1867.03.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 76

Τῆς 28 Μαρτίου 1867.

(Τρίτη.)

Ὥρα 12 τῆς Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ Ἀντιπρόεδρος Κ. Γερ. Μαυρογιάννης.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. — Κύριοι, ἐδόθησαν διάφοροι τροπολογίαι· τροπολογία περὶ τῶν κατ’ ἐκλογὴν προβιβαζομένων ἀνθυπασπιστῶν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Βονίτσης καὶ Ξηρομέρου· ἑτέρα τροπολογία ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τῆς προτάσεως περὶ τῶν πρὸς τὸ δημόσιον ὀφειλετῶν. Πρότασις νόμου ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Κερκύρας κυρίου Ῥωμαίου· ἀπὸ τῆς πρώτης τοῦ προσεχοῦς Μαΐου ἐφαρμόζεται καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ ἡ ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι ἰσχύουσα φορολογία. Ἑτέρα τροπολογία ἐπὶ τοῦ περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς νόμου, ἀφορῶσα τὸν ἐπὶ τῆς μετάξης φόρον ὑπὸ διαφόρων βουλευτῶν. Θὰ τυπωθοῦν. Ὁ κύριος Πάνος Τρικαλιώτης αἰτεῖ δι’ ἀναφορᾶς συνδρομὴν παρὰ τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ περὶ πολιτικῆς οἰκονομίας ἐγχειριδίου του.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§5Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἐπανειλημμένως ἄλλοτε ἔγεινε λόγος περὶ τῆς αὐθαιρέτου καθαιρέσεως δύω ἀνθυπασπιστῶν ἐπὶ τῆς προκατόχου κυβερνήσεως. Ἤλπιζον, κύριοι, ὅτι ὁ ἔντιμος ἐπὶ τῆς παιδείας ὑπουργὸς, ὅστις κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ἀντιπροσωπεύων ὁλόκληρον τὴν κυβέρνησιν ὑπεσχέθη ἐπισήμως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἤθελεν ἀπονείμει δικαιοσύνην εἰς τοὺς δικαίως παραπονουμένους πολίτας, ἀλλὰ δυστυχῶς, κύριοι, μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἡ ὑπόσχεσις αὕτη δὲν ἐξετελέσθη. Ὑποθέτω, κύριοι, ὅτι μετὰ μίαν ἐγκατάστασιν νέων πραγμάτων ἡ παρουσία τῆς ἀντιπροσωπείας δὲν ἤθελεν εἶσθαι ἁπλοῦς τύπος, καὶ αἱ σημεριναὶ κυβερνήσεις δὲν δικαιοῦνται μὴ πράττουσαι τὰ κακὰ, ἀλλ’ ἐπανορθοῦται καὶ τὰ ἀδικήματα τῶν προκατόχων των, καὶ διὰ τοῦτο θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν παρουσίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ σώματος, δυναμένου πάντοτε νὰ ἐπιτηρῇ καὶ νὰ ἐπιβλέπῃ τὰ ἴχνη τῆς κυβερνήσεως. Ἡ προκειμένη ὑπόθεσις, κύριοι, φέρει τὸν χαρακτῆρα τῶν παραπόνων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς ὑπερεπλεόνασαν ἐν τῇ κοινωνίᾳ καὶ διὰ τὰ ὁποῖα αἱ ἐνεργοῦσαι κυβερνήσεις θεωροῦνται ἀνεύθυνοι, διότι τὰ ἀντικείμενα αὐτὰ ἐπράχθησαν ἐπὶ τῶν προκατόχων των, καὶ, κύριοι, θὰ ἦτο λίαν δικαιολογημένη ἡ διαγωγὴ τῆς ἐνεργοῦ κυβερνήσεως, ὅταν ἡ πολιτικὴ τῆς ἐσωτερικῆς διοικήσεως ἀπέῤῥεεν ὡς ἄλλοτε ἀπὸ ἄλλην ἐξουσίαν· ἀλλ’ ὅταν σήμερον ἡ κυβέρνησις ἐνεργῇ δικαιώματα μὲ πλήρη ἐλευθερίαν, δὲν δικαιοῦται τὰ κακῶς κείμενα νὰ τὰ ἀνέχεται. Καὶ αἱ δύο αὐθαίρετοι καθαιρέσεις, διότι δὲν στηρίζονται εἰς τὸν νόμον, δὲν στηρίζονται εἰς τὸ δίκαιον, νομίζω ὅτι δὲν δικαιολογοῦν τὴν ἐνεστῶσαν κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν ἦλθεν ἀμέσως εἰς τὸ μέσον νὰ δικαιώσῃ τοὺς παραπονουμένους. Ἐπείγομαι, κύριοι, εἰς τὸ νὰ ὑποβάλω ὑπ’ ὄψιν τοῦ σώματος τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀδικουμένων αὐτῶν πολιτῶν, διότι ὑπ’ ὄψιν σας ἔχετε ἕνα νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ κανονίσῃ τὴν τύχην τῆς προαγωγῆς τῶν ἀνθυπασπιστῶν, καὶ ἐπειδὴ μετ’ οὐ πολὺ πρόκειται ἴσως ἐπιψηφισθῇ καὶ νὰ λάβῃ πλήρη ἐφαρμογὴν αὐτὸς ὁ νόμος, ἐνῷ, κύριοι, δύο ἀνθυπασπισταὶ ἐναντίον παντὸς νόμου, ἐναντίον πάσης δικαιοσύνης, διεγράφησαν αὐθαιρέτως καὶ φατριαστικῶς ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Ἔρχομαι λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν εἰς τὴν παραμονήν, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος ὁ κανονίζων τὴν ἀρχαιότητα, τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς, ἵνα ὁπωσδήποτε ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ καὶ ὑπὲρ τῶν ἀνθυπασπιστῶν τούτων σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ ἐντίμου ὑπουργοῦ τῆς παιδείας, ὅστις εἶπεν, ὅτι παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφύγῃ πᾶσαν συζήτησιν ἐπὶ τῶν καθέκαστα, βεβαία οὖσα, ὅτι ἡ κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ ν’ ἀπονείμῃ δικαιοσύνην. Δὲν θὰ ἔλθω, κύριοι, νὰ συζητήσω τὰ καθέκαστα τῆς αὐθαιρέτου αὐτῆς καθαιρέσεως, διότι εἶναι ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς περισπασμούς, τοὺς ὁποίους ὅλοι γνωρίζετε· παρακαλῶ ὅμως τὴν Βουλὴν συνεπῶς πρὸς τὴν ὁμιλίαν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς παιδείας, ἀντιπροσωπεύσαντος τότε ὁλόκληρον τὴν κυβέρνησιν, ὅτι θέλει ἀπονείμει τὴν δικαιοσύνην, νὰ συστήσῃ στενῶς εἰς τὴν κυβέρνησιν, ὅπως ἡ δικαιοσύνη αὕτη ἐπισπευσθῇ· διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν παραμονὴν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ ἀνθυπασπιστῶν, ὁ ὁποῖος ὀφείλει νὰ κανονίσῃ νέα δικαιώματα καὶ κατὰ συνέπειαν οἱ αὐθαιρέτως καθαιρεθέντες νὰ μὴ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς συνεπείας τοῦ νόμου. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐπανειλημμένας ἐπερωτήσεις ὑπεσχέθη νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν καὶ μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς δὲν ἔδωκε.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§7Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται εἰς τὴν ἀναφορὰν καὶ εἶναι γνωστοὶ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν εἶναι λόγοι δικαιολογοῦντες τὴν διαγραφὴν αὐτῶν τῶν δύο, ἀπ’ ἐναντίας οἱ λόγοι αὐτοὶ καθιστῶσιν αὐτοὺς ἀξίους νὰ μένωσιν ὡς στρατιῶται· διότι ἤθελον ἐνθαῤῥύνει καὶ πολλοὺς ἄλλους καὶ δικαιώσει καὶ τὰς ἐλπίδας, τὰς ὁποίας ἠμπορεῖ νὰ τρέφῃ ἡ κοινωνία πρὸς τὸν στρατόν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν καὶ ἐγὼ συμφώνως πρὸς τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθεσεν ὁ προλαλήσας νὰ συστήσῃ εἰς τὸν ὑπουργὸν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς τάξεις.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§9Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν ἐπίσημον ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἡ κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἔδωκεν ὅτι θὰ ἐπανορθώσῃ ἓν ἀδίκημα, εἶναι ἀληθῶς λυπηρὸν μετὰ τόσον χρόνον νὰ βλέπῃ τις ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸ πρώτιστον σημεῖον ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀνεχώρησεν ἡ ὑπόθεσις αὕτη. Νομίζω, ἔπρεπε νὰ ᾖναι τετελεσμένον ἕως σήμερον, διότι ἐπισήμως ὁμολογουμένης μιᾶς ἀδικίας, εἶναι τὸ μεγαλεῖτερον ἄδικον νὰ ἐπιμείνῃ τις εἰς αὐτήν. Ἡ σύστασις ἡ ἁπλῆ τῆς Βουλῆς, μετὰ τὴν ὁμολογίαν τῆς κυβερνήσεως, ποῖον ἀποτέλεσμα θὰ ἔχῃ ὡς πρὸς τὸ δίκαιον, τὸ ὁποῖον ὡμολογήθη ἀπὸ τοῦ βήματος ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι αὐθαιρέτως ἀπεβλήθησαν τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, οἱ ὁποῖοι ἐξεπαιδεύθησαν, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς γέροντας ἀγωνιστὰς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἡ μόνη ἐλπὶς αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων; Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς μίαν ἀπόφασιν καὶ προτείνω ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ ἐπανέλθωσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἰς τὰς τάξεις των, ἀφοῦ ὁμολογουμένως ἡ ἀδικία ἐκηρύχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς.

§10ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα, νὰ συστηθῇ στενῶς εἰς τὴν κυβέρνησιν.

§11ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Σκευωρία, κύριοι, καὶ ἐπιβουλὴ ἐτεκταίνετο πρὸ πολλοῦ ἐναντίον τοῦ βουλευτικοῦ σώματος (θόρυβος). Μὴ στενοχωρῆσθε, κύριοι, ἀκούσατε πρῶτον· μὴ δίκην δικάσῃς πρὶν ἀμφοῖν μῦθον ἀκούσῃς, πρέπει νὰ ἀκούσητε. Σκευωρία, λέγω, καὶ ἐπιβουλὴ ἐτεκταίνετο ἐναντίον τοῦ βουλευτικοῦ σώματος, ἀλλ’ ἡ ἐπιβουλὴ ἐκείνη δὲν ἴσχυσε, συνετρίβη, διότι ἡ Βουλὴ ἵσταται ὑψηλὰ, ὑψηλότερα ὅλων τῶν σκευωριῶν καὶ ὅλων τῶν συκοφαντιῶν, ὅσας ἐξύφανον καὶ ἐξυφαίνουσι κατ’ αὐτῆς· ἐπίσης, κύριοι, καὶ ἄτομά τινα, τὰ ὁποῖα ἔκ τινος χρόνου ἐθεωρήθησαν ὡς κάρφος τῶν ὀφθαλμῶν τινων βδελυρῶν, ἵστανται καὶ ἐκεῖνα ἐπίσης ὑψηλὰ πάσης συκοφαντίας καὶ πάσης ἐπιβουλῆς. Δυστυχῶς, κύριοι, ἡ ἀνατροφή μου, τὰ αἰσθήματά μου, ἐὰν θέλετε, ἡ ἀνάγνωσις τῶν ἀρχαίων συγγραφέων, εἰς τοὺς ὁποίους πάντοτε ἐνητένισα καὶ ἐνατενίζω, μοὶ ἐνέπνευσαν τοιαῦτα αἰσθήματα, ὥστε πολλάκις κατέστην φορτικὸς καὶ ὀχληρὸς εἰς τοὺς συναδέλφους καὶ εἰς πολλοὺς ἄλλους, ἀλλὰ πιστεύσατε, ὅτι οὐδέποτε ἔπραξά τι παρὰ συνείδησιν. Ὅσας καὶ ἂν ἔλαβον ὑποθέσεις, ὁσάκις καὶ ἂν ἀνέβην ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, ποτὲ δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν εἰ μὴ τὸ κοινὸν συμφέρον, καὶ ἄν, ὡς αἰσθάνομαι, δυσηρέστησα ἄτομά τινα, δὲν τὰ ἐδυσαρέστησα ἐκ προθέσεως. Σήμερον, κύριοι, δὲν πρόκειται οὔτε περὶ τῆς Βουλῆς, οὔτε περὶ ἄλλου τινος, πρόκειται μόνον περὶ ἑνὸς βουλευτοῦ, καὶ ὁ βουλευτὴς οὗτος εἶμαι ἐγώ.

§12Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Περὶ δύο, πρόκειται καὶ περὶ τοῦ Σταματοπούλου.

§13ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.—Δὲν ἠθέλησα οὐδέποτε νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ πρόσωπα, οὔτε τὰς παγίδας, εἰς τὰς ὁποίας μὲ περιέστησαν· δὲν ἠθέλησα νὰ εἴπω τὰς ἐπιβουλὰς, τὰς ὁποίας ἐναντίον μου ἐξύφανον, δὲν ἠθέλησα καὶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μίαν ἑσπέραν βαίνων εἰς τὴν οἰκίαν μου συναντῶμαι μετὰ δύο καὶ ὁ εἷς, δὲν ἠξεύρω ποίαν στολὴν ἔφερε, μοὶ λέγει «ἢ νὰ παύσῃς τοῦ ν’ ἀναδιφήσῃς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Λαυρίου, ἢ ἄλλως θὰ κατακερματισθῇ θὰ γείνῃς θῦμα· ὥστε δὲ νὰ φωνήσω τίνες εἶναι, ἔγειναν ἄφαντοι. Δὲν ἠρκέσθησαν, κύριοι, εἰς ὅσα κατ’ ἐμοῦ ἐξύφαναν, ἀλλὰ ποῦ προβαίνει ὁ κύριος Σερπιέρος; καὶ εἰς τὴν δημοσιογραφίαν, καὶ κηρύττει ὅτι ἐγὼ ἐζήτησα χρήματα παρ’ αὐτοῦ· δὲν ἠμέλησα νὰ πράξω αὐτοστιγμὶ ὅ,τι ἡ τιμὴ καὶ ὅ,τι τὸ καθῆκον ἀπῄτει· τὸν κατήγγειλα εἰς τὸν εἰσαγγελέα καὶ εἰς τὴν δημοσιογραφίαν, καὶ θέλω προβῆ καὶ εἰς τὸ μέσον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ φιλοτιμία ἀπαιτεῖ (θόρυβος). Κύριοι, ἂν ἐπρόκειτο νὰ λαλήσω περὶ ἐμαυτοῦ, ἠδυνάμην νὰ σᾶς καταδείξω καὶ τὸν ἰδιωτικὸν καὶ τὸν πολιτικὸν βίον μου. Ἂς φέρῃ, Κύριοι, ὅστις δήποτε μίαν ἔνδειξιν κατ’ ἐμοῦ, ἀλλ’ ἐνόσῳ δὲν ἔχετε ἓν προηγούμενον, ἐνόσῳ δὲν ἔχετε μίαν ἀφορμὴν, ἐνόσῳ ἐγὼ ἐν τῷ μέσῳ ὅλης τῆς παλιῤῥοίας ἤμην ὡς πύργος αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, πῶς ἠδυνάμην νὰ προδώσω αὐτὴν εἰς τὸν Κύριον Σερπιέρην; Καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, Κύριοι, ὅτι ἐγὼ προσεφέρθην εἰς αὐτὸν, ἡ ψῆφος ἡ ἰδική μου εἰς τί ἠδύνατο νὰ συντελέσῃ ἀπέναντι τῶν 80; Ἡ προδοσία ἡ ἰδική μου δύναται ποτὲ διὰ νὰ μεταβάλῃ τὰ βουλεύματα τῆς Βουλῆς; ὑμεῖς ἀπαντήσατε· ἡ τοῦ Σερπιέρου διαγωγὴ εἶν’ αὐτόχρημα σκευωρία, ἡ πλέον αἰσχρὰ, ἡ πλέον ἄτιμος. Μὰ τί ἠδύνατο τις νὰ ἐλπίζῃ, ἀφ’ οὗ κατέφυγον καὶ μέχρι τῆς ζωῆς μου, ἀφοῦ περιέστησαν τοσαύτας ἐναντίον μου παγίδας; ἰδοὺ κατέφυγον καὶ εἰς τὸν τύπον. Περὶ τῶν λεγομένων διαμαρτύρομαι, ὅτι δὲν ἔχω κἀμμίαν γνῶσιν καὶ κηρύττω αὐτὸν συκοφάντην, ὡς τὸν ἐκήρυξα καὶ ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου, καὶ ἓν μόνον ἀξιῶ παρὰ τῆς Βουλῆς, τὸ νὰ συστήσῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὰ δικαστήρια νὰ ἀποφανθοῦν ὅσον οἷόν τε τάχιον· καὶ ἂν ἐγὼ κριθῶ ἔνοχος αὐτῆς τῆς αἰσχρᾶς πράξεως, ὄχι ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου δὲν θέλω νὰ μένω, ἀλλ’ οὔτε ἐντὸς τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας.

§14ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐλέχθη τὸ ὄνομά μου, ὅτι ἐχρησίμευσα ὡς μεσίτης, ἤθελα παρακαλέσει τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ καὶ ὁ Κύριος Σακελλαριάδης ἔκαμε κατηγορίαν ἐναντίον τοῦ Σερπιέρου καὶ ὁ εἰσαγγελεὺς μὲ προσεκάλεσε νὰ δώσω μαρτυρίαν, νὰ ἤθελε παραδεχθῇ ὅ,τι καταθέσω εἰς τὸν εἰσαγγελέα. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ σχηματίσῃ μίαν ἐπιτροπὴν δικαστικὴν ἐπ’ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως.

§15ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§16ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὄχι· νὰ τὰ καταθέσῃς ἀπὸ τοῦ βήματος πᾶν ὅ,τι ἔχεις νὰ εἴπῃς, καὶ ἂς γίνῃ καὶ ἡ ἐπιτροπή.

§17ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Τοιαῦται ἀσχημίαι δὲν πρέπει νὰ ἐκτίθενται ἀπὸ τοῦ βήματος· ὀρθοτάτη εἶναι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Κύριος Σταματόπουλος.

§18ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδικὴν ἐπιτροπὴν ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ ἢ τὴν ὑπάρχουσαν;

§20ΠΟΛΛΟΙ. Εἰδικήν.

§21ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ πρῶτον ἡ ἐπιτροπή.

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ προεδρεῖον θὰ τὴν ἐκλέξῃ.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ συνέλθουν οἱ Κύριοι Κουρῆς, Μπαλάνος, Κυπριάδης..... (θόρυβος).

§24ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (ὑπουρ. Δικαιοσύνης). Ὑποβάλλω, Κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν τρία νομοσχέδια. Τὸ μὲν περὶ τῶν ἐν Ἑπτανήσῳ ὑποδικηγόρων, τὸ δὲ περὶ τῶν συμβολαιογράφων γενικῶς, καὶ τὸ τρίτον περὶ καταργήσεως τῶν ἐμποροδικείων.

§25ΒΟΤΣΑΡΗΣ (ὑπουρ. στρατιωτικῶν). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν ἐν γένει. Ὑπάρχει τοιοῦτος νόμος· ὅταν ὅμως ἔλθῃ ἡ συζήτησις θέλω ἀναπτύξει τὸν λόγον τῆς μεταβολῆς. Ἕτερον νομοσχέδιον ὑποβάλλω, δι’ οὗ κανονίζεται ἡ μισθοδοσία τῶν ἱερέων πρώτης τάξεως καὶ τῶν μουσικῶν. Καὶ τρίτον νομοσχέδιον, δι’ οὗ τροποποιεῖται τὸ ἄρθρον 7ον τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου.

§26Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν τὸ ἀναγινώσκετε;

§27ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Ἰδού.

ΠΡΟΤΑΣΙΣ ΝΟΜΟΥ.

Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν. Πρὸς τὴν Βουλὴν. «Τὸ ἄρθρον 7 τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν ΡΟΗʹ. Νόμου τῆς 7 Μαρτίου 1851 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς· Οἱ ἐν ἀργίᾳ ἕνεκα διαλύσεως σώματος, καταργήσεως θέσεως ἢ ἐπανόδου ἐξ αἰχμαλωσίας ἀξιωματικοὶ ἀναλαμβάνουν τὰ τρία τέταρτα τῶν χηρευουσῶν θέσεων τοῦ βαθμοῦ των, εἰς ὃ ἀνήκουσιν ὅπλον. Ἡ εἰς ἐνέργειαν ἀνάκλησις αὐτῶν γίνεται κατὰ λόγον ἀρχαιότητος, ὁ δὲ χρόνος τῆς τοιαύτης ἀργίας λογίζεται χρόνος πραγματικῆς ὑπηρεσίας ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβασμοῦ, τῆς διοικήσεως, τῆς ἀποτάξεως καὶ τῆς ἀποστρατείας. Ἀθήνησι, τῇ 26 Μαρτίου 1867.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν

Δ. ΒΟΤΣΑΡΗΣ.»

Ἡ μόνη μεταβολὴ, ἡ ὁποία ἐγένετο εἶναι, ὅτι ἀντὶ τοῦ ἡμίσεως λαμβάνονται τὰ ⅔, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ἐν ὀλίγοις τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι μὲ ὑπηγόρευσαν τὸ μέτρον τοῦτο.

§28ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κατὰ τὴν συζήτησιν.

§29ΒΟΤΣΑΡΗΣ. Ἀντὶ πάσης ἄλλης ἐκθέσεως σᾶς κάμνω τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Μοὶ ἐφάνη ἄδικον οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι λόγῳ οἰκονομίας τίθενται εἰς ἀργίαν ἕνεκα καταργήσεως θέσεως ἢ σώματος, νὰ μένωσιν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ ἀφοῦ ἀκόμη ὑπάρξουν θέσεις χηρεύουσαι ἐν τῷ στρατῷ. Ὁ μέχρι τοῦδε νόμος, ὁ ὁποῖος συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ γαλλικοῦ νόμου, καθιεροῖ τὸ ἥμισυ τῶν χηρευουσῶν θέσεων νὰ δίδεται εἰς αὐτοὺς, τὸ δὲ ἄλλο ἥμισυ εἰς τοὺς προβιβαζομένους εἰς τὸν στρατόν. Τοῦτο ἐγένετο λόγῳ οἰκονομίας, ἀλλὰ καταστρέφεται πᾶσα ἰδέα οἰκονομίας, ὅταν πληροῦται τὸ ἥμισυ τῶν θέσεων διὰ προβιβασμῶν, καὶ γεννᾶται καὶ ἀδίκημα εἰς τοὺς λόγῳ οἰκονομίας μετατιθεμένους εἰς ἀργίαν. Ἐγὼ ἐνταῦθα ἀντὶ τοῦ ἡμίσεως τὸ ἐπεκτείνω εἰς τὰ τρία τέταρτα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι τὸ περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς. Πρώτη συζήτησις (ἀναγινώσκεται).

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδου εἰς τὴν ἐν Πάτραις κοινότητα τῶν ἄγγλων διαμαρτυρομένων Πρώτη συζήτησις (ἀναγινώσκεται).

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ συνενώσεως τῶν δύο εὐεργετικῶν ταμείων τοῦ στρατοῦ (ἀναγινώσκεται).

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§36ΚΕΧΑΓΙΑΣ (ὑπουργὸς οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλει νομοσχέδιον περὶ δανείου 28 ἑκατομμυρίων (τὸ ἀναγινώσκει).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε διὰ πρώτην φορὰν καὶ τὴν πρότασιν περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐν ἐνεργείᾳ φάλαγγος. (Ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως διὰ πρώτην φοράν).

§38ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅλοι, ὅτι ὁ ἀγὼν εἷς καὶ μόνος ὑπῆρχεν, ὁ ἀγὼν τοῦ 1821· δὲν διαιρεῖται εἰς ἀγῶνα τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, καὶ ἄλλα διπλώματα νὰ ἔχουν τῆς ξηρᾶς καὶ ἄλλα οἱ τῆς θαλάσσης. Τώρα ἔρχεται εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐκεῖνο τοῦ τῶν Ναυτικῶν μένει· παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ αὐτὸ ἢ νὰ μείνουν καὶ τὰ δύο.

§39ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐτυπώθη ἀκόμη οὔτε εἶναι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ἐνταῦθα ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτὴ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἡ περὶ ἀνθυπασπιστῶν πρότασις νόμου διὰ πρώτην φοράν).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τώρα τὸ περὶ ἀρχαιρεσιῶν, τρίτη συζήτησις· (ἀναγινώσκεται τὸ ά. ἄρθρον καὶ ἐγένετο δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). Ἄρθρον 1. «Τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγεσθαι εἰς θέσιν ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου ἔχουσιν, ἐκ τῶν ἐν τοῖς ὁριστικοῖς βουλευτικοῖς καταλόγοις ἐγγεγραμμένων δημοτῶν τῶν δήμων ἑκάστης ἐπαρχίας, οἱ τὸ 30 ἔτος τῆς ἑαυτῶν ἡλικίας συμπληρώσαντες.»

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκεται). Ἄρθρον 2. «Δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσιν ἢ νὰ διατελῶσιν ἐπαρχιακοὶ σύμβουλοι οἱ ἐν ἐνεργείᾳ στρατιωτικοὶ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι, οἱ δήμαρχοι, οἱ δημαρχιακοὶ πάρεδροι καὶ οἱ δημοτικοὶ ἀστυνόμοι.»

§43ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ἐκλεχθῶσιν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, εἰς τοιαύτην περίπτωσιν τί γίνεται; δίδεται εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ παραιτηθῶσι;

§44ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἰδέα μου εἶναι νὰ μὴ τοὺς δοθῇ κάλπη.

§45ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καλὰ, ἀλλὰ νὰ ᾖναι καλῶς ἐκπεφρασμένον.

§46ΚΥΡΙΑΚΟΣ. Νὰ προστεθῇ, ὅτι τοιοῦτοι δὲν δύνανται νὰ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς ὑποψήφιοι.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται λοιπὸν ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον μὲ προσθήκην;

§48ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (Ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐγένοντο δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 3ον καὶ 4ον). Ἄρθρον 3. «Ἡ ὑπηρεσία τῶν ἐπαρχιακῶν συμβούλων διαρκεῖ ἐπὶ ἑξαετίαν. Ἄρθρον 4. «Ἐκλεχθέντες ἐπαρχιακοὶ σύμβουλοι θεωροῦνται ἐκ τῶν διὰ τὴν θέσιν ταύτην ὑποψηφίων οἱ λαχόντες τῆς σχετικῆς πλειονοψηφίας τῶν ψηφοφορησάντων· ἰσοψηφίας τυχούσης, ἐνεργεῖται κλήρωσις κατὰ τὰ ἐν τῷ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμῳ ὡρισμένα. Οἱ μετὰ τοὺς ἐκλεχθέντας ψηφοφορηθέντες θεωροῦνται ἐπιλαχόντες καὶ τάσσονται κατὰ τὴν σειρὰν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψήφων, ὧν ἔλαχον.»

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. (ἀναγινώσκεται). Ἄρθρον 5. «Ἡ ἐκλογὴ ἐνεργεῖται συγχρόνως καὶ κατὰ δήμους, τηρουμένων τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 τοῦ ἀπὸ 18 Δεβρίου 1836 Νόμου περὶ Ἐπαρχιακῶν Συμβουλίων. Τὴν δὲ ἐκλογικὴν συνέλευσιν συγκαλεῖ ὁ δήμαρχος διὰ προγράμματος, δημοσιευομένου ὀκτὼ ἡμέρας πρὸ τῆς ὁρισθείσης πρὸς ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας, ἔν τε τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου καὶ ἐν τοῖς Παρεδρείοις. Κατὰ τὰ λοιπὰ ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 9, 10, 13, 14, 15, 16 καὶ 17 τοῦ νόμου περὶ δημαιρεσιῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀντίκεινται εἰς τὸν παρόντα νόμον.»

§50ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις. Ἡ ἐκλογὴ ἐνεργεῖται καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἢ καθ’ ἐπαρχίας;

§51ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καθ’ ὅλον τὸ Κράτος.

§52ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν νὰ προστεθῇ.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 5 μὲ τὴν προσθήκην;

§54ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (Ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐγένοντο δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἑπόμενα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου· ὡς καὶ τὸ σύνολον. Ἄρθρον 6. «Τὰ ἔξοδα τῶν καλπῶν καὶ σφαιριδίων τῶν ὑποψηφίων ἐπιβαρύνουσι τοὺς σχετικοὺς Δήμους.» Ἄρθρον 7. «Ἡ ἐκλογὴ διευθύνεται ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τῆς πρὸς διεύθυνσιν τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς προσδιοριζομένης ἑκάστοτε, κατὰ τὰς σχετικὰς διατάξεις τοῦ περὶ ἐκλογῆς τῶν βουλευτῶν νόμου.» Ἄρθρον 8. «Ἀντὶ τοῦ προέδρου τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου τρίτον μέλος τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 16 τοῦ νόμου περὶ δημαιρεσιῶν ἐπιτροπῆς εἶναι ὁ εἰρηνοδίκης τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ, μεταξὺ δὲ πλειόνων ὁ ἀρχαιότερος.» Ἄρθρον 9. «Ἀκυρουμένης τῆς ἐκλογῆς, ὁ δήμαρχος ἐκδίδει ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς πρὸς αὐτὸν κοινοποιήσεως τῆς ὁριστικῆς ἀποφάσεως πρόγραμμα, κατὰ τὸ ἄρθρον 5 πρὸς ἐπανάληψιν αὐτῆς.» Ἄρθρον 10. «Ἐπικυρωθείσης τῆς ἐκλογῆς, ὁ ἔπαρχος δημοσιεύει διὰ δηλοποιήσεώς του τὰ ὀνόματα τῶν ἐκλεχθέντων ἐξ ἑκάστου δήμου καὶ εἰδοποιεῖ ἕκαστον αὐτῶν.» Ἄρθρον 11. «Ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου ἐνεργηθήσονται συγχρόνως ἐκλογαὶ ἐπαρχιακῶν συμβούλων καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος». Ἄρθρον 12. «Αἱ εἰς τὸν παρόντα νόμον ἀντιβαίνουσαι διατάξεις τοῦ ἀπὸ 18 Δεκεμβρίου 1836 νόμου περὶ ἐπαρχιακῶν συμβουλίων καταργοῦνται.»

§55ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ἓν ἀκροτελεύτιον ἄρθρον ἐνταῦθα ἔχον οὕτως· «Αἱ ποινικαὶ διατάξεις τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου ἐφαρμόζονται καὶ ἐνταῦθα».

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἐτελείωσε.

§57ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνω ἁπλῶς τὴν παρατήρησιν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τώρα τὸ περὶ νομισματικοῦ συστήματος. (Ἀναγινώσκεται κατ’ ἄρθρον καὶ γίνεται δεκτὸν διὰ πρώτην φορὰν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ὡς καὶ τὸ σύνολον).

§59ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Νὰ προστεθῇ, Κ. πρόεδρε, παρακαλῶ εἰς τὸ τέλος, ὅτι «πρὸς τοῦτο χορηγεῖται πίστωσις εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν οἰκονομικῶν 50,000 δραχμῶν.»

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά, προστίθεται.—Ἔχομεν τώρα τὸ περὶ ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας.

§61ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὸ περὶ καταναγκαστικῆς ἐκποιήσεως, Κ. πρόεδρε, διὰ πρώτην φοράν.

§62ΛΕΟΝΤΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα αὐτὸ, Κ. Πρόεδρε, ἀφοῦ εἶναι διὰ πρώτην φοράν.

§63ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§64ΕΤΕΡΟΙ. Πῶς ν’ ἀναγνωσθῇ ὅταν δὲν ὑπάρχῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν; Εἶναι παράβασις τοῦ κανονισμοῦ· ποῖον εἶναι τὸ κατεπεῖγον ἂς τὸ εἴπῃ ὁ ὑπουργός.

§65ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ κατεπεῖγον εἶναι τοῦτο· ἔπειτα ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἀφομοίωσιν παρουσιάσθησαν κενὰ μὲ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον ἐνηργοῦντο αὐταὶ αἱ ἐκποιήσεις· εἶναι ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ βλάψῃ ἄλλας ἐπαρχίας, πρόκειται νὰ διορθώσωμεν τὸ κενὸν χωρὶς νὰ βλάψωμεν ἄλλους.

§66ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς δὲν ἐφαρμόζεται αὐτὸς ὁ ἴδιος νόμος εἰς ἡμᾶς; (θόρυβος).

§67ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ ν’ ἀναγνωσθῇ;

§69ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα. (Ἀνεγνώσθη καὶ παρεδέχθη ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.)

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ συστάσεως προξενικῶν δικαστηρίων, διὰ πρώτην φοράν.

§71ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται. (Ἀνεγνώσθη καὶ παρεδέχθησαν τὰ ἄρθρα αὑτοῦ καθὼς καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.)—Κύριοι, τρίτη συζήτησις εἶναι τὸ περὶ ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας νομοσχέδιον.

§73ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ζητῶ τὴν ἀναβολὴν δι’ αὔριον.

§74ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεβλήθη πολλάκις.

§75ΣΤΡΑΤΟΣ. Χθὲς δὲν μᾶς ἔστειλε τὸ γραφεῖον τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἑπομένως δὲν ἠξεύραμεν, ὅτι θὰ συζητήσωμεν σήμερον διὰ τρίτην φορὰν τὸ περὶ ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας νομοσχέδιον· ὥστε καλὸν εἶναι νὰ μὴ συζητήσωμεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον σήμερον, ἀλλὰ ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διότι ἀπαιτεῖται νὰ γείνῃ ἐπ’ αὐτοῦ ἐκτεταμένη συζήτησις.

§76ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεβλήθη ἐπὶ 10 ἡμέρας ἀπ’ αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἡ ἀσφάλεια τοῦ κράτους, διότι ἐπαπειλούμεθα ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἔγκλημα καὶ ὀφείλει καὶ ὁ ὑπουργὸς ν’ ἀποφανθῇ.

§77ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ.

§78ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§79ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δὲν τελειώσῃ, δὲν ἠξεύρω ποῦ θὰ καταντήσωμεν.

§80ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τοσάκις ἀνεβλήθη αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ὥστε ἂν ἀκόμη ἡ ἀναβολὴ δὲν ἔφερε γνῶσιν καὶ δὲν ἐφώτισε τοὺς βουλευτὰς, δὲν θὰ ἐπέλθῃ οὔτε ἂν δεχθῶμεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀναβολήν· τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι ἡ ζωοκλοπὴ μερικὰς ἐπαρχίας ἰδίως τὰς καταμαστίζει ἐλεεινὰ καὶ εἶναι τὸ χειρότερον κακόν, τὸ ὁποῖον πάσχουν· καὶ εἶναι τόσον μέγα, ὅσον ἡ λῃστεία διὰ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας. Λοιπὸν πρέπει καὶ οἱ μὴ πάσχοντες νὰ αἰσθανθῶσιν, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§81ΤΙΝΕΣ. Καλά.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται. Ἄρθρον 1. «Πᾶς κύριος καὶ κάτοχος μεγάλων ζώων, ἤτοι ἵππων, ἡμιόνων, ὄνων, βοῶν, βουβαλίων, καμήλων, ὀφείλει ἐντὸς 2 μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου νὰ παρουσιάσῃ αὐτὰ εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν τοῦ τόπου τῆς κατοικίας του, ἥτις ἐπιθέτει ἐπὶ τῶν γλουτῶν τῶν ζώων πεπυρακτωμένην σιδηρᾶν σφραγῖδα, στρογγύλου σχήματος, φέρουσαν τὸ ἔμβλημα καὶ τὴν ὀνομασίαν τῶν δήμων».

§83ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμεν, ὥστε ὁ νόμος αὐτὸς μέχρι τοῦδε νὰ λάβῃ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν, εἶναι ἡ σφραγίς· νομίζω πῶς δὲν εἶναι δύσκολον νὰ διορθωθῇ κατά τι καὶ τοῦτο, ἂν δεχθῶμεν νὰ τίθενται αἱ σφραγῖδες εἰς τοὺς ἵππους, ἡμιόνους καὶ ἀροτῆρας βόας· καθόσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα ζῶα, ἂς μένουν ἄνευ σφραγῖδος, καὶ ταῦτα διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ἀποτέλεσμα τοῦ νόμου αὐτοῦ, διότι τὰ ἄλλα ζῶα, τὰ ἄγρια, δὲν δύνανται εὐκόλως νὰ κλαπῶσι.

§84ΧΑΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, εἶμαι ἐναντίος καθόσον ἀφορᾷ τὰς σφραγίδας, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ προλαλήσας νὰ τίθενται, διότι δὲν ἠξεύρω ποῦ θὰ καταντήσωμεν, ἐὰν παραδεχθῶμεν αὐτὸ τὸ σύστημα· τότε ὁ δήμαρχος δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλην ἐργασίαν κάθε ἡμέραν παρ’ αὐτὴν, πολὺ δὲ περισσότερον εἰς τὰς ἐμποροπανηγύρεις, ὅπου πωλοῦνται χιλιάδες ζώων· ἐγὼ παραδέχομαι τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, παραδεχομένης τὴν δήλωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν.

§85ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, ἐὰν θέλετε νὰ καταστρέψετε αὐτὸ τὸ ἔγκλημα, αἱ σφραγῖδες εἶναι ἐκεῖναι, αἵτινες θὰ τὸ καταστρέψωσι, καὶ δὲν εἶναι ἰσχυρὸν τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ὁ δήμαρχος δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλη δουλειὰ παρὰ νὰ σφραγίζῃ τὰ ζῶα· διότι ὁ δήμαρχος πρέπει νὰ φροντίζῃ διὰ τὴν περιουσίαν τῶν πολιτῶν, ἡ ὁποία κατεστράφη εἴς τινας ἐπαρχίας· ἄνευ τῆς σφραγῖδος εἶναι ὅλα μάταια· ἡ δήλωσις θέλει εἶσθαι ἓν χαρτὶ τὸ ὁποῖον θέλει νομιμοποιεῖ τὴν κλοπήν· ἡ δήλωσις θέλει ἔχει τὸ ἴδιον ἀποτέλεσμα τῶν διαβατηρίων, τὰ ὁποῖα οὔτε ἔσωσάν τινα οὔτε ἐμπόδισαν τὸ νὰ μὴ γίνωνται ἐγκλήματα· ὥστε ἀπόλυτος ἀνάγκη εἶναι αὐτὰ τὰ ζῶα, ἂν ὄχι ὅλα, νὰ σφραγίζωνται.

§86ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§87ΧΑΤΣΙΣΚΟΣ. Ἡ μάστιξ τῆς ζωοκλοπῆς μᾶς ἔφερεν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ὥστε νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐξαλείψεως. Ὁ κύριος πρωθυπουργὸς, ὅστις ἐπιμένει, εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ καταλαμβάνῃ καλλίτερα ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἄλλους τὴν μεγίστην ἀνάγκην τοῦ ὅτι πρέπει νὰ ἔλθῃ ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐξαλείψῃ αὐτὸ τὸ ἔγκλημα, ἀλλὰ πρέπει νὰ πιστεύσῃ ὅτι σφραγίζοντες τὰ ζῶα βλάπτομεν τοὺς πολίτας καὶ τοὺς ἀνησυχοῦμεν. Ἐννοῶ πολὺ καλά, καὶ εἶμαι σύμφωνος νὰ διαταχθῇ ὅ,τι αὐστηρότερον μέτρον· ἀλλ’ ἂς βαδίσωμεν μὲ κἄποιαν ὑπομονήν. Δὲν ἐννοῶ νὰ ἀναβάλωμεν. Τῷ ὄντι εἶχον προτείνει τὴν ἀναβολὴν, καὶ ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλὰ, ὅτι ὁ Κύριος πρωθυπουργὸς σᾶς εἶπεν, ἀδιάφορον, δέχομαι τὴν ἀναβολὴν, ἀλλὰ δὲν ἔχω ἀνάγκην νεωτέρων πληροφοριῶν. Ἐκεῖ τότε ἐπρότεινα τὴν ἀναβολὴν διὰ νὰ μᾶς πληροφορήσουν τὰ συμβούλια καὶ ἄλλοι. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἰδέαν τῆς ἐπιψηφίσεως, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν Κύριον πρωθυπουργὸν νὰ μὴ τρέξωμεν πολὺ, διὰ μιᾶς, ἀλλὰ νὰ παραδεχθῶμεν μόνον τὴν δήλωσιν, καὶ ἂν διὰ τῆς δηλώσεως δὲν ἐπιτύχῃ ὁ σκοπὸς, κάμνομεν ἄλλον νόμον· ἀλλὰ σήμερον θὰ ἀδικηθοῦν οἱ πολῖται ὅλοι. Πῶς θὰ μεταφέρῃς ἕνα ζῶον σφραγισμένον; Πολλοὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ζώων δὲν θὰ τὰ σφραγίσουν καὶ θὰ τοὺς καταγγείλῃ ἕνας ζωοκλέπτης, ὅτι αὐτὰ τὰ ἔχει κλεμμένα. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους συνιστῶ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν Κύριον πρωθυπουργὸν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ δεχθῇ σήμερον τὴν σφραγῖδα.

§88ΖΩΤΟΣ. Ἐπειδὴ εἰς μερικὰς ἐπαρχίας γίνεται ζωοκλοπὴ, πρέπει νὰ καταδικάσωμεν αὐτὰ τὰ δυστυχῆ ζῶα νὰ δεχθοῦν τὴν σφράγισιν, νὰ τὰ στιγματίσωμεν; ἠξεύρετε, Κύριοι, ὅτι οἱ Τοῦρκοι καὶ ἄλλα πολλὰ ἔθνη, τὰ ὁποῖα περιποιοῦνται πολὺ τὰ ἄλογα καὶ φροντίζουν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῶν, ἢ τῶν ἡμιόνων ἢ καὶ τῶν ὄνων, φροντίζουν πῶς νὰ ᾖναι ὡραιότερα καὶ ζωηρότερα αὐτὰ τὰ ζῶα· ὅποιον ζῶον εἶναι στιγματισμένον· τὸ θεωροῦν καὶ σακάτικον καὶ ὅτι δὲν ἔχει ἀξίαν (θόρυβος). Ἀφοῦ ἔχομεν τὸ εὐτύχημα νὰ μὴ ἤμεθα ζωοκλέπται, δὲν θέλομεν νὰ ὑποστῶμεν τὴν ποινὴν αὐτήν.

§89ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Εἶπον καὶ πρότερον, ὅτι ὁ Νομάρχης τῆς Φθιώτιδος ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ διορίσῃ δικαστὴν ἔκτακτον καταγινόμενον μόνον εἰς τὴν ζωοκλοπήν. Δὲν ἐννοῶ πῶς ἀρνεῖσθε τὴν ὕπαρξιν τῆς ζωοκλοπῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας.

§90ΖΩΤΟΣ. Ὁ πατὴρ τοῦ Νομοσχεδίου, ὁ τύραννος αὐτὸς τῶν ζώων, ὅστις θέλει νὰ τὰ καύσῃ καὶ ἑπομένως ἠμποροῦν νὰ ἀσθενήσουν, ὁ Κύριος αὐτὸς λέγει, ὅτι ὁ Νομάρχης Φθιώτιδος ἐζήτησεν ἰδιαίτερον δικαστὴν κλ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο. Ἴσως δι’ ἄλλα ἐγκλήματα δὲν ἐξαρκεῖ ἡ ἀνάκρισις, τὰ ὁποῖα εἰς τὸν Νομὸν Φθιώτιδος εἶναι μᾶλλον ἀνεπτυγμένα. Μὴ θέλετε λοιπὸν νὰ μᾶς ἐπιβάλετε τὴν σφράγισιν καὶ τυραννίαν τῶν ζώων, διότι μερικαὶ ἐπαρχίαι ἔχουν τὸ πάθος νὰ κλέπτουν τὰ ζῶα καὶ ἔχουν αὐτὴν τὴν κακοήθειαν (θόρυβος). Ναὶ, Κύριοι, εἶναι αἰσχρὸν ἔγκλημα αὐτό. Ἐξαιρέσατε λοιπὸν αὐτὰς τὰς ἐπαρχίας, διότι ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι θὰ πάθουν καὶ οἱ ἰδιοκτῆται καὶ τὰ ζῶα.

§91ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν προχθὲς ὡμιλοῦμεν ἐδῶ περὶ ληστείας, καὶ τότε ἠγέρθη φωνὴ ὑπὲρ τῶν λησταποδόχων· τί θὰ γίνουν αὐτοὶ οἱ δυστυχεῖς! Καὶ αὐτὸ ἔκαμε μίαν ζημίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι δυστυχία, λέγει ὁ Κύριος Ζῶτος, νὰ στιγματίσωμεν τὰ ζῶα, οἱ οἰκοκυραῖοι ἔχουν ἀνάγκην νὰ τὰ συντηρήσουν. Πρέπει λοιπὸν νὰ κλαποῦν καὶ ἂς κλαποῦν μὲ ὅλην των τὴν λαμπρότητα. Μήτε ἀστειότης δὲν εἶναι αὐτή.

§92ΖΩΤΟΣ. Ἂς τὸ πάρουν, ἀλλὰ νὰ μὴ στιγματισθῇ.

§93ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Κύριος Ζῶτος ἀποφασίζει νὰ τὸ πάρουν, ἀλλὰ δὲν τὸ θέλει στιγματισμένον, καὶ ὅμως ὁλόκληροι ἐπαρχίαι, ὅλοι οἱ οἰκοκυραῖοι, θέλουν νὰ ἔχουν τὰ ζῶά των ἔστω καὶ στιγματισμένα. Καὶ ἐγὼ δὲ σᾶς λέγω, ὅτι ἐπίσημος ἀναφορὰ ὑπάρχει τοῦ Νομάρχου Φθιώτιδος, ζητοῦντος ἐπιμόνως ἕνα δικαστὴν διὰ τὴν ζωοκλοπήν.

§94ΖΩΤΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἐπίσημος ἀναφορὰ, εἶναι ἔκτακτος, καθὼς καὶ αἱ περιστάσεις εἰσὶν ἔκτακτοι σήμερον κατὰ τὴν ὁροθετικὴν γραμμὴν, καὶ διὰ τοῦτο κλέπτουν ἀπὸ τὸ Ὀθωμανικὸν οἱ εὑρισκόμενοι κατὰ τὴν μεθόριον γραμμήν· δὲν ἕπεται ὅμως, ὅτι αὐτὴ ἡ ψώρα τῆς ζωοκλοπῆς ἔγκειται εἰς τὰς ἐπαρχίας μας. Θέλει ὁ Κύριος πρωθυπουργὸς, ὅστις βέβαια γνωρίζει καλῶς τὰ αἴτια καὶ τοὺς αἰτίους, νὰ τῷ τὰ εἴπω καθαρώτερα;

§95ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λοιπὸν ἡμεῖς θέλομεν, ὥστε αὐτὰ τὰ ζῶα νὰ μένουν εἰς τὰς χεῖρας τῶν κυβερνήσεων ἐστιγματισμένα παρὰ νὰ τὰ κλέπτουν ἀστιγμάτιστα. Καὶ ἐπειδὴ ὁ νόμος θὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν κατὰ τοσοῦτον καθ’ ὅσον οἱ ἐντόπιοι δὲν θὰ ἀδικηθοῦν, διὰ τοῦτο λέγομεν, ὅπου τὰ δημοτικὰ συμβούλια κηρύξουν μὴ ἀναγκαίαν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, νὰ μὴ ἐφαρμόζεται. Ἐπαρχίαι πολλαὶ πιέζονται, τὸ κακὸν εἶναι μέγιστον καὶ θέλουν νὰ ἀπαλλαχθοῦν, διότι θέλουν νὰ ἔχουν τὰ ζῶά των ὀλιγώτερον εὔμορφα, ἀλλὰ θέλουν νὰ τὰ ἔχουν. Ὅσαι ἐπαρχίαι δὲν θέλουν νὰ τὰ ἔχουν στιματισμένα, αὐταὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα διὰ προτάσεως τῶν δημοτικῶν συμβουλίων νὰ εἴπουν, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος εἰς ἡμᾶς. Ἀλλὰ τὸ ζητοῦν αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀπόλυτον ἀνάγκην.

§96ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἀρκεῖ νὰ πάσχῃ μία ἐπαρχία τοῦ κράτους καὶ ὅλαι συμπάσχουν. Ἔχομεν τὸν αὐτὸν πόθον νὰ ἐξαλειφθῇ τὸ κακὸν πανταχοῦ, καὶ εἰς τοῦτο εἴμεθα σύμφωνοι. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξαιρέσωμέν τινας ἐπαρχίας ἀπὸ τὸν νόμον, ὁ νόμος πρέπει νὰ ᾖναι ὑποχρεωτικὸς δι’ ὅλον τὸ κράτος· τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον· ἐπιμένομεν τινὲς εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι καὶ αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι, αἵτινες πάσχουν περισσότερον ἀπὸ τὰς ἄλλας, καὶ εἰς αὐτὰς θὰ φανῇ ἐπαχθέστατος.

§97ΖΑΤΟΥΝΙΤΗΣ. Τί σᾶς μέλει;

§98ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Μᾶς μέλει δι’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας· διὰ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Φθιώτιδος ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσετε καλλίτερον ἀπὸ ἐμὲ, τὸ ἴδιον καὶ ἐγὼ διὰ τὴν ἐδικήν σας, διότι εἴμεθα ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους. Πρέπει νὰ μάθετε ὅτι, ὅταν θὰ μεταβῆτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας, θὰ παραπονεθοῦν πικρῶς. Ἂς βαδίσωμεν λοιπὸν βήματα ἤπια, ἀργά· διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ παραδεχθῇ τὴν σφράγισιν.

§99ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἡ σφράγισις τῶν ζώων ὑπάρχει πανταχοῦ καὶ ἀπορῶ διατὶ τινὲς τὴν ἀποκρούουν ὡς τυραννικὴν, ἐνῷ ὑπάρχει εἰς ὅλα τὰ ἔθνη· ἂν θέλετε, καὶ εἰς τοὺς εὐγενεστάτους ἵππους τῆς Ἀσίας. Θαυμάζω δὲ μὲ τὸ νὰ διατείνωνταί τινες, ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας ὑπάρχει ζωοκλοπὴ, εἰς δὲ τὰς ἄλλας δὲν ὑπάρχει. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει σπιθαμὴ τῆς Ἑλληνικῆς γῆς, ἡ ὁποία δὲν μαστίζεται ἀπ’ αὐτὴν τὴν μάστιγα. Ἠμπορῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ζῶα κλαπέντα ἐκ τῆς Μεσσήνης εὑρέθησαν εἰς τὴν Φθιώτιδα· αὐτοὶ οἵτινες κάμνουν τὴν ζωοκλοπὴν ἔχουν ἀνταποκρίσεις μὲ ὅλας τὰς ἐπαρχίας, ἀλλὰ εἰς τὰς μεθορίους γραμμὰς τὰ ζῶα τὰ φυγαδεύουν πέραν τοῦ Κράτους, καὶ διὰ τοῦτο δὲν φαίνεται ἡ ζωοκλοπὴ τόσον, ὅσον εἰς τὰ ἄλλα μέρη. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε, ὁ πρωθυπουργὸς διατείνεται καὶ σᾶς λέγει ὅτι, ἐὰν ἐπαρχίαι τινὲς δὲν ὑποφέρουν ἀπ’ αὐτὴν τὴν μάστιγα καὶ γνωμοδοτήσουν τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ὁ νόμος ἐκεῖ δὲν ἐφαρμόζεται. Κατ’ ἐμὲ ὁ νόμος πρέπει νὰ ᾖναι γενικὸς καὶ ὄχι μερικὸς διὰ μίαν ἢ ἄλλην ἐπαρχίαν· τότε καὶ τὸν νόμον τὸν περὶ λῃστείας ἔπρεπε νὰ τὸν κάμουν μερικὸν καὶ ὄχι γενικὸν, διότι τινὲς ἐπαρχίαι ἔχουν τὴν λῃστείαν. Ὁ νόμος λοιπὸν πρέπει νὰ ᾖναι γενικὸς καὶ ἡ σφράγισις εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία, καθόσον γίνεται εἰς ὅλα τὰ ἔθνη.

§100ΛΑΠΑΣ. Ἀρκετὰ, Κύριε πρόεδρε.

§101ΤΣΩΚΡΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς σφραγίσεως διὰ τὸν λόγον ὅτι ὁσάκις τὰ λῃστεύουν αὐτὰ τὰ ζῶα, τὰ κάμνουν παρδαλὰ ἄσπρα καὶ τὰ τοιαῦτα, ὥστε ὁ ἴδιος ὁ κάτοχος τοῦ ζώου, ὅταν τὸ ἴδῃ, δὲν τὸ γνωρίζει. Εἰς τὸ ἱπποφορβεῖον, ὅπου εἶναι τὰ ὡραιότερα ζῶα, ἐνόσῳ ἦταν ἀσφράγιστα τὰ ἔκλεπτον· ἅμα ὅμως ἐσφραγίσθησαν, δὲν ἠμποροῦν νὰ τὰ κλέψουν.

§102ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Ἀνήκω, Κύριοι, εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν μαστίζονται ἀπὸ τὴν ζωοκλοπήν· ἀλλὰ μὴ βουλευόμενος περὶ τῆς ἐπαρχίας μου σκέπτομαι περὶ τοῦ ὅλου καὶ πείθομαι ὅτι, τῳόντι, ἀφοῦ ὑπάρχει εἰς τὸ Κράτος μας ἓν κακὸν τοσοῦτον ἐπονείδιστον καὶ ἐπιβλαβὲς, πρέπει νὰ προνοήσωμεν νὰ τὸ ἐκριζώσωμεν· καὶ καθὼς, προκειμένου περὶ λῃστείας, δὲν ἀντέτεινον οἱ κάτοικοι τῶν νήσων καὶ τῶν ἄλλων μερῶν, ὅπου δὲν ὑπάρχει λῃστεία, περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν ἀναγκαῖα πρὸς ἐξόντωσιν τῆς λῃστείας, τοιουτοτρόπως, προκειμένου περὶ τῆς ἀδελφῆς τῆς λῃστείας ζωοκλοπῆς, δὲν πρέπει νὰ ἀντιτείνωμεν εἰς τὸ νὰ ληφθῶσι μέτρα, διότι ἡ ἐπαρχία μας δὲν περιέχει αὐτὸ τὸ κακόν. Ὑπάρχει ὅμως, Κύριοι, καὶ ἡ ἑξῆς διαφορά· ὁ νόμος αὐτὸς ὁ ὑπὸ συζήτησιν ἀποβλέπει δύο πράγματα, τὴν βεβαίωσιν καὶ ἀπόδειξιν τῆς ἰδιοκτησίας τῶν ζώων εἰς τὸ μέλλον, καὶ πρὸς τοῦτο ἀπαιτεῖται ἡ μεταβίβασις τοῦ διπλοτύπου· αὐτὴ ἡ διάταξις εἶναι τοσοῦτον ὀρθὴ καὶ ἀναγκαία, ὥστε, ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ἐφαρμοσθῇ, καταπίεσιν δὲν δύναται νὰ φέρῃ· ἑπομένως καθόσον ἀφορᾷ τὴν δήλωσιν καὶ τὴν βεβαίωσιν τῆς ἰδιοκτησίας καὶ τοῦ τόπου τῆς μεταβιβάσεως, τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ᾖναι γενικόν· διότι, ἐὰν τὸ ἀφαιρέσωμεν ἀπό τινας ἐπαρχίας, θὰ συμβαίνῃ τὸ ἄτοπον, ὁ ζωοκλέπτης νὰ τὸ μεταβιβάζῃ εἰς μίαν ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων, καὶ θὰ μεταπωλῆται ἀπ’ αὐτὴν τὴν ἐπαρχίαν χωρὶς νὰ ᾖναι δυνατὸν νὰ διακρίνηται ἡ κλοπή. Λοιπὸν δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ κἀμμία δυσκολία εἰς τὴν δήλωσιν καὶ τὴν διὰ διπλοτύπου μεταβίβασιν τῆς κυριότητος τῶν ζώων. Τοῦτο δὲν εἶναι παντάπασι καταθλιπτικὸν, διότι οὔτε δαπάνην οὔτε ἀσχημίαν φέρει εἰς τὰ ζῶα. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν σφράγισιν, συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διατείνονται καὶ προτείνουν, ὅτι ἡ σφράγισις νὰ ἐφαρμοσθῇ μόνον εἰς ἐκείνας τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἤθελον τὸ ζητήσει. Αὐτὴ ἦτον ἡ ἰδική μου γνώμη, εἰς τὴν ὁποίαν ὅμως, ἐπειδὴ ἄλλοι τὴν θέτουν ἀντιθέτως, δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω, καὶ ἑπομένως παραδέχομαι νὰ μὴ ἐφαρμόζηται ἡ σφράγισις εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, τῶν ὁποίων τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἤθελον γνωμοδοτήσει ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ σφράγισις. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς ἰδέας ὑποβάλλω καὶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν· «αἱ περὶ σφραγίσεως διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου δὲν θέλουν ἐφαρμοσθῆ εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ἡ πλειοψηφία τῶν δημοτικῶν συμβουλίων ἤθελε γνωμοδοτήσει, ὅτι δὲν θεωρεῖται ἀναγκαία ἡ σφράγισις, καὶ αἵτινες θέλουν κατασταθῆ γνωσταὶ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος». Ἔθεσα τὸ ἡ πλειονοψηφία, διότι ἐνδέχεται μία ἐπαρχία νὰ ἔχῃ 15 δήμους καὶ οἱ 14 νὰ λέγουν ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ σφράγισις, εἷς δὲ, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαία· πρέπει λοιπὸν νὰ βασισθῶμεν εἰς τὴν γνώμην τῶν πολλῶν.

§103Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν θέτετε τοὐλάχιστον τὰ ἐπαρχιακὰ συμβούλια;

§104ΚΥΠΡΙΑΔΗΣ. Δὲν συνέρχονται πάντοτε ταῦτα. — Εἶπα προσέτι, ὅτι ἀπαιτεῖται νὰ καταντᾷ γνωστὸν διὰ Β. Διατάγματος εἰς τὴν κοινωνίαν εἰς ποίας ἐπαρχίας ἡ σφράγισις δὲν ἐφαρμόζεται. Τοῦτο θὰ δημοσιευθῇ διὰ τῆς φροντίδος τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ γνωρίζῃ ὁ πολίτης, ἂν ἀπαντήσῃ ἓν ζῶον ἐρχόμενον ἀπὸ τὴν δεῖνα ἐπαρχίαν· ὁ ἀξιωματικὸς, ὁ στρατιώτης, ὁ ἀστυνόμος, ἂν αὐτὸ τὸ ζῶον ἔρχεται ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιτρέπεται ἡ σφράγισις, θέλει εὐχαριστηθῆ ἂν ἴδῃ τὸν κάτοχον φέροντα τὸ διπλότυπον, καὶ δὲν θέλει θεωρεῖ τὸ ζῶον κλοπιμαῖον, διότι δὲν φέρει τὴν σφραγῖδα.

§105ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀντιλέγω εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ Κ. Κυπριάδου, ὅτι εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θέλουν εἴς τινας δήμους νὰ ὑπάρχῃ ἡ σφράγισις, διότι ὅλοι οἱ δήμαρχοι διὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν σφράγισιν, ἡ ὁποία θὰ ᾖναι ἀρκετὰ ὀχληρὰ εἰς αὐτοὺς, (διότι εἰς τὸν δῆμον τὸν ἰδικόν μου θὰ ᾖναι 5000 ζῶα, ἑπομένως ἡ σφράγισις δὲν θὰ ᾖναι τόσον εὔκολος,) οἱ δήμαρχοι καὶ τὰ συμβούλια θὰ γνωμοδοτήσουν ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ σφράγισις. Λοιπὸν βλέπετε ὅτι νομοθετοῦμεν μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία ἀντίκειται εἰς τὰ πράγματα καὶ κάμνομεν νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα καταστρέφει ἡ ἰδιωτικὴ θέλησις, καὶ οἱ δήμαρχοι θὰ μᾶς ἀποδείξουν, ὅτι ὅλα τὰ δημοτικὰ συμβούλια δὲν θὰ ἤρκουν νὰ σφραγισθοῦν τὰ ζῶα αὐτά. Εἶμαι λοιπὸν ὑπὲρ τῆς σφραγίσεως εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους ἢ κατ’ αὐτῆς· διότι, ὅταν τὸ ζῶον, τὸ ὁποῖον ἔρχεται ἀπὸ ἐπαρχίαν εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ἡ σφράγισις καὶ μετεφέρθη εἰς ἄλλην, δὲν θὰ σφραγισθῇ; ἢ δὲν θὰ συμβῇ τὸ ἀνάπαλιν; Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ νόμος οὗτος θὰ ἀκυροῦται ἀπὸ τὴν θέλησιν τῶν βλαχοποιμένων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ζωοκλέπται· εἶναι πολλὰ τοιαῦτα συμβούλια καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας εἶναι σύμβουλοι οἵτινες, κλέπτουν τὰ ζῶα (ὤ, ὤ). Λοιπὸν θέλω, ὥστε ἡ σφράγισις νὰ ᾖναι γενικὴ καὶ νὰ μὴ κάμνωμεν ἓν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον νὰ ᾖναι μάταιον· διότι ἐνδέχεται ὅλα τὰ συμβούλια τοῦ Κράτους, καὶ παραδεχθῆτε αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, ἥτις εἶναι καὶ δυνατή· ὑποθέσατε, ὅτι ὅλα τὰ δημοτικὰ συμβούλια δὲν θέλουν αὐτὸ τὸ στίγμα νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὰ ζῶα των· ποῦ θέλει στηρίζεσθαι ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου; Ὁ νόμος πρέπει νὰ ἐπιβάλλεται εἰς τὸν λαόν· δὲν νομοθετεῖται διὰ νὰ κρέμαται ἡ κύρωσις αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ λαοῦ. Λοιπὸν δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, πρῶτον διότι εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον ὅλα τὰ συμβούλια τοῦ κράτους νὰ μὴ ἐπιτρέψουν τὴν σφράγισιν, μάλιστα ὅταν ὁρμῶνται ἀπὸ τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ὁ Κ. Ζῶτος εἶπεν, ὅτι κάπως θὰ χειροτερεύσωμεν τὴν ὑγείαν τῶν ζώων· δεύτερον, διότι δὲν πρέπει ἡ θέλησις τοῦ νομοθέτου νὰ ὑποτάττεται εἰς τὴν θέλησιν τῶν ἰδιωτῶν, εἶμαι ἐναντίος τῆς διαιρέσεως αὐτῆς· τρίτον, διότι τὰ ζῶα, ὅτα θὰ εἰσάγωνται ἀπὸ τὴν Τουρκίαν, ποῦ θὰ βουλωθοῦν, καὶ πῶς θὰ τὰ βουλώσῃ ὁ τελώνης, ἀφοῦ εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, ὅπου εἰσάγονται, αἴφνης ἀπηγόρευσε τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τὴν σφράγισιν; Ἀλλὰ τώρα ἐρωτῶ, ἐὰν πωλῆται ἀπὸ τὸν ἕνα δῆμον εἰς τὸν ἄλλον, ὀφείλει νὰ στιγματισθῇ; Τότε εἰς διάστημα ἑνὸς ἔτους τὸ ζῶον δύναται νὰ μεταπωληθῇ 5 φοραῖς· τότε πρέπει νὰ βάλωμεν 5 βούλαις;

§106ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα εἶναι μάταιον· δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ στιγματισθῇ 5 φοραῖς· ἡ ἀπόδειξις ἀρκεῖ.

§107ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἔπειτα ὁ ἴδιος ὁ προτείνας λέγει, τὰ ἄγρια ζῶα νὰ μὴ τὰ βουλόνουν· καὶ νομίζετε, ὅτι εἶναι εὐκολώτερον νὰ κλέψῃ ἕνας τὸ ἄλογόν μου ἀπὸ τὸν σταῦλο, παρὰ ἀπὸ τὴν ἀγέλην; Λοιπὸν βλέπετε ὅτι ὑπὸ ὅλας τὰς ἐπόψεις ἡ στιγμάτισις εἶναι ματαία· ἀλλὰ ἐὰν γείνῃ παραδεκτὴ, πρέπει νὰ γείνῃ ἅπαξ καὶ νὰ εἶναι γενικὴ εἰς ὅλον τὸ κράτος.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§109ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ μὴ σφραγίζωνται τὰ μεγάλα ζῶα, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν, (ἐγείρονται πολλοὶ.) Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀνάπαλιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν σφράγισιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοὶ)· παρεδέχθη.

§111ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀμφιβολία δὲν ὑπάρχει καμμία εἰς τὸ Προεδρεῖον· ἀλλ’ ἐὰν ἐπιμένητε, ἂς γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν σφράγισιν λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι.

§113ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν παραδέχομαι εἰς τὸν νόμον αὐτὸν, εἶναι, ὅτι αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν θέλουν τὴν ἐφαρμογήν του, δὲν θὰ τὴν ἔχουν.

§114ΛΑΠΑΣ. Τότε ἡ ψηφοφορία εἶναι περιττή.

§115ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Εἶναι διὰ νὰ περάσῃ ἡ ὥρα.

§116ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν θέλομεν τὴν σφράγισιν, θὰ ψηφοφορήσωμεν. Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν σφράγισιν διὰ ψήφων 59 κατὰ 35, ἀρνηθέντων 3. Τώρα ἔρχεται ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Κυπριάδου.

§118ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ Κ. Κυπριάδου δὲν πληροῖ βεβαίως τὴν ἀνάγκην τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δὲν μαστίζονται, διότι ἀναντιῤῥήτως αἱ δηλώσεις καὶ αἱ ἐγγραφαὶ εἶναι μέγα βάρος, τὸ ὁποῖον δὲν ἐννοῶ διὰ τί νὰ ἔχουν αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑποφέρουν. Λοιπὸν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν τροπολογῶ οὕτως· «Αἱ περὶ σφραγίσεως καὶ λοιπῶν διατάξεις τοῦ ἄρθρου πρώτου θὰ ἐφαρμοσθῶσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ἡ πλειοψηφία τῶν δημοτικῶν συμβουλίων ἤθελε γνωμοδοτήσει ἐντὸς 2 μηνῶν, ὅτι θεωρεῖ τὸν νόμον ἀναγκαῖον.»

§119ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν τροπολογίαν αὐτήν;

§121ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἐνταῦθα γίνονται παραδεκταὶ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως καὶ αἱ ἑπόμεναι διατάξεις. «Ὁ Δήμαρχος ἐγγράφει συγχρόνως τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου τῶν ζώων, τὰ χαρακτηριστικὰ, τὴν ἡλικίαν αὐτῶν καὶ τὸν τίτλον τῆς ἰδιοκτησίας ἢ κατοχῆς εἰς βιβλίον διπλότυπον, ἠριθμημένον καὶ μονογραφημένον παρὰ τῆς ἁρμοδίας δημοτικῆς ἀρχῆς. Ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ διπλοτύπου τοῦ βιβλίου τῆς ἐγγραφῆς, ἐκκοπτόμενον, παραδίδοται εἰς τὸν κύριον ἢ κάτοχον τοῦ ζώου. Διὰ τὰ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν εἰσαγόμενα ζῶα τὴν πρώτην δήλωσιν ὀφείλει ὁ εἰσάγων αὐτὰ νὰ κάμῃ εἰς τὸν Τελώνην τοῦ τόπου τῆς εἰσαγωγῆς, ὅστις ἐγγράφει αὐτὴν εἰς διπλότυπον βιβλίον καὶ ἐνεργεῖ τὴν σφράγισιν τῶν ζώων, μέχρις οὗ ὁ κύριος αὐτῶν μεταβῇ εἰς τὸν δῆμον τῆς κατοικίας του καὶ συμμορφωθῇ μὲ τὰς ἀνωτέρω διατάξεις. Οἱ πῶλοι καὶ μόσχοι τῶν ἀνωτέρω ζώων δηλοῦνται καὶ σφραγίζονται τὴν πρώτην ὀκταημερίαν ἀπὸ τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἔτους τῆς γεννήσεώς των. Ἕκαστος δῆμος ὀφείλει νὰ προμηθευθῇ δι’ ἐξόδων τοῦ δημοτικοῦ ταμείου τὰς ἀναγκαίας σφραγῖδας. Αἱ ἀνωτέρω διατάξεις δὲν ἐφαρμόζονται εἰς τὰς Ἐπαρχίας ἐκείνας, ἐν αἷς ἡ πλειοψηφία τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων ἐντὸς τῆς ῥηθείσης προθεσμίας τῶν δύω μηνῶν ἤθελεν ἀποφανθῇ περὶ τῆς μὴ ἀνάγκης τῆς ἐφαρμογῆς. Ἀλλὰ τὰ ἐκ τῶν Ἐπαρχιῶν αὐτῶν μεταφερόμενα εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν ζῶα θέλουσι συνοδεύεσθαι μὲ ἔγγραφον ἀπόδειξιν τοῦ οἰκείου Δημάρχου, ἐμφαίνουσαν τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου τῶν ζώων, τὰ χαρακτηριστικὰ, τὴν ἡλικίαν αὐτῶν καὶ τὸν τίτλον τῆς ἰδιοκτησίας ἢ κατοχῆς εἰς βιβλίον διπλότυπον, ἠριθμημένον καὶ μονογραφημένον παρὰ τῆς ἁρμοδίας δημοτικῆς ἀρχῆς.» Ἄρθρον 2. «Δήμαρχος ἢ Τελώνης, ὅστις ἤθελεν ἀποδεδειγμένως ἀρνηθῆ νὰ δεχθῇ τὴν δήλωσιν, ἢ νὰ δώσῃ ἀπόδειξιν καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν εἰς τὸ βιβλίον ἐγγραφὴν καὶ σφράγισιν, τιμωρεῖται ἐπὶ ἀρνήσει ὑπηρεσίας, κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ποιν. νόμου· ὁ δὲ κύριος καὶ κάτοχος τοῦ ζώου ὀφείλει ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἐπιδίδῃ τὴν δήλωσιν τῶν ζώων του, γεγραμμένην ἐπὶ ἁπλοῦ χάρτου, διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος πρὸς τὸν ἁρμόδιον Εἰρηνοδίκην, ὅστις διευθύνει αὐτὴν ἀμέσως εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων της. Παρομοίαν δήλωσιν ὀφείλει νὰ ἐπιδώσῃ καὶ ὁ κάτοικος ἐπαρχίας, ὑπαγομένης εἰς τὰς διατάξεις τοῦ 6 παραγράφου τοῦ 1 ἄρθρου, ἀντίγραφον τῆς ὁποίας, ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου, ἐπιστρέφεται πρὸς αὐτὸν διὰ νὰ τῷ χρησιμεύσῃ ἀντὶ τοῦ πιστοποιητικοῦ τοῦ Δημάρχου.» Ἄρθρον 3. «Πᾶσα ἀγοραπωλησία καὶ μεταβίβασις τῆς κυριότητος καὶ κατοχῆς τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 διαλαμβανομένων ζώων πραγματοποιεῖται διὰ τῆς ἐγχειρίσεως τοῦ διπλοτύπου ἢ τοῦ ἀποδεικτικοῦ ἢ τοῦ ἀντιγράφου τῆς δηλώσεως ἐκ μέρους τοῦ πρώτου κυρίου πρὸς τὸν δεύτερον, καὶ διὰ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ ἀγοραστοῦ ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας δημοτικῆς ἀρχῆς, ὅπως ἐγγραφῇ εἰς τὸ στέλεχος τοῦ διπλοτύπου τοῦ δήμου, καὶ σημειωθῇ ὑπὸ τοῦ δημάρχου ἡ μεταβίβασις εἰς τὸ ἀπόσπασμα, τὸ ὁποῖον παρέδωκεν ὁ πρῶτος κύριος.» Ἄρθρον 4. «Μετὰ παρέλευσιν τῆς ὑπὸ τοῦ 1 ἄρθρου ταχθείσης προθεσμίας, ὁπουδήποτε ἤθελεν εὑρεθῆ ζῶόν τι ἐκ τῶν ἀνωτέρω, μὴ φέρον τὰς κατὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 3 σφραγῖδας καὶ τὰ μνημονευόμενα ἐν αὐτοῖς ἀποδεικτικὰ, ἢ ἀπόδειξιν τῆς ἁρμοδίας δημοτικῆς ἀρχῆς ἐπὶ ἁπλοῦ χάρτου κατὰ τὸν 6 παράγραφον, τὸ μὲν ζῶον κατάσχεται ὑπὸ τῆς ἀρχῆς, πρὸς ἣν ἤθελε καταγγελθῇ, ὁ δὲ κάτοχος αὐτοῦ συλλαμβάνεται καὶ παραπέμπεται εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἀνακριτικὴν ἀρχὴν, προφυλακίζεται δι’ ἐντάλματος αὐτῆς καὶ καταδιώκεται ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου ποινικοῦ Δικαστηρίου ὡς ζωοκλόπος. Δὲν ἐπιτρέπεται ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων ἡ δι’ ἄλλων μέσων ἀπόδειξις τῆς κυριότητος καὶ κατοχῆς τῶν ζώων, ἢ διὰ τῶν σφραγίδων, τῶν διπλοτύπων, τῆς ἀποδείξεως τοῦ Δημάρχου ἢ τοῦ ἀντιγράφου τῆς πρὸς τὸν Εἰρηνοδίκην δηλώσεως· τὸ δὲ κατασχεθὲν ζῶον φυλάττεται παρὰ τῆς ἀρχῆς, ἥτις γνωστοποιεῖ τοῦτο εἰς τοὺς Νομάρχας τοῦ Κράτους, καί, ἐὰν ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν δὲν παρουσιασθῇ ὁ κύριος τοῦ ζώου, δημοπρατεῖται παρὰ τοῦ Εἰρηνοδίκου ἢ Δημάρχου εἰς τὸν συνήθη τῶν δημοπρασιῶν τόπον τὴν πρώτην ἑορτὴν ἢ Κυριακὴν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἀνωτέρω προθεσμίας, καὶ τὸ τίμημα παρακατατίθεται εἰς τὸ ἁρμόδιον δημόσιον ταμεῖον διὰ ν’ ἀποδοθῇ εἰς τὸν παρουσιασθησόμενον κύριον αὐτοῦ, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων τῆς τροφῆς καὶ τῆς φυλάξεως. Ἐὰν ὁ κύριος δὲν παρουσιασθῇ ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, τὸ καθαρὸν τίμημα τοῦ ζώου ἀνήκει εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον εἰς ὃ καὶ ἀποστέλλεται.»

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον πέμπτον (ἀναγινώσκεται). Ἄρθρον 5. «Πᾶς δῆμος εἶναι ὑπεύθυνος εἰς πολιτικὰς ἀποζημιώσεις ἕνεκα πάσης ζωοκλοπῆς πραττομένης ἐπὶ τῶν ἐν τῷ 1 ἄρθρῳ ἀναφερομένων ζώων ἐντὸς τῆς περιφερείας του. Ἡ ἐπιδίωξις καὶ πραγματοποίησις τῆς ἀποζημιώσεως διεξάγεται κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἀπὸ 1 Ἰουλίου 1838 νόμου περὶ τῶν γενομένων εἰς τὰ δένδρα καὶ ἄλλας φυτείας φθορῶν».

§123ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀντὶ «ζωοκλοπῆς» νὰ τεθῇ «ζωοκτονίας».

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κυρίου Ζ. Μαυροειδῆ.

§125ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι περιττὴ ἡ τροπολογία, διότι ὑπάρχει Νόμος τακτικὸς περὶ φθορᾶς τῶν δένδρων κτλ.

§126ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ. Ἡ τροπολογία αὕτη ἔχει ἓν ἄτοπον, διότι δὲν εὑρίσκω τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος νὰ μᾶς δικαιολογῇ καὶ τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου ἐκείνου ἢ τῆς πόλεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἀνήκει τὸ ζῶον. Ἂν νομίζετε δὲ, ὅτι κάμνετε προσεκτικοὺς καὶ ἀγρύπνους τοὺς κατοίκους μὲ τοῦτο, δὲν τὸ κατορθόνετε, διότι, ὑποθέσατε, ἀπὸ τὸ μέρος τὸ ἰδικόν μου ἕως εἰς τὸ μέρος ὅπου ἐγένετο ἡ ζωοκλοπὴ ὑπάρχει ἀπόστασις 10 καὶ 11 ὡρῶν· εὐθύνην θὰ ἔχω ἐγὼ τότε;

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀκούσατε, κύριοι, πῶς διωρθώθη.

§128ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Φοβοῦμαι μὴ γίνουν καταχρήσεις, καὶ ὅσοι ἔχουν ἵππους, βόας πεπαλαιωμένους, τοὺς σκοτόνουν οἱ ἴδιοι καὶ ἔρχονται καὶ ζητοῦν ἀποζημίωσιν (θόρυβος).

§129ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Μετὰ ταῦτα ἡ Βουλὴ παραδέχθη καὶ τὰ ἄρθρα 6, 7, 8, 9 10 δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου ψηφοφορίας ὡς ἑξῆς. Ἄρθρο 6. «Ὁ ζωοκλόπος ἢ ζωοκτόνος μικρῶν ἐν γένει ζώων, ἤγουν χοίρων, προβάτων καὶ αἰγῶν, εἰσάγεται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ ἁρμόδιον πλημμελειοδικεῖον καὶ δικάζεται εἰς βαθμὸν πλημμελήματος, καὶ ἐὰν τὸ κλαπὲν ἢ φονευθὲν ζῶον ἤθελεν εἶσθαι ἀξίας μικροτέρας τῶν εἴκοσι δραχμῶν. Ζωοκλόπος θεωρεῖται καὶ ὁ ἐν γνώσει λαβὼν παρὰ τοῦ ἰδιοκτήτου λύτρα πρὸς ἐξαγορὰν ζώου τινὸς κλαπέντος, ὡς καὶ ὁ ἀποπειραθεὶς νὰ λάβῃ τοιαῦτα· ὑπόκεινται δὲ ἀμφότεροι εἰς ὅλας τὰς προβλεπομένας διὰ τοὺς αὐτουργοὺς ποινὰς, φυλαττομένων τῶν περὶ συνεργῶν καὶ ἀποπείρας ὁρισμῶν τοῦ ποινικοῦ νόμου. Ἄρθρον 7. Ὁ ζωοκλόπος ἢ ζωοκτόνος, ἐκτὸς τῶν παρὰ τοῦ ποινικοῦ νόμου ὡρισμένων ποινῶν καὶ πολιτικῶν ἀποδόσεων καὶ ἀποζημιώσεων, καταδικάζεται ὑπὲρ τοῦ ἰδιοκτήτου, καὶ ἐὰν ὁ ἰδιοκτήτης ἀπεζημιώθη ἀπὸ τὸν δῆμον, ὑπὲρ τούτου, εἰς τὴν πληρωμὴν τῆς διπλασίας ἀξίας τοῦ κλαπέντος ἢ φονευθέντος ζώου, ὑποβάλλεται δὲ καὶ εἰς χρηματικὴν ποινὴν τριπλασίαν τῆς τιμῆς τοῦ κλαπέντος ἢ θανατωθέντος ζώου, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προσδιορισμοῦ αὐτῆς διὰ τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως. Ἄρθρον 8. Ὅστις ἀνακαλύψει ζωοκλόπον ἢ ζωοκτόνον, μὴ ἐξαιρουμένου καὶ τοῦ ἰδιοκτήτου, λαμβάνει ὡς ἀμοιβὴν τὸ ἥμισυ τῆς χρηματικῆς ποινῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ζωοκλόπος ἢ ζωοκτόνος κατεδικάσθη, τὸ δ’ ἕτερον ἥμισυ ἀποδίδεται εἰς τὸ δημοτικὸν ταμεῖον τοῦ δήμου ἐκείνου, εἰς ὃν ἀνήκει τὸ κλαπὲν ἢ φονευθὲν ζῶον· τὰ δὲ χρήματα ταῦτα θέλουν χρησιμεύσει ὡρισμένως εἰς ἀγαθοεργοὺς σκοποὺς, διατιθέμενα κατ’ ἀπόφασιν τοῦ σχετικοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου. Περὶ τοῦ ὀνόματος τοῦ ἀνακαλύψαντος θέλει γίνεσθαι μνεία ἐν τῇ δικαστικῇ ἀποφάσει. Ἄρθρον 9. Ἐκεῖνος ὅστις δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὸ ἥμισυ τῆς χρηματικῆς ποινῆς ὡς ἀνακαλύψας, καὶ ὁ δῆμος εἰς ὃν ἀνήκει τὸ κλαπὲν ἢ φονευθὲν ζῶον, δύνανται, δυνάμει τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως, ἅμα κατασταθείσης τελεσιδίκου, προηγουμένης ἐπιταγῆς πρὸς πληρωμὴν, νὰ ἐνεργήσωσι τὴν προσωπικὴν κράτησιν τοῦ καταδικασθέντος, ἢ καὶ νὰ κατάσχωσιν ἀναγκαστικῶς καὶ πωλήσωσι τὴν περιουσίαν του. Ἂν δὲ ὁ ἀνακαλύψας ἀδιαφορήσῃ, προσκαλεῖται ἀμέσως περὶ τούτου ἐπὶ ἀποδείξει παρὰ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς τῆς κατοικίας του, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς καταδιώξεως ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν, μετὰ παρέλευσιν τῶν ὁποίων ὑποχρεοῦται ὁ δῆμος νὰ ἐνεργήσῃ τὰ διὰ τὴν ἀπότισιν τῆς ὅλης χρηματικῆς ποινῆς ἀπαιτούμενα, πρὸς ὄφελος τοῦ δημοτικοῦ ταμείου. Ὅστις δὲ ἐκ τῶν δημάρχων ἀμελήσει τὴν ἐκτέλεσιν ταύτην, ὑποβάλλεται εἰς πρόστιμον δραχμῶν 300–600, καὶ ἐν ὑποτροπῇ εἰς τὸ διπλάσιον. Ἄρθρον 10. Αἱ διατάξεις τοῦ ἀπὸ 16 Φεβρουαρίου 1848 νόμου περὶ ζωοκτονίας, ὡς καὶ αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 5, 6 καὶ 7 τοῦ ἀπὸ 10 Φεβρουαρίου 1848 νόμου, καθόσον δὲν τροποποιοῦνται διὰ τοῦ παρόντος, διατηροῦνται ἐν ἰσχύϊ. Πᾶσα δ’ ἄλλη διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται.»

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διάφοροι βουλευταὶ ὑπέβαλον καὶ 11 ἄρθρον, τὴν ἑξῆς πρότασιν. «Ὁ παρὼν νόμος δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας......»

§131ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ ἐτελείωσεν· ὄχι, ὄχι. (θόρυβος).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν παραδέχεται τὸ σύνολον;

§133ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 4 καὶ ¼).