1965.12.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22α

Τετάρτη 22 Δεκεμβρίου 1965

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 11.15′ π.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Χαραλαμπόπουλος, ζητεῖ δεκαπενθήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Ἀναγνωστόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου Ἰωαννίνων, αἰτουμένου χορήγησιν πιστώσεως διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ Κρατικοῦ Νοσοκομείου Ἰωαννίνων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Αἰτωλοακαρνανίας, αἰτουμένου ἐπίλυσιν αἰτημάτων τῶν αὐτοκινητιστῶν ὑπεραστικῶν λεωφορείων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἀδελφότητος Συνταξιούχων Ὑπαλλήλων Κουρείων Κομμωτηρίων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ περιχώρων, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν μὴ χορήγησιν δώρου ἑορτῶν εἰς τοὺς συνταξιούχους. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Ὀδοντιατρικοῦ Συλλόγου Αἰτωλοακαρνανίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ αὔξησιν τῶν συντάξεων ὑπὸ τοῦ Τ.Σ.Α.Υ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Α. Κωνσταντινίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Δικολάβων, αἰτουμένης τὴν ἀναγνώρισιν, ἄνευ ἐξαγορᾶς, ὡς συνταξίμου τῆς ὑπηρεσίας τῶν δικολάβων, ἀπὸ τοῦ διορισμοῦ των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Χατίπογλου Χασάν, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Σχολικῆς Ἐφορείας τοῦ Αʹ τουρκικοῦ σχολείου Κομοτηνῆς, αἰτουμένης ρύθμισιν ζητήματος, σχετικῶς μὲ τὴν στέγασιν τῶν μαθητῶν τοῦ ἐν λόγῳ δημοτικοῦ σχολείου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Σκοπούλης, Λ. Κύρκος καὶ Β. Νεφελούδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ κέντρου Κερκύρας, αἰτουμένου ἄμεσον οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Δήμου Κερκύρας, δι’ ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν του κ.λ.π. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Μ. Καραγιώργη, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Γ. Πανάγος, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων Καλαμάτας, Ὀρμύλιας Χαλκιδικῆς κλπ., αἰτουμένων ἄμεσον ἀπόλυσιν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Μ. Θεοδωράκης, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων τῶν συνοικιῶν Ἁγίου Διονυσίου, Ἁγίου Δημητρίου κλπ. Πειραιῶς, αἰτουμένων, ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ ἀνέγερσις ἐργοστασίου Πυρηνελαιουργίας ἐπὶ τῶν ὁδῶν Ἁγίου Δημητρίου–Θεσσαλονίκης–Ψαρρῶν–Σαλαμῖνος κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Μ. Θεοδωράκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Μητροπολίτου Πειραιῶς Χρυσοστόμου, αἰτουμένου ρύθμισιν τοῦ ἀνακύψαντος ἐκκλησιαστικοῦ ζητήματος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἡλιοῦ καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Πενταπόλεως Σερρῶν, αἰτουμένων ἵδρυσιν Γυμνασίου εἰς τὴν ἐν λόγῳ Κοινότητα κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Ὀδοντιατρικοῦ Συλλόγου Αἰτωλοακαρνανίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ αὔξησιν τῶν συντάξεων ὑπὸ τοῦ Τ.Σ.Α.Υ. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ν. Ἀλαβᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Τοπικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων Νομοῦ Κυκλάδων, αἰτουμένης αὔξησιν τοῦ καθορισθέντος ποσοῦ δι’ οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἔναντι τακτικῶν χορηγήσεων ἔτους 1966. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Βροντισμένης, Ἰωαννίνων, αἰτουμένου χορήγησιν πιστώσεως διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ ὑδραγωγείου τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἑλλήνων προσφύγων Ρουμανίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ καταβολὴν ἀποζημιώσεως διὰ κρατικοποίησιν τῶν κτημάτων των ὑπὸ τῆς Ρουμανικῆς Κυβερνήσεως. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Λιθοβουνίου, αἰτουμένου ἐπέκτασιν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Δαφνιᾶ–Λιθοβουνίου Μεσάριστα–Ἄνω Μακρυνοῦ, διὰ μέσου τῶν Κοινοτήτων Ποταμούλας, Ἁγίου Γεωργίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἀνθοχωρίου Ἰωαννίνων, αἰτουμένου τὴν ἀπόσπασιν τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος ἐκ τοῦ Ταχυδρομικοῦ Γραφείου Παραμυθίας Θεσπρωτίας καὶ ὑπαγωγὴν της εἰς τὸ Ταχ. Γραφεῖον Ἰωαννίνων. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἡλιουπόλεως Ἰωαννίνων, αἰτουμένου ἀποστολὴν προωθητῆρος ὑπὸ τῆς Νομαρχίας, πρὸς διευθέτησιν τοῦ χειμάρρου, ὅστις καταστρέφει 500 στρέμματα καὶ πολλὰς οἰκίας τοῦ χωρίου. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἰωαννίνων, αἰτουμένης ἀποστολὴν ζωοτροφῶν καὶ χορήγησιν κτηνοτροφικῶν δανείων ὑπὸ τῆς ΑΤΕ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρων Κοινοτήτων Λιβιαχόβου–Ἀρτοπούλας–Ρωμανοῦ Ἀλποχωρίου κλπ., αἰτουμένων χορήγησιν πιστώσεως πρὸς ἀποκατάστασιν καὶ ἐπισκευὴν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ τῆς συνδεούσης τὰς ἐν λόγῳ Κοινότητας μὲ τὴν πόλιν τῶν Ἰωαννίνων. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Κράψης Ἰωαννίνων, αἰτουμένου οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν ἀπὸ τὰ ἔσοδα Κρατικῶν Λαχείων, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ε. Ἀνερούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Κλωστοϋφαντουργῶν Σύρου, αἰτουμένης αὔξησιν τῶν ὑπὸ τοῦ ΙΚΑ χορηγουμένων συντάξεων, αὔξησιν οἰκογενειακῶν ἐπιδομάτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Χ. Τσαντούλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἁγίου Γεωργίου, αἰτουμένου χορήγησιν ἀδειῶν καπνοκαλλιεργείας εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Καρδάρας, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν καθηγητῶν τοῦ Νομοῦ Λαρίσης, αἰτουμένων ρύθμισιν μισθολογικοῦ των ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ε. Ἀνερούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἑλλήνων Ἐκδοτῶν, αἰτουμένου λῆψιν μέτρων προστασίας τοῦ βιβλίου. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ν. Ἀλαβᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Κλωστοϋφαντουργῶν Σύρου, αἰτουμένου ἐπαναλειτουργίαν τῆς Ὑφαντουργικῆς Ἑταιρείας «Κλωστήρια Ὑφαντήρια Σύρου» τοῦ Ἐμμ. Χατζηλία. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Βρυσούλας–Γρυμπόβου–Ριζοῦ–Γρανιτσοπούλας καὶ Φωτεινοῦ τοῦ Νομοῦ Ἰωαννίνων, αἰτουμένων τὴν χορήγησιν πιστώσεως, διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς 18ης ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ, τῆς συνδεούσης τὰς ἐν λόγῳ Κοινότητας. Ὁ βουλευτὴς Φωκίδος κ. Γ. Κοΐνης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Γονέων καὶ Κηδεμόνων Μαθητῶν τοῦ Γυμνασίου Λιδωρικίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ τοποθέτησιν καθηγητῶν εἰς τὸ ἐν λόγῳ Γυμνάσιον. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Παππᾶς, καὶ Ν. Γανίτης, καταθέτουν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Συνεταιριστικῶν Ἐργατικῶν καὶ Ἐπαγγελματικῶν Ὀργανώσεων τῆς Ἐπαρχίας Πλωμαρίου τοῦ Νομοῦ Λέσβου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ χρηματοδότησιν ὑπὸ τῆς ΑΤΕ τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Λέσβου πρὸς βελτίωσιν ἐγκαταστάσεων καὶ τεχνικὸν ἐξοπλισμὸν πυρηνεργοστασίου Πλωμαρίου. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Α. Κωνσταντινίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Ἕβρου, αἰτουμένου ἵδρυσιν ἐργοστασίου σακχάρεως εἰς τὸν Νομὸν Ἕβρου. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Γ. Λούλης, διὰ τηλεγραφήματός του, διαβιβάζει διαμαρτυρίαν τῆς Ἑνώσεως Φορτοεκφορτωτῶν Λιμένος Βόλου, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ Λιμένος Βόλου, ἀπαιτεῖ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων, διὰ τὴν χορήγησιν προσωρινῶν σημειωμάτων ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Τσιάρας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Πύργου, ὡς ἐκπροσωπούσης καὶ τὰς πέριξ αὐτῆς Κοινότητας Κυμήνων, Νέων Μαλγάρων καὶ Ἀνατολικοῦ, αἰτουμένων, ὅπως καθιερωθῇ κατὰ τὰς ἐργασίμους ἡμέρας ἐργατικὸν εἰσιτήριον διὰ τοὺς 300 ἐργάτας, τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὰ πέριξ τῶν ἐν λόγῳ Κοινοτήτων ἐργοστάσια. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Στρατῆς καὶ Ν. Γανίτης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συνταξιούχων Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, αἰτουμένης νομιμοποίησιν καὶ ἀπονομὴν 15θημέρου ἀδείας εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ ΝΑΤ, παροχὴν ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Ἠλιόπουλος, Δ. Στρατῆς, Β. Νεφελούδης, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Μ. Καραγιώργη, καταθέτουν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Τραπεζοϋπαλλήλων, αἰτουμένων ρύθμισιν μισθολογικοῦ των ζητήματος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Λ. Κύρκος καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν συνδικαλιστῶν Ἰωάννου Παπαγιαννέα, Βαΐου Παπαποστόλου κλπ. προφυλακισθέντων διὰ τὰ γεγονότα τῆς 20ῆς Αὐγούστου 1965 καὶ αἰτουμένων ἄμεσον ἀποφυλάκισίν των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Μεροπείου Φιλανθρωπικοῦ Ἱδρύματος, αἰτουμένου χορήγησιν ἐκτάκτου οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως, αὔξησιν τριμηνιαίας οἰκονομικῆς ἐπιχορηγήσεώς του κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἰωάννου καὶ Θεοδοσίου Πλιανθοῦ κλπ., κατοίκων Ἀθηνῶν, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου εἰς τὰς ὁδοὺς Μητσοπούλου καὶ Σούτσου. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Στ. Ἐλαφρός, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀναπήρων Πολέμου Βόλου, αἰτουμένης τὴν ἀναστολὴν τῆς μετακινήσεως ἀναπηρικῶν περιπτέρων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κωνσταντίνου Ἀντωνοπούλου, κατοίκου Καστανιᾶς Ναυπακτίας, διαμαρτυρομένου δι’ ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν ὑπὸ τοῦ Εἰρηνοδικείου Πλατάνου Ναυπακτίας σχετικῶς μὲ τὴν καταστροφὴν δένδρου (καστανέας), ὑπὸ συγχωριανοῦ του κλπ. Οἱ κ.κ. Δ. Κωστῆς (Ὑφυπουργὸς Γεωργίας) καὶ Φ. Ζαΐμης, (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς Νομοθεσίας περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς ποιμνίων εἰς βοσκάς». (34). Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς Νομοθεσίας περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς ποιμνίων εἰς βοσκάς». (34). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Τσιριμῶκος, Δ. Βρανόπουλος, Δ. Καρατζένης καὶ Ε. Ἀνθόπουλος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαρθρώσεως θέσεων τοῦ Γεωπονικοῦ καὶ Δασολογικοῦ Προσωπικοῦ Αʹ κατηγορίας 5ῳ ἢ 4ῳ βαθμῷ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Παπαδόπουλος, Π. Σταυρόπουλος, Π. Τσακιρίδης, Σ. Περτσινίδης, Ι. Λαυρεντίδης, Ι. Παπαρτεμίου, Θ. Ἀνδρεάδης, Α. Τζιζῆς, Κ. Σιγανίδης, Χ. Τούντας, Χ. Ἰορδάνογλου, Γ. Ἀνδρεάδης, Ι. Βαρβιτσιώτης καὶ Ι. Ἀλευρᾶς, καταθέτουσιν προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς Νομοθεσίας περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς ποιμνίων εἰς βοσκάς». (34).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§6Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν, λόγῳ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὸ νομοσχέδιον «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς νομοθεσίας περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς ποιμνίων εἰς βοσκὰς» εἶναι λίαν ἐπεῖγον, ὅπως ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν τὸ ἐπεξεργασθῇ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐντὸς τῆς ἡμέρας καὶ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισίν του σήμερον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις, δεδομένου μάλιστα, ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον εἶναι γενικώτερον. Κύριε Ζορμπᾶ, συνεννοηθῆτε μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Γεωργίας νὰ συνέλθῃ ἀμέσως διὰ νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ καὶ ἐντὸς τῆς ἡμέρας νὰ τὸ ψηφίσωμεν. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1966».

§8Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν ὅπως, λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος, εἶναι γνωστοὶ δὲ εἰς ἅπαντας οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους εἶναι κατ’ ἐπεῖγον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ψηφισθῇ ἄνευ συζητήσεως.

§9ΤΙΝΕΣ ΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ. Κρατεῖται.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κρατεῖται λοιπὸν ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εὐεργετικῶν μέτρων διὰ τὰς παραβάσεις τοῦ τύπου». Παρακαλῶ ὅπως γίνῃ δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§11Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βλέπω, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ μετέβαλε τὴν προθεσμίαν τῆς παραγραφῆς μέχρι τῆς 11ης Νοεμβρίου. Κατὰ τὰ ἄλλα, ἂς γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἀρχικῶς εἶχε προβλεφθῆ. Ἂν ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ τὸ ψηφίσωμεν ἀσυζητητί, ἡ Ἕνωσις Κέντρου δὲν ἔχει ἀντίρρησιν. Καὶ παρακαλῶ, ἂν ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ ψηφισθῇ, ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις καμμία οὔτε εἰσήγησις διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος.

§12Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις καὶ ἐκ μέρους μου διὰ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Μοῦ ὀφείλει, ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μίαν ἀπάντησιν ἐπὶ μιᾶς παρακλήσεως, τὴν ὁποίαν τοῦ ὑπέβαλα χθὲς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Δικαιοσύνης. Ἐπειδὴ ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ παρακολουθήσω τὴν συνεδρίασιν εἰς τὰς 11.30′ ἦλθον ἐδῶ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἐτέθη ἕνα θέμα σοβαρώτατον, νὰ ὑπαγάγωμεν διὰ μιᾶς διατάξεως εἰς τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ψηφίσωμεν τώρα τὰς παραβάσεις τοῦ ἀγορανομικοῦ Κώδικος. Ὑπάρχει ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς μικρεμπόρων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν ὑπαχθῆ εἰς τὸ ἀδίκημα τῆς νοθείας. Εἶναι δίκαιον, δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, νὰ ὑπαχθοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου αὐτοῦ. Δὲν εἶναι σωστόν, κ. Πρόεδρε, νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ ἀπηνὴς διωγμὸς τῶν μικρεμπόρων, διότι κατεσπαταλήθησαν τὰ χρήματα. Δὲν σώζεται μὲ αὐτὰ ὁ προϋπολογισμός. Δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης νὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασίν μας. Νομίζω, ὅτι ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Βουλῆς δὲν θὰ ἔχουν ἀντίρρησιν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ σᾶς δώσῃ τὰς δεούσας ἐξηγήσεις. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅμως ὅτι ὁ κ. Μπακόπουλος, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶχε καταρτίσει σχετικὸν νομοσχέδιον. Θὰ παρακληθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ καί εὐθὺς μὲ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν, νὰ τὸ φέρῃ πρὸς ψήφισιν.

§14Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεξαρτήτως τοῦ δικαίου ἢ μὴ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, κ. Βρανοπούλου, δέχομαι, ὅτι εἶναι δίκαιον. Δὲν ἠμπορεῖ, ὅμως, νὰ ψηφισθῇ σήμερον. Διότι, ἂν ψηφισθῇ ἀποτελεῖ τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ εἰς τὸ σύνολον. Ματαιοῦται ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ δώσῃ πληροφορίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§16Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βρανοπούλου, διότι πρόκειται περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μελετήσω καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ἀντίθετος.

§17Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς ἐπαγγελματίαι καὶ ἔμποροι δι’ ἀσημάντους παραβάσεις.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βρανόπουλε, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι μὲ τὸν χρόνον τὰ πάντα ἀπαλύνονται.

§19Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Βρανόπουλος, εἶναι παλαιὸς Κοινοβουλευτικός, ἀλλὰ εἶναι καὶ παλαιὸς ἄριστος ἀστυνομικός. Καὶ ξεύρει, ὅτι αἱ περισσότεραι τῶν παραβάσεων αὐτῶν εἶναι τυπικαὶ καὶ εἶναι εἰς βάρος μερικῶν ἐργαζομένων μικροεπαγγελματιῶν. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὴν τόσον κατηγορηματικὴν διαβεβαίωσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν, ὅτι δὲν πιστεύει εἰς τὰ μέτρα αὐτά καὶ σέβομαι τὰς πεποιθήσεις του, διότι ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι τὸν ὡδήγησαν εἰς τὴν πεποίθησίν του ταύτην. Παρακαλῶ νὰ ἀποσύρῃ τὴν κατηγορηματικὴν του διαβεβαίωσιν καὶ ὄχι ἁπλῶς νὰ μελετήσῃ τὴν περίπτωσιν, ἀλλὰ νὰ τὴν μελετήσῃ εὐνοϊκῶς.

§20Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἠσχολήθημεν ἐπὶ μίαν ὥραν μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βρανοπούλου, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, κ. Πρόεδρε, καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸ Σῶμα, ὅτι ὁμοφώνως ἀπερρίψαμεν τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Εἶναι ἕνα γενικώτερον θέμα ποὺ ἀφορᾷ τὴν ἔννομον τάξιν καὶ τὴν καταστολὴν τοῦ ἐγκλήματος. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσουν αἱ παραγραφαὶ τῶν ἀδικημάτων τοῦ τύπου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀφήνετε νὰ τὸ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα; Ἐδῶ ἀθῶοι ἄνθρωποι εἶναι εἰς τὰς φυλακάς, διότι δὲν εἶχον τὴν πινακίδα εἰς ὡρισμένα τρόφιμα εἰς τὴν θέσιν της.

§22Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἄποψιν αὐτήν, ὑπεστηρίξαμεν χθές, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ οἱ βουλευταὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Ε.Κ. Δι’ οἱονδήποτε ὅμως λόγον, ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἀπεδέχθη τὸ θέμα, δι’ οὓς λόγους εἴπομεν προηγουμένως. Καὶ αὐτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βρανοπούλου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον. Παρ’ ὅλην τὴν συμπάθειαν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν πρὸς τὴν πρότασιν ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ εἰς τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον, διότι ματαιοῦται ἡ ψήφισις ὑπὸ τοῦ σώματος τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσε χθὲς εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ θέμα. Ἀναμένομεν τὴν ὑποβολὴν τῆς σχετικῆς διατάξεως.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§24Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα νὰ γίνεται συζήτησις καὶ νὰ ὁμιλοῦν περὶ γενναιότητος καὶ ἠθικῆς. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, ἐπ’ ἄπειρον ὁ τύπος νὰ σπιλώνῃ ἀτιμωρητί. Ἐγώ, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν κρατῶ τὸ νομοσχέδιον.

§25Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὁ πρῶτος ποὺ ὑπεστήριξα καὶ ὑπῆρξε καθολικὴ ἀντίληψις ὅλων τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ διαγραφὴ τῶν ἀδικημάτων τοῦ τύπου. Θὰ ἐπρότεινον νὰ προβῇ εἰς δήλωσιν ὁ κ. Ὑπουργός, κατόπιν τῆς ὑποσχέσεώς του, ὅτι θὰ μελετήσῃ τὴν περίπτωσιν καὶ ἀφοῦ ψηφισθῇ προηγουμένως ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιόν του, ὅτι θὰ διατάξῃ τοὺς Εἰσαγγελεῖς ὅπως ἐπὶ 1–1½ μῆνα δὲν ἔλθουν εἰς τὸ ἀκροατήριον ὑποθέσεις τοιούτου εἴδους, μέχρις ὅτου ρυθμισθῇ τελικῶς τὸ θέμα.

§26Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, κρατῶ τὸ νομοσχέδιον, διότι εἶναι ἡ τρίτη ἢ ἡ τετάρτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν παραγράφονται ἀδικήματα συκοφαντικῆς δυσφημήσεως διὰ τοῦ τύπου εἰς τὰ ὁποῖα εἴμεθα κατηγορούμενοι.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον συζητεῖτε καὶ καλεῖσθε νὰ ἐκφράσετε τὴν γνώμην σας.

§28Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, προεκφωνήσατε ὅλα τὰ νομοσχέδια τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διὰ τὸ τυπικὸν μέρος.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει δίκαιον ὁ κ. Μπουρνιᾶς, πρέπει νὰ ἐκφωνηθοῦν ὅλα τὰ νομοσχέδια.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Ν. 4277)1962 καὶ ἐπὶ τοῦ τακτικοῦ προσωπικοῦ τῶν Ν.Π.Δ.Δ. ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας»;

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Ν. 4277)1962 καὶ ἐπὶ τοῦ τακτικοῦ προσωπικοῦ τῶν Ν.Π.Δ.Δ. ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας». Ὁρίστε, κ. Παπαχρήστου ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν νομοσχεδίων τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης.

§33Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἡ τετάρτη μήνυσις τὴν ὁποίαν ἔχω κάμει μέχρι σήμερον ἐναντίον ὡρισμένων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐκ συστήματος βάλλουν προσωπικῶς ἐναντίον μου καὶ ἐναντίον σας. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συκοφαντία αὐτή......

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπανδρέου ἔπρεπε νὰ πάῃ 20 χρόνια κάθειρξιν δι’ ὅσα ἐναντίον μου εἶπε.

§35Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Συνεπῶς, ἐὰν δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν τύπον θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ σπιλώνῃ ὑπολήψεις.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἡμέρα συγγνώμης, κ. συνάδελφε.

§37Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Παρουσιάσθη μία περίπτωσις μιᾶς δεκαπενθημέρου ἐφημερίδος εἰς τὴν περιφέρειάν μου, εἰς τὸ Κορωπί, ἡ ὁποία ἔγραψεν ἄρθρον μὲ ἐπικεφαλίδα «προσέξατε τοὺς ἀγύρτας», δι’ ἐμὲ καὶ τὸν κ. Διαμαντόπουλον. Ὁ δημόσιος βίος κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νομίζω, ὅτι δὲν προχωρεῖ καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς ὡρισμένους ἀνθρώπους, ὡσὰν καὶ αὐτούς, νὰ συκοφαντοῦν ἀνθρώπους μὲ ἦθος, μὲ παρελθὸν καὶ μὲ ἱστορίαν. Συνεπῶς, εἶμαι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, κ. Πρόεδρε.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§39Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω δι’ αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ συνάδελφος, κ. Παπαχρήστου, πρὸ ὀλίγου, διότι ἡ ἐφημερὶς αὐτὴ εἶναι ἄνευ ἀξίας καὶ δὲν νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κρατηθῇ ἕνα νομοσχέδιον ἐξ αἰτίας αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει καὶ ἐμέ. Βεβαίως, ὅταν θέλωμεν νὰ ἀτενίζωμεν πρὸς τὴν ἀπόλυτον ἠθικὴν θὰ ἔπρεπε νὰ μάθουν καὶ οἱ ἐκδόται τῶν μικρῶν αὐτῶν ἐφημερίδων, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ σπιλώνουν ὑπολήψεις καὶ νὰ συκοφαντοῦν. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἀθωωθοῦν παρατάξεις καὶ ὁ τύπος ὁ κατευθυνόμενος, ἰδίως τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ὁ ὁποῖος ἐκ συστήματος σπιλώνει τὰς ὑπολήψεις τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου ὅταν ἤμην ὑποψήφιος καὶ δὲν συμμετεῖχον τοῦ ψηφοδελτίου οὔτε τῆς ἄκρας δεξιᾶς, οὔτε τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ἀλλὰ ἐπὶ κεφαλῆς καθαρῶς ἐπαγγελματικοῦ ψηφοδελτίου, τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν ἀκριβῶς ἐκυκλοφόρησεν ἡ ἐφημερὶς «Ἐλεύθερη Ἑλλάδα», ἡ ὁποία ἔλεγεν, ὅτι ἐγὼ ὁ ἐθελοντὴς τοῦ πολέμου τῆς Ἀλβανίας, ὁ συμμετασχὼν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντίστασιν, παρέδωσα Ἕλληνας πρὸς ἐκτέλεσιν εἰς τοὺς Γερμανούς. Ἐγένετο μήνυσις ἐναντίον τοῦ ὑπευθύνου, τ. βουλευτοῦ τῆς ΕΔΑ, ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη, ἀλλὰ ἀνεγνώρισεν εἰς τὸ Ἐφετεῖον, ὅτι ἔπεσε θῦμα τῆς παρατάξεώς του καὶ ὅτι τὸ ἐδημοσίευσε διὰ νὰ μὴ εἰσέλθω ἐγὼ εἰς τὸν Σύλλογον. Τοῦ ἔδωσα τὴν αἰτηθεῖσαν συγγνώμην καὶ ἔληξε τὸ θέμα. Πρὸ ὀλίγων ἐτῶν εἰς τὰς ἐκλογὰς ἄλλη παράταξις ἐχρησιμοποίησε τὸ ἴδιον συκοφαντικὸν ὑλικὸν πάλιν καὶ ἐγέμισε μὲ φύλλα τὴν ἐπαρχίαν μου διὰ τὴν ἰδίαν ὑπόθεσιν. Καὶ τότε ὑπεχρεώθην μετὰ τὰς ἐκλογὰς νὰ δώσω συγγνώμην. Τελευταίως ἡ «Ἀττικὴ Ἠχὼ» τὸ ἐπίσημον ὄργανον τῆς ΕΔΑ τῆς περιφερείας μου ἐγέμισε τὴν ἐπαρχίαν μου καὶ οἱ ὑπεύθυνοι ἔλεγον, ὅτι «ἡμεῖς πάλιν θὰ ἀθωωθοῦμε διὰ νέου νομοσχεδίου». Ἐάν, κ. βουλευταί, νομίζετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωμεν πάντοτε συγγνώμην, τότε πάει ἡ ἠθικὴ εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Νὰ μὴ διαμαρτυρώμεθα λοιπὸν ὅταν οἱ Ἕλληνες πολῖται δὲν ἔχουν ἐκτίμησιν διὰ τοὺς βουλευτάς των! Ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσω, ὅτι ἀπαιτῶ, τοὐλάχιστον διὰ τὸν χρόνον ἀφ’ ἧς ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε ψῆφον ἐμπιστοσύνης, νὰ τιμωροῦνται αἱ πράξεις αὐταί. Ἂς ἀφήσωμεν τοὺς λόγους περὶ λαοῦ καὶ ἡμεῖς ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἔχομεν τὴν εὐθύνην καὶ θὰ κριθῶμεν ἀπὸ τὸν λαόν. Συνεπῶς, ἡ Κυβέρνησις Στεφανοπούλου εἶναι νόμιμος κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν περαιτέρω ἐξύβρισιν τῶν πολιτικῶν προσώπων. Λυποῦμαι, ὅτι διαπιστώνω, ὅτι ὑπάρχουν πολιτικοὶ παράγοντες καὶ ἡγετικαὶ φυσιογνωμίαι τῆς χώρας, αἱ ὁποῖαι κατηγοροῦνται καὶ μάλιστα γράφουν δι’ αὐτὰς αἱ ἐφημερίδες, ὅτι «ἄνευ ἀμφιβολίας τόσα ἑκατομμύρια ἐπῆραν διὰ νὰ προσχωρήσουν», ἐν τούτοις οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν καταφεύγουν εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ δεχθῆτε νὰ μὴ ἰσχύσῃ παραγραφὴ ἀφ’ ἧς ἔγινε νόμιμος Κυβέρνησις. Οἱ λοιποὶ μετὰ ταῦτα συκοφάνται νὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Διὰ τοῦτο ἐγὼ καταψηφίζω τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ δεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, κατ’ ἄρθρον καὶ εἰς τὸ σύνολον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§41Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 1 εἶναι ὅτι «θεωροῦνται παραγεγραμμένα τὰ μέχρι τῆς 14ης Νοεμβρίου 1965 ὑπὸ τοῦ τύπου καὶ διὰ τοῦ τύπου πραχθέντα ἀδικήματα». Αὐτὴ ἡ φραστικὴ διατύπωσις εἶναι ἀπαραίτητος.

§42Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὴν δήλωσιν, κ. Ὑπουργέ, διὰ τὰ ἄλλα ἀδικήματα;

§43Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, ἰσχύει ἡ χθεσινή μου δήλωσις, ὅτι θὰ μελετήσω τὸ θέμα. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀδύνατον νὰ προβῶ εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, τὴν θεωρῶ ἀπαράδεκτον, ἀποτελεῖ ἐπέμβασιν εἰς τὰ ἔργα τῆς δικαιοσύνης.

§44Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ ἡ προσθήκη αὐτή.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ὡς ἄνω νομοσχέδιον;

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ εὐεργετικῶν μέτρων διὰ τὰς παραβάσεις τοῦ Τύπου». Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος. Ὁ εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Κ. βουλευτὴς Ἠλείας κ. Α. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§48Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Πρὶν ἀρχίσῃ νὰ ὁμιλῇ ὁ κ. Α. Κανελλόπουλος, θέλω νὰ δηλώσω, πρῶτον, ὅτι καταθέτω καὶ τὴν ἀπάντησιν τῆς Ἑλληνικῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως εἰς τὸ ἐρώτημα διὰ τοὺς διορισμούς, ἀπὸ τὴν ὁποίαν προκύπτει ὅτι ἐπραγματοποίησε 231 διορισμοὺς ἐν τῷ συνόλῳ ἀπὸ τότε ποὺ ἐδημιουργήθη. Καταθέτω τὸν κάτωθι πίνακα ἵνα περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ

Κίνησις Προσωπικοῦ Ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς Τραπέζης μέχρι 18.12.1965 Κατὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς Τραπέζης (16 Σεπτεμβρίου 1964) ὑπηρέτουν εἰς τοὺς συγχωνευθέντας τρεῖς Ὀργανισμοὺς (ΟΧΟΑ, ΟΒΑ, ΟΤΠ) ὑπάλληλοι 277. Ἔκτοτε προσελήφθησαν: 1. Κατόπιν ἐπιτυχίας εἰς προκηρυχθέντας διαγωνισμούς, ἑνὸς δι’ ἀποφοίτους Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἑνὸς δι’ ἀποφοίτους Ἀνωτάτων Σχολῶν κατώτεροι ὑπάλληλοι 30. 2. Πρὸς ἐπάνδρωσιν τῶν ἐργασιῶν μεταλλευτικῶν ἐρευνῶν (μεταλλειολόγοι καὶ κατώτεροι) ὑπάλληλοι 16. 3. Μηχανικοὶ καὶ διοικητικοὶ ὑπάλληλοι χρησιμοποιούμενοι εἰς τὰς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου μεταβιβασθείσας εἰς τὴν Τράπεζαν Ἐπιχειρήσεις καὶ προοριζόμενοι νὰ διατεθοῦν εἰς αὐτὰς εὐθὺς ὡς συσταθοῦν αἱ ἀντίστοιχοι Ἀνώνυμοι Ἑταιρίαι (Βιομηχανικαὶ Περιοχαί, Καπνοβιομηχανία Ματσάγγου, Κλωστήρια Ἀθηνῶν καὶ Ναούσης–Βερροίας) ὑπάλληλοι 9. 4. Μηχανικοὶ καὶ οἰκονομολόγοι, πρὸς ἐπάνδρωσιν τῶν Ὑπηρεσιῶν Ἐρεύνης καὶ Μελετῶν 18. 5. Εἰδικοὶ ὑπάλληλοι τραπεζικῆς καὶ διαχειριστικῆς πείρας κατ’ ἐπιλογὴν 142. 6. Βοηθητικοὶ ὑπάλληλοι (κλητῆρες, νυκτοφύλακες, ἐπόπται ἀσφαλείας) 16. Ἤτοι σύνολον προσληφθέντων κατὰ τὸ μέχρι σήμερον διάστημα ὀργανώσεως τῆς Τραπέζης ὑπάλληλοι 231. (Ἐξ αὐτῶν, πρόκειται νὰ ἀποχωρήσουν τὴν 31 τρέχοντος, λόγῳ λήξεως τῆς συμβάσεώς των ἐργασίας, ὑπάλληλοι 10 τὴν δὲ 30 Ἰουνίου προσεχοῦς ἔτους 1966 διὰ τὸν αὐτὸν λόγον ὑπάλληλοι 14). Ἐν τῷ μεταξύ, ἀπελύθησαν, ἀπεχώρησαν κλπ. ὑπάλληλοι 55. Ἤτοι, ὑπηρετοῦν σήμερον εἰς τὸ Κέντρον τῆς Τραπέζης, εἰς τὰς ρηθείσας Ἐπιχειρήσεις καὶ ἐν ἀποσπάσει εἰς Ὑπουργεῖα, ὑπάλληλοι πάσης κατηγορίας, γενικὸν σύνολον 453. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα σήμερον Κανονισμὸν Ὑπηρεσίας, πρόσληψις ὑπαλλήλων τοῦ κυρίου προσωπικοῦ καὶ τοῦ βοηθητικοῦ κατηγορίας αʹ δὲν ἐπιτρέπεται παρὰ μόνον διὰ διαγωνισμοῦ (ἐξαιρέσει ἀνωτάτων ἡγετικῶν στελεχῶν καὶ ὡρισμένης κατηγορίας εἰδικοτήτων). Παρὰ τὰς καταβληθείσας προσπαθείας, δὲν εὑρέθησαν κατάλληλοι ὑπάλληλοι διὰ νὰ ἐπανδρώσουν ὅλας τὰς ὑπηρεσίας τῆς Τραπέζης καὶ οὕτω παραμένουν σήμερον κεναὶ θέσεις 121, ἤτοι: 77 θέσεις κυρίου προσωπικοῦ (ἐξ ὧν 4 θέσεις Διευθυντῶν τῆς Τραπέζης, 10 θέσεις ἀναπληρωτοῦ Ὑποδιευθυντοῦ, 18 θέσεις Προϊσταμένων Τμημάτων καὶ Ὑπηρεσιῶν) καὶ 44 θέσεις βοηθητικοῦ προσωπικοῦ, ἤτοι σύνολον 121. Πρὸς πλήρωσιν 35 θέσεων ἐκ τῶν τελευταίων τούτων, ἐνεργεῖται αὔριον 19ην τρέχοντος, διαγωνισμὸς μεταξὺ ὑπηρετούντων ὑπὸ δοκιμασίαν καὶ ἀπόλυτον προσωρινότητα ἐκτάκτων ὑπαλλήλων καὶ δακτυλογράφων, ὧν ὅσοι δὲν ἐπιτύχουν θὰ ἀποχωρήσουν τὴν 31 τρέχοντος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Δεκεμβρίου 1965

Ἑλληνικὴ Τράπεζα Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως

Δ. ΚΑΜΑΡΙΩΤΗΣ

Η. ΜΑΡΚΕΤΟΣ

Ὀφείλω καὶ μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν συνάδελφον κ. Καλαντζῆν. Ἠρεύνησα τὸ θέμα ποὺ ἔθεσε καὶ τὸν πληροφορῶ ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ τελευταίου ἑξαμήνου δὲν ὑπεγράφη καμμία νέα συλλογικὴ ἀπόφασις, ἡ ὁποία νὰ δημιουργῇ θέσεις. Ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν ἐγκεκριμένων θέσεων τὰς ὁποίας ἔδωσα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατέθεσα τὸν σχετικὸν πίνακα, πραγματοποιοῦνται ἑκάστοτε μεταβολαὶ λόγῳ ἀπομακρύνσεως καὶ ἀναπληρώσεως. Αὐταὶ αἱ μεταβολαὶ δὲν δύνανται πουθενὰ νὰ διαπιστωθοῦν παρὰ μόνον εἰς τὰ ἐπὶ μέρους Ὑπουργεῖα. Ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὰ Ὑπουργεῖα, ἀλλὰ ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει συγκεκριμένον ὑλικὸν δὲν εἶχα τὸν ἀναγκαῖον χρόνον διὰ νὰ παράσχω τὰς πληροφορίας αὐτάς. Μόλις τὰς ἔχω θὰ τὰς θέσω ὑπ’ ὄψει σας.

§49Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ εἶμαι ἐν τάξει ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, πρέπει νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι κατὰ δύο στάδια, πρῶτον, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας μέχρι τῆς 15ης Ἰουλίου 1965, καί, δεύτερον, ἀπὸ 15 Ἰουλίου μέχρι σήμερον, ὅτι πέραν τῶν ἀνακοινωθέντων στοιχείων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι γεγονός, ὅτι εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς μὴ ὀργανικὰς θέσεις, ἀλλὰ εἰς ἐκτάκτους, εἰς ἐπὶ συμβάσει, ἡμερομισθίους, σχεδὸν ἐδιπλασιάσθη. Ἀναφέρω ἕνα Ὑπουργεῖον ὡς παράδειγμα, ὅπου ὑπηρέτουν 400 ὑπάλληλοι τῶς ὡς ἄνω κατηγοριῶν μέχρι ἀναλήψεως τῆς κυβερνήσεως ὑπὸ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, σήμερον εἶναι 800. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, ὡμίλησε καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ πέραν τῆς αἰθούσης αὐτῆς περὶ διοικητικῆς ἀναμορφώσεως. Ἐὰν ἐννοεῖται ὡς διοικητικὴ ἀναμόρφωσις ἡ εἰς βάρος τοῦ προγράμματος Ἐπενδύσεων πληρωμὴ ὑπαλλήλων, ὄχι ὀργανικῶν θέσεων νομοθετημένων, δὲν πρόκειται περὶ ἀναμορφώσεως, ἀλλὰ περὶ διαλύσεως τῆς Διοικήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, πληροφορῶ ἐπίσης, ὅτι παρὰ τὴν ἀπόφασιν ἡ ὁποία ἐλήφθη, περὶ συστάσεως τριμελοῦς ἐξ Ὑπουργῶν Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἤλεγχε τοὺς περαιτέρω διορισμοὺς μὲ τὴν σαφῆ δήλωσιν, ὅτι θὰ προέρχεται εἰς διορισμοὺς προκειμένου περὶ πληρώσεως ὀργανικῶν θέσεων, ἔλαβον χώραν διορισμοὶ οὐχὶ εἰς νομοθετημένας θέσεις, οὐχὶ εἰς ὀργανικὰς θέσεις, ἀλλὰ ὡς ἔκτακτοι ἡμερομίσθιοι, ἄνευ προβλέψεως εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν οἰκείων Ὑπουργείων καὶ πληρώνονται εἰς βάρος τῶν πιστώσεων ἐκτελέσεως ἔργων. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προέλθῃ εἰς μίαν δήλωσιν ὡς πρὸς τὸ μέλλον ἐπὶ τοῦ εἰδικωτέρου αὐτοῦ θέματος καὶ εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔδωσε καὶ διὰ τὴν δήλωσιν, ὅτι ἐφ’ ἑξῆς θὰ ἀσχοληθῇ εἰδικώτερον μὲ τὸ θέμα.

§50Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω, διὰ νὰ καταστῇ σαφές, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν θέσεων τῶν ἐπὶ συμβάσει ἰδιωτικοῦ δικαίου ἢ ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι πληρώνονται ἀπὸ τὰ κονδύλια τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, προσδιορίζεται ἀπὸ κοινὰς συλλογικὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐκδίδονται εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους καὶ αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὸ κατὰ νόμον ἀναγκαῖον πλαίσιον. Πέραν τοῦ ἀριθμοῦ, τὸν ὁποῖον ὁρίζει ἡ ἀπόφασις, οὐδεὶς δύναται νὰ πληρωθῇ. Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν ἐγένοντο νέαι προσλήψεις καὶ περὶ αὐτῶν θὰ σᾶς πληροφορήσω. Ἐγένοντο κατ’ ἀνάγκην ἐντὸς τῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα γνωρίζει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§52Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατέβαλε πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν, μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν ἐπιμέλειαν καὶ ἐπιμονὴν νὰ περισυλλέξῃ πᾶν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν κρίσιν του θὰ ἀπετέλει τὴν ἀπόδειξιν τῆς ὑπάρξεως οἰκονομικῆς κρίσεως, ἐκκολαφθείσης κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τῆς Ε.Κ. Συνεκέντρωσε καὶ προέβαλε ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους συνηρμολόγησε καταλλήλως, δὲν λέγω ἀνακριβεῖς, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀλυσιτελεῖς, προκειμένου νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ ἀγωνιῶδες αἴτημα νὰ ἀποδειχθῇ ἡ ὕπαρξις κρίσεως, ἡ ὁποία θὰ κατεδίκαζε τὴν παράταξιν ὡς παράταξιν, θὰ ἐδικαίωνε τὰ μετέπειτα γεγονότα καὶ θὰ ἐδικαιολόγει τὰ νέα σχήματα, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν. Ἦτο ἡ συνισταμένη ἀπὸ μακροῦ καταβαλλομένων προσπαθειῶν. Τὸν ἀντικειμενικὸν αὐτὸν σκοπὸν τῆς στρατηγικῆς ἄλλωστε δὲν μᾶς ἀπέκρυψε καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐνόσῳ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ κρίσις θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ διεξαχθοῦν ἐκλογαί. Καὶ διὰ νὰ ὑπάρξῃ καὶ τὸ ἀπαραίτητον δεδικασμένον, περὶ τῆς ἀμετακλήτου κρίσεως τῆς ὑπάρξεως οἰκονομικῆς κρίσεως, προσετέθη ὡς μὴ ὤφειλεν ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Βασιλέως, τῆς ὁποίας ἐκτιμῶμεν καὶ τὴν εὐγένειαν τῆς προσφορᾶς καὶ τὴν θυσίαν ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀνεπαρκῆ Βασιλικὴν χορηγίαν. Ἡ ἐπιστολὴ ὅμως, κ.κ. συνάδελφοι, ἀποτελεῖ ὁπωσδήποτε πολιτικὴν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγένετο ὄχι διὰ τὴν προσφοράν, ἀλλὰ διὰ τὴν ὑπογράμμισιν ἀμετακλήτως τῆς ὁροθετήσεως τῆς κρίσεως πρὸ τῆς πτώσεως τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως. Καὶ διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν διὰ δευτέραν φορὰν ὡς μὴ ὤφειλεν πάλιν ἐχρησιμοποιήθη ἐπιστολὴ τοῦ Βασιλέως διὰ νὰ ζητηθοῦν ἔξωθεν 14 ἑκατ. δολλάρια κτηνοτροφῶν. Νομίζω, ὅτι καὶ αἱ δύο αὐταὶ πράξεις, ἀνεξαρτήτως τῆς εὐγενείας τῆς προσφορᾶς τοῦ Βασιλέως, δὲν ἔπρεπε νὰ γίνουν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ τέλος διὰ τὴν ὁροθέτησιν τῆς κρίσεως ἐχρησιμοποιήθη ἡ μυστηριώδης ἔκθεσις τοῦ κ. Νόβα, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπεδόθη ἡ ἔννοια, ὅτι ἡ γνῶσις δῆθεν τῆς κρίσεως προϋπῆρχε καὶ ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ὅταν ἤκουσε τοὺς ἀριθμοὺς ἐπὶ τῆς ἐξελίξεως τῆς οἰκονομίας ἐσιώπησε καὶ σιωπήσας ἀπεδέχθη. Κατ’ ἀρχὴν ὅσα στοιχεῖα περιέχει ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Νόβα εἶναι πολὺ ὀλιγώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα προσεκόμισε μὲ τὴν γνωστὴν του ἐπιμέλειαν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Νόβα ὑπογραμμίζει τοὐλάχιστον διὰ νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοί, ὅτι μέγα μέρος τῶν συνεπειῶν τῆς ἐξελίξεως τῆς καταστάσεως ὠφείλετο εἰς τὴν πολιτικὴν κρίσιν. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. δὲν ἐσιώπησεν, ἀλλὰ ἔκρινεν, ὅτι συζήτησις εἰς αὐτὸν τὸν χῶρον καὶ εἰς αὐτὸν τὸν χρόνον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ. Ὁ σιωπῶν ἐν προκειμένῳ δὲν εἶναι δυνατὸν λογικῶς νὰ κριθῇ ὅτι συναινεῖ, διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν τὸ Λατινικὸν ρητόν: «QUI TACET CONSENTIVE VITETUR, UBILOCO POTUIT ET DEBRIT». (Ὁ σιωπῶν συναινεῖ μόνον ἐκεῖ ὅπου ἠδύνατο καὶ ὤφειλε νὰ ἀπαντήσῃ).

§53Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁμιλοῦμεν διὰ Ἀστικὸν Δίκαιον ἢ διὰ πολιτικὰς πράξεις.

§54Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν ὑπογράμμισιν μάλιστα τῆς σημασίας τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος ὡς προϋποθέσεως τῆς διαμορφώσεως ὅλων τῶν περαιτέρω σχημάτων εὑρέθησαν σύμφωνοι εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος πάντες οἱ πολιτικοὶ Ἀρχηγοί, ἐξαιρέσει, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι καὶ πρὸς τιμήν του, τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ὁ ὁποῖος ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς ἐτόνισεν, ὅτι πάντες οἱ λόγοι εἶναι δυνατὸν νὰ συνηγοροῦν, ὑπὲρ τοῦ σχηματισμοῦ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, οὐχὶ ὅμως τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα. Ἐκ τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως εἰς τὴν Βουλήν, κ.κ. συνάδελφοι, καὶ ἐκ τῶν προσκομισθέντων στοιχείων, προέκυψεν κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, καὶ φαντάζομαι κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ἀντίθετον. Ἡ πορεία τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας κατὰ τὸ 18μηνον διάστημα τῆς διακυβερνήσεως τῆς Χώρας ὑπὸ τῆς Ε.Κ. ἔβαινε κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν, εἶχε δὲ εἰσέλθει εἰς νέαν φάσιν ταχυτέρας ἀναπτύξεώς της. Πᾶν ὅ,τι ἀπετέλεσεν ὄχι κρίσιν —διότι δὲν τὸ ἀποδεχόμεθα— ἀλλ’ ἁπλῶς διαταραχὴν τῆς οἰκονομίας, ὀφείλεται εἰς τὰς μετέπειτα πολιτικὰς ἐξελίξεις. Ἡ διαταραχὴ αὐτὴ εἶναι ἀναμφιβόλως φύσεως παροδικῆς καὶ ἔχω ἀπολύτως τὴν βεβαιότητα ὅτι θὰ συνεκλείψῃ ἐφ’ ὅσον ἐκλείψουν καὶ οἱ παράγοντες ποὺ τὴν συντηροῦν. Καὶ οἱ παράγοντες ποὺ συντηροῦν τὴν οἰκονομικὴν ἀνωμαλίαν εἶναι κατὰ πρῶτον λόγον αὐτὴ αὕτη ἡ φύσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ κοινοβουλευτική της βάσις (χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.). Ἐν ὅσῳ ὑπὸ τὸ ἑλληνικὸν ψυχολογικὸν κλῖμα θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ὑπάρχῃ Κυβέρνησις στηριζομένη εἰς δύο ἀμφιβόλους ψήφους, ἐν ὅσῳ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ περιβάλλεται ἀπὸ τὴν δυσπιστίαν μεγάλης μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι ἀδύνατον νὰ στερεωθῇ οἰκονομία ἢ νὰ ἀποδώσουν οἱασδήποτε φύσεως καὶ ὁσαδήποτε οἰκονομικὰ μέτρα. Ὁ δεύτερος παράγων, σύμφυτος πρὸς τὸν προηγούμενον, εἶναι αἱ ἐνέργειαι ἢ αἱ παραλείψεις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, κ.κ. συνάδελφοι, πιστεύω, ὅτι καὶ ἡ ἐνίσχυσις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς ἐνδεχομένης παρ’ ἡμῶν ψηφίσεως τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου εἰς οὐδὲν ἀπολύτως θὰ καταλήξῃ. Πέραν τοῦ γεγονότος, ὅτι τοῦ φορολογικοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου ἀμφισβητοῦμεν καὶ τὴν ὀρθότητα καὶ τὴν σκοπιμότητα, πιστεύομεν ὅτι ἡ ψήφισίς του κατ’ οὐδὲν θὰ ἰσχύσῃ προκειμένου νὰ κρατήσῃ καὶ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ὅσον γρηγορώτερον διαπιστωθῇ ἡ ἀλήθεια αὐτὴ τόσον τὸ καλύτερον καὶ διὰ τὴν Χώραν καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Συνεκέντρωσε ὅλας τὰς προσπαθείας του ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὸ νὰ ἀποδείξῃ τὴν κρίσιν εἰς τὸ δημοσιονομικὸν κατ’ αὐτὸν ἄνοιγμα, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην του ἀπετέλεσεν ἢ ἀποτελεῖ τὸν πυρῆνα τῆς κρίσεως. Καὶ μετὰ δίωρον ἀγῶνα ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ἐνεφάνισεν, ὅτι διεγράφετο, καθ’ ὃν χρόνον εὑρισκόμεθα ἀκόμη εἰς τὴν ἀρχήν, δηλαδὴ ἔστω τὸν Ἰούλιον, ἕνα ἔλλειμμα συνολικῶς, ἀμφοτέρων τῶν προϋπολογισμῶν καὶ τοῦ τακτικοῦ καὶ τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, τῆς τάξεως τῶν 2.100 ἑκατομμυρίων. Αὐτὸ ὑπῆρξεν ὅλο τὸ θέμα. Ἂς παραδεχθῶμεν πρὸς στιγμήν, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι ὀρθοί, ἂς παραδεχθῶμεν πρὸς στιγμήν, ὅτι πράγματι ὑπῆρχε καὶ διεγράφετο αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα τὸν Ἰούλιον 1965. Ἦτο δυνατόν, ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας, χωρὶς θορύβους καὶ τυμπανοκρουσίας αἱ ὁποῖαι ἔβλαψαν καὶ βλάπτουν τὴν οἰκονομίαν, τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ νὰ καλυφθῇ; Ὑπῆρχε τὸ χρονικὸν περιθώριον καὶ ὑπῆρχε ἀκόμη ἡ πρόβλεψις, ἡ πρόνοια διὰ τὴν κάλυψίν του; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατέστη εἰς τὴν Κυβέρνησιν τόσον εὐκόλως δυνατὸν εἰς τὸ διάστημα τῶν 2 ἢ 3 τελευταίων μηνῶν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς ἡμᾶς εἰς διάστημα 6 μηνῶν; Ἀλλὰ διὰ νὰ δώσωμεν πράγματι τὴν ἀπάντησιν, ἐὰν ὑπῆρχε πρόβλεψις, ἐπίγνωσις τοῦ ἐλλείμματος καὶ φροντὶς καὶ μέτρα βεβαίας καλύψεώς του, πρέπει πρὶν ἀπ’ ὅλα νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, Ἀντιπρόεδρον τότε καὶ Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε AD HOC εἰς ἄρθρον του δημοσιευθὲν εἰς τὴν ἐφημερίδα «ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ» τὴν 2αν Μαΐου 1965 καὶ ἐπαναληφθὲν οὐχὶ κατὰ τρόπον οὐσιωδῶς διάφορον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ νῦν Πρόεδρος τῆς ... διορθούσης τὰ πράγματα Κυβερνήσεως ἔλεγεν: «Ἐπροτιμήσαμεν λοιπὸν νὰ προκαλέσωμεν τὴν ἐκδήλωσιν τῶν προβλημάτων ποὺ ἐγείρει ἡ ἀνάπτυξις διότι ταῦτα, ἐὰν συνεχίζετο ἡ προηγουμένη στασιμότης, ὁπωσδήποτε θὰ ἐξεδηλοῦντο ἀσφαλῶς μετὰ 10 ἢ 15 ἔτη, ἐνῷ τώρα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ θέσωμεν ὑπὸ ἔλεγχον δι’ ἑνὸς ὀρθολογικοῦ προγράμματος. Πολλοὶ ἐκ τῶν ἀπαισιοδόξων ἐπικριτῶν ἐκδηλώνουν τὴν ἀνησυχίαν μήπως κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη τῆς συνεχιζομένης ταχείας ἀναπτύξεως μὲ τὴν διεύρυνσιν τῶν ἐξωτερικῶν συναλλαγῶν ἐξανεμισθῇ τὸ ἀπόθεμα καὶ καταρρεύσῃ τὸ νόμισμά μας. Σπεύδομεν νὰ τοὺς καθησυχάσωμεν καὶ νὰ διαβεβαιώσωμεν αὐτοὺς ὅτι κατὰ τὰ 2–3 ἔτη καὶ μέχρι τῆς πλήρους ἀποδόσεως τῶν καρπῶν τῆς ἀναπτύξεως ἔχομεν τὴν δυνατότητα ἐκ πλείστων πηγῶν νὰ ἀντλήσωμεν τὸ ἀναγκαιοῦν εἰς ἡμᾶς συνάλλαγμα χωρὶς νὰ ὑπολογίζωμεν τὰς ἀθρόως ὑποβαλλομένας αἰτήσεις ἐξωτερικῶν ἐπενδύσεων τὰς ὁποίας μετὰ προσοχῆς ἐξετάζομεν καὶ ἀξιολογοῦμεν. Ἀρκούμεθα ἐκ τῶν ὡς ἄνω πηγῶν νὰ ἀναφέρωμεν τὸ Εὐρωπαϊκὸν Νομισματικὸν Ταμεῖον ἀπὸ τὸ ὁποῖον κατόπιν τῆς τελευταίας ἀποφάσεώς του δυνάμεθα νὰ πορισθῶμεν δεκάδας ἑκατομμυρίων δολλαρίων μὲ τόκον 2,5–3%, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα διὰ καταλλήλου αὐτῶν ἀξιοποιήσεως νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ἰσοζύγιον». Ὥστε ἡ πρόβλεψις ὅτι ἐξ ἀρχῆς θὰ ὑπῆρχεν ἡ ἀνάγκη καλύψεως 2.000 ἑκατομμυρίων, ἐγὼ θὰ εἴπω βραδύτερον πολὺ ὀλιγώτερον, ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Μητσοτάκης, ὑπῆρχε καὶ αἱ προσπάθειαι εἶχον καταβληθῆ.

§55Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Δύο σὺν δύο, διότι εἶναι καὶ τὰ καταναλωτικά.

§56Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ φθάσωμεν κ. Ὑπουργέ. Θὰ σᾶς τὸ ἀναφέρω καὶ αὐτὸ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα. Τὸ ἐρώτημα ποὺ τίθεται προκειμένου νὰ κριθῇ μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κατέλιπε τὸ ἔργον της ἡμιτελὲς εἶναι: Ἐγένοντο αἱ προσπάθειαι ἐκ τῶν ὁποίων κατὰ τὴν συνήθη πορείαν πραγμάτων μετὰ βασιμότητος νὰ ἀνεμένετο ἡ εἴσπραξις αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ; Ἰδοὺ ἡ σχετικὴ ἀπάντησις: Κατ’ ἀρχὴν εἶχεν ἐγγραφῆ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων ποσὸν ἐξωτερικῶν πόρων 1.650 ἑκατομμυρίων καὶ μόνον. Βεβαίως εἶχεν ἐγγραφῆ καὶ ἕνα δεύτερον κονδύλιον 50 ἑκατομμυρίων τὸ ὁποῖον ἀνεφέρετο εἰς τὸ αἴτημα πρὸς τὸ ΚΟΝΣΟΡ-ΤΣΙΟΥΜ, τὸ ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς δὲν ἐλαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον διὰ λόγους τακτικῆς καὶ διὰ λόγους ὑποστηρίξεως τοῦ αἰτήματος εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ἐγγράψωμεν. Ὑπῆρχε λοιπὸν ἕνα ἔλλειμμα 1650 ἑκατομμυρίων ἐκ τῶν πόρων τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐκ τῶν πόρων αὐτῶν περίπου καθ’ ὃν χρόνον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀρχήν, εἶχε ἀρχίσει ἡ ρευστοποίησις τῶν 1.000 ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα, νομίζω ὅτι φθάνουν τελικῶς περίπου τὰ 1.000–1.200 ἑκατομμύρια. Θὰ ὑπῆρχε δηλαδὴ οὐσιαστικῶς ἕνα ὑπόλοιπον μόνον 400 ἑκατομμυρίων. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ δεύτερον ἡ Κυβέρνησίς μας κατὰ τὸ διάστημα τῆς παραμονῆς της εἰς τὴν ἀρχὴν προσεπάθησε πρὶν ἀπ’ ὅλα νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸ ΚΟΝΣΟΡ-ΤΣΙΟΥΜ. Καὶ ἐπέτυχε τὴν δήλωσιν συμμετοχῆς καὶ ἄλλων εἰς τοῦτο. Ἐπέτυχε τὴν μεταβολὴν τῶν δυσμενῶν, ἔν τινι μέτρῳ ὅρων τοῦ Γαλλικοῦ δανείου. Ἐπέτυχε τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ἰταλικοῦ καὶ ἐν συνεχείᾳ διὰ τῆς ρυθμίσεως ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν χρέος ἐπέτυχε καὶ τὴν δήλωσιν τῆς Μεγάλης Βρεταννίας περὶ συμμετοχῆς της μὲ 2,5 ἑκατομμύρια δολλάρια εἰς τὸ ΝΑΤΟ. Τρίτον, κατ’ αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα καὶ κατόπιν συντόνων ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως ἐπετεύχθη ὄχι μόνον ἡ ἄφιξις ἐδῶ ἐπιτροπῆς τῆς ἀποστολῆς τῆς Διεθνοῦς Τραπέζης, ἀλλὰ ἐπετεύχθη ὑπὸ τῆς Διεθνοῦς Τραπέζης πρότασις ὑποβολῆς σχεδίων διὰ τὴν χρηματοδότησιν ὁδικῶν ἔργων τῆς τάξεως τῶν 20 ἑκατομ. δολλαρίων ἐντὸς εἰ δυνατὸν τοῦ 1965. Τέταρτον, ὑπεγράφη ἡ συμφωνία τῶν γεωργικῶν πλεονασμάτων. Ἡ συμφωνία ἡ ὁποία ἀνεβίβαζε τὸ ὕψος διὰ τὰ δύο ἔτη εἰς 35 ἑκατομ. δολλάρια. Ὁ κ. Παπαληγούρας, εἶπε χθὲς ὅτι οἱ ὅροι κατέστησαν περισσότερον δυσμενεῖς συνεπείᾳ τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς ἐξόφλησιν εἰς συνάλλαγμα. Εἶναι τοῦτο πράγματι ἀληθές. Ἀλλὰ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν μεταβολὴν τῆς Ἀμερικανικῆς Νομοθεσίας, καθ’ ὃν τρόπον ἡ μεταβολὴ τῆς Ἀμερικανικῆς Νομοθεσίας διὰ νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοὶ καὶ ἡ ἀλλαγὴ τῆς Ἀμερικανικῆς πολιτικῆς ἀπεστέρησαν τὴν Ἑλλάδα —κατὰ τὴν ἰδικήν των περίοδον— ἀπὸ πᾶσαν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ δωρεὰν βοήθειαν. Συνήψαμεν λοιπὸν συμφωνίαν 35 ἑκατ. δολλαρίων ἐκ τῶν ὁποίων ἀπερροφήθησαν τὸ 1964 τὰ 15 καὶ ὑπελείποντο διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος 20 ἑκατ. δολλάρια. Εἶχεν ἀνακύψει τὸ θέμα τῆς χρησιμοποιήσεως ἢ τῆς ἐκποιήσεως τῶν πλεονασμάτων τοῦ σίτου. Εἴχομεν ἀρχίσει διαπραγματεύσεις μὲ τὰς ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν Ἀμερικανικὰς ἀρχὰς διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ σίτου ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν τροποποίησιν τῆς συμφωνίας καὶ ἐπὶ πλέον τὴν προσθήκην ἑτέρων 15 ἑκατ. δολλαρίων διὰ τὴν προώθησιν ἑνὸς προγράμματος καλύψεως ἀναγκῶν εἰς κτηνοτροφικὰ εἴδη. Καὶ εἴχομεν ἐκ μέρους τῶν Ἀμερικανῶν ἐδῶ λάβει τὴν διαβεβαίωσιν, καὶ θὰ τὸ ἐνθυμοῦνται αὐτὸ εἰς τὴν πολιτικὴν ἐπιτροπήν, ὅτι τὸ πρόγραμμα τοῦτο ἔβαινεν καλῶς μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν διεκόπη τὸ ἔργον μας. Ἡ νῦν Κυβέρνησις ἐπέτυχεν, ὡς ἀνεκοίνωσε, βοήθειαν τὰ 14 ἀπὸ τὰ 20, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς διὰ συμφωνίας εἴχομεν ὡς ἰδικά μας καὶ ἐπὶ πλέον δὲν ἐπέτυχε τὴν μεταβολὴν τοῦ περιεχομένου τῶν εἰδῶν ὅπως ἡμεῖς εἴχομεν ζητήσει. Δὲν ἐπέτυχεν ἐπίσης τὴν ἀπαλλαγήν της ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς προκαταβολῆς ἢ μᾶλλον τῆς ἀμέσου ἐξοφλήσεως τοῦ 25% ὡς ἡμεῖς κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις δι’ ἐγγράφων ἐπανειλημμένως εἴχομεν ἀπαιτήσει. Πέραν τούτων εἴχαμεν ἀρχίσει ἤδη καὶ διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Νομισματικὴν Συμφωνίαν, περὶ τῶν ὁποίων ὑπαινιγμὸν ἔκαμε προηγουμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ.

§57Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἦσαν ἐγκεκριμένα αὐτὰ τὰ 20; Δὲν ἀπεφασίσθη ἡ διακοπή των ὅταν ἀπεφασίσθη ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ σίτου;

§58Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀπεφασίσθη καμμία διακοπή. Οὔτε κατηγγέλθη ἡ συμφωνία.

§59Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Γνωρίζετε καλῶς, ὅτι καὶ εἶχε διακοπῆ καὶ ὅτι ἀπέτυχεν ἡ προσπάθεια τῆς ἐποχῆς ἐκείνης διὰ νὰ ξαναδοθῇ.

§60Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀπέτυχε καμμία προσπάθεια. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ γνωρίζει καλῶς, ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ εἶχον ζητήσει νὰ πάῃ Ὑπουργὸς εἰς τὴν Ἀμερικὴν διὰ νὰ διαπραγματευθῇ τελικῶς τὸ θέμα.

§61Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἡ συμφωνία ἐκείνη εἶχε περιορισθῆ.... (Φωναὶ ὄχι διακοπήν, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὁ Ὑπουργὸς θέλει νὰ ζητήσῃ μίαν πληροφορίαν, φωνάζετε σεῖς κ. βουλευταὶ ὄχι; Ἐρωτᾶται ἂν θέλῃ ὁ ρήτωρ καὶ ἂν ἐπιτρέπῃ τὴν διακοπήν. Ἐπίσης καὶ ὁ Πρόεδρος. Σεῖς ὅμως δὲν δικαιοῦσθε νὰ λέγετε ὄχι.

§63Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴχαμεν προχωρήσει εἰς διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Νομισματικὴν Συμφωνίαν καὶ ἀνεμέναμεν ἐκεῖθεν ἐπίσης τὴν δυνατότητα λήψεως πιστώσεων περίπου 25 ἑκατ. δολλαρίων. Εἴχαμεν ἀκόμη ὑπόλοιπον ἀπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ παλαιοῦ δανείου 13 ἑκατ. δολλάρια, τὸ ὁποῖον ἐπιστεύαμεν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διαπραγματευθῶμεν εἰς Ἀμερικήν. Εἶναι τὸ ἀντίστοιχον τῶν 12 ποὺ παρουσίασεν ἡ Κυβέρνησις. Εἴχαμεν ἀρχίσει διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Γερμανίαν διὰ τὴν σύναψιν εἰς τὴν Γερμανικὴν κεφαλαιαγορὰν δανείου 25 ἑκατ. δολλαρίων. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ὁ κ. Γαλάνης εἶχεν ἤδη μεταβῆ εἰς τὴν Γερμανίαν. Ὅλα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, ἀποδεικνύουν ὅτι ἡ δυνατότης τῆς καλύψεως αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ἔστω καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ὕψος ὑπῆρχεν ἐκ τῶν ἀριθμῶν ποὺ σᾶς ἀνέφερα καὶ οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι εἰς διάστημα 6 ὑπολειπομένων μηνῶν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς συμφωνίαν περὶ τὸ ποσὸν αὐτό. Δι’ ἡμᾶς λοιπὸν θέμα ἐλλείμματος δὲν ὑφίστατο.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μακάριοι οἱ ἄνθρωποι.

§65Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ ἂς ἐξετάσωμεν τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ποῖον ὑπῆρξε τὸ πραγματικὸν ἔλλειμμα καὶ διὰ ποῖον ἀκριβῶς λόγον ἐμφανίζεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ ἀνωμαλία. Ἂς ἀφήσωμεν τὴν παραδοχὴν τῶν 2.100 ἢ 2.200 ἑκατομμυρίων τὴν ὁποίαν ἐλάβαμεν διὰ νὰ ἀποδείξωμεν τὴν δυνατότητα τῆς καλύψεως. Ὁ προϋπολογισμὸς τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων προέβλεπε πληρωμὰς ὕψους 5,3. Διεμορφώθη ἐξ ὑπαρχῆς εἰς τὸ ὕψος αὐτὸ ἐν ὄψει τῶν δυσχερειῶν ἱκανοποιήσεως τοῦ περαιτέρω αἰτήματος ἀπὸ τὸ ΚΟΝΣΟΡΤΣΙΟΥΜ. Ἡ κάλυψις τῆς δαπάνης βάσει ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς προέβλεπε: Προϋπολογισμὸς τακτικὸς θὰ ἔδιδε πλεόνασμα 1.000 ἕως 1.200 ἑκατομμυρίων. Ἦτο ἀρχικῶς 1.200 καὶ βραδύτερον περιωρίσθη εἰς τὰ 1.000 ἑκατομμύρια. Ἔσοδα δημοσίων ἐπενδύσεων 1.000 ἑκατομμύρια. Ἐπανορθώσεις καὶ μικροβοήθεια 100 ἑκατ. ὁμολογιακὸν δάνειον 900, ἔντοκα γραμμάτια 500. Ποσὸν 3.700. Ἐξωτερικοὶ πόροι 1.600. Σύνολον 5,3. Ἐκ τῶν πόρων αὐτῶν ποῖοι εἶναι οἱ μὴ πραγματοποιούμενοι διὰ νὰ καταμερισθοῦν αἱ εὐθῦναι; Ἐκ τῆς βοηθείας πραγματοποιεῖται τὸ 1.200. Καὶ ἂν ἐμέναμεν εἰς τὴν ἀρχὴν θὰ ἐπραγματοποιούσαμεν πολὺ περισσότερα μολονότι δὲν προεβλέποντο τόσα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Τὶ ἐλλείπει; Ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων πρῶτον 900 ἑκατ. ἐκ τοῦ προβλεπομένου πρὸς σύναψιν δημοσίου δανείου. Τὸ δάνειον αὐτὸ δὲν ἐγένετο. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐγένετο εἶναι εἰς ὅλους γνωστός. Ὑπὸ τὰς κρατησάσας μετὰ τὸν Ἰούλιον συνθήκας ἦτο ἀδύνατος προφανῶς ἡ προσφυγὴ εἰς τὴν δημοσίαν ἐγγραφήν. Ἡ ὑπαιτιότης αὐτὴ βαρύνει τὰς μετέπειτα Κυβερνήσεις. Περὶ τοῦ ὅτι τὸ δάνειον αὐτὸ ὁπωσδήποτε θὰ συνήπτετο καταθέτω τὴν ἀπόφασιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνεται καὶ ἡ κατανομὴ τῶν ποσῶν ἀπὸ ἀπόψεως τρόπου ἀντλήσεως τῶν κεφαλαίων. Σχέδιον Ἀποφάσεως Ν. Ε. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταρτισθέντος γενικοῦ νομισματικοῦ προγράμματος διὰ τὸ ἔτος 1965 καθορίζεται ὅτι αἱ συνολικαὶ πληρωμαὶ τοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων θὰ διατηρηθοῦν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν 5.300 ἑκατομ. δρχ. Αἱ πέραν τῶν ὁρίων τούτων πληρωμαὶ θὰ ἀποφασισθοῦν ἐν συσχετίσει πρὸς τὴν χορηγηθησομένην βοήθειαν καὶ δανεισμὸν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως πέραν τοῦ ἤδη προβλεπομένου ποσοῦ δρχ. 1.700 ἑκατομ. Τὸ συνολικὸν ταμιακὸν ἄνοιγμα τοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων προβλέπεται νὰ διαμορφωθῇ ὡς ἀκολούθως:

Τὸ ὡς ἄνω προβλεπόμενον ἄνοιγμα τοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων ἐκ δρχ. 3.100 ἑκατομ. θέλει καλυφθῆ ἐκ τῶν κάτωθι πηγῶν: α) Δρχ. 1.600 ἑκατ. ἐκ τοῦ προϊόντος τοῦ ἐξωτερικοῦ δανεισμοῦ τοῦ δημοσίου. β) Δρχ. 100 ἑκατ. ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἐξωτερικῆς βοηθείας καὶ τῶν ἐπανορθώσεων. γ) Δρχ. 900 ἑκατ. ἐκ τοῦ προϊόντος τοῦ ἐκδοθησομένου ὁμολογιακοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον προβλέπεται νὰ καλυφθῇ ὡς ἀκολούθως:

δ) Δρχ. 500 ἑκατ. ἐκ τοῦ προϊόντος ἐκδόσεως νέων ἐντόκων γραμματίων, τὰ ὁποῖα θέλουν ἀναληφθῆ ὑπὸ τῶν ἐμπορικῶν τραπεζῶν βάσει τῆς ὑποχρεώσεώς των ὅπως ἐπενδύουν 21 Ρ ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν καταθέσεων ὄψεως καὶ Ταμιευτηρίου εἰς ἔντοκα γραμμάτια τοῦ Δημοσίου. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ παρακαλεῖται ὅπως ἐκπονήσῃ τὰς κατ’ ἐκτίμησιν ἀνὰ τριμηνίαν πληρωμὰς διὰ δημοσίας ἐπενδύσεις μετὰ τῶν ἀντιστοίχως προβλεπομένων πόρων. 17 Φεβρουαρίου 1965 Σχέδιον ἀποφάσεως Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὸ νομισματικὸν καὶ πιστωτικὸν ἰσοζύγιον. Ἡ ἀπόφασις πρόκειται νὰ ληφθῇ εἰς τὴν Συνεδρίαν τῆς 17.2.1965.

§66Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ποίας ἡμερομηνίας εἶναι;

§67Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ Φεβρουαρίου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§68Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Νὰ σημειωθῇ ἡ ἡμερομηνία παρακαλῶ.

§69Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ πέραν τῶν 900 δὲν δίδεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων τὸ ποσὸν 1.000 ἢ 1.200 τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ὡς πλεόνασμα εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ δὲν εἰσπράττονται τὰ ἔντοκα γραμμάτια εἰς τὸ ποσὸν ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθοῦν, συνεπείᾳ τῆς μειώσεως τῶν καταθέσεων ἡ ὁποία μείωσις δὲν ἐπέτρεψε τὴν βάσιν τοῦ νόμου κάλυψιν τοῦ μέχρι 21% τῆς αὐξήσεως. Ἐστέρησε προφανῶς ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων ποσὸν 2 δισ. Ἡ εὐθύνη διὰ τὴν στέρησιν αὐτὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι βαρύνει τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Προφανῶς πρέπει νὰ βαρύνῃ τὸν ἔχοντα τὴν πρόβλεψιν καὶ ἐκτέλεσιν τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ δημιουργῇ ἔκτοτε εὐθύνην. Εἰς τὸ σημείωμα τὸ ὁποῖον κατέθεσεν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀναφέρονται πόροι ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν 2 δισ., ἀλλὰ δὲν γνωρίζομεν πόθεν ἀντλοῦνται αὐτοί. Μία διευκρίνισις ἐν προκειμένῳ δὲν θὰ ἦτο περιττή.

§70Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Τὸ εἶπον. Πρόκειται περὶ ἐντόκων γραμματίων. Ἐντὸς τῶν περιθωρίων τοῦ νόμου ηὐξήσαμεν τὰ ἔντοκα γραμμάτια.

§71Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὡδήγησεν εἰς τὴν ἀδυναμίαν τῆς χρηματοδοτήσεως τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ συνέβη. Ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς προέβλεπε νὰ δώσῃ ἕνα πλεόνασμα 1.000–1.200 ἑκ. Περὶ τοῦ ὅτι τὸ πλεόνασμα αὐτὸ προεβλέπετο, οὐδεμία ἀμφισβήτησις ὑπάρχει. Ὑπάρχει ἡ δήλωσις Μητσοτάκη τὸν Μάϊον, ὅτε εἶχον ἐκτελεσθῆ τὰ 5)12 τοῦ προϋπολογισμοῦ ὅτι τὸ πλεόνασμα αὐτὸ θὰ δοθῇ. Ἡ δήλωσίς του ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἀκρόπολιν τῆς 5.5.65 καὶ ἔχει ὡς ἑξῆς: «...(Ἀναγινώσκει)...». Ταῦτα ἐλέγοντο τὸν Μάϊον τοῦ 65. Διὰ πάντα διαγιγνώσκοντα τὴν πορείαν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο γνωστὸν ἐὰν θὰ ἐπραγματοποιεῖτο ἢ ὄχι. Τὰ ἔσοδα τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπελείφθησαν κατὰ τὴν ἐμφανιζομένην εἰκόνα κατὰ 300 ἑκ. Λέγει ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὅτι εἰς τὸ μέλλον θὰ εἰσπραχθοῦν ἄλλα 250 ἑκ. βεβαιωθέντα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχομεν τὸ δεδομένον τῆς ἐλλείψεως τῶν 300 ἑκ. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι εἶναι περισσότερα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ μείωσις τῶν 300 ἑκ. ἡ ὁποία μάλιστα εἶναι μεγαλυτέρα εἰς τὸ δεύτερον ἑξάμηνον. Εἶναι καὶ ἀρνητικὴ ἀπώλεια δηλ. ἡ μείωσις τῶν 520 ἑκ. θετικῶν εἰσπράξεων, ἡ ὁποία ἐπῆλθε συνεπεία τοῦ ὅτι ἐγένετο μείωσις τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν. Ἡ μείωσις τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν ἀπετέλει ἐπαγγελίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ. Ἀλλὰ ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὴν εὐθύνην περισσότερον ὅλων, τῶν οἰκονομικῶν καὶ διαγιγνώσκει, ὅτι ἡ πορεία τῆς οἰκονομίας δὲν βαίνει καλῶς, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν διὰ νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον εἰς τὸ πρῶτον ἔτος. Οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἀνελάβομεν νὰ κάμωμεν τὰς μειώσεις αὐτὰς ἐντὸς τοῦ πρώτου ἢ δευτέρου ἔτους. Ὑπῆρχεν ἡ προϋπόθεσις τῆς τετραετίας καὶ ἐντὸς αὐτῆς θὰ ἐξετελεῖτο τὸ πρόγραμμά μας. Καὶ δι’ αὐτὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ὑπῆρξεν ἀντίθετον εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἐστοίχισε 520 ἑκατομμύρια. Ἀντίθετος εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως εἰς τὴν Βουλὴν ὑπῆρξε καὶ ὁ σημερινὸς Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Τσιριμῶκος, ἀξίζει δὲ νὰ ἀναγνώσω τὴν δήλωσίν του, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...».

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνεται ἡ διάκρισις αὐτὴ τῶν εὐθυνῶν μεταξὺ δύο Ὑπουργῶν, ὅταν ὑπάρχῃ ἑνιαία Κυβέρνησις καὶ Πρωθυπουργός. Μοῦ φαίνεται δὲ ὅτι ἐκθέτετε καὶ σεῖς ἀξιότιμε ἐπὶ τοῦ βήματος, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Βεβαίως ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ διεχώρισε τὰς εὐθύνας του καὶ δικαιοῦται νὰ τὸ πράξῃ, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι τὸν ἐκθέτετε καὶ σεῖς.

§73Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ προχωρήσω καὶ θὰ ἐξηγήσω, ὅτι καὶ μὲ τὴν μείωσιν αὐτὴν παρ’ ὅλα ταῦτα πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ ὑπῆρχε οὐδὲν πρόβλημα εἰς τὴν οἰκονομίαν, ἐὰν δὲν ἐμεσολάβει ἡ κρίσις.

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ μάθω, διὰ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πῶς ἐλειτούργει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διότι ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ εἶπεν, ὅτι ἐπὶ μακρὸν ἀνεζήτει τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ συνεργασθῇ μαζί του ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ δὲν τὸ κατώρθωνε. Σεῖς ἐζητήσατε νὰ γίνῃ κατ’ ἀντιπαράστασιν ἐνώπιον τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἔρευνα, ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἰσχύσουν ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ ἔτους ἢ ὄχι αἱ μειώσεις αὐταί; Τὸ ἐκάματε αὐτό; Ἐὰν δὲν τὸ ἐκάματε καὶ ἐὰν ὁ Πρωθυπουργὸς δὲν ἐδέχθη νὰ τὸ κάμῃ, τότε ποῖος πταίει;

§75Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ συζήτησις ἐγένετο καὶ συμφωνία ἐπῆλθεν.

§76Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Τὸ ἱστορικὸν τοῦ θέματος εἶναι ἀπολύτως γνωστὸν καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ. Ἐγὼ εἰσηγήθην τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς προεκλογικῆς ὑποσχέσεως, διότι πιστεύω, ὅτι ἕνα κόμμα, ὅ,τι ὑπόσχεται εἰς τὸν λαὸν πρέπει νὰ τὸ ἐκπληρώνῃ. Καὶ δὲν τὸ εἰσηγήθην διὰ τὸ πρῶτον ἔτος, τὸ εἰσηγήθην διὰ τὸ δεύτερον. Θὰ ἦτο ἀμφίβολον νὰ ἀναμένωμεν τὸ τέταρτον ἔτος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει διαφωνία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς δὲν διετυπώθη ἀπὸ πουθενά, πλὴν ἀπὸ τὸν κ. Τσιριμῶκον. Τοῦτο εἶναι ἀληθές. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ δὲν διεφώνησεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς διόλου, καὶ αὐτὸ συνάγεται ἀπὸ τὸ κατατεθὲν ἔγγραφον, ὅπου προτείνει διάφορον ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος μὲ ἐπιβολὴν δύο διαφόρων φόρων. Εὐτυχῶς ὑπάρχει διατυπωμένον τοῦτο. Πάντως βέβαιον εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οὕτως ἢ ἄλλως τὸ θέμα ἦλθεν εἰς σύσκεψιν ὅλων τῶν ἁρμοδίων, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀπησχολήθημεν δὶς ἢ τρὶς καὶ κατελήξαμεν εἰς ἀποφάσεις. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα εἶναι κάτι πολιτικῶς ἄηθες καὶ ἐμένα μὲ θλίβει. Ἠμπορεῖ ἕνας Ὑπουργὸς —τὸ ξαναλέγω— διαφωνήσας νὰ δικαιοῦται νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν διαφωνίαν του, ἀλλὰ ὁ Πρωθυπουργὸς — ἤθελα νὰ ἦτο αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐνώπιόν μας ὁ τότε Πρωθυπουργὸς— τί ἐπικαλεῖται ἐπὶ τέλους εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν; Καὶ δὲν νομίζουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, πρῶτος ὁ υἱός του καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι τὸν ἐκθέτουν ἀνεπανορθώτως, ὅταν περίπου θέλουν νὰ τὸν ἐμφανίσουν ὡς ἀνεύθυνον;

§77Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ ἦτο ὁ λαὸς ἐδῶ, νὰ ἀκούσῃ ὅσα λέτε.

§78Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅσα εἴπατε νομίζω, ὅτι εἶναι ἀλυσιτελῆ διὰ νὰ ἀντικρούσουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐξέθεσα. Καὶ ἐξέθεσα, ὅτι ἐπισπεύσατε τὴν ἐφαρμογὴν ἑνὸς νομοσχεδίου, ἐνῷ τοὐλάχιστον σεῖς, ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζετε τὰς συνεπείας περισσότερον ἀπὸ ὅσον θὰ τὰς ἐγνώριζεν εἴτε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε οἱοσδήποτε ἄλλος. Δεύτερον: Ἐτόνισα, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἦτο ἀντίθετον εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ὅταν ἦλθε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ἦτο ἀδύνατον πλέον νὰ ἀνακληθῇ καὶ ἐζητήσαμεν ἁπλῶς νὰ γίνουν αἱ μικροδιορθώσεις ποὺ ἐπρολάμβανον νὰ γίνουν, διὰ νὰ μὴ ἐκτεθῇ κανείς.

§79Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Τὸ ἔγγραφόν σας ἔχει ἡμερομηνίαν προηγουμένην τῆς καταθέσεως εἰς τὴν Βουλήν.

§80Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πέραν δὲ ὅλων αὐτῶν, ἐγὼ ἐτόνισα ὄχι ὅτι ἡ μείωσις τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ, διὰ νὰ καταδειχθῇ δῆθεν, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν. Ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Ζήτημα ἐπιλογῆς χρόνου ἦτο. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς ὁμιλῶ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται εἰς τοὺς λογαριασμούς μου νὰ ὑπολογίσω —καὶ κατὰ τοῦτο μὲ ἐπρόλαβεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., διατυπώσας μίαν παρατήρησιν ἡ ὁποία ἐκ τῶν πραγμάτων θὰ ἀπεδεικνύετο ὡς μὴ χρήσιμος— δὲν πρόκειται νὰ ὑπολογίσω εἰς ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω περαιτέρω, αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα τῶν 520 ἑκατομ., τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε πάντως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι βαρύνει τὴν πολιτικὴν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, καὶ ἰδιαιτέρως τὴν πολιτικὴν τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου.

§81Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. 520 ἢ 900 ἑκατομμύρια;

§82Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. 520 ἑκατ. ἀπὸ τὴν ἄμεσον φορολογίαν. Ὑπάρχει περαιτέρω, πέραν τοῦ ἐλλείμματος τῶν 300 ἑκατομμυρίων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μετὰ τὴν ἐμφανιζομένην ἰσοσκέλισίν του καὶ ἕνα ἔλλειμμα 700 ἑκατομ., τὸ ὁποῖον προφανῶς ἀποτελεῖ ὑπέρβασιν διαφόρων δαπανῶν, ἐμφανιζομένη ὡς ὑπέρβασις λόγῳ μὴ χρηματοδοτήσεως τῶν δαπανῶν αὐτῶν ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ. Καὶ αὐτὸ τὸ κονδύλιον ἂς τὸ ἀφήσωμεν πρὸς στιγμὴν ἔξω. Προκύπτει, ὅμως, ὅτι ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν πόρων ἐστερήθημεν τοὐλάχιστον 300 ἑκατομμ., διὰ νὰ μὴ εἴπω 400, ἀπὸ δὲ ἄλλης πλευρᾶς τῶν δαπανῶν ὑπερέβημεν τὰς δαπάνας κατὰ τὰ 700 αὐτὰ ἑκατομ. τὰ ὁποῖα ἄλλοθεν ἐκαλύπτοντο, μὲ τὸ ποσὸν τοῦ ΝΑΤΟ. Δηλαδὴ οὐσιαστικῶς ὁ προϋπολογισμός, ἀνεξαρτήτως ὅλων τῶν ἄλλων, γενικῶς μὲν δὲν δίδει 1920 ἑκατομμ., εἰς τὴν πλέον περιωρισμένην δὲ περίπτωσιν δὲν δίδει 1.500 ἑκατομ. Ἑπομένως τὸ σύνολον τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ἐλλείπει ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων ὀφείλεται εἴτε εἰς μείωσιν ἐσόδων εἴτε εἰς ὑπέρβασιν δαπανῶν. Καὶ θὰ ὁμιλήσωμεν ἐντὸς ὀλίγου περὶ αὐτῆς τῆς ὑπερβάσεως τῶν δαπανῶν καὶ τῆς φύσεώς της. Ταῦτα ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀνεφέρθη ὡς ἕνα δεύτερον ἔλλειμμα, τὸ ἔλλειμμα τῆς διαχειρίσεως τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν. Πράγματι, κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν διαγράφεται ἕνα ἔλλειμμα, τὴν ἔκτασιν τοῦ ὁποίου δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν ἐκ τῶν προτέρων καὶ νὰ τὴν προσδιορίζωμεν ἐφ’ ὅσον δὲν γνωρίζομεν εἰς ποίαν τιμὴν πρόκειται νὰ πωληθοῦν τὰ συγκεντρούμενα ἀγαθά.

§83Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν τὴν γνωρίζετε;

§84Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν γνωρίζετε πόσον θὰ πωλήσετε τὸ σιτάρι;

§85Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Δὲν γνωρίζομεν εἰς ποίαν τιμὴν θὰ πωληθοῦν τὰ καπνά. Καὶ ἀπὸ τὸ ποσὸν αὐτό, τὰ 800 ἑκατομ. ἐμφανίζονται ὡς ποσὸν τοῦ καπνοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίζωμεν ἕνα ἀριθμὸν ὑποθετικόν, ὁ ὁποῖος τείνει εἰς τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων. Πέραν δὲ αὐτοῦ, πιστεύω ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 800 ἑκατομ. διὰ τὸν καπνὸν εἶναι ὑπερβολικὸν ἐὰν ὑπολογίσωμεν τὸ κόστος αὐτὸ τῶν καπνῶν εἰς τὸ 8% ἐπὶ τῆς τιμῆς τῆς ἐπεξεργασίας. Ὄχι μόνον εἶναι ὑπερβολικὸν τὸ ποσὸν αὐτό, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ τρέχον ἀκόμη ἔτος ἡ πρόβλεψις τῆς καλύψεως τοῦ ποσοῦ περιελαμβάνετο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὸ ὕψος τῶν 1220 ἑκατομ. ποὺ προεβλέπετο δι’ ἐπιδοτήσεις. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι τὸ ὕψος τοῦ κονδυλίου αὐτοῦ φθάνει εἰς αὐτὸ τὸ ποσόν, δὲν ἐπρόκειτο ἡ ζημία νὰ καλυφθῇ ἐντὸς τοῦ 1965 ἢ καὶ ἐντὸς τοῦ 1966. Θὰ κατενέμετο εἰς πλείονα ἔτη. Ἡ δὲ ἐξόφλησις τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, κατὰ τὴν ἀκολουθηθεῖσαν μέχρι τοῦδε τακτικήν, τὴν λογικήν, γίνεται διὰ μέσου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Μὴ ξεχνῶμεν ὅτι κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἀκριβῶς ἔλλειμμα 1700 ἑκατομ. ἀκάλυπτον ἐκάλυψεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις διὰ συμβάσεως μὲ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν θέλωμεν νὰ εἴμεθα συνεπεῖς ἀναφέροντες τὸ ποσὸν τοῦ διαχειριστικοῦ αὐτοῦ ἐλλείμματος ποὺ δὲν ἐπιδρᾶ εἰς τὸν προϋπολογισμόν, πρέπει ταὐτοχρόνως νὰ ἀναφέρωμεν καὶ τὰ 100 ἑκατομ. δολλαρίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποδώσουν τὰ συγκεντρούμενα προϊόντα. Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἰσχυρίσθη ὅτι ἡ ἐξέλιξις αὐτὴ τῶν πραγμάτων εἶχε τὰς καταβολάς της πάρα πολὺ ἐνωρίς. Δὲν ἀπέδειξε ὅμως ποῦ ἀκριβῶς ὑπῆρχον αἱ καταβολαὶ αὐταὶ προηγουμένως. Καὶ δὲν ἀπέδειξε ποῖαι δαπάναι ἀνελήφθησαν ἀπὸ ἡμᾶς κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ 1965 αἱ ὁποῖαι ἐπεβάρυναν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, μετὰ τὴν ἰδικήν του προειδοποίησιν. Ἀπέστειλε, πράγματι, μίαν ἐπιστολὴν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τότε, ὅπως ἰσχυρίζεται, ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τῆς ὁποίας βεβαίως οὔτε ἁρμοδιότητα εἶχον οὔτε δυνατότητα νὰ λάβω γνῶσιν, καὶ εἰς τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν προειδοποιεῖ ἐπὶ τῶν ἑξῆς θεμάτων: Νὰ ἀναγγέλλεται ἐγκαίρως ἡ τιμὴ τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Εἶχε ἀποφασισθῆ καὶ ἐγένετο πράγματι. Νὰ ἀκολουθηθῇ πολιτικὴ μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Δὲν ἐγένετο μεταβολὴ μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην. Νὰ μειωθῇ ἡ ὀροφὴ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Τὸ θέμα εἶναι τόσον μέγα, συνεζητήθη εἰς τὴν πολιτικὴν Ἐπιτροπήν, δὲν ἀνέλαβε κανεὶς τὴν εὐθύνην, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως, τῆς μειώσεως. Καὶ τὴν ἀπόδειξιν ὅτι ἐπικαλεῖται ἰσχυρισμὸν μὴ δυνάμενον κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην νὰ πραγματοποιηθῇ τὴν ἔχομεν ἐκ τοῦ ὅτι ἐφέτος εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπάρχει ὑπέρβασις ἀμυντικῶν δαπανῶν 450 ἑκατομ.

§86Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Εἰς αὐτὸ πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἀνελήφθη ἐπιμονῇ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποχρέωσις διὰ 150.000.000 πέραν τοῦ προβλεφθέντος ποσοῦ, τὸ ὁποῖον καὶ κατεβλήθη καὶ πέραν αὐτῶν ὑπῆρξε καὶ ἡ αὔξησις τῶν ἀποδοχῶν, τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, πέραν αὐτῶν οὐδὲν ἄλλο.

§87Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἐπανέλθω. Ἡ αὔξησις ἐπραγματοποιήθη, ἀλλὰ προηγουμένως ἐδημιουργήθησαν τετελεσμένα γεγονότα ἀπὸ ὑμᾶς, τὰ ὁποῖα καθίστων ἀναγκαίαν τὴν περαιτέρω αὔξησιν. Ἐζήτησε τὸν περιορισμὸν τῆς ὀροφῆς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ τοῦτο ὅπως ἐξήγησα προηγουμένως ὄχι μόνον δὲν κατέστη δυνατὴ ἀλλὰ καὶ ὁ ἴδιος δὲν τὸ ἐτήρησε. Ὡμίλησε περὶ τῶν προσπαθειῶν διὰ τὴν βοήθειαν καὶ αἱ προσπάθειαι ἐγένοντο ὅπως ἐξήγησα προηγουμένως. Ὁ ἴδιος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην ἐπὶ πλέον ὅλων αὐτῶν καὶ ἐν ὄψει τῶν συνθηκῶν τοῦ Κυπριακοῦ εἰς λόγον του ἐκφωνηθέντα ὡμίλησε περὶ περισυλλογῆς καὶ αὐτοπεριορισμοῦ. Καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸν Μάϊον τοῦ 1965, ὅταν ὑπῆρξαν ὡρισμένα θέματα ἐκκρεμῶν ὑποχρεώσεων καὶ συνεζητήθη ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναληφθοῦν ἢ ὄχι, ἐπῆλθεν ἀπόλυτος συμφωνία ἐφ’ ὅλων τῶν κονδυλίων, καθωρίσθησαν, ποῖαι δαπάναι θὰ ἀναληφθοῦν καὶ ποῖαι δὲν θὰ ἀναληφθοῦν, ὥστε ἀπὸ τοῦ Μαΐου δὲν ἀνελήφθη καμμία νέα δαπάνη καὶ σχετικῶς ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐξεδόθη καὶ ἀνακοίνωσις. Αἱ μόναι πρόσθετοι ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνελήφθησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1965 προϋπῆρχον, δηλαδὴ ἦσαν κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ γνωσταὶ καὶ ἀνήρχοντο εἰς 3.745.000.000 ἀναφέρονται δὲ εἰς ὡρισμένας εἰδικὰς αὐξήσεις τῆς Παιδείας, τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, κατὰ τὰς ὁποίας ἐξ ὑπαρχῆς εἶχε ἐγκρίνει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Αἱ δαπάναι κατήντησε κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν νὰ αὐξηθοῦν πέραν τῶν ἀρχικῶς προβλεφθεισῶν, κατὰ 700 ἑκατομ. τοὐλάχιστον ἐπὶ πλέον. Καὶ ἐρωτᾶται πόθεν προῆλθεν ἡ αὔξησις αὐτή, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε τὸ πρόβλημα; Πρῶτον προῆλθεν ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπερέβησαν τὰ τεθέντα ὅρια, δεύτερον προῆλθεν ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν ἐπιδοτήσεων. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι δὲν εἴμεθα ἀντίθετοι ἡμεῖς εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ εἰς τὰς ἐπιδοτήσεις. Ἡμεῖς πλειοδοτοῦμεν ὑποστηρίζοντες, ὅτι αἱ ἐπιδοτήσεις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐν συγκρίσει πρὸς ἄλλας χώρας εἶναι πάρα πολὺ μικραί. Τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον τίθεται ἐὰν αὐταὶ αἱ γενόμεναι πρόσθετοι μετὰ τὸν Ἰούλιον ἐπιδοτήσεις ἐν ὄψει τῆς προβλεπομένης ἐξελίξεως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναληφθοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐνῷ ἔβλεπεν, ὅτι αἱ ἐπιδοτήσεις αὐταὶ θὰ τῆς ἐστοίχιζον ὅσο τῆς στοιχίζουν τώρα. Ἡ ἀπάντησις εἶναι, ὅτι τηροῦμεν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Κατηγοροῦμεν τὴν προηγουμένην διὰ τὰς ἐπιδοτήσεις, ἀλλὰ δὲν μνημονεύομεν τὸ γεγονὸς προκειμένου περὶ ἡμῶν.

§88Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Εἰς ποίας ἀναφέρεσθε;

§89Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναφέρομαι πρῶτον εἰς τὴν ἐπιδότησιν τῆς σουλτανίνας, ἡ ὁποία ηὐξήθη κατὰ μίαν δραχμὴν καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐπικρίνω τὸ γεγονός. Ηὐξήθη κατὰ μίαν δραχμὴν ἡ ἐπιδότησις τῆς σουλτανίνας καὶ τῆς κορινθιακῆς. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι ἐπῆλθεν ἐπιβάρυνσις 240.000.000.

§90Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐὰν ἀναφέρεσθε εἰς τὴν σουλτανίνα ἠμπορεῖτε νὰ καταδικάζητε τὴν αὔξησιν, ἴσως ἔχετε δίκαιον. Πάντως ἔχετε ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἡ σουλτανίνα δὲν ἐπηρεάζει τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1965 καὶ ὅτι πρόκειται νὰ διακανονισθῇ ὁ λογαριασμὸς τὸ ἑπόμενον ἔτος. Κατὰ συνέπειαν ἀφήσατε τὴν σουλτανίνα διὰ νὰ πέσητε εἰς τὸ μηδέν.

§91Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ἡ αὔξησις εἶναι μεγαλυτέρα, διότι παραπέμπετε τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος.

§92Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἠμποροῦμεν νὰ παραπέμπωμεν, ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν λάθος, ἀλλὰ τὸν συλλογισμόν σας δὲν τὸν στηρίζετε, διότι δὲν ὑπάρχει οὐδεμιᾶς δραχμῆς ἐπιβάρυνσις, ἂν ὑπάρχῃ πρέπει νὰ τὸ εἴπητε. Διότι σᾶς εἶπον διὰ τὸ 1965 δὲν ὑπάρχει καμμία ὑποχρέωσις. Διὰ τὴν ἐπαύξησιν τῆς ἐπιδοτήσεως τῆς σουλτανίνας θὰ δώσωμεν λόγον, εἴμεθα ἕτοιμοι, ἀλλὰ δὲν σᾶς βοηθᾷ, διότι ὁ λογαριασμὸς τῆς σουλτανίνας δὲν ἐμπῆκεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1965.

§93Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρῶτον μὲν ἐχρησιμοποιήσατε τὴν διατύπωσιν, ὅτι καταδικάζω τὴν ἐπιδότησιν ἐνῷ τοὐναντίον ἐδήλωσα, ὅτι ὄχι μόνον δὲν τὴν καταδικάζω ἀλλὰ τὴν ἐπιδοκιμάζω. Δεύτερον μᾶς εἴπατε, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν βαρύνει τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἡ ἀπάντησις δὲν εἶναι, ἐὰν βαρύνῃ ἢ ὄχι τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τρέχοντος ἔτους. Τὸ ὅτι τὸν παραπέμπετε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἑπομένου ἔτους δὲν παύει νὰ ἀποτελῇ ἐπιβάρυνσιν προελθοῦσαν κατ’ αὐτὸ τὸ ἔτος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐὰν αἱ ἐπιδοτήσεις φθάνουν τὰ 1.700 ἑκατομμύρια ἀπὸ τὰ καπνὰ ἢ καὶ ἄλλας ἐπιδοτήσεις, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν γίνει προφανῶς ἄλλαι αὐξήσεις ἐντὸς τοῦ 1965, εἰς ἀναπλήρωσιν τῶν διακοσίων σαράντα ἑκατομμυρίων, ἀφοῦ ἀκριβῶς τὸ ὕψος δαπανῶν καὶ ἐσόδων ἰσοσκελίζεται καὶ παραμένουν ἐκκρεμῆ τὰ 240 ἑκατ. δραχ.

§94Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐπιμένετε νὰ ἀποδείξητε, ὅτι μετὰ τὴν 15 Ἰουλίου ἐπιβαρύνεται τὸ σκέλος τῶν δαπανῶν καὶ ἀναφέρεσθε εἰς τὰς ἐπιδοτήσεις. Συνομολογεῖτε μαζί μου, ὅτι ἡ σουλτανίνα, διὰ τὴν ὁποίαν ἔγινε μία αὔξησις τῆς ἐπιδοτήσεως, τὴν εὐθύνην τῆς ὁποίας ἀναλαμβάνω, δὲν περιλαμβάνεται μέσα. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα δὲν δικαιοῦσθε νὰ λέγετε, διότι δὲν ἀναφέρατε οὐδεμιᾶς δραχμῆς ἰδικήν μας ἐπιβάρυνσιν. Ἐὰν θέλετε ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα νὰ ὁμιλῆτε κατὰ θεωρίαν εἶσθε ἐλεύθερος, ἐγὼ δὲν θὰ σᾶς ξαναδιακόψω. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἔρχεσθε τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως ὅταν ἐγὼ προσεφέρθην νὰ σᾶς δώσω τὰ στοιχεῖα, νὰ ὁμιλῆτε μὲ ἀοριστίες. Εἰπῆτε διὰ μίαν δραχμὴν μὲ τὴν ὁποίαν ἐπεβαρύναμεν τὸν προϋπολογισμόν.

§95Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀνέφερον τὴν σουλτανίνα καὶ ὁ ἀριθμὸς εἶναι 240.000.000. Τὸ ὅτι δὲν τὸν φέρατε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν αὐτόν, ἀλλὰ εἰς τὸν ἑπόμενον δὲν παύει νὰ εἶναι ἐπὶ πλέον ἐπιβάρυνσις. Κάποια ἄλλη δαπάνη πρέπει νὰ ἀνελήφθη, ἀντὶ τοῦ ποσοῦ τῶν 240 ἑκατ. διὰ νὰ αὐξηθοῦν αἱ ἐπιδοτήσεις εἰς τὸ ποσὸν τῶν 1.700 ἑκατ. δραχ. Ἐπὶ τέλους ποῖαι εἶναι αἱ ἄλλαι δαπάναι, ποὺ ηὐξήθησαν. Ἐζητήσαμεν ἐγκαίρως νὰ μᾶς καταθέσητε ἀναλυτικῶς τὸν πίνακα τῶν δαπανῶν καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἐλάβομεν αὐτὸν τὸν πίνακα καὶ δι’ ὅλα αὐτὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω αὐτὰς τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπολύτως λογικαί.

§96Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Εἴπατε, ὅτι μοῦ ζητήσατε τὸν πίνακα, μὲ προκαλέσατε διὰ νὰ σᾶς διακόψω καὶ σᾶς λέγω διὰ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅτι ὁ πίναξ εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας καὶ ἂν δὲν ἐκάματε χρῆσιν δὲν πταίω ἐγώ. Ἐδήλωσα, ὅτι τὰ 3 αὐτὰ δισεκατομμύρια συντίθενται ἀπὸ τρία μεγέθη καὶ παρεκάλεσα νὰ μὴ ἐπιμείνητε νὰ τὰ διαστείλω ἀκριβῶς. Διὰ τὰ δύο δισεκατομμύρια τριακόσια ἑκατομμύρια σᾶς ἀνέφερον προηγουμένως. Τὰ ὑπόλοιπα 700 ἑκατομμύρια συντίθενται ἀπὸ αὐξήσεις ἐπιδοτήσεως αἱ ὁποῖαι δὲν ἔγιναν μετὰ τὴν 15 Ἰουλίου καὶ ἀπὸ ἐκτάκτους δαπάνας τῆς Κύπρου διὰ τὰς ὁποίας εἰς τὸν ἐφετεινὸν προϋπολογισμὸν δὲν εἶχε γίνει πρόβλεψις. Καὶ τελειώνω μὲ αὐτὸ τὰς διακοπάς μου.

§97Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένω εἰς ὅσα εἶπον ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐπιδοτήσεις. Καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ κατατεθοῦν ἀναλυτικῶς οἱ πίνακες τῶν δαπανῶν ἐξαιρέσει ἐκείνων διὰ τοὺς ὁποίους θὰ κρίνετε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κατατεθοῦν, ὡς καὶ οἱ πίνακες τῶν ἐπιδοτήσεων, τοῦ χρόνου ποὺ ἐγένοντο καὶ τῆς διαφορᾶς τιμῆς δοθείσης μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης περιόδου.

§98Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Βεβαίως, θὰ κατατεθοῦν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κανελλόπουλε, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συντομεύσητε;

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ὄχι, ὄχι.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, μὲ συγχωρῆτε. Τὰ ὄχι νὰ σταματήσουν. Ἐγὼ ἠρώτησα τὸν ρήτορα. Κύριε Κανελλόπουλε, παρακαλῶ, θέλω νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ἁπλῶς, ὅτι δὲν εἶσθε ὁ πρῶτος εἰδικὸς ἀγορητὴς καὶ συνεπῶς ἔχετε δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ὁμιλήσητε μίαν ὥραν. Ἀναγνωρίζω, ὅτι ἔγιναν διακοπαί, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω οἱ δυό μας νὰ συνεννοούμεθα. Δὲν χρειάζεσθε οὔτε σεῖς οὔτε ἐγὼ τὴν βοήθειαν τῆς πτέρυγος. Παρακαλῶ συντομεύσετε.

§102Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χρειάζεται ὅμως ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅταν παρέλθῃ ἡ ὥρα νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν, ἐὰν συναινῇ εἰς τὴν παράτασιν τῆς ὁμιλίας.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔκαμον τίποτε παραπάνω ἀπὸ αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε.

§104Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε «οἱ δυό σας». Δὲν εἶσθε οἱ δυό σας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Εἶναι μόνον ἡ Βουλὴ καὶ ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρῆτε εἶσθε νομικὸς καὶ παίζετε ὡραῖα μὲ τὰς λέξεις. Εἶπον, ὅτι δὲν χρειάζεται τὴν βοήθειαν τῆς πτέρυγος, ἡ ὁποία καθυστερεῖ ἁπλῶς καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ Κανονισμὸς μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα αὐτὸ καὶ μοῦ ἐπιβάλλεται νὰ τηρῶ τὸν Κανονισμόν. Μίαν ὥραν ἔχει δικαίωμα ὁ ρήτωρ νὰ ὁμιλήσῃ.

§106Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιβάλλει νὰ τὸν τηρῆτε αὐστηρῶς. Σᾶς ἐπιβάλλει ἕνα καὶ μόνον, ὅταν νομίζητε ὅτι παρῆλθεν ἡ ὥρα, νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν, ἂν δέχεται τὴν παράτασιν τῆς ἀγορεύσεως, αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον σας καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις ἡ ὁποία ἀνέκαθεν ἴσχυσεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς δὲν λέγει, ὅτι θὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν, ἀλλὰ πόσην ὥραν ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ.

§108Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς ἐὰν συναινέσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν παράτασιν.

§109Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπέδειξα, κύριοι συνάδελφοι, μέχρι τῆς στιγμῆς, ὅτι ὁλόκληρον τὸ ἐμφανιζόμενον ὡς ἔλλειμμα δὲν ὀφείλεται εἰς ὑπαιτιότητα τῆς ἰδικῆς μας πολιτικῆς, ὅτι εἶναι ἔλλειμμα ἀνακῦψαν μετὰ ταῦτα ἢ ἔλλειμμα δημιουργηθὲν συνεπείᾳ τῆς κρίσεως καὶ ὅτι ἐπὶ πλέον ἐὰν ἡ Κυβέρνησίς μας παρέμεινεν εἰς τὴν ἀρχὴν θὰ ἐκαλύπτετο ἀπολύτως μὲ πολὺ μεγαλύτερον ποσὸν βοηθείας, μολονότι, ὅπως ἐτόνισα δὲν θὰ ἦτο ἐξ ὁλοκλήρου χρήσιμον διὰ τὴν χρηματοδότησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον διαφωνοῦμεν εἰς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις πρὸς ψήφισιν. Τὰ μέτρα αὐτὰ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὁδηγήσουν εἰς ἐπικίνδυνον στασιμότητα τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, διότι θὰ δημιουργήσουν συνθήκας πληθωρισμοῦ κόστους, θὰ ἐπιβαρύνουν πολὺ περισσότερον τὰς συναλλαγὰς καὶ θὰ ὁδηγήσουν εἰς πτῶσιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ ἡ πτῶσις αὐτὴ θὰ ὁδηγήσῃ εἰς περαιτέρω κύκλωμα. Ἐπεκρίθη ἡ πολιτικὴ γενικώτερον τῆς Ε.Κ., τόσον ἀπὸ τὸν ἀξ. κ. Παπαληγούραν, ὅσον καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν κ. Μητσοτάκην, ἔν τινι μέτρῳ, διότι ἐχαρακτηρίσθη ὡς πολιτική, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς καταναλώσεως, εἰς τὴν αὔξησιν τῶν χρηματικῶν εἰσοδημάτων καὶ εἰς τὴν δημιουργίαν κινδύνων πληθωριστικῶν. Αἱ γενικαὶ κατευθύνσεις τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Ε.Κ., συνίστανται, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν θεμελίωσιν τῶν προϋποθέσεων τῆς ταχείας μας ἀναπτύξεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὴν εἰσοδηματικὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἀσθενεστέρων τάξεων, ἡ ὁποία ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ ἐπιτύχῃ διὰ τῆς ἀνακατανομῆς τοῦ εἰσοδήματος τὴν τόνωσιν τῆς ζητήσεως καὶ τὴν ἀπασχόλησιν τοῦ ὑποαπασχολουμένου παραγωγικοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας. Ἐὰν ἐγκατελείπετο πράγματι ἡ πολιτικὴ τῆς τονώσεως τῆς ζητήσεως, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ἡ ἐπίτασις τῆς αἱμορραγίας τῆς μεταναστεύσεως. Ἡ ἀκολουθηθεῖσα προηγουμένη πολιτική, διὰ τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω, εἶχε μίαν ἰδικήν της λογικήν. Τὴν λογικὴν αὐτὴν ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἀπορρίψῃ ἢ νὰ τὴν ἀποδεχθῇ κανείς, ἡ λογικὴ ὅμως αὐτὴ ὡδήγει μετὰ βεβαιότητος εἰς ἐπικίνδυνον στασιμότητα τὴν οἰκονομίαν. Καὶ ἔπρεπεν ἀκριβῶς νὰ ἐπέλθῃ ἡ εἰδικὴ αὐτὴ μεταβολή. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἐξήρθη κατὰ θαυμάσιον τρόπον ἀπὸ τὸν σημερινὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ἐπεθύμουν ἀκριβῶς, ἀντὶ οἱασδήποτε ἄλλης ἀναπτύξεώς της, νὰ καταθέσω τὸ κείμενον, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ πολιτικὴ αὐτὴ θεμελιοῦται καὶ θεωρητικῶς καὶ πρακτικῶς.

§110Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερνήσεως). Ἀπὸ τὴν ἀσκηθεῖσαν πολιτικὴν τῆς ἀναπτύξεως, δὲν πρόκειται νὰ ἀφαιρέσω οὔτε ἕνα γιῶτα. Ἡμεῖς ὅμως ὑπεστηρίξαμεν ἐπὶ πλέον, ὅτι οὐδέποτε θὰ πρέπει εἰς ταχύρρυθμον ἀνάπτυξιν νὰ παραμερίζεται ἡ ἔννοια τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ βάθρον τῆς ἀναπτύξεως καὶ δεύτερον, ὅτι πρέπει πρὸς τοῦτο νὰ ἰσχύουν δύο κανόνες, τοὺς ὁποίους ἐξήγγειλα ἐπανειλημμένως, ἀλλὰ ματαίως, διότι δὲν κατώρθωσα νὰ τοὺς ἐνσωματώσω εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ Κέντρου, ὅτι, δηλαδή, οὐδέποτε αἱ παροχαὶ θὰ πρέπει νὰ ὑπερβαίνουν τὴν παραγωγὴν καὶ παραγωγικότητα τῆς οἰκονομίας μας καὶ οὐδέποτε αἱ κοινωνικαὶ δαπάναι τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ὑπερβαίνουν τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων αὐτοῦ. Μαζὶ μὲ τοὺς δύο αὐτοὺς κανόνας ἤμην καὶ εἶμαι ἀλληλέγγυος μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς ἀναπτύξεως, ὅπως θὰ ἐξηγήσω κατόπιν. Ἀλλὰ μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς ἀναπτύξεως, ἡ ὁποία συνδυάζεται εἴτε μὲ ἐλλειμματικὸν προϋπολογισμὸν ἢ μὲ ἐλεγχόμενον πληθωρισμόν, ἐδῶ ἡμεῖς διαχωρίζομεν τὰς εὐθύνας μας.

§111Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, οὐδεὶς ὑπεστήριξεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἐφήρμοσε πολιτικὴν ἐλλειμματικοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ πληθωριστικῆς χρηματοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θὰ ἦτο λογικὸν νὰ ἀπευθύνωνται εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἰς ἐμέ, αἱ παρατηρήσεις σας, ἐὰν ἐτηρήθησαν ἢ ὄχι αἱ ἀρχαὶ αἱ ὁποῖαι διεῖπον τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Κ. Ἔρχομαι εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ 18μήνου κ.κ. συνάδελφοι. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνωμεν ἰδιαιτέρως ἐπὶ τῶν συνεπειῶν αὐτῆς τῆς πολιτικῆς. Κατὰ τὸ 18μηνον χρονικὸν διάστημα ἐκ τῆς τονώσεως ἀκριβῶς αὐτῆς τῶν χρηματικῶν εἰσοδημάτων, ἐπετεύχθη διὰ πρώτην φορὰν ἡ αὔξησις τῶν ἐπενδύσεων εἰς πολὺ μεγαλύτερον ὕψος ἀπὸ ὅ,τι τὰ προηγούμενα ἔτη, ἡ μεγαλυτέρα αὔξησις τῶν ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων, ἡ αὔξησις τῶν βιομηχανικῶν ἐπενδύσεων, εἰς τὸ διάστημα τοῦ 18μηνου κατὰ 37%, ἡ αὔξησις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς μὲ ρυθμὸν 11%, μὴ σημειωθέντα κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, ἐπετεύχθη ἡ ἀνακοπὴ τῆς μεταναστεύσεως, ἡ ὁποία εἶχε φθάσει τὰς 100.000 περίπου ἐτησίως καὶ ἐπετεύχθη ἡ αὔξησις τῆς ἀπασχολήσεως. Παραλλήλως εἰς τὸ μικρὸν αὐτὸ χρονικὸν διάστημα κατωρθώθη ἡ ἀνάπτυξις τῶν ἐξαγωγῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ φθάσωμεν σήμερον τὰ 340 ἑκατ. δολλαρίων. Ἐλέχθη ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐφαρμοσθείσης αὐτῆς πολιτικῆς ἡ ὁποία ἔδωσε μίαν οὐσιώδη αὔξησιν εἰς τοὺς ρυθμοὺς τῆς ἀναπτύξεως καὶ ἐπέτυχε τὴν ἀνακατανομὴν τοῦ εἰσοδήματος, δὲν ἐξετελέσθησαν ἔργα. Ἐπειδὴ θὰ ὁμιλήσῃ ὁ συνάδελφος κ. Χούτας, θὰ ἀφήσω εἰς αὐτὸν νὰ ἀναφέρῃ τὰ ἐκτελεσθέντα ἔργα, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή, ἐπειδὴ ἔχει καταδημαγωγηθῆ τὸ θέμα, ἐὰν καὶ ποῖα ἔργα ἐξετελέσθησαν. Ἀναφέρω ἕν οὐσιῶδες στοιχεῖον, περιλαμβανόμενον εἰς τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπέβλεπεν εἰς τὴν ὑποβοήθησιν τῆς ἀναπτύξεως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἀναδιαρθρώσεως. Ἦτο ἕν σχέδιον τῆς κατασκευῆς, τῆς ὑποδομῆς, τῆς ἐμπειρίας γεωργικῶν προϊόντων εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ σχέδιον αὐτὸ ἐκλιμακοῦτο εἰς δύο ἔτη. Εἰς τὸ πρῶτον ἔτος περιελαμβάνοντο 120 ἑκατομ. καὶ εἰς τὸ δεύτερον ἔτος 200 ἑκατ. Ἐπρόκειτο περὶ σχεδίου τὸ ὁποῖον θὰ ἐμείωνε καὶ τὸ κόστος πωλήσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Διὰ πρώτην φορὰν ἐπίσης ἐδίδετο οἰκονομικὴ αὔξησις εἰς τὰς Βιομηχανικὰς Ἐπιχειρήσεις. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον ἀκριβῶς θὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο χθὲς σαφὴς ἐναντίον μας ὑπαινιγμός, ἰδιαιτέρως ὅσον ἀφορᾷ τὸν σῖτον. Ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς σίτου δὲν ἀποτελεῖ τὸ κριτήριον, διότι ἡ αὔξησις ἠμπορεῖ νὰ ὀφείλεται εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν ἀποδόσεων λόγῳ τῶν χρησιμοποιουμένων ποικιλιῶν σπόρου. Σημασίαν ἔχει ἐὰν ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς Ε.Κ. ἐσημειώθη ἡ αὔξησις τῆς στρεμματικῆς καλλιεργείας. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν τὴν 18 Νοεμβρίου. Κατὰ τὴν 15ην Νοεμβρίου ἡ σπορὰ κατὰ τὸ μέγιστον μέρος της εἶχεν ἤδη συντελεσθῆ. Ἀναφέρω τοὺς ἀριθμοὺς διὰ νὰ διαπιστωθῇ ἡ ἀλήθεια. Τὸ 1961 μέχρι τὴν 15ην Νοεμβρίου ἐσπείροντο περίπου 3,2 ἑκατομ. στρέμματα, τὸ 1962 παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπῆρχε μία εἰδικὴ κατάστασις 3,3 ἑκ. τὸ 1963 δηλαδὴ τὴν 15ην Νοεμβρίου πρὶν ἔλθωμεν εἰς τὴν ἀρχὴν εἶχον σπαρῆ 5,7. Δηλαδὴ ὁλόκληρος ἡ συντελεσθεῖσα αὔξησις εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῆς σιτοκαλλιεργείας εἶχε πραγματοποιηθῆ πρὶν ἔλθωμεν εἰς τὴν ἀρχήν. Τοῦτο δὲν ἦτο πρὸς θάνατον. Ἔλαβε χώραν διότι εἰδικαὶ καιρικαὶ συνθῆκαι δὲν ἐπέτρεψαν κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην τὴν στροφὴν πρὸς ἄλλας καλλιεργείας καθ’ ὃν τρόπον ἀκριβῶς κατέστησαν μεταγενεστέρως δυσχερῆ τὴν καλλιέργειαν βάμβακος εἰς τὴν ὁποίαν ὁμολογουμένως ὑπάρχει μία ὑποχώρησις. Ἀλλὰ ἡ ὑποχώρησις αὐτὴ πρέπει βασικῶς νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν ἔλλειψιν ἐργατικῶν χειρῶν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ε.Κ. νὰ κατηγορηθῇ διὰ τὴν ἔλλειψιν τῶν ἐργατικῶν χειρῶν εἰς τὴν ὕπαιθρον. Αἱ κατηγορίαι ποὺ διετυπώθησαν συνεπείᾳ τῆς πολιτικῆς τῆς Ε.Κ. βάσει τῶν θεωριῶν μάλιστα ποὺ ἀνέπτυξε χθὲς ὁ κ. Παπαληγούρας ὅσον ἀφορᾷ τοὺς πληθωριστικοὺς κινδύνους, νομίζω, ὅτι δὲν δύνανται νὰ εὐσταθήσουν. Ὑπάρχει ἡ ἁπλῆ ἀπάντησις ἂν γίνεται ἐλλειμματικὴ χρηματοδότησις, ἂν αὐξάνεται ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία δὲν ἔχει τοῦτο σημασία. Αἱ παλαιαὶ ποσοτικαὶ θεωρίαι περὶ χρήματος δὲν ἔχουν ἐφαρμογήν. Σημασίαν ἔχει ποία εἶναι ἡ δαπάνη ποὺ πραγματοποιεῖται ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν χρηματικῶν εἰσοδημάτων. Πῶς θὰ ἐπιδράσῃ μία ηὐξημένη δαπάνη εἰς τὴν οἰκονομίαν. Ἂν ὑπάρχῃ εἰς τὴν οἰκονομίαν ἀργοῦν παραγωγικὸν δυναμικόν, εἶναι προφανὲς ὅτι θὰ στραφῇ ἡ ζήτησις αὐτὴ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἰς τὸ ἀργοῦν παραγωγικὸν δυναμικὸν καὶ θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς καὶ θὰ ἐνθαρρυνθοῦν ἐν συνεχείᾳ αἱ ἐπενδύσεις. Καὶ τοῦτο πράγματι συνέβη ἐπὶ τῆς πολιτικῆς μας. Ἂν ἡ πολιτική μας εἶχε βλαπτικὰς συνεπείας, ἂν δηλαδὴ ἡ ζήτησις ὑπερέβαινε τὴν παραγωγικὴν δυναμικότητα τοῦ ἐσωτερικοῦ, τότε δύο τινὰ θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ συμβοῦν: Ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνέλθουν αἱ τιμαὶ ἢ θὰ ἔπρεπε εἰς τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν νὰ σημειωθοῦν αὐξήσεις τῶν εἰσαγωγῶν. Καὶ αἱ μὲν τιμαὶ ὅπως ἀπεδείχθη κατὰ τὴν συζήτησιν, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναλάβω πάλιν τοὺς ἀριθμούς, κατ’ οὐδὲν ηὐξήθησαν περισσότερον βάσει αὐτῆς τῆς ζητήσεως. Ἀντιθέτως αἱ αὐξήσεις τιμῶν κατὰ τὴν περίοδον τὴν ἰδικήν μας ἦσαν αἱ χαμηλότεραι. Ηὐξήθη ὁ τιμάριθμος καταναλωτοῦ κατὰ 0,8% τὸ 1964 καὶ κατὰ 1 καὶ κάτι εἰς τὸ Αʹ ἑξάμηνον τοῦ 1965. Καὶ πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι εἰς τὴν περίοδον αὐτὴν ὑπῆρχε μία τεραστία αὔξησις τῶν τιμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ μία τεραστία αὔξησις τῶν τιμῶν τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων τὰ ὁποῖα εἰσήγοντο λόγῳ τοῦ μεγάλου ἐλλείμματος. Καὶ ἀπὸ τὴν αὔξησιν αὐτῶν τῶν τιμῶν τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων κατὰ 6 δραχμὰς εἰς τὸ κρέας, ἐπῆρε 5 δραχμὰς ὁ παραγωγὸς καὶ 1 δραχμὴ ἀπετέλεσε τὸ κόστος τῆς πωλήσεως. Εἰς τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν ἔχομεν περίπου 18 μῆνας ἢ ἂν θέλετε 2 ἔτη ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς. Κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς αὐτῆς ἐσημειώθη ἓν ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου τρεχουσῶν συναλλαγῶν καὶ μία μείωσις τῶν συναλλαγματικῶν ἀποθεμάτων κατὰ 11 ἑκατ. Ποῦ ὀφείλεται αὐτὴ ἡ μείωσις, κ.κ. συνάδελφοι; Ὀφείλεται πρῶτον εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ κατὰ 30 ἑκατ. δολλάρια περίπου. Ὀφείλεται εἰς τὴν μείωσιν τῶν ἀδήλων πόρων συνεπεία τῆς περιόδου τοῦ Κυπριακοῦ. Ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ηὐξήθησαν οὐσιωδῶς τὰ εἰσαγόμενα κεφαλαιουχικὰ ἀγαθὰ καὶ αἱ πρῶται ὗλαι, δηλαδὴ ἐκεῖνα τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας. Θὰ ἦτο δὲ παραλογισμὸς νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι πρέπει νὰ σταματήσωμεν τὴν ζήτησιν διὰ νὰ μὴ εἰσάγωνται τὰ κεφαλαιουχικὰ ἀγαθὰ ἢ πρῶται ὗλαι ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, καὶ ἑπομένως θὰ ἦτο παραλογισμὸς νὰ συνηγορήσωμεν ὑπὲρ τῆς μειώσεως τῆς παραγωγῆς. Καὶ εἰς τὸ ἑπόμενον χρονικὸν διάστημα τοῦ 1965 ἡ διάρθρωσις τῶν εἰσαγωγῶν ἀποδεικνύει, ὅτι εἶναι ἄκρως ὑγιής. Ἀποδεικνύεται αὔξησις τῶν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν, ἀποδεικνύεται αὔξησις τῶν πρώτων ὑλῶν ποὺ χρησιμεύουν ἀκριβῶς διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας. Τὸ ὅτι ηὐξήθησαν αἱ εἰσαγωγαὶ εἰς μεγάλο ὕψος, δὲν εἶναι τὸ ἀνησυχητικὸν σημεῖον, διότι εἰς μίαν ἀναπτυσσομένην οἰκονομίαν αἱ εἰσαγωγαὶ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ αὐξάνουν. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει κάνω καὶ τὴν δήλωσιν διὰ τὸν κ. Παπαληγούραν, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν εἰσαγωγῶν ἀπὸ πλευρᾶς ὁριακῆς ροπῆς ὑπῆρξε μικροτέρα κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ἀπ’ ὅ,τι ὑπῆρξεν εἰς πολλὰς ἄλλας περιόδους καὶ κατὰ τὴν ἀρχικὴν περίοδον τῆς ΕΡΕ. Ἀλλὰ μᾶς εἶπον ὅτι συνεπεία τῆς πολιτικῆς ἐνεφανίσθη τὸ ἔλλειμμα. Ἐξήγησα, ὅτι τὸ ἔλλειμμα δὲν ἦτο συνέπεια τῆς πολιτικῆς κατὰ τὰ δύο ἔτη. Ἀλλὰ ὑπάρχει μία ἁπλῆ ἀπάντησις εἰς ὅλα αὐτά. Πόση εἶναι ἡ μείωσις τῶν συναλλαγματικῶν ἀποθεμάτων, ἐμφανίζεται ὅτι εἶναι 30–35 ἑκατομ. δολλ. Ἂν πωληθοῦν τὰ εἰς τὰς ἀποθήκας εὑρισκόμενα ἀγαθὰ τὰ παραχθέντα εἰς τὴν χώραν γενικῶς, ἂν πωληθῇ ὁ καπνὸς καὶ ὁ σῖτος, συγκεντρώνομεν ἀμέσως 100 ἑκατ. δολλάρια καὶ ἔχομεν πλεόνασμα εἰς τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν. (Χειροκροτήματα). Αἱ μεταβολαί, τὰς ὁποίας ἐπετύχομεν εἰς τὰς εἰσαγωγὰς παρὰ τὴν γενικωτέραν βεβαίως ἀδυναμίαν τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν, πρέπει νὰ χαιρετισθοῦν, ὡς μεγάλη ἐπιτυχία τῆς Ε.Κ. Καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ νὰ δοθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς ἡ ἀπάντησις ἐν σχέσει πρὸς τὰς δύο πολιτικὰς θὰ κάμω πρῶτα μίαν σύγκρισιν μεταξὺ τῶν δύο πρώτων ἐτῶν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ καὶ τῶν δύο πρώτων ἐτῶν τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως. Κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ εἴχομεν καὶ μείωσιν μεγαλυτέραν τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος καὶ μεγαλυτέραν αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν. Καὶ εἴχομεν μεγαλύτερον ἔλλειμμα εἰς τὸ ἰσοζύγιον τρεχουσῶν συναλλαγῶν καὶ εἴχομεν μεγαλυτέραν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος. Ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ εἴμεθα δίκαιοι συγκρίνοντες τὰ δύο αὐτὰ ἔτη, πρέπει νὰ ἀποφανθῶμεν ὅτι ἡ ἰδική μας πολιτικὴ ὑπῆρξε περισσότερον ἐπιτυχὴς καὶ μὲ πολὺ μικροτέρας θυσίας διὰ τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ ὅ,τι αἱ προηγούμεναι. (Χειροκροτήματα). Ἡ κατάστασις τῆς οἰκονομίας μας, κύριοι συνάδελφοι, ἔβαινεν ἀπολύτως ἱκανοποιητικῶς μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἐσημειώθη ἡ κρίσις. Βεβαίως καὶ δυσκολίαι ὑπῆρχον, τὰς ὁποίας δὲν δυνάμεθα νὰ ἀρνηθῶμεν καὶ προβλήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἠγωνιζόμεθα, ἀλλὰ τὰ βασικὰ μεγέθη τῆς οἰκονομίας ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐφαρμοσθείσης ἰδικῆς μας πολιτικῆς, ὑπῆρξαν ἀναμφισβήτως ἀπολύτως ἱκανοποιητικά. Εἰς τὸ δεύτερον 6μηνον πραγματοποιεῖται μεγαλυτέρα ἄνοδος τῶν τιμῶν, πραγματοποιεῖται πολὺ μικρότερος ρυθμὸς αὐξήσεως τῶν καταθέσεων, παρατηρεῖται πολὺ μικρότερος ρυθμὸς αὐξήσεως τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Παρατηρεῖται ἐπὶ πλέον καὶ ἐπηρεασμὸς τῶν ἀξιῶν εἰς τὴν ἀγοράν. Ἐπειδὴ ἐλέχθη, ὅτι ἡ ἐκδήλωσις τῆς δυσπιστίας ὑπῆρξε τὸ πρόβλημα τῶν λιρῶν ἀνεξαρτήτως τῶν μεγάλων δυσχερειῶν, ὄχι μόνον τῶν ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐσωτερικῆς πολεμικῆς, ἡ ὁποία ψυχολογικῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδράσῃ, πρέπει νὰ λεχθῇ, ὅτι παρὰ τὴν πώλησιν αὐτῶν τῶν λιρῶν, ἡ τιμὴ τῆς λίρας διετηρήθη σταθερά.

§112Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Λόγῳ τῆς πωλήσεως.

§113Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λόγῳ τῆς πωλήσεως διετηρήθη σταθερά. Ἀντιθέτως ἐπὶ τῆς περιόδου, τὴν ὁποίαν ἀνέφερε χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπωλήθησαν ὀλιγώτεραι λίραι καὶ ἀνεφέρθη αὐτὸ ὡς δεῖγμα ἐμπιστοσύνης. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι κανεὶς δὲν θὰ συμφωνήσῃ. Διότι δὲν ἦτο τοῦτο δεῖγμα ἐμπιστοσύνης. Ἡ τιμὴ τῆς λίρας ἀνῆλθεν. Ἡ μικροτέρα πώλησις συνέβη ἢ διότι δὲν ἐπώλησαν λίρας ἢ διότι σκοπίμως ἄφησαν τὴν τιμήν της νὰ ἀνέλθῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος δὲν ἔγινεν ὅπως ἔπρεπε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.). Ἐλέχθη, ὅτι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεώς μας, ὑπῆρχον καὶ ἄλλαι ἐνδείξεις ἐλλείψεως ἐμπιστοσύνης καὶ ὅτι ἡ εἰσροὴ τῶν κεφαλαίων ἦτο ἓν χαρακτηριστικὸν παράδειγμα. Καὶ ἀπαντῶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ εἰσροὴ κεφαλαίων πάσης φύσεως ἐπὶ τῆς περιόδου τῆς ἰδικῆς μας ὑπῆρξε 20% μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνην τῶν προηγουμένων ἐτῶν.

§114Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ποῦ ὀφείλεται αὐτό;

§115Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ μὴ στεναχωρηθῆτε, κ. Πρωτοπαπαδάκη, θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν. Ἐὰν θέλετε θὰ σᾶς ἀναφέρω τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐπενδύσεών μας, τοῦ ν. 2687. Τὸ 1963 ἐνεκρίθη ἡ εἰσαγωγὴ εἰς τὴν χώραν 44,3. Τὸ 1964 60,6 καὶ τὸ 1965 τὸ πρῶτον 5μηνον 60,5. Τὰ ποσὰ αὐτὰ ἀφοροῦν τὰς ἐγκρίσεις. Τὸ εἰσαχθὲν ἐξ αὐτῶν συνάλλαγμα τὸ 1963 ἦτο 40, τὸ 1964 59 καὶ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1965 38,6. Λέγεται ὅτι συνεπείᾳ προηγουμένων ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ἐπραγματοποιήθη ἡ εἰσροή. Τὸ δεῖγμα τῆς ἐμπιστοσύνης ποῖον θὰ ἦτο, κύριοι συνάδελφοι; Ἡ ὑποβολὴ τῶν αἰτήσεων καὶ τὸ ὕψος τῶν ποσῶν διὰ τὰς ἐπενδύσεις βάσει αὐτῶν τῶν αἰτήσεων. Ἰδοὺ λοιπὸν οἱ ἀριθμοί: Τὸ 1963 ὑποβάλλονται αἰτήσεις 70 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὸ 1964 124 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὸ δὲ 1965 εἰς τὸ πρῶτον 5μηνον 51,2 ἑκατ. δολλ. Ἀνέφερον ἀκριβῶς πραγματοποιήσεις εἰσαχθέντος συναλλάγματος. Αὐταὶ εἶναι πραγματοποιήσεις.

§116Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Εἶναι κατώτεραι...

§117Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀνέφερον τοὺς ἀριθμοὺς Δὲν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, ὕστερα ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτὴν νὰ προχωρήσωμεν εἰς περαιτέρω συγκρίσεις τῆς ἰδικῆς μας πολιτικῆς πρὸς τὴν ἀσκηθεῖσαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὑπὸ τῆς ΕΡΕ, ἐκ μέρους τῆς ὁποίας ὑπέστημεν τὰς ἐπικρίσεις ἢ ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ἡ ἀσκηθεῖσα πολιτικὴ ἀπὸ μέρους τῆς ΕΡΕ εἶχε μίαν συνέπειαν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν διὰ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἐπιγραμματικῶς ποία ἦτο ἡ προοπτική. Αὔξησις τοῦ ρυθμοῦ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, δηλαδὴ τοῦ εἰσοδήματος, κατὰ 6% ὡς μεγίστη φιλοδοξία, διὰ δὲ τὸ δεύτερον 5ετὲς χρονικὸν διάστημα τοῦ προγράμματος κατὰ 5,5% κατὰ μέσον ὅρον. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐπιδίωξίς της καὶ ἡ ἰδική μας ἦτο τὸ 8% καὶ εἰς τὰ τρία πρῶτα ἔτη διετηρήσαμεν σταθερὰν τὴν αὔξησιν εἰς τὸ 8%. (Χειροκροτήματα). Αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις τῆς ΕΡΕ εἶχον παραλάβει τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον διὰ τὸ ὁποῖον διαμαρτύρονται περίπου 150 ἑκατομμύρια καὶ τὸ ἐτετραπλασίασαν, τὸ δὲ τῶν τρεχουσῶν συναλλαγῶν τὰ ἐτριπλασίασαν. Ἐκυμαίνετο ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος ἀπὸ 2,5 μέχρι 7%, 8%, 9%. Δηλαδὴ ὑπῆρξε πλήρης ἀστάθεια, ἡ ὁποία ἦτο ἡ χειροτέρα. Ἡ σύνθεσις τῶν κλάδων παραγωγῆς ἐπὶ τῆς περιόδου τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία θὰ ἐχαρακτήριζεν τὸ ἐπίτευγμα τυχὸν ἀναδιαρθρώσεως τῆς οἰκονομίας παρέμενεν ἀμετάβλητος, δηλαδὴ ἡ συμμετοχὴ τῆς μεταποιήσεως εἰς τὸ σύνολον ἦτο 18% τὸ 1954–55, καὶ ἔμεινε 18,6 τὸ 1962– 63. Ἡ κατανομὴ τοῦ εἰσοδήματος ποὺ ἀπετέλει τὸ σπουδαιότερον θέμα διὰ τὴν μεταβολὴν τῆς ἀσκηθείσης τότε πολιτικῆς ἐδείκνυε διαρκῶς ἐπιτεινομένην ἀνισότητα. Διὰ νὰ καταδείξω τὰ χαρακτηριστικὰ αὐτὰ στοιχεῖα, ἀναφέρω τὴν διαφορὰν μεταξὺ 1955 καὶ 1963, ἥτις ἦτο μία μέση αὔξησις εἰσοδήματος 67%. Εἰς τὴν Γεωργίαν ἡ αὔξησις εἶναι 33% καὶ εἰς τὰ μὴ γεωργικὰ 87%. Ἡ διαφορὰ αὐτὴ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἔχωμεν τὴν μεγάλην ἐκροὴν τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ ποὺ ἔφθασε 500 χιλ. εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν συναλλαγματικῶν ἀποθεμάτων ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν των εἶναι ὅτι ἀπέμειναν συναλλαγματικὰ ἀποθέματα, ἀλλὰ ταῦτα προέρχονται ἀπὸ δανεισμὸν τοῦ ἐσωτερικοῦ μὴ χρησιμοποιούμενον καὶ ἡ μεταβολὴ τῆς πολιτικῆς συνίσταται εἰς τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν τῶν ἀποθεματοποιουμένων πόρων, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. ὑπῆρξε καὶ συνεπὴς καὶ ἀποδοτική. Ἐὰν δὲ δὲν διεκόπτετο θὰ ἐπετυγχάνωμεν ταχέως καὶ τὴν ἄνοδον τοῦ εἰσοδήματος, τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας, καὶ ἑπομένως καὶ τὴν πρόοδον τῆς χώρας. Ἡ πολιτικὴ τῆς ΕΡΕ ὑπῆρξε πολιτικὴ συνεπής, ἀλλὰ προοιωνίζετο στασιμότητα καὶ ἀπώλειαν χρόνου. Ἡ νέα πολιτική, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται ἐνώπιόν μας δὲν εἶναι πολιτικὴ καὶ συνεπῶς δὲν δύναται νὰ κριθῇ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι ὅτι αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴ ἡ παρουσία τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀρχήν, ὑφ’ ἃς συνθήκας εὑρίσκεται, ἀποτελεῖ τὸ μεγαλύτερον ἐμπόδιον διὰ τὴν ὁμαλότητα εἰς τὴν οἰκονομίαν. Πιστεύομεν, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον, ἐὰν ὅλοι ἐπιθυμῶμεν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀποκατάστασιν τῶν προηγουμένων ρυθμῶν καὶ τῆς ὁμαλότητος εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας, νὰ ἀπαλλαγῶμεν ταχέως ἀπ’ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν καὶ μάλιστα ὅσον τὸ ταχύτερον, τόσον τὸ καλύτερον. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.).

§118Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ μίαν ἐρώτησιν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μποῦτο μὲ συγχωρῆτε, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον κατῆλθε τοῦ βήματος ὁ κ. Α. Κανελλόπουλος, ποῦ θὰ ὑποβάλετε τὴν ἐρώτησιν;

§120Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ἐὰν δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν ἐπιτρέψατε εἰς τὸν κ. Μποῦτον νὰ θέση ἕν ἐρώτημα εἰς τὸν κ. Α. Κανελλόπουλον.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κανελλόπουλε, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν εἴχατε τελειώσει τὴν ἀγόρευσίν σας, ὁ κ. Μποῦτος ἤθελε νὰ σᾶς κάνῃ μίαν ἐρώτησιν. Σᾶς ἐρωτῶ, λοιπόν, δέχεσθε νὰ σᾶς κάνῃ τώρα τὴν ἐρώτησίν του;

§122Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω, ὅπως ἐγγραφῇ ὁ κ. Μποῦτος διὰ νὰ ὁμιλήσῃ.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἑπομένως, τὸ θέμα ἔληξεν.

§124Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρηκολούθησα μὲ μεγάλη προσοχὴν τὰς ἀγορεύσεις τῶν δύο πρωταγωνιστῶν τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως, ὅπως ἐπίσης καὶ τὰς ἀγορεύσεις ὅλων τῶν ἄλλων κυρίων καὶ τοῦ δευτέρου εἰδικοῦ ἀγορητοῦ τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος μόλις κατῆλθεν ἀπὸ τὸ βῆμα. Ἀλλὰ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ περιορίσω ὡρισμένας γενικὰς κρίσεις, τὰς ὁποίας θὰ διατυπώσω περὶ τῶν ἀγορεύσεων, νὰ περιορίσω τὰς κρίσεις αὐτὰς εἰς τὰς ἀγορεύσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ πρώτου εἰδικοῦ ἀγορητοῦ τῆς Ε.Κ. κ. Α. Παπανδρέου, τοῦ ὁποίου ἄλλωστε τὴν γραμμὴν ἠκολούθησεν ἀπολύτως καὶ ὁ κ. Α. Κανελλόπουλος. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω — αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Κανελλοπούλου — ὅτι αἱ ἀγορεύσεις τῶν δύο πρωταγωνιστῶν ἦσαν ἐπιτυχεῖς ἀπὸ ἀπόψεως ἀρχιτεκτονικῆς δομῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως διατυπώσεων. Καὶ εἶχον καὶ ἓν ἄλλο χαρακτηριστικόν, ὅτι διείποντο ἀπὸ μίαν σχεδὸν ἐξεζητημένην καὶ μέχρις ἐπιτηδεύσεως ἐξικνουμένην τάσιν ψυχραίμου, ψυχροῦ μᾶλλον, ὕψους. Ἔχουν — καὶ ἐλπίζω νὰ μὴ παρεξηγήσῃ οὔτε ὁ εἷς οὔτε ὁ ἄλλος αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω — κάτι τὸ κοινόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ πρῶτος εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς ΕΚ., δηλαδή, οἱ κ.κ. Μητσοτάκης καὶ Α. Παπανδρέου, τοῦτο τὸ κοινόν, τὸ ὁποῖον, ὁμολογῶ, δὲν τὸ συμμερίζομαι ἀπὸ ἀπόψεως φύσεως καὶ χαρακτῆρος, ἔχουν φλέγμα ἀγγλοσαξωνικόν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ κάμω καὶ μίαν ἄλλην κρίσιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἡ αὐτὴ καὶ διὰ τοὺς δύο ὁμιλητάς, οἱ ὁποῖοι ηὐτύχησαν ἀπὸ ἀπόψεως δομῆς, ὡς εἶπον καὶ διατυπώσεων. Ἐνῷ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἐπρόδιδεν αἴσθημα εὐθύνης, λυποῦμαι διότι δὲν δύναμαι — ἴσως πταίω ἐγὼ διότι δὲν τὸ ἀντελήφθην — νὰ εἴπω τὸ αὐτὸ διὰ τὸν ἄλλον ἀγορητήν. Δὲν ἀντελήφθην νὰ ὑπάρχῃ αἴσθημα εὐθύνης, πολιτικὸν αἴσθημα εὐθύνης καὶ εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Α. Παπανδρέου — καὶ κατ’ ἀνάγκην, διότι ἠκολούθησε τὴν αὐτὴν γραμμὴν — καὶ εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Α. Κανελλοπούλου. Οὔτε ὡς πρὸς τὸ παρελθὸν οὔτε ὡς πρὸς τὸ μέλλον ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος πρῶτος εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Κ. μὲ τοιοῦτον αἴσθημα. Ὅποιος, κ.κ. συνάδελφοι, ἔχει αἴσθημα εὐθύνης ὡς πρὸς τὸ παρελθὸν — τὸ παρελθόν, τὸ συνδεόμενον μὲ τὴν ἰδικήν του πρᾶξιν, μὲ τὴν ἰδικήν του δρᾶσιν, μὲ τὴν δρᾶσιν τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας μετεῖχεν, εἶναι ἀδύνατον νὰ λέγῃ, μὲ αὐτὴν τὴν κατηγορηματικότητα καὶ μὲ αὐτὸ τὸ φλεγματικὸν ψυχρὸν ὕφος, ὅτι τὰ πάντα εἶχον γίνει καλῶς. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Ἱστορίαν περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ πάντα νὰ εἶχον γίνει καλῶς. Δηλαδή, ἔχασε τὸ παιγνίδι τῆς εἰλικρινείας ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ μὴ προβὰς εἰς ὡρισμένας παραχωρήσεις ἔναντι ὅλων ἡμῶν τῶν ἄλλων, παραχωρήσεις εἰς τὰς ὁποίας προβαίνουν οἱ ὁμιληταὶ ἀκόμη καὶ διὰ λόγους τακτικῆς, διὰ νὰ φανοῦν ὅτι ἀναγνωρίζουν καὶ κάποιο λάθος καὶ διὰ νὰ ὑποστηρίξουν ἔπειτα μὲ μεγαλύτερον πεῖσμα καὶ μεγαλυτέραν δυνατότητα πειθοῦς, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλουν νὰ ὑποστηρίξουν. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι ἐχαρακτηρίζετο ἡ ἀγόρευσίς του ὡς πρὸς τὸ παρελθὸν ἀπὸ ἔλλειψιν αἰσθήματος εὐθύνης πολιτικῆς. Ὑπῆρχεν ἕνα πεῖσμα ἐπιστημονικόν, θεωρητικὸν τὸ ὁποῖον τὸν ὡδήγησεν εἰς τὸ νὰ διατυπώσῃ ὅσα διετύπωσε. Καὶ ὡς πρὸς τὸ μέλλον εἶπεν, ὅτι τὰ πάντα ἀφ’ ἑαυτῶν, αὐτομάτως θὰ εἶναι θαυμάσια, ἀρκεῖ νὰ γίνῃ κάτι τι, δηλαδή, νὰ ἔλθῃ ἐκ νέου εἰς τὴν ἐξουσίαν ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ἀρχηγοῦ της ἡ Ε.Κ.

§125ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Δι’ ἐκλογῶν.

§126Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴτε δι’ ἐκλογῶν εἴτε ὄχι. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τῆς πηγῆς ἐκ τῆς ὁποίας θὰ προέκυπτεν αὐτομάτως ἡ διόρθωσις τῶν πάντων καὶ αὐτόματος πηγὴ εἶναι ἐκείνη ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ προέκυπτον ὅλα τὰ ἀγαθὰ ἐὰν ὑπῆρχε Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. Ὑποθέσατε ὅμως, κύριοι, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὴν Ἑλλάδα Ε.Κ. Θὰ κατεστρέφετο ἡ Ἑλλάς; Σκεφθῆτε τὸν ἱστορικὸν παραλογισμόν, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει εἰς μίαν τοιαύτην τοποθέτησιν. Δὲν διείπετο λοιπόν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ἀνδρέα Παπανδρέου, ἀπὸ αἴσθημα εὐθύνης, διότι οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἀφῆκε νὰ ἐννοηθῇ ὅτι αἰσθάνεται ἐν σχέσει πρὸς τὰ τελεσθέντα κατὰ τὸ 1½ ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον ἦτο ἡ Ε.Κ. εἰς τὴν ἐξουσίαν, ὅτι αἰσθάνεται εὐθύνην. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέλλον οὐδένα πόνον διέκρινε. Δηλαδή, καμμίαν διάθεσιν κομματικῆς καὶ προσωπικῆς ἀνιδιοτελοῦς βοηθείας, διὰ νὰ ἐξέλθῃ ἡ χώρα εἴτε ὑπὸ τὴν α εἴτε ὑπὸ τὴν β, εἴτε ὑπὸ τὴν οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, ἀπὸ τὴν σημερινὴν κρίσιν. Ὅποιος ἔχει αἴσθημα εὐθύνης σκέπτεται πῶς νὰ ἐξέλθῃ καὶ σκέπτεται ὅταν δὲν ἠμπορῇ, διότι δὲν τὸ θέλει τυχὸν ἡ ἐν τῇ Βουλῇ πλειοψηφία νὰ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖτε σεῖς, δηλαδὴ ἐκλογὰς πῶς θὰ βοηθήσῃ διὰ νὰ σώσῃ τὸν τόπον. Δὲν διέκρινα, δυστυχῶς, τοιαύτην πρόθεσιν βοηθείας κομματικῆς καὶ προσωπικῆς ἀνιδιοτελοῦς διὰ νὰ ἐξέλθῃ ἡ χώρα ἀπὸ τὴν σημερινὴν κρίσιν. Ταῦτα, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα καὶ ἂς ἔλθω τώρα εἰς τὰ πράγματα. Τὰ ἀνέλυσεν ἐξ ὀνόματος τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως κατὰ τρόπον λαμπρὸν ὁ κ. Παπαληγούρας. Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς ὡρισμένας καιρίας ἐρωτήσεις καὶ ἀπαντήσεις. Τί ἐνδιαφέρει σήμερον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἢ τὶ ὑποθέτω ἐγώ, ὅτι ἐνδιαφέρει σήμερον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Ἀξιότιμοι, κύριοι συνάδελφοι, τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐνδιαφέρει, πρῶτον, ἐὰν ἡ οἰκονομία μας ἔχῃ πράγματι περιέλθει εἰς κρίσιν, ἀπὸ πότε ἤρχισεν ἐκδηλουμένη ἡ κρίσις καὶ ποία εἶναι ἡ ἔκτασίς της. Δεύτερον τὸν ἐνδιαφέρει ποῖα τὰ αἴτια τῆς κρίσεως, δηλαδὴ ἐὰν τὰ αἴτια εἶναι ξένα πρὸς τὴν εὐθύνην Κυβερνήσεων ἢ συνδέωνται μὲ τὴν ἀσκηθεῖσαν ὑπὸ μιᾶς Κυβερνήσεως πολιτικήν. Καὶ τρίτον, τὸν ἐνδιαφέρει νὰ μάθῃ τί πρέπει νὰ γίνῃ διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ κλονισθεῖσα ἰσορροπία τῆς οἰκονομίας.

§127ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Νὰ ἐρωτηθῇ ὁ λαός.

§128Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐστερημένον εὐφυΐας καὶ εὐπρεπείας καὶ ἱκανότητος παρακολουθήσεως ἑνὸς ἀγορητοῦ τὸ νὰ κραυγάζητε ὁμοιοτύπως κατὰ τρόπον ἄσχετον πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγει, μὲ μίαν λέξιν, ἐκλογάς. Εἶσθε βουλευταὶ βουλευόμενοι, δὲν εἶσθε ἁπλῶς φερέφωνα καὶ μεγάφωνα.

§129Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε;

§130Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. Μπακόπουλε, λυποῦμαι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ διακόπτουν οἱ κύριοι τὴν ὁμιλίαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§131Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ παρακαλέσω ἐνθέρμως τοὺς φίλους μας τῆς Ε.Κ. νὰ σεβασθοῦν ἀπολύτως τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ καὶ νὰ τὸν ἀφήσουν ἐλευθέρως νὰ ὁμιλήσῃ ἄνευ διακοπῆς.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, σᾶς εὐχαριστῶ καὶ ἐγὼ ὡς Πρόεδρος, ἀλλὰ θὰ λυπηθῶ ποὺ θὰ διαπιστώσω, ὅτι ἐντὸς συντόμου χρονικοῦ διαστήματος θὰ ἐπαναληφθοῦν τὰ ἴδια.

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα, δηλαδὴ ἐὰν ὑπάρχῃ κρίσις, ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν πρῶτος ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Συνεπλήρωσε τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ λεχθέντα, ἀποδώσας ὅμως τὴν κρίσιν εἰς ἄλλους λόγους, ὁ πρῶτος εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Κ., ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου. Καὶ ἐπίσης χθὲς ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ κ. Ἠλιοῦ, ὡμίλησεν ἐπίσης περὶ κρίσεως, ἀλλὰ ὅπως θὰ εἴπω ἐντὸς ὀλίγου, ἀπεμόνωσε θεωρητικῶς τὴν κρίσιν, τὴν μετέφερεν ἀπὸ τὴν οἰκονομίαν εἰς τὴν ψυχολογίαν, εἰς κάποιαν μάλιστα ψυχολογικὴν μεταφυσικὴν καὶ δὴ — ἀντιμαρξιστικότητα — πρὸς παροχὴν βοηθείας εἰς τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ἀνδρέα Παπανδρέου. Τέλος ὡλοκλήρωσε συστηματικὰ τὰς διαπιστώσεις περὶ τῆς ὑπάρξεως οἰκονομικῆς κρίσεως ὁ κ. Παπαληγούρας, προέβη εἰς μίαν ἐκτεταμένην, κατ’ ἀνάγκην ἐκτεταμένην βασιζομένην ἐπὶ συγκεκριμένων στοιχείων καὶ ἐπὶ συλλογισμῶν, αἱ ὁποῖαι ἦσαν λογικῶς ἄρτιοι, ἀνάλυσιν τοῦ φαινομένου, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εὑρισκόμεθα, ἀλλὰ δὲν ἐπεσήμανε κάτι, τὸ ὁποῖον καλοῦμαι νὰ ἐπισημάνω ἐγὼ καὶ τὸ ὁποῖον ἐπεσήμανεν ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου του ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἡ κρίσις δὲν ἔχει ὀργανικοὺς λόγους, δὲν ἔχει αἴτια ὀργανικά. Ὡς αἴτια ὀργανικὰ εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρήσωμεν τὴν μείωσιν τῆς ἱκανότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ ἐργασθῇ, τὴν μείωσιν τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἔργου του, τὴν ἀνυπαρξίαν ἢ μεγάλην ἀνεπάρκειαν ἔργων ὑποδομῆς, εὐτυχῶς εἴχομεν φροντίσει νὰ δημιουργήσωμεν τόσα, ὥστε νὰ κρατῆται ὀρθὴ ἡ οἰκονομία. Καθ’ ὃ μέτρον, λοιπόν, δὲν συνδέεται μὲ τὴν καταστροφὴν τοιούτων ἀγαθῶν ἢ μὲ τὴν ἀναστολὴν παραγωγικῆς δραστηριότητος, ἡ κρίσις, ἐφ’ ὅσον δὲν συνδέεται μὲ τοιαῦτα φαινόμενα, δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ὀργανική. Ἀλλὰ μία κρίσις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ὀργανική, εἶναι δυνατὸν κάλλιστα νὰ γίνῃ ὀργανικὴ καὶ εἶχεν ἀρχίσει νὰ γίνεται ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἑπομένως, κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ βάσιν, κύριοι, εἶμαι αἰσιόδοξος. Ἀντιμετωπίζομεν μίαν δυσχερῆ περίστασιν, θὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν ὅσοι ἔχομεν τὴν διάθεσιν νὰ βοηθήσωμεν τὸν τόπον, εἴτε εἴμεθα ἐν τῇ Κυβερνήσει, εἴτε ὄχι, ἀλλὰ βεβαίως τὸ πῶς καὶ ὑπὸ ποίας προϋποθέσεις ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας θὰ τὸ εἴπω ἐν συνεχείᾳ.

§134ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Σεῖς εἶσθε Κυβέρνησις.

§135Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἴμεθα καθόλου. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀκούσῃ ἀπὸ ἐδῶ τὰς ἀπόψεις καὶ ἀξιώσεις μου, διότι μοῦ ἀρέσει ὁ δημόσιος χῶρος καὶ μισῶ τὸ παρασκήνιον. Πᾶν ὅ,τι πρέπει νὰ εἴπω τὸ λέγω δημοσίᾳ, ἰδιαιτέρως δὲν τῆς ἔχω εἴπει τίποτε, οὔτε δέχεται ὑπαγορεύσεις ἰδιαιτέρας ἡ Κυβέρνησις, οὔτε εἶμαι διατεθειμένος νὰ προβῶ εἰς τὴν διατύπωσιν ἐντολῶν καὶ ὑπαγορεύσεων. Ὅ,τι ἔχω νὰ εἴπω θὰ εἶναι ἐν μέρει σκληρόν, θὰ τὸ εἴπω ὅμως ὡς δημόσιος ἀνὴρ ἀπευθυνόμενος πρὸς δημοσίους ἄνδρας. Κύριοι, ἀφοῦ τὰ αἴτια τῆς κρίσεως δὲν εἶναι ὀργανικά, ποῖα καὶ τί ποιότητος εἶναι τὰ αἴτια τῆς κρίσεως; Τὰ αἴτια τῆς κρίσεως εἶναι δύο. Τὸ ἕνα τὸ ἐπεσήμανεν ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, ἀλλὰ περιώρισε τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐξεδηλώθη αὐτὸ τὸ αἴτιον, εἰς τοὺς τελευταίους 3 μῆνας, ὡς ἐὰν ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα συνέβησαν πρὶν δὲν ἦσαν συμπτώματα κρίσεως καὶ ὡς ἐὰν τρεῖς μῆνες ἀρκοῦν διὰ νὰ κλονίσουν τὴν ἰσορροπίαν μιᾶς οἰκονομίας. Ὁμολογῶ, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅταν κάποτε σκεφθῇ ὡς ἐπιστήμων ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, τὸ τὶ εἶπε προχθὲς ἐδῶ, θὰ τὸ ἀναθεωρήσῃ. Δὲν γίνεται καὶ δὲν ἔγινεν εἰς κανένα μέρος τοῦ κόσμου ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐδίδαξεν, ὄχι πλέον ἀπὸ καθέδρας ὅπου καλῶς ἐδίδασκεν, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἕδρας ἐκείνης ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου. Τὸ πρῶτον, λοιπόν, αἴτιον ἦτο καὶ εἶναι, κρίσις ἐμπιστοσύνης. Τὸ δεύτερον αἴτιον τῆς κρίσεως συνδέεται μὲ τὴν ἀσκηθεῖσαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Γεωργίου Παπανδρέου πολιτικήν. Τὸ πρῶτον αἴτιον τῆς κρίσεως ἦτο ἡ ἐκδήλωσις κάποιου φόβου. Ἐγὼ εἶπον τότε, ὅπως ὑπέμνησε χθὲς ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅτι ἡ δραχμὴ ἐφοβήθη τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Τὸ πρῶτον αἴτιον, λοιπόν, τὸ ὁποῖον ἐξεδηλώθη ἤδη τὸν Νοέμβριον τοῦ 1963, θὰ ἐξηφανίζετο ἐντελῶς ἐὰν δὲν ἠσκεῖτο ἐσφαλμένη πολιτικὴ καὶ μετὰ τὴν 16ην Φεβρουαρίου 1964. Καὶ πρὸς στιγμήν, διὰ νὰ ἴδητε πόσον αὐτὸ τὸ φαινόμενον εἶναι αὐτόματον, πράγματι ἐξηφανίσθη τὸν Μάρτιον καὶ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1964, δηλαδὴ ἐπὶ δύο μῆνας. Μολονότι ἐγὼ προσωπικῶς ἔδιδον διαταγὰς καὶ ὁδηγίας εἰς ὅλους νὰ ἀγοράζουν λίρας, οὐδεὶς ὑπήκουσε. Δὲν ἤθελον, κύριοι, νὰ ὑπακούσουν, διότι οὐδεὶς ὑπακούει, οὔτε ὅταν πωλῇ, οὔτε ὅταν ἀγοράζῃ. Ἀγοράζει καὶ πωλεῖ τοῖς μετρητοῖς. Τὸν Μάρτιον θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅσοι εἴχατε παρευρεθῆ εἰς τὰς συνεδριάσεις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἐγένετο μία δριμεῖα ἐπίθεσις ἐναντίον μου καὶ ἐναντίον τῆς ΕΡΕ ἐκ μέρους τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαύρου, ὅστις εἶπε καὶ εἶχε δίκαιον ἐκείνην τὴν στιγμήν, ἀλλὰ δὲν προέβλεψε καλῶς τὰ πράγματα, εἶπεν, ὅτι ἀρχίζουν, ἐνθυμοῦμαι ἀκόμη τὴν φράσιν του, νὰ ἐπιστρέφουν εἰς τὴν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος αἱ λίραι, αἱ ὁποῖαι εἶχον φύγει. Ἐκείνην τὴν στιγμὴν ὁμολογῶ, ὅτι εὑρέθην εἰς δύσκολον θέσιν, ἀλλὰ πρέπει ἐπίσης νὰ σᾶς ὁμολογήσω, κύριοι, καὶ ἐὰν θέλετε τὸ πιστεύετε ὅσοι εἶσθε ἐξ συστήματος ἀντίπαλοί μου, ἐχάρην μέσα μου, διότι Ἕλλην εἶμαι, ζῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ θὰ ζήσω εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ κατ’ ἀνάγκην ἢ μᾶλλον εὐχαρίστως, εἶμαι συνυφασμένος μὲ τὴν τύχην αὐτοῦ τοῦ λαοῦ. Εἶναι δυνατὸν νὰ συμφέρῃ εἰς οἱονδήποτε ἐξ ἡμῶν ἡ καταστροφὴ τῆς οἰκονομίας, ὁ πληθωρισμός; Ὅταν λοιπὸν ἐδήλωσεν αὐτὸ ὁ κ. Μαῦρος, ἐγὼ ἐσιώπησα καὶ ἐσιώπησαν καὶ οἱ ἄλλοι κύριοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον λάβει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Μαῦρος εἶπε μὲν τὴν ἀλήθειαν, ὡς πρὸς τὸν Μάρτιον, μίαν μικρὰν ἀλήθειαν, διότι ἐπρόκειτο περὶ ἐπιστροφῆς μιᾶς πολὺ μικρᾶς ποσότητος λιρῶν τότε, μιᾶς ποσότητος 7.931 λιρῶν. Τὸν Ἀπρίλιον ηὐξήθη ἡ ἐπιστροφὴ καὶ ἐπεστράφησαν 92.987 χρυσὲς λίρες. Ἀλλὰ τί ἔγινε τὸν Ἰούνιον, πρὶν ἀκόμη ἐκδηλωθῆ ἔντονος ἡ Κυπριακὴ κρίσις, ὅταν ἀκόμη τὰ ὦτα τῶν Ἑλλήνων εἶχον κυριευθῆ ἀπὸ τοὺς λόγους, ὄχι μόνον τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Γεωργίου Παπανδρέου, ἀλλὰ καὶ τοῦ νῦν Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶχε χαρακτηρίσει ὡς εἶχε χαρακτηρίσει ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ τὴν πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἤρχισε πάλιν ἔντονη ἡ ζήτησις χρυσῶν λιρῶν. Ποτὲ δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη καὶ ἠθικῶς θεμιτὴ ἡ φοβία. Εὐτυχῶς δὲν κατέχονται ἐν τῷ συνόλῳ των οἱ Ἕλληνες ποτὲ ἀπὸ φοβίαν, ἀλλὰ ὑπάρχουν ὡρισμένοι καὶ δὴ ὄχι μεγιστάνες τοῦ πλούτου, ἀλλὰ ἄλλοι ἀφελεῖς, διότι οἱ μεγιστάνες τοῦ πλούτου δὲν ἀγοράζουν χρυσᾶς λίρας, δὲν τὰς χρειάζονται, ἔχουν ἄλλον τρόπον ἐξασφαλίσεως τῶν περιουσιακῶν των καθεστώτων, ὑπάρχουν ὡρισμένοι Ἕλληνες ἀνήκοντες εἰς ὅλα τὰ κόμματα, ἀσφαλῶς δὲ ἀρκετοὶ καὶ εἰς τὴν ΕΔΑ οἱ ὁποῖοι διὰ ψυχολογικοὺς λόγους σπεύδουν πρὸς τὴν χρυσῆν λίραν, ὡς πρὸς καταφύγιον ἔναντι ἀεροπορικοῦ βομβαρδισμοῦ. Καὶ αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὸ Κυπριακόν, εἰδικώτερον τὸν Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον. Οὔτε πρίν, οὔτε μετά. Κύριοι, διὰ νὰ κατανοήσητε ποῖα ἦσαν τὰ ἐξωτερικὰ δεδομένα αὐτῆς τῆς κρίσεως ἐμπιστοσύνης, θὰ σᾶς εἴπω ὡρισμένους ἀριθμούς. Παρέμβασις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν χρυσῶν λιρῶν, κατὰ τὸ ἔτος 1962, ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ΕΡΕ ἦτο εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους, ὑπεραγοραὶ 1.256.000 χρυσῶν λιρῶν. Τὶς πέταγαν τὶς χρυσὲς λίρες καὶ τὶς μάζευεν ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος. Ἔτος 1963. Ὑπερπωλήσεις κατὰ τοὺς δύο τελευταίους μῆνας 1.878.990 χρυσῶν λιρῶν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐξουδετερωθοῦν αἱ ὑπεραγοραὶ ὅλων τῶν ἄλλων μηνῶν καὶ νὰ προκύψουν ὡς συνολικὸς ἀπολογισμὸς ὁλοκλήρου τοῦ ἔτους πωλήσεις 1.596.690 χρυσῶν λιρῶν. Ἔτος 1964. Ὑπερπωλήσεις 5.598.625, ἐκ τῶν ὁποίων 1.193.221 χρυσαῖ λίραι πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ Φεβρουαρίου. Τὸ μέγιστον ποσὸν τῶν πωλήσεων ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πρὸς συγκράτησιν τῆς δραχμῆς ἐσημειώθη μὲ ἀφαίμαξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ μετὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1964. Δηλαδή, τὰ 4 ἑκατομ. χρυσῶν λιρῶν καὶ ἐὰν θέλετε νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸν Αὔγουστον καὶ τὸν Σεπτέμβριον, δύο μῆνας πραγματικὰ κρισίμους διὰ τὸ Κυπριακόν, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ ἕνα τῶν 4 ἑκατομ. Καὶ συνεχίσθη τὸν Ὀκτώβριον καὶ τὸν Νοέμβριον καὶ τὸν Δεκέμβριον, παρὰ τὴν δήλωσιν τοῦ τότε προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς Θεσσαλονίκην ὅτι ἡ Ἕνωσις ἤρχετο, παρὰ ταῦτα συνεχίσθη ἡ κρίσις ἐμπιστοσύνης. Ἑπομένως, κρίσις ἡ ὁποία δὲν συνεδέετο πλέον μὲ τὸ Κυπριακὸν διότι ὁ λαὸς ἐπίστευσεν καὶ ἡ νεολαία εἶχε πεισθῆ ὅτι πράγματι εἶχε λυθῆ τὸ Κυπριακὸν καὶ εἶχεν ἀποτραπῆ ὁ κίνδυνος. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ 1965. Κατὰ τοὺς πρώτους ἓξ μῆνας 1.916.154 χρυσαῖ λίραι ἐξηνεμίσθησαν καὶ δὲν ἐξηνεμίσθησαν οὐσιαστικῶς αἱ χρυσαῖ λίραι ἀλλὰ τὸ συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον ἠναγκάσθη νὰ δώσῃ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ τὸ μετατρέψῃ εἰς λίρας, συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὰ κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1964. Καὶ δὲν εἴπομεν τίποτε ἂν καὶ τὸ ἐγνωρίζαμεν καὶ παρηκολουθούσαμεν τὴν κατάστασιν. Ὡμίλησα τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1964 διότι ἐθεώρουν καθῆκον μου νὰ προειδοποιήσω τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Ἀφοῦ ὅμως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδωσε τὸ 53% εἰς τὴν Ε.Κ. ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ σιωπήσω διὰ νὰ μὴ ἀντλήσω τὴν δυσπιστίαν. Θὰ παρακαλέσω, ἐὰν ἀνεύρητε μίαν ἀγόρευσιν ἢ ἄλλην δημοσίαν δήλωσιν, εἴτε ἐμοῦ εἴτε συναδέλφου ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μὲ τιμοῦν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην των ἡ ὁποία νὰ μὲ διαψεύδῃ, νὰ μοῦ τὸ εἴπητε. Τὸ φαινόμενον δὲν ὑπῆρξε τυχαῖον. Ὑπῆρξε φαινόμενον ψυχολογικὸν βαρύτατον καὶ πρωτοφανές, Κυβέρνησις μὲ 53% νὰ μὴ κατωρθώνῃ διὰ τῶν ἔργων της, διὰ τῆς παρουσίας της καὶ τῆς σοβαρότητός της νὰ προκαλῇ ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς ἐλαχίστας χιλιάδας αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι συνήθως κλονίζουν τὸ νόμισμα λόγῳ φοβίας. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἕτερον αἴτιον τῆς κρίσεως, εἰς τὴν ἐσφαλμένην πολιτικήν. Τὸ θέμα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Παπαληγούρας. Ἐγὼ θὰ ἀρκεσθῶ εἰς πεῖσμα τοῦ κ. Α. Παπανδρέου, νὰ ἐπικαλεσθῶ μερικὰ ἁπλᾶ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζουν τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ὁ τόπος, εἰς δύο τομεῖς χαρακτηριστικούς, κατὰ τὸ διάστημα τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἀπὸ τὴν Ε.Κ. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς διαχειρίσεως τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, καθὼς καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων καὶ τοῦ λογαριασμοῦ συγκεντρώσεως ἀγροτικῶν προϊόντων, καταδεικνύονται διὰ τοῦ ὕψους προκαταβολῶν τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος πρὸς τὸ Δημόσιον. Εἴχαμε καὶ ἡμεῖς προκαταβολάς καὶ πρέπει πάντοτε νὰ ἔχωμεν. Δὲν πρέπει νὰ πληρώνωμεν ἀμέσως ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν, διὰ νὰ καλυφθῇ ὁ ἱερὸς μόχθος τῶν ἐργαζομένων καὶ ἰδίᾳ τῶν ἀγροτῶν. Τὸ 1962 αἱ προκαταβολαί, ἀνήρχοντο εἰς 1 δισεκ. 220 ἑκατ., διότι καὶ ἡμεῖς ἠσκήσαμεν προστατευτικὴν πολιτικὴν τιμῶν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ βεβαίως εἴχομεν καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ἄνοιγμα καὶ αὐτὸ τὸ ἄνοιγμα πρέπει νὰ πληρώνῃ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς χάριν τῶν ἀγροτῶν, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἄνοιγμα, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ καλυφθῇ ἐντὸς 2–3 ἐτῶν, ὥστε νὰ μὴν ἀποβαίνῃ ἐκ τῶν ὑστέρων διὰ τοῦ πληθωρισμοῦ εἰς βάρος ἐκείνου ὑπὲρ τοῦ ὁποίου παρέχεται τὸ εὐεργέτημα. Εἴχαμε καὶ ἡμεῖς ἔλλειμμα προκαταβολῶν 1.220.000.000 τὸ 1962, τὸ εἴχαμε ὅμως ἀκινδύνως. Δὲν μᾶς εἶχε κἂν ἀπασχολήσει τὸ θέμα αὐτό, διότι ἦτο σταθερὰ ἡ δραχμή. Οὐδεὶς ζητοῦσε χρυσᾶς λίρας. Ἀντιθέτως ἐπανῆλθον κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο εἰς τὴν Τράπεζαν 1.260.000 χρυσαῖ λίραι, αἱ ὁποῖαι ἦσαν εἰς τὰ θυλάκια τῶν ἰδιωτῶν, οἱ ὁποῖοι προτιμοῦσαν ἀντ’ αὐτῶν, νὰ κάμουν ἀποταμίευσιν εἰς δραχμὰς ἢ νὰ προβοῦν εἰς ἐπενδύσεις. Ὅλοι προτιμοῦν τὰ ἔργα ἀπὸ τὰς νεκρὰς χρυσᾶς λίρας. Δὲν ἠμφεσβητήσαμεν, ὅτι ἐγένοντο ἔργα καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου. Εἴπομεν ὅμως, ὅτι δὲν ἐγένετο οὔτε ἕνα μεγάλο ἔργον, κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους. Ἐγένετο συμπλήρωσις τῶν μεγάλων ἔργων τὰ ὁποῖα ἡμεῖς, ἡ ΕΡΕ, ἐδημιουργήσαμεν καὶ ἐθεμελιώσαμεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΡΕ).

§136Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Μίαν διακοπήν...

§137Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὴν δεχθῶ ἀπὸ σᾶς, θὰ πρέπει νὰ δεχθῶ διακοπὰς ἀπὸ ὅλους. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ κάμω ἐξαίρεσιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατόν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ μὲ σταθερὰν οἰκονομίαν, χωρὶς νὰ ὑπάρχει οὔτε ἀπὸ ἕνα Ἕλληνα ζήτησις χρυσῆς λίρας, εἴχομεν προκαταβολὰς 1.220.000.000 δρχ., ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Γεωργίου Παπανδρέου τὸ 1964, μὲ κλονισμένην τὴν δραχμὴν μὲ ἀνοικτὰς πληγὰς παντοῦ, μὲ ζήτησιν ἑκατοντάδων χιλιάδων χρυσῶν λιρῶν – αὐτὴ εἶναι πολὺ μεγάλη ἀνοικτὴ πληγὴ —ἀνεβίβασε τὸ ποσὸν τῶν προκαταβολῶν εἰς 3.076.000.000 δρχ. Σημαίνει τοῦτο φρόνησιν; Ἢ ἀφροσύνην; Δὲν ἀπετέλει αὐτὸ – καὶ ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ – στοιχεῖον ἐσφαλμένης πολιτικῆς; Ὑπῆρξε τάχα μόνον ψυχολογικὴ ἡ αἰτία τῆς κρίσεως; Δὲν ὑπάρχουν καὶ οἱ ἀριθμοὶ πλέον διὰ τὴν ΕΔΑ; Ἢ μήπως τοὺς κατήργησε, παρὰ τὸν Μαρξιστικὸν ρεαλισμόν της, ἀπὸ προσωπικὴν εὔνοιαν πρὸς τὸν κ. Ἀνδρέαν Παπανδρέου; Κύριοι, ἐφέτος, μὲ τὴν πορείαν τὴν κακὴν τὴν ὁποίαν ἐπήραμεν, νὰ φορτώνωμεν χρέη μεγάλα, ὄχι κἂν εἰς τὰς ἑπομένας γενεᾶς, ἀλλὰ εἰς τὰ ἑπόμενα ἔτη, φοβερὰ χρέη, καὶ μὲ κίνδυνον μάλιστα πληθωρισμοῦ, ἐφέτος ἐφθάσαμεν εἰς τὰ 4.500.000.000 τὰς προκαταβολὰς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὸ Δημόσιον. Αὐτὸ δὲν σημαίνει λελογισμένην πολιτικήν. Δὲν θὰ εἴπω, ἀφοῦ ἀπέκρουσε τὴν λέξιν ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, ὅτι ἡ πολιτικὴ τοῦ Κέντρου ὑπῆρξεν «ἀλόγιστος», ἀλλὰ θὰ ἀρκεσθῶ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε λελογισμένη. Καὶ δεύτερον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἐνδεικτικῶς παρουσιάζω: Τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν, συγκεκριμένως τῶν τρεχουσῶν συναλλαγῶν. Κατὰ τὸ 1962, τὸ ἔλλειμμα τοῦτο ἀνήρχετο εἰς 74.000.000 δολλάρια. Τὸ 1964 τὸ ἔλλειμμα ἀνῆλθεν εἰς 173.000.000 δολλάρια. Κύριοι συνάδελφοι, ἀρκοῦμαι εἰς τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς. Ἐὰν δὲν πταίῃ κανεὶς δι’ αὐτὰ ἐὰν αἱ Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι ἔρχονται καὶ παρέρχονται νίπτουν τὰς χεῖρας των καὶ λέγουν ὅτι δὲν πταίουν ποτὲ – πρᾶγμα ποὺ ἐγὼ οὐδέποτε ἐξ ὀνόματος τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ δὲν ἔχω εἴπει, διότι καὶ ἡμεῖς ἐκάμαμεν λάθη καὶ τὰ ἔχομεν ὁμολογήσει – ἐὰν λέγω δὲν πταίουν ποτὲ αἱ Κυβερνήσεις, τότε εἶναι περιτταί. Διότι Κυβερνήσεις ποὺ λέγουν, ὅτι δὲν πταίουν ποτέ, εἶναι ἀδύνατον νὰ πράξουν κάτι ἀγαθὸν εἰς τὴν χώραν Μόνον Κυβερνήσεις ποὺ ἔχουν τὸ ἠθικὸν θάρρος νὰ λέγουν, ὅτι εἰς τοῦτο ἐπταίσαμεν, εἰς ἐκεῖνο ἐπταίσαμεν, εἶναι δυνατὸν νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίαν. Αἱ ἄλλαι κατέχονται ἀπὸ παθολογικὴν ἐγωπάθειαν ἡ ὁποία ξεσπᾷ εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΡΕ). Κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ τρίτον θέμα: Τί πρέπει νὰ γίνῃ; Ἀξιότιμοι, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ δώσωμεν καὶ κάποιον ἄλλον τόνον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τόνον ἁπαλώτερον, εὐθυμότερον, θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ περὶ ταμπακέρας. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν— καὶ τὸ γνωρίζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς— ὅτι ὁ κ. Γεώργιος Παπανδρέου, ὁσάκις θέλει νὰ εἴπῃ— ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς παλαιοῦ ρητοῦ, Πατρινῆς νομίζω προελεύσεως — ὁσάκις θέλῃ νὰ εἴπῃ: Φίλε μου, πήγαινε στὴν οὐσίαν, τοῦ λέγει: Ποιὰ εἶναι ἡ ταμπακέρα; Ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, ἔδωσε τὴν λύσιν εἰς τὸ ὅλον πρόβλημα καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ καὶ τὸ σύνθημα ὁλοκλήρου τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Εἶπε προχθὲς εἰς τὴν δευτερολογίαν του, ὅτι ἡ ταμπακέρα εἶναι αἱ ἐκλογαί. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν ταμπακέραν αὐτὴν τὴν ἔχω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν τσέπην μου.

§138Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν τολμᾶτε ὅμως.

§139Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδοκίμασα μάλιστα κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ Σεπτεμβρίου νὰ τὴν βγάλω ἀπὸ τὴν τσέπην μου.

§140Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν τὸ ἐκάματε ὅμως.

§141Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ ζῶ εἰς δημοκρατικὴν χώραν. Ἐσεβάσθην, ὅπως ὤφειλα νὰ σεβασθῶ, ὡρισμένας ἀντιθέτους ἀπόψεις τῶν περισσοτέρων ἐκ τῶν συνεργατῶν μου. Καὶ ἐπίσης ἐσεβάσθην ἀπόψεις τοῦ Τύπου, ὁ ὁποῖος πρόσκειται, χωρὶς νὰ συνδέεται κατ’ οἱονδήποτε ἄλλον τρόπον, πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ ὁ ὁποῖος μετὰ τὴν πρότασίν μου, τὴν γενομένην εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος, ἡ ὁποία καὶ ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀντέδρασε κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νὰ χαθῇ ὁ πρῶτος ψυχολογικὸς γύρος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου βεβαίως, ὑπελόγιζα. Διότι, κάθε πολιτικὸς θέλει νὰ κερδίσῃ τὴν ἐκλογικὴν μάχην, δὲν πηγαίνει νὰ παραδοθῇ εἰς τὸν οἱονδήποτε ἐχθρόν, ἀλλὰ ἐπιδιώκει νὰ κερδίσῃ καὶ ὑπελόγιζα ἐπὶ τῆς ἀμέσου δημιουργίας μιᾶς ψυχολογίας, ἡ ὁποία δὲν ἐδημιουργήθη. Ἀλλὰ αὐτὸ ὀλιγώτερον μὲ ἐπηρέασε. Διότι τὸ πεῖσμα μου θὰ μὲ ὡδήγει ἴσως νὰ ἐμμείνω καὶ νὰ προχωρήσω, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν εἶχε δημιουργηθῆ λόγῳ τῆς ἀντιδράσεως τοῦ Τύπου τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ψυχολογία ἡ ποθητή. Ἀλλ’ ἐσεβάσθην τὰς γνώμας τῶν συνεργατῶν μου. Διότι αὐτὴ εἶναι ἡ συνήθειά μου, αὐτὸ σημαίνει Κόμμα, αὐτὸ σημαίνει δημοκρατία. Πάντως, δὲν ἐπέταξα τὴν «ταμπακέραν» εἰς τὸ χαντάκι. Τὴν πῆρα καὶ τὴν ἔβαλα πάλιν εἰς τὴν τσέπην μου, ὅπου τὴν ἔχω φυλαγμένην. Ἀλλά, κ.κ. συνάδελφοι, αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὴν βγάλω ἀπὸ τὴν τσέπην μου καὶ νὰ προσφέρω ταμπάκον εἰς τὸν κ. Ἀνδρέαν Παπανδρέου, διότι φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν τὸ περιεχόμενον τῆς ταμπακέρας θὰ ἦτο ταμπάκος διὰ τὸν κ. Ἀνδρέαν Παπανδρέου, ἐκείνην καὶ μόνον τὴν στιγμήν, θὰ ἦτο μπαρούτι, διὰ τὴν οἰκονομίαν, θὰ ἦτο μπαρούτι διὰ τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἦτο μπαρούτι διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§142Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΩΖΗΣ. Μπαρούτι διὰ τὴν Ε.Ρ.Ε.

§143Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶναι μέγα Κόμμα. Καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι δὲν ηὐξήθη οὐσιωδῶς ἡ δύναμίς της, ὅπως πιστεύω ἐγὼ καὶ ἔμεινε ὅπως ἦτο τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1964 καὶ πάλιν εἶναι μέγα Κόμμα. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, τὰ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως ἦσαν εἰς ἐμέ, ἦσαν εἰς ὡρισμένους γνωστά, ἀλλὰ δὲν εἶχον γίνει ἀντιληπτὰ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀπὸ τὸ πολὺ ἀπὸ τὸ μέγα πλῆθος τῶν Ἑλλήνων καὶ ἑπομένως ἦτο δυνατὸν νὰ προτείνω ἐκλογάς, τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον. Ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχει κρίσις, ὅταν καθ’ ἡμέραν ζητοῦνται αἱ χρυσαῖ λίραι, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται ἀπὸ μικροὺς καὶ ἀνοήτους ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους καταδικάζω καὶ ἠθικῶς ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὅταν εὑρισκόμεθα ἐπάνω εἰς τὴν κρίσιν καὶ εἶναι εἰς τὸ χέρι μας νὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν καὶ νὰ σβήσωμεν τὴν πυρκαϊάν, θὰ πᾶμε τάχα νὰ τὴν ἀνάψωμεν περισσότερον, προσθέτοντες εἰς τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν καὶ τὴν ἀδηφαγίαν τῶν ἐκλογῶν; Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι, τὶ ἔλεγεν τὸν Νοέμβριον καὶ τὸν Δεκέμβριον, ὅταν ὁ κ. Παπανδρέου ἐσχημάτισε Κυβέρνησιν μὴ ἔχων πλειοψηφίαν. Φαντασθῆτε, τί θὰ ἔλεγεν σήμερα.

§144ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τίποτε.

§145Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν ἔχει νὰ κερδίσῃ τίποτε κομματικῶς, ἐὰν συμμερισθῇ — χωρὶς νὰ κυβερνᾶ — χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰ μεγάλα ἢ μικρὰ ἠθικὰ ἀγαθὰ τῆς ἐξουσίας, τὰς εὐθύνας τῆς λήψεως ἐπειγόντων μέτρων διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως. Δυνατόν, μάλιστα καὶ νὰ ζημιωθῇ καί τὸ γνωρίζουν αὐτὸ οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐμπιστεύονται ὡς Ἀρχηγόν των. Ἀλλά, μολονότι γνωρίζομεν, ὅτι δυνατὸν νὰ ζημιωθοῦμε, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν ὅ,τι εἶπεν ἐξ ὀνόματος τῆς Ε.Κ. ὁ κ. Α. Παπανδρέου, ὅτι δηλαδὴ ἀπορρίπτει κάθε σκέψιν βοηθείας, ὅπως ἐπίσης τὸ ἔπραξε καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ. Καὶ ὅσον ἀφορᾶ μὲν τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους τὸ πράττει ὁ κ. Ἠλιοῦ — ἡ ΕΔΑ — τοὺς λόγους αὐτοὺς ἀνέφερε χθὲς ὁ καθηγητὴς κ. Ρουσόπουλος. Τὸ πράττει διότι ἀντιτίθεται εἰς τὸ καθεστὼς ὑπὸ τὸ ὁποῖον ζῶμεν, τῆς δημοκρατίας, τῆς ἐλευθερίας καὶ εἶναι φυσικὸν ὅτι, λόγῳ αὐτῆς τῆς ἀντιθέσεως τῆς ἰδεολογίας νὰ θέλῃ νὰ ἴδῃ καταρρέον τὸ καθεστώς. Ἀλλά, ποῖον εἶναι τὸ νόημα τῆς ὁμοίας στάσεως τοῦ κ. Ἀνδρέα Παπανδρέου; Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Ε.Ρ.Ε., ἀνεύθυνος διὰ τὰ ὅσα συνέβησαν, τὰ δύο τελευταῖα χρόνια, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ μὴ βοηθήσῃ, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὀργισθῇ καὶ ἐδικαιοῦτο νὰ ὀργισθῇ δι’ ὅσα ὑπέστη κατὰ τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα, μὲ ὕβρεις, μὲ ἐπιθέσεις, μὲ δημαγωγίαν, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε αὐτὴν τὴν ψυχολογίαν περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησε χθὲς ὁ κ. Παπαληγούρας. Θὰ ἦτο δυνατόν, λοιπόν, ἡ Ε.Ρ.Ε., ὀργιζομένη νὰ εἴπῃ πρὸς ὅλους σας καὶ πρὸς σᾶς, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκεσθε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀποχωρήσαντες τῆς Ε.Κ., καὶ πρὸς σᾶς, οἱ ὁποῖοι παρεμείνατε εἰς τὴν Ε.Κ., ὑπὸ τὴν Ἀρχηγίαν τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σᾶς εἴπῃ: Σεῖς ὅλοι, οἱ ὁποῖοι ἐφέρατε τὰ πράγματα, ἐκεῖ ὅπου τὰ ἐφέρατε, νὰ πάρετε εἰς τοὺς ὤμους σας καὶ τὸ βάρος τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς βαθύτατα πληγωθείσης ἰσορροπίας τῆς οἰκονομίας μας, δηλαδή, τοῦ βάθρου ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται ὁ ἐργαζόμενος καὶ μοχθῶν Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα). Ἀλλά, οἱ ὑπεύθυνοι μέν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἔχουν τὸ θάρρος νὰ λέγουν, ὅτι ἐγένοντο λάθη καὶ ἔχουν τὸ θάρρος νὰ εἰσηγοῦνται μέτρα ἀντιδημοτικά, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως, ἀντιδημοτικὰ μόνον πρὸς στιγμήν, διότι θὰ ἀποβοῦν δημοτικώτατα, ἐφ’ ὅσον θὰ σώσουν τὴν οἰκονομίαν.

§146Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΜΑΤΙΔΗΣ. Ὁ κυρίαρχος λαός, θὰ λύσῃ τὴν κρίσιν.

§147Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ κύριοι, λοιπόν, οἱ ὁποῖοι ἀπεσπάσθησαν, ἔχουν τὸ θάρρος αὐτό. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως ἀπεκαλύφθη διὰ τῆς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσε καὶ ἡ ὁποία κατετέθη καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὰ πρακτικά, ἐπιστολῆς τῆς 4ης Αὐγούστου 1964, εἶχεν εἴπει τί πρόκειται νὰ συμβῇ ἐὰν ἐξηκολούθει ἡ πολιτικὴ τῶν ἀλογίστων παροχῶν — καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἐσκέπτετο καὶ ὁ πρῶτος Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Γεωργίου Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος ἠναγκάσθη νὰ ἐγκαταλείψῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνέγνωσαν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐπεσήμανεν ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ παρὰ ταῦτα ἐνέμειναν εἰς τὴν κακὴν πολιτικήν, ἐν γνώσει τῶν ὀλεθρίων συνεπειῶν, αὐτοὶ εἶναι βαρύτερον ὑπεύθυνοι. Καὶ ἀπορῶ, πῶς ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως διεπιστώθη προχθὲς κατὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ἀνδρέα Παπανδρέου, δὲν ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν τοῦ Ἀναπληρωτοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, τὴν σημαντικωτάτην ἐκείνην ἐπιστολήν. Διότι ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, εἶπεν, ὅτι τὴν ἀγνοεῖ καὶ τὸ εἶπεν τὴν στιγμὴν ἐκείνην, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ δημιουργήσῃ ἀμφιβολίας περὶ τὴν ἀκρίβειαν τοῦ πράγματος, ἐνῷ ὑπάρχει καὶ ἀπάντησις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. καὶ τότε Πρωθυπουργοῦ, ὅπως, εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης. Δι’ αὐτό, νὰ μὴ σπεύδῃ νὰ ἀμφισβητῇ. Νὰ σπεύδῃ νὰ μετανοῇ. Καὶ νὰ σπεύδῃ νὰ διερωτᾶται, πῶς, ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἀσχέτως — διότι αὐτὸ εἶναι ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον βαθύτατα σέβομαι καὶ τὸ θέτω κατὰ μέρος — ἐὰν εἶναι ὁ πατήρ του, ὁ Πρωθυπουργός, οἱοσδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι αὐτός, ἀποκρύπτει ἀπὸ τὸν Ἀναπληρωτὴν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, ἕνα κείμενον τοιαύτης σημασίας. Θὰ ἦτον δυνατὸν κάλλιστα νὰ τὸ ἀναιρέσῃ ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, ἐὰν ἐλάμβανε γνῶσιν αὐτοῦ. Ἐγώ, ὡς Πρωθυπουργός, θὰ ἐκάλουν καὶ τοὺς δύο διὰ νὰ ἴδω ποῖος ἔχει δίκαιον. Κύριοι συνάδελφοι, μολονότι οἱ κύριοι τῆς Ε.Κ., εἶναι οἱ περισσότερον ὑπεύθυνοι, ἀρνοῦνται νὰ βοηθήσουν. Καὶ τὸ παραδοξότερον ὅλων, τὸ ὁποῖον ἐπισημαίνω καὶ καταγγέλλω εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἶναι τοῦτο. Ἐνῷ ἦσαν ὡς κυβερνῆται ἀποφασισμένοι, τὸν παρελθόντα Μάϊον, ὅπως λέγει ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ οὐδεὶς τὸν διέψευσεν, νὰ ἐπιβάλουν νέας βαρείας φορολογίας εἰς τὸν λαόν, τώρα ὁπότε ἔπαυσαν νὰ εἶναι κυβερνῆται δὲν θέλουν νὰ ἀναλάβουν τὴν εὐθύνην τῆς σωτηρίας τῆς χώρας. Ἀρνοῦνται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐσκέπτοντο. Ἀρνοῦνται νὰ βοηθήσουν τὸν τόπον διὰ νὰ διαπράξουν καὶ ἐδῶ δημαγωγίαν καὶ τίποτε ἄλλο. Κύριοι καὶ ἀπευθύνομαι εἰδικώτερον πρὸς τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους τῆς Ε.Ρ.Ε., δὲν ἀπομένει παρὰ μόνον εἰς σᾶς καὶ εἰς ἐμὲ νὰ σώσωμεν τὸν τόπον. (Χειροκροτήματα). Ἐκεῖ κατηντήσαμεν. Νὰ μὴ ὑπάρχουν ἄλλοι πρόθυμοι διὰ θυσίας, πρόθυμοι δι’ ἀνιδιοτελεῖς πράξεις, πρόθυμοι εἰς ἐκτέλεσιν Ἐθνικοῦ καθήκοντος. Καὶ γνωρίζουν οἱ ἄλλοι αὐτοί, οἱοιδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι, εἴτε ἀνήκουν εἰς τὴν Ε.Κ., εἴτε εἰς τὴν Ε.Δ.Α., ὅτι ἐὰν ἐβοήθουν αὐτὴν τὴν στιγμήν, θὰ ἦτο ἄμεσος, αὐτόματος, ἡ σωτηρία. Θὰ ἐδημιουργεῖτο ἕνα γενικὸν πνεῦμα ἐμπιστοσύνης. Δὲν θὰ ἦτο πνεῦμα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Νὰ τὴν ρίξωμεν, ἐὰν θέλετε, ἀφοῦ συγκρατήσωμεν τὴν δραχμὴν καὶ σώσωμεν τὴν οἰκονομίαν καὶ τὸν λαόν. Θὰ ἐδημιουργεῖτο, λοιπόν, ἐὰν ἐβοηθούσατε ὅλοι, ἕνα πνεῦμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέστελλε τὴν πορείαν πρὸς τὸ κακόν, αὐτοστιγμεί. Θὰ ἀνασταλῇ ἡ κρίσις καὶ διὰ μόνης τῆς ἰδικῆς μας βοηθείας καὶ εὐθύνης. Ἀλλὰ ἠμπορεῖ νὰ χρειασθοῦν ἑβδομάδες, ἠμπορεῖ νὰ χρειασθοῦν μῆνες, ἐνῷ θὰ ἐφθάναμεν, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, γρηγορώτερα καὶ εἰς τὰς ἐκλογάς, ἂν ἀπεφασίζατε ὅλοι νὰ βοηθήσετε νὰ ληφθοῦν μέτρα ἀντιμετωπίσεως τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως. Βλέπετε τί σφάλματα διαπράττετε, σφάλματα ἠθικά, σφάλματα πολιτικά, σφάλματα τακτικῆς, σφάλματα καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν, εἶναι ἀσύλληπτος ἡ ἐφευρετικότης σας εἰς σφάλματα εἰς βάρος τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ τρέφω ἀκόμη ἐλπίδας, διότι πιστεύω εἰς τὸν πατριωτισμὸν ὅλων τῶν Ἑλλήνων, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀλλάξῃ γνώμην ἡ Ε.Κ. καὶ νὰ βοηθήσῃ, ἀλλὰ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, δὲν τὸ πράττει καὶ ἀρκεῖται, ὅπως ἠρκέσθη ὁ κ. Α. Παπανδρέου, εἰς τὴν διατύπωσιν φράσεων περὶ κοινωνικῆς δημοκρατίας καὶ εἰς ἀνευθύνους διαβεβαιώσεις πρὸς τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, τὰς ὁποίας ὀρθῶς ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὡς προεκλογικάς. Αὐτὸ γίνεται συνέχεια ἀπὸ τὴν Ε.Κ. ἀπὸ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1963. Ἔχει μεταβάλλει ἡ Ε.Κ. τὸ Κοινοβούλιον εἰς προεκλογικὴν συνάθροισιν (χειροκροτήματα), ἀντὶ νὰ τὸ κρατήσῃ εἰς τὸ ὕψος τοῦ προορισμοῦ του, ὅπως τὸ θέλει τὸ Σύνταγμα. Θὰ ἠδυνάμην, ἀγαπητοὶ φίλοι καὶ ἐγώ, νὰ κάμω τὸ αὐτό. Δὲν θὰ ἐστοίχιζεν εἰς ἐμὲ τίποτε νὰ εἴπω, ὅτι θὰ δώσω πολὺ περισσότερα εἰς τοὺς ἀγρότας, δὲν θὰ ἐστοίχιζε τίποτε εἰς ἐμέ, ἀλλὰ θὰ ἐστοίχιζεν βαρύτατα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δὲν δικαιοῦμαι νὰ τὸ πράξω, διότι ἔχω αἴσθημα εὐθύνης καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ συλογισθῇ αὐτὸ καὶ ὁ κ. Α. Παπανδρέου αὔριον, μεθαύριον, κάποτε, νὰ τὸ συλλογισθοῦν δὲ καὶ ὅλοι οἱ κύριοι ποὺ τὸν ἀκολουθοῦν εἰς τὴν γραμμὴν αὐτήν, διότι εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχὴν οἰκονομολόγος τοῦ Κόμματος. Ἡ κοινωνικὴ δημοκρατία δὲν πραγματοποιεῖται μόνον μὲ παροχάς. Ἡ κοινωνικὴ δημοκρατία, ἀγαπητοὶ κ.κ. συνάδελφοι, θὰ ἐπραγματοποιεῖτο, εἶχεν ἀρχίσει μᾶλλον νὰ πραγματοποιῆται, ἐὰν συνεχίζετο, ὅπως συνέβαινεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἡ παράλληλος διατήρησις τῆς νομισματικῆς σταθερότητος καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἰσορροπίας. Ἐπιτρέψατέ μου, πρὶν φθάσω εἰς τὰς παραινέσεις μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀνοίξω μίαν ἀνεκδοτολογικὴν παρένθεσιν. Ὁ κ. Α. Παπανδρέου, ἐξῆρεν ὡς σταθμὸν εἰς τὸν δρόμον πρὸς τὴν κοινωνικὴν δημοκρατίαν, τὴν ἐπενδυτικὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Κ. Ἔχει καλῶς. Ἰδοὺ ὅμως τὸ ἀνέκδοτον. Δὲν γνωρίζω, ἂν εἶναι 100% ἀληθές, πάντως, δὲν πρόκειται νὰ μειώσῃ ἐκεῖνον εἰς τὰ χείλη τοῦ ὁποίου ἀποδίδεται ἡ φράσις ποὺ θὰ μνημονεύσω, διότι εἶναι φράσις, ἡ ὁποία ἐμφανίζει τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. εὐτυχέστατα εὐφυολογοῦντα. Ὅταν ἐζήτησε νὰ μάθῃ πόσον θὰ ἐστοίχιζε ἡ δωρεὰν παιδεία, δηλαδὴ ἐκείνη, τὴν ὁποίαν εἶχε διακηρύξει, καὶ τοῦ ἐδόθησαν τὰ στοιχεῖα, εἶδεν, ὅτι θὰ ἐστοίχιζεν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, 250 ἑκατομ. ἢ κάποιο ἀνάλογον ποσὸν δραχμῶν. Καὶ τότε ἀνεφώνησε πανευτυχὴς ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. κ. Παπανδρέου: «Τί εὐθηνὴ εἶναι ἡ δωρεὰν παιδεία»!. Μάλιστα, κύριοι, πολὺ εὐθηνὸν ἦτο τὸ σύνθημα. Διότι, ἁπλούστατα, ἡ δωρεὰν παιδεία, δὲν ἐξασφαλίζεται, οὔτε μὲ 200, οὔτε μὲ 300 ἑκατομμύρια. Ἡ δωρεὰν παιδεία, κατὰ τὸ πλεῖστον, προϋπῆρχε. Δὲν θὰ ἐξησφαλίζετο μὲ αὐτὸ τὸ ποσόν. Ἄρα, ἐβαίνομεν καὶ ἡμεῖς, μὲ ἁπλῆν διαφορὰν 180,200 ἢ 250 ἑκατομμύρια πρὸς τὴν πραγματοποίησιν τῆς πλήρους κοινωνικῆς Δημοκρατίας εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Τὴν εἴχομεν, δηλαδή, πραγματοποιήσει καὶ ὑπελείπετο ἡ φράσις: δωρεὰν παιδεία. Καὶ ἡ φράσις ἀξίζει, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Κλείνω τὴν παρένθεσιν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν δικαιοῦται, μολονότι ἀνεύθυνος, διὰ τὸ κατάντημα, νὰ ἀφήσῃ ἔκθετον τὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν χώραν. Εἶναι τἄχα τὰ φορολογικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνει ἡ Κυβέρνησις — τὰ ὁποῖα κατέθεσεν ὑπὸ μορφὴν νομοσχεδίων ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν — εἶναι τάχα τὰ μέτρα αὐτὰ ἀναγκαῖα; Ἴσως ναί. Εἶναι ὀρθά; Ἴσως ναί. Πάντως, εἶναι ὀδυνηρὰ καὶ θὰ τὰ ἐξετάσωμεν, ὅταν συζητηθοῦν. Θὰ τὰ ἐξετάσωμεν μὲ πνεῦμα ἀντικειμενικότητος διὰ νὰ βοηθήσωμεν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ προεξοφλήσω, ἐξ ὀνόματος τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι θὰ βοηθήσωμεν ὑπὸ τὴν Α ἢ Β μορφήν. Θὰ βοηθήσωμεν τὴν Ἑλλάδα, θὰ βοηθήσωμεν τὸν Λαόν, θὰ βοηθήσωμεν διὰ νὰ σωθῇ ἡ οἰκονομία. Ἀλλὰ θὰ ἴδωμεν πῶς. Ἐρωτῶ, ὅμως καὶ ἐὰν ἀκόμη εἶναι ἀναγκαῖα τὰ προταθέντα μέτρα καὶ εἶναι ὀρθά, ὅπως διετυπώθησαν εἰς τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, εἶναι τάχα ἐπαρκῆ; Ἀπαντῶ κατηγορηματικῶς, ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, ὄχι. Τὸ παρεδέχθη, ἄλλως τε, ἐμμέσως ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Συνεδύασε πρῶτον, —αὐτὸ ἔχει οὐσιώδη σημασίαν — τὰ προσδοκώμενα ἔσοδα, τῶν νέων φορολογιῶν — καὶ ἔπραξεν ὀρθῶς,— τὰ συνεδύασεν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων. Καὶ δηλῶ, ἐξ ὀνόματος τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε δεκάρα νὰ διαφύγῃ πρὸς ἄλλον σκοπὸν ἢ πρὸς ἐπενδύσεις ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν κάπως ἀφηρημένην, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Α. Παπανδρέου καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ θεωρητικῶς θὰ ἐχρησιμοποίουν. Ἀλλὰ ὅταν συζητοῦμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ λέγομεν ἐπενδύσεις, πρέπει νὰ ἐννοοῦμεν τὰ ἔργα καὶ νὰ μὴ ἐννοοῦμεν ἐπενδύσεις τὰ πρόσωπα. Νὰ λέγωμεν ἐπενδύσεις τὰ ἔργα καὶ νὰ μὴν λέγωμεν ἐπενδύσεις τοὺς οἱουσδήποτε ἐγκεφάλους καὶ συμβούλους ἢ ἐκτάκτους ὑπαλλήλους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Ρ.Ε.). Μεγάλη ἐπένδυσις, βέβαια, εἶναι ἡ παιδεία, ἀλλὰ ἂς μὴν τὴν ἀναμείξωμεν εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν, εὑρίσκεται εἰς πολὺ ὑψηλότερα ἐπίπεδα ἀπὸ τὰ οἰκονομικά. Ἂς πᾶμε ρεαλιστικῶς εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος. Ἡ Ε.Ρ.Ε., λοιπόν, τονίζει, ὅτι πρέπει αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπραχθοῦν, ἐὰν ψηφίσωμεν τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, νὰ διατεθοῦν ἀποκλειστικῶς εἰς τὰς ἐπενδύσεις, μὲ ἄλλας λέξεις, νὰ ἐπιστραφοῦν εἰς τὸν λαόν, διὰ συγκεκριμένα, ὑπὲρ αὐτοῦ ἔργα καὶ οὐχὶ διὰ γενικῶν ὑπηρεσιῶν. Διὰ τὰς γενικὰς ὑπηρεσίας, εἶναι τὰ ἄλλα ἔσοδα τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυουσῶν φορολογιῶν. Δεύτερον, πρέπει νὰ γίνουν οἰκονομίαι πολὺ σοβαρώτεραι ἐκείνων, τὰς ὁποίας ὑπηνίχθη ὁ κ. Μητσοτάκης. Καὶ πρέπει νὰ γίνουν, ὄχι μόνον εἰς τὸ δημόσιον, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς παραλλήλους προϋπολογισμοὺς τῶν Ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου καὶ τὰς Τραπέζας, ἰδίᾳ δὲ εἰς τὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία εἶναι συνυφασμένη καὶ μὲ τὸ Κράτος καὶ μὲ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, τὴν Α.Τ.Ε. Ἠκούσατε χθές, τὸ ὄργιον, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη κατὰ τὴν διετίαν...

§148ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Νὰ ἀπολυθοῦν.

§149Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, θὰ ὁμιλήσω γλῶσσαν σκληράν. Αἱ σπατάλαι — καὶ ἠκούσατε χθὲς τὸ τρομακτικὸν κείμενον ἀριθμοῦ ποὺ ἀνέγνωσεν ὁ κ. Μητσοτάκης — αἱ σπατάλαι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὑπῆρξαν ἀναίσχυντοι καὶ καταπληκτικαί. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.). Φοβοῦμαι, — καὶ ζητῶ ὅπως τὸ ἐξακριβώσῃ ὁ κ. Μητσοτάκης, πιθανὸν νὰ μὴν τὸ γνωρίζῃ — ὅτι συνεχίζονται ἐν πολλοῖς καὶ ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον καὶ ἐντεῦθεν ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ κ. Στεφανοπούλου. (Ψίθυροι ἐκ τῆς Ε.Κ.). Τὸ αἷμα νερὸ δὲν γίνεται, κ.κ. συνάδελφοι, τῆς Ε.Κ. Ἡ ἕξις τῆς ἀσυδοσίας τῶν διορισμῶν εἶναι φύσις καὶ κακῶς λέγεται ἕξις, ἀλλὰ παρὰ τὴν ἀρχαίαν ρῆσιν, πρέπει νὰ μεταβληθῇ ἡ φύσις τῶν σήμερον ἀπαρτιζόντων τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Στεφανοπούλου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.). Καὶ ζητοῦμεν δείγματα ἁπτά.

§150ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Εἰς τὸ χέρι σας εἶναι.

§151Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι εἰς τὸ χέρι μου. Σήμερον διατυπώνω τὴν ἀξίωσιν μιᾶς μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ζητοῦμεν δείγματα ἁπτά. Ὅπου ἐγένετο αὔξησις ὑπέρμετρος καὶ ἀθέμιτος καὶ ἄνευ λόγου, τοῦ προσωπικοῦ, πρέπει οἱ κακῶς διορισθέντες νὰ ἀπολυθοῦν. Ἄλλως, ἡ Ε.Ρ.Ε., δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βοηθήσῃ. Θὰ ἀπολυθοῦν καὶ θὰ τὰ ἐλέγξωμεν ὅλα εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ ἀπολυθοῦν ὅσοι ἀπομυζοῦν τὸν ἱδρῶτα καὶ τὸ αἷμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, χωρὶς νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίας. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἀπολυθοῦν.

§152ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀπολυθοῦν ὅλοι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§153Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, ἐπίσης, ζητῶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, εἶναι νὰ δοθῇ ἐντολή, ὅπως ματαιωθῇ ὁ προετοιμαζόμενος, εἴτε προκηρυχθείς, ἐσωτερικὸς διαγωνισμὸς εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Πρέπει νὰ πᾶνε τὰ παιδιὰ ποὺ εἶναι ἔξω καὶ εἶναι τὰ καλύτερα, νὰ διαγωνισθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς βάρος τῶν καλυτέρων παιδιῶν νὰ ἀμειφθοῦν οἱ ρουσφετολογικῶς διορισθέντες.

§154Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Εἶσθε οἱ πρῶτοι διδάξαντες. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. Εἶναι λυπηρὸν ἡ συζήτησις νὰ καταβιβάζεται εἰς τοιοῦτον ἐπίπεδον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§156Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν διαγωνισμὸν πρέπει νὰ μετάσχουν οἱ καλύτεροι, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν ἔξω.

§157ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Πῶς γνωρίζετε ὅτι εἶναι ἔξω; (Θόρυβος).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§159Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν, ὅπως ἐγὼ τὴν πιστεύω.

§160Τ. ΠΛΕΥΡΗΣ. Πῶς τὴν γνωρίζετε; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐσεβάσθη ἡ παράταξις τῆς Ε.Ρ.Ε. τοὺς ἰδικούς σας ἀγορητάς, διατὶ διακόπτετε.... (Θόρυβος). Κύριε Μπακόπουλε, παρακαλῶ, τὴν βοήθειάν σας... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§162Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Συνέστησα καὶ παρεκάλεσα νὰ ἀφεθῇ νὰ ὁμιλήσῃ, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐλεύθερα. Παρακαλῶ μόνον, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπιτραπῇ εἰς ἐμέ, μετὰ τὸν τερματισμὸν τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Κανελλοπούλου, νὰ τοῦ ἀπαντήσω.

§163Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν θέλετε, δέχομαι νὰ μὲ διακόψητε, ἀλλὰ νὰ μὴ συνεχισθῇ αὐτό.

§164Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μὴ συνεχισθῇ. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Παρακαλῶ, μόνον, νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος.

§165Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαρίστως καὶ νὰ μὲ διακόψητε, ἀλλὰ θὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν, ὅπως ἐγὼ τὴν πιστεύω, ὄχι ὅπως ἐκεῖνοι θέλουν.

§166Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα σύμφωνοι νὰ δοθῇ εἰς ἐμὲ ὁ λόγος, μετὰ τὸ τέρμα τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε., νὰ ἀπαντήσω;

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, ἐδόθη ἤδη ὑπόσχεσις.

§168Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡρισμένοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς Ε.Κ., μὲ διέκοψαν τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισα τὴν ἀκόλουθον φράσιν μὲ τὴν ἀκόλουθον πρώτην λέξιν. Ἀφοῦ εἶχον ὁμιλήσει περὶ τοῦ διαγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ σταματήσῃ, εἶπον, ὅτι ἄλλοτε καὶ ἐκεῖ μὲ ἐσταμάτησαν, ἐγένετο, πράγματι, τὸ αὐτό, ἀλλ’ ὑπὸ ἄλλας συνθήκας καὶ εἰς ἄλλας διαστάσεις χρόνου καὶ ἀριθμοῦ.

§169ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τριάντα.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, εἶχον προείπει, ὅτι παρὰ τὴν παράκλησίν σας, δὲν θὰ ὑπακούσουν οἱ συνάδελφοι. Θέλετε νὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν διὰ πέντε λεπτά;

§171Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί περισσότερον νὰ κάμω;

§172Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ πέντε–ἓξ ἔτη, ἠμπορεῖ νὰ διορίζοντο, λόγῳ μιᾶς ἐκτάκτου ἀνάγκης, 30–40. Μόνον τόσοι ἐπὶ ἓξ χρόνια καὶ ὄχι χίλιοι εἰς ἑνάμισυ ἔτος. Καὶ ὑπῆρξε περίπτωσις, καθ’ ἣν ἔλαβον μέρος εἰς ἐσωτερικὸν διαγωνισμὸν 70, ἦσαν ὑπάλληλοι ποὺ εἶχον ὑπηρετήσει ἐπὶ ἔτη. Διότι ποῖος; Ὁ Χριστοδούλου ἢ ὁ Ἀνδρέας Ἀποστολίδης, θὰ διώριζον περισσοτέρους; Ἄφηνε, τάχα, νὰ διορισθοῦν περιττοὶ ὑπάλληλοι, ὁ Καραμανλῆς, εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς τάξεως; (Χειροκροτήματα). Ποτὲ δὲν συνέβη τοῦτο. Καί, ἂν καμμιὰ φορὰ εὑρισκόμην ἐγὼ εἰς τὴν ἀνάγκην, πιεζόμενος ἀπὸ κάποιον φίλον νὰ πάρω εἰς τὸ τηλέφωνον τὸν Χριστοδούλου ἢ τὸν Ἀποστολίδην, μοῦ ἔλεγον, ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνῃ διορισμὸς καὶ δὲν ἐθύμωνα. Ἐντὸς τῆς τετραετίας, καθ’ ἣν ἤμην Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν διωρίσθη οὔτε εἷς κατ’ ἐντολήν μου.

§173Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ...

§174Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἐπὶ 6 χρόνια ἦσαν 50–60–70 οἱ ἐκτάκτως εἰς τὸ Κέντρον τῆς Τραπέζης διοριζόμενοι καὶ ἀφοῦ ἐδοκιμάζοντο ἐπὶ χρόνια, ἐγένετο σπανιώτατα ἐσωτερικὸς διαγωνισμός. Τώρα ξεύρετε πόσοι ἠμποροῦν νὰ λάβουν μέρος εἰς τὸν ἐσωτερικὸν διαγωνισμόν; Τόσοι, ὥστε ἠμπορεῖ νὰ ἀποκλεισθῇ πᾶς ἄλλος νέος, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἔξω καὶ εἶναι καλύτερος. Ὅλα αὐτὰ εἶναι δημοκρατία καὶ ἀρετή. Ζητῶ, λοιπόν, νὰ γίνῃ διαγωνισμός, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ διαγωνισθοῦν καὶ θὰ ἐπιτύχουν οἱ καλύτεροι.

§175Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐντροπή σας. Ἐπὶ τέλους, σταματήσατε.

§177Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μποῦν οἱ καλοί, οἱ ἄριστοι. Πῶς εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου τὴν νέαν κατάστασιν;

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Ἀξιοκρατίαν.

§179Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀξιοκρατία τοῦ κ. Παπανδρέου.

§180ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ τὸ εἴπῃ.

§181Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι λαὸς καὶ τὸ λέγω. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, πόσοι εἶναι οἱ ἀπαρτίζοντες αὐτὸν τὸν περίεργον θεσμόν, τὸν ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ κ. Γ. Παπανδρέου, τὸν θεσμὸν τῶν ἐγκεφάλων, τῶν συμβούλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ξεύρουν ποίους νὰ συμβουλεύσουν καὶ τί νὰ συμβουλεύσουν εἰς τὰ ὑπουργεῖα καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπολαμβάνουν, κατειρωνευόμενοι τοὺς ἐπὶ 30 καὶ 35 ἔτη ὑπηρετοῦντας δημοσίους λειτουργούς, λαμβάνουν ὀγκώδεις ἀμοιβάς; Δὲν θέλω νὰ εἴπω, πόσοι εἶναι. Ἀλλ’ ἐκτὸς ἐκείνων τῶν 5, 10 ἢ καὶ 15, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις θὰ θεωρήσῃ ἀναγκαίους, οἱ ἄλλοι πρέπει νὰ ἀπολυθοῦν. Καὶ αὐτό, ἐπίσης, ἐπιβάλλεται, διότι δὲν προχωροῦμεν, ἂν δὲν γίνῃ αὐτό. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν, εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, εἰς βάρος τῶν ἐργατῶν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἐργατικῆς Κατοικίας καὶ ἀλλοῦ, εἰς βάρος τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ ἄλλων ἐργαζομένων τάξεων, εἰς ἄλλους ὀργανισμοὺς ηὐξήθη κατὰ τρόπον ὑπέρμετρον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ὁ ἀριθμὸς τοῦ περιττοῦ, οὐχὶ τοῦ ἀναγκαίου προσωπικοῦ, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν ἀτομικαὶ ἀνάγκαι φίλων εἰς βάρος ἀτομικῶν ἀναγκῶν ἀξιοτέρων Ἑλλήνων. Αὐτὰ ὅλα, ὄχι μόνον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συνεχισθοῦν, ἀλλὰ πρέπει νὰ διορθωθοῦν καὶ πρέπει νὰ ἐπιδειχθοῦν δείγματα τῆς μεταβολῆς, μέχρι τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητήσωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον. Ἡ Ε.Ρ.Ε., κ.κ. συνάδελφοι, μὲ κομματικὴν ζημίαν της, ἀλλὰ μὲ τὸ ὑπερήφανον ἠθικὸν αἴσθημα, ὅτι βοηθεῖ τὴν οἰκονομίαν, ὅτι συμβάλλει εἰς τὴν στερέωσιν τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, καὶ εἰς τὴν σωτηρίαν τοῦ κινδυνεύοντος αὐτὴν τὴν στιγμήν, λόγῳ τῆς πολιτείας τῆς Ε.Κ., Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ δεχθῇ νὰ συμμερισθῇ τὴν εὐθύνην τῆς λήψεως μέτρων δυσαρέστων ἢ καὶ ὀδυνηρῶν, ὅπως εἶναι τὰ φορολογικά, πρῶτον ἀφοῦ θὰ ἐξετάσῃ, ὡς προεῖπον, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὰ μέτρα, ἐπισταμένως, ἀλλὰ καὶ ἀφοῦ, ὅπως εἶπον πρὸ ὀλίγου, μὲ ἁπτὰ δείγματα πεισθῇ μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ περικόψῃ ὅλας τὰς περιττὰς δαπάνας εἰς οἱονδήποτε τομέα διοικήσεως, εἴτε δημόσιον εἴτε παράλληλον. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ., ἔχει τὸν λόγον.

§183Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἦτο εἰς τὰς διαθέσεις μου νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν σήμερον δι’ οὐδένα λόγον. Τὰ λεχθέντα ὅμως ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ μὲ ἀναγκάζουν νὰ σημειώσω ὀλίγα τινὰ διὰ βραχέων. Καὶ ἀρχίζω ἀπὸ τὸ τέλος τῆς ἀγορεύσεώς του τὸ ἀφορῶν τοὺς διορισμούς, τὴν σκοπιμότητα τῶν διορισμῶν καὶ τὴν ἀξίωσιν αὐτοῦ ὅπως ἀπολυθοῦν ὡρισμένοι ὑπάλληλοι. Ἡ Ε.Κ., πρὸ ἡμερῶν ἐζήτησε πεισμόνως, ὅπως κατατεθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν πίνακες ἐμφαίνοντες ποῖοι, πόσοι καὶ ποῦ διωρίσθησαν ὑπάλληλοι κατὰ Ὑπουργεῖα, κατὰ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου καὶ εἰς τὰς μεγάλας ἐπιχειρήσεις κατὰ τὴν 8ετίαν τῆς ΕΡΕ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται σύγκρισις τοῦ 18μήνου τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. μὲ τὸ τελευταῖον 18μηνον τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, ὅπως ἐλέχθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Καλλίαν προχθὲς ἐπερωτῶντα, διότι τὸ τελευταῖον 10μηνον τῆς Κυβερνήσεως ΕΡΕ, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ τελευταῖον 10μηνον τῆς 8ετίας, ὅλοι οἱ ἰδικοί των εἶχον τακτοποιηθῆ καὶ ὄχι μόνον, κ. Πρόεδρε, εἶχον τακτοποιηθῆ διὰ διορισμοῦ εἰς προσωρινὰς θέσεις εἴτε ὑπὸ τύπον ἐκτάκτων εἴτε ὑπὸ τύπον ἐπὶ συμβάσει, ἀλλὰ ἡ ΕΡΕ διὰ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλε τοὺς ἐμονιμοποίησε καὶ ἐμονιμοποίησεν ὄχι τοὺς ὑπηρετοῦντας 18 χρόνια, ἀλλὰ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον διορισθῆ κατὰ τὴν 8ετίαν τῆς ΕΡΕ ὡς προσωρινοὶ ὑπάλληλοι. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἠθική των. Καὶ δι’ αὐτό, κ. Πρόεδρε, ἐζητήσαμεν τὴν ὑποβολὴν τῶν πινάκων. Οἱ πίνακες ὅμως δὲν ὑπεβλήθησαν.

§184Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Πότε ἐζητήθησαν;

§185Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς ἐζητήσαμεν τὴν πρὸ παρελθοῦσαν ἑβδομάδα. Ἐὰν δὲν τὸ γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, δὲν πταίομεν ἡμεῖς. Τοὺς ἐζητήσαμεν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ὅταν συνεζητεῖτο μία ἐρώτησις...

§186Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Προφορικῶς ἢ ἐγγράφως ἐζητήθησαν, κ. Μπακόπουλε;

§187Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προφορικῶς.

§188Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τότε ἐγὼ δὲν ἔχω λάβει γνῶσιν.

§189Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Καλλίας ἐζήτησε πίνακα τῶν διορισθέντων κατὰ τὸ τελευταῖον 18μηνον τῆς ΕΡΕ καὶ κατὰ τὸ 18μηνον τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως, διὰ νὰ συγκρίνῃ ποῦ ἦτο ἡ ἠθικὴ τάξις καὶ ποῦ ἦτο ἡ μὴ πρέπουσα τάξις καὶ τότε ἐγὼ ἐκ μέρους τῆς ΕΚ, εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον δὲν εἶναι δίκαιον, δὲν εἶναι λογικόν, νὰ ἐμφανίζῃ τὴν ἀλήθειαν ἡ σύγκρισις τῶν δύο 18μήνων, διότι εἶπον καὶ τότε, ὅτι κατὰ τὸ τελευταῖον 18μηνον τῆς ΕΡΕ, ἡ ΕΡΕ ὅλους τοὺς θεσιθήρας τοὺς εἶχε τακτοποιήσει καὶ ἦσαν χορτασμένοι καὶ τότε ἐπαναλαμβάνω, ἐζήτησα νὰ ὑποβληθῇ πίναξ τῶν διορισθέντων κατὰ Ὑπουργεῖα καὶ ἐπιμένω εἰς τὸ κατὰ Ὑπουργεῖα, πόσοι διωρίσθησαν ἔκτακτοι, πόσοι ἐμονιμοποιήθησαν διὰ νόμου καὶ πόσα ἔτη εἶχον ὅταν ἐμονιμοποιήθησαν καὶ ποῖα προσόντα.

§190Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης νὰ ἀναγραφῇ καὶ τὸ ὕψος τῶν μισθῶν ἑνὸς ἑκάστου τῶν διορισθέντων.

§191Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀπολύσεως, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς σύμφωνοι νὰ γίνῃ μία ἐκκαθάρισις. Δὲν φοβούμεθα, κ. Πρόεδρε, ἀπολύσεις ἰδικῶν μας. Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἐφέρθησαν ἔναντι τῶν φίλων τῶν ἰδικῶν μας, οἱ ὁποῖοι εἰς ὑπαρχούσας ὅταν ἀνελάβομεν τὴν Κυβέρνησιν θέσεις ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων διωρίσθησαν παρ’ ἡμῶν, οἱ Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἐπαναλαμβάνω ἐφέρθησαν ἀπέναντι τῶν ἰδικῶν μας ὡς νέοι Γενίτσαροι, καὶ τοὺς ἀπέλυσαν. Καὶ προέβησαν εἰς τόσον δὲν θέλω νὰ εἴπω τὴν λέξιν, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ «ἀναίσχυντον προσπάθειαν».

§192Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ λέξις εἶναι ἰδική μου, ἀλλὰ ἡ πρᾶξις εἶναι ἰδική σας.

§193Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ λέξις εἶναι ἰδική σας, ἀλλὰ καὶ ἡ πρᾶξις εἶναι ἰδική σας καὶ θὰ ἀποδειχθῇ τοῦτο μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ζητοῦμεν καὶ ἔφθασαν λέγω μέχρι τοιούτου σημείου, μεγάλου ἀριθμοῦ διορισμῶν, ὥστε ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠναγκάσθη νὰ ἀνακοινώσῃ, ὅτι ἀπαγορεύεται οἱοσδήποτε διορισμός. Εἶχε κορεσθῆ πλέον τὸ πρᾶγμα, καὶ δὲν ἀντεῖχε. Δὲν εἶναι σήμερον ἡμέρα πρὸς συζήτησιν λεπτομερεστέραν τοῦ θέματος. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ὡς ἁρμοδίους νὰ καταθέσουν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα, οὕτως ὥστε μετὰ τὰς διακοπὰς τῶν Χριστουγέννων νὰ συζητήσωμεν ἐν λεπτομερείᾳ τὸ θέμα ὡς πρὸς τοὺς διαγωνισμούς...

§194Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Πρὸ τῆς ψηφίσεως τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων.

§195Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Πρὸ τῆς ψηφίσεως θὰ ἀπολυθοῦν τὰ παράσιτα.

§196Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ νὰ τὸ ζητήσετε σεῖς. Τὸ τὶ ζητῶ ἐγὼ ἀφορᾷ ἡμᾶς, τὸ τὶ θέλετε νὰ ζητήσετε σεῖς, ἀφορᾷ ὑμᾶς. Ἄλλωστε, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγός σας τὸ ἔθεσεν ἤδη.

§197Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ζητῶ, διότι δίδω. Σεῖς τί δίδετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ζητῆτε;

§198Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀπαντήσω. Χαίρω πολύ, διότι ὁμολογεῖ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ὅτι δίδει. Ἦτο εἰς τὸ δεύτερον μέρος τῆς ὁμιλίας μου νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ δίδω καὶ παίρνω.

§199Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ πάρω τίποτε.

§200Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς 15ης Ἰουλίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο τὸ πραξικόπημα, τὸ ὁποῖον εἶναι δημιούργημα καὶ τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀνωμαλίας καὶ ἀνῆλθον εἰς τὴν ἐξουσίαν αἱ Κυβερνήσεις τῶν ἀποστατῶν, ἕνα εἶναι τὸ φαινόμενον. Ἀπόφασις τῆς Ε.Κ. εἶναι, ὅτι οὐδεὶς βουλευτὴς ἐπιτρέπεται νὰ ἔλθῃ εἰς οἱανδήποτε συναλλαγὴν μὲ τοὺς Ὑπουργούς.

§201Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καλὲ τὶ λές!!! Εἴχατε καταργήσει τὰς Ὑπηρεσίας.

§202Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς Ὑπηρεσίας δύνανται νὰ ἀπευθύνωνται, μὲ τοὺς Ὑπουργοὺς οὐδεμίαν κομματικὴν συναλλαγήν. Οἱ μόνοι, οἱ ὁποῖοι πιέζουν τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ ἀπολαμβάνουν τὸ μέγα μέρος τῶν διορισμῶν, ὅ,τι περισσεύει εἰς τὰς τοπικὰς περιφερείας τῶν Ὑπουργῶν, ἔναντι τῶν φίλων τῆς ΕΡΕ, τῆς περιφερείας ἐκείνης, ὅ,τι περισσεύει τὸ παίρνουν οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ. Θὰ χαρῶμεν νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἀξίωσις.

§203Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἀπολύσατε ἀγωνιστὰς καὶ τοὺς ἀφήσατε εἰς τὸν δρόμον.

§204Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί ἀνησυχοῦν, κ. Πρόεδρε, διατί διαμαρτύρονται; Ἡ κατάθεσις τῶν πινάκων θὰ τὰ ἀποδείξῃ. Θὰ χαρῶμεν ἐὰν ἴδωμεν πραγματοποιουμένην τὴν ἀξίωσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, διὰ νὰ παυθοῦν ὅλοι οἱ διορισθέντες ἐπὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τῶν ἀποστατῶν ἀπὸ τῆς 15ης Ἰουλίου καὶ ἐντεῦθεν. Θὰ ἴδουν τότε, ὅτι τὸ μέγα μέρος τῶν διορισθέντων καὶ τῶν ὑπὸ ἀπόλυσιν, κατὰ τὴν ἀξίωσιν τῆς ΕΡΕ, εἶναι φίλοι τῆς ΕΡΕ. Θὰ τὸ ἴδωμεν ἀπὸ τοὺς πίνακας.

§205Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως φίλοι τῆς ΕΡΕ, τοὺς ὁποίους δὲν ὑπέδειξεν ἡ ΕΡΕ.

§206Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τῶν φίλων της βουλευτῶν. Ὡς πρὸς τοὺς διαγωνισμούς, κ. Πρόεδρε, ὑπερηφάνως ἔχω νὰ σημειώσω, ἐπειδὴ δίδεται ἡ ἀφορμή, ὅτι καθ’ ὃν χρόνον διηύθυνα τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾷ, διεξήχθησαν διαγωνισμοὶ ὑπαλλήλων. Ἠρωτήθην τὶ ἔχω νὰ ὑποδείξω. Ἀπήντησα: Καὶ πιέσεις ἔχω καὶ παρακλήσεις ἔχω, ὑποδείξεις δὲν ἔχω νὰ κάμω. Τὸ Ὑπουργεῖον μας, εἶπα, δὲν ἔχει τὸ δέον ἐπιτελικὸν προσωπικὸν καὶ ἔχομεν ὑποχρέωσιν διὰ τῶν διαγωνισμῶν νὰ ἐξασφαλίσωμεν φυτώριον ἐπιτελικοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναδειχθῇ εἰς τὰς ἀνωτάτας θέσεις, ἐὰν ἡ σταδιοδρομία των τοὺς τὸ καταστήσῃ ἐπιτρεπτόν. Μίαν μόνον ἐξουσίαν ἐπεφύλαξα εἰς ἐμαυτόν: Νὰ κρίνω μὲ τὸν αὐστηρότερον τρόπον, τὸν τρόπον τῆς κρίσεως τοῦ διαγωνισμοῦ. Ἦλθον προαγωγαὶ Τμηματαρχῶν, τὸ ἴδιον ἔπραξα. Αὐτὸ εἶναι πασίγνωστον καὶ εἰς τοὺς τοίχους ἀκόμη τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Καὶ ὅταν τοὺς εἶπα, δὲν θὰ δημοσιεύσετε τὰ ἀποτελέσματα τῶν διαγωνισμῶν, ἐγὼ θὰ τὰ δημοσιεύσω, σεῖς θὰ τὰ ἐκδώσετε. Γνωρίζω, ὅτι ἅμα τῇ ἐκδόσει των γίνονται κοινὸν κτῆμα ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων, ἀλλὰ θὰ ἀναμείνω, προτοῦ τὰ δημοσιεύσω νὰ ἴδω ἐὰν θὰ ἔχω παράπονα. Τὰ ἐκράτησα, δὲν διετυπώθησαν παράπονα. Καὶ ἐδημοσίευσα τότε δήλωσίν μου, ὅτι οἱ διαγωνισμοὶ καὶ οἱ δύο, χάρις εἰς τὴν εὐσυνειδησίαν τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν αὐστηρὰν διαταγήν, τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐγένοντο ἀδιάβλητοι καὶ οὐδὲν παράπονον ἠκούσθη. Καὶ δὲν ὑπεβλήθη, κ. Πρόεδρε, οὔτε μία προσφυγὴ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Αὐτὴ ἦτο ἡ δρᾶσις ἡ ἰδική μου. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχω τοιαύτην προσωπικὴν δρᾶσιν, δὲν ἔχω νὰ φοβοῦμαι τίποτε. Τοὐναντίον ζητῶ ἀπὸ ὅλους ἴσην χρησιμοποίησιν τῆς Δημοσίας Ἐξουσίας, ἡ ὁποία τοὺς ἀνατίθεται ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν. Ἀλλὰ ἀπὸ τὸ σημεῖον αὐτό, ὥστε νὰ τεθοῦν ἐκτὸς ὑπηρεσίας ἄνθρωποι ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος περὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἀπὸ 10 καὶ 12 ἐτῶν καὶ ἐγένετο ἕνας διαγωνισμὸς τώρα, δὲν γνωρίζω τὰς λεπτομερείας, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπηρετοῦν ἐπὶ τόσα χρόνια νὰ φύγουν ἐκεῖνοι, νομίζω, ὅτι εἶναι σκληρόν. Οὔτε κἂν ἐπὶ ἴσοις ὅροις νὰ διαγωνισθοῦν. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἔχει νομολογήσει σταθερῶς, ὅτι καὶ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι καὶ ἡμερομίσθιοι ἀκόμη ὑπάλληλοι τῆς Δ)σεως, εἴτε τῶν Νομικῶν Προσώπων, τῶν ἀσκούντων διοίκησιν, ἐὰν ὑπηρετοῦν εἰς ἀπαραιτήτους, εἰς χρησίμους θέσεις τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἢ τοῦ Κράτους, ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν, ἀκόμη καὶ ἡμερομίσθιοι, δὲν ἀπολύονται, ἐὰν ἔχουν μακρὰν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν θέσιν αὐτήν. Εἶναι σκληρὸν αὐτό.

§207Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μακράν.

§208Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μακράν, βεβαίως. Καὶ θὰ ἴδωμεν ἀπὸ τοὺς πίνακας, οἱ ὁποῖοι θὰ κατατεθοῦν, ποῖοι ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους ἔχουν διορισθῆ ἐπὶ ΕΡΕ καὶ ποῖοι σήμερον. Καὶ θὰ ἴδωμεν ἐὰν καὶ κατὰ πόσον καὶ ἐπὶ ΕΡΕ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἢ ὁπουδήποτε ἀλλοῦ, ἐγένοντο διαγωνισμοὶ ἐσωτερικοί, μεταξὺ τῶν ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων. Τώρα, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν ὑπαλλήλων, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ μὴ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὴν ἐπίθεσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸς ἡμᾶς ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα, εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς ἀριθμούς. Μᾶς κατελόγισε τὴν εὐθύνην τῆς δημιουργηθείσης πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀνωμαλίας καὶ ἐζήτησε, διὰ λογαριασμὸν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν συμπαράστασίν μας, πρὸς διόρθωσιν τῆς δημιουργουμένης πλέον πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀνωμαλίας. Ἔχω νὰ ἀπαντήσω, ὅτι οὐδεμίαν εὐθύνην φέρει ἡ Ε.Κ. διὰ τὴν δημιουργηθεῖσαν ἀνωμαλίαν. Τὴν εὐθύνην τὴν καταλογίζομεν κατὰ πρῶτον λόγον εἰς τὴν ΕΡΕ, διότι ἐὰν ἡ ΕΡΕ δὲν εἶχε δηλώσει ὅπου δεῖ ὑπευθύνως, ὅτι διαθέτει τὰς 99 ψήφους τῶν κ.κ. συναδέλφων ἐν τῇ Βουλῇ, τῶν φίλων τῆς ΕΡΕ, ἐλευθέρως διὰ τὴν στήριξιν οἱουδήποτε σχήματος Κυβερνητικοῦ ἀπὸ τὴν Βουλήν, τὸ πραξικόπημα τῆς 15ης Ἰουλίου δὲν θὰ ἐγένετο. Κυρίως ὑπεύθυνος, εἶναι ἡ ΕΡΕ, οἱ 99 ψῆφοι τῆς ΕΡΕ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.). Κύριε Πρόεδρε, εἰδικώτερον διὰ τὴν εὐθύνην τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, οἱ ἀποτελοῦντες αὐτὴν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεστάτησαν ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου καὶ εὑρίσκονται, οἱ ἴδιοι σχεδὸν καὶ εἰς τὰς τρεῖς διαδοχικὰς Βασιλικὰς Κυβερνήσεις. Κάμνουν δηλαδή, τὸ «ἄλλαξεν ὁ Μανωληὸς καὶ ἔβαλε τὰ ροῦχα του ἀλλοιῶς». Ἀλλάζουν τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ μένουν οἱ ἴδιοι Ὑπουργοὶ καὶ καταλογίζουν εἰς ἡμᾶς τὴν εὐθύνην τῆς ἀνωμαλίας αὐτῆς καὶ ζητοῦν τὴν βοήθειάν μας, ὄχι, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ σωθῇ ὁ λαός, ἀλλὰ διὰ νὰ σωθοῦν οἱ ἴδιοι. Ἔ, αὐτὴν τὴν βοήθειαν δὲν θὰ τὴν παράσχωμεν. Λέγουν, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἡ νόμιμος τοῦ τόπου. Διωρίσθη λέγουν νομίμως ἀπὸ τὸν Βασιλέα, ἔχει στήριγμα τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, τί ζητεῖ πλέον ἀπὸ ἡμᾶς; Ἡμεῖς τοὺς θεωροῦμεν, ὅτι εἶναι ἐπιβάται τῆς ἐξουσίας καὶ ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ἰδική των. Λέγουν, ὅτι τὴν ἔχουν, ἰσχυρίζονται, ὅτι τὴν ἔχουν; Ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον τὴν ἔχουν ἂς προχωρήσουν εἰς τὸ ἔργον των, τί ζητοῦν βοήθειαν ἀπὸ ἡμᾶς; Πρώτην φορὰν ἀκούω εἰς δημοκρατικὸν πολίτευμα, εἰς Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ἡ Συμπολίτευσις, ἡ ὁποία κατὰ τὸ Σύνταγμα κυβερνᾷ, νὰ ζητῇ στήριγμα ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἡ ὁποία μόνον σκοπὸν ἔχει τὸν ἔλεγχον. Θὰ ἐλέγχωμεν, ἀλλὰ δὲν θὰ βοηθοῦμεν, κ. Πρόεδρε.

§209ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Τὸν τόπον.

§210Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητοῦν νὰ βοηθήσωμεν τὸν τόπον, καὶ ἐγὼ περὶ αὐτοῦ ἔχω σημειώσει νὰ ὁμιλήσω. Ἐπανειλημμένως ἐτονίσαμεν, ὅτι τὸν τόπον θέλομεν νὰ τὸν βοηθήσωμεν καὶ νομίζομεν ὅμως, καὶ εἰς αὐτὸ ἔγκειται ἡ ριζικὴ διαφορὰ τῶν ἀπόψεών μας, ὅτι βοήθεια τοῦ τόπου γίνεται μόνον καὶ μόνον διὰ τῆς ἐπαναφορᾶς τοῦ τόπου εἰς τὴν πολιτικὴν ὁμαλότητα καὶ πιστεύομεν, ὅτι ἡ πολιτικὴ ὁμαλότης ἐπιφέρει σχεδὸν αὐτομάτως, πάντως ἐντὸς βραχυτάτου χρόνου καὶ τὴν οἰκονομικὴν ὁμαλότητα. Ἐγένετο ἐπίκλησις, ὅτι θέλουν νὰ βοηθήσουν τὸν λαὸν καὶ κάμνουν ἐπίκλησιν τοῦ λαοῦ καὶ τὸν λαὸν τὸν ἀποφεύγουν. Ἐκλογαί, αὐτὴ εἶναι ἡ σωτηρία τοῦ τόπου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Δὲν τὰς θέλουν, κ. Πρόεδρε, ὄχι διότι θέλουν νὰ βοηθήσουν τὸν λαόν, ἀλλὰ διότι τρέμουν τὸν λαόν. Ἀλλὰ τὰς ἐκλογὰς δὲν θὰ τὰς ἀποφύγουν. Ὁ λαὸς θὰ νικήσῃ, θὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν δημοκρατίαν, ἡ δημοκρατία θὰ νικήσῃ καὶ τότε θὰ ἔλθῃ ἀποκατάστασις καὶ πολιτικὴ καὶ οἰκονομική. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§212Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἐπιθυμῶ, κ. συνάδελφε, νὰ ἐκταθῶ ἐπὶ τοῦ παρεμπιπτόντος θέματος, τῶν διορισμῶν. Ἀρκοῦμαι, κατὰ πρῶτον λόγον νὰ ἐπαναλάβω τὴν διαβεβαίωσιν πρὸς τὸ Σῶμα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀπολύτως διατεθειμένη νὰ παράσχῃ πᾶν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἤθελε ζητηθῆ. Ἡ πρὸ ὀλίγου, ὅμως, γενομένη παρατήρησις τοῦ κ. Μπακοπούλου, μὲ ὑποχρεώνει νὰ προσθέσω, ἐφ’ ὅσον ζητεῖται ἐγγράφως κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ αὐτό, ὄχι δι’ ἄλλον τινὰ λόγον, ἀλλὰ διότι εἶναι ἐνδεχόμενον μία προφορικὴ αἴτησις νὰ μὴ προσεχθῇ ἢ νὰ μὴ λάβῃ τὴν ἐνδεικνυομένην συνέχειαν. Εἶναι, βέβαιον, κ. συνάδελφοι, ὅτι θὰ σᾶς παράσχωμεν καὶ αὐτὸ ἀπευθύνεται πρὸς ὅλας τὰς πτέρυγας ὁποιονδήποτε σχετικὸν στοιχεῖον ἤθελε ζητηθῇ. Θεωρῶ καθῆκον νὰ προσθέσω, ὅτι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔδωσα χθὲς τὸ βράδυ καὶ συνεπλήρωσα σήμερον, ἐζητήθησαν ἀπὸ τὴν Ε.Κ., δημοκοπία, ἀσκηθεῖσα τὸν τελευταῖον καιρόν, δὲν λέγω ἀναίσχυντος, δὲν ἐπαναλαμβάνω τὴν λέξιν, διότι δὲν μοῦ ἀρέσει, ἠθέλησε νὰ ἐμφανίσῃ τὰς ἰδικάς μας Κυβερνήσεις, ὡς πλειοδοτούσας εἰς διορισμούς. Εἴχομεν χρέος νὰ ἀπαντήσωμεν καὶ νὰ παραθέσωμεν στοιχεῖα. Προτοῦ ἔλθῃ τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν, διὰ δημοσίων δηλώσεών μου εἶχα προειδοποιήσει, ὅτι θὰ ἀναγκασθῶ νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψει τὰ στοιχεῖα καὶ θὰ μετανοήσουν πικρῶς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦν ἡμᾶς, διότι πράγματι δὲν ἐπιθυμῶ, δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀποκρύψω καὶ ἐμὲ προσωπικῶς, ὡρισμένα στοιχεῖα μὲ ἐξέπληξαν. Δὲν γνωρίζω, κ. συνάδελφε τῆς Ε.Κ., ἐὰν σεῖς δὲν ἐξεπλάγητε, ἀλλὰ ὑποθέτω, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς βουλευτὴς τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος νὰ ἐγνώριζεν, ὅτι φερ’ εἰπεῖν εἰς τὸν ΟΤΕ εἰς ἑνάμισυ χρόνον μέσα εἶχον γίνει 3.300 διορισμοί, τὸ μεγαλύτερον μέρος, ἄνευ διαγωνισμοῦ καὶ ὅτι εἰς τὴν ΔΕΗ διωρίσθησαν ἐντὸς ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, περίπου 2.000 ἄνθρωποι. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ δὲν τοποθετοῦμαι ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἠκούσαμεν μὲ προσοχὴν τὰς ἀπόψεις τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ὅπως καὶ τὰς ἀπόψεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκπροσώπου τῆς Ε.Κ., θὰ ἤθελα ὅμως, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Ἀσχέτως τῶν εὐθυνῶν τοῦ παρελθόντος καὶ τῆς κριτικῆς τοῦ παρελθόντος, διὰ τὴν ὁποίαν κάθε ἕνας ἐδῶ μέσα εἶναι φυσικὰ ἐλεύθερος, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Σῶμα ὁμόφωνον ψήφισιν τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον θὰ φέρωμεν ἀμέσως, μετὰ τὰς ἐκλογὰς εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν διὰ νὰ ἀπαγορεύσωμεν ἐφεξῆς, παντελῶς, οἱονδήποτε διορισμόν, εἰς οἱανδήποτε κατηγορίαν ὑπαλλήλων μονίμου, ἐπὶ συμβάσει, ἡμερομισθίου, πλὴν φυσικὰ τῶν ἐργατῶν, ἀλλὰ τῶν ἀληθινῶν ἐργατῶν ποὺ ἐκτελοῦν χειρονακτικὴν ἐργασίαν, χωρὶς δημόσιον διαγωνισμόν. Τὸ θέμα ἔχει πολλὲς φορὲς συζητηθῆ. Θὰ μνημονεύσω αὐτὴν τὴν ὥραν, ὅτι ὁ συνάδελφος, κ. Λούλης, τὸ εἶχε θέσει τὰς τελείως πρώτας ἡμέρας τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Κ. Εἶπα καὶ ἄλλοτε, ὅτι καὶ ὁ κ. Γεώργιος Παπανδρέου, εἶχεν υἱοθετήσει ἕναν τοιοῦτον νόμον, εἶχα χρέος εἰλικρινείας νὰ τὸ εἴπω, ἀλλὰ ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἦλθε μέχρι σήμερον. Δὲν κρίνω παρελθόν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἔχει χρέος ἡ παροῦσα Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς θὰ εἰσαγάγωμεν. Πέραν αὐτοῦ, κ. συνάδελφοι, δὲν θὰ ἐκταθῶ. Θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ εἴπω εἰς τὸν φίλον μου κ. Μπακόπουλον, ὅτι κάμνει λάθος, ἂν φαντάζεται, ὅτι ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Ε.Κ. βοήθειαν διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Πολὺ κακῶς ἀντελήφθητε τὴν τοποθέτησίν μας κ. Μπακόπουλε, ἂν ἔτσι τὴν ἀντελήφθητε. Ἡμεῖς ἐτοποθετήσαμεν τὸ πολιτικὸν πρόβλημα εἰς τὴν βάσιν του, ἐτοποθετήσαμεν τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα καὶ ἐκαλέσαμεν τὰ Κόμματα τῆς Βουλῆς, νὰ λάβουν θέσιν ἀπέναντι μιᾶς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν προτείνομεν καὶ τὴν ὁποίαν θεωροῦμεν ἀναγκαίαν διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ τόπου. Θὰ εἴπω ἐλαχίστας λέξεις, ὅταν θὰ κλείσῃ ἡ συζήτησις, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ εἴπω ἀπὸ τώρα, ὅτι ὁ κ. Α. Κανελλόπουλος, ὀρθῶς, ἐτοποθέτησε τὸ θέμα, ὅταν ἐξεκίνησεν ἀπὸ τὴν ἀφετηρίαν, ὅτι τὸν Ἰούλιον, τὸν παρελθόντα, ἦτο δυνατὸν νὰ σωθῇ ἡ κατάστασις καὶ ἦτο δυνατὸν εὐκολώτερον νὰ σωθῇ τότε ἀπὸ ὅ,τι σώζεται σήμερον. Ἡ μόνη διαφορά, εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, πάλι διὰ νὰ ἀκριβολογῶ, ὁ Πρόεδρός της, δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας, τὰς ὁποίας αἱ τότε περιστάσεις ἐπέβαλον. Ἐλέχθη ἐπανειλημμένως καὶ θὰ τὸ ξαναείπω καὶ τώρα, ὅτι τὴν ἀπόφασιν διὰ τοὺς νέους φόρους, τὴν ἐπρότεινεν ἔκτοτε, οὐχὶ ἡ ἰδική μου πλευρά, εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ. καὶ ἦτο ἔκτοτε σαφές, ὅτι νέοι φόροι θὰ ἐπεβάλλοντο. Ὁ κ. Γεώργιος Παπανδρέου, δὲν εἶχε διάφορον γνώμην καὶ ἐστάθμιζε καὶ αὐτὸς ὀρθῶς τὴν κατάστασιν. Πέραν τῶν ἀνιαρῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους δὲν ἀξίζει νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν συνεχῶς τοὺς ἰδίους καὶ μάλιστα νὰ τοὺς ἀμφισβητοῦμεν, βέβαιον ἦτο, κ.κ. συνάδελφοι, τὸ ἐγνώριζον οἱ πάντες, οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ προκαλῶ τὸν κ. Γ. Παπανδρέου, νὰ ἔλθῃ ἐδῶ μέσα νὰ εἴπῃ, ἐὰν εἶναι ὅ,τιδήποτε ἀνακριβὲς ἀπὸ ὅ,τι λέγω, τὸ ἐγνώριζον οἱ πάντες, εἶχεν ἀποτελέσει ἀντικείμενον μακροτάτων συσκέψεων, εἰς τὰς ὁποίας, ἐπὶ τέλους, μετεῖχον καὶ ἀξιόλογοι καὶ ἔντιμοι ἀνώτατοι κρατικοὶ λειτουργοί, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ μαρτυρήσουν τοῦ λόγου τὸ ἀσφαλές. Εἶχε διαπιστωθῆ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη διὰ νὰ σωθῇ ἡ οἰκονομία, νὰ ληφθοῦν δραστικὰ μέτρα, μέτρα ἀντιδημοτικά. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου, εὐχαρίστως ἔδιδεν, ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν φύσιν του καὶ τὸν τιμᾷ, καὶ ἡμεῖς, κ.κ. συνάδελφοι, εὐχαρίστως ἐδίδαμεν, ἀλλὰ εἶχε ἔλθει ἡ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν αἰσθανόμεθα τὸ χρέος νὰ γινώμεθα ἀντιδημοτικοὶ καὶ νὰ λάβωμεν, ἐνδεχομένως, μέτρα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ προσεπόριζον χειροκροτήματα, ἀλλά, τὰ ὁποῖα θὰ ἐδημιούργουν κριτικὴν καὶ ἀντιθέσεις καὶ δυσφορίαν. Τὴν ὥραν ἐκείνην τὴν κρίσιμον, τὴν ἀποφασιστικήν, ὁ κ. Γ. Παπανδρέου ἐπροτίμησε τὴν ἄλλην ὁδόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Θὰ ἐνθυμῆσθε, κ. συνάδελφοι, τὴν ὁμιλίαν μου ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Ε.Κ. Ἔκτοτε εἶχον διαδηλώσει τὴν πεποίθησίν μου, ὅτι ἡ κρίσις προεκλήθη. Ἡ παραίτησις ἐγένετο παρὰ τὴν ἰδικήν μου ἐπίμονον παράκλησιν, διότι ἀκριβῶς ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. καὶ τότε Πρωθυπουργὸς ἠθέλησε νὰ εὕρῃ τὴν διέξοδον τῶν ἐκλογῶν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§213Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΑΤΙΔΗΣ. ... (ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου, μὴ ἀκουόμενος).

§214Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ τελευταία συζήτησις, κ. συνάδελφε, ἡ προχθεσινή, προσέθεσεν ἓν ἀποκαλυπτικὸν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ ἐπισημάνω. Ὁ κ. Α. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος βεβαίως συμμερίζεται τὴν πολιτικὴν τοῦ πατρός του καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἤθελε νὰ τοῦ κάμῃ κακὸ εἰς τὴν πολιτικὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει, ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμὲ ὅταν τοῦ ἀπήντησα, ὅτι ἐστάλη ἀπάντησις τοῦ κ. Παπανδρέου εἰς τὴν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν τοῦ ἀνέγνωσα, μοῦ εἶπεν ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: Σᾶς ἀναγιγνώσκω ἀπὸ τὰ Ἐπίσημα Πρακτικά: «Ἔχει καλῶς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἐνῷ φαίνεται νὰ ἐπιστεύσατε, ὅτι ἡ χώρα ὁδηγεῖται πρὸς τὸ χάος, ὄχι μόνον ἐπεμείνατε νὰ παραμείνῃ ὁ κ. Γ. Παπανδρέου εἰς τὴν ἀρχὴν δύο ἡμέρας πρὸ τῆς κρίσεως, ὅταν νύκτα τὸν ἐπεσκέφθητε μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους σας, ἀλλὰ καὶ ἐπιμένατε διὰ τὸ καλὸν τοῦ Ἔθνους νὰ παραμείνῃ ὁ κ. Γ. Παπανδρέου εἰς τὴν ἀρχήν». Λυποῦμαι διὰ τὸ ἀτύχημα τοῦ κ. Α. Παπανδρέου, ἀλλὰ ἀποτελεῖ τοῦτο, κ. συνάδελφοι, ἀλήθειαν ἐλπίζω ἀδιάψευστον δι’ ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ ἐπισημοτέραν διαβεβαίωσιν τῆς ἱστορικῆς ἀληθείας, ὅτι πράγματι ἐπεμείναμεν ὑπερανθρώπως νὰ παραμείνῃ ὁ κ. Γ. Παπανδρέου καὶ νὰ μὴ παραιτηθῇ. Καὶ ἐπεμείναμεν, διότι ἐπιστεύαμεν, ὅτι εἶχε χρέος νὰ παραμείνῃ ἐπικεφαλῆς τοῦ ἡνωμένου κόμματος εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ νὰ διορθώσῃ τὴν παροδικὴν δυσχέρειαν τῆς οἰκονομίας διὰ νὰ μὴ καταστοῦν τραγικὸς ἐμπαιγμὸς καὶ ἀπάτη αἱ κατακτήσεις τοῦ λαοῦ καὶ εἰδικώτερον τῆς ἀγροτικῆς τάξεως καὶ νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὴν λαϊκὴν ἐντολὴν τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1964. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ μὲν Γ. Παπανδρέου ἐπροτίμησε τὴν ὁδὸν τῆς φυγῆς (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι), ἡμεῖς ὅμως ἐμείναμεν πιστοὶ εἰς τὸ καθῆκον μας, ὅπως τὸ ἀντιλαμβανόμεθα καὶ ἔστω καὶ ὑπὸ δυσχερεστέρας συνθήκας εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ ἐπιτελέσωμεν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον μας, διὰ νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς προσδοκίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος πολλὰς ἱερὰς ἐλπίδας του ἐτοποθέτησεν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως. Δὲν θέλω, κ. συνάδελφοι, νὰ εἴπω τίποτε πάρα πάνω. Νομίζω, ὅτι ἡ παροῦσα συζήτησις ὑπῆρξεν ἐξόχως ἀποκαλυπτικὴ καὶ εἰς ἡμᾶς ἀπομένει ἡ συναίσθησις, ὅτι ὅπως ἐπράξαμεν καὶ τότε τὸ καθῆκον μας τὸ πράττομεν καὶ σήμερον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§215Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. .. (ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου μὴ ἀκουόμενος).

§216Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ὠρύεται, καλὸν θὰ κάμῃ νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον ἀπὸ τὸν κ. Α. Παπανδρέου, ἐὰν τὸ τραγικὸν ἀτύχημα, τὸ ὁποῖον τοῦ συνέβη εἰς τὴν ὁμιλίαν του, κατεκρήμνισε τὸ ὅλον οἰκοδόμημα, περὶ δῆθεν προδοσίας καὶ δῆθεν Αὐλικοῦ πραξικοπήματος.

§217Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Σεῖς εἶσθε ὁ ὑπεύθυνος. Ἐπροδώσατε τὸν λαόν.

§218Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ χρόνος ὅλων τῶν συνεδριάσεων νὰ καταναλίσκεται ἀπὸ ἀγορεύσεις τῶν Ὑπουργῶν, διότι οὔτε οἱ εἰδικοὶ ἀγορηταὶ δὲν κατώρθωσαν νὰ ὁμιλήσουν. Εἶναι δυνατὸν Ὑπουργοὶ μιᾶς Κυβερνήσεως καὶ τοιαύτης μάλιστα Κυβερνήσεως, νὰ ταλαιπωροῦν τὸ Σῶμα ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους;

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε καταμέτρησιν τῶν ὡρῶν καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις κατηνάλωσεν ἀρκετὰς ὥρας.

§220Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχουν δικαίωμα νὰ ὁμιλοῦν οἱ Ὑπουργοὶ ὅποτε θέλουν, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ γίνεται κατάχρησις. Ἐγένετο κατάχρησις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κ. Γ. Μελᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§222Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ εἶμαι μακρὸς εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου, διότι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν ἀπὸ τριῶν ἤδη συνεδριάσεων, ἔχει καλυφθῆ περίπου ἐν τῷ συνόλῳ του ἀπὸ τὸν συνάδελφον τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ προσφάτως Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διατελέσας, ὡμίλησε καὶ ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔφερεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος πρὸς κύρωσιν. Θὰ κάμω μόνον μερικὰς παρατηρήσεις, χωρὶς νὰ σᾶς καταπονήσω μὲ πολλοὺς ἀριθμούς, διὰ νὰ ὑπογραμμίσω ὡρισμένα βασικὰ σημεῖα. Καὶ πρῶτον ἔχω νὰ δηλώσω, ὅτι ἐπωμισθεὶς τὸ βαρύτατον φορτίον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς μίαν δύσκολον πράγματι καμπὴν τῆς οἰκονομικῆς μας πορείας, ἀνεμέτρησα ἀπόλυτα καὶ μὲ εὐθύνην πραγματικὴν τὸ ἔργον ποὺ ἐτίθετο ἐνώπιόν μου καὶ ἐπεδόθην μὲ ὅλας μου τὰς ἀσθενεῖς δυνάμεις εἰς τὸ νὰ προαγάγω κατὰ τὸ δυνατὸν ὅσα ἐχρειάζοντο ταχεῖαν ἀντιμετώπισιν καὶ ἦσαν αὐτὰ πολλά. Ἡ πορεία τῶν ἐσόδων εἶχεν ὑποστῆ μίαν κάμψιν καὶ μίαν ἀναταραχὴν προκληθεῖσαν ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν πολιτικὴν μεταπολίτευσιν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἕνα γεγονὸς καθαρῶς τεχνικῆς μορφῆς ἀλλὰ οὐσιῶδες, ὅτι δηλαδὴ ἐντὸς τοῦ λήγοντος ἔτους εἶχεν ἐπέλθει μετάθεσις προσωπικοῦ καὶ τῶν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν φοροτεχνικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ εἶχεν ἀνακοπῆ αἰσθητῶς ὁ ρυθμὸς τῆς βεβαιώσεως καὶ τῆς εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων. Ἀντιλαμβάνεσθε πολὺ καλά, ὅτι ὁ ὑπεύθυνος λειτουργὸς καὶ προϊστάμενος τῆς Ἐφορίας χρειάζεται νὰ γνωρίζῃ πρόσωπα καὶ πράγματα διὰ νὰ ἐπιτελέσῃ ἐντὸς βραχέως χρόνου γόνιμον ἔργον. Πρῶτον μέλημα ὑπῆρξε μία ἐπαφὴ μὲ ὅλους τοὺς οἰκείους ὑπαλλήλους, ἵνα ἐπισύρουν τὴν προσοχήν των ἐπὶ τοῦ μεγάλου ἔργου ποὺ ἐτίθετο ἐνώπιόν των, ἵνα κάμω ἔκκλησιν εἰς τὸν πατριωτισμόν των.

§223Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν ἀφήνετε τὸν πατριωτισμόν;

§224Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν δύνασθε νὰ μοῦ δώσητε σεῖς μαθήματα πατριωτισμοῦ.

§225Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Διακόψατε τὴν ὁμιλίαν σας κ. Ὑπουργέ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπει ἡ ὑγεία σας νὰ συνεχίσετε.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν διὰ 5′.

(Ὥρα 2.35′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 2.40′ μ.μ.)

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλῶ νὰ συναινέσῃ ἡ Βουλὴ νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις τὴν 7ην ἀπογευματινήν.

§228Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος. Δηλοῦμεν, ὅτι δὲν θὰ δεχθῶμεν συζήτησιν ἄλλου θέματος.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μήπως δέχεσθε νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τῆς νομοθεσίας περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς ποιμνίων εἰς βοσκάς»;

§230ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον.

§232Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ κρατηθῇ. Ἔχω ἀντιρρήσεις. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὁ κ. Γ. Μελᾶς (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) προχωρεῖ πρὸς τὸ βῆμα διὰ νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του).

§233Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀρθὸν εἶναι νὰ διακόψωμεν. Σᾶς παρακαλῶ καὶ ἐγώ, μὲ τὰ φιλικώτερα αἰσθήματα πρὸς τὸν κ. Μελᾶν νὰ δεχθῇ τὴν διακοπήν. Θὰ τὸν ἀκούσωμεν μὲ πλήρη σεβασμὸν καὶ εὐχαρίστησιν τὸ ἀπόγευμα. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ! Ἡ ἐκτέλεσις τοῦ καθήκοντος καλὴ ἀλλὰ καὶ ἡ ὑγεία προτιμοτέρα.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διακόψωμεν διὰ τὴν 7ην ἀπογευματινήν.

§235Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ παρεμβληθῇ ὅμως κανένα ἄλλο θέμα.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν τελειώσῃ ἡ συζήτησις τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος, ὑπάρχει ἡ εὐχέρεια νὰ συμφωνήσωμεν...

§237Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ συμφωνήσωμεν. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς εἰδοποιήσωμεν, ὅτι δὲν θὰ δεχθῶμεν καμμίαν ἄλλην συζήτησιν διὰ δύο λόγους: Πρῶτον, διότι δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ δεύτερον, ὅταν ἡμεῖς ἐζητήσαμεν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις σήμερον τὸ ἀπόγευμα ἐλέχθη, ὅτι οἱ βουλευταὶ θέλουν νὰ φύγουν. Οἱ βουλευταί μας θὰ ἀπουσιάζουν. Καὶ ἡμεῖς θὰ ἀπουσιάζωμεν.

§238Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Παρακαλῶ πολὺ νὰ ἐξηγηθῶμεν εἰς ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Μπακόπουλον νὰ προσέξῃ. Θὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν τὸ ἀπόγευμα ὅσην ὥρα θέλει ἡ Βουλή, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφίσωμεν τὸν νόμον περὶ δωδεκατημορίων.

§239Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς δὲν θὰ τὸν ψηφίσωμεν.

§240Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Καλά. Ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους. Διότι, ἄλλως ἀπὸ τῆς 1ης τοῦ Νέου Ἔτους, τὸ Κράτος δὲν λειτουργεῖ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀφήσωμεν τὸ Κράτος νὰ σταματήσῃ. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ παρεκάλουν, ἐπειδὴ εἶναι ἐγγεγραμμένον καὶ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ ἐὰν θέλετε νὰ ἀρνηθῆτε τὴν ψῆφον σας νὰ τὸ καταψηφίσητε.

§241Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Μόνον τὸ περὶ δωδεκατημορίων θὰ συζητηθῇ.

§242Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ναί. Καὶ προσθέτω ὅτι εἶναι μὲ τὴν ζωηρὰν διατύπωσιν ὅπως ἔχει ὑποβληθῆ, ἡ ὁποία εἶναι μέχρι τελευταίας τελείας ἐπανάληψις τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη πέρυσι τὴν ἰδίαν ἐποχήν, συμφωνούντων ὅλων τῶν κομμάτων.

§243Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δεχόμεθα τὴν διακοπὴν τῆς συνεδριάσεως διὰ τὸ ἀπόγευμα. Ἀλλὰ δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν συζήτησιν ἐπὶ οὐδενὸς ἄλλου θέματος.

§244Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, νὰ ἐνθυμηθῆτε ὅτι ἡ ψήφισις τῶν δωδεκατημορίων δὲν εἶναι παρεμβαλλόμενον θέμα.

§245Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται δι’ αὐτά.

§246Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Τότε, σύμφωνοι. Διὰ τὰ δωδεκατημόρια παρακαλῶ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι, διότι, διαφορετικά, δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ τὸ Κράτος. Διὰ νὰ ἁπλοποιηθῇ δὲ τὸ θέμα νὰ ψηφίσωμεν τώρα τὰ δωδεκατημόρια καὶ τὸ βράδυ νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος.

§247Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ τέρμα τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος θὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία τῶν δωδεκατημορίων ἡμῶν ἀρνουμένων τὴν ψήφισιν.

§248Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Καὶ τὸ βράδυ κ. συνάδελφε, δύνασθε πάλιν νὰ ἀρνηθῆτε ὅπως καὶ τώρα ἀρνεῖσθε. Νὰ τὰ ψηφίσωμεν, λοιπόν, τώρα μὲ τὴν διατύπωσιν ὅτι ὑμεῖς ἀρνεῖσθε. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἄλλως. Συμφωνεῖτε;

§249Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§250Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ἔχει καλῶς.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 7ην ἑσπερινὴν ἀκριβῶς.

(Ὥρα 3.15′ μ.μ.)

(ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ)

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ σχέδιον νόμου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος Νομοθεσίας «περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς ποιμνίων εἰς βοσκὰς» ἐψηφίσθη.

§253Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίζωνται τὰ νομοσχέδια κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Δὲν ἐψηφίσθη.

§254ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐψηφίσθη κύριε Πρόεδρε.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Τσιάρα, διατυπώσατε τὰς ἀπόψεις σας.

§256Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σήμερον τὸ μεσημέρι ἐκλήθημεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Καὶ ἐμείναμεν σύμφωνοι τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ὅπως ἀφ’ ἑνὸς μὲν μὴ ὑπάρξῃ δικαίωμα παρατάσεως, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅπως καθορισθῇ ἓν ἔτος, χρόνος ἀρκετὸς καὶ ἱκανὸς ἀπολύτως, δι’ ἀπόκτησιν δι’ ἀποκατάστασιν τῶν κτηνοτρόφων. Κύριε Πρόεδρε, ὁ χρόνος εἶναι ἀρκετὸς ἀρκεῖ μόνον αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας νὰ ἀντιληφθοῦν πῶς ἔχει τὸ θέμα καὶ νὰ μὴ δημιουργοῦν συνεχῶς ζητήματα ἐκ τοῦ μὴ ὄντος. Ἡ ἐγκατάστασις τῶν κτηνοτρόφων ὡς κατοίκων εἰς τὴν Κοινότητα ὅπου θὰ ἐγκατασταθοῦν καὶ ὅπου θὰ ἔχουν εἰς τὴν διάθεσίν των τοὺς βοσκοτόπους τῆς Κοινότητος, νομίζομεν ὅτι λύει τὸ θέμα. Ζητοῦμεν λοιπόν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας πρῶτον ὅτι δὲν θὰ γίνῃ νέα παράτασις καὶ δεύτερον ὅτι ἐντὸς τοῦ ἔτους, ἑνὸς δηλ. ἔτους, θὰ ἀποκατασταθοῦν οἱ κτηνοτρόφοι, ἡ πλειονότης τῶν ὁποίων εἶναι γεγονὸς ὅτι ἔχει ἀποκατασταθῆ καὶ δὲν ἀπομένουν παρὰ ἐλάχιστοι.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§258Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Τσιάρα εἶναι ὀρθαί, ἀλλὰ τὸ σχέδιον νόμου ἐψηφίσθη ὀλίγον πρὸ τῆς διακοπῆς τῆς συνεδριάσεως. Τὰ ὅσα ἐλέχθησαν, ἐγγραφόμενα εἰς τὰ Πρακτικά, θὰ χρησιμεύσουν εἰς τὸ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἐπ’ αὐτῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ νὰ ρυθμίσῃ τυχὸν δικαίας ἐλλείψεις.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§260ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος Νομοθεσίας «περὶ ἀναγκαστικῆς εἰσδοχῆς ποιμνίων εἰς βοσκάς». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει τὸν λόγον.

§262Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνεχίζεται δηλαδὴ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος.

§263Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πότε θὰ μοῦ δώσητε ἐμένα τὸν λόγον;

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὐθὺς μετὰ τὸν κ. Ὑπουργόν, κ. συνάδελφε.

§265Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ ἐπανελήφθη καὶ πρότερον. Πότε μετὰ δηλαδή; Ὑπάρχει πίστωσις χρόνου;

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ὑπουργέ.

§267Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἡ κατάθεσις, κ. βουλευταί, οἰκονομικῶν νομοσχεδίων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνουν μὲ νέα βάρη τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἦτο φυσικὸν νὰ προκαλέσουν μίαν ὀξεῖαν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν, ἦτο φυσικὸν ὅλαι αἱ πτέρυγες νὰ θέλουν νὰ δικαιολογήσουν ἐπαρκῶς τὴν στάσιν των ἔναντι τῶν οἰκονομικῶν μέτρων, ἀνεμένετο ὅμως ὅτι θὰ ἐνετοπίζετο ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς σκοπιμότητος τῶν προτεινομένων μέτρων καὶ θὰ ἐπροτείνοντο λύσεις ἄλλαι ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ υἱοθετοῦντο αἱ προτεινόμεναι, δεδομένης ἤδη τῆς οἰκονομικῆς πραγματικότητος τῆς χώρας. Δυστυχῶς ἐκ μέρους ὡρισμένων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἰδίως τῶν ὁμιλητῶν τῆς Ε.Κ. τὸ θέμα μετετοπίσθη καὶ ἐτοποθετήθη κυρίως ἐπὶ πολιτικῆς βάσεως καὶ ἐχαρακτηρίσθη ὡς δυσμενὴς ἡ οἰκονομικὴ ἐξέλιξις τῆς χώρας μετὰ τὴν διάσπασιν τῆς Ε.Κ. τῆς 15ης Ἰουλίου, καὶ ἐπεκρίθη ἡ ἀσκηθεῖσα πολιτικὴ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν ὅλων τῶν μεταγενεστέρων Κυβερνήσεων καὶ ἐδηλώθη παρ’ αὐτῶν ὅτι ἡ δυσμενὴς ἐξέλιξις τῆς οἰκονομίας ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς τῆς διασπάσεως τῆς Ε.Κ. καὶ τῶν ἐκ ταύτης προελθουσῶν νέων Κυβερνήσεων. Θὰ ἤθελα, κ. συνάδελφοι, ὁμιλῶν ὡς ὑπεύθυνος ἑνὸς τομέως τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, τοῦ τομέως ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, νὰ ἀναπτύξω εἰς τὸ Σῶμα τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ τοποθέτησις αὐτὴ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα καὶ δὲν ἀποβλέπει παρὰ μόνον εἰς τὴν δημιουργίαν ἐντυπώσεων, διότι τὰ γεγονότα καὶ τὰ στατιστικὰ δεδομένα ἀποδεικνύουν ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν μεταγενεστέρων Κυβερνήσεων, καὶ τῆς ἰδικῆς μας εἰς τὸν τομέα τοὐλάχιστον τὸν οἰκονομικὸν ἡ κατάστασις ἐβελτιώθη καὶ ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι προβλέπεται ἔτι μεγαλυτέρα βελτίωσις τῆς καταστάσεως τῆς ὑφισταμένης ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. Τοῦτο δέ, διότι, κ. συνάδελφοι, ὅπως γνωρίζουν ὅλοι ὅσοι ἔχετε ἐμβαθύνει εἰς τὸ νόημα τῆς πολιτικῆς ἀνωμαλίας, ἡ ὁποία προεκλήθη ἀπὸ τὴν διάσπασιν τῆς 15ης Ἰουλίου, ἡ διάσπασις ἐκείνη δὲν ἐπῆλθε διὰ λόγους ἰδεολογικοὺς ὀφειλομένους εἰς διαφωνίας ἐπὶ τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς, ἀλλὰ εἰς ἐσωτερικὴν κρίσιν μιᾶς μεγάλης πολιτικῆς παρατάξεως τῆς Ε.Κ., ἡ ὁποία δὲν κατώρθωσε νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸ νόημα ἑνὸς λαϊκοῦ κινήματος, τὸ ὁποῖον τὴν ἔφερεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καὶ χάρις εἰς τὴν ἡγεσίαν της ἀπέτυχεν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ἀνέλαβε τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ τομεὺς διὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα εἶναι πρῶτον ὁ ἐξαγωγικὸς πῶς ἐξειλίχθη κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, μετὰ τὴν 15ην Ἰουλίου μέχρι σήμερον. Μὲ τὰ στατιστικὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναφέρω, ἀποδεικνύω ὅτι ἡ ἐξαγωγικὴ προσπάθεια τῆς χώρας ὑπῆρξεν ἐπιτυχεστέρα κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ καὶ προβλέπεται ἔτι πλέον ἐπιτυχὴς κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος 1966. Ἀντιθέτως, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἐπισημάνωμεν σημεῖα τῆς ἐξαγωγικῆς προσπαθείας τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐπικριθοῦν καὶ τὰ ὁποῖα εἶχον δυσμενεῖς ἐπιπτώσεις ἐπὶ τῆς ἐξαγωγικῆς προσπαθείας τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐπικαλεσθῶ στοιχεῖα διὰ νὰ καταλήξω εἰς συμπεράσματα ἐτῶν 1962, 63, 64, 65. Κατὰ τὸ ἔτος 62–63 ἐπραγματοποιήθη ἄνοδος τῶν ἐξαγωγῶν κατὰ 22%. Κατὰ τὸ ἔτος 63–64 ἐπραγματοποιήθη ἄνοδος τῶν ἐξαγωγῶν κατὰ 4%. Εἰρήσθω ἐν παρόδῳ ὅτι τὸ 4% αὐτὸ δὲν εἶναι ἀπολύτως φυσιολογικόν. Ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους 1962, ἡ ἐξαγωγὴ καπνοῦ εἶχε καθυστερήσει λόγῳ τοῦ ὅτι κατὰ τὸ ἔτος αὐτὸ ὑπῆρχεν ἡ ἀπεργία εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ αἱ φορτώσεις ἔγιναν μεταγενεστέρως τὸ 1963 καὶ οὕτω ἐμφανίζεται μία ἐξαγωγικὴ περίοδος μὲ ηὐξημένας ἐξαγωγὰς καπνοῦ ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν προηγουμένην περίοδον. Κατὰ τὸ ἔτος 1964–65 ἡ ἄνοδος τῶν ἐξαγωγῶν εἶναι 13% περίπου. Ἐὰν τὸ 9μηνον Ἰανουαρίου–Σεπτεμβρίου τοῦ 64, τὸ συγκρίνομεν μὲ τὸ τοῦ Ἰανουαρίου–Σεπτεμβρίου 65, ἔχομεν 189 ἑκατομ. δολλάρια ἐξαγωγές, κατὰ τὸ 1964 καὶ κατὰ τὸ 9μηνον 1965, 220 ἑκατομ. δολλάρια. Ἂν δὲ προσθέσωμεν καὶ τὰς προβλεπομένας ἐξαγωγὰς μέχρι τέλους τοῦ μηνός, ἀνερχομένας εἰς 120 ἑκατομ. δολλάρια ἀνέρχεται τὸ συνολικὸν ποσὸν τῶν ἐξαγωγῶν 1965 εἰς 340 ἑκατομ. δολλάρια, διὰ τὸ ἔτος 1965 ἐν συγκρίσει μὲ 308 ἑκατομ. δολλάρια διὰ τὸ 1964 δηλαδὴ ἔχομεν κατὰ 10% αὔξησιν ἐν σχέσει μὲ τὰς προηγουμένας ἐξαγωγάς. Κύριοι συνάδελφοι, προβλέπομεν ὅτι κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος 1966 θὰ ἔχωμεν ἔτι μεγαλυτέραν ἄνοδον τῶν ἐξαγωγῶν ὑπολογιζομένην εἰς 410 ἑκατομ. δολλάρια, δηλαδὴ 20% περίπου μεγαλυτέραν τοῦ τρέχοντος ἔτους, ἡ ὁποία διὰ πρώτην φορὰν πραγματοποιεῖται εἰς τὸ ὕψος αὐτὸ διότι πλὴν τοῦ κανονικοῦ ὕψους τῶν ἐξαγωγῶν, κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος 1966 θὰ ἔχωμεν τὰς ἑξῆς ἐπὶ πλέον ἐξαγωγάς: Θὰ ἔχωμεν ἐξαγωγὰς νικελίου ἀπὸ τὴν Λάρυμναν ἑνὸς ἑκατομ. δολλαρίων μηνιαίως, θὰ ἔχωμεν ἐξαγωγὰς ἀλουμινίου καὶ ἀλουμίνας τῆς ΠΕΣΙΝΕ 25 ἑκατομ. δολλαρίων περίπου ἐτησίως, θὰ ἔχωμεν ἀπὸ τὸ διϋλιστήριον Πάππας, ἐξαγωγὰς πετρελαιοειδῶν περίπου δύο ἑκατομ. δολλαρίων ἐτησίως. Ἐπίσης ἐξαγωγὰς σιδήρου ἀπὸ τὴν ὑψικάμινον Ἀγγελοπούλου τεσσάρων ἑκατομ. δολλαρίων ἐτησίως. Θὰ ἔχωμεν ηὐξημένην ἐξαγωγὴν ἑσπεριδοειδῶν καὶ ὀπωρῶν, κηπευτικῶν, θὰ πραγματοποιήσωμεν ἐξαγωγὰς σίτου 350 χιλ. τόννων, αἱ ὁποῖαι ἤδη ἔχουν ὁριστικοποιηθῆ, διὰ τοῦ διενεργηθέντος διεθνοῦς διαγωνισμοῦ καὶ πραγματοποιοῦνται κατὰ τὸ 1966. Θὰ ἐξαγάγωμεν ὄρυζαν 15.000 τόννων, ἐκ τῆς ἐσοδείας 1966. Καὶ 10.000 τόννων ἐλαιολάδου, τὴν ὁποίαν ἔχομεν προγραμματίσει καὶ τὴν ὁποίαν ὑπολογίζομεν περὶ 600 δολλ. τὸν τόννον, δηλαδὴ περὶ τὰ 6 ἑκατομμ. δολλ. Θὰ αὐξηθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν κλωστοϋφαντουργικῶν εἰδῶν, κατὰ 50%, λόγῳ καλυτέρας ὀργανώσεως τῆς Κλωστοϋφαντουργίας, ἡ ὁποία κατ’ ἔτος πραγματοποιεῖ μεγαλυτέρας ἐξαγωγὰς καὶ ἡ ὁποία κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος προβλέπει αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν ἀπὸ 7 ἑκατομμ. δολλ., ποὺ ἦτο κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, εἰς 10 ἑκατ. περίπου δολλ. Σημειωτέον, ὅτι καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἡ αὔξησις τῶν ἐξαγωγῶν τῶν εἰδῶν κλωστοϋφαντουργίας, ἦτο πολὺ μεγαλυτέρα ἀπὸ τὰς ἐξαγωγὰς τοῦ προηγουμένου ἔτους. Εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ ἔχωμεν μίαν μεγαλυτέραν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγίμων βιομηχανικῶν εἰδῶν, δικαιολογουμένην καὶ ἀπὸ τὴν καθ’ ἡμέραν δημιουργικὴν ἀνταγωνιστικότητα τῶν βιομηχανικῶν μας προϊόντων. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμοῦσα νὰ τονώσῃ ἔτι περισσότερον τὴν ἐξαγωγικήν της προσπάθειαν καὶ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, εἶναι ἑτοίμη, ἤδη, διὰ νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ προβλέπωνται νέα κίνητρα διὰ τὴν ἐξαγωγικὴν βιομηχανίαν. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπὶ τοῦ θέματος περισσότερον, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη ἑτοιμασθῆ ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἀφοῦ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν, Βιομηχανίας, θὰ εἰσαχθῇ πρὸς ψήφισιν καὶ θὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ διατυπώσητε τὴν γνώμην σας. Διὰ τοῦ σχεδίου αὐτοῦ, θὰ δημιουργηθῇ κίνητρον, δι’ ἔτι μεγαλυτέραν ἀνταγωνιστικότητα τῶν βιομηχανικῶν μας εἰδῶν καὶ κατ’ ἀκολουθίαν βεβαιοτάτην αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν μας εἰς βιομηχανικὰ εἴδη. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς χαμηλότερον ὕψος ἀπὸ ἀπόψεως ἐξαγωγῆς βιομηχανικῶν εἰδῶν μὲ τὰς λοιπὰς βιομηχανικὰς χώρας τῆς Εὐρώπης. Ἐὰν ἐξετάσωμεν πόσον, εἰς τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα συμμετέχουν τὰ βιομηχανικὰ εἴδη καὶ ἂν συγκρίνωμεν τὴν ἐξαγωγικήν μας προσπάθειαν εἰς τὸν βιομηχανικὸν τομέα μὲ τὴν ἐξαγωγικὴν προσπάθειαν ἄλλων Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν τοῦ αὐτοῦ πληθυσμοῦ, ὅπως τοῦ Βελγίου καὶ τῆς Ὁλλανδίας, θὰ ἴδωμεν πόσον χαμηλὰ εὑρισκόμεθα καὶ πόσην ἀνάγκην ἔχει ἡ χώρα μας νὰ ἐντείνῃ τὰς προσπαθείας της εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Αἱ ἐξαγωγαί μας εἰς βιομηχανικὰ εἴδη ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἶναι 8%, ἐνῷ τοῦ Βελγίου καὶ τῆς Ὁλλανδίας 45% καὶ τῆς Δανίας 30%, δηλαδὴ Χωρῶν τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς περίπου δὲν ἀπέχει τοῦ ἰδικοῦ μας. Ἀλλὰ καὶ ἡ σύνθεσις τῶν ἐξαγωγῶν μας ἀπὸ ἀπόψεως συμμετοχῆς τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν, εἶναι εἰς χαμηλότατον ἐπίπεδον. Ἐπὶ 300 ἑκατομμ. δολλ. ἐξαγωγῶν τοῦ 1964 τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα ἀνέρχονται εἰς 15 ἑκατομμ. δολλ., δηλαδὴ εἰς τὸ 5%. Τὸ τρέχον ἔτος εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἔχομεν μίαν αὔξησιν ἐξαγωγῆς βιομηχανικῶν εἰδῶν, ὑπολογιζομένην εἰς 25 ἑκατομμ. περίπου δολλ., κυρίως λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῆς ἐξαγωγῆς τῶν κλωστοϋφαντουργικῶν εἰδῶν. Εἰς τὸν ἐξαγωγικόν, λοιπὸν τομέα, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθη ἡ ἀντιπολίτευσις, ὅτι ἡ πολιτικὴ κρίσις τῆς 15ης Ἰουλίου, εἶχε δυσμενεῖς ἐπιπτώσεις, δὲν εὐσταθεῖ, ἀποδεικνύει ἀντιθέτως, ὅτι εἰς τὸν τομέα αὐτὸν αἱ μετὰ τὴν 15ην Ἰουλίου Κυβερνήσεις καὶ ἡ παροῦσα ἔχουν μίαν μεγαλυτέραν ἐπιτυχίαν καὶ προμηνύεται ἔτι μεγαλυτέρα ἐπιτυχία διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος 1966. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἐπειδὴ ἐλέχθη ἀπὸ ὡρισμένους ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἰδίως τῆς ἀριστερᾶς ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ ἰδιαιτέρας προσοχῆς τὸ θέμα τῶν ἀνταλλαγῶν μας μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ τομέως αὐτοῦ, ἡ Κυβερνητικὴ προσπάθεια δὲν ὑστέρησε. Τὸ 1964 αἱ εἰσαγωγαί μας εἰς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας ἀνήρχοντο εἰς 55 ἑκατομμ. δολλ., ἐνῷ κατὰ τὸν Ὀκτώβριον 1965 εἰς 67 ἑκατομμ. δολλ. Αἱ ἐξαγωγαὶ πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας τοῦ 2964 ἀνήρχοντο εἰς 42 ἑκατομμύρια δολλ., τὸ 1965 εἰς 55 ἑκατομμ. δολλ. Καὶ φυσικὸν εἶναι νὰ μὴ ἀναφέρωνται ἐνταῦθα ὅλαι ἐκεῖναι αἱ προτάσεις τὰς ὁποίας ἐπεξεργάζονται αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου δι’ ἐξαγωγὰς εἰς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχουν ἐπίπτωσιν ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν τοῦ προσεχοῦς ἔτους. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν εἰς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, δὲν εἶναι ἁπλοῦν θέμα, ὅπως πολλοὶ νομίζουν, νὰ στείλωμεν ἐμπόρευμα, νὰ φέρωμεν ἐμπόρευμα καὶ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ νὰ αὐξήσωμεν τὰς ἐξαγωγάς μας. Τὸ θέμα εἶναι συνυφασμένον, ὅπως καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ τονίσω μὲ τὴν ὅλην οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας. Διότι αἱ ἐξαγωγαὶ καπνοῦ εἰς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας πρέπει νὰ γίνωνται κατὰ τρόπον μὴ ἐπηρεάζοντα τὰς ἐξαγωγὰς καπνοῦ εἰς τὰς χώρας τοῦ ἐλευθέρου συναλλάγματος. Εἶναι δυνατόν, νὰ πραγματοποιηθῇ μία ἐξαγωγὴ καπνοῦ ἢ σταφίδος ἢ ἄλλου εἴδους εἰς μίαν Ἀνατολικὴν χώραν, καὶ ἡ Ἀνατολικὴ χώρα νὰ μὴ τὴν ἀπορροφήσῃ ἡ ἰδία, εἴτε διότι δὲν θέλει ἢ διότι δὲν ἔχει ἀνάγκην, εἴτε διότι ἐπιδιώκει αὔξησιν ἐξαγωγῶν εἰς ἄλλας χώρας, διὰ τὴν ἀπόκτησιν συναλλάγματος καὶ τὸ προϊὸν αὐτὸ νὰ μεταπωληθῇ εἰς μίαν Δυτικὴν χώραν, εἰς πολὺ χαμηλοτέραν τιμὴν τῆς τιμῆς, μὲ τὴν ὁποίαν ἐξάγομεν τὸ ἴδιον προϊόν, εἰς τὰς χώρας αὐτὰς καὶ νὰ ἔχωμεν οὕτω μίαν ἐπίπτωσιν δυσμενῆ ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ εἴδους αὐτοῦ, εἰς βάρος γενικώτερον τῆς ἐξαγωγικῆς μας προσπαθείας. Δι’ αὐτό, πρέπει νὰ μελετᾶται κάθε περίπτωσις καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ ἀνταλλαγαὶ αὐταί, πράγματι ἀφοροῦν προϊόντα πρὸς κατανάλωσιν εἰς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, καὶ ἀντιθέτως ἐξαγωγὴν ἐξ αὐτῶν τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα μᾶς εἶναι χρήσιμα καὶ τὰ ὁποῖα, συμφέρει ἀπὸ ἀπόψεως τιμῶν νὰ ἀγοράσωμεν, νὰ πραγματοποιοῦμε τὴν ἀνταλλαγήν, ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι: Ἡ Κυβέρνησις μὲ καλὴν πίστιν καὶ μὲ πράγματι εἰλικρινῆ καλὴν διάθεσιν ἀντιμετωπίζει κάθε σχετικὴν πρότασιν καὶ εἶναι πρόθυμος νὰ δεχθῇ ὑπὸ τὰς ἀναφερθείσας προϋποθέσεις. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, διὰ τὸ θέμα τοῦ τιμαρίθμου. Πρῶτον, θὰ ἤθελον νὰ κάμω μία παρατήρησιν. Ἀνεφέρθη χθές, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον, κ. Α. Παπανδρέου, μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθη, διὰ νὰ μᾶς ἀποδείξῃ ὅτι ἡ μεταπολίτευσις τῆς 15ης Ἰουλίου, ἐδημιούργησε δυσμενεστέρας οἰκονομικὰς συνθήκας καὶ ηὐξήθη ὁ τιμάριθμος τῶν καταναλωτῶν διὰ τὸ 1965, εἶπεν, ὅτι ὁ τιμάριθμος καταναλωτῶν κατὰ τὸ 1955 ηὐξήθη κατὰ 2,8%, ἔναντι τοῦ 0,8 τοῦ περασμένου ἔτους. Ἀλλ’ ὁ κ. Παπανδρέου παρέλειψεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἀναφέρῃ, ὅτι ὁ τιμάριθμος χονδρικῆς πωλήσεως ηὐξήθη ἀπὸ 4,1 τοῦ προηγουμένου ἔτους, εἰς 4,3 καὶ ὁ τιμάριθμος τῆς χονδρικῆς πωλήσεως εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἐπηρεάζει καὶ τὴν κατανάλωσιν, ἀλλὰ ἡ ἐπίδρασίς του ἐπὶ τῆς καταναλώσεως εἶναι βραδυτέρα ἀπὸ τὴν ἐπίδρασίν του ἐπὶ τῶν εἰδῶν χονδρικῆς πωλήσεως. Κατ’ ἀκολουθίαν, προϋπῆρχον τὰ αἴτια τῆς αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου κατὰ τὸ 1965, τοῦ πρώτου χρόνου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἔγινεν ἡ διάσπασις τῆς Ε.Κ. καὶ ἡ ἀνάληψις τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Κύριοι συνάδελφοι, πέραν αὐτοῦ, εἶναι γεγονός, ὅτι αἱ αὐξήσεις τῶν τιμῶν δὲν ὀφείλονται μόνον εἰς ἕνα γεγονός, ἀλλὰ εἰς σύνολον γεγονότων, ὅπως εἶναι ἡ αὔξησις τῆς ζητήσεως, ἡ αὔξησις τῶν εἰσοδημάτων, καὶ ἡ διὰ τοῦ λόγου τούτου διάθεσις τοῦ πληθυσμοῦ, διὰ μεγαλυτέραν κατανάλωσιν εἰδῶν διατροφῆς, ἐπίσης ἡ αὔξησις τῆς προσφορᾶς καὶ κυρίως ἡ ἐλάττωσις τῆς παραγωγῆς. Ἐάν, δηλαδή, ἡ παραγωγὴ ὡρισμένων εἰδῶν ἐλαττωθῇ, εἴτε ταῦτα εἶναι ἐγχωρίου παραγωγῆς, εἴτε εἰσάγονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, αὐτὸ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν. Ἐπίσης καὶ ἡ αὔξησις τῶν διεθνῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὸ σύνολον, λοιπόν, αὐτῶν τῶν γεγονότων συντελεῖ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου καὶ αὐτῶν τῶν δεδομένων πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ποῦ ὀφείλεται ἡ δημιουργία καὶ μετὰ νὰ κρίνωμεν. Οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι συνήργησαν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, δὲν ὀφείλονται εἰς τὴν ἀσκηθεῖσαν κυβερνητικὴν πολιτικήν, δὲν ὀφείλονται εἰς τὰ γεγονότα τῆς 15ης Ἰουλίου, διότι ἐὰν ἀκόμη ἦτο εἰς τὴν ἐξουσίαν μία ἐκ τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων θὰ ἐπήρχετο ἡ αὔξησις αὐτὴ τῶν τιμῶν καὶ ἴσως θὰ ἦτο ἡ μεγαλυτέρα, λόγῳ κακοῦ χειρισμοῦ, συγκεκριμένως τοῦ θέματος τῶν τιμῶν καὶ τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν. Κύριοι συνάδελφοι, προτοῦ προχωρήσω εἰς τὸ θέμα τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἠσκήθη ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, δὲν ὑπῆρξεν ὀρθή, ὀφείλω νὰ ἀναφέρω ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον παρέλειψα νὰ ἐπικαλεσθῶ κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰς ἐξαγωγὰς καὶ εἶναι χαρακτηριστικὸν τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἐχειρίζετο σοβαρώτατα θέματα οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ὅπως τὸ θέμα τῆς ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1964, ἡ ἐξαγωγὴ καπνῶν ἐμειώθη, ὑπαιτιότητι τοῦ ἔχοντος τὴν σχετικὴν τότε ἁρμοδιότητα Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας κατὰ 7.000 περίπου τόννους, οἱ ὁποῖοι ἦτο βέβαιον, ὅτι θὰ ἐξήγοντο εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν ἀγοράν, ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἑταιρείαν Κλέν, ἡ ὁποία ἀγοράζει μεγάλας ποσότητας καπνοῦ κατ’ ἔτος ἀπὸ ἡμᾶς. Ἐξ αἰτίας τῆς ἀλογίστου, ἀνεπικαίρου καὶ ἀτέχνου πολιτικῆς ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς τῶν καπνῶν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἡ ἑταιρεία αὕτη ἐμείωσε τὰς ἀγορὰς καπνοῦ κατὰ 7 χιλ. τόν., ἀξίας πολλῶν ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Ἀπόδειξις τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἀποτελεῖ ἡ ἐπιστολή, τὴν ὁποίαν τότε καὶ εἰς ἀνύποπτον χρόνον, ὁ Ὑπουργὸς κ. Γκλαβάνης εἶχεν ἀποστείλει, ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, πρὸς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου, διὰ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Θὰ σᾶς διαβάσω τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν τοῦ κ. Γκλαβάνη, ἀπευθυνομένη τὴν 8ην Ἀπριλίου 1965 εἰς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως κ. Γ. Παπανδρέου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8ῃ Ἀπριλίου 1965 Πρὸς Τὸ Κυβερνητικὸν Οἰκονομικὸν Συμβούλιον Ἀξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, Ἀναφερόμενος εἰς τὴν ἀπὸ 3 Ἀπριλίου ἐ.ἔ. ἐπιστολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἀγορῶν χωρικῶν καπνῶν καὶ ἐπαναφερόμενος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 170 τῆς 2 Φεβρουαρίου ἐ.ἔ. ἔγγραφόν μου πρὸς τὴν ἐξ Ὑπουργῶν Οἰκονομικὴν Ἐπιτροπήν, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω τὰ κάτωθι, ἐπὶ τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ ὅλου καπνικοῦ θέματος: 1. Εἰς τὸ ἀνωτέρω ὑπ’ ἀριθ. ΕΠ 170)2.2.1965 ἔγγραφόν μου ὑπελογίζετο, ὅτι κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς νέας ἐξαγωγικῆς περιόδου καπνῶν (1 Ἰουλίου 1965) θὰ παρέμενον ἀδιάθετα ἀποθέματα ὑπολογιζόμενα εἰς 28.000–30.000 τόννους καὶ ὅτι προστιθεμένης καὶ τῆς ἐσοδείας 1964, ἡ ὁποία ὑπολογίζεται ν’ ἀποδώσῃ τοὐλάχιστον 95.000 τόννους ἐξαγωγίμων ἐμπορικῶς ἐπεξειργασμένων καπνῶν, τὸ σύνολον τῶν πρὸς ἐξαγωγὴν καπνῶν κατὰ τὴν προσεχῆ ἐξαγωγικὴν περίοδον θὰ ἀνήρχετο εἰς 125.000 τόννους, ἤτοι εἰς ὕψος ἄνευ προηγουμένου εἰς τὴν καπνικὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος. Περαιτέρω, εἰς τὸ ἐν λόγῳ ἔγγραφόν μου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπεσήμανον τὰς δυσχερεῖς συνθήκας ἀνταγωνισμοῦ αἱ ὁποῖαι διεμορφοῦντο εἰς τὴν διεθνῆ καπναγοράν, λόγῳ τῆς σοβαρᾶς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς ἀνατολικῶν καὶ εὐθηνῶν καπνῶν Ροδεσίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐτόνιζον τὴν ἀνάγκην τῆς διαμορφώσεως ἐν τῇ ἑλληνικῇ καπναγορᾷ κατὰ τὰς ἀγοραπωλησίας χωρικῶν καπνῶν ἐσοδείας 1964, διεθνῶς ἀνταγωνιστικῶν συνθηκῶν, ὥστε νὰ διατηρήσωμεν εἰς τὸ μέγιστον δυνατὸν ὕψος, τὸ ἀγοραστικὸν ἐνδιαφέρον τῶν καπνοβιομηχανιῶν τῶν Η.Π.Α., τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς καὶ τῶν λοιπῶν χωρῶν ἐλευθέρου συναλλάγματος, αἱ ὁποῖαι καλύπτουν τὸ 75% καὶ πλέον τῶν ἐξαγωγῶν τῶν καπνῶν μας. Ἔτι περαιτέρω, εἰς τὸ ἐν λόγῳ ἔγγραφόν μου ἐτονίζετο, ἐπίσης, ἡ ἀνάγκη τῆς παραλλήλου ἀξιοποιήσεως τῶν δυνατοτήτων ἐξαγωγῶν καπνῶν, τὰς ὁποίας παρουσιάζουν αἱ διμερεῖς χῶραι, αἱ ὁποῖαι δυνατότητες διηυκρινίζοντο, ὅτι ἀντικειμενικῶς ἦσαν πάντως περιωρισμέναι καὶ ὅτι τὴν βάσιν τῆς ὅλης πολιτικῆς μας ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ ἡ ἀνταγωνιστικότης τῶν καπνῶν μας, εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν πρὸς διατήρησιν καὶ αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν μας πρὸς τὰς χώρας ἐλευθέρου συναλλάγματος. Τέλος, διεγράφετο ἡ κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν καλυτέρα διαδικασία ὑποβοηθήσεως τῶν ἐξαγωγῶν πρὸς διμερεῖς χώρας, διὰ τῆς εἰσαγωγῆς κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν. 2. Ἡ ἀπὸ τοῦ ἐγγράφου ἡμῶν τῆς 2 Φεβρουαρίου ἐ.ἔ. ἐξέλιξις τῶν καπνικῶν πραγμάτων, ἰδίᾳ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἀγοραπωλησιῶν χωρικῶν καπνῶν, φοβοῦμαι, ὅτι ἐπιβάλλει τὴν ἐξέτασιν τῆς ὅλης καταστάσεως πρὸς διαμόρφωσιν τῆς καλυτέρας πολιτικῆς. Ἐκ προσωπικῶν ἐπαφῶν τὰς ὁποίας ὁ ἴδιος εἶχον μετὰ τῶν ἐν Ἑλλάδι ἐκπροσώπων τῆς ἀμερικανικῆς ἑταιρείας GLEN, ἐσχημάτισα τὴν γνώμην, ὅτι ὁ κύριος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἑταιρεία αὕτη, ἔναντι ἀγορῶν 12.000 τόννων καπνῶν ἐσοδείας 1963, περιώρισεν ἐφέτος σοβαρώτατα τὸ πρόγραμμα ἀγορῶν της ἐκ τῆς ἐσοδείας 1964, ἦτο παρέμβασίς μας εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ ἡ συγκέντρωσις καπνῶν ὑπὸ τοῦ Ε.Ο.Κ., καθ’ ὃν χρόνον προέβαινεν αὕτη εἰς τὰς ἀγοράς της διὰ τῶν ἐντολοδόχων της. Ἐπίσης, ἐνταῦθα ἐκπρόσωπος τῆς μεγάλης γερμανικῆς καπνοβιομηχανίας REEMTSMA, τὸν ὁποῖον ἐκαλέσαμεν ἵνα συζητήσωμεν μετ’ αὐτοῦ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους οἱ ἐντολοδόχοι τῆς REEMTSMA καπνέμποροι δὲν εἰσῆλθον εἰσέτι εἰς τὴν ἀγορὰν καπνῶν Κεντρικῆς ἢ Δυτικῆς Μακεδονίας, μᾶς ἐγνώρισαν, ὅτι καίτοι εἶναι διατεθειμένοι νὰ πληρώσουν τὰς τιμὰς ἐσοδείας 1963 διὰ τὴν αὐτὴν ποιότητα καπνῶν, ἐν τούτοις δὲν εὑρίσκουν ἀνταπόκρισιν ἐκ μέρους τῶν παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὰς τιμὰς 1963 ἀνεξαρτήτως ποιότητος. Ἐν τούτοις, ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη νὰ στηρίξῃ τὰς τιμὰς 1963 διὰ τῆς αὐτῆς ποιότητος καπνά, τυχὸν δὲ υἱοθέτησις τῆς ἀξιώσεως τῶν παραγωγῶν θὰ ὡδήγει εἰς σοβαρὸν περιορισμὸν τοῦ ἀγοραστικοῦ προγράμματος τῶν μεγάλων ἀγοραστῶν καὶ τῆς περιοχῆς ταύτης, εἰς ἀπώλειαν ἐξαγωγῶν καὶ εἰς αὔξησιν τῆς συγκεντρωθησομένης ποσότητος ὑπὸ τοῦ Ε.Ο.Κ. ὡς συνέβη εἰς Ἀνατ. Μακεδονίαν καὶ Θράκην, ὅπου ἐπὶ ἴσης παραγωγῆς ὑπολογίζεται νὰ συγκεντρώσωμεν τελικῶς ἄνω τῶν 12.000 τόννων, ἔναντι 9.000 τόννων περίπου ἐκ τῆς ἐσοδείας 1963. Σημειωτέον, ὅτι ἀμφότεροι οἱ ὡς ἄνω ἀγορασταὶ ἀνέφερον κατὰ τὴν συζήτησιν μεθ’ ἡμῶν τὴν σημειωθεῖσαν κάμψιν τῶν τιμῶν τῶν καπνῶν Ροδεσίας καὶ Τουρκίας, περὶ ἧς αἱ πληροφορίαι διασταυροῦνται ἐκ πολλῶν πλευρῶν. Ἡ καπνικὴ κατάστασις, κύριε Πρόεδρε, διαγράφεται λίαν σοβαρὰ καὶ ἀπαιτεῖ ἔγκαιρον καὶ μετὰ συνέσεως ἀντιμετώπισιν. Ἡ ἐκτίμησις τῶν ἀποθεμάτων μας καπνῶν (ἐμπορικῶν καὶ κρατικῶν), κατὰ τὸ τέλος τῆς προσεχοῦς ἐξαγωγικῆς περιόδου, μὲ ὑπολογιζόμενον ὕψος ἐξαγωγῶν γύρω τῶν 75.000–80.000 τόννων διὰ τὸ λῆγον καὶ τὸ προσεχὲς ἐξαγωγικὸν ἔτος ἔχει ὡς ἑξῆς:

(Ἐξ ὧν 50.000 τόννοι εἰς χεῖρας τοῦ Ε.Ο.Κ.). Ἐπὶ πλέον θὰ ἔχωμεν καὶ τὴν ἐσοδείαν 1965, ἡ ὁποία φαίνεται, ὅτι δὲν θὰ ὑπολειφθῇ τῶν ἐσοδειῶν 1963 καὶ 1964 καὶ ἑπομένως θὰ ἐπαυξήσῃ τὰ ἀποθέματα ταῦτα. Εἶναι φανερὸν τὸ μέγεθος τοῦ προβλήματος καὶ ἡ ἀνάγκη μελέτης τῆς καταστάσεως, ἵνα ἀκολουθηθῇ ἡ ἐνδεικνυομένη πολιτική.

Μετὰ πάσης τιμῆς

Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ

Ὑπουργὸς Ἐμπορίου Ὁ κ. Γκλαβάνης, ὅπως ἀντελήφθητε, διατυπώνει διὰ τῆς ἐπιστολῆς του ταύτης, σαφῆ κατηγορίαν, ὅτι χάρις εἰς τὴν παρέμβασιν τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ ἀγοράστρια Ἀμερικανικὴ Ἑταιρεία ἠλάτωσε τὰς ἀγοράς της κατὰ 7.000 τόννους καπνοῦ, ἀξίας περίπου 10 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο ἐπεβάρυνε τὸν προϋπολογισμόν, διότι ἡ ποσότης αὕτη ἠγοράσθη ἀπὸ τὸν Ε.Ο.Κ. καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ εἰς τὰ ἀδιάθετα ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα εἶχε συγκεντρώσει τὸ Κράτος. Βλέπετε, οὕτω, ὅτι δυστυχῶς, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἔγιναν σφάλματα, ἐφηρμόσθη πολιτικὴ ἐπιβλαβὴς διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων καὶ αἱ συνέπειαι τῶν σφαλμάτων αὐτῶν, ἦσαν δυσμενεῖς διὰ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν.

§268Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ποῖα νομίζετε, ὅτι εἶναι τὰ σφάλματα;

§269Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ἀκούω ἀπὸ συναδέλφους ἐνδιαφερομένων περιοχῶν νὰ ἐρωτοῦν ποῖα νομίζομεν, ὅτι εἶναι τὰ σφάλματα, ἤθελα νὰ κάμω μίαν διευκρίνισιν: Ἡ πολιτικὴ τῆς παρεμβάσεως εἰς τὴν βάσιν της ἦτο ὀρθή. Τὸ πρόβλημα εἶναι πῶς ἐφαρμόζεται ἡ πολιτικὴ αὐτὴ καὶ μήπως ἔγιναν ἐνέργειαι, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν, ἐνδεχομένως, εἰς ὑπερβολάς, αἱ ὁποῖαι ἐζημίωσαν καὶ τὴν οἰκονομίαν καὶ τὸν καπνοπαραγωγόν. Θὰ σᾶς εἴπω δύο ἁπλᾶ μεγέθη διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε. Ἠκούσατε, ὅτι 60 χιλιάδες τόννοι τῶν ἀποθεμάτων θὰ ζημιώσουν τελικὰ τὸ Κράτος κατὰ 900 ἑκατομμύρια τὸ ὀλιγώτερον, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι ἡ ζημία κατὰ κιλὸν θὰ εἶναι 15 δραχμές. Ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι πρᾶξις παραφροσύνης καὶ εὐθεῖα ζημία τοῦ παραγωγοῦ, ἐάν, χωρὶς λόγον, κάμωμεν συγκέντρωσιν, διότι ἐὰν τὰ χρήματα αὐτὰ τὰ εἴχομεν διὰ νὰ τὰ δώσωμεν εὐθέως ὡς πρὶν εἰς τὸν καπνοπαραγωγόν, θὰ ἀπελάμβανεν οὗτος πολὺ περισσότερα. Ἐγὼ δὲν θέλω αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ κάμω καμμίαν κριτικήν, θέλω ὅμως μὲ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς νὰ ἐπισημάνω, ὅτι ζημιοῦται εὐθέως ὁ καπνοπαραγωγός, ὅταν γίνεται μεγαλυτέρα συγκέντρωσις ἀπὸ τὴν ἀναγκαίαν καὶ θέλω νὰ προσθέσω, ὅτι πλὴν τῆς ζημίας, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, ζημιοῦται καὶ τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑφίσταται μείωσιν 10 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ὅπως συνέβη εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν.

§270Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, γεγονὸς ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι συνήντησεν ἡ Κυβέρνησις ἕνα σπουδαιότατον πρόβλημα, κατὰ τὴν ἐφετεινὴν παραγωγήν, ἀναφορικῶς μὲ τὸν καπνόν, δηλαδὴ τὴν καπνοπαραγωγὴν τοῦ ἔτους 1964. Ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ὅλον ζήτημα καὶ συμφωνούντων ὅλων τῶν παραγόντων τῶν Κυβερνητικῶν, ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ παρέμβασις, ὡς ἐγένετο καὶ ὄντως ἔσωσε τοὺς καπνοπαραγωγούς. Διότι τί θὰ συνέβαινεν, ἐὰν δὲν ἀπεφάσιζεν, ὡς ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Γεωργίου Παπανδρέου, ἐάν, δηλαδή, δὲν ἐπραγματοποιεῖτο ἡ ἐκ μέρους τοῦ Ε.Ο.Κ., ὅστις ἐχρησιμοποιήθη ὡς ὄργανον πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς παρεμβάσεως, ἡ εἰς τόσην ποσότητα ἐξαγορὰ παρὰ τοῦ Κράτους τῆς παραγωγῆς τῶν καπνοπαραγωγῶν; Ἐὰν δὲν ἐγένετο ἡ παρέμβασις, θὰ εὑρίσκοντο ὅλα αὐτὰ τὰ ἀποθέματα εἰς χεῖρας τῶν καπνοπαραγωγῶν μὲ συνεπείας ἀπροβλέπτους διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ διὰ τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Ἐνθυμῆσθε, ὅτι πρὶν ἢ ἀρχίσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Σερρῶν, εἶχε γίνει ἕνα μεγάλο συλλαλητήριον ἐκ μέρους τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ παρέστη ἀνάγκη νὰ μεταβῶμεν ἐπιτοπίως διὰ νὰ καθησυχάσωμεν τοὺς παραγωγούς καὶ νὰ τοὺς πείσωμεν, ὅτι ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἐφηρμόζετο ἦτο ἡ ὀρθή. Καὶ ὄντως οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἔμειναν εὐχαριστημένοι. Εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν ἐγένετο οὕτω τότε, οὔτε συναλλαγματικὰ ἀποθέματα θὰ ἐξοικονομοῦντο, ἀλλὰ καὶ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συγκρατήσωμεν. Ἀλλοῦ εἶναι τὸ θέμα. Ἐὰν τὰ ἀποθέματα αὐτὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐὰν ἐφαρμοσθῇ εὐρὺ σύστημα ἀνταλλαγῶν, τὸ ὁποῖον δὲν ἐφηρμόσθη λόγῳ τῆς ἀντιδραστικῆς στάσεως τοῦ τότε Ὑπουργοῦ κ. Μελᾶ, ὁ ὁποῖος διὰ τὸν λόγον τοῦτον κατὰ κύριον λόγον ἀντεκατεστάθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του.

§271Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν, διότι συνέβη ὁ κ. Μελᾶς νὰ ἀσθενῇ καὶ νὰ ἀπουσιάζῃ. Τὰς ἀποφάσεις —καὶ τὸ γνωρίζετε— δὲν τὰς λαμβάνει ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, τὰς λαμβάνει τὸ Κυβερνητικὸν Οἰκονομικὸν Συμβούλιον, τοῦ ὁποίου, ἕνα μέλος εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Ἐὰν σήμερον πρόκειται νὰ ληφθῇ μία ἐσφαλμένη ἀπόφασις ἢ ἀκολουθηθῇ ἐσφαλμένη πολιτικὴ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἀπὸ τὸ Κ.Ο.Σ., δὲν θὰ εἶναι ὑπεύθυνος πρῶτος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ δεύτερος ἐγὼ ποὺ τὸν ἀναπληρῶ εἰς τὴν Προεδρίαν; Θὰ παρεκάλουν, κύριοι συνάδελφοι, τὰς προσωπικὰς εὐθύνας μὲ προσοχὴν νὰ τὰς ἀπονέμετε. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι θέμα γραμμῆς, κ. Ἀγγελούση, εἶναι θέμα ἐφαρμογῆς τῆς γραμμῆς, ἐὰν εἶναι βέβαιον, ὅπως ὑποστηρίζετε καὶ δὲν θέλω νὰ μποῦμε αὐτὴν τὴν ὥραν εἰς τὴν συζήτησιν, σεῖς ἄλλωστε τὰ ξέρετε καλύτερα ἀπὸ ἐμένα αὐτὰ καὶ τὰ ἐζήσατε, ἐὰν ἠμπορούσαμεν νὰ πωλήσωμεν 5, 6 καὶ 7 χιλιάδες τόν. καπνῶν εἰς αὐτὴν τὴν τιμήν, κατὰ συνέπειαν χωρὶς νὰ ζημιώσωμεν τὸ Κράτος καὶ πρὸ παντὸς νὰ τὰ δώσωμεν ἔναντι σκληροῦ συναλλάγματος καὶ δὲν τὸ ἐπράξαμεν, δὲν εἶναι λάθος; Δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι πταίει κανείς, ἀλλὰ 7 χιλιάδες τόννοι σημαίνουν 10 ἑκατομ. συνάλλαγμα αὐτὴν τὴν ὥραν, καὶ 120 ἑκατομ. δραχμῶν εἰς ζημίαν εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, ἡ οἱαδήποτε Κυβέρνησις, ὁ προϋπολογισμὸς ἀγωνιᾷ νὰ ἀνεύρῃ ἕνα ποσὸν διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὸ πρὶμ καὶ δυσκολεύεται νὰ τὸ ἀνεύρῃ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ τοποθετήσῃ τὸ θέμα, δὲν ἐπιθυμεῖ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ κάμῃ κριτικὴν οὐδενός.

§272Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τότε, κύριοι συνάδελφοι, τῆς ὁποίας τὴν πολιτικὴν εἰς τὸν τομέα αὐτὸν κατηύθυνεν ὁ Ὑπουργὸς Γεωργίας δὲν παρενέβαινε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ἄφηνε τὰ καπνὰ νὰ πωληθοῦν ἔστω καὶ εὐθηνότερα εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἑταιρείαν, ποία θὰ ἦτο ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου; Θὰ ἦτο μόνον ἡ διαφορὰ τοῦ πρὶμ ποὺ ἔδιδεν εἰς τὸν παραγωγόν. Φρονεῖτε, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον, νὰ ἐπωμισθῇ τὸ Κράτος τὰς 7 χιλιάδας τόννους καπνῶν τοὺς ὁποίους ἔχει εἰς τὰς ἀποθήκας, ἀφοῦ τὰ ἐπλήρωσεν, ἀντὶ νὰ τὰ πωλήσῃ ἔστω καὶ μὲ μειωμένην τὴν τιμὴν καὶ ἐὰν οἱ παραγωγοὶ δὲν ἦσαν ἱκανοποιημένοι νὰ τοὺς δώσῃ τὴν διαφορὰν διὰ νὰ ἔχουν ἕνα ἱκανοποιητικὸν εἰσόδημα; Νομίζω, ὅτι τὸ δεύτερον ἦτο ἐνδεδειγμένον. Ἡ πολιτικὴ τῶν παρεμβάσεων ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν ἐγχωρίων προϊόντων καὶ δὴ τοῦ καπνοῦ εἶναι πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ἀλλὰ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον τὴν ἐφαρμόζομεν τὴν πολιτικὴν αὐτὴν διαφέρει. Φροντίζομεν νὰ μὴ ἐμποδίζεται ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ προϊόντος, εἶναι τὸ ἀσθενὲς σημεῖον, ἀλλὰ νὰ διατίθεται εἰς τιμάς, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐξαγώγιμοι. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τί θὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις ἀπέναντι τοῦ παραγωγοῦ, ὁ ὁποῖος παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας δὲν κατώρθωσε νὰ ἐξαγάγῃ τὸ προϊόν του εἰς μίαν δικαίαν τιμήν, ἡ ὁποία νὰ τοῦ ἔδιδεν ἕν ἱκανοποιητικὸν εἰσόδημα. Εἶναι ἄλλος τομεὺς ἡ πολιτικὴ τῶν ἐπιδοτήσεων ὑπὸ τοῦ Κράτους, διὰ τῶν ὁποίων συμπληρώνεται τὸ εἰσόδημά του ἐκ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἕτερον ἑκάτερον. Τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου ἀποδεικνύει τὴν κλασσικὴν ἀποτυχίαν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως εἰς τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν, εἶναι ἡ ἀποτυχία της εἰς τὸν τομέα τῆς ἀναδιαρθρώσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως γνωρίζετε ὅσοι ἀσχολεῖσθε μὲ τὰ θέματα αὐτά, ἡ πολιτικὴ τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν ἐξηγγέλθη τὸ 1959 ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Ρ.Ε. Δηλαδή, ποία ἦτο ἡ πολιτικὴ τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν; Ἦτο νὰ περιορισθῇ ἡ καλλιέργεια, ὡρισμένων εἰδῶν, ὅπως τοῦ σίτου καὶ νὰ αὐξηθῇ ἡ καλλιέργεια ἄλλων εἰδῶν, ὅπως τοῦ βάμβακος, τοῦ ἀραβοσίτου, τῆς κριθῆς, τῆς βρώμης, τῶν ψυχανθῶν κλπ., ὥστε πράγματι νὰ ἐλλατωθῇ καὶ ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ τῆς ἐπιβαρύνσεώς του διὰ τὴν ἐπιδότησιν τοῦ σίτου καὶ δεύτερον νὰ ἀπαλλαγῇ ἐκ τῆς δαπάνης εἰς συνάλλαγμα μὲ τὴν ὁποίαν ἐπιβαρύνεται τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν διὰ εἰσαγωγὴν κτηνοτροφῶν ποὺ ἔχει ἀνάγκη ἡ κτηνοτροφία μας εἰς ἔτι μεγαλυτέραν ποσότητα, ἀπὸ ὅ,τι μέχρι σήμερον. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα αὐτὰ ἐμφαίνεται ποία ἦτο ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Τὸ 1958 ἡ παραγωγὴ τοῦ σίτου ἦτο 1.777.000 τόννους. Τὸ δὲ 1965 ἀνῆλθεν εἰς 2.104.000 τόννους. Δηλαδή, εἴχομεν 18,4% αὔξησιν τοῦ σίτου. Ὁ ἀραβόσιτος ἀπὸ 259.000 τόννους ηὐξήθη εἰς 294.000, δηλαδὴ αὔξησις 13% ἔναντι 18,4% τοῦ σίτου. Εἰς τὸν βάμβακα ἔχομεν μείωσιν 8%. Εἰς τὴν βρώμην 6%. Εἰς τὴν κριθὴν μείωσιν 43%. Δηλαδὴ μόνον ὁ ἀραβόσιτος ἔχει μίαν αὔξησιν 13%. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἂς ἀσχοληθῶμεν μὲ τὰ γαλακτοκομικὰ προϊόντα καὶ τὰ κρέατα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι αὐξάνουν αἱ εἰσαγωγαὶ κρεάτων καὶ ἰδίως βοείων, λόγῳ αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως ἥτις αὐξάνει, ὅπως εἶπα προηγουμένως, καὶ λόγῳ τῆς αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος. Ποία εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις εἰς συνάλλαγμα δι’ εἰσαγωγὰς κρέατος καὶ γαλακτοκομικῶν εἰδῶν, κατὰ τὰ ἔτη 1962, 63, 64 καὶ 65. Τὸ 1962 50 ἑκατ. δολλάρια, τὸ 1963 64 ἑκατ., τὸ 1964 75 ἑκατ. καὶ τὸ 1965 κατὰ τὸ 9μηνον διάστημα 85 ἑκατ. δολλάρια, δι’ εἰσαγωγὴν κρεάτων. Θέλω νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν, ἡ ὁποία ἀπέβλεπεν εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῆς σιτοπαραγωγῆς καὶ τὴν αὔξησιν τῶν ἄλλων προϊόντων ἀπέτυχε καὶ ἡ ἀποτυχία αὐτὴ εἶχε ἐπίπτωσιν καὶ ἐπὶ τοῦ ἄλλου τομέως τῆς οἰκονομίας, τῶν εἰσαγωγῶν κτηνοτροφῶν, κρεάτων καὶ γαλακτοκομικῶν προϊόντων. Διότι ἂν εἴχομεν ἐπαρκεῖς ζωοτροφὰς θὰ εἴχομεν τὴν δυνατότητα νὰ αὐξήσωμεν τὴν κτηνοτροφίαν μας. Καὶ ἕνας ἐκ τῶν λόγων ποὺ δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ αὐξήσωμεν τὴν κτηνοτροφίαν μας εἶναι, ὅτι δὲν ἔχομεν ἐπάρκειαν ζωοτροφῶν καὶ συναλλαγματικὰ ἐπιβαρυνόμεθα μὲ ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ σᾶς λέγω, ἐνῷ κάθε χρόνο αὐξάνεται ἡ ἐπιβάρυνσίς μας εἰς συνάλλαγμα μὲ πολλὰ ἑκατομμύρια δολλάρια, δὲν κατωρθώθη νὰ περιορισθῇ ἡ εἰσαγωγὴ ζωοτροφῶν, κρεάτων καλυπτομένης τῆς ζητήσεως ἐκ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ἐπεβαρύνθη τὸ κόστος τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν ἀπὸ τὸ 1960–65 διὰ 2.072 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, πλέον 480 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν σιτικὴν πολιτικήν, πλέον 1.500 ἑκατ. δραχ. διὰ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς δι’ ἐπενδυτικοὺς σκοποὺς καὶ ἐπὶ πλέον ἕνα δισεκατομμύριον ἐφέτος διὰ τὴν κάλυψιν ἐλλείμματος ἐξαγωγῆς πλεονασμάτων σίτου ἀνερχομένων εἰς 626 χιλιάδες τόννους. Δηλαδή, συνολικῶς, δημοσιονομικὸν κόστος τῶν ἐπιδοτήσεων, κόστος ἀναδιαρθρώσεως καλλιεργειῶν 5 δισ. 52 ἑκατ. ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 4 δισ. βαρύνουν τὴν τελευταίαν διετίαν. Δηλαδή, ἐπεβαρύνθη ὁ προϋπολογισμὸς μὲ τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ δὲν ἐπραγματοποιήθη τίποτε εἰς τὸν τομέα τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν, πλὴν μιᾶς παραγωγῆς ζωοτροφῶν 160.000 τόννων. Εἶναι μία πλήρης ἀποτυχία τῆς οἰκονομίας μας, εἰς τὸν τομέα αὐτὸν καὶ αὐτὸ βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, διότι ἐὰν εἶχε μίαν ὀρθολογιστικὴν πολιτικήν, θὰ ἠμποροῦσε νὰ μειώσῃ τὰς δυσμενεῖς αὐτὰς ἐπιπτώσεις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς οἰκονομίας. Τὸ 1958 καλλιεργηθεῖσαι ἐκτάσεις σίτου 11.375.000 στρέμματα. Τὸ 1965: 11.654.000 στρέμματα, δηλαδὴ αὔξησις 280.000 στρέμματα. Ἀραβόσιτος, τὸ 1958: 2.055.000 στρέμματα. Τὸ 1965: 1.520.000 στρέμματα, ἤτοι μείωσις 535.000 στρέμματα. Βρώμη, τὸ 1959: 1.364.000. Τὸ 1964 –1965: 1.232.000, ἤτοι μείωσις 134.000 στρέμματα. Κριθή, τὸ 1959: 1.900.000. Τὸ 1965 2.094.000 στρέμματα, ἤτοι αὔξησις κατὰ 194.000 στρέμματα. Βάμβαξ, τὸ 1959: 1.471.000 στρέμματα, τὸ 1965: 1.400.000, δηλαδὴ μείωσις κατὰ 71.000 στρέμματα. Ἀποτέλεσμα 280.000 αὔξησις τῆς καλλιεργουμένης ἐκτάσεως διὰ σῖτον, εἰς τὰς κτηνοτροφὰς ἐγένετο μείωσις κατὰ 4.705.000 τῆς καλλιεργουμένης ἐκτάσεως, ἐπίσης εἰς τὸν βάμβακα, μείωσις κατὰ 71.000 χιλ. στρέμματα. Δηλαδή, ἀποτυχία πλήρης εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ὡς εἶπον, τῆς πολιτικῆς τῶν ἀναδιαρθρώσεων τῶν καλλιεργειῶν. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἀνέπτυξα ἐν συντομίᾳ, διατί ἡ ἀσκουμένη παρὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως οἰκονομικὴ πολιτικὴ δὲν ἐπέδρασε δυσμενῶς εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς οἰκονομίας μας καὶ ὅτι τὰ γεγονότα τῆς 15ης Ἰουλίου ἠμπορεῖ νὰ εἶχον προκαλέσει καὶ ἐπροκάλεσαν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν, ἀλλὰ ἡ διάδοχος κατάστασις ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη καὶ αἱ Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι ἀνέλαβον ἐπέτυχον, ὥστε τὰ δυσμενῆ ἀποτελέσματα τῆς ἀσκηθείσης μέχρι τότε οἰκονομικῆς πολιτικῆς νὰ ἀντιμετωπισθοῦν κατὰ τὸν πλέον ἐπωφελῆ διὰ τὴν οἰκονομίαν τρόπον. Γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει, ὅτι τὰ αἴτια τὰ προκαλέσαντα τὴν κρίσιν τῆς 15ης Ἰουλίου, δὲν ἦσαν αἴτια τὰ ὁποῖα νὰ δυσχεράνουν μίαν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἄσκησιν μιᾶς ὑγιοῦς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ὅταν ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ στηριζομένη εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, ἔχῃ ἀπόφασιν νὰ ἀσκήσῃ πράγματι ὑγιᾶ πολιτικήν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα πρὶν τελειώσω, νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μου τὰ ἐν τῇ Βουλῇ Ἀστικὰ Ἐθνικὰ Κόμματα δὲν ἔχουν μεταξὺ των οὐσιώδεις πολιτικὰς διαφοράς, ἀλλὰ διαφορὰς τακτικῆς εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἐξαγγελλομένης οἰκονομικῆς καὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς των. Ὅλα τὰ κόμματα προσπαθοῦμεν, μέσα εἰς τὰ ἴδια ἐθνικὰ πλαίσια καὶ ἀπὸ τὰς αὐτὰς πηγὰς νὰ ἀντλήσωμεν καὶ δύναμιν καὶ πόρους διὰ νὰ στερεώσωμεν τὴν οἰκονομικήν μας πολιτικήν. Κατ’ ἀκολουθίαν, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ θὰ ἐφαρμόσῃ πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀνταποκρινομένη πρὸς τὰς σημερινὰς δυσκόλους, διὰ τὴν χώραν στιγμάς, θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπουλώσῃ κατὰ τὸ δυνατὸν τὰς πληγάς, τὰς ὁποίας ἐδημιούργησεν ἡ μέχρι σήμερον, ἀσκηθεῖσα οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῶν προκατόχων μας καὶ ταὐτοχρόνως νὰ βοηθήσῃ, ὥστε νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς πολιτικὴν ὁμαλότητα, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν χώραν μας νὰ ἴδῃ καλλιτέρας ἡμέρας εἰς τὴν πολιτικήν της ζωήν. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ προσθέσω ὀλίγας ἀκόμη λέξεις. Πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος τῆς γνώμης μας καὶ νὰ εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν πολιτικὴν γραμμὴν ποὺ πιστεύομεν, ὅτι ἐξυπηρετεῖ πραγματικὰ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου. Ὄχι ἄλλα νὰ πιστεύωμεν καὶ ἄλλα νὰ πράττωμεν, ὅπως πολλοὶ ἐξ ὑμῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ Ε.Κ. ὡς φορεὺς πολιτικὸς ἑνὸς νέου λαϊκοῦ κινήματος, τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη διὰ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1964, ἀπέτυχε καὶ ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος τῆς γνώμης μας νὰ τὸ διακηρύξωμεν. Ἡ λαϊκὴ βάσις της παραμένει ἡνωμένη, ἀλλὰ ἡ ἡγεσία της μὲ τὴν εὐθύνην πρῶτον τοῦ Ἀρχηγοῦ της εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία συνετέλεσεν εἰς τὴν χρεωκοπίαν ἑνὸς κινήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ λαὸς ἀπέβλεψε διὰ μίαν πραγματικὴν δημοκρατικὴν ἀλλαγὴν εἰς τὴν χώραν. Πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι μὲ τὴν τακτικὴν αὐτὴν ἐπροδόθη ἡ λαϊκὴ ἐντολή.

§273ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Πόσα ἐπῆρες;

§274Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἐπειδὴ ἐλέχθη ἐκ μέρους ἑνὸς συναδέλφου «πόσα ἐπῆρες», ἀπαντῶ, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀπόδειξις τοῦ καταντήματος τοῦ Κοινοβουλίου ὑπὸ τὰς εὐλογίας τῆς ἡγεσίας τῆς Ε.Κ. Γνωρίζει ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ διεθνὴς κοινὴ γνώμη, ὅτι τὸν ἀγῶνα τῆς Ε.Κ. τὸν ἐκάματε μαζὶ μὲ ἡμᾶς καὶ μαζὶ τὸν ὀργανώσαμεν καὶ ἐκερδίσαμεν τὴν νίκην. Ἐάν, λοιπόν, ἡμεῖς ἐπληρώθημεν καὶ σεῖς πληρώνεσθε. Ἐὰν ἡμεῖς εἴμεθα χαμηλῆς ὑποστάσεως πολιτικοὶ ἄνδρες καὶ σεῖς εἶσθε χαμηλῆς ὑποστάσεως πολιτικοὶ ἄνδρες. Δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ πολιτικοὺς λόγους νὰ χαμηλώνετε τὸ ἐπίπεδον τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ χειρίστη ὑπηρεσία ποὺ προσφέρετε εἰς τὸν Κοινοβουλευτισμὸν καὶ τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑπέστη μίαν πολιτικὴν σύγχυσιν τελευταίως. Θὰ διαλυθῇ ἡ σύγχυσις καὶ θὰ ἀποδώσῃ τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§276Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι σειρὰν ἔχει νὰ ὁμιλήσῃ ὁ εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Δ.Α., διότι ἤδη ὡμίλησαν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ὁ εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐκ τῆς Ε.Κ. ὡμίλησαν καὶ οἱ δύο εἰδικοὶ ἀγορηταί, ἐνῷ ἐκ τῆς Ε.Δ.Α. ὡμίλησεν ἕνας. Πρέπει τώρα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς Ε.Δ.Α. κ. Στρατῆς.

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ποὺ εἴπατε, ὅτι ὡμίλησε μόνον ἕνας ἀπὸ σᾶς, εἶναι ἀληθές, ἀλλὰ εἰς τὴν σειρὰν ἐγγραφῆς εἶναι ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης.

§278Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει σειρὰ ἐγγραφῆς.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν καθορίσει νὰ τελειώσουν οἱ εἰδικοὶ ἀγορηταὶ καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἀγορηταί. Μεταξὺ τῶν εἰδικῶν ἀγορητῶν εἶχεν ἐγγραφῆ προηγουμένως καὶ ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης.

§280Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐκ τῆς Ε.Δ.Α. δὲν ὡμίλησεν οὐδεὶς εἰδικὸς ἀγορητής.

§281Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων ὁμιλοῦν, κατὰ τὸν Κανονισμόν, ὅποτε θέλουν, ὅπως ὁμιλοῦν ὅποτε θέλουν καὶ οἱ Ὑπουργοί. Ὁ κ. Μπακόπουλος, π.χ., ὀρθῶς, κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἔλαβε πλειστάκις τὸν λόγον καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος ἐπίσης. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἑπομένως ἡ σειρά, ὁπωσδήποτε ἑρμηνευομένου τοῦ Κανονισμοῦ, τοῦ κυρίου ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτορος.

§282Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Αὐτὸ ὑποστηρίζω καὶ ἐγώ, δεδομένου, ὅτι ὡμίλησαν ὡς εἰδικοὶ ἀγορηταὶ ἐκ μέρους τῆς Ε.Ρ.Ε. ὁ κ. Παπαληγούρας, ἐκ μέρους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου δύο καὶ οὐδεὶς ἐκ τῆς Ε.Δ.Α.

§283Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ὡμίλησεν ὡς εἰδικὸς ἀγορητής.

§284Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὡμίλησεν ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος, ὡς Ἀρχηγός.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρχίσατε τὴν ὁμιλίαν σας, κ. Πρωτοπαπαδάκη.

§286Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ. Ἀνεφέρθησαν ἀπόψεις ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, ἀριθμοὶ ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, καὶ ἡ Βουλή, νομίζω, ἔχει τώρα πλήρη εἰκόνα τῆς σημερινῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως. Ἐγὼ δὲ ἔχω καὶ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἔχει ἐπέλθει καὶ κάπως κάματος. Φυσικὸν εἶναι, διότι ἀπησχολήθη ἡ Βουλὴ καὶ μὲ πολλὰς λεπτομερείας. Ἐγὼ συνεπῶς ὀλίγα μόνον ἔχω νὰ προσθέσω, ὀλίγας σκέψεις καὶ μερικὰ σχόλια ἐπὶ ἀριθμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνεφέρθησαν. Συνεπῶς θὰ εἶμαι σύντομος, ἐὰν φυσικὰ μὲ βοηθήσουν κυρίως ὡρισμένοι συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ὑπάρχει καὶ πρακτικὸς λόγος νὰ μὴ μοῦ γίνουν διακοπαί, διὰ νὰ τελειώνω τὸ ταχύτερον, ὅπως εἶναι καὶ ἡ πρόθεσίς μου. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῆς διατυπώσεως ποὺ θὰ σᾶς εἴπω, διαπιστώνω ὁμοφωνίαν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ὅσον καὶ ἐὰν φαίνεται αὐτὸ παράδοξον. Καὶ ἡ διατύπωσις αὐτή, ἐπὶ τῆς ὁποίας διαπιστώνω ὁμοφωνίαν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ὅσον καὶ ἐὰν φαίνεται αὐτὸ παράδοξον. Καὶ ἡ διαπίστωσις ἐπὶ τῆς ὁποίας διαπιστώνεται ὁμοφωνία τῆς Βουλῆς, εἶναι ὅτι διὰ τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν ὑπεύθυνοι εἶναι ἢ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Γεωργίου Παπανδρέου ἢ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Στεφάνου Στεφανοπούλου. Ἐπὶ αὐτῆς τῆς βάσεως δὲν ὑπάρχει διαφωνία εἰς τὴν Βουλήν.

§287Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Σεῖς ποὺ ὑποστηρίζετε τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἔχετε εὐθύνην; (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§288Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἀπὸ πολλοὺς ἄλλους συναδέλφους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐπερίμενον διακοπήν, ὄχι ὅμως ἀπὸ σᾶς, διότι σεῖς, κ. Ἀλαβᾶνο, εἶσθε καὶ εἰς θέσιν νὰ ἀγορεύσητε.

§289Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει χρόνος.

§290Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ καθήσω διὰ νὰ σᾶς ἀκούσω.

§291Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν ἀπαντήσατε εἰς τὸ ἐρώτημα ποὺ σᾶς ἔθεσα. (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§292Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρῶτα ἀπ’ ὅλα δὲν μοῦ ἐζητήσατε τὴν ἄδειαν διὰ νὰ μὲ διακόψητε. Ἐπ’ αὐτῆς, λοιπόν, τῆς διατυπώσεως ὑπάρχει ὁμοφωνία. Ἡμᾶς τῆς ΕΡΕ, δὲν μᾶς πολυενδιαφέρει ἐὰν πταίῃ ἡ μία ἢ ἡ ἄλλη Κυβέρνησις Κέντρου. (Φωναί: Διατί τὴν στηρίζετε;) (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι). Εἴπομεν νὰ μὴ μὲ διακόπτετε καὶ νὰ εἶσθε πρακτικοὶ ἄνθρωποι. Θὰ θέλετε βέβαια τὰ δυσάρεστα, ἔστω ποὺ πρόκειται νὰ εἴπω διὰ σᾶς, νὰ τελειώσουν συντομώτερον, ἄλλως θὰ μὲ ἀκοῦτε περισσότερον χρονικὸν διάστημα. Δὲν πρόκειται ἀπὸ μίαν διακοπήν, ἢ ἀπὸ τὴν διαφορὰν ἀντιλήψεων ποὺ ἔχετε σεῖς, νὰ ἐπηρεασθῶ καὶ νὰ μὴ ἐκθέσω τὴν γνώμην μου. Τὸ ἐὰν εἶναι ὑπεύθυνος ἡ μία ἢ ἡ ἄλλη πλευρὰ αὐτὸ ἐνδιαφέρει ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, τὴν ὑπὸ τὸν κ. Γ. Παπανδρέου, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ τὸν κ. Στέφανον Στεφανόπουλον. (Φωναί: Σεῖς ποὺ τὴν στηρίζετε). (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι). Ὅταν ἀγορεύατε σεῖς, ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοπτον, παρακαλῶ καὶ σεῖς νὰ μὴ διακόπτετε ὅταν ἀγορεύω ἐγώ. Ὅμως, ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἔγινε καὶ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ἡ ἔρις ἀφ’ ἑνὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ τοῦ Φιλελευθέρου Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ἔδωσε τὴν εἰκόνα περὶ τοῦ ποία ἦτο ἡ κατάστασις ἐντὸς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Γεωργίου Παπανδρέου καὶ ἡ εἰκὼν αὐτὴ εἶναι ὁμολογουμένως λυπηρά. Διαφωνοῦν Ὑπουργοὶ καὶ δὲν παραιτοῦνται. Ὑποβάλλονται ἀπόψεις ἁρμοδίων Ὑπουργῶν καὶ δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει καὶ οἱ Ὑπουργοὶ παραμένουν. Τὸ συμπέρασμα — καίτοι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας — εἶναι ὅτι ἀμφότεραι αἱ πτέρυγες τῆς πλειοψηφίας τῆς 16ης Φεβρουαρίου 1964 εἶναι ὑπεύθυνοι. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ΕΡΕ, μᾶς ἔδωσαν πιστοποιητικόν, κύριοι βουλευταί, καίτοι δὲν τὸ χρειαζόμεθα καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ μᾶς τὸ ἔχει δώσει ἐπανειλημμένως ἡ πραγματικότης. Ἐὰν ἐπεκρίθη ἡ ΕΡΕ διὰ τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν, ἐπεκρίθη διότι δῆθεν εἶχε θέσει ὡς μόνον σκοπὸν τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς τὴν διατήρησιν τῆς νομισματικῆς σταθερότητος. Ἐπεκρίθημεν ἐπίσης διότι δῆθεν ἡ κοινωνική μας πολιτικὴ δὲν ἀπέβλεψεν ἐπαρκῶς εἰς τὴν δικαιοτέραν διανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν πρόοδον ποὺ ἐπετεύχθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, αὕτη δὲν ἀμφισβητεῖται, ἀλλὰ ἐπεκρίθημεν διότι δὲν ἦτο ἐπαρκής. Ἐδόθη τότε ἡ ἀπάντησις, ἀλλὰ δὲν βλάπτει νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ σήμερον, ὅτι οὐδέποτε ἡ ΕΡΕ εἶχε θέσει ὡς μοναδικὸν σκοπὸν τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς τὴν νομισματικὴν σταθερότητα. Τὴν σταθερότητα τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς ἡ ΕΡΕ τὴν ἐθεώρησεν ὡς θεμελιώδη προϋπόθεσιν διὰ τὴν οἰκονομικὴν πρόοδον καὶ εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς οἰκονομικῆς προόδου περιλαμβάνεται τὸ αἴτημα τῆς δικαίας διανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ διὰ νομοθετικῶν μέτρων μετεφέραμεν ἀγοραστικὴν δύναμιν ἀπὸ τὰ ἀστικὰ κέντρα εἰς τὴν ὕπαιθρον. Καὶ ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν τὸν Νοέμβριον τοῦ 1963 ἡ Ε.Κ. καὶ ἐφήρμοσε τὴν ἰδικήν της οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν πολιτικήν. Διεκήρυξεν ἡ Ε.Κ., ὅτι ἀποβλέπει εἰς τὴν διατήρησιν πάντοτε τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, εἰς τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ εἰς τὴν δικαίαν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Δὲν καθώρισεν ὅμως ἐκ τῶν προτέρων τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐσκέπτετο νὰ ἐφαρμόσῃ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τοὺς στόχους αὐτούς, ἴσως διότι ἤθελε πρῶτον νὰ ἐκπονηθῇ ἓν ἐπιστημονικὸν πρόγραμμα, ὡς εἶπον ἐπανειλημμένως τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως Παπανδρέου καὶ κατόπιν, ἀφοῦ θὰ ἐγένοντο καὶ ὡρισμέναι μελέται καὶ ἔρευναι καὶ θὰ διετυποῦτο ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τὸ πρόγραμμα, θὰ ἀπεφάσιζε καὶ τὰ μέτρα. Τί ἐγένετο ὅμως κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν; Σᾶς εἶπον, ὅτι δι’ ἐμὲ ὁλόκληρος ἡ διετία εἶναι μία συνέχεια. Ἡ κοινωνικὴ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. ἐξεδηλώθη κυρίως διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν καταναλωτικῶν δαπανῶν. Τὸ θέμα ἀνεπτύχθη ἐπαρκῶς. Ἐξετέθησαν τὰ ποσοστὰ τῶν ἐπενδύσεων ἀπὸ τὸν κ. Παπαληγούραν καὶ δὲν χρειάζεται νὰ τὰ ἐπαναλάβω. Ἀλλὰ δὲν ἐλήφθησαν μέτρα νέα ἀποβλέποντα εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος τῆς χώρας. Κοινωνικὴ πολιτικὴ δὲν θὰ πῇ μόνον αὔξησις τῆς καταναλώσεως. Αὐτὸ εἶναι κοινωνικὴ πολιτικὴ διὰ σήμερον. Ἡ κοινωνικὴ πολιτικὴ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ μίαν προοπτικὴν τοῦ μέλλοντος καὶ μόνον διὰ τῶν προγραμματισμένων ἐπενδύσεων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ βελτίωσις τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Τοιαῦτα μέτρα ἀποβλέποντα εἰς τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας δὲν ἀνεκοινώθησαν καὶ δὲν ἐλήφθησαν. Ἀπλῶς συνεχίσθησαν τὰ ἔργα τοῦ Καραμανλῆ καὶ αὐτὰ ὄχι μὲ τὸν πρέποντα ρυθμὸν καὶ εἰς μερικὰς περιπτώσεις ἠλαττώθησαν τὰ ἔργα π.χ. εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ ηὐξήθησαν εἰς τὴν Κρήτην ἢ ἠλαττώθησαν εἰς τὰς Κυκλάδας καὶ ηὐξήθησαν εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἔχει καὶ τόσην σημασίαν. Δὲν ὑποστηρίζω, ὅτι καὶ ἡ καταναλωτικὴ πολιτικὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγάγῃ καὶ αὐτὴ εἰς οἰκονομικὴν πρόοδον. Ὑπάρχουν ὅμως διὰ μίαν τοιαύτην πολιτικὴν ὡρισμέναι προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐξαρτῶνται ὅλαι ἀπὸ τὴν βούλησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχουν ἢ δὲν ὑπάρχουν προϋποθέσεις χωρὶς νὰ εἶναι δι’ αὐτὸ ὑπεύθυνος ἡ Α ἢ Β Κυβέρνησις. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία βασικὴ προϋπόθεσις διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπεύθυνος κάθε Κυβέρνησις. Καὶ ἡ προϋπόθεσις αὐτὴ εἶναι, ὅτι παραλλήλως πρὸς τὴν αὔξησιν τῶν χρηματικῶν εἰσοδημάτων πρέπει νὰ βαίνῃ καὶ ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς παραγωγικότητος. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ξεκαθαρίσω τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγικότητος. Ὅταν λέγωμεν αὔξησις τῆς παραγωγικότητος, δὲν ἐννοοῦμεν τὴν ὀφειλομένην εἰς ἔντασιν τῆς ἀτομικῆς ἐργασίας τοῦ ἐργάτου αὔξησιν τῆς παραγωγῆς. Τοιαύτη αὔξησις θὰ ἦτο πολὺ μικρά. Ἡ αὔξησις τῆς παραγωγικότητος ἐπέρχεται διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν καταλλήλων καὶ τῶν νεωτέρων παραγωγικῶν μέσων καὶ ἐργαλείων. Καὶ αὐτὰ τὰ νεώτερα ἐργαλεῖα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν κεφάλαιον, πρέπει νὰ ἐξυπηρετοῦνται ἀπὸ τὸ ἔσοδον τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικότητος. Τοῦτο δὲ ὑπὸ οἱονδήποτε κοινωνικὸν σύστημα, εἴτε δημοκρατικὸν εἴτε κομμουνιστικόν. Ἡ Ε.Κ. δὲν ἐπρόσεξεν ἐὰν πληροῦνται αἱ προϋποθέσεις αἱ μὴ ἐξαρτώμεναι ἀπὸ αὐτήν, αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν αὔξησιν αὐτὴν τῆς καταναλωτικῆς πολιτικῆς. Τὸ ἀποδίδω αὐτὸ εἰς τὸ ὅτι ἐπιέζετο ἀπὸ τὰς ὑποσχέσεις ποὺ εἶχε δώσει προεκλογικῶς καὶ περισσότερον ἀπὸ τὰς προσδοκίας τὰς ὁποίας ἐπέτρεψε νὰ δημιουργηθοῦν προεκλογικῶς εἰς τὸν λαόν. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἐδήλωσεν, ὅτι εἰς τὰς φορολογικὰς μειώσεις τῶν 920 ἢ 913 ἑκατ. προέβη εἰς ἐκπλήρωσιν προεκλογικῆς ὑποσχέσεως τοῦ κ. Παπανδρέου. Δὲν ἐδικαιολόγησε τὰς φορολογικὰς μειώσεις ἐπὶ τῇ βάσει οἰκονομικῶν ἢ δημοσιονομικῶν σκέψεων. Ἰδοὺ μία ὁμολογία περὶ τῆς ὑπαρχούσης πιέσεως τῶν προεκλογικῶν ὑποσχέσεων. Νομίζω δὲ ὅτι ἡ ἐπίκρισις ποὺ τοῦ ἀπηύθυνεν ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου εἶναι βάσιμος. Ἔρχεται βέβαια σήμερον ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ ἀνατρέπει τὸ μέτρον τῆς μειώσεως τῶν φόρων. Πρόοδος αὐτό. Ἡ ἀναγνώρισις ἑνὸς σφάλματος καὶ ἡ διόρθωσίς του δὲν εἶναι, νομίζω, εἰς βάρος τοῦ διορθώνοντος τὸ σφάλμα του. Εἰς βάρος του εἶναι ἡ διάπραξις τοῦ σφάλματος. Ἡ πρώτη. Ἐνῷ ὅμως ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀναγνωρίζει καὶ βλέπει σήμερον, ὀρθῶς τὰ πράγματα, ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου εἶναι ἀνένδοτος καὶ ἀμετανόητος. Ἴσως δὲν ἐπρόσεξεν ἀρκετὰ ἡ Βουλὴ ἐκεῖνο ποὺ εἶπεν. Εἶπε, λοιπόν: (Ἀναγινώσκει). «Διὰ τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν τῆς ἐξελίξεώς της, ὁ ἐφικτὸς βαθμὸς ἀναπτύξεως κατ’ ἔτος εἶναι περίπου 8%, τὸ ὁποῖον συνεπάγεται μίαν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου — προσέξατέ το αὐτὸ — μίαν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου κατὰ 2% ἐτησίως...». Ἐδῶ, κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται πλέον περὶ διευθυνομένου, ἐδῶ πρόκειται περὶ προγραμματισμένου πληθωρισμοῦ. Καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης χθές, ὅτι δὲν εἶχε γίνει καμμία σκέψις περὶ διευθυνομένου πληθωρισμοῦ, ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα. Διότι τὴν ἀντίληψίν του μᾶς τὴν εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου. Καὶ βεβαίως αὐτὴν τὴν ἀντίληψίν του δὲν τὴν ἐσχημάτισε χθὲς ἢ προχθές. Πρόκειται περὶ ἀντιλήψεως παλαιᾶς. Καὶ ἦσαν καὶ οἱ δύο Ὑπουργοὶ εἰς τὴν αὐτὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν ἐγνώριζεν ὁ ἕνας τὰς προθέσεις τοῦ ἄλλου, ἐπὶ θεμάτων τῆς ἁρμοδιότητός των καὶ οἱ δύο. Ἕμεινα ὁμολογουμένως κατάπληκτος μὲ αὐτὴν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Α. Παπανδρέου. Καὶ ὅταν ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἀναπληρωτὴς Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ ἔχῃ τοιαύτας ἀντιλήψεις, ἔχῃ δηλαδή, τὴν ἀντίληψιν ὅτι πληθωρισμὸς 2% κατ’ ἔτος εἶναι ἐπιβεβλημένος διὰ τὴν πρόοδον τοῦ τόπου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζῃ ὅτι δὲν εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν ὅπως αὕτη ἐδημιουργήθη σήμερον, λόγῳ ἀκριβῶς τῆς αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως; Δικαιολογῶ τὸν κ. Ἀνδρέαν Παπανδρέου, διότι ἀπουσίασεν ἐπὶ πολὺ χρόνον ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν ἦτο ἐδῶ διὰ νὰ νοιώσῃ τὴν ψυχολογίαν ποὺ δημιουργεῖται εἰς τὸν λαὸν αὐτὸν ὅταν ὑπάρξῃ ὑπόνοια ἔστω μόνον πληθωρισμοῦ. Πρέπει νὰ ἔχῃ ζήσει κανεὶς ἐδῶ τὴν ἐποχὴν τοῦ μεγάλου πληθωρισμοῦ διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ψυχολογήσῃ τὸν λαὸν ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό. Καὶ ἠξεύρετε, ὅτι ἡ ψυχολογία ἑνὸς λαοῦ δὲν εἶναι μόνον θέμα σκέψεως καὶ μελέτης, ἀλλὰ καὶ θέμα διαισθήσεως. Καὶ αὐτὴ ἡ διαίσθησις εὐλόγως, ἔλειπεν ἀπὸ τὸν κ. Α. Παπανδρέου ἀκριβῶς διότι ἐπὶ τόσα ἔτη εὑρίσκετο εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ ἐζοῦσε καὶ ἀπησχολεῖτο διανοητικῶς μὲ σχήματα, μὲ μορφάς, μὲ προβλήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ἄμεσον σχέσιν μὲ τὴν πρακτικὴν ὄψιν τῆς ζωῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν ἔλαβεν ἐπαρκῶς ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Α. Παπανδρέου, ὅταν κατέληξεν εἰς τὴν τοιαύτην πολιτικήν, ὅτι ὅταν ἀνοιχθῇ ὁ ἀσκὸς τοῦ Αἰόλου οἱ ἄνεμοι δὲν τιθασεύονται πλέον. Καὶ αὐτὸ ἐπάθατε.

§293Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἐπάθαμεν.

§294Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὅλοι μας, δυστυχῶς. Ὑπεστήριξεν ὁ κ. Α. Παπανδρέου, ὅτι εἴχομεν πληθωρισμὸν κόστους καὶ ὄχι πληθωρισμὸν ζητήσεως. Ἀλλά, κύριοι βουλευταὶ — οἰκονομολόγος, βέβαια, δὲν εἶμαι, ἔχω ὅμως ἀσχοληθῆ μὲ τὰ οἰκονομικὰ θέματα ἀρκετὰ καὶ κατὰ τρόπον γνωστὸν — δὲν εὑρῆκα ἀκόμη κανένα οἰκονομολόγον, ὁ ὁποῖος νὰ ἠμπορῇ νὰ ἰσχυρισθῇ ἐὰν ἕνας πληθωρισμὸς εἶναι μόνον πληθωρισμὸς κόστους ἢ μόνον πληθωρισμὸς ζητήσεως. Καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν καὶ τὰ δύο αὐτὰ ὑπάρχουν, ὅπως πάντοτε ὑπάρχουν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζῃ κανένας οἰκονομολόγος, ὅτι προηγήθη τὸ ἕνα καὶ ἕπεται τὸ ἄλλο. Εἶναι περίπου σὰν τὸ πρόβλημα τῆς κόττας μὲ τὸ αὐγό, τί ἔγινε πρῶτον. Τὸ ἴδιον πρόβλημα εἶναι καὶ αὐτό. Καὶ δὲν θὰ συνεβούλευα τὸν κ. Α. Παπανδρέου νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τοιαῦτα προβλήματα. Ὑπεστήριξεν ὁ κ. Α. Παπανδρέου, ὅτι δὲν ἤσκησε καταναλωτικὴν πολιτικήν, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἐπενδυτικὴν πολιτικήν. Ἐπῆρε τὴν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Παπαληγούραν, ὁ ὁποῖος τοῦ ἐξήγησεν, ὅτι ἀπὸ τὰ ποσοστὰ τῶν ἐπενδύσεων τοῦ ἔτους 1964 τὸ μεγαλύτερον μέρος προέρχεται ἀπὸ ἐπενδύσεις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Αὐτό, νομίζω, εἴπατε κ. Παπαληγούρα.

§295Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὄχι τὸ μεγαλύτερον μέρος, ἀλλ’ ἐν σχέσει πρὸς τὸ προηγούμενον ἔτος ὑπάρχει ἰλιγγιώδης διαφορά. Τὸ 11% ἔγινε 17%, τὸ ὁποῖον εἶναι τεράστιον.

§296Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Αἱ βιομηχανικαὶ ἐπενδύσεις τοῦ 1964 ἀνῆλθον, εἰς στρογγυλοὺς ἀριθμούς, εἰς 3½ δισεκατομμ. δρχ. Μόνον ἡ ἐπένδυσις τοῦ ἀλουμινίου, ὅπως ἐδιάβασα εἰς τὰς ἐφημερίδας, καὶ ἡ ἐπένδυσις ἔγινε κατὰ τὰ δύο ἔτη 1964 καὶ 1965 μέχρι 1ης Σεπτεμβρίου, μόνον ἡ ἐπένδυσις αὐτή, σύμφωνα μὲ τὴν δημοσιογραφικὴν πληροφορίαν ποὺ σᾶς εἶπον, ἀνῆλθεν εἰς 3.750 ἑκατομμ. Τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀλουμινίου ἐθεμελιώθη Ἀπρίλιον ἢ Μάϊον 1963. Συνεπῶς, ὁλόκληρος ἡ ἐπένδυσις αὐτὴ κατανέμεται εἰς τὰ δύο ἔτη 1964–65. Ἐὰν θέλετε νὰ δεχθῶ, ὅτι ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεος ἐπενδύθη κατὰ τὸ 1960. Πῶς θέλετε. Ἀπὸ τὰ 125 ἑκατομμ. δολλαρίων θέλετε 50 ἑκατομμ. κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος; Ἰδοὺ ἀμέσως–ἀμέσως, ὅτι ἀπὸ τὰ 3½ δισεκατομμ. τὸ 1½ δισεκατομμ. εἶναι τοῦ ἀλουμινίου. Καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἡ ἐπένδυσις τῆς βιομηχανίας σακχάρεως καὶ τοῦ ἀζώτου καὶ τῆς Νέας Ἀρβάχης καὶ τῆς ΕΣΣΟ–ΠΑΠΠΑΣ. Ἀλλ’ αὐτὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὰ διεκδικῇ ἡ Ἕνωσις Κέντρου ὡς ἰδικά της ἐπιτεύγματα. Αὐτὰ εἶναι ἰδικά μας ἐπιτεύγματα, διὰ τὰ ὁποῖα μάλιστα, καὶ ἐπεκρίθημεν, ὅπως ἐνθυμεῖσθε. Εἶναι γνωστόν, κ.κ. βουλευταί, ὅτι πολλῶν οἰκονομικῶν φαινομένων τὰ αἴτια δὲν εὑρίσκονται εἰς τὸ αὐτὸ χρονικὸν σημεῖον τῶν φαινομένων αὐτῶν. Πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία δρᾶσις διὰ νὰ ὑπάρξῃ κατόπιν τὸ ἀποτέλεσμα. Ὑπάρχουν, βεβαίως, καὶ φαινόμενα οἰκονομικά, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὸ αἴτιον ἄμεσον, ὅπως εἶναι μία ἀπότομος ἀνησυχία τοῦ κοινοῦ ποὺ σπεύδει νὰ ἀγοράσῃ χρυσᾶς λίρας π.χ. Ἀλλὰ ἓν οἰκονομικὸν ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς μορφῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῇ τὴν ὥραν ποὺ γίνεται. Δὲν ἠμπορεῖτε, λοιπόν, νὰ διεκδικῆτε σεῖς ὑπὲρ τῆς πολιτικῆς σας τὴν αὔξησιν τῶν ἐπενδύσεων καὶ τὴν αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν κεφαλαίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ποὺ ἔγιναν τὸ 1964. Αὐτὰ εἶναι ἰδικά μας ἐπιτεύγματα καὶ αὐτὰ σᾶς ἔσωσαν τὸ 1964. Διότι ἐὰν δὲν εἶχον γίνει αὐτά, θὰ εἴχατε πολὺ μικροτέρας ἐπενδύσεις εἰς τὴν βιομηχανίαν. Παρ’ ὅλον ὅτι ἐπεσήμανεν ὁ κ. Παπαληγούρας τὴν σημασίαν ποὺ ἔχει διὰ τὸ ὕψος τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὸ γεγονὸς τῆς μεγάλης ἀποθεματοποιήσεως ἀγροτικῶν προϊόντων, ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ τὸ παρουσιάσω μὲ ὀλίγον διάφορον μορφήν. Δύο δισεκατομμύρια περίπου, μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι εἶναι ἡ πιθανὴ ζημία τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, λόγῳ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ἀποθεμάτων αὐτῶν. Αὐτὴ ἡ ζημία ποῦ θὰ ἐμφανισθῇ; Εἰς ποῖον ἔτος πρέπει νὰ καταλογισθῇ; Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ εἰσόδημα τοῦ παραγωγοῦ, ὀρθῶς ἐπιστώθη μὲ ὁλόκληρον τὸ τίμημα τοῦ σίτου τὸν ὁποῖον ἐπώλησεν. Ἔχομεν ὅμως μίαν ζημίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς τάξεως αὐτῆς ποὺ εἶπον μόλις πρὸ ὀλίγου καὶ ἡ ὁποία πιθανώτατα, βεβαίως, θὰ ἐμφανισθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1966, ἐνῷ τὸ αἴτιόν της, ἀνάγεται εἰς τὸ 1964 καὶ θὰ παρουσιασθῇ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τοῦ 1966 ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι πράγματι εἶναι κατὰ τὸ ποσοστὸν αὐτῆς τῆς ζημίας, διότι θὰ παρουσιασθῇ, ὡς ἔσοδον τοῦ Κράτους, ὡς καθαρὸν ἔσοδον τοῦ Κράτους τὸ ἔσοδον τὸ ἤδη μειωμένον κατ’ αὐτὸ τὸ ποσὸν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ξεγελιόμαστε. Αὐταπατώμεθα καὶ νομίζομεν ὅτι εἶναι 8,7 ἡ αὔξησις τοῦ ἐθν. εἰσ)τος τοῦ 64 καὶ θὰ πιστεύσωμεν, ἐνδεχομένως, ὅτι τὸ 66, τὸ ἐθν. εἰσόδημα θὰ εἶναι μικρότερον, ἐνῷ πραγματικῶς θὰ πρέπει αὐτὸ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἀπὸ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τοῦ 1964, νὰ ἀφαιρέσωμεν αὐτὴν τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία ἁπλῶς διὰ λόγους λογιστικοὺς θὰ ἐμφανισθῇ εἰς τὸ 1966. Καὶ ἐὰν ἀφαιρέσωμεν αὐτὴν τὴν ζημίαν, ὅπως εἶναι ὀρθόν, ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας οἰκονομικῆς, τότε θὰ ἰδῆτε, ὅτι δὲν ἔχομεν 8,7 αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τοῦ 1964, ἀλλὰ εἶναι ζήτημα ἐὰν ἔχωμεν 7%. Εἶπεν ὅμως καὶ κάτι ἀκόμη ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου καὶ μοῦ ἔκαμε κακὴν ἐντύπωσιν, διότι ὅπως μᾶς εἶπεν ἰδικός του ἄνθρωπος, ἔχει ὄνομα ἐπιστημονικὸν διεθνές. Μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ ἐπιδότησις, ἀκριβέστερον ἡ συμμετοχὴ τῆς ἐπιδοτήσεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους πρὸς τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα τὸ Ἑλληνικόν, ἀνέρχεται εἰς 3,8%, ἐνῷ μᾶς εἶπεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἶναι ἑπταπλάσιον 28%. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφεύγῃ τῆς προσοχῆς τοῦ κ. Παπανδρέου, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχομεν μόνον ἄμεσον ἐπιδότησιν, ἔχομεν καὶ ἔμμεσον ἐπιδότησιν. Ἡ μὲν ἄμεσος ἐπιδότησις ἐμφανίζεται εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ ἡ ἔμμεσος ἐπιδότησις, ἡ ὁποία λαμβάνει χώραν διὰ τῆς ὑψηλῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, αὐτὴ ποῦ ἐμφανίζεται; Καὶ εἶναι καὶ πολὺ μεγαλυτέρα ἐπιδότησις πρὸς τὸν σῖτον αὐτὴ ἡ ἔμμεσος ἐπιδότησις. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ κάτι ἀκόμη. Ὑπάρχει, κ.κ. βουλευταί, τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἔπρεπε νὰ προσέξῃ ὁ κ. Παπανδρέου, ἐπαναλαμβάνω, λόγῳ τοῦ ὅτι εἶναι ἐπιστήμων, μὲ διεθνὲς ἐπιστημονικὸν ὄνομα. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ γεωργικὴ, ἡ ἀγροτικὴ παραγωγή, γενικῶς, μετέχει εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα μὲ 32% καὶ καλοῦνται τὰ ὑπόλοιπα 68% νὰ ἐπιδοτήσουν τὰ 32%. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα μετέχει εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα μὲ 5% καὶ καλοῦνται ἐκεῖ τὰ 95% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος νὰ ἐπιδοτήσουν τὰ 5%. Θὰ ἔπρεπε, λοιπόν, ὁ κ. Παπανδρέου νὰ μὴ παραλείψῃ νὰ κάμῃ μίαν ἀκόμη ἀριθμητικὴν πρᾶξιν, νὰ κάμῃ δηλαδὴ ἀναγωγὴν τῶν γνωστῶν, τῶν ἀμέσων ἐπιδοτήσεων, ὄχι μόνον ἐν σχέσει μὲ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα, ἀλλὰ καὶ ἐν σχέσει μὲ τὸ ἀκαθάριστον ἐγχώριον προϊόν μὲ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τὸ ἀκαθάριστον, τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς δραστηριότητος ἐν τῷ τόπῳ. Σημειωτέον καὶ τοῦτο ἀκόμη, ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ εἰς τὰ ἄλλα κράτη ποὺ ἀνέφερε καὶ ποὺ θὰ ἀκούσητε, δὲν ὑπάρχει ἔμμεσος ἐπιδότησις. Ἐκεῖ ὑπάρχει μόνον ἄμεσος ἐπιδότησις, ἀκριβῶς, διότι εἶναι δυνατὸν τὰ μεγάλα ποσοστά, μὲ τὰ ὁποῖα μετέχουν ἡ μεταποίησις καὶ αἱ ὑπηρεσίαι εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνισχύσουν ποσοστιαίως περισσότερον τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ἀπὸ ὅ,τι εἰς ἕνα τόπον μὲ κατανομὴν οἵα εἶναι ἡ ἰδική μας. Ὡς πρὸς τὰ ποσοστὰ τῶν ἐπιδοτήσεων ἐν σχέσει μὲ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ἐπῆρα τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Παπανδρέου, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ἐδῶ προχθές, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ποσοστὰ τῆς συμμετοχῆς τοῦ ἀγροτικοῦ εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἐπῆρα στατιστικὴν τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἀναφερομένην εἰς τὰ ἔτη 1958–59. Ποῖον εἶναι, λοιπόν, τὸ ποσοστὸν τῶν ἐπιδοτήσεων, τῶν ἀμέσων, ἐπαναλαμβάνω, ἐν σχέσει μὲ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἑλλὰς 1,22%, Ἀγγλία 1,4% —αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά, ἐφ’ ὅσον γίνῃ ἀναγωγὴ εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα— Αὐστρία 2,79%, Βέλγιον 1,17%, Δυτικὴ Γερμανία 1,14%, Ἰταλία 1,99%, Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι Ἀμερικῆς 0,265%. Καὶ ἐδῶ εἶναι ἀκριβῶς τὸ σφάλμα τοῦ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἐξήτασε τὴν μίαν μόνον πλευρὰν τῶν ἐπιδοτήσεων, ἔκαμε συσχετισμὸν τῶν ἐπιδοτήσεων, μὲ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα καὶ ἐλησμόνησεν ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη πλευράν, ὅτι ὑπάρχει καὶ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ ἐὰν εἶχε προχωρήσει εἰς τὴν ἁπλῆν αὐτὴν ἀριθμητικὴν πρᾶξιν, θὰ ἦτο ἴσως συνετώτερος. Διότι, κ.κ. βουλευταί, τί ὠφελεῖ νὰ φορτώσωμεν τὴν πτωχήν μας οἰκονομίαν καὶ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ περπατήσῃ ἐπὶ 1– 2 ἔτη καὶ νὰ σπάσῃ κατόπιν τελείως. Εἶναι αὐτὸ προστασία τοῦ ἀγρότου; Ἡ Ε.Κ., ὅπως εἶπον προηγουμένως, ἐφήρμοσε καταναλωτικὴν πολιτικήν, δυστυχῶς ὅμως χωρὶς νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ἀπαραίτητα τὰ ὁποῖα θὰ τῆς ἐπέτρεπον αὐτὴν τὴν πολιτικὴν νὰ τὴν ἐφαρμόσῃ ὀρθῶς. Δὲν ἐπρονόησεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου οὔτε ἐπαρκῶς, οὔτε ἐγκαίρως. Καὶ ὅμως εἶχε προειδοποιηθῆ. Ἀνέφερε τὰς περιπτώσεις χθὲς ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι προειδοποιήθη καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῶν Συμβούλων τῆς Κυβερνήσεως εἶχε προειδοποιηθῆ καὶ ἀπὸ τὰς ἐκθέσεις τῶν Διοικητῶν καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Αἱ ἐκθέσεις αὗται εἶναι σαφεῖς δι’ ὅποιον τὰς διαβάσει μὲ προσοχήν. Εἶχε ὅμως καὶ μίαν παλαιοτέραν προειδοποίησιν, εἶχε τὴν προειδοποίησιν τῆς παραιτήσεως τοῦ κ. Μαύρου ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ παραίτησις τοῦ διαφωνοῦντος Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι φυγή, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης, εἶναι καθῆκον καὶ ἔχει καθῆκον ἐπίσης ὁ παραιτούμενος Ὑπουργὸς νὰ ἐξηγήσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸν λαὸν τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεώς του. Ἐνῷ λοιπόν, ὀρθῶς ἔπραξεν ὁ κ. Μαῦρος παραιτηθεὶς καὶ μὲ τὴν παραίτησίν του προειδοποίησε τὴν Κυβέρνησιν Παπανδρέου, κακῶς ὅμως ἔπραξε διότι δὲν ἐξήγησε ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεώς του καὶ διότι ἀνέλαβε μετὰ ταῦτα καὶ ἀξίωμα τὸ ὁποῖον ἐδῶ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν θεωρεῖται οἱονεὶ κυβερνητικόν. Ἀλλὰ ἐχρειάζετο καὶ αὐτὰς τὰς προειδοποιήσεις ἡ Κυβέρνησις; Ἡ πραγματικότης, ἡ ψυχολογία ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐν τῷ μεταξὺ ἐσωτερικῶς δὲν τὴν συνεκίνησεν; Ἀλλὰ ὁ κ. Α. Παπανδρέου, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ τὰ τονίσῃ αὐτά. Δὲν ἔπρεπε αὐτὰ ὅλα νὰ ξυπνήσουν τὴν Κυβέρνησιν; Διετυπώθη ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ἡ ἀνησυχία ὠφείλετο εἰς ἐξωοικονομικὰ αἴτια. Δὲν ἐπιθυμῶ ν’ ἀντικρούσω αὐτὸν τὸν ἰσχυρισμόν, ἀλλὰ θὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας χθές, ὅτι, ἐν ὄψει ἔστω ἐξωοικονομικῆς ἀνησυχίας ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι πολὺ περισσότερον προσεκτική, ὅπως ὑπήρξαμεν ἡμεῖς εἰς ἀναλόγους περιστάσεις. Καὶ ἐφθάσαμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Καὶ ἤδη δὲν ἀρκεῖ πλέον ἡ προνοητικότης, χρειάζεται θεραπεία. Αἱ Κυβερνήσεις Καραμανλῆ ἐπέδειξαν ἐπαρκῆ καὶ ἔγκαιρον προνοητικότητα. Ὀρθῶς ἀπέδωσαν εἰς τὴν Νομισματικὴν σταθερότητα καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν οἰκονομίαν ποὺ τοὺς ἀνήκει καὶ ἐκινήθημεν πάντοτε ἐντὸς τῶν πλαισίων ποὺ ἐπιβάλλει ἡ ὑγεία τῆς οἰκονομίας καὶ παρεδώσαμεν εἰς τοὺς διαδόχους μας μίαν οἰκονομίαν εὔρωστον καὶ ἀνθεκτικήν, ἀνθεκτικὴν βεβαίως μέχρις ἑνὸς σημείου. Τὴν εὐθύνην διὰ τὴν σημερινὴν δημοσιονομικὴν καὶ γενικωτέραν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας φέρει βεβαίως πρωτίστως καὶ κυρίως ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου. Ἀλλὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην Ὑπουργοὶ ἁρμόδιοι διὰ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν ἦσαν καὶ οἱ σημερινοὶ ἀξιότιμοι συνάδελφοι καὶ φίλοι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Πέραν τούτου δὲν εἶδον κατὰ τὸ τρίμηνον διάστημα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐλήφθησαν μέτρα ἀξιόλογα διὰ τὴν περιστολὴν τοῦ κακοῦ. Εὐλόγως, λοιπόν, διερωτᾶται κανείς, ἐὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, οἱ ἄνδρες ποὺ τὴν ἀποτελοῦν, εἶναι κατάλληλοι διὰ νὰ θεραπεύσουν τὸ κακὸ εἰς τὴν δημιουργίαν τοῦ ὁποίου συνέβαλον καὶ αὐτοί; Θὰ ἔχουν τὴν δύναμιν νὰ μεταβάλουν τακτικήν; Ἐγώ, ἠξεύρετε, πιστεύω ὅτι ὁ χαρακτὴρ τοῦ ἀνθρώπου διαμορφώνεται μέχρι τῆς ἡλικίας τῶν 6 ἐτῶν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ ἔπειτα, ἀγάπα τὸν φίλον σου μὲ τὰ ἐλαττώματά του.

§297Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶχεν εἴπει καὶ εἰς Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης.

§298Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Θὰ ἐπικρατήσῃ πνεῦμα νοικοκυρωσύνης; Διότι μὲ μόνην τὴν αὔξησιν τῶν φορολογιῶν, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθῇ ἡ κατάστασις σήμερον. Διστάζω, λοιπόν, διαπνέομαι ἀπὸ δισταγμοὺς διὰ τὴν ἔγκρισιν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα προτείνει ἡ Κυβέρνησις, καίτοι ἀκολουθῶν ἐν προκειμένῳ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματός μας, ἔχω τὴν διάθεσιν νὰ βοηθήσω διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ τόπου ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν, ἀλλὰ αἱ καλαὶ προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως ὅπως τὰς διετύπωσε δὲν ἀρκοῦν. Ἔχομεν ἀνάγκην ἀποδείξεων τῶν προθέσεων αὐτῶν, διὰ πράξεων, δι’ ἔργων τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ δὲν χρειάζεται νὰ τὸ τονίσω αὐτὸ περισσότερον, διότι τὸ ἐτόνισεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Μᾶς εἶπε καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1966 ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ καὶ εἶπεν ὅτι τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἑκάστου Ὑπουργείου θὰ μείνῃ ἐκεῖ ὅπου διεμορφώθη εἰς τὸ τέλος τοῦ 1965. Καλὴ εἶναι ἡ τοποθέτησις αὐτή. Ἀλλὰ εἶπε τὸ ἑξῆς, μεταξὺ ἄλλων καὶ δὴ εἰδικώτερον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, «εἶναι ἐνδεχόμενον, εἶπε, ν’ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν προσπάθειάν της αὐτὴν καὶ ἀναδιάρθρωσιν γενικωτέραν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ μείωσιν τῆς ὀροφῆς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, πάντοτε βεβαίως λαμβανομένης μερίμνης, ὥστε νὰ μὴ μειωθῇ ἡ ἀμυντικὴ ἰσχὺς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Καὶ τὸν διέκοψα καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει εἶναι μαγικόν. Ὑπῆρξα, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ 3½ ἔτη Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ γνωρίζω, ὅτι μὲ κάθε δραχμήν, μὲ τὴν ὁποίαν θὰ περιωρίζετο ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μειώνεται καὶ ἡ ἀμυντικὴ ἰσχὺς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν. Καὶ ἐν πρώτοις, θὰ ἤθελα νὰ ἀποσαφηνίσωμεν, διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν, τὸν ὅρον «ἀμυντικὴ ἰσχύς». Χρησιμοποιοῦμεν συνήθως τὸν ὅρον «ἀμυντικὴ ἱκανότης». Ἡ ἀμυντικὴ ἱκανότης μιᾶς χώρας δὲν ἐξαρτᾶται μόνον ἀπὸ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις ποὺ διαθέτει, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἐνδεχόμενος ἐχθρὸς καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιθετικὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ. Ὡς ἀμυντικὴν ἰσχὺν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ θεωρήσωμεν τὴν ἀμυντικὴν ἰσχὺν τῆς χώρας, ἀνεξαρτήτως τοῦ ποία εἶναι ἡ δύναμις τοῦ ἐνδεχομένου ἐχθροῦ. Καὶ ὅταν λέγωμεν ἀμυντικὴν ἰσχύν, βεβαίως δὲν περιοριζόμεθα εἰς τὴν ὀροφήν, δηλαδὴ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπηρετούντων ἀνδρῶν, ἡ ἀμυντικὴ ἰσχὺς ἐξαρτᾶται βεβαίως πρωτίστως ἀπὸ τὸ ἠθικόν, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ ἐν ἐνεργείᾳ στρατοῦ καὶ τῆς ἐφεδρείας, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ὀργάνωσιν, ἀπὸ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ἐδάφους, ἀπὸ τὰ ἀποθέματα ἐπιστρατεύσεως. Ὅταν, λοιπόν, λέγωμεν ὅτι διατηροῦμεν τὴν ἀμυντικὴν ἰσχὺν εἰς τὸ σημεῖον ποὺ εὑρίσκεται σήμερον, σημαίνει ὅτι ὅλες αὐτὲς τὶς ὄψεις τῆς ἀμυντικῆς ἰσχύος τοῦ τόπου τὶς διατηροῦμεν εἰς τὸ αὐτὸ ὕψος.

§299Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὸν ἐξοπλισμόν.

§300Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Βεβαίως, καὶ συμφωνεῖτε μὲ τὴν θέσιν ποὺ ἔλαβα, χαίρομαι δι’ αὐτό, ὡς πρώην ἀξιωματικὸς εἶσθε εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσετε αὐτὰ ποὺ λέγω ἐν προκειμένῳ. Καὶ ἄλλοτε μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ περιορίσῃ τὰς δαπάνας τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, χωρὶς ὅμως νὰ μειωθῇ ἡ ἀμυντικὴ ἰσχὺς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Αὐτό, κύριοι βουλευταί, εἶναι παραδοξολογία, παραδοξολογία, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ διατυπώνεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐπίσης λέγεται, κατὰ κόρον: Θὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς συμμάχους μας, θὰ τοὺς φοβερίσωμεν ὅτι θὰ ἐλαττώσωμεν τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις μας. Εἶναι δυνατὸν Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ νὰ μὴ γνωρίζῃ, ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις αἱ ἐθνικαὶ διὰ τὴν ἄμυναν τοῦ Ἑλληνικοῦ χώρου εἶναι εὐρύτεραι ἀπὸ τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ ΝΑΤΟ, διὰ τὴν ἄμυναν τοῦ ἰδίου χώρου; Ἡμεῖς πρῶτοι ἔχομεν ὑποχρέωσιν, ἀπέναντι τοῦ ἑαυτοῦ μας νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἄμυναν. Ἄλλος εἶναι ὁ τρόπος καὶ ἄλλη ἡ ἐπιχειρηματολογία, ἔναντι τῶν συμμάχων. Εἶναι ἡ ἐπιχειρηματολογία τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποιήσαμεν ἡμεῖς καί, ἡ μέθοδος, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποιήσαμεν ἡμεῖς καὶ εἴχομεν εὐτυχῆ ἀποτελέσματα τὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν ἐπετύχομεν διὰ τὰ 2 ἔτη, ἡ μόνη ποὺ ἔχει ἐπιτευχθῆ μέχρι σήμερον. Καὶ δὲν πρέπει, κ.κ. βουλευταί, μὲ τὴν περίστασιν αὐτὴν νὰ μὴ σημειωθῇ καὶ νὰ μὴ τονισθῇ ὅτι πέραν αὐτῶν τῶν 23,5 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ὑπάρχει ἡ μεγάλη, ἡ μεγαλόψυχος βοήθεια εἰς ὑλικὸν πολέμου, ἡ ὁποία σύμφωνα μὲ τελευταίαν ἀνακοίνωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀνῆλθεν, ἢ θὰ ἀνέλθῃ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, εἰς 90 ἑκατομμύρια δολλάρια. Δύο δισεκατομμύρια καὶ πλέον δολλάρια μᾶς ἔχουν δώσει πολεμικὸν ὑλικὸν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι δωρεὰν ἐντελῶς, καὶ ἐὰν δὲν μᾶς εἶχον δώσει αὐτὸ τὸ πολεμικὸν ὑλικὸν δωρεάν, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, τότε ποῖος θὰ ἦτο ὁ ἐξοπλισμός μας; Ἐρωτήσατε τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ποὺ μὲ διέκοψε πρίν. Λοιπόν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι ἢ μᾶς δίδετε τὰ 20 ἑκατομμύρια μετρητοῖς, ὅπως θὰ μᾶς τὰ δώσουν, ἢ ὀλιγοστεύομεν ἡμεῖς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Ἰδική μας πατρίδα εἶναι. Νὰ λείψουν, λοιπόν, αὐτά. Θὰ εἶναι δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, περιορισμὸς τῶν ἀπαραιτήτων δαπανῶν, καὶ εἶναι πράγματι ἀπαραίτητοι, τῶν πιστώσεων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθν. Ἀμύνης, μέχρι σημείου, ὥστε ὅπως σᾶς ἐξήγησα, τοῦτο νὰ σημαίνῃ καὶ μείωσιν τῆς ἀμυντικῆς ἰσχύος τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, αὐτὸ ἀποτελεῖ δι’ ἐμέ, θέμα ἄρσεως τῆς ἐμπιστοσύνης ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλοίμονον ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἡ ἐθνικὴ ἀσφάλεια, ποῖος θὰ ξεκινήσῃ νὰ φυτεύσῃ ἕνα δένδρον ἢ νὰ κάμῃ ἕνα πηγάδι ἢ νὰ κτίσῃ μίαν ἀποθήκην ἢ νὰ ἀγοράσῃ μίαν ἀγελάδα; Ἔχω, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, πολλοὺς ἐνδοιασμοὺς ἂν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι κατάλληλος διὰ νὰ τὰ βγάλῃ πέρα, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ, ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου νὰ τὸ λέγῃ αὐτό, διότι ἕνεκα τῆς ἰδικῆς του πολιτικῆς ἔφθασεν ὁ τόπος εἰς τὸ σημεῖον ποὺ ἔφθασε. Παρὰ ταῦτα θὰ ἀκολουθήσω φυσικὰ τὴν πολιτικὴν ποὺ ἐχάραξε μὲ τὴν ἀγόρευσίν του τὴν σημερινήν, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, τὴν προσπάθειαν νὰ σωθῇ ὁ τόπος. Καὶ δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, κύριοι βουλευταί, ἴσως νὰ εἶμαι καὶ ὀλίγον συναισθηματικός, ὅτι μοῦ ἐνεποίησε βαθυτάτην ἐντύπωσιν ἡ χειρονομία τοῦ Βασιλέως, βαθυτάτην ἐντύπωσιν καὶ θὰ μὲ ἐπηρεάσῃ εἰς τὴν τελικὴν διαμόρφωσιν τῆς γνώμης μου.

§301Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Αὐτὸν τὸν σκοπὸν εἶχεν.

§302Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ τὸν ἐπέτυχεν. Ἂν ἦτο αὐτὸς ὁ σκοπός, δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, τὸν ἐπέτυχεν, ἀλλὰ θὰ περιμένωμεν καὶ ἀπὸ σᾶς, κ. Παπαπαναγιώτου.

§303Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου, μὴ ἀκουόμενος).

§304Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Παπαπαναγιώτου, σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε νὰ ἔλθητε εἰς τὸ βῆμα νὰ ἀναπτύξητε τὰς ἀπόψεις σας. Ἐγὼ δὲν σᾶς ἔχω διακόψει ποτέ, ὅταν ἀγορεύετε ἀπὸ τὸ βῆμα, λοιπόν, μὴ διακόπτετε καὶ σεῖς ἐμένα. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τί τὰ θέλετε. Τὰ πολλὰ λόγια εἶναι φτώχεια. Ἂν θέλωμεν καὶ οἱ λίρες οἱ χρυσὲς νὰ ἐπιστρέψουν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ 100δραχμον νὰ ἀποκτήσῃ τὴν ἀξίαν ποὺ εἶχε πρὸ 2 ἐτῶν, ἂν θέλωμεν νὰ ὑπάρξῃ ὑγιὴς οἰκονομικὴ πρόοδος, μία ριζικὴ λύσις ὑπάρχει νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐξουσίαν ἡ ΕΡΕ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§305Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν πρόκειται νὰ δώσω, κύριοι συνάδελφοι, ἀπάντησιν εἰς πολλὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης καὶ εἰς τὰ ὁποῖα ἴσως θὰ ἐχρειάζετο νὰ γίνουν διευκρινίσεις. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἠθέλησε νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸν διακόψω, ἔχω χρέος νὰ εἴπω ὀλίγα τινά.

§306Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο πρὸς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας του.

§307Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Θεωρῶ ἀναφαίρετον δικαίωμα τοῦ ρήτορος νὰ δέχεται ἢ νὰ μὴ δέχεται διακοπάς. Ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, πρὸς διευκρίνισιν τοῦ ἀποσπάσματος, τῆς προχθεσινῆς μου ὁμιλίας, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν. Δὲν εἶναι βεβαίως ἡ ὥρα καὶ φαντάζομαι, ὅτι θὰ τὸ συνομολογήσῃ ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, νὰ συζητηθῇ τὸ μέγα πρόβλημα τῆς ἀμύνης τῆς χώρας, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε οὐδέποτε εἰς τὴν βάσιν του συνεζητήθη. Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν ἄποψιν καὶ δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς διαφωνῶν, ὅτι ἐθνικόν μας καθῆκον εἶναι νὰ μεριμνήσωμεν διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας ἀσχέτως καὶ πέραν ἐὰν θὰ λάβωμεν ἢ δὲν θὰ λάβωμεν βοήθειαν. Ἡ Κυβέρνησις οὐδέποτε ἔθεσεν ἐκβιαστικῶς τὸ θέμα. Καὶ ἐὰν ὡμίλησε περὶ τῆς ἀνάγκης ἀναδιαρθρώσεως ἢ τυχὸν μειώσεως τῆς ὀροφῆς, λαμβανομένου πάντοτε ὑπ’ ὄψει τοῦ παράγοντος τῆς ἀμύνης τῆς χώρας, τὸν ὁποῖον τώρα δὲν συζητῶ. Τὸ ἔπραξε, διότι ἔχει ἐνώπιόν της τὸ πρόβλημα τῆς πολιτικῆς τοῦ προσεχοῦς ἔτους. Θὰ ἀντελήφθητε, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν σύντομον ἀνάλυσιν, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1966 κατὰ τὰς προβλέψεις μας καὶ μὲ αἱματηρὰς θυσίας ποὺ θὰ ζητήσωμεν, διότι τὸ νὰ παγώσωμεν τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν Ὑπουργείων εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον προϋποθέτει γενναίαν πολιτικὴν εἰς ὅλους περίπου τοὺς τομεῖς, ὁ προϋπολογισμὸς περίπου ἰσοσκελίζεται χωρὶς νὰ ἀφήνῃ περιθώρια διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Καὶ κάμνομεν τὴν δήλωσιν, ὅτι τὸ σύνολον τοῦ ποσοῦ ποὺ θὰ προέλθῃ ἀπὸ τὰς νέας φορολογίας, μὲ ἐλάχιστα ὑπερέσοδα, θὰ διατεθῇ διὰ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις. Ἐὰν πρόκειται νὰ λείψῃ τελείως ἡ βοήθεια τοῦ ΝΑΤΟ, ἡ βοήθεια τῶν 700 ἑκατομμυρίων θὰ δημιουργηθῇ διὰ τὴν χώραν τὸ ἑξῆς πρόβλημα. Θὰ τεθῶμεν πρὸ τοῦ διλήμματος ἢ νὰ ἐπιβάλωμεν νέαν φορολογίαν 700 ἑκατομμυρίων ἢ νὰ μειώσωμεν ἰσοπόσως ἢ κατὰ ποσοστὸν τὴν συμμετοχὴν εἰς τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις τῶν Ἑλληνικῶν ἐσόδων. Δὲν θίγω, κύριοι, τὸ πρόβλημα, οὔτε τοποθετοῦμαι. Θέλω ὅμως νὰ πιστεύω, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ἀναγνωρίζει τὴν σημασίαν. Καὶ τὴν σημασίαν αὐτὴν ἠθέλησα νὰ τονίσω κατὰ τὴν προχθεσινήν του εἰσήγησιν, χωρὶς νὰ διατυπώσω οὔτε πολιτικήν, οὔτε πολὺ περισσότερον ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς οἱανδήποτε κατεύθυνσιν. Πέραν αὐτοῦ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι ἐξαιρετικῶς δυσχερὲς νὰ πραγματοποιηθοῦν οἰκονομίες εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης — καὶ ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὁ ὁποῖος τὸν διεχειρίσθη, καὶ τὸ διεχειρίσθη, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, πολὺ σκληρότατα, ἀντελήφθη πόσον ἀνελαστικὰ εἶναι, δὲν εἶναι κατὰ τὴν πεποίθησίν μου ὅμως καὶ τελείως ἀδύνατον νὰ ἀναζητήσωμεν οἰκονομίας. Ἀρκεῖ νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, εἶμαι βέβαιος, τὸ γνωρίζει, ὅτι ἀπὸ τὰ 3.000 ἑκατομμύρια ποὺ ἀποτελοῦν τὴν βάσιν, τὴν ἀφετηρίαν τῶν ἐθνικῶν δαπανῶν διὰ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν σήμερον — καὶ περίπου τὰ ποσὰ αὐτὰ προσήγγυζον εἰς τὸ παρελθὸν — τὰ 600–650 ἑκατομμύρια, διατίθενται διὰ τὴν ἀμοιβὴν τοῦ ἰδιωτικοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται διὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις.

§308Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ τέλος, αὐτῶν ποὺ εἴπατε. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔγιναν περιτταὶ προσλήψεις. Δεύτερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ δαπάνη π.χ. τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ναυστάθμου ἢ τοῦ ἐργοστασίου ἀεροπλάνων καὶ σωρείας ἄλλων ἐργοστασίων στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, ἓν ἐλάχιστον ὅριον ἀσφαλείας, κάτω τοῦ ὁποίου δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κατέλθωμεν. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν δυστυχῶς εὑρισκόμεθα πάρα κάτω ἀπὸ τὸ ἐλάχιστον ἐπιτρεπτὸν ὅριον ἀσφαλείας.

§309Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐπιτρέπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ἤθελον...

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω ἐγώ, κ. συνάδελφε. Δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος καὶ δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον.

§311Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τῆς θέσεώς μου, διότι ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι βραχὺς διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ ἄλλοι ρήτορες εἰς τρόπον ὥστε νὰ τερματίσωμεν ἀπόψε τὴν συζήτησιν. Κατὰ τὴν παροῦσαν κρίσιμον καμπὴν τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως, ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν μίαν σειρὰν συγκεκριμένων μέτρων, κυρίως φορολογικῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀποτελεσματικῶς τὰς ἐμφανισθείσας κρισίμους περιστάσεις. Καὶ ἐκάλεσε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν εἰς καλόπιστον συζήτησιν. Καὶ ἡ μὲν συζήτησις ἐπὶ τῶν μέτρων θὰ γίνῃ ἐν πάσῃ ἀνέσει καὶ λεπτομερείᾳ μετὰ τὰς ἑορτάς. Τὰ ἀνακύψαντα, ὅμως, θέματα, τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως ἔθιξε καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν ἀγορητῶν, τὰ θέματα αὐτὰ πρόκειται νὰ συζητηθοῦν ἐπίσης μετὰ τὰς ἑορτὰς λεπτομερῶς. Καὶ τὰς ἐκ τῆς συζητήσεως ληφθησομένας ἀποφάσεις, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀναλάβῃ νὰ τὰς ἐφαρμόσῃ. Πέραν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων μέτρων, ἐκ μέρους πολλῶν ρητόρων, ἐτέθη εἰς ἡμᾶς τὸ ἐρώτημα: Ποία εἶναι ἡ οἰκονομική μας πολιτική; Ἀλλά, ἀγαπητοὶ φίλοι, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως σαφῶς καὶ κατηγορηματικῶς ἐξετέθησαν αἱ βασικαὶ ἀρχαὶ τῆς οἰκονομικῆς μας πολιτικῆς. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, εἶναι πρῶτον ἡ ταχύρρυθμος ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἐθνικὴν ἐπιταγὴν καὶ ἐθνικὸν καθῆκον, ἰδιαιτέρως μετὰ τὴν ἔνταξίν μας εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα. Εἶναι κατόπιν ἡ παράπλευρος κοινωνικὴ πολιτική, διότι ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἀποτελεῖ συμπλήρωμα, ἀλλὰ καὶ κίνητρον τῆς παραγωγικῆς πολιτικῆς, τῆς πολιτικῆς τῆς ἀναπτύξεως. Ἐκτὸς ὅμως, αὐτῶν, ὑπάρχει τὸ θέμα — τὸ μέγα θέμα — τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ βάθρον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου κατ’ ἀνάγκην θὰ στηριχθῇ οἱαδήποτε ἀνάπτυξις καὶ ἄνευ τοῦ ὁποίου, οὔτε ἡ ἀνάπτυξις θὰ ἀποδώσῃ καρπούς, οὔτε οἱ καρποὶ θὰ περιφρουρηθοῦν εἰς τὸ μέλλον. Δι’ αὐτὸ διετυπώσαμεν δύο κανόνας ἀπὸ τοὺς ὁποίους δὲν πρόκειται νὰ ἀποστῶμεν 1) ὅτι οὐδέποτε θὰ αὐξήσωμεν οἱασδήποτε παροχὰς πέραν τῆς αὐξήσεως τῆς Ἐθνικῆς παραγωγῆς καὶ παραγωγικότητος καὶ 2) ὅτι ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ διατεθοῦν διὰ κοινωνικὰς παροχάς, πέραν τῆς αὐξήσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ ἡ ἰδική μας τὴν ὁποίαν ἐχαράξαμεν διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ ἡ ὁποία ἐνεκρίθη ὡς ἰδική μας πολιτικὴ ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν — ἔστω καὶ τὴν μικρὰν — τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἡ πολιτικὴ αὐτή, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, διαφέρει ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία ἐξησφάλισε τὴν νομισματικὴν σταθερότητα καὶ ἐξετέλεσεν, ἀναμφιβόλως, ἔργα. Δὲν συνέλαβε, ὅμως, τὸ πρόβλημα τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας, ὡς πρόβλημα συστηματικῆς, ἰσορρόπου καὶ προγραμματισμένης ἀναπτύξεως, διαφέρει ὅμως, καὶ ἀπὸ τὰς θεωρίας, αἱ ὁποῖαι, νομίζω, διετυπώθησαν, δηλαδὴ τῆς πάσῃ θυσίᾳ καὶ διὰ παντὸς μέσου προωθήσεως τῆς ταχυρρύθμου ἀναπτύξεως. Διατί; Ὅπως ἀποδεικνύουν τὰ πράγματα, μεταξὺ τῆς πολιτικῆς τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ τῆς νομισματικῆς καὶ οἰκονομικῆς σταθερότητος, ὑπάρχει, ἀτυχῶς, ἀνταγωνισμός. Πέραν ὡρισμένων ἔργων, ἡ πολιτικὴ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως μοιραίως δημιουργεῖ πιέσεις πληθωριστικὰς καὶ ἀναποφεύκτως προκαλεῖ ἓν εἶδος ἀνατροπῆς τῆς ἰσορροπίας. Ἀποτέλεσμα τούτου πρέπει νὰ εἶναι ἀπαραιτήτως ὡρισμένα φρένα, ὡρισμένοι περιορισμοί, διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ καὶ πάλιν ἡ νομισματικὴ ἰσορροπία καὶ σταθερότης, διότι αὐτὴ ἀποτελεῖ, ὄχι αὐτοσκοπόν, ἀλλὰ τὸ βάθρον ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ἐρείδεται ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ πλήρεις τοὺς καρπούς της. Καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγω ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν ἱστορίαν καὶ τὰ παραδείγματα, ὅλων τῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἐφήρμοσαν τὴν πολιτικὴν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, εἴτε ταῦτα ἀνήκουν εἰς τὸν δημοκρατικὸν κόσμον, εἴτε ἀνήκουν εἰς τὸν κομμουνιστικόν. Ἀναφέρομαι, ἐνδεικτικῶς, εἰς τὸ παράδειγμα τῆς Ἰταλίας. Ἐνθυμεῖσθε, πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, τὸ θαῦμα τῆς Ἰταλίας, τὸ θαῦμα τῆς προωθήσεως καὶ τῆς ἀνθίσεως τῆς Ἰταλικῆς οἰκονομίας. Τὸ ἀποτέλεσμα, ἐπειδὴ προωθήθη περισσότερον τοῦ δέοντος ἡ οἰκονομικὴ ἐπέκτασις, ἡ Κυβέρνησις ἡ σοσιαλιστικὴ ἔλαβε μέτρα περιοριστικὰ καὶ ἐπάγωσεν, ὡς γνωρίζετε, τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια καὶ ἔλαβε καὶ ἄλλα περιοριστικὰ μέτρα, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ προλάβῃ τὴν ἐκροὴν τῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα κατὰ δεκάδας ἑκατομμυρίων, κατὰ μῆνα, ἔφευγον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ διὰ τῆς πολιτικῆς αὐτῆς τοῦ φρένου καὶ τοῦ φραγμοῦ πρὸς τὴν ἐντατικὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἐπιτυγχάνεται σήμερον ἀπὸ σοσιαλιστικὴν ἐπαναλαμβάνω, Κυβέρνησιν, ἡ ἀποκατάστασις νομισματικῆς ἰσορροπίας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ξεκινήσῃ πάλιν ἡ Ἰταλικὴ οἰκονομία, μὲ βάθρον βέβαια τὴν νομισματικὴν σταθερότητα, πρὸς νέαν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Ἔχομεν ἀκόμη τὸ παράδειγμα τῆς Μεγάλης Βρεταννίας. Μετὰ μίαν, πράγματι, ἐντατικὴν ἐπεκτατικήν, ἂς εἴπωμεν, καίτοι ὁ ὅρος μοῦ φαίνεται ἀδόκιμος πολιτική, ἀναπτύξεως τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἐδημιουργήθησαν ἀνάλογα φαινόμενα καὶ εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν. Καὶ ἦλθεν ἡ σοσιαλιστικὴ Κυβέρνησις μὲ τὴν μικράν της πλειοψηφίαν καὶ δὲν ἐδίστασε θαρραλέως νὰ λάβῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα γνωρίζετε καὶ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, μετὰ πολλὰς περιπετείας, νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἰσορροπίας. Ἂς ἀναφέρω, ἀκόμη τὸ παράδειγμα τῆς Γαλλίας. Ἡ πολιτικὴ τῆς σταθεροποιήσεως, ὅπως γνωρίζετε, ἦλθεν ἐγκαίρως, καίτοι εὑρίσκετο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς μικρὸν ρυθμὸν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἡ οἰκονομία της, διὰ νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν Γαλλίαν νὰ ξεκινήσῃ ἐκ νέου πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἀλλὰ θὰ ἀναφέρω παραδείγματα καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην, τὴν κομμουνιστικήν, πλευράν. Περιορίζομαι εἰς ἓν παράδειγμα, εἰς τὸ παράδειγμα τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, τῆς πρώτης διδαξάσης τὴν προγραμματισμένην οἰκονομίαν. Κατόπιν ὡρισμένων μεταρρυθμίσεων, ἀγροτικῶν ἰδίως καὶ βιομηχανικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐσχάτως, εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα ἐνδεχομένην διαταραχὴν εἰς τὴν ἰσορροπίαν τῆς οἰκονομίας, δὲν ἐδίστασεν ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, εἰς τὸ νέον αὑτῆς σχέδιον, εἰς τὸν νέον προϋπολογισμόν, νὰ λάβῃ ἀνάλογα μὲ ἐκεῖνα ποὺ ἀνέφερα μέτρα, δηλαδὴ νὰ περιορίσῃ τὸν ρυθμὸν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Καὶ πράγματι, ἡ βιομηχανικὴ παραγωγὴ τοῦ 1966 προβλέπεται νὰ αὐξηθῇ κατὰ 6,7% ἔναντι τοῦ 1965, ἐνῷ κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος, ἦτο 8,1 τὸ δὲ 1963–1964 ἦτο 17,5, κατανεμόμενον εἰς δύο περιόδους. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον, ὑπῆρξε καὶ γενικωτέρα μείωσις εἰς τὴν παραγωγὴν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, δηλαδὴ εἰς βάρος τῶν καταναλωτῶν καὶ ἀντιλαμβάνεσθε, ποία εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ περιορισμοῦ αὐτοῦ. Ἐπὶ πλέον, μαζὶ μὲ τὴν ἐπιβράδυνσιν τοῦ ρυθμοῦ ἀναπτύξεως, ἐλήφθη καὶ τὸ μέτρον τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων διὰ μεγάλα ἔργα. Καὶ βλέπω, σύμφωνα μὲ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔχω, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ἐπενδύσεων τὸ 1966 διὰ μεγάλα ἔργα, θὰ εἶναι κατὰ 6,4, ἐνῷ τὸ 1965 ἦτο κατὰ 5 μονάδας ἀνωτέρα. Βλέπετε, ὅτι ἀποτελεῖ καθολικὸν φαινόμενον ἡ σύγκρουσις ἂς εἴπωμεν, ἡ μοιραία, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ταχείας ἀναπτύξεως ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς νομισματικῆς ἰσορροπίας ἀφ’ ἑτέρου. Ἀλλὰ κανένα Κράτος, εἴτε δημοκρατικόν, εἴτε κομμουνιστικόν, δὲν ἐσκέφθη ποτέ, πάσῃ θυσίᾳ νὰ προωθήσῃ τὴν ἀνάπτυξιν, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τοὺς ἀντικτύπους ἐπὶ τῆς νομισματικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἰσορροπίας, διότι τοῦτο θὰ ἀπέβαινε καταστρεπτικόν. Ὁ κ. Παπαληγούρας, νομίζω, ἀνέφερεν, εἶχον δὲ καὶ ἐγὼ ὑπ’ ὄψει μου νὰ ἀναφέρω τοὺς λόγους τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἁρμοδίου ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων ὡς πρὸς τὴν σημασίαν τῆς οἰκονομικῆς ἰσορροπίας. Περιττὸν νὰ τοὺς ἐπαναλάβω. Κύριοι συνάδελφοι, ἀποτελεῖ πλέον δι’ ἡμᾶς δόγμα, ὅτι πολιτικὴ ταχείας, ταχυρρύθμου ἀναπτύξεως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συνδυάζεται μὲ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς νομισματικῆς σταθερότητος καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἰσορροπίας. Ἐὰν συμβῇ νὰ διαταραχθοῦν αὗται, τότε τὴν στιγμὴν ἐκείνην πρέπει νὰ ἐπακολουθήσῃ περιορισμός, φρένο εἰς τὴν ταχύρρυθμον ἀνάπτυξιν, ἀκριβῶς, ἵνα, μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν καὶ πάλιν τῆς ἰσορροπίας, καταστῇ δυνατὸν νὰ ξεκινήσωμεν ἐκ νέου ἀκινδύνως εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Τί συνέβη λοιπόν, εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ἐξεκινήσαμεν μὲ αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τῆς ταχείας οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι καὶ ἀλληλέγγυοι ὡς πρὸς αὐτὴν ἐδήλωσα τοῦτο, ὅταν ἐνεφανίσθημεν ἐνώπιόν σας διὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ὅτι τὸ παρελθὸν ἀνήκει εἰς ἡμᾶς καὶ δι’ αὐτὸ εἴμεθα ὑπεύθυνοι καὶ εἴμεθα ἀλληλέγγυοι ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐν τούτοις ὅμως, ἐπειδὴ προωθήθη καὶ εἰς ἡμᾶς κατὰ τρόπον ὑπερβολικώτερον ἡ ταχύρρυθμος ἀνάπτυξις, διότι ἔπρεπε ταυτοχρόνως καὶ ἡ κοινωνικὴ δικαιοσύνη νὰ ἱκανοποιηθῇ, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἠκούσαμεν ἤδη ἀπὸ τὸ τέλος τοῦ 1964 καὶ ἰδίως τὸ 1965 τοὺς πρώτους τριγμούς. Ἠκούσατε ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι μεταξύ μας τὴν ἐποχὴν ἐκείνην συνεζητούσαμεν τὴν ἐπιβολὴν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἔτους φορολογιῶν καὶ μάλιστα σκληροτέρων ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλομεν σήμερον. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην μᾶς ἐκράτει εἰς ἀγωνίαν τὸ θέμα τῆς χρυσῆς λίρας. Ἔπρεπε νὰ ἀναζητῶμεν συνεχῶς ἀγορὰς χρυσῶν λιρῶν καὶ εἶναι πλέον κοινὸν μυστικόν, ὅτι ἐφθάσαμεν νὰ δαπανήσωμεν περὶ τὰ 100.000.000 δολλάρια δι’ ἀγορὰν χρυσῶν λιρῶν. Τότε, κ.κ. συνάδελφοι, ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ ληφθοῦν αὐστηρὰ καὶ ἀντιδημοτικὰ μέτρα. Ἔπρεπε τὸ ταχύτερον νὰ προχωρήσωμεν καὶ εἰς φορολογίας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν ἐνισχύσεων, αἱ ὁποῖαι ἀπῃτοῦντο ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ, διὰ νὰ καλύψωμεν, διὰ νὰ χρηματοδοτήσωμεν τὸ ἔλλειμμα τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην τὴν κρίσιμον, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφοσιωθῶμεν εἰς τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ καθῆκον, ἄνευ τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ ὁποίου ἡ παροδικὴ ἀνωμαλία θὰ μετεβάλλετο εἰς κρίσιν, καὶ καταστροφήν, τότε ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰ ζέοντα αὐτὰ ζητήματα, ποὺ ἀφεώρουν τὸ μέλλον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τότε ἐσκέφθη νὰ ὑποβάλῃ παραίτησιν.

§312ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Τὸν ἐδιώξατε.

§313Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐξεβιάσθη εἰς παραίτησιν.

§314Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ ἐγγραφῆτε νὰ ὁμιλήσετε. Ἔχετε καὶ ἠχηρὰν φωνὴν καὶ δύνασθε ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ μὲ ἀντικρούσετε. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε τὰς προσπαθείας, ποὺ κατεβάλομεν, ἵνα μὴ πραγματοποιηθῇ ἡ παραίτησις καὶ δι’ ἕνα ἀκόμη, ἐπὶ πλέον λόγον, ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Διότι δὲν ἠθέλαμε διὰ τῆς μὴ ἐγκαίρου λήψεως τῶν ἀναγκαίων μέτρων νὰ ἐκτεθῇ ἡ πολιτικὴ τῆς ταχυρρύθμου ἀναπτύξεως εἰς τὰ ὄμματα τῶν Ἑλλήνων, διότι ἠθέλαμεν νὰ μὴ καταδικασθῇ ἡ πολιτικὴ αὐτή, διότι δὲν ἔπταιε ἡ πολιτική, ἔπταιον οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐφήρμοζον καὶ δὲν εἶχον τὴν δύναμιν, ὅπως ἔπραξαν ἄλλων χωρῶν κυβερνήσεις, τὴν τελευταίαν στιγμήν, νὰ θέσουν φραγμόν, νὰ λάβουν τὰ αὐστηρὰ καὶ ἀντιδημοτικὰ ἐκεῖνα μέτρα, τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ προεκάλουν, βέβαια, ἀντίδρασιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ἀλλ’ ἦσαν ἀπαραίτητα, ἀφοῦ τὰ ἔλαβον σοσιαλιστικαὶ κυβερνήσεις, διὰ νὰ μὴ μεταβληθῇ ἡ διαπιστωθεῖσα ἀναταραχὴ εἰς κρίσιν καὶ κατόπιν εἰς καταστροφήν. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., παρῃτήθη, διότι ἔβλεπε τὴν ἀνάγκην νὰ λάβῃ ἐπὶ τέλους, ἀπαραίτητα καὶ ἀντιδημοτικὰ μέτρα. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος μόνον, ἢ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι λόγοι καὶ ἂν ὑπάρχουν περισσότεροι τοῦ ἑνὸς λόγοι. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον γνωρίζω σήμερον, εἶναι, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες πρέπει προπαντὸς νὰ ἀναλαμβάνουν εὐθύνας. Οἱ πραγματικοὶ ἐθνικοὶ ἡγέται, δὲν ἐμφανίζονται μόνον, ὅταν διὰ παροχῶν εἰσπράττουν χειροκροτήματα. Πρὸ παντός, εἶναι ἄξιοι ἐθνικοὶ ἡγέται, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἰς τὰς κρισίμους στιγμάς, ἀναλίσκονται χάριν τῆς πατρίδος, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ὀρρωδοῦν πρὸ τῶν εὐθυνῶν νὰ λάβουν μέτρα ἀντιδημοτικά, ὅταν πρόκειται νὰ σώσουν τὸν λαὸν καὶ τὴν οἰκονομίαν του. Αὐτὸ ἡ ἱστορία θὰ τὸ καταλογίσῃ εἰς βάρος τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλέχθη, ὅμως, ὅτι ἡ κρίσις αὐτή, ἐπῆλθε συνεπείᾳ τῆς ἀναλήψεως μετὰ ταῦτα, τῶν Κυβερνήσεων καὶ ἐκ μέρους τῶν προκατόχων μου καὶ ἐμοῦ τελευταίως. Ἐν πρώτοις, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ κρίσις, ἡ ὁποία ἐνεφανίσθη εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν ἐπὶ ἐποχῆς τῆς Ε.Κ., ἦτο, κατ’ ἐμέ, φυσιολογικὴ κρίσις, ἐπηυξημένη, βέβαια, λόγῳ ὡρισμένων ὑπερβολῶν ποὺ ἔλαβον χώραν, ἀλλὰ ἡ ὁποία δὲν ἦτο ἀνυπέρβλητος τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἐὰν ὑπῆρχε τὸ θάρρος καὶ ἡ δύναμις νὰ ληφθοῦν ἐγκαίρως τὰ κατάλληλα ἀντιδημοτικὰ μέτρα. Ἐν τούτοις, ἡ κρίσις καὶ ὅλα τὰ φαινόμενα, τὰ ὁποῖα ἐπηκολούθησαν, ἐλέχθη, ὅτι αὐτὰ ὀφείλονται εἰς ἡμᾶς. Πρόκειται περὶ ἀνακριβειῶν καὶ ἀνυποστάτων ἰσχυρισμῶν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω δύο περιστατικά, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποίαν κακοποίησιν ὑπέστησαν τὰ γεγονότα καὶ οἱ ἀριθμοὶ διὰ λόγους πολιτικοῦ πάθους, διὰ λόγους πολιτικῆς ἐμπαθείας. Ἐλέχθη, ὅτι, ἐὰν ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος, ἡ ὁποία ἐπὶ δύο ἔτη ἐκυμαίνετο περὶ τὸ 8%, ἔφθασε τὸ ἔτος 1965 εἰς τὸ 7%, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν πολιτικὴν κρίσιν καὶ εἰς τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνέλαβον, μετὰ ταῦτα, τὴν ἐξουσίαν. Τοιαύτη κακοποίησις τῆς ἀληθείας, δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ἐμφανισθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Ἀποτελεῖ τοῦτο, περιφρόνησιν πρὸς τὸ Σῶμα. Ἔχω ἐνώπιόν μου, τὴν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν τῶν Ἐθνικῶν Λογαριασμῶν, ἡ ὁποία προφορικῶς μὲν μοῦ ἀνεπτύχθη εἰς τὸ τέλος Μαΐου ἢ ἀρχὰς Ἰουνίου τοῦ τρέχοντος ἔτους καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς τὸν ἕτερον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὸν κ. Α. Παπανδρέου, καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτησα ἔκτοτε τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐγγράφου ἐκθέσεως. Καὶ ἡ ἔκθεσις αὐτή, ἡ ὁποία φέρει ἡμερομηνίαν 22 Ἰουνίου 1965, γράφει: «Κατὰ τὰς μέχρι σήμερον ὑφισταμένας ἐνδείξεις, τὸ ἀκαθάριστον εἰσόδημα, ἀναμένεται ὅτι θὰ σημειώσῃ αὔξησιν ἐντὸς τοῦ 1965. Ἡ αὔξησις αὐτὴ ἐκτιμᾶται νὰ εἶναι τῆς τάξεως τοῦ 7%». Ἔκτοτε, ἀπὸ τοῦ Μαΐου προεβλέπετο 7% ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καί, ἐν τούτοις, ἀπετολμήθη νὰ λεχθῇ ἐδῶ, ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὸ 7%, λόγῳ τῆς ἀνόδου, μετὰ ταῦτα, εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως. Θεωρῶ περιττὸν νὰ καταχωρήσω τὴν ἐν λόγῳ ἔκθεσιν εἰς τὰ πρακτικά. Πάντως, εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ἂς σημειωθῇ μόνον, ὅτι φέρει ἡμερομηνίαν 22 Ἰουνίου. Πέραν αὐτοῦ, ἔχομεν τὸ περίφημον ἐπιχείρημα τῆς «μηδὲν» αὐξήσεως τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, τὸ τρίτον τρίμηνον τοῦ παρόντος ἔτους. Μηδὲν αὔξησις, διατί; Διότι ἡ αὔξησις τὸ τρίμηνον αὐτό, εἶναι μικροτέρα τῆς προηγουμένης καὶ αὐτὸ τὴν ἐκμηδενίζει. Ἂν ἀντελήφθητε τίποτε ἀπὸ αὐτά, σᾶς ἐρωτῶ, νὰ μοῦ ἐξηγήσετε. Κάμω μίαν ὑπόθεσιν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν παρακολουθοῦν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰ οἰκονομικά. Ἐὰν λ.χ. ἡ αὔξησις τοῦ χαρτονομίσματος σᾶς εἴπομεν, εἰς τὸ δεύτερον ἑξάμηνον εἶναι 5%, εἰς τὸ τρίτον δὲ εἶναι 2%, ἐκμηδενίζεται ἢ ἡ αὔξησις παραμένει. Αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ τὴν βιομηχανικὴν παραγωγήν. Εἶναι μικροτέρα τοῦ προηγουμένου 6μήνου, ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι αὔξησις, δὲν εἶναι μηδέν. Ἐπὶ πλέον, ἔχει καὶ τὴν ἐξήγησίν της ἡ μείωσις αὐτή. Οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους θὰ καταθέσω, εἶναι τῆς Ὑπηρεσίας Ἐθνικῶν Λογαριασμῶν καὶ ἔχουσιν ὡς ἑξῆς: Μεταβολαὶ (— ἢ +) καταθέσεων εἰς Ἐμπορικὰς Τραπέζας καὶ εἰδικοὺς Πιστωτικοὺς Ὀργανισμοὺς (Ἰδιωτῶν καὶ Ἰδιωτικῶν Ἐπιχειρήσεων). Εἰς ἑκατ. δρχ. Σύνολον Καταθέσεων

(*) Ὑπόλοιπον 31 Δεκεμβρίου προηγ. ἔτους. Τρίτον τρίμηνον τοῦ 1965 ἡ αὔξησις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς εἶναι 116,2 τὸ 1964 ἦτο 125,2. Κατωτέρα βέβαια. Οὐδεμία ἐπ’ αὐτοῦ ἀμφιβολία, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ἐκμηδένισιν. Αὐτὸς ὁ μηδενισμός, εἶναι κατάλληλος δι’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τοιαύτην ἐξήγησιν ἔδωσεν εἰς τοὺς ἀριθμούς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ταῦτα. Πρέπει νὰ ἀντιληφθῆτε διατὶ ὑπάρχει ἡ μείωσις, διότι ἡ βιομηχανικὴ παραγωγὴ κατὰ κανόνα ἐμφανίζει μίαν αὔξησιν κατὰ τὸ αʹ ἑξάμηνον, μέχρις Ἰουλίου καὶ μετὰ ταῦτα ἀρχίζει ἡ ἑνοποίησις τῶν παραχθέντων προϊόντων. Καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἐκποιήσεως, δηλαδὴ τῆς δραστηριότητος τῆς βιομηχανίας. Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοὶ ποὺ καταθέτω: Ἐξέλιξις γʹ τριμήνου ἔναντι αʹ ἑξαμήνου δεικτῶν ὄγκου βιομηχανικῆς παραγωγῆς ἐτῶν 1961–1965 3ον τρίμηνον (Ἰούλιος–Αὔγ.—Σεπτέμβριος)

Ἡ παραγωγὴ ὅμως αὐξάνει (εἰς διπλοῦν). Ἰανουάριος–Σεπτέμβριος 21.12.1965 Ἀνταγωνισμὸς τρεχουσῶν δαπανῶν καὶ ἐπενδύσεων δι’ ἀναδιάρθρωσιν καλλιεργειῶν χρειάζεται ηὐξημένας ἐπενδύσεις. Ἐνδείξεις περὶ τῆς πορείας τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος ἐντὸς τοῦ ἔτους 1965, δύνανται νὰ ἀποτελέσουν τὰ στοιχεῖα τοῦ Φόρου Κύκλου Ἐργασιῶν. Κατὰ τὰ στοιχεῖα ταῦτα, αἱ συναλλαγαὶ τῆς οἰκονομίας κατὰ τὸ διάστημα Ἰουλίου–Ὀκτωβρίου 1965 ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ διάστημα Ἰανουαρίου–Ἰουνίου 1964 ἦσαν ηὐξημέναι, τόσον ἐν τῷ συνόλῳ, ὅσον καὶ εἰς τὰς βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας, ὡς δεικνύει ὁ κατωτέρω πίναξ.

2. Ἀκαθ. Ἐπενδύσεις Παγίου Κεφαλαίου. Κατὰ τὸ 1965 βάσει προσωρινῶν στοιχείων ὑπολογίζεται ὅτι αἱ ἐπενδύσεις παγίου κεφαλαίου εἰς σταθερὰς τιμὰς 1958, ἄνευ πλοίων, θὰ εἶναι τῆς τάξεως τῶν 30.560 ἑκατ. δραχμῶν, ἡ σημειωθησομένη δὲ αὔξησις θὰ εἶναι μικροτέρα τῆς αὐξήσεως τοῦ 1964, περιοριζομένη εἰς 14,0% 1965 περίπου, ἔναντι 18,2% κατὰ τὸ 1964. Ἡ κατὰ τὸ 1965 παρατηρουμένη χαλάρωσις τῆς ἐπενδυτικῆς δραστηριότητος προέρχεται τόσον ἐκ τοῦ Δημοσίου, ὅσον καὶ αἱ τοῦ ἰδιωτικοῦ φορέως, ὡς δεικνύει ὁ ἑπόμενος πίναξ. Ἐπενδύσεις Παγίου Κεφαλαίου (ἄνευ πλοίων) Εἰς ἑκατ. δρχ. Εἰς σταθ. τιμὰς 1958

Ἀποδεικνύουν, ὅτι ὑπάρχει πράγματι δραστηριοποίησις μεγαλυτέρα ἐκείνης, ἡ ὁποία ὑπῆρχε τὸ τελευταῖον τρίμηνον τοῦ παρελθόντος ἔτους. Κύριοι συνάδελφοι, ποῦ ὀφείλεται ἡ κρίσις; Ἡ κρίσις ὀφείλεται ὅπως ἐλέχθη, εἰς κρίσιν ἐμπιστοσύνης. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι. Πότε ἐξεδηλώθη ἡ κρίσις ἐμπιστοσύνης; Ἐξεδηλώθη μόνον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἢ προϋπῆρχεν; Ποῖοι εἶναι οἱ δεῖκται τῆς ἐμπιστοσύνης; Εἶναι δύο, εἴτε τὸ θέλομεν εἴτε δὲν τὸ θέλομεν. Εἶναι, πρῶτον ἡ πορεία τῶν καταθέσεων καὶ δεύτερον, ἡ πώλησις χρυσῶν λιρῶν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ δεῖκται οἱ ἀναμφισβήτητοι τῆς ἐμπιστοσύνης, ἡ ὁποία ἐπιδεικνύεται. Ἂς ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν πώλησιν τῶν χρυσῶν λιρῶν. Τί νὰ εἴπωμεν; Ὅτι 100 ἑκατ. δολλάρια περίπου, ἐδαπανήσαμεν κατὰ τὸ διάστημα τῆς διακυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, πρὸς ἐξεύρεσιν χρυσῶν λιρῶν; Τί νὰ εἴπωμεν διὰ τὴν ἀγωνίαν, ἡ ὁποία μᾶς συνεῖχε τότε διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως; Καὶ λέγεται, ὅτι αὐτὸ παρουσιάζεται μόνον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Τὸ 1964 εἶναι τὸ ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπωλήθη ὁ μεγαλύτερος ἀριθμὸς χρυσῶν λιρῶν. Κρίνατε, λοιπόν, κ. βουλευταί, πότε ἤρχισεν ἡ κρίσις ἐμπιστοσύνης. Δεύτερος δείκτης εἶναι ἡ κίνησις τῶν καταθέσεων. Δὲν ξεύρω ἐὰν ὡμίλησαν περὶ μηδενισμοῦ καὶ ἐδῶ, ἀλλὰ θὰ σᾶς δώσω τὰ στοιχεῖα. «Κύριε Πρόεδρε, αἱ μεταβολαί, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὰς καταθέσεις τῶν Ἐμπορικῶν Τραπεζῶν, εἰς τοὺς εἰδικοὺς πιστωτικοὺς λογαριασμούς, κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1965 καὶ τοῦ 1964 ἔχουν ὡς ἑξῆς: Ἐμφανίζεται αὔξησις τῶν καταθέσεων τὸ 1964 1.830 ἑκατ., ἔναντι 3.234 ποὺ ὑπῆρχε τὸ προηγούμενον ἔτος 1963. Τὸ ἔτος 1965 φθάνει τὰ 2.535 ἑκατ. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἶναι κατὰ τὸ τελευταῖον 4μηνον, ἀπὸ 30 Ἰουνίου μέχρι 30 Σεπτεμβρίου. Ἀκούσατε τοὺς ἀριθμούς: Κατὰ τὸ 1964, ἡ αὔξησις κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα ἦτο 349 ἑκατ., τὸ 1965, τὸ παρὸν ἔτος εἶναι 1.139 ἑκατ. Καὶ θὰ ἀναλύσω τώρα τὰς καταθέσεις, εἰς καταθέσεις Ταμιευτηρίου καὶ προθεσμίας καὶ εἰς καταθέσεις ὄψεως. Ποία εἶναι ἡ διαφορὰ κατὰ τοὺς μῆνας ποὺ ἐνδιαφέρουν δηλαδὴ μεταξὺ Ἰουλίου καὶ Νοεμβρίου. Κατὰ τὸ 1964 ἦσαν ἡ μὲν διαφορὰ ὡς πρὸς μὲν τὰς καταθέσεις Ταμιευτηρίου καὶ προθεσμίας μεῖον 673, τὸ 1965 εἶναι σὺν 54. Μικρὰ ἡ αὔξησις, ἀλλὰ χαρακτηριστικὴ ἡ διαφορά. Διὰ δὲ τὰς καταθέσεις ὄψεως ἡ αὔξησις διὰ μὲν τὸ παρελθὸν ἔτος ἦτο 715 ἑκατ. διὰ δὲ τὸ παρὸν 793 ἑκατ. Τὰ ποσὰ εἶναι χωρὶς ἀμφιβολία μικρὰ καὶ πενιχρὰ ἐν σχέσει μάλιστα μὲ τὸ παρελθόν. Ἔχουν ὅμως κατὰ τοῦτο σημασίαν, ὅτι ἀποδεικνύουν πὼς ἡ κρίσις εἶχεν ἤδη πρὸ πολλοῦ ἐκδηλωθῆ. Καὶ δὲν πρέπει ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ λησμονήσω νὰ ὑπομνήσω τὰς ἐπιθέσεις, τὰς ὁποίας ὅλοι μαζὺ ἐκάναμεν ἐναντίον τῆς ΕΡΕ, διότι ἐνομίζαμεν, ὅτι ὅσα ἐλέγοντο ἀπὸ αὐτὴν περὶ δραχμῆς ἀπετέλουν ὑπονόμευσιν τοῦ Ἐθνικοῦ νομίσματος. Ὅσα ὅμως τότε ἐλέγαμεν ἐναντίον τῆς ΕΡΕ διὰ τὴν ὑπονόμευσιν ἐκ μέρους της τῆς δραχμῆς, αὐτὰ πρέπει νὰ στραφοῦν πλέον ἐναντίον τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Αἱ ὕβρεις καὶ αἱ κατηγορίαι, τὰς ὁποίας ὅλοι μαζὶ ἀπηυθύναμεν κατὰ τῆς ΕΡΕ ἡμεῖς σήμερον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι εἰς βάρος μας, νὰ τὰς δεχθῶμεν (χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΡΕ). Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀνδρικὴν πρᾶξιν.

§315Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ποῦ εἴσαστε σεῖς;

§316Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡμεῖς εἴμεθα συνυπεύθυνοι μαζί σας. Καὶ σᾶς λέγω, ὅτι τὰς ὕβρεις τὰς ὁποίας ὅλοι μαζὶ ἀπηυθύναμεν τότε, πρέπει σήμερον νὰ τὰς δεχθῶμεν ὡς στρεφομένας καὶ ἐναντίον μας. Ὅταν σήμερον ἡ Ἕνωσις Κέντρου λέγει, ὅτι πηγαίνει κατὰ διαβόλου ἡ Ἐθνικὴ οἰκονομία, ὅτι ἡ δραχμὴ καταρρέει, αὐτὰ δὲν ἦσαν διὰ τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἐκατηγορήσαμεν τὴν ΕΡΕ; Διατί δὲν ἔχομεν τὸ θάρρος σήμερον νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι αὐτὰ ἀποτελοῦν ἐκ μέρους πλέον τῆς Ε.Κ. ὑπονόμευσιν τῆς δραχμῆς; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον, ἕνα ἔχω νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν εἶναι πολιτικὴ ἰδική μας, πολιτικὴ πραγματικοῦ κέντρου, χωρὶς ὑπερβολὰς καὶ χωρὶς τυχοδιοκτισμούς, Αὐτὴν τὴν πολιτικὴν θὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ ὄχι ἄλλην πολιτικήν, ὄχι πολιτικὴν ἄλλων. Ὅσοι μᾶς ἔδωσαν δὲ τὴν ἐμπιστοσύνην των, μᾶς τὴν ἔδωσαν ἐπὶ τῆς γραμμῆς αὐτῆς. Μᾶς παρέσχον τὴν ἐμπιστοσύνην των ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ οἱ Προοδευτικοί, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν μᾶς παρέσχον, τὴν παρέσχον εἰς τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν, δι’ αὐτὸ θὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν μέχρι τέλους χωρὶς νὰ παρεκλίνωμεν ἀπὸ αὐτήν. Ἔπειτα μᾶς λέγετε, διατὶ δέχεσθε τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Ε.Ρ.Ε. Σεῖς οἱ ἴδιοι τὴν Ε.Ρ.Ε. τὴν ἐκαλέσατε νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ διενεργήσῃ μόνη ἐκλογάς. Σεῖς προχθὲς τὴν ἐκαλέσατε νὰ ἀνατρέψητε ἀπὸ κοινοῦ, συνεργαζόμενοι, τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ἡ Ε.Ρ.Ε. δὲν σᾶς ἠκολούθησεν, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι σεῖς εἰς τὴν πρότασιν συνεργασίας κινεῖσθε ἀπὸ ἕνα καθαρῶς κομματικὸν συμφέρον, ἐνῷ πράγματι ὑπάρχει μία ἐθνικὴ πλευρά, ἕνα ἐθνικὸν συμφέρον πρὸς τὴν ἰδικήν μας πρόσκλησιν, τὴν ὁποίαν ἴσως ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐκτιμᾷ περισσότερον, ὅπως καὶ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Καὶ αὐτὸ θὰ τὸ ἴδωμεν τὴν ἡμέραν τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου μας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς θὰ μείνωμεν εἰς τὴν θέσιν μας ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὴν ἐμπιστοσύνην σας, διότι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις εἶναι κρίσιμος καὶ μέτρα ἀντιδημοτικὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν. Θὰ τὰ λάβωμεν διὰ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν πολιτικὴν τὴν ἰδικήν μας, ἡ ὁποία ἦτο προηγουμένως καὶ ἰδική σας πολιτική. Ἐὰν δὲν ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ πράξωμεν τοῦτο, θὰ τὴν ἀφήσωμεν ἔκθετον, θὰ τὴν καταστήσωμεν διαβλητὴν καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι καθ’ ἡμᾶς ἐπιτρεπτόν. Ἀλλὰ εἰς στιγμὰς κρισίμους, οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες ὀφείλουν νὰ ἀναλαμβάνουν τὰς εὐθύνας των. Εἶναι εὐχερές, μοιράζοντες παροχὰς νὰ δρέπωμεν χειροκροτήματα. Ἀλλὰ εἶναι ἐθνικὸν καθῆκον καὶ πατριωτικὸν ἀντιστρόφως, νὰ δεχώμεθα καὶ τὰς ὕβρεις καὶ τὰς ἐπικρίσεις, ὅταν νομίζομεν, ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ὅπως νομίζομεν, ὅτι τὰ ἐξυπηρετοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν. (Χειροκροτήματα).

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§318Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ἐξέπληξε πράγματι ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἠκολούθησε τὴν ἀγόρευσιν τοῦ συναδέλφου κ. Πρωτοπαπαδάκη. Οἱ ἀριθμοὶ ἐδόθησαν καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν. Γνωρίζω καὶ ἐξ ἐπιστημοσύνης καὶ ἐκ πείρας καὶ ἐκ κοινοβουλευτικῶν συζητήσεων, ὅτι ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἀριθμῶν εἶναι τὸ μᾶλλον ἄχαρι, τὸ μᾶλλον ὕποπτον θέμα — ὕποπτον διὰ τὴν ἐμφάνισιν τῆς πραγματικῆς ἀληθείας. Παρέχει τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν χειριστὴν τῶν ἀριθμῶν πολλάκις νὰ ἐμφανίσῃ τὸ πόρισμα τῶν ἀριθμῶν ὅπως τὸ θέλει. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς κρίσεως τῶν ἀριθμῶν. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς οἱ ἐπικριταὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Ε.Κ. οὐδὲν καινὸν παρουσίασαν, οὐδὲν πειστικὸν ἐπιχείρημα. Τουναντίον μέχρις ὥρας ἔχει πιστοποιηθῆ ἡ ὀρθότης καὶ ἡ χρησιμότης τῆς πολιτικῆς μας διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν λαϊκῶν συμφερόντων. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος βεβαίως δὲν ἔληξεν. Ὑπάρχει σωρεία ἀγορητῶν καὶ ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ. καὶ ἐκ μέρους ἄλλων πτερύγων. Καὶ ἡ πρόοδος τῆς συζητήσεως θὰ διαλευκάνῃ ἔτι μᾶλλον τὸ θέμα. Εἶπον, ὅμως, προηγουμένως, ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἠκολούθησε χρονικῶς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη. Τί εἶπεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ὡς πολιτικὸν ἀπόφθεγμα, χρήσιμον διὰ πάντα, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἐμφανίζεται ὡς ἄξιος πολιτικὸς ἀνὴρ —καὶ τονίζω τὴν φράσιν— διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τοῦτο ἐστήριξε τὸ βάρος τῆς ἀγορεύσεώς του; Εἶπεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὅτι ἐκεῖνος, ποὺ θέλει νὰ εἶναι ἄξιος Ὑπουργός, ἄξιος τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ, ἄξιος πολιτικός, ὅταν διαφωνῇ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὀφείλει νὰ παραιτῆται καὶ νὰ δηλώνῃ εἰς τὸν λαὸν τοὺς λόγους τῆς παραιτήσεώς του. Ποῖον εἶναι τὸ θέαμα, τὸ οἰκτρὸν θέαμα, ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως οἰκτρόν, τὸ ὁποῖον ἐνεφάνισεν ἡ σημερινὴ ἀγόρευσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως; Ὅτι αὐτὸς ὁ ἴδιος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ἀποστάται ἔβλεπον ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔτους τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν τῆς οἰκονομίας, τὸ βάραθρον εἰς τὸ ὁποῖον ἔβαινεν ὁ τόπος, καὶ ἐν τούτοις παρέμειναν Ὑπουργοὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν! Μὲ ποίαν ἠθικὴν ἀντίληψιν; Καὶ πῶς ἐπιτρέπουν εἰς ἑαυτοὺς σήμερον νὰ ἐμφανίζωνται ὡς τιμηταὶ τῶν ἰδικῶν των πράξεων, τῆς ἰδικῆς των πολιτικῆς, τῆς καταστρεπτικῆς κατ’ αὐτοὺς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθουν; Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, εἰς ἐνίσχυσιν τῶν ἀπόψεώς μας, δύο σημεῖα: Παρεκάλεσαν τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τότε, τὸν κ. Παπανδρέου, τὴν παραμονὴν τῆς παραιτήσεώς του, νὰ μὴ παραιτηθῇ διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς πατρίδος. Ποῖον; Ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὴν σημερινήν των ἀντίληψιν, ἦτο ὁ καταστροφεὺς τοῦ τόπου. Ὥστε τὸν καταστροφέα τοῦ τόπου ἐξελιπάρουν νὰ μείνῃ εἰς τὴν πρωθυπουργίαν, εἰς τὴν κυβέρνησιν, διὰ νὰ συντελέσῃ, μαζὶ μὲ αὐτούς, εἰς τὴν καταβαράθρωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου; Καὶ πλέον τούτου: Τὴν ἑσπέραν τῆς 15ης Ἰουλίου, ὅταν ἐπῆλθεν ἡ παραίτησις Παπανδρέου καὶ ἡ ὁρκομωσία τῆς Κυβερνήσεως Νόβα, οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως Παπανδρέου ὑπεγράψαμεν μίαν βαρυτάτην δήλωσιν, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας τὴν ἑπομένην. Ἦσαν τρεῖς μόνον λέξεις: «Στιγματίζομεν τὴν προδοσίαν» — τὴν προδοσίαν Νόβα καὶ τῶν Ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως Νόβα. Πρῶτος ὑπογράψας ἦτο ὁ κ. Στεφανόπουλος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Καὶ ὅταν ἐκλήθην καὶ ἐγὼ νὰ ὑπογράψω καὶ εἶδα τὴν ὑπογραφὴν Στεφανοπούλου καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων, τὴν ὑπέγραψα. Ποία ἦτο ἡ προδοσία; Ἐὰν συνδυάσωμεν τὸν στιγματισμὸν τῆς προδοσίας ἐκείνην τὴν ἑσπέραν μὲ τὴν ἐπίμονον προσπάθειαν ὅλων ἐκείνων τῶν συναδέλφων τοῦ κ. Στεφανοπούλου, οἱ ὁποῖοι τὴν παραμονὴν ἐξελιπάρουν τὸν κ. Παπανδρέου νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ νὰ συνδυάσωμεν μὲ τὴν σημερινὴν ἀγόρευσιν, τί νὰ πιστεύσωμεν, κύριοι βουλευταί, τί νὰ πιστεύσῃ ὁ κόσμος, πότε ἦτο ἡ ἀλήθεια, τότε ἢ τώρα; Εἰς τοιαύτην ἀντίφασιν ὅταν πίπτῃ ὁ πολιτικὸς κόσμος, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πίπτουν δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ ὁμιλοῦν, ὅτι εἶναι ἄξιοι πολιτικοὶ ἄνδρες τῆς χώρας, ἐν ἀντιθέσει μάλιστα πρὸς τὸν γίγαντα τῆς πολιτικῆς, τὸν κ. Γ. Παπανδρέου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Καὶ μία ὑπάρχει ἐξήγησις. Εἶναι δύσκολον εἰς τὰ πολιτικὰ θέματα νὰ ὑπάρχουν ἀποδείξεις ἔγγραφοι, ὑπάρχει ἡ φήμη, ὑπάρχει ἡ διαίσθησις, ὑπάρχει ὁ Τύπος, ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὴν μόρφωσιν τῆς πολιτικῆς του κρίσεως. Καὶ ἀπὸ ἡμερῶν ἐσχάτως κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἀναγράφεται, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. θὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Στεφανοπούλου νὰ ἀπαρνηθῇ, νὰ ἀποδοκιμάσῃ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν οἱ ἴδιοι ἤσκησαν ὡς Ὑπουργοὶ τοῦ κ. Παπανδρέου.

§319Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδὲν ἠξίωσεν ἡ Ε.Ρ.Ε., σᾶς τὸ βεβαιῶ ἀπολύτως, δὲν ἐγένετο κἂν συζήτησις. Ἡ πρώτη συζήτησις εἶναι ἀπόψε. Ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπετε, προβαίνω εἰς τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν συνδέω μὲ ὅσην ἀξιοπιστίαν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ χαρίσητε σεῖς οἱ κ.κ. συνάδελφοι καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Διὰ πρώτην φορὰν σήμερον εἶπα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ τί σκέπτομαι ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν καὶ διὰ πρώτην φορὰν σήμερον ἐπληροφορήθη ποία πρόκειται νὰ εἶναι ἡ στάσις μας καὶ τί ζητοῦμεν. Ἐζητήσαμεν ὅσα εἴπομεν, δὲν ἐζητήσαμεν τίποτε ἄλλο. Ἐὰν κατέληξεν εἰς φορολογίας, κατέληξεν διότι ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Παπανδρέου τὰς εἶχε, λόγῳ τῆς κρίσεως ποὺ ὑπάρχει, πρὸ πολλοῦ ἀποφασίσει πέρυσιν, ἀλλὰ δὲν εἶχε τολμήσει νὰ τὸ πράξῃ. Δὲν εἶναι θέμα ἰδικόν μας, οὔτε πολιτικὴ ἰδική μας αἱ φορολογίαι, ἰδικόν σας ἔργον εἶναι καὶ ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ἐτόλμησε νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον αὐτό. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§320Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιθυμῶ οὐδὲ πόρρωθεν νὰ προβάλω ἔνστασιν ἀναξιοπιστίας πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., δέχομαι εὐχαρίστως τὴν βεβαίωσίν του. Ἀλλὰ ὅλος ὁ Τύπος ὁμιλεῖ ἐπ’ αὐτοῦ καὶ δὲν δίδω καμμίαν ἄλλην ἐξήγησιν παρὰ ἡ ἄρνησις τῆς πολιτικῆς των, ἡ ἀποδοκιμασία τῆς ἰδικῆς των πολιτικῆς ἕνα μόνον ἔχει σκοπόν, νὰ ἐξευμενίσῃ τὰς δυσαρεσκείας τῆς Ε.Ρ.Ε., αἱ ὁποῖαι ἐξεδηλώθησαν σήμερον μὲ τὰς ἐπιφυλάξεις, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. διετύπωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος, δηλώνων, ὅτι ἐὰν αἱ ἐπιφυλάξεις αὐταὶ δὲν ἐκπληρωθοῦν, θὰ σκεφθῇ ἡ Ε.Ρ.Ε. ἐὰν θὰ συνεχίσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην της πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, Ἄλλην ἐξήγησιν εἰς τοιαύτην παταγώδη ἀντίθεσιν σκέψεων καὶ λόγων, πράξεων καὶ λόγων δὲν δύναμαι νὰ εὕρω. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐλέγχων τὴν Ε.Κ., ὅτι καὶ ἡμεῖς τάχα ἐδέχθημεν τελευταίως Κυβέρνησιν τῆς Ε.Ρ.Ε. Τὸ ἐδέχθημεν, καὶ δὲν εἶναι μυστικόν, τὸ ἐδέχθημεν, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ τότε εἶχε δηλώσει, ὅτι ἀναλαμβάνει τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς ἐνέργειαν ἐκλογῶν. Ἐκλογὰς ζητοῦμεν, εὐκαιρία διεξαγωγῆς ἐκλογῶν παρείχετο καὶ τὰς ἐδέχθημεν ἄνευ ὅρων, ἐμπιστευόμενοι μόνον, ὅπως εἴπομεν, εἰς τὴν ἐντιμότητα, τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζομεν ἀπόλυτον πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. Οὐδένα ὅρον ἐθέσαμεν καὶ αὐτὸν ὄχι ὡς ὅρον, διότι ἡ ἐμπιστοσύνη πρὸς τὴν ἐντιμότητα ἑνὸς ἐγνωσμένου πολιτικοῦ ἀνδρὸς δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀποτελέσῃ ὅρον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐδέχθημεν τότε καὶ ἐδηλώσαμεν ὅτι, ὅταν ἐγεννήθησαν καὶ εἰς τὸ Κόμμα μας ἀντιρρήσεις, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ἐκλογὰς ἀπὸ τὴν Ε.Ρ.Ε., διεξαγομένας ἀπὸ τὴν Ε.Ρ.Ε., ἐδήλωσεν ὁ Ἀρχηγός μας, ὅτι ἡ ἐμπιστοσύνη μας πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, πρὸς τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν ἐκδηλώνει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου καὶ πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Γεωργίου Παπανδρέου, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ φέρῃ τὴν νίκην πρὸς τὸ μέρος μας, ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ἀκόμη μεγαλυτέραν πολιτικὴν ἀξίαν ἐὰν προήρχετο καὶ θὰ προήρχετο, ὅπως ἡμεῖς ἐπιστεύαμεν, ἀπὸ ἐκλογάς, αἱ ὁποῖαι θὰ διεξήγοντο μὲ Κυβέρνησιν ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. Κύριε Πρόεδρε, δι’ ἡμᾶς μέχρις ὥρας τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως εἶναι μία ἀπόλυτος ἐπιβράβευσις τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἠσκήσαμεν. Ἐπαναλαμβάνω, διὰ νὰ εἶμαι σαφής, οἱ ἀριθμοὶ οἱ δοθέντες καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν ἠμφισβητήθησαν καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, σήμερον, ἐλέγχων τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Α. Παπανδρέου, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως ἢ μὴ αὐξήσεως τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον τρέχοντος ἔτους, ἤλεγξε τὸν κ. Παπανδρέου ὅτι εἶπεν ὄχι αὔξησις καὶ λέγει πῶς ὑπῆρξεν ὄχι αὔξησις, ἀφοῦ δὲν ὑπῆρχε βιομηχανικὴ παραγωγή; Δὲν εἶπε ποτὲ ὁ κ. Ἀνδρέας Παπανδρέου, ὅτι δὲν ὑπῆρξε βιομηχανικὴ παραγωγή. Εἶπεν, ὅτι κατὰ τὸ ἐπίδικον αὐτὸ χρονικὸν διάστημα δὲν ὑπῆρξεν αὔξησις τῆς παραγωγῆς, ὑπῆρχε παραγωγή, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχεν αὔξησις. Νομίζω, λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ συμπέρασμα ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως εἶναι ἀπολύτως πρὸς βράβευσιν τῆς πολιτικῆς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἐχάρημεν ἰδιαιτέρως, ὅτι καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι ἐζητήσαμεν τὴν συζήτησιν, ὄχι ὡς κατηγορούμενοι, ὡς ἐπιτιθέμενοι, ὡς ἐλέγχοντες καὶ ἐλεγχόμενοι ἐν ταὐτῷ, ἀλλὰ ὄχι ὡς κατηγορούμενοι, ὡς ἐπιτιθέμενοι. Ταῦτα διὰ τὴν ἀλήθειαν, κ. Πρόεδρε.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§322Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προέβη εἰς ὡρισμένας κρίσεις, δι’ ἐλαχίστων πράγματι, ἀναφερομένας εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ Ε.Ρ.Ε. Βεβαίως, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἔχομεν δώσει τὴν ψῆφον μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι μόνον δικαίωμα ἔχει, ἀλλὰ καὶ ὑποχρέωσιν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πιστεύει νὰ τὸ εἴπῃ, ὅπως καὶ ἡμεῖς ἀντιστρόφως ἢ παραλλήλως δικαιούμεθα νὰ ἀσκήσωμεν κριτικὴν καὶ δριμεῖαν κριτικὴν διὰ τὰς εὐθύνας, τὰς ὁποίας καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ ἄλλοι κύριοι, ἰδίᾳ οἱ συνδεθέντες μὲ οἰκονομικὰ ὑπουργεῖα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Γεωργίου Παπανδρέου ὑπέχουν. Ἀναγνωρίζομεν, ὅμως, ὅτι ἔχουν τὸ ἠθικὸν θάρρος νὰ ὁμολογήσουν οἱ ἴδιοι μεγάλα λάθη, τὰ λάθη τὰ ὁποῖα ὡδήγησαν εἰς τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν καὶ προτείνουν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπίσης προϋποθέτει θάρρος, τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων ἀντιδημοτικῶν. Εἶπον αὐτὰ τὰ ὀλίγα περὶ τῶν κρίσεών μας, ἐν σχέσει πρὸς τὸ παρελθόν, διὰ νὰ ἐπικυρωθῇ καὶ πάλιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπανειλημμένως λεχθῆ, ὅτι ἡ οἱαδήποτε σχέσις, ἡ ὁποία συνήφθη, πρὸ τριῶν μηνῶν, μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ε.Ρ.Ε. δὲν ἀλλοιώνει τὴν γραμμὴν οὔτε ἐκείνων, οὔτε ἡμῶν, δὲν δίδει οὔτε εἰς ἐκείνους, οὔτε εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαρνηθῶμεν ὅσα πιστεύομεν ὡς πρὸς τὸ παρελθόν. Καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ὑπερήφανοι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, διότι τὸ παρελθόν μας εἶναι ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται ἡ τελευταία διετία, τὸ παρελθόν μας εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατέστησε δυνατὴν τὴν παρὰ τὴν ἀλόγιστον πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, συντήρησιν τῆς οἰκονομίας καὶ διατήρησιν ἀθίκτων τῶν βάθρων της, σχετικῶς ἀκόμη καὶ σήμερον, μετὰ διετίαν. Δι’ αὐτὸ ἐξεδήλωσα αἰσιοδοξίαν ἐν ἀρχῇ τοῦ πρωϊνοῦ λόγου μου, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν δήλωσιν περὶ αἰσιοδοξίας μου, διότι πιστεύω, ὅτι ὑπάρχουν βάθρα γερὰ εἰς τὴν οἰκονομίαν. Ὑπάρχουν μερικὲς καρδιὲς ποὺ κατελήφθησαν ἀπὸ φοβίαν καὶ βεβαίως ἠμπορεῖ νὰ διέλθωμεν ἀπὸ μίαν περιπέτειαν λόγῳ αὐτῆς τῆς φοβίας, ἀλλὰ ἡ περιπέτεια αὐτὴ θὰ ὑπερνικηθῇ. Θὰ ὑπερνικᾶτο μάλιστα αὐτοστιγμεὶ ἐὰν ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπόψε ἀνελαμβάνωμεν τὴν εὐθύνην νὰ σώσωμεν τὴν δραχμὴν καὶ τὸν λαόν. Ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι ματαία ἡ ἐλπὶς ὡς πρὸς τὴν Ε.Κ. καὶ τὴν ΕΔΑ. Τοιαῦτα θαύματα δὲν γίνονται πλέον καὶ δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἔγιναν ποτὲ εἰς τὰ Κοινοβούλια, διότι τὰ πείσματα τὰ πολιτικὰ εἶναι πολὺ μεγάλα καὶ εἰς πολλὰ τὰ ὁποῖα εἶπε χθὲς ὁ κ. Ρουσόπουλος, εἶχε δίκαιον. Πείσματα μεταξὺ κομμάτων, πείσματα μεταξὺ καθεστώτων, πείσματα μεταξὺ κόσμων, πείσματα θὰ ἐκδηλωθοῦν, μετά τινα ἔτη, μεταξὺ Σελήνης καὶ Ἄρεως καὶ ποιὸς ἠξεύρει ποῦ θὰ πάῃ ἡ ἀνθρωπότης. Ἀλλὰ ἀσχέτως τῆς ἀνθρωπότητος, ἡμεῖς ἐδῶ ζῶμεν περιωρισμένοι εἰς ἕνα ποτῆρι νερὸ καὶ πᾶμε νὰ πνιγοῦμε. Ἐγὼ δὲν τὸ θέλω νὰ πνιγοῦμε καὶ δι’ αὐτὸ βοηθῶ. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον θέμα. Ἐν ὀνόματι τῆς ΕΡΕ εἶμαι διατεθειμένος νὰ βοηθήσω, ἐφ’ ὅσον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον σήμερον τὸ μεσημέρι εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου θὰ πραγματοποιηθοῦν, ἢ ὅπως ἐτόνισα, ἐὰν θὰ ὑπάρξουν ἁπτὰ δείγματα πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου, ὅτι θὰ πραγματοποιηθοῦν. Ἀπόψε ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε καὶ νομίζω αὐτὸ τὸ νόημα εἶχεν ἡ δήλωσίς του, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ τῶν οἰκονομιῶν, τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν κακῶς διορισθέντων καὶ καταλαβόντων θέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι περιτταὶ καὶ ἀμειβομένων εἰς βάρος τοῦ λαοῦ ἢ τῶν καταλαβόντων θέσεις, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ λάβουν ἀξιώτεροι, ὅτι αὐτὸ τὸ θέμα θὰ συζητηθῇ ἐδῶ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ προτιμῶ αὐτό, δὲν μοῦ ἀρέσουν τὰ παρασκήνια, τὰ μισῶ. Δὲν ἔχω συζητήσει μὲ τοὺς κυρίους τῆς Κυβερνήσεως. Συνηντήθημεν κατὰ τὸ διάστημα τῶν τριῶν μηνῶν σπανιώτατα, δύο ἢ τρεῖς φορὰς καὶ δὲν ἔχω συζητήσει τοιαῦτα θέματα. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα καὶ τὰ εἶπον καὶ προτιμῶ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἡ συζήτησις πρέπει νὰ γίνῃ — καὶ νομίζω ὅτι αὐτὸ ἦτο τὸ νόημα τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως — πρὸ τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου. Προτιμῶ δὲ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ διότι ἀγαπῶ τὴν Δημοκρατίαν, ἀλλὰ καὶ διότι καὶ τοὺς μεθ’ ὧν εὑρίσκομαι εἰς ἀντίθεσιν πολιτικήν, τοὺς ἀπαρτίζοντας τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, θὰ ἤθελον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν νὰ τοὺς σεβασθῶ. Ἐξεδηλώθησαν σχεδὸν ἀγρίως ἐναντίον μου σήμερον τὸ μεσημέρι. Ἂς ἐξετάσωμεν λοιπὸν μαζί τους τὸ θέμα ἐδῶ, νὰ ἴδωμεν ὅλοι μαζὶ τοὺς ἀριθμούς. Τὸ φῶς τῆς ἡμέρας ὁδηγεῖ πρὸς τὴν ἀλήθειαν, ἐφ’ ὅσον βεβαίως τὸ ἀφήνει κανεὶς νὰ φωτίσῃ καὶ τὴν σκέψιν του, διότι ἐὰν δὲν τὸ ἀφήσῃ νὰ φωτίσῃ τὴν σκέψιν καὶ ἁπλῶς τὸ ἀφήνει νὰ φωτίζῃ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς, τότε βεβαίως αὐτὸ δὲν ἀρκεῖ. Τὸ φῶς τῆς ἡμέρας εἶναι τὸ καλύτερον, ἀλλὰ πρὸ τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα κατετέθησαν χθὲς καὶ σήμερον ἐπὶ τῇ βάσει καὶ ἄλλων στοιχείων, τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσωμεν καὶ τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, πρέπει νὰ καθήσωμεν καὶ νὰ ἴδωμεν τὶ ἔγινε καὶ τὶ πρέπει νὰ γίνῃ. Δὲν κατέχομαι ἀπὸ μῖσος ἀπέναντι ἑνὸς παιδιοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπῆγε εἰς βουλευτὴν καὶ ἐζήτησε νὰ διορισθῇ. Καὶ εἰς ἐμὲ ἔρχονται καὶ εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ ἤρχοντο καὶ ἔρχονται νέοι ζητοῦντες θέσιν. Τὸ θέμα τοῦ μεγάλου καὶ δὴ τεραστίου ἀριθμοῦ τῶν διορισμῶν δημιουργεῖ σκάνδαλον. Ἐὰν εἶχον διορισθῆ ἐκτάκτως, χωρὶς νὰ τηρηθοῦν οἱ ἀξιοκρατικοὶ κανόνες, διαγωνισμὸς κλπ., ὡρισμένα παιδιά, ἕνα χωριατόπουλο, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦσεν ἴσως νὰ περάσῃ ἀπὸ τὸν διαγωνισμόν, θὰ τὸ συνεχώρουν. Ἐὰν τὰ διορισθέντα ἀντικανονικῶς χωριατόπουλα ἢ παιδιὰ ἐργατικῶν συνοικιῶν ἢ παιδιὰ πτωχῶν ἐπαγγελματιῶν ποὺ ἔχουν ἀνάγκην βοηθείας, ἦσαν δέκα, εἴκοσι ἢ καὶ πεντακόσια, θὰ ἔλεγον ὅτι ὁ ἀνώμαλος αὐτὸς τρόπος εἶναι συναισθηματικῶς δικαιολογημένος. Ἀλλὰ αὐτοὶ οἱ τεράστιοι ἀριθμοὶ ἀντικανονικῶν διορισμῶν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, εἰς τὴν ΔΕΗ, εἰς τὸν ΟΤΕ καὶ ἀλλαχοῦ, ἀποτελοῦν ἀφ’ ἑαυτῶν ἠθικὴν ἀνωμαλίαν καὶ δολοφονοῦν τὴν ἰδέαν τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς ἀξιοκρατίας. Δι’ αὐτὸ ὡμίλησα ὅπως ὡμίλησα. Ἐὰν δὲν εἶχον φθάσει χθὲς τὰ στοιχεῖα δὲν θὰ ἐφανταζόμην τὴν ἔκτασιν τῆς ἀνωμαλίας, δὲν τὴν ἐφαντάζετο, ὡς εἶπεν, οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος μετεῖχε τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Παπανδρέου, δὲν ἐφαντάζετο, ὅτι εἶχε συμβῆ αὐτὸ τὸ ὄργιον τῶν διορισμῶν. Θὰ ἐξετάσωμεν, λοιπόν, τὸ μέγα θέμα ἐδῶ μὲ ἠρεμίαν, διότι ἄλλως δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξωμεν εἰς κάτι τὶ τὸ χρήσιμον διὰ τὸν τόπον. Καὶ ἐνῷ, κύριοι βουλευταί, τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀρνεῖσθε νὰ λάβητε μέρος εἰς τὴν εὐθύνην τῆς λήψεως μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία προῆλθεν ἐξ αἰτίας τῆς Κυβερνήσεώς σας, θὰ λάβητε μέρος εἰς τὴν συζήτησιν διὰ τὴν διάσωσιν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους κατὰ χιλιάδας διωρίσατε, πρὸς δόξαν τῆς Δημοκρατίας καὶ εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος πληρώνει τὰ σπασμένα. Δὲν πειράζει, δικαίωμά σας νὰ παραλείπετε τὰ καθήκοντα ἀπέναντι τῆς χώρας. Τὸ δεύτερον, ἐφ’ ὅσον θέλει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἀποδέχομαι ἀπολύτως, διότι σέβομαι τὴν γνώμην ὅλων καὶ τὴν δυσκολίαν εἰς τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς, κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εὑρίσκεσθε ἀπέναντι οἰκογενειῶν καὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετήσατε, ἐν μέρει ὀρθῶς, ἀλλὰ εἰς τόσον καταπληκτικὴν ἔκτασιν κάκιστα. Καὶ δέχομαι, λοιπόν, νὰ ἐξετασθοῦν τὰ πράγματα ἐδῶ ἀλλὰ πρὸ τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ ΕΡΕ θὰ ἐξαρτήσῃ τὴν στάσιν της ἔναντι τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκ τοῦ περιεχομένου τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον μελετᾷ, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἁπτὰ δείγματα τὰ ὁποῖα θὰ ὑπάρξουν προηγουμένως ὡς πρὸς τὸ νοικοκυριὸ τῆς διοικήσεως τῶν Ὑπουργείων καὶ τῶν παραλλήλων ὀργανισμῶν.

§323Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διότι ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. δὲν μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ παρακολουθήσῃ, προφανῶς δὲν ἤθελε νὰ μὲ παρακολουθήσῃ καὶ αὐτὸ μὲ λυπεῖ περισσότερον, διότι φαίνεται, ὅτι ἀρκεῖται εἰς ὅσα γράφονται εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἀλλὰ ὑπῆρξα σαφὴς καὶ τὰ πρακτικὰ τὸ ἀναφέρουν ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐφηρμόσαμεν ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὴν Ε.Κ. ἦτο ἡ πολιτικὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία προσηρμόζετο πρὸς τὰς περιστάσεις ἰδία μετὰ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Εἶπον, ὅτι ὑπῆρχε μία ἀντίφασις μοιραία φυσικὰ μεταξὺ τῆς ταχυρρύθμου ἀναπτύξεως καὶ τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, ὅτι ἰδίως κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ τρέχοντος ἔτους εἴχομεν φθάσει εἰς τὴν διαπίστωσιν τῶν φαινομένων αὐτῶν ἀλλ’ εἶπον, ὅτι ἦτο δυνατὸν τότε μὲ ὀλιγωτέρας θυσίας νὰ ἐπανορθώσωμεν τὴν κατάστασιν καὶ προσέθεσα, ὅτι ἐπέμενα διὰ τὴν ἀνάγκην νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν θέσιν του ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διότι πλὴν τῶν ἄλλων ἡ ἀποχώρησίς του, χωρὶς νὰ λάβωμεν τὰ ἀναγκαῖα μέτρα τὰ ὁποῖα κατ’ ἐμὲ θὰ ἦσαν ὀλιγώτερον ὀδυνηρὰ ἀπ’ ὅτι εἶναι σήμερον θὰ εἶχε καὶ ἓν ἄλλο ἀποτέλεσμα ποὺ δὲν ἤθελον, νὰ ἐκθέσῃ εἰς δυσφήμησιν τὴν πολιτικὴν τῆς ἀναπτύξεως ἡ ὁποία ἔχει τὰ ἐλαττώματά της ὅπως κάθε ἀνθρώπινον κατασκεύασμα, ἀλλὰ ἦτο ἡ πλέον κατάλληλος πολιτική, ἐὰν βεβαίως ἐγκαίρως ἐθέταμεν φραγμοὺς καὶ ἐλαμβάνομεν τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα. Συνεπῶς, ὡς πρὸς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἴμεθα ἀπολύτως ἀλληλέγγυοι καὶ ἐπιμένομεν νὰ παραμείνωμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν διότι ἡ πολιτικὴ ἐκείνη ἦτο ἡ ὀρθή. Κατόπιν διέστειλα τὴν θέσιν μας μὲ τὴν μετέπειτα ἐκτεθεῖσαν ὑπὸ τῆς Ε.Κ. πολιτικὴν τῆς πάσῃ θυσίᾳ ἀναπτύξεως ταυτοχρόνως ὅμως διέστειλα τὴν πολιτικὴν αὐτὴν σαφῶς καὶ ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς ΕΡΕ. Καὶ εἶπον, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἠκολουθήσαμεν εἶναι ἡ πολιτικὴ τοῦ πραγματικοῦ Κέντρου καὶ αὐτὴν τὴν πολιτικὴν θὰ ἐφαρμόσωμεν. Ἐπομένως ὑπῆρξα σαφὴς καὶ κατηγορηματικός. Καὶ ὅταν θὰ ἀναγνώσητε κατόπιν τὰ πρακτικά, θὰ ἀντιληφθῆτε, ὅτι δὲν μὲ ἐπροσέχατε κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου, ὅταν λέγω, ὅτι ὡμίλησα περὶ καταστροφῆς, ἡ ὁποία δῆθεν τότε ἐξεδηλώθη εἰς τὴν οἰκονομίαν μας. Ὄχι, ἀξιότιμε κ. ἐκπρόσωπε τῆς Ε.Κ. Ὄχι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὑπῆρξε κρίσιμος καμπή, τὴν ὁποίαν θὰ ἀντιμετωπίζαμεν, ὄχι δυσχερῶς, ἐὰν εἴχομεν ὀλίγον θάρρος νὰ ἀναλάβωμεν τὰς εὐθύνας μας. Μετὰ τὴν κρίσιν ὅμως τὴν ὁποίαν διὰ τῆς ἀκαίρου παραιτήσεως ἐπροκαλέσατε, ἦτο φυσικὸν νὰ κατολισθήσῃ ἡ διαταραχὴ ἐκείνη εἰς τὴν καταστροφήν. Αὐτὰ εἶπον καὶ ἐγράφησαν εἰς τὰ πρακτικά. Ἐὰν ἐπιμένετε νὰ λέγετε, ὅτι ἐθεώρησα τὸν κ. Παπανδρέου τότε, ὡς ὁδηγοῦντα ἀμέσως εἰς τὴν καταστροφήν, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἀναγνώσητε τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ διαπιστώσητε, ὅτι δὲν μὲ παρηκολουθήσατε. Ἐπὶ πλέον ἐδήλωσα, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπανορθώσωμεν χωρὶς μεγάλην ζημίαν καὶ χωρὶς ἐπώδυνα μέτρα τὴν κατάστασιν. Βεβαίως, θὰ συναντούσαμεν ἀντίδρασιν, ἡ ὁποία εἶναι φυσικὴ εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς. Ἡ παραίτησις τοῦ Κέντρου εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς κρίσιν μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἦτο βεβαίως δυσχερής, δι’ ἔλλειψιν θάρρους πρὸς ἀνάληψιν εὐθυνῶν καὶ χάραξιν πολιτικῆς, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἐδέχετο βέβαια χειροκροτήματα. Αὐτὰ εἶπον. Τὰ πρακτικὰ ὑπάρχουν, καὶ ὅσοι τὰ ἀναγνώσουν θὰ ἰδοῦν τὶ κατηγορίας διετύπωσα. Αὐτὰ ποὺ εἴπατε μὲ ἠδίκησαν, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι δὲν μὲ ἐπροσέξατε. Δι’ αὐτὸ συνιστῶ νὰ ἀναγνώσητε τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ ἴδητε τί ἀκριβῶς εἶπον.

§324Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀναγραφοῦν καὶ εἰς τὰ σημερινὰ πρακτικὰ αἱ τελευταῖαι λέξεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι μετὰ τὴν κρίσιν τῆς 15. 7.1965, τὸ οἰκονομικὸν θέμα ἐσημείωσε κατολίσθησιν εἰς τὴν καταστροφήν. Αὐτὸ ὑποστηρίζομεν. Χαίρω διὰ τὴν διαβεβαίωσιν καὶ ἐκ τοῦ στόματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὅπερ ἔδει δεῖξαι.

§325Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ παραίτησις τοῦ Κέντρου εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀπὸ τὴν δυσχέρειαν ὡδήγησεν εἰς τὴν κατολίσθησιν πρὸς τὴν κρίσιν.

§326Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσημειώθη κατολίσθησις μετὰ τὴν 15.7.1965 πρὸς τὴν καταστροφήν. Ὅπερ ἔδει δεῖξαι. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Διαμαντόπουλος).

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στρατῆς, ἔχει τὸν λόγον ὡς εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς ΕΔΑ.

§328Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐδόθη ἐπὶ τέλους σὲ ἐμᾶς τοὺς πληβείους βουλευτὰς ἡ ἄδεια νὰ ἀνέλθωμεν εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, μετὰ ἀπὸ 3 ἡμέρας συνεχῶν ὁμιλιῶν τῶν Ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως, τῶν Ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ τῶν ἐκπροσώπων τῶν κομμάτων. Εἶναι νομίζω μία βαρυτάτη ἀσθένεια τοῦ τρόπου τῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς καὶ λυποῦμαι, διότι ἴσως εἶναι καὶ ἀθεράπευτος. Καὶ κατόπιν αὐτοῦ τοῦ προλόγου εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς ὁμιλίας μου. Ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Βουλὴ συζητεῖ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας μας, τὴν πολιτικὴν κρίσιν καὶ τὴν πολιτικὴν τῶν τελευταίων Κυβερνήσεων. Δὲν ἠσχολήθησαν ὅμως μὲ ἕνα τομέα αὐτῆς τῆς πολιτικῆς. Κύριοι βουλευταί, ὁ τομεὺς αὐτὸς εἶναι τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἢ ἐὰν θέλετε ὁ τομεὺς ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ καὶ ἐνδιαφέρει ἄμεσα τὴν συντριπτικὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ποὺ ἐνδιαφέρει ἄμεσα τὰς δύο παραγωγικὰς τάξεις, τὴν τάξιν τῶν ἀγροτῶν καὶ τὴν τάξιν τῶν ἐργατῶν. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον. Ὀλίγα θέλω νὰ τονίσω διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. Κύριοι συνάδελφοι, δύο εἶναι κυρίως τὰ ἐξαγώγιμα προϊόντα τοῦ τόπου μας, ὁ καπνὸς καὶ τὸ σιτάρι. Καὶ ὡς πρὸς τὸν καπνόν, ἡ πολιτικὴ καὶ τῆς σημερινῆς καὶ τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων ἦσαν καὶ εἶναι νὰ χρηματοδοτοῦν τοὺς καπνεμπόρους μέχρι 100% διὰ νὰ ἀγοράζουν τὰ καπνά, καὶ νὰ τοὺς ἐξασφαλίζουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅτι δὲν διατρέχουν κίνδυνον κεφάλαια προσωπικά, ἰδικά των. Ἀλλὰ παράλληλα δὲν παίρνουν μέτρα διὰ νὰ προστατεύσουν τὰ συμφέροντα τῶν καπνοπαραγωγῶν, τὰ συμφέροντα ἀπὸ τὴν κερδοσκοπικὴν βουλιμίαν τῶν καπνεμπόρων. Καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν 4ετίαν, 1960–1964 οἱ καπνέμποροι ἐπέτυχαν μέση τιμὴ κατὰ κιλὸν καπνοῦ ἐξαγωγίμου 49,50 δραχμάς. Εἰς δὲ τοὺς καπνοπαραγωγούς, κατὰ μέσον ὅρον, ἔδωσαν τιμὴν ἐκ δραχμῶν 34. Ἔχομεν μίαν διαφορὰν μεταξὺ τιμῆς ἀγορᾶς καὶ τιμῆς πωλήσεως 15,50 δραχμὰς κατὰ κιλόν. Συνέπεια αὐτῆς τῆς πολιτικῆς εἶναι ὅτι ὁ ἀγροτικός μας κόσμος δὲν ἔχει ἀγοραστικὴν ἱκανότητα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον συνδέεται ἄμεσα μὲ τὴν γενικὴν οἰκονομικὴν καὶ βιομηχανικὴν πολιτικὴν ἑκάστης χώρας. Πέραν τοῦ ζητήματος τῆς ἀγορᾶς, ἐδόθη εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον ἕνα κατὰ τὴν ἄποψίν μου, κατ’ εἰρωνείαν, δικαίωμα κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως. Οἱ ἀγρόται, ἀφοῦ φθάσουν εἰς τὸ μέγιστον ὅριον τῆς ἡλικίας των, τότε δικαιοῦνται μιᾶς συντάξεως 180–300 δραχμῶν, τὴν ὁποίαν δὲν δικαιοῦται νὰ λάβῃ ἡ χήρα, παρὰ μόνον ὅταν φθάσῃ καὶ αὐτὴ εἰς τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας της. Ἐπίσης, οἱ ἀγρόται στεροῦνται ἀνθρωπίνης ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως. Καὶ ἐρωτᾶται: τί εἴδους εἶναι αὐτὴ ἡ κοινωνικὴ πολιτική, ἡ ὁποία ἐφηρμόσθη ἀπὸ τὰς προηγουμένας κυβερνήσεις; Ὄσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ σταριοῦ, μιὰ φορὰ καὶ ἕναν καιρό, ἡ Ἑλλὰς ἔκανε εἰσαγωγὴ χιλιάδων τόννων σταριοῦ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ βγάζωμεν συνάλλαγμα πάρα πολὺ σοβαρόν, εἰς βάρος τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Σήμερον, ἔχομεν τὴν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ, νὰ ἔχωμεν ὑπερπαραγωγὴν σταριοῦ καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν τί νὰ τὸ κάμωμεν. Καὶ νὰ φθάσωμεν νὰ τὸ πωλοῦμεν μὲ ζημίαν ἑκατομμυρίων δραχμῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι αὐτὸ κοινωνικὴ πολιτική; Ὑπάρχει μία ἄποψις ἐκ μέρους ἐκείνων, ποὺ ἔχουν εἰδικότητα εἰς αὐτό. Δηλαδή, ἂν ἡ Κυβέρνησις ὥριζεν, ὅτι τὸ 65% τοῦ σταριοῦ θὰ ἦτο ψωμὶ καλὸ διὰ νὰ φάῃ ὁ λαὸς καὶ τὸ 35% νὰ εἶναι πίτουρα καὶ κτηνοτροφαί, δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ εὐγνωμονοῦμεν τοὺς συμμάχους μας, ποὺ μᾶς στέλλουν αὐτὰ τὰ προϊόντα. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχα νὰ εἴπω, κ.κ. συνάδελφοι, διὰ τὸ σιτάρι καὶ τὸν καπνόν. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω ἀκόμη νὰ προσθέσω, ὅτι ἦτο ἕνας παράφρων Ὑπουργὸς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος ἀπέλυσε χιλιάδας καπνεργατῶν καὶ τοὺς ἔστειλε εἰς τὸ ΙΚΑ καὶ αὐτὸ λέγεται κοινωνικὴ πολιτικὴ καὶ ἐπλήρωσε τὸ ΙΚΑ 300 ἑκατ. δραχμὰς διὰ τὴν ἄφρονα πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Ἀλλ’ ἴσως θὰ ἐρωτηθῇ κανείς: ὑπάρχει ἄλλος τρόπος ποὺ νὰ μπορέσωμεν αὐτὰ τὰ προϊόντα ποὺ παράγει ὁ τόπος μας, ποὺ ἄλλα εἶναι σὲ ποσότητα πολὺ μεγάλη καὶ ἄλλα σὲ ποιότητα πολὺ καλή, ποὺ νὰ μπορέσωμεν, λέγω, νὰ τὰ στείλωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὥστε νὰ αὐξήσωμεν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, τὸ ζήτημα τῶν ἀνταλλαγῶν μας; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, εἶπε, προηγουμένως, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι συνυφασμένον μὲ τὴν ἐξαγωγικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι, κ. Ὑπουργέ, συνυφασμένον μόνον μὲ τὴν ἐξαγωγικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ μὲ τὴν ἐν γένει πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν.

§329Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, ἡμεῖς πιστεύομεν εἰς τὴν πολιτικὴν τῶν ἀνταλλαγῶν, τὴν ὁποίαν καὶ ἀκολουθοῦμεν. Ἀλλά, ὅπως γνωρίζετε, τὸ θέμα τῶν ἀνταλλαγῶν, δὲν εἶναι ἁπλοῦν.

§330Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς χεῖρας μου μίαν εἴδησιν, ὅτι ὁ βουλευτὴς τῆς Ε.Κ. κ. Παπαδόπουλος, σᾶς ἔστειλε μίαν αἴτησιν καὶ σᾶς ζητάει νὰ καταθέσετε τὴν ἀλληλογραφίαν, ἡ ὁποία διεξήχθη μὲ τὴν ἑταιρείαν ἀεριόφωτος διὰ τὴν ἀγορὰν 10.000 τ. γαιανθράκων καὶ ὅτι, ἐνῷ εἴχατε προσφορὰν ἐκ μέρους τῆς Πολωνίας νὰ χορηγήσῃ τὴν ποσότητα αὐτήν, μὲ ἀνταλλαγὴν Ἑλληνικῶν προϊόντων, ἐκάματε τὴν προμήθειαν ἀπὸ τὴν Τουρκίαν, διαθέσαντες τὸ ἀνάλογον συνάλλαγμα.

§331Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Θέλετε μίαν ἀπάντησιν; Τὸ θέμα ἦλθε μέχρις ἐμοῦ ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας, τὸ ἐζήτασα μὲ τοὺς ἁρμοδίους ὑπηρεσιακοὺς παράγοντας καὶ ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἡ Ἑταιρεία Ἀεριόφωτος, εἶχεν ἀνάγκην ἀγορᾶς μιᾶς ποσότητος γαιανθράκων διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐργοστασίου ἀεριόφωτος. Διεξήχθη διεθνὴς διαγωνισμὸς καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Προμηθειῶν κατεκύρωσεν ἕνα μέρος μόνον τῆς ποσότητος εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, ἕνα μέρος δὲ εἰς τὴν Τουρκίαν, διότι ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἀπεφάνθη, ὅτι ὁ Πολωνικὸς ἄνθραξ ἦτο ἀκατάλληλος διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀεριόφωτος. Προέκυψεν, ὅμως, ἀμφιβολία ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀρθότητα αὐτῆς τῆς εἰσηγήσεως, δηλαδὴ ἐὰν πράγματι εἶναι ἢ ὄχι ἀκατάλληλος. Ἐν τῷ μεταξύ, ὅμως, ἡ Ἑταιρεία Ἀεριόφωτος μᾶς ἐπέστησε τὴν προσοχήν, ὅτι δηλαδή, ἐὰν καθυστερήσῃ ἐπὶ πολὺ ἡ προμήθεια, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ τὸ ἐργοστάσιον καὶ θὰ γίνῃ διακοπὴ τῆς παραγωγῆς. Ἀπεφασίσαμεν, λοιπόν, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀναλάβωμεν τὰς εὐθύνας, νὰ γίνῃ μόνον ἡ κατακύρωσις ὅπως τὴν προέτεινεν ἡ Ἐπιτροπὴ Προμηθείας, ἡ ὁποία ἐγγράφως εἰσηγήθη τὴν ἀκαταλληλότητα τοῦ Πολωνικοῦ ἄνθρακος. Καὶ παραλλήλως, προέβημεν εἰς ἐνέργειαν προμηθείας μιᾶς μικρᾶς ποσότητος Πολωνικοῦ ἄνθρακος, ὁ ὁποῖος ἐδοκιμάσθη διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀεριόφωτος. Ἐν τῷ μεταξύ, θὰ εἴχαμεν προκηρύξει μίαν ἄλλην δημοπρασίαν διὰ προμήθειαν μιᾶς, πολὺ μεγαλυτέρας, ποσότητος ἄνθρακος, καὶ θὰ εἴχαμεν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἐλέγχου τῆς ποιότητος τοῦ ἄνθρακος, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς ἀπόφασιν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐσφαλμένη. Τί ἄλλο ἠμπορούσαμε νὰ κάμωμεν, ὁ Ὑπουργὸς Ἐμπορίου καὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, ὅταν ἡ γνωμοδότησις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ἦτο, ὅτι ὁ ἄνθραξ εἶναι ἀκατάλληλος καὶ δεύτερον, ὅτι ἡ τυχὸν καθυστέρησις εἰς τὴν προμήθειαν αὐτήν, θὰ ἐπέφερε μίαν διακοπὴν τῆς παραγωγῆς ἀεριόφωτος;

§332Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι τὸ σαμποτὰζ τῶν ὑπηρεσιῶν. Προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις, διότι ὅπου ὑπάρχει περίπτωσις προμηθείας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, μὲ ἐλεύθερον συνάλλαγμα, ὑπάρχει ἡ μεσολάβησις ἡ γνωστή, ὑπάρχουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ὑπάρχουν οἱ συνεταιρισμοὶ μέσα εἰς τὰς ὑπηρεσίας. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ Πολωνικὸς ἄνθραξ, δὲν εἶναι κανένα νέον προϊόν, τὸ ὁποῖον διὰ πρώτην φορὰν εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν. Εἶναι προπολεμικόν. Καὶ κατὰ τὸ διάστημα τὸ μεταπολεμικόν, τὸ κύριον εἰσαγώγιμον εἶδος ἐκ Πολωνίας, δὲν πρόκειται νὰ δοκιμασθῇ τώρα.

§333Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Θὰ κατατεθῇ ὁλόκληρος ὁ φάκελλος εἰς τὸ Σῶμα καὶ ἐὰν προκύψουν εὐθῦναι θὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις.

§334Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν, νὰ μὴ συνεχισθοῦν αἱ διακοπαί, διὰ νὰ μὴ ταλανιζώμεθα περισσότερον μὲ διαλογικὲς συζητήσεις. Ἤδη, κ.κ. συνάδελφοι, προχωρῶ εἰς τὸν ἄλλον συντελεστὴν τῆς παραγωγῆς, εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Πολιτικὴ τῶν τελευταίων Κυβερνήσεων, διὰ τὴν ἀμοιβὴν τῆς ἐργασίας, εἶναι πολιτικὴ καθηλώσεως τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Πρόκειται περὶ τῶν ἀποφάσεων, τῶν διαιτητικῶν δικαστηρίων, αἱ ὁποῖαι ἐκδίδονται βάσει ἑνὸς νόμου, ὅστις εἶναι νόμος τροχοπέδη τῶν μισθῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων καὶ βάσει τοῦ ὁποίου, ὡς γνωστόν, τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια τὰ καθορίζει ἡ ἑκάστοτε Κυβέρνησις. Αὐτὰ τὰ περίφημα διαιτητικὰ δικαστήρια καθυστεροῦν τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεών των ἐπὶ τῶν ἐργατικῶν διαφορῶν ἕνα καὶ πλέον ἔτος, ὅπως, διὰ νὰ ἀναφέρω μίαν περίπτωσιν διὰ τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους τῶν ἐμπορικῶν καταστημάτων διὰ τοὺς ὁποίους ἡ ἀπόφασις τῆς διαιτησίας καθυστέρησε 14 μῆνας καὶ ἀπορῶ, πῶς ἔζων αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ἀναμένοντες ἐπὶ τόσον χρονικὸν διάστημα τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως. Ἀπὸ ἕνα δελτίον, κ.κ. συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον συντάσσει ἡ Ὑπηρεσία Στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, κατὰ τὰ ἔτη 1961–1964 τὰ ἡμερομίσθια τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τῶν βιομηχανιῶν καὶ βιοτεχνιῶν, μὲ βάσιν τὸ 100 τοῦ 1961, ἐφθάσαμεν τὸ 1964 εἰς τὰ 114 περίπου, ἤτοι μὲ αὔξησιν 14%. Ἤθελα, ἐπίσης, νὰ γίνῃ μία σύγκρισις τῶν μισθῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν χωρῶν τῆς Κ.Ε.Α. Τὸ μέσον ἡμερομίσθιον εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν εἶναι 266 δραχμές. Εἰς τὴν Γαλλίαν 248. Εἰς τὴν Ὁλλανδίαν 219. Εἰς τὸ Βέλγιον 214. Εἰς τὴν Ἰταλίαν 206 καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα 72 δραχμές. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσοστὸν συμμετοχῆς τῶν ἐργοδοτῶν καὶ τῶν ἐργατῶν εἰς τὸ παραγόμενον ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἔχομεν στοιχεῖα διὰ τὰ ἔτη 1958 καὶ 1961. Διὰ τὸ ἔτος 1958 ἡ συμμετοχὴ τῶν ἐργοδοτῶν ἦτο 55,9% καὶ τῶν ἐργατῶν 44,1% καὶ τὸ ἔτος 1961 ἀντιστοίχως 58,9% καὶ 41,1%. Ἐπίσης, θὰ σᾶς ἀναφέρω ἀπὸ τὴν ἰδίαν ὑπηρεσίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσοστὸν συμμετοχῆς τοῦ ἐργατικοῦ εἰσοδήματος εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ὡρισμένων Κρατῶν τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης. Εἰς τὴν Γερμανίαν τὸ ἐργατικὸν εἰσόδημα μετέχει τοῦ ἐθνικοῦ κατὰ 63%. Εἰς τὴν Ὁλλανδίαν 61%, εἰς τὸ Βέλγιον 58,5%. Εἰς τὸ Λουξεμβοῦργον 55,9%. Εἰς τὴν Γαλλίαν 60,6%. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, κατὰ τὸ ἔτος 1952 ἡ συμμετοχὴ εἶναι 42,5%, διὰ δὲ τὸ 1963, 38,4%. Ὅσον πηγαίνομεν δηλαδή, ἀκολουθοῦμεν τὴν φθίνουσαν ὁδόν. Ἐὰν θέλετε, κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ διὰ τὰ κέρδη τῶν βιομηχάνων, βλέπομεν συνεχῶς νὰ αὐξάνωνται ἁλματωδῶς τὰ ὑπερέσοδα αὐτῶν. Ἀναφέρω χαρακτηριστικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἀπὸ τοὺς ἰσολογισμοὺς τῶν βιομηχανιῶν τῆς περιφερείας Ἐλευσῖνος, τοῦ Ροὺρ αὐτοῦ τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὰ ἔτη 1963–64: Ἡ βιομηχανία «ΤΙΤΑΝ» ἀπὸ 12.122.000 κέρδη ποὺ εἶχε τὸ 1963, ἔφθασε κατὰ τὸ 1964 τὰ 22.275.000. Τὸ Ἑλληνικὸν Χαλυβουργεῖον ἀπὸ 7 ἑκατ. τὸ 1963, ἔφθασε τὰ 21.900.000 τὸ ἑπόμενον ἔτος. Ἡ ἐπιχείρησις «Βωξίτης» ἀπὸ 1.040.000 τὸ 1963, ἔφθασε τὸ 1964 τὰ 3.229.000. Ἡ «ΚΕΡΕΜ» ἀπὸ 993.000 εἰς 4.229.000. Ἤτοι σύνολον κερδῶν τὸ 1963 23 ἑκατ. καὶ τὸ 1964 54.600.000. Πέραν αὐτῶν, κ.κ. συνάδελφοι, τῶν τεραστίων κερδῶν τῶν βιομηχανιῶν, ὑπάρχει ὁ τρόπος τῶν ἀποσβέσεων, ὁ ὁποῖος καταλήγει νὰ εἶναι τρόπος διαφυγῆς τῆς φορολογίας. Τὸ Ἑλληνικὸν Χαλυβουργεῖον εἶχε τὸ 1964 82 ἑκατ. ἀποσβέσεις καὶ ἡ βιομηχανία «ΤΙΤΑΝ» 47 ἑκατ. Ὑπάρχει, λέγουν φόβος πληθωρισμοῦ, ἐὰν αὐξηθοῦν οἱ μισθοὶ καὶ τὰ ἡμερομίσθια. Ἀλλὰ ὑπάρχει μία οἰκονομικὴ ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει ἡ Δυτικὴ Εὐρώπη καὶ ἡ ὁποία ὁρίζει, ὅτι ἐφ’ ὅσον αὐξάνεται ἡ παραγωγικότης, μπορεῖ νὰ αὐξηθῇ ἀνάλογα καὶ ἡ ἀμοιβὴ τῆς ἐργασίας, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν φόβοι πληθωρισμοῦ. Ὅταν ὁ ἀγρότης καὶ ὁ ἐργάτης ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ἀγοράζῃ τὰ προϊόντα τῆς βιομηχανίας, δὲν ὑπάρχει φόβος πληθωρισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ κατώτατα ἐργατικὰ ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα θὰ ἰσχύσουν ἀπὸ 1.1.1966, ἤτοι διὰ τὸν ἐργάτην δρχ. 74, τὴν ἐργάτριαν δρχ. 60 καὶ τοὺς μαθητευομένους 35, πρέπει νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι διάφορα εἶναι τὰ ὀνομαστικὰ ἀπὸ τὰ πραγματικὰ ἡμερομίσθια. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἡμερομίσθιον τῶν ἀνδρῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι 75 δραχμαί, θὰ πρέπει τοῦτο νὰ τὸ ὑπολογίσωμεν κατὰ 10–12% ὀλιγώτερον, διότι ἔχομεν τὰς διαφόρους κρατήσεις ὑπὲρ τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων, Ταμείων Ἀνεργίας. Κρατήσεις διὰ τὴν πλουσιοπάροχον ἀμοιβὴν τῶν ἐργατοπατέρων μέχρι 10%. Δὲν εἶναι, ὅμως, μόνον αὐτό. Ὁ ἐργάτης, ὅταν ἐργάζεται 25 ἡμέρας τὸν μῆνα καὶ πρέπει νὰ ζήσῃ διὰ τῶν χρημάτων ποὺ λαμβάνει καὶ νὰ συντηρηθῇ ἐπὶ 30 ἡμέρας, καταλήγομεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι οὐσιαστικῶς λαμβάνει ἡμερησίως 56,60 λεπτά. Κατὰ συνέπειαν, κ.κ. βουλευταί, διερωτᾶται κανείς, πῶς ὑποστηρίζεται, ὅτι ἡ ἀμοιβὴ ἐκ τῆς ἐργασίας εἶναι ὑπερβολική. Ἐπίσης, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, τί εἶναι αὐτὸ ποὺ λέγεται δείκτης καταναλώσεως. Παλαιότερα μία Κυβέρνησις ἀφῄρεσεν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος τὴν σύνταξιν τοῦ τιμαρίθμου κόστους ζωῆς. Ὑπεστήριζον, τότε, οἱ εἰδικοί, ὅτι ἦσαν ψευδεῖς οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους παρουσίαζεν ἡ Τράπεζα. Φαντάζεσθε, ὅμως, τί γίνεται τώρα μὲ τὴν Ὑπηρεσίαν Στατιστικῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τιμάριθμον. Ἡ νοικοκυρὰ ὅμως, ἡ ὁποία πηγαίνει καθημερινῶς εἰς τὴν ἀγοράν, γνωρίζει τὸν πραγματικὸν τιμάριθμον. Ὑπῆρχε καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν τιμάριθμος, ἀλλὰ διὰ νόμου. Ἐπηγαίναμεν εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ βάσει τῶν νέων τιμῶν, τῶν διαφόρων ἀγαθῶν, καθωρίζαμεν τὸν τιμάριθμον τοῦ νέου τριμήνου. Σήμερον, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν τιμάριθμον τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας. Ἐχάρην, διότι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐδήλωσεν, ὅτι προκειμένου περὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, θὰ ἐφαρμόσῃ ἀπὸ τὴν 1ην Ἰανουαρίου τὸ ἑνιαῖον μισθολόγιον, διὰ νὰ παύσουν αἱ διακρίσεις καὶ τὰ διαφόρου μορφῆς ἐπιδόματα. Αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ μὴ ἐξαιρέσῃ, ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τοὺς σιδηροδρομικούς, διότι τὸ ⅓ τῶν ἀποδοχῶν των, εἶναι διάφορα ἐπιδόματα. Αὐτὰ θὰ πρέπει, ὁπωσδήποτε, νὰ ἐνσωματωθοῦν εἰς τὸν μισθόν των, ὅταν ἐφαρμοσθῇ τὸ ἑνιαῖον μισθολόγιον. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ μόνον, κ.κ. βουλευταί, ἡ ἀλλαγὴ τοῦ συστήματος τῶν πληρωμῶν. Οἱ μισθοὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἦσαν καὶ εἶναι χαμηλοὶ καὶ πρέπει νὰ αὐξηθοῦν. Ἴσως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀπαντήσει «δεῖ δὴ χρημάτων». Ἀλλὰ μία Κυβέρνησις, ὀφείλει νὰ ἐξευρίσκῃ χρήματα διὰ τοὺς σκοποὺς αὐτούς, καὶ ὄχι νὰ τὰ σπαταλᾷ ἀσκόπως. Καὶ ἀκούσαμεν χιλιάδες διορισμῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, εἰς Ὀργανισμοὺς Νομικῶν Προσώπων, εἰς ἑταιρείας κοινῆς ὠφελείας καὶ ἐγὼ προσθέτω καὶ εἰς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμούς. Ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς Ἐργασίας, μόλις ἀναλάβῃ, ζητᾷ πίνακα τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν διὰ νὰ ἴδῃ, πόσα κενὰ ὑπάρχουν καὶ νὰ διορίσῃ κομματικούς του φίλους.

§335Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἤθελον νὰ σᾶς πληροφορήσω εὐχαρίστως, ὅτι εἰς τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον προανήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ καταθέσῃ, θὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα μέριμνα, ὥστε νὰ ἀπαγορευθοῦν αἱ προσλήψεις, ὄχι μόνον εἰς τὸν Κρατικὸν Ὀργανισμὸν καθ’ ἑαυτόν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ Ν.Π.Δ.Δ. καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ εἰς ὅλους τοὺς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμούς.

§336Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Εὐχαρίστως τὸ ἤκουσα, δὲν ἠξεύρω, μόνον, ἐὰν εἶναι θεραπεία τὸ νὰ κάμωμεν μόνον ἀπαγόρευσιν τῶν προσλήψεων, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐκάματε τὴν δήλωσιν, θὰ ἤθελον καὶ μίαν ἀπάντησιν διὰ τοὺς σιδηροδρομικούς.

§337Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἠμπορῶ νὰ σᾶς κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι οἱ σιδηροδρομικοὶ θὰ ἀκολουθήσουν εἰς τὴν πορείαν πρὸς τὴν γενικὴν κατεύθυνσιν τῶν μισθῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἰσχύσουν διὰ τοὺς Κρατικοὺς λειτουργούς, διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους.

§338Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Σχετικῶς μὲ τοὺς διορισμοὺς καὶ τὰς ἀπολύσεις, ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐδόθη ἐντολὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, διὰ τὴν μὴ ἐγγραφὴν δαπάνης, ἡ ὁποία ἔχει σχέσιν μὲ τὴν καταβολὴν τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις. Ἐπίσης, ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὑπηρετοῦν περὶ τοὺς 4.500 ὑπάλληλοι, βʹ κατηγορίας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ ἀσχολοῦνται μὲ γραφικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τομέα τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Ἐφ’ ὅσον εἰς τὸν νέον προϋπολογισμὸν δὲν θὰ ἐγγραφοῦν αἱ ἀπαιτούμεναι πιστώσεις διὰ τὴν καταβολὴν τοῦ μισθοῦ των, αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι θὰ εὑρεθοῦν εἰς τὸν δρόμον ἀπὸ τὴν 1ην τοῦ ἔτους. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ αὐτὸ τὸ μέτρον καὶ νὰ βρεθοῦν εἰς τὸν δρόμον οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν προσφέρουν μὲν παραγωγικὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ἀπαραίτητοι εἰς τὸν τομέα τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς.

§339Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, συντάσσομαι μὲ τὸ αἴτημα τῶν 5.000 ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων. Ὅταν ἐπὶ τόσα μακρὰ ἔτη ὑπηρετοῦν θὰ εἶναι δραματικὸν νὰ ριφθοῦν εἰς τὸν δρόμον τόσες οἰκογένειες, ὅταν καὶ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἔχει δικαιώσει ἄλλους ἐκτάκτους ὑπαλλήλους, λόγῳ τοῦ μακροῦ χρόνου ὑπηρεσίας.

§340Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Χαίρω διότι μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἐπαναλάβω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μίαν δήλωσιν, τὴν ὁποία ἔκαμα εἰς τὸν Τύπον. Ὑπάρχει παρεξήγησις γύρω ἀπὸ τὸ θέμα. Ἡ Κυβέρνησις οὐδέποτε ἀπεφάσισε νὰ ἀπολύσῃ, ἐν τῷ συνόλῳ των, τοὺς ὑπηρετοῦντας ὑπαλλήλους. Ἀντιθέτως, ἔχει πρόθεσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ κατανόησιν τὸ πρόβλημα τόσων νέων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι, ἐπὶ τέλους, ἐργάζονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸν κρατικὸν μηχανισμόν. Ἡ ἔννοια τῆς ἐγκυκλίου εἶναι, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ συνεννόησις μὲ τὰ ἐπὶ μέρους Ὑπουργεῖα διὰ τὸν προσδιορισμὸν λογικοῦ ἀριθμοῦ, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι χρήσιμοι, εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Καὶ νομίζω, ὅτι θὰ εὑρεθῇ μία λύσις δικαία, ἡ ὁποία μέγα ἀριθμὸν ἐξ αὐτῶν θὰ ἱκανοποιήσῃ.

§341Δ. ΣΤΡΑΤΗΣ. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ φορολογικὸν θέμα. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας, διὰ τὴν περίοδον Ἰανουαρίου–Ἰουλίου τῶν ἐτῶν 1964 καὶ 1965, φαίνεται ὅτι οἱ ἄμεσοι φόροι ἀνῆλθον τὸ 1964 εἰς 2.348 ἑκατομμύρια καὶ τὸ 1965 εἰς 2.287 καὶ ὁ φόρος εἰσοδήματος τοῦ 1964 εἰς 1.650 ἑκατ. καὶ τὸ 1965 εἰς 1.568. Ὅταν λέμε φόρον εἰσοδήματος πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τὸ καταβάλλει ὁ ὑπάλληλος καὶ ὁ ἐργάτης. Ἐπίσης, ἐκ τῶν αὐτῶν στοιχείων, ἀποδεικνύεται, κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα, ὅτι οἱ ἔμμεσοι φόροι τὸ 1964 ἀνῆλθον εἰς 9 δισ. 235 ἑκατομ. καὶ τὸ 1965 εἰς 10 δισεκ. 550 ἑκατομ. Ἔμμεσος φόρος σημαίνει, ὅτι πληρώνει ὁ λαός, σημαίνει μείωσιν ἀμοιβῆς τοῦ ἐργατικοῦ εἰσοδήματος. Ὡς παράδειγμα ἀναφέρω: Ἡ φορολογία ἐπὶ τῆς σακχάρεως εἶναι 6,30 δρχ. κατὰ κιλὸν καὶ ὁ ἐργάτης ποὺ παίρνει π.χ. 80 δρχ. ἡμερομίσθιον πληρώνει ποσοστὸν 14% φόρου, ἐνῷ αὐτὸς ποὺ παίρνει 15.000 τὸν μῆνα, ἤτοι 500 δρχ. τὴν ἡμέρα, πληρώνει 0,80%. Αὐτὴ εἶναι ἡ βαρυτάτη φορολογία τῶν ἐμμέσων φόρων. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τὸ θέμα τῆς φοροδιαφυγῆς. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω στοιχεῖα τοῦ Συνδέσμου τῶν Ἑλλήνων Βιομηχάνων, ἀπὸ τὸ Δελτίον του τῆς 15.12.1965 διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὸ μέγεθος τῆς φοροδιαφυγῆς. «... (Ἀναγινώσκει) ...........». Διὰ νὰ παταχθῇ ἡ φοροδιαφυγὴ αὐτὴ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναδιαρθρώσῃ τὸ φορολογικὸν σύστημα. Πρέπει οἱ κάτοχοι τοῦ πλούτου νὰ καταλάβουν, ὅτι δὲν εἶναι ἀσύδοτοι καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ αὐξηθοῦν τὰ φορολογικὰ κλιμάκια τῶν μεγάλων εἰσοδημάτων. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς μεταναστεύσεως. Τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1965 μετηνάστευσαν 55.000 Ἑλληνόπαιδα. Ἔφυγε τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας μας, ἔφυγαν ἐργάται καὶ τεχνῖται. Αὐτὸ ἀνησύχησε τώρα ἀκόμη καὶ τὸν Πρόεδρον τῶν Βιομηχάνων, κ. Δράκον, ὁ ὁποῖος εἰς δηλώσεις του μεταξὺ ἄλλων μέτρων ποὺ ἐπρότεινε διὰ τὴν μείωσιν τῆς μεταναστεύσεως ἐπρότεινε καὶ τὴν αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ αὐξήσῃ τὰ ἡμερομίσθια, συνεχῶς ἀπὸ τὴν χώραν μας θὰ μεταναστεύῃ τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν καὶ θὰ συνεχίζεται ἡ αἱμορραγία αὐτή. Παρ’ ὅλα αὐτά, ὑπάρχει ἡ ἀνεργία. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται, τί κάνει ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ δώσῃ ἐργασίαν εἰς τοὺς ἀνέργους; Τὸ φαινόμενον τῆς ἀνεργίας εἶναι αὐτὸ ποὺ χαρακτηρίζει τὸ ἀστικὸν σύστημα, τὸ σύστημα τῆς ἀτομικῆς ἰδιοκτησίας. Ἀλλὰ τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ λαμβάνῃ μέτρα προστασίας τῶν ἀνέργων. Ἐδῶ λειτουργοῦν γραφεῖα εὑρέσεως ἐργασίας, ἀλλὰ οἱ ἐργοδόται προσλαμβάνουν πρῶτα τὸ προσωπικόν των καὶ κατόπιν ζητοῦν τὴν κάρταν ἐργασίας ἀπὸ τὰ γραφεῖα αὐτά. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, δὲν γνωρίζομεν καὶ τὸν πραγματικὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνέργων. Πέραν αὐτῶν, ὁ ὑπάρχων Ὀργανισμὸς Ἀσφαλίσεως καὶ Ἀνεργίας, ὁ ὁποῖος, ὅμως, ἔχει μετατραπῆ εἰς πλούσιον χρηματοκιβώτιον. Τοὺς πόρους, εἰς τοὺς ὁποίους οἱ μισθωτοὶ μετέχουν μὲ 1%, δὲν τοὺς διαθέτει διὰ τοὺς ἀνέργους, ἀλλὰ δι’ ἄλλους σκοπούς. Μόνον 16.000 ἄνεργοι κατὰ μῆνα λαμβάνουν βοήθημα ἀνεργίας σήμερα. Διατί; Διότι, ὑπάρχουν δυσχερεῖς προϋποθέσεις διὰ παροχὴν βοηθήματος, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς ποσοστὸν 40 καὶ 50 τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τοῦ ἡμερομισθίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ κοινωνικὴ πολιτικὴ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων. Διατυμπανίζεται ἐπίσης καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς ἐργατικῆς κατοικίας. Ὑπάρχει ὁ Ὀργανισμὸς Ἐργατικῆς Κατοικίας εἰς τὸν ὁποῖον ὅλοι οἱ μισθωτοὶ εἰσφέρουν 1% ἐπὶ τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἱδρύθηκε· τὸ κράτος δὲν ἔλαβε κανένα ὑπὲρ αὐτοῦ προστατευτικὸν μέτρον. Ἐπεβάλετο ἡ δωρεὰν χορήγησις οἰκοπέδων ἢ μὲ χαμηλὰς τιμάς. Ἐνῷ τὰ ἀγοράζουν μὲ ὑπερόγκους τιμάς, εἶναι γνωστόν, ὅτι τόσοι καὶ τόσοι οἰκοπεδοφάγοι ἔχουν ἀποκτήσει δωρεὰν ὁλόκληρες ἐκτάσεις τὶς ὁποῖες μετέτρεψαν σὲ οἰκόπεδα. Ὅταν ἱδρύθη ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς τὸ κράτος τὸν ἐπροικοδότησε μὲ 100 ἑκατ. δρχ., ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, τὰ ὁποῖα τὸν δεύτερον χρόνον ἔγιναν 70 ἑκατ. γιὰ νὰ καταργηθοῦν τὸ τρίτον τελείως. Ἐδῶ τὸ κράτος ἐνέπαιξε τοὺς ἐργαζομένους. Κύριοι συνάδελφοι, ἄφησα τελευταῖον τὸ θέμα τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων. Πρόκειται περὶ δράματος ποὺ παίζεται κυρίως εἰς βάρος τοῦ ἱδρύματος τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων. Τὸ 1964 ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ ΙΚΑ ἔκλεισε μὲ 1300 ἑκατ. καθυστερουμένας εἰσφοράς, ἀριθμός, ὁ ὁποῖος αὐξάνεται ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν. Σύμφωνα ὅμως μὲ διάταξιν τοῦ νόμου περὶ ΙΚΑ αἱ ὀφειλαὶ αὐταὶ μετὰ πενταετίαν διαγράφονται. Σᾶς ἀναφέρω μερικὰ στοιχεῖα. Τὸν Μάϊον 1964, ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ὤφειλε 67 ἑκατ. δραχμῶν. Ὁ Δῆμος Πειραιῶς 7, ὁ Δῆμος Θεσσαλονίκης 6, κ.ο.κ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον οἱ δῆμοι, ὑπάρχουν ὀργανισμοί, ὑπάρχουν μεγάλες βιομηχανικὲς ἑταιρεῖες, οἱ ὁποῖες ὀφείλουν κολοσσιαῖα ποσά. Χαρακτηριστικῶς ἀναφέρω τὴν Ἑταιρεία ΥΦΑΝΕΤ τῆς Θεσσαλονίκης ἡ ὁποία παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι 30 φορὲς γίνηκε πλειστηριασμὸς εἰς βάρος της γιὰ 13 ἑκατ. ὀφειλόμενα ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτίας, κανένα ἀποτέλεσμα δὲν εἶχαν. Καὶ γνωρίζετε διατί; Διότι ὅταν συμβαίνῃ κάτι τέτοιο προσφεύγει ὁ ὀφειλέτης τοῦ ὀργανισμοῦ στὴν περίφημη ἐπιτροπὴ ἀναστολῶν τοῦ ΙΚΑ ἡ ὁποία ἐγκρίνει ἕνα ἐλάχιστον ποσὸν ἔναντι ἐκείνου ποὺ ὀφείλει. Καὶ ὅταν πληρώσῃ τὸ παρουσιάζουν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ ἤδη ματαιώνεται. Ὄχι δὲ μόνον αὐτὸ ἀλλ’ ἔχουν τὴν εὐχέρειαν νὰ παρουσιάζουν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, σὲ διάφορες τράπεζες διὰ τὴν λῆψιν δανείων. Πέραν ὅμως ἀπὸ αὐτό, τὴν τελευταίαν δεκαετίαν, ἔγιναν πλεῖστοι νόμοι καὶ Ν.Δ. παρατάσεως τῶν ὀφειλῶν καὶ ἐξοφλήσεις εἰς διάστημα 60 μηνῶν καὶ τῆς ἀπαλλαγῆς τόκων καὶ προστίμων χωρὶς καὶ μὲ αὐτὸ νὰ πείσουν τοὺς ὀφειλέτας νὰ πληρώσουν, διότι γνωρίζουν ὅτι τελικὰ δὲν θὰ πληρώσουν τίποτε. Ζήτησα, κ. συνάδελφοι, καὶ μοῦ ἐδόθη πίνακας χιλιάδων ὀφειλετῶν τοῦ ΙΚΑ. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Κυβέρνηση νὰ λάβῃ μέτρα τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν ὀφειλομένων εἰσφορῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Δ.Α.).

§342Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ἐὰν δέχωνται νὰ ψηφίσωμεν τώρα τὸ σχέδιον Ν.Δ. «περὶ Δωδεκατημορίων».

§343Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ε.Κ. δηλοῖ ὅτι μὴ ἔχουσα ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν δὲν θὰ ψηφίσῃ τώρα τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ Δωδεκατημορίων». Πέραν τούτων, ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§345Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ ΕΔΑ θὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τοῦ σχεδίου Ν.Δ. «περὶ δωδεκατημορίων» ἀλλὰ θὰ τηρηθῇ ἡ συμφωνία τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν.

§346Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Μάλιστα κ. Ἡλιοῦ. Κατὰ συνέπειαν κ. Πρόεδρε, θὰ δεχθῶμεν, ὅτι κατὰ πλειοψηφίαν γίνεται δεκτὸν τὸ σχέδιον Ν.Δ. «περὶ δωδεκατημορίων».

§347Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἔχετε τοιαύτην γνώμην, ἐφαρμόσατε παρακαλῶ τὸν Κανονισμόν. Ὑποβάλετε τὴν αἴτησιν συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν καὶ ἐγὼ θὰ διαπιστώσω ἐὰν ὑπάρξῃ ἀπαρτία. Εἶναι καταφανὴς ἡ ὕπαρξις ἀπαρτίας.

§349Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ δήλωσις εἰς τὴν ὁποίαν προέβην εἶναι δήλωσις τοῦ κόμματος καὶ παρακαλῶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους, τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν Ε.Κ. νὰ μὴ συζητήσουν περαιτέρω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§350Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῇ αὐτονόητος ἡ ὕπαρξις ἀπαρτίας. Εἶναι ἕνα τυπικὸν θέμα καὶ ἀσχέτως τῆς συμμετοχῆς ἢ μὴ εἰς τὴν ψηφοφορίαν θὰ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἐπέρασε τὸ νομοσχέδιον.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1966»;

§352ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ Εἰδικῶν Ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1966». Ὁ κ. Σ. Χούτας ἔχει τὸν λόγον.

§354Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐν πρώτοις, νὰ ἐξομαλύνω μίαν διαφοράν, ἡ ὁποία ἀνέκυψε μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Μητσοτάκη κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν τοῦ Σώματος. Ὁ κ. Μητσοτάκης προχθὲς ἐδήλωσεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὅτι αἱ διοικητικαὶ δαπάναι τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἀνωνύμως καὶ ἐπωνύμως τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων ἀνῆλθον εἰς 7%.

§355Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶπον οὔτε ἀνωνύμως οὔτε ἐπωνύμως, ἀλλὰ εἶπον, ὅτι τὸ σύνολον τῶν διοικητικῶν δαπανῶν, ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ προγράμματος ἀνῆλθεν εἰς τὸ 7,5%. Ἐὰν μοῦ ζητήσῃ ἡ Βουλὴ ἀναλογίαν καὶ ἐπὶ τῶν Ὑπουργείων δὲν ἔχω παρὰ νὰ δώσω τὰς δεούσας ἐξηγήσεις.

§356Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀνεφέρθητε εἰδικῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Τὰ πρακτικὰ εἶναι ἐδῶ καὶ ἠμποροῦν νὰ λάβουν γνῶσιν οἱ κ.κ. συνάδελφοι. Ἄλλωστε ὅλοι τὸ ἤκουσαν αὐτὸ δὲ προεκάλεσεν καὶ τὴν ἰδικήν μου ἐξέγερσιν καὶ ἐδήλωσα ὅτι δὲν λέγετε τὴν ἀλήθειαν πρὸς τὸ Σῶμα, ὅταν λέγετε, ὅτι αἱ διοικητικαὶ δαπάναι ἀνῆλθον ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων εἰς 7%. Τώρα προσθέτετε, 7,5% γενικῶς. Ἐξ αὐτοῦ δὲ τοῦ λόγου καὶ προεκλήθη ἕνα μικρὸ ἐπεισόδιο. Ἐλπίζω, ἡ διαφορὰ αὐτὴ νὰ λυθῇ ἀπόψε ἄνευ ἐπεισοδίων κ. Μητσοτάκη. Ἐγὼ ἀπαντῶν, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ κ. Μητσοτάκη εἶπον, δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, διότι περὶ αὐτοῦ ὡμιλοῦσε καὶ ἐπωνύμως ἀνέφερε τοῦτο ὁ κ. Μητσοτάκης, ἀνῆλθεν εἰς τὸ 7%, ἀλλὰ εἰς τὸ 3%. Αὐτὰ εἶπον ἀπὸ τῆς θέσεώς μου ἐκείνης. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Μητσοτάκης ἐπέμεινε, προεκλήθη καὶ τὸ γνωστὸν ὅπως τὸ ὠνόμασα μικροεπεισόδιον. Εἶπον, ὅτι ὁ κ. Μητσοτάκης δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν. Τὴν ἀλήθειαν λέγω ἐγὼ καὶ θὰ τὴν ἀποδείξω. Καὶ ἀπόψε ἔφερα πρὸς τὸ Σῶμα τὴν ἀπόδειξιν. Τὴν ἀπόδειξιν ὅτι ἐγὼ ἔλεγον τὴν ἀλήθειαν καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης δὲν ἔλεγε τὴν ἀλήθειαν πρὸς τὸ Σῶμα. Ἡ ἀπόδειξις εἶναι ὁ ἐπίσημος αὐτὸς πίναξ, φέρει τὴν ὑπογραφὴν τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Γεν. Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Συνεπῶς δὲν ἐπιδέχεται ἀμφισβήτησιν.

§357Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριε συνάδελφε................

§358Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Νὰ τελειώσω, ἐὰν θέλετε νὰ τελειώσωμεν ὁμαλῶς. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δέχομαι καμμίαν διακοπήν, παρακαλῶ, ὅταν τελειώσω νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μητσοτάκης.

§359Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριε συνάδελφε, ξεκινᾶτε ἀπὸ ἐσφαλμένην βάσιν.

§360Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ πίναξ αὐτὸς τὸν ὁποῖον καταθέτω εἰς τὸ Σῶμα, καὶ δικαιολογῶ ὡς ἐκ τούτου τὴν ταραχὴν τοῦ κ. Μητσοτάκη, ὁ ὁποῖος εἶναι συνήθως ἀτάραχος καὶ εἰς περιπτώσεις μάλιστα, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ ταράσσεται, ἀναφέρει —ὁμιλῶ διὰ τὸν τομέα τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων— ἐν ἔτει 1957 τὸ ποσοστὸν τῶν διοικητικῶν δαπανῶν ἐπὶ τοῦ κονδυλίου δημοσίων ἐπενδύσεων ἀνήρχετο εἰς 2,9%. Θὰ μοῦ συγχωρήσετε μίαν παράλειψιν. Παρέλειψα νὰ δηλώσω ὅτι τὸ 1951 τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν Δημοσίων ἐπενδύσεων εἰς τὸν τομέα τῶν δημοσίων Ἔργων ἀνήρχετο εἰς 450.000.000 δρχ. περίπου. Τὸ 1963 ἦτο 2%. Τὸ 1964 ἦτο 2,8% ἐπὶ ὕψους ἐπενδύσεων 2.820.000.000. Τὸ 1965 ἐπὶ ὕψους κονδυλίου ἐπενδύσεων 3.000.000.000 δρχ. τὸ ποσοστὸν ἀνῆλθεν ὅπως ἐδήλωσα προχθὲς εἰς 3%.

§361Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δηλαδὴ τὸ παραλάβατε 2 καὶ τὸ ἐκάματε 3.

§362Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Εἴπομεν ὅτι 2,9% εἴχατε τὸ 1957 καὶ εἴσασθε σεῖς Κυβέρνησις κατὰ τὸ 1957.

§363Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Διότι ἦτο μικρότερον τὸ κονδύλιον. Σεῖς μᾶς ἀνεφέρατε ὅτι τὸ 1963 ἦτο 2% τὸ παραλάβατε λοιπὸν 2% ἐπὶ σχετικῶς μεγάλων μεγεθῶν σεῖς δὲ ὁ ἴδιος εἴπατε ὅτι τὸ ἐπήγατε εἰς 3% δηλαδὴ αὔξησις 50%.

§364Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Παπαληγούρα, θὰ ἔλθω καὶ ἐπὶ τοῦ ἰδικοῦ σας θέματος, ἀπόψε συνομιλῶ δύναμαι νὰ εἴπω μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Μὴ βιάζεσθε θὰ ἔλθω εἰς τὸ ἰδικόν σας ἔργον καὶ εἰς τὰ ἰδικά σας θέματα. Πάντως οἱ προσληφθέντες ἐπὶ συμβάσει τὸ 1957, ἐνετάχθησαν ἐν συνεχείᾳ ὡς πρόσκαιροι ἢ μόνιμοι γι’ αὐτὸ καὶ ἐμφανίζεται τὸ ποσοστὸν 2% τὸ 1963, δηλαδὴ ὡς δῆθεν μειωθέν.

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χούτα, μὲ συγχωρῆτε. Ἐπιτρέψατε, λοιπόν, εἰς ἕνα βουλευτήν, νὰ σᾶς διακόψῃ καὶ δὲν ἐπιτρέπετε εἰς τὸν συνομιλητήν σας, ὅπως λέγετε.

§366Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Θὰ ἐρωτᾷ, ὅστις θέλει ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων νὰ προσθέσῃ κάτι εἰς ὅσα λέγω ἢ νὰ ζητήσῃ διευκρίνισιν καὶ ἐὰν δεχθῶ καλῶς, ἄλλως παρακαλῶ νὰ κάθετε εἰς τὴν θέσιν του.

§367Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριε Χούτα, παρακαλῶ, διὰ νὰ διευκολύνω τὴν συζήτησιν, ἀπαντᾶτε εἰς τὰ πρακτικά, διατὶ δὲν μὲ ἀφήνετε νὰ σᾶς τὰ διαβάσω;

§368Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ὁμιλῶ βάσει πίνακος ἐπισήμου τὸν ὁποῖον καὶ θὰ καταθέσω εἰς τὸ Σῶμα καὶ δύναται νὰ τὸν ἐλέγξῃ οἱοσδήποτε, ἐγὼ ἐδῶ θὰ εἶμαι, νὰ μὲ ἐλέγξῃ ἐν συνεχείᾳ ἂν εἴπω τίποτε ἔστω καὶ μίαν ἀνακρίβειαν, ἀλλὰ δὲν εἴθισται εἰς ἐμὲ τοῦτο. Τὸ συνολικὸν δὲ ὕψος τῶν διοικητικῶν δαπανῶν ἀνῆλθεν κατὰ τὸ 1957 εἰς 6,64%, τὸ 1963 εἰς 5,38%, τὸ 1964 5,70%, τὸ 1965 5,48% ἔναντι 6,64% τοῦ 1957 καὶ 5,38% τὸ 1963. Παρακαλῶ ὁ πίναξ νὰ καταχωρηθῇ αὐτούσιος εἰς τὰ πρακτικά.

ΠΙΝΑΞ

Ἐμφαίνων τὴν ἐξέλιξιν τῶν Διοικητικῶν Δαπανῶν (Μισθοδοσία–Ἐπιδόματα–Ἔξοδα Κινήσεως) τοῦ πάσης φύσεως ὑπηρετοῦντος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων προσωπικοῦ καὶ τὴν ποσοστιαίαν ἀναλογίαν ἐν σχέσει πρὸς τοὺς συνολικοὺς προϋπολογισμοὺς τακτικῶν καὶ ἐπενδύσεων κατὰ τὰ ἔτη 1957, 1963, 1964 καὶ 1965.