1966.03.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 65η

Τρίτη 22 Μαρτίου 1966

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὑπενθυμίζω, ὅτι ἡ ὥρα εἶναι 7.20′. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν παρόντων συναδέλφων, διότι προχθὲς ἔγινεν ὑπαινιγμὸς κατὰ τοῦ Προεδρείου, ὅτι κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ὁ ρυθμὸς τῆς ἐργασίας τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ταχὺς καὶ ἀποδοτικός. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Τσιαπάρας καὶ Γ. Γρηγορίου ζητοῦν 10ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου νὰ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι: Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Ι. Τσιριμῶκος, Ν. Στειρόπουλος, Γ. Γραφάκος, 2) Θ. Ἀνδρεάδης, Γ. Καστανίδης, 3) Δ. Βρανόπουλος, 4) Χ. Μπουγᾶς, Ι. Βαρβιτσιώτης, 5) Α. Γκελεστάθης, 6) Ι. Σπηλιωτόπουλος, Δ. Ἰωάννου, Α. Βλαχοθανάσης, Ι. Ἀλευρᾶς, Η. Κατριβᾶνος, Ι. Σακελλαρίου, Α. Γεροκωστόπουλος, 7) Ι. Χαραλαμπόπουλος, Α. Ταλιαδούρης, Ι. Ἰορδάνογλου, 8) Σ. Ἀθανασιάδης, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν.Δ. 4277)62 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἰατρῶν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἑτέρων τινῶν κατηγοριῶν ἐργαζομένων ὡς καὶ τοῦ Νόμου 3163) 1955 «περὶ συνταξιοδοτήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Γ. Πανάγος, Α. Τσιάρας, 2) Δ. Βρανόπουλος, 3) Α. Θεοδοσιάδης, 4) Α. Τσαλδάρης, Δ. Θανόπουλος, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καί συμπληρώσεως τοῦ Κώδικος Καταστάσεως Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Κατριβᾶνος, Μ. Στεφανίδης, Ι. Ἰγνατιάδης, Η. Παπαηλιοῦ, Δ. Καρδάρας, Ε. Βανταλῆς, Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων Δασμολογικῆς καὶ Τελωνειακῆς Νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Χλουβεράκης, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἐπὶ βαθμῷ 3ῳ ἢ 2ῳ θέσεων τοῦ Κλάδου Α2 τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πανάγος, Α. Τσιάρας, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως λειτουργίας τῆς Ἀνωτάτης Σχολῆς Βιομηχανικῶν Σπουδῶν Θεσσαλονίκης». Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Στεφανόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Χρίστογλου, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Δημάρχου Νιγρίτης, αἰτουμένου ἔνταξιν τοῦ 3ου ἀρδευτικοῦ δικτύου Σερρῶν, εἰς τὸ πρόγραμμα ἐκτελεστέων ἔργων ἔτους 1966. Τοῦ Συλλόγου Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων Νομοῦ Σερρῶν, διαμαρτυρομένου δι’ ἀπάλειψιν διατάξεων, ἀφορωσῶν τοὺς Κοινοτικοὺς ὑπαλλήλους ἐκ τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου, περὶ Κώδικος Καταστάσεως Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων κ.λ.π. Τῆς Τοπικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων Νομοῦ Σερρῶν, αἰτουμένης ὑπαγωγὴν τῶν Δημάρχων εἰς τὸ

ΤΑΔΚΥ.

Τῆς Γεωργοενώσεως Νιγρίτης, αἰτουμένης ἀναδιάρθρωσιν καλλιεργειῶν ἀγροτικῆς περιοχῆς, εὑρισκομένης πλησίον ποταμοῦ Στρυμόνος κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Α. Σπανορρήγας, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἁγίου Βασιλείου Κορινθίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι πλήρωσιν τοῦ κενοῦ ἀγροτικοῦ ἰατρείου, τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Τῶν καρυδοπαραγωγῶν Κοινότητος Καρτερίου Καστανιᾶς Κορινθίας, αἰτουμένων ἀποστολὴν γεωπόνου πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ζημιῶν, ἃς ὑπέστη ἡ παραγωγή των, λόγῳ προσφάτων παγετώνων κ.λ.π. Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Κάτω Ἄσσου Κορινθίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν κατὰ παράβασιν τῶν σχετικῶν Νόμων ἔναρξιν κατασκευῆς ἐργοστασίου χαρτοποιΐας, ἐντὸς τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Προέδρου Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Κοζάνης, αἰτουμένου ἄμεσον κατάθεσιν καὶ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ προστασίας τῆς Ἐπαγγελματικῆς στέγης κλπ. Τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας ἰδιοκτητῶν γεωργικῶν μηχανημάτων, αἰτουμένων λῆψιν τῶν ἐπιβαλλομένων μέτρων, πρὸς κατοχύρωσιν τοῦ ἐπαγγέλματός των κλπ. Τοῦ Συνδέσμου Προσωπικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης, αἰτουμένου τὴν μὴ κατάργησιν τοῦ ΟΑΣΘ καὶ ἐπαναφορὰν τῆς συγκοινωνίας τῆς Θεσσαλονίκης, εἰς τὸ καθεστὼς τῶν ΚΤΕΛ κλπ. Τῆς Ἑνώσεως Μηχανικῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων Διπλωματούχων Ἀνωτάτων Σχολῶν, αἰτουμένης διατήρησιν τοῦ ἰσχύοντος εἰδικοῦ μισθολογίου τῶν μηχανικῶν, ὑπομηχανικῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Χίου, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ ἐπίλυσιν ζητήματος περὶ προστασίας τῆς Ἐπαγγελματικῆς Στέγης κ.λ.π. Τοῦ Προέδρου Συνδέσμου Ἀγοραίων Αὐτοκινητιστῶν Χίου, αἰτουμένου, ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ χορήγησις νέων ἀδειῶν ἐπιβατηγῶν αὐτοκινήτων κ.λ.π. Τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν Ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένου ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων ὁμοταγῶν Σχολῶν ἐξωτερικοῦ. Τοῦ Συνδέσμου Προσωπικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης, αἰτουμένου τὴν μὴ κατάργησιν τοῦ ΟΑΣΘ καὶ ἐπαναφορὰν τῆς συγκοινωνίας τῆς Θεσσαλονίκης εἰς τὸ καθεστὼς τῶν ΚΤΕΛ κ.λ.π. Τοῦ Παγκτηματικοῦ Συνδέσμου Θεσσαλονίκης, ἀναφερομένου εἰς τὴν ἐπίλυσιν αἰτημάτων τῶν μελῶν τοῦ ἐν λόγῳ Συνδέσμου κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Μανέντης, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Ε. Καραμπέρη, κατοίκου Κοινότητος Κλεισωρίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἀναγνώρισιν δικαιωμάτων του εἰς Καστανοδάσος. Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Βελβενδοῦ, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος, σχετικῶς μὲ τὴν μελετωμένην κατασκευὴν φράγματος ἐπὶ τοῦ Ἁλιάκμονος, παρὰ τὴν Κοινότητα Πολυφύτου Κοζάνης. Τῶν κτηνοτρόφων Γρεβενῶν Ἐδέσσης, παραχειμαζόντων ἐν Συκιᾷ καὶ Σάρτῃ Χαλκιδικῆς, διαμαρτυρομένων δι’ ἀπαλλοτρίωσιν τῶν μοναστηριακῶν βοσκοτόπων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Συλλόγου εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου Πατρῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ρύθμισιν ζητήματος περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης κ.λ.π. Τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν Ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένων ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων τῶν ὁμοταγῶν Σχολῶν ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Φ. Βουνάτσος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ ἀναπληρωτοῦ Δημάρχου καὶ Προέδρου Δημοτικοῦ Συμβουλίου Μυτιλήνης, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην ἀπαλλοτρίωσιν κοινοχρήστου χώρου διὰ τὴν ἀνέγερσιν διοικητηρίου κ.λ.π. Τῶν Συνεταιρισμῶν Σκουταρίου, Ἁγιάσου, Ἐλαιουργικοῦ Στύψης καὶ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ καὶ Λαϊκοῦ Συνεταιρισμοῦ Παλαιοκηπίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ὑπὸ τῶν παντοπωλῶν ἀκολουθουμένην τακτικήν, οἵτινες παρεμβάλλουν ἐμπόδια εἰς τὰς προμηθευτικὰς ἐργασίας τῶν Συνεταιρισμῶν καὶ αἰτουμένων λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων τῶν ἀγροτῶν. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῶν Προέδρων Κοινοτήτων, Κεντρικοῦ καὶ Ἀβραμίου καὶ Συνεταιρισμοῦ Βασιλικοῦ, αἰτουμένων ἀποστολὴν γεωπόνου πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ζημιῶν τῶν σταφιδαμπέλων καταστραφεισῶν ὑπὸ προσφάτου παγετοῦ κ.λ.π. Τοῦ Προέδρου Συνδέσμου Κοινοτήτων «Ὁ Ἅγιος Φλῶρος», διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἔγκρισιν πιστώσεως δι’ ἐκτέλεσιν καὶ ἀποπεράτωσιν δικτύων ὑδρεύσεως τῶν Κοινοτήτων τοῦ ὡς ἄνω Συνδέσμου. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Κοινότητος Σκοτούσης Σερρῶν, αἰτουμένης ἐπέκτασιν τῆς νομοθεσίας τοῦ ΙΚΑ καὶ εἰς τὴν ἐν λόγῳ Κοινότητα κ.λ.π. Τῶν ἐκπροσώπων Συνεταιρισμῶν Ἐπαρχίας Βισαλτίας, αἰτουμένων παρέμβασιν τοῦ ΕΟΚ πρὸς ρύθμισιν τιμῶν διὰ τὰ καπνά, ἐσοδείας 1965 κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων, Ἐπιστημονικοῦ Συλλόγου, Ἰατρικοῦ Συλλόγου Ἄρτης κ.λ.π., διαμαρτυρομένων διὰ καθυστέρησιν δημοπρατήσεως πρὸς ἀνέγερσιν διδακτηρίου Γυμνασίου Θηλέων Ἄρτης. Τῶν αὐτοκινητιστῶν ἀγόνων γραμμῶν ὀρεινῆς περιοχῆς Ἄρτης, διαμαρτυρομένων, διὰ χορήγησιν νέων ἀδειῶν κυκλοφορίας αὐτοκινήτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Κ. Τρικούπης καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῶν κατοίκων Κάτω Χρυσοβίτσης Τριχωνίδος, αἰτουμένων λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων πρὸς ἀποφυγὴν ἐπεισοδίων λόγῳ ξυλεύσεως τοῦ δάσους Βροντιᾶ–Δοσούλας τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Τοῦ προέδρου Ἑνώσεως ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Ἀμφιλοχίας, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν, κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Ἑνώσεως Πολεμιστῶν ἀπελαθέντων Κωνσταντινοπολιτῶν, αἰτουμένων ὑπαγωγὴν των εἰς τὰς προστατευτικὰς διατάξεις περὶ προσφύγων κλπ. Τοῦ Γεωργίου Συλδάτου, κατοίκου Κερκύρας, αἰτουμένου ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου τῶν κατεχομένων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου οἰκημάτων, τὰ ὁποῖα λόγῳ τῆς μακροχρονίου ἀναγκαστικῆς παρατάσεως τῆς μισθώσεως κατέστησαν ἑτοιμόρροπα κλπ. Τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου Γονέων Ἑλλήνων Σπουδαστῶν ἐξωτερικοῦ, αἰτουμένου ἀναγνώρισιν τῶν πτυχίων τῶν ὁμοταγῶν σχολῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τοῦ Παγκτηματικοῦ Συνδέσμου Θεσ)νίκης, ἀναφερομένης εἰς τὴν ἐπίλυσιν αἰτημάτων τῶν μελῶν τοῦ ἐν λόγῳ συνδέσμου κλπ. Τοῦ Ἐμμανουὴλ Χατζάκη, ἀγωνιστοῦ Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, κατοίκου Μουριῶν Ἱεραπέτρας Κρήτης, αἰτουμένου ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ του θέματος. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας, κ. Ι. Χαραλαμπόπουλος καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Προέδρου Συνεταιρισμοῦ καὶ Ἀντιπροέδρου Κοινότητος Καρποφόρων Πυλίας, διαμαρτυρομένων, διότι ἡ ἐν λόγῳ Κοινότης δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὸ πρόγραμμα ἠλεκτροδοτήσεως ἔτους 1966 κλπ. Τῶν Προέδρων, Κοινότητος, Γ. Π. Συνεταιρισμοῦ καὶ Σχολικῆς Ἐφορείας Κυνηγοῦ Πυλίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἔνταξιν τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος εἰς τὸ πρόγραμμα ἠλεκτροδοτήσεως ἔτους 1966 κλπ. Τοῦ Προέδρου Συνδέσμου Κοινοτήτων «Ὁ Ἅγ. Φλῶρος», αἰτουμένου ἔγκρισιν τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων δι’ ἐκτέλεσιν καὶ ἀποπεράτωσιν τῶν δικτύων ὑδρεύσεως τῶν Κοινοτήτων τοῦ ἐν λόγῳ Συνδέσμου. Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Χατζῆ, αἰτουμένου διάθεσιν τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων διὰ τὴν μεταφορὰν καὶ ἐγκατάστασιν τοῦ οἰκισμοῦ Ματαράγκας εἰς τὴν ἐν λόγῳ Κοινότητα. Τοῦ συνδέσμου Ἐλαιουργῶν Μεσσηνίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης παραχώρισιν τῶν ἰδιωτικῶν ἐλαιουργείων εἰς Συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας, κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῶν κατοίκων Σκιλλουντίας, αἰτουμένων καταβολὴν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους οἰκογενείας τοῦ καθορισθέντος ποσοῦ τῆς Κρατικῆς ἀρωγῆς τῶν 5.000 δραχμῶν. Τοῦ Προέδρου Κοινότητος καὶ Συν)σμοῦ Σαβαλίων Ἠλείας αἰτουμένων λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων, διὰ τοὺς κατοίκους τοὺς πληγέντας ἐκ χαλαζοπτώσεων καταστραφέντων τῶν σταφιδαμπέλων καὶ τῶν φυτειῶν πατάτας. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῶν Συνταξιούχων ΤΕΒΕ Ἀγρινίου καὶ περιχώρων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ καταβολὴν τῆς συντάξεως ὑπὸ τοῦ ΤΕΒΕ τοῦ μηνὸς Μαρτίου κλπ. Τῆς Ἐπιτροπῆς Κοινοτήτων Ἀμοργιανῶν, Ποδογύρας, Γιαννοπούλου, Μπαλίου καὶ Μαλατέϊκων Βάλτου, πληττομένων ἐκ τῶν ἔργων ΔΕΗ Καστρακίου, αἰτουμένων ὑπαγωγήν των εἰς τὸν νόμον περὶ Πηνειοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σάμου κ. Γ. Γρηγορίου, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Σάμου, αἰτουμένου αὔξησιν τῶν καταβαλλομένων μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, καθιέρωσιν τιμαριθμικῆς αὐτῶν ἀναπροσαρμογῆς κλπ. Τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Σάμου, δι’ ἧς ἐκφράζει τὴν ἀμέριστον συμπαράστασίν του εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Κύπρου διὰ τὴν πλήρη ἀνεξαρτησίαν καὶ ἕνωσιν τῆς Νήσου μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Καρδάρας, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Συνδικάτου Χερσαίων Ἐμπορευματικῶν Μεταφορῶν, αἰτουμένου ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν φορολογικοῦ νομοσχεδίου κλπ. Τῆς Ἐθνικῆς Ὁμοσπονδίας Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμων Θεσσαλίας, αἰτουμένης ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Τοῦ Συνδέσμου Προσωπικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀστικῶν Συγκοινωνιῶν Θεσσαλονίκης, αἰτουμένου τὴν μὴ κατάργησιν τοῦ ΟΑΣΘ καὶ ἐπαναφορὰν τῆς συγκοινωνίας Θεσσαλονίκης εἰς τὸ καθεστὼς τῶν ΚΤΕΛ κλπ. Τοῦ Συνδέσμου Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Λαρίσης–Περιχώρων, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν ἀστικὴν συγκοινωνίαν πόλεως Λαρίσης, Περιχώρων κλπ. Τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἰδιοκτητῶν Γεωργικῶν Μηχανημάτων, αἰτουμένης λῆψιν τῶν ἐπιβαλλομένων μέτρων πρὸς κατοχύρωσιν τοῦ ἐπαγγέλματός των κλπ. Τοῦ Προέδρου Συνδέσμου Ὑπεραστικῶν Λεωφορειούχων Νομοῦ Λαρίσης, διαμαρτυρουμένου διὰ τὴν μὴ ἐπίλυσιν αἰτημάτων των. Τῶν Δημάρχων Λαρίσης, Τυρνάβου, Ἐλασσόνος καὶ Φαρσάλων, αἰτουμένων ὑπαγωγήν των εἰς τὸ ΤΑΔΚΥ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Κ. Στεφανόπουλος, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τῆς Ἑνώσεως Τραυματιῶν Πολέμου 1940–49 Πατρῶν, αἰτουμένων παράτασιν τῆς ληξάσης τριμήνου προθεσμίας πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεών των δι’ ἐξέτασιν παρὰ τῆς ΑΣΥΕ. Τοῦ Συνδέσμου Ἐργατῶν καὶ Τεχνιτῶν Ζαχαροπλαστῶν Πατρῶν «Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΙΜΩΝ», διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ὑπαγωγὴν τοῦ κλάδου των εἰς τὸν Κανονισμὸν τοῦ ΙΚΑ περὶ βαρέων καὶ ἀνθυγιεινῶν ἐπαγγελμάτων. Τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Πατρῶν, αἰτουμένου τὴν ἵδρυσιν ἐν Πάτραις ὑπὸ τοῦ ΕΟΤ δύο ξενοδοχείων, τὴν διαμόρφωσιν χώρου προσγιαλώσεως τῶν Φέρρυ–Μπὼτ καὶ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν λιμενικῶν ἔργων, ὥστε νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ πόλις τουριστικῶς. Τοῦ Δημάρχου Πατρέων, αἰτουμένου ἵδρυσιν ἐν Πάτραις Κρατικῆς Θεατρικῆς Σκηνῆς. Τοῦ Συνδέσμου Ὑπαλλήλων Ἑστιατορίων Πατρῶν καὶ περιχώρων «Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ», αἰτουμένου χρηματικὴν ἐνίσχυσιν πρὸς ἵδρυσιν ἐν Πάτραις Ἐπαγγελματικῆς Σχολῆς Ὑπαλλήλων Τουριστικῶν Ἐπαγγελμάτων. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Α. Πετραλιᾶς, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Προέδρου Κοινότητος καὶ Συνεταιρισμοῦ Μπουχιώτης Ἠλείας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν καταβληθεῖσαν ἀποζημίωσιν εἰς πληγέντας ἐκ βροχοπτώσεων σταφιδοπαραγωγούς. Τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ἀμαλιάδος, Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, Εἰσαγωγικοῦ Συλλόγου κλπ. Ἀμαλιάδος, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προστασίας τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης κλπ. Τοῦ Συλλόγου Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων Ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, αἰτουμένου ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον περὶ καταστάσεως δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων συμπεριληφθῇ διάταξις ἐντάξεως ἁπάντων τῶν κοινοτικῶν ὑπαλλήλων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δ. Γρίβας, καταθέτει τὰς κάτωθι ἀναφοράς: Τοῦ Προέδρου Κοινότητος Δασωτοῦ Δράμας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ παρέμβασιν τοῦ ΕΟΚ εἰς τὴν ρύθμισιν τιμῶν διὰ τὰ καπνά. Τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Δράμας, αἰτουμένου ἄμεσον ἐκκένωσιν τῶν καπναποθηκῶν τοῦ ΕΟΚ πρὸς ἐναποθήκευσιν χωρικῶν καπνῶν, ἐπιτάχυνσιν τοῦ ρυθμοῦ ἀνεγέρσεως προγραμματισθεισῶν καπναποθηκῶν Νομοῦ Δράμας κλπ. Τοῦ Σωματείου Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Προσωπικοῦ Ὑπηρεσίας Ἐγγείων Βελτιώσεων Δράμας, αἰτουμένου χορήγησιν ἐπιδόματος πολυετίας εἰς τοὺς ἐργαζομένους τῆς ΥΕΒ κλπ. Τοῦ Προέδρου τῆς Τοπικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων Νομοῦ Δράμας, αἰτουμένου ἐπαναλειτουργίαν τοῦ Τελωνείου Ἐξοχῆς. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης καὶ Π. Δούκας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Ἀμπελουργῶν Ροδολείβους Σερρῶν, αἰτουμένων ἀναστολὴν τῶν εἰς βάρος των ἀξιουμένων ἐνοικίων διὰ τὰς ἐμφυτευμένας ἐκτάσεις Ἐλιὰζ Μπέη, ὁριστικὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος νομοθετικῶς κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης καὶ Π. Δούκας, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων Σιδηροκάστρου, αἰτουμένων κατάργησιν τοῦ ἀνελευθέρου καὶ καταπιεστικοῦ μέτρου τῆς ἐπιτηρουμένης ζώνης κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ξ. Γρηγόρης καὶ Ν. Σκοπούλης, καταθέτουν ἀναφορὰν Δημητρίου Εὐαγγ. Σταθοπούλου, «τακτικοῦ ἐθελοντοῦ αἱμοδότου», αἰτουμένου χορήγησιν δελτίου ἐλευθέρας κυκλοφορίας ἐπὶ τῶν συγκοινωνιακῶν μέσων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης καὶ Μ. Θεοδωράκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Σχολικῆς Ἐφορείας τοῦ Νηπιαγωγείου Ἀνθῆς–Βισαλτίας Σερρῶν, αἰτουμένης ἔγκρισιν τῆς ἐξ ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδων ἀπαιτουμένης δαπάνης πρὸς ἀνέγερσιν Διδακτηρίου τοῦ ἀναφερομένου Νηπιαγωγείου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Δούκας, Β. Ἐφραιμίδης, Θ. Παππᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰς Δημοτικῶν Συμβουλίων, διαφόρων ὀργανώσεων, Συνεταιρισμῶν καὶ κατοίκων διαφόρων περιοχῶν τῆς χώρας, αἰτουμένων ἀποκατάστασιν τῆς Συνταγματικῆς ὁμαλότητος διὰ τῆς διενεργείας ἐλευθέρων καὶ ἀδιαβλήτων ἐκλογῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιάρας, Γ. Πανάγος, καταθέτουν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λαγκαδᾶ, αἰτουμένης κατάργησιν τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σακελλάρης, Μ. Καραγεώργη, Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Ε.Γ. Συνεταιρισμῶν Λαρίσης, διαμαρτυρομένης διὰ μελετωμένην κατάργησιν Κέντρου σποροπαραγωγῆς βάμβακος Τυρνάβου κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Δ. Παπανικολάου, Λ. Κύρκος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Δήμου καὶ Ἐπαρχίας Θηβῶν, αἰτουμένων νομιμοποίησιν τοῦ Κ.Κ.Ε., ἀπόλυσιν τῶν Πολιτικῶν κρατουμένων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Δούκας, Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου καπνοπαραγωγῶν καὶ Γεωργῶν περιφερείας Νέστου, αἰτουμένων χορήγησιν τοῦ 5ετοῦς πρὶμ σίτου εἰς τοὺς σιτοπαραγωγοὺς κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Κιτσίκης, Μ. Θεοδωράκης, Π. Δούκας, Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἐπιτροπῆς Σπουδαστῶν μέσων Τεχνικῶν Σχολῶν Ἐργοδηγῶν–Σχεδιαστῶν, αἰτουμένης ἄμεσον κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου τεχνικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Π. Λούκας, Ν. Σκοπούλης, Ξ. Γρηγόρης, καταθέτουν τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς Δημοτικῶν Ἀρχῶν ὀργανώσεων Συνδικαλιστικῶν στελεχῶν καὶ κατοίκων ἐκ διαφόρων περιοχῶν τῆς χώρας, αἰτουμένων ἀποκατάστασιν τῆς Συνταγματικῆς ὁμαλότητος, διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς ἐλευθέρας καὶ ἀδιαβλήτους ἐκλογὰς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Α. Παπαδόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Τοπικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων Νομοῦ Δράμας, αἰτουμένου ἐπαναλειτουργίαν τοῦ Τελωνείου Ἐξοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Χ. Μπουγᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Πειραιῶς, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ἀποχετεύσεως τῶν ἐργατικῶν συνοικιῶν περιοχῆς Κέντρου Πειραιῶς, Καμινίων, Παλαιᾶς Κοκκινιᾶς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σκορδίλης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Πειραιῶς, αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ἀποχετεύσεως τῶν ἐργατικῶν συνοικιῶν περιοχῆς Κέντρου Πειραιῶς, Καμινίων, Παλαιᾶς Κοκκινιᾶς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Ἄρχος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρων, Κοινότητος, Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Λεονταρίου Μεγαλοπόλεως, διαμαρτυρομένων, διότι ἡ Κοινότης Λεονταρίου δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὸ πρόγραμμα ἠλεκτροδοτήσεως ἔτους 1966 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Ἀνδριανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Πειραιῶς αἰτουμένου ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ἀποχετεύσεως τῶν ἐργατικῶν συνοικιῶν περιοχῆς Κέντρου Πειραιῶς, Καμινίων, Παλαιᾶς Κοκκινιᾶς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Λ. Λασκαρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Σκεπαστοῦ αἰτουμένου ἐπανακαθορισμὸν τῶν καταλλήλων καὶ ἀκαταλλήλων πρὸς καπνοκαλλιέργειαν ἐδαφῶν τῶν χωρίων Λίμνης καὶ Σκεπαστοῦ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς κατοίκων τοῦ χωρίου Σταθᾶ, αἰτουμένης ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν μὴ χορήγησιν ἀλεύρων ὑπὸ τῆς ἀγροτικῆς Τραπέζης Ἀμφιλοχίας εἰς 45 οἰκογενείας τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Σοφάδων διαμαρτυρομένου διὰ τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα προστασίας σίτου, βάμβακος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Κ. Πετρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἑνώσεων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Μεσολογγίου, Ἀγρινίου, Ἀστακοῦ, Ναυπάκτου καὶ Εὐπαλίου, αἰτουμένων προγραμματισμὸν ἐγκαταστάσεων μονάδος παραγωγῆς λιπασμάτων εἰς τὴν περιοχὴν περὶ τὸν Ἀχελῶον. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Καρδάρας, καταθέτει ἀναφορὰν Σωματείου πλανοδίων μικροπωλητῶν Λαρίσης «Ὁ Ἅγιος Χαράλαμπος» διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τῶν ἐπιστατῶν καὶ ἐπιστατριῶν διάθεσιν ζακχαροειδῶν προϊόντων εἰς τοὺς μαθητὰς ἐντὸς τοῦ χώρου τῶν σχολείων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σπυρίδωνος Σύρου κατοίκου Ἀετοπέτρας Τριχωνίδος, αἰτουμένου, ὅπως ὁ ἀγρός του, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐντὸς Κοινοτικῆς ἐκτάσεως ἐξαιρεθῇ τῆς κοινοτικῆς ἀποφάσεως, ἥτις καθορίζει τὴν βοσκὴν τῶν ζώων εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἔκτασιν κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Στρατῆς, Β. Νεφελούδης, καταθέτουν ἀναφορὰν ἐργαζομένων εἰς τὰς Καπνοβιομηχανίας Καλαμάτας, αἰτουμένων ὑπαγωγὴν των εἰς τὰ βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Σκοπούλης, Α. Τσιάρας, Β. Σακελλάρης, καταθέτουν τηλ)κὴν ἀναφορὰν τῆς Ε.Δ.Σ.Ε. Βοβούσης, αἰτουμένης τὴν μὴ ἵδρυσιν κρατικῆς ἐκμεταλλεύσεως Δασῶν ἐν Ἠπείρῳ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ἰωάννης Παπαδημητρίου, Β. Νεφελούδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων καὶ Ἀντιπροσώπων τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Ἐλευσῖνος–Μεγάρων, ὡς καὶ τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου Ἐλευσῖνος, διαμαρτυρομένων ἐντόνως διὰ τὴν αὐθαίρετον ἐνέργειαν διαγραφῆς τοῦ ἐν λόγῳ Ἐργατικοῦ Κέντρου ἐκ τῆς δυνάμεως τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Β. Ἐφραιμίδης, Ν. Σκοπούλης, Ε. Σακελλάρης, Π. Δούκας, Δ. Παπανικολάου, Λ. Κύρκος, καταθέτουν ἀναφορὰς τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπεργιακοῦ ἀγῶνος Νομοῦ Σερρῶν, Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Ἡρακλείας — Σερρῶν, Νιγρίτης κλπ., αἰτουμένων ἄμεσον κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ προστασίας τῆς Ἐπαγγελματικῆς Στέγης κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Π. Δούκας, Ν. Σκοπούλης, Ξ. Γρηγόρης, Ε. Σακελλάρης, Α. Μπριλλάκης, Α. Τσιάρας, Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν ἀναφορὰς ἐκπροσώπων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν περιοχῆς Παγγαίου, Σερρῶν, Προέδρων Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παγγαίου, Γ. Σ. Ἑνώσεως Καπνοπαραγωγῶν τῆς Κοινότητος Νικήσιανης, καπνοπαραγωγῶν περιφερείας Μεσολογγίου, καπνοπαραγωγῶν περιφερείας Κιλκὶς καὶ Λαγκαδᾶ, αἰτουμένων ἀναθεώρησιν τῶν μέτρων καπνοκαλλιεργείας διὰ τὸ ἔτος 1966 κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Σ. Ἠλιόπουλος, Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν τηλ)κὰς ἀναφορὰς Δημάρχου, Ἀντιδημάρχου καὶ Δημοτικῶν Συμβούλων Δήμου Ἀγρινίου, Προέδρου Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, Προέδρου Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Ἀγρινίου κλπ., διαμαρτυρομένων διὰ τὸν ἐγκλεισμὸν εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ τιμημένου Στρατηγοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Γερ. Αὐγεροπούλου καὶ αἰτουμένων τὴν ἀποφυλάκισίν του κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σακελλάρης, Α. Τσιάρας, Σ. Ἠλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἀγροτικοῦ Συλλόγου Μαγούλας Ἠλείας, αἰτουμένου ἀναθεώρησιν τῆς ἀποφάσεως ἀποζημιώσεως βροχοπλήκτων ἐκ δραχμῶν 60.000.000 εἰς τὸ ποσὸν τῶν 120.000.000 δραχ. ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τῶν παραγωγῶν κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παπανικολάου, Ε. Σακελλάρης, Σ. Ἠλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν σεισμοπλήκτων κατοίκων Καμαρίου Κορινθίας, αἰτουμένων ἄμεσον στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σακελλάρης, Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων χωρίου Ἁγίου Σώστη–Διλόφου Φθιώτιδος, αἰτουμένων ἵδρυσιν ταχυδρομικοῦ Γραφείου εἰς τὸ χωρίον Ἅγιος Σώστης κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παπανικολάου, Μ. Καραγιώργη, Ε. Σακελλάρης, καταθέτουν τηλ)κὴν ἀναφορὰν Προέδρου Γεωργοπιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ζηλευτῆς, αἰτουμένου παρέμβασιν τῆς Ε.Ο.Κ. πρὸς ἀγορὰν τῶν ἀδιαθέτων καπνῶν κλπ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Κύριοι συνάδελφοι, σήμερον εἶναι ἡ ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ Ἐλέγχου. Πρέπει νὰ συζητηθοῦν ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ὑψῶν. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν 33 συνάδελφοι. Ζητῶ τὴν ἔγκρισίν σας, νὰ μὴ ἀσχοληθῶμεν μὲ ἐρωτήσεις, ἀλλὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ὑψῶν.

§6Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Ὄχι κ. Πρόεδρε, νὰ μποῦμε καὶ εἰς τὰς ἐρωτήσεις. Ἤθελα, ὅμως, νὰ σᾶς εἴπω κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ συνέχεια τῶν ἐπερωτήσεων...

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πιπιλῆ, ἐπ’ αὐτοῦ ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις, τὸ ἐξητάσαμεν καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν, ὅπως συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις περὶ ὑψῶν.

§8Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρόταξις τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ὑψῶν ἐγένετο ἀντικανονικῶς.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἔρχεσθε κ. Πιπιλῆ νὰ δημιουργήσετε θέμα; Ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§10Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ συζητήσωμεν καὶ ὡρισμένας ἐρωτήσεις, διότι ὑπάρχει μεγάλη καθυστέρησις.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συζητηθοῦν ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπ. Οἰκονομικῶν. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 1, 2 καὶ 3 ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται, καθ’ ὅσον οἱ ἐρωτώμενοι κύριοι συνάδελφοι εἶναι ἀπησχολημένοι εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Ε. Σκορδίλη, ἀναφερομένης εἰς τὰ ἔξοδα ταξειδίου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τέως Ὑπουργοῦ ὁ κ. Ὑπουργός, ἔχει τὸν λόγον.

§12Ε. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ σᾶς διευκολύνω θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔλαβον ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν στρατιωτικῶν, τῶν ἀνδρῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ τοῦ Πυροσβεστικοῦ Σώματος ὡς καὶ τῶν συνταξιούχων τοιούτων κλπ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§14Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις ἔχει μεγάλην γενικότητα καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι διὰ τὰ θιγόμενα ὑπ’ αὐτῆς θὰ λάβῃ μέριμναν τὸ ὑπὸ κατάθεσιν σχέδιον νόμου περὶ ἑνιαίου μισθολογίου. Ὡς πρὸς τὰ γενικώτερα συνταξιοδοτικὰ θέματα, τὰ θιγόμενα ὑπὸ τῆς ἐρωτήσεως καὶ ἐπ’ αὐτῶν πρόκειται νὰ ληφθῇ μέριμνα ὑπὸ τοῦ ἰδίου νομοθετήματος. Πέραν, ὅμως, τούτου, ἂν πρόκειται περὶ εἰδικῶν συνταξιοδοτικῶν περιπτώσεων, ὑπάρχει ὡς γνωστὸν ἡ ἐπιτροπὴ ἐξετάσεως παραπόνων συνταξιούχων, ἡ ὁποία ἐπιλαμβάνεται τῶν καθ’ ἕκαστα περιπτώσεων.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§16Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν μὲ ἱκανοποίησεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι πρόκειται περὶ γενικῶν περιπτώσεων, ἐνῷ τὸ θέμα, τὸ θιγόμενον ὑπὸ τῆς ἐρωτήσεως, εἶναι ἀπολύτως συγκεκριμένον. Διὰ τοῦ Νόμου 4448)64 ἀνεγνωρίσθησαν, ὡς γνωστόν, τὰ δύο κατοχικὰ ἔτη 1941–43 εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ ἄνδρες τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ Πυροσβεστικοῦ Σώματος. Διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ὅμως τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν ἐνδιαφερομένων δέον ὅπως συμπεριληφθῇ καὶ ἡ διετία ἀπὸ 1943–45. Ἡ οἰκονομικὴ διαβάθμισις τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων καὶ τῶν τριῶν Σωμάτων (Χωροφυλακῆς–Ἀστυνομίας– Πυροσβεστικοῦ Σώματος) δέον ὅπως ἐπεκταθῇ εἰς ὅλους τοὺς μέχρι σήμερον συνταξιούχους ἡ δὲ ἰατροφαρμακευτικὴ περίθαλψις εἰς τὰ τέκνα καὶ τὰς ἀγάμους ἀδελφὰς τῶν συνταξιούχων. Ἐπίσης, δέον ὅπως αὐξηθῶσι τὰ ἑκατοστὰ ἀναπηρίας καὶ καθιερωθῶσι τὰ 35% εἰς τοὺς ἀναπήρους τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ὡς ἴσχυε πρὸ τοῦ Ν. 1854)51, μὲ ἀνάλογον βελτίωσιν τῶν ὅρων ἐξυπηρετήσεως τῶν ἠσφαλισμένων καὶ ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐγγραφὴ καὶ συμμετοχὴ εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀρωγῆς Ὑπαλλήλων Ἀστυνομίας Πόλεων καὶ εἰς τοὺς ἤδη συνταξιούχους ὑπὸ τοὺς ἰδίους ὅρους ἐγγραφῆς τῶν ἐν ἐνεργείᾳ συναδέλφων των, τῶν σχετικῶν κρατήσεων ἐνεργουμένων ἐκ τῶν συντάξεών των. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τῆς ἀπαντήσεώς σας μᾶς παραπέμπετε εἰς τὴν λειτουργοῦσαν ἁρμοδίαν ἐπὶ τῶν συντάξεων Ἐπιτροπήν. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή, προεδρευομένη, ὡς γνωστόν, ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ τεραστίου ὄγκου τῶν ὑποβαλλομένων αἰτήσεων καὶ οὕτω ἡ ἔκδοσις ἀποφάσεων χρονίζει ἐπὶ μακρόν. Δὲν ἀναφέρομαι προσωπικῶς εἰς τὸν σημερινὸν Ὑπουργόν. Ἀλλὰ θίγω τὸ θέμα γενικῶς καὶ ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν Οἰκονομικῶν νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον ἱκανοποιήσεως τῶν περιπτώσεων αὐτῶν, διότι μὲ τὸν ρυθμὸν ἐργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ παρέλθῃ ἕνας αἰῶνας, ὥστε νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ αἰτοῦντες. Πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ κάποια σοβαρότης καὶ μεγαλυτέρα προσοχὴ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν θεμάτων τῶν πτωχῶν συνταξιούχων καὶ πρὸς τοῦτο θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν ἰδιαιτέρως τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐξετάσῃ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ὑπάρξῃ δυνατότης ταχυτέρου ρυθμοῦ εἰς τὴν ἐπίλυσιν τῶν ζητημάτων τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ποὺ τόσα προσέφεραν διὰ τὸ μεγαλεῖον τῆς πατρίδος.

§17Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, εἶπον, ὅτι ἡ ὑπόθεσις ἡ εἰδικωτέρα τῶν συνταξιοδοτικῶν θεμάτων, εὑρίσκεται κατὰ τὴν συνταγματικὴν τάξιν ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς. Ὡμιλήσατε περὶ καθυστερήσεως. Σᾶς δηλῶ, ὅτι θέλω ἐπιληφθῆ εὐκαιρίας, ὅπως συστήσω τὴν ταχεῖαν κρίσιν τῶν ὑποβαλλομένων αἰτήσεων. Ἀλλὰ μοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ παρίδω αὐτὴν τὴν διαδικασίαν. Δὲν ἠθέλησα νὰ ὑπεκφύγω ἀπαντήσεως, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω περισσότερα.

§18Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τουλάχιστον, κ. Ὑπουργέ, δώσατε πλέον ταχὺ ρυθμὸν εἰς τὴν διαδικασίαν κρίσεως τῶν αἰτήσεων καὶ ἐπιληφθῆτε διὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ συνταξιοδοτικοῦ θέματος ποὺ κρατεῖ ἐν δεδικαιολογημένῃ συγκινήσει χιλιάδας συνταξιούχων καὶ δὲν πρέπει νὰ ξεχνῶμεν, ὅτι ἡ τάξις τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν συνταξιούχων, εἶναι ἡ πλέον ἀδικημένη τάξις, ἐνῷ ἡ πολιτεία τώρα πολλὰ ὀφείλει εἰς αὐτούς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἱκανοποίησιν αἰτημάτων ἐφημεριακοῦ κλήρου, ὁ κ. Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§20Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἔχει ἐπιληφθῆ τριμελὴς Ἐπιτροπὴ ἐκ δύο Μητροπολιτῶν καὶ ἑνὸς ἐκπροσώπου τοῦ Ἐφημεριακοῦ κλήρου. Μετὰ ἐλαχίστων ἡμερῶν ἐργασίαν, ἡ Ἐπιτροπὴ κατέληξεν εἰς πόρισμα, ἀδόκητον, διότι προέβαινεν εἰς ἐπικρίσεις, σχόλια καὶ διότι ἐζήτει πράγματα δύσκολα. Ἐζήτει ὅπως τὸ σύνολον τῆς μισθοδοσίας, τῶν συντάξεων καὶ τῆς ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως, ἀναληφθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους μετατρεπομένου τοῦ Τ.Α.Κ.Ε. εἰς Ἐπικουρικὸν Ταμεῖον. Εἰσηγεῖτο τὴν κατάργησιν τῆς εἰσφορᾶς τῶν ναῶν κατὰ 25% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων ἐσόδων καὶ τὴν ἐξίσωσιν τῶν ἐφημερίων πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ὡς ἑξῆς: Τῶν πτυχιούχων Θεολόγων κληρικῶν πρὸς τοὺς Θεολόγους καθηγητὰς πρὸς τὰς ἀποδοχὰς καὶ τὴν ἐντὸς 15ετίας ἄνοδον εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Διευθυντοῦ. Τῶν ἄλλων, μὴ πτυχιούχων κληρικῶν, εἰσηγεῖτο τὴν ἐντὸς 15ετίας ἄνοδον εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Τμηματάρχου Αʹ τάξεως. Αὐτά, κ. συνάδελφε, ποὺ εἰσηγήθη ἡ Ἐπιτροπὴ συμποσοῦνται εἰς 900 ἑκατ. δρχ., αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ βαρύνουν τὸν προϋπολογισμόν. Καθὼς ἀντιλαμβάνεσθε, ἦτο δύσκολον νὰ τύχουν ἀμέσου ἐφαρμογῆς αὐτά, τὰ ὁποῖα εἰσηγήθη ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως ἔγινε διὰ τὸ ἔτος 1964–65 μία προσωρινὴ ρύθμισις. Ἐδόθη δηλαδὴ εἰς τοὺς ἐφημερίους τῶν χωρίων καὶ τῶν μικρῶν πόλεων, τῶν ἐχόντων πληθυσμὸν μέχρι 1.500 κατοίκων προσωρινὸν ἐπίδομα 500 δρχ. Τὸ μέτρον τοῦτο θὰ ἰσχύσῃ μέχρι γενικωτέρας ρυθμίσεως τοῦ θέματος τοῦ κλήρου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§22Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστῶ θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργόν, διὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας μᾶς παρέσχεν. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐκτιμήσασα τὰς ὑψίστας ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερε καὶ προσφέρει ὁ κλῆρος, ἐθεράπευσε μέρος τῶν ἐκκρεμῶν θεμάτων τούτου, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐλαχίστων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἐφημεριακὸς κλῆρος τῆς Ἑλλάδος, πρωτοστατῶν πάντοτε εἰς τὴν ἐξύψωσιν τῶν ἰδανικῶν τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισμοῦ καὶ ὑψίστας ὑπηρεσίας ἔχων προσφέρει καὶ ἐσαεὶ προσφέρων, δέον ὅπως τύχῃ τῆς δεούσης κρατικῆς στοργῆς, ὁλοκληρουμένων τῶν ὑπὲρ αὐτοῦ ληφθέντων μέχρι τοῦδε ἡμιμέτρων μισθοδοσίας, ἐντάξεως αὐτῶν εἰς τὸ μισθολόγιον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, εἰς τὴν μισθολογικὴν ἐξέλιξίν των, τὴν χορήγησιν ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως, τὴν κατάρτισιν καὶ ψήφισιν Καταστατικοῦ χάρτου τῶν ἐφημερίων καὶ γενικῶς εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ Κλήρου εἰς τὸ ἁρμόζον ὑψηλὸν ἐθνικὸν καὶ κοινωνικὸν ἐπίπεδον. Δι’ ἐπανειλημμένων ὑπομνημάτων αἰτεῖται ἡ ἐπίλυσις τῶν βασικῶν τούτων θεμάτων καὶ τῶν παρεμφερῶν αὐτῶν ἄνευ δυστυχῶς μέχρι τοῦδε οὐσιαστικοῦ ἀποτελέσματος. Συνεστήθη βεβαίως μία Ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τῶν προβλημάτων τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου καὶ ἔβγαλε τὰ συμπεράσματά της, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς ὑπερβαίνουν τὰς δυνατότητας τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ μὴ ξεχνῶμεν, ὅτι ὑπαίτιον εἶναι τὸ Κράτος ποὺ εἶχεν ἐπὶ τοσοῦτον λησμονήσει τὸν Ἱερὸν Κλῆρον. Περιωρίσθη δὲ δυστυχῶς ἡ μέριμνα τοῦ Κράτους μόνον εἰς τὸ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς ἐφημερίους τῶν χωρίων τὸ ποσὸν τῶν 500 δρχ., τὸ ὁποῖον ὅμως, ὡς ὅλοι ἀντιλαμβανόμεθα, εἶναι ἀνεπαρκέστατον καὶ διὰ τὴν στοιχειώδη συντήρησιν αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Τὰ αἰτήματα, κ. Ὑπουργέ, τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου, συνίστανται περιληπτικῶς α) εἰς τὴν ἔνταξιν αὐτοῦ εἰς τὸ κανονικὸν μισθολόγιον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, β) εἰς τὴν βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν, γ) εἰς τὴν χορήγησιν ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως, δ) εἰς τὴν κατάρτισιν καὶ ψήφισιν τοῦ καταστατικοῦ χάρτου τῶν ἐφημερίων καὶ τέλος εἰς τὴν τοποθέτησιν εἰς οἵαν θέσιν ἁρμόζει εἰς τὴν ἱερὰν καὶ ἐθνικὴν ἀποστολήν των. Αὐτά, κ. Ὑπουργέ, εἶναι τὰ αἰτήματα τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου. Ἐὰν δέ, ἀναλογισθῶμεν τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερεν εἰς τὸ Ἔθνος ἔκπαλαι καὶ τὰς θυσίας εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη διὰ μέσου τῶν αἰώνων, ὑπερασπιζόμενος τὰ ἰδανικὰ τῆς Φυλῆς, τότε θὰ πρέπει νὰ καταβάλλωμεν πᾶσαν προσπάθειαν πρὸς ἐπίλυσιν τῶν χρονιζόντων αὐτῶν αἰτημάτων. Ὁ κ. Μανέντης, ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, ὁμιλῶν κάποτε εἶπεν, ὅτι εἶδεν ἕνα ἱερέα νὰ σκάβῃ ἐπὶ ἡμερομισθίῳ, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διαθρέψῃ ἑαυτὸν καὶ τὴν πολυμελῆ οἰκογένειάν του. Εἶναι ἀνεκτὸν αὐτό, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὸν κλῆρον, ποὺ ἔπρεπε νὰ τὸν εἴχομεν ὡσὰν τὰ μάτια μας; Διότι, γνωρίζετε σεῖς καλύτερον παντὸς ἄλλου, ποὺ ἔχετε κάμει τόσον ὡραίους ἐθνικοὺς ἀγῶνας, τὸ τί προσφέρουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς τὸ σημερινὸν ἀστικὸν καθεστώς. Δι’ αὐτό, ἐπικαλοῦμαι τὴν ἰδικήν σας μέριμνα, νὰ ἐξετάσητε καὶ τὸ θέμα αὐτό, ἐὰν αἱ πολλαπλαὶ ἀσχολίαι σας τὸ ἐπιτρέπουν, νὰ ἀποδώσετε δίκαιον, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι καλόν, διότι γενικῶς δὲν θὰ ἀφορᾷ μόνον εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τοῦ κλήρου, ἀλλὰ θὰ βραβεύσωμεν τὴν συμβολὴν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων εἰς τὴν κοινωνίαν, τὴν πολιτείαν καὶ γενικώτερον εἰς τὴν πατρίδα μας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε νὰ κάμετε καμμίαν ἀνακοίνωσιν; Τὸ θέμα εἶναι γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος καὶ γενικῶς συμμερίζονται ὅλοι οἱ συνάδελφοι τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Βρανοπούλου.

§24Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι θὰ κάμωμεν πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὴν θέσιν τοῦ κλήρου εἰς τὴν περιωπήν, εἰς τὴν ὁποίαν προσήκει νὰ στέκῃ καὶ νὰ εὑρίσκεται, ὄχι μόνον διότι προσέφερεν, ὅσα προσέφερε, διὰ μέσου τῆς ἱστορίας καὶ συνέβαλε τόσον θετικὰ διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ Ἑλληνισμοῦ διὰ μέσου τῶν ζοφερῶν χρόνων τῆς δουλείας, ἀλλὰ καὶ διότι ἔχει ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν ὅλοι πρέπει νὰ σεβώμεθα, νομίζω, ὡς προσήκει.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ συναδέλφου κ. Βρανοπούλου, ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἀναγνώρισιν ὡς συνταξίμου προϋπηρεσίας ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ὡς καὶ μονίμων ὑπαξιωματικῶν.

§26Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καὶ τοῦτο ὅπως καὶ τὸ ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν ἄλλην ἐρώτησιν, εὑρίσκεται ἀποκλειστικῶς εἰς χεῖρας τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐξετάζοντος αὐτό, ἀλλὰ ἡ φύσις καὶ ἡ μορφὴ τοῦ θέματος νομίζω, ὅτι εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ ἀφήνῃ κανένα ἀσυγκίνητον πρὸς τὴν δικαίαν ἐμφάνισιν τῆς ἀπαντήσεως ἢ τοῦ αἰτήματος αὐτοῦ, διότι νομίζω, ὅτι ἡ διάφορος μεταχείρισις τῶν δύο παρομοίων ἐντελῶς περιπτώσεων δὲν ἔχει ἐπαρκῆ δικαιολογίαν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Βρανόπουλε.

§28Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, χαίρω ποὺ ἀκούω ἀπὸ τὰ χείλη σας πόσον ἠδικήθησαν ἀπὸ τὴν Πολιτείαν τὰ μέλη τῶν τριῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, καίτοι πρόκειται περὶ ὀλιγαρίθμου κατηγορίας ἀνδρῶν τῶν Σωμάτων τούτων. Ὑπάρχουν δηλαδὴ ἔνιοι κατώτεροι ἀστυνομικοὶ ὑπάλληλοι, οἵτινες, ἐνῷ ὑπηρέτησαν ἐπὶ 8ετίαν εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, ὡς μόνιμοι ὑπαξιωματικοί, καὶ κατετάγησαν εἶτα εἰς τὰ Σώματα Ἀσφαλείας καὶ ἡ προϋπηρεσία των αὕτη εἶναι δημοσία, ἐν τούτοις δὲν ἀναγνωρίζεται αὕτη ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον πρὸς προσδιορισμὸν τῆς συντάξεώς των, ἐνῷ ἀναγνωρίζεται πᾶσα ἄλλη εἰς ἑτέραν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Νομίζω, ὅτι ἔργον στοιχειώδους δικαιοσύνης εἶναι πρὸς τοὺς ἐν εἰρήνῃ ἥρωας τῆς Πατρίδος, ἡ ἱκανοποίησις τοῦ δικαίου τούτου αἰτήματός των.

§29Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν καταργήσω, σᾶς εἶπα τὴν ἀτομικήν μου σκέψιν καὶ τὴν πεποίθησίν μου, ὅτι πρόκειται περὶ δικαίου αἰτήματος καὶ θὰ συμπράξω ὅσον δύναμαι εἰς τὴν ἀναγνώρισίν του. Πέραν τούτου, δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω τίποτε ἄλλο.

§30Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ζητῶ, οὔτε ἐζήτησα κατάργησιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀναγνωρίζω τὰς προσφερομένας ὑπ’ αὐτῆς ὑπηρεσίας, ἐζήτησα ἁπλῶς ἀπονομὴν δικαιοσύνης διὰ μίαν τάξιν ὑπαλλήλων ποὺ προσφέρουν ὑψίστας ὑπηρεσίας καὶ δὲν βλέπουν ἀνταπόκρισιν ἀπὸ τὸ Κράτος. Πῶς εἶναι δυνατὸν τοιαύτη διάφορος μεταχείρισις μεταξὺ ἀνδρῶν τῆς αὐτῆς κατηγορίας, ὡρισμένων δηλαδὴ ὑπαλλήλων νὰ ἀναγνωρίζεται ἡ προϋπηρεσία των, ἐνῷ ἄλλων δὲν ἀναγνωρίζεται;

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ συναδέλφου κ. Πιπιλῆ, ἀναφερομένης εἰς θέματα ἀναγόμενα εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ Ν.Δ. 4352)1964.

§32Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐφ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου ἀφεώρα τὰ προσόντα τὰ τυπικὰ καὶ κυρίως τὰ ἐπιστημονικὰ καὶ τὰ πτυχία ἢ ἐφόδια, τὰ ὁποῖα εἶχον οἱ τυχὸν προσληφθέντες εἰς ἀντικατάστασιν ὅσων κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ Ν.Δ. 4352 ἐγκατέλειψαν τὰς ἀνωτάτας θέσεις ἢ συμβούλια. Ἐγὼ θὰ εἴπω περιοριζόμενος εἰς τὸν μικρὸν τομέα ποὺ εἶχε συνυφασθῆ μὲ τὴν δραστηριότητά μου τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, ὅτι οὐδένα ἐκ τῶν ἀπελθόντων εἶχα ἀντικαταστήσει. Εἶχα στερηθῆ τῶν ὑπηρεσιῶν ἀνθρώπων, ὡσὰν τοῦ Ἰωάννου Κομίτσα καὶ ἑνὸς ἄλλου ἀνωτάτου καὶ ἦτο ὀδυνηρὰ ἡ ἀπώλεια ἐκείνη, ἀλλὰ ἐπροτίμησα νὰ μὴν ἀντικαταστήσω καθόλου τοὺς ἀπελθόντας παρὰ νὰ προσλάβω εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε τὸν οἱονδήποτε νεαρὸν δικηγόρον ἢ ἐπιστήμονα. Ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ τὸ πῶς ἐπηνδρώθησαν αἱ ὑπηρεσίαι εἰς ἀντικατάστασιν τῶν ἀπελθόντων καὶ ἔφθασεν ὁ κ. συνάδελφος μέχρι τοῦ νὰ ζητήσῃ προσαγωγὴν ἐδῶ καὶ τῶν ἐπιστημονικῶν τίτλων καὶ τῶν πτυχίων. Ἀλλὰ θὰ μὲ συγχωρήσῃ, δὲν ἠμπόρεσα νὰ φθάσω ἕως ἐκεῖ, ἀλλὰ κατὰ γενικὸν κανόνα, διὰ νὰ μὴν εἴπω κατ’ ἀπόλυτον παμψηφίαν οἱ ἐκλεγέντες ἦσαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν φυσικὰ ἐπιστήμονες, ἀλλὰ τί πτυχίον εἶχον ἀκριβῶς δὲν δύναμαι νὰ εἴπω αὐτὴν τὴν στιγμήν, πτυχίον νομικῆς κατὰ τὸ πλεῖστον ἢ οἰκονομικῶν ἐπιστημῶν, ἀπόφοιτοι ἀνωτάτων ἀκαδημαϊκῶν ἱδρυμάτων τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τέλος πάντως ὅ,τι καλλίτερον εἶχε νὰ προσφέρῃ ἡ χώρα. Αὐτοὶ εἶναι περίπου, ἐὰν ὑπῆρξαν καὶ ἁπλοῖ ἐπιστήμονες μὲ πτυχίον Πανεπιστημίου δὲν εἶναι καὶ αὐτοὶ περιφρονητέοι, νομίζω. Δὲν γνωρίζω νὰ συμβαίνῃ τὶ τὸ ἀνώμαλον καὶ εἶπα τὶ ἀφορᾷ εἰς τὸν μικρὸν τομέα εἰς τὸν ὁποῖον εἶχον ταχθῆ ἐγώ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Πιπιλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§34Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν ἀπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ὡς τότε Ὑπουργὸς Ἐμπορίου κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὴ ἡ ἀπάντησίς του, διότι ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὡς ἔχων πλήρη ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ ὑπαλληλικοῦ κώδικος, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἤδη τὸν χρόνον νὰ ἐπεκταθῇ διὰ νὰ ἐρευνήσῃ πλήρως τὸ θέμα.

§35Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τὸ ἔστειλα εἰς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα καὶ ἅμα τῇ ὑποβολῇ τῆς ἐρωτήσεώς σας κατηυθύνθη ἐκεῖ, ὥστε κατ’ οὐσίαν ἡ ἁρμοδιότης μετετοπίσθη εἰς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως.

§36Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅτι τὸ ἥμισυ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν προσληφθέντων ὡς Εἰδικῶν Συμβούλων κλπ., εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, εἶναι ἄνευ πτυχίου, καὶ μάλιστα, ὡς πληροφοροῦμαι, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πληρώνονται μὲ μεγάλους μισθοὺς καὶ ὀργιάζουν, εἰς τὰς θέσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐτοποθετήθησαν, ἀντὶ νὰ ὀργανώσουν τὰς ὑπηρεσίας, ὡς θὰ ἔπρεπεν.

§37Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ διακόψω ὑμᾶς, ἀλλὰ μὲ κατάπληξιν ἀκούω τὴν πληροφορίαν ποὺ παρέχετε εἰς τὸ Σῶμα. Πρώτην φορὰν μανθάνω τοιοῦτόν τι, σᾶς διαβεβαιῶ καὶ ἐὰν ἔχετε περιπτώσεις νὰ ἀναφέρετε, θὰ ἤμην πολὺ εὐτυχὴς νὰ μᾶς τὰς κατονομάσετε, διότι ὁμολογῶ, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι ἐντελῶς ἄγνωστον καὶ διὰ πρώτην φορὰν τὸ ἀκούω.

§38Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰλικρινῶς λυποῦμαι ποὺ ἀναφέρω ταῦτα, ἀλλὰ ἡ εὐθύνη δὲν ἐπιπίπτει μόνον ἐπὶ τῶν ἰδικῶν σας ὤμων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν ἄλλων συναδέλφων σας. Ἔχετε, ὅμως, κ. Ὑπουργέ, καὶ σεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸν τρόπον νὰ μὴ στηριχθῆτε μόνον εἰς τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας. Ἡ ἐρώτησίς μου ἔχει ὑποβληθῆ πρὸ πολλοῦ χρόνου καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν εὐκαιρίαν καὶ τὴν ἄνεσιν νὰ ἐξακριβώσῃ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον ἐγὼ εἰς τὴν ἐρώτησίν μου. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, κ. Πρόεδρε, ὅτι εὑρίσκεται τὴν περίοδον αὐτὴν εἰς τὴν χώραν μας κλιμάκιον ἐμπειρογνωμόνων τοῦ ΟΟΣΑ διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἀρτιωτέραν ὀργάνωσιν τῆς διοικήσεως. Δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω εἰς λεπτομερείας, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὰ μέσα καὶ ἐπιθυμῶ τὴν δήλωσίν της ὅπως, εἴτε ἀπὸ ἔρευναν, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ ἐπὶ τοῦ θέματος, εἴτε ἀπὸ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐκ τῶν φακέλλων τῶν ἐν λόγῳ ὑπαλλήλων, ἀφοῦ ἐξακριβώσῃ τίνες ἐξ αὐτῶν στεροῦνται πτυχίου Ἀνωτάτης Σχολῆς, προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον ἀπόλυσίν των, τοῦ ὑπαλληλικοῦ κώδικος ρητῶς μνημονεύοντος, ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἀντικαθίστανται οἱ ὑπάλληλοι ἢ προσλαμβάνονται τοιοῦτοι εἰς θέσεις ὅπου ὑπηρέτουν ἢ προβλέπονται νὰ ὑπηρετοῦν ὑπάλληλοι κεκτημένοι πτυχίων, μὴ ἔχοντες τὰ αὐτὰ προσόντα.

§39Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, εἶναι περίεργον τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ σαφῆ τρόπον διατυπώνετε ὡρισμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀποδεικνύονται, ἐγὼ θὰ γίνω διαπρύσιος κῆρυξ καὶ ὑποστηρικτὴς τῶν ἀπόψεών σας. Διότι, εἶναι ἀκατανόητον τὸ νὰ καταλαμβάνωνται θέσεις τῆς δημοσιοϋπαλληλικῆς ἱεραρχίας τοιαῦται, ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται πτυχίου. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι οὐδεμία μοῦ ἀνεφέρθη τοιαύτη περίπτωσις διὰ τὸν λόγον δὲ αὐτὸν καὶ παρέπεμψα τὴν περίπτωσιν πρὸς εὐρυτέραν διερεύνησιν εἰς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Πρέπει πάντως νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι ὑπάρχει ἐκκρεμὲς νομοσχέδιον περὶ τακτοποιήσεως τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, τὸ ὁποῖον εἰς εἰδικὸν ἄρθρον προβλέπει ὅπως τεθοῦν ὑπὸ κρίσιν καὶ οἱ προσληφθέντες καὶ οἱ ἐπαναδιορισθέντες ὑπάλληλοι. Θὰ εἶναι δὲ ἀσύλληπτον, λόγῳ τοῦ περιθωρίου ποὺ ἀφήνει τὸ νομοσχέδιον ὅπως παραμείνῃ τὸ ἥμισυ τῶν προσληφθέντων εἰς ἀριθμόν, νὰ γίνῃ ὑποτροπὴ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς καταλήψεως θέσεως, καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ὑπὸ μὴ κεκτημένου πτυχίου. Τὴν δήλωσιν ταύτην κάμνω ἀπεριφράστως ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὡς ὑπεύθυνον μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἅπαξ ἐγὼ ἐκπροσωπῶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἐν τῇ Βουλῇ τὴν Κυβέρνησιν ὡς μόνος παριστάμενος Ὑπουργός.

§40Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Ἀνεξαρτήτως, βεβαίως, τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§41Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Βεβαίως, κ. συνάδελφε. Τὸν νόμον τὸν ἀνέφερα ὡς ἐκ περισσοῦ.

§42Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν σαφῆ καὶ δικαίαν θέσιν ποὺ παίρνει ἡ Κυβέρνησις διὰ τοὺς ἐκ τοῦ παραθύρου ὑπεισελθόντας εἴτε ἐπαναδιορισθέντας εἴτε διορισθέντας ὑπαλλήλους μὲ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα. Πρὶν δὲ προφθάσουν οἱ ἐμπειρογνώμονες νὰ ἐκδώσουν τὸ πόρισμά των πρέπει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πολιτεία νὰ ἐκπαραθυρώσῃ τὰ τρωκτικὰ αὐτὰ τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ, διότι περὶ τρωκτικῶν πράγματι πρόκειται.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Δ. Χατζηδημητρίου ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς καταβολῆς ἐκτάκτου ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἄνδρας τῆς Χωροφυλακῆς τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὴν ὕπαιθρον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§44Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι αὐταποδείκτως σαφές, ὅτι ἄλλαι ἦσαν αἱ προϋποθέσεις διὰ τὰς ὁποίας ἐδικαιοῦντο καὶ ἔλαβον παροδικὸν ἐπίδομα λόγῳ ἐκτάκτων ὑπηρεσιακῶν προσφορῶν, πέραν τῶν καθωρισμένων ὡρῶν ἐργασίας των, τὰ εἰς τὰς πόλεις ὄργανα, καὶ ἄλλαι αἱ προϋποθέσεις τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ἐδόθη, λόγῳ ἐκτάκτων γεγονότων καὶ ἀναγκαίας πέραν τῶν ὡρῶν ἐργασίας ἀπασχολήσεως, παροδικὸν ἐπίδομα, εἰς ἄνδρας τῆς Ἀσφαλείας, χωρὶς νὰ ἐπεκταθῇ τοῦτο.

§45Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἐπιδόματος τοῦ χορηγηθέντος εἰς τοὺς ἄνδρας τῆς Ἀσφαλείας τῶν πόλεων καὶ διὰ τοὺς ἄνδρας τῆς Ἀσφαλείας τῆς ὑπαίθρου, διότι κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ἀπησχολοῦντο καὶ αὐτοὶ ἐπιπροσθέτως ὅπως καὶ οἱ τῶν πόλεων. Πέραν τούτου τὰ εἰς τὴν ὕπαιθρον ὑπηρετοῦντα ὄργανα Ἀσφαλείας εὑρίσκονται συνεχῶς ἐν ἐγρηγόρσει συγχρόνως δὲ μετεκινοῦντο συνεχῶς ἰδίως ἀπὸ Βέρροιαν, Κοζάνην κλπ. μονάδες καὶ φυσικῷ τῷ λόγῳ καὶ οἱ ἄνδρες τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, νομίζω, ὅτι δικαιωματικῶς πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ τὸ ἐπίδομα καὶ εἰς αὐτοὺς λόγῳ ὑπεραπασχολήσεως, ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν δὲ κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἰς τοὺς Σταθμοὺς Χωροφυλακῆς τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν, μὲ τὴν γνωστὴν τεραστίαν ἔκτασιν δικαιοδοσίας, συνήθως ὑπηρετοῦν δύο ἄνδρες, εἶναι νομίζω ἐπιβεβλημένη ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἐπιδόματος.

§46Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ εὐθυγραμμισθῶ μὲ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. συναδέλφου, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπα ἀποτελεῖ τὴν ἀντικειμενικὴν πραγματικότητα, λόγῳ τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν ποὺ ἐδημιουργήθησαν ἐδῶ. Βεβαίως ὑπεραπασχολοῦνται τὰ εἰς τὴν ὕπαιθρον ὄργανα τῆς Ἀσφαλείας. Τοῦτο ὅμως δὲν ἀποτελεῖ ἴσην μεταχείρισιν μὲ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας ἐδῶ τοὐλάχιστον διὰ τὴν προκειμένην περίπτωσιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσαλδάρης, ἔχει ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁρίστε, κ. Τσαλδάρη.

§48Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν ἠσκήθη κριτικὴ κατὰ τοῦ Προεδρείου ἀναφορικῶς μὲ τὸν τρόπον ἀσκήσεως τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Φρονῶ, ὅτι τὸ Προεδρεῖον κατὰ τὴν προκειμένην περίπτωσιν πρέπει νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντά του καὶ ὡς πρὸς τοὺς ἐπικριτάς του. Κύριε Πρόεδρε, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 31 τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ Πρόεδρος δύναται νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν ὅταν διαπιστώσῃ μὴ ὕπαρξιν ἀπαρτίας. Αὐτό, κατ’ ἐμὴν ἀντίληψιν, ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν καὶ ὄχι δικαίωμα τοῦ Προεδρείου. Τούτου δοθέντος καὶ ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν καθηκόντων σας, φρονῶ, ὅτι ὀφείλετε νὰ διαπιστώσετε ἔλλειψιν ἀπαρτίας αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ νὰ λύσετε τὴν συνεδρίασιν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Κιτσίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§50Χ. ΚΙΤΣΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπενθυμίζω καὶ αὖθις παράκλησίν μου ὅπως ἡ Βουλὴ παρακληθῇ καὶ ὁρίσῃ ἡμέραν συζητήσεως ἐχούσης σειρὰν ἐπερωτήσεώς μου ἀναφορικῶς μὲ τὴν διαβίωσιν τῶν κατοίκων τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν, ὑπερβαινόντων τὸν ἀριθμὸν τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου ὀκτακοσίων χιλιάδων. Ἐπειδὴ οἱ ὅροι διαβιώσεως τῶν συμπατριωτῶν μας αὐτῶν εὑρίσκονται κάτω καὶ τοῦ ἐλαχιστοτάτου ἐπιπέδου, παρακαλῶ ὅπως ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως πρὸ τοῦ Πάσχα καὶ εἰ δυνατὸν ληφθῇ ἀπόφασις ἐπ’ αὐτοῦ αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐπερώτησίς σας ἔχει προταχθῇ ἀπὸ τῆς 21 Ἰανουαρίου τρέχοντος ἔτους. Ἀλλὰ παρενέβησαν αἱ βάσει τοῦ Κανονισμοῦ ἐπερωτήσεις ὡς καὶ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τῶν ὑψῶν καὶ δι’ αὐτὸ δὲν συνεζητήθη ἡ ἰδική σας. Ἐπειδὴ εἶναι θέμα γενικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ ὅλαι αἱ πτέρυγες θὰ θελήσουν νὰ ἀναπτύξουν ἐπ’ αὐτοῦ τὰς ἀπόψεις των, θὰ προσπαθήσω νὰ ἐξεύρω ἡμέραν συζητήσεώς της πρὸ τοῦ Πάσχα.

§52Χ. ΚΙΤΣΙΔΗΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν δήλωσίν σας, κ. Πρόεδρε, καὶ διὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἀποδοχὴν τῆς παρακλήσεώς μου. Θὰ παρεκάλουν ὅμως ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τοῦδε ἡ ἡμέρα διὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως καὶ συγκεκριμένως ἡ προσεχὴς Παρασκευή.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ ἰδοῦμε τὶ θὰ γίνῃ, διότι προηγοῦνται ὡρισμέναι προτάσεις καὶ θὰ γίνῃ μία συνεννόησις ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος.

§54Χ. ΚΙΤΣΙΔΗΣ. Ἀναφέρομαι εἰς ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑψίστης σημασίας.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ αὐτοῦ καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως. Δι’ αὐτὸ κάμνω ἔκκλησιν καὶ παρακαλῶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους ἀπόψε νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ὁμιλητῶν.

§56Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Περιμένω μίαν ἀπάντησιν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρητικῶς, ἠμπορεῖ νὰ ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ ἐν τῇ πράξει τί γίνεται; Οἱ κύριοι συνάδελφοι εὑρίσκονται εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν συνεδριάζουν τρεῖς Ἐπιτροπαί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶ εἰς τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως, διότι τότε δὲν προχωροῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Κοινοβουλίου. Βεβαίως, ἐὰν διαπιστωθῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰ γραφεῖα καὶ εἰς τὰς αἰθούσας τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν συνάδελφοι, ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι θὰ πρέπει νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις. Ἐὰν ὅμως ἀρχίσω τὴν ἐκφώνησιν τοῦ καταλόγου, θὰ ἔλθουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν χάσει ὥραν.

§58Χ. ΚΙΤΣΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαπιστώνω, ὅτι πολλὲς φορὲς ἡ Βουλὴ ἀσχολεῖται μὲ πράγματα, τὰ ὁποῖα οὔτε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐνδιαφέρουν, ἀλλὰ οὔτε καὶ προάγουν τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω νὰ δηλώσετε, ὅτι θὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς κάμνω καὶ μίαν ἐξομολόγησιν, κ. συνάδελφε, ὅτι ἔχω καὶ ἐγὼ προσωπικὸν ἐνδιαφέρον νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή, διότι καὶ ἐγὼ προέρχομαι ἀπὸ περιοχήν, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται διὰ τὰ θέματα τῆς ὀρεινῆς οἰκονομίας. Ἀναγνωρίζω τὸν γενικώτερον λόγον, ποὺ ἐπιβάλλει νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα αὐτό, δι’ αὐτὸ ὑπόσχομαι, ὅτι θὰ κάμω τὸ πᾶν, μέσα εἰς τὰς διαφόρους αἰτήσεις ποὺ ὑπάρχουν, νὰ ἐξασφαλίσω τὴν συνεδρίασιν τῆς προσεχοῦς Παρασκευῆς.

§60Χ. ΚΙΤΣΙΔΗΣ. Οὐδὲν κόμμα θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν τὸ θέμα αὐτό.

§61Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἐπιμένω ἐπὶ τῆς ἀπόψεώς μου.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ διαβάσω τὸν κατάλογον;

§63Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν τὴν μίαν φορὰν νὰ ἀσκοῦμε κριτικὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου καὶ τὴν ἄλλην φορὰν νὰ μὴ εἴμεθα ἡμεῖς παρόντες. Πρέπει νὰ αὐτοτιμωρούμεθα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς προχωρήσωμεν ἀπόψε καὶ ἀναμφισβητήτως τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑποδεικνύετε θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα ἐπιστολὴν τοῦ συναδέλφου κ. Ράλλη, ἀπουσιάζοντος, ὡς Προέδρου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀποσταλεῖσαν ἐμοὶ καὶ ἐχούσης οὕτω: Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω πρῶτος κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως περὶ οἰκοδομικῶν ὑψῶν τῆς περιοχῆς πρωτευούσης. Ἐπειδὴ ὅμως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προεδρεύσω τὴν ἰδίαν ὥραν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐσωτερικῶν πρὸς ἐπεξεργασίαν τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, σᾶς παρακαλῶ ὅπως εὐαρεστούμενος δώσητε ἐντολὴν πρὸς καταχώρησιν τῆς κατωτέρω δηλώσεώς μου εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Τὰς ἐπὶ τοῦ θέματος ἀπόψεις μου ἔχω ἀναπτύξει κατὰ τὴν περυσινὴν συζήτησιν παρομοίας ἐπερωτήσεως, εἰς τρόπον ὥστε παρέλκει νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν. Ἐν τούτοις αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τονίσω τὴν ἀνάγκην ὅπως ληφθοῦν ἄμεσα μέτρα διὰ τὴν σύμμετρον ἀνάπτυξιν, ὄχι μόνον τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν γειτονικῶν πόλεων ἢ μᾶλλον τῶν μεγαλοπόλεων, ὡς ἡ Καλλιθέα, Ν. Σμύρνη, Περιστέρι, Φάληρον, Μοσχᾶτον, Βύρων κλπ. Πρὸς τοῦτο μεγάλως θὰ συμβάλῃ, πλὴν τῶν ἄλλων μέτρων καὶ ἡ ἐξομοίωσις ἀπὸ ἀπόψεων οἰκοδομικῶν ὑψῶν τῶν πόλεων τούτων πρὸς τὰς Ἀθήνας. Τὸ γενικὸν θέμα τοῦ ὅλου λεκανοπεδίου Ἀττικῆς, πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐρεύνης ὑπὸ Ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ἐξ ὅλων τῶν βουλευτῶν τῶν ἐν λόγῳ περιφερειῶν, ἥτις δέον νὰ συσταθῇ δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Παρομοία πρότασίς μου εἶχε γίνει ἀποδεκτὴ κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον τῆς Βουλῆς ὑπὸ τοῦ τότε κ. Ὑφυπουργοῦ Οἰκισμοῦ, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς λόγω λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς συνόδου ἐκείνης. Τὰ κυριώτερα θέματα μὲ τὰ ὁποῖα δέον νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ τῆς Βουλῆς εἶναι: 1) Τὸ πολεοδομικὸν πρόβλημα τοῦ λεκανοπεδίου Ἀττικῆς. 2) Τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον τῆς αὐτῆς περιοχῆς. 3) Τὰ πνευματικά, οἰκιστικά, συγκοινωνιακὰ κλπ. προβλήματα τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς καὶ ἰδία τῆς νεολαίας. 4) Ἡ σχέσις τοῦ ρυθμιστικοῦ σχεδίου πρὸς τὸν ἐθνικὸν οἰκονομικὸν καὶ χωροταξικὸν προγραμματισμόν. 5) Αἱ κοινωνικαὶ ἐπιπτώσεις τοῦ ρυθμιστικοῦ σχεδίου. 6) Τὸ κυκλοφοριακὸν πρόβλημα τῆς περιοχῆς. 7) Τὸ πρόβλημα τῆς Πλάκας, τῆς Ἀκαδημίας Πλάτωνος καὶ γενικῶς τῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων. Εἰς τὸ ἔργον τοῦτο τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς, θὰ ἠδύναντο νὰ παράσχουν τεραστίαν συμβολὴν αἱ Κρατικαὶ Τεχνικαὶ Ὑπηρεσίαι, τὸ Πολυτεχνεῖον, τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, ὁ Σύλλογος Ἀρχιτεκτόνων, ἡ Κοσμητεία Τοπίου, ὡς καὶ ἄλλαι ὀργανώσεις ἀσχολούμεναι μὲ τεχνικά, οἰκονομικὰ καὶ κοινωνιολογικὰ θέματα. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ πρωτευούσης τῆς Ἑλλάδος δυναμένης νὰ προσεγγίσῃ τὰ ἐπίπεδα τῶν συγχρόνων Εὐρωπαϊκῶν μεγαλοπόλεων. Κάθε ἄλλη σπασμωδικὴ λύσις θὰ καθηλώσῃ ὁριστικῶς τὴν Ἀθήνα μας, ὡς μίαν ὑπανάπτυκτον πόλιν, περιβαλλομένην κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ ἀθλίους οἰκισμούς, ποὺ οὔτε εἰς τὸν ἄλλον αἰῶνα πρόκειται νὰ ἐκσυγχρονισθοῦν.

Μετὰ τιμῆς

ΚΩΝΣΤ. Ν. ΡΑΛΛΗΣ

Βουλευτὴς Ἀθηνῶν Βʹ Περιφερείας

§66Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὴ εἶναι ἀγόρευσις δὲν εἶναι ἐπιστολή.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐπιστολὴ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον. Καὶ αὐτὸ τὸ λέγετε σεῖς, παλαιὸς κοινοβουλευτικός;

§68Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ποὺ γίνεται εἶναι ἄηθες.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νὰ φέρουν τὸν κ. συνάδελφον ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν. Ἄλλωστε ὁ κ. Ράλλης θὰ ἀπασχολοῦσε μίαν ὥραν τὴν Βουλὴν καὶ ἴσως αὐτὴ ἡ μεθόδευσις εἶναι ἡ καλλιτέρα.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὰ ὕψη.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σερπάνος, ἔχει τὸν λόγον. Ὑπενθυμίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένοι 32 ἀκόμη συνάδελφοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν. Θὰ παρεκάλουν νὰ συντομευθοῦν κάπως αἱ ὁμιλίαι, διότι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης πρέπει νὰ λήξῃ ἀπόψε. Ἄλλωστε θὰ ὁμιλήσῃ ἐν συνεχείᾳ καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§71Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, ἡ ἐπερώτησις ἠμπορεῖ νὰ παραταθῇ μέχρι 3 ἡμέρας.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζω τὶ λέγει ὁ Κανονισμός, κ. συνάδελφε. Καλόν, ὅμως θὰ εἶναι νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε μὲ τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν. Ὁρίστε, κ. Σερπάνο, ἔχετε τὸν λόγον.

§73Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶναι πολὺ σύντομος ἡ ὁμιλία μου, ὑπείκων εἰς τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Προέδρου, διὰ νὰ δοθῇ ἔτσι ἡ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι. Ἡ πόλις τοῦ Ἀγρινίου, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ ὁποία πιστεύω, ὅτι εἶναι ἡ φυσικὴ καὶ πραγματικὴ πρωτεύουσα τῆς Ρούμελης, ἀριθμεῖ σήμερον πληθυσμὸν ἄνω τῶν 40.000 κατοίκων. Ἡ πόλις αὐτὴ ἔχει ἕνα τεράστιον οἰκοδομικὸν ὀργασμόν, ὁ ὁποῖος ἐὰν δὲν φθάνῃ τὸν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ἐν σχέσει βεβαίως μὲ τὸν πληθυσμόν, πιστεύω, ὅτι ἐλάχιστα ὑπολείπεται τούτου. Τοῦτο ὀφείλεται, κατὰ πρῶτον λόγον βεβαίως εἰς τὴν φυσιολογικὴν ἐξέλιξιν καὶ ἄνοδον τῆς πόλεως Ἀγρινίου. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἔκτακτον γεγονὸς τῆς ἐκτοπίσεως πολλῶν χωρίων, λόγῳ τῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων Κρεμαστῶν καὶ Καστρακίου, τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι ἠναγκάσθησαν νὰ καταφύγουν εἰς τὸ Ἀγρίνιον, ἔνθα καὶ ἠγόρασαν οἰκόπεδα. Ἡ πόλις, λοιπόν, αὕτη, κύριοι βουλευταί, μὲ τὸν τεράστιον οἰκοδομικὸν ὀργασμόν, στερεῖται, δύναμαι νὰ εἴπω, σχεδίου πόλεως. Ὑπάρχει ἓν πεπαλαιωμένον σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο τὸ 1926, ὅτε ἡ πόλις τοῦ Ἀγρινίου εἶχε πληθυσμὸν μόνον 12.000 κατοίκους. Ἡ πόλις ἔκτοτε ἐτριπλασιάσθη καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ τὸ ἴδιον σχέδιον πόλεως, ἐπὶ μεγίστῃ βλάβῃ καὶ τῆς ἐξελίξεως τῆς πόλεως καὶ τῶν κατοίκων αὐτῆς. Ὑπάρχει ἐν τῇ πραγματικότητι οἰκοδομικὴ ἀναρχία. Εἰς τὴν πόλιν τοῦ Ἀγρινίου ἔχομεν δύο εἰδῶν κτήτορας οἰκοπέδων. Τοὺς παλαιοὺς κατοίκους τῆς πόλεως καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκτοπισθέντες λόγῳ τῶν ἔργων κατέφυγον καὶ ἠγόρασαν οἰκόπεδα εἰς τὴν πόλιν τοῦ Ἀγρινίου καὶ τὸν συνοικισμὸν Ἁγίου Κωνσταντίνου. Οἱ τολμηρότεροι τούτων ἠναγκάσθησαν νὰ κτίσουν τὰς οἰκίας των καὶ ἤδη εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν δαμόκλειον σπάθην τῆς κατεδαφίσεως. Σκεφθῆτε, κ. Πρόεδρε, τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι διὰ δευτέραν φορὰν ἔκτισαν τὰς οἰκίας των εἰς Ἀγρίνιον, διότι μετὰ τὴν κατοχὴν ἠναγκάσθησαν νὰ κτίσουν καὶ τότε τὰς κατοικίας των, αἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν ὑπὸ τῶν κατακτητῶν, νὰ ὑποστοῦν καὶ πάλιν τὸ φοβερὸν μέτρον τῆς κατεδαφίσεως. Οἱ ὀλιγώτερον τολμηροί, οἱ ὁποῖοι ἀνέμενον τὴν ἔγκρισιν τοῦ σχεδίου πόλεως διὰ νὰ κτίσουν, εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἐξανεμισθοῦν τὰ ἐλάχιστα χρήματα ποὺ εἶχον, λόγῳ αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου. Ἀλλὰ καὶ οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου εὑρίσκονται καὶ αὐτοὶ εἰς τὰς ἰδίας τραγικὰς συνθήκας, διότι μὲ τὸ νέον σχέδιον ἑνοῦται ἡ πόλις τοῦ Ἀγρινίου μὲ τὸν συνοικισμὸν τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου καὶ ἀποτελεῖ ἓν ἑνιαῖον οἰκοδομικὸν συγκρότημα. Ἀπὸ τὰ τέλη τοῦ 1964, τὸ νέον σχέδιον πόλεως Ἀγρινίου καὶ Κοινότητος Ἁγίου Κωνσταντίνου εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑφυπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων πρὸς ἔγκρισιν. Κατ’ ἐπανάληψιν ὤχλησα τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας εἰς μάτην. Μάλιστα ἐπὶ κυβερνήσεως Κέντρου τῇ παρακλήσει μου, ὁ τότε Ὑπουργὸς κ. Ἀγγελούσης ἔδωσεν ἔγγραφον ἐντολὴν ταχείας προωθήσεως τοῦ θέματος τούτου. Καὶ πράγματι ὑπῆρξε σοβαρὰ προώθησις. Ἤδη ὑπάρχει περίεργος καθυστέρησις. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ὑπάρχει μᾶλλον ὀπισθοδρόμησις. Ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Δημ. Ἔργων, ὅτι ἡ καθυστέρησις τοῦ σχεδίου ὄχι μόνον ἀνακόπτει τὸν οἰκοδομικὸν ὀργασμὸν τῆς πόλεως Ἀγρινίου καὶ τῆς Κοινότητος Ἁγίου Κωνσταντίνου, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως γίνεται πρόξενος ἀνυπολογίστων ζημιῶν. Ἡ ἐφαρμογὴ ἑπομένως τοῦ σχεδίου θὰ εἶναι δυσκολωτάτη ἂν ὄχι ἀδύνατος. Διότι ὁ Δῆμος Ἀγρινίου θὰ χρειασθῇ τεράστια ποσὰ διὰ κατεδαφίσεις οἰκιῶν καὶ ἀπαλλοτριώσεις, τὰ ὁποῖα δὲν διαθέτει. Εἶναι ἀδύνατον σήμερον νὰ γίνουν κατεδαφίσεις οἰκιῶν, διότι θὰ ἀπαιτηθοῦν τεράστια ἔξοδα. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, θὰ ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συστήσῃ καὶ αὐτὸς μὲ τὴν σειρὰν εἰς τὰς ὑπηρεσίας του νὰ ἀποφύγουν τὰς κατεδαφίσεις οἰκιῶν, διότι τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων ἀδύνατον νὰ πραγματοποιηθῇ. Ἐπίσης ζητῶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑφυπουργόν, νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, πότε θὰ εἶναι ἕτοιμον τὸ σχέδιον πόλεως τοῦ Ἀγρινίου.

§74Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Δημ. Ἔργων). Τὸ σχέδιον τῆς πόλεως Ἀγρινίου εἶναι ἤδη ἕτοιμον, ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε. Τὸ ἐκράτησα, ὅμως, καὶ δὲν τὸ ὑπέγραψα, διότι ἤθελα νὰ ἔχω μίαν συνεννόησιν μὲ ὅλους τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Νομοῦ Αἰτωλ)νίας καὶ ἰδιαιτέρως τῆς πόλεως τοῦ Ἀγρινίου, διὰ νὰ συμφωνήσουν ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ σᾶς καλέσω τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα καὶ σᾶς καὶ τοὺς ἄλλους συναδέλφους τοῦ Νομοῦ Αἰτωλ)νίας, ἵνα ἀπὸ κοινοῦ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα καὶ ἀποφασίσωμεν.

§75Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ. Παρακαλῶ νὰ ἐπισπεύσητε, διότι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἀποτελεῖ γάγγραινα διὰ τὸν Συνοικισμὸν Ἁγίου Κωνσταντίνου καὶ Ἀγρινίου. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν συνάδελφον κ. Ἀναγνωστόπουλον, ὁ ὁποῖος μετὰ τόσης εὐστροφίας καὶ ἐπιχειρημάτων ἐξέφρασε τὸ θέμα αὐτό. Πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν τὴν διασπορὰν τῆς πόλεως, διὰ λόγους οἰκονομικοὺς κλπ., ἤτοι ἠλεκτρικὸν φῶς, Οὖλεν καὶ συγκοινωνιακὰ ἔργα. Αὐτὰ εἶχα νὰ εἴπω καὶ παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ σχεδίου πόλεως Ἀγρινίου.

§76Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Δημ. Ἔργων). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ σᾶς καλέσω τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, κύριοι συνάδελφοι.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον.

§78Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν τῆς μείζονος περιοχῆς τῶν Ἀθηνῶν, κ. συνάδελφοι, ἔχει φθάσει σὲ ὀξύτατον σημεῖον καὶ ἐπιβάλλεται νὰ ληφθοῦν ἄμεσα μέτρα. Συνδέεται, ἄλλωστε, μὲ τὸ πολεοδομικὸν καὶ οἰκιστικὸν πρόβλημα τῆς μείζονος περιοχῆς τῶν Ἀθηνῶν, ποὺ θὰ ἀμβλυνθῇ κάπως ἂν δοθῇ ἡ ἐπιβαλλομένη λύσις εἰς τὸ θέμα τοῦ ὕψους, διὰ τῆς καθιερώσεως τοῦ ἑνιαίου ὕψους, τὸ ὁποῖον θὰ προτείνω καὶ διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν. Εἶμαι δὲ ὁ πρῶτος ποὺ προτείνω τὸν θεσμὸν τοῦ ἑνιαίου ὕψους. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπέγραψα μαζὶ μὲ ἄλλους συναδέλφους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τὴν πρότασιν, διὰ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ὑπενθυμίζω, δὲ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία ἀκόμη Συνεδρίασις διὰ τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, ἡ ὁποία θὰ πρέπει νὰ ἀφιερωθῇ διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὸ οἰκιστικὸν καὶ πολεοδομικὸν πρόβλημα τῆς Πρωτευούσης. Ἄλλως τε, εἶναι γνωστὴ ἡ κακοδαιμονία ἀπὸ ἀπόψεως πολεοδομικῆς καὶ οἰκιστικῆς πολιτικῆς τῆς Χώρας. Καὶ φέρουν διὰ τοῦτο τὴν εὐθύνην αἱ Τεχνικαὶ Ὑπηρεσίαι. Ἀλλὰ καὶ ὁ πολιτικὸς κόσμος δὲν εἶναι ἄμοιρος εὐθυνῶν, διότι δὲν καταπιάστηκε μὲ αὐτὸ τὸ τεράστιο πρόβλημα. Καὶ καταντήσαμε νὰ εἴμαστε Ἐπιμηθεῖς, ἀντὶ νὰ εἴμεθα Προμηθεῖς. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρχε μία περίοδος πολὺ πρόσφορος, ὁπότε θὰ ἠμποροῦσε, νὰ ληφθοῦν ριζικὰ μέτρα καὶ ἀπὸ οἰκιστικῆς καὶ ἀπὸ πολεοδομικῆς πλευρᾶς. Ἀφῆκαν τὴν μετὰ τὴν κατοχὴν περίοδον ἀνεκμετάλλευτον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, δηλαδὴ τῆς οἰκιστικῆς καὶ πολεοδομικῆς. Ἀφῆκαν νὰ ψευτοχτισθοῦν πολλὰ κατεστραμμένα ἢ μισοκατεστραμμένα χωριὰ στὰ ἴδια ἀκριβῶς κρησφύγετα, εἰς τὰ ὁποῖα εἶχον καταφύγει οἱ ὑπόδουλοι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς Τουρκοκρατίας. Τὰ ἀφήσαμε στοὺς ἴδιους ἀπρόσφορους καὶ ἀφιλόξενους χώρους, ἀντὶ νὰ μελετηθῇ ἡ σύμπτυξίς των σὲ νέες μεγάλες οἰκιστικὲς μονάδες τοῦ τύπου τῆς Νέας Πολιτείας —ὅπως τὰς ὀνοματίζω— ἢ τῆς ἀγροτοπόλεως, ὥστε ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων τῆς ὑπαίθρου νὰ μὴ εἶναι τόσον δραματική. Διότι ἕνας ἀπὸ τοὺς πολλοὺς λόγους τοῦ ρεύματος τῆς ἀστυφιλίας καὶ τῆς μεταναστεύσεως καὶ τῆς πλούσιας τροφοδοσίας καὶ τῶν παραμικρῶν ἀκόμη σεισμῶν εἶναι καὶ ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία σήμερον ἐπικρατεῖ εἰς τὰ χωριὰ τῆς ὑπαίθρου ἀπὸ ἀπόψεως οἰκιστικῆς. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι ἐξ Ἐπαρχιῶν, σᾶς ἀκούω νὰ ὁμιλῆτε νὰ κτισθοῦν τὰ γκρεμισμένα ἀπὸ σεισμοὺς χωριὰ κατὰ τρόπον πρόχειρον καὶ στοὺς ἴδιους ἀπρόσφορους τόπους, γεννῶνται μέσα μου πολλὰ ἐρωτηματικά. Ἂς ἔλθωμεν, ὅμως, τώρα καὶ εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, κύριοι συνάδελφοι. Ἀφῆκαν οἱ ἁρμόδιοι ἀνεκμετάλλευτον τὴν μετακατοχικὴν περίοδον. Καὶ μόνον ὅταν ἡ πόλις ἄρχισε νὰ δικτυοῦται μὲ πολυκατοικίας, τότε ἐσκέφθησαν τὴν ἀνάγκην ἔργων ὑποδομῆς τῆς πόλεως, ὡς λ.χ. τὸ ἀποχετευτικὸν δίκτυον. Τότε ἐσκέφθησαν καὶ τὸ κυκλοφοριακὸν ζήτημα, ἐνῷ ἐὰν ἐλαμβάνοντο μέτρα πρὸ τοῦ ΚΗʹ Ψηφίσματος καὶ καθιεροῦτο προηγουμένως ἢ καὶ τότε τὸ σύστημα τῶν ὑποχρεωτικῶν στοῶν, θὰ ἀποφεύγοντο πολλὰ δεινά, τοῦ κυκλοφοριακοῦ ἀδιεξόδου. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὰ ὕψη τῶν οἰκοδομῶν. Τί ἔπραξαν οἱ ἁρμόδιοι; Κατετεμάχισαν τὴν Ἀθήνα μὲ 11 τομεῖς μὲ διάφορα ὕψη εἰς ἕκαστον ἐξ αὐτῶν. Καὶ ἔτσι ἐδημιουργήθη πραγματικὴ Βαβυλωνία ἀπὸ ἀπόψεως ὑψῶν. Θὰ σᾶς δώσω μερικὰ στοιχεῖα γιὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τοῦτο καλύτερα. Στὰ 31% τῆς οἰκοδομησίμου ἐπιφανείας τῶν Ἀθηνῶν ἐπιτρέπεται ἕνας ἕως δύο ὄροφοι. Στὰ 34% τρεῖς ὄροφοι. Δηλαδὴ στὰ 65% τοῦ οἰκοδομησίμου χώρου τῶν Ἀθηνῶν ἐπιτρέπονται 1–3 ὄροφοι. Δηλαδὴ τί γίνεται; Ἐφαρμόζεται τὸ σύστημα τῆς μονοκατοικίας, καίτοι τὸ σύστημα τῆς ὁριζοντίου ἰδιοκτησίας ἐνομοθετήθη προπολεμικῶς. Στὰ 25%, 4–5 ὄροφοι. Στὰ 8,6%, ἓξ ὄροφοι. Καὶ στὸ 1,4% περίπου, 7–8 ὄροφοι. Συνέπεια τοῦ φαινομένου αὐτοῦ εἶναι, ὅτι ἔχομεν πραγματικὴ οἰκοδομικὴ ἀναρχία. Καὶ ἐνῷ ὁ χῶρος τῶν Ἀθηνῶν θὰ μποροῦσε ἄνετα νὰ χωρέσῃ 8–10 ἑκατ. κατοίκων, παρατηρεῖται στεγαστικὴ ἀνεπάρκεια, διότι ὁ χῶρος παραμένει ἀναξιοποίητος, μὲ αὐτὴ τὴν νοοτροπία καὶ τὸ σύστημα τῶν ὑπευθύνων τῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν. Τί μέτρα προτείνομεν; Νὰ σταματήσῃ ἡ ἀλόγιστος ἐπέκτασις τῶν Ἀθηνῶν καὶ αὐθαίρετος οἰκοπεδοποίησις τῆς Ἀττικῆς. Πρὸς τοῦτο ἐπιβάλλεται: α) Ἡ σύνταξις χωροταξικῆς μελέτης καὶ ρυθμιστικοῦ σχεδίου διὰ τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν, ἴσως καὶ πέραν αὐτοῦ. β) Ἡ καθιέρωσις ἑνιαίου ὕψους τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἡ αὔξησις τοῦ μεγίστου ἐπιτρεπομένου ἕως σήμερα ὕψους. Μὲ τὴν καθιέρωσιν τοῦ ἑνιαίου ὕψους καὶ τὴν αὔξησιν τῶν οἰκοδομικῶν ὑψῶν, θὰ κτισθοῦν, μὲ ἄρτιες πολυόροφες οἰκοδομές, οἱ συνοικίες τῶν Ἀθηνῶν (Ἀκαδημία Πλάτωνος, Ἅγιος Αἰμιλιανός, Ἅγιος Μελέτιος, Ἀρδηττοῦ (Μέτς), Γούβα, Γκύζη, Θησεῖον, Κολωνός, Νέος Κόσμος, Μακρυγιάννη, Μεταξουργεῖον, Ἄνω καὶ Κάτω Πετράλωνα, Κάτω Πατήσια, Λαμπρινή, Ριζούπολις, Σεπόλια, Τουρκοβούνια, κλπ.) καὶ θὰ προσφέρωνται δι’ ἄνετον στέγασιν καὶ θὰ ἀποκτήσουν ἐπάρκειαν διὰ νὰ ἐξυπηρετοῦνται αἱ καθ’ ἡμέραν ἀνάγκαι τῶν κατοίκων καὶ θὰ ἀποφεύγεται ἡ κυκλοφοριακὴ συμφόρησις, ἡ σπατάλη χρόνου καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνσις τῆς ἰδιωτικῆς καὶ ἐθνικῆς οἰκονομίας. Καὶ θὰ σταματήσῃ ἡ προσφυγὴ στὶς αὐθαίρετες οἰκοδομὲς τῶν ἀνθρώπων μὲ τὰ μικρὰ οἰκονομικά, διότι θὰ μειωθῇ τὸ κόστος τῶν διαμερισμάτων, ὁπότε καὶ οἱ οἰκονομικῶς ἀσθενέστεροι, θὰ ἠμποροῦν νὰ ἀποκτοῦν εὐθηνότερα διαμερίσματα. Τὸ ἑνιαῖον ὕψος καὶ ἡ αὔξησις τῶν ὑψῶν, πρέπει νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὸν Πειραιᾶ καὶ διὰ τοὺς Δήμους τῆς μείζονος περιοχῆς Ἀθηνῶν, εἰς τοὺς ὁποίους μάλιστα, μπορεῖ εὐχερέστερα νὰ γίνουν τὰ μεγάλα κτιριακὰ συγκροτήματα. Παρέστην τὴν Κυριακὴν εἰς συγκέντρωσιν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων εἰς Καλλιθέαν καὶ διεπίστωσα, ὅτι οἱ δημόται των τελοῦν ἐν ἀναστατώσει, ἀγωνιζόμενοι διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν των. Μὲ τὴν καθιέρωσιν τοῦ ἑνιαίου ὕψους θὰ παύσῃ ἡ ἀπαράδεκτος κατάστασις τοῦ διαχωρισμοῦ τῆς πόλεως εἰς προνομιούχους καὶ προλεταριακοὺς χώρους, ποὺ πλήττει καὶ τὴν ἰδιοκτησίαν καὶ τὰ γενικώτερα συμφέροντα τῆς πόλεως. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ὁ διαχωρισμὸς αὐτὸς ἀντιστρατεύεται εἰς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος. Βεβαίως, τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, κρίνει κατ’ οἰκονομίαν εἰς τὰ ζητήματα αὐτά, ἀλλὰ εἰς τὴν οὐσίαν πλήττεται ἡ ἴση μεταχείρισις τῶν πολιτῶν καὶ ἐπὶ πλέον τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος. Εἶναι, πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, προλετάριοι καὶ προνομιοῦχοι, οἱ διάφοροι χῶροι τῶν Ἀθηνῶν. Δι’ αὐτὸ θέτω ὑπ’ ὄψιν σας καὶ σᾶς παρακαλῶ, νὰ σᾶς ἀπασχολήσῃ σοβαρῶς τὸ θέμα τοῦ ἑνιαίου ὕψους, ἡ κατάργησις τῶν περιβοήτων τομέων, ἡ καθιέρωσις τοῦ ἑνιαίου ὕψους τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἡ αὔξησις τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν.

§79Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Καὶ κατάργησιν τῶν συναλλαγῶν.

§80Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἀκούω, κ. συνάδελφε, νὰ γίνεται λόγος. Βεβαίως, δὲν ἔχω γνῶσιν τοῦ θέματος. Πάντως, αὐτοὶ οἱ περιορισμοί, δίδουν λαβὴν εἰς παρεξηγήσεις καὶ συζητήσεις. Ἐγώ, ὅμως, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τοιοῦτον τι. Κατὰ τὴν περίοδον τῆς 8ετίας ἐπὶ Κυβερνήσεως Ε.Ρ.Ε., διάφοροι ὑπηρεσιακοὶ τεχνικοί, παρεπλάνησαν πράγματι τοὺς πολιτικοὺς καὶ εἶχον ἐκδώσει ὑπουργικὰς πράξεις, διὰ τῶν ὁποίων ἐπεβλήθη ἡ δημευτικὴ φορολογία ὑπὸ τὸν τύπον τῆς εἰσφορᾶς τῆς ὑπεραξίας, ἡ ὁποία ἔφθανε εἰς ποσοστὸν 250%. Παρέστη ἀνάγκη νὰ προσφύγω εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ἠκύρωσε τὰς ἐν λόγῳ ὑπουργικὰς πράξεις, ὡς ἀντισυνταγματικῶς ἐκδοθείσας. Καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, διέσωσα, κύριοι συνάδελφοι, ὄχι μόνον τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν, τῆς μείζονος περιφερείας, ἀλλὰ καὶ τὰς ἰδικάς σας ἐπαρχίας, τὰς ὁποίας ἀντιπροσωπεύετε, διότι καὶ πρὸς τὰ ἐκεῖ θὰ ἐπεξετείνετο ἡ εἰσφορὰ ὑπεραξίας.

§81Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε καὶ σᾶς παρακολουθῶ μετὰ μεγάλης προσοχῆς. Ἐγώ, ὅμως, θὰ ἔλεγον, τὸ ἑνιαῖον ὕψος, νὰ γίνῃ ἀναλόγως τοῦ φάρδους τῶν ὁδῶν. Κατὰ τὸ ἔτος 1964, εἶχον ὑποβάλει μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν Ὑφυπουργὸν τότε τοῦ Οἰκισμοῦ κ. Ἀγγελούσην καὶ εἶχε γίνει εὐρυτάτη συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς. Ὁ συνάδελφος κ. Ἀγγελούσης, τότε, μοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι εἶχε δώσει ἐντολὴν νὰ συντάξουν μίαν μελέτην ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Σᾶς ἐρωτῶ, μήπως γνωρίζετε σεῖς, ποὺ ἔχετε ἐνδιατρίψει εἰς τὸ θέμα, ποῦ εὑρίσκεται αὐτὴ ἡ μελέτη;

§82Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου καὶ θὰ ἀναφερθῶ παρακατιών. Ὑποδεικνύων, ἐπίσης, τὴν νομοθετικὴν ρύθμισιν τῆς κατ’ ἔκτασιν ἰδιοκτησίας (πλέον τῆς καθ’ ὕψος, τῆς κατ’ ὄροφον ἰδιοκτησίας), ἔτσι ὥστε μὲ τὸν ἰδιόρρυθμον αὐτὸν τρόπον ἀναδασμοῦ ὁμόρων οἰκοπέδων, ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ τετραγώνου, νὰ δημιουργηθοῦν μεγάλαι κτιριακαὶ μονάδες (συγκροτήματα), τῶν 20 ὀρόφων, ὁπότε καὶ τὸ στεγαστικὸν θέμα ἐξυπηρετεῖται καὶ ὁ μέσος πολίτης εὐχερέστερα ἀποκτᾷ ἕνα διαμέρισμα, ποὺ θὰ προσφέρεται εὐθηνότερον, λόγῳ τοῦ μειωμένου γενικοῦ κόστους τῆς οἰκοδομῆς. Ἔτσι, ἄλλωστε, μὲ τὰ κίνητρα τοῦ ὕψους καὶ τῶν ἄλλων εὐνοϊκῶν συνθηκῶν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προβλέπεται καὶ ἡ παραχώρησις ἑνὸς μέρους τοῦ χώρου διὰ διαπλατύνσεις ὁδῶν. Θὰ καλλιεργηθῇ ἔτσι καὶ τὸ πράσινο. Ὑπενθυμίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ σύστημα τῶν RESITANTS ἐφαρμόζεται ἔξω, εἰς τὸ Παρίσι κλπ. Θὰ πρέπει νὰ ρυθμισθῇ μὲ κατανόησιν καὶ τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν, τὸ θέμα τῶν ἰδιοκτησιῶν ποὺ γειτνιάζουν μὲ ἀρχαιολογικοὺς χώρους. Νὰ μὴ πλήττωνται ἀσύμμετρα αἱ περιοχαὶ αὐταί, ἐπὶ τῇ ἁπλῇ ὑποψίᾳ ὑπάρξεως ἀρχαιολογικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἐκεῖ ὅπου πράγματι ὑπάρχουν ἀρχαιολογικοὶ θησαυροί, νὰ ἀπαλλοτριωθῇ ἡ ἔκτασις, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀποζημιωθῇ γενναίως ὁ ἰδιοκτήτης, διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἀκίνητον, ἴσης ἀξίας πρὸς τὸ ἀπαλλοτριωθέν. Καὶ ἐπειδὴ τὸ θέμα τοῦτο, ἐνδιαφέρει καὶ τοὺς ξένους, μπορεῖ νὰ καθιερωθῇ πρὸς τοῦτο καὶ ἕνα τέλος, ὑπὸ τύπον ἐσόδου. Πέραν, ὅμως, αὐτοῦ, πρέπει νὰ ἀποδεσμευθοῦν αἱ ἄλλαι ἰδιοκτησίαι διὰ νὰ παύσῃ τὸ ἄθλιον καθεστὼς τοῦ εἴδους τῆς Ἀκαδημίας Πλάτωνος. Ἡ θέα τῆς Ἀκροπόλεως πρέπει νὰ προστατευθῇ. Ἀλλὰ ταὐτόχρονα, νὰ ἐξευρεθῇ ἕνας τρόπος, κάποιας συνδρομῆς, χάριν τῶν ἰδιοκτητῶν, ἡ ἰδιοκτησία τῶν ὁποίων ὑφίσταται περιορισμούς, ὡς πρὸς τὰ ὕψη. Θὰ πρέπει νὰ πάψῃ τὸ κράτος τῆς φοβίας, ὡς πρὸς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῆς Πλάκας, δι’ ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ κινηθῇ ἡ ἀρχαιολογικὴ σκαπάνη. Ἡ Πλάκα, ἔχει τὴν ἰδιομορφίαν καὶ τὴν γραφικότητά της, ποὺ διαδηλώνουν τὴν εὐαισθησίαν καὶ τὴν καλαισθησίαν τῆς φυλῆς μας, εἰς τὴν ὁποίαν ἀποδίδει ὁ Ταὶν καὶ τὰ ἔργα τῆς ἀρχαίας τέχνης. Καὶ νὰ σταματήσῃ ἡ προσφυγὴ τοῦ Δημοσίου, εἰς δεσμεύσεις τοῦ εἴδους τῆς περιοχῆς κατὰ μῆκος τῆς ὁδοῦ Ἁγίου Μελετίου, Μοσχονησίων, Λευκωσίας, Πάτμου, Ἠλία Ζερβοῦ πρὸς Πατήσια. Νὰ σταματήσουν καὶ τὰ περὶ ἀερογεφύρας εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ἁγίας Φωτεινῆς, ποὺ ὄχι μόνον θὰ πλήξῃ τὴν περιοχήν, ἀλλὰ θὰ εἶναι μία βάρβαρος πρᾶξις καὶ διὰ τὶς Ὀλυμπιακὲς στῆλες καὶ διὰ τὴν Ἀκρόπολιν. Διότι, τὸ κυκλοφοριακὸν πρόβλημα, δὲν ἐπιλύεται μὲ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ ἐπώδυνα γιατροσόφια. Ἔργα ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν θὰ εἶναι ἀποδοτικὰ διὰ τὸ κυκλοφοριακόν. Μετρό, ὑπόγειοι διαβάσεις, ὑπόγεια γκαρὰζ καὶ ὑπόγειος λειτουργία ἐντὸς τῆς πόλεως τῶν ΣΠΑΠ–ΣΕΚ, ἠλεκτρικῶν σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, (ποὺ τεμαχίζουν τὴν πρωτεύουσαν καὶ πλήττουν σημαντικὰς περιοχὰς καὶ ἀχρηστεύουν λεωφόρους), αὐτὰ εἶναι τὰ μέτρα ποὺ θὰ διευκολύνουν τὸ κυκλοφοριακὸν ζήτημα. Πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ἀποχετευτικὸν δίκτυον, ποὺ πρέπει νὰ διαλάβῃ τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον εἶχε προκηρυχθῆ διεθνὴς διαγωνισμὸς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. Ἐπὶ τῆς αὐτῆς, ἄλλωστε, Κυβερνήσεως, εἶχεν ἐκπονηθῆ καὶ ἕνα σχέδιον νόμου ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, ποὺ ὅμως, δὲν ἐπρόφθασε νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ὥστε νὰ ἔχω πλήρη γνῶσιν τοῦ περιεχομένου του· διότι, ἀτυχῶς, οἱ ἁρμόδιοι κύκλοι, δὲν αἰσθάνονται τὸ χρέος των νὰ συνεργάζωνται καὶ νὰ ἐνημερώνουν τοὺς βουλευτὰς Ἀθηνῶν, Πειραιῶς κλπ, καὶ διὰ τὰ θέματα, τῶν περιφερειῶν των. Τελειώνω καὶ συνοψίζω: Τὰ ἑξῆς μέτρα πρέπει νὰ ληφθοῦν: 1) Καθιέρωσις ἑνιαίου ὕψους. 2) Αὔξησις τοῦ ἐπιτρεπομένου ὕψους. 3) Συνένωσις ὁμόρων οἰκοπέδων πρὸς δημιουργίαν μεγαλυτέρων κτιριακῶν μονάδων. Καὶ συγκεκριμένως, προκειμένου περὶ πολυκατοικιῶν, νὰ δοθοῦν 10 ὄροφοι, προκειμένου περὶ τῶν ἄλλων μεγάλων κτιριακῶν μονάδων, νὰ δοθοῦν 20 ὄροφοι. 4) Ὑπαγωγὴ τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν εἰς ἑνιαῖον σχέδιον πόλεως. 5) Ἐκτέλεσις τοῦ ἀποχετευτικοῦ δικτύου. 6) Ἐκτέλεσις τῆς ἐκπονηθείσης μελέτης Σμὶθ διὰ τὴν ὑπόγειον συγκοινωνίαν. (Μετρό, ὑπόγειοι διαβάσεις, κλπ. Καὶ νὰ κινηθοῦν ὑπογείως οἱ ΣΠΑΠ–ΣΕΚ καὶ οἱ Ἠλεκτρικοὶ Σιδηρόδρομοι Ἀθηνῶν–Πειραιῶς). 7) Συγχώνευσις ἢ κοινοπραξία ΚΤΕΛ καὶ Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων, ἵνα οἱ ἐπιβάται ἀποβιβάζωνται εἰς τοὺς σταθμοὺς τῶν Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων καὶ ἐκεῖθεν δι’ αὐτῶν, εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. 8) Δημιουργία ὑπογείων γκαράζ. 9) Μεταφορὰ Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. 10) Νομοθετικὴ ρύθμισις ἀρχαιολογικῶν χώρων μὲ τὴν κατανόησιν τῶν ὁμόρων ἰδιοκτητῶν. 11) Ἵδρυσις Ὑπουργείου Διοικήσεως Πρωτευούσης, καὶ 12) Διακομματικὴ Ἐπιτροπή. Συνεχὴς συνεργασία Ὑπουργοῦ καὶ Ὑφυπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων καὶ βουλευτῶν Ἀθηνῶν, Αʹ καὶ Βʹ Περιφερείας καὶ Πειραιῶς, διὰ τὰ πολεοδομικὰ καὶ οἰκιστικὰ προβλήματα τῆς περιοχῆς Διοικήσεως Πρωτευούσης. Αὐτὰ εἶχον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας, κύριοι συνάδελφοι, Καὶ ἀκόμη νὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ ἀπασχοληθῶμεν σοβαρῶς μὲ αὐτὸ τὸ ζήτημα, διότι πράγματι ἀξίζει τοῦ ἰδιαιτέρου ἐνδιαφέροντός μας, ἡ Πρωτεύουσά μας. Διότι, δὲν ὑπάρχει ἄλλη Πολιτεία εἰς τὸν κόσμον, μὲ τὴν πανάρχαια ἱστορίαν καὶ τὴν σημερινὴν παρουσίαν, τῶν Ἀθηνῶν. Εἰς τὴν πόλιν αὐτήν, ποὺ ἠκούσθησαν αἱ τέσσαρες λέξεις τοῦ πρώτου ἄρχοντα τῆς Ἀθηναϊκῆς Δημοκρατίας: «Εὔδαιμον τὸ ἐλεύθερον καὶ ἐλεύθερον τὸ ἔμψυχον», δηλαδὴ εὐδαιμονία εἶναι ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ ἐλευθερία εἶναι ἡ παλληκαριά, θὰ πρέπει καὶ πάλιν νὰ δημιουργηθοῦν αἱ προϋποθέσεις, διὰ νὰ ἀκουσθῇ ἐκ νέου, εἰς πανανθρώπινον πλέον χῶρον, ἡ αὐτὴ ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν ἐβροντοφώνησεν ὁ Περικλῆς. Τὸ χρέος μας, κύριοι βουλευταί, εἶναι βαρύτατον. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ προβλήματα, νὰ δώσωμεν ἀμέσους λύσεις. Παρακαλῶ, νὰ προσέξωμεν μὲ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον τὰ προβλήματα αὐτὰ τῆς μείζονος περιφερείας τῶν Ἀθηνῶν. Ἀξίζει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ περιβάλλωμεν τὴν Πολιτείαν μας, μὲ θαυμασμὸν καὶ στοργήν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§84Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§85Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπ. Ναυτιλίας, μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος καὶ διετύπωσα ὡρισμένας σκέψεις. Ἀντ’ αὐτῶν εἰς τὰ πρακτικὰ ἀναγράφονται ὀλίγαι μόνον λέξεις. Ἐν συνεχείᾳ εἰς τὰ πρακτικὰ ἀναγράφεται, ὅτι μοῦ δίδεται ὁ λόγος καὶ ὅτι ἐγὼ παρῃτήθην αὐτοῦ.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ δώσετε, κ. Μερκούρη, σημείωμα διὰ τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὁμιλίαν σας. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§87Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν τελευταίαν σελίδα τῶν πρακτικῶν (σελὶς 1460) ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς καὶ σᾶς ἐρωτῶ νὰ ἐξηγήσετε εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν ἐτροποποιήθη ὁ Κανονισμὸς καὶ ἀναγορεύει τοὺς Προέδρους τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν εἰς ἰδιότυπον θεσμόν, δυναμένους νὰ δέχωνται ἢ νὰ ἀπορρίπτουν ὑποβαλλομένας τροπολογίας καὶ νὰ ἀπειλοῦν τοὺς βουλευτὰς μὴ τολμήσουν καὶ φέρουν πάλιν τροπολογίας εἰς τὰς Ἐπιτροπάς. Ταῦτα τὰ εἶπον, διότι προηγουμένως ὁ κ. Κ. Ράλλης εἶπε τὰ ἑξῆς, ὡς ταῦτα ἀναγράφονται εἰς πρακτικά: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Σεῖς, κ. Πρόεδρε, φαίνεται εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι μὲ διακόπτετε καὶ μοῦ λέτε, ὅτι εἶμαι ἐκτὸς Κανονισμοῦ. Ἐκ τῆς ὑποδείξεώς σας ταύτης εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἐπιδοκιμάζει τοὺς λόγους τοῦ κ. Ράλλη. Δι’ αὐτό, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ ὅπως ἔχουν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, διότι κινδυνεύομεν νὰ θεωρηθῶμεν, ὅτι πάσχομεν ἀπὸ κοινοβουλευτικὴν παραφροσύνην ἅπαντες.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν αὐτὴν σελίδα τῶν πρακτικῶν, κατεχωρήθη ἡ ἐξήγησις, ἥτις ἐδόθη ὑπὸ τοῦ κ. Ράλλη ἐπὶ τῶν λεχθέντων. Ἐν τῇ οὐσίᾳ ὑπάρχει ἀνάκλησις τῶν λεχθέντων καὶ θὰ συνίστων, ἐφ’ ὅσον συμφωνήσῃ καὶ ὁ κ. Ράλλης, νὰ δεχθῆτε, ὅπως διαγραφοῦν ἐκ τῶν πρακτικῶν αἱ σχετικαὶ μὲ τὸ θέμα τοῦτο περικοπαὶ τῶν πρακτικῶν. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§89Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσχέτως τῆς διαγραφῆς, ποὺ ζητεῖτε, κ. Πρόεδρε, τὴν ὁποίαν μάλιστα, νομίζω, ὅτι δὲν δικαιοῦσθε νὰ κάμετε, θὰ πρέπει ἀπὸ μέρους τοῦ Προεδρείου νὰ ὑπάρξῃ ἀποδοκιμασία αὐτῶν τῶν σκέψεων τοῦ κ. Ράλλη, διότι οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν οὐδὲν δικαίωμα ἔχουν πλέον τοῦ νὰ διευθύνουν τὴν συνεδρίασιν. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, νὰ ὑπάρξῃ ἀποδοκιμασία καὶ ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου καὶ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τῶν λόγων τούτων τοῦ κ. Ράλλη.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ διατυπώσας αὐτὴν τὴν σκέψιν συνάδελφος, ἔδωσεν ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις, νομίζω, ὅτι κατὰ παγίαν κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν, παύει ὑφιστάμενον τὸ θέμα.

§91Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδή, κ. Πρόεδρε, οἱ βουλευταὶ δύνανται νὰ κάθωνται μέχρι πρωΐας καὶ αὐτὸ διὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἔχει σημασίαν. Διὰ τὸν ἴδιον ὅμως, ἔχει σημασίαν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§93Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου ἐπικρίνω τὴν στάσιν καὶ τὰ γραφέντα εἰς τὰ πρακτικὰ κατὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ράλλη. Οὐδεὶς ἐπίεσε τὸν κ. Ράλλην νὰ γίνῃ Πρόεδρος δύο Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν. Μόνος του ἐπεδίωξε, προφανῶς, διότι θέλει νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν φιλοδοξίαν του καὶ ὡς ἐκ τούτου ἑπόμενον εἶναι νὰ ἔχῃ τὸν φόρτον ἐργασίας καὶ τὴν κόπωσιν. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἀνήκω εἰς τὴν ἰδίαν παράταξιν καὶ ὡς ἐλεύθερος ἄνθρωπος, κατακρίνω τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ συναδέλφου κ. Κ. Ράλλη καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κατακριθοῦν ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ ἐνεργοῦν ἢ νὰ ἐκφράζωνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θέλω νὰ ἀναλάβω τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ ἀπόντος συναδέλφου. Ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω ποῖος ἐξ ἡμῶν εἰς στιγμὰς ἐκνευρισμοῦ ἢ ὑπερβολικῆς κοπώσεως δὲν ἐξεφράσθη κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος πολλὰς φορὰς ξεφεύγει ἀπὸ τὰ ἐπιτρεπτὰ ὅρια. Ἀλλά, ἀφοῦ ἐδόθησαν ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας καὶ σᾶς ἀνέγνωσα, τί περαιτέρω θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸν κ. Ράλλην; Ὁ κ. Α. Γεροκωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§95Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλησμονήσατε νὰ εἴπητε, ὅτι ὁ κ. Ράλλης, ἐξήγησε καὶ εἶπεν, ὅτι κάθομαι μόνος μου καὶ κάμνω τὴν ἐργασίαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἶναι ἄλλοι ὑποχρεωμένοι εἰς τὰ θέματα τῶν τροπολογιῶν νὰ κάμουν καὶ ἰδίως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὰς ὑποβάλλουν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπα, κ. συνάδελφε, τὸ ἀνέγνωσα. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§97Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπικαίρως ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν, ἦλθε τὸ θέμα τῆς ἀπρεποῦς συμπεριφορᾶς τοῦ κ. Ράλλη, ὡς Προέδρου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐργασίας, ἔναντι τῶν μελῶν της. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἀπαραδέκτου ἐνεργείας τοῦ κ. Ράλλη, ἡ ὁποία λαμβάνει χώραν κατ’ ἐπανάληψιν καὶ δὲν πρόκειται περὶ στιγμιαίας παραφορᾶς. Πρόκειται περὶ κατ’ ἐξακολούθησιν ἐνεργειῶν τοῦ κ. Ράλλη, αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπανειλημμένως ἐπεισόδια μὲ ἐμὲ καὶ ἄλλα μέλη τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς Ἑνιαίας Δημοκρατικῆς Ἀριστερᾶς καὶ ἠνάγκασαν αὐτὰ νὰ ἀποχωρήσουν τῆς συνεδριάσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Δὲν ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν. Κατ’ ἐπανάληψιν ὁ κ. Ράλλης συμπεριεφέρθη κατὰ τρόπον ἀνάρμοστον καὶ τιτρώσκοντα τὴν φιλοτιμίαν καὶ ἀξιοπρέπειαν τῶν συναδέλφων του. Δι’ αὐτό, καταδικάζομεν ὅσα παρ’ αὐτοῦ ἐλέχθησαν κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ποὺ ἀποπνέουν περιφρόνησιν πρὸς τὸ Κοινοβούλιον. Ἑπομένως, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς πρέπει νὰ στηλιτευθῇ ἡ τοιαύτη ἐνέργεια καὶ συμπεριφορὰ τοῦ κ. συναδέλφου....

§98Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναται νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἀπόντος τοῦ κ. Ράλλη.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Ἐφ’ ὅσον, συνεπῶς, συνεχίζεται ἡ συζήτησις καὶ ἀπουσιάζει ὁ κ. συνάδελφος, διακόπτω τὴν συζήτησιν, μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ κ. Ράλλης.

§100Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ἀπάντησιν διὰ τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον.

§101Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον θὰ τελειώσῃ τοὐλάχιστον μετὰ ἓν ἔτος.

§102Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Οὔτε μετὰ 10 χρόνια δὲν θὰ τελειώσῃ, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν δὲν ἐνισχύσετε τὰς ὑπηρεσίας σας μὲ προσωπικόν, ἐὰν δὲν προσλάβετε μηχανικούς.

§103Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι ὑπέγραψα ἀπόφασιν, ἀφοῦ ἔλαβα τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, νὰ προσλάβω 102 μηχανικούς, τοὺς ὁποίους ἐλπίζω νὰ εὕρω. Διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, οἱ μηχανικοὶ προτιμοῦν νὰ τρέπωνται πρὸς ἰδιωτικὰς ἐργασίας.

§104Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον, κ. Ὑπουργέ, εἴπατε, ὅτι ἐντὸς ἑνὸς ἔτους θὰ εἶναι ἕτοιμον τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον, παρακαλῶ θερμῶς νὰ φροντίσετε ἐνδιαμέσως νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι τελοῦν ὑπὸ δίωξιν.

§105Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Ποῖοι τελοῦν ὑπὸ δίωξιν;

§106Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἰδίᾳ εἰς τοὺς συνοικισμούς, διώκονται πάρα πολὺ ἄνθρωποι καὶ συγκεκριμένως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κτίζουν παρανόμως. Ἐὰν πρόκειται τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον νὰ τακτοποιηθῇ ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, ὅπως μᾶς εἴπατε, παρακαλῶ νὰ ληφθοῦν μέτρα δι’ αὐτούς, ὥστε νὰ παύσῃ ἡ δίωξίς των.

§107Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Οὐδεὶς διώκεται, κ. συνάδελφε. Διώκονται μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κτίζουν ἐπὶ κοινοχρήστων χώρων καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τώρα τὸ πρῶτον ἀνεγείρουν, ἢ ἔχουν ἤδη ἀνεγείρει εἰς κοινοχρήστους χώρους καὶ εἰς χώρους τοῦ Δημοσίου. Ἀσφαλῶς αὐτοὶ διώκονται.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως.

§109Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἀναφέρεται εἰς τὰ ὕψη τῶν οἰκοδομῶν, τῶν κατοικιῶν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, τῆς μείζονος πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Εἶναι ὅμως κανών, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι «τὰ σπίτια μόνον δὲν κάνουν τὴν πόλιν». Κατ’ ἀνάγκην, λοιπόν, ἡ συζήτησις φέρνει εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τὸ ὅλον, τὸ εὐρύτερον πρόβλημα τῆς μείζονος πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Ἔρχεται, βεβαίως, τὸ πρόβλημα αὐτό, διὰ ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία φυσικὸν εἶναι, ὅτι δὲν στρέφεται κατὰ τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ. Διότι τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι σημερινόν. Ἡ εὐθύνη, ἡ ὁποία ὑπάρχει, διὰ τὸ ἔγκλημα εἰς βάρος τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ἀνάγεται χρονικῶς ἀπὸ τότε ποὺ αἱ Ἀθῆναι ἔγιναν πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος, πλέον ἀπὸ 120 χρόνια καὶ συνεχίζεται χωρὶς νὰ ἀντιμετωπισθῇ στὸ σύνολό του ποτὲ μέχρι σήμερον ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους παράγοντας. Τοὺς ὑπευθύνους παράγοντας τοὺς ἀπησχόλησαν τὸ πολὺ οἱ δρόμοι, ἡ ρύθμισις τῶν οἰκοδομῶν, ἡ χορήγησις ἀδειῶν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν. Δὲν τοὺς ἀπησχόλησε τὸ πρόβλημα «πόλις». Δὲν τοὺς ἀπησχόλησε κανενὸς εἴδους προβληματισμός, οὔτε σχεδιασμός, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ζωῆς καὶ τῆς ἀναπτύξεως εἰς τὸν συγκεκριμένον χῶρον. Ἡ ρύθμισις, ἐκινήθη ἀπὸ τὴν διάθεσιν ἱκανοποιήσεως ὀλιγώτερον ἢ περισσότερον τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων, τῶν ἰδιωτικῶν περιουσιῶν, χωρὶς καμμίαν ἔνταξίν των στὰ γενικὰ πολεοδομικὰ προβλήματα, μὲ τὴν κυκλοφορίαν, τὸν φωτισμόν, τὴν συγκοινωνίαν, τὰς ἀποχετεύσεις, τοὺς κοινωνικοὺς πόρους, τὴν ὑγείαν, τὴν ψυχαγωγίαν, τὸ πράσινον κλπ. Κανένα ἀπὸ αὐτὰ τὰ βασικὰ θέματα δὲν ἀντεμετωπίσθη κατὰ τρόπον μόνιμον καὶ ἀποτελεσματικόν. Οἱ ἁρμόδιοι παράγοντες τῆς Διοικήσεως καὶ τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, περιωρίσθησαν οἱ μὲν πρῶτοι εἰς μίαν γραφειοκρατικὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐξατομικευμένων κυρίως περιπτώσεων ἑκάστης οἰκοδομῆς, μὲ τὴν ἔκδοσιν ἀδειῶν, χάραξιν δρόμων, μὲ τὴν σύνταξιν περιωρισμένης φύσεως οἰκοδομικῶν κανονισμῶν, ἡ δὲ αὐτοδιοίκησις παρέστη εἰς μίαν κατάστασιν ἀναπηρίας μὲ τὴν ἀποστέρησιν ὑπὸ τοῦ Κράτους παντὸς πόρου καὶ πάσης ἁρμοδιότητος.

§110Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ συνεχίζεται ἡ συνεδρίασις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐσωτερικῶν, ὅπου συζητεῖται τὸ ἐκλογικὸν νομοσχέδιον, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω δύο λόγια, ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§111Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι τώρα, κ. συνάδελφε, διότι θὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς μέρος εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος, διὰ τὸν ὁποῖον ζητεῖτε νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Ράλλη, σᾶς παρακαλῶ, ὄχι αὐτὴν τὴν στιγμήν. Θὰ σᾶς εἰδοποιήσω.

§113Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχει καλῶς, κ. Πρόεδρε, ἐπιφυλάσσομαι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συνεδριάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐσωτερικῶν.

§114Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο, κ.κ. συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ὅλη ἐμφάνισις τῆς πρωτευούσης δίδει αὐτὴν τὴν εἰκόνα, πλήρους ἀναρχίας. Παρουσιάζονται παράλογα φαινόμενα ἀκόμη καὶ εἰς τὴν οἰκοδόμησιν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ἐνίοτε καὶ διαβλητά, ἰδίως εἰς τὸ θέμα τῶν ὑψῶν, μὲ παροχὴν χαριστικῶν ἀδειῶν κατὰ περιπτώσεις, μὲ ἔλλειψιν γενικοῦ ρυθμοῦ, μὲ ἀνέγερσιν πολυκατοικιῶν εἰς ἐλευθέρους χώρους, ποὺ θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποτελέσουν πνεύμονας τῆς πρωτευούσης, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι, τελευταῖα συνέβη μὲ τὰς πολυκατοικίας εἰς τὸν χῶρον τῶν παραπηγμάτων. Ἀνέγνωσα μετ’ εὐχαριστήσεως ἀνακοίνωσιν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ, ὅτι ὑπεγράφη ἀπόφασις — δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι ἀκριβὲς— καὶ δὲν θὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνέγερσις νέων πολυκατοικιῶν εἰς τὸν χῶρον αὐτόν.....

§115Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφ. Οἰκισμοῦ). Εἶναι ἀληθές.

§116Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω ποὺ τὸ ἀκούω καὶ ἀπὸ μέρους μου πρέπει νὰ ἐξαρθῇ ἡ ἀπόφασις αὐτή, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὴν ἐνέργειαν πρώην Ὑπουργοῦ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος ἐπέτρεψε τὴν ἀνέγερσιν τῶν πολυκατοικιῶν, παρὰ μάλιστα τὴν ἄποψιν τοῦ Ὑπουργοῦ Οἰκισμοῦ. Τὰ ἀποτελέσματα αὐτὰ τῆς ἐλλείψεως οἰκοδομικῆς πολιτικῆς, ἔφεραν τὴν συμφορὰν τῆς συμφορήσεως τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, μὲ τὴν ἄνισον κατὰ περιοχὰς ἀνάπτυξιν τῆς πρωτευούσης, πρῶτον. Πράγματι, βλέπομεν εἰς ὡρισμένας περιοχὰς ὡρισμένα τετράγωνα «στουμπωμένα» ἀπὸ πολυκατοικίας, ἐνῷ παρουσιάζονται ξεχειλώματα μὲ τὸ φαινόμενον τῶν χαμόσπιτων ἀνάμεσα καὶ δίπλα ἀπὸ πολυκατοικίας. Δεύτερον, ἐξ ἀφορμῆς αὐτῆς τῆς πολιτικῆς, ἀνεπτύχθη ἕνα χρηματιστήριον ἀσυλλήπτου ἐκτάσεως περὶ τὰ οἰκόπεδα, τὸ ὁποῖον δίδει ἀνάγλυφον τὴν εἰκόνα τῆς πλήρους ἀβελτηρίας, καὶ ὑπογραμμίζει τὴν πλήρη ἀρρυθμίαν τῆς οἰκονομίας μας. Εἶναι πράγματι ἐξοργιστικὸν τὸ φαινόμενον νὰ ξυπνοῦν ἑκατομμυριοῦχοι ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἔτους εἰς τὸ ἄλλο, πολῖται, διότι ἔτυχε νὰ εἶναι ἰδιοκτῆται εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Δὲν θὰ συμφωνήσω δι’ αὐτὸ μὲ τὸν κ. Κουτσοχέραν, ὁ ὁποῖος κατὰ τρόπον ἀπόλυτον ἔθεσεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θίξωμεν τὴν ἰδιοκτησίαν, σχετικῶς μὲ τὴν ὑπεραξίαν. Σᾶς ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα, κ.κ. συνάδελφοι. Ἐὰν κάποιος εἶχεν ἀποκτήσει ἀπὸ τοῦ πολέμου εἰς τὴν Πλατεῖαν Συντάγματος ἕνα οἰκόπεδον 500 πήχεων, τὸ οἰκόπεδον αὐτό, σήμερον ἀξίζει 500 καὶ 1000 φορὰς περισσότερον. Ἐρωτῶ, κατὰ ποίαν λογικὴν ἡ ὑπεραξία αὐτὴ εἶναι ἰδιοκτησία. Ὁ ἰδιοκτήτης αὐτὸς κουράσθηκε; Μήπως ἵδρωσε καὶ ἀπέκτησε τὸν «θησαυρὸν» τῆς ὑπεραξίας; Κατὰ ποῖον λόγον ἡ ὑπεραξία πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἰδιοκτησία; Κύριοι συνάδελφοι, ἡ κατάστασις ἔχει φθάσει εἰς παραλογισμόν. Ἡ ἀξία τῶν κεντρικῶν οἰκοπέδων ἔχει φθάσει εἰς δυσθεώρητα ὕψη, ἐπ’ ὠφελείᾳ αὐτῶν, ποὺ εἶχον τὴν τύχην νὰ ἀποκτήσουν ἕνα οἰκόπεδον. Καὶ ὄχι μόνον εἰς τὴν πόλιν, ἀλλὰ εἰς ὅλην τὴν Ἀττικήν, εἰς ὅλας τὰς παραλίας, ἕνας παροξυσμὸς οἰκοπεδομανίας καὶ οἰκοπεδοποιήσεως τῶν πάντων κυριαρχεῖ ἀπό τινων ἐτῶν. Ἐπίσης, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ πλήρης ἀπουσία τοῦ Κράτους ἀπὸ μελέτην καὶ ἄσκησιν πολιτικῆς σχεδιασμένης ἀνοικοδομήσεως ἔχει ἐπιτρέψει νὰ δημιουργοῦνται οἰκόπεδα τῶν 100 καὶ 200 μέτρων, νὰ ἔχουν ἀνοικοδομηθῆ κτίσματα ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν ἀνθυγιεινά, νὰ μὴ ὑπάρχουν ἐλεύθεροι χῶροι, νὰ κυριαρχῇ ὁ κανὼν τῆς πυκνῆς καὶ ἀνθυγιεινῆς οἰκοδομήσεως, χωρὶς νὰ ἐκπληροῦν τοὺς στοιχειώδεις ὅρους κατοικήσεως. Αὐτὴ ἡ στενότης τοῦ χώρου ἐδημιούργησε, τέταρτον, τὸ κακὸν τῆς παντελοῦς ἐλλείψεως πρασίνου εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐὰν προχωρήσωμεν πρὸς τοὺς Ἀμπελοκήπους, πρὸς τὰ Πατήσια καὶ τὴν Κολοκυνθοῦ, τὴν ὁδὸν Πειραιῶς κλπ., πουθενὰ δὲν θὰ συναντήσωμεν πράσινον. Εἰς τοὺς νέους οἰκισμούς, ποὺ ἐδημιουργήθησαν γύρω τῶν Ἀθηνῶν, δὲν προεβλέφθη καὶ δὲν ὑπάρχει πουθενὰ πράσινον. Ἀπὸ ἐτῶν μένω εἰς τὴν Καλλιθέαν. Εἶναι νέα σχετικῶς πόλις. Ὑπάρχει μόνον μία πλατεῖα, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη προφανῶς μὲ τὴν πρόβλεψιν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ πολὺ 5.000 κατοίκους. Καὶ ἐνῷ προεβλέπετο ἡ αὔξησις τῶν κατοίκων καὶ ἡ πύκνωσις τῆς Καλλιθέας, οὐδεμία πρόβλεψις ὑπῆρξεν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους διὰ νὰ ὑπάρξουν ἐλεύθεροι χῶροι. Πουθενὰ δὲν ὑπάρχει πράσινον. Τὸ ἴδιον συμβαίνει μὲ τοὺς περισσοτέρους Δήμους πέριξ τῶν Ἀθηνῶν καὶ φυσικὰ εἰς τὸ κέντρον. Ἡ κατάστασις αὐτὴ τῆς συμφορήσεως ἔχει ἐπίσης προκαλέσει ὀξύτατον τὸ πρόβλημα τῆς κυκλοφορίας τῶν Ἀθηνῶν. Ὅσοι εἶναι κάτοχοι αὐτοκινήτων ζοῦν τὸ δρᾶμα τοῦ «παρκαρίσματος» καὶ μὲ τὴν ἐξέλιξιν ποὺ παρουσιάζει τὸ αὐτοκίνητον, εἰς πολὺ σύντομον χρόνον θὰ εἶναι ἀδύνατος ἡ χρησιμοποίησις τοῦ αὐτοκινήτου. Ἄλλο ἐπίσης πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀπασχολήσει τὸ Κράτος, εἶναι ἡ πυκνότης τῶν κατοίκων εἰς τὰς διαφόρους περιοχὰς τῆς μείζονος πόλεως. Μεγάλη πυκνότης εἰς τὸ κέντρον, χαμηλὴ ἡ πυκνότης εἰς τὴν περιφέρειαν. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ κέντρον καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν δὲν ὑπῆρξε καμμία πρόνοια νὰ ἐξασφαλισθοῦν ἐλεύθεροι χῶροι, διὰ ἔργα κοινωνικῆς χρησιμότητος, διὰ τὸ πράσινον κλπ. Εἰς τὰς περιοχὰς ἰδίως λείπουν σχεδὸν ἐντελῶς τὰ ἀπαραίτητα ἔργα ὑποδομῆς. Ἐλλειπέστατος ἐπίσης εἶναι ὁ ἐκπολιτιστικός, μορφωτικός, ψυχαγωγικός, ὑγιεινὸς ἐξοπλισμός, καὶ ἀλόγιστη καὶ ἄδικη ἡ κατανομή του, ὅπου ὑπάρχει. Ἐπίσης, λόγῳ τῆς ἀπουσίας τοῦ Κράτους, ἐδημιουργήθησαν αἱ μακρότατες ἀποστάσεις ἐκ τῆς παραλόγου ἐκτάσεως τῆς πόλεως, ποὺ ἀποβαίνουν εἰς βάρος τῶν κατοίκων καὶ ἰδίως τῶν ἐργαζομένων. Τέλος, μέσα εἰς τὴν κατῳκημένην περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν, ὑπάρχουν διεσπαρμέναι βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι καὶ τοὺς κατοίκους ἐνοχλοῦν, ἀλλὰ καὶ τὴν καλὴν βιομηχανικὴν λειτουργίαν ἐμποδίζουν. Αὐτὴ εἶναι περίπου ἡ εἰκὼν τῆς πρωτευούσης, ὀφειλομένη εἰς τὴν παντελῆ ἔλλειψιν προγραμματισμοῦ. Ἐπίσης, ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη διὰ τοὺς κατοίκους. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς μερικοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀνεφέρθησαν εἰς τὸ τελευταῖον Συνέδριον Ἀρχιτεκτόνων, τὸ ὁποῖον ἠσχολήθη μὲ τὸ πρόβλημα τῶν Ἀθηνῶν, ἀριθμοὺς ποὺ ὑπογραμμίζουν αὐτὰ τὰ φαινόμενα. Ἰδοὺ ὁ σχετικὸς πίναξ: ..... (ἀναγινώσκει).....».

ΕΚΤΑΣΗ–ΚΑΤΟΙΚΟΙ–ΠΥΚΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟ ΛΕΚΑΝΟΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Παρατηρήσεις: — στὸ 2βʹ — ἐθνικὸς δρυμὸς καὶ πάρκο κοντινῆς ἀναψυχῆς — στὸ 5αʹ — καὶ ἄλλα 3.500 ἐκτ. κτισμένα «ἐκτὸς σχεδίου πόλεως» — στὸ 6αʹ — ἀπὸ τὰ 17.800 τὰ 400 ἑκτ. εἶναι γεωργικὴ γῆ, 100 βοσκότοπος — στὸ 6βʹ — μεταφέρονται ἐκτὸς Λεκαν. Ἀθήνας — στὸ 9αʹ — περιλαμβάνει καὶ στρατιωτικὲς ἐγκαταστάσεις — στὸ 19αʹ — μόνον οἰκόπεδα, χωρὶς δρόμους καὶ κοινωνικὸ ἐξοπλισμὸ — στὸ 19βʹ — στηρίζεται στὸ παράδειγμα Καισαριανή, δηλ. μία πλήρη συνοικία. 3.4.0. Ἡ πυκνότητα κατοίκησης. Ἀπὸ τὶς πολλὲς μορφὲς πυκνότητας ποὺ χρησιμοποιοῦνται γενικά, μᾶς φαίνονται δυὸ κατάλληλες γιὰ τὴν περίπτωσή μας: α) Πυκνότητα πόλης, δηλαδὴ μιὰ μέση μικτὴ πυκνότητα γιὰ ὅλο τὸ Λεκανοπέδιο Ἀθηνῶν (ὅλοι οἱ κάτοικοι τοῦ Λεκανοπεδίου, διὰ τῆς ἐκτάσεως τοῦ Λεκανοπεδίου) καὶ β) Πυκνότητα συνοικίας, δηλαδὴ μέση μικτὴ πυκνότητα γιὰ τὴν συνοικία (οἱ κάτοικοι τῆς συνοικίας, διὰ τῆς ἐκτάσεως ὅλης τῆς συνοικίας). Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ μποροῦμε νὰ περιλάβουμε στοὺς ὑπολογισμούς μας, ὄχι μόνο τὰ οἰκόπεδα γιὰ τὶς κατοικίες (ὅπως γίνεται συνήθως γιὰ τὶς πυκνότητες τῆς τωρινῆς Ἀθήνας), ἀλλὰ καὶ τὶς ἐκτάσεις ποὺ χρησιμοποιοῦνται γιὰ τὴν ἐξυπηρέτηση τῶν κοινωνικῶν λειτουργιῶν: κέντρα κοινωνικῆς ζωῆς, λοιπὰ κτίρια καὶ χῶροι κοινωνικῆς χρήσης, πράσινο, ὅσοι τόποι ἐργασίας θὰ περιλαμβάνωνται μέσα στὴν πόλη, δρόμοι, πλατεῖες, πάρκινγκ, κλπ. Τὸ παράδειγμα τῆς Καισαριανῆς ποὺ διαπραγματευόμαστε παρακάτω, μᾶς δείχνει, πὼς μιὰ μέση πυκνότητα 300 κάτοικοι ἀνὰ ἑκτάριο γιὰ καινούργιες περιοχὲς κατοικίας, μὲ ὅλο τὸν ἀπαραίτητο κοινωνικὸ καὶ τεχνικὸ ἐξοπλισμό, κάθε ἄλλο παρὰ ἀπαράδεκτα ψηλὴ εἶναι. Ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, κ.κ. συνάδελφοι, δύνασθε νὰ ἀντιληφθῆτε ποία ἀναρχία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν πρωτεύουσαν.

§117Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, οἱ ἀριθμοὶ ἀφοροῦν τὴν τέως Διοίκησιν Πρωτευούσης;

§118Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀφοροῦν τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλὰ ὅ,τι λέμε διὰ τὰς Ἀθήνας ἰσχύουν καὶ διὰ τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν, ποὺ καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει παντελὴς ἔλλειψις μερίμνης, ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς οἰκοδομικῆς ἀναρχίας εἶναι ἡ δημιουργία τῶν παρανόμων κτισμάτων. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ οἰκιστικὸν πρόβλημα τῆς Πρωτευούσης δύναται νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ νὰ βελτιωθῇ ἡ ὅλη κατάστασις, ἀρκεῖ νὰ ἐκτιμηθῇ ἡ πρωταρχικὴ σημασία του. Ἀρκεῖ νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι σήμερον δὲν ὑπάρχει πόλις τῶν Ἀθηνῶν, δὲν ὑπάρχει Πρωτεύουσα πολιτισμένου Κράτους. Ἀφαιρέσατε, κ.κ. συνάδελφοι, ἀπὸ τὰς Ἀθήνας τὰς ἀρχαιότητας, τὸν ἥλιον καὶ τὸ φῶς, τὴν θάλασσαν καὶ τὴν φύσιν γενικῶς καὶ ἂς ἴδωμεν τί ἀπομένει ἀπὸ τὰς Ἀθήνας σὰν ἔργον ἰδικόν μας, τῶν νεωτέρων Ἑλλήνων. Ἐπιβάλλεται, λοιπόν, ἡ ἀνάπλασις τῆς μείζονος πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Ἡ ἔκτασις τοῦ λεκανοπεδίου εἶναι μεγάλη. Ἀνεφέρθη εἰς τὸ Συνέδριον τῶν Ἀρχιτεκτόνων, ὅτι διὰ κατοίκους τοῦ λεκανοπεδίου 5.000.000 θὰ ἤρκει ἔκτασις 15.000 ἑκταρίων (150.000 στρεμμάτων) μὲ πυκνότητα 330 κατοίκων ἀνὰ ἑκτάριον (33 κάτοικοι ἀνὰ στρέμμα), ἐνῷ ἀπὸ τὸν παρατεθέντα ἀνωτέρω πίνακα προκύπτει, ὅτι ἡ ἀστικὴ ἔκτασις τοῦ λεκανοπεδίου εἶναι 400.000 στρέμματα. Ἂς σημειωθῇ, ὅτι ἡ πυκνότης κατοίκων εἰς τὰς Πρωτευούσας ἄλλων χωρῶν εἶναι μεγαλυτέρα τῶν 330 ἀνὰ ἑκτάριον. Ἀπαιτεῖται, λοιπόν, νὰ σκεφθῶμεν, νὰ μελετήσωμεν, νὰ προγραμματίσωμεν, ὅ,τι δηλαδὴ δὲν ἐκάμαμεν ἕως τώρα. Καὶ πρῶτον, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀποκέντρωσις. Νὰ ὀργανωθῇ σὰν ἐθνικὴ οἰκιστικὴ μονὰς ἡ συνοικία μὲ πλήρη ἐπάρκειαν καὶ αὐτοτέλειαν καὶ μὲ βάσιν τὴν αὐτοδιοίκησιν. Δεύτερον, νὰ ἀντιμετωπισθῇ συγκεντρωμένον ὁμαδικὸν κτίσιμον, μὲ μηχανοποίησιν σχεδὸν τῶν κατασκευῶν. Θὰ προέκυπτεν ἔτσι οἰκονομία εἰς χρηματικὰ μέσα, εἰς οἰκοδομικὰ ὑλικά, εἰς οἰκοδομικὸν δυναμικόν, εἰς χώρους. Σήμερον ἕνας πτωχὸς οἰκογενειάρχης ἀγοράζει ἕνα οἰκόπεδον καὶ ἐὰν μὲν εἶναι ἐκτὸς σχεδίου, τὴν νύκτα, ἢ ἐὰν εἶναι ἐντὸς σχεδίου τὴν ἡμέραν, ἀλλὰ μὲ πενιχρότατα μέσα, κτίζει ἕνα, δύο, τρία δωμάτια διὰ νὰ στεγασθῇ. Ἐὰν προέβλεπε τὸ Κράτος καὶ τοῦ ἔλεγε δῶσε μου τὸ οἰκόπεδό σου καὶ ἐγὼ θὰ σοῦ δώσω ὡς ἀντιπαροχὴν ἕνα διαμέρισμα, εὐχαρίστως θὰ τὸ ἔκαμεν. Ἔτσι θὰ ἐξοικονομεῖτο χῶρος διὰ τὴν δημιουργίαν πρασίνου καὶ θὰ ἐλύοντο εὔκολα καὶ χάριν τοῦ ἀνθρώπου ὅλα τὰ προβλήματα φωτισμοῦ καὶ λοιπῶν πολιτιστικῶν ἔργων.

§119Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Χρειάζονται χρήματα δι’ αὐτά.

§120Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, χρειάζονται χρήματα. Εὔκολα ὅμως εὑρίσκονται. Εἶδον τελευταίως εἰς μίαν περιοχήν, ἔξω ἀπὸ τὴν Ρώμην, εἶχον κτισθῆ 500 πολυκατοικίαι, ὡραιότατα κτισμέναι, μὲ μεταξύ των ἐλεύθερον χῶρον καὶ ἦταν χάρμα ὀφθαλμῶν, μὲ ἀέρα, μὲ πράσινον, μὲ φῶς, μὲ ἥλιον. Αὐτὰ τὰ ἔκαμον ἐπιχειρηματικαὶ ἑταιρεῖαι καὶ τὰ ἐπώλουν. Ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε τὰ διαμερίσματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὡμίλησα, δὲν πρόκειται νὰ χαρισθοῦν. Ἤδη μὲ τὸ ἀνερμάτιστο σύστημα ποὺ φυτρώνουν δεκάδες χιλιάδες χαμόσπιτα πέριξ τῶν Ἀθηνῶν, ἐξοδεύονται περισσότερα.

§121Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, μίαν διακοπήν. Ὁ συνάδελφος κ. Ἡλιόπουλος ἐζωγράφισε πολὺ παραστατικὰ τὴν πραγματικότητα, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν. Πράγματι, διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν ἐχρειάζετο τὸ ⅓ τοῦ χώρου, τὸν ὁποῖον καταλαμβάνει σήμερον. Μία εἶναι ἡ λύσις. Νὰ σταματήσῃ τελείως ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν Ἀθηνῶν. Πρῶτον, διὰ νὰ ἀνοικοδομηθῇ ἡ ἐπαρχία, δεύτερον, διὰ νὰ ἐξαγνισθῇ ἡ ἐπαρχία καὶ τρίτον, διὰ νὰ φύγουν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας 500.000 κάτοικοι καὶ νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὅπου θὰ ἀποδώσουν παραγωγικῶς. Μόνον ἔτσι θὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα, ἐὰν σταματήσῃ ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν Ἀθηνῶν ἔστω ἐπὶ 5 χρόνια. Ἡ Ἀθήνα δὲν εἶναι Βρυξέλλαι, εἶναι βιομηχανικὸν κέντρον καὶ ἠμποροῦν νὰ ζήσουν ἑκατομμύρια ἄνθρωποι. Τὸ εἶπον καὶ ἄλλοτε τὸ λέγω καὶ τώρα, ὅτι εἰς τοὺς 10 κατοίκους τῶν Ἀθηνῶν ὁ ἕνας ἐργάζεται παραγωγικά, οἱ τρεῖς ὑποαπασχολοῦνται, οἱ ὑπόλοιποι ἓξ ζοῦν παρασιτικῶς. Πρέπει, λοιπόν, νὰ σταματήσῃ ἡ ἀνοικοδόμησις καὶ νὰ μᾶς δοθῇ ὁ χρόνος διὰ νὰ δημιουργήσωμεν τοὺς καταλλήλους χώρους, ποὺ κάθε σύγχρονος πόλις ἔχει ἀνάγκη διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ζήσῃ.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καθηγητά, δὲν σᾶς φαίνονται ὀλίγον ἐπαναστατικὰ αὐτὰ ποὺ προτείνετε;

§123Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐπαναστατικὰ εἶναι παραστατικά, διότι παριστάνουν τὴν πραγματικότητα καί δεύτερον, εἶναι ἀπαίτησις τῆς σημερινῆς Ἑλλάδος νὰ σταματήσουν ὅλα αὐτά. Αὐτὰ τὰ δύο ἑκατομμύρια, τοὺς Ἀθηναίους τί θὰ τοὺς κάμωμεν ἐδῶ; Ἡ ἄσφαλτος δὲν τρέφει τοὺς Ἀθηναίους, πρέπει νὰ σταματήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, διότι ἐμποδίζουν τὴν παραγωγήν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ μαθητής σας, ἔχει ἀντίρρησιν.

§125Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναφέρομαι εἰς ὅσα εἶπον ἐπανειλημμένως ἐπὶ τοῦ θέματος.

§126Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, ὅπως εἰς τὴν ἀγόρευσίν σας μοῦ ἀπαντήσητε, διότι ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὴν λύσιν τοῦ οἰκιστικοῦ προβλήματος τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ σοφὸς καθηγητής μου κ. Ρουσόπουλος, εἶπεν ὡρισμένας ἰδέας. Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν Δημοκρατίαν νὰ ἐπιβληθῆτε εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν; Δηλαδή, ἡ πολιτικὴ τί θὰ κάμῃ, διὰ κινήτρων θὰ τὴν ὁδηγήσητε ἐκεῖ ποὺ πρέπει, ἐὰν πρέπει ἔστω καὶ ἐὰν ἀκόμη τὰ κίνητρα αὐτὰ ἀποδώσουν εἰς 5 ἢ 10 χρόνια. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν τὸ κῦμα τῶν ἐπεκτάσεων, τὸ ὁποῖον εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε ὄχι, θὰ συνεχισθῇ εἰς τὰς Ἀθήνας, πῶς θὰ ἀντιμετωπισθῇ, ὅταν οἱ παράνομοι συνεχῶς πολλαπλασιάζωνται καὶ ὁ κάτοικος τῶν Ἀθηνῶν ἐπιδιώκῃ νὰ εὕρῃ ὁπωσδήποτε εὐθηνὴν κατοικίαν εἴτε ἐντός, εἴτε ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν;

§127Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον καὶ φίλον καὶ μαθητήν μου, ὅτι ἡ σημερινὴ Ἀθήνα προέκυψεν ἀπὸ διαδοχικὰς ἐπεκτάσεις τοῦ σχεδίου πόλεως. Ἡ Ἀθήνα παλαιότερον, εἶχεν 100 χιλιάδας κατοίκους, ἡ ὁποία δὲν χωροῦσεν οὔτε τετραώροφα σπίτια. Διὰ νὰ γίνουν αὐτὰ τὰ πολυόροφα, πρέπει νὰ ἑνωθοῦν 4 τετράγωνα εἰς ἕνα καὶ νὰ καταργηθοῦν 16 τετράγωνα, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν γίνεται. Θὰ σταματήσητε τὰς ἀνοικοδομήσεις εἰς τὴν Ἀθήνα καί, δεύτερον, θὰ προσθέσητε εἰς τὰ τόσα ἄρθρα τοῦ Συντάγματος, κύριε Πρόεδρε, τὰ πολὺ σοφὰ καὶ χρήσιμα, θὰ προσθέσητε καὶ ἓν ἄλλο, ὅτι ἀπαγορεύεται κάθε τι τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι παραγωγικὴ πρᾶξις καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀνύψωσιν τῆς παραγωγικῆς τάξεως καὶ ἐμποδίζει τὴν παραγωγικότητα τῆς χώρας. Ὁ κ. Βασιλᾶτος, θὰ εὕρῃ τὸν τρόπον, τὴν τεχνικήν, τὴν νομοτεχνικὴν διατύπωσιν, ὥστε νὰ γίνῃ μία κατάλληλος καὶ σαφὴς διατύπωσις ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς.

§128Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ρουσοπούλου, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν Ἀθηνῶν, βεβαίως ἀπαντῶ, ὅτι θὰ ἦτο μία λύσις, ἀλλὰ δυστυχῶς, ὡς ἔχει διαμορφωθῆ εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν ἡ κατάστασις, σταμάτημα οἰκοδομῶν σημαίνει σταμάτημα τῆς ζωῆς καὶ αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Ἐγὼ λέγω, ἀντὶ νὰ σταματήσῃ ἡ ἀνοικοδόμησις, νὰ προχωρήσῃ τὸ μυαλὸ καὶ ἡ σκέψις καὶ νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα, πρᾶγμα ποὺ δὲν ἔγινε ποτὲ ἕως σήμερον. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι εἰς τὸ δημοκρατικὸν Σύνταγμα καὶ εἰς ὅλα τὰ Συντάγματα μέχρι τώρα, ὑπῆρχε μία διάταξις τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία προβλέπει, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις διὰ δημοσίαν ὠφέλειαν. Ἐάν, λοιπόν, συνειδητοποιηθῇ, ὅτι ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν, δημοσία ὠφέλεια εἶναι νὰ δημιουργήσῃ στοιχειωδῶς ἀνέτους ὅρους ζωῆς εἰς τοὺς κατοίκους τῶν πόλεων, διότι αὐτὸ ποὺ δημιουργεῖται εἰς τὴν Ἑλλάδα δημιουργεῖται καὶ εἰς τὰς ἄλλας πρωτευούσας τῶν ἄλλων Κρατῶν, διότι τὸ πρόβλημα ποὺ ὑπάρχει μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ τῆς περιοχῆς τῶν Ἀθηνῶν δημιουργεῖται περίπου τὸ ἴδιον μεταξὺ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ ἡ ζωὴ εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς ἐὰν δὲν ὑπάρχουν μέτρα τοιαύτης μορφῆς. Εἶναι δυνατόν, ὄχι μὲ καταναγκαστικὰ ἔργα, διότι δὲν εἶμαι καὶ εἰδικὸς οὔτε εἶναι θέμα ἰδικόν μου, ἀλλὰ π.χ. διατί ὁ πτωχὸς ἐργάτης ποὺ πῆγεν εἰς τὸ τέρμα τοῦ Λόφου Ἀξιωματικῶν, εἰς τὸ Περιστέρι καὶ ἔκτισεν ἐπὶ οἰκοπέδου του τὴν νύκτα κρυφὰ ἕνα σπιτάκι καὶ ἐξώδευσε διὰ τὸ οἰκόπεδον καὶ διὰ τὸ σπιτάκι 50–60.000 δρχ., διατί θὰ τοῦ τὸ κατεδαφίσετε; Ἐὰν τὸ Κράτος εἶχε κάμει τὴν πρόβλεψιν καὶ εἶχεν ἀντιληφθῆ τὸ χρέος του νὰ ἐξασφαλίσῃ στέγην, νὰ ἀσκήσῃ δηλαδὴ στεγαστικὴν πολιτικήν, θὰ ἔκαμε 10 πολυκατοικίες εἰς τὸν Λόφον Ἀξιωματικῶν καὶ θὰ τοῦ ἔλεγεν αὐτοῦ τοῦ πτωχοῦ ἐργάτου, δῶσε μου τὸ οἰκόπεδόν σου καὶ πάρε ὡς ἀντιπαροχὴν ἕνα διαμέρισμα ἑνὸς ἢ δύο δωματίων εἰς τὴν πολυκατοικίαν.

§129Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ εἶπον, κύριε συνάδελφε, τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν.

§130Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σύμφωνος, ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι νὰ στρωθοῦμε νὰ βροῦμε τὴν λύσιν.

§131Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔτσι διαπιστοῦται αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγὼ πρὸ ὀλίγου, ὅτι καλύτερα θὰ ἐπιλυθῇ τὸ πολεοδομικὸν καὶ οἰκιστικὸν πρόβλημα τῆς μείζονος περιοχῆς τῶν Ἀθηνῶν ἀπὸ τοὺς ἄλλους παρὰ ἀπὸ τοὺς τεχνικοὺς ὑπηρεσιακοὺς παράγοντας. Καὶ δὲν συμφωνῶ μὲ ὅσα εἶπεν ὁ καθηγητὴς κ. Ρουσόπουλος, διότι ἡ Ἀθήνα δὲν προορίζεται διὰ νὰ μεταβληθῇ εἰς μίαν νεκρὴν πολιτείαν, ὅπως ἡ Μπούζη τοῦ Βελγίου. Ἡ Ἀθήνα προώρισται νὰ ζήσῃ καὶ ὁπωσδήποτε θὰ ἐπιζήσῃ. Καὶ ἕνας ζωντανὸς ὀργανισμὸς δὲν καταδικάζεται σὲ οἰκοδομικὴ νέκρωσι. Οὔτε καὶ μὲ τὸν κ. Ἀναγνωστόπουλον συμφωνῶ, διότι ἐν ὄψει τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος παρέχεται ἡ δυνατότης διὰ δημοσίαν ὠφέλειαν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἐκ μέρους μου προταθὲν σύστημα μεγάλων κτιριακῶν συγκροτημάτων διὰ τοῦ συστήματος τῆς κατ’ ἔκτασιν ὁριζοντίου ἰδιοκτησίας διὰ τοῦ ἰδιοτύπου ἀναδασμοῦ ὁμόρων ἰδιοκτησιῶν ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ τετραγώνου.

§132Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι συζήτησις αὐτή; Διαλογικὴν συζήτησιν θὰ κάνωμεν; Νὰ ἀπαγορεύσητε τὰς διακοπὰς διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς.

§133Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πέραν τῆς ἀνάγκης νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ Κράτος μίαν οἰκιστικὴν πολιτικὴν πρέπει συγχρόνως νὰ προβλέψῃ τὴν ἀνέγερσιν κτιρίων καὶ χώρων κοινωνικῆς χρησιμότητος εἰς τὰς συνοικίας.

§134Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὰ ἀκριβῶς ἀνέπτυξα καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου.

§135Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἤμουν κατὰ τὴν ἡμέραν ποὺ ὡμιλήσατε, κ. συνάδελφε. Πρέπει νὰ δημιουργηθῇ ὁ πράσινος πνεύμων τόσον εἰς τὰς λαϊκὰς συνοικίας, ὅσον καὶ εἰς τὸ κέντρον, δίπλα στὴν κατοικίαν, εἰς τὸ κέντρον τοῦ διαμερίσματος–περιοχῆς κλπ. Εἰς τὸ Πανελλήνιον Ἀρχιτεκτονικὸν Συνέδριον ἀνεκοινώθη, ὅτι ἐνῷ ὑπῆρχαν 25.000 στρέμματα πρασίνου εἰς τὰς Ἀθήνας πρὶν ἀπὸ τὸν πόλεμο, τώρα ὑπάρχουν μόλις 3.500 στρέμματα. Ὅλα ἔγιναν οἰκόπεδα. Τὸ πράσινο καλύπτει εἰς τὴν Ἀθήνα τὸ 7,4% τῆς συνολικῆς ἐπιφανείας, 2,2% εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἐνῷ εἰς τὸ Παρίσι 25,1%, Ἄμστερνταμ 25,5% κλπ. Τέλος αὐτὴ ἡ ἄλυτη πληγὴ τοῦ κυκλοφοριακοῦ συστήματος πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ κατὰ τρόπον ριζικόν. Τὰ συμπεράσματά μου εἶναι, ὅτι ἐπιβάλλεται πρῶτον ἡ σταδιακὴ ἀνάπτυξις τῆς μείζονος περιφερείας τῆς Ἀττικῆς, δεύτερον, γενικὸς χωροταξικὸς προγραμματισμὸς διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ὁποίου εἶναι κατεπείγουσα ἀνάγκη ἡ ἐκπόνησις σχεδίου καὶ προγράμματος, μελέτη καὶ ἐκτέλεσις. Τρίτον, νὰ ἀσκηθῇ πολιτικὴ κατοικίας, νὰ ὑπάρξῃ δηλαδὴ τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὸν ἄνθρωπον. Εἰς περίπτωσιν ἐφαρμογῆς οἱωνδήποτε μέτρων χωρὶς τὴν προϋπόθεσιν αὐτήν, θὰ δημιουργηθῇ σειρὰ ἄλλων τεραστίων προβλημάτων. Ἀναφέρω τὸ πρόβλημα τῆς Πλάκας. Ὑπάρχει πράγματι καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀγνοηθῇ τὸ θέμα τῆς προστασίας τῶν ἀρχαιοτήτων. Ἀλλὰ δὲν θὰ λυθῇ, ἂν δὲν συνδυασθῇ ἀπολύτως μὲ τὴν πλήρη ἐξασφάλισιν τῆς ζωῆς τῶν 35.000 κατοίκων τῆς περιοχῆς ἐκείνης, τῶν 7.000 ἐπαγγελματιῶν κλπ...

§136Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατοικοῦν 50.000 ἄνθρωποι.

§137Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, χαίρω πάρα πολὺ ποὺ ἀκούω αὐτὰ ὑποστηριζόμενα σχεδὸν ἀπὸ ὅλους τοὺς κ.κ. συναδέλφους.

§138Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πέραν αὐτῶν, εἶναι ἀνάγκη ἡ προστασία τῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων, τῶν ἱστορικῶν μνημείων καὶ τοῦ φυσικοῦ τοπίου. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, νὰ μᾶς ἀπασχολήσουν τὰ σοβαρὰ αὐτὰ θέματα. Τέλος πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦ φορέως αὐτῆς τῆς προσπαθείας, μελέτης, προγραμματισμοῦ καὶ ἐκτελέσεως τῶν προγραμμάτων. Πρῶτον, βεβαίως, ἡ ἁρμοδιότης καὶ τὸ χρέος ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος. Δεύτερον, εἰς τὴν Αὐτοδιοίκησιν. Ὑπάρχουν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ λεκανοπεδίου 45 Δῆμοι καὶ Κοινότητες. Χωρὶς τὴν ἄμεσον συμμετοχὴν των δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ τὸ ἔργον αὐτό. Τέλος, ἀπαραίτητος παράγων εἰς τὴν ὅλην αὐτὴν προσπάθειαν, πρέπει νὰ εἶναι οἱ τεχνικοὶ ἐπιστήμονες. Πρέπει κάποτε — καὶ ἂς ἀρχίσωμεν ἀπὸ ἐδῶ — νὰ ἀξιοποιήσωμεν τοὺς ἀρχιτέκτονας καὶ τοὺς μηχανικούς. Ὄχι οἱ δικηγόροι, ὡς εἶπεν ὁ κ. Κουτσοχέρας, ἀλλὰ οἱ τεχνικοὶ ἐπιστήμονες εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ θὰ δώσουν ἀποτελεσματικὴν συμβολήν. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἔχομεν ἐκλεκτοὺς τεχνικούς, ἐν τούτοις καὶ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ οἱ μηχανικοὶ καὶ οἱ ἀρχιτέκτονες ἔχουν ἀγνοηθῆ. Δὲν ὁμιλῶ βεβαίως διὰ τοὺς χρησιμοποιουμένους ὑπαλλήλους τεχνικούς, τοὺς ὁποίους κατεστήσαμεν γραφειοκράτας, ἀλλὰ διὰ τοὺς ἐπιστήμονας τεχνικούς, καὶ τὰς ὀργανώσεις των. Μὲ τὴν συνεργασίαν τῶν παραγόντων αὐτῶν, κ.κ. συνάδελφοι, καὶ μὲ ὀρθολογιστικὸν πρόγραμμα θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν σύμφωνα μὲ τὴν σημερινὴν πραγματικότητα, τὴν ἐξέλιξιν τῆς πόλεως.

§139Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, καὶ ἐγὼ περὶ αὐτῶν τῶν τεχνικῶν ὑπαλλήλων ὡμίλησα.

§140Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον, ὡς τὸ ἀνέπτυξεν ὁ καθηγητὴς κ. Ρουσόπουλος, τὸν ὁποῖον καὶ ὡς ἐπιστήμονα καὶ ὡς συνάδελφον τιμῶ, ὅτι δηλαδὴ πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ οἰκοδόμησις. Ὑπάρχουν οἰκισμοὶ πέριξ τοῦ Κέντρου τῶν Ἀθηνῶν, ὅπου δύναται μὲ ὀρθὴν ἐφαρμογὴν τῶν ὅσων ἀνέπτυξα, νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀμέσως ὠφέλιμος ἐπέκτασις τῶν οἰκοδομῶν εἰς ὕψος. Διερωτᾶται κανείς, διατί π.χ. εἰς τὴν Νέαν Σμύρνην ἢ τὴν Καλλιθέαν πρέπει τὰ ὕψη νὰ εἶναι τρεῖς, τέσσαρες ὄροφοι, πρᾶγμα ποὺ ἀναγκάζει τοὺς κατοίκους νὰ κτίζουν δύο οἰκοδομὰς εἰς τὸ αὐτὸ οἰκόπεδον, μειώνοντες οὕτω τὴν ἔκτασιν; Δὲν γνωρίζω ἐὰν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ πρόγραμμα ἰσοϋψές. Φρονῶ, ὅμως, ὅτι δύναται νὰ ἱκανοποιηθοῦν ἀμέσως αἱ ἀνάγκαι μὲ τὴν χορήγησιν ὕψους, δι’ ἐξυπηρέτησιν τῶν στεγαστικῶν ἀναγκῶν τῆς Πρωτευούσης. Τὰ συμπεράσματα τοῦ 5ου Πανελληνίου Ἀρχιτεκτονικοῦ Συνεδρίου, ἔχουν ὡς ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...».

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΑΝΩΤΑΤΩΝ ΣΧΟΛΩΝ

ΗΠΙΤΗ 3

Ἀθῆναι—118—Τηλ. 236–431.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ Εʹ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

Τὸ Εʹ Συνέδριο τῶν Ἑλλήνων Ἀρχιτεκτόνων, διακηρύσσει ἀκόμη μιὰ φορὰ καὶ ἀκόμη πιὸ ἔντονα τὰ ἀπεριόριστα μεγάλα καὶ συνεχῶς ἐπεκτεινόμενα φαινόμενα ποὺ προκαλοῦν οἰκονομικές, κοινωνικὲς καὶ πολιτιστικὲς καταστροφές, τόσο στὴν σημερινὴ πρωτεύουσα, ὅσο καὶ μὲ ἐξαιρετικὲς ἐπιπτώσεις ἐπάνω στὸ σύνολο τοῦ ἐθνικοῦ χώρου, ἀναστέλλοντας τὴν ἀνάπτυξη τοῦ τόπου στὸ προσεχὲς καὶ ἀπώτερο μέλλον καὶ καταστρέφοντας ἀνεπανόρθωτα τὶς ἱστορικές, κοινωνικὲς καὶ βιολογικὲς ἀξίες. Τὰ βασικὰ συμπεράσματα τοῦ Συνεδρίου ἐκτίθενται στὰ ἑξῆς κεφάλαια: 1. Ἐθνικὸς Χωροταξικὸς Προγραμματισμός, 2. Πολιτικὴ Κατοικίας, 3. Οἰκονομικὴ Πολιτικὴ γῆς, 4. Φορεῖς ἐφαρμογῆς, 5. Πολεοδομικὴ νομοθεσία, 6. Μελέτη καὶ Ἔρευνα, 7. Διαφώτισις, 8. Πρόγραμμα δράσεως. Ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῶν ἐργασιῶν τοῦ Συνεδρίου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὅλη τὴν προεργασία τόσον τῶν προηγουμένων Συνεδρίων ὅσο καὶ τῆς ὅλης ἐπιστημονικῆς δραστηριότητος τῶν Ἀρχιτεκτόνων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων τεχνικῶν καὶ κοινωνικῶν ἐπιστημόνων, καταδεικνύεται σὰν πρωταρχικὴ καὶ σὰν κατεπείγουσα ἐθνικὴ ἀνάγκη ἡ ἐκπόνηση Χωροταξικοῦ Προγράμματος. Μόνον μὲ τὴν ἐμπνευσμένη ἐπιστημονικὴ καὶ ἀποφασιστική του πλαισίωση θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁριστικοποιηθοῦν καὶ νὰ συντονιστοῦν ὅλα τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς χώρας, ὅπως ἡ δημογραφικὴ κατανομή, ἡ κατανομὴ τοῦ δυναμικοῦ γιὰ τοὺς διαφόρους τομεῖς τῆς παραγωγῆς καὶ ἐν γένει τῆς οἰκονομικῆς, κοινωνικῆς καὶ πολιτιστικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Πρὸς αὐτὸν τὸν ἐν δυνάμει ἐθνικὸν προγραμματισμὸν πρέπει νὰ προσαρμόζωνται διαλεκτικὰ καὶ μὲ συνέπεια τὰ πλαίσια καὶ οἱ στόχοι τῶν Ρυθμιστικῶν Σχεδίων ἰδιαίτερα τῆς μείζονος περιοχῆς Ἀθηνῶν μακροπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα καὶ βραχυπρόθεσμα. 2. Πολιτικὴ Κατοικίας. Ἀνάπτυξις μίας οἰκιστικῆς πολιτικῆς ποὺ νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ δικαιώματος κάθε πολίτου διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ἐγκαίρως μὲ κρατικὴ μέριμνα μίαν σωστὴν κατοικίαν, μὲ τὴν πρέπουσαν κοινωνικὴν ἐξυπηρέτησιν καὶ εἰς τὸ ἐνδεδειγμένον φυσικὸν περιβάλλον. 3. Οἰκονομικὴ Πολιτικὴ γῆς. Συμπλήρωσις — σωστὴ ἑρμηνεία καὶ ἐφαρμογὴ — τῆς νομοθεσίας, ὥστε νὰ εἶναι εὐχερὴς ἡ ἄμεσος ἀπόκτησις ἀπὸ τὴν πολιτεία ἀναγκαίων ἐκτάσεων γῆς διὰ ἐξυπηρέτησιν κοινωνικῶν σκοπῶν, δηλαδὴ χώρων κυκλοφορίας, χώρων διὰ κατοικίας, τὸν κοινωνικὸν καὶ πολιτιστικὸν ἐξοπλισμόν της, τὴν προστασίαν καὶ διάσωσιν ἀρχαιολογικῶν χώρων, ἱστορικῶν μνημείων καὶ τοῦ φυσικοῦ τοπίου. Παραλλήλως, ἐξασφάλισις τῶν ἀναγκαίων πόρων διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον ἐφαρμογὴν τῆς ἀνωτέρω νομοθεσίας. 4. Φορεῖς ἐφαρμογῆς. Μελέτη, ἀναδιοργάνωσις καὶ συντονισμὸς τῶν ἀπαιτουμένων φορέων πολεοδομικῶν καὶ στεγαστικῶν προγραμμάτων καὶ κυρίως τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν. Ἀναδιοργάνωσις τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως μὲ τὴν ἀπόδοσιν πόρων εἰς τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας καὶ τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ νομίμου δικαιώματος συμμετοχῆς των τόσον εἰς τὰς ἀποφάσεις τῶν ρυθμιστικῶν σχεδίων τῶν εὐρυτέρων περιοχῶν, ὅσον καὶ τῶν ἐπὶ μέρους τοπικῶν σχεδίων καὶ ἄλλων συγκεκριμένων ἔργων εἰς τὰ πλαίσια τῆς κρατικῆς πολιτικῆς. 5. Πολεοδομικὴ νομοθεσία γενική. α) Ἀναμόρφωσις τῆς πολεοδομικῆς νομοθεσίας ἡ ὁποία θὰ προβλέπῃ μελέτην καὶ κατοχύρωσιν τῶν ρυθμιστικῶν καὶ μερικωτέρων πολεοδομικῶν σχεδίων καὶ τῶν καταλλήλων διὰ κάθε περίπτωσιν οἰκοδομικῶν καὶ τεχνικῶν κανονισμῶν καὶ τῶν κοινωνικῶν ἐξυπηρετήσεων. Ἀναστολὴ μέχρις ἀποφάσεως ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω πάσης ἀλλαγῆς ἰσχυόντων ὅρων δομήσεως καὶ ἐπεκτάσεως τῶν σχεδίων πόλεως. β) Ἐκσυγχρονισμὸς καὶ αὐστηρὰ ἐφαρμογὴ εὐρυτάτης νομοθεσίας ποὺ θὰ ἐξασφαλίζῃ διοικητικά, οἰκονομικὰ καὶ ἐπιστημονικὰ τὴν διάσωσιν καὶ ἀξιοποίησιν ὅλης τῆς ἐθνικῆς κληρονομίας, δηλαδὴ τῶν μνημείων τῆς τέχνης καὶ ἱστορίας ὅλων τῶν ἐποχῶν, καθὼς καὶ τὴν διατήρησιν τῶν ἱστορικῶν καὶ φυσικῶν τοπίων. 6. Μελέτη καὶ Ἔρευνα. Διάθεσις καὶ Δημοσιότης ἀπὸ μέρους τῶν ὑπηρεσιῶν ὅλων τῶν στοιχείων ἐρεύνης, τῶν μελετῶν τῆς τεκμηριώσεως καὶ τῆς ἐφαρμογῆς διὰ μίαν καθολικὴν συνεργασίαν καὶ ἀνταλλαγὴν πηγῶν καὶ μεθόδων ἀνάμεσα εἰς ὅλας τὰς δημοσίας καὶ ἰδιωτικὰς μονάδας μελέτης. Ἐξ ἄλλου τὸ Κράτος πρέπει νὰ εὐνοήσῃ καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν εὐρυτάτης ἐρεύνης εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς, ἰδιαιτέρως τῶν συνθέτων φαινομένων τῆς χωροταξίας καὶ πολεοδομίας. 7. Διαφώτισις. Δημιουργία προϋποθέσεων καὶ παροχὴ μέσων διὰ τὴν ἀναλυτικὴν διαφώτισιν τῆς ἡγεσίας καὶ τῶν στρωμάτων τοῦ λαοῦ διὰ τὰ πολύπλευρα προβλήματα τοῦ μέλλοντος τῆς πρωτευούσης καὶ τὰς ἐπιπτώσεις εἰς τὰ ἄτομα, ἀκόμη τὰς μικροτέρας κοινότητας, τὴν περιοχὴν καὶ τὸν εὐρύτερον ἐθνικὸν χῶρον. 8. Πρόγραμμα δράσεως. Ἀνάπτυξις καὶ ἀξιοποίησις τοῦ ἐπιστημονικοῦ δυναμικοῦ. Δημιουργία μὲ εὐθύνη τοῦ Σ.Α.Δ.Α.Σ. καὶ τοῦ Τ.Ε.Ε. τῶν καταλλήλων ὀργάνων προωθήσεως συμπερασμάτων μας πρὸς τὴν Διοίκησιν, καθὼς καὶ ἀποκατάστασις συστηματικῆς ἐπαφῆς καὶ ἄσκησις ἐπιρροῆς πρὸς τὴν πολιτικὴν ἐξουσίαν διὰ τὴν ἐφαρμογήν τους. Ἰανουάριος 1966.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀνερούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§142Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι μέγα καὶ ἐξαιρετικῆς σπουδαιότητος καὶ σημασίας τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τὸ Σῶμα χάρις εἰς τὴν ἐκλεκτὴν πρωτοβουλίαν τῶν ἐπερωτησάντων κ.κ. συναδέλφων καὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Σώματος νὰ γενικεύσῃ τὸ περὶ ὑψῶν καὶ πολεοδομίας ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐξαντλεῖται εἰς τὰ στενὰ περιθώρια τοῦ ἐλαχίστου χρόνου ὅστις μᾶς δίδεται, ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ κατάστασις ἔχει ἐξελιχθῆ καὶ εἶναι αὐτόχρημα δραματική. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὰ ὅσα ὀρθὰ ἐνδιαφέροντα καὶ μὲ ἐπιστημονικὴν ἐπιχειρηματολογίαν ἀνέπτυξαν οἱ ἐπερωτήσαντες καὶ οἱ πρὸ ἐμοῦ ὁμιλήσαντες κ.κ. συνάδελφοι, ἀλλὰ θὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ὡρισμένα ἐνδιαφέροντα τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν θέματα καὶ θὰ κλείσω τὴν ὁμιλίαν μου μὲ σειρὰν ἐρωτημάτων περιλαμβανομένων εἰς κατατεθεῖσαν ἐρώτησίν μου. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ παρακολουθήσῃ ὡρισμένας περιπτώσεις τῆς ἐπαρχίας, ἀναγομένας εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του καὶ ὅπου τὸ ζήτημα τῆς κατοικίας καὶ τῆς ἐν γένει ἀνοικοδομήσεως, εἶναι ὀξύτατον καὶ στενῶς συνδεδεμένον μὲ τὴν παραμονὴν τῶν κατοίκων εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Τὸ Κράτος ἔχει ὑποχρέωσιν διὰ τῆς λύσεως τῶν προβλημάτων ἀνοικοδομήσεως νὰ ἀνακόψῃ καὶ μὴ ὑποβοηθήσῃ τὴν μετανάστευσιν, ἡ ὁποία ἔχει προσλάβει τὰς διαστάσεις φυγῆς, ἰδιαιτέρως εἰς τὰ νησιὰ τῶν Κυκλάδων, μὲ ἀποτέλεσμα εἰς μὲν τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ νὰ ζοῦν πλέον τῶν 150.000, εἰς τὰ νησιά μας δὲ νὰ εἶναι ὀλιγώτεροι τῶν 90.000. Τὸ δραματικὸν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς πατρίδος μας εἶναι, ὅτι δὲν ἀντιμετωπίζομεν μὲ ὀρθολογιστικὸν τρόπον τὰ πράγματα. Ἔργα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθοῦν δι’ ὡρισμένου ἀριθμοῦ τεχνικῶν, ἔργα μεγάλα, ἡμεῖς προσπαθοῦμεν νὰ τὰ ἀντιμετωπίσωμεν μὲ μικρὸν ἀριθμὸν τεχνικῶν, τοὺς ὁποίους δὲν πρέπει νὰ ἀδικῶμεν, διότι παρὰ τὰς φιλοτίμους των προσπαθείας εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκον των· πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι διὰ μικρότερα ἔργα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα καλοῦνται νὰ ἀντιμετωπίσουν, αἱ ἄλλαι χῶραι χρησιμοποιοῦν ἀπείρως μεγαλύτερον ἀριθμὸν τεχνικῶν, ἐνῷ ἡμεῖς ζητοῦμεν μὲ μὴ ἐπαρκοῦντα ἀριθμὸν τεχνικῶν νὰ ἐκτελέσωμεν ταῦτα, δίχως καὶ νὰ ἀμείβωμεν τούτους ἀναλόγως. Χαρακτηριστικοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ μισθοδοσίας τεχνικῶν Ἑλλήνων ἐν σχέσει μὲ ἄλλας χώρας, ἀλλὰ καὶ ἐκτελέσεως ἔργων (παρατίθενται οἱ πίνακες). Ἐπίσης ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς διακρίνει εἶναι ἡ προχειρότης. Προχειρότης παντοῦ. Εἰς τὸ δίκτυον τῆς ὑδρεύσεως, εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τηλεφωνικῶν καλωδίων, εἰς τὴν κατασκευὴν ὁδῶν, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ κλασσικὸν «ράβε ξήλωνε, δουλειὰ νὰ μὴ σοῦ λείπῃ». Ἀντὶ νὰ ἔχῃ μελετηθῆ τὸ ὅλον θέμα καὶ αἱ ἐγκαταστάσεις κοινῆς ὠφελείας νὰ εἶναι μονίμως ἐγκατεστημέναι διὰ τὴν συντήρησίν των, ὥστε νὰ μὴ ἀναστατώνωνται συνεχῶς αἱ ὁδοί, ἡμεῖς ἔχομεν ἀληθῆ ἀναρχίαν. Ὅσον ἀφορᾶ ὅμως τὴν ἐπαρχίαν, δὲν χορηγεῖται εὐκόλως οὔτε ἡ ἄδεια ἀνοικοδομήσεως, ἡ ὁποία πρέπει καί αἰτεῖται ἀπὸ τὸν κάτοικον αὐτῆς, τὸν ὁποῖον ὡς γνωστόν, μονάχα ἡ κατοικία τὸν συνδέει καὶ τὸν δένει ἀπολύτως μὲ τὴν παραμονήν του εἰς τὸν τόπον του. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς περιοχὰς τοῦ Νομοῦ Κυκλάδων, ἐχούσας ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κατοίκους ναυτικούς, π.χ. τὸ Μπατσὶ καὶ τὸ Γαύριον, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀνοικοδόμησις ζητουμένου χώρου μὴ δυναμένου νὰ διατεθῇ λόγῳ τῆς μικρᾶς ἐκτάσεώς του. Ἐπίσης εἰς τὴν νῆσον Σύρον, ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται ἀκόμη ἕνα ρυμοτομικὸν σχέδιον τόσον ἀπηρχαιωμένον, ὥστε ὅταν τὸ ἐπέδειξα εἰς συνάδελφον, μοῦ εἶπεν, ὅτι πρόκειται περὶ σχεδίου σκότους. (Ἐπιδεικνύει τοῦτο). Εἰς τὴν παραλίαν τῆς Σύρου, ἐζητήθη νὰ ἀνοικοδομηθῇ ἕνα κτίριον διὰ νὰ ἐξαλειφθῇ ἓν ἐρείπιον καὶ ἐδόθη ἡ σχετικὴ πρὸς τοῦτο ἄδεια ἀρ. 154)1390)1957, ἡ ὁποία καὶ ἀνεκλήθη βραδύτερον καὶ τὸ ἐρείπιον παραμένει, ὥστε νὰ ὑποχρεοῦται ὁ δυστυχὴς καὶ καταταλαιπωρούμενος ἰδιοκτήτης νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν Δικαιοσύνην διὰ νὰ τοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνοικοδόμησις. Ἐπῆγε καὶ εἰς τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας καὶ ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου 1965 μετέβημεν μαζὶ εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν ἀποδώσαντες αἴτησιν, ἀλλὰ οὔτε ἀπάντησιν δὲν ἔλαβεν ἀκόμη. Εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ὅπου ὑπάρχει δρόμος μήκους 12 μέτρ. διὰ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνοικοδόμησις ζητεῖται νὰ ἀφεθῇ πλάτος τῆς ὁδοῦ 15 μέτρ. Καὶ ἐρωτῶ, κ. Ὑπουργέ, εἶναι δυνατὸν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ γίνῃ ἀνοικοδόμησις εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ νὰ συγκρατηθῇ ὁ πληθυσμός, ὥστε νὰ μὴ λαμβάνῃ τὴν ὁδὸν τὴν ἄγουσαν πρὸς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸ ἐξωτερικόν; Εἰς τὴν Μύκονον, ἀπαιτεῖται ἐγκριτικὴ ἄδεια τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας, ὄχι μόνον διὰ τὴν ἀνέγερσιν οἰκιῶν, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ διὰ νὰ ἀνοιχθῇ ἓν παράθυρον. Ὁ ἐπιμελητής, ὅμως, τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας, ὅστις ἔχει ἕδραν τὴν Μύκονον, λόγῳ φόρτου ἐργασίας, καὶ ὑποχρεώσεων, συνεχῶς ἀπουσιάζει καὶ δίδει τὴν ἔγκρισιν μετὰ 1 ἢ καὶ 2 ἔτη. Πῶς, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δυνατὸν μὲ τοιαῦτα μέτρα καὶ τοιαύτην νοοτροπίαν, νὰ συγκρατήσωμεν τὴν μετανάστευσιν τῶν κατοίκων τῶν νήσων καὶ νὰ βοηθήσωμεν τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ καὶ τὴν ἀνοικοδόμησιν; Πῶς θὰ μεταβληθοῦν αἱ οἰκίαι εἰς ξενοδοχεῖα, διὰ τὴν ὑποδοχὴν τῶν ξένων, οἱ ὁποῖοι κοιμοῦνται εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἐὰν δὲν ἴδωμεν τὸ θέμα τῆς ἀνοικοδομήσεως, μὲ μεγαλυτέραν κατανόησιν; Εἶναι, ἐπίσης, καιρὸς νὰ ἐξετασθῇ τὸ θέμα τῶν ἀγροτοπόλεων, ὡς ἔχει τονίσει καὶ τὸ ἔχει προγραμματίσει κατὰ τὸ παρελθὸν ὁ κ. Μαρκεζίνης. Γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὰς νήσους τῶν Κυκλάδων, λόγῳ τῆς ὑφισταμένης κατὰ τὸ παρελθὸν πειρατείας, οἱ κάτοικοι κατέφευγον καὶ ἔκτιζον τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία των, εἰς τὰ βουνά, διὰ μεγαλυτέραν ἀσφάλειαν. Τώρα, ὅμως, ὅτε οἱ κίνδυνοι τῆς πειρατείας παρῆλθον, οἱ κάτοικοι ἐπιθυμοῦν νὰ κατέβουν εἰς τὴν παραλίαν καὶ νὰ ἀνεγείρουν ἐκεῖ τὰς οἰκίας των. Πῶς θὰ γίνῃ ὅμως, τοῦτο μὲ τὸ ὑφιστάμενον σήμερον σύστημα, μὲ τὰς ἀπαραδέκτους ἀνασχετικὰς διατυπώσεις καὶ τὰ γραφειοκρατικὰ συστήματα, τὰ ὁποῖα καὶ τὸν ἐξαγριώνουν; Πρέπει, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἀντιμετωπίσητε μετὰ θάρρους, τὸ πρόβλημα αὐτό, διότι δὲν ὑπάρχουν σχέδια πολεοδομικὰ, καὶ τὰ ὑφιστάμενα λέγουν, ὅτι ἔχουν καταστραφῆ. Αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν παίρνουν ἀπὸ τὸν νομομηχανικόν, ὅστις ἑδρεύει εἰς τὴν Σύρον ἢ ἀπὸ τὸν Πειραιᾶ, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάγεται οὗτος καὶ ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Τὰ σχέδια τὰ πολεοδομικὰ ἐκάησαν κατὰ τὴν κατοχήν. Ἀλλ’ ὅμως, ἐὰν ἐκάησαν, τὰ ἀνύπαρκτα ἀναχρονιστικὰ σχέδια, δὲν ἐκάησαν τὰ Βασιλικὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰς βιβλιοθήκας ἢ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, ἀλλ’ αὐτὰ δὲν ὑπάρχουν καὶ οὕτω ἀπαγορεύουν τὴν ἀνοικοδόμησιν εἰς τὰς νήσους, ἐπὶ μεγίστῃ ζημίᾳ καὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ τῶν ἐθνικῶν καὶ κοινωνικῶν μας συμφερόντων. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας καὶ νὰ καταθέσω, διὰ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ἓν σημείωμά μου ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων τῶν παρακωλυόντων τὴν ἰδιωτικὴν ἀνοικοδόμησιν ἐν τῷ Νομῷ Κυκλάδων, διὰ νὰ ἐκτιμήσητε τὴν ὑφισταμένην σήμερον κατάστασιν. Αʹ. Οἰκοδομαὶ ἀνεγειρόμεναι εἰς τὴν ὕπαιθρον 1) Διὰ διαταγῶν, ἔχουν καθορισθῆ οἱ ὅροι ἀνοικοδομήσεως εἰς τὴν ὕπαιθρον, καθ’ ὅλην τὴν Ἐπικράτειαν. Οὕτω, ἐπὶ ἐθνικῶν, ἐπαρχιακῶν καὶ κοινοτικῶν ὁδῶν, διὰ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνοικοδόμησις, δέον τὰ οἰκόπεδα νὰ ἔχουν ἐμβαδὸν 720 ἢ 1.200 ἢ 2.000 μ2, ἀναλόγως χρονολογίας κτήσεως, ἡ δὲ οἰκοδομὴ ἀνεγείρεται εἰς ἀπόστασιν 20 μ. ἐκ τοῦ ἄξονος τῆς ὁδοῦ. Αἱ ὡς ἄνω προϋποθέσεις καὶ περιορισμοὶ εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημέναι διὰ τὰς ἐθνικὰς ὁδοὺς τῆς Ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδος. Ἤτοι, τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογῆται διὰ τὴν Λεωφόρον Σουνίου καὶ τὰς ἐθνικὰς ὁδοὺς Λαμίας, Πατρῶν, Ἀγρινίου κ.λ.π. Εἶναι, ὅμως, τελείως ἀδικαιολόγητον καὶ ἀνεφάρμοστον διὰ τὰς ἐπαρχιακὰς ὁδοὺς τοῦ Νομοῦ Κυκλάδων, αἱ ὁποῖαι λόγῳ τῆς μικρᾶς κυκλοφορίας, δὲν δικαιολογοῦν οὐδόλως τοὺς ὡς ἄνω περιορισμούς. Διὰ τοὺς γνωρίζοντας τὸν Νομὸν Κυκλάδων, οἱ ἐν λόγῳ περιορισμοί, κρίνονται ἀπαράδεκτοι, ἀδικαιολόγητοι καὶ ἐγκληματικοί, διότι φαντασθῆτε, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ γίνῃ καμμία ἀνοικοδόμησις εἰς τὸ Κόμιτο τῆς Σύρου, τὴν Ἀνάφην, τὴν Αἰγιάλην Ἀμοργοῦ, τὸν Γαλησσᾶ Σύρου, τὴν Πάνορμον Τήνου, τὴν Νάουσαν, Πάρον κ.λ.π. Ὁμοίως, διὰ τὰ οἰκόπεδα ἐκτὸς τῶν ὑπεραστικῶν ὁδῶν, ἀπαιτεῖται ἔκτασις 4.000 μ2 πρὸς ἀνοικοδόμησιν. Εἰς τὰς μικρὰς νήσους, τοῦ Νομοῦ Κυκλάδων, δὲν ὑφίσταται δυνατότης ἀποκτήσεως τοιούτων ἐκτάσεων ὑπὸ τῶν φερομένων πρὸς ἀνοικοδόμησιν, ἐκτὸς ἐὰν καλέσωμεν τοὺς κτηματομεσίτας Ἀθηνῶν καὶ ἀγοράσουν ὅλας τὰς οἰκοπεδικὰς ἐκτάσεις καὶ τὰς μεταπωλήσουν εἰς ὀλίγους, διὰ τὴν ἀνέγερσιν ὀλίγον μόνον μεγάλων οἰκοδομῶν. Ἀλλά, τότε, θὰ βοηθήσωμεν νὰ ἐκπατρισθοῦν καὶ ὅσοι ἐλάχιστοι παραμένουν εἰς τὰ νησιά μας, ἡρωϊκῶς ἀνθιστάμενοι εἰς τὸν πειρασμὸν καὶ τὸ κῦμα τοῦ ἐκπατρισμοῦ. Αὐτονόητον, συνεπῶς, καθίσταται, ὅτι ὑφίσταται ὀξύτατον πρόβλημα καὶ τεραστία δυσχέρεια καὶ φραγμὸς εἰς τὴν οἰκοδόμησιν ἐν τῷ Νομῷ Κυκλάδων. Ἐκ τῶν γενικῶν διατάξεων, τῶν ὅρων ἀνοικοδομήσεως εἰς τὴν ὕπαιθρον, δὲν ὑφίσταται διάκρισις τοῦ Νομοῦ, ὡς πρὸς τοὺς ὅρους ἀνοικοδομήσεως, ἀλλὰ ἰσχύουν τὰ αὐτά, ὡς πρὸς τὴν Λεωφόρον Σουνίου καὶ διὰ τὰς ἀσημάντους, ἀπὸ ἀπόψεως κυκλοφορίας, ὁδοὺς καὶ ἐκτάσεις, μικρὰς νήσους τοῦ Νομοῦ Κυκλάδων. Δὲν εἶναι, ἐπίσης, λογικὸν νὰ ὑφίστανται οἱ αὐτοὶ ὅροι δομήσεως εἰς τὸ λεκανοπέδιον Ἀττικῆς καὶ εἰς τὸν Θεσσαλικὸν κάμπον καὶ εἰς τὰς μικρὰς νήσους τοῦ Νομοῦ Κυκλάδων, καθ’ ὅτι δὲν ὑφίστανται ἰδιοκτησίαι εἰς τὰς νήσους, τοιαύτης μεγάλης ἐκτάσεως. Ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω, προτείνεται, ὅπως εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς ὁδοὺς τοῦ Νομοῦ Κυκλάδων, γίνῃ ἐξαίρεσις ἐκ τῶν κειμένων διατάξεων καὶ ὁρισθῇ ἐμβαδὸν 350–750 μ2, πρόσωπον ἐπὶ τῆς ὁδοῦ 15 μ. καὶ ἀπόστασις τῆς οἰκοδομῆς ἐκ τοῦ ρείθρου τῆς ὁδοῦ 3–6 μ. Διὰ τὰς ἐκτὸς τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν ἀνεγειρομένας οἰκοδομὰς ἄδειαι, νὰ ἐκδίδωνται ὑπὸ τῶν Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν, ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ. Αἱ ὡς ἄνω προτεινόμεναι τροποποιήσεις, εἶναι λογικαὶ καὶ σύμφωνοι μὲ τὰς ἀνάγκας τῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ τὰς τοπικὰς συνθήκας, θὰ ὑποβοηθήσουν δὲ τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῶν νήσων, χωρὶς νὰ παραβλάπτουν τὴν μελλοντικὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν, ἐκ τῆς πιθανῆς αὐξήσεως τῆς κυκλοφορίας. Βʹ. Οἰκοδομαὶ ἀνεγειρόμεναι εἰς Ἑρμούπολιν. Ἡ Ἑρμούπολις, τῆς ὁποίας τὸ ρυμοτομικόν, πολεοδομικὸν καὶ ἀποχετευτικὸν καθεστώς, προκαλεῖ τὸν θαυμασμόν, ἀνοικοδομεῖται, βάσει πολεοδομικοῦ σχεδίου, συνταχθέντος τὸ 1836 ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐγένοντο πλῆθος τροποποιήσεων καὶ ἐπεκτάσεων, διὰ τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει Διάταγμα ἐγκριτικόν. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὸ πολεοδομικὸν γραφεῖον Κυκλάδων, μετεφέρθη εἰς τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον Πειραιῶς, τὸ ὁποῖον παρέλαβεν ἅπαντα τὰ σχετικὰ Διατάγματα καὶ τὰ ἐπίσημα σχέδια Ἑρμουπόλεως, τὰ ὁποῖα ἐν συνεχεία, ἐκάησαν κατὰ τὴν ἐπισυμβάσαν πυρκαϊὰν τῆς ἀνοικοδομήσεως. Μετὰ ἔτη, μετεφέρθη πάλιν τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον εἰς τὸν Νομὸν Κυκλάδων, πλὴν ὅμως, ἄνευ Διαταγμάτων καὶ τῶν διαγραμμάτων σχεδίου πόλεως Ἑρμουπόλεως. Τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον Ἑρμουπόλεως, ἠναγκάσθη ἔκτοτε νὰ ἐκδίδῃ τὰς ἀδείας εἰς Ἑρμούπολιν, βάσει τῶν διατάξεων τοῦ Γεν. Οἰκοδομικοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ καθορίζῃ τὰς οἰκοδομικὰς γραμμὰς ἐξ ἑνὸς διαγράμματος ἀνεπισήμου, ἀντιγράφου τοῦ σχεδίου πόλεως, ἐσφαλμένου, ἀνακριβοῦς, μὴ συμφωνοῦντος μὲ τὴν πραγματικότητα καὶ ὑπὸ κλίμακα ἀνεπαρκῆ 1: 2000 καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχουν μόνον αἱ ρυμοτομικαὶ γραμμαὶ καὶ εἰς τὸ ὁποῖον, οὐδὲν σταθερὸν σημεῖον συσχέσεως ὑφίσταται. Ἡ ἐφαρμογὴ τῶν γενικῶν διατάξεων τοῦ Οἰκοδομικοῦ Κανονισμοῦ, ἐλλείψει εἰδικῶν τοιούτων, εἶναι ἐπαχθής, διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Ἑρμουπόλεως καὶ ἀνεφάρμοστος καὶ εἰδικῶς, ὅσον ἀφορᾶ τὰς διατάξεις περὶ ἀκαλύπτου χώρου, ἀριθμὸν ὀρόφων καὶ ἐξωστῶν, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Ἑρμούπολις εἶναι παλαιὰ πόλις, μὲ ἰδιόρρυθμον διαμόρφωσιν τῶν ὁδῶν. Διὰ τὸ ἀνεπίσημον ἀντίγραφον τοῦ διαγράμματος ταῦ σχεδίου πόλεως, λόγῳ τῆς τεχνικῆς ἀνεπαρκείας αὐτοῦ, γίνεται ἀφορμὴ παρεξηγήσεων, κατὰ τὸν καθορισμὸν τῆς οἰκοδομικῆς γραμμῆς καὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἐπιτηδείων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἰσχυρισθοῦν ὅ,τιδήποτε εἰς βάρος τῶν ἀνοικοδομούντων, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἐμπλοκὴν καὶ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς πόλεως Ἑρμουπόλεως. Προτείνεται νὰ καταργηθῇ ἀνεπίσημα ἀβέβαιον, ἄδικον καὶ ἐπιβλαβὲς τὸ πολεοδομικὸν καθεστὼς τῆς Ἑρμουπόλεως καὶ ληφθῇ τὸ ταχύτερον μέριμνα πρὸς ὄφελος τῆς ἰδιωτικῆς ἀνοικοδομήσεως, ἡ διευκόλυνσις τῶν ἀνοικοδομούντων διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ Γεν. Οἰκοδομικοῦ Κανονισμοῦ καὶ γενικῶς ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν ὀρόφων ἀκάλυπτον χῶρον καὶ ἐξωστῶν, νὰ τηρηθῇ δέ, ὡς πολεοδομικὴ γραμμή, ἡ ὑφισταμένη οἰκοδομικὴ τοιαύτη. Δηλαδή, νὰ τηρηθῇ τὸ ἴδιον σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται ἐν Μυκόνῳ, τῆς ὁποίας τὸ σχέδιον πόλεως προβλέπει τὴν διατήρησιν τῆς ὑφισταμένης καταστάσεως καὶ οὕτω, ἡ ἀνοικοδόμησις διευκολύνεται, δὲν ἀλλοιοῦται τὸ τουριστικὸν χρῶμα τῆς πόλεως καὶ αἱ γενικαὶ διατάξεις τοῦ Γ.Ο.Κ., δὲν παρεμποδίζουν οὐδόλως τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν μικρῶν ἰδιοκτησιῶν. Ἡ φθίνουσα ἐπαρχία, δὲν πρέπει νὰ περιορίζεται εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν, ἀλλὰ νὰ ἐνθαρρύνεται καὶ μὴ παρεμποδίζεται ἀσφαλῶς καὶ παραλόγως, ἐὰν δὲν ἐφαρμόζωνται ὅροι δομήσεως, οἱ γενικοὶ τοιοῦτοι, ἄνευ οὐδεμιᾶς διακρίσεως τῶν τοπικῶν συνθηκῶν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. Ἀνερούση.

§144Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ συζητούμενον θέμα εἶναι σοβαρώτατον καὶ παρακαλῶ, νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ ὁμιλήσω, καθ’ ὅσον, ἄλλωστε, δὲν παρέβην τὸ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπόμενον χρονικὸν διάστημα καὶ λυποῦμαι βαθύτατα, διότι ἐκάματε τὴν σύστασιν αὐτήν, δίχως νὰ ἔχω ἐξαντλήσει τὰ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπόμενα χρονικὰ ὅρια. Εἶναι, ἐπὶ τέλους, καιρὸς νὰ ἀναλάβωμεν τὰς εὐθύνας μας ἀπέναντι τοῦ λαοῦ καὶ τῶν προβλημάτων του καὶ νὰ μὴ ἀκολουθῶμεν τὸν δρόμον τῆς στρουθοκαμήλου, ἀποφεύγοντες νὰ ἴδωμεν τὴν ἀλήθειαν κατὰ πρόσωπον καὶ τὴν σοβαρότητα τῶν προβλημάτων τοῦ λαοῦ μας. Ἔχουν καὶ οἱ κάτοικοι τῆς ὑπαίθρου καὶ τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσουν ἀπὸ ἡμᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ἐπίλυσιν τῶν χρονιζόντων προβλημάτων των, διότι αὐτοὶ οἱ ἥρωες τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, παραμένουν εἰς τὰ ἅγια χώματα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, πιστοὶ ἀγωνισταὶ καὶ φύλακες τοῦ καθεστῶτος, εἰς τὰς ἐπάλξεις τοῦ καθήκοντος, ὑπηρετοῦντες τὸ Ἔθνος καὶ τὴν Ἑλληνικήν μας πατρίδα.

§145Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ συζήτησις, εἶναι διὰ τὰ ὕψη τῶν οἰκοδομῶν;

§146Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Λυποῦμαι, κ. Πρόεδρε, διότι ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἐμφανισθεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν ὡς ἀλεξιπτωτιστής, καὶ μὴ παρακολουθήσας τὴν ὁμιλίαν μου, προβαίνει εἰς οὐχὶ δεδικαιολογημένας παρατηρήσεις. Δὲν θὰ μοῦ καθορίσητε σεῖς, κ. Ἠλιοῦ, τὸ περιεχόμενον τῆς ὁμιλίας μου καὶ τῶν ὅσων ἀναπτύσσω, εὑρισκόμενος ἐντὸς τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον συζητεῖται. Ἴσως νὰ εἴμεθα νέοι βουλευταί, ἀλλὰ σεβόμεθα τὴν ἱερότητα τοῦ χώρου αὐτοῦ καὶ δὲν δεχόμεθα συστάσεις καὶ παρατηρήσεις ἀπὸ κανένα. Τὰ ὅσα ἀνέπτυξα θίγουν σοβαρώτατα θέματα, ἐνῷ πολλὲς φορὲς ἀπασχολούμεθα μὲ ἄλλα ἐπουσιώδη καὶ μὴ ἀφορῶντα τὸν λαὸν ζητήματα.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίστε, κ. Ἀνερούση.

§148Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Λυποῦμαι, πάρα πολύ, κ. Πρόεδρε, διότι ἐνῷ ἡμεῖς πάντα μὲ σεβασμὸν ἀκούομεν ἄλλοι δὲν πράττουν τὸ ἴδιον. Ἀλλ’ ἴσως, νὰ θέλουν ὡρισμένοι νὰ φύγουν οἱ κάτοικοι τῶν νήσων, ἀπὸ τὰς οἰκίας των, καὶ τὰς περιφερείας των, διὰ διαφόρους λόγους, οἱ ὁποῖοι τοὺς εὐνοοῦν. Ἀκούομεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, πολλάκις νὰ λέγωνται πράγματα καὶ νὰ γίνωνται συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν τιμοῦν, ἀλλὰ νοθεύουν τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Καὶ ὅταν ἡμεῖς ἀναπτύσσωμεν τοιαύτης σοβαρότητος θέματα, τὴν λύσιν τῶν ὁποίων μὲ ἀγωνίαν ἀναμένει ὁ πληθυσμὸς τῆς ὑπαίθρου, ἔρχονται ὡρισμένοι κύριοι συνάδελφοι, καὶ μᾶς διακόπτουν ἀνοικείως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ τακτικὴ αὐτή. Τὴν ἐπισημαίνω καὶ τὴν καταδικάζω ἐντονώτατα.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἦτο μία ἀθώα διακοπή, κ. Ἀνερούση, συνεχίσατε, παρακαλῶ.

§150Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Δὲν ὑπῆρχε λόγος, κ. Πρόεδρε, νὰ γίνῃ ἡ διακοπὴ αὕτη καὶ ὑπάρχει ὑποχρέωσις σεῖς νὰ προστατεύητε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, δὲν σᾶς ἠνώχλησε, κύριοι. Μὲ μικρὸν ἀριθμὸν βουλευτῶν, ἐπιτελεῖ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὸ χρέος του καὶ τὸ ἐθνικὸν του καθῆκον. Ἐὰν σᾶς ἐνοχλῇ, λυποῦμαι εἰλικρινῶς. Θὰ ἀναγνώσω, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔχω καταθέσει διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ Συγκοινωνιῶν. Ἀλλ’ ἡμεῖς, δὲν προτιθέμεθα νὰ ἀποστῶμεν αὐτοῦ. Φαίνεται, ὅμως, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, δὲν δύνανται, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ ἀναπτύσσουν τὰς ἀπόψεις των εἰς τὰ γενικὰ θέματα, ἀλλ’ εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἐδῶ ὑπάρχει χρόνος μόνον διὰ παραβάσεις τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς εὐχαριστήσω καὶ νὰ μὴ ἐνοχλῶ ὡρισμένους κυρίους: 1) Βάσει ποίων κριτηρίων ἐδημιουργήθη ἡ τεχνητὴ σπάνις τῶν καταλλήλων πρὸς ἀνέγερσιν πολυκατοικιῶν οἰκοπέδων ἐν Ἀθήναις; 2) Βάσει ποίων κριτηρίων ἐδημιουργήθη καὶ διατηρεῖται ἡ ἀνισότης τῶν ὑψῶν οἰκοδομῶν κατὰ περιοχάς, εἰς τρόπον ὥστε ἡ ἀξία τῶν διαμερισμάτων νὰ ἔχῃ αὐξηθῆ εἰς τὸ ὑπερδιπλάσιον, ἐντὸς τῆς τελευταίας τριετίας; 3) Βάσει ποίων κριτηρίων ἡ πολυκατοικία θεωρεῖται ὡς ἐνδιαίτημα εὐπορουσῶν τάξεων ἐν ἀντιθέσει πρὸς ὅλον τὸν κόσμον, ὥστε νὰ διαιρεθῇ ἡ πόλις εἰς τομεῖς διαφόρων ὑψῶν μὲ ἀποτέλεσμα αἱ μὲν νεώτεραι συνοικίαι νὰ παραμένουν ἀνοικοδόμητοι, καίτοι κέκτηνται εὐρυτέρας ὁδοὺς καὶ πλέον οἰκοδομησίμους οἰκοπεδικὰς μονάδας; 4) Βάσει ποίων κριτηρίων κρίνονται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου εἰς ἐπαρκῆ τὰ ὕψη καὶ ἡ ἔκτασις τῆς Πρωτευούσης διὰ πληθυσμὸν πολλῶν ἑκατομμυρίων, ἐνῷ τόσον τὰ ὕψη, ὅσον καὶ ἡ κατὰ πλάτος ἐπέκτασις τῆς πόλεως, δὲν ὑπερέβησαν τὸ διπλάσιον τῶν πρὸ 40ετίας τοιούτων, ὅτε ὁ πληθυσμὸς δὲν ὑπερέβαινεν τὸ ⅙ τοῦ σημερινοῦ ἐκ τοῦ ὁποίου τὸ μεῖζον τμῆμα ἀπετελεῖτο ἐκ προσφύγων καὶ πενιχρῶν βαλαντίων, οὗτινος τὸ δι’ ἀπόκτησιν στέγης ποσοστὸν εἰσοδήματος, ἦτο σχεδὸν μηδαμινόν; 5) Βάσει τίνων κριτηρίων ἐπιμένει τὸ Ὑφυπουργεῖον, ὅτι τὰ ὑπάρχοντα οἰκόπεδα εἶναι ἐπαρκῆ, ὡς ἐὰν νὰ ἐπρόκειτο περὶ ἀγρῶν, εἰς οὓς αἱ πολυκατοικίαι φυτρώνουν καὶ ὑψοῦνται αὐτοφυεῖς καὶ δὲν ἐξαρτᾶται ἡ ἀνοικοδόμησίς των ἐκ παμπόλλων καὶ ποικίλων παραγόντων, εἰς τρόπον ὥστε τὸ μεῖζον πάντοτε τμῆμα, νὰ παραμένῃ τελείως ἀνεκμετάλλευτον; 6) Βάσει τίνων κριτηρίων ἐδημιουργήθη καὶ διατηρεῖται ἡ ἀνισότης ὑψῶν κατὰ τομεῖς, εἰς τρόπον ὥστε ἡ ἐπ’ ἀντιπαροχῇ ἀνοικοδόμησις, ἥτις εἶναι καὶ ἡ μόνη σοβαρὰ καὶ ἀξιόλογος σήμερον, νὰ ἔχῃ περιορισθῆ εἰς ἐλάχιστα οἰκόπεδα, ἐλαχίστων εἰσέτι συνοικιῶν; 7) Ποίαν μειονεξίαν κέκτηνται αἱ συνοικίαι Κάτω Πατήσια, Σεπόλια, Κολωνός, Μεταξουργεῖον, Πυριτιδοποιεῖον, Πετράλωνα, Χαροκόπου, Καλλιθέα, Νέος Κόσμος, Μέτς, Ν. Παγκράτι, Βύρων, Καισαριανή, Κουπόνια, Γκύζη, Ἄνω καὶ Νέα Κυψέλη καὶ ἡ ἑκατέρωθεν τῆς Λ. Κηφισίας συνοικία Ἀμπελοκήπων, ὥστε νὰ ἔχουσι καθηλωθῆ οἰκοδομικῶς εἰς τὸ 0 σχεδὸν ὡς ἀπρόσιτοι, λόγῳ περιορισμοῦ τῶν ὑψῶν εἰς τὸ ἥμισυ περίπου τῶν ἀντιστοίχων ἐφαπτομένων αὐτῶν συνοικιῶν; 8) Βάσει ποίων, ἐπίσης, κριτηρίων διατηροῦνται σχεδὸν εἰς τὸ 0 τὰ ὕψη οἰκοδομῶν πέριξ τῶν γηλόφων τῆς πρωτευούσης; Εἰς τί βλάπτεται τὸ Κοινωνικὸν σύνολον ἐκ τῆς δημιουργίας τῆς ἀνισότητος τῶν ὑψῶν εἰς ὡρισμένας ζώνας πέριξ τῶν λόφων, καὶ διατί θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ εἶναι καταδικασμέναι αἱ ἰδιοκτησίαι πληθύος οἰκοδομικῶν τετραγώνων, διὰ νὰ μὴ παρεμποδίζεται ἡ θέα πρὸς τοὺς λόφους τούτους μιᾶς σειρᾶς οἰκοδομῶν, τῆς τελευταίας πάντοτε τῶν προνομιούχων τομέων; 9) Γνωστοῦ ὄντος τοῦ ἀποφθέγματος «ὅταν τὸ γιαπὶ πάει καλά, ὅλα πηγαίνουν καλά», διατί δὲν διευκολύνεται ἡ ἀνοικοδόμησις, ἥτις δὲν ἀπορροφᾷ κεφάλαια ἐκ τῆς ἀγορᾶς, ἀλλὰ ἐκ τῆς συνεισφορᾶς τῶν μὲν τοῦ οἰκοπέδου, τῶν δὲ τῆς ἐργασίας καὶ ὑλικῶν, ἐπιτυγχάνεται ἡ λύσις τοῦ προβλήματος τῆς στέγης, ἥτις ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιον τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος καὶ εἶναι ἡ μόνη βιομηχανία, ἥτις συνεκράτησεν ἐκ τῆς μεταναστευτικῆς λαίλαπος τό ὅσον παρέμεινεν ἐργατικὸν δυναμικόν; 10) Μετὰ τὸν πόλεμον, παρατηρεῖται σοβαρὰ τάσις τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας πρὸς ἐπέκτασιν τῆς πόλεως σαφῶς πρὸς Ἀνατολάς. Κύριος λόγος τῆς τάσεως ταύτης, εἶναι ἡ δημιουργία καθαρῶς κατοικουμένων περιοχῶν, ἀπηλλαγμένων τῶν διαφόρων βιομηχανιῶν καὶ στενωπῶν καὶ ἐν γένει ἀνθυγιεινῶν συνθηκῶν, αἵτινες ὑφίστανται παρὰ ταῖς παλαιαῖς ἰδίᾳ δυτικαῖς συνοικίαις. Τί ἔπραξε τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ ποδηγέτησιν τῆς τάσεως ταύτης; 11) Διεπιστώθη καὶ ἐτονίσθη, ὅτι ἡ μάστιξ, ἥτις λέγεται «ἐκτὸς σχεδίου ἀνοικοδόμησις», ὀφείλεται εἰς τὴν προεκτεθεῖσαν τεχνικὴν ἀνατίμησιν εἰς δυσθεώρητα ὕψη τῶν ἐντὸς σχεδίου οἰκοπέδων. Διότι, ἐὰν ἠδύνατό τις ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀγορὰν τῶν εἰς τὸ διαμέρισμά του ἀντιστοιχούντων ποσοστῶν οἰκοπέδου διὰ ποσοῦ ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν δυνατοτήτων του, οὐδέποτε θὰ διέθετεν τὸ αὐτὸ ποσὸν διὰ νὰ ἀποδυθῇ εἰς τοὺς κινδύνους τῆς ἐκτὸς σχεδίου ἀνοικοδομήσεως. 12) Ποῖα μέτρα κατὰ τῆς ἀλόγου κατὰ πλάτος, ἐπεκτάσεως τῆς πόλεως ἔλαβεν ἡ Ὑπηρεσία καὶ ἐννοῶ μέτρα ἐκ τῶν πραγμάτων ἐφαρμόσιμα καὶ μόνα τοιαῦτα εἶναι ἡ δημιουργία συνθηκῶν τοιούτων, ὥστε τὰ ἐντὸς σχεδίου νὰ εἶναι ἐξ ἴσου προσιτὰ πρὸς τὰ ἐκτὸς τοιαῦτα, ἐννοῶ τὸ ποσοστὸν ὅπερ ἀντιστοιχεῖ εἰς διαμέρισμα ἐκ τῶν ἐντὸς σχεδίου; Περαίνων τὴν ὁμιλίαν μου, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξα ἀφοροῦν ὄχι μόνον τὴν ἰδιαιτέραν ἐπαρχίαν μου, ἀλλὰ καὶ συμπληρώνουν ὅσα ἄλλα προλαλήσαντες ἐκλεκτοὶ συνάδελφοι ἔθιξαν. (Χειροκροτήματα).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§152Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕνα λεπτό, κ. Ράλλη.

§154Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πράγματι ἄξιζεν ὁ κόπος νὰ γενικευθῇ ἡ συζητουμένη ἐπερώτησις...

§155Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Ἐγένετο μία ἀνοίκειος ἐπίθεσις ἐναντίον μου. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον. Μὲ καλέσατε, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν αἴθουσαν ὅπου συνεδρίαζεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐσωτερικῶν. Εἴπατε μάλιστα, ὅτι θὰ διακόψητε τὴν συνεδρίασιν προκειμένου νὰ ἔλθω καὶ νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα ἐλέχθησαν εἰς βάρος μου. Καὶ ἐνῷ ὑπάρχει ὅπως βλέπετε σοβαρώτατον προσωπικὸν θέμα εἰς βάρος μου, ἐν τούτοις δὲν μοῦ δίδετε τὸν λόγον.

§156Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Ράλλη, ἐφ’ ὅσον μὲ ἐκάλεσεν ὁ κ. Πρόεδρος καὶ μοῦ ἔδωσε τὸν λόγον καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκομαι ἐπὶ τοῦ βήματος, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μὲ διακόψητε ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν μου.

§157Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὕτω μὲ ἀφήνετε ἀκάλυπτον.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην καλύψεως, κ. Ράλλη. Εἶσθε, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ἀπόλυτα τακτοποιημένος μὲ τὰς ἐξηγήσεις ποὺ ἔδωσα ἐγὼ εἰς τὴν Βουλήν. Συνεχίσατε κ. Μερκούρη τὴν ὁμιλίαν σας.

§159Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι πράγματι ἄξιον τὸ ὅτι ἐγενικεύθη τὸ ὅλον θέμα, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ποὺ ἡ Ἀθήνα ἐγένετο Πρωτεύουσα τοῦ ἐλευθέρου Ἑλληνικοῦ Κράτους. Βεβαίως εἶναι ἀνάγκη, ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. συνάδελφος, νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρα προσοχὴ εἰς τὴν Ἐπαρχίαν. Διότι ἡ Ἐπαρχία εἶναι ἐκείνη, διὰ τῆς ὁποίας ἐφ’ ὅσον πραγματοποιηθοῦν τὰ τόσον ἀπαραίτητα εἰς αὐτὴν ἔργα, θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ συγκρατήσῃ πλησίον της τὸν πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος μὲ αὐξανομένην ἔντασιν βρίσκει διέξοδον εἰς τὴν μετανάστευσιν.

§160Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν. Ἔχω ἄλλωστε καὶ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ κ. Μερκούρη. Εὐχαριστῶ, κ. Μερκούρη, διὰ τὴν διακοπήν. Κύριε Ὑπουργέ, ὀφείλετε νὰ στρέψητε τὴν προσοχήν σας καὶ πρὸς τὰς Κυκλάδας, τὸ διαμέρισμα τοῦτο τῆς χώρας μας, τὸ ὁποῖον καθημερινῶς τείνει νὰ καταλάβῃ τὴν πρωτοπορίαν εἰς τὴν τουριστικὴν κίνησιν. Συνειργάσθην κατ’ ἐπανάληψιν μὲ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου σας καὶ ἐκεῖναι εἰσηγήθησαν ὀρθὰς ἀπόψεις. Ἐζήτησαν τὴν ἀπαραίτητον πίστωσιν διὰ τὴν σύνταξιν πολεοδομικῶν σχεδίων εἰς τὰς νήσους. Περιέργως πρὸ μικροῦ χρόνου ἀνεσύρθη παλαιὸν Διάταγμα καὶ ἤδη προκειμένου περὶ τοῦ Μολατσίου τῆς Ἄνδρου ἀπαιτοῦν κατὰ περίπτωσιν πρὸς ἀνοικοδόμησιν οἰκόπεδα ἐκτάσεως ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μέχρι δύο στρεμμάτων. Δηλαδὴ ἐκτάσεων ἀνυπάρκτων. Ὡς μὲ ἐπληροφόρησαν οἱ ἁρμόδιοι, θὰ ἰσχύσῃ τοῦτο, δι’ ὅλας τὰς νήσους ὅπου δὲν ὑφίσταται πολεοδομικὸν σχέδιον. Δηλαδὴ μία κατάστασις τελείως ἀπαράδεκτος. Εἰς Γαύριον Ἄνδρου ἰσχύει ἀπηρχαιωμένον σχέδιον τὸ ὁποῖον ἀναστέλλει πᾶσαν ἀνοικοδόμησιν. Πρέπει νὰ ἀνακληθῇ. Περιορίζονται τὰ ὕψη οἰκοδομῶν εἰς Τῆνον, καὶ ἡ Τῆνος, ὡς γνωστόν, ἔχει καὶ ηὐξημένην προσκυνηματικὴν κίνησιν. Παρακαλῶ νὰ δοθοῦν ἄδειαι εἰς τὰς οἰκοδομὰς τῶν ὁποίων παρεκωλύθη ἡ ἀποπεράτωσις ἐπὶ τῷ προσχήματι, ὅτι αἱ περὶ αὐτὰς ὁδοὶ δὲν εἶναι λεωφόροι. Ἀλλὰ αἱ λεωφόροι δὲν προσιδιάζουν εἰς τὸν νησιωτικὸν ρυθμόν. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἔγκρισις οἰκοπεδοποιήσεως ὡρισμένων ἐκτάσεων, ἄλλως δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ στεγάσωμεν τοὺς πολυπληθεῖς προσκυνητάς. Περιορίζομαι εἰς ταῦτα διὰ νὰ μὴ καθυστερῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τοῦ βήματος, κ. συνάδελφον, τὸν ὁποῖον εὐχαριστῶ διὰ τὸ ἐνδιαφέρον του ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά μου, θὰ ὁμιλήσω ἐκτενῶς.

§161Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τὸ συνέδριον τῶν Ἀρχιτεκτόνων ἐπισημοποίησε, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἀναρχίαν ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὰς Ἀθήνας. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν ὑπὸ τοῦ Τουρκικοῦ ζυγοῦ, λόγῳ τῆς ἐπεμβάσεως τῶν τότε Ἀθηναίων δὲν ἐπετράπη νὰ διαμορφωθῇ ἡ Ἀθήνα, ὡς ἔπρεπε, διὰ νὰ καταστῇ αὕτη ἀνταξία πρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ὡς χαρακτηριστικὸν παράδειγμα τὴν ὁδὸν Ἑρμοῦ, τῆς ὁποίας ἡ χάραξις ἐγένετο εἰδικῶς διὰ νὰ ὁδηγῇ ἀπὸ τὰ Ἀνάκτορα εἰς τὴν Μητρόπολιν, ὅτι ἐξ αἰτίας τῶν τότε οἰκοπεδοφάγων ἔχει τρία πλάτη. Τὸ ἴδιον ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ μὲ τὴν ὁδὸν Πατησίων. Ἀνέφερα τοῦτο διὰ νὰ δῆτε πῶς ὑπετάγη τότε τὸ Κράτος εἰς τοὺς διαφόρους οἰκοπεδοφάγους καὶ τσιφλικούχους τῆς ἐποχῆς. Δυστυχῶς καὶ ἡ πολιτικὴ ἔπαιξε πάντοτε ἕνα σημαντικὸν ρόλον εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῶν Ἀθηνῶν. Αἱ πολιτικαὶ διαμάχαι ἔδωσαν πολλὰς φορὰς διάφορα πλήγματα εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Θὰ ἀρκεσθῶ νὰ ἀναφέρω ὡς παράδειγμα μίαν διαμάχην μεταξὺ τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ τοῦ πατρός μου, ἡ ὁποία ἀπέληξεν εἰς ἀναστολὴν τῆς διαμορφώσεως τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ πατήρ μου εἶχε καταρτίσει τὸ σχέδιον τῆς ὑδρεύσεως καὶ τῶν ὑπονόμων τῶν Ἀθηνῶν ὡς καὶ ἕτερον σχέδιον καλλωπισμοῦ τῆς πόλεως. Ἀτυχῶς λόγῳ τῆς ἐμφιλοχωρησάσης πολιτικῆς διαμάχης μεταξὺ τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ τοῦ πατρός μου, ἀνεστάλη ἡ ἐκτέλεσις τοῦ σχεδίου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον πράγματι ἐὰν ἐπραγματοποιεῖτο θὰ εἶχεν ἔκτοτε ἀλλάξει τὴν ὄψιν τῶν Ἀθηνῶν. Ἔπειτα ἔρχεται ἕνα ἄλλο σοβαρὸ πλῆγμα, οἱ πρόσφυγες. Τὸ Κράτος ἀποκατέστησεν 1,5 ἑκατ. ἀνθρώπους προχείρως καὶ ἕνεκα αὐτοῦ γίνεται ἡ πρώτη μεγάλη ἐπέκτασις τῶν Ἀθηνῶν. Τρίτον πλῆγμα εἶναι ἡ τελεία νέκρωσις τῆς αὐτοδιοικήσεως, δηλαδὴ τῶν Δήμων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι μιὰ πραγματικὴ αὐτοδιοίκησις ὅπως συμβαίνει εἰς ἄλλας πόλεις τοῦ πολιτισμένου κόσμου, ὅπου φθάνουν οἱ Δῆμοι καὶ νὰ νομοθετοῦν ἀκόμη. Ἡ ὀργάνωσις μιᾶς μεγάλης ἐκθέσεως εἰς τὰς Βρυξέλλας ἐπροκάλεσε πραγματικὸν ὀργασμὸν διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀποσυμφόρησις. Θέλω νὰ εἴπω δηλαδὴ ποῖα δικαιώματα ἔχουν ἀλλοῦ οἱ Δῆμοι, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ὅσα συμβαίνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅπου ὁ κύριος τοῦ οἴκου του εἶναι ξένος εἰς τὸν οἶκον του. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρόβλημα τῆς ἐπεκτάσεως τῆς πόλεως, δὲν εἶναι μόνον πρόβλημα διὰ τὰς Ἀθήνας ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ἄλλας πόλεις τοῦ κόσμου ὅπου μετὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον ἐγένοντο ἐπεκτάσεις. (Παρίσι, Λονδῖνον, Τόκιο κλπ.). Ἐκεῖ ὅμως ὑπῆρξε μιὰ πρόβλεψις, ἀφορῶσα κυρίως πρῶτον εἰς τὴν προστασίαν τοῦ χρώματος καὶ τῶν μνημείων τῆς πόλεως. Δεύτερον ἐγένοντο διὰ τὴν ἐπέκτασιν μελέτες καὶ ἡ ἀνοικοδόμησις ἔγινε περιφερειακῶς. Παράδειγμα ἀποτελεῖ ἡ Ρώμη ὅπου τὸ κέντρον τῆς πόλεως ἔμεινεν ἀνέπαφον καὶ πέριξ αὐτοῦ ἐκτίσθη ἡ πόλις μὲ πάρκα, παιδικοὺς κήπους κλπ.

§162Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ πόσα πατώματα; Γιὰ νὰ ἀποδειχθῇ ποίαν οἰκιστικὴν πολιτικὴν ἀκολουθεῖ καὶ ἡ ἑτέρα χώρα ποὺ διαθέτει σημαντικὰ ἀρχαῖα μνημεῖα.

§163Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νομίζω 20.

§164Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ). Καὶ τί ποσοστὸν καλύψεως, κ. συνάδελφε;

§165Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τὸ ἔχετε, κ. Ὑφυπουργέ. Ἀλλὰ γιατί νὰ πᾶμε εἰς τὴν Ρώμην; Τὸ Βελιγράδιον ἦτο ἕνα ἕλος καὶ ὅμως ἐγένοντο τεράστια συγκροτήματα πολυκατοικιῶν μὲ 25 πατώματα. Καὶ ὅλα ταῦτα μεταπολεμικῶς. Τί ἐγένετο ὅμως συγχρόνως; Μετετόπισαν πρὸς τὸ νέον Βελιγράδιον ὅπως τὸ ὠνόμασαν ὅλην τὴν κρατικὴν δραστηριότητα (Κυβερνεῖα κλπ.). Τὸ ἴδιο συνέβη καὶ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας πόλεις ὅπου ὑπάρχει μελέτη καὶ κρατικὴ μέριμνα.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ νομίζω ἐγένετο πρότασις διὰ τὸ Τατόϊ.

§167Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ διαφωνῶ μὲ τὸν κ. Κ. Δοξιάδην διὰ τὸ Τατόϊ. Ἡ Ἀθήνα, κ. Πρόεδρε, ἡ Ἀθήνα εἶναι κτισμένη κατὰ τὸ ἕνα τρίτον. Εἰς τὴν Ὁμόνοιαν, π.χ. εἰς τὴν Σταδίου καὶ εἰς ἄλλα κεντρικὰ σημεῖα ὑπάρχουν ἄκτιστα παλαιὰ σπίτια. Γιατί νὰ μὴ πωλοῦνται τὰ οἰκόπεδα; Ἀκριβῶς ἐδῶ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐπέμβασις τοῦ Κράτους. Εἶναι δυνατὸν π.χ. τὸ σπίτι στὴν γωνιὰ Κοραῆ νὰ μένῃ ἐρείπιο ἀπέναντι μάλιστα εἰς τὸ Πανεπιστήμιο καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἰδιοκτήτης του εἶναι πλούσιος καὶ ἠμπορεῖ νὰ κτίσῃ ἓν ὡραιότερον κτίριον;

§168Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Σεβασμὸς εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν...

§169Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ σέβομαι τὴν ἰδιοκτησίαν, ἀλλὰ πάντοτε ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ συνόλου. Πρέπει νὰ ἐκλείψῃ ἡ νοοτροπία, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὸν ἐργάτην, ὑπάλληλον κλπ. διὰ μιὰ μικρὴ καμαρούλα καὶ μιὰ κουζίνα. Διατί νὰ μὴ γίνεται αὐτὴ ἡ ἐπέκτασις καὶ νὰ μὴν κτισθοῦν τὰ ⅔ τῶν Ἀθηνῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄκτιστα καὶ ἀναγκαζόμεθα νὰ πηγαίνωμεν εἰς τὰ Τουρκοβούνια καὶ διατί νὰ μὴ γίνεται καὶ εἰς τὰ Τουρκοβούνια ὅ,τι ἔγινεν εἰς τὸ Βελιγράδιον;

§170Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἄλλα τὰ καθεστῶτα ἐκεῖ, κ. συνάδελφε.

§171Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν θὰ θιγῇ ἡ ἰδιοκτησία. Μήπως ἐθίγη ἡ ἰδιοκτησία εἰς τὴν Ρώμην;

§172Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Ἔγινε ἐπὶ Δικτατορίας.

§173Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, ἀπὸ τὸ 1955 καὶ ἐντεῦθεν. Διαφωνῶ, κ.κ. συνάδελφοι, μὲ τὸν κ. Κουτσοχέραν. Μόνον ἡ τεχνικὴ θὰ ἐπιλύσῃ τὸ θέμα. Χρειάζεται συστηματικὴ μελέτη. Εἶπεν ὁ κ. Ὑφυπουργός, ὅτι δὲν ὑπάρχει χῶρος. Ἂν καλέσετε ὅμως αὐτούς, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς τὰ Τουρκοβούνια νὰ δώσουν τὰ οἰκόπεδά τους ἔχοντας συγχρόνως ἕνα ἕτοιμο σχέδιο διὰ τὴν ἀποκατάστασίν των διὰ πολυκατοικιῶν ἐκεῖ, νομίζω, ὅτι θὰ δεχθοῦν πρόθυμα.

§174Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ). Εἶπον, ὅτι τὸ ποσοστὸν καλύψεως δὲν εἶναι ἐπαρκές.

§175Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Χῶροι καὶ μέσα ὑπάρχουν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ στραφῶμεν πρὸς τὸ κέντρον τῆς πόλεως.

§176Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ὑποβοηθήσω εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς γνώμης σας, κ. συνάδελφε, τὴν ὁποίαν ἐξεφράσατε, ἀναφέροντας τὴν μέθοδον, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦν οἱ Ἀμερικανοί.

§177Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὄχι εἰς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας;

§178Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀνέφερον προηγουμένως τὴν Σόφιαν. Δὲν μοῦ ἐκάματε ὅμως τὴν τιμὴν νὰ ἀκούσετε ἢ νὰ προσέξετε τὴν μακρὰν ἀγόρευσίν μου τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς. Ἐτόνισα, ὅτι τόσον ἐπιτακτικὴ κατέστη ἡ αὔξησις τῶν ὑψῶν ὥστε εἰς αὐτὸ συνεφώνησαν καὶ οἱ πολεοδόμοι δύο διαφορετικῶν κόσμων. Τῆς φιλελευθέρας οἰκονομίας τῆς Δύσεως καὶ τῆς κατευθυνομένης τῶν Ἀνατολικῶν Χωρῶν. Οἱ Ἀμερικανοί, κ. συνάδελφε, ἀκολουθοῦν τὸ σύστημα τῆς URBAN RENEWAL, (πολεοδομικὴ ἀνακαίνισις), δηλαδὴ ἔρχεται ἡ ἴδια ἡ πολιτεία καὶ ἀγοράζει εἰς τρέχουσαν τιμὴν περιοχὰς ὁλοκλήρους μὲ κακὴν πολεοδομίαν ἢ καὶ μὲ τρώγλας, προκηρύσσει ἀρχιτεκτονικὸν διαγωνισμὸν μὲ προκαθωρισμένην χρῆσιν κτιρίων, δηλαδὴ διὰ κατοικίαν ἢ καταστήματα, κοινοχρήστους χώρους κλπ. καὶ ἐν συνεχείᾳ πωλεῖ τὸ Κράτος τὰ ὑπὸ οἰκοδόμησιν οἰκόπεδα εἰς τὰς βραβευθείσας διὰ τὰ σχέδιά των Ἑταιρείας. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ἀποζημιουμένων τῶν ἰδιοκτητῶν — ἀκαλαισθήτων οἰκισμῶν — μετατρέπονται πρώην ἄθλιαι περιοχαὶ εἰς ἀψόγους πολεοδομικῶς συνοικίας κοσμούσας καὶ τὴν πόλιν καὶ ἐξυπηρετούσας κατὰ τρόπον ἰδεώδη τὴν ψυχαγωγίαν καὶ τὰς ἀνέσεις τῶν κατοίκων, καὶ τὸ κυριώτερον χωρὶς δαπάνας πολλὰς φοράς, λόγῳ τῶν ὑψηλῶν τιμῶν τῶν οἰκοπέδων τῶν ἐξωραϊσθεισῶν τρωγλῶν, μὲ τὰς ὁποίας αἱ πολιτεῖαι ἐδημιούργησαν τὴν URBAN RENEWAL ποὺ ἀνέφερον.

§179Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ). Θὰ ἤθελα κ. συνάδελφε, νὰ μᾶς πληροφορούσατε τί καταβάλλει ὁ Ἀμερικανικὸς πολίτης διὰ τὴν πολεοδομικὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους.

§180Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀσφαλῶς περισσότερα τῶν πτωχῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ ἡ πολεοδομικὴ ἀνανέωσις, ὅπως ἐξήγησα, ἐξισώνει τὰς ἐξ αὐτῆς προκαλουμένας δαπάνας, διὰ τῆς εἰσπράξεως μεγάλων ποσῶν ἐκ τῶν οἰκοπέδων τῆς ἐξωραϊσθείσης περιοχῆς.

§181Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὸν φόρον μεταβιβάσεως θὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον τόσα ἑκατομμύρια ὥστε νὰ ἔχῃ τεράστια κέρδη ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν ὑψῶν ἀπὸ τὰ πωλούμενα διαμερίσματα.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίσατε παρακαλῶ κ. Μερκούρη, ἄνευ διακοπῶν διότι παραπονοῦνται οἱ κ.κ. συνάδελφοι.

§183Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὀρθότατον εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε νὰ γίνουν μεγάλα οἰκοδομικὰ συγκροτήματα, ἀλλὰ πρέπει νὰ καταργήσετε τὰ μικρὰ οἰκόπεδα. Ὑπάρχουν π.χ. εἰς τὴν Πλάκαν οἰκόπεδα 100 πήχεων, δηλαδὴ 60 τ.μ. καὶ θέλετε εἰς αὐτὰ νὰ κτίσετε σπίτια, καὶ μάλιστα κατὰ παρέκκλισιν. Αὐτὸ πρέπει νὰ καταργηθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν πόλιν τόσων ἑκατομμυρίων κατοίκων νὰ συμβαίνουν τέτοια πράγματα. Δὲν εἶναι ἐκεῖ ζήτημα Πλάκας ἐὰν θὰ πρέπει ἢ ὄχι νὰ διατηρηθῇ. Πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἡ Πλάκα.

§184Α. ΛΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ). Αὐτὸ μόνον εἰς τὴν Πλάκαν συμβαίνει.

§185Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τὸ γνωρίζω. Ἐπαναλαμβάνω καὶ ἡ ἰδική μου γνώμη εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ τὸ χρῶμα τῆς Πλάκας, χάριν τοῦ Τουρισμοῦ. Ἀλλὰ νὰ διατηροῦνται οἱ τρῶγλες, οὔτε χρῶμα εἶναι οὔτε Τουρισμός. Πρέπει αἱ 100 πῆχες τῶν οἰκοπέδων νὰ γίνουν 200, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἕνα ὁμοιογενὲς σχέδιον, ποὺ θὰ διαμορφώσῃ τὴν Πλάκαν καὶ νὰ γίνῃ σεβαστόν. Θέλετε νὰ μείνῃ ἔτσι, τότε δὲν θὰ ἐπιτρέψετε εἰς αὐτοὺς ποὺ κτίζουν σπίτια νὰ τὰ κάμουν τριώροφα ἢ τετραώροφα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὕψος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθορισθῇ γενικῶς τὸ αὐτό. Θὰ εἶναι ἀνάλογον τοῦ πλάτους τοῦ δρόμου καὶ τῆς περιοχῆς.

§186Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ γίνῃ μελέτη διὰ τὴν διατήρησιν καὶ τοῦ ἱστορικοῦ της χαρακτῆρος. Ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ἀπαράδεκτον, εἶναι ἔστω καὶ ἰδέα περὶ ἐκτεταμένης ἀπαλλοτριώσεως.

§187Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, εἶπον νὰ καταργηθοῦν οἱ τομεῖς διαφορετικοῦ ὕψους, ἐφαρμοζομένης ἴσης μεταχειρίσεως ὡς πρὸς τὰ ὕψη μὲ αὔξησιν ὕψους εἰς 10 ὀρόφους διὰ τὰς πολυκατοικίας καὶ 20 ὀρόφους, διὰ τὰ οἰκοδομικὰ συγκροτήματα καὶ νὰ καθορισθῇ ἑνιαῖον ὕψος. Καὶ νὰ διατηρηθῇ ἡ Πλάκα.

§188Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν θὰ εἶναι τότε ἑνιαῖον τὸ ὕψος. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ θέμα τῆς κυκλοφορίας, τὸ ὁποῖον δὲν μπορεῖ νὰ λυθῇ εἰ μὴ δι’ ἐναερίων ἢ ὑπογείων συγκοινωνιῶν. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι θέμα δαπάνης καὶ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον δύναται καὶ μόνον αὐτὸ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ. Καὶ τοῦτο εἶναι τεχνικὸν θέμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κυκλοφορίαν, νομίζω κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐὰν κατορθώσωμεν καὶ κατασκευάσωμεν οἰκοδομικὰ συγκροτήματα φθηνὰ μετὰ στοᾶς, θὰ ἔχωμεν μίαν σημαντικὴν διαπλάτυνσιν τῶν ὁδῶν, ἡ ὁποία πολὺ θὰ διευκολύνῃ τὴν κυκλοφορίαν. Θὰ ἤθελον, λοιπόν, νὰ συνεννοηθῆτε μὲ τὸν συνάδελφόν σας Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει εἰς κανὲν ἄλλο μέρος τοῦ κόσμου, δηλαδὴ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀφετηρία τῶν συγκοινωνιῶν εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ λεωφορεῖα νὰ συγκεντρώνωνται εἰς ἕνα κεντρικὸν μέρος τῆς πόλεως καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ξεκινοῦν 10–15 μαζὶ καὶ νὰ καταλαμβάνουν ὁλόκληρον τὴν ὁδόν. Εἰς ὅλας τὰς πόλεις τοῦ κόσμου ὑπάρχει ἡ συνεχὴς τροχιὰ τῶν λεωφορείων αὐτῶν καὶ ὑπάρχουν ἐπίσης διάφοροι σταθμοί, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀνεβαίνουν οἱ πολῖται εἰς τὸ λεωφορεῖον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ μάλιστα ὅταν οἱ κύριοι αὐτοὶ τῶν λεωφορείων ἀπομακρύνωνται τῆς δεξιᾶς πορείας κατὰ τὴν διαδρομήν, διὰ νὰ προσπεράσουν ὁ εἷς τὸν ἄλλον, νὰ πᾶνε γρηγορώτερα, ἀδιαφοροῦντες τί εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ εἰς ἕνα ἄλλον, ὁ ὁποῖος ἀκολουθεῖ τὴν κανονικήν του πορείαν. Αὐτὸ νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι εἶναι θέμα συνεννοήσεως μὲ τὸν συνάδελφόν σας Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, ὅπως καὶ τὸ ἄλλο τῆς καταργήσεως ἀπὸ τὸ κέντρον τῆς πόλεως τῶν ἀφετηριῶν καὶ νὰ γίνῃ μία ρύθμισις.

§189Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι θέμα ἀστυνομίας. Καὶ γίνεται, διότι δὲν λαμβάνονται τὰ μέτρα.

§190Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἀσφαλῶς, ἀλλὰ πάντως πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὸ κέντρον τῆς πόλεως τὰ λεωφορεῖα.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ράλλη, πρὶν ὁμιλήσω, θὰ σᾶς δόσω μίαν ἐξήγησιν. Ὡρισμένοι συνάδελφοι, καλοπίστως θέλω νὰ πιστεύω, σᾶς ἠδίκησαν, ἀλλὰ σεῖς ἠδικήσατε ἐμέ, καίτοι ἠγωνίσθην διὰ τὸ δίκαιόν σας.

§192Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ θερμῶς.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θέλω νὰ μὲ εὐχαριστήσετε, τὸ καθῆκον μου ἔκαμον.

§194Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὡρισμένοι συνάδελφοι, βάσει μιᾶς ἀτυχοῦς φράσεως, τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισα κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς καὶ ἐπωφελούμενοι τῆς ἀπουσίας μου, τὴν ὁποίαν ἐγνώριζον, διότι προηγουμένως εἶχεν ἀναγνωσθῆ ἀπὸ ὑμᾶς δήλωσίς μου, ὅτι δὲν δύναμαι, καίτοι εἶμαι πρῶτος ἐγγεγραμμένος, νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως...

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀνέγνωσα ὁλόκληρον.

§196Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἐπληροφορήθην καὶ εὐχαριστῶ. Λέγω, διότι ἤμην ἠναγκασμένος νὰ παρίσταμαι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία ἐπεξεργάζεται τὸ ἐκλογικὸν νομοσχέδιον καὶ τὸ ὁποῖον πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἐγένετο δεκτόν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ τρία ἄρθρα, τὰ ὁποῖα περιέχει καὶ ἀπέμειναν ὡρισμέναι προσθῆκαι καὶ τροπολογίαι συναδέλφων μὴ ἀναφερόμεναι εἰς τὰ ἄρθρα αὐτά. Λέγω λοιπόν, γνωρίζοντες, ὅτι ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἤμην ἀπών, εἶχον τὸν ἡρωϊσμὸν νὰ μοῦ κάνουν μίαν ἐπίθεσιν. Αὐτὸ δὲν μὲ ξενίζει καθόλου, οὔτε μοῦ δημιουργεῖ παράπονον, διότι ὁ καθ’ εἷς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζῃ τὴν στάσιν του εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅπως ἐκεῖνος νομίζει. Τὸ παράπονόν μου στρέφεται ἐναντίον ὑμῶν, κ. Πρόεδρε, διότι ἐδέχθητε τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ ἐνῷ εἶχε λήξει ἡ συζήτησις καὶ εἶχε λεχθῆ ἡ ἀτυχὴς φράσις. Καὶ τοῦτο διότι δὲν μὲ ἀφήσατε χθὲς νὰ συνεχίσω. Καὶ ἀφοῦ εἶχε λήξει ἡ συνεδρίασις καὶ δὲν ὑπῆρξε θέμα, παρεβιάσατε εὐθέως τὸν Κανονισμὸν ἐπιτρέψαντες πάλιν σήμερον κατὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν νὰ κάμουν κρίσιν ἐπὶ τῶν λεχθέντων ὑπ’ ἐμοῦ, διὰ τὰ ὁποῖα ἐγὼ εἶμαι ὑπεύθυνος καὶ οὐδεὶς ἔχει δικαίωμα νὰ τὰ διορθώσῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ βαρυτάτη παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ δι’ αὐτὸ παραπονοῦμαι. Μόνον ὁ ἀγορεύσας βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ τὰ διορθώσῃ ἢ νὰ ζητήσῃ ἀνάκλησιν μιᾶς φράσεως ἢ μιᾶς ἀγορεύσεως, τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει. Εἶναι ἀπαράδεκτον ἄλλος βουλευτὴς νὰ ὁμιλῇ ἐπὶ τῶν λεχθέντων ἄλλου καὶ νὰ τὰ ἐπικυρώνῃ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Ἀλλὰ τώρα πῶς ἐγένετο τὸ ἐπεισόδιον. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ ἐπεισόδιον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω μίαν ἀνασκόπησιν μιᾶς ἀτυχοῦς ἱστορίας. Πρὸ δύο μηνῶν οἱ κοινοτικοὶ καὶ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι νομίζοντες, ὅτι ἐμπαίζονται ἀπὸ τὸ κράτος, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀπήργησαν. Ἡ ἀπεργία ἐκείνη εἶχε βαρυτάτας συνεπείας διὰ τοὺς πολίτας, διότι εἰς τὰς πόλεις ἐπὶ ἡμέρας εἶχον συσσωρευθῆ ὄγκοι σκουπιδιῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπικίνδυνοι διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν καὶ οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν συνεκινήθη, κ. Πρόεδρε. Ἴσως ἡ ἐπέμβασις μου διὰ μίαν λύσιν εἰς τὸ θέμα αὐτὸ νὰ ὑπῆρξε τὸ σφάλμα. Μὲ τὴν μικρὰν ὄχλησιν, ἡ ὁποία μοῦ ἐγένετο ἐκ μέρους τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων, μετέβην ἀμέσως παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ καὶ Ὑπουργῷ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν καὶ ἐπέτυχον τὴν διαβεβαίωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ ἔτη ἐκινεῖτο μεταξὺ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν καὶ Γενικοῦ Λογιστηρίου τοῦ Κράτους καὶ διαφόρων ἄλλων ὑπηρεσιῶν. Καὶ πράγματι ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου, διότι μόνον εἰς τὸν λόγον τὸν ἰδικόν μου, διότι δὲν ὑπῆρξε δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἁπλῶς δήλωσις ἑνὸς ἁπλοῦ βουλευτοῦ, ὅπως ἤμουν ἐγώ, μόνον εἰς τὸν λόγον μου ἠρκέσθησαν οἱ δημοτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ ἀνέστειλον τὴν ἀπεργίαν των. Καὶ πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, ἐπέτυχον καίτοι ὑπῆρχε σοβαρωτάτη διαφωνία μεταξὺ Ὑπουργοῦ Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, ἐντὸς ἓξ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς ἀπεργίας νὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς γνωρίζετε, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲ ἠρκέσθημεν μόνον εἰς αὐτό, ἀφιερώσαμεν πολλὰς ὥρας, διὰ τὴν τελικὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ συνειργάσθημεν ἐπὶ πολλὰς ὥρας μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἦλθε τοῦτο πρὸς ἐπεξεργασίαν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν ὁποίαν εἶμαι Πρόεδρος. Κατάπληξιν μοῦ ἐπροξένησε. Διότι, ὅσαι, ὄχι μόνον τροπολογίαι, ἀλλὰ καὶ προσθῆκαι, διετυπώθησαν ὑπὸ τῶν κ.κ. συναδέλφων δὲν συνωδεύοντο ὑπὸ ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὡς λέγει τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Παρ’ ὅλον δὲ ὅτι εἰς πολλὰς συνεδριάσεις, δὲν παρίστατο ὁ Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν, ἐπειδὴ πολλαὶ τροπολογίαι ἦσαν δίκαιαι, παρεμέρισα πρὸς στιγμὴν τὸ τυπικὸν αὐτὸ κώλυμα, τὰς ἐδέχθην καὶ ἠνέχθην καὶ τὴν συζήτησιν ἐπ’ αὐτῶν. Πολλαὶ ἐξ αὐτῶν, αἱ περισσότεραι, δὲν ἦσαν συντακτικῶς καλῶς διατυπωμέναι καὶ ἠναγκαζόμην ἐγὼ νὰ τὰς διατυπώσω. Πολλοὶ συνάδελφοι ἔστελλον ἕνα χαρτὶ καὶ ἄφηνον μίαν τροπολογίαν ἢ παρίσταντο 5 λεπτὰ εἰς τὴν συνεδρίασιν καὶ διετύπωνον προφορικῶς τὴν τροπολογίαν των. Μεταξὺ αὐτῶν, ἦτο καὶ ὁ κ. Στεφανίδης, ὁ ὁποῖος διετύπωσε τροπολογίαν προφορικῶς καὶ οὕτω ὅλον τὸ βάρος τῆς διατυπώσεως ἔπιπτεν εἰς τοὺς ἀτυχεῖς ὤμους τοῦ Προέδρου τῆς Κοιν. Ἐπιτροπῆς, ὅστις συνέπεσε νὰ εἶμαι ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἐπὶ ὥρας ἀτελευτήτους, ἠσχολήθην, διὰ νὰ τὰς διατυπώσω τελικῶς. Ὅταν ἦλθε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, δεδομένου, ὅτι ὅλαι αἱ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν εἶχον γίνει δεκταί, παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μὴ προβάλῃ ἀντιρρήσεις καὶ ἐνῷ εἶχε σπουδαίας ἀντιρρήσεις, ἐδέχθη νὰ ἀνατυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον μὲ πολλὰ ἄρθρα μὲ τροπολογίας καὶ προσθήκας ὑποβληθείσας ἐκ μέρους βουλευτῶν τῆς ΕΔΑ, τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, Κυβερνητικῶν καὶ τῆς ΕΡΕ.

§197Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. ... Πολλὰς φωτογραφίας...

§198Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Πολλὰς φωτογραφίας, ἀλλὰ καὶ ἰδικάς σας...

§199Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀφεώρων 15 οἰκογενείας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀνασφάλιστοι.

§200Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν σᾶς κατηγορῶ, ἀλλὰ ἁπλῶς εἶπον, ὅτι καὶ σεῖς ἐπιτυχῶς μετέρχεσθε τὸ ἐπάγγελμα τοῦ φωτογράφου, ἐγὼ δὲ τοῦ ἐμφανιστοῦ. Ἔχω τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ 3 ἄτομα, ὑπογεγραμμένην ἀπὸ τὸν κ. Μπριλλάκη. Δὲν κατηγορῶ τὰς τροπολογίας. Τὸ θέμα εἶναι ἐὰν εἶναι αὐταὶ δίκαιαι ἢ ὄχι. Ἡ Ἐπιτροπή, μετέχοντος καὶ ἐμοῦ, ἐνέκρινε τὰς δικαίας. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὅσαι τροπολογίαι ἦσαν δίκαιαι, ἀνεξαρτήτως τῆς πλευρᾶς, ἀπὸ τὴν ὁποίαν προήρχοντο, ἐγένοντο δεκταὶ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ χωρὶς τὴν ἄρνησιν τοῦ Προέδρου, εἰσήχθησαν πρὸς συζήτησιν. Ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ θέμα. Ὑπῆρξε μία πρότασις, δὲν μὲ ἐνδιαφέρει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκ μέρους ποίου βουλευτοῦ καὶ εἰς ποῖον κόμμα ἀνήκει οὗτος. Ἐνῷ ἡ Ἐπιτροπὴ τὸ εἶχε κρίνει τὸ νομοσχέδιον, ὡς κατεπεῖγον, ὑπῆρξε μία αἴτησις 21 βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν μεταγενεστέρως νὰ συζητηθῇ εἰς δύο συζητήσεις. Ἔκαμον ἔκκλησιν εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, τοὺς ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν νὰ μὴ ἐπιμένουν εἰς αὐτήν, ἀλλὰ δὲν εἰσηκούσθην...

§201Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Εἶμαι μεταξὺ τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν...

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσωπικὸν θέμα ὑπάρχει μόνον, διὰ τὸν κ. Ράλλην.

§203Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Καίτοι, ὡς εἶπον εἰς τὸ Προεδρεῖον, δὲν ἐπέμενον ἐπὶ τῆς αἰτήσεως διὰ δύο συζητήσεις, διὰ νὰ μεθοδεύσωμεν τὴν διαδικασίαν, ἐζήτησα νὰ θεωρηθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ψηφισθὲν εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦσαν νὰ εἶναι δίκαιαι, ἀλλὰ λόγω ἀντιρρήσεων ἄλλων συναδέλφων, ἐκρατήθη τὸ νομοσχέδιον. Προχθὲς τὸ βράδυ, ὅταν ἦλθεν ἡ σειρὰ τοῦ νομοσχεδίου, προσεπάθησα νὰ εἴπω τὰ ἴδια, ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν μὲ ἄφησαν. Ἰδοὺ τὶ εἶπον, κ. Πρόεδρε: «Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ θερμῶς... (Ἀναγινώσκει). Καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀκολουθεῖ ἡ ἱστορικὴ ἀτυχής μου φράσις, ἡ ὁποία λέγει: «Ἀλλὰ δὲν πταίετε σεῖς... (Ἀναγινώσκει)...». Μοῦ ἔκαμε, ὅμως, ἐντύπωσιν ἡ ἐπιμέλεια τοῦ δευτέρου μέρους τῆς ὁμιλίας μου. Ἐνῷ ἔχουν παραμορφωθῆ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ φράσεις ὁλόκληροι τοῦ πρώτου μέρους τῆς ὁμιλίας μου, τὸ δεύτερον μέρος αὐτῆς ἔχει ἀποδοθῆ φωνογραφικῶς. Πάντως, ὄχι ἀπὸ ἐμέ, διότι ἤμην κατάκοπος καὶ ἀπεχώρησα εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τὴν Βουλήν. Μοῦ γίνεται ἐπίθεσις ἀπὸ μέρους βουλευτῶν τῆς ἀριστερᾶς. Πράγματι καὶ ἐγὼ ἀνεγνώρισα, ὅτι δὲν ἦτο αὐτὴ ἡ ἔννοια τῆς φράσεώς μου. Ἐν συνεχείᾳ ἐξηγῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ λέγω τὰ ἑξῆς: «Κύριε Πρόεδρε, αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον... (ἀναγιγνώσκει)...». Δὲν προτίθεμαι νὰ δικαιολογήσω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους εἶπον τὰς φράσεις αὐτάς. Αἱ φράσεις αὐταὶ ἐλέχθησαν. Καὶ ὅταν λέγωνται εἰς δημόσιον βῆμα, εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία δικαιολογία. Ὁ καθεὶς ἔχει τὴν εὐθύνην τῶν φράσεών του καὶ ἐγὼ τὴν ἀναλαμβάνω ἀπολύτως. Ἐκεῖ, ὅμως, ποὺ δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω εἶναι εἰς τὰς ἀνακριβείας, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν. Πάλιν δὲν κατακρίνω, διὰ τὸ ὅ,τι ἐλέχθη ἐν ἀπουσίᾳ μου, αὐτὸ ἀφορᾷ τὸν καθένα ποὺ τὸ κάμει. Δὲν ἀφορᾷ ἐμέ, ἀλλὰ παρ’ ὅλον, ὅτι ὠφείλατε νὰ μὴ ἐπιτρέψητε τὴν συζήτησιν, διότι εἶχε λήξει χθές, ἐλέχθησαν τὰ ἑξῆς σοβαρά, ὁ βουλευτὴς κ. Ἐφραιμίδης, λέγει: «Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικά... (ἀναγινώσκει)...». Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι φράσις, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἀποδοθῇ εἰς ἐμέ. Ἄλλος κύριος συνάδελφος, τῆς Ἀριστερᾶς, λέγει, ὅτι θὰ πρέπει ἀπὸ μέρους τοῦ Προεδρείου νὰ ὑπάρξῃ ἀποδοκιμασία αὐτῶν τῶν σκέψεων τοῦ κ. Ράλλη καὶ ἐν συνεχείᾳ ὄχι μόνον τοῦ Προεδρείου, ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Ὁμολογουμένως, ἀρχίζω νὰ ἀντιλαμβάνωμαι τὴν ἔκτασιν τοῦ ἐγκλήματός μου. Τὸ παράπονον συνίστατο εἰς τοῦτο, κ. Πρόεδρε, ὅτι βεβαίως δὲν ἀπαιτῶ κανὲν δικαίωμα, ἀλλὰ τοὐλάχιστον τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα μετέχουν τῶν Ἐπιτροπῶν Ἐργασίας, Ἐσωτερικῶν καὶ κατ’ ἀτυχῆ συγκυρίαν καὶ Ἐξωτερικῶν τῆς ὁποίας προεδρεύω, λόγῳ ἀπουσίας τοῦ Προέδρου, θὰ γνωρίζουν πόσον κόπον καταβάλλω καὶ ἴσως ὡρισμένας στιγμὰς νὰ ἔχω τοιαύτην κόπωσιν, ἡ ὁποία νὰ μοῦ ἐπιτρέπῃ κάτι, τὸ ὁποῖον ὑπὸ ἄλλας συνθήκας δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συμβῇ. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ ζητηθῇ νὰ κατακριθῶ ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, ἐνῷ ἐδῶ ἔχουν ἀκουσθῆ προδοτικαὶ διὰ τὸ Ἔθνος φράσεις καὶ προτάσεις, καὶ οὐδεὶς ἐτόλμησε νὰ ζητήσῃ ἀποδοκιμασίαν, θὰ ἀποδοκιμασθῇ ἕνας βουλευτής, διότι εἴτε δικαιολογημένως, εἴτε ἀδικαιολογήτως — ἐγὼ λέγω ἀδικαιολογήτως — εἶπε μίαν φράσιν; Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανὲς καὶ ἄηθες πρᾶγμα. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν ἐσταμάτησεν ἐδῶ. Ἔρχεται ὁ κ. Στεφανίδης, πολὺ παλαιὸς φίλος μου, πρὸς τὸν ὁποῖον ἐγὼ τοὐλάχιστον τρέφω μεγάλην ἐκτίμησιν, ὅσας φορὰς δὲν ἀντιδικοῦμεν, ὁ ὁποῖος λέγει τὰ ἑξῆς: «Πρόκειται περὶ ... (Ἀναγινώσκει).....». Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ κ. Στεφανίδης ἐν γνώσει του ἐψεύσθη, διότι δὲν συνέβη ἐπανειλημμένως. Μίαν φορὰν μόνον ἐπεχείρησεν ὁ κ. Στεφανίδης καὶ ἐξηνάγκασε καὶ ὡρισμένους, ὄχι ὅλους, συναδέλφους τῆς Ε.Κ. νὰ ἀποχωρήσουν μυκτηρίζοντες αὐτὸν καὶ διὰ τελείως τυπικὸν θέμα, διότι ὡς Πρόεδρος ἔθεσα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρῶτον ἕνα νομοσχέδιον, ἀντὶ ἄλλου. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, παρ’ ὅλην τὴν ἐπίθεσιν, ποὺ μοῦ ἔκαμεν ὁ κ. Στεφανίδης καὶ ἐξετόξευσε μύδρους ἐναντίον μου, ἦλθεν ὡς ἡ πλέον κοσμία ἀρσακειάς, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν τροπολογίαν του. Ἂς μὲ διαψεύσῃ.

§204Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἶναι φράσις κοινοβουλευτικὴ αὐτή;

§205Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κοινοβουλευτικωτάτη. Ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἀπεχώρησεν ἐπανειλημμένως. Μία φορὰ συνέβη καὶ δὲν ἀπεχώρησαν ὅλοι οἱ βουλευταί. Ἔχω τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐργασίας, ὅπου βουλευτὴς τῆς Ε.Κ. ὑποστηρίζει τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἂν θέλετε, ἐγένετο καὶ δεκτὴ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπως ἄλλως τε καὶ πολλαὶ τροπολογίαι τοῦ κ. Στεφανίδη. Καὶ ἂν θέλετε μάλιστα, τὴν ἡμέραν ποὺ ἀπεχώρησεν ὁ κ. Στεφανίδης ἐδέχθην σοβαρωτάτην τροπολογίαν του, ἡ ὁποία ἦτο δικαιοτάτη, περὶ ἀσφαλίσεως τῶν ρητινοσυλλεκτῶν, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἠγωνίζετο. Καὶ τὴν εἰσηγήθην ἐγώ, ποὺ δὲν ἔχω ρητινοσυλλέκτας εἰς τὴν περιοχήν μου, διὰ νὰ δείξω, ὅτι ἡ ἀποχώρησις τοῦ κ. Στεφανίδη δὲν ἔθιξεν ἐμέ, οὔτε ἀνεφέρετο εἰς ἐμὲ καὶ οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν προσωπικὰ θέματα. Ἐγὼ πάντοτε φροντίζω νὰ αἴρωμαι ὑπεράνω τῶν περιστάσεων. Θέλει λοιπὸν καὶ ὁ κ. Στεφανίδης τὴν κεφαλήν μου ἐπὶ πίνακι. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μου ἡ ἐνέργεια αὐτὴ πρέπει νὰ στηλιτευθῇ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἠθέλησε νὰ κάμῃ ἕνα ὑπαινιγμὸν ἀπαράδεκτον καὶ ἀνακριβῆ. Πέντε λεπτὰ πρὸ τοῦ ἐπεισοδίου ἐκάμαμεν φιλοσοφικὴν συζήτησιν περὶ τῆς ἀχαριστίας τῶν ἀνθρώπων κ.ἄ.

§206Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἦτο ἰδιωτικὴ συζήτησις.

§207Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ κατὰ τὸ ἐπεισόδιον, διὰ τὸ ὁποῖον —ἐπαναλαμβάνω— ἐκφράζω τὴν λύπην μου, ἀλλὰ δὲν δέχομαι νὰ διαγραφῇ οὔτε μία λέξις, διότι οἱ δημόσιοι ἄνδρες πρέπει νὰ ἔχουν τὴν εὐθύνην καὶ τῶν φράσεών των καὶ τῶν πράξεών των, εἶπεν ὅτι: Ἐπεζήτησα μετὰ φορτικότητος νὰ ἐκλεγῶ Πρόεδρος τῶν Ἐπιτροπῶν. Προκαλῶ οἱονδήποτε βουλευτήν, τὸν ὁποῖον παρεκάλεσα νὰ μὲ ἐκλέξῃ. Πληροφορῶ ὅσους δὲν τὸ γνωρίζουν, ὅτι ἐξελέγην καὶ εἰς τὰς τρεῖς Ἐπιτροπὰς τῇ προτάσει τῶν παρόντων συναδέλφων ἐν ἀγνοίᾳ μου. Τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν συνῆλθον αἱ Ἐπιτροπαί, οἱ συνάδελφοι καλῶς ἢ κακῶς, ἐκ τῶν ὑστέρων φαίνεται κακῶς, μοῦ ἔκαμον τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐκλέξουν Πρόεδρον τῶν δύο Ἐπιτροπῶν καὶ Ἀντιπρόεδρον τῆς τῶν Ἐξωτερικῶν. Οὐδένα παρεκάλεσα, ὄχι δι’ αὐτό, ἀλλὰ καὶ διὰ σοβαρώτερα ἀξιώματα. Καὶ νὰ γνωρίζετε, κύριε Θεοδοσιάδη. Οὐδένα παρεκάλεσα, πλὴν τοῦ Θεοῦ. Ἐκφράζω τὴν λύπην μου δι’ ὅσα ἔγιναν καὶ —ἐπαναλαμβάνω— τὸ παράπονόν μου πρὸς τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον παρεβίασε τὸν Κανονισμὸν καὶ εὔχομαι νὰ εἶμαι τὸ τελευταῖον θῦμα τῆς παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ράλλη, ὀφείλω ἐγὼ πρῶτος μίαν ἐξήγησιν. Παρεκάλεσα νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ καὶ ἐζήτησε πρῶτος τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν ὁ κ. Ἐφραιμίδης.

§209Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξέχασα νὰ εἴπω τοῦτο. Προχθὲς ἐδημιουργήθη ἕνα θέμα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ ἕνας συνάδελφος, ὁ ὁποῖος διεφώνησε μὲ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐσωτερικῶν, ἠθέλησε νὰ διαμαρτυρηθῇ καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι τρόπος διευθύνσεως τῶν συνεδριάσεων αὐτός. Καί, παρ’ ὅλον, ὅτι ὁ Κανονισμὸς δὲν τὸ λέγει, οὔτε κἂν τὸ ἐπιτρέπει, ἔκαμον τὸ ἑξῆς: Ἀπεχώρησα εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τὴν Προεδρίαν καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Κολοκυθᾶν, ὡς ἀρχαιότερον βουλευτὴν νὰ προεδρεύσῃ καὶ ἔθεσα τὴν παραίτησίν μου ὡς Προέδρου εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ μετὰ διεξοδικὴν συζήτησιν ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐσωτερικῶν μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν ὁμοθύμως νὰ ἀνανεώσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην της πρὸς ἐμὲ ὡς Πρόεδρόν της.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ἐπανῆλθεν ἐπὶ τῶν ἐξηγήσεων, τὰς ὁποίας ἔδωσα ἐγώ. Ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§211Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τὸν ἑαυτόν του, ὄχι δι’ ἐμέ. Δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ἀναφερθῇ εἰς ὅσα εἶπον ἐγώ.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάθε βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ ζητῇ τὸν λόγον καὶ νὰ ἐπιφέρῃ τὰς παρατηρήσεις του κατὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν.

§213Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ εἰσάγετε καινὰ δαιμόνια. Κάθε φράσις βουλευτοῦ...

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἀπέβλεπε εἰς τὸ νὰ διαγραφοῦν ὡρισμέναι φράσεις σας, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ συγκατετίθεσθο εἰς τοῦτο.

§215Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν ἰδικήν μου φράσιν; Εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνῃ ἄλλος συνάδελφος τὴν φράσιν ἄλλου;

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπερήσπισα τὸ δίκαιόν σας, κατὰ τὸν πρέποντα τρόπον...

§217Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄδικόν μου τὸ ἀνεγνώρισα ἐγώ. Καὶ τὸ δίκαιόν μου, τὸ ὑπερασπίζω ἐγώ.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ράλλη, ἐγὼ ἐζήτησα τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν καὶ ὡρισμένοι συνάδελφοι, ἠναντιώθησαν, διότι περιείχετο ἡ φράσις αὐτή, τὴν ὁποίαν εἴπατε.

§219Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ θὰ τὴν διαγράψετε σεῖς, ἄνευ τῆς συγκαταθέσεώς μου; Ἐγώ, δὲν δέχομαι νὰ διαγραφῇ. Εἶναι ἀτυχής, ἀτυχεστάτη, ἀλλὰ θὰ μείνῃ, δὲν δέχομαι νὰ διαγραφῇ.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶχον ὑποχρέωσιν, ὅταν μοῦ ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, νὰ τοῦ δώσω τὸν λόγον. Καὶ ἔκαμε μίαν πρότασιν, ὁ κ. Ἐφραιμίδης, νὰ διαγραφῇ αὐτὴ ἡ περικοπή. Βεβαίως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διαγραφῇ, ἐν ἀγνοίᾳ σας, θὰ ἠρωτᾶσθο προηγουμένως καὶ ἐὰν τυχὸν συμφωνούσατε, θὰ ἐγίνετο ἡ διαγραφή. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μου ἄποψις.

§221Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφωνία μας. Δὲν ἔχει δικαίωμα, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, εἴτε οἱονδήποτε μέλος τῆς Βουλῆς, νὰ ζητήσῃ τὴν διαγραφὴν φράσεως ἄλλου συναδέλφου.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν εἶναι μία ἐσφαλμένη διατύπωσις ἢ μία ἀτυχὴς φράσις, δὲν πρέπει νὰ γίνῃ διαγραφή;

§223Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει σφάλμα διατυπώσεως, ἐν προκειμένῳ. Ἁπλῶς, ἦτο ἀτυχὴς ἡ φράσις μου.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ καλοπίστως ἔκαμα μίαν προσπάθειαν νὰ τερματισθῇ αὐτὴ ἡ συζήτησις. Διότι εὕρισκα, ὅτι ἦτο ἄδικος ἡ ἐναντίον σας ἐπίθεσις. Ἤκουσα τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἐδώσατε. Καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι ὅτι ἡ ἐξήγησίς σας ἔγινεν ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Καὶ κακῶς ἐδημιουργήθη μετὰ 48 ὥρας ζήτημα, ἀπὸ ὡρισμένους συναδέλφους. Δέν εἶναι ἄξιον τῆς σοβαρότητος τοῦ Κοινοβουλίου, ἀφοῦ ἔληξε τὸ θέμα, νὰ ἐπανερχώμεθα ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, ὅταν ἔχωμεν ἄλλα σοβαρώτερα ζητήματα νὰ συζητήσωμεν. Ὑπερημύνθην, κ. Ράλλη, τῆς θέσεώς σας, τῆς καλῆς σας πίστεως καὶ γενικώτερα τῆς γραμμῆς, τὴν ὁποίαν ἐτηρήσατε ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος θέματος. Καὶ ἐπανέλαβον ἐπὶ λέξει τὴν ἐπανόρθωσιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε. Καὶ ἀντ’ αὐτοῦ, σεῖς νομίζετε, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἔσφαλε. Δικαίωμά σας. Ξέρετε, ὅμως, ὅτι τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Βουλή, σᾶς περιβάλλουν μὲ ἐκτίμησιν καὶ δὲν ἦτο δικαιολογημένη ἡ ἀποψινή σας ἐπίθεσις. Ἐδῶ ἐλέχθησαν πράγματα σοβαρώτερα καὶ φοβερώτερα καὶ μὲ μίαν ἐξήγησιν, ἐτερματίσθησαν. Καὶ μάλιστα πολλὰς φορὰς ἐτερματίσθησαν, χωρὶς νὰ δοθοῦν ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις. Καὶ ἐγένετο ἀποδεκτὸν μὲ παρέμβασιν ἄλλων συναδέλφων νὰ θεωρηθοῦν βαρεῖαι φράσεις, ὡς μὴ λεχθεῖσαι καὶ οὕτω ἐτερματίσθη ἡ συζήτησις. Ἐδῶ, περιέργως, ὡρισμένοι συνάδελφοι εὑρῆκαν τὴν εὐκαιρίαν νὰ δημιουργήσουν θέμα εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν. Τὸ Προεδρεῖον ἔχει τὴν συναίσθησιν, ὅτι καὶ τὸν Κανονισμὸν ἐφήρμοσε καὶ τὸ χρέος του ἐξεπλήρωσε, μὲ καλὴν πίστιν καὶ ἀπέναντί σας καὶ ἀπέναντι ὅλων τῶν συναδέλφων. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, ὑποστηρίζω, ὅτι διὰ τὸ Προεδρεῖον δὲν ὑφίσταται θέμα. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§225Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δι’ ἐμὲ ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ τέλος, λέγει ὁ Κανονισμός.

§227Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διότι παρεβιάσθη πράγματι ἀπόψε — ὄχι ἀπὸ σᾶς, σεῖς καλῶς ἀπόψε ἐχειρίσθητε τὸ ζήτημα, ἀλλὰ παρεβιάσθη ἀπὸ τὸν κ. Ράλλην, μὲ κίνδυνον παρερμηνείας εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν προσέξωμεν τὰ ἄρθρα 20, 21 καὶ 22, ποὺ ἀφοροῦν τὰς ἐργασίας τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, διακρίνονται ἀπὸ τὸ συλλογικὸν πνεῦμα. Αἱ Ἐπιτροπαί, ἀναφέρουν — ἅπαξ δὲ μόνον, ὅτι «ὁ Πρόεδρος διορίζει εἰσηγητὰς κ.λ.π.».

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν πρᾶξιν τί γίνεται, κ. Ζορμπᾶ;

§229Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε. Θὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν Κανονισμὸν καὶ θὰ ἐπιβάλωμεν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ. Μὲ τὴν ἀνάπτυξιν, ποὺ ἔκαμε καὶ ἀπόψε, ὁ κ. Ράλλης, θέλει τὰς Ἐπιτροπάς, νὰ τὰς ὑποβιβάσῃ καὶ νὰ δώσῃ Ἰμπέριουμ εἰς τὸν Πρόεδρον. Εἶπεν, ὁ κ. Ράλλης: «Ἐδέχθην τὰς τροπολογίας. Ἔφυγεν, ὁ κ. Στεφανίδης, καὶ ἐδέχθην τὴν τροπολογίαν του». Ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐπιτροπῶν, δὲν δέχεται τίποτε, ἁπλῶς διευθύνει τὴν συζήτησιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ. Δι’ αὐτὸ ἔλαβον καὶ τὸν λόγον, νὰ τὸ ἐπισημάνω. Ἐὰν θέλωμεν νὰ δώσωμεν Ἰμπέριουμ εἰς τὸν Πρόεδρον, πέραν τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ, τότε αἱ Ἐπιτροπαί, δὲν θὰ λειτουργήσουν καλῶς. Σφάλλει, λοιπόν, εἰς τὴν ἑρμηνείαν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ κ. Ράλλης, ὑποστηρίζων ἀντιθέτους ἀπόψεις.

§230Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δημιουργεῖται, νέον προσωπικὸν θέμα.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῦ θὰ σταματήσῃ, ἐπὶ τέλους, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§232Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τί νὰ κάμωμεν;

§233Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζητήσαμεν καὶ ἡμεῖς τὸν λόγον. Δὲν δικαιοῦσθε νὰ διακόπτετε τὴν σειρὰν τῶν ὁμιλητῶν.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ διευθύνω καὶ ἔχω τὴν εὐθύνην τῆς συζητήσεως.

§235Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκούσατε διατί ὁμιλῶ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη τόσον ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ράλλη, ὅσον καὶ ἐκ τῆς ἰδικῆς σας ἀπαντήσεως. Ἐτελειώσατε καὶ ὁ κ. Ράλλης καὶ ὑμεῖς. Ὀφείλετε νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὕστερα, θὰ πάρετε τὸν λόγον.

§237Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφῆστε τα αὐτά.

§238Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς κάποιος πρέπει νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας. Δὲν νομίζω, ὅτι τὰς δέχεται ὁ Γραμματεὺς αὐτῆς, ἀλλ’ ὁ Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος ἐφαρμόζει τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν Κανονισμὸν περὶ ὑπάρξεως ἢ μὴ ἐκθέσεως. Ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς διηύθυνα τὰς ἐργασίας τῶν Ἐπιτροπῶν, μία μαρτυρία ὑπάρχει, ὅτι πέντε νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν μὲ 40 ἄρθρα τὸ κάθε ἕνα, ἐψηφίσθησαν ἄνευ συζητήσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Εἶναι μικρὸ πρᾶγμα αὐτό, ἔχει ξανασυμβῆ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἰς τὰ χρονικά;

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ἀλευρᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§240Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ἀναφερθῶ ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος ζητήματος εἰς σᾶς, διότι νομίζω, ὅτι ὑπάρχει κάποια παρερμηνεία τοῦ Κανονισμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διεύθυνσιν τῶν Ἐπιτροπῶν.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπε καὶ ὁ κ. Ζορμπᾶς.

§242Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀκούσητε, διότι νομίζω, ὅτι ὑπέρβασις καθηκόντων ἐκ μέρους τοῦ κ. Ράλλη δὲν δημιουργεῖται μόνον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ γίνεται χρῆσις αὐτῆς τῆς ὑπερβάσεως καθηκόντων καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ σᾶς καὶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ μοῦ ἐπιτρέψουν νὰ ἐξηγήσω πῶς κατὰ τὴν γνώμην μου δημιουργεῖται θέμα.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀλευρᾶ, ποῦ παραβιάζεται κατὰ τὴν διεξαγομένην νῦν συζήτησιν ὁ Κανονισμός; Διότι τὸ τί κάνουν αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν εἶναι θέμα τῆς παρούσης ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ συζητήσεως.

§244Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Δὲν ἔχω διάθεσιν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἑνώσω καὶ ἐγὼ τὰς ἐπιθέσεις μου ἐναντίον τοῦ κ. Ράλλη, τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι συμπαθῶ καὶ προσεπάθησα, ὡς μετέχων καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐργασίας, κατ’ ἐπανάληψιν νὰ συνεργασθῶ μὲ τὸν κ. Ράλλην, παρ’ ὅλον, ὅτι πάρα πολλὲς φορές, κατελήφθη ὑπὸ παραδόξου ἐκνευρισμοῦ καὶ τὸν ἀνεγνώρισε τὸν ἐκνευρισμόν του αὐτὸν καὶ κατ’ ἐπανάληψιν ἐζήτησε συγγνώμην δι’ αὐτό. Θὰ ἀναφερθῶ, κύριε Πρόεδρε, εἰς μίαν τροπολογίαν. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἐργασίας διὰ τὸ ἕτερον νομοσχέδιον...

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ὁμιλήσητε.

§246Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ὁμιλῶ, κ. Πρόεδρε.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀναφέρεσθε εἰς παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§248Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Παρακαλῶ, νὰ ἔχητε τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούσητε καὶ ἐὰν δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἡ ὁμιλία μου...

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀλευρᾶ, θὰ μοῦ εἰπῆτε ποῦ παραβιάζεται τώρα ὁ Κανονισμός;

§250Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Αὐτὸ θὰ σᾶς ἐξηγήσω, κύριε Πρόεδρε, διότι καὶ σεῖς πιθανῶς νὰ ἔχητε ἴδιον τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον νὰ διατυπώνητε τὰ διανοήματά σας, ἀλλὰ καὶ ὁ κάθε βουλευτὴς ἔχει τὸν ἰδικόν του. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπεκταθῶ ἐκτὸς τῆς παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ κ. Ράλλης, ἀπεδέχθη ἀπόψε, ὅτι τὰς τροπολογίας εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς δὲν τὰς ἀποδέχεται ὁ Πρόεδρος ἢ τὰς ἀπορρίπτει.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα ὁ κ. Ράλλης.

§252Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Τὸ εἶπε, διότι καὶ ὁ κ. Ράλλης δὲν θὰ τὸ διαψεύσῃ. Εἶπε καὶ ἐπαναλαμβάνω διὰ νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε, κύριε Πρόεδρε, διότι πιθανῶς νὰ σᾶς διέφυγεν. Εἶπεν ὁ κ. Ράλλης ἀπόψε, ὅτι τὰς τροπολογίας δὲν τὰς ἀποδέχεται ἢ τὰς ἀπορρίπτει ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὀρθῶς, ὀρθότατα. Θὰ ἀποδείξω ὅμως, ὅτι ὁ κ. Ράλλης τὰς τροπολογίας ἐμφανίζει, ὅτι τὰς ἀποδέχεται μόνος του, ὡς Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀληθές, δὲν εἶναι θέμα τῆς παρούσης συζητήσεως, εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος, ἐφ’ ὅσον ζητεῖτε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§254Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Εἶναι παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ εἶμαι ἐκτὸς θέματος;

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μοῦ εἰπῆτε πῶς παραβιάζεται ὁ Κανονισμός. Ἐπιμένω, ὅτι εἶσθε ἐκτὸς θέματος. Ζητεῖτε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ δὲν ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§256Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς θέματος, κύριε συνάδελφε.

§257Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Γεροκωστόπουλε, σεῖς θὰ διευθύνητε τὴν συνεδρίασιν; Εἶναι ὁ Πρόεδρος ἐδῶ.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀπευθυνθῆτε εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ κατὰ τὸν προσήκοντα χρόνον καὶ τρόπον καὶ ὁ χρόνος αὐτὸς δὲν εἶναι κατὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν, διότι παρενεβλήθη ἕνα θέμα ἀπὸ πρότασιν τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, περὶ διαγραφῆς μιᾶς φράσεως τοῦ κ. Ράλλη. Εἶναι δυνατὸν νὰ θέσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπὸ συζήτησιν καὶ ὑπὸ ἔλεγχον τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς διευθύνει τὰς ἐργασίας; Εἶναι κατάλληλος χρόνος κατὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν; Εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἀδιανόητον καὶ παρακαλῶ θερμότατα νὰ σταματήσῃ ἡ συζήτησις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερώσωμεν τοιαύτην ἀρχήν. Κύριε Ἀλευρᾶ, εἶναι μείωσις τῆς ἐννοίας τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ μὲ τὰς συχνὰς παρεμβολὰς συναδέλφων, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παραλύουν αἱ συζητήσεις. Ἔχομεν ἄλλα σοβαρὰ θέματα νὰ συζητήσωμεν. Εἶναι συνάδελφοι ποὺ περιμένουν νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ σοβαρῶν ἐπερωτήσεων καὶ ἐν τούτοις ὑπὸ τὸ πρόσχημα, ὅτι παραβιάζεται ὁ Κανονισμός, παρεμβάλλονται συζητήσεις ἐπὶ ἄλλων θεμάτων. Ποῦ θὰ φθάσῃ ἡ κατάστασις αὐτή; Προχθὲς ἀκόμη ἀπεδόθησαν εὐθῦναι εἰς τὸ Προεδρεῖον ἀπὸ τὴν παράταξίν σας καὶ ἀπὸ τὴν παράταξιν τῆς Ε.Δ.Α., διὰ τὴν βραδύτητα τοῦ ρυθμοῦ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ δὴ κατὰ τὰς ἡμέρας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Δικαιοῦμαι, ὅμως, νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι μὲ τὰς παρεμβαλλομένας συζητήσεις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, παραλύεται κυρίως ἡ ὁμαλὴ διεξαγωγὴ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος.

§259Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ μοῦ διευκρινήσητε τὸ ἑξῆς θέμα. Ἐὰν γίνωνται ὡρισμέναι παραβάσεις, εἴτε εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς, εἴτε καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης καὶ δὲν γίνονται αἱ παραβάσεις αὐταὶ ἐκ μέρους ὑμῶν, τοῦ Προέδρου, ἀλλὰ γίνονται ἐξ ἄλλων μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, ἐγὼ ὁ βουλευτὴς πρὸς ποῖον θὰ ἀναφερθῶ, πρὸς τὸν Θεόν, τὸν ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἐπικαλεῖται καὶ ὁ κ. Ρουσσόπουλος, ἢ εἰς τὴν μητέρα μου, εἰς ποῖον θὰ ἀπευθυνθῶ; Θὰ ἤθελα νὰ μοῦ λύσητε, κύριε Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν ἀπορίαν καὶ ἐὰν μὲ ἱκανοποιήσητε, νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι θὰ παραιτηθῶ τοῦ λόγου εὐθὺς ἀμέσως.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι ἐὰν κατὰ τὰς συζητήσεις παραβιάζεται ὁ Κανονισμός, τότε δύο βουλευταί, κατόπιν ἐγγράφου αἰτήσεως, δύνανται νὰ ζητήσουν τὸν λόγον, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου ποῦ παρεβιάσθη ὁ Κανονισμός; Ἐὰν τυχὸν ὑπάρχῃ οἱαδήποτε ἐναντίωσις διὰ τὸν τρόπον τῆς διευθύνσεως ἢ τῆς λειτουργίας τῶν ἐργασιῶν οἱασδήποτε Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ εὕρητε τὸν τρόπον, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, πάντως δέ, κατὰ τὸν προσήκοντα χρόνον νὰ φέρητε τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ νὰ ὁμιλήσητε τώρα ἐπὶ γενικωτέρου θέματος, τὸ πῶς διεξάγονται αἱ ἐργασίαι τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, εἶναι ἀπαράδεκτον.

§261Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν ἐκάματε αὐτὴν τὴν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ Κανονισμοῦ ἀγόρευσιν, πιθανῶς θὰ εἶχα τελειώσει. Εἴπατε προηγουμένως, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δικαιοῦμαι διὰ τὰς παραβιάσεις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ὁ πᾶς συνάδελφος δικαιοῦται διὰ τὰς παραβιάσεις, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν ἐκ μέρους τῶν Προέδρων ἢ ἄλλων μελῶν τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν τὰ ἴδια πράγματα λέγετε.

§263Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, καταλαμβάνεσθε ἀπὸ ἕνα ἐκνευρισμὸν πολλὲς φορές. Χωρὶς νὰ περιμένητε νὰ μὲ ἀκούσητε τί θὰ εἴπω, ἀντιλαμβάνεσθε, φαίνεται, τὰς σκέψεις μου, πρὶν ἐκδηλωθοῦν διὰ λόγων. Ἀφήσατέ με νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ μερικὰς λέξεις καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ λύσητε, μὲ τὴν πεῖραν ποὺ ἔχετε, μερικὰς ἀπορίας. Εἴπατε, τὸν προσήκονα χρόνον, ποῖος εἶναι ὁ προσήκων χρόνος;

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω νὰ δικαιολογήσω αὐτὸ ποὺ εἶπα, διὰ νὰ εἶμαι ἐν τάξει ἀπέναντί σας.

§265Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι, διότι ὁ κ, Ἀλευρᾶς ταλαιπωρεῖ τὴν Βουλήν.

§266Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Μὴ θορυβῆτε, κύριε Γεροκωστόπουλε, καὶ μὴ θέλετε νὰ μὲ κάμητε νὰ πιστεύσω καὶ ἐγώ, ὅτι ἐκ συστήματος κωλυσιεργεῖτε.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἄρθρον 46 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, λέγει τὰ ἑξῆς: «Πᾶσα πρότασις περὶ ἀναβολῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικειμένου ἢ περὶ προτάξεως ἄλλων ἀντικειμένων ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, δέον νὰ ὑποστηρίζεται ὑπὸ δέκα βουλευτῶν, ὑπὸ δύο δὲ βουλευτῶν πᾶσα πρότασις, ἧς ἀντικείμενον εἶναι ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι δὲν τηρεῖται ἡ Ἡμερησία Διάταξις ἢ ὅτι παραβιάζονται διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλ’ οἱ Ὑπουργοὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ προβάλωσι τοιαύτας προτάσεις μόνοι. Ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται πρῶτον μὲν περὶ τῶν παρεμπιπτόντων τούτων ζητημάτων, εἶτα δὲ περὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικειμένου. Ἡ διάταξις αὕτη ἐφαρμόζεται ἐπὶ παντὸς παρεμπίπτοντος ζητήματος». Ἔχετε τὸ ἀναφαίρετον δικαίωμα, ἐὰν δὲν τηρῆται ἡ ἡμερησία διάταξις ἢ ὅταν παραβιάζεται ὁ Κανονισμὸς κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων, νὰ λάβητε τὸν λόγον. Τὸ τί ἔκαμεν ὁ κ. Ράλλης ἢ οἱοσδήποτε Πρόεδρος Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ τὰ εἴπητε ὅταν θὰ συζητηθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Σᾶς εἶπον, ὅτι αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ εἴπητε κατὰ τὸν προσήκοντα χρόνον, διότι ἀλλοίμονον ἐὰν παρεμβάλλωμεν τοιαῦτα θέματα, ὅταν συζητῶνται ἐπερωτήσεις. Τί θὰ γίνουν αἱ ἐπερωτήσεις ὅταν ἐπικρατήσῃ αὐτὸ τὸ σύστημα τὸ ἰδικόν σας; Τότε θὰ ἀναπτύσσεται μία ἐπερώτησις καὶ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ ματαιώνεται ἡ συζήτησις. Δὲν προάγει αὐτὸ τὸν κοινοβουλευτισμὸν καὶ μάχομαι διὰ νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ καταστρατήγησις. Παρακαλῶ τελειώνετε ἐν πάσῃ δυνατῇ συντομίᾳ.

§268Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν δίδετε εἰς τὸν προσήκοντα χρόνον, εἶναι, συγχωρέσατέ μου νὰ εἴπω, κάπως ὄχι σοβαρά, διότι λέγετε, ὅτι ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον πρὸς συζήτησιν, θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς παραβάσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν ἕνα νομοσχέδιον νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν μετὰ τρεῖς μῆνας, ἢ καὶ οὐδόλως. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐλεγχθοῦν αἱ παραβάσεις τοῦ Κανονισμοῦ; Παρακαλῶ δώσατέ μου μίαν ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε, κάθε συνάδελφος, κάμνοντας μίαν αἴτησιν, θὰ παρεμβαίνῃ εἰς τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξάγεται, θὰ τὴν ματαιώνῃ καὶ θὰ ὁμιλῇ τί ἔκαμε καὶ πῶς διηύθυνε τὰς συζητήσεις ὁ Πρόεδρος οἱασδήποτε Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ γενικώτερον πῶς διεξάγονται αἱ ἐργασίαι τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν. Τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον. Αὐτὴ ἡ συζήτησις ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ὅταν θὰ συζητηθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, ὄχι αὐτὴν τὴν στιγμήν. Εἶναι θέμα ἀρχῆς.

§270Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, πότε θὰ ἐλεγχθῇ ἡ παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν μετὰ τρεῖς μῆνας ἢ καὶ καθόλου.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τροποποιήσητε τὸν Κανονισμὸν τότε.

§272Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ἐγώ, διὰ παράβασιν Κανονισμοῦ, ἔχω ὑποβάλει αἴτησιν μόνον τρεῖς ἢ τέσσαρας φοράς, συνεπῶς δὲν ἔχω κάμει κατάχρησιν.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι θέμα ἀρχῆς. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀποδεχθῶ, ὅτι θὰ τηρηθῇ αὐτὴ ἡ ἀρχή, διότι τότε καταλύεται ἡ τάξις τῶν συζητήσεων.

§274Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐργασίας, κατὰ τὴν τετάρτην συνεδρίασιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀνέπτυξα μίαν τροπολογίαν ἀναφερομένην εἰς τοὺς πολεμιστὰς Τραπεζικούς. Τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν ὑπεστήριξαν, ὡς ἐνθυμοῦμαι ὁ κ. Κεφαλογιάννης, ὁ κ. Θανόπουλος, ὁ κ. Στειρόπουλος, ὁ κ. Στεφανίδης καὶ ὅλοι σχεδὸν οἱ παριστάμενοι. Ὁ κ. Ράλλης, ἀντιθέτως, ἀπὸ ὅσα εἶπεν ἀπόψε......

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ πέντε λεπτά.

(Ὥρα 0.55′ π.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 1 π.μ.)

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριε Ἀλευρᾶ, δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ἀντιδικήσω μαζί σας. Παρακαλῶ τελειώνετε.

§277Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ὁ κ. Ράλλης, ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Ὁμοσπονδίαν τῶν Τραπεζικῶν τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα, εἰς τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι αὐτὸς προσωπικῶς περιέλαβε τὴν τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον. Θὰ καταθέσω τὸ τηλεγράφημα αὐτό.

§278Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§279Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Διατί ἐπεμβαίνετε, κ. Γεροκωστόπουλε; Ἐγώ, δὲν σᾶς διακόπτω ὅταν ὁμιλῆτε σεῖς. Ἔχετε Πρόεδρον ἀρκετὰ ἱκανὸν διὰ νὰ καλύψῃ αὐτὰ ποὺ θέλετε.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ὁμιλῆτε διὰ θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι τελείως ἄσχετον μὲ τὸ συζητούμενον. Καταθέσατε τὸ τηλεγράφημα.

§281Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ εὕρωμεν μίαν λύσιν. Ὁ κ. Ράλλης, ἀπηύθυνε κατηγορίαν καὶ εἰς ἐμέ. Δι’ ἐμὲ ἐτακτοποιήθη τὸ θέμα.

§282Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ράλλης, ὅτι ἐβάλαμεν φωτογραφίας. Κύριε Πρόεδρε, τελειώνω μὲ τὴν κατάθεσιν τοῦ τηλεγραφήματος ἐκ τοῦ ὁποίου καταφαίνεται, ὅτι ὁ κ. Ράλλης ἄλλα ἔλεγεν ἐδῶ καὶ ἄλλα ἔλεγεν ἐκτὸς τῆς αἰθούσης καὶ προέτεινεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§283Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Ἀλευρᾶς ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ ἦτο ἰδική του. Ἡ τροπολογία ἦτο ἰδική μου. Εἰς ἐμένα ἦλθον οἱ Τραπεζικοὶ ὑπάλληλοι ἀλλὰ τοὺς εἶπον, ὅτι ἐπειδὴ ἐγὼ εἶμαι Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν ὑπογράφω τροπολογίας. Πηγαίνετε εἰς τὸν κ. Θανόπουλον. Καταθέτω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα (;) διὰ τοῦ ὁποίου φαίνεται ποίου ἦτο ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν πάει νὰ ὑφαρπάξῃ ὁ κ. Ἀλευρᾶς διαδίδων, ὅτι ἦτο ἰδική του τροπολογία.

§284Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι, διότι δὲν θέλετε νὰ ἐπιβάλετε τὸν Κανονισμόν. Ὁ Κανονισμὸς ὁμιλεῖ περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ζητεῖται ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ πότε παραβιάζεται ὁ Κανονισμός.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε νὰ κάμω;

§286Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς προβλέπει τὶ θὰ κάμετε. Θὰ ἀφαιρέσητε τὸν λόγον καὶ θὰ τὸν ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί ἄλλο ἔκαμα; Βλέπετε, ὅτι ἀγωνίζομαι νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν.

§288Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἐκάματε αὐτό.

§289Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Παραβιάζεται ὁ Κανονισμὸς συνεχῶς, κ. Πρόεδρε....

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαδημητρίου, καθήσατε παρακαλῶ, δὲν ἔχετε οὐδεμίαν ἀνάμιξιν σεῖς.

§291Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ὁ Κανονισμός, διότι αὐταὶ αἱ πράξεις ἀνοχῆς, βλέπετε ποῦ ὁδηγοῦν. Ὁ κ. Ράλλης ὡμίλησε περὶ τροπολογίας τὴν ὁποίαν δὲν εἶχεν ὑποβάλει ὁ κ. Ἀλευρᾶς, ἀλλὰ τὴν εἶχεν ὑποβάλει ὁ ἴδιος, ὁ κ. Ἀλευρᾶς, ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος κ.ο.κ. Βλέπετε ποῦ ὁδηγούμεθα. Θὰ ἔπρεπε μὲ αὐστηρότητα νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γεροκωστόπουλε, μὲ πόνεσε τὸ στῆθος μου, τί ἄλλο θέλατε νὰ κάμω ἀπ’ ὅ,τι ἔκαμα;

§293Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ἀλευρᾶς, ἠμποροῦσε κατὰ πολλοὺς τρόπους νὰ φέρῃ τὸ ζήτημά του, πρῶτον νὰ ἀναφερθῇ εἰς σᾶς ἢ νὰ καταθέσῃ εἰς τὸ Γραφεῖον σας ὅ,τι ἔχει καὶ τρίτον νὰ ἀποχωρήσῃ μὲ τὸ κόμμα του ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς ὅλους σας, διότι ἐδῶ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος δημιουργεῖται ἀνεπιτρέπτως ἕνα θέμα καὶ δημιουργεῖται μία ὀξύτης, ἡ ὁποία εἶναι ἀδικαιολόγητος. Δὲν νομίζω, ὅτι οὕτω προάγεται ὁ κοινοβουλευτισμὸς καὶ αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος. Παρακαλῶ, νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικά.

§295Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδώσατε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ράλλην διὰ νὰ ἀπαντήσῃ καὶ ἀπήντησεν ἐπὶ ὡρισμένων παρατηρήσεων αἱ ὁποῖαι ἔγιναν κατὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν, διότι ἐκστομήσατε, ὅτι ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα διὰ τὸν κ. Ράλλην. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν καὶ αἱ παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐκλήθη νὰ ὁμιλήσῃ, παρέχουν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Ράλλην, νὰ ἀπαντήσῃ. Ἐγένετο αὐτὸ καὶ ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Ράλλης ὅσα ἐλέχθησαν ὡς φοβερὰ πράγματα καὶ ἀπέδωκεν εἰς ἔλλειψιν ἀνδρείας, ὅτι ἐπωφελήθημεν τῆς ἀπουσίας του διὰ νὰ εἴπωμεν ὅσα εἴπομεν εἰς βάρος του. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ δημιουργεῖ προσωπικὸν ζήτημα, ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ὅταν σεῖς ἀπαντήσατε εἰς τὸν κ. Ράλλην, διότι καὶ καθ’ ὑμῶν ἐστράφη, εἴπατε, ὅτι μᾶς εἴχατε συστήσει ὅταν ἐκάμαμεν τὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον τῆς σοβαρότητος τοῦ Κοινοβουλίου νὰ διατυπώνωμεν αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις καὶ ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ μείωσιν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ. Αὐτὰ εἴπατε εἰς τὸν κ. Ράλλην ὅτι εἴπατε εἰς ἡμᾶς. Δὲν τὸ εἴπατε αὐτό;

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι κάτι ἄλλο εἶπον. Ὁ κ. Ράλλης, τὴν ἰδίαν ὥραν ἔδωσε μίαν ἐξήγησιν ἡ ὁποία εἶναι καταχωρημένη εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἡ ὁποία ἐθεωρήθη ἐπαρκεστάτη ἀπὸ τὸ Σῶμα καὶ εἶπον, ὅτι τὸ νὰ ἐπανερχώμεθα εἰς συζήτησιν μιᾶς περιπτώσεως διὰ τὴν ὁποίαν ἐδόθη ἐξήγησις καὶ ἐξέφρασεν ὁ συνάδελφός μας τὴν λύπην του καὶ θεωροῦνται ὡς μὴ λεχθέντα αὐτὰ τὰ πράγματα, εἶναι ἀπαράδεκτον. Καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον τοῦ Σώματος καὶ τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ νὰ δημιουργῶνται ζητήματα ἐξ ἀνυπάρκτου θέματος. Ἐδῶ μὲ παρέμβασιν τοῦ κ. Ζορμπᾶ, τὴν ἄλλην φοράν, διηυθετήθη ὀξύτερον θέμα, ἀντηλλάγησαν φράσεις ἀήθεις καὶ ἀνάρμοστες καὶ εἶπεν ὁ κ. Ζορμπᾶς νὰ λησμονηθοῦν καὶ ἐλησμονήθησαν. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ὁ συνάδελφός μας, παρέσχεν ἐπαρκεῖς ἐξηγήσεις καὶ ἐν τούτοις συνεχίζεται κατὰ τρόπον ἀτέρμονα ἡ συζήτησις. Ὅσα τοῦ ἀποδίδονται τὰ εἶπεν εἰς μίαν στιγμὴν ἐκνευρισμοῦ. Ἔσπευσεν ὅμως νὰ δώσῃ ἀμέσως τὴν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία ἐθεωρήθη ἐπαρκὴς καὶ ἐρχόμεθα τώρα, μετὰ 48 ὥρας, νὰ ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι ὑπάρχει ζήτημα καὶ νὰ προκαλέσωμεν αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον συζήτησιν. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι οὕτω δὲν προάγεται ὁ κοινοβουλευτισμός. Προχθὲς ἐδῶ, ἠκούσαμεν παραινέσεις ἀπὸ τὸν ἐκπρόσωπον τῆς ΕΔΑ, ὁ ὁποῖος προσδιώρισε κατὰ ποῖον τρόπον πρέπει νὰ διεξάγωνται αἱ συζητήσεις. Δικαιοῦμαι νὰ παρατηρήσω, ὅτι συνάδελφοι τῆς παρατάξεώς του δὲν ἀκολουθοῦν τὴν διδασκαλίαν του.

§297Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως εἴπατε, ὅτι ἐκφράζετε τὴν λύπην σας, διότι ἐπαναφέρετε ἡ συζήτησις αὐτή. Δὲν ὡμιλήσατε ὅμως οὔτε περὶ ἀναξίου τῆς σοβαρότητος τοῦ Κοινοβουλίου, οὔτε περὶ καταρρίψεως τοῦ κύρους τοῦ Κοινοβουλίου. Αὐτὰ τὰ εἴπατε τώρα, ἀπαντῶντας εἰς τὸν κ. Ράλλην, διότι ἐπετρέψατε αὐτὴν τὴν συζήτησιν.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῦ νὰ φαντασθῶ ἐγώ, ὅτι κάθεσθε καὶ σημειώνετε κάθε φράσιν μου. Βλέπω ὅμως, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεται ἡ ἀπόδοσις εἰς ὅσα πράγματι παρ’ ἐμοῦ ἐλέχθησαν.

§299Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τώρα ποὺ μὲ διακόπτετε, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. Ὅπως ἐλέχθη καὶ ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ράλλης, ὑπάρχει θέμα προσωπικὸν καὶ πρέπει νὰ δώσῃ τὴν ἐξήγησιν. Λέγω, λοιπόν, δὲν ἐπωφελοῦμαι τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Ράλλη διὰ νὰ κάνωμεν κριτικὴν εἰς βάρος του. Ἀλλὰ μετὰ τὴν δήλωσίν σας, κ. Πρόεδρε, πρὸς τὸν κ. Ἐφραιμίδην, ὅτι ἔχει ἀνακαλέσει αὐτὸ ποὺ εἶπεν, σᾶς εἶπον, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν ὡς Πρόεδρος τοποθετούμενος ἐπὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ κατάφωρον παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἀποδοκιμάσητε αὐτὴν τὴν στάσιν τοῦ κ. Ράλλη, διότι εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν ὁ Κανονισμὸς δὲν δίδει δικαίωμα νὰ δέχεται ἢ νὰ μὴ δέχεται τροπολογίας, διότι αὐτὸ ποὺ εἶπεν ἀπόψε ἀποτελεῖ παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ὑποχρεωμένος ὑποβαλλομένην τροπολογίαν νὰ τὴν στέλῃ εἰς τὴν Γ.Δ. Δ.Λ. Συνεπῶς, ὁ κ. Ράλλης, εὑρίσκεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸν Κανονισμὸν καὶ ὀφείλετε σεῖς ὡς Πρόεδρος νὰ ἀποκηρύξητε τὰς σκέψεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι διατυποῦνται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὡς βουλευτὴς ὁ κ. Ράλλης, δύναται νὰ ἔχῃ τὰς ἀπόψεις του, ἀλλὰ ὅταν ἀσκῇ λειτούργημα ὀφείλει νὰ σέβηται τὸν Κανονισμόν. Καὶ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἐκυκλοφορήσατε, κ. Πρόεδρε, δύο ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα γράφουν τὰ ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...».

§300Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό. Ἐγὼ τὰ ἐτύπωσα.

§301Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζει ὁ κ. Ράλλης, ὅτι δὲν δικαιοῦται αὐτὸς νὰ διατυπώνῃ τελικῶς τὰ νομοσχέδια. Μόνον ὁ Ὑπουργὸς δικαιοῦται μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ διατυπώσῃ τὸ νομοσχέδιον, καὶ μόνον ὁ Ὑπουργὸς δικαιοῦται νὰ τροποποιήσῃ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐψηφίσθησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἔχει οὐδὲν ἀπολύτως δικαίωμα. Αὐτὴν τὴν κηδεμονίαν, ἡ ὁποία γίνεται προφανῶς μὲ διάθεσιν νὰ καπηλευθῇ τὸ ἀξίωμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχει δοθῆ ἀπὸ τὴν Βουλήν, αὐτὴν τὴν διάθεσιν δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ τὴν ἀποδεχθῆτε, οὔτε ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, οὔτε ὡς βουλευτής, οὔτε ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τακτικὴν αὐτήν, καὶ τὸ τηλεγράφημα ποὺ ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ἀλευρᾶς ἀποδεικνύει μὲ ποίαν ἀντίληψιν ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντά του ὁ κ. Ράλλης, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ ἅπαξ διὰ παντὸς ἡ τακτικὴ αὐτή.

§302Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα δι’ ὑμᾶς.

§304Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ τροπολογία δὲν ἦτο τοῦ κ. Ἀλευρᾶ, ἀλλὰ τοῦ κ. Φροντιστῆ.

§305Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ποῖος ὑπεστήριξεν τὴν τροπολογίαν;

§306Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ πραγματικὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον πιστεύω, ὅτι τιμᾷ τὸν ἔχοντα τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνεται πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπὶ ἑπτὰ βουλευτικὰς περιόδους ἐξελέγην καὶ εὑρίσκομαι ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ δὲν ἔχει συμβῆ ποτὲ νὰ διαπληκτισθῶ, ἢ νὰ παρατηρηθῶ ἀπὸ οἱονδήποτε Πρόεδρον. Εἶναι ἀληθές, ὅτι πάντοτε, εἰς τοὺς Κοινοβουλευτικοὺς ἀγῶνας, ποὺ διεξήγαγον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μὲ πίστιν καὶ συνέπειαν πρὸς τὰς ἰδέας καὶ ἀρχὰς ποὺ πιστεύω, ὑπεστήριξα τὰς ἀπόψεις μου σθεναρῶς, ἀλλὰ δὲν παρεξετράπην ποτέ. Κατὰ συνέπειαν, δικαιοῦμαι νὰ ἐκφράσω τὴν βαθεῖαν μου λύπην, διὰ τὸ μεσολαβῆσαν ἐπεισόδιον.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκφράζω καὶ ἐγὼ τὴν βαθυτάτην λύπην μου, διότι ἐκτὸς ἄλλων, μαζὶ σας, μὲ συνδέει μία εἰλικρινὴς φιλία καὶ σᾶς περιβάλλω μὲ βαθεῖαν ἐκτίμησιν καὶ ἀγάπην.

§308Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Διετύπωσα τὸ παράπονον, πρὸς ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, ὅταν ὁ κ. Ράλλης, κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον καὶ ἐξυβριστικὸν συμπεριεφέρθη πρὸς ἐμὲ χωρὶς ἐγὼ νὰ τὸν ὑβρίσω, διότι ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὁ κ. Ράλλης, συνεχίζων τὴν τακτικὴν μιᾶς ὑπερβολικὰ ἐγωϊστικῆς συμπεριφορᾶς, πρὸς τοὺς συναδέλφους του κατέστησεν καὶ ἀδύνατον τὴν συνεργασίαν μας καὶ τὴν παραμονήν μας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ πρὸ ἡμερῶν ἀπεχωρήσαμεν ὁμαδικῶς. Κατηγόρησα τὸν κ. Ράλλην, δι’ αὐτὴν τὴν συμπεριφοράν, ἡ ὁποία ἐπανελήφθη καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ θὰ μείνῃ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν, εἰς βάρος του, ἡ ἀήθης φράσις του, ὅτι «ἐγὼ ἀπεδέχθην τὰς τροπολογίας σας καὶ λυποῦμαι δι’ αὐτὸ καὶ θὰ ἴδητε εἰς τὸ μέλλον τί θὰ σᾶς κάμω». Συνέβη ἐγὼ νὰ λάβω γνῶσιν μετὰ ταῦτα τῶν ὅσων εἶπε, διότι δὲν ἤμην παρὼν καὶ κατὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν, ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμω παρατήρησιν καὶ διαμαρτυρίαν διὰ τὰ λεχθέντα, ἀλλὰ τὴν ἔκαμα μὲ εὐπρέπειαν καὶ σεβασμὸν πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν ἐκείνου, πρὸς ὃν ἀπηυθυνόμην. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὰ πρακτικὰ φράσις μου μειωτικὴ διὰ τὸν κ. Ράλλην, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν, ἀντιθέτως, σήμερον, αὐτοὺς τοὺς ἀήθεις εἰς βάρος μου χαρακτηρισμούς, ἐνῷ γνωρίζει, ὅτι ἡ στάσις μου ὑπῆρξε πάντοτε ἀξιοπρεπὴς καὶ εὐθεῖα. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, ἔκαμε χρῆσιν ὕβρεως, ἀπαραδέκτου, ἡ ὁποία δὲν μοῦ ἀνήκει καὶ τὴν ὁποίαν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν ἐπιστρέψω ὁλόκληρον εἰς τὸν ἴδιον. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ μάθῃ ἀπόψε ἡ Βουλή, τί ἔχει συμβῆ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν Ἐργασίας. Ὁ κ. Ράλλης, χθὲς εἰς τὴν Βουλήν, ἔκαμε τὸν ἑξῆς βαρύτατον χαρακτηρισμόν, ἐναντίον τῶν συναδέλφων ὅλων τῶν Κομμάτων. Εἶπεν, ὅτι ἦλθον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας φωτογραφικαὶ τροπολογίαι καὶ ἐκεῖνος ἦτο ὁ ἐμφανιστής. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω κάτι, τὸ ὁποῖον γνωρίζει καὶ ὁ κ. Ράλλης. Τί συνέβη εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ποὺ εἶχε 200 καὶ πλέον τροπολογίας; Ὑπεστήριξα, κ. Ράλλη, μίαν τροπολογίαν, διὰ τοὺς τόσον συμπαθεῖς, δι’ ἐμέ, ἀνθρώπους, τοὺς μεταλλωρύχους. Εἶπον, ὅτι δὲν θὰ ὑποστηρίξω προσωπικὰς τροπολογίας, παρὰ τὰς ὀχλήσεις καὶ τὰς πιέσεις ποὺ ὑφίσταμαι, καὶ περιορίζομαι εἰς μίαν μόνον, διὰ τοὺς μεταλλωρύχους, διὰ τοὺς ὁποίους ἔχω κάμει ἀγῶνας εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπομένως, πρόκειται περὶ μιᾶς τροπολογίας, γενομένης ἀποδεκτῆς. Ἀλλὰ καὶ τὴν ἄλλην ποὺ ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Ράλλης, ἀφορᾷ τοὺς ρητινοσυλλέκτας, οἱ ὁποῖοι ὑπήχθησαν δι’ ἄλλου νομοσχεδίου εἰς τὴν ἀσφάλισιν. Εἶναι πρὸς τιμήν, κ. Πρόεδρε, τοῦ ὁμιλοῦντος καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἠσχολήθησαν μὲ δύο μεγάλα θέματα ποὺ ἀφοροῦν χιλιάδας ἐργαζομένων. Ὑπεστήριξα, κ. Πρόεδρε, δύο τροπολογίας γενομένας ἀποδεκτάς καὶ εἶμαι ὑπερήφανος δι’ αὐτό.

§309Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Μίαν ὑπεστηρίξατε, εἰς τὴν ἄλλην, δὲν εἶσθε παρών.

§310Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ἐξετυπώθη καὶ διενεμήθη καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ περὶ ρητινοσυλλεκτῶν, ἀλλὰ τὴν ὑπεστήριξα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ἄλλην, περὶ μεταλλωρύχων, ὑπεστήριξα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν. Ἀμφότεραι ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν, πάντως, δὲν μὲ ἀφορᾷ ὁ περὶ φωτογραφικῶν διατάξεων ὑπαινιγμὸς τοῦ κ. Ράλλη, ὡς ἠθέλησε νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν. Δεύτερον, οὔτε νομίζω κανεὶς ἄλλος συνάδελφος εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἐξ ὅλων τῶν Κομμάτων, ὑπεστήριξε προσωπικὰς διατάξεις. Ἄλλωστε, κάποτε, εἶναι δυνατὸν καὶ ἠθικὸν κανείς, νὰ μάχεται διὰ μίαν μεμονωμένην καὶ προσωπικὴν περίπτωσιν, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἠθικῶς καὶ λογικῶς δεδικαιολογημένη καὶ θεμελιωμένη. Ὑπάρχει καὶ ἕνας πρόσθετος ὑπαινιγμός του, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀποχώρησίν μου, καὶ τὴν ἐπάνοδόν μου εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐργασίας, ὡς μετανοούσης Μαγδαληνῆς ἢ σεμνῆς Ἀρσακειάδος, διὰ νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν τῆς ἀνακολουθίας καὶ μεταμελείας.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλέχθη ὑπὸ τὴν καλήν, ἀσφαλῶς, ἔννοιαν τῆς παλαιᾶς ἐποχῆς.

§312Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Γνωρίζω τὴν ἔννοιαν, τὴν παλαιάν, διὰ τὴν ὁποίαν οἱ Ἕλληνες ἐσεμνύνοντο. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, ποὺ ἔχει σημασίαν, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶναι τὸ εὐθηνὸν αὐτὸ εὐφυολόγημα, ἀλλ’ ἡ οὐσία τοῦ θέματος. Τί συνέβη μὲ τὸν παλαιὸν καὶ προσωπικόν μου φίλον καὶ μάλιστα μακρυνὸν συγγενῆ μου, κ. Ράλλην. Ὁ κ. Ράλλης, ὅταν ἦλθεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐργασίας, διότι διὰ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐσωτερικῶν, δὲν δύναμαι νὰ ἐκφράσω γνώμην, ἠκολούθησεν μίαν τακτικὴν πολὺ χείρονα τῆς ἰδικῆς σας, ἀπὸ ἀπόψεως αὐταρχισμοῦ. (Γέλωτες).

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ τὸ βαμβάκι μὲ σφάζετε.

§314Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὸν αὐταρχικόν. Κύριε Πρόεδρε, προσέξατε ἕνα σοβαρὸν θέμα, ποὺ γνωρίζουν οἱ εὑρισκόμενοι ἐδῶ εἰς τὴν αἴθουσαν βουλευταὶ μετέχοντες τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐργασίας. Συνέβη, οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Κ., νὰ ἀποχωρήσωμεν, διαμαρτυρόμενοι, ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς, λόγῳ τοῦ αὐταρχικοῦ καὶ ὑβριστικοῦ τρόπου συμπεριφορᾶς τοῦ Προέδρου της κ. Ράλλη. Συνεπῶς, δὲν παρέσυρα ἐγὼ τοὺς συναδέλφους τῆς Ε.Κ. νὰ ἀποχωρήσουν, διότι ἅπαντες ἔχουν ἰδίαν προσωπικότητα καὶ τὸ συναπεφάσισαν, ὁ κ. Ράλλης εἶπεν πρὸς τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι δὲν ἐπιτρέπει συζήτησιν καὶ δὲν μᾶς ἔδιδε τὸν λόγον καὶ ὅταν τὸν ἐζητήσαμεν νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Ἐπιτροπή, μᾶς εἶπεν, ἐγὼ μόνον θὰ ἀποφασίσω. Καὶ τότε ἀπεχωρήσαμεν. Λοιπόν, αὐτὴ ἡ ἐγωπάθεια, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη, ἄγνωστος εἰς ἐμέ, ἐκ τοῦ παρελθόντος, εἶχε προκαλέσει ἀπὸ ἐμὲ μίαν βιαίαν ἀντίδρασιν μέσα εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Εἶχε συμβῆ νὰ ἔρχωνται βουλευταί, μὴ μετέχοντες τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰδικῶς τῆς Ε.Ρ.Ε., καὶ νὰ ἐπισκέπτωνται τὸν κ. Ράλλην, καὶ νὰ λέγῃ, ὁ κ. Ράλης, πηγαίνετε πέρα, δὲν ἠμπορῶ τώρα, ἀργότερα καὶ νὰ τοὺς φέρεται περιφρονητικῶς. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος, κ. Ράλλη, διὰ τὸν ὁποῖον διεμαρτυρήθημεν καὶ ἀπεχωρήσαμεν. Δὲν εἶπον ἐγώ, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν ἀπεχώρησαν οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. καὶ εἶναι ἀπαράδεκτος ὁ ἰσχυρισμός σας, περὶ ἀνακριβείας.

§315Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ εἴπατε.

§316Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό, εἶπον, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν, ὁ κ. Ράλλης, συμπεριεφέρθη κατὰ τρόπον ἀνάρμοστον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ προεκάλεσεν ἐντόνους διαμαρτυρίας καὶ ἀλλεπάλληλα ἐπεισόδια καὶ εἶπον, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἀπεχώρησαν, εἰς μίαν συνεδρίασιν, τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας. Ἀλλὰ τελειώνων, ἤθελον νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς, ὅτι κατόπιν αὐτῆς τῆς συμπεριφορᾶς τοῦ κ. Ράλλη, ἐξηναγκάσθημεν νὰ ἀποχωρήσωμεν, τὰ μέλη τῆς Ε.Κ., ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ δὲ ἐπάνοδος ἦτο ἕνα στοιχειῶδες χρέος, διότι ὡς μέλη τῆς Ε.Κ., ἐπανήλθομεν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, διὰ νὰ παρακολουθήσωμεν τὸ νομοθετικὸν ἔργον. Δὲν εἶναι αὐτὸ ἔνδειξις ἀδυναμίας, ἢ ἔνδειξις ἐλλείψεως πολιτικοῦ θάρρους, ἢ ἐκδήλωσις μεταμελείας.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ εἶναι συνήθη, ἀποχωροῦμεν, ἐπανερχόμεθα.

§318Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀλευρᾶ, ὅπου ἀπευθύνεται, ὁ κ. Ράλλης, πρὸς τὴν Ὁμοσπονδίαν Τραπεζικῶν καὶ ἐπὶ λέξει λέγει: «Περιέλαβα καὶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν σας μέσα εἰς τὸ νομοσχέδιον», ἐν συσχετίσει μὲ τὸ ἕτερον ἔγγραφον, ποὺ ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται, ὅτι «ἐγὼ κατήρτισα τὸ νομοσχέδιον αὐτό, δηλαδὴ ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ Προέδρου», εἶναι δύο νέα στοιχεῖα ἐπιρρωννύοντα τὸν ἰσχυρισμὸν μου, εἰς βάρος του, διὰ τὰς ἀήθεις ἐνεργείας του ὡς Προέδρου καὶ καταδεικνύοντα τὸ γεγονός, ὅτι πράγματι, ὁ κ. Ράλλης, δὲν συμπεριεφέρθη κατὰ τὸν προσήκοντα τρόπον καὶ εἰς συγκεκριμένας περιπτώσεις, ἐξετράπη εἰς ὕβρεις ἀπαραδέκτους—εἰς βάρος μας, καὶ νομίζω, ὅτι περιέπεσεν εἰς μίαν δυσμενῆ κρίσιν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ταὐτοχρόνως ἔδωσε τὴν ἐντύπωσιν μὲ ἁπτὰς ἀποδείξεις, ὅτι πράγματι κάμνει μίαν, εἶναι ὁ ἐπιεικέστερος χαρακτηρισμός, ἐκμετάλλευσιν πολιτικὴν τῆς ἰδιότητός του ὡς Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς.

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Στεφανίδη, ἐλπίζω, ὅτι αἱ ἐξηγήσεις τοῦ κ. Ράλλη, ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ σας θέματος, θὰ θεωρηθοῦν ἐπαρκεῖς καὶ ἡ ἰδική μου ἔκφρασις βαθείας λύπης, ἐπαρκεστάτη, διὰ τὸ μεταξύ σας, ἐκ στιγμιαίου ἐκνευρισμοῦ, δημιουργηθὲν θέμα. Παρακαλῶ, νὰ θεωρηθῇ τερματισθεῖσα ἡ συζήτησις.

§320Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Μίαν διευκρίνησιν, κ. Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ὀξύνω τὴν συζήτησιν. Ὁ κ. Ράλλης, διηυκρίνησεν, ὅτι δὲν εἶπεν, ὅτι ὑφήρπασα τὴν τροπολογίαν. Τὸν εὐχαριστῶ, διότι τὸ ἀνεκάλεσε, διότι εἰς τὸ πρακτικὰ γράφει ἄλλα πράγματα. Ἀπέδωσε διάφορον σημασίαν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον, διάφορον ἔννοιαν καὶ κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἐδημιουργήθη τὸ προσωπικὸν θέμα. Διευκρινίζω, ὅτι δὲν εἶπον, ὅτι ὑπέγραψα τὴν τροπολογίαν διὰ τοὺς Τραπεζικούς. Εἶπον, ἁπλῶς, ὅτι τὴν ὑπεστήριξα, πρῶτος, τὴν εἰσηγήθην καὶ ἂν ὁ κ. Ράλλης, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν καλοπιστίαν δίδω ἐκτίμησιν, θελήσῃ νὰ τὸ ἀρνηθῇ, ὑπάρχουν...

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δόξα τῷ Θεῷ.

§322Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Διατί δόξα τῷ Θεῷ;

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι, δίδονται μεταξὺ συναδέλφων ἐπαρκεῖς καὶ ἱκανοποιητικαὶ ἐξηγήσεις.

§324Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Διατὶ δίδετε λαβὴν εἰς τὴν δημιουργίαν τοιούτων θεμάτων; Πολλάκις τὸ ἔχετε κάμει.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξέφρασα τὴν ἱκανοποίησίν μου, διὰ τὰς ἐξηγήσεις.

§326Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Διατί τὴν ἐκφράζετε κατὰ τρόπον ἡμιειρωνικόν, ἢ εἰρωνικόν; Αὐτό, δὲν νομίζω, ὅτι τιμᾷ οὔτε σᾶς, οὔτε ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπεῖτε ὡς Πρόεδρός των.

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδένα ποτὲ εἰρωνεύθην. Γνωρίζετε τὸν σεβασμόν, μὲ τὸν ὁποῖον φέρομαι πρὸς ὅλους γενικῶς τοὺς συναδέλφους. Ἐάν, μὲ συναδέλφους, μὲ συνδέει ἰδιαιτέρα φιλία, ἀστειεύομαι, δὲν τὸ πράττω μὲ διάθεσιν εἰρωνείας. Καὶ τὸ γνωρίζουν οἱ ἴδιοι, καλῶς καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐσημειώθη ποτὲ παρεξήγησις.

§328Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Τὸ εἴπατε κατὰ τρόπον εἰρωνικὸν καὶ τὸ ἔχετε πράξει πολλάκις. Ἐὰν ἐπιμείνετε, θὰ μὲ ὑποχρεώσετε νὰ σημειώσω πόσας εἰρωνικὰς παρεμβολὰς κάμνετε εἰς βάρος τῶν συναδέλφων. Αὐτό, νομίζω, ὅτι μειώνει τὸ κῦρος καὶ τὴν σοβαρότητα τῆς αἰθούσης. Κλείνων τὴν παρένθεσιν ἐπὶ τοῦ θέματος, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἡ ὁποία ἦτο ἐγκαταλελειμμένη περὶ τὸ τέλος τῆς τετάρτης συνεδριάσεως, τὴν ὑπεστήριξα καὶ τὴν ἀπεδέχθησαν καὶ ὡμίλησαν ἐπὶ τῆς τροπολογίας, ὁ κ. Κεφαλογιάννης, ὁ κ. Θανόπουλος, ὁ κ. Στειρόπουλος, ὁ κ. Στεφανίδης καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§329Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι καὶ ἐγώ;

§330Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Καὶ σεῖς, τελικῶς, κ. Ράλλη, τὴν ἀπεδέχθητε. Διὰ νὰ εἶμαι δίκαιος, λέγω, ὅτι καὶ σεῖς τὴν ἀπεδέχθητε, ἀλλὰ τὴν εἰσηγήθην πρῶτος ἐγώ. Γράφετε εἰς τὸ τηλεγράφημά σας, «τὴν περιέλαβον», τὸ λέγετε καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνετε, «ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ κλπ.», αὐτὸ μοῦ ἐνθυμίζει ἐκείνας τὰς πομπώδεις ἐκφράσεις τῶν δικτατορικῶν διαταγμάτων... (θόρυβος).

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατί αὐτὸς ὁ θόρυβος;

§332Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Αὐτὰ τὰ πράγματα, γράφονται εἰς τὸ κείμενον τοῦ τηλεγραφήματος. Θέλω, ἅπαξ διὰ παντός, νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ράλην, νὰ μὴ κάμῃ τόσην κατάχρησιν τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν τοῦ ἐνεπιστεύθησαν τὰ μέλη τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν καὶ νὰ μὴ κάμῃ κάποιαν παρέκκλισιν ἀπὸ τὴν ἀκρίβειαν τῶν γεγονότων. Ἐὰν ἀμφισβητήσῃ, ὅτι οὕτω ἔχουν τὰ πράγματα, τότε θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα ἔχουν τηρηθῆ καὶ τὴν μαρτυρίαν τῶν παρόντων καὶ ἀπόντων συναδέλφων.

§333Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Ἀλευρᾶς, πράγματι, εἰς τὸ τέλος τῆς τετάρτης συνεδριάσεως, ἀνέπτυξε τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο ἰδική του. Οἱ Τραπεζιτικοὶ ὑπάλληλοι, ἦλθον εἰς τὸ γραφεῖον μου καὶ τοὺς εἶπον, ὅτι ἐπειδὴ εἶμαι Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπογράψω τὴν τροπολογίαν. Γνωρίζει δέ, ὅτι εἰς ὅλας τὰς τροπολογίας, ὁμιλῶ τελευταῖος. Πράγματι, ἔγιναν ὅπως τὰ ἐξιστόρησε, ἀλλὰ καὶ προηγουμένως ἀφήσατε νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι ἤμην ἀντίθετος. Γνωρίζετε, ὅτι ἀπὸ ἐμὲ περιελήφθη εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν συνέταξα ὡς Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς. Αὐτὸ ἔχει κάποιαν σημασίαν, διότι ὄχι μόνον αὐτή, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι διατάξεις ποὺ ἐψηφίσθησαν, ὅπως τῶν ἰατρῶν τῶν Τραπεζῶν, γνωρίζετε, ὅτι καίτοι ἐψηφίσθησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, διότι ἀντέδρασαν οἱ Τραπεζιτικοὶ ὑπάλληλοι διὰ τὴν ἀσφάλισιν τῶν ἰατρῶν εἰς τὸ Ταμεῖον...

§334Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Τί σχέσιν ἔχει;

§335Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐπὶ ἄλλων διατάξεων ὑπῆρξαν ἀντιδράσεις καὶ δὲν περιελήφθησαν εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Καὶ διὰ τὴν διάταξιν αὐτὴν ὑπῆρξαν ἀντιδράσεις καὶ αὐτὸ τὸ γνωρίζετε πολὺ καλά, ἐκ μέρους μερικῶν Διοικητῶν Τραπεζῶν....

§336Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Τὸ ἠξεύρω πολὺ καλύτερον ἀπὸ σᾶς.

§337Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Λέγω, εἰς τὸ τηλεγράφημα, ὅτι «περιέλαβον εἰς τὴν ἔκθεσιν». Ἐγὼ εἶμαι Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐγὼ τὴν περιέλαβον εἰς τὴν ἔκθεσιν. Ἐπίσης, γράφω, ὅτι μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ, τῶν συναδέλφων ποὺ τὴν ὑπεστήριξαν καὶ τῶν Τραπεζικῶν Ὀργανώσεων, θὰ ψηφισθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ἡλιοπούλου, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἐδαπάνησε διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τοῦ σχεδίου. Ἐλέχθη, ὅτι ἡ Βουλὴ ἁπλῶς διένειμε τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐξετυπώθη ἀπὸ τὸ γραφεῖον μου. Ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ δὲν τὸ εἶχε διατυπώσει τελικῶς. Παρεκάλεσα τοὺς ἐκπροσώπους τῶν κομμάτων νὰ πᾶνε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν ὑπηρεσιῶν νὰ διατυπώσουν τὸ ἄρθρον 1. Δὲν μετέβησαν παρὰ μόνον ἕνα, ἢ δύο ἄτομα. Ὅταν εὑρέθην πρὸ ἑνὸς μόνον συναδέλφου, ὁ ὁποῖος μετέβη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἠναγκάσθην νὰ τὸ διατυπώσω καὶ εἶπον, ὅτι θὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς ἔγκρισιν τὸ σύνολον. Οὐδὲν ἔγγραφον ἐξετυπώθη δαπάναις τῆς Βουλῆς.

§338Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω καταθέσει ἔγγραφον αἴτησιν διὰ νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ σᾶς εὐχαριστῶ διότι μοῦ ἐδώσατε τὸν λόγον.

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος.

§340Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω ζητήσει τὸν λόγον.

§341ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος ἀργότερον.

§342Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Ὄχι ὅταν θελήσετε σεῖς, ὅταν τὸν δικαιοῦμαι.......

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ὁ κ. Θεοδοσιάδης ἀνεμίχθη εἰς τὴν συζήτησιν, εἰς τὸ ἐπεισόδιον τοῦ κ. Ράλλη μετὰ τοῦ κ. Ἀλευρᾶ. Ἐζήτησε τὸν λόγον. Ἐν συνεχείᾳ θὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς ὑμᾶς.

§344Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς ὅσα ὁ κατὰ τὰ ἄλλα ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Ράλλης εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, περὶ τῶν κόπων του καὶ περὶ τῆς φθορᾶς, τὴ ὁποίαν ὑπέστη διευθύνων τὰς ἐργασίας τριῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, οὔτε καὶ εἴς τινα ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερε. Θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι κατὰ τὴν προεκφώνησιν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν ἐκάματε, ὁ κ. Ράλλης ἐζήτησεν ἐπιμόνως νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐγώ, ὡς εἶχον δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, εἶπον «κρατεῖται». Τότε ὁ κ. Ράλλης ἀπευθυνθεὶς πρὸς ἐμὲ ἐξετόξευσε φράσεις, τὰς ὁποίας δὲν ἀνέμενον. Καὶ μάλιστα, κ. Πρόεδρε, δὲν ἐγράφη καὶ μία ἄλλη φράσις, τὴν ὁποίαν εἶπε. Μοῦ εἶπε «κάτσε κάτω ........».

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἤκουσα.

§346Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὄχι μόνον τὸ εἶπεν, ἀλλὰ ἐγὼ μάλιστα εἶπον νὰ μὴ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀποκλείω νὰ τὸ εἶπε, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν τὸ ἤκουσα. Ἂν τὸ ἤκουον θὰ ἐζητοῦσα ἀμέσως νὰ προβῇ εἰς ἀνάκλησιν.

§348Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Τί σᾶς λέγω ἐγώ, κ. Πρόεδρε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀνέμενον ἀπὸ τὸν κ. Ράλλην νὰ ζητήσῃ συγγνώμην καὶ νὰ ἐκφράσῃ τὴν λύπην του πρὸς ἐμὲ προσωπικῶς. Διότι, ἴσως ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ του νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἠθέλησα νὰ κρατήσω τὸ νομοσχέδιον, ἐξεστόμισε τοιαύτας φράσεις. Δυστυχῶς, μέχρι σήμερον δὲν μοῦ ἐξέφρασε εἴτε τηλεφωνικῶς, εἴτε δι’ ἐπιστολῆς τὴν λύπην του. Ὅταν κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν, οἱ κύριοι συνάδελφοι ἀνεφέρθησαν εἰς τὰς φράσεις, τὰς ὁποίας πρὸς ἐμὲ ἀπηύθυνεν ὁ κ. Ράλλης, νομίζω, ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν, μὴ δεχόμενος συνήγορον, νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ καὶ εἶπον, ὅτι ὁμολογουμένως, ἐφ’ ὅσον μάλιστα δὲν μοῦ ἐξέφρασε τὴν λύπην του, διότι ἐὰν αὐτὸ ἐγίνετο, θὰ ἔλεγον εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους ἀποτεινόμενος, ὅτι τὸ θέμα ἔχει περαιωθῇ, διότι ὁ κ. Ράλλης μοῦ ἐξέφρασε τηλεφωνικῶς ἢ δι’ ἐγγράφου τὴν λύπην του. Ἠναγκάσθην, λοιπόν, καὶ ἐγώ, μὴ δεχόμενος συνηγορίαν ἄλλων συναδέλφων, νὰ εἴπω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον. Ἑπομένως, δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ράλλης δι’ αὐτά, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου εἶπεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, μὴ ἐπιθυμῶν νὰ χύσω ἔλαιον εἰς τὴν πυράν, κάμνω μίαν σύστασιν καὶ ὡς μεγαλύτερος, ὅπως ὁ κ. Ράλλης περιορισθῇ περισσότερον εἰς τὸν Κανονισμὸν καὶ εἰς τοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι διέπουν τὰς ὁμιλίας τῶν βουλευτῶν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ εἶναι προσεκτικώτερος εἰς τὰς φράσεις, τὰς ὁποίας ἀπευθύνει πρὸς τοὺς συναδέλφους του.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν........

§350Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Σᾶς ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Λαυρεντίδη, ἔχετε δίκαιον. Ἔχετε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§352Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναμφισβητήτως διὰ τὴν τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ ἰδική σας καλὴ θέλησις καὶ προσπάθεια, ἀλλὰ πρέπει ὅλοι μας νὰ βοηθήσωμεν, καὶ δυστυχῶς αὐτὴ ἡ βοήθεια ἀπὸ τὴν αἴθουσαν, ἀπὸ τοὺς συναδέλφους —ὡρισμένους— δὲν παρέχεται. Καὶ συνήθως οἱ ἐπικαλούμενοι τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ἐπικαλοῦνται διὰ νὰ τὸν λάβουν καὶ νὰ ὁμιλήσουν περὶ ἄλλων θεμάτων, κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐλπίζω, ἡ περίπτωσις, διὰ τὴν ὁποίαν ἐζήτησα καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, καὶ ὑπέγραψα τὴν αἴτησιν μὲ τὸν κ. Γεροκωστόπουλον, νὰ μὴ εἶναι ἡ αὐτή. Καὶ τὸ παράπονον εἶναι, ὅτι ὅταν ἐδόθη ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Γεροκωστόπουλον, δὲν ἀπηυθύνθη καὶ εἰς ἐμέ, ἵνα εἴπω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, εἰς ὃ σημεῖον θεωρῶ, ὅτι παρεβιάσθη.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεκλήθην νὰ δοθῇ ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τὸν ἐξ ὑμῶν κ. Ἀχιλλέα Γεροκωστόπουλον. Ἡ ἔγγραφος αἴτησίς σας διαλαμβάνει τοῦτο.

§354Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Δὲν ἠξεύρω πῶς ὁ κ. Γεροκωστόπουλος διετύπωσε τὴν πρότασιν ὡς πρὸς τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ποὺ ἤθελον ἐγώ.

§355Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Στόπ.

§356Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Τὸ «στὸπ» δὲν ἔχει λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐὰν ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι διὰ νὰ διαφωνήσω μαζί σας ἐπὶ ἑνὸς βασικοῦ θέματος. Ὅταν ζητῆται ὁ λόγος ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος καὶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, τηρεῖτε, ἐπὶ τῆς προεδρίας σας, τὴν ἀρχὴν νὰ δίδεται ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως. Ἡ ἑρμηνεία ὅμως αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ ἀφορᾷ τὸ πέρας τοῦ λόγου τοῦ κατέχοντος τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὸ βῆμα. Διότι, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν, περὶ ὑψῶν, ἡ ὁποία ἐγενικεύθη, ἐγεννᾶτο ἕνα προσωπικὸν ζήτημα καὶ ἡ συζήτησις αὐτὴ διήρκει ἐπὶ 3 συνεδριάσεις συνεχῶς, νομίζομεν, ὅτι μὲ τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδετε, ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφεθῇ ἡ ὑπόληψις τοῦ προσβληθέντος ἔκθετος εἰς τὸ διάστημα τῶν 3 αὐτῶν συνεδριάσεων.

§357ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι ἐπὶ 3 συνεδριάσεις. Θὰ συνεζητεῖτο τὸ προσωπικὸν θέμα εἰς τὸ τέλος τῆς συζητήσεως τῆς ἡμέρας ἐκείνης.

§358Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Τοιαύτη ἑρμηνεία, κατὰ τὴν ἄποψίν μου, δὲν ὑπάρχει, καὶ ἡ ἔννοια τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι νὰ συζητῆται τὸ προσωπικὸν θέμα μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁμιλίας τοῦ κατέχοντος τὸ βῆμα συναδέλφου. Καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ὀρθὸν θὰ ἦτο εὐθὺς ἀμέσως νὰ ἐδίδετο ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς ὅσους θὰ ὡμίλουν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, μετὰ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος. Καὶ τώρα ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω, ὅτι ἀδίκως οἱ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι ἀπησχόλησαν τὸ Σῶμα μὲ ὅσας πράξεις ἢ παραλείψεις εἶδον ἢ ἐσημείωσαν εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς τῶν Ὑπουργείων Ἐργασίας καὶ Ἐσωτερικῶν. Ἐκεῖ ἐγένετο ἡ παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ διατυπωθοῦν τὰ παράπονα καὶ νὰ ἐξετασθοῦν καὶ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν δὲν ἐπετρέπετο νὰ τὴν φέρωμεν εἰς τὸ Σῶμα.

§359ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται νὰ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικά.

§360Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς ἐδημιουργήθη προσωπικὸν θέμα μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη. Δὲν ἀναφέρεται εἰς τὰ πρακτικά. Καὶ ἀπὸ τὴν ἀγόρευσίν μου δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ὁ ἴδιος νὰ καταλάβω τί εἶπον. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ ἀναγραφοῦν ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τὰ ὅσα ἐλέχθησαν.

§361Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ αἰτίας μιᾶς φράσεως τοῦ ἀγαπητοῦ φίλου κ. Ράλλη, ἡ ὁποία ἔθιγεν ὅλους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, καὶ συνεπῶς καὶ ἐμέ, ἡ ὁποία εἶναι ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ συνταγματικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ κ. Μπακόπουλος, τὸ Σύνταγμα λέγει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀπολαμβάνῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς καὶ ὄχι τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ κ. Γεωργίου Παπανδρέου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ, ἐζήτησα καὶ ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ διὰ τὴν ἔλλειψιν σχετικῆς ἐκθέσεως τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ἠθέλησα νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὴν τὴν ἠθικὴν μομφήν, τὴν ὁποίαν ἐναντίον καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ μας καὶ τῶν βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, συνεπῶς καὶ ἐμοῦ, ἀπηύθυνεν ὁ κ. Ράλλης. Καὶ ἤρχισα νὰ λέγω, ὅτι τοῦτο ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναμένωμεν, διότι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ὑπουργοποιήθησαν ὡρισμένοι ἐκ τῶν συναδέλφων..... (Διαμαρτυρίαι καὶ θόρυβος ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως, κωδωνοκρουσίαι. Ὁ κ. Βασιλᾶτος ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§362Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. ..... εἶδον τὸ δακτυλογραφημένον κείμενον καὶ προσέθεσα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὑπ’ ἐμοῦ, τὸ ἤκουσεν ἡ Βουλὴ καὶ ἔπρεπε νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εἶχεν ἀναγραφῆ, διότι ἦτο ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν βαρεῖαν μομφὴν τῶν παρατηρήσεων ἐκείνων. Εἶπον, δηλαδή, εἰς τὸν κ. Μαυριδόγλου, διότι καὶ ἐκεῖνος εἶχεν ὁμιλήσει σχετικῶς, ὅτι εἶναι «ἐπιταγὴ ἄνευ ἀντικρύσματος». Εἰς τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα διώρθωσα, τὸ ἀνέγραψα. Διεγράφη. Δὲν πιστεύω, ὅτι ὁ Προϊστάμενος τῶν πρακτικῶν τὸ διέγραψε. Τὸ διέγραψεν ἀσφαλῶς κάποιος ἄλλος. Καὶ διατυπώνω τὸ παράπονον αὐτό. Κύριε Πρόεδρε, εὐκταῖον βέβαια θὰ ἦτο, νὰ μὴ ὑπάρχουν διαξιφισμοὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἴτε ὀξεῖς, εἴτε γαντοφορεμένοι. Ἀλλὰ ἅπαξ καὶ ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν προκληθῶμεν, νὰ ἀναγραφῇ αὐτό, καὶ νὰ μὴ ἀναγράφεται ἡ ἀπάντησις μὲ τὴν συνήθη ἐπῳδὸν «ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος», νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν. Καὶ ἐπιμένω νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅ,τι εἶπον.....

§363ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἀναζητήσω τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά.

§364Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. ..... διότι ἐλέχθη ὑπ’ ἐμοῦ, καὶ τὸ ἤκουσεν ἡ Βουλή, ὅτι εἶπον, ὅτι εἶναι ἐπιταγὴ ἄνευ ἀντικρύσματος.

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναζητήσω τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, κ. συνάδελφε.

§366Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 21.3.1966 ὅπου περιλαμβάνεται τὸ κείμενον τοῦ ὡς ἐπείγοντος καὶ ὑπηρεσιακοῦ ψηφισθέντος σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τῶν προσόδων περιουσίας τοῦ διαθέτου Νικ. Ἀνδρουλῆ ὑπὲρ τῶν σκοπῶν τοῦ ἱδρύματος «Φιλόπτωχος Ἑταιρεία Ἑρμουπόλεως–Γηροκομεῖον», ὅπερ ὁμοφώνως ἄλλως, ἄνευ ἀντιρρήσεως καὶ μὲ τὴν σχετικὴν τροπολογίαν, ἀποβλέπουσαν νὰ λύσῃ χρονίζον θέμα, νὰ δώσῃ λύσιν εἰς τὸ κληροδότημα αὐτὸ καὶ αἱ πρόσοδοι αἱ προερχόμεναι ἐξ αὐτοῦ διατεθοῦν διὰ τὰς ἀναγκαίας ἐπισκευὰς κλπ., ἐνεκρίθη ὑπὸ τῆς Κοιν. Ἐπιτροπῆς Οἰκονομικῶν. Ὑπάρχει ὅμως τυπογραφικὸν λάθος καὶ δέον νὰ διορθωθῇ. Συγκεκριμένως ἡ παρ. 2 ἡ ἀναφερομένη εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἀνήκει καὶ πρέπει νὰ τεθῇ ἐν συνεχείᾳ τῆς παργ 1 τοῦ ἄρθρου 1: «Τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὰς παρὰ Τραπέζαις καταθέσεις καὶ προσόδους τοῦ κληροδοτήματος, εἰς ὅσον ποσὸν καὶ ἂν ἀνέρχωνται αὗται». Ὡς σᾶς εἶναι γνωστὸν ἐζήτησα ἀμέσως νὰ μὴ ἐπικυρωθοῦν τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ προλάβωμε νὰ διαβάσωμε ταῦτα, διότι εὑρισκόμην εἰς Ἐπιτροπὴν Δικαιοσύνης. Συμφωνῶ ἄλλωστε, ὅτι διὰ τὸ σχέδιον αὐτὸ νόμου ἅπαντες οἱ ἐκ Κυκλάδων βουλευταὶ ὅλων τῶν παρατάξεων εἶναι σύμφωνοι καὶ ἐνδιαφέρονται. Τοῦτο προκύπτει καὶ ἐκ τῶν ὁμιλιῶν τῶν κ. κ. βουλευτῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ὑπ’ ἀριθ. Δι)3114)28.4.1965 ἐγγράφου Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, ὑπ’ ἀριθ. 5659 τῆς 7.5.1965 πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, τοῦ ἀπὸ 28.4.1966 πρακτικοῦ αὐτοῦ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 5583 καὶ 5584 ἐγγράφου τῆς Φιλ. Ἑτ. Ἑρμουπόλεως καὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3403)284 τῆς 12.4.1965 ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Παρακαλῶ, ὅθεν, νὰ γίνῃ ἡ σχετικὴ διόρθωσις.

§367Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ ἀπολύτως πρὸς τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου. Οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα. Ἄλλωστε καὶ ἐκ τῆς ἁπλῆς ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου συνάγονται τὰ ἀνωτέρω. Διότι ἐὰν ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος διάταξις δὲν μεταφερθῇ, τότε οὐδεμία παρέχεται προστασία εἰς τὸ Γηροκομεῖον Σύρου.

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σαφὲς ὅτι πρόκειται περὶ λάθους. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ μὲ τὰς ἀναφερθείσας διορθώσεις;

§369ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως μὲ τὰς ἐπενεχθείσας διορθώσεις. Ἔχομεν ἀκόμη καὶ ἓν ἄλλο θέμα. Τώρα ποὺ ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ καὶ ὑπάρχει ἠρεμία εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς, θέλω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Εὑρισκόμεθα εἰς ἀπεργίαν ἐφημερίδων καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν καὶ αὔριον ἐφημερίδας. Παρακαλῶ νὰ συνάγητε τὰ συμπεράσματά σας. Δεύτερον: Συνεζητήσαμεν ἀπόψε μίαν ἐπερώτησιν γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος, διὰ τὴν ὁποίαν ἐζήτησαν τὴν γενίκευσιν καὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι 38. Ἐκ τῶν 38 ὡμίλησαν μόνον 4. Ὁ κ. Ράλλης ἔκαμε τὴν ἔγγραφον ἐπιστολήν, ὡμίλησαν ὁ κ. Κουτσοχέρας, ὁ κ. Ἠλιόπουλος, ὁ κ. Ἀνερούσης καὶ ὁ κ. Μερκούρης. Ὑπολείπονται δὲ καὶ ἄλλοι πολλοὶ συνάδελφοι. «...(ἀναγινώσκει τὰ ὀνόματα)...». Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ δευτέρα ἡμέρα συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως καὶ ὑπολείπεται, κατὰ τὸν Κανονισμόν, μία ἡμέρα. Σήμερον ὡμίλησαν μόνον 4. Παρενεβλήθη δὲ θέμα καὶ ἐζήτησαν συνάδελφοι νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος. Παρὰ τὴν ταραχήν, ἢ μᾶλλον παρὰ τὴν λύπην, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθην δι’ ὅσα ἔγιναν ἀπόψε, εἶχον καὶ μίαν δικαίωσιν, διότι ἀνέκαθεν ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ βουλευταὶ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος ἢ τῆς παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ παρεμβαίνουν εἰς τὴν συζήτησιν νὰ τὴν ἐπεκτείνουν εἰς ἄλλα θέματα καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πλέον νὰ μὴ ἀσκῆται ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Βεβαίως ὑπάρχουν περιπτώσεις ποὺ ὑπάρχει πράγματι προσωπικὸν θέμα. Θέλω ὅμως νὰ πιστεύω, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη ἀπόψε, θὰ ἦτο δυνατὸν μέσα εἰς δέκα λεπτά, μὲ μίαν ἐξήγησιν νὰ τακτοποιηθῇ. Ἐγένοντο σφάλματα ἀπὸ ὅλους μας καὶ πρῶτος ὁμολογῶ τὸ ἰδικόν μου σφάλμα. Διότι ὅταν ἀντελήφθην, ὅτι δημιουργεῖται συζήτησις γύρω ἀπὸ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ράλλης, ἔπρεπε νὰ σταματήσω τὴν συζήτησιν καὶ νὰ κληθῇ ὁ κ. Ράλλης, ὁ ὁποῖος προήδρευεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Δὲν ἐφαντάσθην ὅμως, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἡ συζήτησις νὰ ἐπεκταθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Ἐπανέρχομαι ὅμως εἰς ἕνα θέμα ἀρχῆς καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν εἰς τὰς διεξαγομένας συζητήσεις καὶ δὴ κατὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου νὰ παρεμβάλλωνται τοιαῦτα ζητήματα καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ παραμερίζωμεν τὴν κυρίαν συζήτησιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἀναμένει νὰ φωτισθῇ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δημιουργῶμεν παρεμβολὰς εἰς τὰς συζητήσεις καὶ μάλιστα ἐξ ἀφορμῆς ἀσημάντων καὶ ἀνυπάρκτων ζητημάτων. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὥρα ἔχει παρέλθει καὶ νομίζω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὰ ὕψη. Ἐξ ἄλλου αὔριον ἀρχίζει ὁ ἑορτασμὸς τῆς 25ης Μαρτίου. Θέλω νὰ ἐρωτήσω τὸ Σῶμα, ἐὰν ἐπιθυμῇ νὰ συνεδριάσωμεν αὔριον. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον.

§371Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐξουσιοδοτημένος ἐκ μέρους τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως δεχθῆτε νὰ διακόψωμεν διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην, ἵνα οὕτω παρασχεθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτὰς νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς περιφερείας των.

§372ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ τὸ Σῶμα νὰ διακόψωμεν διὰ τὴν ἐρχομένην Τρίτην;

§373ΑΠΑΝΤΕΣ ΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§374ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§375ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§376ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 1.20′ π.μ.)