1867.10.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10

Τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1867.

(Τετάρτη.)

Ὥρα 12.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυρία Ἑλένη Μασάλσκη, πρώην Dora d’ Istria, διευθύνει ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ τῆς ὁποίας ἐκφράζει τὴν εὐγνωμοσύνην της διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς ἑλληνικῆς ἰθαγενείας.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἔγγραφον.)

§5ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ μία ἀπάντησις, καθόσον ἡ κυρία αὕτη συνετέλεσε πολὺ ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, τοὐλάχιστον παρὰ τοῦ Ὑπουργείου.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ ἀναγγείλωμεν εἰς τὴν κυρίαν αὐτὴν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀνέγνω τὸ ἔγγραφον αὐτὸ μετὰ πολλῆς εὐχαριστήσεως.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, φθάνει ἕως ἐδῶ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Τυπογράφος Α. Κορομηλᾶς ἐξαιτεῖται νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτύπωσιν τῆς Ἐφημερίδος τῆς Βουλῆς, ὑποσχόμενος νὰ ἐκδίδῃ αὐτὴν ἐγκαίρως δὶς καὶ τρὶς τῆς ἑβδομάδος.

§10ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Χρυσοβέργης ἐξαιτεῖται τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὲρ ἀνακτήσεως τῶν δικαιωμάτων αὑτοῦ εἰσαχθέντος πέρυσι Νομοσχεδίου.

§12ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ εἰσάξῃ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, ἐπειδὴ τὸ υἱοθέτησε.

§13ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν διὰ νὰ συζητηθῇ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδόθησαν αἱ ἐκθέσεις τῶν τμημάτων περὶ τῶν ἐκλογῶν τῆς Ὕδρας καὶ τῆς Κερκύρας. Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνωσθῶσι;

§15ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Ὕδρας, γενομένης πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ διορισθέντος πρεσβευτοῦ κ. Κουντουριώτου, ἔχουσι οὕτω. Τὸ Αʹ. Τμῆμα τῆς Βουλῆς «Λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τ’ ἀφορῶντα τὴν ἐκλογὴν Ὕδρας πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ πρώην βουλευτοῦ κυρίου Ἀνδρέα Κουντουριώτου πρακτικὰ, καὶ παρατηρῆσαν ἐπισταμένως, ὅτι ἐτηρήθησαν ἀκριβῶς αἱ νόμιμοι διατυπώσεις, καὶ μόνον μία ὑπάρχει ἔνστασις τοῦ ἀναπληρωτοῦ τοῦ ὑποψηφίου Θ. Γκίκα, ἀόριστος καὶ ἀσθενὴς, περὶ δωροδοκίας δῆθεν λαβούσης χώραν, ἥτις καθὸ τοιαύτη ἐξελέγχεται ἀνυπόστατος· Προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ὡς εἴρηται ἐκλογῆς, ὡς τυγχανούσης πλήρους νομιμότητος, καὶ τὴν ἀνακήρυξιν ὡς βουλευτοῦ τοῦ νομίμως πλειονοψηφήσαντος Ἰωάννου Καλλογιάννη. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 10 Ὀκτωβρίου 1867. Τὰ μέλη Ἰω. Ζαΐμης, Α. Α. Ἀντωνόπουλος, Σ. Καραϊσκάκης, Τ. Λαζαρέτος, Δ. Βαλαβάνης, Ἰω. Δουλίδης, Κ. Πλατὺς, Π. Α. Πετράκης, Π. Λεωτσάκος, Τ. Πλέσσος, Μ. Κ. Κανάρης, Γ. Λάππας, Γ. Πεῤῥωτῆς, Γ. Ἀποστολίδης. Οἱ εἰσηγηταὶ Μ. Καΐρης. Α. Χατζόπουλος».

§16ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἐπικυρωθῇ· δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§17ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύω μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς αἰτιῶνται τὴν ὅλην Ἐπιτροπὴν, ὅτι δὲν προσεκλήθησαν. Εἶναι λόγος ἀποχρῶν νὰ μείνῃ ἡ ἐκλογὴ ἕως νὰ τὴν συζητήσουν καὶ αὐτοί.

§18ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δίδω μίαν ἐξήγησιν. Ἀνήκω εἰς τὸ ἴδιον τμῆμα· ἅπαξ μᾶς ἐκάλεσεν ὁ πρόεδρος τοῦ τμήματος καὶ συνήλθαμεν· ἐδιορίσαμεν δύω μέλη νὰ προεπεξεργασθοῦν τὴν ἐκλογὴν καὶ νὰ κάμουν τὰς ἐκθέσεις· νὰ ὑποβάλλωμεν δὲ καὶ ἡμεῖς ἔπειτα τὰς σκέψεις μας· ἀντὶ νὰ γείνουν αὐτὰ τὰ πράγματα βλέπομεν ἔκθεσιν. Ἡ ἐκλογὴ εἶναι νόμιμος καὶ εἶμαι σύμφωνος νὰ ἐπικυρωθῇ, ἀλλὰ δὲν ἐφυλάχθησαν οἱ τύποι τοῦ κανονισμοῦ· ἔπρεπε νὰ συνέλθουν ὅλα τὰ μέλη διὰ νὰ κάμουν ἔκθεσιν· παραπονοῦμαι μόνον ἐναντίον τοῦ συναδέλφου μου.

§19ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ. Ἐγὼ εἰδοποίησα ὅλα τὰ μέλη νὰ συνέλθουν κατὰ ῥητὴν ἡμέραν καὶ ὥραν· δυστυχῶς ὅμως ἦλθον μόνον 7 ἢ 8· αὐτοὶ μόνοι ἐγνωμοδότησαν ὥστε νὰ διορισθῶσιν δύω εἰσηγηταὶ, εἷς ἐκ τῆς μιᾶς μερίδος καὶ ἕτερος ἐκ τῆς ἄλλης. Αὐτοὶ νὰ ἀναγνώσουν ἅπασαν τὴν ὑπόθεσιν καὶ νὰ συντάξουν τὰς ἐκθέσεις των, νὰ τὰς φέρουν εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ τὸ Προεδρεῖον νὰ εἰδοποιήσῃ πάλιν τὰ μέλη τοῦ τμήματος ἵνα λάβωσι γνῶσιν τῶν ἐκθέσεων, καὶ εἰς τοῦτο οἱ κύριοι δὲν ἤθελαν νὰ ἔλθουν.

§20ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μᾶς προσεκαλέσατε.

§21ΛΑΖΑΡΕΤΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ καταβιβασθῶ ὡς βουλευτὴς νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μαρτυρίαν τῶν κλητήρων καὶ τοῦ ἰδίου διευθυντοῦ τοῦ Γραφείου, πρὸς τὸν ὁποῖον ἔδωκα ὀνομαστικὸν κατάλογον. Φρονῶ ὅτι τὸ Προεδρεῖον συμφώνως μὲ τὸν κανονισμὸν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του ἀμερολήπτως· ἑπομένως ἡ ὑπόθεσις ἐθεωρήθη παρὰ τῶν δύω εἰσηγητῶν ὡς ἔγκυρος. Οἱ κύριοι οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν ἐπείσθησαν, δὲν τοὺς ἐβίασε κἀνείς· ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι εἶναι παράνομος, ἂς κάμῃ ὅ,τι θέλει.

§22ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τί ἔκαμεν ἡ Ἐπιτροπὴ, ἢ ὅλη συνῆλθεν ἢ δύω μέλη, εἶναι ἀδιάφορον πρὸς τοὺς βουλευτάς· ἐγὼ ἔχω σκοπὸν ν’ ἀποδείξω, ὅταν προσδιορισθῇ ἡμέρα τῆς συζητήσεως, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι παράνομος. Προτείνω λοιπὸν νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν, καὶ νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις. Ἐγὼ ὁ κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἔχω ἀνάγκην ν’ ἀναγνώσω τὰς ἐνστάσεις καὶ τὰ πρακτικὰ, διὰ νὰ ἴδω ἐὰν ὑπάρχουν πραγματικῶς λόγοι ἀκυρώσεως, διότι πολλοὶ μοῦ εἶπαν, ὅτι ὑπάρχουν.

§23Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Περὶ ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν ὑπάρχει διάταξις εἰδικὴ τοῦ κανονισμοῦ.

§24ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Εἰς ἐμὲ ἦτο ἄγνωστον ἂν σήμερον ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ συζήτησις τῆς ἐκλογῆς· ἑπομένως δὲν ἐζήτησα νὰ ἀναγνώσω τὰ πρακτικά.

§25Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ἐξελεγκτικὸν τμῆμα ἔκαμε τὴν ἔκθεσίν του, τὴν ὑπέγραψε, τὴν ἔδωκεν εἰς τὸ γραφεῖον, ὥστε νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πορείαν τοῦ κανονισμοῦ.

§26ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Μάλιστα, καὶ νὰ προσδιορισθῇ ἡμέρα τῆς συζητήσεως.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κανονισμὸς λέγει, ὅτι «ἐπὶ οὐδεμιᾷ δὲ περιπτώσει δύναται νὰ συζητηθῇ ἐκλογή τις πρὶν ἢ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις καὶ διανεμηθῇ πρὸ 24 ὡρῶν».

§28ΠΟΛΛΟΙ. Λοιπὸν νὰ τυπωθῇ.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀκόμη ἑτέρα ἔκθεσις περὶ τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀποβιώσαντος βουλευτοῦ Μιαούλη. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις). Τὸ Αʹ. τμῆμα τῆς Βουλῆς «Λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ ἀποβιώσαντος βουλευτοῦ Κ. Ἀθ. Μιαούλη, καὶ παρατηρῆσαν, ὅτι ἐτηρήθησαν ἅπασαι αἱ νόμιμοι διατυπώσεις, οὐδεμία δὲ ἔνστασις ἐδόθη κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, εἰμὴ μόνον, διαρκούσης αὐτῆς, μία διαμαρτύρησις τοῦ ὑποψηφίου Δ. Βουδούρη, δι’ ἧς ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐλάμβανε δῆθεν χώραν δωροδοκία κατὰ τὴν ἐκλογὴν, καὶ ἀπεσύρθη τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος· ἡ δὲ ἔνστασις αὕτη οὖσα ἀνυπόστατος καὶ ἀόριστος ὅλως καὶ ἀνυποστήρικτος, εἶναι ἀπαράδεκτος· Προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης πρὸς τὸ τέλος τοῦ ν’ ἀνακηρυχθῇ ὡς νόμιμος βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Ὕδρας ὁ πλειονοψηφήσας Κ. Θ. Κουντουριώτης». Ἐν Ἀθήναις, τῇ 10 8βρίου 1867. Τὰ μέλη. Ἰω. Β. Ζαΐμης, Α. Α. Ἀντωνόπουλος, Σ. Καραϊσκάκης, Τ. Λαζαρέτος, Π. Λεωτσάκος, Ι. Δουλίδης, Κ. Πλατὺς, Π. Α. Πετράκης, Δ. Βαλαβάνος, Μ. Κ. Κανάρης, Γ. Α. Πεῤῥωτῆς, Γ. Λάππας, Γ. Ἀποστολίδης, Τ. Πλέσσος. Οἱ εἰσηγηταὶ Μ. Καΐρης, Α. Χατζόπουλος».

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡσαύτως ἡ ἔκθεσις περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Κερκύρας πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ παραιτηθέντος βουλευτοῦ Γ. Μαρκορᾶ. Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις. Πρὸς τὴν Βουλήν. «Τὰ ὑπογεγραμμένα μέλη, τὰ συγκροτοῦντα τὸ 6 Τμῆμα τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, συνελθόντα σήμερον καὶ λαβόντα ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐνεργηθείσης βουλευτικῆς ἐκλογῆς Κερκύρας πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ παραιτηθέντος βουλευτοῦ Γ. Μαρκορᾶ, ἐξάγουσι τὰ ἑπόμενα. Ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη τακτικῶς, τηρηθέντων πάντων τῶν τύπων τῶν διατασσομένων ὑπὸ τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν νόμου, πλειονοψηφήσαντος καὶ ἀνακηρυχθέντος βουλευτοῦ τοῦ κυρίου Πέτρου Βράϊλα Ἀρμένη διὰ ψήφων 2499 πρὸς 1122 ἐπὶ ψηφοφορησάντων 3621. Ὅτι οὐδεμία ἔνστασις κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐπροτάθη. Ἐπειδὴ, ἂν καὶ δὲν προτείνεται ἀκυρότης τις κατὰ τῆς ἐκλογῆς, εἶναι ὅμως βέβαιον, ὅτι ὁ ἐκλεχθεὶς κύριος Πέτρος Βράϊλας Ἀρμένης διατελῶν, καθ’ ὃν καιρὸν ἐξελέχθη, πρέσβυς τῆς Ἑλλάδος ἐν Λονδίνῳ, εἰς ὑπηρεσίαν δηλονότι ἔμμισθον, ἀσυμβίβαστον κατὰ τὸ ἄρθρον 71 τοῦ Συντάγματος πρὸς τὰ καθήκοντα τοῦ βουλευτοῦ, δὲν ἐξελέχθη νομίμως. Διὰ ταῦτα κατὰ πλειονοψηφίαν τὸ τμῆμα ἀποφαίνεται ἄκυρον τὴν προκειμένην ἐκλογὴν τοῦ βουλευτοῦ Κερκύρας Πέτρου Βράϊλα Ἀρμένη, ὡς διατελοῦντος εἰς ἔμμισθον ὑπηρεσίαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 8βρίου 1867. Τὰ μέλη τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Τμήματος Δ. Τσώκρης, Δ. Παπαλουκᾶς, Δ. Καλλιφρονᾶς, Ν. Μπουντούρης, Λ. Δημητριάδης, Αἰακ. Λογιωτατίδης, Κ. Μελαχρινός, Π. Γουζούασης, Χ. Μαστραπᾶς. Ὁ εἰσηγητὴς Δ. Τσαμόπουλος.» «Ἓν δὲ μέλος, ὁ κύριος Θ. Ζερβὸς μειονοψηφῶν, διατείνεται, ὅτι ὁ κύριος Βράϊλας εἰς ἔκτακτον διατελῶν ὑπηρεσίαν, οὐχὶ κανονικῶς ἔμμισθον, δὲν ἀποκλείεται τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκλογῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 71 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, οὐχὶ δὲ καὶ τοὺς ἐκτάκτους ἀπεσταλμένους τῆς Κυβερνήσεως, ἐξομοιουμένους μὲ τοὺς ὑπουργούς. Ἐκτὸς δὲ τούτου, προκειμένου περὶ στερήσεως δικαιώματος, ἡ ἑρμηνεία τοῦ νόμου δὲν δύναται νὰ ᾖναι διασταλτική.

Θ. ΖΕΡΒΟΣ.»

§31ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθοῦν.

§32ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παρακαλοῦνται μόνον οἱ κύριοι ὑπουργοὶ νὰ μᾶς εἴπουν ποῖος ἦτον ὁ νομάρχης ὁ ἐνεργήσας τὴν ἐκλογὴν τοῦ Κ. Μπράϊλα, καὶ διατί τοῦ ἔδιδε κάλπην.

§33ΤΙΝΕΣ. Ὁ Μαυροκορδάτος.

§34ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Κ. Γεωργακάτος, βουλευτὴς Κεφαλληνίας, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἔδωκε τὴν παραίτησίν του, ἡ δὲ Βουλὴ τότε δὲν τὴν παρεδέχθη· ἐφέτος ἐπαναλαμβάνει πάλιν τὴν παραίτησίν του καὶ ἔγραψε καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ἄλλους, καὶ παρακαλεῖ διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους δι’ οὓς καὶ πέρυσι νὰ γείνῃ δεκτή.

§35ΤΙΝΕΣ. Ἀνεβλήθη ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἐπ’ αὐτῆς νὰ εὑρεθῇ λοιπὸν ἡ ἀναφορά.

§36ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τότε ἀπεῤῥίψατε τὴν αἴτησίν του.

§37ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι, ὄχι· ἀναβολὴ ἔγεινεν, ἂς εὑρεθῇ ἡ ἀναφορά.

§38ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, διάφοροι δῆμοι αὐθορμήτως ἐμπνεόμενοι ἀπὸ ἀδελφικὰ αἰσθήματα, καὶ καθορῶντες, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ ἀτομικὴ προσπάθεια καὶ περιουσία πρὸς συνδρομὴν τῶν ἀδελφῶν Κρητῶν τῶν προσελθόντων εἰς τὴν πατρίδα ἡμῶν, ἐπέβαλον φόρους εἰς αὐτοὺς, δηλ. αὔξησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ὠνίων παρὰ τὸν νόμον. Καθὼς γνωρίζετε, ὁ νόμος προσδιορίζει τὸν ἀνώτατον ὅρον, ὅστις δύναται νὰ ἐπιβληθῇ ἐπὶ τοῦ φόρου αὐτοῦ· πολλοὶ λοιπὸν δῆμοι μὴ δυνάμενοι ἄλλως νὰ οἰκονομήσωσιν αὐτὰς τὰς ἀνάγκας καὶ θέλοντες νὰ ἔλθωσιν εἰς συνδρομὴν τῶν ἀδελφῶν μας, ἐπέβαλον φόρους ἀνωτέρους τοῦ ὅρου τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένου. Αὐτὸ ἔγεινε γνωστὸν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον ἐσιώπησεν. Εἶναι, Κύριοι, ἀπολύτως ἀναγκαῖον τὸ βάρος αὐτὸ νὰ διανεμηθῇ μεταξὺ ἡμῶν ὅλων. Διὰ ταῦτα ὑποβάλλω νομοσχέδιον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς δήμους, ἂν θέλωσι, νὰ ἐπιβάλωσι τοιούτους φόρους ἢ ὄχι ἀποκλειστικῶς διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν κρητικῶν οἰκογενειῶν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ παραίτησις τοῦ Κ. Γεωργακάτου· εἰς τὸ περιθώριον ἔχει «ἀναβάλλεται ἐπ’ ἀόριστῳ». Πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. «Ἐπειδὴ μοὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταβῶ κτλ.»

§40ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Αὐτὴ εἶναι διὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον· τώρα πρέπει νὰ κάμῃ μίαν νέαν παραίτησιν, αὐτὴ δὲ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἀρχεῖον (θόρυβος).

§41Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ βουλευτὴς αὐτὸς ἔδωκε πέρυσι κατὰ τὸ 1866 τὴν παραίτησίν του, καὶ λέγει, ὅτι τότε δὲν τῷ ἦτο δυνατὸν νὰ προσέλθῃ καὶ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντα τοῦ βουλευτοῦ· ἐνόσῳ λοιπὸν δὲν ἐπαναλάβει τὴν αἴτησιν ταύτην σήμερον, δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὴν παραίτησίν του αὐτήν.

§42ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ (γραμματεύς). Τὸ προεδρεῖον νομίζει, ὅτι δικαίως ἔφερε τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν, διότι ὁ Κ. Γεωργακάτος...

§43ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Τί εἶσαι σύ;

§44ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Κατ’ ἐντολὴν τοῦ προέδρου σᾶς λέγω.

§45ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Ἀπὸ τὸ βῆμα.

§46ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ (ἀπὸ τοῦ βήματος). Κύριοι, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας ἔπεμψε τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ ἐζήτει τὴν παραίτησίν του, ἡ δὲ Βουλὴ ἀνέβαλεν ἐπ’ ἀόριστον τὴν ἀπόφασίν της· ἀφοῦ δὲ δὲν ἐδήλωσεν ὅτι ἀνακαλεῖ τὴν ἀναφοράν του, θὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπιμένει εἰς τὴν ἰδέαν του αὐτήν.

§47ΤΙΝΕΣ. Ἄ, μπά!

§48ΜΑΝΟΥΣΑΚΗΣ. Ἔχομεν καὶ δύω ἀποδείξεις· πρῶτον, ὅτι δὲν ἦλθεν ἕως τώρα, καὶ δεύτερον, ὅτι ἔχει πολλὰς ἐπιστολὰς πρὸς φίλους ἐδῶ.

§49ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω καὶ ἐγὼ δικαίαν τὴν ἀμφιβολίαν τῆς Βουλῆς· ἡ Βουλὴ ἔχει ὑπ’ ὄψιν της μίαν ἀναφορὰν τοῦ Κ. βουλευτοῦ ὡρισμένως διὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον. Ἀληθῶς ὁ Κ. βουλευτὴς ἔγραψε καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὸν Κ. Μαυρογιάννην ἐπιστολὰς, διὰ τῶν ὁποίων λέγει, ὅτι ἐπιμένει εἰς τὴν παραίτησίν του, διότι τῷ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔλθῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὰ χρέη του ὡς βουλευτής· μόλα ταῦτα ἐγὼ νομίζω ὀρθὸν νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν αἴτησίν του ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§50ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. «Πρότασις νόμου περὶ τῶν πρὸς τὸ δημόσιον ὀφειλετῶν. Ἄρθρον 1. Οἱ ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ παρόντος νόμου καὶ ἐφεξῆς ληξιπρόθεσμοι ὀφειλέται τοῦ δημοσίου καὶ τῶν δήμων τοῦ Κράτους, εἴτε ἐκ νέων χρεῶν, εἴτε ἐκ παλαιῶν, μελλουσῶν ὅμως προθεσμιῶν πρὸς ἀπότισιν αὐτῶν, ἐκτὸς τῶν καταδιώξεων, εἰς ἃς ὑπόκεινται κατὰ τοὺς ἐν ἰσχύϊ νόμους, στεροῦνται μετὰ παρέλευσιν τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς νομίμου προθεσμίας καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγεσθαι καὶ τοῦ διορίζεσθαι ἢ προβιβάζεσθαι εἰς οἱανδήποτε πολιτικὴν, δικαστικὴν, στρατιωτικὴν ἢ δημοτικὴν ὑπηρεσίαν. Ἀνακτῶσι δὲ τὰ δικαιώματα ταῦτα εὐθὺς ὡς ἀποδεδειγμένως ἐξοφλήσωσι τὸ χρέος των. Οἱ δὲ ταμίαι καὶ δημοτικοὶ εἰσπράκτορες ὀφείλουσιν ὑπὸ προσωπικὴν αὑτῶν εὐθύνην νὰ κοινοποιῶσιν εἰς τοὺς ὀφειλέτας ἐμπροθέσμως καὶ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος τὴν λῆξιν τῆς πρώτης νομίμου προθεσμίας. Ἐξαιροῦνται τῶν συνεπειῶν τοῦ παρόντος νόμου οἱ ὀφειλέται ἐκεῖνοι, οἵτινες ἀδυνατοῦσι νὰ ἀποτίσωσιν ἐμπροθέσμως τὴν ὀφειλήν των ἕνεκα θεομηνίας, πυρκαϊᾶς καὶ ἐν γένει ἕνεκα σπουδαίας βλάβης τῆς περιουσίας αὐτῶν, προελθούσης ἐξ ἐκτάκτου καὶ πασιγνώστου περιστατικοῦ. Αἱ περιστάτεις αὗται βεβαιοῦνται διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως τοῦ ἁρμοδίου Πρωτοδικείου, ἀνεκκλήτως καὶ κατὰ τὴν ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίαν. Τὰ δικαστικὰ ἔξοδα καὶ τὰ τέλη τῆς σημάνσεως ἐπιβαρύνουσι τὸν αἰτοῦντα. Ἄρθρον 2. Ὁ ἐκλεχθησόμενος, διορισθησόμενος ἢ προβιβασθησόμενος ὀφείλει νὰ προσαγάγῃ ἁρμοδίως καὶ ἐν δέοντι ἀπόδειξιν περὶ τῆς μὴ ὀφειλῆς του εἰς τὸ δημόσιον ἢ εἰς τὸ ἁρμόδιον δημοτικὸν ταμεῖον παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ταμία ἢ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει πᾶσα ἐκλογὴ ἢ διορισμὸς ἢ προβιβασμὸς αὐτοδικαίως εἶναι ἄκυρος. Ἄρθρον 3. Οἱ ἔχοντες δυνάμει τοῦ νόμου δικαίωμα τοῦ διορίζειν ἢ προβιβάζειν, παραβαίνοντες τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου, τιμωροῦνται ὑπὸ τῶν τακτικῶν δικαστηρίων ἐπὶ τῇ παραγγελίᾳ οἱουδήποτε πολίτου μὲ χρηματικὴν ποινὴν ἀπὸ 100–1000 Ἀθῆναι, τὴν 6 Ἀπριλίου 1867.

Ὁ Βουλευτὴς

Δ. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ.»

§52ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ εἶχα τὴν ἰδέαν ἀπὸ χθὲς, ὅτι εἶναι δευτέρα συζήτησις καὶ ἐπίστευα, ὅτι εἴχομεν τὸ πλάτος τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ, καθὼς ἰσχυρίζονται, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ παρεδέχθη κατ’ ἀρχὴν διὰ τρίτην ἀνάγνωσιν. Κατὰ τὸν κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, τὰ νομοσχέδια, ὅταν δὲν περαιῶνται εἰς μίαν σύνοδον, δύναται ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἄλλην σύνοδον ἢ νὰ τὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὴν σειρὰν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, ἢ νὰ τὰ ἐπαναφέρῃ ἐξ ἀρχῆς. Τὸ κατ’ ἐμὲ, ἐπειδὴ ἡ συζήτησις εἶναι σχεδὸν περαιωμένη, εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς την ἐξ ὑπαρχῆς συζήτησιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§53ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὁ Κ. βουλευτὴς θέλει νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν πρότασιν εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν· πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν καὶ ἐγὼ, κύριοι, τοῦ νὰ παύσουν αἱ παρατάσεις καὶ δοθῇ περισσότερος καιρὸς νὰ ὡριμάσῃ ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ εἰς ὅλων τῶν βουλευτῶν τὰς κεφαλὰς, τί ἔκαμα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον; Ἂν καὶ ἡ Βουλὴ εἶχε πολλὰς ἐργασίας, μόλα ταῦτα συνετέλεσα νὰ μείνουν τὰ καθέκαστα διὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον. Τώρα τί θὰ ὠφεληθοῦν οἱ Κ. βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις ἢ νὰ παραπεμφθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν ἡ ὑπόθεσις; καιρὸν εἶχον ἕνα ἥμισυ ἔτος· ἐσυζητήθη δὶς ἐν τῇ Βουλῇ ἡ πρότασις, ἔγεινε γνωστὴ εἰς ὅλους τοὺς βουλευτὰς καὶ τοὺς πολίτας, ὅλαι αἱ ἐφημερίδες ἔκαμαν λόγον, καὶ τώρα δὲν ἔχομεν παρὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὰ καθέκαστα. Νομίζω, ὅτι ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἀρκετὰ ἀνεπτυγμένη· ἐὰν θέλετε τὸν λόγον, ἢ ἄλλος τις, κατὰ τοῦ ἄρθρου, λάβετέ τον, καὶ λαμβάνετε τὴν ἀπάντησιν ἢ ἀπὸ ἐμὲ ἢ ἀπὸ ἄλλον τινὰ, ἵνα τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις.

§54ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, θὰ κάμω παρατηρήσεις τινάς, διότι μοὶ φαίνεται, ὅτι, ὅπως τὸ νομοσχέδιον εἶναι συντεταγμένον, εἶναι ἀνεκτέλεστον· εἶμαι ἀναντηῤῥήτως ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς καὶ συμφωνῶ καὶ ἐγὼ, καθὼς ὅλοι, οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν τηροῦν τὰς ὑποσχέσεις των καὶ δὲν πληρόνουν τὰς ὀφειλάς των πρὸς τὸ δημόσιον, ὅτι αὐτοὶ εἶναι ἀνάξιοι ἐμπιστοσύνης καὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων. Ἀλλὰ πραγματοποιεῖται ὁ σκοπὸς δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου; λέγω ὄχι· αὐτὸ δίκας τὸ πολὺ θὰ ἀνοίξῃ, δὲν ἠξεύρω μεταξὺ τίνων, καὶ τίποτε περισσότερον. Πρῶτον, ἐρωτῶ, ὁ νόμος αὐτὸς θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ κατὰ τῶν φορολογουμένων;

§55ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§56ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Περὶ τούτου δὲν λέγει τίποτε.

§57ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἔχω τροποποίησιν ἐγώ.

§58ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐξαιροῦνται οἱ φορολογούμενοι μέχρι 200 δραχ. ἐὰν εἷς ὀφείλῃ 205, ἐξαιρεῖται;

§59Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἀφοῦ πληρώσῃ τὰς πέντε, ἐξαιρεῖται.

§60ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δεύτερον, σᾶς ἐρωτῶ, τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα εἶναι ἀπόδειξις ἀναμφισβήτητος, ἐνώπιον τῶν ὁποίων δὲν ἠμπορεῖ νὰ φερθῇ ἀνταπόδειξις ἢ ἄρνησις, ναὶ ἢ ὄχι; Ἔχω τὸ δικαίωμα, ὅταν προσάγηται ἔγγραφον ἐναντίον μου, τὸ ὁποῖον μὲ ἀποδεικνύει ὀφειλέτην τοῦ δημοσίου, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸ προσβάλλω; Δὲν τὸ λέγει ὁ νόμος· καὶ μεταξὺ τίνος θὰ γείνῃ ἡ δίκη; Προκειμένου περὶ θεομηνίας, ἐγὼ κάμνω ἐνστάσεις, ὅτι ἐπῆλθε θεομηνία· ἡ δίκη αὕτη μεταξὺ τίνος θὰ ἐξακολουθήσῃ; μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ τοῦ πολίτου; καὶ τὸ δημόσιον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐξακολουθήσῃ τόσας χιλιάδας δίκας; Δεύτερον, ἕως οὗ περαιωθῇ ἡ δίκη θὰ ἀποκρουσθῶ ἐγὼ τῶν δικαιωμάτων μου ἢ ὄχι; θὰ ψηφοφορῶ; θὰ ψηφοφορῶμαι; ἢ ἐὰν ἀποκρουσθῶ ἐκκρεμοῦς οὔσης τῆς δίκης, καὶ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ θεομηνία εἶναι πρᾶγμα, τότε τί θὰ γείνῃ; πῶς θὰ λυθῇ ἡ ἀμφισβήτησις αὐτή;

§61Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι προτάσεις ἐκεῖ ἐκκρεμεῖς· διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς εἰς διαδικασίαν.

§62ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ διαδικασία αὕτη, ἐρωτῶ, θέλει λάβει χώραν μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ τοῦ πολίτου; καὶ τὸ δημόσιον θέλει ἀναγκασθῆ νὰ διεκδικῇ ὅλας αὐτὰς τὰς δίκας, αἱ ὁποῖαι θέλουν προέρχεσθαι ἀπὸ πολίτας; Δεύτερον, εἶναι ὑπόχρεως ὁ πολίτης νὰ ἐξακολουθῇ αὐτὴν τὴν διαδικασίαν ἐπὶ χαρτοσήμου ἢ ἐπὶ ἁπλοῦ χάρτου; Τότε δὲν θὰ εὑρίσκετε διαδίκους, ἔπειτα δὲ θὰ ἐπιβάλλετε βάρη ὑπερβολικὰ εἰς τοὺς πολίτας νὰ ἐξοδεύουν χαρτόσημα, καὶ τότε θὰ ἔχετε ἀνάγκην νὰ αὐξήσητε τὸν ἀριθμὸν τῶν δικαστηρίων καὶ θὰ ὠφελήσητε μόνον τοὺς δικηγόρους. Καὶ τέλος πάντων παρουσιάζομαι ἐγὼ νὰ ψηφοφορήσω ἢ νὰ ψηφοφορηθῶ· πρέπει νὰ ἔχω ἀπόδειξιν ἀπὸ τὸν ταμίαν; καὶ ὁ ταμίας ἢ οἱ εἰσπράκτορες οἱ ἐπαρχιακοὶ θὰ γείνουν ληξίαρχοι νὰ ἐφοδιάζουν τοὺς πολίτας μὲ ἀποδεικτικὰ, ὅτι ἔχουν δικαίωμα νὰ ψηφοφορήσουν; Καὶ ὅταν ἀκόμη τὸ δημόσιον ζητῇ ἓν χρέος, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ πολίτης ὁ ὑπόλογος νὰ ζητήσῃ τὸν λογαριασμὸν καὶ τὴν ἀναθεώρησιν ἀπὸ τὸ Συνέδριον, δι’ οὗ ἀντὶ πολλῶν χιλιάδων δραχμῶν ὀφειλῆς νὰ ἀποδεικνύηται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὀφειλὴ, ὅτι ὁ ὑπόλογος δὲν ὀφείλει τίποτε; Κύριοι, ὅσοι ἐμελετήσατε ὀλίγον τὰς ἐργασίας τοῦ ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, θέλετε ἰδῆ, ὅτι ἤρχιζεν ἀπὸ ἀπαιτήσεις ἑκατομμυρίων χιλιάδων δραχμῶν, καὶ κατέληγεν εἰς πολλὰ ὀλίγα ἢ τίποτε. Πρέπει λοιπὸν νὰ καθιερώσωμεν τὴν ἰδέαν ταύτην δι’ ἑνὸς νόμου, ὡς εἴπομεν, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν ἔχουσιν δικαίωμα νὰ διαχειρίζωνται τὰ δημόσια, ἀφοῦ δὲν εἶναι τίμιοι εἰς τὰς ὑποσχέσεις καὶ ὑποχρεώσεις των, ἀλλ’ ὅπως εἶναι τὸ νομοσχέδιον δὲν φθάνομεν εἰς τὸν σκοπόν μας, δίκας δὲ μόνον θέλομεν γεννήσει. Διὰ ταῦτα νομίζω καὶ παρακαλῶ τὸν Κ. Χατζῖσκον διὰ μιᾶς τροποποιήσεως νὰ μᾶς λύσῃ αὐτὰς τὰς ἀπορίας.

§63ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§64Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἀφοῦ τὸ ὑπουργεῖον παραδέχεται τὴν ἀρχὴν, δὲν μένει παρὰ νὰ ἐξετασθοῦν τὰ καθέκαστα. Αἱ ἀμφιβολίαι, τὰς ὁποίας ὁ Κ. ὑπουργὸς παρουσιάζει, δὲν ὑπάρχουν· ἐνδέχεται νὰ εἶναι ἀσαφεῖς αἱ διατάξεις, ἀλλ’ ὑπάρχουν τροπολογίαι ἀπὸ τῆς πρώτης συνόδου, αἱ ὁποῖαι λύουν ὅλα αὐτὰ καὶ κανονίζουσι τὰ ἐφεξῆς· ἐκεῖνο: οἱ ὁποῖοι καθυστεροῦν εἰς τὸ δημόσιον χρέη καθαρὰ καὶ ἀφιλονείκητα, καὶ τὰ τοιαῦτα τὰ λέγει ὁ περὶ καταδιώξεως νόμος, ἐκεῖνοι στεροῦνται τοῦ δικαιώματος νὰ λάβουν δημόσιον ὑπηρεσίαν, διότι οἱ τοιοῦτοι ἠθέτησαν τὰς ὑποσχέσεις των καὶ παρέβησαν τοὺς νόμους, καὶ τότε εἶναι ἀνάξιοι νὰ κατέλθωσι πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν νόμων αὐτῶν. Λέγει ὁ κ. Πρόεδρος, πῶς θὰ ἐξετασθῇ τὸ ἀληθὲς ἢ μὴ ἐγγράφου τινὸς, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ἡ Κυβέρνησις; Αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, τὰ πιστοποιητικὰ τοῦ ταμία περὶ τῆς ὀφειλῆς ἀποδεικνύουν, ἀλλὰ δὲν ἀποκλείουν· ὥστε κατὰ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν δὲν ἔχει νὰ ἀντιτάξῃ παρὰ τὴν πληρωμήν. Ἀλλὰ ποῖος θὰ τὸ λύσῃ αὐτό; Ὑπάρχει μία τροποποίησις ἀπὸ τὴν πρώτην σύνοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἀντιῤῥήσεις ὑποβάλλονται δι’ ἀναφορᾶς εἰς τὸν πρόεδρον, ὅστις ἀποφαίνεται περὶ τῆς ἀποῤῥίψεως ἢ τῆς παραδοχῆς των. Ἀλλὰ, λέγει, θὰ ἀνοίξωμεν πλῆθος δικῶν· δὲν ἔχομεν τίποτε· ὁ κ. Κεχαγιᾶς, ἐὰν μέλλῃ νὰ διορίσῃ ἕνα ταμίαν, θὰ τῷ εἴπῃ, φέρε μου πιστοποιητικὸν τοῦ ταμία τῆς περιφερείας εἰς τὴν ὁποίαν κατοικεῖς, ἐμφαῖνον, ὅτι δὲν χρεωστεῖς· ὁ ταμίας ἐκεῖνος πρέπει νὰ τὸ δώσῃ τὸ πιστοποιητικὸν, διότι, ἐὰν δὲν τὸ δώσῃ, τιμωρεῖται, καὶ ψευδῶς ἐὰν τὸ δώσῃ, τιμωρεῖται. Ποίους λοιπὸν κινδύνους βλέπετε, ἢ ποίας δαπάνας θὰ ἔχωμεν; Ἀλλὰ, λέγει ὁ κ. πρωθυπουργὸς, ποῖος θὰ ἀντιπροσωπεύῃ τὸ δημόσιον; ὁ ταμίας· οἱ ταμίαι εἰσπράττουν τοὺς φόρους, αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀντίκλητοι εἰς τὰς καθέδρας τῶν ἐπαρχιῶν. Λοιπὸν δὲν εὑρίσκω ὀρθοὺς αὐτοὺς τοὺς λόγους. Θέλετε νὰ ὑπάρχῃ, κύριοι, αὐτὴ ἡ καχεκτικὴ κατάστασις; Θὰ ἴδωμεν πάλιν ὁ ὑπουργὸς κατόπιν νὰ φέρῃ αὔξησιν φόρων, καὶ νὰ στερήται καὶ νὰ στενάζῃ ὁ λαὸς, καὶ ὅλα ταῦτα νὰ συμβαίνουν ἀπὸ τὴν κακὴν πίστιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ πληρώσουν τὰ χρέη των. Ζητήσατε οἱ ὀφειλέται οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν νὰ πληρώσουν τὰ χρέη των, καὶ τότε νὰ ἔχουν δικαίωμα νὰ περιβληθοῦν μὲ τίτλους· ὅταν δὲν πληρόνουν, εἶναι ἀνάξιοι νὰ ἐκτελῶσι τοὺς νόμους.

§65ΑΧΟΛΟΣ. Κύριοι, ἐγὼ ἐνόμιζα πρὶν ἔλθω ἐνώπιόν σας, ὅτι ἤθελε στοχαζόμεθα καὶ ἐνθυμούμεθα τὰς ἐπαρχίας ἀπὸ τὰς ὁποίας ἀνεχωρήσαμεν· δὲν διστάζω καὶ δὲν φοβοῦμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αἱ ἐπαρχίαι μας εἶναι εἰς τελείαν ἀποσύνθεσιν οἰκονομικὴν, ἠθικὴν, νομικὴν, ὅπως θέλετε, καὶ αὐτὴ ἡ ἀποσύνθεσις προῆλθε, νὰ σᾶς τὸ εἴπω, διὰ τῆς παραλυσίας, τῆς σπατάλης κτλ. αὐτὴ ἡ σπατάλη ἴσως ηὔξησε καὶ αὐξάνει, ἀλλὰ ἔχει καὶ τὴν ἀρχήν της. Θέλω διὰ τῆς ὁμιλίας μου νὰ φωτίσω ὅλους σας, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα ἡ σπατάλη πιάνοντες ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡμεῖς ἐφέραμεν τοὺς συγγενεῖς μας ὑπαλλήλους, ἐφόρους, τελώνας, ταμίας, εἰσπράκτορας· συνεπεία τούτου ἦλθεν ἡ κατάστασις αὐτὴ εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα καὶ μόνον ὁ Ὕψιστος δύναται νὰ μᾶς σώσῃ. Ὁ κ. Χατζίσκος κάμνει πρότασιν καὶ ζητεῖ ὁπωσοῦν νὰ περιστείλῃ τὸ κακόν· ἐγὼ δὲν ἤθελα ὑπάγει ἐκεῖ ὅπου ὁ Χατζίσκος, ἤθελα πιάσει ἀπὸ τὸ 1850.

§66ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν γένει....

§67ΑΧΟΛΟΣ. Ἂς ἔλθῃ ἕνας ἄλλος νὰ προσθέσῃ, ἀλλὰ περιορίζομαι εἰς τοῦτο· μολονότι κατὰ τὸ διάστημα τῆς μεσοβασιλείας, τῆς ἐπαναστάσεως λεγομένης, πολλοὺς καταλόγους ἔφεραν, σιτάρια, ἀποθήκας, ταμεῖα ποῖος ἐπλήρωσεν; Ἐδιαβάζοντο μόνον κατάλογοι, ὁ τάδε ἐπῆρεν ἀραβόσιτον ἀπ’ ἐδῶ, ὁ τάδε ἀπὸ ἐκεῖ· ποῖος ἔδωκεν; ὕστερον ἀπὸ τὴν μεσοβασιλείαν τί γίνονται αἱ πρόσοδοι; τὰς πέρνει ὁ ἕνας καὶ ὁ ἄλλος. Εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρισκόμεθα σήμερον; εἰς τὴν ἐλεεινοτέραν· πόθεν προῆλθεν; εἶναι συνέπεια. Προτείνω λοιπὸν νὰ ἀκολουθήσῃ αὐτὴ ἡ καταδίωξις ἀπὸ τὰ 1862. Ἐπίστευα, ὅτι αὐτὸ τὸ βῆμα ἤθελε τὸ σεβόμεθα, καὶ ὄχι ὅτι εἴμεθα εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον, διὰ νὰ βγάζωμεν σερετιαῖς, ὁ ἕνας ἄρθρα καὶ ὁ ἄλλος ἄρθρα. Ὁ ἐνοικιαστὴς ἐνοικιάζει, ἔχει ὁμολογίας ὑπογεγραμμένας νὰ πληρώσῃ· τί κοινὸν ἔχει ὁ φορολογούμενος μὲ τὸν ἐνοικιαστήν; Οἱ φορολογούμενοι, ἂν χρεωστοῦν, ὁ ἐνοικιαστὴς θὰ τοὺς καταδιώξῃ· Ἀλλ’ ἐὰν ὁ ἐνοικιαστὴς παρουσιάσῃ θεομηνίαν, δὲν θὰ εἶναι παρὰ μία ψευτιὰ, καὶ πρέπει νὰ ἀποῤῥιφθῇ ὅλως διόλου· πάγει ὁ ἴδιος καὶ βάζει εἰς 5 δεμάτια φωτιὰ καὶ λέγει θεομηνία! Λυποῦμαι πολὺ διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς φωτίσω· ἔλεγα νὰ αἰσθανώμεθα ὀλίγον, καὶ δὲν ἤλθαμεν μὲ τὴν σκούφια καὶ νὰ γυρίσωμεν πίσω χωρὶς σκούφια.

§68ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Εἰπέτε.

§69ΑΧΟΛΟΣ. Βρὲ ὅλοι τὰ ξεύρομεν, τί θέλετε; ἠξεύρετε τί μοῦ εἶπαν; βρὲ κουτὲ, τὸ σπίτι σου καίεται, ἅρπαξε καὶ σὺ τάβλα.

§70ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Ποῖος σοῦ τὸ εἶπε;

§71ΑΧΟΛΟΣ. Θὰ σοῦ κάμω μίαν χάριν· ἐγὼ θὰ στρώσω τὴν κάπαν, καὶ σεῖς ἐδῶ ἠξεύρω πῶς ζῆτε.

§72ΔΑΡΕΙΩΤΗΣ. Πρέπει νὰ τὸ εἰπῆτε.

§73ΑΧΟΛΟΣ. Ἐξοδεύεις σὺ 800 δρ. τὸν μῆνα καὶ πέρνεις 200· ποῦ τὰς εὑρίσκεις; —Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Χατζῖσκον καὶ προτείνω, ὥστε οἱ χρεῶσται αὐτοὶ νὰ χάνουν τὰ πολιτικά των δικαιώματα· ἀλλὰ καὶ πᾶς ὑπάλληλος, ὅστις ἤθελε καθυστερεῖ ἢ χρεωστεῖ, πρὶν πληρώσῃ τὸ δημόσιον νὰ μὴ δύναται οὔτε πολιτικὰ δικαιώματα νὰ ἔχῃ, οὔτε ὑπάλληλος νὰ εἶναι, οὔτε βουλευτὴς, οὔτε γραμματεὺς νὰ γίνεται. Ἂν δὲν σᾶς ἐφώτισα, ἠμπορεῖ νὰ σᾶς φωτίσῃ ἄλλος περισσότερον.

§74ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω τὴν ἀλήθειαν, πολὺ ἐπρόσεξα τὸν κ. πρωθυπουργὸν, πρῶτον διότι εἶναι πρωθυπουργὸς, καὶ δεύτερον διότι ἡ ὁμιλία του καὶ γνώμη του ἔχουν πάντοτε τὰ ἀποτελέσματά των. Ἐνθυμήθην σήμερον μάλιστα, ὅτι ὁ κ. πρωθυπουργὸς μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἐμελέτησεν ἀκόμη τὴν πρότασίν μου· ἴσως, ὡς λέγει ἤδη ἐκ τῆς θέσεως του, μοὶ εἶπε τοῦτο. Καὶ τῷ ὄντι ἐπίστευσα ἤδη ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν του, ὅτι παντάπασι δὲν τὴν ἐμελέτησε, διότι ἄλλως ἤθελα ἀποκαλέσει τὸν κύριον πρωθυπουργὸν μὴ συνεπῆ. Τί μᾶς εἶπε, κύριοι; τὴν ἀρχὴν τὴν παραδέχομαι, τὴν ἀσπάζομαι καθ’ ὁλοκληρίαν, τὰ καθ’ ἕκαστα ὅμως δὲν τὰ θέλω· ἐν ἄλλαις λέξεσιν, ἐνῷ τὴν ἀρχὴν παρεδέχθη ἡ Βουλὴ ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον....

§75ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφ’ οὗ διορθωθῶσιν ὅμως καὶ γίνουν ἀνθρώπινα καὶ ἐκτελέσιμα, τότε μάλιστα.

§76ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Νὰ τὰ διορθώσωμεν, ναὶ, κύριοι· ἀλλὰ ποῦ εὑρίσκομεν τὸ ἀδιόρθωτον διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν εἶναι ἀληθῶς ἀδιόρθωτον; «Οἱ ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ παρόντος νόμου καὶ ἑξῆς ληξιπρόθεσμοι ὀφειλέται...» Ὁ νόμος λέγει «οἱ ληξιπρόθεσμοι ὀφειλέται·» τί θὰ εἰπῇ τοῦτο; «Ἀπὸ σήμερον, εἴτε νέων χρεῶν εἴτε παλαιῶν, μελλουσῶν ὅμως προθεσμιῶν πρὸς ἀπότισιν αὐτῶν.» Λοιπὸν, Κύριοι, τὸ πρῶτον μέρος εἶναι «οἱ καθαροὶ ὀφειλέται τοῦ δημοσίου». Αὐτὸς ὁ νόμος, ἔρχεται πρὸς συμπλήρωσιν ἄλλων νόμων· ἄλλοι εἰσὶν οἱ νόμοι οἵτινες καθαρίζουσι τοὺς ὀφειλέτας, καὶ ὀφειλέτης θὰ εἰπῇ, ὅστις καταδιώκεται ἀπὸ τὸν ταμίαν. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν ἰδέαν τῶν παλαιῶν χρεῶν· ἠξεύρετε τί ἐννοεῖ παλαιὰ χρέη ἡ πρότασις; Ἐννοεῖ παλαιὰ χρέη ἐκεῖνα, περὶ τῶν ὁποίων εὐεργετικοὶ νόμοι προεῖδον καὶ ἐχορήγησαν πολυχρονίους προθεσμίας· καὶ ὅμως τί ἔγεινε, κύριοι, καὶ ἐνταῦθα; Ὅσοι τῶν ὀφειλετῶν ἔδωκαν ὁμολογίας κατὰ τοὺς εὐεργετικοὺς ἐκείνους νόμους, ἔπρεπε νὰ πληρώσουν εἰς 20 ἢ 30 ἔτη 20–30 ἴσας δόσεις διὰ τὴν ὀφειλήν των. Ἐκεῖνοι δὲν ἐπλήρωσαν τὰ 10 π.χ. παρελθόντα ἤδη ἔτη· ὀφείλουν τὰς ἑπομένας 10 ἢ 20 δόσεις, καὶ ἀφοῦ δὲν ἐπλήρωσαν τὰς 10, θὰ πληρώσουν ἄρα τὰς ἑπομένας 10 ἢ 20; Ἑπομένως ὁ νόμος ἐννοεῖ ἐκείνους τοὺς ὀφειλέτας οἵτινες ἔδωκαν ὁμολογίας· ὥστε βλέπετε, ὅτι δὲν ὑπάχει ἐδῶ καμμία διάταξις σκοτεινὴ ἥτις νὰ φέρῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἀμφιβολίας καὶ νὰ προκαλέσῃ δικαστικὰς διενέξεις κτλ. μεταξὺ τῶν ὀφειλετῶν καὶ τοῦ δημοσίου, ὥστε ὁ ταμίας θὰ καταδιώξῃ κατὰ τοὺς ἐν ἰσχύϊ νόμους τοῦ κράτους, ποίους; τοὺς ὀφειλέτας τοῦ δημοσίου. «Ἐκτὸς τῶν καταδιώξεων στεροῦνται κτλ.» πότε στεροῦνται; «μετὰ παρέλευσιν τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς νομίμου προθεσμίας, στεροῦνται καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγεσθαι ἢ διορίζεσθαι ἢ προβιβάζεσθαι εἰς οἱανδήποτε πολιτικὴν, δικαστικὴν, στρατιωτικὴν ἢ δημοτικὴν ὑπηρεσίαν.» Περὶ αὐτοῦ ἐκείνου τοῦ ὀφειλέτου κάμνει λόγον ἡ πρότασις, σύμφωνα μὲ τοὺς νόμους, καὶ ἀφοῦ τὸν καταδιώξῃ καὶ τὸν εἴπῃ, ὅτι τὴν 30 Ὀκτωβρίου ὀφείλει νὰ πληρώσῃ. Δὲν τὰ ἐπλήρωσες; σὲ εἰδοποιῶ ὅτι μετὰ τρεῖς μῆνας στερεῖσαι τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐκλέγεσθαι, διορίζεσθαι ἢ προβιβάζεσθαι· ὥστε βλέπετε, ὅτι τὸ πρῶτον βῆμα εἶναι εἰς τὸν ταμίαν, καὶ ἔρχεται τὸ βʹ. εἰς συμπλήρωσιν. Τί λέγει παρακάτω; «Οἱ δὲ ταμίαι καὶ δημοτικοὶ εἰσπράκτορες ὀφείλουσιν ὑπὸ προσωπικὴν αὐτῶν εὐθύνην νὰ κοινοποιῶσιν εἰς τοὺς ὀφειλέτας ἐμπροθέσμως καὶ διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος τὴν λῆξιν τῆς πρώτης νομίμου προθεσμίας.» Θὰ τὸν εἰδοποιήσῃ τὸν ὀφειλέτην ὁ ταμίας, ὅτι ἔληξεν ἡ προθεσμία, θὰ τοῦ δώσῃ τὴν κλῆσιν διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ λόγον ὁ ὀφειλέτης ὅτι ὁ ταμίας τὸν ἐπεβουλεύθη. Ὁ νόμος λοιπὸν εἶναι καθαρὸς, καθαρώτατος. Εἶναι, κύριοι, περιττὸν νὰ ἔλθω εἰς ἐξηγήσεις ἄλλας, διότι ὅλοι γνωρίζετε τὸν σκοπὸν τῆς προτάσεως. Ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεως, κύριοι, εἶναι νὰ καταστήσῃ τὰ ἐτήσια εἰσοδήματα τοῦ δημοσίου πραγματικά· ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεως εἶναι, κύριοι, νὰ παύσῃ ἡ διάκρισις μεταξὺ ὀφειλετῶν, νὰ ὑπάρξῃ ἰσότης δικαιοσύνης, ἡ αὐτὴ καταδίωξις νὰ γίνεται εἰς τοὺς συμπολιτευομένους, ἡ αὐτὴ εἰς τοὺς ἀντιπολιτευομένους· διότι, ἐὰν εἴμεθα ἡμεῖς σήμερον ἀντιπολιτευόμενοι, αὔριον θὰ ἦσθε σεῖς, ἑπομένως ὅλοι ἔχομεν τὸ αὐτὸ συμφέρον. Τί θέλομεν λοιπὸν; νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἡ διάκρισις ἰσχυροῦ καὶ ἀδυνάτου, εὐνοουμένου καὶ μὴ εὐνοουμένου, οἱ δὲ ταμίαι ἐνισχύονται μεγάλως καὶ ἀποτελεσματικῶς δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου ὡς πρὸς τὴν ἔγκαιρον εἴσπραξιν τῶν ὀφειλομένων. Κύριοι, ἡ πρότασις ἀκόμη ἔχει καὶ ἕνα ἄλλον σκοπὸν, τὸν σκοπὸν τῆς ζηλοτυπίας, τὴν ὁποίαν ὅλοι σας γνωρίζετε, καὶ δὲν δυσκολεύομαι νὰ τὸν εἴπω. Ἡ Τράπεζα, κύριοι, μὲ πόσα ἑκατομμύρια ἤρχισε τὰς δοσοληψίας της; μὲ 5, 8, 10 ἑκατομμύρια· πόσα ἔχει σήμερον; 50, 60,100 ἑκατομμύρια· ποῦ τὰ ἀπέκτησεν; εἰς τὴν Ἑλλάδα· ἀπὸ ποίους τὰ ἀπέκτησεν; ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας. Ποῖοι εἴμεθα ἡμεῖς; πολλοὶ ἐκ τῶν ληξιπροθέσμων ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου. Πῶς εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ εἴμεθα ἐνήμεροι; διότι αὐτὴ ἔχει προνόμια ὡς ἐκ τοῦ νόμου, διότι ἐπιμελεῖται τὴν καταδίωξιν, διότι κατέστησε διὰ τῆς ἐπιμελείας της καὶ αὐτοὺς τοὺς πολίτας, οἵτινες ἔχουν δοσοληψίας μὲ αὐτὴν, νὰ εἶναι ἐπιμελεῖς καὶ ἐνήμεροι. Ὑπάρχουν, ὡς δὲν ἀγνοεῖτε, κύριοι, ἀρκετοὶ κεφαλαιοῦχοι. Πόσα κεφάλαια εἶχον κατ’ ἀρχὰς καὶ πόσα ἔχουν σήμερον; Εἶχον ὀλίγας χιλιάδας καὶ τώρα ἔχουν ἑκατοστυίας καί τινες ἑκατομμύρια. Πόθεν τὰ ἀπέκτησαν αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια; Ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας. Διατί; διότι ἐνεργοῦν ἐπιμελῶς τὴν καταδίωξιν, διότι συντάττουν συμβόλαια μὲ ὅρους θετικοὺς, διότι ἐνισχύονται ἀπὸ προστατευτικοὺς νόμους καὶ ἑπομένως, κύριοι, συνειθίζουν νὰ εἶναι οἱ πολῖται ἀκριβεῖς εἰς τὰς δοσοληψίας των. Εἰς τὸ δημόσιον διατί νὰ ὑπάρχῃ αὕτη ἡ διαφορά; διατί νὰ ὑπάρχουν κατ’ ἔτος ἐλλείμματα; διὰ τί τὸ δημόσιον νὰ ὀφείλῃ; Πάντα τὰ δάνεια τῶν 20 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα πρὸ 35 ἐτῶν, ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Βασιλείας, ἐὰν τὰ εἴχομεν δώσει εἰς τοὺς δανειστάς μας, αὐτὰ τὰ κεφάλαια θὰ ἦσαν 40 ἑκατομμύρια. Τί ἔγεινε διὰ τὸν νόμον τὸν εὐεργετικόν; ἐδωρήσαμεν τοὺς τόκους. Καὶ ποῖα ἐκαθαρίσθησαν; 10 ἑκατομμύρια, καὶ αὐτὰ δὲν τὰ δίδουν. Λέγω περὶ αὐτῶν διὰ τὰ ὁποῖα ἐχαρίσθησαν οἱ τόκοι, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπληρώθησαν. Βλέπετε λοιπὸν ποῦ ἐφθάσαμεν διὰ τοῦτο; Ἔχετε αὐτὸν τὸν νόμον ὅστις εἶναι ἴσος πρὸς ὅλους. Καὶ ἐκεῖνο τὸ μέρος τὸ ὁποῖον πέρυσιν ἐφάνη κακόφωνον σήμερον ἐτροπολογήθη.

§77ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ζήτημα ὅπως παρουσιάσθη τὸ πρῶτον ἐνέβαλε μερικοὺς εἰς δισταγμόν, ἀλλὰ κατόπιν μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ὑπουργοῦ νομίζω, ὅτι ἐπείσθη ἡ Βουλὴ καὶ ἡμεῖς πάντες, ὅτι χρήζει τροποποιήσεώς τινος, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ συγκατατεθῆτε ὥστε νὰ γείνῃ μία ἀναβολὴ, διὰ νὰ δυνηθῇ ἕκαστος ἡμῶν νὰ φέρῃ τὰς τροποποιήσεις του.

§78ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ γείνουν τροποποιήσεις, μάλιστα.

§79ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Θὰ παραδεχθῶμεν τὴν γνώμην τοῦ πρωθυπουργοῦ, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, μέχρις ὅτου ἕκαστος ὑποβάλῃ τὴν τροποποίησίν του.

§80ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα τῆς συζητήσεως.

§81ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς μίαν ἐπιτροπήν.

§82ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Θέλετε νὰ σταλῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν, κύριοι;

§83ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§84ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Καὶ θεωρηθῇ ὡς τρίτη ἀνάγνωσις;

§85ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§86ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Εἰς ποίαν ἐπιτροπὴν νὰ σταλῇ;

§87ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν.

§88ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἀλλὰ μετὰ 10 ἡμέρας νὰ φέρῃ τὴν γνώμην της.

§89ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§90ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ μελετήσῃ ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ σπουδαίως τὸ ἀντικείμενον καὶ νὰ μὴ τὸ παρατρέξῃ, διότι εἶναι σπουδαῖον.

§91ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ συγχρόνως καὶ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς δικαιοσύνης.

§92ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Μάλιστα, καὶ εἰς τὰς δύω ἃς σταλῇ.

§93ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἔχω μίαν ἐπερώτησιν νὰ κάμω. Δὲν ἔχω ἐπερώτησιν, ἀλλὰ μίαν παράκλησιν ἔχω νὰ κάμω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Παρετήρησα, ὅτι ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ παρουσιάζονται ἐφωδιασμένοι μὲ νόμους καὶ πιστώσεις καὶ ἀξιώσεις καὶ τόσα ἄλλα πράγματα, τὸν δὲ ὑπουργὸν τῆς Παιδείας τὸν βλέπω ἄοπλον καὶ οὐδέτερον· τοῦτο πολὺ μὲ ἐλύπησε, διότι εἶμαι καὶ γείτων τοῦ κ. Χριστοπούλου. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ μάθω ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς παιδείας, ὅστις ἐν Ἑλλάδι δὲν ἠξεύρω πῶς ἐθεωρήθη, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἄλλα κράτη αὐτὸ τὸ ὑπουργεῖον εἶναι τὸ ἐμβριθέστερον καὶ παρ’ αὐτοῦ ἐξαρτᾶται καὶ νοῦς καὶ πνεῦμα, καὶ φροντίζει ὁ νοῦς νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἐκ τοῦ ὑπουργείου νὰ διαδίδεται καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν. Ὁ Κύριος ὑπουργὸς εἶχεν ἄλλοτε τὴν καλωσύνην νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ κλήρου. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ἠσπάσθη ἡ Βουλὴ καθὼς καὶ ὁλόκληρος ἡ κοινωνία. Ἐπιθυμῶ, ἐὰν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἶναι σύμφωνος, νὰ συζητηθῇ καὶ τὴν τρίτην φορὰν, ἐὰν ἡ Βουλὴ συναινῇ εἰς τοῦτο.

§94ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι καιρὸς τώρα.

§96Χ. Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς παιδείας κτλ.) Εὐχαριστῶ τὸν Κ. Σακελλαριάδην διὰ τοῦτο.

§97ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος νὰ γείνῃ, κύριοι.

§98ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μετὰ τὰ Κερκυραϊκά.

§99ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν τὴν παρασκευὴν δὲν ἔχωμεν τὰ Κερκυραϊκά;

§100ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφεύκτως θὰ τὰ ἔχωμεν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρότασις νόμου περὶ τροπολογίας τοῦ ἄρθρου δευτέρου περὶ ἐκποιήσεως φθαρτῶν κτημάτων τοῦ ΙΖʹ. νόμου, ὑπὸ Κρεμεζῆ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς.

§102ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν.

§103ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ἐὰν τὸ ἐγκρίνῃ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλα, νὰ τὸ συζητήσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερα. Εἶναι ἕνας νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται οἱ δῆμοι νὰ ἐπιβάλλουν φόρους ἐπὶ τῶν ὠνίων πρὸς περίθαλψιν τῶν προσφύγων Κρητῶν.

§104ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ πρώτην φοράν. (Ἀνεγνώσθη). Ἐγένετο παραδεκτὴ ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ καὶ ἕκαστον τῶν ἄρθρων ὡς καὶ τὸ σύνολον μὲ τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις.

§105ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐκεῖ ὁποῦ λέγει περὶ Κρήτης, νὰ προστεθῇ «καὶ λοιπῶν προσφύγων.»

§106ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν.

§107ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καλλίτερον εἶναι νὰ τυπωθῇ μὲ αὐτὴν τὴν διόρθωσιν.

§108ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν, νὰ παραδεχθῶμεν, ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα πρόσφυγες καὶ ἄλλων ἐθνῶν, καλὸν εἶναι, λέγω, νὰ θέσωμεν τὰς λέξεις «διὰ τοὺς πανταχόθεν προσφεύγοντας» καὶ οὕτω τὴν ἰδέαν αὐτὴν νὰ τὴν καταστήσωμεν γενικωτέραν.

§109ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν δευτέραν καὶ τρίτην συζήτησιν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 2 καὶ 10/60.