θέσιν καὶ ἀπὸ τὸν ἅγιον Γεώργιον μετέβησαν εἰς τὸ σχολεῖον, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δικαιολογεῖται, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἔργον τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, καὶ δυστυχῶς καὶ ὁ κ. Ζαΐμης ἐσυμφώνησεν, ἐγὼ δὲν συμφωνῶ, διότι λέγω ὅτι, ἀφοῦ ἅπαξ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἐξέδωκεν ἓν πρόγραμμα διὰ τοῦ ὁποίου ὥρισε τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑποψηφίων καὶ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, δὲν δύναται πλέον νὰ τὸν μεταβάλῃ, διότι δὲν ἔχει τὴν νόμιμον προθεσμίαν τὴν ὡρισμένην ἀπὸ τὸν νόμον, καὶ ὅταν δίδεται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ μεταβάλῃ ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν τὸ πρόγραμμα, τότε, βεβαιωθεῖτε, ὅτι καὶ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας θὰ μεταβάλῃ αὐτήν, καὶ ἂν τοῦτο καθιερωθῇ, δὲν θὰ ἔχητε ποτὲ ἐκλογάς. Ἡ πρᾶξις αὕτη ἀρκεῖ καὶ μόνη ν’ ἀναιρέσῃ τὴν ἐκλογήν. Ἀλλὰ, νομίζετε, ὅτι ἡ μετάθεσις αὕτη ἐγένετο διὰ λοῦσον, ἢ διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ τὸν νόμον ὁ κ. Ἀναστασόπουλος; Ὄχι, ἐγένετο διότι τὸ σχολεῖον αὐτὸ κεῖται μεταξὺ τῶν οἰκιῶν ὅλων τῶν Δεληβοῤῥίων τῶν κατοικούντων ἐν Λαγκαδίοις, οἱ ὁποῖοι εἰσὶ φίλοι τῆς ὑπουργικῆς μερίδος, καὶ ὅλας τὰς οἰκίας κατέλαβον ὅπως δεσπόζωσι τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας. Δὲν ἀρκεῖ τοῦτο· εἰς τὸ χωρίον τῶν Λαγκαδίων ἠξεύρετε, ὅτι ὑπάρχει ἡ οἰκία τῶν Δεληγιανναίων, διότι οὗτοι ἔχουν τὴν καταγωγὴν ἀπὸ τὸ χωρίον αὐτό· εἰς τὴν οἰκίαν αὐτὴν κατοικεῖ μία χήρα Ἑλένη Δεληγιάννη, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπῆγον, ἐξέβαλον τῆς οἰκίας, κατέστρεψαν τὰ πράγματά της καὶ κατέλαβον τὴν οἰκίαν καὶ τὴν κατεῖχον πρὸ 10 ἡμερῶν ἀκόμη. Μάτην κατηγγέλθη ἡ πρᾶξις αὕτη ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης· ἡ δικαιοσύνη ἔκλεισε τὰ ὦτά της εἰς τὴν πρᾶξιν ταύτην, τὴν ἀποτρόπαιον, τὴν παραβιάζουσαν τὸ τιμαλφέστερον ἄσυλον τοῦ ἀνθρώπου, μάτην ὁ κ. Δεληγιάννης ἀνεφέρθη εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον· τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον ἐκώφευσε, διότι αὐτὸ εἶχε βάλει εἰς ἐνέργειαν ὅλας τὰς πράξεις ἵνα ἔλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ καὶ ὁ κύριος Δεληγιάννης καλῶς ἔπραξε ν’ ἀναφερθῇ εἰς τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον διὰ νὰ εὕρῃ δικαιοσύνην. Κατὰ τὴν ἰδίαν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας ἀξιωματικός τις τῆς φάλαγγος Μιχαὴλ Γίντζης μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐξεδιώχθη τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐπυροβολήθη, καὶ ἂν δὲν ἐτρέπετο εἰς φυγὴν σήμερον θὰ ἦτο μάρτυς εἰς τὸν ἄλλον κόσμον. Ἀλλὰ λέγει ἡ ἐπιτροπὴ, πῶς αὐτὰ τὰ περιστατικὰ δὲν βεβαιοῦνται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν; Καὶ τί θέλετε, κύριοι, νὰ σᾶς εἴπῃ μία ἐπιτροπὴ παρανομοῦσα, μιὰ ἐπιτροπὴ διατάττουσα τὰς βιαίας ταύτας πράξεις, νὰ τὰς γράψῃ εἰς τὰ πρακτικά; καὶ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω ἐνταῦθα μίαν ἐκδρομήν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐξελεγκτικὴ, ὅπου αἱ ἐπιτροπαὶ ἀνῆκον εἰς τοὺς ὑπουργικοὺς ὑποψηφίους καὶ ἔκαμαν πράξεις βιαίας καὶ παρανόμους, οὐδὲν ἀναφέρει περὶ αὐτῶν· ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐδική μας λέγει, ὅτι ἐπειδὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἀναφέρει ὅτι ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη νομίμως, δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ πιστεύσωμεν τὴν ἐπιτροπήν· τοῦτο λέγει διὰ τὸν δῆμον Λαγκαδίων· πῶς ὅμως δὲν ἀνέφερε τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὸν δῆμον τῆς Τροιζηνίας ὅπου ἡ ἐπιτροπὴ ἀνῆκεν εἰς τὸν Κοριζῆν; Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, κύριοι, τὰ περιστατικὰ ταῦτα ἐξεδηλώθησαν, διεβεβαιώθησαν διὰ πράξεως συμβολαιογραφικῆς, διότι εἰς ποῖα ἄλλα μέσα ἤθελον καταφύγει ἀδικούμενοι οἱ ἀποκλεισθέντες ἀπὸ τὸ νὰ ἐξασκήσωσι τὰ τιμαλφέστερα τῶν δικαιωμάτων των, ὁποία ἄλλη μαρτυρία ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ εἰς αὐτοὺς ὡς ἀσφαλεστέρα ἐγγύησις, ὅτι ἤθελον πιστευθῆ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐνώπιον τῆς κοινωνίας; ἄλλο μέσον εἰς τὴν ἐπαρχίαν δὲν ὑπάρχει παρὰ μία συμβολαιογραφικὴ πρᾶξις καὶ τοιαύτη τις ἔρχεται καὶ σᾶς βεβαιοῖ ἡ μία κατόπιν τῆς ἄλλης, ὅτι τὰ γεγονότα ταῦτα ἔλαβον χώραν, ὅτι ἐξεδιώχθη ὁ Γίντζης, ὅτι κατελήφθη ἡ οἰκία τοῦ Δεληγιάννη, ὅτι ἀπεκλείσθησαν 160 ψηφοφόροι, ὅτι 117 ἀπεθαμμένοι φαίνεται ὅτι ἐψηφοφόρησαν καὶ τὰ τοιαῦτα. Ἂν τώρα λοιπὸν, κύριοι, ὅλα τὰ συμβάντα κατὰ τὸν δῆμον Λαγκαδίων θελήσετε νὰ τὰ παραβάλητε μὲ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, τὶ θέλετε ἐξαγάγῃ; Τὸ ἀλάνθαστον συμπέρασμα, ὅτι ἐκλογὴ εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν δὲν ἔλαβε χώραν, καὶ λυποῦμαι διότι σήμερον δὲν βλέπω νὰ ὑποστηρίζῃ ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ἰδέαν του, ὅτι ὅταν ὡς ἀποτέλεσμα μιᾶς διαλογῆς ἔβλεπεν εἰς τὴν μίαν μερίδα 700 ψήφους, εἰς δὲ τὴν ἄλλην 10, 20, 50, 80· μὴ ἐξετάζετε ποῖα μέσα ἔλαβον χώραν, μὴ ἐξετάζετε ἂν ᾖναι νόμιμος ἢ ἄκυρος, τὸ ἀποτέλεσμα ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι παράνομος καὶ νομίζω, ὅτι τὸ μέλος αὐτὸ θὰ ᾖναι ὁ κύριος Ἰακωβάτος Ἰδού, κύριοι, ποῖον ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς ἐκείνης, εἰς μὲν τοὺς ὑπουργικοὺς ὑποψηφίους ψήφους ἀπὸ 840 ἕως 865, εἰς δὲ τοὺς δυστυχεῖς τοὺς ἀντιπολιτευομένους ἀπὸ 15 ἕως 69, καὶ ποῖος ἔφθασεν 69; ὁ Θεόδωρος Δηληγιάννης, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς μίαν ἀπὸ τὰς ἐνδοξοτέρας οἰκογενείας τῆς Πελοποννήσου, ἡ ὁποία ἔχει μεγάλα δικαιώματα, καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι γεννημένος εἰς τὸν τόπον τῶν Λαγκαδίων, εἶναι ἀδύνατον ὅσα σοφίσματα καὶ ἂν μεταχειρισθῆτε νὰ εἰπῆτε, ὅτι ὁ Θεόδωρος Δηληγιάννης δὲν δύναται νὰ λάβῃ τὰς ἡμίσεις τοὐλάχιστον ψήφους εἰς τὸν τόπον τῆς γεννήσεώς του, τὰ Λαγκάδια, εἰς τὰ ὁποῖα οἱ Δελιγιανναῖοι ἐπέφερον μεγάλας εὐεργεσίας, διότι δὲν ἀγνοεῖτε, ὅτι τὸ ὄνομα τῆς οἰκογενείας αὐτῆς συνδέεται μὲ τὴν ἐπισημοτέραν ἐποχὴν τῆς ἐλευθερίας τῆς πατρίδος. Ἐρχόμεθα κατόπιν εἰς τὸν δῆμον Γόρτυνος· ἐνταῦθα ἐτοποθετήθη ἕνας λοχίας Κυριακόπουλος ὁ ὁποῖος συνέπεσε, κύριοι, νὰ ᾖναι ἀπὸ τὸν ἴδιον δῆμον καὶ συγγενὴς τοῦ τε δημάρχου Γόρτυνος καὶ τινων τῶν ὑποψηφίων. Πῶς αὐτὸς ὁ λοχίας εὑρέθη καὶ ἀπεστάλη νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του ἐντὸς τοῦ δήμου εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει; πῶς, κύριοι ἐξετάσετέ το, δὲν ἔχετε ἀνάγκην μεγάλης εὐφυΐας διὰ νὰ καταλάβητε διὰ ποῖον λόγον εὑρέθη αὐτὸς ὁ λοχίας καὶ ἀπεστάλη. Εὑρέθη καὶ ἐστάλη διὰ νὰ ἐπέμβῃ διὰ νὰ ἀναδείξῃ ὄχι βουλευτὰς τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ βουλευτὰς τῆς λόγχης εἰς τὸν δῆμον αὐτόν— Πρῶτος ἐξάδελφος τοῦ λοχία τοῦ πρώτου εἰδικοῦ παρέδρου Σπυρακόπουλος λεγόμενος εἶχε διορισθῆ ὁδηγὸς νὰ καταδιώξῃ τί; Νὰ καταδιώξῃ ἐὰν δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ καταδιώξῃ ἀκρίδας βεβαίως νὰ καταδιώξῃ ψήφους. Ὁ ἐξάδελφος αὐτοῦ τοῦ λοχία καὶ ὁ Ἰωάννης Σπυρακόπουλος θεῖος τοῦ δημάρχου Γόρτυνος, γαμβρὸς δὲ τοῦ κ. Νικολοπούλου ἐπ’ ἀδελφῇ. Εἰς τὸν δῆμον τῆς Γόρτυνος ἐῤῥαπίσθησαν ἀπὸ τοὺς σφαιριοδότας Παπαντώνην καὶ Καμδαρᾶν, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ κ. Ῥοϊλλοῦ καὶ κ. Πλαπούτα, ἠπειλήθη ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου καὶ ὅλοι αὐτοὶ ἠναγκάσθησαν νὰ ἐξέλθουν ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ νὰ μὴ ἐπανέλθωσιν ἐκεῖ, διωρίσθησαν δημοτοφύλακες ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν οἱ φατριαστικώτεροι τῶν ἀνθρώπων, καὶ δὲν διωρίσθησαν δι’ ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας τῆς τάξεως, διωρίσθησαν διὰ νὰ δείρουν, διὰ νὰ ἀπειλοῦν, διὰ νὰ πτοοῦν ἐν γένει τοὺς ψηφοφόρους ὅπως ἔλθῃ, ὁποῖον ἦλθεν ἀποτέλεσμα.

§34ΖΕΡΒΑΣ. Δανεικὰ εἶναι τὰ πράγματα.

§35ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀφοῦ εἶναι ἔτσι ἄλλος λόγος. Αὐτοὶ λοιπὸν οἱ σφαιριοδόται, αὐτοὶ οἱ δημοτοφύλακες, αὐτὸς ὁ λοχίας, αὐτὴ ἡ σπεῖρα ἐν γένει, ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη ἐξ ἐπίτηδες πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἐκλογὴν εἰς τὸν δῆμον Γόρτυνος, ἔκαμε πᾶν ὅ,τι εἶναι ἐπαχθές, ὅ,τι εἶναι βανδαλικόν.

§36ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πετιμεζᾶ σᾶς παρακαλῶ.

§37ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑστερώτερα ἀπὸ τοῦ βήματος.

§38ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ ποῖος εἶναι ἐναντίος;

§39ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τώρα θὰ σᾶς εἴπω. Ἐλόγχισαν τὸν Μαντσουράνην ἀντιπρόσωπον τοῦ κ. Δηληγιάννη, ἂν δὲν ᾖναι ἀληθὲς διατί ἐλογχίσθη;

§40ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ψεύστης, διότι ἦτο ἀνακριτὴς ἐκεῖ καὶ ἔπρεπε νὰ κάμῃ καταγγελίαν.

§41ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ψεύστης εἶναι; Ἀφοῦ δὲν ἠδυνήθη νὰ εὕρῃ δίκαιον ὁ ἀνακριτὴς ὁ ἴδιος διὰ τὰς ἐπεμβάσεις, ἠθέλατε νὰ εὕρῃ ὁ Μαντσουράνης; Ἀλλὰ μὴ στενοχωρεῖσθε, κ. Νικολόπουλε, ἐγὼ θὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν ὅπως τὴν ἀντιλαμβάνομαι, εὔχομαι νὰ μὲ διαψεύσῃς, ἀλλὰ θὰ ἔλθουν οἱ ἀριθμοὶ τῶν ψήφων, οἱ ὁποῖοι θὰ σὲ ἀφήσουν ἀναπολόγητον.

§42Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ .....

§43ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀκούσατε, κύριοι, ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς τοῦ δήμου Γόρτυνος, διὰ τὴν ὁποίαν ἐπὶ τοσοῦτον ἐταράχθη ὁ κ. Νικολόπουλος. Εἰς τὸν δῆμον τῆς Γόρτυνος ἐψηφοφόρησαν 866 ψηφοφόροι, ὁ δὲ φίλος μου κ. Νικολόπουλος ἔλαβε ψήφους 873, ἐψηφοφόρησαν 866 ἔλαβεν ὅλους καὶ 7 περιπλέον εἰς τὸ ναί. Ἰδοὺ λοιπόν, ὅτι ἔβγαλε τὸν Μαντσουράνην ἔξω. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ κ. Νικολόπουλος, ὅτι δύναται νὰ ἐξασκῇ ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γόρτυνος, ἀπὸ τὸν γέρω τῆς Πελοποννήσου, τὸν Κολοκοτρώνην, καὶ ἀμφιβάλλετε ὅτι, ἐὰν ἀπὸ τὸν τάφον ἐγείρετο ὁ μέγας, ὁ ἀείμνηστος αὐτὸς ἀνὴρ τῆς ἐπαναστάσεως καὶ ἔθετε κάλπην εἰς τὸν δῆμον Γόρτυνος, δὲν ἤθελε λάβει 10 σφαιρίδια εἰς τὸ μαῦρον; Καὶ ὁ κ. Νικολόπουλος ὄχι μόνον ἔλαβεν ὅλους εἰς τὸ λευκόν, ἀλλὰ καὶ 7 περιπλέον.

§44Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Σᾶς τὸ ἐξηγῶ ἐγὼ ἀμέσως. Ἐπὶ τοῦ ὑπουργείου Κουμουνδούρου ὁ κ. Κολοκοτρώνης ἔπεσεν εἰς τὰς ἐκλογάς.

§45ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καλά, νομίζει πως ἐξήγητε τὸ φαινόμενον, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐξήγησεν. Εἷς ἐκ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦσαν δικαίως νὰ ἔχουν παράπονα εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν τότε εἶμαι καὶ ἐγὼ ἀναμφιλέκτως. Ἀλλὰ τοιαῦται ἀσχημίαι δὲν παρουσιάσθησαν, καὶ ἴσως ἐξηγεῖται τὸ φαινόμενον ὅταν εὑρεθῶσι περισσότερα σφαιρίδια εἰς τὸ ὄχι καὶ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ ναί, ἀλλ’ ὅταν εὑρεθῶσι περισσότερα σφαιρίδια καὶ ὅλα αὐτὰ εὑρίσκονται εἰς τὸ ναί, πῶς θὰ ἐξηγηθῇ, κύριοι, αὐτό; ἐγὼ πιστεύω νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν ὁ κ. Νικολόπουλος, ὅτι ἔχει μεγαλειτέραν ὑπηρεσίαν ἢ περισσότερα δικαιώματα εἰς τὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τὸν σεβασμὸν τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος διὰ νὰ εἴπῃ ὅτι ἤθελε λάβει περισσοτέρας ψήφους ἀπὸ τὸν Κολοκοτρώνην. Ἀκούσατε κατόπιν τὸν δῆμον τῆς Θεισώας· ὁ δῆμος τῆς Θεισώας εἶναι ὁ δῆμος τῆς Δημιτζάνης, εἶναι ὁ δῆμος τῆς πρωτευούσης, ἐδῶ παρίσταται αὐτοπροσώπως πλέον ὁ ἔπαρχος Ἀναστασόπουλος, τὸ προσφιλὲς αὐτὸ τέκνον τὸ ὁποῖον ἀνεζητήθη καὶ εὑρέθη, Κύριος οἶδε, ποῦ διὰ νὰ ἀποσταλῇ νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν βουλὴν καὶ τὴν θέλησιν τοῦ ὑπουργείου τοῦ κ. Βούλγαρη. Ἐνταῦθα ἀνεκλήθη ἢ μετετέθη ἀπὸ Κέρκυραν ἐσπευσμένως ἐνωμοτάρχης τις Καλατσής, ὁ ὁποῖος ἐχρημάτισε πολλάκις καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Γόρτυνος, καὶ ὁ ὁποῖος εἶχε δείξει αἰσθήματα ὑποτελείας, αἰσθήματα πίστεως, ἀφοσιώσεως καὶ εἰς τὴν παρανομίαν καὶ εἰς τὰ κόμματα. Πρὶν ἢ ἔλθῃ ἀκόμη ἡ ἡμέρα τῆς ψηφοφορίας, τὸ δημοτικὸν σχολεῖον τῶν κορασίων ἐχρησίμευσεν ὡς στρατών, διὰ τὸν κύριον Καλατζῆν, τὸ δὲ ἐπαρχεῖον καὶ ἡ ἐφορία μετετέθησαν ἀπὸ τὰ οἰκήματα εἰς τὰ ὁποῖα ἔμενον καὶ ἐτοποθετήθησαν πέριξ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας διὰ νὰ ἀποσπάσωσι καὶ νὰ χρησιμεύουν ὡς κέντρον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συναθροίζωνται ὅλοι οἱ ὁπλοφόροι τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων διὰ νὰ ἀπειλήσουν, διὰ νὰ ἐκφοβήσουν τὴν ἀντίθετον μερίδα. Εἰς τὸν δῆμον, κύριοι, τῆς Θεισώας οὐδέποτε ὑπῆρξε δημαστυνόμος, διότι δὲν ἦτο ἀνάγκη διορισμοῦ δημαστυνόμου, εἰς τὸν δῆμον τῆς Θεισώας ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς διωρίσθη τοιοῦτος, καὶ διώρισεν εἰκοσιπέντε κλητῆρας διὰ νὰ χρησιμεύσωσι διὰ τὴν εὐταξίαν τῆς κωμοπόλεως Δημητζάνης, ἡ ὁποία οὐδέποτε εἶχεν ἀστυνόμον διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀνακαλύψῃ τὰ μηδέποτε συμβαίνοντα πταίσματα εἰς τὴν κωμόπολιν τῆς Δημητζάνης· ὁ δημαστυνόμος αὐτὸς μετὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως ἐτοποθετήθη εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας καὶ τὸν περίβολον, ὅταν τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας ἦλθον ψηφοφόροι ἐκ τῆς κωμοπόλεως Ζατούνης νὰ ψηφοφορήσωσι, καὶ ἐπειδὴ αὐτοὶ ἀνήκουν εἰς τὴν ἀντίθετον μερίδα, τότε ἐπροκάλεσαν μίαν ταραχὴν, μίαν σύγχισιν, ἐπετέθησαν κατ’ αὐτῶν, τοὺς ἐξεδίωξαν καὶ δὲν ἐπανῆλθον πλέον νὰ ψηφοφορήσωσιν, ὁ δὲ κύριος ἔπαρχος ἔρχεται μὲ τὸ ῥεβόλβερ εἰς τὰς χεῖρας καὶ λέγει κτυπᾶτε τοὺς ἀντάρτας, κτυπᾶτε τοὺς ἀντιβασιλικοὺς, καὶ κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν ἠξεύρετε τί συνέβη; ἐκτυπήθη ὁ Γεώργιος Ἀντωνόπουλος· προχθὲς ἐνθυμοῦμαι τὸν κύριον Ἰακωβάτον ὅταν ἐσυζητεῖτο ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Τροιζηνίας, εἰπόντα, ἐκτυπήθη ὁ Γκιώνης, καὶ ὁ Γκιώνης δὲν εἶναι κοινὸς ἄνθρωπος, εἶναι ἐπίσημον πρόσωπον, καὶ μία ξυλιὰ διδομένη κατὰ τοῦ κυρίου Γκιώνη ἔχει μεγάλην σημασίαν. Ἐκτυπήθη ὁ Ἀντωνόπουλος καὶ ὁ Ἀντωνόπουλος ἔχει μεγάλην σημασίαν εἰς τὴν Γορτυνίαν, ἐκτυπήθη ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἢ ἀπεπειράθησαν νὰ τοὺς πυροβολήσουν, ὁ Ἀντώνιος Ἀντωνόπουλος ἐκτυπήθη ὁ Ἰωάνης Ἀναγνώστου, καὶ ἠξεύρετε τί εἶναι οἱ Ἀντωνόπουλοι; εἶναι ὅ,τι εἶναι ὁ Γκιώνης εἰς τὸν Πόρον, καὶ μάλιστα ὁ Γκιώνης δὲν εἶναι ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Τροιζηνίας, ἀνήκει εἰς τὴν νῆσον τῆς Ὕδρας, καὶ δὲν ἔχει πολιτικὰ δικαιώματα εἰς τὴν νῆσον τῆς Ὕδρας, ἀλλ’ ἔχει πολιτικὰ δικαιώματα εἰς τὴν Τροιζηνίαν. Ἐκτυπήθη ὁ Ἀντωνόπουλος ὑποψήφιος, ἐκτυπήθη ὁ ἄλλος ὁ Ἀντωνόπουλος, ὁ ὁποῖος ἦτο πληρεξούσιος καὶ βουλευτὴς εἰς τρεῖς περιόδους καὶ ὁ ἄλλος ὁ ὁποῖος ἦτο πληρεξούσιος, καὶ δεκάκις βουλευτὴς καὶ ἄνθρωποι ἐκ τῶν μᾶλλον εὐπορωτέρων καὶ πλουσιωτέρων τῆς Πελοπονήσου, ἐκτυπήθησαν αὐτοὶ καὶ τὰ κτυπήματα αὐτὰ δὲν ἔχουσι καμμίαν ἐπιῤῥοὴν δὲν ἔχουν τοὐλάχιστον τὴν αὐτὴν ἐπιῤῥοὴν, τὴν ὁποίαν εἶχον εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Τροιζηνίας, καὶ ὅταν, καθὼς δὲν τὸ ἠρνήθη ὁ κύριος πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἰπὼν ὅτι τὰ γεγονότα αὐτὰ ἔλαβον πραγματικῶς χώραν, διατὶ λοιπὸν δὲν θέτετε εἰς ἴσην μοῖραν τὴν ἐπαρχίαν Γόρτυνος μὲ τὴν ἐπαρχίαν Τροιζῆνος, διατὶ δὲν ἀποστέλλετε καὶ ἐκεῖ τουλάχιστον ἐπιτροπὴν νὰ ἐξετάσῃ τὰ γεγονότα αὐτὰ, διὰ ν’ ἀνεύρῃ τὴν ἀλήθειαν, καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ μᾶς λέγετε, ὅτι ἐσχηματίσατε πεποίθησιν; Σᾶς ζητοῦμεν τὸν λόγον, πόθεν τὴν ἐσχηματίσατε; τὴν ἐσχηματίσαμεν μᾶς λέγετε. Ἀλλ’ ἀφ’ οὗ τοὺς ἐῤῥάπισαν, τοὺς ἠπείλησαν, ποία εἶναι ἡ τύχη των; Ἡ τύχη των ἦτο νὰ τοὺς ἀπαγάγουν εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ δὲν τὸ λέγω πάλιν ἐγὼ, τὸ λέγει ὁ ἔντιμος ἀνακριτὴς κύριος Ἔσλεν, καὶ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τοῦ κυρίου Ἔσλεν σᾶς ἀνέγνωσε πρὸ ὀλίγου ὁ ἔντιμος βουλευτὴς καὶ συνάδελφός μου κ. Ζαΐμης. Ἀλλὰ λέγει ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἔκθεσίν της, παρουσιάζεται καὶ ἡ δεῖνα, καὶ ἡ δεῖνα, καὶ ἡ δεῖνα ἔνστασις, ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι ἀόριστος, αὐτὴ εἶναι ἀπίστευτος, αὐτὴ εἶναι ἀνυπόστατος, αὐτὴ ἄδικος, ἀποῤῥιπτέαι ὅλαι, κυρωτέα ἡ ἐκλογή. Ὅταν ἀπεπειράθησαν νὰ πυροβολήσουν τὴν δευτέραν ἡμέραν τὸν ἔντιμον κύριον Ἀντώνιον Ἀντωνόπουλον, ὑποψήφιον, ἀντίθετον τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων, καὶ ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς παρενέβαλε τὴν χεῖρά του μεταξὺ τοῦ πυροβόλου καὶ ἐσώθη ὁ Ἀντωνόπουλος, τότε οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεπειράθησαν νὰ δολοφονήσουν τὸν κύριον Ἀντωνόπουλος, ἠνάγκασαν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ν’ ἀναχωρήσουν ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ὅλοι αὐτοὶ οἱ λόγοι, ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα, καὶ πολλὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνθυμηθῇ τις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς διάστημα 24 ὡρῶν, ἀφ’ ἧς διενεμήθησαν αἱ ἐκθέσεις, νὰ τὰς μελετήσωμεν ὅλας καὶ τὰ περιστατικὰ ὅλα, καὶ νὰ ἀνασκευάσωμεν μίαν μεμελετημένην ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐργάζεται πρὸ ἑνὸς μηνὸς διὰ νὰ ἐξαγάγῃ αὐτὰ τὰ συμπεράσματα καὶ τὰ ἀποτελέσματα. Ἐννοεῖται λοιπόν, ὅτι ἐκτὸς αὐτῶν τῶν φαινομένων, τῶν σπουδαίων, τῶν σοβαρῶν, ἔλαβον πλεῖστα ἄλλα χώραν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυμνοθοῦν ὅλα. Μήπως ὅμως αἱ λαβοῦσαι χώραν, καὶ τὰς ὁποίας ἐξεθέσαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ παρανομίαι, δὲν εἶναι ἀρκοῦσαι διὰ ν’ ἀκυρώσουν ὄχι μόνον τὸν δῆμον, ἀλλ’ ἅπασαν τὴν ἐπαρχίαν; διότι γνωρίζετε, ὅτι, ὅταν εἰς τὸν δῆμον τῆς πρωτευούσης συμβαίνουν τοιαῦται παραβιάσεις, τοιαῦτα περιστατικὰ ἐκ μέρους τῆς ἐξουσίας, ἐκ μέρους τῆς μιᾶς μερίδος ὅλα αὐτὰ ἐξασκοῦν μίαν σπουδαίαν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς τύχης ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς ἁπάσης τῆς ἐπαρχίας. Ἡ διαλογὴ τόσον εἰς τὸν δῆμον τῆς Θεισόας, ὅσον εἰς τὸν δῆμον Γόρτυνος ἐγένετο οὐχὶ τὴν ὡρισμένην ἀπὸ τὸν νόμον ὥραν, οὐχὶ ἀμέσως μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἀλλὰ τὴν ἐπιοῦσαν, καὶ ἐγένετο τὴν ἐπιοῦσαν, διότι ἤθελαν νὰ ἔχουν καιρὸν ὅπως διαθέσουν τὰ ἐν ταῖς κάλπαις εὑρισκόμενα σφαιρίδια κατὰ τὸ δοκοῦν, διότι δὲν ὑπῆρξεν ἐκλογή, ἀλλ’ ὑπῆρξε μία φανερὰ καλπονόθευσις. Καὶ εἰς τὸν δῆμον Γόρτυνος ἐν ᾧ ὁ εἰρηνοδίκης Ὑψοῦντος, ἀλλὰ ὁ εἰρηνοδίκης Ὑψοῦντος εἶναι ὁ εἰρηνοδίκης Γόρτυνος, καὶ λέγεται ὁ μὲν εἰρηνοδίκης Ὑψοῦντος, τὸ δὲ εἰρηνοδικεῖον Γόρτυνος, ἦτο παρὼν ὡς ἀντιπρόσωπος, καὶ ἐπαρουσιάσθη εἰς τὸν τόπον κατὰ τὴν ὥραν τὴν ὡρισμένην διὰ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν διαλογὴν καὶ δὲν τοῦ ἐπέτρεψαν, ἀλλὰ τὴν ἄλλην ἡμέραν κατὰ τὴν 4 μετὰ μεσημβρίαν τὸ ἐπέτρεψαν, ἀναφέρει δὲ ὡς λόγον ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἀναβολῆς, διότι προσῆλθον ψηφοφόροι καὶ ἐψηφοφόρουν καὶ μέχρι ποίας ὥρας ἐψηφοφόρουν; μέχρι τῆς ἄλλης ἡμέρας τῆς 4 μ. μ. εἶναι αὐτὸ πιστευτὸν εἰς ἕνα δῆμον, εἰς τὸν ὁποῖον ψηφοφοροῦν 866 νὰ μὴ ἐπαρκέσουν 4 ἡμέραι, ἀφοῦ ἔχωμεν δῆμον εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας ὅπου ἐψηφοφόρησαν 1100 καὶ τὴν τρίτην ἡμέραν, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἐξαδέλφου μου, κ. Σωτ. Πετιμεζᾶ, ἐκαθήμεθα σχεδὸν χωρὶς νὰ ἔχωμεν ψηφοφόρους; Εἰς τὸν δῆμον Θελπούσης, ἐκεῖ δὲν παρουσιάσθη ἡ ἐπιτροπὴ ποσῶς, καὶ κατὰ τὸν νόμον ἔπρεπε νὰ παρασταθῇ εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς διαλογῆς ὁ εἰρηνοδίκης· ἀλλὰ ποῖος εἰρηνοδίκης; παρουσιάσθη ὁ εἰρηνοδίκης Ἡραίας καὶ ὄχι ὁ εἰρηνοδίκης Ἐλευσῖνος, καὶ σημειώσατε ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ ἴδιος εἰρηνοδίκης, ἐντὸς τῆς περιφερείας τοῦ ὁποίου ἐνεργεῖται ἡ ἐκλογή, ὁ νόμος λέγει «ὁ πλησιέστερος» δὲν πιστεύω νὰ ᾖναι πλησιέστερον κανὲν ἄλλο πρᾶγμα εἰμὴ τὸ ἐφαπτόμενον, ὁ εἰρηνοδίκης ἐκεῖνος ἐφάπτεται μὲ τὸν δῆμον, κάθεται εἰς τὸν δῆμον, καὶ ἐν τούτοις ἡ ἐπιτροπὴ εὕρισκεν, ὅτι εὑρίσκετο εἰς μακρύτερον διάστημα ἀπὸ τὸν δῆμον Ἡραίας. Εἰς τὸν δῆμον Κλείτορος, ἐκεῖ ἐπίσης ἔγινε βία, ἀπεβλήθησαν 180 μόνον ψηφοφόροι ἀπὸ τοῦ νὰ προσέλθουν νὰ ψηφοφορήσουν καὶ ἐννοεῖτε διατί, διότι δὲν ἀνῆκον εἰς ὑπουργικὴν ὑποψηφιότητα. Ἐκεῖ ἦτο εἰς χρῆσιν ἐκτὸς τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως καὶ ἄλλο μέσον, ἕνας Φουρνόδαυλος, ὑπόδικος ἐπὶ λῃσταποδοχῇ τῆς συμμορίας τῆς αἰχμαλωτησάσης τὸν δήμαρχον τῆς Θεισώας, ἄλλος ὑπόδικος ἐπὶ φόνῳ καὶ δύω ἄλλοι κατὰ τὸν νόμον περὶ ληστείας ἀποβεβλημένοι ἀπὸ τὸν δῆμον Σπάρτης, ἦλθον ὅλοι εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν διὰ νὰ χρησιμεύσουν ὡς ὄργανα τῆς ἐπιτυχίας τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων· αὐτοὶ ἐκτύπησαν, ἐπλήγωσαν, μετεχειρίσθησαν ὅλα τὰ μέσα τὰ ὁποῖα κατὰ κόρον ἀνέφερον εἰς ὅλους τοὺς δήμους καὶ ὡς ἀποτέλεσμα ἔσχον νὰ ἐκδιώξουν τοὺς 180 ἐκλογεῖς ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας. Τὴν δὲ τελευταίαν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ διαλογὴ, ἄλλος Ἀμπελογιάννης ἀντιπρόσωπος τοῦ Νικολοπούλου, ἄλλοτε καταδικασθεὶς ἐπὶ παραχαράξει καὶ λῃσταποδοχῇ εἰσῆλθεν εἰς τὸν ναὸν μετὰ στρατιωτῶν, ἐξεδίωξεν ὅλους καὶ ἔῤῥιψεν 130 σφαιρίδια εἰς τὴν κάλπην τοῦ Θεοδώρου Δεληγιάννη.

§46ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε κατεδικάσθη;

§47ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὰ 1836 κατεδικάσθη. Ἀντιπρόσωπος δὲν ἠξεύρετε ποῖος ἐδιωρίσθη, γραμματεύς τις εἰρηνοδικείου διορισθεὶς αὐτὴν ἐκείνην τὴν ἐποχὴν, καὶ πόθεν; ἐκ τοῦ δήμου αὐτοῦ εἰς τὸν ὁποῖον ἐνήργησε τὴν διαλογὴν, κατοικεῖ εἰς τὴν δημητζάνην, ἀλλ’ ἔχει τὰ πολιτικά του δικαιώματα καὶ συμφέροντα εἰς τὸν δῆμον τοῦ Κλείτορος. Αὐτὰ, κύριοι, ἐν συνόλῳ εἶναι τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος. Ἐὰν, κύριοι, ὅλα ταῦτα νομίζετε, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανὰ διὰ νὰ προκαλέσουν μίαν μαύρην ψῆφον ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν τῆς βουλῆς, ἐπικυρώσατέ την, ἐπικυρώσατέ την ὅμως μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι, δίδοντες ἡμεῖς σήμερον τοιαῦτα παραδείγματα, τὰ παραδείγματα ταῦτα θέλουν χρησιμεύσει μίαν ἡμέραν διὰ νὰ ἀφοπλίσουν καὶ ὑμᾶς τοὺς παρακαθημένους ἐντὸς τῆς Βουλῆς αὐτῆς σήμερον. Πολὺ προσεπάθησεν ὁ κ. πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς νὰ σᾶς πείσῃ, ὅτι τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν προτελευταίαν παράγραφον τῆς βουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, δὲν τὸ ἐθεώρησεν ὡς ἔγγραφον προερχόμενον ἀπὸ τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν Τρικολώνων, ἀλλ’ ἓν ἔγγραφον προερχόμενον ἐκ μέρους ἀτόμων καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν τὸ ἐθεώρησεν, ἐξετίμησε τὸ περιεχόμενον καὶ τὸ μὲν περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου ἐκείνου ἐθεώρησεν ὡς ἔχον ἀληθείας, τὰ δὲ πρόσωπα τὰ ἀναφέροντα δὲν τὰ ἐθεώρησεν ὡς μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Τρικολώνων. Πιθανὸν ὅτι πράγματι ὁ κ. Ἰακωβάτος ἔκαμεν τὴν ἐκτίμησιν τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ μᾶς εἶπεν, ἀλλὰ θὰ δυνηθῶ ἐγὼ νὰ συλλογισθῶ ὅτι ὁ κύριος Ἰακωβάτος ἢ καὶ τὰ ἄλλα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἔχουν αὐτὴν τὴν ἰδέαν, καὶ ἐν τούτοις γράφουν ἀντιθέτως εἰς τὴν ἔκθεσιν· ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις. Γίνεται μνεία ὅτι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Τρικολώνων παρατηρεῖ ἐν ἰδιαιτέρᾳ αὐτῆς πράξει, ὅτι 50 σφαιρίδια ῥηφθέντα εἰς τὸ ὄχι τῆς κάλπης τοῦ ὑποψηφίου Πέτρου Δεληγιάννη, πρέπει νὰ λογισθῶσιν ὑπὲρ αὐτοῦ, κατ’ αὐτὸν δὲ τὸν τρόπον αἱ ψῆφοι τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος ὑποψηφίου κεφαλαιοῦνται ὑλικῶς εἰς 5,293, καὶ ἑπομένως αὐτὸς εἶναι ὁ ἀκριβὴς ἀριθμὸς τῶν ψήφων, ὅστις ἀνήκει εἰς τὸν βουλευτὴν κύριον Πέτρον Δεληγιάννην».

§48ΤΙΝΕΣ. Κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς.

§49ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ γνωρίζω καὶ τὴν συζήτησιν, ἥτις ἔλαβε χώραν σήμερον (θόρυβος). Ἔχετε ὑπομονὴν, κύριοι, δὲν ἠμποροῦν ποτὲ τὰ σοφίσματα ν’ ἀναιρέσουν τὰ πράγματα, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ συλλογισμὸς τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἐξάγεται τοῦτο ἐκ τῆς τελευταίας παραγράφου, ὁποῦ γίνεται ἡ κατάταξις τῶν βουλευτῶν.

§50ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ δὲν λέγομεν, ὅτι ἡ γνώμη αὕτη εἶναι γνώμη τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ τῆς ἐφορ. ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Τρικολώνων.

§51ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν εἶναι 6ος ὁ Δεληγιάννης.

§52ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§53ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τότε ἀνακαλῶ ὅλα αὐτὰ (θόρυβος). Τὸ συμπέρασμα ὅμως ἔρχεται καὶ κατατάσσει τὸν κ. Δεληγιάννην ὡς 5ον βουλευτὴν καὶ ἑπομένως ἐγὼ λογικῶς σκεπτόμενος πρέπει νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ παραδέχεται ὅσα ἀναφέρει ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Τρικολώνων (θόρυβος). Ὁ ἕνας λέγει ὅτι εἶναι 6ος ὁ ἄλλο 5ος (θόρυβος). Ἡ Βουλὴ βέβαια θὰ ἀποφασίσῃ. Καὶ θέλουν τὸν κ. Δεληγιάννην 5. διὰ τῶν 50 αὐτῶν σφαιριδίων. Καὶ ἰδοὺ ὁποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ περίφημα σφαιρίδια, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται τόσος λόγος. Ἡ ἐπιτροπὴ γράφει πρὸς τὸν ἔπαρχον τὸ ἀκόλουθον ἔγγραφον· ὄχι ἡ ἐπιτροπὴ, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόσῳ δὲν εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, ἀλλὰ εἰς μίαν ἄλλην θέσιν δὲν εἶναι ἐπιτροπὴ, ἀλλὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν θέσιν. Γράφουν λοιπὸν πρὸς τὸν κ. ἔπαρχον. «Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Τρικολώνων διὰ τὴν ἐκλογὴν βουλευτῶν». Πρὸς τὸν Κ. ἔπαρχον Γορτυνίας. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Τρικολώνων διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν βουλευτῶν. Ἐπειδὴ ἐν τοῖς πρακτικοῖς δὲν ἐγένετο μνεία ποῦ εὑρέθησαν τὰ περιπλέον σφαιρίδια ἀπὸ τοὺς ψηφοφορήσαντας, ἤτοι εἰς τὸ ναὶ ἢ εἰς τὸ ὄχι, γνωμοποιεῖ τὸ ἐπαρχεῖον ὅτι ἐν τῇ κάλπῃ τοῦ κ. ὑποψηφίου Π. Δεληγιάννη εὑρέθησαν τὰ περιπλέον σφαιρίδια εἰς τὸ ὄχι. Ὅθεν ἡ ἐπιτροπὴ παρακαλεῖ τὸ ἐπαρχεῖον ἵνα παρακαταθέσῃ τὴν παροῦσαν εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ δήμου Τρικολώνων. Ἐν Στεμνίτσῃ 25 Μαρτίου 1868.

§54ΤΙΝΕΣ. Εἶναι μία ἔνστασις τοῦτο.

§55ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχετε ὑπομονήν. Ἀναφέρει τὴν ἡμερομηνίαν τῆς 25 Μαρτίου καὶ τὴν ἀναφέρει ἀπὸ τὴν Δημητσάναν· τὴν δὲ 25 Μαρτίου ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἦτο πλέον ἐπιτροπὴ, διότι τὸ ἑσπέρας τῆς 24 ἐτελείωσε τὰ καθήκοντά της.

§56ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. ..... (θόρυβος).

§57ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχετε ὑπομονὴν, αὐτὰ εἶναι γελοῖα πράγματα.

§58ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖς νὰ ἐπιβάλῃς μίαν ἰδέαν.

§59ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ ἄτομα αὐτὰ, καθὼς τὰ ὠνόμασεν ὁ κ. Ἰακωβάτος, τὰ συγκροτοῦντα κατὰ τὴν 24 τὴν ἐπιτροπὴν, ἰδοὺ τί λέγουν εἰς τὸ πρακτικόν. Ἔγινεν ἡ διαλογὴ καὶ εὑρέθησαν εἰς τὸ ναὶ σφαιρίδια τοῦ κ. Δεληγιάννη κτλ. (Ἀναγινώσκει τὸ πρακτικόν). Ὥστε βλέπετε, κύριοι, ὅτι τὰ ἄτομα ἐκεῖνα, ἐνόσῳ ἐξήσκουν τὸ δικαίωμα ὡς μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐξεπλήρωσαν καὶ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον τὸ καθῆκόν των, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς ἔφερεν ἕνα ὑπουργὸν 6ον. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ εὑρεθῇ τὸ μέσον νὰ τὸν προβιβάσωμεν, ὅπως πολὺ εὐφυῶς εἶπεν ὁ κ. Ζαΐμης, καὶ τὸ μέσον εὑρέθη, καὶ ἰδοὺ ἓν παλιόχαρτον, Κύριος οἶδεν, ἀπὸ ποῖον μπακάλικον, διότι δὲν ἀνήκει εἰς τὸ πρωτόκολλον, μισοῦ παρᾶ, καὶ ἔρχεται καὶ χρησιμεύει διὰ τὸν προβιβασμὸν ἑνὸς ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ἐρχόμεθα, κύριοι, νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα τοῦ προσθέτου, τοῦ 6ου καὶ νὰ ἰδοῦμεν, ἐὰν πρέπει εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Γορτυνίας νὰ δεχθῶμεν 5 ἢ 6 βουλευτάς. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γορτυνίας, καθὼς εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, ἐδημοσιεύθη τὸ Β. Διάταγμα τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς καὶ συνάμα τῆς συγκαλέσεως τῶν ἐκλογέων διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν βουλευτῶν. Τὸ διάταγμα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον συνώδευον εἰς ὅλον τὸ Κράτος τὰ προγράμματα τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν, τὸ συνώδευσεν ἐπίσης ἓν πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Γόρτυνος, καὶ εἰς τὸ πρόγραμμα ἐκεῖνο τὸ ἀρχικὸν, τὸ πρῶτον τὸ νόμιμον, ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν προσδιωρίζετο εἰς 5. Ἀλλ’ ὅταν κατῆλθον οἱ συναγωνιζόμενοι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γορτυνίας, καὶ ὁ ἀριθμὸς 5 δὲν ἦτο ἱκανὸς νὰ συντελέσῃ εἰς ἕνα συνδυασμὸν ἐγγυώμενον τὴν ἐπιτυχίαν τῶν ὑπουργῶν, ἐδέησε νὰ παρασταθῇ, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προστεθῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ 6ος βουλευτής. Συνεπείᾳ λοιπὸν τῆς παραστάσεως ταύτης, διαταγὴ ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν, 6 ἐκλέξατε, καὶ δὲν ἔχομεν πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ πρόγραμμα μόνον τῶν δημάρχων, οἵτινες εἰς τὰ προγράμματά των μνημονεύουν τὴν ὑπουργικὴν διαταγὴν, διὰ τῆς ὁποίας δίδεται ἡ ἄδεια εἰς τὴν Γορτυνίαν νὰ δώσῃ καὶ 6ον βουλευτήν.

§60Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Διαφιλονεικεῖτε, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προκηρύττῃ τὸν ἀριθμόν;

§61ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχετε ὑπομονήν. — Καὶ ἰδοὺ οἱ δήμαρχοι συνεπείᾳ αὐτῆς τῆς διαταγῆς ἐξέδωκαν προγράμματα, διὰ τῶν ὁποίων εἶπον, ὅτι ἡ ἐπαρχία τῆς Γορτυνίας θὰ ἐκλέξῃ 6 βουλευτάς. Ἂς ἐξετάσωμεν τώρα τὸ ζήτημα, ἐὰν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἔχῃ τόσον αὐθαιρέτως τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἐκδίδῃ προγράμματα, διαταγὰς καὶ νὰ κανονίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν. Καὶ ναὶ μὲν ὁ νόμος ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὡς ἐκ τοῦ πληθυσμοῦ τῶν δημοτῶν νὰ δίδῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, καὶ τοῦτο δὲν δύναται ἄλλος, παρὰ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ τὸν κανονίζῃ· ἀλλὰ πῶς ὀφείλει; Μετὰ προηγουμένας ἐπισήμους πράξεις, ἐνεργουμένας καθ’ ὅλον τὸ Κράτος καὶ ὄχι ἐξαιρετικῶς, διότι ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι ἴσοι ἐνώπιον τοῦ νόμου καὶ ἑπομένως καὶ ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι· δὲν δύναται λοιπὸν κατ’ ἐκλογὴν καὶ ἐξαίρεσιν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, νὰ ἀποφαίνεται ὅτι ἡ Α. ἐπαρχία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαυξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, ἡ δὲ Β. δὲν τὸ ἔχει, διότι τότε ὑποπίπτομεν εἰς τὸ ἄτοπον, ὅτι ἀφίνομεν τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἐλευθέραν νὰ αὐξάνῃ ἢ νὰ μειόνῃ τὸν ἀριθμόν· διότι ὅταν ἀναγνωρίζετε εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ αὐξάνῃ τοὺς βουλευτὰς μιᾶς ἐπαρχίας, ἐννοεῖται, ὅτι αὐτοδικαίως ἀναγνωρίζετε εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ μειώνῃ διὰ μιᾶς ἄλλης διαταγῆς. Ἡ ἐπαρχία τῆς Καρυστίας, τῆς Σπάρτης καὶ τῶν Καλαβρύτων εἰς τὴν Πελοπόννησον εἶναι ἰσάριθμοι καὶ ἀνατρέξατε εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ τὰς στατιστικὰς, τὰς ὁποίας ἔχομεν, καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι αὐταὶ αἱ ἐπαρχίαι εἶναι σχεδὸν ἰσάριθμοι, ὅτι μικρὰ εἶναι ἡ διαφορά, τινὲς ἀριθμοὶ μόνον μεταξὺ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἑτέρας. Καὶ πῶς, κύριοι, κατ’ ἐκλογὴν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Γορτυνίαν καὶ δὲν τὸ δείδει ἐπίσης εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας; Ὁ κ. Ζαΐμης πρὸ ὀλίγου σᾶς ἀνέγνωσε τὴν στατιστικὴν τοῦ 1861 καὶ σᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ ἐπαρχία τῶν Καλαβρύτων ἔχει μεγαλείτερον ἀριθμὸν ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Γορτυνίας· ἀλλ’ ἡ ἐπαρχία Γορτυνίας ἔδωκεν 6 βουλευτὰς, διότι τὸ εἶπε τὸ ὑπουργεῖον, ἐνῷ περὶ τῆς ἐπαρχίας τῶν Καλαβρύτων οὔτε κἂν λόγος ἐγένετο· θέσατε ἕνα φραγμὸν εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα, διότι εἶναι λίαν σπουδαῖα. Δὲν ἔχω κανὲν ἐνδιαφέρον διὰ τὸ πρόσωπον· ἀπεναντίας σᾶς λέγω, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι ὁ Πέτρος Δεληγιάννης εἶναι ἐκ τῶν στενωτέρων φίλων μου. Ποῖος λοιπὸν εἶναι ὁ κανὼν, τὸν ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ διαγράψῃ εἰς πᾶσαν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν; εἶναι ἡ γενικὴ ἀπογραφὴ, καὶ ὅποιον ἐξ αὐτῆς θὰ ἦναι τὸ ἀποτέλεσμα νὰ κανονίζῃ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία γενικῶς, καὶ δὲν ἔχει ποτὲ τὸ δικαίωμα εἰδικῶς δι’ ἐπαρχίας τινὰς νὰ λέγῃ, ὅτι ἡ ἐπαρχία αὕτη θὰ δώσῃ Α. βουλευτὰς, ἐκείνη δὲ Β. βουλευτάς. Θέσατε φραγμοὺς εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας· μὴ νομίσετε, διότι σήμερον τυγχάνετε φίλοι τῆς παρούσης ἐξουσίας, ὅτι πρέπει νὰ ὠφεληθῆτε ἐκ τῶν συμβάντων αὐτῶν. Διότι αὔριον, κύριοι, ὄχι ἐνδεχόμενον, ἀλλὰ βεβαίως δὲν θὰ εἶσθε φίλοι μιᾶς ἄλλης ἐξουσίας καὶ τότε ἂν ἀποφασίσητε σήμερον νὰ δώσητε ἀπόλυτον δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ὁρίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, αὔριον θὰ αὐξήσῃ εἰς μίαν ἐπαρχίαν θὰ μειώσῃ δὲ εἰς ἄλλην, καὶ θὰ ἐνεργήσῃ κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῇ. Δι’ ὅλους λοιπὸν αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, προτείνω ἐπίσης τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων Θεισόας, Λαγκαδίων καὶ Γόρτυνος· θεωρῶ ὡς ἀνύπαρκτον τὸ ἔγγραφον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τῶν Τρικολώνων. Προτείνω λοιπὸν νὰ λάβῃ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον τὴν θέσιν του ὁ κ. Πέτρος Δεληγιάννης μεταξὺ τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν, τοὐτέστι τὴν θέσιν τοῦ ἕκτου καὶ συνάμα προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποῤῥίψῃ ὅλους τοὺς προσθέτους, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ὁ 6ος βουλευτὴς Γορτυνίας κ. Δεληγιάννης, διότι λίαν ἀνεπτυγμένως σᾶς ἐξέθεσα τὰς συνεπείας, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ὑποπέσωμεν, ἐὰν παραδεχθῶμεν τὸ ἐναντίον.

§62Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, ἀναβαίνων εἰς τὸ βῆμα τοῦτο πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς ἐκλογῆς Γορτυνίας, νὰ ἐκθέσω γεγονότα, ἡ ἀφήγησις τῶν ὁποίων δύναται νὰ παρεξηγηθῇ ὡς περιαυτολογία, ἢ ὡς πρόθεσις προσβολῆς, ἀλλ’ ἀμφότερα ταῦτα ἀποστρέφομαι, διότι οὔτε τὸ περιαυτολογεῖν, οὔτε τὸ προσβάλλειν ὑπῆρξαν ποτὲ συνήθη εἰς ἐμέ. Ἐν τούτοις θέλω περιορισθῆ ἀναγκαζόμενος, ὡς εἶπον, νὰ ἀναβῶ τὸ βῆμα νὰ ἐκθέσω ὅσα εἶναι ἀναγκαῖα πρὸς φωτισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ ἀποκάλυψιν τοῦ ψεύδους κατὰ τῆς ἐκλογῆς Γορτυνίας. Τὴν ἐκλογὴν τῆς Γορτυνίας ὀφείλω νὰ ἐξετάσω ὑπὸ τρεῖς ἐπόψεις, ὑπὸ τὴν κυβερνητικήν, τὴν τοῦ συνδυασμοῦ καὶ τὴν κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἐνέργειαν αὐτῆς. Δύω συνδυασμοὶ συνεκροτήθησαν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς· ὁ εἷς, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων μου, συνεκροτήθη κατ’ ἀπόφασιν τῶν ἐπαρχιωτῶν, καὶ μόνον τῶν ἐπαρχιωτῶν. Εἰς τὸν συνδυασμὸν δὲ τοῦτον, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν μου, δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ συμπεριληφθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. Θ. Δεληγιάννης, καὶ ἕνεκα τοῦ ὁποίου γίνεται σήμερον ἡ συζήτησις αὕτη. Λυποῦμαι δέ, ἐπαναλαμβάνω, ἀναγκαζόμενος νὰ ποιήσω λόγον περὶ προσώπων, ἕνεκα δὲ τούτου ὁ κ. Δεληγιάννης κατήρτησεν ἕτερον συνδυασμόν, ἀποτελούμενον ὑπ’ αὐτοῦ, τοῦ Σακελλαριάδου κλπ. Πρὶν ἢ ἀπέλθω εἰς τὴν ἐπαρχίαν, εἶχε γίνει συνεννόησις μεταξὺ τοῦ Θεοδώρου Δεληγιάννη καὶ ἐμοῦ, ὥστε κατὰ τὴν ἐκεῖσε μετάβασίν μας νὰ καταβληθῇ τοιαύτη προσπάθεια, ὥστε εἰς τὸν καταρτισθησόμενον συνδυασμὸν ὑπὸ τῶν ἐπαρχιωτῶν νὰ ἀποτελῶμεν μέρος, καθόσον ἀμφότεροι ἀνεγνωρίζαμεν τὴν ἀνάγκην, ἰδίως μάλιστα ὁ κ. Θεόδωρος Δεληγιάννης, ὅτι ὁ συνδυασμὸς νὰ καταρτισθῇ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ καὶ ὑπὸ τῶν ἐπαρχιωτῶν. Ἀλλὰ δυστυχῶς κατὰ τὴν μετάβασίν μας εἰς τὴν ἐπαρχίαν συνέβη ἓν λάθος, καὶ τοῦτο δὲν ἐπιβαρύνει ἐμέ· τοὐτέστι συνεκλήθησαν παρ’ αὐτοῦ καὶ τῶν φίλων του τόσα πρόσωπα εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἀντιθέτων ἰδεῶν καὶ φρονημάτων, ὥστε προεβλέπετο, ὅτι πᾶσα συνεννόησις καθίστατο ἀδύνατος, καὶ πολὺ περισσότερον ἡ διευθέτησις τῶν διαφόρων φρονημάτων πρὸς ἕνα σκοπόν. Τὸ ἄτοπον τῶν τοιούτων πολυπληθῶν προσκλήσεων προεῖδον καὶ παρετήρησα κατὰ τὰς συνεντεύξεις μου μετὰ τοῦ κ. Δεληγιάννη, ὅστις, ὀφείλω μετὰ παῤῥησίας νὰ εἴπω, δὲν ἐδίστασε νὰ ἀναγνωρίσῃ. Ἐάν μοι ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ἐκθέσω λεπτομερέστερον τὰ λαβόντα χώραν ἐν τῇ τελευταίᾳ συνεντεύξει μας, ἤθελον φιμώσει τὰ στόματα τῶν κατηγόρων καὶ συκοφαντῶν, ἰδίως περὶ ἐπεμβάσεως τῆς ἐξουσίας καὶ λοιπὰ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς Γορτυνίας. Κύριοι! παρουσιαζομένης ἀδυνάτου πάσης συνεννοήσεως μεταξὺ ἡμῶν καὶ τοσούτου ἀριθμοῦ ἐπαρχιωτῶν συῤῥευσάντων εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἐξ ὅλων τῶν δήμων, συνεβουλεύσαμεν ἀπὸ κοινοῦ αὐτοὺς νὰ συνέλθουν ἐν τῇ εὐρυχώρῳ πλατείᾳ τῆς πρωτευούσης, τῇ εὐρυχώρῳ καὶ μεγαλοπρεπῇ ἐκκλησίᾳ καὶ τῷ σχολείῳ καὶ ἐκλέξωσι πέντε ἄτομα ἐξ ἑκάστου δήμου, μεθ’ ὧν νὰ δυνηθῶμεν νὰ σκεφθῶμεν καὶ καταρτίσωμεν ἀπὸ κοινοῦ συνδυασμόν. Καὶ τῷ ὄντι οἱ ἐπαρχιῶται συνῆλθον κατὰ τὴν ὁρισθεῖσαν ὥραν εἰς τὸν εἰρημένον τόπον, οἵτινες ἀνέβαινον πέραν τῶν 500, ἔκαμον τὴν, οὕτως εἰπεῖν, ἐπεκλογήν των, ἀλλ’ ὅμως δὲν ἐσταμάτησαν ἐδῶ, ἀφοῦ αὐθωρὶ προεχώρησαν εἰς τὴν κατάρτισιν συνδυασμοῦ, εἰς ὃν δὲν συμπεριελήφθη ὁ κ. Θ. Δηληγιάννης παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν μου. Καὶ διατί τοῦτο; διότι οἱ κληθέντες καὶ συνελθόντες ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, ἰδίως μάλιστα οἱ ὑπὸ τὸν κ, Θ. Δηληγιάννην, οἷον οἱ τοῦ δήμου Τευθίδος, οἱ τοῦ δήμου Μυλάοντος, οἱ τοῦ δήμου Κλείτορος, οἱ τοῦ δήμου Ἡραίας, οἱ τοῦ δήμου Θαλπούσης, οἱ τοῦ δήμου Ἐλευσῖνος καὶ λοιποί, ἀγνοῶ ἐκ τίνων λόγων ὁρμώμενοι ἠνείχοντο νὰ ἀποτελέσωσι μέρος τοῦ συνδυασμοῦ δύω Δηληγιάνναι, ζητοῦντες τὸν ἀποκλεισμὸν τοῦ Θεοδώρου Δηληγιάννη. Ἔντιμοί τινες φίλοι αὐτοῦ ἤθελον καὶ ἐπεθύμουν τὴν συμπερίληψίν του ἐν τῷ συνδυασμῷ· ἀλλὰ δὲν εἶχον καὶ τὸ θάῤῥος νὰ ἐκφρασθῶσι δημοσίᾳ καὶ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν τόπον τῆς τοιαύτης συνελεύσεως πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἰδέας των, οἷον ὁ Κωνσταντ. Λαμπρυνόπουλος, ὁ Παπαπετρόπουλος, ὁ Δημήτριος Σακελλαριάδης καὶ ὁ Α. Θανόπουλος, περιοριζόμενοι μόνον εἰς τὸ νὰ μοὶ ὁμιλῶσι περὶ τούτου κατ’ ἰδίαν· εἰς δὲ τὰς ἐπιμόνους καὶ κατ’ ἐπανάληψιν προτροπάς μου τοῦ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν τόπον, ὅπου συνῆλθον καὶ οἱ λοιποὶ ἐπαρχιῶται πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἰδέας των, ἐσιώπων. Μετὰ τοῦτο ἅπαντες οἱ ἀποτελέσαντες τὴν συνέλευσιν ταύτην τῆς ἐκλογῆς ἦλθον εἰς τὴν οἰκίαν μου, ἐν ᾗ διέμενον, μοὶ ἀνήγγειλαν τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν καὶ ὀφείλω νὰ σεβασθῶ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς εἴπω πόσον ἐλυπήθην, διότι δὲν εἶδον συμπεριληφθέντα τὸν κ. Θ. Δηληγιάννην εἰς τὸν συνδυασμόν; γεγονός, ὅπερ βέβαια προῆλθον ἐκ τούτου, ὅτι καὶ αὐτοὶ ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους προεκάλεσε, δὲν ἤγειραν μίαν φωνὴν ὑπὲρ αὐτοῦ, τινὲς μάλιστα οὔτε προσῆλθον, ὡς εἶπον, εἰς τὸν τόπον τῆς ἐπεκλογῆς. Ὁ κ. Δηληγιάννης μετὰ τοῦτο ἀπέρχεται αἴφνης τῆς πρωτευούσης ἐλθὼν ἐνταῦθα χωρὶς νὰ ἀναμείνῃ κἂν τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ πλήθους τῶν ἐπαρχιωτῶν, ἢ τὴν ἐπίτευξιν τροποποιήσεώς τινος τοῦ συνδυασμοῦ, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ χώραν. Ἐρωτῶμεν λοιπὸν τοὺς κατηγόρους, ποῦ εἶναι οἱ ὑποψήφιοι τῆς Κυβερνήσεως; ποῦ εἶναι ὁ δι’ αὐτῆς καταρτισθεὶς συνδυασμός; ἂν δὲν λέγω ἀλήθειαν, ἂς μὲ διαψεύσῃ ἡ ἐπαρχία μου. Κύριοι! Ἀπὸ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς μέχρι τῆς ἐκλογῆς, οὐδεμία μεταβολὴ τοῦ προσωπικοῦ τῆς ὑπαλληλίας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἔλαβε χώραν· διατί; διότι ἀπελθὼν ἐνταῦθα, ἔτρεφον τὴν ἐλπίδα ὅτι ἠδυνάμην μετὰ τοῦ κ. Θεοδώρου Δηληγιάννη ν’ ἀποτελέσωμεν ἕνα συνδυασμόν, καὶ πᾶσα μεταβολὴ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἐπαρχίας, ὅπερ οἱ φίλοι τοῦ κ. Δηληγιάννη εἶχον ἐπὶ τῆς πεσούσης πολιτικῆς κατὰ τὰς ἐμπνεύσεις των τοποθετήσει, ἐθεωρεῖτο περιττὴ καὶ ἀνωφελής. Ὁ διορισμὸς ἑνὸς ἐπάρχου καὶ ταμίου, κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς ἐκλογῆς ἐγένετο, διότι ὁ ὑπὸ τοῦ προκατόχου ὑπουργείου μετατεθεὶς ἔπαρχος δὲν συγκατατετίθετο νὰ μεταβῇ· ἀλλὰ καὶ οἱ ἀξιότιμοι οὗτοι ὑπάλληλοι τί ἠδύναντο νὰ πράξωσιν ἐν τοσούτῳ βραχυτάτῳ χρόνῳ, ἄγνωστοι ὄντες ἐν τῇ ὑπερηφάνῳ ἐπαρχίᾳ τῆς Γορτυνίας καὶ μηδεμίαν σχέσιν μετὰ τῶν κατοίκων ἔχοντες; Ἂς μᾶς ἀναγγείλουν μίαν ῥητὴν πρᾶξιν ἐπεμβάσεως αὐτῶν ὑπὲρ ὡρισμένων προσώπων. Τὸ προσωπικὸν τῆς ὑπαλληλίας τῆς ἐπαρχίας ἔμεινε λοιπὸν κατὰ τὰς ἐκλογὰς ὅπως εἶχε σχηματισθῆ παρὰ τῶν φίλων τοῦ κυρίου Δηληγιάννη, οἷον οἱ εἰρηνοδίκαι, οἱ γραμματεῖς αὐτῶν, οἱ πάρεδροι, οἱ συμβολαιογράφοι, οἱ κλητῆρες, οἱ δασοφύλακες, οἱ δημοδιδάσκαλοι, οἱ γραφεῖς καὶ λοιποὶ ὑπάλληλοι. Τὰ πάντα λοιπὸν ἔμειναν ὡς εἶχον διευθετηθῆ ὑπὸ τῶν πρώην βουλευτῶν καὶ τῶν φίλων τοῦ κ. Δηληγιάννη, καὶ ὅλα τὰ διαδοθέντα ἐξελέγχονται ἀνυπόστατα. Ταῦτα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν κυβερνητικὴν ἐπέμβασιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Μεταβαίνω ἤδη εἰς τὴν ἐξέτασιν ἑκάστου συνδυασμοῦ, τίς ὁ ἰδικός μας συνδυασμός, καὶ τίς ὁ ἕτερος· τίνα τὰ πρόσωπα, τὰ ἀπαρτίζοντα τὸν ἕνα συνδυασμὸν καὶ τίνα τὸν ἕτερον, ἀλλὰ περὶ τούτου περιττὸν νὰ κάμω λόγον. Ἐκτὸς τούτου, ἐὰν συγκρίνωμεν τὰ παρελθόντα πρὸς τὰ ἐνεστῶτα, θὰ πεισθῇ τις ἐκ προκαταβολῆς, φρονῶ, ὅτι ὁ ἡμέτερος συνδυασμὸς εἶχεν ἐν αὑτῷ καὶ τὴν ἐπιτυχίαν. Τὸν συνδυασμόν, εἰς ὃν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ἀποτελούμενον ἐκ τοῦ ἀξιοτίμου Π. Δεληγιάννη κλπ. τὸν γινώσκητε, ὡς καὶ τὸν τοῦ κ. Θ. Δηληγιάννη, ἀποτελούμενον ἀπὸ τὸν κ. Σακελλαριάδην, Ῥοϊλὸν, Γόντικα καὶ τὸν κ. Ἀντωνόπουλον. Ἴσως οἱ μὴ γνωρίζοντες τὰ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἀμφιβάλλουν περὶ τῶν λεγομένων, καὶ τὰ πράγματα τὰ ἐξηγεῖ ἕκαστος κατὰ τὴν ἰδέαν του. Ὁ κ. Ἀντωνόπουλος εἶναι ἐκ Δημητζάνης καὶ ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἀπέβαλε, δικαίως ἢ ἀδίκως δὲν ἠξεύρω, τὴν ἐπιῤῥοήν του. Εἰς τὰ 1865, πρωθυπουργοῦντος τοῦ κ. Ῥούφου καὶ ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Προβελεγίου ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν, ἔχασε τὴν δημοτικὴν ἐκλογήν· πόσας ψήφους ἔλαβεν; ὀγδοήκοντα, ἂν δὲν μ’ ἀπατᾷ ἡ μνήμη· πόσας οἱ ἀντίθετοι; ἐννεακοσίας περίπου. Ἐν Λαγκαδίοις π. χ. ὁ κ. Δηληγιάννης πόσας ἔλαβε ψήφους ὅταν μαζῆ ἐψηφοφορούμεθα εἰς τὰ 1862 πρὸς ἐκλογὴν πληρεξουσίων τῆς ἐθνοσυνελεύσεως; 79· πόσας ἐγώ; 338· 79 ἔλαβεν ὁ τότε συμπληρεξούσιος ἐν τῇ Συνελεύσει ἀδελφός μου· ἰδοὺ τὰ πρωτότυπα πρακτικά, τὰ ἐπέδειξε, καὶ ὁ βουλόμενος δύναται νὰ τὰ ἀναγνώσῃ. Πρὸς τί λοιπὸν ἐγείρεται σήμερον ἀμφιβολία περὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς Λαγκαδίων καὶ Δημητζάνης; Ἀλλὰ πῶς συμβαίνουν αὐτά; δὲν ἠξεύρω· εἶναι ἀχάριστος ὁ λαός; ὄχι· ἔπραξε καλῶς ἢ κακῶς; δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ νὰ τὸ ἐξετάσω· ἔχει τὰς ἰδέας του καὶ τὰς πεποιθήσεις του, καὶ πολλάκις μειοῦται ἡ ἐπιῤῥοὴ τῶν ἀντιπροσώπων, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων καὶ τῶν ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι διέπουν τὴν κοινωνίαν. Ἡ κοινωνία καὶ τὰ παρελθόντα ἐνθυμεῖται, καὶ περὶ τῶν ἐνεστώτων σκέπτεται καὶ περὶ τοῦ μέλλοντος φροντίζει· ἴσως εἶχον καὶ ἔχουν οἱ Λαγκάδιοι καὶ Δημητζάνιοι ἀφορμὰς πρὸς ταῦτα, ἀλλ’ εἰς ἐμὲ δὲν ἀνήκει νὰ τὸ ἐρευνήσω. Καὶ ταῦτα περὶ τῆς ἐκ προκαταβολῆς ἐπιτυχίας τοῦ συνδυασμοῦ. Νῦν δὲ περὶ τῆς κατὰ νόμον ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς. Εἰς τὸν δῆμον Γόρτυνος ἐθαύμασαν πῶς ἐπῆλθε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς προκειμένης ἐκλογῆς· ὡς καὶ εἰς τὰς προγενεστέρας ἐκλογὰς ἐπῆλθε κατὰ 1856, ὅτε ἀπὸ ἀγάπην των οἱ συνδημόται μου πρὸς ἐμὲ συνεπεία μιᾶς ἐπιστολῆς μου ἔστειλαν τὴν κάλπην κενὴν εἰς τὴν Δημητζάνην, ὅτε μετ’ οὐδενὸς τῶν ἐν τοῖς πράγμασι σήμερον μὲ συνέδεε σχέσις τις. Εἰς τὰ 1865, ὡσαύτως ἔλαβον σχεδὸν ἀνελλειπεῖς τὰς ψήφους τοῦ δήμου, ἢ ὄχι; ὅτε τὰ τῆς πολιτείας διηύθυνον οἱ φίλοι τοῦ κ. Δηληγιάννη. Τὰ πράγματα λοιπὸν δὲν ἀφίνουσιν οὐδένα νὰ ἀμφιβάλῃ συγκρινόμενα καὶ πρὸς τὰ παρελθόντα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἐποιήσαντο λόγον πολὺν περὶ τοῦ δήμου Γόρτυνος· ἐκεῖ λέγουσιν εὑρέθη ἕνας Κυριακόπουλος λοχίας· πῶς; τὸν ἐρωτῶ καὶ ἐγὼ εὑρέθη εἰς τὴν Δημητζάνην εἷς ἀπομακρυνθεὶς ἐντεῦθεν ὑπὸ τῆς ἐξουσίας ἀξιωματικὸς σφόδρα ἐναντίος; Ταῦτα εἶναι ἐνέργειαι τῆς ὑπηρεσίας. Ὁ Κυριακόπουλος λοχίας μὲ δύω στρατιώτας εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἠδυνήθη νὰ ἐκβιάσῃ ὁλόκληρον δῆμον καί τινας νὰ λογχίσῃ; Ποῖοι ἦσαν οἱ ἐναντίοι; παρακαλῶ νὰ τοὺς ὀνομάσουν. Σᾶς παρουσιάζουν μίαν ἀναφοράν· ἠξεύρετε ποῖος εἶναι ὁ κυριώτερος κομματάρχης τοῦ κυρίου Δηληγιάννη; ὁ ἀδελφὸς ἑνὸς κλητῆρος τῆς Βουλῆς. Δὲν ἐννοῶ νὰ προσβάλω τὸν ἄνθρωπον· ἐξέπεσεν ἤδη ὡς τὰ φύλλα ἀπὸ τὰ δένδρα· εἰς τὰ ἀνθρώπινα εἶναι καὶ ἀκμή, εἶναι καὶ παρακμή. Μᾶς λέγουν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ ὁ συνδυασμός μας ὅλας σχεδὸν τὰς ψήφους; ἀλλὰ κύριοι, πλειότερον ἀξιόπιστοι εἶναι οἱ ἀντιλέγοντες ἢ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἀποτυχόντων, οἵτινες διὰ τῆς ὑπογραφῆς των ἀποφαίνονται περὶ τῆς γνησιότητος τῆς ἐκλογῆς; Ποίους θέλετε νὰ πιστεύσητε; τοὺς ἀξιοτίμους προαγορεύσαντας ἢ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἀποτυχόντων; Πῶς ἐλάβαμεν τὰς ψήφους; ἐρωτήσατε τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν φίλων, οὓς ἀντιπροσωπεύετε σήμερον, μεμφόμενοι τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τούτου. Καὶ δὲν ὑπῆρξαν, λέγουσιν, ἐναντίοι εἰς ἕνα δῆμον; Ἄλλους κομματάρχας δὲν εἶχον ἐκεῖ οἱ ἀποτυχόντες. Αὐτὸς ὁ δῆμος εἶχε 1408 ψηφοφόρους, ἀλλὰ πόσοι ἐψηφοφόρησαν; 800 περίπου ἀφ’ οὗ δὲ ἦτο καὶ ἀνακριτὴς ἐκεῖ τῇ αἰτήσει αὐτῶν σταλμένος εἰς τὸν δῆμον Γόρτυνος, δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία καταγγελία; ἀλλὰ δὲν τὴν ἔκαμαν τότε ἐκ μέρους τῶν λογχισθέντων ἢ βιασθέντων, δὲν τὴν ἔκαμαν τοὐλάχιστον μὲ 5, 10 ἢ 15 μέρας; Εἶναι πράγματα σπουδαῖα αὐτὰ ὅπως ἰσχυρίζεταί τις ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ὅτι ἐγένοντο καλπονοθεύσεις; Εἶναι εὔκολον νὰ τὰ λέγῃ τις, ἀλλ’ ὄχι καὶ νὰ τὰ ἀποδείξῃ· τὸν διαψεύδουν αὐτὰ τὰ πράγματα, αὐτοὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἀποτυχόντων. Ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὸν δῆμον Θεισώας· τῳόντι ἐῤῥαπίσθη ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος. Ἠξεύρετε ὅμως διατί συνέβη τὸ τοιοῦτον; διότι τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας εἰς τὴν κάλπην τοῦ ἀξιοτίμου Π. Δηληγιάννη ἀπεπειράθησαν νὰ ῥίψωσιν οἱ φίλοι τῶν ἀποτυχόντων σφαιρίδιά τινα εἰς τὴν ὀπὴν τοῦ ὄχι, τουτέστιν ἐπανέλαβον τὴν μέθοδον ἐκείνην, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθησαν καὶ κατὰ τὸ 1865 καὶ ἕνεκα τῆς ὁποίας ἐνθυμοῦνται, ὅσοι ἦσαν βουλευταί, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην παρουσιάσθησαν κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης βουλεύματα παραπέμποντα εἰς δίκην τοὺς αὐτουργούς. Ἐνθυμηθῆτε ὅμως ὅτι τότε ἠγέρθη φωνὴ ἐδῶ, ἥτις ἐτόλμησε νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται λόγος περὶ καλπονοθεύσεως κ.λ.π.!! Κατὰ τὸ 1866 ἡ ἐξουσία ἦτο εἰς τοὺς ἀποτυχόντας φιλικωτάτη· οἷον τοῦ μακαρίτου Ῥούφου πρωθυπουργοῦντος καὶ Προβελεγίου ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν, καὶ ὅμως 80, ὡς ἀνέφερον, ἔλαβον ψήφους κατὰ τὴν ψηφοφορίαν τῆς δημοτικῆς ἐκλογῆς· ἐκτὸς τούτου, ὅσας ψήφους ἐλάβαμεν τότε κατὰ τὴν βουλευτικὴν ἐκλογὴν τοῦ 1865, τόσας ὡς ἔγγιστα καὶ ἤδη. Εἶναι λοιπὸν ἐποχὴ τῆς καταπτώσεως τινῶν· ἀλλὰ δὲν τὸ ἐννοοῦν οἱ ἀμφιβάλλοντες ἂς ἐπισκεφθοῦν τὸν τόπον· καὶ ἐγὼ δὲν ἐνόουν πολλὰ πράγματα μένων ἐδῶ, ἀλλὰ μεταβὰς τὰ εἶδον· καὶ ἐγὼ ἤθελον νὰ κάμω συνδυασμὸν μετὰ τοῦ κ. Δηληγιάννη, ἀλλὰ τὰ πράγματα ἦσαν ἀνώτερα τῆς ἐπιθυμίας μου. Σᾶς ἀνέγνωσαν ἓν ἔγγραφον τοῦ Ἔσλεν· ἀλλ’ ἐξ αὐτοῦ ἐπείσθητε περὶ τοῦ χαρακτῆρος τοῦ ἀνθρώπου, καὶ περιτὸν νὰ σᾶς προσθέσω τι περὶ αὐτοῦ. Ἔρχομαι εἰς τὸν δῆμον Λαγκαδίων. Ποῖος κατέλαβε τὴν οἰκίαν τῆς χήρας Δηληγιάννη; Ὁ κ. Γόντικας· τὸ ἀμφισβητεῖ τις τοῦτο; εἶναι ὅμως γεγονός. Ὁ κ. Γόντικας ἀπὸ ἄλλον δῆμον κατέλαβε τὴν οἰκίαν τῆς χήρας 15 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, οἱ ἄλλοι τὸν ἀπέβαλον. Εἶναι ἔγκλημα τοῦτο; εἶναι αὐθαιρεσία; Ὄχι, ἀλλ’ ὑπεράσπισις δικαιώματος. Ἔκαμαν, λέγει, 300 συμβόλαια. Αἴ! Κύριοι, θέλετε νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν ἐποχὴν τῶν σακκουλίων τοῦ 1844; Ὁ δῆμος αὐτὸς ἔχει 1700 ψηφηφόρους· καὶ ὅμως ἐψηφηφόρησαν 900 περίπου. Τί παράδοξον λοιπὸν ἐὰν ψηφηφόροι ἐλθόντες μετὰ τὴν ψηφηφορίαν ἔκαμαν τὰ τοιαῦτα συμβόλαια; καὶ τὸ ζήτημα τῶν συμβολαίων προβλέπεται ἀπὸ τὸν νόμον; καὶ εἶναι ἄξιον προσοχῆς; πόσους, κύριοι, ψηφοφόρους δὲν εἴδατε ὑποσχομένους καὶ εἰς τὸν μὲν καὶ εἰς τὸν δὲ πρὸ καὶ μετὰ τὴν ἐκλογήν. Εἶπον ἔγινε βία· σᾶς προκαλῶ νὰ μὲ εἴπητε πόσοι στρατιῶται ἦσαν; τρεῖς μόνον· τρεῖς ἄνθρωποι ἠδυνήθησαν νὰ καταβάλουν τοὺς χιλίους ψηφοφόρους, οἵτινες λέγουσιν ὅτι ἀπεκλείσθησαν; Αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα εἰμπορεῖ νὰ τὰ λέγῃ κανείς, ἀλλὰ δὲν εἰμπορεῖ καὶ νὰ τὰ ἀποδείξῃ· εἰμπορεῖ νὰ τὰ λέγῃ εἰς ἐκείνους, ὡς ὑμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπὸ τὸν νόμον ὑποχρεωμένοι νὰ τὰ ἀκούουν, ὄχι ὅμως καὶ νὰ τὰ δέχωνται. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸν δῆμον Κλείτορος, καθ’ οὗ καὶ αὐτοὶ οἱ συγγενεῖς καὶ φίλοι τοῦ κ. Γόντικα ἐν καιρῷ τῆς ἐκλογῆς οὐδεμίαν ἔνστασιν ἔκαμον σπουδαίαν, ὡς δηλοῦται ἐκ τῶν πρακτικῶν, ὄντων ὑπογεγραμμένων καὶ ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐναντίων. Σήμερον ἔκρινε καλὸν ὁ προαγορεύσας, ὅτι ἔπρεπε καὶ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου τούτου νὰ προσβληθῇ, χωρὶς νὰ προτείνῃ καὶ σπουδαῖόν τινα λόγον. Ὁ κ. Ἀντωνάκος ἦτον ὁ μόνος φίλος των, ἀλλὰ καὶ οὗτος τοὺς ἐγκατέλειψεν. Ὁ Μπαλόγιαννης, καθ’ οὗ κατηνέχθη ὁ προλαλήσας, εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἐντιμοτέρων πολιτῶν καὶ μετέρχεται τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ἰατροῦ· δὲν ἠξεύρω τί ἔκαμεν εἰς τὰ 1835, ἐνδεχόμενον νὰ κατηγορήθη, νὰ ἐδικάσθη καὶ κατεδικάσθη· ἀλλὰ πόσοι ἄλλοι δὲν κατεδικάσθησαν καὶ διὰ δεινότερα ἐγκλήματα, μάλιστα καὶ εἰς ἐποχὴν προσεχεστέραν! Κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην διετηρήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου. Τώρα ἔρχεται ἓν ἄλλο ζήτημα. Παρεβίασε λέγουν, ἡ Κυβέρνησις τοὺς νόμους ὁρίσασα ἓξ βουλευτὰς νὰ ἐκλέξῃ ἡ Γορτυνία. Δὲν εἰξεύρω, κύριοι, ἂν τὸ ζήτημα τοῦτο ᾖναι σήμερον ὅπως εἶναι ἡ βουλὴ αὕτη μὴ νομοποιημένη, ἐὰν ᾖναι τῆς ἁρμοδιότητός της νὰ τὸ ζητήσῃ. Μόλον τοῦτο ἐμβαίνω εἰς τὴν οὐσίαν. Ἡ Κυβέρνησις καὶ αἱ διοικητικαὶ ἀρχαὶ ὤφειλον νὰ μὴ προσδιορίσωσι καὶ ἕκτον βουλευτὴν, διότι τὸ 1865, ὁ ἐπιτυχὼν τότε συνδυασμὸς, συνέκειτο ἀπὸ ἕξ· ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἐδέχθη τοῦτον διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν προσδιωρίσθη ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως. Σήμερον ἐὰν ἡ ἐπαρχία ὑπῆρξε μᾶλλον ἄγρυπνος καὶ ἐγκαίρως ἐζήτησε τὸ δικαίωμά της ἀποδείξασα τὸν πληθυσμὸν, ἔσφαλεν ἡ Κυβέρνησις παραδεχθεῖσα τοῦτο; ἐὰν δὲν ἐπράττετο τοῦτο, βεβαίως ἤθελον ἔχει ἄλλο στάδιον μομφῆς κατὰ τῆς κυβερνήσεως. Εἶπεν ὁ κ. Ζαΐμης δὲν εἶδον ἔγγραφον, δι’ οὗ νὰ βεβαιοῦται ὁ πληθυσμὸς πέραν καὶ τῶν 50 χιλιάδων· διὰ τοῦτο παρηνόμησεν ἡ κυβέρνησις; τοῦ ἀπαντῶ, ὅτι ὁ πληθυσμὸς εἶναι ὑπὲρ τὰς 52 χιλιάδας, ἐὰν ἀμφιβάλλῃ δύναται νὰ ἀπευθύνῃ ἐπερώτησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς· σήμερον ὅμως δὲ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς ἐξελέγξῃ· ἐκτὸς τούτου δύναται ὁ κ. Ζαΐμης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, ἂν σπουδαίως ἀμφιβάλῃ περὶ τούτου, τὰ περὶ τοῦ πληθυσμοῦ ἔγγραφα. Ποῦ εἶναι λοιπὸν αἱ παραβιάσεις τοῦ νόμου; δὲν μᾶς παρουσιάζουν αὐτάς; δὲν φοβούμεθα τοὺς τὰ τοιαῦτα διϊσχυριζομένους, ἡ δύναμις ἔγκειται εἰς τὴν ἐπαρχίαν· ἀλλοίμονον δὲ εἰς ἐκεῖνον, ὅστις νομίζει, ὅτι διὰ τοῦ ψεύδους καὶ τῆς ἀπάτης δύναται νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ νὰ ἀντλήσῃ ἐξ αὐτῆς δυνάμεις. Ὅστις θέλει δυνάμεις, πρέπει νὰ καταβῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν, νὰ συμμερισθῇ τῆς τύχης αὐτοῦ καὶ τῶν περιπετειῶν του καὶ νὰ λουσθῇ ἐπὶ τοῦ λουτῆρος τοῦ λαοῦ, οὐχὶ δὲ νὰ ἐνθυμῆται αὐτὸν ὅταν ἔχῃ τὴν ἀνάγκην του. Ἡ ἐκλογὴ τῆς Γόρτυνος, κύριοι, ἐνηργήθη καθ’ ὅλους τοὺς τύπους ἄνευ ἐπεμβάσεως, ἡσύχως καὶ ἀταράχως· διὰ τί; διότι δὲν ἔκαμε καμμίαν ἐπέμβασιν, διότι ὁ συνδυασμός μας συνέκειτο ἀπὸ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον τὰ κεφάλαιά των, τὴν ἐπιῤῥοήν των, καὶ ὑπεστηρίζετο ὑπὸ πάντων τῶν ἐπαρχιωτῶν. Τελευτῶν δὲ παρατηρῶ, ὅτι κατὰ τῆς ἐκλογῆς Γορτυνίας ἐλέχθησαν τόσα ψεύδη, τόσαι συκοφαντίαι, ὥστε καὶ ὁ ἀπαθέστερος ἄνθρωπος εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἀγανακτήσῃ. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, φρονῶ ὅτι τὰ λεχθέντα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Γόρτυνος οὔτε σπουδαῖα εἶναι, οὔτε βάσιμα πρέπει νὰ τὰ θεωρήσῃ τις· ἓν δὲ μόνον εἰλικρινῶς μὲ λυπεῖ, μὴ βλέπων παρακαθήμενον μεταξὺ ἡμῶν καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Θ. Δηληγιάννην. Ἀπόκειται τέλος εἰς ὑμᾶς νὰ ἀποφασίσητε.

§63ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριοι. Βλέπω εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν ἓν ζήτημα εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐνασχοληθῶμεν, δὲν εἶμαι κατὰ τῆς ἐκλογῆς· στηριζόμενος καὶ ἐγὼ εἰς ἀρχάς τινας δὲν δύναμαι εἰμὴ νὰ κηρυχθῶ ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Βεβαίως καθ’ ὃν τρόπον τὸ ζήτημα τίθεται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσω ψῆφον ἐναντίον, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἔγγραφα ἐπίσημα. Παρεκτὸς τούτων, κύριοι, τῶν τεκμηρίων τὰ ὁποῖα παρέχουν τὰ ἔγγραφα αὐτά, σύμφωνα μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον συνταχθέντα, δύναται νὰ σχηματίσῃ τις πεποίθησιν καὶ ἐκ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα κατήρτησαν τὸν συνδυασμὸν τῶν ἐπιτυχόντων, ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι, κύριοι, νὰ παρατρέξω εἶναι τὰ δύο ζητήματα, τὸ ζήτημα τῆς προτεραιότητος μεταξὺ τοῦ πέμπτου καὶ ἕκτου βουλευτοῦ, καὶ τὸ ζήτημα ἐὰν ἡ ἐπαρχία ἔχῃ ἢ δὲν ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἕκτου βουλευτοῦ. Ἐκ τῶν προαγορευσάντων τινὲς εἶπον ὅτι, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα τὸ ἴδιον παρουσιάζεται εἰς πολλὰς ἄλλας ἐκλογάς, εἶναι καλὸν ν’ ἀφεθῇ κατόπιν τῆς γνώμης αὐτῆς, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, εἶναι ὁ κ. Ἰακωβάτος. Τοιοῦτόν τι νομίζω, ὅτι ὑπαινίχθη καὶ ὁ κ. Νικολόπουλος, εἰπών, ὅτι δὲν εἶναι τοῦ προκειμένου ἡ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος τούτου, ὑποθέτω, ὅτι καὶ αὐτὸς συμφωνεῖ, ὅτι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ βραδύτερον ὑπὸ γενικὴν ἔποψιν· μοὶ φαίνεται δὲ, ὅτι δὲν ὑπάρχει τις ὁ ἀντιλέγων. Τὸ ζήτημα τοῦ πέμπτου καὶ ἕκτου εἶναι σπουδαιότατον καὶ εἶναι ἀληθὲς, κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες ὁπωσδήποτε ἐξελέγχθησαν καὶ οἵτινες ἔρχονται εἰς τὴν Βουλὴν δι’ ἑνὸς εἰσιτηρίου μὲ ἐκείνους, οἵτινες εἶναι ἁπλῶς ἐπιλαχόντες καὶ ζητοῦν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Βουλὴν, στηριζόμενοι εἰς τὸν λόγον τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ἐπαρχίας των. Ἡ Βουλὴ ὅμως ἔχει τὴν ἐξουσίαν, ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν καθηκόντων της, νὰ ἀποφανθῇ καὶ περὶ αὐτοῦ ἢ καὶ νὰ συζητήσῃ ἰδιαιτέρως αὐτὸ, προτιμότερον ὅμως νὰ τὸ ἐξετάσῃ βραδύτερον· ἀπαραίτητος εἶναι ἤδη ἡ ἐξέτασις τοῦ ἄλλου ζητήματος, ποῖος εἶναι ὁ ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς πέμπτος ἐκλεχθείς, διότι ἡ τύχη τοῦ ἕκτου θὰ μείνῃ ἐκκρεμὴς μέχρις ὅτου λυθῇ τὸ ἕτερον ζήτημα. Ἡ γνώμη, κύριοι, ἑκάστου βουλευτοῦ εἶναι ἐλευθέρα, ἐγὼ ἠμπορῶ ἀξιολογώτατα, καθ’ ὃ βουλευτὴς, ἐρωτώμενος περὶ τῆς γνώμης μου νὰ εἴπω ἐπείσθην, διότι ἐπείσθην· τοῦτο καὶ ὁ βουλευτὴς ἄλλος ἔνορκος ὅστις δύναται κατὰ νόμον νὰ λέγῃ Ναὶ ἢ Ὄχι, μὴ ὑποχρεούμενος νὰ δώσῃ λόγον, νὰ αἰτιολογήσῃ τὴν ἀπόφασίν του· προκειμένου ὅμως περὶ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως ἢ περὶ μέλους τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ αὐτὴ ἀρχὴ δὲν ἰσχύει, διότι ὁ κανονισμὸς ἀπαιτεῖ νὰ αἰτιολογήσῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ἔκθεσίν της. Καὶ πρὸς τί, Κύριοι, συνιστᾶται ἡ ἐπιτροπή; συνιστᾶται διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰ ἔγγραφα, νὰ διευκρινίσῃ τὰ πάντα, νὰ εὕρῃ τὰς ἀποδείξεις, ἐὰν ὑπάρχουν, νὰ εὕρῃ τοὺς ὑπὲρ καὶ κατὰ λόγους καὶ ἐρωτωμένη ἐὰν μία ἔκθεσις περιέχῃ ἀτέλειάν τινα εἰς τὰς δικαιολογίας της, νὰ δίδῃ πᾶσαν διασάφησιν· ἀλλὰ, κύριοι, καὶ τὰ δικαστήρια δίδουσι λόγον τῆς ἀποφάσεώς των, προκειμένου περὶ ἐνοχῆς· ἐν περιπτώσει μόνον ἀθωώσεως, λέγουν δὲν ἐπείσθην, περὶ τῆς ἐνοχῆς, διότι ἡ ἀθωότης τεκμαίρεται. Ποῖον εἶναι, κύριοι, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς μεταξὺ τῶν ἐπιτυχόντων; Ὁ κ. Δεληγιάννης ἔλαβε ψήφους 5243, ὁ δὲ κ. Εὐστάθιος Μαλλιαρόπουλος ἔλαβε 5259. Τοῦτο λέγουν αἱ νόμιμοι πράξεις αἱ συνταχθεῖσαι ἀπὸ τὰ νόμιμα πρόσωπα κατὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, δὲν εἶναι ν’ ἀπομακρυνθῶμεν τοῦ τοιούτου ἀποτελέσματος, πῶς ἠμπορῶ νὰ μεταθέσω τὸν Μαλλιαρόπουλον, ἐὰν δὲν πεισθῶμεν περὶ τοῦ ἐναντίου, ὁ κ. Μαλλιαρόπουλος εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις ἀνεκηρύχθη ὡς πλειονοψηφήσας ἀπὸ τὰ νόμιμα πρόσωπα. Συμφωνῶ, κύριοι, πληρέστατα μὲ τὸν ἔντιμον κ. Ἰακωβάτον, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι μ’ ὅλον ὅτι ὁ νόμος διατάσσει ῥητῶς, ὅταν εὕρωμεν περισσότερα σφαιρίδια τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων, ὁ ἀριθμὸς οὗτος ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὸ ναὶ, καὶ ἔπρεπε συμφώνως μὲ τὸν νόμον αὐτὰ τὰ ὄχι τὰ 50, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν νὰ τ’ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὸ ναὶ (θόρυβος), μολοντοῦτο εἶναι ἀποδεδειγμένον ἀναμφισβητήτως, ὅτι παρανόμως ἐῤῥίψαν εἰς τὰς κάλπας ψήφους, περισσοτέρας τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων, τότε, ἐννοεῖται, ὅτι πρέπει νὰ τιμωρηθῇ τὸ ἔγκλημα καὶ αἱ ψῆφοι νὰ θεωρηθῶσιν ὡς μὴ ὑπάρχουσαι. Ὑπὸ τὴν νομικὴν ταύτην ἔποψιν εἴμεθα σύμφωνοι· ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν ἐὰν ἠμπορῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ τοῦτο ἐπὶ τοῦ προκειμένου· τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι πραγματικόν, καὶ ἕκαστος βουλευτὴς ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ εἰς ποίους λόγους στηρίζει τὴν γνώμην του, δὲν πρέπει δε, κύριοι, νὰ φέρωμεν πάντοτε εἰς τὸ μέσον τὴν ἐπιτροπήν· ἂς τὴν λησμονήσωμεν, διότι διὰ τῶν παραβάσεων αὐτῶν συγχέομεν τὰ πράγματα καὶ προκαλοῦμεν συγκρούσεις καὶ διαπληκτισμούς, τὸ ὁποῖον, μὰ τὴν ἀλήθειαν, δὲν μᾶς κάμνει πολλὴν τιμήν· τὰ ζητήματα ἂς τὰ ἐξετάζωμεν ἀνεξαρτήτως τῶν ἰδεῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐάν θέλετε δὲ εἶναι τοῦτο καὶ ἀξιοπρεπές. Τὶ λοιπὸν λέγουν οἱ ὑποστηρίζοντες, ὅτι ὁ κ. Δεληγιάννης πρέπει νὰ προβιβασθῇ πέμπτος, νὰ καταβιβασθῇ δὲ ὁ ἀνακηρυχθεὶς ἕκτος Μαλλιαρόπουλος; οὕτως ὥστε ἐὰν οἱ ἐπιλαχόντες ἀποβληθῶσι, καὶ αὐτὸς ὁ Μαλλιαρόπουλος νὰ ἐξωσθῇ τῆς Βουλῆς. Διὰ νὰ ἔλθωμεν εἰς τοιοῦτον ἀποτέλεσμα πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀποδείξεις, ὅτι ἡ πρώτη διαλογὴ εἶναι πλημμελής· ὡς στηριζόμενος εἰς ἀρχάς τινας δὲν ἠμπόρεσα νὰ εὕρω λόγον καὶ καταδικάσω τὴν ἐκλογήν· ἐπίσης λέγω, κύριοι, διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὸν κ. Δεληγιάννην καὶ νὰ εἴπω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξέλθῃ ὁ Μαλλιαρόπουλος· ποῦ ὑπάρχουν ἐναντίαι ἀποδείξεις; Τί εὑρίσκω, κύριοι, εἰς τὴν ἔκθεσιν, εὑρίσκω αὐτὴν τὴν περίοδον εἰς τὸ τέλος. Γίνεται μνεία, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ παρατηρεῖ ἓν ἰδιαίτερον, ὅτι 50 σφαιρίδια κτλ. Ἡ πρᾶξις αὕτη τῆς ἐπιτροπῆς προσάγεται ὡς ἀπόδειξις τοῦ κακουργήματος τῆς καλπονοθεύσεως, τοῦτο ἦν ἀπαράδεκτον μὴ στηριζόμενον εἰς διάταξίν τινα· τοῦτο δὲν πρέπει καὶ ὁ ἴδιος κ. Δεληγιάννης νὰ δεχθῇ, διότι δὲν θὰ τῷ περιποιήσῃ τιμήν, οὕτω πως νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὡς βουλευτής.

§64Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι πραγματικὸν αὐτό.

§65ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καθὼς ἀνεγνώσθη, φαίνεται, ὅτι εἶναι ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον στέλλεται εἰς τὸν ἔπαρχον· εἶναι αὐτὸ καὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι ξένον φύλλον πρόσθετον, φαίνεται, ὅτι γράφεται μετὰ τοῦτο τὴν 25 τοῦ μηνός. Παρακαλῶ νὰ τὸ ἀναγνώσω μίαν στιγμήν, διότι δὲν τὸ ἀνέγνωσα (ἀναγινώσκει).

§66ΤΙΝΕΣ. Τὸ ἠκούσαμεν.

§67ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν τὸ ἤκουσα. Ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ὑπὲρ τῆς γνώμης τῆς ἐναντίας. (Ἐξακολουθεῖ ν’ ἀναγινώσκῃ)........» Τί λέγει αὐτὸ τὸ ἔγγραφον; τίποτε. Ἐγὼ ἐνόμιζα ὅτι λέγει κἄτι τι περισσότερον· δὲν λέγει ὅτι τὰ σφαιρίδια αὐτὰ πρέπει νὰ λογισθῶσιν ὑπὲρ αὐτοῦ, ἐδῶ λέγει ὅτι εὑρέθησαν πεντήκοντα περισσότερα· πολὺ καλά· ἔρχεται τότε ὁ ἐκλογικὸς νόμος, ὅστις λέγει, ὅτι αὐτὰ ἀφαιροῦνται ἀπὸ τὸ ναὶ καὶ τελειόνει ἡ ὑπόθεσις. Λέγω λοιπὸν ὅτι καὶ παράνομος καὶ ἄκυρος καὶ μὴ οὖσα εἶναι αὐτὴ ἡ πρᾶξις· ἀλλὰ καὶ ἔγκυρος ἂν ἦτο, δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ ἔλθῃ τὸ συμπέρασμα σύμφωνα μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Ἐγὼ λοιπὸν, κύριοι, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ διευκρινισθῶσιν αὐτὰ τὰ ζητήματα, διότι, ἐδῶ, ὡς βλέπετε, τὸ ζήτημα, ὡς εἶναι εἰς τὴν ἐπιτροπήν, (θόρυβος καὶ διάλογος μεταξὺ πολλῶν βουλευτῶν). Ἐγὼ, κύριοι, λέγω ὅτι πρέπει νὰ διαλυθοῦν αὐτὰ τὰ ζητήματα. Πρῶτον, ἂν πρέπῃ ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος τοῦ πληθυσμοῦ· δεύτερον, τίς τῶν δύω προηγεῖται, προηγεῖται ὁ κύριος Μαλλιαρόπουλος τοῦ Δεληγιάννη, ἢ ὁ κύριος Δεληγιάννης τοῦ Μαλλιαροπούλου. Κατόπιν ἔρχεται τὸ τρίτον. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι, καθὼς εἶναι τὸ πρᾶγμα, ὁ ἴδιος κ. Δεληγιάννης δὲν θέλει καταδεχθῆ νὰ ἔλθῃ δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου εἰς τὴν Βουλήν. Μοὶ φαίνεται, αὐτὸς βλέπει πρόσωπα διάφορα καὶ ἐπίσημα· θὰ συστέλλεται νὰ τὰ βλέπῃ, ὅταν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θελήσῃ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν. (Θόρυβος).

§68ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατεκρίθη ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Γόρτυνος ἐχορήγησε προνόμιον διὰ τῆς προσθέσεως τοῦ ἕκτου βουλευτοῦ, καὶ ἠρνήθη δικαίωμα διὰ τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων.

§69Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἐπαρχία Καλαβρύτων δὲν ἐζήτησε.

§70ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, κύριοι, ἂν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἠδίκησε τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, οὔτε εἶμαι συνήγορος τοῦ ὑπουργοῦ διὰ νὰ τὸν ἀντιπροσωπεύσω σήμερον· ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν ὡς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Γόρτυνος συνδέεται μὲ τὰ συμφέροντα τῶν συναγωνισθέντων ὑποψηφίων βουλευτῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ γίνω συνήγορος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο πολὺ καλὰ καὶ ἔπρεπε νὰ παρίσταται σήμερον. Ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν ἂν ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν προέβη εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς διὰ νὰ εὐκολύνῃ τὸν συνδυασμὸν ἢ διὰ ν’ ἀναγνωρίσῃ δικαίωμα ἀναμφισβήτητον τῆς ἐπαρχίας. Εἰς τὸν ὑπουργὸν ὑπεβλήθησαν ἔγγραφα δημόσια, ἐξ ὧν ἐμφαίνεται, ὅτι κατὰ τὰ 1864 ἡ ἐπαρχία συνέκειτο ἐκ τεσσαράκοντα ἐννέα χιλιάδων καὶ πεντακοσίων ψυχῶν· ὁ ὑπουργὸς αὐτὸς δὲν ἠδύνατο νὰ εἰσαγάγῃ συμπέρασμα, ὅτι κατὰ διάστημα τεσσάρων καὶ πέντε ἐτῶν ἐπῆλθεν αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ κατὰ πεντακοσίους καὶ ἑξακοσίους καὶ προβῇ εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν. Ἆρά γε ἀναλαμβάνω τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ ὑπουργοῦ διὰ νὰ ὑπερασπίσω καὶ τὸ συμφέρον μας; ὄχι, κύριοι, ὑπάρχει εἰς τὸ προεδρεῖον τῆς Βουλῆς κατατεθειμένον ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον δημόσιον ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου φαίνεται καὶ προκύπτει ἀδιστάκτως, ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος κατὰ τὰ 1857, 1858, 1859 ἀνεβιβάζετο εἰς 49,127 ψυχάς. Πρέπει λοιπὸν νὰ μάθωμεν ἂν τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ᾖναι ἐκδεδομένον ἀπὸ τὸν ἔπαρχον Ἀναστασόπουλον ἢ ἀπὸ ἄλλον· αὐτὸ τὸ ἔγγραφον ἐξεδόθη ἀπὸ ὑπάλληλον ἀνήκοντα εἰς τὴν ἐναντίαν μερίδα, ἀπὸ τὸν γραμματέα Σταματάκον. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν δὲν ἠθέλησε νὰ διευκολύνῃ τὸν συνδυασμὸν τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος, ἀλλ’ ἠθέλησε διότι ὑπεχρεοῦτο ν’ ἀποδώσῃ δικαίωμα εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὴν, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἤδη. Εἷς τῶν κυρίων βουλευτῶν ὑποδεικνύει εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ ἕκτου διὰ τὴν ἐπαρχίαν Γορτυνίας πρέπει νὰ ἀναβληθῇ σήμερον καὶ ταυτισθῇ μὲ τὴν τύχην τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἔξωθεν ἄνθρωποι ἐπιδιώκουν ὡς ἐπιλαχόντες. Τὸ ζήτημα τοῦτο, κύριοι, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ λύσῃ σήμερον ἡ Βουλὴ, ἂν ᾖναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ, ἂν δικαιοῦται νὰ ἐκλέξῃ πέντε ἢ ἓξ ἡ ἐπαρχία αὐτὴ, δὲν ἔχει σχέσιν μὲ κανὲν ἄλλο ζήτημα· ἂν ἡ Βουλὴ δὲν πείθεται σήμερον, ὅτι ἀναβιβάζεται πέραν τῶν 50,000 ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἀνεπαρκῶς ἐπείσθη ὁ ὑπουργὸς τῶν ἐσωτερικῶν καὶ 5 πρέπει νὰ δώσῃ. Ἄλλως ἂν δεχθῶμεν τὴν ἰδέαν τοῦ προαγορεύσαντος, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν τὸ ζήτημα τοῦ ἕκτου, δὲν μοῦ λέγει ὁ κ. βουλευτὴς ἐν τίνι δικαιώματι θὰ κάμῃ κατάταξιν πέμπτου ἢ ἕκτου βουλευτοῦ; Ὅταν ἡ ἐπαρχία ἐκλήθη νὰ ἐκλέξῃ ἓξ, δὲν ἐκλήθη νὰ προσδιορίσῃ πρῶτον, δεύτερον, τρίτον, τέταρτον, πέμπτον, ἢ ἕκτον, μόνον διὰ τοὺς δημαρχικοὺς παρέδρους γίνεται τοῦτο. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐκλέξῃ πέντε, μόνη ἡ ἐπαρχία εἶναι ἁρμοδία νὰ προσδιορίσῃ τὸν πέμπτον ἢ ἕκτον, οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἁρμόδιος νὰ κάμῃ ἄλλην κατάταξιν. Κύριοι, μετὰ τὴν ἐκλογὴν καὶ τὴν γνωστοποίησιν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς διὰ τοῦ ἐπάρχου Γόρτυνος εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀπαίσιαι φῆμαι διεδόθησαν περὶ τῆς τοποθεσίας τῶν ἐπιτυχόντων ὑποψηφίων, αἱ δὲ φῆμαι αὗται περιεῖχον καί τι κακόηθες, διότι εἰς αὐτὰς περιείχετο ἡ ἀπαισία ἰδέα νοθεύσεως καὶ πλαστογραφήσεως τῶν πρωτοκόλλων. Ἠναγκάσθην, κύριοι ἐκ τῶν φημῶν αὐτῶν νὰ λάβω ἀσφαλιστρά τινα, ἀλλὰ μὲ μεγάλην προφύλαξιν, διὰ νὰ μὴ ἐκθέσω κανένα ἐκ τῶν φίλων μου, ἐπὶ τούτῳ ἔγραψα εἰς τὸν δήμαρχον Θεισόας, παραστήσας τὰ διαδιδόμενα, καὶ ζητήσας ἀντίγραφον τοῦ προγράμματος περὶ τῆς ἀνακηρύξεως τῶν ἐκλεχθέντων, ὁ δὲ κ. δήμαρχος, ἂν καὶ μοῦ ὑπεσχέθη νὰ τὸ στείλῃ, μολαταῦτα δὲν ἠδυνήθη, διότι ὁ ἔπαρχος Γόρτυνος δὲν ἐξέδωκε πρόγραμμα τοιοῦτον κατόπιν. Ἠναγκάσθην νὰ ἀπευθυνθῶ δι’ ἐπιστολῆς εἰς τὸν κ. Νικολόπουλον, χωρὶς νὰ εἴπω τίποτε περὶ τῶν διαδιδομένων, καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ παραγγείλῃ εἰς τὸν ἔπαρχον νὰ ὑποβάλῃ ὅσον τάχιστα τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ ὑπουργεῖον, διὰ νὰ τεθῶσιν εἰς ἀσφαλέστερον μέρος. Προσθέσατε, ὅτι ἔγραφα νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ ἐπάρχου διὰ τὴν ταχίστην καὶ ἀμετάβλητον ἀποστολήν. Ὁ κ. Νικολόπουλος μ’ ἀπήντησεν, ὅτι ὁ κύριος ἔπαρχος εἶχεν ἀποστείλει τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ νὰ ὑπάγω εἰς τὴν νομαρχίαν νὰ ἴδω ἂν ᾖναι ἐκεῖ, ἀλλ’ ὁ κύριος νομάρχης μὲ πληροφορεῖ, ὅτι αὐτὰ εἶχον σταλῆ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸν κύριον ἔπαρχον. Ἅμα δὲ ἔγινε γνωστὸν, ὅτι τὰ ἔγγραφα ὑπῆρχον εἰς τὸ ὑπουργεῖον, κατέπαυσεν ἡ ἀνησυχία μου διὰ τὰς φήμας ἐκείνας. Ἀλλὰ τὴν δεκάτην ἑβδόμην Ἀπριλίου ἓν φύλλον τῆς ἐφημερίδος τῆς Νέας Γενεᾶς ἐπαναλαμβάνει τὴν ὑποψίαν αὐτὴν καὶ ἀναγγέλλει, ὅτι γίνεται προβιβασμὸς ἢ καταβιβασμὸς ἐκ τῆς ἐναντίας μερίδος. Φίλοι τῶν ἀποτυχόντων διὰ νὰ μὲ ἐνοχλήσουν ἐπὶ πλέον, μὲ ὑπεχρέωσαν, κύριοι, νὰ ἀναγνώσω τὴν ἐφημερίδα, καὶ τὴν ἀνέγνωσα τῳόντι, καὶ μολονότι πάλιν δὲν ἔδοσα προσοχὴν, διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ δεχθῶ τὴν διάπραξιν τοιούτων ἐγκλημάτων, ἠναγκάσθην νὰ τηλεγραφήσω εἰς τὸν κύριον Θεόδ. Κολοκοτρώνην, ἂν τὰ ληρήματα τῆς Νέας Γενεᾶς ἔχωνται ἀληθείας· ὁ κύριος Κολοκοτρώνης μοῦ τὰ διαψεύδει. Ἔρχομαι ἐνταῦθα, καὶ ἀφοῦ ἔρχομαι ἤρξαντο πάλιν αἱ ἐρωτήσεις περὶ προβιβασμοῦ καὶ καταβιβασμοῦ· εἰς τὰς ὀχληρὰς αὐτὰς ἐρωτήσεις μὴ ἠξεύρων τί νὰ ἀπαντήσω, ἀπεῖχον καὶ ἠρκέσθην μόνον ἅπαξ νὰ ἴδω τὰ πρακτικὰ ἂν ᾖναι γνήσια ἢ ὄχι. Εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ εἰσηγητοῦ Θερμογιάννη ἀνεγνώσθη ἡ ἔκθεσις, κύριοι βουλευταὶ, καὶ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν αὐτῆς ἐταράχθην, καὶ ἐταράχθην ὄχι διὰ τὴν κατάταξιν προνομίου, διότι τοιοῦτον ἐχορηγήθη καὶ εἰς τὸν βουλευτικὸν κατάλογον, ἀλλὰ διότι διὰ τῆς μεταβολῆς τῆς θέσεως συνεπέρανα, ὅτι πρόκειται περὶ κατατάξεως δικαιωμάτων· παρετήρησα δὲ εἰς τὴν ἔκθεσιν ὅ,τι φαίνεται καὶ σήμερον. Τώρα θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν, τὸ ἔγγραφον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Τρικολλώνων τῆς 25 Μαρτίου εἶναι γνήσιον κατὰ τὴν χρονολογίαν, εἶναι ἀληθὲς κατὰ τὸ περιεχόμενον; Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ κατὰ τὴν χρονολογίαν δὲν εἶναι γνήσιον, εἶναι πλαστὸν, κύριοι. Δὲν εἶναι γνήσιον, διότι ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου αὐτοῦ τὴν 25 Μαρτίου ἦτο κάτοχος τῶν πρωτοκόλλων, τὰ ὁποῖα παρεδόθησαν εἰς τὸν ἔπαρχον τὴν 26 καὶ ἠδύνατο νὰ καταχωρίσῃ τὰς παρατηρήσεις της εἰς τὸ πρωτόκολλον, ὅτε ἐγένετο καὶ ἡ ἀνακήρυξις ὑπὸ τῆς ἐπαρχιακῆς ἐπιτροπῆς Τρικολλώνων· ὁ πρόεδρος τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἐμφανίζεται καὶ ἀνακηρύττει ἐμὲ ὡς πέμπτον· ἂν λοιπὸν ὁ κύριος πρόεδρος θὰ εἶχεν ἀπευθύνει ἔγγραφον πρὸς τὸν ἔπαρχον, δὲν ἤθελε φέρει τὴν ἔνστασιν περὶ τῆς μεταθέσεως; ἂν δὲ ὁ ἔπαρχος Γόρτυνος ἐλάμβανε τὴν 25 τὸ ἔγγραφον αὐτὸ, δὲν ἤθελε τὸ ὑποβάλει εἰς τὸν σύλλογον τὴν 26 Ἀπριλίου, καθ’ ἣν ἐγένετο ἡ ἀνακάλυψις; Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἔγινε πλαστογραφία, καὶ ἂς τὸ μάθῃ ὁ κ. πρόεδρος τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς.

§71Γ. Τ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Διατί δὲν ἐπαρουσιάσθητε νὰ τὸ εἴπητε εἰς τὴν ἐπιτροπήν;

§72ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς τὸ λέγω ἐδῶ. Λοιπὸν, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Τρικολλώνων ἔκαμε διαλογὴν τῆς κάλπης τοῦ κυρίου Πετράκη καὶ ἀφῄρεσε τὰ σφαιρίδια τὰ περιπλέον ἀπὸ τὸ ναί, διὰ δὲ τοῦ ἐγγράφου της σας λέγει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ ναί. Ἂν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἦτο πεπεισμένη, ὅτι τὰ σφαιρίδια ἐῤῥίφθησαν κακοήθως εἰς τὸ ὄχι, διὰ τί δὲν κατεχώριζε τὴν πρᾶξιν ταύτην εἰς τὰ πρωτόκολλα, παρὰ αὐτὴ μὲν ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν της, ὑποδεικνύει ὅμως εἰς μίαν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν νὰ παραβῇ τοὺς νόμους; Εἶναι λοιπὸν τὸ ἔγγραφον ὄχι μόνον πλαστόν, ἀλλὰ καὶ κακόηθες, διότι ἀποδεικνύει τὴν ἐφαρμογὴν μιᾶς παρανομίας εἰς Βουλὴν ἑλληνικήν. (θόρυβος). Κύριοι, δέχομαι νὰ μὴ ἀφαιρεθῶσι διὰ μίαν στιγμὴν τὰ σφαιρίδια αὐτὰ ἀπὸ τὸ ναί, καὶ νὰ τὸ ἀποφασίσητε ὑμεῖς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, θὰ εἰπῆτέ ποτε, κύριοι βουλευταί, ὅταν δὲν πρέπῃ ν’ ἀφαιρεθῶσι καὶ ἀπὸ τὸ ναὶ τοῦ Μαλλιαροπούλου 37 σφαιρίδια, ἅτινα εὑρέθησαν περιπλέον εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ ἰδίου δήμου. Δύνασθε λοιπὸν νὰ εἴπητε, ὅτι διὰ μὲν τὸν ὑπουργὸν οὔτε θὰ τὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸ ὄχι, διότι εἶναι ὑπουργός, διὰ δὲ τὸν Μαλλιαρόπουλον θὰ τὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸ ναί, διότι εἶναι δικηγόρος; (χειροκροτήματα). Ὁ κύριος Πέτρος Δεληγιάννης προσελήφθη εἰς τὸν συνδυασμόν, κύριοι βουλευταί, ἐναντίον τῆς συγκαταθέσεώς μου, διότι ἀντιτάσσομαι ἀείποτε πολιτικῶς κατ’ αὐτοῦ, ὅταν ὅμως κατηρτίσθη ὁ συνδυασμὸς καὶ ἐπεβλήθη ὑπὸ τῆς ἐπαρχίας ὁ Πέτρος Δεληγιάννης, πρῶτος ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἀποτύχει ὁ Δεληγιάννης, οὗτοι θὰ παραιτηθοῦν, καὶ κατὰ τὰς παραστάσεις μου ὅλα τὰ μέλη τοῦ συνδυασμοῦ χάριν τοῦ κ. Πετράκη παρεδέχθησαν νὰ παραιτηθῶσι. Λέγω αὐτά, κύριοι, ὄχι διὰ νὰ ἀποδείξω εἰλικρίνειαν εἰς τὸν συνδυασμόν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ὁ κύριος Δεληγιάννης παρατόλμως ἀπηύθυνε παράπονα κατὰ τῆς ἐπαρχίας καὶ τῶν συναδέλφων του, τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ ὑπολήπτηται ἰδιαζόντως καὶ εὐγνωμονῇ.

§73ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ βουλευτικοῦ νόμου ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν, τοὺς ὁποίους ἑκάστη ἐπαρχία θέλει ἐκθέσει, ἀνήκει εἰς τὸν πληθυσμὸν (ἀναγινώσκει τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ νόμου). Ὁ νόμος αὐτὸς ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν, καὶ ἐκυρώθη ἀπὸ τὴν ἄλλην νομοθετικὴν ἐξουσίαν· εἶναι νόμος τοῦ κράτους, ἡ ἐκτέλεσις ἔμεινεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, καὶ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν ἠμποροῦσε νὰ ᾖναι ἀδιάφορος, προκειμένου μάλιστα διὰ νόμον, ὁ ὁποῖος προσδιορίζει δικαιώματα ὁλοκλήρου λαοῦ. Ἡ ἐπαρχία τῆς Γορτυνίας ἀπὸ τὰ 1865 ἐζήτησεν ἐπανειλημμένως δι’ ὅλων τῶν νομίμων μέσων ν’ ἀναγνωρισθῇ εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ ἓξ βουλευτὰς, διότι εἶχε καὶ τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν τοῦ πληθυσμοῦ. Ὅταν λαὸς ὁλόκληρος ζητῇ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀναγνωρίζουν εἰς αὐτὸν οἱ νόμοι πιστεύετε, ὅτι ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία πρέπει νὰ δέσῃ τὰς χεῖρας, ὅταν νόμος τὸ δικαίωμα αὐτὸ τὸ δίδει εἰς αὐτὸν τὸν πληθυσμόν; Ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν ἠδύνατο νὰ κάμῃ ἄλλο, παρὰ νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ᾖναι ἀληθὴς ἢ ὄχι. Ἐξετάσασα ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀνακαλύψασα, ὅτι τὸ δικαίωμα τὸ ἔχει πράγματι, ὤφειλε νὰ τὸ ἐκτελέσῃ, ὤφειλε νὰ τὸ χορηγήσῃ εἰς τὸν λαὸν ἐκεῖνον. Ἂν ἐξετάσητε, κύριοι, τὸν νόμον, ὅστις δίδει τὰ δικαιώματα ταῦτα, θέλετε συνομολογήσει, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἀτελὴς, ὅτι ἔχει τινὰς διατάξεις καὶ αἱ ὁποῖαι ἀφίνουν ἀμφιβολίας περὶ τῆς ἐκτάσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἐξουσίας. Τοῦτο δὲν εἶναι σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐννοῶ, κύριοι, ὅταν μία ἐπαρχία ἐξέλεγξεν ἓξ βουλευτὰς, πόθεν ἐλάβετε τὴν ἐντολὴν νὰ κατατάξητε πέμπτον, ἕκτον, ποῖα εἶναι ἡ σημασία; Ἡ ἐκλογὴ εἶναι μία καὶ ἀδιαίρετος καὶ δὲν ὑπάρχει οὔτε πρῶτος βουλευτὴς, οὔτε δεύτερος, οὔτε τρίτος, οὔτε τέταρτος, οὔτε πέμπτος, οὔτε ἕκτος. Ἂν ὑποθέσητε, ὅτι δι’ ἕνα βουλευτὴν ἡ ἐκλογὴ εἶναι παράνομος, δὲν καταλαμβάνετε, ὅτι δι’ ἕνα μόνον ἤθελε πέσει κάτω· ἂν ἐπρόκειτο ν’ ἀφαιρέσητε ἕνα βουλευτὴν ἀπὸ τὴν Γορτυνίαν, ποῖον θὰ ἀφαιρέσητε; Πιστεύετε, ὅτι εἶχε τὴν διάνοιαν ἡ ἐπαρχία ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔκαμε τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην, νὰ ἀφαιρέσητε τὸν ἔχοντα ὀλιγωτέρας;

§74ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§75ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι λοιπὸν ζήτημα, ὅτι τάξις βουλευτῶν δὲν ὑπάρχει, διότι ὁ λαὸς ἐκλέγων βουλευτὰς ἐκλέγει τόσους, ὅσοι εἶναι προσδιωρισμένοι, χωρὶς νὰ κάμῃ διάκρισιν ποῖον θέλει περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι ἕκτος βουλευτὴς εἶναι ὁ δεῖνα ἢ ὁ δεῖνα, καὶ τὸ λογικώτερον εἶναι νὰ ἐρωτήσητε τὸν κυρίαρχον λαὸν, ποῖον ἀπὸ τοὺς ἓξ δὲν θέλει. Αὐτὰ μόνον δύναμαι νὰ ἀπαντήσω, τὰ δὲ ἄλλα εἶναι σοφίσματα. Ἀφοῦ ἡ ἐπαρχία τῆς Γόρτυνος δυνάμει τῆς προκηρύξεως τῆς Κυβερνήσεως ἐξέλεξεν ἓξ βουλευτὰς, εἶναι τῷ ὄντι περιττὸν νὰ σταθῶμεν. Τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ποῖος εἶναι πέμπτος ἢ ἕκτος δὲν δύναμαι νὰ παρασιωπήσω, τὸ γεγονὸς αὐτὸ τοῦ καταλογισμοῦ τῶν ψήφων δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀποσιωπήσω, διότι τῷ ὄντι συμβὰν περίεργον, τὸ ὁποῖον εἰς καμμίαν ἐκλογὴν δὲν παρουσιάσθη· ἐννοῶ καλῶς τὰ χαρακτηριστικὰ, τὰ ὁποῖα ἀποδίδονται εἰς πρᾶξιν ἐσφαλμένην, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ν’ ἀντιταχθῶσι κατὰ τῆς ἀληθείας καὶ ὑπὲρ τῆς διαστροφῆς, ἡ ὁποία ἀρέσει εἰς τὸν ἕνα ἢ εἰς τὸν ἄλλον. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ δήμου Τρικολώνων σᾶς λέγει, ὅτι δι’ ἑνὸς ἐγγράφου πρὸς τὸν ἔπαρχον ἔδοσε γνώμην καὶ εἶπεν, ὅτι τόσα σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα ἔπεσαν εἰς τὸ ναὶ τοῦ Δεληγιάννη, δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσιν, ἀλλὰ νὰ καταλογισθῶσιν ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἔχετε λοιπὸν ἡμεῖς τὴν ἀξίωσιν ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ νὰ κάμῃ μνείαν αὐτοῦ τοῦ περιστατικοῦ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκει εἰς τὴν πρᾶξιν ἐκείνην τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς; Εἶπεν ὁ προαγορεύσας ὅτι τὸ ἔγγραφον εἶναι πλαστὸν κατὰ τὴν χρονολογίαν, δυνατὸν· ἀλλ’ οὐδὲν μέσον πρὸς ἐξέλεγξιν εἶχεν ἡ ἐπιτροπὴ ἵνα εὕρῃ ἂν ᾖναι πλαστόν. Ἡ ἡμερομηνία τοῦ ἐγγράφου ἀποδεικνύει ὅτι τὴν εἰκοστὴν πέμπτην τὰ πρακτικὰ δὲν ἦσαν εἰς χεῖρας τῆς ἐπιτροπῆς· ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ παρατηρήσω εἰς τοῦτο, ὅτι ἂν τὴν εἰκοστὴν ἕκτην συνῆλθεν ὁ σύλλογος τῆς ἀνακηρύξεως τῶν βουλευτῶν, ἕπεται ὅτι τὴν εἰκοστὴν πέμπτην τὸ ἔγγραφον ἦτο εἰς χεῖρας τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ἔκθεσίν της ἔκαμε λόγον, ὡς βλέπετε, καὶ περὶ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, διότι τὸ εὗρεν εἰς τὰ πρακτικά· καὶ τοῦτο πράττουσα, δὲν ἐφρόντισε καθόλου περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι λέγουν, δὲν μοὶ ἀρέσει ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἀλλοίμονον ἂν, γράφοντες τὴν ἔκθεσιν, εἴχομεν σκοπὸν νὰ εὐχαριστήσωμεν ὅλον τὸν κόσμον· ἡμεῖς ἐσκέφθημεν ὡς ἐπιτροπὴ τί ἔπρεπε νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν σᾶς ἀρέσουν αἱ ἐκθέσεις; εἶσθε κύριοι νὰ τὰς κατακρίνητε καὶ νὰ τὰς καταψηφίσητε· δὲν δύνασθε ὅμως νὰ μᾶς ὑποβάλητε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ κάμνωμεν μνείαν περιστατικοῦ, τὸ ὁποῖον εὕρομεν εἰς τὴν ἐκλογήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ ὑμῶν καὶ ἡμῶν, ἄλλως ὑμεῖς σκέπτεσθε, καὶ ἄλλως ἡμεῖς. Μεθ’ ὅλα ταῦτα λέγω, ὅτι ἡ ἐπαρχία προσκληθεῖσα νὰ ἐκλέξῃ ἓξ βουλευτὰς, εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ πράξῃ τοῦτο. Τώρα ποῖος εἶναι πέμπτος, καὶ ποῖος ἕκτος δὲν εἶναι ζήτημα· οἱ βουλευταὶ εἶναι ἴσοι, εἶναι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας. Ἐὰν θέλετε νὰ εἴπητε ὅτι πρέπει νὰ λείψῃ εἷς, ἡ ἐκλογὴ πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ὅλη, περὶ τοῦ ἑτέρου δὲ ζητήματος, ποῖος θὰ ᾖναι πρῶτος καὶ ποῖος δεύτερος, εἶναι ἀδιάφορον. Ἐγὼ ἔλαβον ὀλιγωτέρας ψήφους ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου Ἀθ. Πετιμεζᾶν, θέσατέ με εἰς τὸ τέλος τοῦ καταλόγου, εἰς τὸ τέλος ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, εἶμαι βουλευτὴς ὡς καὶ οἱ ἄλλοι· τοιαῦτα πράγματα εἶναι ἀνάξια τῆς συζητήσεως μιᾶς Βουλῆς. Ἡ ἐκλογὴ λοιπὸν τῆς Γόρτυνος εἶναι νόμιμος, καὶ ἡ ἐπαρχία ἔχει δικαίωμα νὰ δώσῃ ἓξ βουλευτάς.

§76Α. ΚΑΛΠΑΚΙΔΗΣ. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς Γόρτυνος, ἡ ὁποία ἐπίστευον ἐξ ἀρχῆς, ὅτι δὲν ἤθελεν ἀπασχολήσει παντάπασι τὴν Βουλήν. Εὐχαριστῶ δὲ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Καλαβρύτων κ. Ζαΐμην, ὅστις ἐπροκάλεσε τὴν συζήτησιν, διότι ἐκ τούτου λαμβάνομεν ἀφορμὴν ὄχι ἁπλῶς ν’ ἀποδείξωμεν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη μὲ τὸν νομιμώτερον τρόπον, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ ἐκπληρώσωμεν ἠθικήν τινα ἐντολὴν καὶ νὰ ἐκφρασθῶμεν τὰ δέοντα περὶ ἑνὸς σκοτεινοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον κατεπίεζε τὸν ἰδιαίτερον τοῦτον τόπον. Μετὰ προσοχῆς καὶ ἐνδιαφέροντος ἤκουσα τὰς ὁμιλίας τῶν προαγορευσάντων καὶ ἰδίως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Καλαβρύτων κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶ, ὅστις τοσαῦτα ἐξεφράσθη ἐναντίον τῆς ἐκλογῆς, καὶ δὲν ἐξεπλάγην διὰ τὴν ἀφήγησιν τῶν ἐνστάσεων καὶ τῶν ἀντιλογιῶν, ὅσον ἠπόρησα, διότι οἱ προαγορεύσαντες ἐνεστερνίσθησαν καὶ υἱοθέτησαν αὐτάς· δὲν ἐξεπλάγην διότι ἐγνώριζον ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς κατασκευάσματος πλασμάτων καὶ μηχανοῤῥαφιῶν, καὶ ἐπειδὴ περὶ τούτου πρόκειται, ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐνοϊκὴν προσοχήν σας· πολὺ δὲ περισσότερον, διότι ὡς βλέπετε, μᾶς κάμνουν τὴν ἐξαιρετικὴν τιμὴν τοῦ νὰ μᾶς βάλουν εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἐγκαλουμένου. Εἴδετε λοιπὸν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐννοήσατε τὴν ἀνάπτυξιν τῶν κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεων. Ἀπὸ ἕνδεκα δήμους ἀποτελεῖται ἡ ἐπαρχία τῆς Γόρτυνος, καὶ ὡς πρὸς μὲν τοὺς ὀκτὼ ἐξ αὐτῶν, ἵνα μὴ εἴπω ὡς πρὸς τοὺς ἑπτά, συνομολογεῖτε τὸ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλ’ οἱ ἀντίθετοι ἡμῶν ἐνόμισαν πρόσφορον καὶ ὠφέλιμον νὰ ἐξαιρέσωσι τόσον ἀριθμὸν δήμων, ὅσος ἀρκεῖ ἵνα μείνῃ μεματαιωμένον τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα, καὶ ἑπομένως περιορίζεται ἡ ὑπόθεσις εἰς τοὺς δήμους Λαγκαδίων, Κλείτορος, Θεισόας καὶ Γόρτυνος. Καθόσον ἀφορᾷ δὲ τὸν ἕκτον βουλευτὴν ἐῤῥίφθη ἓν πῦρ διχοστασίας μεταξὺ ἡμῶν, ὡς ἐκ τοῦ ὁποίου οἱ ἀντίθετοι ἐνόμισαν ὅτι δύνανται νὰ ὠφεληθῶσιν, ἀλλὰ δὲν θέλουσι τὸ ἐπιτύχει· καὶ τί λέγουσιν οἱ κύριοι συμπεριειλημμένως κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς; μὲ ῥεβόλβερ εἰς τὰς χεῖρας ὁ ἔπαρχος Γόρτυνος Κ. Ἀναστασόπουλος μετὰ τοῦ ἀστυνόμου ἐπὶ κεφαλῆς 25 κλητήρων μετὰ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως ἐπετέθη κατὰ τῶν ἐκλογέων τῶν ἀντιθέτων, ὁ σπουδαῖος πολίτης Γεώργιος Ἀντωνόπουλος ἐφυλακίσθη καθὼς ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν τύπον ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, κατὰ δὲ τὰς ἐνστάσεις ἐπὶ ἓξ ὥρας, καὶ ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ οἱ ἐκλογεῖς ἀπεβλήθησαν διὰ τῆς βίας, καὶ τέλος πάντων ὅτι ἐνοθεύσαμεν τὰς κάλπας, καὶ ὅτι τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς μετεβάλαμεν εἰς τὸν δῆμον τῶν Λαγκαδίων, καὶ ὅτι ἀφοῦ κατέλαβον τὴν οἰκίαν τῶν Δεληγιανναίων, ἐπυροβόλησαν κατὰ τοῦ μέλους τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἔφυγεν, ἐπυροβόλησαν κατὰ τῶν ἀντιπροσώπων, οἱ ὁποῖοι ἔφυγον, ἐπυροβόλησαν τέλος πάντων ἐναντίον χιλίων ἐκλογέων, ὅτι τὴν βίαν μετήλθομεν εἰς τὸν δῆμον Κλείτορος καὶ εἰς τὸν δῆμον Γόρτυνος διὰ στρατιωτικῆς δυνάμεως, τέλος πάντων ὅτι ἐνοθεύσαμεν τὰς κάλπας. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι αἱ κατηγορίαι εἶναι δειναί. Ἀλλὰ πρὶν προβῶ νὰ ἐξετάσω ὁποίας ἰδιότητος καὶ ποιότητος εἶναι αἱ ἐνστάσεις αὗται, συγχωρήσατέ με νὰ κάμω μίαν παρέκβασιν. Ἔχομεν ἀντιθέτους, κύριοι, ἐν Γορτυνίᾳ, καὶ δὲν ἐννοῶ ἀνεξαρτήτως τοὺς ἀποτελοῦντας τὸν ἀντίθετον συνδυασμόν, ἀλλὰ τὸ ἠθικὸν σύνολον οἱ ὁποῖοι θεωροῦν καὶ δεξιότητα καὶ ἱκανότητα τὸ μηχανοῤῥαφεῖν· ἔχουν τὴν δεξιότητα καὶ ἱκανότητα εἰς τὸ νὰ δίδουν εἰς τὰ ἀνύπαρκτα μορφήν, οἱ ὁποῖοι ὁσάκις ἦλθον εἰς πολιτικὴν πάλην καὶ κατὰ τὸ 1865 καὶ 1866, καὶ ἰδίως κατὰ τὸ 1868, παρετήρησα ὅτι διὰ τοῦ γραπτοῦ λόγου ἢ διὰ προφορικοῦ οὔτε ἔγραψα, οὔτε εἶπόν τι ἀληθές· παράξενον ἂν ᾖναι πραγματικὸν τοῦτο. Σᾶς ἀναφέρω περιστάσεις τινάς, λαβούσας χώραν πρὸ τοῦ καιροῦ τῆς ψηφοφορίας, ἐξ ἐκείνων τὰς ὁποίας οἱ ἀντίθετοι ἡμῶν ἐπικαλοῦνται ἐναντίον τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, καὶ πρὸς τοῦτο ἀκούσατε ἓν τερατολόγημα· (ἀναγινώσκει ἓν τηλεγράφημα ἐκ Τριπόλεως). Καὶ ποῖος ὑπογράφει; ὁ Ἀντωνόπουλος, ὁ Γόντικας καὶ ὁ Ῥηγόπουλος. Τὸ τηλεγράφημα ἀπευθύνετο πρὸς τὸν Κ. Θ. Δεληγιάννην. Ἐκ τούτου δὲ τοῦ τηλεγραφήματος, ἐκτὸς τῆς πληροφορίας τῆς μεταβολῆς τοῦ τόπου τῆς ἐκλογῆς, οὐχὶ εἷς στίχος, οὐχὶ μία λέξις, ἀλλ’ οὔτε μία συλλαβὴ εἶναι ἀληθής, καὶ ἀπόδειξις εἶναι αὐτὸ τὸ φυλλάδιον, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ὁ Κ. Δεληγιάννης, εἰς τὸ ὁποῖον πολλὰ περιστατικὰ ἀναφέρει, καὶ ὅμως οὐδὲ μνείαν κάμνει περὶ αὐτοῦ τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ἐνεχείρησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα φέρωσι σύγχυσιν, διὰ νὰ καταπλήξωσι τὰ πνεύματα καὶ νὰ ἐξαπατήσωσι τὴν κοινωνίαν τὸ κατεχώρισαν καὶ εἰς τὸν ἑλληνικὸν τύπον. Τί συνέβη, κύριοι, μετὰ τοῦτο; πλάττουν ἐν Δημητσάνῃ ἕτερον τηλεγράφημα ὡς προερχόμενον δῆθεν ἐξ Ἀθηνῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βούλγαρη καὶ ὅτι ὁ προϊστάμενος τοῦ ἀντιθέτου συνδυασμοῦ καλεῖται εἰς τὰς Ἀθήνας, ἵνα λάβῃ μέρος εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ἀρκεῖ τοῦτο, ἀλλὰ πλάττουν, κύριοι, ἐπιστολὰς, τὰς ὁποίας ἀπηύθυναν εἰς ὅλους τοὺς δήμους καὶ τὰ χωρία τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος· τὰς ἀπευθύνουν δὲ διὰ νυκτὸς ἵνα κοινοποιήσουν τὴν νέαν μεταβολήν· καὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου ἐπανηγυρίσθη ἡ μεταβολή· εἰς πολλὰ δὲ μέρη ὀλίγον ἔλλειψε νὰ γίνουν αἱματηραὶ συγκρούσεις. Τρίτον, δέκα ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς κατέλαβον ὁπλῖται τῶν ἀντιθέτων τὸν πύργον τῆς κυρίας Δεληγιάννη ἐντὸς τῶν Λαγκαδίων, καὶ ὁ δήμαρχος κ. Δεληβοργιᾶς, ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων του καὶ ὡς ἀστυνόμος, ἐνόμισε δέον τοὺς ὁπλίτας αὐτοὺς ν’ ἀποβάλλῃ, ὡς καὶ τοὺς ἀπέβαλε. Τί πλάττουν ὅμως οἱ ἀντίθετοι ἡμῶν; συντάττουν ἀναφορὰν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυναν εἰς τὸν ἔπαρχον, διὰ τῆς ὁποίας δὲν ἐκθέτουν τὸ γεγονὸς ὡς ἔλαβε χώραν, ἀλλὰ λέγουν, ὅτι ἔγινε ληστεία, καὶ ὅτι ἀφηρέθησαν χιλιάδες δραχμῶν. Καὶ δὲν ἀρκεῖ τοῦτο· ἀλλὰ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καταχωροῦν εἰς τὸν τύπον, διὰ νὰ σκοτίσουν τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἀποπλανήσουν ὑπὲρ αὑτῶν, σᾶς ἀνέφερον μόλα ταῦτα, διὰ νὰ σᾶς ὑποδείξω μὲ ποίους ἀνθρώπους εἴχομεν νὰ κάμωμεν· μὲ ποίων πλασμάτων αὐτουργοὺς, καὶ μὲ ποίους ἀντιταττόμεθα. Μάλιστα, κύριοι βουλευταὶ, αἱ παρανομίαι, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται ἐνταῦθα, πρέπει νὰ πολεμηθῶσιν ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς πᾶσαν περίστασιν, ὅπου καὶ ἂν εὑρεθῶσιν· ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ καταπολεμήσῃ τὰς ψευδολογίας, διότι τοῦτο εἶναι τὸ πλέον ἐπικίνδυνον νόσημα τῆς κοινωνίας. Θέλω λοιπὸν σᾶς ἐκθέσει ὅλην τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἐναντίον μας, καὶ ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν μᾶς βλάπτει. Εἰς τὸν δῆμον τῆς Θεισόας κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας, εἷς ἐκλογεὺς τῶν ἀντιθέτων ἀπεπειράθη νὰ νοθεύσῃ τὴν κάλπην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν διὰ τῆς ἐπιῤῥίψεως πλειόνων σφαιριδίων. Ἡ περίστασις αὕτη ἔδωκεν ἀφορμὴν διενέξεων μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων, καὶ ἐδέησε, ὁ ἐκλογεὺς ν’ ἀποβληθῇ βιαίως ἐκ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας· ἀλλ’ αἴφνης, κύριοι, τί ἀκούεται ἔξωθεν; Ὁ κ. Γεώργιος Ἀντωνόπουλος, περιστοιχισμένος ἀπὸ ἱκανοὺς ἀτάκτους, ἐκφέρει τὴν φωνὴν «εἰς τὰ ὅπλα πολῖται» καὶ οἱ συνοδεύοντες αὐτὸν ἄτακτοι ἐπαναλαμβάνουν τὴν φωνὴν «εἰς τὰ ὅπλα προκομμένοι πολῖται»· ταῦτα εἶναι γεγονότα, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἐξ αὐτῶν τῶν πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Θεισόας, ἐκ τούτων φαίνεται, ὅτι οἱ ἄτακτοι αὐτοὶ ἔδραμον διὰ νὰ λάβουν τὰ ὅπλα ἀπὸ τὰς παρακειμένας οἰκίας· τὸ κατάστημα τοῦ ἐπαρχείου παράκειται εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὅλος ὁ ἀλαλαγμὸς, ἡ πρόσκλησις τῶν ὅπλων ἐτελεῖτο πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ ἐπάρχου Ἀναστασοπούλου, ὅστις παρευθὺς κατέβη εἰς τὸν περίβολον τῆς ἐκλογῆς, καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, δὲν κατέβη μὲ τὸ ῥεβόλβερ, ἀλλὰ μὲ τὸ δίκαιον· καὶ ἔπρεπε νὰ καταβῇ. Ἀλλὰ διατὶ κατέβη; εἶναι λοιπὸν περίεργος, κύριοι, νὰ τὸ μάθῃ ἡ Βουλή· οἱ ἀντίθετοί μας, κύριοι, εἰς τὸν δῆμον Θεισόας ἔφθασαν εἰς τὸ μηδὲν, ἀφοῦ μετὰ τὸ 1866 μάλιστα ἀπώλεσαν καθ’ ὁλοκληρίαν τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Συνέλαβον λοιπὸν κατὰ τὴν περίστασιν ταύτην τὴν ἰδέαν νὰ ἐπικρατήσωσι διὰ τῆς χορηγήσεως χρημάτων καὶ ν’ ἀποσπάσωσιν οὕτω μέρος τῶν ἡμετέρων· πρὸς τοῦτο δὲ προσεκάλεσαν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου τρεῖς ἐξ αὐτῶν· τὴν νύκτα τῆς 27 πρὸς τὴν 28 Φεβρουαρίου εἰς ἓν δωμάτιον τῆς οἰκίας του ἐκάπνιζεν ὁ κ. Θεόδωρος Πανάγου Δηληγιάννης, εἰς τὸ ἕτερον δὲ ἐποτίζοντο οἱ ἄνθρωποι αὐτοῦ, καὶ ἀφοῦ ἔλαβον ἀνὰ τριάκοντα δραχμὰς ἕκαστος (καὶ σημειώσατε, κύριοι, ὅτι τὰ χρήματα εἶναι πολὺ ἀκριβὰ εἰς τὴν Γορτυνίαν) καὶ τοὺς ὑπεσχέθησαν, ὅτι τὴν ἑπομένην ἡμέραν θὰ λάβουν 100 δραχμὰς ἅμα δείξωσι δείγματα πίστεως, τὴν ἑπομένην ὅμως ἡμέραν ἐφάνησαν πιστοὶ εἰς ἡμᾶς καὶ ἐσφετερίσθησαν τὰ χρήματα. Ἀφίνω εἰς ἕκαστον τῶν βουλευτῶν νὰ σχηματίσῃ πεποίθησιν καὶ νὰ κρίνῃ, ποῖον ἀποτέλεσμα ἠδύνατο νὰ ἔχῃ μία τοιαύτη πρᾶξις· τὸ νὰ μᾶς ὠθήσῃ εἰς τὴν ἀλληλοσφαγὴν καὶ αἱματοχυσίαν. Μετὰ τοῦτο, κύριοι, φωνὴ πανδήμως ἠγέρθη, ὅτι βαρέλια πυρίτιδος εἰσήγοντο εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου καὶ βαρέλια μολύβδου. Μετὰ ταῦτα ἐφέροντο πολεμεφόδια κατὰ παραγγελίαν τοῦ Θεοδώρου Δηληγιάννη, στελλόμενα ἀπὸ τὴν Τρίπολιν εἰς τὸν δῆμον Λαγκαδίων, καὶ ἐφαίνετο, ὅτι ἔχομεν πόλεμον, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι δὲν ὑπῆρχον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἤθελον πολεμήσει. Τέλος πάντων κατὰ τὴν νύκτα τῆς 17 πρὸς τὴν 18 δέκα ἢ δώδεκα ἐκ τῶν ἀτάκτων εἰσῆλθον εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου, καὶ ἐπληρώθησαν ἀπὸ 12 τάλληρα ἕκαστος, καὶ ὡρκίσθησαν διὰ πάσης θυσίας νὰ ὑποστηρίξωσι κατὰ τὴν ἐκλογὴν τὸν συνδυασμόν. Ὅλα ταῦτα ἦταν γνωστὰ εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, εἰς τὸν ἔπαρχον ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ ὁποίου ἐγένοντο, καὶ ἠθέλατε, κύριοι, ὁ ἔπαρχος αὐτὸς νὰ σιωπήσῃ; ἠθέλατε νὰ ἀδιαφορήσῃ καὶ νὰ μὴ λάβῃ μέρος; ὄχι, κύριοι, ἔπρεπε νὰ καταβῇ, καὶ κατέβη διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν. Τώρα ὁ Κ. Γεώρ. Ἀντωνόπουλος, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν προεκάλεσε τὸν λαὸν εἰς τὰ ὅπλα, ἐῤῥαπίσθη ἀπὸ ἕνα ἄλλον ἀβλαβέστατα, καὶ μετὰ ταῦτα ἐπειδὴ ἦλθεν εἰς μίαν προσωπικὴν σύγκρουσιν μὲ τὸν κ. ἔπαρχον μετεφέρθη εἰς τὴν οἰκίαν του. Τὴν δευτέραν ἡμέραν ἡ ἐκλογὴ ἐνεργήθη μὲ ὅλην τὴν ἡσυχίαν· τὴν τρίτην ἡ ἐκλογὴ ἐνεργήθη μὲ ὅλην τὴν τάξιν καὶ ἡσυχίαν, τίποτε ἄλλο δὲν ἔλαβε χώραν.

§77ΤΙΝΕΣ. Συντομώτερον.

§78ΚΑΛΠΑΚΙΔΗΣ. Λέγουν λοιπὸν, ὅτι ἐνοθεύσαμεν τὰς κάλπας· βλέπετε, ὅτι ἡ κατηγορία αὕτη, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη ἀπὸ τὸν κ. Πετιμεζᾶν εἶναι βαρεῖα κατηγορία, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη εἰς τὸν τὸ τόπον, ἡ ὁποία ἐμπεριέχεται καὶ εἰς τὰς ἐνστάσεις καὶ εἰς φυλλάδιον, καὶ ἀναγκάζομαι βλέπετε ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον ν’ ἀπαντήσω, καὶ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ χαρίσητε ὀλίγων στιγμῶν προσοχήν· ἓν ἐκ τῶν δύω, ἢ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Θεισώας ἐνοθεύσαμεν τὰς κάλπας καὶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι ἄκυρος, ἢ κ. οἱ ἀντίθετοί μας εἶναι ἄνθρωποι, διὰ νὰ ἐκφρασθῶσι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, φθειριώσης συνειδήσεως συκοφάντου· ἐνοθεύσαμεν τὰς κάλπας· ὅταν τις ἀποδίδῃ διά τινα μίαν ἐγκληματικὴν πρᾶξιν ἢ τὴν ἀποδίδει ἀφηρῃμένως καὶ ἀορίστως, καὶ τότε, ἐννοεῖται, πράττει ἔγκλημα τὸ ὁποῖον διαδέχεται ἡ περιφρόνησις τοῦ κοινοῦ, ἢ τὴ ἀποδίδει ὡρισμένως καὶ τότε ὤφειλε νὰ ἀποδείξῃ αὐτὴν, καὶ ἐνόσῳ δὲν ἀποδειχθῇ καθιστᾷ τὸν ἑαυτόν του ἔνοχον· ἐνοθεύσαμεν λέγουν τὰς κάλπας, καὶ κατὰ ποῖον τρόπον ἐκθέτουν τὸ περιστατικὸν; λέγουν, ὅτι ὁ ἴδιος ἔπαρχος μὲ τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν, μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους καὶ τὴν ἐπιτροπὴν ἐξεκόλλησαν τὰ σύρματα καὶ ἐνόθευσαν τὰς κάλπας. Εἶναι, κύριοι, μηχανοῤῥαφία καὶ συκοφαντία ἡ πρᾶξις αὕτη· διότι ὅταν τις ἀποφασίσῃ νὰ ἐνεργήσῃ ἐγκληματικὴν πρᾶξιν, ἐννοεῖται, ὅτι δὲν δύναται νὰ δώσῃ ἀποδείξεις τῆς ἰδίας του ἐνοχῆς, καὶ ὅμως αὐτοὶ σᾶς λέγουν, ὅτι δημοσίᾳ ὁ ἔπαρχος, ἡ στρατιωτικὴ δύναμις καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι ἐνήργησαν τὴν καλπονόθευσιν. Εἶναι λέγω σκευωρία καὶ συκοφαντία, διότι τότε δύναταί τις νὰ προβῇ εἰς τὸ ἔγκλημα αὐτὸ, ὅταν εὑρίσκωνται ἔν τινι δήμῳ, ἓν σύστημα, ἢ εἷς ἄνθρωπος εἰς ἀδυναμίαν ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ παρατηρήσητε, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἔχουν ἀναφορᾶς, αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἰσχυρίζονται, ὅτι δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν, ὅτι ἀνεχώρησαν οἱ ἀντιπρόσωποί των, ὅτι ἀνεχώρησε τὸ μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὅτι ἡμεῖς ἐμείναμεν κύριοι τοῦ σταδίου τῆς ἐκλογῆς. Καὶ ἀφοῦ εἴμεθα ἡμεῖς, κύριοι, τοῦ σταδίου τῆς ἐκλογῆς, ποία ἦτο ἡ ἀνάγκη πλέον νὰ προβῶμεν εἰς τὸ ἔγκλημα τῆς καλπονοθεύσεως, ἐνῶ εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτὴν δὲν εἴμεθα; Εἶναι, κύριοι, σκευωρικαὶ μηχανοῤῥαφίαι, διότι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἰσχυρίζονται διὰ δύω ἀναφορῶν των, ὅτι 199 ἐκλογεῖς δῆθεν ἀπεβάλαμεν τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, καὶ διὰ μιᾶς ἄλλης ἀναφορᾶς ἰσχυρίζονται, ὅτι 105 ἐψηφοφόρησαν· ὅτε λοιπὸν ἡμεῖς ἐλάβομεν τὸ μέτρον, ὥστε ὅλους τοὺς ἐκλογεῖς, τοὺς ὁποίους εἶχον αὐτοὶ, ν’ ἀποβάλωμεν διὰ τῆς βίας, ἕπεται ὅτι ἐκρατήσαμεν εἰς τὸν τόπον τοὺς ἰδικούς μας ἐκλογεῖς, λοιπὸν εὑρισκόμεθα πλέον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐνεργήσωμεν ἡμεῖς καλπονόθευσιν; εἶναι λέγω σκευωρία καὶ συκοφαντία, διότι εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν τῆς Θεισώας ἐγένετο δημοτικὴ ἐκλογὴ κατὰ τὸ ἔτος 1865, ὅτε οἱ ἀντίθετοί μας ἔλαβον μόνον 50 σφαιρίδια καὶ 800 ἡμεῖς, καὶ τὸ αὐτὸ βλέπετε καὶ σήμερον. Μὰ λοιπὸν θὰ εἴπητε, ὅτι ἐβιάσθητε τότε, ἐβιάσθητε καὶ σήμερον; Μὰ αἰωνίως βιάζεσθε; Ἀλλὰ, κύριοι, ὑπάρχει ἡ ἐκλογὴ, ἡ ὁποία ἐνηργήθη προχθὲς τὴν τρίτην Μαΐου ὡς πρὸς τὸν ἐπαρχιακὸν σύμβουλον, τὸν ὁποῖον ἀπώλεσαν διὰ ψήφων 490, καὶ πόσους ἔλαβον αὐτοὶ τώρα; 83.

§79ΤΙΝΕΣ. Σύντομα.

§80ΚΑΛΠΑΚΙΔΗΣ. Βλέπω ὅτι ἐφωτίσθητε, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ προσθέσω τι ἀκόμη.

§81ΘΡ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, ὀλίγας λέξεις ἔχω νὰ εἴπω ἀνεξαρτήτως τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς, καθόσον δὲν ἔχω ν’ ἀντιτάξω τι εἰς τὰ λεχθέντα· διότι ὅσα ἐλέχθησαν, περὶ τῶν φαγητῶν τῶν ἐκλογέων καὶ περὶ τῶν λοιπῶν, τὰ τοιαῦτα δὲν τὰ θεωρῶ σπουδαῖα, καὶ ἑπομένως δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι. Ἔρχομαι ὅμως νὰ εἴπω δύο λέξεις ὡς πρὸς ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον θεωρῶ σπουδαιότερον, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ πληθυσμοῦ. Πρὸ καιροῦ ἀνεπτύχθησαν ἐνταῦθα συνταγματικαὶ ἀρχαὶ καὶ δόγματα συνταγματικὰ λίαν παράδοξα. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἠκούσατε μετὰ πόσου θάῤῥους σᾶς εἶπον, ὅτι ἀποτελεῖτε Βουλὴν, ἅμα συνήλθατε ἐδῶ, καὶ ὁ βασιλεὺς ἐκήρυξε τὴν ἔναρξιν τοῦ σώματος. Σᾶς εἶπον καὶ ἄλλα τοιαῦτα δόγματα περὶ τὰ ὁποῖα εἶναι περιττὸν νὰ ἐνασχοληθῶ. Σήμερον ἠκούσατε ἄλλο δόγμα, ὅτι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐξελέγξητε τὴν πρᾶξιν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, διὰ τῆς ὁποίας ὁρίζει τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν. Σᾶς τὸ εἶπον, κύριοι, ἑπομένως ῥητῶς· εἷς δὲ ἔντιμος βουλευτὴς ἐπετέθη πρὸς ἐμὲ καὶ μοὶ εἶπε νὰ ὑπάγω εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορηθῶ. Δὲν ἀξιῶ ν’ ἀπαντήσω εἰς τοῦτο· ὡς βουλευτὴς δὲν ὑποχρεοῦμαι ν’ ἀναβαίνω τὰς κλίμακας τοῦ ὑπουργείου, διὰ νὰ λαμβάνω πληροφορίας, εἶμαι βουλευτὴς καὶ τὰς πληροφορίας αὐτὰς τὰς λαμβάνω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἐὰν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐπιθυμῇ ν’ ἀναβαίνῃ συνεχῶς τὰς κλίμακας τοῦ ὑπουργείου, δι’ ἐμὲ εἶναι ἀδιάφορον, ἐγὼ ἐδῶ θὰ ζητῶ τὰς πληροφορίας παρὰ τοῦ ὑπουργείου.

§82ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν εὐκολύνεσθε νὰ ὑπάγητε εἰς τὸ ὑπουργεῖον, εἶπον, ὅτι εἶναι κατατεθειμένα εἰς τὸ γραφεῖον.

§83ΖΑΪΜΗΣ. Ἡ ἐκτέλεσις, κύριοι, τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ ἀνήκει εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν· ἐγὼ πρῶτος τὸ εἶπα, διότι εἶναι σύμφωνον μὲ τὸ σύστημα καὶ μὲ τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω σήμερον εἶναι, ὅτι ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἔχει μὲν τὸ δικαίωμα νὰ προσδιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, στηριζομένη ὅμως πάντοτε εἰς τὸν νόμον· ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ ἔλεγχον τῆς πράξεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς.

§84ΖΕΡΒΑΣ. Ποῖος εἶπεν ὄχι;

§85ΖΑΪΜΗΣ. Εἶπον ἐδῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν ὡς δόγμα, ὡς ἀξίωμα μαθηματικὸν, ὅτι ἡ Γορτυνία πρέπει νὰ στείλῃ ἓξ βουλευτὰς, ἐὰν δὲ τὸ ὑπουργεῖον παρηνόμησε, μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς ἂς παρουσιάσωμεν κατηγορίαν κατὰ τοῦ ὑπουργείου. Κύριοι, αὐτὰ εἶναι δόγματα καὶ θεωρίαι συνταγματικαὶ, αἱ ὁποῖαι δὲ εἶναι ἄξιαι οὐδεμιᾶς συζητήσεως. Ἡ κυβέρνησις λαβοῦσα, λέγουν, πληροφορίας διέταξεν, ὥστε ἡ ἐπαρχία Γορτυνίας νὰ πέμπῃ ἓξ βουλευτάς· πολὺ καλά· ἀνεγνωρίσαμεν τὸ δικαίωμα αὐτὸ, ἀλλὰ τὶ ἐζητήσαμεν παρὰ τῆς κυβερνήσεως; Νὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ ἐπίσημα ἐκεῖνα στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριχθεῖσα ηὔξησε τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν ἀπὸ 5 εἰς 6. Ἀντὶ ἐπισήμων ἐγγράφων ὁ ἔντιμος βουλευτὴς κ. Μαλλιαρόπουλος μᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι κατατεθειμένον ἓν ἔγγραφον εἰς τὸ προεδρεῖον περὶ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος κατὰ τὰ 1861. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, αὐτὸ τὸ ἴδιον ἔγγραφον περιέχει ἀριθμὸν, ὅστις δὲν δικαιολογεῖ τὴν ἀποστολὴν 6 βουλευτῶν ἐκ τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος, διότι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσεν ὁ ἔντιμος κ. Μαλλιαρόπουλος, λέγει, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος ἀνέρχεται εἰς 49,000. Κύριοι, ὅταν πρόκηται νὰ ὁρισθῶσι τὰ δικαιώματα καὶ αἱ ὑποχρεώσεις τῶν ἐπαρχιῶν, δὲν στηρίζονται εἰς στατιστικὰς θεωρίας, διότι αἱ στατιστικαὶ θεωρίαι εἶναι ποικίλλαι· αἱ στατιστικαὶ θεωρίαι τροποποιοῦνται κατὰ τοὺς τόπους, κατὰ τὰ ἔθνη, κατὰ τὰς πόλεις, κατὰ τὰ χωρία· ἑπομένως δὲν εἶναι, κύριοι, λογικὸς καὶ δυνάμενος νὰ σᾶς πείσῃ ὁ λόγος αὐτὸς, ὅτι ἓν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον δὲν περιέχει παρὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ γραμματέως τοῦ ἐπαρχείου καὶ διαλαμβάνει, ὅτι ἡ ἐπαρχία Γόρτυνος εἰς τὰ 1860 περιεῖχε 49,000, ἄρα μὲ τὰς γεννήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν, πρέπει σήμερον νὰ περιέχῃ ὑπὲρ τὰς 50,000 κατοίκων; αὐτὰ ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ ἐπὶ συμπερασμάτων, ἐπὶ θεωριῶν τῆς στατιστικῆς· πρέπει νὰ στηρίζηται ἐπὶ γεγονότων. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ἐπίσημα στοιχεῖα τὸν κατὰ τὸ 1865 ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου κοινοποιηθέντα πληθυσμὸν τόν τε δημοτικὸν καὶ τὸν τῆς ἀπογραφῆς δὲν δυνάμεθα νὰ ἀπομακρυνθῶμεν τοῦ ἐπισήμου τούτου στοιχείου, ἐν ὅσῳ δὲν ἦλθεν ἄλλο ἔγγραφον, ἔχον τὴν ἐπισημότητα τοῦ ἐγγράφου τούτου νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι ὁ πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος εἶναι τοιοῦτος, ὥστε πρέπει ἡ ἐπαρχία νὰ στείλῃ ἓξ βουλευτὰς· ἐπιμένω λοιπὸν δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους μόνον ὑπὲρ τῶν 5 βουλευτῶν καὶ ὄχι ὑπὲρ τῶν 6. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ ἔντιμος συναδελφός μου κ. Πετιμεζᾶς· σᾶς εἶπε, δὲν ἔχετε νὰ ἐξετάσητε ποῖος εἶναι πρῶτος, ποῖος πέμπτος, ποῖος ἕκτος βουλευτής. Κύριοι, ἡ θεωρία αὕτη δὲν εἶναι ἀληθής· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ ἐκλογικὸς νόμος οὐδεμίαν μνείαν ποιεῖ περὶ τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας λαμβάνει ἕκαστος τῶν βουλευτῶν, ἀλλ’ ὑπάρχει λογικὴ, καὶ ἡ λογικὴ αὕτη ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ λαοῦ ἐκφράζεται διὰ τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἕκαστος λαμβάνει. Βεβαίως ὅστις ἔχει 300 ψήφους περισσοτέρους ἀπὸ ἕνα ἄλλον εἰς μίαν ἐκλογὴν ἔχει τὸ τεκμήριον, ὅτι χαίρει περισσότερον τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἔχει 300 ὀλιγωτέρας. Ὁ νόμος δὲν ἔθηκε καμμίαν διάκρισιν, ἀλλ’ ὅλα δὲν δύναται εἷς νόμος νὰ περιλάβῃ· ὑπάρχει λογικὴ, ἡ ὁποία εἶναι ἀνωτέρα τοῦ νόμου καὶ τῶν διατάξεων τῶν νομοθετικῶν· δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους λοιπὸν λέγω, ὅτι εἰς περίστασιν καθ’ ἣν θέλετε ἀποῤῥίψει τοὺς 6 βουλευτὰς, τοὺς ὁποίους νομίζω ἐγὼ, ὅτι πρέπει νὰ ἀποῤῥίψητε, δι’ οὓς λόγους σᾶς εἶπον, καὶ εἰς περίστασιν καθ’ ἣν ἠθέλατε κηρύξει, ἀδιαφορῶ διὰ ποίους λόγους, τὴν ἐκλογὴν νόμιμον, δὲν δύνασθε νὰ ἀκυρώσητε αὐτὴν διὰ τὸν λόγον, ὅτι πρέπει νὰ ἐξέλθῃ εἷς τῶν ἐκλεχθέντων 6 βουλευτῶν. Ἐπικυρουμένης τῆς ἐκλογῆς, πρῶτος θὰ ἐξέλθῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὰς ὀλιγωτέρας ψήφους τῶν 6 βουλευτῶν. Αὕτη εἶναι ἡ λογικὴ, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ πολεμηθῇ παρὰ διὰ τῶν πραγμάτων καὶ διὰ γεγονότων. Ἀλλὰ πῶς δὲν σημαίνουν αἱ 10 καὶ 15 ψῆφοι, τὰς ὁποίας λαμβάνει βουλευτευτής τις; Πολλοὶ ἐξ ὑμῶν ἐπέτυχον διὰ 10, 8 καὶ 6 ψήφων, ὁ κ. Ζέρβας ὁ ὁποῖος εἶναι πλησίον μου ἐπέτυχε διὰ 39 ψήφων, λοιπὸν δὲν εἶναι διαφορὰ μεταξὺ τοῦ κ. Ζέρβα καὶ τοῦ ἐπιλαχόντος; ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι αἱ 39 ψῆφοι κατώρθωσαν τὸν κ. Ζέρβαν νὰ ἀναδείξουν βουλευτὴν καὶ τὸν ἄλλον ἐπιλαχόντα. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ διαφορὰ αὕτη δὲν εἶναι ἓν γεγονὸς, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν. Τελειόνων ὑποστηρίζω, ὅτι εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ἠθέλατε ἐπικυρώσει τὴν ἐκλογὴν, καὶ ἠθέλατε ἀποδεχθῆ πέντε μόνον βουλευτὰς, θὰ ἐξέλθῃ ὁ ἕκτος βουλευτὴς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει ὀλιγωτέρας ψήφους.

§86Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ποῖος εἶναι καθ’ ὑμᾶς ὁ ἕκτος;

§87ΖΑΙΜΗΣ. Ἐγὼ ἐξέφρασα τὴν γνώμην μου. Θεωρῶ πέμπτον τὸν κ. Μαλλιαρόπουλον· τοιοῦτον ἀναγνωρίζουσιν αὐτὸν τὰ πράγματα.

§88ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ νὰ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν, δὲν κάνω ποτὲ λόγον, διότι ὅλοι γνωρίζετε τὴν διάταξιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 36, δυνάμει τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει συμφώνως μὲ τὸ πρόγραμμα νὰ ὀνομάσῃ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν. Συμφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα Κ. Ζαΐμην, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα εἰς πᾶσαν στιγμὴν περὶ παντὸς ἀντικειμένου νὰ ἐπιληφθῇ καὶ νὰ ζητήσῃ λόγον καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡμεῖς ὅμως, ἐγὼ τοὐλάχιστον οὕτω φρονῶ, ἔχομεν τὸ δικαίωμα τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν δὲν ἔχομεν ἀφορμὴν νὰ δυσπιστῶμεν, νὰ τὴν παραδεχθῶμεν ὡς δικαίαν, καὶ ἐπὶ τῇ ἀποφάσει αὐτῇ ν’ ἀποφασίσωμεν ὡς ἐκ τρίποδος. Ἔχει ἀμφιβολίαν κανεὶς εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐξουσίας, διότι ἐνόμισε δίκαιον, ἐνόμισε νόμιμον, ἐνόμισε δικαίωμα τῆς ἐπαρχίας τοὺς ἕξ Βουλευτάς; Ὅποιος ἔχει δυσπιστίαν εἰς τοῦτο ἂς φέρῃ ἐπερώτησιν. Ἐν ὅσῳ ὅμως ὑπάρχει πλήρης πίστις εἰς τὴν ἀπόφασιν μιᾶς ἐξουσίας, εἰς ὑμᾶς δὲν μένει ἄλλο παρὰ νὰ παρατηρήσωμεν, ἐὰν ἔχῃ κῦρος ἡ ἐκλογή. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὴ ἡ παρατήρησις τοῦ ἐντίμου προλαλήσαντος, ὅτι εἴπομεν πῶς δὲν ἔχομεν δικαίωμα. Δὲν ἀπιστοῦμεν εἰς τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅποιος ἀμφιβάλλει, ἂς ὑπάγῃ νὰ ζητήσῃ λόγον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα τὸ μικρόν, τὸ ὁποῖον ἐπροκαλέσαμεν καὶ τὸ ὑψώσαμεν μέχρι πέμπτου οὐρανοῦ, καὶ ἦλθεν ὁ Κ. Μαλλιαρόπουλος, καὶ ἐνόμισεν ὅτι ἐχάθη (θόρυβος). Κύριοι μᾶς προσέβαλε, ἠξεύρετε τί ἐνόμισεν ὁ ἔντιμος αὐτὸς βουλευτὴς ὁ νέος; ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς κανὲν εἰρηνοδικεῖον, καὶ προεβάλομεν τὰ ἔγγραφα ὡς πλαστά, καὶ λέγομεν, ὅτι εἶναι πλαστὸν τὸ ἔγγραφον αὐτό. Ἆρα ἡμεῖς ἡ ἐπιτροπὴ ἐκάμαμεν χρῆσιν πλαστῶν ἐγγράφων. Ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ ὁ ἔντιμος βουλευτής, ὅταν ἐπρόφερε τοιαύτην λέξιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§89ΤΙΝΕΣ. Δὲν προσέβαλε ὑμᾶς Κ. Ζέρβα.

§90ΖΕΡΒΑΣ. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν μόνον ἔκαμα διὰ νὰ ἦναι προσεκτικώτερος ἀπέναντι ἄλλων. Ἀφίνω καὶ αὐτό, ἔρχομαι ὡς πρὸς τοὺς ἀριθμούς. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἔκαμεν ἓν δικαιότερον πρᾶγμα. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ δεσμευμένη ἀπὸ τὸν νόμον, δὲν ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ, παρὰ ν’ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὸ ναί. Ὡς ἄνθρωποι ὅμως, ἀφοῦ εἶδεν, ὅτι εἰς ἕνα δῆμον, ὅπου ἐπῆρε μόνον ἑκατὸν ψήφους ὁ Δεληγιάννης, ἠθέλησαν καὶ αὐτὰς τὰς ψήφους νὰ ῥίψουν εἰς τὸ μαῦρον, λοιπὸν ὡς ἄνθρωποι, ὄχι ὡς ἐπιτροπή, ἶδον τὸ ἄδικον αὐτό, καὶ ἔκαμεν μίαν ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας ἠθέλησαν νὰ μνημονεύσουν ὅτι τὰς τόσας ψήφους, τὰς ὁποίας ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή, εὑρεθὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἄλλως πως, ἀλλὰ τὰς στέλλομεν εἰς ὑμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὰς ὑποθέσητε ὅπως θέλετε. Ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ποτὲ δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὰ ἐκβάλῃ ἀπὸ τὸ ὄχι. Ἡμεῖς ὅμως κρίνοντες κατὰ συνείδησιν τίποτε δὲν ἀφίνομεν (θόρυβος). Αὔριον ἔχομεν ἄλλην ἐκλογὴν σπουδαιοτέραν ἀπ’ αὐτήν, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ἀπεδείχθη πῶς ἔῤῥιψαν 300 σφαιρίδια εἰς τὸ ὄχι, καὶ ἡμεῖς ὡς ἐπιτροπὴ εἴπομεν, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ ναί, ἀλλ’ ἀπὸ τὸ ὄχι, διότι εἶναι πράγματι ἀποδεδειγμένον, ὅτι ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸ ὄχι. Ἑπομένως ἀφαιροῦμεν αὐτὰ ἀπὸ τὸ ὄχι, καὶ τὰ προσθέτομεν εἰς τὸ ναί.

§91ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, δύω μόνον λέξεις θὰ παρατηρήσω πρὸς ὑμᾶς καὶ ταύτας πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου Κ. Ζαΐμην. Καὶ πρῶτον ὡς πρὸς τὸ πραγματικὸν ζήτημα ὁ κ. Ζαΐμης δύναται νὰ λάβῃ τὰ ἔγγραφα ἐπὶ τῆς Τραπέζης. Ἐὰν νομίζῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη εἰς αὐτὸν, περὶ τούτου ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὑπεύθυνοι· ὡς πρὸς τὴν ἄλλην συνταγματικὴν θεωρίαν, ἡ ὁποία ἐφάνη τόσον καινοφανὴς εἰς τὸν κ. Ζαΐμην, παρατηρῶ τὰ ἑξῆς. Ἀληθῶς ἐπεκαλέσθη πάντοτε τὴν λογικὴν, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρει πῶς νὰ ἐξηγήσῃ αὐτὴν τὴν λογικὴν εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις, καὶ διὰ τοῦτο θέλω τὴν στρέψει καθ’ ὑμῶν. Εἶναι κανεὶς τῶν ἐκλογέων ὅστις προσερχόμενος νὰ ψηφοφορήσῃ εἰς τὴν κάλπην ἔχει ἐν τῇ διανοίᾳ του, ὅτι ψηφίζει πρῶτον ἢ δεύτερον ἢ τρίτον βουλευτὴν, καὶ ὅταν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχουν τοιαύτην ἰδέαν εἰς τὸ πνεῦμά των, ποῖος δύναται ἀπὸ ὑμᾶς νὰ ἀποφανθῇ, ποῖοι εἶχον εἰς τὸν νοῦν των νὰ ἐκλέξουν ἢ πρῶτον ἢ δεύτερον; ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψήφων; ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι πάντοτε προϊόν τῆς δολιότητος (θόρυβος) Πολλάκις κύριοι, ὑποθέσατε ὅτι δύω ἄνθρωποι συνδυάζονται νὰ ἀποδοθῶσιν εἰς τὸν ἀγῶνα, καὶ ὁ μὲν τούτων ἔχει τὰ τρία τέταρτα, ὁ δὲ τὸ ἓν τέταρτον· ὁ συνδυασμὸς οὗτος ἐκτιθέμενος ψηφίζεται ἀπὸ τοὺς ἐκλογεῖς καὶ ὁ ἔχων τὰς ὀλιγωτέρας ψήφους ὁπωσδήποτε κλέπτει ψήφους τινὰς ἀπὸ τὸν ἄλλον· ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι αὐτὸς ἦτο ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ λαοῦ; ὄχι· ἕνας νέος συναγωνισμὸς ἠμπορεῖ ν’ ἀποφασίσῃ ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὅστις φέρει τὰς συμπαθείας τοῦ λαοῦ· καὶ τοῦτο εἶναι ὀρθότατον, ἐκτὸς ἐὰν θέλετε νὰ παίξετε μὲ τὴν ἀλήθειαν. Σχηματίσατε, σᾶς λέγουν, τὴν ἰδέαν ὅτι ὁ λαὸς ἤθελεν ὡς ἕκτον τὸν βουλευτὴν ἐκεῖνον· δὲν εἶναι ἀληθὲς, ἀφοῦ οὐδεὶς ψηφοφόρος εἶχε τοῦτο ἐν τῇ διανοίᾳ του. Καὶ πῶς σεῖς θέλετε νὰ ἀποφασίσετε ἐπὶ τῆς διανοίας τοῦ λαοῦ, ὅστις ἐκλέγει ἓξ ἀνθρώπους χωρὶς νὰ θέλῃ νὰ εἴπῃ ποῖος εἶναι ὁ ἐκλεκτότερος τοῦ ἄλλου; τοῦτο δύναται νὰ τὸ ἀποφασίσῃ μία νέα ἐκλογή.

§92ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ἐὰν ἀποτύχουν αὔριον αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐξελέχθησαν τὶ θὰ εἴπουν;

§93Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅτι μία ἰδέα ἠμπορεῖ νὰ τοὺς καταστρέψῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ λαοῦ, καὶ κατ’ αὐτὴν οὔτε σεῖς οὔτε ἐγὼ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λάβετε μήτε ἑκατὸν ψήφους. Περὶ τῆς μεταβολῆς τοῦ πνεύματος λοιπὸν τῶν λαῶν δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἄλλο, παρ’ αὐτὸ μόνον, ὅτι οὕτω μεταβάλλονται οἱ λαοὶ καὶ πρέπει νὰ μεταβάλωνται πολὺ δικαίως. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω καὶ λέγω, ὅτι ἐὰν πρόκηται σήμερον ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς ἐκλογῆς τῆς ὁποίας ἰδέα εἶναι νὰ ἐκλέξῃ ἓξ βουλευτὰς, ν’ ἀφαιρέσητε ἕνα ἄνθρωπον, πρέπει νὰ ῥίψετε ὅλην τὴν ἐκλογὴν κάτω, καὶ ἐὰν, καθὼς λέγει ὁ κύριος Παπακώστας, ἠμποροῦν νὰ ἐκλέξουν ὅλως διόλου νέους, αὐτὸ εἶναι ἔργον τοῦ λαοῦ.

§94ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, κύριε πρόεδρε.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κύριος Δανόπουλος, κατόπιν ὁ κύριος Δαγρὲς.

§96ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παραχωρῶ εἰς τὸν κύριον Μαλλιαρόπουλον.

§97ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. «Ἡ Γόρτυς, λέγει ἡ ἔκθεσις, περιλαμβάνει ἕνδεκα δήμους. Καὶ εἰς τοὺς ἓξ μὲν ἐκ τούτων, ἤτοι εἰς τοὺς δήμους Ἐλευσῖνος, Ἡραίας, Μυλάοντος, Νυμφασίας, Τρικολώνων καὶ Τροπαίων, ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη ἐν τάξει καὶ ἐν νομιμότητι. Τὰ βιβλία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς οὐδεμίαν ἔνστασιν περιέχουν, ἀλλὰ καὶ οὔτε ἄλλη τις ἔνστασις ἐγένετο κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν ῥηθέντων δήμων παρὰ τῶν ἀποτυχόντων ἢ ἄλλου τινος, ὥστε ἡ ἐξελεγκτικὴ ἐπιτροπὴ προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῆς, αὐτὴ εἶναι ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔρχεται ὅμως σχόλιον παρακατιὸν, τὸ ὁποῖον πολὺ σαφὲς δὲν ἦτο καὶ ἐσαφηνίσθη διαφοροτρόπως ἀπὸ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς· ἐγὼ εἶπα λοιπὸν χωρὶς νὰ ἔχω ἀφορμὴν κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἐγὼ δὲν γνωρίζω κανὲν μέλος αὐτῆς, ἐξαιρέσει δύω ἢ τριῶν, ὅτι ἅπαξ εἶδον τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κυρίου Θερμογιάννη. Ἤθελα ν’ ἀφίσω ἀνεπηρέαστον τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τὴν γνωμοδότησίν της ὅπως ἤθελα ν’ ἀφήσουν καὶ ἐμὲ ἀνεπηρέαστον οἱ ἔχοντες συμφέρον κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐκλογῶν. Λοιπὸν ἡ τοιαύτη διαγωγὴ περιέχει προσβολὴν ἢ ἐξύβρισιν τινά; Ἐγὼ, κύριοι, ἔρχομαι ἀπὸ τὸ πταισματοδικεῖον, ὡς λέγει ὁ κύριος Ζέρβας, τὸν ὁποῖον δὲν συνερίζομαι μόνον ἕνεκα τῆς ἡλικίας του, διὰ τὰς ὁποίας ἐλθὼν εἰς τὸ βῆμα τοῦτο ἐξέφρασεν ἀπρεπεῖς ἐκφράσεις, ἀλλ’ ἀναφέρομαι εἰς ἓν βῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ αἱ ἀπρεπεῖς ἐκφράσεις καὶ οἱ παραλογισμοὶ τιμωροῦνται· εἰς τοῦτο ὅμως τὸ βῆμα, κύριοι, ὅταν ἡμεῖς κάμνωμεν παρεκτροπὰς καὶ καταφεύγωμεν εἰς προσωπικότητας, ἐκπίπτομεν, ἐκπίπτοντες δὲ δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαιτῶμεν ὑπόληψιν καὶ σεβασμόν. Τώρα εἰς τὸ πρᾶγμα νὰ ἔλθωμεν, κύριοι βουλευταί. Τὰ 50 σφαιρίδια τὰ εὑρεθέντα εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν ὅταν τὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸ ὄχι, τοὐτέστι νὰ τὰ ἀφήσωμεν ἐκεῖ ὅπου εὑρέθησαν, τοῦ Μαλλιαροπούλου τὰ σφαιρίδια τὰ 37 εἰς τὸν ἴδιον δῆμον τί πρέπει νὰ τὰ κάμωμεν, ἢ τοῦ κυρίου Καλπακίδη ἢ τοῦ κυρίου Νικολοπούλου; διατί λοιπὸν ὅλων ἡμῶν ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ ναί, τοῦ δὲ Πετράκη ἀπὸ τὸ ὄχι;

§98ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Δὲν ἐνθυμεῖσθε τὴν διάγνωσιν τοῦ ἐγκλήματος.

§99ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Μαλλιαρόπουλε, κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως εἶχον εἰπεῖ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἠνόησε νὰ καταλογίσῃ ὑπὲρ τοῦ Πέτρου Δεληγιάννη τὰ 50 σφαιρίδια, ἀλλ’ ἁπλῶς ἔκαμε μνείαν μιᾶς πράξεως, ἣν εὗρεν εἰς τὰ πρακτικά. (Θόρυβος).

§100ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπα, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἤκουσα διαφοροτρόπως ἐξηγούμενον τὸ σχόλιον τὸ ἐν τῇ ἐκθέσει, καὶ τὸ ἤκουσα συνεπείᾳ τῶν δοθεισῶν ἐξηγήσεων ἀπὸ διαφόρους βουλευτάς, καὶ διὰ τοῦτο εἶπα ὀλίγας λέξεις. Λέγω λοιπόν, ἐὰν εὑρίσκωμεν ἔγκλημά τι εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Πετράκη Δεληγιάννη, τοῦτο πρέπει νὰ τὸ ἀναγνωρίσωμεν εἰς τὴν κάλπην ἐμοῦ ἰδίως, ἐνῷ καὶ εἰς τὰς κάλπας τῶν λοιπῶν εὑρίσκετε σφαιρίδια; καὶ ἐνῷ εἰς τὸν ἀντίθετον συνδυασμὸν οὐδὲν περιπλέον εὑρέθη διὰ ν’ ἀφαιρεθῇ. Λέγετε λοιπὸν ὑμεῖς, ὅτι διὰ τὸν κύριον Πετράκην ὑπάρχει λόγος καὶ ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσιν, εἴπατε δὲ σεῖς αὐτοί, καὶ εἶσθε κυρίαρχοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου κάλπην· ἀλλ’ ἐὰν εἴπετε τοῦτο, τότε θ’ ἀδικήσητε ὄχι ἐμέ, ἀλλὰ τὸν ἑαυτόν σας καὶ τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ ἔθνους, διότι εἷς ἱστορικὸς κατόπιν θὰ εἴπῃ, κύριε Ἰακωβᾶτε, ὅτι ἡ Βουλὴ αὕτη ἐπηρεάσθη ἀπὸ ἕνα ὑπουργόν.

§101ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§102ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε πρόεδρε.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ σειρά σας.

§104ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά, ἀρκετά, κύριε πρόεδρε.

§105ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι προσωπικόν, κύριοι, καὶ θ’ ἀπαντήσω. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κύριον Μαλλιαρόπουλον, ἐὰν ἐπιμένῃ, νὰ καταγγείλῃ τὴν πρᾶξιν αὐτὴν, ἄλλως εἶπε ψεύματα.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κύριος Δανόπουλος.

§107ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις μόνον θὰ εἴπω, κύριε πρόεδρε, ἀπὸ τῆς θέσεώς μου. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τῶν ἕξ· παρατηρῶ εἰς τοὺς ἀντιφρονοῦντας εἰς τὴν ἰδέαν τῆς παραδοχῆς τῶν ἕξ, ὅτι ἐπιζητοῦντες τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ νόμου, καταπατοῦν τὸν νόμον αὐτόν. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν κανονίζεται ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοτῶν· ὅταν μία ἐπαρχία ἔχῃ ἀριθμὸν πλέον τῶν 50 χιλιάδων, νομίζω, ὅτι οὐδεὶς δύναται ν’ ἀντιταχθῇ ἀπέναντι τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει, ὥστε νὰ στείλῃ ἀνάλογον ἀριθμὸν βουλευτῶν· ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον καλοῦν δικαίωμα ὑπουργικὸν, λέγω ὄχι, ἀλλ’ εἶναι ὑποχρέωσις, δηλαδὴ ὁ νόμος δίδει εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτὸ τὸ δικαίωμα καὶ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τὸ ἐκτελέσῃ, καὶ ἂν τὸ ἀρνηθῇ, εἶναι ἀξία κατηγορίας· διατί λέγουν αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις διὰ τὴν Γορτυνίαν ἢ τὰς Θήβας ἢ δι’ ἄλλο μέρος; ἀπαντῶ, ὅτι οἱ νόμοι εἶναι ὑπὲρ τῶν γρηγορούντων καὶ οὐχὶ τῶν κοιμωμένων· ἐγρηγόρησαν οἱ κάτοικοι τῆς Γορτυνίας καὶ εἶπον, ὅτι ἔχομεν πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 50 χιλιάδων καὶ δὲν εἰμπορεῖ νὰ μοῦ ἀρνηθῇ τὸ δικαίωμα τῶν 6· τὸ ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις στηρίζονται εἰς τὴν ἀλήθειαν; τοῦτο εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον κατὰ πᾶσαν στιγμὴν δύναται νὰ τὸ ἐξετάσῃ ἡ Βουλὴ, καὶ ὄχι νὰ ἀρνηθῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει αὕτη ὅτι ἔχει. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μου ὅσον περὶ τῆς ἀποστολῆς τῶν 6. Ὁ λόγος ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκαμε γενικὴν ἀπογραφὴν εἶναι μία μέμψις τῶν κυβερνήσεων καὶ τῶν παρελθουσῶν καὶ τῆς παρούσης, καὶ πολὺ δικαίως· βλέπετε ὅμως ἐκ τούτου ἡ ὑποστήριξις τῆς ἰδέας, ὅτι ἐπειδὴ δὲν ἔγινε γενικὴ ἀπογραφὴ, αὐτὴ ἡ μέμψις δὲν δύναται νὰ φέρῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ καταδικασθοῦν καὶ αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐγρηγόρησαν καὶ ἐζήτησαν τὸ δικαίωμά των. Καθόσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα ἄν ποτε ἡ Βουλὴ εἴπῃ, ὅτι δὲν δέχομαι αὐτὰς τὰς πληροφορίας καὶ ἡ Γόρτυς δὲν ἠμπορεῖ νὰ στείλῃ παρὰ πέντε, τότε θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἐπιφυλάσσομαι τὸ δικαίωμα νὰ ἐκθέσω τὴν ἰδέαν μου ποῖον θεωρῶ μεταξὺ τῶν ἕξ ἐκλεχθέντων ἕκτον καὶ ὄχι πέμπτον.

§108ΤΙΝΕΣ. Εἰπέτέ το τώρα.

§109ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ ἓξ βουλευτὰς, ὅλα τὰ ζητήματα λύονται, καὶ εἶναι ἀδιάφορον, διότι τότε δὲν ὑπάρχει ἀντικείμενον τὸ ὁποῖον νὰ μὲ φέρῃ εἰς θέσιν νὰ ἐξηγηθῶ περὶ τούτου, περὶ τοῦ ὁποίου ματαίως φρονῶ, ὅτι ἔγινε πολὺς λόγος, διότι ἡ κατάταξις εἰς τὸν κατάλογον δὲν ἔχει πολλὴν σημασίαν. Μία παραβολή· ἐὰν ἔζη ὁ ἀείμνηστος πατὴρ τοῦ κυρίου Ζαΐμη καὶ ἐλάμβανεν ὀλιγωτέρας ψήφους, βεβαίως ἔπρεπε νὰ προταχθῇ· καὶ ἐγὼ ἐὰν εἶχον ἐκτεθῇ μετὰ τοῦ στρατηγοῦ Τσώκρη (θόρυβος)· κατ’ οὐσίαν δὲν σημαίνει τίποτε (θόρυβος)· ἐὰν ἡ Βουλὴ δεχθῇ πέντε, τότε ἐπιφυλάττομαι τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς ἀποδείξω ποῖος εἶναι ὁ ἕκτος δι’ ἀριθμῶν.

§110ΖΕΡΒΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἀδιαίρετον, κύριε πρόεδρε.

§111ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, κύριε πρόεδρε, ἀρκετά.

§112ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (θόρυβος). Ὅλα τ’ ἄλλα εἶναι προφάσεις, καὶ αἱ ἐπιφυλάξεις; νὰ ἀποφανθῶμεν καὶ ἐκφράσωμεν τὴν γνώμην μας ὡς βουλευταὶ εἶναι μία δουλοπρέπεια.

§113ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ἐπίστευα ποτὲ (θόρυβος) ἀναφέρομαι εἰς τὰ πρόσωπα τῶν κυρίων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι πληροῦν τὸν περίβολον αὐτὸν, περὶ τῶν αἰσθημάτων μου καὶ περὶ τοῦ τρόπου τοῦ φέρεσθαι, ἐάν ποτε ἐγὼ ἐδουλοφρόνησα· καὶ ἂς ἦναι βέβαιος ὁ κύριος βουλευτὴς, ὅτι πολλάκις θὰ λάβῃ ἀφορμὴν νὰ ἀνακαλέσῃ αὐτὴν τὴν φράσιν τὴν ἀπρεπῆ, ὅτι εἶναι δουλοφρόνησις. Δὲν ἔχετε κανὲν δικαίωμα νὰ μὲ ἐξαναγκάσητε νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου ποῖον παραδέχομαι πέμπτον ἢ ἕκτον, καθ’ ἣν περίστασιν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τοὺς ἕξ. Ἐὰν ὅμως παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ τοὺς πέντε, τότε θὰ σᾶς εἴπω ποῖον νομίζω ὡς κατέχοντα τὴν θέσιν τοῦ πέμπτου ἢ τοῦ ἕκτου· διότι εἶναι ἄτοπον καὶ ἀνωφελὲς νὰ ἐξηγηθῶ περὶ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον δὲν ἀποβλέπει τὴν οὐσίαν ὅταν οἱ ἓξ παραδεχθῶσι.

§114ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, κύριε πρόεδρε, πλέον. (Ὁ κ. Ἠλιόπουλος ἀναβαίνει τὸ βῆμα).

§115Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, προηγοῦμαι ἐγώ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θεωρῇ ὅτι ἀρκετὰ ἐλέχθησαν, παραιτοῦμαι· ἄλλως, ἐὰν ὁμιλήσῃ ὁ κύριος Ἠλιόπουλος, προηγοῦμαι.

§116ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετὰ, κύριε πρόεδρε, ἀρκετὰ, ἐφωτίσθημεν.

§117ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀδύνατον, κύριοι, θὰ ὁμιλήσω.

§118Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τότε προηγοῦμαι ἐγώ. (ἀναβαίνει ἐπὶ τοῦ βήματος).

§119ΠΟΛΛΟΙ. Ἐφωτίσθημεν, ἐφωτίσθημεν.

§120Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καθόσον, κύριοι, ἀφορᾷ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς δὲν ἔχω νὰ κάμω οὐδεμίαν παρατήρησιν, διότι πιστεύω ὅτι εἰς τὰς συνειδήσεις τῶν πλείστων ἐνυπάρχει ἀναντίῤῥητον καὶ παραδεδεγμένον, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ἐν ὅλῃ τῇ νομιμότητι. Λυποῦμαι καὶ ἐγὼ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος φίλος μου κύριος Θεόδωρος Δηληγιάννης δὲν παρακάθηται μεταξὺ ἡμῶν (θόρυβος)· παρακαλῶ νὰ μὴ κουράζεσθε, πρώτην φορὰν ἀνέβην εἰς τὸ βῆμα. Τώρα ἔρχεται τὸ δεύτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν σπουδαῖον, διότι μετ’ αὐτοῦ σχετίζεται ἓν ἄλλο ἀντικείμενον· τὸ δεύτερον τοῦτο ποῖον εἶναι; ἐὰν ἡ ἐπαρχία τῆς Γόρτυνος πρέπῃ νὰ δώσῃ ἓξ βουλευτὰς ἢ πέντε. Καὶ ἄλλοτε, ἤτοι εἰς τὰ 1865, αὐτὴν τὴν γνώμην ἐξέφρασα, καὶ διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω ὅτι εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν ἀπόκειται νὰ προσδιορίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν, καὶ τοῦτο, διότι αὐτὴ ἔχει ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ γνωρίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοτῶν. Τώρα γεννᾶται τὸ ἄλλο ζήτημα· εἶναι ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας νὰ προσδιορίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεκτέων βουλευτῶν, καὶ ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ τὸ ἐξελέγξῃ; ὄχι λέγω· εἰς τὴν κυριαρχίαν τῆς Βουλῆς ἀναπόκειται νὰ ἐξετάσῃ ἂν ἡ πρᾶξις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως ᾖναι ὀρθὴ ἢ ὄχι. Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ μου εἴπητε, ὅταν ἡ Κυβέρνησις παρουσιάζῃ ἀριθμὸν ὑπερβαίνοντα τὰς 50 χιλιάδας ψυχὰς, δημότας ἐννοῶ, ἔχομεν ἡμεῖς τὴν ἐναντίαν ἀπόδειξιν; τὴν προσήγαγε κανείς; ἔπεισε τὴν Βουλὴν ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔφερε δὲν εἶναι σωστόν, δὲν εἶναι ἀληθές; ὄχι. Ὁ ἀξιότιμος κύριος Ζαΐμης εἶπεν ὅτι, ὅταν εἰς τὰ 1865 ἀνεφέρετο εἰς τοὺς ἀπογραφικοὺς πίνακας ὁ ἀριθμὸς τοῦ πληθυσμοῦ εἰς 40 χιλιάδας ψυχῶν, δὲν ἔχομεν σήμερον νέαν ἀπογραφὴν, ἥτις νὰ μᾶς ἀποδεικνύῃ ὅτι ὁ ἀριθμὸς ὑπερέβη τὰς 50 χιλιάδας. Καὶ ποῖος ἠμπορεῖ νὰ διϊσχυρισθῇ λογικῶς καὶ νομίμως, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ πληθυσμοῦ δὲν ὑπόκειται εἰς αὐξομειώσεις, ὅτι μένει εἰς ὅ,τι ἀπ’ ἀρχῆς ὑπῆρχε; καὶ πῶς θέλετε, κύριοι, ἀφοῦ ὁ νόμος ὑποχρεοῖ τὰς ἁρμοδίους ἀρχὰς κατ’ ἔτος νὰ κάμνουν τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, νὰ μὴ γίνεται εἰς τὴν τετραετῆ περίοδον καὶ ἡ ἀναθεώρησις τοῦ πληθυσμοῦ; Ἀλλὰ, κύριοι, ἔχομεν νέαν ἀπογραφήν; ὄχι λέγω καὶ ἐγώ· ἀλλὰ δὲν ἔχομεν τὴν ἐτησίαν ἀπογραφήν; ἐνταῦθα ὑπάρχουν τόσοι χρηματίσαντες πολλάκις ὡς ὑπουργοὶ καὶ ὡς νομάρχαι, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀγνοοῦν, ὅτι ἡ κατ’ ἔτος γινομένη ἀπαρίθμησις, ὅταν παριστῶσιν αἱ στατιστικαὶ πληροφορίαι, εἶναι ἀπαράλλακτος ὡς μία ἄλλη ἀπογραφὴ καὶ εἶναι ἡ ἀληθεστέρα. Λοιπὸν, κύριοι, ἔχομεν τοὺς ἀπογραφικοὺς πίνακας τοὺς μηνιαίους· αὐτοὶ ἀποδεικνύουν πόσοι ἀπέθανον καὶ πόσοι ἐγεννήθησαν· ἀφαιρουμένων τῶν ἀποβιωσάντων ἀπὸ τοὺς γεννηθέντας μένει περίσσευμα ἢ ὄχι; Ἡ Κυβέρνησις ἑπομένως ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ὅλας αὐτὰς τὰς ἀποδείξεις, ἤτοι τοὺς μηνιαίους ἐλέγχους τῶν γεννήσεων καὶ ἀποβιώσεων εὑρίσκει, ὅτι ὁ κατὰ τὸ 1865 πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος εἰς 49,000 ψυχῶν μέχρι τοῦ 1868 ἀνεβιβάσθη εἰς 52,000 περίπου. Ἀπέναντι αὐτῆς τῆς ἀποδείξεως τῆς νομικῆς καὶ ἐπισήμου, ἥτις εἶναι ὑποχρεωτικὴ, διότι ἐκ τῶν μηνιαίων αὐτῶν πινάκων τῶν γεννήσεων καὶ ἀποβιώσεων καὶ τῶν ἐτησίων ἀποτελεσμάτων κατηρτίσθησαν οἱ στατιστικοὶ πίνακες καὶ ἐδημοσιεύθησαν τὰ ἀποτελέσματα διὰ τῆς ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Βλέπετε, ὅτι εἶναι ἀποδεδειγμένον καὶ νομικῶς καὶ στατιστικῶς, ὅτι ἡ ἀπογραφικὴ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος παρουσιάζει πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 50,000, ἄρα πρέπει νὰ δώσῃ ἓξ βουλευτάς. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω σπουδαίως εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα, ἤτοι τὸ τοῦ πέμπτου καὶ ἕκτου, διότι θέλω πειράξει πρόσωπα· μίαν παρατήρησιν μόνον κάμνω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι δὲν ἔστεκε εἰς τὴν συνείδησίν των νὰ συμπεριλάβουν τὸν δεῖνα ἢ δεῖνα εἰς τὸν συνδυασμόν των, ὅτι ἡ διαφορὰ τῶν 5 ἢ 10 ψήφων ἐπὶ πλέον δὲν μεταβάλλει τὴν ποιότητα τῶν προσώπων· ἡ προσωπικότης ἑνὸς ἑκάστου εἶναι γνωστή.

§121ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, παρακαλῶ (ποδοκροτήματα καὶ θόρυβος ἐκ τῶν βουλευτῶν) Θέλετε, κύριοι, νὰ μοὶ ἀφαιρέσητε τὸν λόγον; δύω λέξεις θέλω νὰ εἴπω. Ὁ τρόπος αὐτὸς δὲν εἶναι καλὸς καὶ μάλιστα δι’ ἐκείνους ὅσοι δίδουν τὸ παράδειγμα, καὶ λυποῦμαι, ὅτι ἕνας γέρων δίδει τὸ σύνθημα. Ἰδοὺ λοιπόν, κύριοι, περὶ τίνος πρόκειται, περὶ τοῦ 5ου ἢ 6ου, δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω διόλου τὸ ἄλλο ζήτημα· καὶ ὡς πρὸς ἐκεῖνο ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ ἂν ὑπάρχουν νόμοι· ἀλλὰ περὶ τούτου πολλὰ ἐλέχθησαν· εἶναι καὶ περιστάσεις, καθ’ ἃς δὲν χρειάζονται πολλὰ λόγια, τὰ πράγματα λόγων οὐ χρήζει· ἐξετάζω ὅμως τὰ ἄλλα· ἀφοῦ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν, ὅτι πρέπει νὰ προτιμηθῇ ὁ κ. Δεληγιάννης (θόρυβος). Παρακαλῶ, εἶδον ὅτι αἱ παρατηρήσεις ἐκεῖναι ἔγιναν πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἐναντίου, δὲν εἶναι ἀβάσιμοι, τί εἶπον τότε; κατέφυγον εἰς τὴν θεωρίαν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξετάζωνται τῶν πλειονοψηφησάντων αἱ ψῆφοι, ἀλλὰ πρέπει νὰ θεωρῶνται ἀδιακρίτως ὡς βουλευταί. Τὴν θεωρίαν αὐτὴν τῳόντι πολλοὶ τὴν παραδέχονται· λυποῦμαι ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν αὐτήν· ὁ κ. Σωτ. Πετιμεζᾶς γνωρίζει, ὅτι τὸν ἤκουσα ἐξηγούμενον περὶ τούτου, ὅτι ὁ κ. Ἰακωβάτος τὴν αὐτὴν ἀρχὴν ἔχει (θόρυβος). Καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν, κύριοι, αὐτὸ τὸ ζήτημα θεωρητικῶς ἐθεωρήθη ὡς ὀρθὸν, ἔγιναν μάλιστα πολλαὶ συζητήσεις περὶ τούτου, ἀλλ’ ὕστερον εἶδον, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ἀνεπιεικὲς νὰ καταδικάσουν καὶ τοὺς ἄλλους εἰς τὴν αὐτὴν ποινήν, δηλ. νὰ τοὺς κηρύξουν ἀμφισβητουμένους καὶ νὰ μὴ τοὺς παραδεχθοῦν (θόρυβος). Αὐτὴν τὴν ἰδίαν ἀρχὴν τὴν παρεδέχθη καὶ εἶναι ὁμολογία τῶν Βουλῶν τῆς Ἑλλάδος, πάντοτε ἡ Βουλὴ ἡ Ἑλληνικὴ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐφήρμοσε τὸν νόμον, εἶπεν, ὅτι ὅταν ὑπάρχουν τινὲς τῶν βουλευτῶν ὡς πρὸς τοὺς ὁποίους ὑπάρχει ἕνας ἀριθμὸς ψήφων ὡρισμένος καὶ μέγας, δὲν δύνανται αὐτοὶ νὰ συγχισθῶσι μετὰ τοῦ ἄλλου, ὅστις ἔτυχε νὰ ἔχῃ ὀλιγωτέρας, καὶ τὸν ὁποῖον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δήμου ἐκείνου τὸν ἐπηρεάζει, καὶ τοιουτοτρόπως αἱ Βουλαὶ εἶπον πάντοτε, ὅτι ἐκεῖνος πρέπει νὰ ἀποβληθῇ (θόρυβος). Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως πῶς δύνασθε νὰ ἐφαρμόσητε αὐτὴν τὴν ἀρχὴν καὶ νὰ εἴπητε, ὅτι ἐδῶ πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ νὰ παραδεχθῶμεν αὐτό; διότι τῳόντι εἶναι μία ἐκλογὴ, ἥτις πρέπει νὰ ἐπικυρωθῇ (θόρυβος). Ὄχι, κύριοι· ἂν ὑπάρχῃ ὡς πρὸς ἕνα ἐξ αὐτῶν ἕνας λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἐντὸς τῆς Βουλῆς, δὲν πρέπει νὰ ἀποκλεισθοῦν καὶ οἱ ἄλλοι περὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφισβήτησις, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται μὲ ψήφους πολλοὺς, καθὼς καὶ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἡ ἀκύρωσις καθόλου δὲν ἐπηρεάζει.

§122ΠΟΛΛΟΙ. Καλὰ, καλά· ἀρκετά, ἀρκετά.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔκλεισε, κύριοι. Κύριοι βουλευταὶ· οἱ παραδεχόμενοι ὅτι εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Γόρτυνος νὰ ἐγερθῶσι.

§124ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§125ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπροτάθησαν δύω γνῶμαι, ἡ μὲν μία τοῦ κυρίου Ζαΐμη, ὅτι πρέπει νὰ ἀκυρωθῶσι τριῶν δήμων αἱ ἐκλογαί, τοῦ δήμου Θεισώας, τοῦ δήμου Γόρτυνος καὶ τοῦ δήμου Λαγκαδίων, ἡ δὲ γνώμη ἡ ἐδική μου ἦτο, ὅτι πρέπει νὰ ἀκυρωθῶσι πέντε δῆμοι, δηλαδὴ οἱ τρεῖς αὐτοὶ καὶ ἄλλοι δύω, ἀλλὰ συγχωνεύω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασίν μου μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ζαΐμη, καὶ ζητῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀκύρωσιν τῶν τριῶν δήμων, τῶν δήμων Θεισώας, Λαγκαδίων καὶ Γόρτυνος.

§126ΖΑΪΜΗΣ. Ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτοῦ.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὑπάρχει ἡ πρότασις τοῦ κ. Ζαΐμη καὶ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν νὰ ἀκυρωθῶσιν οἱ τρεῖς δῆμοι Θεισώας, Λαγκαδίων καὶ Γόρτυνος. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἄκυρον τῶν τριῶν δήμων αὐτῶν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλὰ ὀλίγοι). Παραδέχεται λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς νὰ ἐγερθῶσι. (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παραδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς.

§128ΖΑΪΜΗΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ ἄλλο ......

§129ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ προηγηθῇ τοῦ ζητήματος τοῦ ἕκτου ἡ ἄλλη λύσις, ἐὰν κακῶς ἢ καλῶς προσετέθησαν τὰ 50 σφαιρίδια.

§130ΤΙΝΕΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ. Ἄ, ἄ, ἄ!...

§131ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ ἔχετε τὴν πλειονοψηφίαν, δὲν ἠμπορεῖτε ὅμως νὰ πιέσητε.

§132ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι περιττόν.

§133ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ (Γραμματεύς). Ἐὰν παραδεχθῇ ἡ Βουλή, ὅτι δύναται νὰ δώσῃ ἕξ, τότε ἀποφεύγομεν τὰ ἄλλα· ἐὰν παραδεχθῶμεν, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ ἐπαρχία νὰ δώσῃ 6 ἀλλὰ 5 βουλευτάς, τότε θὰ ἔλθῃ ἡ ἄλλη ὑποδιαίρεσις.

§134ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἕκαστον τὸν κατέταξεν ἡ ἐπαρχία του, καὶ δὲν δύναται κανεὶς νὰ τὸν μεταθέσῃ.

§135ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ, κύριοι, ἀναπτύσσεται τὸ ζήτημα τοῦ ἐὰν ἡ διαλογὴ...

§136Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν λυθῇ τὸ ζήτημα διὰ τὸν πέμπτον ἢ ἕκτον, τότε ἔρχεται το ζήτημα αὐτό.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι ἡ Γορτυνία πρέπει νὰ ἔχῃ ἓξ βουλευτάς, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§138ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ διαλογὴ τοῦ δήμου Τρικολώνων εἶναι νόμιμος...

§139ΤΙΝΕΣ. Ἐτελείωσε.

§140ΕΤΕΡΟΙ. Τὸ ἀποτέλεσμα, κύριε πρόεδρε.

§141ΜΑΛΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ φαίνεται, κύριε πρόεδρε, ὅτι τὸ τοιοῦτον προσβάλλει τὴν ἀξιοπρέπειάν σας. (θόρυβος).

§142ΤΙΝΕΣ. Κύριε πρόεδρε, θέλομεν νὰ μάθωμεν τί ἔγινε.

§143ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§144ΠΟΛΛΟΙ. Ἐτελείωσεν. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§145ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχομεν αὔριον, κ. πρόεδρε, συνεδρίασιν;

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 10/60.