1863.07.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΡΛΑʹ.

Τῆς 6 Ἰουλίου 1863.

(Σάββατον).

ὥρα 1 Π. Μ. Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§3ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κ. Ἀφεντούλης ἔχει τὸν λόγον.

§5ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Εἰς τὰς Ἀθήνας εἶναι 221 πληρεξούσιοι, ὥρα τῆς ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων ὡρίσθη ἡ 8 ἢ 9. Εἶναι ἤδη 1 ὥρα μ. μ. καὶ μόλις συνήλθομεν. Ἐδέησε κατ’ ἐπανάληψιν νὰ προσκληθοῦν ὑφ’ ὅλων τῶν κλητήρων τὰ αὐτὰ πρόσωπα. Ἐὰν τοῦτο ἐξακολουθήσῃ, τότε θὰ εὑρεθῶμεν μετ’ οὐ πολὺ, πιστεύω, εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ὅλοι· τρεῖς ἕως τέσσαρας ὥρας νὰ κάθηνται ὡς κατάδικοι ἐπὶ τῶν ἑδωλίων τῆς Συνελεύσεως ἓν μέρος τῶν πληρεξουσίων καὶ οἱ ἄλλοι εἰς τὰς οἰκίας των, εἶναι πρᾶγμα καὶ ἄδικον καὶ ἀφόρητον. Εἶναι καλὸν πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία μεγάλη ὑπάρχει μέλλουσα διὰ τὴν Συνέλευσιν, νὰ εὕρωμεν τὸ μέσον πῶς νὰ ὑποχρεώσωμεν ἐκείνους τῶν συναδέλφων μας, οἱ ὁποῖοι δυστροποῦν νὰ συνέρχωνται τακτικῶς· ἐπειδὴ πολλάκις ἐπράχθη τὸ ἀτόπημα τοῦτο, οὐδὲν δὲ τῶν μέτρων ἐφηρμόσθη μέχρι τοῦδε, ἓν τῶν μέτρων εἶναι νὰ δημοσιευθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν ἀπουσιαζόντων ἐν ταῖς ἐφημερίσι. Δὲν εἶναι τάχα ἄλλος τρόπος; ἴσως κανὲν πρόστιμον; ἀλλὰ καὶ αὐτὸ θὰ μὲ εἴπητε, ὅτι δὲν ἔρχεται. Εἰς τὴν ἰατρικὴν ὑπάρχει ἓν λόγιον· «ὅσας νόσους τὰ ἰατρικὰ δὲν θεραπεύουν, τὰς θεραπεύει ὁ σίδηρος, ὅσας δὲ καὶ αὐτὸς δὲν θεραπεύει, τὰς θεραπεύει τὸ πῦρ». Ἡ φωτιὰ καὶ ὁ σίδηρος ποία τάχα νὰ ᾖναι εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν; Ἴσως νὰ δώσωμεν τὴν ἐξουσίαν εἰς τὸν πρόεδρον, ἐὰν μέχρι τῆς 11 ὥρας δὲν ἐμφανίζωνται οἱ πληρεξούσιοι, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ Κ. Πρόεδρος ἐγγράφως νὰ προσκαλῇ ἕκαστον καὶ νὰ συνοδεύῃ τὴν πρόσκλησιν μὲ δύω ἐθνοφύλακας (ἀποδοκιμασία).

§6ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐὰν ἕκαστος δὲν συναισθάνεται τὸ καθῆκόν του, πρέπει νὰ ὑποχρεωθῇ εἰς τοῦτο.

§7ΑΦΕΝΤΟΥΛΗΣ. Ἐὰν, Κύριοι, οἱ κάτοικοι τοῦ Πειραιῶς δὲν μετεχειρίζοντο τὸ δραστηριώτατον τοῦτο μέσον πρὸς τοὺς πληρεξουσίους, δὲν θὰ ἤρχοντο νὰ συνεδριάσουν κατὰ τὰς ἀποφράδας ἡμέρας τῶν ἐμφυλίων σπαραγμῶν· συμφέρον μας εἶναι νὰ ἐργασθῶμεν, καὶ πρέπει νὰ τὸ κατορθώσωμεν, ἔστω καὶ διὰ τῆς βίας (ἀποδοκιμασία).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει εἰς τὸν κανονισμὸν μία διάταξις, ἥτις ὅμως δὲν ἐτέθη μέχρι τοῦδε εἰς ἐνέργειαν, νὰ δύναται τὸ προεδρεῖον νὰ δημοσιεύσῃ τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων.

§9ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Διὰ τῶν ἐφημερίδων.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐτέθη ποτὲ εἰς ἐνέργειαν, καὶ ὡς ἐκ τῶν ἐπελθουσῶν ἐκτάκτων περιστάσεων, δὲν θέλω κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ θέσω ἐγὼ σήμερον τὸ μέτρον τοῦτο εἰς ἐνέργειαν. Ἐὰν ἐννοῇ ἡ Συνέλευσις νὰ μὲ ἐνισχύσῃ εἰς τοῦτο, δέχομαι νὰ τὸ κάμω.

§11ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Ὅλα τὰ μέτρα τὰ αὐστηρὰ νὰ ἐφαρμοσθοῦν κατὰ τῶν ἀπόντων.

§12ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι ὅμως νὰ τυπώνωνται ἐντὸς τοῦ τυπογραφείου, ἀλλ’ εἰς ἐφημερίδας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βλέπω τὴν διάθεσιν τῆς Συνελεύσεως καὶ θέλω καταχωρίσει τὰ ὀνόματα τῶν σήμερον ἀπόντων, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρεξηγηθῇ ἡ διαγωγή μου.

§14ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι, διόλου.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιφυλάττομαι, Κύριοι· σᾶς λέγω δὲ, ὅτι ἡ ἐκλογή μου ὡς προέδρου ἦτο μηνιαία, κατόπιν ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων παρετάθη ἡ ἐξουσία μου διὰ ψηφίσματος μέχρις οὗ ἀποφασίσῃ ἀκολούθως ἡ Συνέλευσις· ἐν τούτοις παρῆλθον τοσαῦται ἡμέραι καὶ ἤδη σᾶς παρακαλῶ νὰ φροντίσητε περὶ ἐκλογῆς ἄλλου Προέδρου. Ἀρκετὰ εἰργάσθην ὡς Πρόεδρος· ὁπωσδήποτε ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφρασθῇ ἡ θέλησις τῆς Συνελεύσεως, διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ ἡ παράτασις τῆς διαμονῆς μου εἰς τὴν Προεδρείαν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀπόντας, ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θὰ δημοσιεύσω τὰ ὀνόματα αὐτῶν.

§16ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§17ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἐκτὸς τῶν ἐν ἀδείᾳ.

§18ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια.

§19ΣΧΙΝΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις ὥρισε χθὲς τὴν ὀγδόην ὥραν τὸ πρωΐ· ὅστις δὲν ἔλθῃ τὴν ὀγδόην ὥραν, φαίνεται παραβάτης. Ἂς δοθῇ ὅμως μία συγκατάβασις ἕως τὴν 9ην τὸ πολὺ, τότε ὁ Πρόεδρος νὰ δημοσιεύσῃ τὰ ὀνόματα τῶν ἀπουσιασάντων, ἀλλὰ οἱ ἄλλοι πρέπει νὰ ἀπέρχωνται εἰς τὰ ἴδια καὶ ὄχι νὰ προσμένουν ἕως τὰς 11.

§20ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δύω λέξεις νὰ εἴπω κ’ ἐγώ· κἀμμίαν ἀπόφασιν ἐλάβετε τώρα; ἡ ἀπόφασίς σας εἶναι νὰ δημοσιεύωνται τὰ ὀνόματα, ναὶ, ἢ ὄχι;

§21ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§22ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Εἶναι ὁ σκοπὸς, ὥστε ἡ ποινὴ, ἥτις προσδιορίζεται, νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα, ναὶ, ἢ ὄχι;

§23ΠΟΛΛΟΙ. Ναί.

§24ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὅταν δημοσιευθοῦν διὰ μιᾶς 100 ὀνόματα, ἀποτέλεσμα δὲν ὑπάρχει.

§25ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Ἀδιάφορον.

§26ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ ἐπέλθῃ ἓν ἀποτέλεσμα. Σᾶς λέγω, Κύριε Πρόεδρε, νὰ εὑρεθῇ ἓν μέσον, τὸ ὁποῖον νὰ ᾖναι ἀποτελεσματικόν. Αὐτὸ δὲν εἶναι.

§27ΣΧΙΝΑΣ. Ἂς τὸ δοκιμάσωμεν, καὶ ἐὰν ἀποτύχῃ, εὑρίσκομεν ἄλλο.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ πολλοὶ θέλουν νὰ δημοσιευθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων, ἄλλοι κάμνουν ἀντιῤῥήσεις. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν, Κύριοι, θὰ σᾶς ἐρωτήσω. Ὅσοι παραδέχεσθε νὰ καταχωρισθοῦν εἰς τὴν ἐφημερίδα τὰ ὀνόματα τῶν σήμερον ἀπουσιασάντων νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται σχεδὸν ὅλοι). Παρεδέχθη. Ὁ εἰσηγητὴς Κύριος Σχινᾶς ὑπέβαλε πρὸ ὀλίγου τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καθόσον ἀφορᾷ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως· θέλει σταλῆ ἀμέσως νὰ τυπωθῇ.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐστάλη ὑπὸ τοῦ Κυρίου Ἰω. Δεληγιάννη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν κ’ ἐδόθη εἰς τύπωσιν.

§31ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε μένουν τώρα ὡς ἀντικείμενον συζητήσεως αἱ ἐκθέσεις τῶν ἄλλων ὑπουργείων καὶ ἰδίως τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Θέλετε ν’ ἀρχίσῃ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ συζήτησις;

§33ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§34ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτι συζητουμένου τοῦ φορολογικοῦ νόμου, ἐτέθη μία διάταξις, καταργοῦσα τὸν ἔγγειον φόρον 3%. Τότε εἶχον ὑποβάλλει εἰς τὴν Συνέλευσιν ἓν ψήφισμα περὶ παραχωρήσεών τινων, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ γείνουν εἰς τοὺς προικοκτησιούχους τοιαύτης φύσεως, καὶ ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη νὰ συζητηθῇ ἀμέσως· ἀλλ’ ὁ Κύριος Μεσσηνέζης, νομίζω, ἔκαμε τὴν παρατήρησιν ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, καὶ νὰ γείνῃ ἀμέσως μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου. Ἔκτοτε διάφορα περιστατικὰ, ὡς γνωρίζετε, συνέτρεξαν, ὥστε νὰ μὴ συζητηθῇ τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο. Σᾶς παρακαλῶ, ἂν θέλετε, νὰ ἐπιληφθῇ σήμερον ἡ Συνέλευσις τοῦ ψηφίσματος τούτου, ὅπερ στηρίζεται εἰς τὸ δίκαιον καὶ εἰς τὸ νόμιμον.

§35ΤΙΝΕΣ. Μετὰ τὸ τέλος τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§36ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἡ Συνέλευσις εἶπε ῥητῶς μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου νὰ συζητηθῇ· Κύριε Πρόεδρε νὰ τὸ ἀναγνώσω;

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς τὸ ἀναγνώσῃ, Κύριοι, καὶ ἀποφασίζετε, ἂν θὰ συζητηθῇ σήμερον.

§38ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι καθαρώτατον· ἰδοὺ τὶ τρέχει. Εἶναι οἱ λεγόμενοι νόμοι εὐεργετικοὶ, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπάγονται καὶ οἱ δίδοντες τὸν φόρον 3%. Τότε οἱ εἰς τὴν κατηγορίαν ἐκείνην ὑπαγόμενοι δὲν ἐνόμιζον συμφέρον δι’ ἑαυτοὺς νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις ἐκείνας, καίτοι προσκαλούμενοι ἀπὸ τὸ Δημόσιον. Τώρα, ἐπειδὴ κατηργήθη τοῦτο ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, λέγουν, ὅτι ἀσπάζονται καὶ αὐτοὶ τὸν νόμον ἐκεῖνον. Εἶναι καθαρώτατον. «1) Οἱ ἐξ ἐγγείων φόρων 3% ὀφειλέται τοῦ δημοσίου διὰ γαίας μὴ πεφυτευμένας ἀπαλλάσσονται πάσης τοιαύτης πληρωμῆς.» «2) Δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς πάντα προικοκτησιοῦχον ἐκ τῶν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν 3% ὑπαγομένων νὰ παραιτηθῇ τῆς ἀγορᾶς.» «3) Αἱ διατάξεις τοῦ περὶ καθυστερούντων Νόμου τοῦ 1855 ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τοὺς προικοκτησιούχους τῆς ἀνωτέρας κατηγορίας.» «4) Διὰ παντὸς εἴδους φυτείαν τῆς ἀνωτέρω κατηγορίας ἐπιστρέφεται εἰς τὸν προικοκτησιοῦχον πέντε ἐτῶν ποσὸν ἐγγείου φόρου, ἢ ἀφαιρεῖται ἐκ τοῦ πρὸς τὸ δημόσιον χρέους του, πηγάζοντος ἐκ τῆς ἀγορᾶς.» Ὅπως εἶναι καὶ εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον ἀπαράλλακτα. Ἡ εὐκολία, περὶ τῆς ὁποίας παρεκαλέσαμεν τὴν Συνέλευσιν πρὸς τοὺς τοιούτους προικοκτησιούχους εἶναι......

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§40Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Μὰ, Κύριε Πρόεδρε, πάσχει μία ὁλόκληρος κοινωνία. Αὐτὴ εἶναι ἡ χάρις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ἡ Συνέλευσις μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἐπὶ τρία τοῖς ἑκατόν.

§41ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐχαρίσατε εἰς κἀνένα φόρους;

§42ΣΑΡΑΒΑΣ. Νὰ προσδιορισθῇ μία ἡμέρα, Κύριε Πρόεδρε.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἐρωτήσω· θέλετε κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ συζητηθῇ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο σήμερον;

§44ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§45ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἐξαίρεσις, ἀλλ’ εἶναι τυπωμένον.

§46ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Συνέλευσις, ἀφοῦ ἠδίκησε δύω Ἐπαρχίας ὁλοκλήρους διὰ τῆς καταργήσεως ἑνὸς φορολογικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἶχε καθιερωθῇ διὰ νόμου, καὶ πρόκειται νὰ λάβῃ ἐφέτος 700,000 δραχμὰς φόρους διὰ τῆς μεταβολῆς αὐτοῦ τοῦ φορολογικοῦ συστήματος παρὰ τῶν κατοίκων, εἶναι καλὸν νὰ φανῇ συγκαταβατικὴ νὰ συζητήσῃ αὐτὰς τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι δίδουν εὐκολίας, τὰς ὁποίας ἄλλοι ἔλαβον πρὸ τόσων ἐτῶν—νὰ ὑπαχθῶσι δηλ. εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Ἠλείας. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, δι’ ὃν ἐπιμένουν τινὲς νὰ μὴ συζητηθῇ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, χρεωστῶ νὰ σᾶς φανερώσω, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ παράπονον, ὅτι ἡ πρότασις εἶναι ἀρχαία καὶ παρακατατεθειμένη. Τώρα δὲ, ἐπειδὴ γεννᾶται διαφωνία περὶ προτεραιότητος, χρεωστῶ νὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν.

§48ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις (θόρυβος).

§49Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ προσδιορισθῇ ἡ δευτέρα πρὸς συζήτησιν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἐρωτήσω, Κύριοι, προσέξατε.

§51ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ποτὲ δὲν δυνάμεθα νὰ φυλάξωμεν τὸν κανονισμόν. Τὸ ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ὁ προϋπολογισμός.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ὁ προϋπολογισμὸς (θόρυβος). Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Συνέλευσιν· ὅσοι θεωροῦν κατεπεῖγον νὰ συζητηθῇ σήμερον ἡ πρότασις, περὶ ἧς ἐλάλησαν οἱ Κύριοι Στεφανόπουλος καὶ Αὐγερινὸς, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἀπεῤῥίφθη.

§53Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κάμνω τὴν ἔνστασιν, ὅτι ἡ Συνέλευσις δὲν εἶναι πλήρης καὶ ἡ ἀπόφασις νὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί ἐμβριθὲς ἔχει ἡ πρότασίς σας αὕτη, Κύριε Αὐγερινέ; Θέλετε εἰς τὰ ὄμματα τοῦ κόσμου ὅλου νὰ μὴ ἐργασθῶμεν σήμερον;

§55ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Συνέλευσιν, ἂν θέλει τοὐλάχιστον διὰ τὴν δευτέραν· ἂς ἐργασθῶμεν σήμερον εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§56Δ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΗΣ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν εἴμεθα συμπεπληρωμένοι, καὶ πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἂς ἀναγνωσθῇ, ἀφοῦ ἐπιμένουν οἱ κύριοι οὗτοι.

§58ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ καθεὶς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα, ὥστε εἰς κάθε στιγμὴν νὰ θέλῃ νὰ ἀναγινώσκεται ὁ κατάλογος.

§59ΚΑΛΛΙΓΑΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριοι, νομίζω, ἐκ τῶν πρώτων καθηκόντων μου νὰ ἀναγγείλω εἰς τὴν Συνέλευσιν τὰς εὐαρέστους εἰδήσεις, ἃς μανθάνω ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἔμαθον λοιπὸν θετικῶς, ὅτι ὁ Κύριος Πρέσβυς τῆς Ἀγγλίας ἐνταῦθα ἔλαβε τηλεγράφημα ἐκ Λονδίνου παρὰ τοῦ λόρδου Ῥῶσσελ, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναγγέλλει εἰς αὐτὸν, ὅτι τὴν 1/13 Ἰουλίου, δηλαδὴ τὴν παρελθοῦσαν δευτέραν, ὑπεγράφη ἐν Λονδίνῳ συνθήκη μεταξὺ τῶν τριῶν εὐεργετίδων Δυνάμεων καὶ τῆς Δανίας, διὰ τῆς ὁποίας ἀνακεφαλαιοῦνται τὰ ἐν τοῖς πρωτοκόλλοις μέχρι τοῦδε συνομολογηθέντα καὶ ἀναπτύσσεται πλατύτερον ἡ ἐγγύησις τῶν τριῶν Δυνάμεων περὶ τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Ἑπτανήσου. Διὰ τῆς συνθήκης ταύτης, τῆς ὁποίας ἡ ἐπικύρωσις προσδιωρίσθη νὰ ἀνταλλαχθῇ ἐν βραχυτάτῃ προθεσμίᾳ, δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσων ἑβδομάδων 4 ἢ 5, διὰ τῆς συνθήκης ταύτης καθίσταται περιττὸν νὰ γείνῃ σύνοδος τῶν Δυνάμεων, αἵτινες ὑπέγραψαν τὴν συνθήκην τῶν Παρισίων περὶ τῆς προστασίας, τῆς ἀνατεθείσης εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τῆς Ἑπτανήσου. Ἡ συνθήκη ἡ νέα θέλει κοινοποιηθῆ εἰς τὰς δυνάμεις ταύτας διὰ νὰ ἐκφρασθῶσι, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ἔκφρασίς των θέλει εἶσθαι σύμφωνος πρὸς τὰς ἐγγυήσεις τῶν τριῶν μεγάλων Δυνάμεων. Προσθέτει ὁ λόρδος Ῥῶσσελ εἰς τὸ τηλεγράφημά του, ὅτι καθ’ ἃς ἔχει θετικὰς πληροφορίας ἐκ Κοπενάγης ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς Γεώργιος ἀναχωρεῖ ἀνυπερθέτως τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ 7βρίου ε. ν. δηλαδὴ περὶ τὰς 25 Αὐγούστου καθ’ ἡμᾶς, διευθυνόμενος εἰς Λονδῖνον· ἐκεῖθεν μεταβαίνει εἰς Παρισίους καὶ ἐκ Παρισίων κατέρχεται εἰς Ἑλλάδα.

§60ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά. (Ζητωκραυγαὶ ὑπὲρ τοῦ Βασιλέως Γεωργίου καὶ τῶν τριῶν Μεγάλων Δυνάμεων).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμενοι ἤδη, Κύριοι, εἰς τὰ πρὸ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου.

§62ΤΙΝΕΣ. Παραιτοῦνται τῆς τοιαύτης προτάσεώς των οἱ προτείναντες.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ἐκφώνησις τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου.

§64ΕΙΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποστηρίζουν καὶ ἄλλοι τὴν πρότασιν αὐτήν;

§65ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ τέλος πάντων. Ἐνταῦθα ἀναβαίνει ὁ Κύριος Μπάστας ἐπὶ τῆς ἕδρας ἵνα παρατηρήσῃ τὸν κατάλογον ὡς ἀμφιβάλλων ἐπὶ ὀνόματός τινος, ἕνεκα δὲ τούτου ὁ Κ. Γερογιάννης ὁ ἀναγινώσκων τὸν κατάλογον προσβληθεὶς κατῆλθε τῆς ἕδρας του.

§66ΓΛΑΡΑΚΗΣ. (θόρυβος). Πρέπει ν’ ἀποδοκιμασθῇ ὁ Κ. Βάστας· ἡ πρᾶξις τοῦ Κ. Βάστα πρὸς τὸν Γραμματέα, ὃν ἐθεώρησεν ὡς δολιευόμενον τὸν κατάλογον, καὶ ἑπομένως τὸν προσέβαλε, εἶναι ἄτοπος, πρέπει ὁ Κ. Γερογιάννης νὰ ἱκανοποιηθῇ.

§67ΒΑΣΤΑΣ. Λυποῦμαι πολὺ, διατί ὁ πρώην γραμματεὺς νὰ νομίσῃ, ὅτι ἐγὼ ἐρωτήσας αὐτὸν τὸν προσέβαλα (θόρυβος μέγας).

§68ΤΙΝΕΣ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΙ. Νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ κατάλογος.

§69ΚΑΛΟΣ. Ὁ Κ. Αὐγερινὸς ἀποσύρει τὴν πρότασίν του.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν; Εἶναι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς δικαιοσύνης· πρὸ τούτου ὅμως ἔχει τὸν λόγον ὁ Κ. Πετιμεζᾶς ἐπὶ ἑνὸς κατεπείγοντος. Προσκαλῶ τὸν Κ. Γερογιάννην νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν θέσιν του.

§71ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνόσῳ δὲν μὲ ἱκανοποιήσῃ ἡ Συνέλευσις, δὲν ἔρχομαι (θόρυβος).

§72ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, δὲν ἀμφιβάλλω ποσῶς, ὅτι ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἔχει τὸν ζῆλον καὶ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἴδῃ ὅσον τὸ δυνατὸν τὸν στρατὸν εἰς καλλιτέραν καὶ ἁρμονικωτέραν κατάστασιν· τοῦτο καὶ ἀτομικὸν συμφέρον εἶναι, καὶ πολιτικὸν, ἐθνικόν. Βεβαίως ἡ πρότασις καὶ τὴν ὁποίαν ἀπεφάσισα νὰ ὑποστηρίξω ἐνώπιον ἡμῶν σήμερον, δὲν εἶναι τὸ φάρμακον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ φέρῃ εἰς τελείαν ἀνάῤῥωσιν τὸν πάσχοντα, εἶναι ἓν φάρμακον ἐπιβοηθητικόν· καὶ ἐνόμισα καθῆκον καὶ ὡς πολίτης καὶ ὡς ἰδιώτης νὰ θέσω πρότασιν ὑπ’ ὄψιν τῆς Συνελεύσεως, ἥτις μεριμνᾷ περὶ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, καὶ ἰδίως περὶ τῆς τάξεως ἐκείνης, διὰ τῆς ὁποίας τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα ὑποστηρίζονται καὶ παγιοῦνται. Ἡ πρότασίς μου ἔχει σκοπὸν νὰ δώσῃ εἴτε εἰς τὴν ἐνεστῶσαν, εἴτε εἰς πᾶσαν ἑτέραν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις ἤθελεν ἐκλέξει τὴν ἰσχὺν τὴν νομικὴν καὶ τὴν ἠθικὴν, τοῦ νὰ φέρῃ εἰς τὸ προσωπικὸν θεραπείαν, τὴν ὁποίαν αἱ περιστάσεις δὲν ἐπιτρέπουσι νὰ λάβῃ διὰ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦσιν οἱ νόμοι εἰς τὰ ἥσυχα καὶ τακτικὰ ἔθνη. Εἰξεύρετε καλῶς, ὅτι μετὰ τὴν ἐπανάστασιν τὸ προσωπικὸν τοῦ στρατοῦ διεταράχθη. Ἡ ἐπανάστασις, ὡς γνωρίζετε, ἀπέῤῥευσεν, ἔλαβε μεγαλητέραν ὑπόστασιν ἀπὸ τὰ κάτω στρώματα τοῦ στρατοῦ, καὶ οὐχὶ ἀπὸ τὰ ἄνω· καὶ κατὰ συνέπειαν αἱ ἐγερθεῖσαι ἐκ τῶν κάτω στρωμάτων τοῦ στρατοῦ ἀπαιτήσεις ὑπῆρξαν τὸ αἴτιον, τὸ ὁποῖον διετάραξε τὴν μορφὴν, τὴν ὁποίαν ὁ στρατὸς ἔπρεπε νὰ φέρῃ ὡς ἐκ τοῦ ὀργανικοῦ νόμου. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι εἰς τὸν στρατὸν ὑπῆρξαν ἀξιωματικοὶ, οἵτινες ὑπηρέτησαν ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀγῶνος, οἱ ὁποῖοι κατέθεσαν ὑπὲρ τῆς εὐημερίας καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς πατρίδος καὶ περιουσίαν καὶ αἵματα ἄφθονα, καὶ οἱ ὁποῖοι φέρουν εἰς τὸ σῶμά των ἀκόμη τὰς πληγὰς τοῦ ἀγῶνος. Ἡ πατρὶς, ἥτις σήμερον ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ τὴν παροῦσαν Συνέλευσιν, ἔχει καθῆκον ἠθικὸν νὰ εὕρῃ μέσον, τὸ ὁποῖον νὰ θεραπεύσῃ καὶ αὐτὰς τὰς ἀνάγκας καὶ τὴν δυσχέρειαν τῆς ὑπηρεσίας. Ὑποθέσατε, Κύριοι, ὅτι ἐγὼ ἤμην ἀγωνιστὴς, ὅτι φέρω ἡλικίαν 60 ἐτῶν· εἰξεύρετε ὅτι ἐν τῇ ἡλικίᾳ ταύτῃ αἱ δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου τὸν ἐγκαταλείπουσι, καὶ αἱ διανοητικαὶ, καὶ αἱ σωματικαὶ, ἡ δὲ ὑπηρεσία, ἥτις εἶναι ἀντικείμενον ζωῆς καὶ ἐνεργείας, ἔχει ἀνάγκην ἀνθρώπων, οἵτινες καὶ νοημοσύνην μεγάλην πρέπει νὰ ἔχωσι καὶ παιδείαν καὶ δύναμιν σωματικὴν διὰ νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα τὸ στρατιωτικὸν καθῆκον ἐπιβάλλει. Ἂν τὸ ἔθνος δὲν προβλέψῃ περὶ ἐμοῦ, ὅστις ἐξησθένησα ἀπὸ τοὺς κόπους τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ἀπὸ τὰς πρὸς τὴν πατρίδα ἐκδουλεύσεις μου, καὶ μὲ ἐγκαταλείψῃ, τότε καὶ τὴν συνείδησίν μου ἀναγκάζομαι νὰ πιέζω, διότι ἄλλως, ἐὰν ὁμολογήσωμεν μίαν ἀλήθειαν, οἱ προεξάρχοντες τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων θ’ ἀπομακρυνθῶσιν ἀπὸ τῆς τάξεως τὴν ὁποίαν κατέχουσιν, ἂν στερηθῶσι τῶν μέσων τῆς ὑπάρξεως· τὸ ἔθνος ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔχει συμφέρον νὰ ἔχῃ εἰς τὸν στρατὸν ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι νὰ χρησιμεύωσι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν ἐπικράτειαν, περιμένει νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς ὕπαρξιν πόρου ζωῆς, καὶ τότε θὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ τὴν συνείδησιν αὐτῶν· διότι εὑρίσκοντες τὸν πόρον τῆς ζωῆς ἀποχωροῦσι καὶ ἀφίνουσιν εἰς τοὺς ἄλλους, τὸ ὁποῖον αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ ἐκτελέσωσιν. Ἰδοὺ τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον προτείνω, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἁπλούστατον «Ἡ ἐν Ἀθήναις Βʹ. τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀπὸ 4 Αὐγούστου 61 ΧΞ. νόμον», οὗτος ὁ νόμος εἶναι ὁ εὐεργετικὸς νόμος, τὸν ὁποῖον ἐπροκάλεσε τὸ προτελευταῖον ὑπουργεῖον τοῦ Ὄθωνος, τὸ ὁποῖον ὠνομάσθη καὶ ὑπουργεῖον τοῦ αἵματος· ἔδιδε δὲ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ἀγῶνος τὸ δικαίωμα ν’ ἀποσυρθῶσιν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας μὲ ἕνα βαθμὸν ἀνώτερον· ἔπρεπεν ὅμως διὰ νὰ ἀποσυρθῶσιν ἀπὸ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ νὰ ὑπηρετήσωσι μὲ τὸν βαθμὸν αὐτὸν τὸν ἀνώτερον 2 ἔτη εἰς τὸν στρατόν. Φαντασθῆτε ὅμως, ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησε 40 ἔτη, καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ἤδη γέρων, νὰ καταδικασθῇ νὰ ὑπηρετήσῃ ἔτη 2 ἄλλα διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὸν χρόνον· διὰ τοῦτο ἔφερον τὸ πρῶτον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον τροπολογεῖ αὐτὴν τὴν διάταξιν. Ἰδοὺ τὸ ψήφισμά μου. Ἡ Ἐθνικὴ τῶν Ἑλλήνων ἐν Ἀθήναις Συνέλευσις. Λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀπὸ 4 Αὐγούστου 1861 ΙΧΞʹ. Νόμον. Ψηφίζει. Ἄρθρον 1. Οἱ ἀποδεδειγμένως κατὰ τὸν ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας ἀγῶνα ὑπηρετήσαντες ἐν ἐνεργείᾳ, διαθεσιμότητι καὶ ἀργίᾳ ἀξιωματικοὶ τοῦ μονίμου στρατοῦ, οἱ τὸ δικαίωμα τῆς ἀποστρατίας ἀποκτήσαντες κατὰ τὸν ἀπὸ 19 Αὐγούστου 1852 περὶ συντάξεων Νόμον, δύνανται δι’ αἰτήσεώς των, ἢ καὶ αὐτεπαγγέλτως νὰ τεθῶσιν εἰς ἀποστρατίαν, προβιβαζόμενοι εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν, καὶ ἀπολαύοντες τῆς συντάξεως τοῦ βαθμοῦ τούτου. Ἄρθρον 2. Οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς ἐν ἐνεργείᾳ Φάλαγγος, καὶ οἱ πρεσβύται ὑπάγονται ὡς πρὸς τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ ἄρθρου 1. Τίθενται ὑπὸ σύνταξιν αὐτοδικαίως προβιβαζόμενοι εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν, ἀπολαύοντες καὶ τὴν σύνταξιν τοῦ βαθμοῦ τούτου. Ἄρθρον 3. Οἱ τῆς προικοδοτημένης Φάλαγγος ἀξιωματικοὶ ἔχουσι δικαίωμα, προβιβαζόμενοι εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν, νὰ λάβωσι τὴν διαφορὰν τοῦ βαθμοῦ τούτου πρὸς τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον ἤδη ἔχουσιν. Ἄρθρον 4. Οἱ χαρακτηρισμένοι ἀξιωματικοὶ τῆς ἐν ἐνεργείᾳ καὶ προικοδοτημένης φάλαγγος, καθὼς καὶ τῶν πρεσβυτῶν αὐτῆς, θεωροῦνται πραγματικοὶ, καὶ πρὸς τὰ προικοδοτικὰ γραμμάτια. Τὸ ψήφισμα αὐτὸ τὸ ὑποβάλλω ὡς κατεπεῖγον.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θεωρεῖτε τὸ ψήφισμα τοῦτο ὡς κατεπεῖγον, νὰ σηκωθῆτε (ἐγείρονται ὀλίγοι). Δὲν παρεδέχθη ὡς κατεπεῖγον. Μένει νὰ συζητηθῇ δι’ ἄλλην ἡμέραν.

§74ΗΡ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Προτείνω τὴν Δευτέραν.

§75ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπω, ὅτι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἔχετε πέριξ τοῦ γραφείου σας ἄλλους ἐκτὸς τῶν πραγματικῶν γραμματέων.

§76ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχουσι γραμματεῖς.

§77ΓΛΑΡΑΚΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ Κύριος Μπάστας τὸν λόγον του.

§78ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶπε τίποτε.

§79ΜΠΑΣΤΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶχον πρόθεσιν ἀναβὰς εἰς τὸ προεδρεῖον νὰ παρατηρήσω, ἂν ὁ γραμματεὺς ἀνέγνωσε καλῶς τὰ ὀνόματα ἢ ὄχι· ἀναβὰς ἠρώτησα τὸν Κύριον Γραμματέα ἂν ὁ Κύριος Μ. Βενιζέλος εἶναι σημειωμένος ὡς παρὼν, καὶ ἰδοὺ διατί· ὁ Κύριος Βενιζέλος ἦτον ἐδῶ, καὶ ἐπειδὴ ἐπρόκειτο τὰ ὀνόματα νὰ τυπωθῶσιν, ἤθελον νὰ ἴδω, χάριν τοῦ Κυρίου Βενιζέλου, μήπως δὲν σημειωθῇ ὡς παρών· ὁ Κύριος Γερογιάννης ἀμέσως ῥίπτει τὸ κονδύλιον καὶ καταβαίνει τοῦ προεδρείου· μάλιστα ἐγὼ πρέπει νὰ ἔχω παράπονα ἐναντίον αὐτοῦ καὶ οὐχὶ αὐτὸς κατ’ ἐμοῦ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῆς ἐξηγήσεως, τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος Μπάστας ἔδωκεν, ὑπέδειξεν ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ προσβάλῃ τὸν Κύριον Γερογιάννην, καὶ ἑπομένως οὗτος εἶναι πρέπον νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν του. Μεταβαίνομεν τώρα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ τότε Κύριος ὑπουργὸς Παπαζαφειρόπουλος. Ἐπὶ τοῦ ά. κεφαλαίου ὑπάρχει ἡ ἑξῆς πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς «Ἐκ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης δύναται νὰ ἐκλείψῃ ὁ σημειούμενος εἰς τὸν παρὰ τοῦ Κυρίου ὑπουργοῦ ὑποβληθέντα προϋπολογισμὸν εἷς γραφεὺς βʹ. τάξεως καὶ ὁ ἕτερος τῆς γʹ. δυναμένου τοῦ ὑπολοίπου προσωπικοῦ νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, σπουδαίως ἤδη ἐλαττωθείσης ἀπὸ τῆς 8βριανῆς ἐπαναστάσεως· τοιουτοτρόπως δὲ ἐπέρχεται οἰκονομία 160 δραχμῶν κατὰ μῆνα.»

§81Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὡς πρὸς τὸ ά. ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς κάμνω ἀντίῤῥησιν, διότι θέλει νὰ ἐλαττώσῃ ἕνα γραφέα βʹ. τάξεως, καὶ ἕνα γʹ. ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης· αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι ὅλως ἄδικος, διότι ἂν καὶ εἶναι ἐλάχιστον τὸ διάστημα αὐτὸ, καθ’ ὃ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, παρετήρησα ὅμως, ὅτι οἱ ὑπάρχοντες γραφεῖς εἶναι ἀνεπαρκεῖς. Ἰδοὺ ποῖον εἶναι τὸ προσωπικὸν καὶ πῶς εἶναι διῃρημένον εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ ἂν δύναται μὲ τὰς δύω ἀφαιρέσεις νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ὑπηρεσία. Ὑπάρχει εἷς γενικὸς γραμματεὺς, εἷς ὑπουργικὸς γραμματεὺς πρώτης τάξεως ἔχων τὸ προσωπικὸν καὶ ὅλην τὴν τρέχουσαν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου, 4 γραφεῖς ά. τάξεως, ἐξ ὧν ὁ εἷς εἶναι εἰς τὸ ἀρχεῖον, ὁ ἕτερος εἰς τὴν διεκπεραίωσιν, ἐνῷ εἰς τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα αὐταὶ αἱ θέσεις κατέχονται ἀπὸ ὑπουργικοὺς γραμματεῖς. Λοιπὸν 4 ἐκ τῆς ά. τάξεως, ἐξ ὧν οἱ 2 πρέπει νὰ ὑπάρχωσιν εἰς τὰ ἀρχεῖα καὶ εἰς τὴν διεκπεραίωσιν, μένουν 2 διὰ τὴν ἀντιγραφήν· δὲν γνωρίζω τώρα πῶς θέλει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἀφαιρέσῃ δύω γραφεῖς. Ἀφ’ ἑτέρου ἔχομεν τὸ λογιστικόν· εἶναι 2 ὑπουργικοὶ γραμματεῖς, εἷς ἐκπληρῶν χρέη τμηματάρχου, εἷς δεύτερος, καὶ εἷς γραφεὺς βʹ. τάξεως, ὁ ὁποῖος βοηθεῖ τὴν ἀντιγραφὴν τῶν ἐνταλμάτων καὶ 2 κλητῆρες, ἐξ ὧν ὁ εἷς φύλαξ τοῦ ὑπουργείου, ὁ δὲ ἕτερος παρακολουθεῖ τὸν ὑπουργόν. Ἡ ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ ἀφαιρέσωμεν 2 γραφεῖς, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀντικαταστήσωμεν τὴν ἐνέργειαν αὐτῶν· τότε ὁ γενικὸς γραμματεὺς θέλει ἐκπληροῖ χρέη γραμματέως, καὶ ὁ ὑπουργὸς χρέη γενικοῦ γραμματέως. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὅπως συνετάχθη ὁ προϋπολογισμὸς ἀπὸ τὸν προκάτοχόν μου Κ. Παπαζαφειρόπουλον ὡς πρὸς τὸ ά ἄρθρ. ἔχει καλῶς· διότι ὡς κατωτέρω θέλω σᾶς δείξει ἡ οἰκονομία δὲν καταφαίνεται εἰς τὴν γνωμοδότησιν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐπιμένω λοιπὸν νὰ μείνῃ τὸ ά. ἄρθρον, ὅπως ὑπεβλήθη εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§82ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριοι, ἐζήτησα τὸν λόγον ἀπὸ τὸν Κ. Πρόεδρον οὐχὶ διὰ νὰ ἀμφισβητήσω ἢ νὰ παραδεχθῶ τὸ ά. ἄρθρον, ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς ὑποβάλω παρατηρήσεις τινὰς γενικὰς, αἱ ὁποῖαι, ὑποθέτω, θέλουσι διευκολύνει τὴν ἐκτίμησιν τῶν οἰκονομιῶν τὰς ὁποίας ἠναγκάσθη ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἐπιφέρῃ· εἶμαι δὲ τοσούτῳ μᾶλλον ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλλω τὰς παρατηρήσεις ταύτας, καθόσον δύναμαι νὰ θεωρηθῶ ὡς διαφωνοῦν μέλος τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς, μολονότι εἰς αὐτὴν δὲν εἶχον λάβει μέρος· διότι ὁ προϋπολογισμὸς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέφερε τὰς ὑπὸ συζήτησιν οἰκονομίας ἡ ἐπιτροπὴ, ἦτο ἔργον, εἰς τὸ ὁποῖον κατὰ μέγα μέρος συνέπραξα, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι γενικὸς γραμματεὺς τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης· κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ κατεβλήθη ἡ μεγαλειτέρα προσπάθεια ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως συνεισφέρῃ εἰς τὰς γενικὰς οἰκονομίας, αἱ ὁποῖαι ἀπησχόλουν τότε τὴν Κυβέρνησιν καὶ σήμερον τὴν Συνέλευσιν. Καὶ μόλον ὅτι, ἀκριβῶς ἐξεταζομένου τοῦ πράγματος, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης εἶναι τὸ μόνον ὑπουργεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν δύνανται νὰ γίνωσιν οἰκονομίαι χωρὶς νὰ πάθῃ ἡ ὑπηρεσία· μόλον τοῦτο ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ Κ. ὑπουργοῦ ἐνεκρίθη, ὅτι ἔπρεπε καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης νὰ συνεισφέρῃ τόν ὀβολόν του εἰς τὰ γενικὰ μέτρα· καὶ μάλιστα ἂν θέλετε, Κύριοι, ὑπὸ τύπον, ὑπὸ τὸν ὁποῖον παρίσταντο αἱ οἰκονομίαι, ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ καὶ εἷς ἕτερος σκοπὸς, σπουδαιότερος, νὰ ἐκκαθαρισθῇ τοὐτέστι τὸ προσωπικὸν τῆς ὑπηρεσίας. Εἰς τὸν τελευταῖον τοῦτον λόγον, Κύριοι, ὀφείλεται τὸ μέτρον, ὅπερ ὑπεβλήθη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ νὰ ἐλαττωθῇ τὸ προσωπικὸν τῶν δικαστηρίων· νὰ καταργηθῶσιν θέσεις 12 Πρωτοδικείων, 4 Ἐφετῶν, ἑνὸς Ἀντεισαγγελέως παρὰ τῷ Ἐφετείῳ, καὶ ἡ θέσις τοῦ Εἰσαγγελέως παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ· οἰκονομίαι πολὺ σπουδαῖαι, διότι ἡ ἀφαίρεσις τοῦ προσωπικοῦ τούτου εἶχε σπουδαίαν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῆς ὑπηρεσίας. Παρεκτὸς τῶν οἰκονομιῶν τούτων ἐνεκρίθη ἀκόμη, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀφαιρεθῶσι κονδύλιά τινα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔβλαπτον τὴν ὑπηρεσίαν μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἡ ἐκ δώδεκα περίπου χιλιάδων δραχμῶν ἐτησία ἀποζημίωσις τῆς νομοθετικῆς ἐπιτροπῆς. Τέλος πάντων ὅ,τι ἠδύνατο νὰ γένῃ ὑπὸ τὴν αὐστηρὰν ἔποψιν τῆς οἰκονομίας ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἐγένετο. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, ἠπόρησα πολὺ, ὅταν ἀναγνοὺς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶδον, ὅτι ἐδυνήθη νὰ κάμῃ οἰκονομίαν 200,000· ἠπόρησα δὲ καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐννοήσω πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ τοιαύτη οἰκονομία, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ καταστροφὴ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἀλλ’ ἡ ἀπορία μου διελύθη ὅταν ἐμελέτησα τὰ καθ’ ἕκαστον εἴδη τῶν προτεινομένων οἰκονομιῶν. Εἰς 200,000 δραχμὰς κατὰ τὸ συμπέρασμα τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ συνίστανται αἱ προτεινόμεναι οἰκονομίαι καὶ ἡ πραγματικὴ οἰκονομία εἶναι μόλις 29,700 δραχμαί· καὶ ἰδοὺ πῶς· Αἱ οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀνάγονται εἰς 2 κατηγορίας· ἡ πρώτη περιλαμβάνει κατάργησιν θέσεών τινων μικρῶν καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ὁποία μᾶς φέρει τὴν οἰκονομίαν τῶν 29,700 δραχμῶν· ἡ βʹ εἶναι ἡ ὁποία μᾶς φέρει 163,000, ἀλλ’ ἡ οἰκονομία αὕτη εἶναι πλαστὴ, εἶναι εἰκονικὴ, ὅπως συνέβαινε καὶ εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ παρελθόντος, εἶναι ἡ οἰκονομία, ἡ ὁποία ὄζει τοῦ συστήματος τοῦ παρελθόντος, διότι φαίνεται, ὅτι ὑπάρχει οἰκονομία, ἐνῷ πράγματι δὲν ὑπάρχει, καὶ διὰ νὰ σᾶς πείσω περὶ τούτου, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ν’ ἀναγνώσω τὸ 12 καὶ 13 κεφάλαιον. Παρατηρεῖτε ὅτι τὰ ἔξοδα τῶν ὑποδίκων, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ σημειοῦνται εἰς 80,000 δραχμῶν, ἐλαττοῦνται κατὰ εἴκοσι χιλιάδας δραχμῶν· ἀλλ’ ἡ ἐλάττωσις αὕτη, Κύριοι, δὲν εἶναι οἰκονομία· διότι εἰ μὲν ἡ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ποσότης εἶναι ὑπερβάλλουσα, δὲν θέλει βεβαίως δαπανηθῆ· εἰ δὲ εἶναι ἀρκοῦσα, ἡ ἐλάττωσις αὐτῆς οὐδὲν ἄλλο ἀποτέλεσμα θέλει φέρει εἰμὴ νὰ ζητηθῇ ἐν καιρῷ ἡ συμπλήρωσις δι’ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως.

§83ΤΙΝΕΣ. Κατ’ ἄρθρον νὰ συζητήσωμεν.

§84ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ κάμω γενικάς τινας παρατηρήσεις· προβαίνω εἰς τὴν ἐξέτασιν ἑτέρου κονδυλίου· 325 χιλιάδες δραχμαὶ εἶναι σημειωμέναι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δι’ ἔξοδα τῶν μαρτύρων, ἐγὼ τὰς περιορίζω, λέγει ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς 225 χιλ. Ἰδοὺ λοιπὸν μία οἰκονομία 100 χιλ. δραχμῶν. Ἀλλὰ ἐρωτῶ, ὀνομάζεται τοῦτο οἰκονομία; ἡ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἐλάττωσις τῶν ἐξόδων διὰ τὴν διαχείρισιν τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης ἐλαττώνει πράγματι τὰ ἔξοδα ταῦτα; Οὐδεὶς φρονῶ δύναται νὰ εὑρεθῇ, ἥτις νὰ ὑποστηρίξῃ σπουδαίως ἕνα τοσοῦτον ἰσχυρισμόν. Περιττὸν κρίνω νὰ ἐνδιατρίψω ἐπὶ τῶν λοιπῶν κονδυλίων τοῦ ιβʹ —ιγʹ κεφαλαίου, διότι ὅλα φέρουσι τὸν αὐτὸν τύπον τῆς ψευδοῦς οἰκονομίας. Εὔχομαι, Κύριοι, ὅλα τὰ εἴδη τῶν οἰκονομιῶν, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς ὑποβάλῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ· ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ τοὐλάχιστον ὑπουργεῖα νὰ μὴ φέρουν αὐτὸν τὸν τύπον, ἄλλως ἐὰν πρέπῃ νὰ συμπεράνωμεν ὅτι τοιαῦται θὰ ᾖναι καὶ αἱ λοιπαὶ οἰκονομίαι, τῇ ἀληθείᾳ πρέπει τις ν’ ἀπελπισθῇ ὅτι θέλουσι γίνει οἰκονομίαι. Τοιαῦτα ἔξοδα, Κύριοι, ὁποῖα τὰ περὶ ὧν ποιοῦμαι λόγον, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ προϋπολογίζονται, ἀλλὰ δὲν ὑπολογίζονται, ἀκολουθοῦσι τὰς ἀνάγκας καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς διαχειρίσεως τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, καὶ οὐχὶ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αἱ ἐπ’ αὐτῶν ἐλαττώσεις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δὲν εἶναι οἰκονομίαι, ἀλλ’ εἶναι ἀπ’ ἐκεῖνα τὰ γιατρικὰ, τὰ ὁποῖα δίδουσιν οἱ ἰατροὶ, καὶ εἶναι νερὸ μὲ ζάχαριν. Ἔρχομαι τώρα καὶ εἰς τὰς λοιπὰς οἰκονομίας. Ἀκούσατε, Κύριοι, ποῖον εἶναι τὸ συμπέρασμα, ἐὰν παραδεχθῶμεν τὸ σύστημα τῶν οἰκονομιῶν, τὸ ὁποῖον προτείνει ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ ἀντικείμενα. Εἶναι, Κύριοι, νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν δαπανῶν κατὰ δραχμὰς 29,700.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μᾶλλον ἤθελεν ὠφελήσει ἡ κατ’ ἐδάφιον συζήτησις.

§86ΣΑΡΑΒΑΣ. Τώρα τελειόνω. Ἡ δευτέρα κατηγορία ἔρχεται ἐπὶ οἰκονομιῶν, τὰς ὁποίας συγχωρήσατε νὰ τὰς ὀνομάσω μικρολόγους. Ἐννοῶ κάλλιστα καὶ συμμερίζομαι τὸ σύστημα τῶν οἰκονομιῶν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποκόπτει τὰς δαπάνας τῆς πολυτελείας, οὐδέποτε ὅμως δύναμαι νὰ θεωρήσω ὡς οἰκονομίαν τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἀπολύτως ἀναγκαίων διὰ τὴν τακτικὴν ἐνέργειαν τῆς ὑπηρεσίας ὀργάνων. Καὶ τοιοῦτόν τινα χαρακτῆρα φέρουσιν ἐκτὸς μικρῶν ἐξαιρέσεων, αἱ τῆς δευτέρας κατηγορίας οἰκονομίαι· διότι κατὰ τὸ πλεῖστον περιστρέφονται εἰς ἐλαττώσεις δικαστικῶν γραφέων καὶ κλητήρων. Λοιπὸν τὸ συμπέρασμά μου Κύριοι εἶναι, ὅτι αἱ οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὸ 12ον καὶ 13ον κεφάλαιον δὲν εἶναι οἰκονομίαι, ἠμποροῦν νὰ λείψουν καθόλου, διότι οὔτε προσθέτουν, οὔτε ἀφαιροῦν. Ὅλαι αἱ ἄλλαι οἰκονομίαι ἐκτός τινων ἐξαιρέσεων ἀναφαίρονται εἰς ἀντικείμενα μικροῦ λόγου ἄξια, καὶ τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον διὰ τὴν σμικρότητά των, ἀλλὰ καὶ διότι, ἐνῷ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν οἰκονομιῶν εἶναι μικρὸν, ἡ εἰς τὴν ὑπηρερίαν βλάβη θέλει εἶσθαι μεγάλη, ἠμποροῦν νὰ λείψουν. Ἐνὶ λόγῳ συμπεραίνων λέγω, ὅτι πρέπει ν’ ἀποῤῥιφθῇ σύσσωμος ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, διότι αἱ μὲν οἰκονομίαι αἱ φαινόμεναι σπουδαῖαι δὲν εἶναι πραγματικαὶ, αἱ δὲ ἄλλαι εἶναι μικρολόγοι.

§87ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν εἶμαι ὁ κατάλληλος νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἔκθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης· ἀλλ’ ἐπειδὴ δυστυχῶς κἀνὲν τῶν μελῶν, εἴτε δὲν εἶναι παρὸν, εἴτε δὲν θέλει νὰ λάβῃ τὸν λόγον, θὰ σᾶς εἴπω γενικά τινα πράγματα ἐφ’ ὅλων τῶν ἐκθέσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἡ ἔκθεσις αὕτη συνετάχθη ἀπὸ ἀνθρώπους εἰδήμονας καὶ κατὰ συνέπειαν ἐν γνώσει ὄντας τοῦ κλάδου αὐτοῦ τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε καθῆκόν της νὰ ἐπέμβῃ μέχρι τῆς μισθοδοσίας καὶ τοῦ φύλακος καὶ τοῦ κλητῆρος καὶ ἐθεώρησεν ὄχι ἀνάξιον τῆς Συνελεύσεως τὰς οἰκονομίας ταύτας. Τὸ αὐτὸ πνεῦμα διέπει ὅλας τὰς ἐκθέσεις τῶν διαφόρων ὑπουργείων, ὥστε ἐὰν θελήσετε λόγῳ ἀναξιότητος, λόγῳ γενναιότητος, νὰ μὴ παραδεχθῆτε τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας σᾶς κάμνει ἡ ἐπιτροπὴ, τὸ αὐτὸ σύστημα θὰ ἀκολουθήσητε καὶ ἐπὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἐκθέσεων, ὥστε τὸ ἀποτέλεσμα δὲν θὰ ᾖναι τίποτε, διότι θὰ καταντήσωμεν νὰ ἐπιψηφίσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἐπειδὴ αἱ ἐκθέσεις ὅλαι διέπονται ἀπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, καὶ συσταίνω στενῶς πρὸς τὴν Συνέλευσιν τὴν παραδοχὴν τῶν ἐκθέσεων, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Συνέλευσις φρονῇ, ὅτι δύναται ἐκτὸς τῶν μειώσεων τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἐπιφέρῃ νέας, ἐὰν τοῦτο δὲν προσβάλῃ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ κράτους. Φρονῶ ὅμως ὅτι οὐδεμία τῶν μειώσεων τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπεξειργάσθησαν ἀπὸ ἀνθρώπους εἰδικοὺς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐν γνώσει καὶ τῆς ἐξωτερικῆς καὶ τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν γραφείων, εἶναι ἐπιβλαβὴς ἢ περιττή. Μὴ θεωρεῖτε δὲ ἀνάξιον τὴν κατάργησιν καὶ τοῦ γραφέως καὶ τοῦ κλητῆρος, διότι διὰ τῆς καταργήσεως αὐτῆς προκύπτει μία μεγάλη οἰκονομία. Ἴσως φαίνεται ἀνάξιον νὰ καταργήσῃ τις τὴν θέσιν ἑνὸς κλητῆρος, ὁ ὁποῖος λαμβάνει 60, 80 δραχ. τὸν μῆνα. Λάβετε ὅμως ὅλα αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα καὶ θὰ παρουσιασθῇ οἰκονομία 200, 300 δραχ. ἀπὸ ἕκαστον ὑπουργεῖον, ὥστε φρονῶ, ὅτι δὲν δυνάμεθα ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν ἰδέαν τοῦ Κ. Σαράβα καὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀξιώσῃ ἡ Συνέλευσις νὰ κάμῃ τοιαύτας οἰκονομίας μικράς.

§88ΚΑΛΟΣ. Κύριοι, οὔτε τοῦ προαγορεύσαντος Πληρεξουσίου Οἰτύλου, οὔτε τοῦ ἐπίσης ἐξ Οἰτύλου Πληρεξουσίου Κ. Μαυρομιχάλη πρέπει νὰ δεχθῆτε τὰς γνώμας· καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη δὲν εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ὀρθαί· διότι ὁ μὲν λέγει ν’ ἀποῤῥίψωμεν τὴν ἔκθεσιν, ὁ δὲ νὰ τὴ δεχθῶμεν καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ πράγματα ὀρθὰ καὶ νόμιμα καὶ ἐντὸς τῆς τάξεως, διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ ὁδηγήσῃ τὴν Συνέλευσιν, ποίας οἰκονομίας νὰ παραδεχθῇ καὶ ποίας ν’ ἀποῤῥίψῃ. Ἐν τούτοις φρονῶ ὅτι ὡς ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε τὸ καθῆκόν της πρέπει νὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς τὸ καθῆκόν μας, δηλ. νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπηρεσίας.

§89ΤΙΝΕΣ. Καλὸν τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§90ΚΑΛΟΣ. Εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν Κ. ὑπουργόν.

§91ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὁ Κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἂν καταργήσωμεν τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργικοῦ γραμματέως, θὰ ᾖναι ἠναγκασμένος ὁ γενικὸς γραμματεὺς νὰ κάμῃ ἔργα ὑπουργικοῦ γραμματέως.

§92Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Λέγω, ὅτι ὁ μὲν ὑπουργὸς θὰ ἐκπληρώσῃ χρέη γενικοῦ γραμματέως, ὁ δὲ ὑπουργικὸς γραμματεὺς θὰ ἀντιγράφῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ κάμῃ ὁ γενικὸς γραμματεύς.

§93ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, μοὶ φαίνεται ὅτι ἀρχίζοντες σήμερον τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι καλὸν νὰ εἴπωμέν τινα, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ μᾶς ὁδηγήσωσιν εἰς τὸ ἔργον ἐπὶ τῆς ἐξετάσεως ὅλων τῶν προϋπολογισμῶν. Οὐδεὶς βεβαίως δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθωσιν οἰκονομίαι σπουδαῖαι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ τοῦτο τοσούτῳ περισσότερον, καθόσον ἡ Συνέλευσις διὰ μιᾶς ἀποφάσεώς της ἠλάττωσεν ἐπὶ 3,000,000 τὸν προϋπαλογισμὸν τῶν ἐσόδων, ἀλλὰ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν τῶν οἰκονομιῶν φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κάμῃ τις λίαν ἀπολύτως, καὶ ἀναχωρῶν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς τῆς οἰκονομίας νὰ εἴπῃ ὅτι πρέπει ὅλα νὰ ῥίψωμεν, ὅλα κάτω, κάτω ὅλα, ὡς συνεχῶς ἀκούεται ἡ φωνὴ αὕτη. Νομίζω, κύριοι, ὅτι, ὅταν πρόκηται νὰ φέρωμεν οἰκονομίας, εἰς τὰς σκέψεις μας πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ νὰ μὴ καταστρέψωμεν μίαν ὑπηρεσίαν, ἥτις, εἴτε καλὴ, εἴτε κακὴ, ὑπάρχει· πρέπει βεβαίως νὰ προσπαθήσωμεν νὰ βελτιώσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία δὲν βελτιοῦται δι’ οἰκονομιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ ἔχωσιν ὡς βάσιν λόγους πολὺ σπουδαίους. Προέταξα τὰς ὀλίγας αὐτὰς παρατηρήσεις, διότι πολλάκις θέλω λάβει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καθόσον παρετήρησα, ὅτι, τουλάχιστον εἰς τὰς ἐκθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπαρουσιάσθησαν μέχρι τοῦδε ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ ἐπιτροπὴ ἐμπνεομένη βεβαίως ὑπὸ ἀξιεπαίνου πνεύματος οἰκονομίας ἐπέφερε πολλὰς οἰκονομίας, ἀλλ’ οἰκονομίας, αἱ ὁποῖαι οὐσιωδῶς βλάπτουσι τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ἂν, ὡς σᾶς εἶπεν ὁ Κύριος Μαυρομιχάλης, ὁ προϋπολογισμὸς ἐπεξηργάσθη ὑπὸ εἰδικῶν ἀνδρῶν, εἰδικότης ὅμως τοιαύτη δὲν δύναται νὰ ἐκλείψῃ καὶ ἀπὸ ὅλους τοὺς πληρεξουσίους. Ἐρχόμενος ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἰδίως ἐπὶ τῶν οἰκονομιῶν, αἱ ὁποῖαι προτείνονται ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου 1 τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου, παρατηρῶ ὅτι αἱ περισσότεραι τῶν οἰκονομιῶν μοὶ φαίνονται, ὅτι ἀντίκεινται εἰς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας. Χωρὶς, κύριοι, νὰ θέλῃ τις νὰ προσβάλῃ τὴν ἱκανότητα οὐδενὸς πληρεξουσίου, πρέπει ὅμως νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι ἕκαστος ὑπουργὸς εὑρισκόμενος ἐγγύτερον τῶν πραγμάτων καὶ τῆς ὑπηρεσίας εἶναι βεβαίως ἁρμοδιώτερος νὰ ἐπιφέρῃ μίαν γνώμην καλλιτέραν ὡς πρὸς τὰς οἰκονομίας, αἱ ὁποῖαι προτείνονται, καὶ αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἐπενεχθῶσι. Βεβαίως οἱ ὑπουργοὶ, μάλιστα σήμερον ὅτε ἀλλάζουν ἀνὰ 15 ἡμέρας, δὲν δύνανται νὰ ἔχουν ὅ,τι ὀνομάζεται συνήθως esprit de corps, δηλ. δὲν δύνανται νὰ ἐμπνέωνται ἀπ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον συνήθως ἐπικρατεῖ εἰς τὰ ὑπουργεῖα, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι αἱ παρατηρήσεις των πρέπει νὰ θεωρῶνται σπουδαιότεραι καὶ βασιμώτεραι. Ὁ Κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, κύριοι, σᾶς εἶπε καθαρὰ καὶ διὰ τῶν πραγμάτων σᾶς ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ ἀφαίρεσις δύω γραφέων θέλει ὀπισθοδρομήσει τὴν ὑπηρεσίαν, σᾶς εἶπε ῥητῶς ὅτι διὰ τὰς ἀντιγραφὰς δὲν μένουν παρὰ 4 γραφεῖς; Ὅταν λοιπὸν θέλητε νὰ ἀφαιρέσητε ἐκ τῶν 4 γραφέων τοὺς δύω, ἐννοεῖται ὅτι τότε πρέπει νὰ ἐνασχοληθῇ εἰς τὰ ἔργα τοῦ ἀντιγραφέως, καθὼς πολὺ ὀρθῶς σᾶς εἶπεν ὁ Κ. ὑπουργὸς, εἷς ὑπουργικὸς γραμματεὺς, τὸν δὲ ὑπουργικὸν γραμματέα πρέπει νὰ ἀναπληρώσῃ ὁ γενικὸς γραμματεὺς καὶ τὸν γενικὸν γραμματέα νὰ ἀναπληρώσῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἰδοὺ, κύριοι, ποία εἶναι ἡ ἀληθὴς ἰδέα τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης· δὲν εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐξέλαβεν ὁ ἔντιμος πληρεξούσιος Ἀθηνῶν Κύριος Καλλιφρονᾶς. Δὲν σᾶς εἶπεν, ὅτι τὸν ὑπουργικὸν γραμματέα θέλει ἀναπληρώσει ὁ τμηματάρχης, εἶπε καθαρὰ, ἂν θελήτητε νὰ ἀφαιρέσητε τοὺς δύω γραφεῖς, θὰ ὑποχρεώσητε ἕνα ὑπουργικὸν γραμματέα νὰ γίνῃ γραφεὺς, νὰ ἐνασχοληθῇ εἰς τὰ καθήκοντα τοῦ γραφέως, τὴν δὲ θέσιν τοῦ ὑπουργικοῦ γραμματέως νὰ ἀναπληρώσῃ ὁ γενικὸς γραμματεὺς, τὴν δὲ θέσιν τοῦ γενικοῦ γραμματέως νὰ ἀναπληρώσῃ ὁ ὑπουργός. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ παρατήρησις αὕτη εἶναι ὀρθοτάτη καὶ πρέπει νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι ἡ ἀφαίρεσις δύω γραφέων ἐπιφέρει μὲν οἰκονομίαν τινὰ, ἀλλὰ καταστρέφει τὴν ὑπηρεσίαν· οὐχ ἧττον δὲ πρέπει νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι ὑπουργεῖον περιέχον πολυάριθμον προσωπικὸν, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἔχει παρὰ ἕνα ἀνώτερον ὑπάλληλον, τὸν γενικὸν γραμματέα, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ᾖναι ἢ γενικὸς γραμματεὺς εἴτε τμηματάρχης. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον δὲ τοῦτο ὑπάρχει ἐργασία πολὺ μεγάλη, διότι ὅλα τὰ νομικὰ ζητήματα συγκεντρώνονται εἰς αὐτὸ, καὶ πολλῶν τούτων ὀφείλει νὰ δώσῃ τὴν λύσιν εἰς τὰ διάφορα ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἐξαιτοῦνται τὴν γνώμην του. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι μεγάλη πολυτέλεια εἰς τὸ ὑπουργεῖον τοῦτο δὲν ὑπάρχει, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ ἀφαίρεσις τῶν 2 γραφέων εἶναι μία οἰκονομία, ἡ ὁποία πολὺ θὰ βλάψῃ τὴν ὑπηρεσίαν· ἐπιφυλάσσομαι, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὰ ἄλλα ἄρθρα, τὰ ἀφορῶντα τὰς ἄλλας οἰκονομίας, νὰ λάβω πάλιν τὸν λόγον.

§94ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν παρελθόντας προϋπολογισμοὺς καὶ παρατηρῶ, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1848 εἶχε δύω γραφεῖς, ἐνῷ ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος ἔχει 4, λοιπὸν αὐτοὺς τοὺς δύω ἀφαιρεῖ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν γενικὸν γραμματέα, οἱ προλαλήσαντες ἔχουν λάθος· ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ γενικὸς γραμματεὺς, θὰ ὑπάρχῃ τμηματάρχης· ὑπάρχοντος δὲ τοῦ γενικοῦ γραμματέως δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ τμηματάρχης.

§95Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου καὶ πρώην καὶ νῦν πληρεξούσιος ἐξ Ἀθηνῶν θέλει πεισθῆ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς διατηρήσεως τῶν δύω γραφέων, τῶν ὁποίων τὴν παῦσιν προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ, ἐὰν εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορηθῇ, ὅτι μέχρι τοῦ 1848, καθ’ ὃν χρόνον ὁ ἀριθμὸς τῶν γραφέων ἦτο περιωρισμένος, τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἠδύνατο νὰ δημοσιεύσῃ στατιστικὴν τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι οἱ Κύριοι Πληρεξούσιοι θέλουν εὐαρεστηθῆ νὰ ἀναγνωρίσουν τὴν ἀνάγκην τῆς νομικῆς καὶ δικαστικῆς στατιστικῆς, διότι ἐξ αὐτῆς θέλουν ἐκπορεύεσθαι ἀποτελέσματα ἄξια μελέτης, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ὁδηγήσουν καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν νομοτελεστικὴν πρὸς διόρθωσιν τῶν κακῶς ἐχόντων καὶ πρὸς ἐκλογὴν τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ φανῶσιν ὠφέλιμα. Οἱ δὲ γραφεῖς, ὄργανα ἰδίως χρήσιμα πρὸς σύνταξιν τῶν Πινάκων, ἐκ τῶν ὁποίων σύγκειται ἡ στατιστικὴ, οἱ γραφεῖς οὗτοι θέλουσιν εἶσθαι ἀπολύτως ἀναγκαῖοι, καὶ ἄνευ αὐτῶν δὲν θέλει εἶσθαι δυνατὸν νὰ κατορθωθῇ τοῦτο. Δύω δὲ μόνοι γραφεῖς δὲν θέλουν ἐπαρκεῖ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, πολλῷ δὲ μᾶλλον καὶ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ σπουδαίου τούτου ἔργου. Διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὸν προϋπολογισμόν.

§96Κ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, ἐγὼ ἔρχομαι νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐν ὀλίγοις. Ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς δὲν ἰσχύει, εἰμὴ διὰ τοὺς ἓξ μῆνας, ἑπομένως πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐκτελεσθῇ ἐντὸς αὐτῶν τῶν ἓξ μηνῶν. Σήμερον ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀκμήν της ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ὥστε καὶ τοὺς δύω ἐπιλοίπους γραφεῖς ἐὰν ἀφαιρέσωμεν, ἡ ἐνέργεια οὐχ ἧττον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἠμπορεῖ νὰ προβῇ, ἑπομένως φρονῶ, ὅτι πολὺ ὀρθῶς ἡ ἐπιτροπὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὴν παροῦσαν κατάστασιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ἐζήτησε νὰ περιορισθῇ τὸ προσωπικὸν τῶν δύω γραφέων, διότι οἱ δύω ἄλλοι ἠμποροῦν νὰ ἐπαρκέσουν. Ὁ Κ. πληρεξούσιος Γόρτυνος εἶπεν ὅτι ἡ ἀνάγκη τῶν δύω γραφέων αὐτῶν, τοὺς ὁποίους θέλει νὰ ἐλαττώσῃ ἡ ἐπιτροπὴ, ἀποδεικνύεται, ἐκ τοῦ ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν δὲν ἠδυνήθη τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης νὰ δημοσιεύσῃ τὴν στατιστικὴν τῆς ποινικῆς Δικαιοσύνης· ἐγὼ παρατηρῶ, ὅτι οἱ γραφεῖς τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης δὲν συντάττουν αὐτὴν τὴν στατιστικὴν, ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ἐπιφορτίζει τοὺς εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετείων, καὶ οἱ Εἰσαγγελεῖς ἀποστέλλουν τὰς ἐκθέσεις των, ὥστε δὲν θὰ γείνῃ παρὰ μία ὑλικὴ ἐργασία ὀλίγων ὡρῶν.

§97Κ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Κ. Εἰσηγητοῦ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Δικαστικῶν, ἔρχομαι ὡς μέλος νὰ σᾶς ὑποβάλω ὀλίγας παρατηρήσεις εἰς ἀντίκρουσιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὁ Κ. Σαράβας ἐξέθηκεν. Ὁ Κύριος Σαράβας ἀνέπτυξεν ἐν συνόλῳ ἐξετάσας τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἐννοεῖ ὡς οἰκονομίας τὰς ἐλαττώσεις τοῦ ὀλίγου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Εἰς ἀπάντησιν μοὶ φαίνεται καλὸν νὰ τῷ εἴπω, ὅτι ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ ἐλαττωθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, ἐπειδὴ ἐλήφθη ὡς βάσις τὸ ἔσοδον διὰ νὰ κανονισθῇ τὸ ἔξοδον, ἑπομένως ἔπρεπεν ἐξ ἀνάγκης νὰ περιορισθῇ τὸ ἔξοδον καὶ εἶναι ἀδιάφορον, ἐὰν δὲν ἐξωδεύετο τώρα καὶ ἐξωδεύετο εἰς μίαν ἄλλην ἐποχήν. Αὐτὸ σᾶς ἀντιπαρατηρῶ ὡς πρὸς τὸ σύνολον τῶν οἰκονομιῶν· καθόσον ἀφορᾷ εἰδικῶς τὸ πρῶτον ἄρθρον, ὑποβάλλω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάξιον λόγου ἡ Συνέλευσις νὰ σκεφθῇ καὶ περὶ γραφείου καὶ περὶ κλητήρων, οἱ γραφεῖς καὶ οἱ κλητῆρες εἶναι αἱ μονάδες τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας, δὲν ἠμπορεῖ ὁ ἐξεταστὴς νὰ προβῇ εἰς τὰς δεκάδας, ἑκατοντάδας, χιλιάδας καὶ μυριάδας ἄνευ τῆς μονάδος· θέλετε λοιπὸν νὰ παραλείψῃ τὴν μονάδα ὡς μονάδα, καὶ ν’ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὴν ἑκατοντάδα; Μοὶ φαίνεται, ὅτι τοῦτο θὰ θεωρήσητε ὡς κακὴν οἰκονομίαν. Μὴ σᾶς φανῇ παράδοξος ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ὁ Κύριος Πετσάλης σᾶς ὑπέβαλεν, εἶναι οὐσιωδεστάτη, καὶ ἐπειδὴ προϋπολογίζει τὰ ἔξοδα τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος, εὑρίσκει, ὅτι εἷς μόνον γραφεὺς ἀρκεῖ διὰ νὰ κινήσῃ τὴν μηχανὴν τοῦ γραφείου, καὶ τίποτε ἄλλο. Τί γίνεται, Κύριοι; μόνον κίνησις ὑπαλλήλων καὶ τίποτε ἄλλο. Ἀλλὰ ποῦ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ἐκθέσεις, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ Κύριος Ζαΐμης; βεβαιωθῆτε, ὅτι καὶ πρὸ τῆς μεταβολῆς δύω καὶ τρία ἔτη τοιαῦται ἐκθέσεις δὲν ἐδίδοντο ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ὁσάκις ἐστέλλοντο ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα, ἐῤῥίπτοντο ἐκεῖ εἰς μίαν γωνίαν. Παρῆλθεν ἡ ἐποχὴ ἐκείνη τὴν σήμερον, καθ’ ἣν οἱ ὑπάλληλοι ἐγίνοντο διερμηνεῖς τῶν νόμων εἰς τοὺς λειτουργοὺς αὐτῶν· ἂν προκαλῆται τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης διὰ νὰ ἐκφράσῃ γνώμας, ἕκαστον Ὑπουργεῖον τὴν σήμερον ἔχει τὸ δικηγορικόν του Συμβούλιον· ποῦ εἶναι ἡ ἀνάγκη; ἡ ἐργασία; Νομίζω, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ὀρθή.

§98ΙΑΛΕΜΟΣ. Σπεύδομεν, Κύριοι, νὰ κάμωμεν οἰκονομίας, καὶ λησμονοῦμεν τὴν σπουδαιοτέραν οἰκονομίαν, τὴν τοῦ χρόνου. Ἡ ὁμιλία τοῦ προαγορεύσαντος σᾶς ἔπεισεν, ὅτι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐζήτουν νὰ ψηφισθῶσι πρῶτον οἱ φόροι, καὶ ἔπειτα ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων, ἐφρόνουν ὀρθῶς· τοῦτο πηγάζει προφανῶς ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ προαγορεύσαντος. Τί σᾶς εἶπε, Κύριε, ὁ Κύριος Ἀντωνόπουλος; ὅτι δὲν ἐφρόντισεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐξετάσῃ τίποτε ἄλλο παρὰ πῶς νὰ κανονίσῃ αὐστηρῶς τὰς δαπάνας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχόντων φόρων. Ὁ Κύριος Ἀντωνόπουλος παραδόξως πως ἔκαμε σύγχυσιν μεταξὺ τῶν ἐκθέσεων τῶν εἰσαγγελέων καὶ τῶν στατιστικῶν πινάκων. Ἡ στατιστικὴ εἶναι ἐπιστήμη τοσοῦτον σπουδαία, ὥστε χρήζει εἰδικῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες ἔχουν ἀνάγκην μικροτέρων ὑπαλλήλων πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ σπουδαίου τούτου ἔργου· ἡ στατιστικὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θέλει διδάξει εἰς ποίας ἐπαρχίας γίνονται ἐγκλήματα, καὶ πόσα γίνονται, καὶ ἐκ ποίων αἰτιῶν πηγάζουσιν· ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ διατήρησις πλείστων γραφέων, ἀποδεικνύεται πρὸ πάντων ἐκ τοῦ ἰσχυρισμοῦ τοῦ Κυρίου Δεληγιάννη, ὁ ὁποῖος σᾶς ὑπέμνησεν, ὅτι δὲν ἐγίνετο κἀμμία σπουδαία ἐργασία ἐντὸς τοῦ Ὑπουργείου, ἐν ὅσῳ ὑπῆρχον δύο γραφεῖς. Ὑποστηρίζω λοιπὸν τὸν προϋπολογισμὸν ὅπως ἔχει.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Συνέλευσιν ἂν ἐφωτίσθη. Ὅσοι ἐφωτίσθησαν, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἔπαυσεν ἡ συζήτησις. Θὰ ἐρωτήσω τώρα, ὅσοι παραδέχονται τὴν ἐλάττωσιν, τὴν προτεινομένην ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ σηκωθῶσιν· (ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα).

§100ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀνάπαλιν, ὅσοι παραδέχονται τὸν προϋπολογισμὸν, ὅπως ὑπάρχει, νὰ σηκωθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Συνέλευσις παρεδέχθη τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ βʹ. ἄρθρον.

§102Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὡς Ὑπουργὸς δὲν ἀνέχομαι νὰ ἀφαιρέσω τὴν τροφὴν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν 22 ἔτη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Αὐτὴ ἡ περίστασις μὲ κάμνει νὰ ἐννοήσω, ὅτι εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν προτάσεων πρέπει ἅπαντες οἱ πληρεξούσιοι νὰ ᾖναι ἐνταῦθα, ὅπως συμπληροῦται ἡ ἀπαρτία τῆς Συνελεύσεως. Ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ ἐπέλθῃ μία ῥιζικὴ μεταβολὴ τοῦ κλάδου καὶ νὰ γείνῃ ἐπὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν μία τοιαύτη ἀποκεφάλισις, διότι εἶναι πραγματικῶς μία ποινικὴ ἀποκεφάλισις αὕτη, δὲν ἀποῤῥίπτω τὴν προηγηθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως, ἀλλ’ ὅμως ἀπαιτῶ ἵνα εἰς τὰ ἐπίλοιπα ἄρθρα ἡ Συνέλευσις ᾖναι πλήρης· καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις, (ὥρα 3 καὶ ¼ μ. μ.).

Ὁ Πρόεδρος

ΔΙΟΜΗΔΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ

Οἱ Γραμματεῖς Χ. Γερογιάννης. Α. Σωμάκης.