1965.12.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19η

Παρασκευὴ 17 Δεκεμβρίου 1965

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ἀποσκίτης, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Κιτσίκης, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Περτσινίδης, ζητεῖ ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Τσακιρίδης, ζητεῖ ἄδειαν, προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Στειρόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§10Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ Σύλλογοι Προσωπικοῦ ΔΕΗ Θεσσαλονίκης, Χανίων, Αἰγίου, Ἡρακλείου κλπ., διὰ τηλ)κῆς των ἀναφορᾶς, αἰτοῦνται ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀσφαλίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς ΔΕΗ. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ε. Ἀνερούσης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Κιμώλου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ λειτουργίαν τοῦ εἰς τὴν ἐν λόγῳ κοινότητα ἑδρεύοντος Ταχυδρομικοῦ Γραφείου. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Σ. Ἐλαφρός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνταξιούχου Ἰωάννου Παπαδοπούλου, κατοίκου Βόλου, αἰτουμένου ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ θέματος. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Γ. Βογιατζῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Καρύστου, αἰτουμένου τοποθέτησιν καθηγητῶν εἰς τὸ Γυμνάσιον καὶ Λύκειον Καρύστου. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Π. Δούκας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Χωριστῆς Δράμας, αἰτουμένου ἵδρυσιν Παιδικοῦ Σταθμοῦ εἰς τὴν ἐν λόγῳ Κοινότητα. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Χ. Τσαντούλας, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν καπνοπαραγωγῶν Γοργομύλου, Δρυμῶνος, Ἀνωγείου κλπ. περιφερείας Φιλιππιάδος, αἰτουμένων συγκέντρωσιν ὑπὸ τοῦ ΕΟΚ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἐσοδείας 1964 Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Χ. Τσαντούλας, διὰ τηλεγραφήματός του διαβιβάζει διαμαρτυρίαν τῶν νομαρχιακῶν ὑπαλλήλων ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, διὰ τὴν μὴ ἐξομοίωσιν τῶν ἀποδοχῶν των μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τηλ)κὴν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἰδιοκτητῶν Λεωφορείων Ἀγρινίου, αἰτουμένου ἱκανοποίησιν αἰτημάτων τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Αὐτοκινητιστῶν Ὑπεραστικῶν Συγκοινωνιῶν. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Π. Δούκας, καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγων Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων Θεσσαλονίκης, Καβάλας, Σερρῶν, Ξάνθης κλπ., αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος σχετικῶς μὲ τροποποίησιν καὶ συμπλήρωσιν τοῦ Κώδικος καταστάσεως δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Σ. Ἐλαφρός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ζαγορᾶς, αἰτουμένου τὴν συνέχισιν τῆς ἐπιδοτήσεως τῶν φυτοφαρμάκων εἰς τὴν περιφέρειαν Ζαγορᾶς. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ἀγρινίου, αἰτουμένου οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν δι’ ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Δήμου πόλεως Ἀγρινίου. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Θεοδοσιάδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἐκπροσώπων Δήμων καὶ Κοινοτήτων, Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου, Ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ Συλλόγου, Ὁμοσπονδίας Βιοτεχνῶν καὶ λοιπῶν Ὀργανώσεων Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων ἀναστολὴν πάσης συζητήσεως δημιουργίας νέου συγκοινωνιακοῦ καθεστῶτος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Δ. Θανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Κτιμένης, αἰτουμένων τὴν μείωσιν τοῦ ποσοῦ τῶν 700 δρχ., τὸ ὁποῖον ὡρίσθη ὡς τιμὴ κατὰ στρέμμα τῶν παραχωρηθεισῶν εἰς αὐτοὺς ἐκτάσεων ἐκ τῆς λίμνης Ξυνιάδος, διαγραφὴν τῶν ὀφειλομένων τόκων κλπ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα ὅτι: Ὁ κ. Α. Σπηλιάκος (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς Δασμολογικῆς καὶ Τελωνειακῆς Νομοθεσίας» (23). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Κουτσοχέρας καὶ Ν. Ἀναγνωστόπουλος, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ μεταφορᾶς μαθήματος τῆς Πολυτεχνικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». (27). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Τσιριμῶκος, Δ. Διαμαντίδης, Χ. Πιπιλῆς, Γ. Τζώρτζης, Δ. Βρανόπουλος, Ι. Βαρβιτσιώτης, Γ. Κοΐνης, Π. Σταυρόπουλος, Ι. Μελᾶς, Η. Ἠλιοῦ, Ι. Σακελλαρίου, Γ. Βασιλᾶτος, Κ. Τσιριμῶκος, Β. Ἐφραιμίδης, Σ. Χασαπίδης, καταθέτουσι πρότασιν «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς (24). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Ράλλης, Χ. Πιπιλῆς, Δ. Χατζηγάκης, καταθέτουσι πρότασιν «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς» (24). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Κατσώτας, Φ. Παναγιωτόπουλος, Ν. Παπαηλίας, Ν. Ἀλαβᾶνος, Ν. Μαλλιάκας, Τ. Πλεύρης, Γ. Μιχελογιάννης, Ι. Μελᾶς, Ι. Χαραλαμπόπουλος, Ι. Σακελλαρίου, Ι. Βαλυράκης, Α. Πετραλιᾶς, Γ. Βασιλᾶτος, Β. Ἐφραιμίδης, Ι. Παπασπύρου, Γ. Παπαδημητρίου, Ι. Σπηλιωτόπουλος, Β. Ἰντζές, Σ. Τσαπάρας, Δ. Παπαϊωάννου, Ι. Ἀλευρᾶς, Ν. Κουντούρης, Χ. Πιπιλῆς, Δ. Βρανόπουλος, Ι. Μποῦτος, Χ. Κανδυλιάρης, Γ. Λαζαρίδης, Θ. Ἀνδρεάδης, Γ. Καστανίδης, Ε. Βανδαλῆς, Α. Βλαχοθανάσης, Ι. Σεργάκης, Α. Μπαρότσης, Κ. Δημόπουλος, Γ. Κοΐνης, Ι. Παπαγεωργίου, Ε. Ἀρβανιτάκις, Α. Κανελλόπουλος, Θ. Παπαπαναγιώτου, Δ. Διαμαντίδης, Λ. Λασκαρίδης, Α. Παπαδόπουλος, Α. Λώρας, Ι. Τσιριμῶκος, καταθέτουσι πρότασιν «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς» Μέρος Βʹ (Προσωπικόν). Ἡ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῆς δυνατότητος χορηγήσεως τραπεζιτικῶν δανείων μὲ ρήτραν ξένου νομίσματος» (20). Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Περτσινίδης, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἐκκλησιαστικῶν ζητημάτων» (2). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Θεοδοσιάδης, Χ. Κανδυλιάρης, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαρθρώσεως θέσεων τοῦ Γεωπονικοῦ καὶ Δασολογικοῦ Προσωπικοῦ τῆς Αʹ Κατηγορίας 5ῳ ἢ 4ῳ βαθμῷ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας» (11). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Τ. Κολοκυθᾶς, 2) Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀσφαλίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ» (12). Κύριοι συνάδελφοι, ζητῶ τὴν ἔγκρισίν σας νὰ μὴ συζητήσωμεν καθόλου ἐρωτήσεις, ἀλλὰ νὰ εἰσέλθωμεν ἀπ’ εὐθείας εἰς τὰς ἐπερωτήσεις τοῦ καπνοῦ. Ἐπίσης ὑποβάλλω θερμὴν παράκλησιν ὅπως οἱ ὁμιληταὶ συντομεύσουν, ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀκουσθοῦν ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι. Καὶ ἐπιπροσθέτως παρακαλῶ νὰ μὴ γίνουν διακοπαί.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σταμάτης, ἔχει τὸν λόγον.

§14Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ, κ. Πρόεδρε, οὔτε θὰ ἐπιτρέψω, οὔτε θὰ ἀπαγορεύσω διακοπάς. Ἀφήνω τὸ θέμα εἰς τὴν κρίσιν σας. Ἡ ἐπερώτησίς μου κατετέθη τὸν Ἰούνιον 1965. Ἐσκόπουν νὰ ἐλέγξω πολιτικὴν Κέντρου καὶ μέχρι σήμερον εἶναι ἀδύνατον νὰ διαχωρίσω τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, διότι οἱ πρωτοστατήσαντες ἕως τώρα εἰς τὴν καπνικὴν πολιτικὴν ἀνήκουν εἰς τὴν ἰδικήν σας πλευράν. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ ἐπερώτησίς μου ὁδηγοῦσα εἰς ἐκκαθάρισιν εὐθυνῶν καὶ θέσεων, δὲν θὰ προκαλέσῃ διαμαρτυρίας, ἀκόμη καὶ διότι 1) καὶ προχθὲς ἰδικοί σας ρήτορες εὗρον λόγους νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν ἰδικήν μας πολιτικὴν τῆς ὀκταετίας χωρὶς ἡμεῖς νὰ διαμαρτυρηθῶμεν καὶ 2) διότι ὁ διάλογος ἡ πεμπτουσία τῆς δημοκρατίας, τὴν ὁποίαν ὅλοι πάντοτε ἐπικαλούμεθα, ἐὰν τὸν πιστεύετε θὰ σᾶς δώσῃ τὴν εὐχέρειαν καὶ νὰ ἀντικρούσητε καὶ νὰ προσδιορίσητε τὰ ἐπιτεύγματα τῆς ἰδικῆς σας πολιτικῆς. Τὴν ἐπερώτησίν μου, θὰ διαχωρίσω εἰς δύο στάδια χρονικῶς. Τὸ πρῶτον ἀπὸ 16 Φεβρουαρίου 1964 ἕως 15 Ἰουλίου 1965 καὶ τὸ δεύτερον ἀπὸ τότε ἕως σήμερον. Διὰ τὸ πρῶτον μὲ ἀπασχολεῖ τὸ θέμα τῆς παραγωγῆς, ἐξαγωγῆς καὶ τῶν τιμῶν. Διὰ τὸ δεύτερον ἡ ρύθμισις τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ τὸ πρίμ. Ἡ ὀρθὴ πολιτικὴ ἐπιβάλλει τὴν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέραν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν ἐπ’ ἀγαθῷ Κράτους καὶ παραγωγοῦ ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν βελτίωσιν τῶν τιμῶν. Ἔφθασαν εἰς 79.000. Δὲν θὰ ἐνθυμηθῶ, βεβαίως, ὅσα ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου, διαβεβαιῶν, ὅτι ἐξησφαλίσθησαν ἐξαγωγαὶ 90.000 (Συνεδρίασις Βουλῆς 30 Ἰουνίου 1964). Ἐπὶ τῆς βεβαιώσεως ταύτης εἶχε μάλιστα στηρίξει θριαμβευτικὴν ἀντίκρουσιν τῶν ἰδικῶν μας προβλέψεων. Τὸ ὅτι διεψεύσθη, δὲν εἶναι τίποτε τὸ ἀσύνηθες διὰ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Εἶχον ἐξοικειωθῆ μὲ τὰς εὐκόλους ὑποσχέσεις καὶ ἐδοκίμαζον τὴν εὐφορίαν χωρὶς νὰ ὑφίστανται τὴν συντριβὴν διὰ τήν, μετὰ ταῦτα, διάψευσιν. Εἶπε προχθές, ὁ φίλος Ὑπουργὸς Ἐμπορίου, ὅτι αἱ δυνατότητες ἐξαγωγῶν, ἐκ διαφόρων λόγων, εἶναι ηὐξημέναι. Καὶ αἱ μὲν ἐξαγωγαὶ πρὸς τὰς Δυτικὰς χώρας, εἶχον παρασκευασθῆ διὰ σειρᾶς μέτρων τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ καὶ διηυκολύνθησαν καὶ ἀπὸ τὸ σύστημα τοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας τῶν διαφόρων καπνεμπορικῶν ἐπιχειρήσεων τῶν διαφόρων κρατῶν τοῦ ΕΟΚ καὶ τῆς Ἀμερικῆς. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν δύναται ἡ Ἕνωσις Κέντρου νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν γενομένην αὔξησιν, ὡς ἔργον ἰδικοῦ της ἀγῶνος καὶ προσπαθείας, ἀποτελεῖ ἀξιέπαινον ἐξαίρεσιν ἡ χάρις εἰς τὴν δραστηριότητα τοῦ κ. Μελᾶ, ὡς Ὑπουργοῦ, ἄλλοτε, Ἐμπορίου, αὔξησις τῶν πρὸς Γαλλίαν ἐξαγωγῶν. Φέρει αὐτὴν τὴν σφραγίδα τοῦ ἰδικοῦ του ἐνδιαφέροντος, βαρύνεται μὲ τὸ ὅτι διὰ τὴν νέαν ἐξαγωγικὴν περίοδον, ὑπάρχουν δυσμενεῖς προοπτικαὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι δὲν ἠδυνήθη νὰ συγκρατήσῃ τὴν Ἑταιρείαν Γκλὲν ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ χώρου τῶν καπνικῶν ἀγορῶν καὶ οὕτω, μία ποσότης 6.000 τόν. ἠγοράσθη ἀπὸ ἄλλην χώραν, τὴν Τουρκίαν. Ὅλαι αἱ χῶραι ἀγωνίζονται ν’ αὐξήσουν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐνδιαφερομένων ἑταιρειῶν καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τὰς ἀπεμάκρυνε. Διὰ δὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας, σημειῶ, ὅτι ἡ Ρωσία οὐδέποτε ἐξεπλήρωσε τὰς συμβατικάς της ὑποχρεώσεις καὶ ἀκόμη, ὅτι αἱ τιμαὶ διὰ μὲν τὰς ἐσοδείας 1962 εἶναι 2,03, 1963, 1,92 καὶ 1964 1,66 καὶ διὰ τὴν Πολωνίαν, ἀντιστοίχως 1,96, 1,92 καὶ 1,70, ἔναντι μειώσεως τῶν τιμῶν εἰς τὴν Δ. Γερμανίαν κατὰ 8%.

§15Α. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ 8 τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἰσοδυναμεῖ μὲ 18 εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σταμάτη, παρακαλῶ, συντομεύετε, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν.

§17Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω μίαν ὥραν, διότι εἶμαι ἐπερωτῶν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, σᾶς δηλῶ, ὅτι ἔχετε 5′ λεπτὰ ἀκόμη εἰς τὴν διάθεσίν σας.

§19Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Δὲν ἔχω καθόλου 5′ λεπτά. Ἔχω πέραν τῆς ἡμισείας ὥρας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σταμάτη, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα, σεῖς, νὰ ὁμιλήσετε μίαν ὥραν. Μίαν ὥραν ὁμιλοῦν οἱ πρῶτοι τῶν ἐπερωτώντων. Αὐτὸ συνεφωνήθη καὶ αὐτὴ ἡ ἀρχὴ θὰ τηρηθῇ.

§21Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἔλυσε τὸ θέμα αὐτὸ καὶ θὰ ὁμιλήσω μίαν ὥραν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δεχθῇ νὰ ὁμιλήσετε μίαν ὥραν, ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Συνεφωνήθη νὰ ὁμιλήσουν οἱ πρῶτοι τῶν ἐπερωτώντων μίαν ὥραν καί, ἐν συνεχείᾳ, οἱ λοιποὶ τῶν ἐπερωτώντων νὰ ὁμιλήσουν ἡμίσειαν ὥραν, ἐναλλάξ.

§23Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Καὶ ἀκόμη σημειῶ, ὅτι ἡ ὑπόσχεσις, ὅτι θὰ λύσουν τὸ πρόβλημα τῆς ἀπορροφήσεως οἱασδήποτε ποσότητος καπνοῦ, διὰ τῶν πρὸς ἀνατολικὰς χώρας ἐξαγωγῶν, ἀπετέλεσε καὶ αὐτὴ ἕν, ἐπὶ πλέον, «θὰ» ἀπ’ ὅσα παρεπλάνησαν τὸν λαόν. Συμβαίνει ἡ σημαντικὴ πτῶσις τῶν τιμῶν νὰ συνδέεται μὲ τὰ δύο καπνικὰ χρόνια τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἰς τὴν Ἀρχήν. Εἶπεν ὁ κ. Λυμπέρης, ὁμιλῶν, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἐφηρμόσθη καπνικὴ πολιτική. Δὲν γνωρίζω εἰς τὴν καπνικὴν ἱστορίαν τῆς ἰδικῆς μας ἢ οἱασδήποτε ἄλλης χώρας πολιτικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον νὰ βαρύνεται μὲ τόσην μείωσιν τιμῶν καὶ νὰ δύναται νὰ ἔχῃ τὴν τόλμην νὰ ὁμιλῇ περὶ ὀρθῆς καπνικῆς πολιτικῆς. Ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐδῶ τὰς προεκλογικὰς ὑποσχέσεις τῆς Ε.Κ. Εὕρισκε τὰς τιμὰς τοῦ προηγουμένου τῶν ἐκλογῶν ἔτους, ἰδικοῦ μας ἔτους, μικράς. Τὰς κατηγόρει ὡς τιμὰς ἐκμεταλλεύσεως καὶ δὲν ἀφῆκε γωνίαν τῆς Ἑλληνικῆς γῆς νὰ μὴ ὑψώσῃ φωνὴν ἀγανακτήσεως διὰ τὸ ἀνοσιούργημα, τὸ ὁποῖον διεπράττομεν ἡμεῖς παραδίδοντες τάχα τοὺς καπνοπαραγωγοὺς εἰς τὴν ἀνίερον ἐκμετάλλευσιν τοῦ καπνεμπορίου καὶ ὑποσχόμενοι μεγαλυτέρας τιμάς, ἀσφαλείας καὶ ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, εὐτυχεστέρας ἡμέρας τῶν καπνοπαραγωγῶν. Τὸ 1961 αἱ ἰδικαί μας τιμαὶ ἦσαν 37,3, τὸ 1962, ἐπίσης 37,3, τὸ 1963 τῆς Ε.Κ. 37.7+3,35 πρὶμ καὶ τὸ 1964 30.4. Καὶ ὅταν μάλιστα οἱ δασμοὶ πρὸς τὰς Δυτικὰς χώρας ἐμειώθησαν κατὰ 20% καὶ ὁ τιμάριθμος ηὐξήθη. Πῶς νὰ χαρακτηρίσωμεν αὐτὴν τὴν πολιτικήν, λοιπόν; Οἱ ἀριθμοὶ ἀποτελοῦν κραυγάζουσαν καταδίκην τῆς πολιτικῆς καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ν’ ἀρνηθῶ εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου τὴν δυνατότητα νὰ ὁμιλῇ περὶ στοργῆς πρὸς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς καὶ ἀκόμη νὰ δικαιοῦται νὰ ὁμιλῇ περὶ ὀρθῆς καπνικῆς πολιτικῆς. Ἦλθον ἀνέτοιμοι καὶ προσεπάθησαν, προχειρολογοῦντες, νὰ λύσωσι τὸ θέμα. Ἐσύρθησαν πανικόβλητοι ὄπισθεν τοῦ καπνεμπορίου κατὰ τὸν καθορισμὸν τῶν τιμῶν καὶ μετέδωσαν τὸν πανικόν, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐτόνισα, εἰς τοὺς παραγωγούς, διότι ἐν ὄψει τῆς μεγάλης παραγωγῆς εἶχον καταληφθῆ ἀπὸ τούτους καὶ τοὺς παρέδωσαν δέσμιους εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ καπνεμπορίου ἀφοῦ καὶ τὸ σύστημα τῆς παρεμβάσεως ἐλειτούργησε κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος καθήλωσεν τὰς τιμάς. Πόσον τοῦτο εἶναι ἀληθές, θὰ δικαιώσητε ἀκούοντες τὰ ἑξῆς: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6074 τῆς 1 Μαρτίου 1965 πρὸς τὰ ὄργανα τοῦ ΕΟΚ, περὶ τοῦ τρόπου παρεμβάσεως, ὡς τὴν καθώρισεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου καὶ εἰς τὴν παράγραφον 4 ὁρίζηται «σχετικῶς μὲ τὰς προσφερθησομένας ὑπὸ τοῦ ΕΟΚ τιμὰς καθωρίσθη, ὅτι θὰ εἶναι αἱ αὐταὶ τοῦ καπνεμπορίου, ἐπὶ ἀνωτέρων ποσοτήτων». Ἀκόμη δὲ καὶ κατὰ τρόπον οὐχὶ ἑνιαῖον, ἀφοῦ εἰς Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην ἐγένετο παρέμβασις εἰς ἄλλας περιφερείας συγκεντρώσεως. Καὶ ἀποτελοῦν τ’ ἀνωτέρω κυρίαν εὐθύνην τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διότι εἰς αὐτὴν εὑρίσκονται οἱ πρωτεργάται τῆς καπνικῆς πολιτικῆς. Καὶ τώρα θὰ διεξέλθω καὶ τὸ θέμα τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Συμβαίνει, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ κοινὴ ἀντίληψις καὶ πεῖρα ὁσάκις γίνεται λόγος περὶ τῶν καπνῶν τούτων, νὰ συνδέηται μὲ τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν. Καὶ ὀρθῶς. Ἡ παράδοσις τῶν ἀνωτέρω καπνῶν εἶναι κυριώτατα Αἰτωλοακαρνανική, ἂν μὴ σχεδὸν ἀποκλειστικῶς τοιαύτη. Τελευταίως ἐγένετο προσπάθεια διὰ νὰ καταργηθῇ ἡ συνύφασις τῶν καπνῶν τούτων μὲ τὸν Νομὸν τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ.

§24Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Σταμάτη, παρακαλῶ, νὰ διαβάσετε καὶ πιὸ κάτω τὴν ἐγκύκλιον αὐτήν, νὰ τὴν ὁλοκληρώσετε.

§25Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Νομίζω, δὲν χρειάζεται. Πάντως, ἂν ἐπιμένετε, θὰ μετανοήσετε. Ἡ διαταγὴ αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. φέρει ἀριθμὸν 1084. Θὰ παρεκάλουν νὰ τὴν ἀναγνώσετε καί, ἐὰν δύνασθε, ἔστω καὶ μίαν λέξιν, ἔστω καὶ ἕνα σίγμα, ἂν παρέλειψα, νὰ μὲ διαψεύσετε.

§26Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀφοῦ εἶναι ἀπόρρητος ἡ διαταγὴ αὐτὴ καὶ δὲν δύνασθε νὰ τὴν καταθέσετε εἰς τὰ πρακτικά, ἀνεγνώσατε; Νομίζω, ὅτι ἅπαξ ὁ κ. συνάδελφος τὴν χρησιμοποιεῖ, πρέπει νὰ ἐξηγήσῃ πόθεν ἔλαβε τὴν ἀπόρρητον αὐτὴν διαταγήν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, ὁ κ. Σταμάτης ἀνέφερε τὸν ἀριθμὸν καὶ τὴν ἡμερομηνίαν τῆς ἀπορρήτου αὐτῆς ἐγκυκλίου.

§28Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε ἐκπρόσωπε τῆς Ε.Κ., καταθέτω τὴν διαταγὴν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ, ἂν θέλετε, σεῖς νὰ τὴν ἐρευνήσετε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σταμάτη, παρακαλῶ, νὰ συνεχίσετε, διότι εὑρίσκεσθε ἤδη περὶ τὸ πέρας τοῦ ἡμιώρου, τὸ ὁποῖον δικαιοῦσθε ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ὁμιλήσετε.

§30Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ἀκόμη περιθώριον νὰ ὁμιλήσω. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἰδοποιήσω, ὅτι μὲ τὴν ζωὴν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας συνδέονται τὰ ἄνω καπνὰ καὶ κάθε προσπάθεια νὰ καταστοῦν ταῦτα οὐχὶ ἡ κυριωτέρα πηγὴ τοῦ εἰσοδήματος τοῦ Νομοῦ μου, θὰ μὲ εὕρῃ ἀντίθετον.

§31Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Αἱ ἐκλογαὶ θὰ τὸ δείξουν.

§32Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Μὴ διακόπτετε τὸν κ. συνάδελφον, διότι λέγει ἀφορολογήτους λόγους.

§33Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Μπαλτατζῆ, ἐὰν ἀπευθύνεσθε πρὸς ἐμέ, σᾶς λέγω, ὅτι δὲν σᾶς μιμοῦμαι. Οἱ λόγοι σας, ὅτε εἶσθε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔμειναν ὑποσχέσεις καὶ μόνον διὰ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ἡ καπνικὴ πολιτικὴ ποὺ ἐφαρμόσατε, ἐπέφερε τὴν πεῖναν καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν τῶν παραγωγῶν. Ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον προστασίαν τῶν ἀγροτῶν ὡρισμέναι ἀρχαὶ καὶ κανόνες, τοὺς ὁποίους θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ διὰ τοὺς ἀγρότας τῆς Αἰτωλοακαρνανίας. Ἀποτελεῖ κλασσικὴν περιφέρειαν ἡ Αἰτωλοακαρνανία διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ὡς καὶ λόγῳ ποιότητος, διὰ τὰ ἐξαγώγιμα καὶ ὡς τοιαύτην πρέπει ἐφεξῆς τὸ κράτος νὰ τὴν ἀντιμετωπίζῃ καὶ κατὰ τὴν ρύθμισιν τῆς καλλιεργείας καὶ κατὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῶν καπνῶν καὶ κατὰ τὸν καθορισμὸν τῶν τιμῶν τῶν καπνῶν. Καὶ ἐν αὐτῷ αἱ ὑποσχέσεις ἀφειδεῖς. Συνέβη ἡ μέση τιμὴ τῆς ἐσοδείας 1962 νὰ εἶναι 35,7. Καὶ ἡ Ἕνωσις Κέντρου εὗρε καὶ αὐτὰς ἐξευτελιστικάς. Ἡμεῖς, οὐδέποτε ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι μὲ τὴν ἀνωτέραν τιμὴν ἱκανοποιοῦμεν τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ἀλλὰ ἐπροχωρήσαμεν κατ’ ἔτος πρὸς τὰ ἄνω. Μᾶς κατηγόρησαν, ὅτι εἴχομεν συμπήξει συνεργασίαν ὕποπτον μὲ τὰς καπνοβιομηχανίας καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῆς παρεδώσαμεν τὸν ἱερὸν μόχθον τῶν ἀγροτῶν μας εἰς τὴν δεινοτέραν τῶν ἐκμεταλλεύσεων. Θὰ ἀνέμενε κανεὶς ὕστερα ἀπὸ τὴν τόσην ἀγανάκτησίν των, ὅτι θὰ ἔπραττον πολλὰ ὑπὲρ τῶν καπνοπαραγωγῶν. Θέλετε νὰ ἀκούσητε, τί προσέφερον; Ἔναντι τῆς ἰδικῆς μας τιμῆς τῶν 35,7, αὐτοὶ ἔδωσαν διὰ τὰς ἐσοδείας 1963 32 καὶ διὰ τὴν ἐσοδείαν 1964 32,8. Ποίων ἄλλων μαρτύρων ὑπάρχει χρεία, διὰ νὰ ἀποδείξῃ ἡ Ἕνωσις Κέντρου τὴν μεγάλην της στοργήν, διὰ τοὺς παραγωγούς; Καὶ τὰς τιμὰς αὐτὰς τὰς ἐχαρακτήρισαν ἱκανοποιητικὰς εἰς ἐπίσημον κείμενον Νόμου, ὅστις ἐψηφίσθη διὰ νὰ κυρώσῃ ἀπόφασιν Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου αὐξήσεως τῆς τιμῆς σιγαρέττων κατὰ 500 ἑκατομμύρια δραχμῶν περιελθόντας εἰς τὸ Κράτος, παραγωγοὺς καὶ πρατηριούχους. Οἱ ἀριθμοί, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ καταδιώκουν τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ὡς μνημεῖον σφαγιασμοῦ μιᾶς τάξεως, ἡ ὁποία γνωρίζει θυσίας νὰ προσφέρῃ πάντοτε. Ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ εἴπω καὶ τὸ ἑξῆς: Πληροφοροῦμαι, ὅτι εἰς τὰ φορολογικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως περιλαμβάνεται καὶ αὔξησις τῆς τιμῆς τῶν σιγαρέττων. Γνωρίζω, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις εὑρίσκεται εἰς δυσχερεστάτην καὶ κρίσιμον φάσιν. Καὶ ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι ἐκλήθη ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ν’ ἀντιμετωπίσῃ χάος τοῦ ὁποίου τὴν εὐθύνην φέρουν, κυρίως, ἄλλοι. Δὲν γνωρίζω, ὁ Ἀρχηγός μου καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ ὁμάς, ποίαν ἀπόφασιν θὰ λάβουν διὰ τὴν στάσιν μας ἔναντι τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ἀποφασίσῃ νὰ τὸ ψηφίσωμεν λυποῦμαι πάρα πολύ, ὅτι θὰ δηλώσω, ὅτι θὰ καταψηφίσω πᾶσαν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν σιγαρέττων, ἐὰν αὕτη δὲν συνδυασθῇ μὲ παροχὴν πρὸς τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ἐπίσης, ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὰς τιμάς, τὰς ὁποίας ἡ Ἕνωσις Κέντρου καθώρισε διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἐσοδείας 1964. Διεχώρισε τοὺς ἀγρότας εἰς παραγωγοὺς 700 κιλῶν διά τινας περιφερείας καὶ 1.000 εἰς ἄλλας καὶ εἰς τοιούτους πέραν τούτων. Καὶ διὰ τοὺς πρώτους μὲν καθώρισε τιμὰς σχεδὸν τὰς ἰδίας πρὸς τὰς τοῦ σωτηρίου ἰδικοῦ μας ἔτους 1962, διὰ τοὺς ἄλλους, ὅμως, περιέκοψε ταύτας κατὰ ποσοστὸν 10% εἰς τρόπον, ὥστε οἱ παραγωγοὶ Αἰτωλοακαρνανίας, νὰ ἔχουν ὑποστῆ μείωσιν τοῦ εἰσοδήματος κατὰ 30 περίπου ἑκατομμύρια δραχμῶν. Πότε Κυβέρνησις ἐκάλεσε τμῆμα τῆς ἰδίας τάξεως νὰ ὑποστῇ θυσίαν διὰ νὰ παραμείνουν αἱ τιμαὶ διὰ τὸ ἄλλο τμῆμα εἰς ἐπίπεδα, τὰ ὁποῖα ἡ Ἕνωσις Κέντρου κατηγόρει, ὡς ἐξευτελιστικά; Εἶναι ἠθικῶς ἀπαράδεκτον νὰ ἐπιβάλλωμεν θυσίας εἰς τοὺς παραγωγοὺς καὶ καλῶ τὴν Κυβέρνησιν τὸ ταχύτερον νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν ἀδικίαν. Ἔχει ἡ Ἕνωσις Κέντρου τὴν εὐθύνην διὰ τὸν σφαγιασμὸν καὶ βαρύνει τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἡ εὐθύνη ἐὰν δὲν προέλθῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεως ἱκανοποιήσεως τῶν καπνοπαραγωγῶν. Καὶ οἱ τῶν 700 κιλῶν παραγωγοὶ καὶ τῶν 1.000 καὶ τῶν 1.500, εἶναι πτωχοὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα τῆς ζωῆς, μὲ ἀγωνίαν, πόνον καὶ ἄγχος καὶ πρέπει νὰ τοὺς δώσωμεν ἔμπρακτον παράδειγμα στοργῆς καὶ ἐνδιαφέροντος. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ πρίμ. Δὲν ἐξετάζω, ποῖον ποσὸν γεωργικῶν ἐπιδοτήσεων ἔχει ἐγγραφῆ εἰς τὸν προϋπολογισμόν, δὲν ἐξετάζω ἂν ἐδόθη ὑπόσχεσις ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, μολονότι διὰ δηλώσεων τοῦ κ. Μητσοτάκη, ἔχει προκληθῆ ὁ κ. Παπανδρέου, καὶ ἀπάντησιν δὲν ἔδωκεν, διότι, εἶπεν, εἰς δηλώσεις του, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, δὲν προέβλεψε χορήγησιν πρὶμ καὶ ὅτι μάλιστα εἰς κύκλον τῶν στενωτέρων συνεργατῶν του, ἐξεμυστηρεύθη, ὅτι πρέπει νὰ παύσουν αἱ παροχαί, χωρὶς νὰ διαψευσθῇ μέχρι σήμερον παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, καίτοι παρῆλθεν, ἔκτοτε πέραν τοῦ μηνὸς χρονικὸν διάστημα. Σημειῶ, ὅτι θεωρῶ τὸ ποσὸν ἀνεπαρκές. Ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν μέχρι τοῦ ποσοῦ τοῦ περυσινοῦ ὕψους καὶ νὰ τὸ χορηγήσῃ τὸ ταχύτερον. Ἂς παύσωμε νὰ ἐξαίρωμεν τοὺς ἀγρότας, ὡς δεξαμενὴν θυσιῶν καὶ ἂς δείξωμεν κάποτε ἐμπράκτως, ὅτι τοὺς κατανοοῦμεν, τὴν θέσιν καὶ τὴν συμβολὴν εἰς αὐτὸν τὸν τόπον. Ἂς ζητήσωμεν καὶ ἀπὸ ἄλλας πλευρὰς θυσίας καὶ ἂς ἀφήσωμεν, ἐπὶ τέλους αὐτοὺς τοὺς ταλαιπώρους ἀγρότας, χωρὶς ἄλλας ἐπιβαρύνσεις. Ἐπίσης, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, συνδέεται μὲ τὴν νεωτέραν ἀπόφασιν τῆς ρυθμίσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας. Κατανοῶ πόσον παρίσταται ἀνάγκη ρυθμίσεως. Ἀλλὰ διαφωνῶ εἰς τὸν τρόπον τοῦ περιορισμοῦ τῆς καπνοκαλλιεργείας, ἱστορικῶς, ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης, ἀπὸ πλευρᾶς εὐγενῶν καπνῶν. Ὤφειλον εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, νὰ ἀποφύγουν νὰ θέσουν αὐτοὺς τοὺς ἀσφυκτικοὺς περιορισμούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαράδεκτοι καὶ ἀπὸ τῆς ἀκολούθου ἀπόψεως. Τὸ Κράτος ἔθεσεν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν παραγωγῶν μέσα βελτιώσεως τῆς παραγωγῆς καὶ ἐξ ἀπόψεως ποσότητος, ὥστε δι’ αὐτῆς ν’ ἀναπληρώνῃ τὸν μικρὸν γεωργικὸν κλῆρον. Καὶ μὲ τὸ σύστημα τοῦτο περιορίζει τὴν πρὸς τὰ ἄνω πρόοδον καὶ τὸν καταδικάζει εἰς μαρασμόν. Καλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προχωρήσῃ εἰς ἀναθεώρησιν τοῦ συστήματος. Ἀκόμη, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, θὰ τονίσω, ὅτι διὰ τὸ μέλλον, ὀφείλει ἀπὸ τοῦδε νὰ ὀργανώσῃ Ἐπιτροπήν, νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα κατὰ τρόπον ὀρθολογιστικὸν καὶ ἱκανοποιητικόν. Ἔχω εἰς χεῖρας μου μελέτην εἰδήμονος ἐντρυφήσαντος μετὰ πολλῆς γνώσεως, ἀλλὰ καὶ πολλοῦ παλμοῦ καὶ πολλῆς στοργῆς εἰς τὰ θέματα τῶν ἀγροτῶν, διὰ τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας, τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου κ. Γ. Φλώρου καὶ παρακαλῶ, ὅπως λάβητε γνῶσιν καὶ ἐπιδιώξετε τήν, βάσει αὐτῆς, εἰς τὸ μέλλον, ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος. Κύριοι συνάδελφοι, διεξῆλθον εἰς γενικὰς γραμμὰς τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ. Τὸ θεωρῶ, ὅτι ἀποτελεῖ ἐθνικὸν θέμα καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ὀφείλομεν εἰς τὸ μέλλον νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν. Χρειάζεται προσοχήν, τόλμην καὶ εἰλικρίνειαν. Καί, πρὸ πάντων, χρειάζεται ν’ ἀναγνωρίσωμεν ἐμπράκτως τὸν ρόλον τοῦ ἀγρότου καὶ νὰ τοῦ παράσχωμεν ἔμπρακτα δείγματα τῆς ἀγάπης μας καὶ τοῦ ἐνδιαφέροντός μας, πρὸς αὐτόν. Μεγίστη ἐχθρὰ τῆς δημοκρατίας εἶναι ἡ ἔλλειψις εἰλικρινείας καὶ ἡ δημαγωγία. Καὶ ὅσοι ἐδημαγώγησαν τὸν ἱερὸν μόχθον τοῦ ἀγρότου, δυσκόλως θὰ ἀποδείξουν, ὅτι πιστεύουν εἰς τὴν δημοκρατίαν. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ἔσφαλε, διότι τὸ καπνικὸν θέμα, τὸ ἐθεώρησεν ἀντικείμενον δημαγωγίας. Ἂς ὁμολογήσῃ τὸ σφάλμα της, ἂν θέλῃ νὰ μᾶς πείσῃ διὰ τὸ ἐνδιαφέρον της καὶ τὴν πίστιν της πρὸς τὴν δημοκρατίαν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§35Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Λυποῦμαι, κ.κ. συνάδελφοι, διότι, λόγῳ ὑποχρεωτικῆς ἀπουσίας, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ παρακολουθήσω τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη μέχρι τοῦδε. Ἀνέγνωσα τὰ πρακτικὰ μετὰ προσοχῆς καὶ ἔλαβα γνῶσιν τῶν ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν, ἐπιθυμῶ δὲ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, δι’ ὀλίγων, νὰ ἐκθέσω ὡρισμένας βασικὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐν συνεχείᾳ, πρὸς τοὺς ὁμιλητὰς δύο Ὑπουργούς, ἀναφορικῶς μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Ἡ Κυβέρνησις, κ.κ. συνάδελφοι, γνωρίζει πλήρως τὴν σημασίαν καὶ τὴν οἰκονομικὴν καὶ τὴν κοινωνικὴν καὶ τὴν ἐθνικήν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ καπνός, διὰ τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι, ἀναντιρρήτως, ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ προϊόντα, εἰς τὰ ὁποῖα στηρίζεται ἡ οἰκονομία μας καὶ ἀπασχολεῖ ἕνα σημαντικὸν μέρος τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας. Ὁ συνάδελφος κ. Λυμπέρης, ὅπως ἀνέγνωσα εἰς τὰ πρακτικά, εἶχε δίκαιον, τονίσας τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ὁ καπνὸς ἔχει διὰ τὴν Ἑλλάδα, γενικώτερον. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ἰδική μας, κ.κ. συνάδελφοι, δὲν ὑπῆρξεν ἐκείνη, ἡ ὁποία προσδιώρισε τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη ἔναντι τοῦ προϊόντος, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Ὑπήρξαμεν, ὅμως, ὅλοι ἡμεῖς, οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἁρμόδια, ὅσον ἀφορᾷ τὸν καπνόν, μέλη τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καί, κατὰ συνέπειαν,— καὶ ὑπὸ τὴν γενικὴν ἔννοιαν, ἐγὼ δὲ ποὺ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ κάπως ἐγγύτερον ὑπευθύνως διὰ τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη — καὶ κατὰ συνέπειαν, δὲν πρόκειται νὰ ἐκφρασθῶ ἐπὶ τῆς πολιτικῆς ἐκείνης, τῆς ὁποίας τὴν εὐθύνην εἰς τὸ ἀκέραιον συμμερίζομαι. Ἡ ἰδική μας, εἰδικώτερα, εὐθύνη, ἀνέκυψεν ἀπὸ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκλήθημεν διὰ νὰ προσδιορίσωμεν τὸ πρίμ, τὸ ὁποῖον θὰ κατεβάλλετο εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, ὡρισμένων περιοχῶν τῆς χώρας. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω, πρῶτον, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡμεῖς οἱ ἴδιοι εὑρέθημεν εἰς πραγματικήν, ἀληθῶς, δυσχέρειαν καὶ μὲ πολλὴν στενοχώριαν ἀπεφασίσαμεν νὰ μειώσωμεν τὸ πρὶμ τὸ ὁποῖον θὰ ἐδίδετο, ἐν συγκρίσει μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐδόθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Θέλω νὰ δώσω εἰς τὸ Σῶμα τὴν βεβαίωσιν, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτή, δὲν ὑπηγορεύθη ἀπὸ κανένα ἄλλο κριτήριον, παρὰ ἀπὸ τὸ κριτήριον τῆς πραγματικῆς ἀνάγκης. Περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως γενικώτερον, δὲν θὰ ὁμιλήσω αὐτὴν τὴν ὥραν, δοθέντος, ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον εἰδικῆς συζητήσεως ἀπὸ τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. Εἶναι, ὅμως, ἀναντιρρήτως γνωστόν, εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ παρὼν προϋπολογισμός, ἐκλήθη νὰ βαστάσῃ μέγα βάρος δι’ ἐπιδοτήσεις. Ἐκλήθη νὰ καλύψῃ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὑπερέβη ἀκόμη καὶ τὰς ἀρχικῶς ηὐξημένας προβλέψεις. Οἱ ἀριθμοὶ τῶν ἐπιδοτήσεων πρὸς τὴν γεωργίαν, εἶναι γνωστοὶ καὶ δὲν θὰ τοὺς ἐπαναλάβω. Θὰ εἴπω, μόνον, ὅτι ἔναντι τῶν 1.200.000.000, τὰ ὁποῖα προϋπελογίσθησαν, μὲ πολλὴν γενναιότητα, δι’ ἐπιδοτήσεις πρὸς τὴν γεωργίαν, ὅταν κατετίθετο ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1965, ἤδη ἔχομεν οὐσιαστικῶς ἐπιβαρύνει τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τρέχοντος ἔτους, μὲ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὑπερβαίνει τὰ 1.700.000.000 δρχ. Κατὰ συνέπειαν, κ.κ. συνάδελφοι, τὸ κριτήριον τῆς ἀνάγκης ὑπῆρξεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπηγόρευσε τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν. Θὰ ἤθελον, ὅμως, νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν, διὰ νὰ μὴ δημιουργῆται πλάνη, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὰ πραγματικὰ οἰκονομικὰ δεδομένα. Ἤκουσα — ἐλέχθη καὶ ὑπεστηρίχθη ἀπὸ πολλὰς πλευράς,— ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διαθέτομεν, διὰ τὸν καπνόν, κατὰ τὸ 1965, εἶναι τὸ ποσὸν τῶν 103.000.000 δρχ., ὅπως περίπου προκύπτει ἀπὸ τὴν ἄθροισιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ὡρίσθη δι’ ἑκάστην περιφέρειαν. Τοῦτο, κ.κ. συνάδελφοι, δὲν εἶναι ἀληθές. Τὸ πρόβλημα τοῦ καπνοῦ, δυστυχῶς, δὲν συντίθεται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὸ ἄθροισμα τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα διαθέτομεν δι’ εὐθεῖαν ἐπιδότησιν. Τὸ βαρύτατον πρόβλημα ποὺ δημιουργεῖ διὰ τὴν οἰκονομίαν ὁ καπνός, δημιουργεῖται ἀπὸ τὰ ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος συγκεντρώνει καὶ τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὑπὸ κρατικὴν διαχείρισιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διατεθοῦν, ἐφ’ ὅσον καταστῇ δυνατὸν νὰ διατεθοῦν, τὰ προσεχῆ ἔτη. Ἀπὸ ἀπόψεως ἀποθεμάτων, ἡ κατάστασις αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἔχει ὡς ἑξῆς: Τὰ ὑφιστάμενα ἀποθέματα, κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἀγορῶν τῆς ἐσοδείας 1964, εἰς χεῖρας τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἦσαν 22.800 τόννοι. Αἱ ἀγοραὶ αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν τῆς ἐσοδείας 1964 ἀπὸ τὸν Ὀργανισμὸν Καπνοῦ, ἀνέρχονται εἰς 33.500 τόννους. Κατὰ συνέπειαν, τὴν στιγμὴν αὐτὴν εὑρισκόμεθα μὲ ἀποθέματα 56.300 τόνν. Ἡ ἀξία τῶν ἀποθεμάτων ἀνέρχεται περίπου εἰς τὸ ποσὸν τῶν δρχ. 2.433 ἑκατομμ. Πρέπει, ὅμως, ἀκόμη νὰ ὑπολογίσετε, ὅτι ἀπὸ τὴν ὑπὸ ἀγορὰν ἐσοδείαν 1965, τὸ συνολικὸν ὕψος τῆς ὁποίας ἀνέρχεται εἰς 114.00 τόν., θὰ συγκεντρωθοῦν τελικῶς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, ἄλλοι 10 περίπου τόννοι, ἀξίας περίπου 350 ἑκατομμυρίων. Κατὰ συνέπειαν, τὸ συνολικὸν ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους, ἀπὸ τὰ καπνὰ τῆς κρατικῆς συγκεντρώσεως, θὰ ἀνέλθῃ εἰς 66.300 τόννους περίπου. Τοῦτο, κ.κ. συνάδελφοι, πέραν τῶν συνεπειῶν, τὰς ὁποίας ἔχει διὰ τὴν νομισματικὴν κυκλοφορίαν, λόγῳ τῆς ἀποταμιεύσεως, ἡ ὁποία πραγματοποιεῖται εἰς τὴν ἀγοράν, τῶν καπνῶν, ἔχει καὶ ἀμέσους δημοσιονομικὰς δυσμενεῖς συνθήκας. Εἶναι γνωστόν, κ.κ. συνάδελφοι, καὶ δὲν χρειάζεται, ἴσως, νὰ τὸ ἐπαναλάβω, ὅτι ἡ ζημία, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται τὰ κρατικὰ καπνά, μόνον ἀπὸ τὴν χειροτέρευσιν τῆς ποιότητος, ἐτησίως, εἶναι, περίπου, τῆς τάξεως τῶν 10%. Ἐὰν ἔχωμεν, κατὰ συνέπειαν, δώσῃ 3.000 ἑκατομμ. ἢ 2.800, ἔχομεν μίαν πρώτην ζημίαν, χωρὶς νὰ πραγματοποιήσωμεν καμμίαν πώλησιν, 280 ἑκατομμ. ἐτησίως, μόνον ἀπὸ τὴν χειροτέρευσιν τῆς ποιότητος. Πέραν τούτου εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ ἔξοδα διαχειρίσεως εἶναι τῆς τάξεως τοῦ 7% τῆς ἀξίας, ἐνῷ τὸ ἄθροισμα τῶν 2 αὐτῶν κονδυλίων, τῆς χειροτερεύσεως τῆς ποιότητος καὶ τῶν ζημιῶν ἐκ τῶν ἐξόδων τῆς κρατικῆς διαχειρίσεως φθάνει τὸ ὀλιγώτερον τὸ ποσὸν τῶν 400 ἑκατομ. χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν τὴν ζημίαν ἡ ὁποία πραγματοποιεῖται ἀπὸ τὴν πώλησιν τῶν καπνῶν αὐτῶν ἡ ὁποία ἐνδεχομένως θὰ πραγματοποιηθῇ εἰς χαμηλοτέρας τιμὰς ἀπὸ τὰς τιμὰς κόστους. Ὁ Ἐφετεινὸς προϋπολογισμὸς πέραν τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον θὰ διαθέσῃ διὰ τὸ πρὶμ καὶ θὰ τὸ πράξῃ διότι δὲν ἠμπορῇ νὰ ἀγνοήσῃ τὴν πραγματικότητα ἡ ὁποία εἶναι ὅπως σᾶς τὴν ἐξέθεσα, θὰ διαθέσῃ καὶ ἕνα ἄλλο σημαντικὸν ποσὸν διὰ νὰ καλύψῃ μέρος τοῦ ἐλλείματος αὐτοῦ. Τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ὅταν θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ δώσω τὰ γενικὰ οἰκονομικὰ μεγέθη, θὰ σᾶς δώσω τοὺς ἀκριβεῖς ἀριθμοὺς καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ συνολικὴ ἐπιβάρυνσις τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ εἶναι τῆς τάξεως τῶν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων. Τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, συνθέτει τὴν ἀνάγκην περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα προηγουμένως καὶ ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὀδυνηρὰν ἀπόφασιν νὰ ἐλαττώσῃ τὸ πρὶμ τὸ ὁποῖον εἶχε δοθῆ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν κάμω ἀναφορὰν πρὸς τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας τὸ κράτος ἔδωσε διότι ἡ διακήρυξις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης —δὲν θέλω νὰ μπῶ εἰς συζήτησιν— ὑπῆρξε ἀόριστος, δὲν ὑπῆρξε ἀνάληψις συγκεκριμένης ὑποχρεώσεως πέραν τοῦ γεγονότος ὅτι ἀνεφέρθησαν αἱ περιφέρειαι εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἐδίδετο πρίμ. Θεωρῶ χρέος μου νὰ προσθέσω ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καίτοι δὲν εἶχεν ἀναλάβει καμμίαν ὑποχρέωσιν ἐπεξέτεινεν ἐπὶ ἴσους ὅρους τὸ πρὶμ εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας ἐνῷ ἀρχικῶς εἶχε ἀντίθετον σκοπὸν δοθέντος ὅτι δὲν ὑπῆρχε καμμία ἀνηλειμμένη ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης ἐπεξέτεινεν τὸ πρὶμ εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν ἐξισώσας αὐτὴν μὲ τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην ἀπὸ ἀπόψεως πληρωμῆς πρίμ. Θεωρῶ σκόπιμον διὰ νὰ σχηματίσετε μίαν γνώμην τοῦ προβλήματος τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ὁ καπνὸς νὰ σᾶς δώσω μερικοὺς χαρακτηριστικοὺς ἀριθμοὺς περὶ τοῦ τὶ ἐστοίχισεν ὁ καπνὸς τὰ τελευταῖα χρόνια εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Τὸ 1958 ὁ προϋπολογισμὸς ἐπιβαρύνθη διὰ τὸν καπνὸν 50 ἑκατ., διὰ τὸ 1959 100 ἑκατομ., τὸ 1960 100 ἑκατομ., τὸ 1961 71 ἑκατομ., τὸ 1962 23 ἑκ. 700 χιλ. Τὸ 1963 μηδέν, τὸ 1964 225 ἑκατομ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρέπει νὰ ἐκθέσω μίαν πλευράν. Τὸ 1964 διετέθησαν 225 ἑκατομ. διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ πρὶμ πρὸς τοὺς παραγωγούς, ἀλλὰ πρέπει νὰ προστεθῇ ὅτι ἡ πραγματοποιηθεῖσα συγκέντρωσις τοῦ 1964 —ἄφησε τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως— εἶχε δημιουργήσει οὐσιαστικῶς τὸ πρῶτον ἔλλειμα τῆς κρατικῆς διαχειρήσεως παρὰ ταῦτα ἐφ’ ὅσον ἦτο τὸ πρῶτον ἔτος τῆς δημιουργίας τοῦ ἀποθέματος αὐτοῦ ἠθελήσαμεν νὰ μὴ ἀναγράψωμεν ποσὸν διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐλλείματος ἐκ τῆς διαχειρήσεως καὶ νὰ ἀναγράψωμεν μόνον τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον κατεβλήθη ὡς πρὶμ καὶ τὸ ὁποῖον ἀνῆλθεν εἰς 225 ἑκατομ. Ἐφέτος δυστυχῶς ποὺ ἔχομεν τὸ δεύτερον ἔτος ποὺ σωρεύεται πρόσθετον ποσὸν συγκεντρωμένων καπνῶν, θὰ ἦτο πρᾶξις ἀφροσύνης, ἢ θὰ ἦτο πρᾶξις ἐθελοτυφλίας, ἐὰν ἀγνοήσωμεν τὴν ὕπαρξιν τοῦ δεδομένου ἐλλείματος ἐκ τῆς συγκεντρώσεως περὶ τοῦ ὁποίου προηγουμένως σᾶς ὡμίλησα. Ἔτσι μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν τοῦ τελικοῦ ἀριθμοῦ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὴν τελικὴν διαμόρφωσι τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1965, τὸν ὁποῖον θὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος τὴν προσεχῆ Δευτέρα, θὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ πρώτου μέρους τοῦ πραγματικοῦ ἐλλείματος ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῶν συγκεντρωμένων καπνῶν κατὰ τὸ πρῶτο ἔτος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ δώσω τὰς ἐξηγήσεις αὐτάς, διότι δὲν θέλω νὰ δημιουργηθοῦν πεπλανημέναι ἐντυπώσεις, καὶ διότι δυστυχῶς ἡ πραγματικότης ἔχει τοιαύτην δύναμιν, ὥστε οὐδὲν ἐπιχείρημα δὲν δύναται νὰ τὴν κλονίσῃ. Βέβαιον εἶναι ὅτι ὁ καπνός, ὄχι τόσον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς εὐθείας πριμοδοτήσεως, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν συγκεντρώσεως ποσοτήτων, αἱ ὁποῖαι θὰ διατεθοῦν μὲν ἀλλὰ μὲ δυσκολίαν καὶ εἰς χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ προκαθορίσωμεν, δημιουργεῖ ἕνα βαρὺ πρόβλημα περὶ τῶν ὁποίων θὰ ἔχω προσεχῶς τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς ὁμιλήσω ἐκτενέστερον. Πρέπει, κ. συνάδελφοι, νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ πράξῃ πᾶν τὸ δυνατόν, διὰ νὰ διοχετεύσῃ εἰς τὸν ταχύτερον δυνατὸν χρόνον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὴν ποσότητα τοῦ συγκεντρωμένου κρατικοῦ καπνοῦ. Ἡ ταχύτης τῆς διαθέσεως διὰ τὸν ψύχραιμον παρατηρητὴν καὶ ἐρευνητὴν τῶν ἀριθμῶν ἔχει ἀποφασιστικὴν ἀξίαν. Διότι ὅσον γρηγορώτερον διαθέσωμεν τὴν ποσότητα, τόσον ὀλιγώτερον ζημιούμεθα ἀπὸ τὴν κρατικὴν διαχείρισιν. Εἶναι τοῦτο τόσον ἀληθές, ὥστε θὰ ἐκπλαγῆτε ἴσως ἐὰν σᾶς εἴπω ὅτι ἐὰν διαθέσωμεν τὰ κρατικὰ ἀποθέματα φερ’ εἰπεῖν, τὰ ὁποῖα ἔχομεν —τοὺς ὁριστικοὺς ἀριθμοὺς θὰ δώσω τὴν Δευτέραν— εἰς μίαν 3ετίαν θὰ μᾶς στοιχίσῃ 300.000.000 τὸν χρόνον δηλαδὴ 900 ἑκατομμύρια. Ἐὰν τὰ διαθέσωμεν εἰς μίαν 5ετίαν θὰ μᾶς κοστίσουν πάλι 300 ἑκατομμύρια τὸν χρόνον διὰ 5 χρόνια. Θὰ στοιχίσουν δηλαδὴ 1.500 ἑκατομμύρια. Καὶ νὰ τὰ διαθέσωμεν εἰς 3 χρόνια, ἀπὸ τὸ νὰ τὰ διαθέσωμεν εἰς 5 χρόνια σημαίνει μίαν διαφορὰν δαπάνης τῆς τάξεως τῶν 600 ἑκατομμυρίων. Αὐτὸ καὶ πάλι δημιουργεῖ διὰ τὸ Κράτος τὴν ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναζητήσῃ παντὶ τρόπῳ διάθεσιν τῶν καπνῶν αὐτῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ πρὸ παντὸς ἀφοῦ συμβαίνει ὡρισμέναι ἀπὸ τὰς ποσότητας τῶν παλαιῶν ἐσοδειῶν καὶ εἰδικώτερον, ἐὰν θέλετε ἀκόμη, αἱ συγκεντρωθεῖσαι ποσότητες καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, νὰ μὴ εἶναι πλέον ἐμπορεύσιμοι μὲ τὰ συνήθη ἐμπορικὰ κριτήρια, καὶ νὰ κινδυνεύουν νὰ ἀπωλεσθοῦν ἐξ ὁλοκλήρου, καὶ νὰ κινδυνεύουν νὰ τὰ καύσῃ τὸ Κράτος. Ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν καταβάλει νὰ ἐπιτύχῃ διὰ διμερῶν ἀνταλλαγῶν μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας ἐξαγωγὴν σημαντικῶν ποσοτήτων τῶν κρατικῶν πλεονασμάτων καπνῶν, εὑρίσκεται εἰς τὸν καλὸν δρόμον καὶ ἔχει πολὺ αἰσιοδοξίαν. Ἤδη ἐλήφθη κατ’ ἀρχὴν ἀπόφασις ἀπὸ τὸ Κυβερνητικὸν Οἰκονομικὸν Συμβούλιον νὰ προμηθευθῶμεν μίαν γεννήτριαν διὰ τὴν ΔΕΗ 200 μεγαβάτ, δι’ ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεως μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, καὶ αἱ σχετικαὶ διαπραγματεύσεις εὑρίσκονται ἐν ἐξελίξει. Ἐπιθυμῶ ἀκόμη νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι μελετᾶται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου καὶ ἑτέρα πρότασις Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν δι’ ἀγορὰν ἐμπορικῶν σκαφῶν φορτηγῶν καὶ ἄλλων ἐμπορικῶν σκαφῶν, ἡ ὁποία θὰ πληρωθῇ ἐν μέρει ἀπὸ τὰ κρατικὰ ἀποθέματα καπνοῦ, καὶ ἡ ὁποία ἐὰν ὁλοκληρωθῇ θὰ παράσχῃ ἐπίσης σχετικὴν ἀνακούφισιν. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει χρέος νὰ ζητήσῃ ἐν ὄψει τῆς πραγματικότητος τὴν ὁποίαν προηγουμένως σᾶς ἐξέθεσα, δι’ ὅλων τῶν μέσων νὰ ἐπιτύχῃ δι’ ἀνταλλαγῶν τὴν διάθεσιν τῶν μεγαλυτέρων τοὐλάχιστον ποσοτήτων τῶν καπνῶν, τὰ ὁποῖα ἔχει συγκεντρώσει καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ πράξῃ πᾶν τὸ δυνατόν. Θὰ ἤθελον ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς εἴπω τινὰ περὶ τῆς ρυθμίσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας, διότι καὶ περὶ αὐτῆς νομίζω ἡ εἰκὼν ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη δὲν εἶναι πλήρης. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, ἀπεφάσισε νὰ διατηρήσῃ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐξαγώγιμα καπνά, τὸ ὕψος τῆς παραγωγῆς εἰς τὰ ἐπίπεδα τοῦ προηγουμένου ἔτους. Δὲν κάμνομεν καμμίαν ἀπολύτως περικοπήν, κάμνομεν ἁπλῶς ρύθμισιν περὶ τῆς ὁποίας θὰ σᾶς ὁμιλήσω. Εὐθεῖαν περικοπὴν κάμνομεν διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ τοῦτο κυρίως ἀπαγορεύεται ἐπίσης ἀπὸ ἀδήρητον ἀνάγκην. Ἐὰν ὑπελογίσαμεν τὰ καπνὰ τὰ ὁποῖα θὰ εὑρίσκωνται εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους καὶ τὰ καπνὰ τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῶν καπνοβιομηχάνων, θὰ ἔχωμεν συνολικῶς ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα θὰ καλύψουν τὴν Ἑλληνικὴν κατανάλωσιν διὰ μίαν τριετίαν. Ἀντιλαμβάνεσθε κατὰ συνέπειαν, ὅτι ὅταν ἔχωμεν ἤδη ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα ἐπαρκοῦν διὰ τρία χρόνια, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν παραγωγὴν Ἑλληνικήν, ἡ ὁποία νὰ ὑπερβαίνῃ τὰς ἀνάγκας ἑνὸς ἔτους. Δι’ αὐτὸ ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ περιορίσῃ τὴν καλλιέργειαν τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, εἰς τὰ ἐπίπεδα τῶν ἐγχωρίων ἀναγκῶν ἑνὸς πλήρους ἔτους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι θὰ ἔχῃ ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία τὸ βάρος ἀποθεμάτων τριῶν ἐτῶν. Ὑποθέτω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι θὰ συμφωνήσητε, ὅτι θὰ ἦτο πρᾶξις ἐσχάτης ἀφροσύνης νὰ συνεχίσωμεν παραγωγὴν ἀκόμη μεγαλυτέρας ἐτησίως ποσότητος ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν χρειαζόμεθα, ὅταν ἔχωμεν τὰ τεράστια ἀποθέματα ποὺ φθάνουν διὰ τρία χρόνια καὶ ὅταν εἶναι δυστυχῶς βέβαιον, ὅτι τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, τὰ ὁποῖα συγκεντρώνει τὸ Κράτος δὲν ἔχομεν πρακτικῶς τὴν δυνατότητα νὰ τὰ πωλήσωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ κινδυνεύουν νὰ ἀπολεσθοῦν ὁλοσχερῶς. Ἀντιλαμβανόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἀπόφασις δὲν ὑπῆρξε καθόλου εὐχάριστος καὶ ὅτι θὰ ἐλύπησε καὶ θὰ ἐδημιούργησεν ἐνδεχομένως καὶ αἴσθημα δυσφορίας εἰς ὡρισμένας περιοχάς. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ πράξωμεν ἄλλως. Ὁ Ὀργανισμὸς Καπνοῦ μοῦ ἔδωσε σήμερον ἀκριβῶς ὡρισμένα στοιχεῖα διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως τὰ ὁποῖα συνεκεντρώθησαν. Καὶ ὅταν τὸν ἠρώτησα ἐπὶ καπνῶν ἀξίας 200 ἑκατομ. ποία θὰ εἶναι ἡ ἀπώλεια μετὰ τὴν τυχὸν διάθεσίν των, μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι θὰ ἦσαν εὐτυχεῖς ἂν ἀπὸ τὰ 200 ἑκατομ. ἐχάναμεν μόνον τὰ 100 ἑκατ. πωλοῦντες τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Καὶ αὐτὸ πέραν τῆς χειροτερεύσεως τῆς ποιότητος καὶ πέραν τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως περὶ τῶν ὁποίων προηγουμένως σᾶς ὡμίλησα. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω καθόλου νὰ ἀντιδικήσω πρὸς κανένα Ἑλληνικὸν προϊόν, ἀλλὰ εἶναι βέβαιον καὶ πρέπει νὰ εἴπωμεν μὲ εἰλικρίνειαν, ὅτι τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, δοθέντος ὅτι προορίζονται διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, ὅπως λέγει τὸ ὄνομά των καὶ δοθέντος ὅτι τὸ μικρότερον μέρος ποὺ διατίθενται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἢ ἐνδεχομένως δὲν διατίθεται καθόλου εἶναι βέβαιον, ὅτι δημιουργοῦν μεγαλύτερον πρόβλημα ἀπὸ τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον δημιουργοῦν τὰ ἐξαγώγιμα καπνά. Ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι διὰ τὰ ἐξαγώγιμα καπνὰ δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν καμμίαν ἀπολύτως μείωσιν. Τοῦτο τὸ ἐπράξαμεν διότι δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν συναγωνιστικότητα τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν διεθνῶς καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸν χῶρον τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος καὶ δὲν θέλομεν νὰ καταστήσωμεν μειονεκτικὴν τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος ἐν ὄψει τῆς εἰσόδου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα καὶ τῆς καθιερώσεως κοινῆς πολιτικῆς εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ εἰδικώτερον εἰς τὸν καπνόν. Ἐδημιούργησεν ὅμως καὶ ἡ ρύθμισις τῆς καπνοκαλλιεργείας πρόβλημα. Κύριοι συνάδελφοι, εἶχον τὴν εὐχαρίστησιν καὶ τὴν εὐκαιρίαν πολλὲς φορὲς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, νὰ διατυπώσω ὡρισμένας βασικὰς ἀπόψεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ρύθμισιν τῆς καπνοκαλλιεργείας γενικώτερον. Ἤμην εὐτυχής, ὅταν ἔκανα τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ὁμόφωνος ὑπῆρξεν ἡ συμφωνία ἐπὶ τῆς βασικῆς ἀρχῆς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ κανεὶς ἀπὸ τὸ Κράτος νὰ ρυθμίζῃ τὴν καπνοκαλλιέργειαν. Ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἀρνηθῇ τὴν ὀρθότητα μίας συγκεκριμένης πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη εἰς μίαν συγκεκριμένην ἐποχὴν διὰ τὴν ρύθμισιν τῆς καπνοκαλλιεργείας. Δὲν ἠμπορεῖ ὅμως κανεὶς νὰ ἀρνηθῇ εἰς τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα τῆς ρυθμίσεως καὶ νὰ ἀποδεχθῇ ὡς θεμιτὴν τὴν λαθραίαν καλλιέργειαν. Ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις εἶχε καταβάλλει φιλοτίμους προσπαθείας, πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς πατάξεως τῆς λαθροκαλλιεργείας καὶ δι’ ὅλων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίησε καὶ διὰ τῆς πειθοῦς καὶ τῆς διαφωτίσεως ἀλλὰ καὶ τῆς κρατικῆς ἐπιβολῆς, ἐπέτυχε σημαντικὸν ἀποτέλεσμα νὰ πραγματοποιήσῃ ἕνα πρῶτον βῆμα διὰ τὴν πάταξιν τῆς λαθροκαλλιεργείας. Ἡ ρύθμισις ὅμως κατὰ ποσότητα τῆς καλλιεργείας λύει ἅπαξ διὰ παντός, λύει ὁριστικῶς τὸ πρόβλημα καὶ ἐπιτρέπει εἰς τὸ Κράτος νὰ ἀσκήσῃ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ σωστήν. Τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχει ἀκόμη καὶ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων, περὶ τῶν ὁποίων προηγουμένως σᾶς ὡμίλησα, λαθραία καπνοκαλλιέργεια, ἀπὸ κανένα δὲν ἀμφισβητεῖται, οἱ ἴδιοι οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ εἰς τὰς κατ’ ἰδίαν συζητήσεις, ἀλλὰ ἐπισήμως, ἐνώπιον τῶν Ὑπουργῶν ὅταν ἐκθέτουν τὰς ἀπόψεις των, προσδιορίζουν τὴν ἔκτασιν τῆς λαθροκαλλιεργείας εἰς διαφόρους περιφερείας. Τὸ ὅτι ὑπάρχει λαθραία καλλιέργεια ἀποδεικνύεται ἀκόμη περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι δήποτε ἄλλο, ἀπὸ τὰς μέσας ἀποδόσεις. Ὑπάρχουν χωρία, δὲν θὰ ἀναφέρω ὀνόματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ μέση στρεμματικὴ ἀπόδοσις, ὑπερβαίνει τὰ 240 χιλιόγραμμα καὶ εἰς ἄλλα χωρία ἡ μέση στρεμματικὴ ἀπόδοσις ὑπερβαίνει τὰ 500 κιλὰ δι’ ὡρισμένους καλλιεργητάς. Ἀναφέρω ὡς χαρακτηριστικὸν παράδειγμα, μὲ 4,5 στρέμματα, ἐνεφάνισεν 2270 χιλιόγραμ. ἤτοι μέση παραγωγὴ 504 χιλιόγρ.

§36Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ θὰ μᾶς διευκολύνει, ποῦ εἶναι;

§37Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν στρέφομαι ἐναντίον, οὐδεμιᾶς περιφερείας, γενικὰς διαπιστώσεις κάμνω αἱ ὁποῖαι προσδιορίζουν καὶ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν. Τὸ γεγονός, ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἡ λαθροκαλλιέργεια εἶναι βέβαιον καὶ ὑποθέτω, ὅτι θὰ συμφωνήσητε ὅλοι εἰς τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἔξυπνοι καὶ κουτοὶ καπνοκαλλιεργηταὶ καὶ ὅτι τὸ Κράτος τὰς δυνατότητας τὰς ὁποίας, ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ περιορισμοῦ αὐτῆς, ἔχει, πρέπει νὰ τὰς κατανέμῃ, κατὰ τὴν ἰδικήν του ἄποψιν, κατὰ τὸ δυνατὸν δικαίως καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν οἱ ἐπιτήδειοι οἱ ὁποῖοι ἐπωφελοῦνται τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ἐπίβλεψις τοῦ Κράτους ἢ ἡ ἐπιβολὴ αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κατὰ 100%. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸς ὑπῆρξεν ὁ βασικὸς λόγος διὰ τὸν ὁποῖον μετεβλήθη τὸ σύστημα. Γνωρίζω, ὅτι ὡρισμένοι δὲν ζημιοῦνται καὶ ὅτι ἄλλοι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ζημιωθοῦν ἀπὸ τὸ σύστημα αὐτό, ἀλλὰ ἐπειδὴ συμβαίνει νὰ κατάγωμαι ἀπὸ περιφέρειαν τὴν ὁποίαν δὲν ἐνδιαφέρει ὁ καπνός, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, μίαν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ἔχω εἴπει καὶ ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ὅτι πιστεύω βαθύτατα εἰς τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν, εἶχε συμμερισθῆ καὶ ἡ προηγουμένη ἀλλὰ καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὅτι τὸ κοινωνικὸν στοιχεῖον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοηθῇ, κατὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος τῆς καπνοκαλλιεργείας. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀγνοήσωμεν τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχουν πτωχοὶ ὀρεινοὶ καὶ κυρίως ἀκριτικοὶ πληθυσμοί, οἱ ὁποῖοι ζοῦν ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὴν καπνοκαλλιέργειαν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ λαθραία καλλιέργεια εἰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἀντέχουν καὶ τὰς ἄλλας καλλιεργείας, ζημιοῦντες οὕτω τοὺς πτωχούς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ πιστεύω βαθύτατα, εἰς τὴν ἀρχὴν αὐτὴν μόνον βεβαίως, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρξῃ ἀποτελεσματικὴ ἀπὸ τὸ Κράτος, ρύθμισις τῆς καπνοκαλλιεργείας. Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, καταβάλλει πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν, διὰ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς πληρωμῆς τοῦ πρίμ, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ πληρωθῇ τοῦτο, πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1966. Ἀπὸ πλευρᾶς Κράτους, ἡ σχετικὴ διαδικασία ἔχει ὁλοκληρωθῆ, τὰ χρήματα διετέθησαν, αἱ καταστάσεις διεβιβάσθησαν καὶ ἀπομένει μόνον ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία εἶναι φορτωμένη αὐτὸν τὸν καιρὸν μὲ τὰ πλασματικὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα ταὐτοχρόνως χορηγεῖ εἰς τὸ νὰ πληρώσῃ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς εἰς τὸν ταχύτερον δυνατὸν χρόνον, τὸ πρίμ. Πάντως ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἀπὸ πλευρᾶς Κυβερνήσεως ἡ ὅλη διαδικασία, ἔχει ὁλοκληρωθῆ δι’ ὅλας τὰς περιφερείας καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ βραδύνῃ παρὰ ἐλαχίστας ἡμέρας ἡ πληρωμὴ τοῦ πρίμ, εἰς ὅλους τοὺς καλλιεργητάς. Θέλω ἀκόμη τελειώνοντας νὰ κάμω μίαν δήλωσιν: Δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, δὲν τὸ ἀπέκρυψα καὶ εἰς μίαν πολυμελῆ Ἐπιτροπήν, ἐκπροσώπων τῆς Π.Σ.Γ.Σ., ἡ ὁποία μὲ ἐπεσκέφθη, ὅτι βαθύτατα μὲ στενοχωρεῖ καὶ μὲ ἀπασχολεῖ τὸ πρόβλημα τοῦ πρίμ, διὰ μερικὰς περιφερείας ὅπως τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας. Ἔχω, καὶ θὰ τὸ πράξω εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος νὰ κάμω ὡρισμένας βασικωτέρας καὶ γενικωτέρας διαπιστώσεις. Βεβαίως, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀνεξάντλητον τὸ ποσὸν τὸ διατιθέμενον ἑκάστοτε ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν, διὰ τὴν προστασίαν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Τὸ διατιθέμενον ποσὸν ἑκάστοτε καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προγραμματίζεται εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔτους, εἶναι κατ’ ἀνάγκην πεπερασμένον. Δὲν ἐπαρκεῖ διὰ τὴν πλήρη ἱκανοποίησιν ὅλων τῶν ἀναγκῶν καὶ ὅλων τῶν αἰτημάτων. Τὸ θαῦμα τοῦ νὰ χορτάσουν οἱ πεντακισχίλιοι μὲ τοὺς πέντε ἄρτους τῆς ἐρήμου, δὲν ἠμπορεῖ εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχὴν κανεὶς νὰ τὸ ἐπαναλάβῃ. Ἀπομένει κατὰ συνέπειαν ἡ ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους, τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, νὰ κατανείμῃ κατὰ τρόπον ἀκριβοδίκαιον, ἐκτιμῶσα καὶ τὴν οἰκονομικὴν σκοπιμότητα, ἀλλὰ καὶ τὴν κοινωνικὴν καὶ τὴν Ἐθνικὴν ἀνάγκην νὰ προβῇ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ συνολικοῦ διαθεσίμου ποσοῦ μὲ αὐτὰ τὰ κριτήρια. Δὲν θέλω νὰ κάμω κριτικὴν οὐδενός, διότι συμβαίνει νὰ εἶμαι συνυπεύθυνος καὶ διὰ τὴν προηγουμένην καὶ διὰ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Πιστεύω ὅμως ἀκραδάντως, ὅτι τὸ Κράτος μέχρι σήμερον, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, δὲν ὁμιλῶ διὰ Κυβερνήσεις, δὲν ἔχει ἐπιτύχει εἰς αὐτὴν τὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι προσπάθεια ποὺ θὰ μᾶς ἀπασχολήσει, ποὺ πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ ὅλους. Καὶ ἔτσι συμβαίνει, ἐγὼ τὸ πιστεύω, ἴσως ὁ καπνὸς νὰ εἶναι ἀπὸ τὰ ἀδικημένα Ἑλληνικὰ προϊόντα, ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ προστασία ἡ ὁποία γίνεται εἰς ἄλλα γεωργικὰ προϊόντα καὶ ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ σημασία του ἡ γενικωτέρα ἡ οἰκονομική, ἡ κοινωνικὴ καὶ ἡ Ἐθνική. Ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει αὐτὴν τὴν ἄποψιν καὶ ἐπειδὴ αἰσθάνεται στενοχώρια διὰ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης, ὑπεχρεώθη νὰ λάβῃ, νὰ δώσῃ μειωμένον εἰς τὸ ἥμισυ τὸ πρίμ, δὲν δύναμαι μὲν νὰ προβῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς κατηγορηματικὴν δήλωσιν προσδιορίζων ποσόν, δύναμαι ὅμως νὰ δώσω εἰς τὸ Σῶμα τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν καὶ πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου, εὐθὺς δηλαδὴ ὡς τερματίσωμεν τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπὸ ἀπόψεως δαπανῶν, θὰ ἐπιχειρήσωμεν νὰ ἀνεύρωμεν τὸ μεγαλύτερον δυνατὸν ποσὸν διὰ νὰ συμπληρώσωμεν, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ τὸ πρὶμ τὸ ὁποῖον ἐδώσαμεν, πάντοτε ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους καὶ μὲ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἰσότητος μεταξὺ τῶν περιφερειῶν εἰς τὰς ὁποίας ἐδόθη. Δηλαδή, νὰ προσθέσωμεν ἕνα ποσὸν εἰς τὰ 103 ἑκατ. τὰ ὁποῖα πρὸς τὸ παρὸν ἐδώσαμεν. Τὸ θεωροῦμεν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὡς Κυβέρνησις, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ προσωπικῶς, ὡς Ἐθνικὸν χρέος καὶ ὡς κοινωνικὸν καθῆκον ἔναντι τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν. Καὶ οὐδεὶς θὰ εἶναι εὐτυχέστερος ἀπὸ ἡμᾶς ἂν θὰ δυνηθῶμεν πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου νὰ ἐξαγγείλωμεν σχετικῶς ἱκανοποιητικὰς ἀποφάσεις.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Δούκας, ἔχει τὸν λόγον.

§39Π. ΔΟΥΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τραγικὴ ἀπὸ κάθε ἄποψιν εἰκόνα παρουσιάζουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ καπνοτόπια κι’ ἰδιαίτερα οἱ περιοχὲς τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, οἱ περιοχὲς τῶν κλασσικῶν καὶ εὐγενῶν καπνῶν. Εἰκόνα πλήρους ἐγκαταλείψεως κι’ ἐρημώσεως. Φέρνουν δὲ σοβαρὰς εὐθύνας καὶ οἱ Κυβερνήσεις τῆς Ε.Κ., διότι παρὰ τὰ μερικὰ καὶ θετικὰ ποὺ προσέφεραν, δὲν ἔδωσαν λυσιτελεῖς λύσεις στὸ καπνικὸν πρόβλημα, ὥστε νὰ μὴ μποροῦν νὰ ἀμφισβητοῦνται σήμερον κι’ αὐτὰ τὰ ὀλίγα ποὺ ἔγιναν. Ἡ ἄρνησις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως νὰ χορηγήσῃ τὸ πρὶμ στὸ ὑπεσχημένον ὕψος τῶν 300 ἑκατ. δραχμῶν, δημιούργησε ἐκρηκτικὴν πραγματικὰ κατάστασιν. Ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος βρίσκεται σὲ ψυχικὸν ἀναβρασμὸ κι’ εἶναι ἕτοιμος νὰ ἀποδυθῇ σὲ ἀκόμα πιὸ σκληροὺς ἀγῶνας ὥστε καὶ τὸ πρὶμ νὰ πάρῃ ἀλλὰ καὶ στὸ θέμα τῆς νέας παραγωγῆς νὰ ὑπάρξῃ ἄμεσος καὶ σωστὴ ἀντιμετώπισις. Οἱ πρωτοφανεῖς κινητοποιήσεις τῶν καπνοπαραγωγῶν μὲ τὰς ἑκατοντάδας ψηφίσματα, τηλεγραφήματα, ὑπομνήματα, συνέδρια, ἀποχὴ ἀπὸ τὴν ἀγοράν, μὲ κορυφαῖες ἐκδηλώσεις τὰ συλλαλητήρια τῶν Σερρῶν, Πρωσοτσάνης, Δοξάτου καὶ τέλος τῆς Δράμας, ἔδειξαν ὅτι οἱ καπνοπαραγωγοὶ δὲν εἶναι διατεθειμένοι νὰ ἐμπαίζωνται ἐπ’ ἄπειρον. Ἔδειξαν ὅτι δὲν εἶναι ἡ ἀδρανὴς μᾶζα ποὺ μποροῦν νὰ τὴν ἄγουν καὶ νὰ τὴν φέρουν κατὰ τὶς θελήσεις τους οἱ διάφοροι ἀγροτοπατέρες κι’ οἱ ψευτοπολιτικάντες. Τὸ ὠργισμένο συλλαλητήριο τῆς Δράμας μὲ τοὺς 50.000 ἀγρότες, κάτω ἀπὸ τὴν καταρρακτώδη βροχὴ καὶ ἡ διαδήλωσις μέσα στοὺς κεντρικοὺς δρόμους τῆς πόλεως, τὸ πάθος κι’ ἡ ἀποφασιστικότητα τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων ποὺ πῆραν μέρος στὰς ἐκδηλώσεις αὐτάς, πρέπει νὰ ἀποτελέσουν μία προειδοποίησιν, ὅτι ὁ λαὸς θὰ ἐπιβάλῃ τελικῶς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων του, ὅσαι θυσίαι καὶ κόποι κι’ ἂν χρειασθοῦν. Ἡ ἀποδοκιμασία στὸ συλλαλητήριο τῆς Δράμας τοῦ ἐκπροσώπου τῆς ΠΑΣΕΓΕΣ, κ. Ἀφεντάκη, ἀποτελεῖ ἐπίσης προειδοποίησιν σ’ ὅλους τοὺς ἀγροτοπατέρας τὰς σοβαρὰς εὐθύνας ποὺ ἔχουν διὰ τὴν ἀποτελμάτωσιν τῶν ἀγροτικῶν προβλημάτων. Ἀποτελεῖ δὲ γεγονὸς ποὺ ἐπισημαίνει ἐπίσης τὰς εὐθύνας ὡρισμένων παραγόντων τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν ὑπὸ τὴν προστασίαν τους τοὺς ἀγρότας τῶν Ἀθηνῶν. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἀπὸ τὴν Ε.Κ. συνεχίστηκε ἡ ἴδια πολιτικὴ τῶν καθαιρέσεων τιμίων προοδευτικῶν στελεχῶν ἀπὸ τοὺς Νομάρχας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴ ἐξυγιανθῇ τὸ συνεταιριστικὸ κίνημα ἀπὸ τοὺς ἐπαγγελματίας ἀγροτοπατέρας ποὺ καταδυναστεύουν ἐπὶ 20 ὁλόκληρα χρόνια τὴν ἀγροτιά. Οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ξεχάσουν οἱ ἀγρότες ὅτι κατὰ τὸ περυσινὸ συνέδριον τῆς ΠΑΣΕΓΕΣ μερικοὶ ἐκ τῆς ἡγεσίας τῆς Ε. Κ. ἐπροστάτεψαν τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἀγροτιᾶς Ροῦσο καὶ Ἀφεντάκη. Διαφορετικὴ θὰ ἦταν ἡ κατάστασις τῶν ἀγροτῶν ἐὰν ὑπῆρχε πραγματικὸ συνεταιριστικὸ κίνημα. Δυστυχῶς, τὴν ἰδίαν τακτικὴν ἐτήρησεν ἡ Ε.Κ. καὶ στὸ θέμα τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ τοῦ ΕΟΚ, κ. Ἀνδρεάδη, τοῦ ἔχοντος ὑπαλληλικὴν σχέσιν μὲ μίαν ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας καπνεμπορικὰς ἐπιχειρήσεις. Ἔτσι φτάσαμε στὸ σημεῖον νὰ προτείνεται τὸ κάψιμο τῶν καπνῶν ἀπὸ τὸν κύριον αὐτόν.

§40Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπουργ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Ἀνδρεάδης εἶναι πράγματι Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ε.Ο.Κ. καὶ εἰς ὑποβληθεῖσαν ἔκθεσίν του ἀνέφερεν ὡρισμένα μέσα ἀντιμετωπίσεως τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Οὐδεμία ἔκθεσις τοῦ κ. Ἀνδρεάδη ἀναφέρεται εἰς καῦσιν τῶν καπνῶν ὡς λύσις.

§41Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν ἦταν ὑπάλληλος τοῦ Παπαστράτου;

§42Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν γνωρίζω.

§43Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὸ λέγει ὁ τηλεφωνικὸς κατάλογος.

§44Π. ΔΟΥΚΑΣ. Ἀποτέλεσμα τῆς ἀντιαγροτικῆς καὶ ἀντικαπνικῆς πολιτικῆς, ἦταν ἡ μετανάστευσις καὶ ἡ ἐρήμωσις. Χωριὰ ὁλόκληρα ἐξαφανίστηκαν καὶ ἄλλα ἐρήμωσαν. Στὴν περιοχὴ τοῦ Νέστου, καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Τσὰλ–Ντάγ, μόνον γέρους καὶ παιδιὰ μπορεῖ νὰ συναντήσῃ κανείς. Παραθέτω μερικὰ μόνον στοιχεῖα διὰ νὰ φανῇ τὸ μέγεθος τοῦ Ἐθνικοῦ πλέον ἐγκλήματος. Νομὸς Καβάλας. Κρηνίδες. Εἰς σύνολον κατοίκων 3.600 μετανάστευσαν οἱ 2.506. Ἐλαφοχώρι. Εἰς σύνολον κατοίκων 223 μετανάστευσαν οἱ 100. Διαλεκτό. Εἰς σύνολον κατοίκων 750 μετανάστευσαν οἱ 350. Ἅγιος Κοσμᾶς. Εἰς σύνολον κατοίκων 360 μετανάστευσαν οἱ 240. Παρομοίαν εἰκόνα ἐρημώσεως παρουσιάζουν καὶ οἱ Νομοὶ τῆς Δράμας, Ξάνθης καὶ Κομοτηνῆς. Ἔτσι ἡ παραγωγὴ εἰς πολλὰς ἀπὸ τὰς περιοχὰς αὐτὰς μειώνεται κάθε χρόνο ἀντὶ νὰ αὐξάνῃ ὅπως γίνεται ἀλλοῦ. Παρατηρεῖται ἔλλειψις ἐργατικῶν χειρῶν. Γι’ αὐτό, τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον τῆς Δράμας ζήτησε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ μετανάστευσις εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν. Παραθέτω ἐπίσης πίνακα ὁ ὁποῖος δείχνει, ὅτι ἐνῷ εἰς τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ τρέχοντος ἔτους, τὸ σύνολον τῶν μεταναστῶν ἀνῆλθεν εἰς 58.778 ἄτομα ἔναντι 51.227 τοῦ ἰδίου ἑξαμήνου πέρυσι, τὸ 80% τῆς αὐξήσεως προῆλθεν ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν, ἔχει δὲ ὡς ἑξῆς: Στὸν πίνακα αὐτὸν ἐμφανίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν μεταναστῶν ἀπὸ τοὺς διαφόρους Νομοὺς τῆς Μακεδονίας κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τῶν ἐτῶν 1964 καὶ 1965:

Ἀποδεικνύεται τοιουτοτρόπως ὅτι ἡ μετανάστευσις στὴν Μακεδονία ἔχει ἐξελιχθεῖ σὲ κῦμα φυγῆς καὶ ἐρημώσεως τῶν ἀκριτικῶν περιοχῶν τῆς χώρας. Μέσα σ’ ἕνα χρόνο μόνον ὁ ἀριθμὸς τῶν μεταναστῶν παρουσιάζει αὔξησιν κατὰ 115% εἰς τὸν Νομὸν Δράμας, 80% εἰς τὸν Νομὸν Πιερίας, 75% εἰς τὰς Σέρρας, 50% εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, 50% εἰς τὸ Κιλκίς, 32% εἰς τὴν Καβάλαν καὶ 30% εἰς τὴν Καστοριάν. Οἱ σοβαρὲς συνέπειες τῆς καταστάσεως αὐτῆς ἄρχισαν ἤδη νὰ ἐκδηλώνονται εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Ἡ καπνοκαλλιέργεια καὶ ἡ βαμβακοκαλλιέργεια περιορίζονται δραστικὰ ἐλλείψει ἐργατικῶν χειρῶν. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν πολιτικὴν τῆς ΕΡΕ, αὕτη κατεδικάσθη δύο φορὰς κατὰ τὰς ἐκλογικὰς ἀναμετρήσεις.

§45Σ. ΠΕΡΤΣΙΝΙΔΗΣ. (Ἐγείρεται νὰ ὁμιλήσῃ).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί. Δὲν τὸ ἐπιτρέπει ὁ ρήτωρ συνεπῶς οὔτε καὶ ἐγώ.

§47Σ. ΠΕΡΤΣΙΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπερωτᾶται ἡ Κυβέρνησις καὶ ὄχι ἡ ΕΡΕ.

§48Π. ΔΟΥΚΑΣ. Προχωρῶ, κ.κ. συνάδελφοι, καὶ σημειώνω ἰδιαιτέρως τὴν ἀπόγνωσιν καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ λαοῦ τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης, ὁ ὁποῖος μὲ χιλιάδες τηλεγραφήματα καὶ μὲ τὸ μεγαλειῶδες συλλαλητήριον τῆς Δράμας, ἀγωνίζεται καὶ διαμαρτύρεται. Οἱ καπνοπαραγωγοὶ δὲν εἶναι μᾶζα ποὺ μπορεῖ κανεὶς νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του καὶ δηλώνω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὅτι συμπαριστάμεθα μὲ ὑπερηφάνειαν εἰς τὸν ἀγῶνα των.

§49Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Σεῖς ὀργανώσατε τὸ συλλαλητήριον; Ἐρωτῶ διότι καὶ ἄλλοι διεκδικοῦν τὴν πατρότητα.

§50Π. ΔΟΥΚΑΣ. Δὲν ἐνδιαφέρει αὐτό, κ. συνάδελφε. Ἐτόνισα ὅτι συμπαριστάμεθα εἰς τὸν δίκαιον ἀγῶνα των. Εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν ὑπάρχει ἐξήγησις. Τὸ εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν τῶν κλασσικῶν καὶ εὐγενῶν καπνῶν ἔχει κατέλθει κατακορύφως ἐν σχέσει μὲ προπολεμικά. Τὰ ἐπίπεδα τιμῶν τῶν κλασσικῶν καπνῶν μόλις ἐγγίζουν τὸ ⅕ τῶν προπολεμικῶν τοιούτων καὶ τῶν εὐγενῶν φθάνουν εἰς τὸ ⅓ περίπου. Ἔτσι εἰς τὴν Καβάλα τὸ μέσο κατὰ καπνοπαραγωγικὴν οἰκογένειαν εἰσόδημα ἀνῆλθε τὸ 1963 εἰς τὰς 16.947 δραχ., εἰς τὴν Δράμαν 20.467 δραχ. τὸ 1964, εἰς τὴν Καβάλαν 16.728 δραχ. κατὰ οἰκογένειαν καὶ εἰς τὴν Δράμαν 20.350 δρχ. Ἀπὸ τὸ μικτὸν αὐτὸ εἰσόδημα ἂν ἀφαιρέσουμε τὰ μεγάλα ἔξοδα ποὺ ἔχει ὁ καπνὸς θὰ κατέλθῃ εἰς τὰ ἀπίθανα χαμηλὰ ἐπίπεδα τῶν 8–10.000 δραχμῶν. Ἔτσι τὸ μέσο κατὰ οἰκογένεια εἰσόδημα εἰς τὸ Μακρυχώρι μόλις φθάνει τὰς 6.000 δρχ. περίπου καὶ σὲ ἄλλα χωριὰ τὰς 5–5,5 χιλιάδας δραχμάς. Κάθε σκέψι διὰ περικοπὴ τοῦ πρὶμ ἀποτελεῖ ἔγκλημα εἰς βάρος τῶν καπνοπαραγωγῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δίνωνται 1.700 ἑκατομμύρια δραχμῶν — ὡς ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐμπορίου— διὰ τὴν ἐπιδότησιν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ ἀπὸ αὐτὰ νὰ διατίθενται μόνον 100 ἑκατομμύρια γιὰ τοὺς καπνοπαραγωγούς, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ κυριώτερον ἀπὸ κάθε ἄποψιν προϊὸν εἶναι ὁ καπνός. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσωμεν, ὥστε τὸ οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον ποὺ δημιούργησεν ἡ ἀλόγιστη πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ πληρώσουν οἱ καπνοπαραγωγοί. Διὰ τὸ ἐργοστάσιον λιπασμάτων εἰς τὴν Καβάλαν, ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας τῶν ἔργων ὑποδομῆς — λιμάνι κλπ.— εἰς τὸ καταπληκτικὸν ὕψος τῶν 7 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, χωρὶς νὰ προεβλέπετο τοῦτο ἀπὸ καμμίαν σύμβασιν. Ἔτσι προκειμένου νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὸν κ. Ἀνδρεάδη, διαθέτομεν 7 ἑκατομμύρια δολλάρια, δηλαδή, 210 ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἐνῶ διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ 180.000 καπνοπαραγωγοὶ δὲν διατίθεται τὸ ἴδιο περίπου ποσὸν ποὺ διετέθη διὰ μίαν ἐπιχείρησιν. Ὁ συνάδελφος καὶ βουλευτὴς τοῦ κόμματός μας, τῆς ΕΔΑ, ἀνέφερε ποῦ καὶ πῶς θὰ ἐξευρεθοῦν τὰ χρήματα πῶς θὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ὅλον πρόβλημα τῆς οἰκονομίας. Ἀναφέρω ἐπιγραμματικῶς. 1) Μὲ τὴν κατάργησιν τῶν φοροαπαλλαγῶν, ποὺ φθάνουν τὸ ἕνα δισεκατομμύριο. 2) Πάταξιν τῆς φοροδιαφυγῆς. 3) Περιορισμὸς τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Τὰ πρόσφατα στοιχεῖα ποὺ δίνει ὁ Σύνδεσμος Βιομηχάνων εἶναι πολὺ χαρακτηριστικά. Ἰδοὺ αὐτά: Ἀπὸ 625.000 ἐπιχειρήσεις μόνον οἱ 125.000 ὑποβάλλουν δήλωσιν εἰσοδήματος. Ἀπὸ αὐτὰς οἱ 90.000 δηλώνουν εἰσόδημα 2.100 δραχ. τὸν μῆνα, ὅσον καὶ οἱ ἀποδοχὲς τοῦ ἀνειδίκευτου ἐργάτου. Ἔτσι εἰς τὴν πρὲς–κόνφερανς τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων τὴν Τετάρτην, τονίσθηκε, ὅτι ἡ πάταξις τῆς φοροδιαφυγῆς θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ τὸ πρῶτον μέλημα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι ἡ ἐπιβολὴ νέων φορολογιῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ θέμα τῶν νέων μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸν περιορισμὸν τῆς καπνοκαλλιεργείας τὴν στιγμὴν ποὺ οἱ ἄλλες χῶρες αὐξάνουν τὴν παραγωγήν των, ἔχω νὰ τονίσω, ὅτι καθολικὴ εἶναι ἡ ἐξέγερσις ὅλου τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου κατὰ τῶν μέτρων αὐτῶν. Ἡ μείωσις τῆς καπνοκαλλιεργείας ὑπαγορεύεται ἀπὸ ξένα συμφέροντα καὶ ὄχι ἐθνικά. Δὲν θὰ ὑφίστατο θέμα ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις συνέδεε τὰς εἰσαγωγὰς μὲ τὰς ἐξαγωγὰς καὶ ἐὰν εἶχε τὴν τόλμη νὰ ἀξιοποιήσῃ ὅλας τὰς δυνατότητας πρὸς τὰς ἀνατολικὰς ἀγοράς. Καὶ μόνον ἡ συμφωνία αὐτῶν τῶν ἡμερῶν μεταξὺ τοῦ ἐπιχειρηματίου κ. Φραγκίστα καὶ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως διὰ ἀνταλλαγὴ καπνῶν μὲ πλοῖα, δείχνει τὰς ἀπεράντους δυνατότητας διὰ ἐξαγωγὴν τῶν καπνῶν μας. Κι’ ἄλλοι συνάδελφοι ἀνέφεραν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπακούοντας εἰς κελεύσματα τῶν ξένων, οὔτε κἂν ἀπαντᾶ σὲ ἐπωφελεῖς προτάσεις ἀνατολικῶν χωρῶν, διὰ ἀνταλλαγὴν καπνῶν μὲ κεφαλαιουχικὰ ἀγαθά. Ὑποκύπτει εἰς τὰ δυτικογερμανικὰ μονοπώλια, ὅπως τῆς Ζῆμενς καὶ ἀγοράζει τρεῖς φορὰς ἀκριβώτερο τηλεπικοινωνιακὸ ὑλικό, ἐνῶ ὑπάρχει πρότασις τῆς Ἀνατ. Γερμανίας διὰ προμήθειαν τοῦ ὑλικοῦ αὐτοῦ, σὲ συμφέρουσες τιμὲς μὲ ἀνταλλαγὴ καπνῶν. Καὶ ἔρχομαι σὲ ἕνα κρίσιμο θέμα. Στὸ θέμα τοῦ ρόλου ποὺ παίζει τὸ καπνεμπόριον στὴν Ἑλλάδα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐμπορίου, ἐπιθυμῶν νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀσυδοσία τοῦ καπνεμπορίου καὶ τὰ τεράστια κέρδη ποὺ πραγματοποιοῦν, ἀντὶ νὰ ἀπαντήσῃ στὴν πρόταση τῆς ΕΔΑ γιὰ σχηματισμὸ διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ποὺ θὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα, μᾶς ὡμίλησε γιὰ τὸ καθεστὼς ἐλευθέρας οἰκονομίας ποὺ ἐπικρατεῖ στὴ χώρα, καὶ ὅτι ὡς ἐκ τούτου, δὲν παρεμβαίνει τὸ Κράτος. Εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι τὸ Κράτος ἐπεμβαίνει, ἀλλὰ ὄχι πρὸς τὸ συμφέρον τῶν παραγωγῶν, ἀλλὰ τῶν μεγάλων καπνεμπορικῶν ἐπιχειρήσεων. Εἰς τὸ καθεστὼς τῆς ἐλευθέρας οἰκονομίας ὑπάρχει ὁ συναγωνισμὸς ἀνάμεσα στὶς ἐπιχειρήσεις. Ἡμεῖς ἔχομεν 5– 10 μονοπωλιακὰς καπνεμπορικὰς ἐπιχειρήσεις ποὺ δροῦν ὡς πράκτορες, ὡς μεσίτες τῶν μεγάλων ἀμερικανικῶν μονοπωλίων. Ὑπάρχει βεβαίως τὸ μικρὸ καπνεμπόριο τοῦ ὁποίου ὅμως ὁ ρόλος ὁλονὲν καθίσταται μηδαμινὸς στὴν διαμόρφωση τῶν τιμῶν. Ὑπάρχει πράγματι παρέμβασις τοῦ Κράτους ἀλλὰ αὐτὴ ἐκμηδενίζεται γιὰ νὰ περιορίζεται ἡ καπνοκαλλιέργεια γιὰ νὰ ἐμποδίζεται μὲ ἀστυνομικὰ μέτρα ἡ κινητοποίησις τῶν ἀγροτῶν γιὰ ὑπεράσπιση τῶν δικαίων αἰτημάτων τους. Κύριοι βουλευταί, συχνὰ ἔρχεται τὸ καπνικὸ πρόβλημα στὴ Βουλή. Ὅλοι εἰς τὰ λόγια συμφωνοῦμε γιὰ τὴν ἱκανοποίηση τῶν ἀγροτικῶν αἰτημάτων. Κι’ ὅμως τὰ προβλήματα μένουν ἄλυτα. Συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως ἐδήλωσαν, ὅτι θὰ ἐξαρτήσουν τὴν ὑποστήριξή τους πρὸς τὴν Κυβέρνηση ἀπὸ τὴν ἱκανοποίηση ἢ μὴ τοῦ αἰτήματος γιὰ καταβολὴ τοῦ πρίμ. Ἐὰν πράγματι οὕτω ἔχουν τὰ πράγματα, τότε γιατὶ δὲν δίδεται τὸ πρίμ; Ὑπάρχουν ὡρισμένοι βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ, ὡς ὁ κ. Βενέτης καὶ ὁ Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος κ. Μανωλόπουλος, οἱ ὁποῖοι περιερχόμενοι τὴν ὕπαιθρον ἰσχυρίζονται, ὅτι δὲν ὑπῆρχε πρόβλεψις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὸ πρίμ, ἐπιθυμοῦντες νὰ δικαιολογήσουν τὰς κυβερνητικὰς ἀποφάσεις. Καὶ ἐὰν ἀκόμη δεχθῶμεν ὡς ἀληθινὸν τὸν ἰσχυρισμόν τους, τὸ πρόβλημα πάλιν ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένῃ. Εἴσαστε, κύριοι, ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς καταβολῆς τοῦ πρίμ; Διότι ἐὰν εἶσθε ὑπὲρ τοῦ πρὶμ θὰ δοθῇ καὶ τὰ ἀνάλογα κονδύλια, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν. Οὕτω θὰ πρέπει νὰ τοποθετηθῇ τὸ πρόβλημα. Ποῖοι εἶναι ὑπὲρ καὶ ποῖοι κατά. Ὅλα τὰ ἄλλα ἀποτελοῦν φιλολογίαν ἡ ὁποία δὲν πείθει. Κύριοι βουλευταί, περαίνων, θὰ ἤθελον νὰ ὑπογραμμίσω ὅ,τι στὴν ἀρχὴ τῆς ὁμιλίας μου ἐτόνισα: Οἱ ἀγρότες δὲν πρόκειται νὰ ἀνεχθοῦν περαιτέρω ἐμπαιγμό, καὶ ἀξιοῦν τὴν ἄμεση καταβολὴ τοῦ πρὶμ στὸ ὕψος τῶν 300 ἑκατομμυρίων δραχμῶν καθὼς καὶ τὴν ἐξαγγελία τῶν μέτρων διὰ τὴν ἐσοδείαν 1965. Κατὰ τὴν γνώμην μας μὲ τὴν ἐξαγγελία τῶν κυβερνητικῶν μέτρων πρέπει νὰ ἱκανοποιῆται ἡ λογικὴ ἀξίωσις διὰ τιμὰς 30–40% ἀνωτέρας ἀπὸ τὰς περυσινάς. Παραθέτω κατωτέρω σημείωμα σχετικῶς μὲ τὰς ἀξιώσεις καὶ τὰ αἰτήματα τῶν παραγωγῶν ὅπως αὐτὰ διατυπώθηκαν εἰς τὰ διάφορα συνέδρια καὶ συλλαλητήρια τῆς Μακεδονίας μὲ τὰ ψηφίσματά τους. Ὁ πίναξ ἔχει ὡς ἑξῆς: 1) Ἄμεση ἐξαγγελία τῶν μέτρων διὰ τὸν καπνό. 2) Ἀκύρωσις τοῦ μέτρου τῆς χιλογραμμικῆς παραγωγῆς καὶ διατήρησις τοῦ συστήματος τῆς στρεμματικῆς καλλιεργείας, μὲ δικαιοτέρα κατανομὴ τῆς καλλιεργητικῆς ἐκτάσεως ἀνάμεσα εἰς τοὺς μικροκαλλιεργητάς. 3) Καθορισμὸς ἱκανοποιητικῶν τιμῶν ἀσφαλείας ποὺ νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὸ κόστος παραγωγῆς καὶ τὸν τιμάριθμον ζωῆς. Οἱ τιμὲς ἀσφαλείας πρέπει νὰ ὁρισθοῦν ἐφέτος κατὰ 30–40% ἀνώτερες ἀπὸ τὰς περυσινὰς λόγω τῆς μειώσεως τῆς στρεμματικῆς ἀποδόσεως τῶν ηὐξημένων καλλιεργητικῶν ἐξόδων καὶ τῆς ἀνόδου τοῦ τιμαρίθμου. 4) Ρυθμιστικὴ παρέμβασις τοῦ ΕΟΚ μὲ τιμὰς στηρίξεως 30–40% ἀνωτέρας τῶν περυσινῶν. Κρατικὴ συγκέντρωσις τῶν ἀδιαθέτων εἰς τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν καπνῶν, μέσω τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων. 5) Ἄμεση καταβολὴ τοῦ πρὶμ τῶν 300 ἑκ. δρχ. διὰ τὴν ἐσοδείαν 1964 καὶ ηὐξημένη πριμοδότησις διὰ τὴν ἐσοδείαν 1965. 6) Ἔγκαιρη ἔναρξις τῆς καπναγορᾶς. Ἀπαγόρευσις τῶν νυκτερινῶν ἀγοραπωλησιῶν. 7) Ἐξασφάλισις τῆς δικαίας ποιοτικῆς βαθμολογήσεως τῶν καπνῶν ἀπὸ εἰδικὰς ἐκτιμητικὰς Ἐπιτροπὰς εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἐκπροσωποῦνται κατὰ πλειοψηφίαν οἱ αἱρετοὶ ἐκπρόσωποι τῶν καπνοπαραγωγῶν. Καθιέρωσις τοῦ πιστοποιητικοῦ ποιοτικῆς κατατάξεως καπνοῦ. 8) Αὔξησις τοῦ ὕψους τῶν χορηγουμένων πλασματικῶν δανείων. Καταβολὴ τούτων εἰς μίαν δόσιν καὶ ἀπαλλαγὴ τῶν ἀγροτῶν ἀπὸ τὰς κρατήσεις ἀσφαλίστρων. 9) Σύνδεσις τῶν εἰσαγωγῶν μὲ τὰς ἐξαγωγάς. Διεύρυνσις τῶν ἀνταλλαγῶν μὲ τὰς σοσιαλιστικὰς χώρας. Ἀνάπτυξις τῶν ἐξαγωγῶν μας πρὸς τὰς Δυτικὰς χώρας καὶ τὴν

ΕΟΚ.

10) Ἀπαγόρευσις τῆς εἰσαγωγῆς καπνῶν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τῆς κυκλοφορίας εἰς τὸ ἐσωτερικὸ τῶν κατασκευαζομένων εἰς τὴν χώραν μας ἀμερικανικοῦ τύπου τσιγάρων. 11) Μείωσις τοῦ προβλεπομένου ἀποβάρου περιτυλιγμάτων καπνῶν ἀπὸ 2% εἰς 1%. 12) Νὰ καταβάλλεται ἀμέσως εἰς τὸν δικαιοῦχον ἡ ἀξία τοῦ ἀγοραζομένου ἀπὸ τὸν καπνέμπορον καπνοῦ, νὰ ἐξασφαλίζεται ἡ ἀκριβοδίκαιος ζύγισις τοῦ πωλουμένου προϊόντος. Βέβαια δὲν ἔχομεν τὴν αὐταπάτη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ θὰ δικαιώσῃ τὰ αἰτήματα τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ τῶν ἐργατῶν ἐν γένει. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὸ Συμβούλιο τοῦ Στέμματος ἐκπρόσωπος τῆς ΕΡΕ, ἡ ὁποία στηρίζει τὴν Κυβέρνησιν, εἶπε, πρὶν ἀκόμη σχηματισθῆ ἡ Κυβέρνησις αὐτή, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς νέας Κυβερνήσεως πρέπει νὰ εἶναι τὸ σταμάτημα τῶν παροχῶν, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς δυσχεροῦς οἰκονομικῆς καταστάσεως. Τελειώνων πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἀγωνίζονται διὰ τὰ δίκαιά τους καὶ θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ἀγωνίζωνται μέχρι τὴν τελικὴ δικαίωση. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΔΑ).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν σειρὰν τῶν ὁμιλητῶν ἔρχεται πρῶτος ὁ κ. Παπαϊωάννου, ὁ ὁποῖος ὅμως παρεχώρησε τὴν θέσιν του εἰς τὸν συνάδελφον κ. Μπαλτατζῆν, μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ὁποίου θὰ λάβῃ τὸν λόγον οὗτος.

§52Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁ κ. συνάδελφος, ὀρθῶς ἐπεσήμανε τὸ πράγματι χαμηλὸν εἰσόδημα καπνοπαραγωγῶν Ἀνατολ. Μακεδονίας καὶ Θράκης. Τὸ εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν τῶν ὀρεινῶν ἰδίως περιοχῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι μικροκαλλιεργηταί, ἀνέρχεται κατ’ ἄτομον εἰς 9 δρχ. Φαντασθῆτε ἐὰν εἶναι αὐτὸ ἱκανοποιητικὸν διὰ νὰ ζήσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον μεταναστεύουν οἱ ἀγρόται ἀπὸ τὰς περιοχὰς αὐτάς. Καὶ τὸ πρὶμ εἴτε μικρὸν εἶναι, εἴτε μεγάλον, ἂν κάμωμεν δὲ λογαριασμόν, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἂν ἐφέτος εἶναι 90 λεπτά, πέρυσι ἦτο 1,80, δὲν σώζει τὴν κατάστασιν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν εἰσοδήματα ἔξω τοῦ καπνοῦ. Εἶναι ἀνάγκη παραλλήλως πρὸς τὰς ἐπιδοτήσεις, νὰ ληφθοῦν μέτρα αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος τῶν κατοίκων τῶν ὀρεινῶν αὐτῶν περιοχῶν. Καὶ τὸ θέμα αὐτὸ μελετᾷ ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογήν. Δηλαδή, ἔχομεν ἀπόφασιν εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιοχάς, ὅπου ὑπάρχει αὐτὴ ἡ οἰκονομικὴ κρίσις ἡ ὁποία δὲν θεραπεύεται μόνον μὲ τὰς ἐπιδοτήσεις, νὰ κάμνωμεν προγράμματα καὶ νὰ εὕρωμεν τὰς ἀναγκαίας ἐπενδύσεις διὰ τὴν ἐκτέλεσίν των, μὲ τεχνικὸν προσωπικὸν τὸ ὁποῖον θὰ παραμείνῃ ἐκεῖ. Ἐν τῷ μεταξύ, ἕως ὅτου ἀποδώσουν τὰ μέτρα αὐτά, θὰ πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ παραμείνουν εἰς τὸν τόπον μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπόφασίς μας καὶ θὰ τὴν ἐκτελέσωμεν. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, τοῦ ἐλέγχου τῶν κερδῶν τοῦ καπνεμπορίου, οὐδεὶς εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει ἀσυδοσία. Τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ποὺ ἔχει σημασία διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ καπνοῦ, εἶναι ἡ συναγωνιστικότης. Συναγωνιστικότης θὰ εἰπῇ μείωσις τοῦ κόστους. Μείωσις τοῦ κόστους δὲν θὰ εἰπῇ μόνον μείωσις ὡς πρὸς τοὺς παραγωγούς, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τοὺς καπνεμπόρους. Πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι εἰς τὰς Βιομηχανίας τὰς γεωργικάς, ἀπὸ ἔτους ὁ ἴδιος προσεπάθησα νὰ κάμω ἔλεγχον καὶ ἐστάθη ἀδύνατον. Καὶ κατωρθώσαμεν τότε νὰ διενεργήσωμεν ἔλεγχον, ὅταν ἱδρύθησαν Γεωργικαὶ Βιομηχανίαι Συνεταιριστικαί. Πιστεύομεν, ὅτι ἡ ΣΕΚΕ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς δώσῃ τοὺς σχετικοὺς ἀριθμούς, ὥστε νὰ τοὺς εἰποῦμεν ἢ ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ὅτι δηλαδὴ ὑπάρχουν ὑπερβολικὰ κέρδη καὶ πρέπει νὰ ἐλεγχθοῦν ἢ δὲν ὑπάρχουν εἰς τρόπον, ὥστε οἱ γεωργοὶ νὰ μὴ ἔχουν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν ἀπολαμβάνουν τὰς δικαίας διεθνεῖς τιμάς. Δὲν πρέπει νὰ γίνεται σύγχυσις μεταξὺ ἐπιδοτήσεων καὶ δικαίων τιμῶν. Ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν ΣΕΚΕ ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς βοηθήσουν εἰς τὸ νὰ γνωρίζωμεν ἂν ὑπάρχουν ὑπερβολικὰ καπνεμπορικὰ κέρδη.

§53Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὰ ἔχει ὁ Ὀργανισμὸς Καπνοῦ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπαλτατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§55Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ὁμιλήσω εὐρύτερον διὰ τὸν καπνόν, διότι οὔτε τὸν ἐπαρκῆ χρόνον ἔχομεν οὔτε προάγεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ συζήτησις. Εὐρυτέρα ἀνάπτυξις τοῦ θέματος προσλαμβάνει μορφὴν διαλέξεως καὶ τοῦτο δὲν ὠφελεῖ τὸ θέμα ποὺ ἀπασχολεῖ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον. Θὰ εἰσέλθω ἀμέσως εἰς τὴν οὐσίαν τῶν θεμάτων. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διὰ τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμοὺς τῶν καπνοπαραγωγικῶν περιοχῶν, διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ εὕρωμεν συμπληρωματικὰ εἰσοδήματα διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ στηρίξωμεν τὴν οἰκονομίαν των, πρέπει νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἐγένοντο αἱ σχετικαὶ μελέται καὶ ὑπάρχουν προγράμματα ἀναπτύξεως παραμεθορίων περιοχῶν καὶ περιοχῶν κλασσικῶν καπνῶν διὰ τὰς περιοχὰς αὐτάς, ἐπὶ δὲ τῶν ἡμερῶν τῶν ἰδικῶν μας, ἀνεπτύχθησαν τὰ προγράμματα αὐτὰ περισσότερον.

§56Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου αὐτό.

§57Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἡ Κυβέρνησίς σας περιέκοψε κατὰ 50% τὰ προγράμματα αὐτά. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις περιορίζῃ τὰ ὑπάρχοντα προγράμματα τῶν παραμεθορίων καὶ τῶν κλασσικῶν περιοχῶν κατὰ 50% κατὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1965, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι τὸ πρᾶγμα χάνει τὴν σημασίαν του μὲ τὸ νὰ κάμωμεν θεωρητικὰς διαπιστώσεις.

§58Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ 1964, διετέθησαν 23 ἑκατομμύρια καὶ τὸ 1965 διετέθησαν 29 ἑκατομμύρια. Ἀπὸ τὸ 1960 ἕως τελευταίως, διετέθησαν 100 ἑκατομμύρια ἐπιδοτήσεις καὶ 100 ἑκατομμύρια δανεισμός.

§59Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Λάθος κάνετε. Τὰ στοιχεῖα σας δὲν εἶναι ἀκριβῆ.

§60Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἔχω τοὺς ἀριθμούς. Εἰς τὰς παραμεθορίους ἦτο 45 καὶ κατέβηκεν εἰς τὸ 25. Καὶ εἰς τὰς περιοχὰς τῶν κλασσικῶν τὰ ἴδια.

§61Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἰδικὰ προγράμματα, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, οὔτε σὲ 5 χρόνια δὲν θὰ γίνουν γιὰ κάθε χωριό. Αὐτὸ μπορεῖ νὰ λέγεται καὶ νὰ γράφεται ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Διὰ τὰς περιοχὰς τῶν κλασσικῶν καπνῶν, ὑπάρχουν σημαντικαὶ μελέται, ἂς τὰ προωθήσωμεν.

§62Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Βλέπετε, ὅμως, ὅτι ἐνῷ αὐτὸ τὸ πρόγραμμα ἤρχισεν ἀπὸ τὸ 1960, δὲν ηὐξήθη ὅμως τὸ εἰσόδημα ἐξ ἄλλων πόρων τῶν καπνοπαραγωγῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας. Ἡ διαφορά μας εἶναι νὰ διπλασιασθῇ τὸ εἰσόδημα καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ πᾶμε.

§63Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Λάθος κάνετε, αἱ πιστώσεις παραμεθορίων καὶ κλασσικῶν ἐβελτίωσαν τὸ εἰσόδημά των. Μὲ τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα καθὼς καὶ μὲ τὴν προώθησιν τῆς δενδροκαλλιεργείας, μὲ τὴν ὁδοποιΐαν καὶ μὲ ἄλλας κατασκευὰς ἐδώσαμεν πρόσθετον ἀπασχόλησιν εἰς τοὺς πληθυσμοὺς καὶ ηὐξήσαμεν τὸ εἰσόδημά των. Ἐὰν αὐξήσωμεν τὰς σχετικὰς πιστώσεις, θὰ βελτιώσωμεν περισσότερον τὴν θέσιν τῶν καπνοπαραγωγῶν. Θὰ ἤθελα τὸ θέμα αὐτό, νὰ τὸ φέρετε τὸ ταχύτερον εἰς τὸ Οἰκονομικὸν Συμβούλιον καὶ νὰ γίνῃ ἐπανόρθωσις τῆς κατὰ 50% περικοπῆς τῶν πιστώσεων τῶν παραμεθορίων καὶ κλασσικῶν περιοχῶν. Τώρα, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ. Ἐλέχθησαν πολλὰ περίεργα καὶ καταπληκτικὰ πράγματα διὰ τὴν πολιτικὴν ποὺ ἤσκησεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Ἤθελαν νὰ ἐμφανίσουν τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ., ὅτι εἰς τὸν τομέα τῆς καπνικῆς πολιτικῆς ἐσημείωσε τρομερὰν ἀποτυχίαν. Ἤθελα νὰ γνωρίζω ἐὰν τὰ πιστεύουν αὐτὰ ποὺ λένε ἢ τὰ λένε ἁπλῶς διὰ νὰ γραφοῦν εἰς τὰ πρακτικά. Ἡ καπνική μας πολιτική, κ. βουλευταί, ὑπῆρξε πρωτοποριακὴ εἰς τὴν καπνικήν μας ἱστορίαν. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, ἡ παραγωγὴ ἔφθασε τοὺς 130.000 τόννους. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς ΕΡΕ εἰς τὸν καπνικὸν τομέα ἐστερεῖτο κάθε χρώματος προστασίας τῶν παραγωγῶν. Ἕνα στοιχεῖον βασικὸν τῆς πολιτικῆς τῆς Ε.Κ., ἦτο ἡ παρέμβασις. Δεύτερον στοιχεῖον ἦτο ἡ χορήγησις τοῦ πρίμ. Εἰς δύο σκέλη ἐστηρίχθη ἡ πολιτική μας διὰ τὴν προστασίαν τοῦ καπνοῦ. Διὰ τὰς παρεμβάσεις μας ἐστηρίξαμεν τὰς τιμὰς εἰς διεθνῆ ἐπίπεδα, διὰ τῆς ἐπιδοτήσεως δὲ μετὰ τὴν πώλησιν τῶν καπνῶν τὸ κράτος συνεπλήρωνε τὸ ἔλλειμμα τοῦ εἰσοδήματος. Αὐτὴ ἡ πολιτικὴ πράγματι παρουσιάζει μίαν ἀσφάλειαν διὰ τὸν παραγωγὸν καὶ ἁρμονίαν εἰς τὴν προστατευτικὴν πολιτικὴν τοῦ κράτους. Ἀντιθέτως εἰς τὸ παρελθὸν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ΕΡΕ, δὲν ὑπῆρχεν οὔτε παρέμβασις οὔτε ἐπιδότησις, πρὶμ ὑπὲρ τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου ἀφίεντο οἱ παραγωγοὶ ἀβοήθητοι εἰς τὸν καθορισμὸν τῶν τιμῶν κατὰ τὴν πώλησιν. Οἱ ἔμποροι ὡς ἰσχυρότεροι καθορίζουν μὲ πλήρη ἄνεσιν τὰς τιμὰς ὅταν μάλιστα ἡ προσφορὰ ἦτο μεγαλυτέρα τῆς ζητήσεως. Σεβόμεθα καὶ ἡμεῖς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου, τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ἀλλὰ νομίζομεν, ὅτι τὸ κράτος πρέπει νὰ παρεμβαίνῃ μεταξὺ παραγωγῶν καὶ ἐμπόρων καὶ νὰ διαμορφώνῃ τὰς τιμὰς τῆς ἀγορᾶς. Δὲν ὑπῆρχε κανένα σύστημα προστασίας τῆς παραγωγῆς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ΕΡΕ.

§64Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Ἡ συγκέντρωσις.

§65Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μὴ διακόπτετε. Δὲν γνωρίζετε τὸ θέμα. Ἡ ἀλήθεια εἶναι αὐτὰ ποὺ λέγω ἐγώ. Ἡ ΕΡΕ εἶχε ἐφαρμόσει τὴν πολιτικὴν ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου. Τὴν πολιτικὴν τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Ἀλλὰ ἡ πολιτικὴ αὐτή, ἦτο πολιτικὴ ἐγκαταλείψεως τῆς παραγωγῆς, χωρὶς προστασίαν, χωρὶς παρέμβασιν ὑπὲρ τῶν καπνοπαραγωγῶν, αἱ τιμαὶ συνεχῶς ἔπιπτον. Καὶ ἐφθάναμεν τὸν Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον διὰ νὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις μὲ τιμὰς ἐξευτελιστικάς. Ἄλλο εἶναι παρέμβασις καὶ ἄλλο συγκέντρωσις. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ΕΡΕ ἔπεσε καὶ ἡ καπνοκαλλιέργεια εἰς 900.000 στρέμματα, ἐνῷ σήμερον καλλιεργοῦνται ἄνω τῶν 1.400.000 στρέμματα. Καὶ ἦλθεν ὁ περονόσπορος, ὁ ὁποῖος ἔπληξεν ὅλην τὴν Εὐρώπην καὶ ὑψώθη ἡ τιμὴ τοῦ καπνοῦ, διότι ἔμειναν μόνον τὰ εὐγενῆ καπνά, καπνὰ ἀνωτέρας κλάσεως καὶ ἡ τιμή των ἔφθασεν εἰς 37 δραχμάς. Διότι ἐγαντζώθησαν ἐκεῖ, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ, διότι δὲν μᾶς χωρίζει κανένα προσωπικὸν θέμα, καμμία ὑπόθεσις, καμμία διαφορά, ἀλλὰ ἡ ἀλήθεια εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν λέγω καὶ θέλω εἰς τὸ καπνικὸν ζήτημα πράγματι νὰ ἔχωμεν συνεργασίαν μὲ ὅλους, διότι τὸ προϊὸν αὐτὸ εἶναι τὸ περισσότερον ἠδικημένον προϊόν. Ἐγαντζώθη ἐκεῖ καὶ ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Δαμιανὸς καὶ τὸ ἀνέφερε καὶ ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Σταμάτης, ἐπίσης τὸ ἀνέφερεν, ἐγαντζώθη εἰς τὴν τιμὴν τοῦ περονοσπόρου.

§66Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. ... ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος.

§67Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἰς ποῖον τὰ λέγετε; Πηγαίνετε εἰς τὰ χωρία νὰ τὰ εἴπητε. Ἠξεύρει ὁ καπνοπαραγωγὸς ὅτι ὅταν δὲν ὑπῆρχε περονόσπορος, ὑπῆρχε συμφορά, δὲν ὑπῆρχε παρέμβασις, δὲν ὑπῆρχε πρὶμ καὶ εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας συνέβησαν τὰ γνωστὰ γεγονότα καὶ ἐφονεύθη ὁ γνωστὸς παραγωγὸς Βλάχος ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς

Ε.Ρ.Ε.

§68Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. .. (δὲν ἠκούσθη).

§69Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι, ἡμεῖς ἀπαντῶμεν. Θὰ ἴδετε εἰς τὰ πρακτικὰ τὶ εἶπεν ὁ κ. Δαμιανός, τὶ εἶπεν ὁ κ. Κοθρῆς διὰ νὰ λάβετε τὴν ἀπάντησιν. Ἡμεῖς ἐδῶ ἐκρατήσαμεν τιμήν, μάλιστα τὴν μέσιν τιμὴν 30,4. Αὐταὶ αἱ 30,4 ἐδόθησαν εἰς καπνὸν ὄγκου 108.000 τόννων καὶ σεῖς ἐδώσατε τιμὴν περονοσπόρου, ὅταν τὰ ἐξαγώγιμα καπνὰ ἦσαν 56.000 τόννοι. Δὲν ἔχετε στοιχειώδη οἰκονομικὰ κριτήρια διὰ νὰ εἴπητε ποῦ 56.000 τόννοι ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγὴ καὶ ποῦ 108.000 τόννοι ποὺ ἔφθασεν ἡ Ἑλλὰς νὰ παράγῃ. Καὶ ἐχρειάσθη νὰ κάμωμεν πραγματικὸν ἆθλον διὰ νὰ κρατήσωμεν τὰς τιμὰς εἰς 30,4. Ἐὰν θέλατε νὰ τὰς κρατήσωμεν εἰς 31, 32, 33 καὶ 37 δραχμὰς νὰ τὰς κρατούσαμεν, νὰ ἐκάμνωμεν συγκέντρωσιν πολὺ μεγαλυτέραν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν μίαν μεριὰν μᾶς λέγετε, «αἱ τιμαὶ κατὰ τι ὑπεχώρησαν», ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ μᾶς κατηγορεῖτε «ἠξεύρετε ἐκάματε μεγάλην συγκέντρωσιν, ἐδημιουργήσατε ἀποθέματα, ἐδιώξατε τὴν Γκλὲν καὶ τοὺς ἀγοραστάς».

§70Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Βεβαίως τοὺς ἐδιώξατε.

§71Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Λέγετε, ὅτι τοὺς ἐδιώξαμεν, διότι «ἐδώσαμεν μεγάλας τιμάς, διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν δῆθεν τοὺς παραγωγούς». Μὰ ἐπὶ τέλους μεγάλας τιμὰς ἐδώσαμεν ἢ μικράς; Ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν μᾶς κατηγορεῖτε διότι ἐδώσαμεν μεγάλας τιμὰς καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μᾶς λέγετε, ὅτι «ἐδώσατε μικρὰς τιμὰς διὰ νὰ ἱκανοποιήσετε τοὺς καπνεμπόρους». Ἴδετε τὰ πρακτικὰ τὶ εἶπεν ὁ κ. Δαμιανός, τὶ εἶπεν ὁ κ. Κοθρῆς. Εἶναι καταπληκτικά. Δὲν ἀδικῶ τὸν κ. Κοθρῆν, ὁ ὁποῖος εἶναι καλῆς πίστεως καὶ καλῆς θελήσεως, ἀλλὰ τὶ μᾶς εἶπεν. Εἶπεν, «ἐμειώσατε τὰς ἐξαγωγάς, ἐρρίψατε τὰς τιμὰς πρὸς τὰ κάτω, πρῶτα πρῶτα πρὸς κατανάλωσιν διὰ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς καὶ δεύτερον διὰ νὰ ἱκανοποιήσετε τὴν Γκλέν, τοὺς Ἀμερικανούς, τοὺς Ρώσους, τοὺς Δυτικοὺς Γερμανοὺς καὶ ἄλλους». Διὰ τὴν ἀξίαν, διὰ τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐρχώμεθα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον ἀκατατόπιστοι εἰς τὸ θέμα. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. ὁμιλεῖ ἐκ τῶν πραγμάτων καὶ καμμία ἐπίθεσις ἐναντίον της δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὴν κλονίσῃ. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὰς ἐξαγωγάς. Ἐπὶ ἡμερῶν τῆς ΕΡΕ, αἱ ἐξαγωγαὶ ἔπεσαν εἰς 52.700 τόννους, ἐνῷ ἡμεῖς ἀνεβάσαμεν τὰς ἐξαγωγὰς εἰς 79.000 τόννους. Δηλαδή, περίπου 50% ηὐξήθησαν αἱ ἐξαγωγαὶ ἐπὶ Κυβερνήσεως Ε.Κ. Συνεπῶς καὶ τὰς ἐξαγωγὰς ηὐξήσαμεν καὶ τὴν μέσην τιμὴν τὴν ἐμπορικὴν τὴν ἐκρατήσαμεν εἰς τὰ διεθνῆ ἐπίπεδα καὶ συμπληρωματικὸν τίμημα καθιερώσαμεν. Καὶ δι’ αὐτὸ οἱ ἰσχυρισμοὶ τῆς ΕΡΕ πίπτουν εἰς τὸ κενόν.

§72Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Στρέφεσθε κατὰ τῶν βουλευτῶν τῆς ΕΡΕ ἐνῷ σεῖς ἦσθε ὁ καπνικὸς σύμβουλος τῆς ΕΡΕ καὶ οὐχὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι διεχωρίσαμεν ἔκτοτε τὰς εὐθύνας μας ἐπὶ τοῦ καπνοῦ.

§73Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Δὲν σᾶς ἀπαντῶ, κ. συνάδελφε, διότι αὐτὸ ποὺ λέγετε εἶναι ἀναληθές. Ἔλεγα, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ηὐξήθησαν αἱ ἐξαγωγαὶ εἰς 79.000 τόννους. Βεβαίως, ἔχουν δημιουργηθῆ ἀποθέματα, διότι εἴχαμε 132.000 τόννους παραγωγῆς. Τί θέλατε νὰ κάμωμεν; Νὰ ἀφήσωμεν νὰ τὰ πάρουν δωρεὰν οἱ ξένοι; Ἀλλὰ ὁ κ. Κοθρῆς νέος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἀνέφερεν εἰς τὴν Βουλὴν στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι περιέχουν ἀνακρίβειες.

§74Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἀνεφέρατε τὸν κ. Κοθρῆν καὶ εἴπατε, ὅτι δὲν ἤξευρε τὶ ἔλεγεν, ἐπειδὴ εἶναι νέος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς διακόψω διὰ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὶ εἶπεν ὁ κ. Κοθρῆς. Ὁ κ. Κοθρῆς εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Θράκην ἔγινε μεγάλη παρέμβασις καὶ ὤθησε τὸν ξένον ἀγοραστὴν διότι ἡ παρέμβασις δὲν ἔγινε μὲ κριτήρια ἐμπορικά. Ὤθησε τὴν Γκλὲν νὰ ἀγοράσῃ ξένα καπνὰ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔγιναν μεγάλα ἀποθέματα.

§75Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι λάθος νὰ λέγετε καὶ νὰ ὑποστηρίζετε, ὅτι ἡ Γκλὲν ἠγόρασε μεγάλας ποσότητας ἀπὸ τὴν Τουρκίαν καὶ τὴν Γιουγκοσλαβίαν. Θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἡ Γκλὲν δὲν ἠγόρασε περισσότερον ἀπὸ ἄλλας χώρας. Ὁ κ. Σταμάτης ἔσφαλεν, ὅταν εἶπεν, ὅτι ἡ Γκλὲν ἠγόρασε μεγάλας ποσότητας ἀπὸ τὴν Τουρκίαν.

§76Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶπον, ὅτι ἠγόρασεν 6 ἑκατομμύρια τόννους ἀπὸ ἄλλην χώραν.

§77Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Δὲν εἶσθε κατατοπισμένος, κ. συνάδελφε, καὶ λέτε εἰς τὴν Βουλὴν πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Ἡ Γκλὲν ἀντεμετώπιζε δυσχέρειες. Εἶχεν ὑποχωρήσει ἡ κατανάλωσίς της εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ εἶχε δημιουργήσει ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα ἤθελε νὰ μειώσῃ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον περιώρισε τὸ ἀγοραστικόν της πρόγραμμα ἀπὸ παντοῦ. Πρόκειται περὶ τῆς μεγαλυτέρας καπνοβιομηχανίας τῆς Ἀμερικῆς ἐξαιρετικοῦ πελάτου τῶν καπνῶν μας. Ἔχομεν κάθε λόγον νὰ τὴν προσέχωμεν ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐξογκώνωμεν τὰ πράγματα, διότι ὁπωσδήποτε ἐπρόκειτο νὰ περιορίσῃ διὰ τὸ 1965 τὸ πρόγραμμά της. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ φανταστικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν, ὅτι ἡ Γκλὲν ἠγόρασεν ηὐξημένας ποσότητας ἀπὸ τὴν Τουρκίαν καὶ Γιουγκοσλαβίαν, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἐνῷ ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαβίαν τὸ προηγούμενον ἔτος ἠγόρασε 4.600 τόννους, ἐφέτος ἠγόρασε 2.500 τόννους καὶ ἐνῷ ἀπὸ τὴν Τουρκίαν τὰ προηγούμενα ἔτη ἠγόραζεν 7.000 τόννους, ἐφέτος ἠγόρασε μόνον 4.500 τόννους. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ καὶ δὲν πρέπει νὰ παραμορφώνωμεν τὰ πράγματα. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν πριμοδότησιν τοῦ καπνοῦ. Τί εἶναι ἡ πριμοδότησις; Εἶναι τὸ συμπληρωματικὸν εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν, τὸ ὁποῖον παρέχει τὸ κράτος ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ πραγματοποιούμεναι τιμαὶ ἀπὸ τὸ ἐμπόριον δὲν εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐξασφαλίζουν εἰς τὸν καπνοπαραγωγὸν ἓν εἰσόδημα, μὲ τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ ζήσῃ. Δὲν εἶναι συνεπῶς δυνατὸν αὐτὸ τὸ πρίμ, τὸ συμπληρωματικὸν δηλαδὴ εἰσόδημα, νὰ καθορισθῇ πρὶν λήξουν αἱ ἀγοραὶ καπνοῦ. Εἴχομεν ἐγγυηθῆ, ὅτι θὰ δώσωμεν εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς συμπληρωματικὸν εἰσόδημα κατὰ τὸν πλέον ἐπισημότερον τρόπον. Ἐλέχθη ὅμως ἐδῶ τὸ καταπληκτικὸν πρᾶγμα, ὅτι δὲν εἶχε γίνει σχετικὴ πρόβλεψις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ὅτι ἡμεῖς ἐδημοκοπούσαμεν λέγοντες, ὅτι θὰ κατεβάλομεν συμπληρωματικὸν εἰσόδημα εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς. Καὶ τὸ παράπονόν μου εἶναι, ὅτι ὁ κ. Κοθρῆς ἄφησε τὰ πράγματα εἰς τὴν θολούρα. Εἴδατε, ὅτι ὁ κ. Μητσοτάκης ἄλλα πράγματα εἶπεν ἀπόψε. Εἶπεν, ὅτι τὸ ὕψος τοῦ πρὶμ δὲν εἶχε ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἔτους προσδιορισθῆ, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τότε νὰ προσδιορισθῇ. Ὁ ἀρχηγός μας ὅμως, ὁ Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεώς μας, ὁ κ. Γ. Παπανδρέου, κατὰ τὸν πλέον ἐπισημότερον τρόπον διεκήρυξεν, ὅτι θὰ κατεβάλομεν εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς πρὶμ καὶ μάλιστα μεγαλύτερον ἀπὸ πέρυσι. Τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1965 εἶπεν, ὅτι θὰ ληφθῇ εἰδικὴ μέριμνα διὰ τὸ εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρίμ. Τὸ συμπληρωματικὸν εἰσόδημα. Ἔπρεπεν ὅμως, νὰ τελειώσουν αἱ ἀγοραί, νὰ ἴδωμεν τὶ εἰσόδημα θὰ πραγματοποιήσουν οἱ παραγωγοὶ καὶ μετὰ ταῦτα θὰ καθορίζεται τὸ ὕψος τοῦ πρίμ. Πέρυσι τὸ πρὶμ καθωρίσθη τὴν 27ην Ἰουλίου. Ἐφέτος ὅμως, οὐδὲν ἔγινε. Λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν προλαβαίνει μέχρι τοῦ νέου ἔτους νὰ καταβάλῃ τὸ πρίμ. Διατί ὅμως ἀφῆκε τοὺς προηγουμένους μῆνας καὶ παρῆλθον χωρὶς νὰ λάβῃ μέτρον τι; Εἶπον ἀκόμη, ὅτι δὲν εἶχε γίνει πρόβλεψις διὰ τὰ καπνὰ εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἀλλά, κ. βουλευταί, δι’ οὐδὲν γεωργικὸν προϊὸν ἀνεγράφη εἰδικὸν κονδύλιον πρὸς πριμοδότησίν του. Εἰς τὰ 1.200 ἑκατ. περιλαμβάνεται ἡ πριμοδότησις ὅλων τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ἀλλοίμονον ἐὰν ἀπὸ τὴν γενομένην πρόβλεψιν τῶν 1.200 ἑκατ. ἐξῃρεῖτο ὁ καπνός. Εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Σταμάτης, ὅτι δὲν ἐλάβομεν πρόνοιαν διὰ τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν. Ὁ κ. Δαμιανὸς εἶπε τὸ ἀντίθετον, ὅτι δὲν ἐνδιεφέρθησαν διὰ τὴν Δράμαν, διὰ τὴν Ἀν. Μακεδονίαν. Ἀλλά, κ.κ. βουλευταί, τί σημαίνει ἡ δήλωσις τοῦ κ. Παπανδρέου, ὅτι θὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τοὺς ἐντεῦθεν τοῦ Στρυμόνος καπνοπαραγωγούς; Θὰ ἔπρεπε νὰ κατονομάσῃ εἰδικῶς ὅλας τὰς περιφερείας; Εἰς τὴν πραγματικότητα ὡμίλησε δι’ ὅλην τὴν καπνικὴν Ἑλλάδα. Νὰ ζητήσετε ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν νὰ συμπληρώσῃ τὸ εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν ὅπου αἱ τιμαὶ ἔχουν ὑποχωρήσει. Ἀλλὰ τὶ εἶναι αὐτό, ἄλλα νὰ λέγῃ ὁ κ. Σταμάτης, ἄλλα ὁ κ. Δαμιανός, ἄλλα ἄλλοι βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ. Ποία εἶναι ἡ γραμμὴ τέλος πάντων τῆς ΕΡΕ αὐτὸ μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ μάθωμεν. Ἐκτὸς ἐὰν ἕκαστος βουλευτὴς τῆς ΕΡΕ λαμβάνῃ μίαν ἀνεξάρτητον θέσιν συμφέρουσαν εἰς τὴν ἐκλογικήν του περιφέρειαν. Ἀλλὰ θὰ σᾶς πῶ καὶ κάτι ἄλλο.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Μπαλτατζῆ, τελειώνετε. Ἔχετε ὑπερβῆ τὸ ὅριον τοῦ Κανονισμοῦ.

§79Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ὡμίλησεν ὁ κ. Μητσοτάκης, ἀνέπτυξεν ὡρισμένας ἀπόψεις, μερικαὶ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ βάσιμοι. Ἀλλὰ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, αὐτὰ ποὺ ὑπεστήριξε, δὲν στηρίζονται εἰς τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα καὶ θὰ εἴπω δι’ ὀλίγων τὴν ἄποψίν μου, ἀλλὰ ξέρετε, ὅτι ἡ καπνική μας πολιτικὴ ἐφαρμόζεται ἀπὸ τὴν κυβερνητικὴν ἐπιτροπὴ καπνοῦ. Πρόεδρός της ἦτο ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κ. Στεφανόπουλος. Μέλη της ἦσαν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νῦν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μητσοτάκης, ὁ Ὑπουργὸς Ἐμπορίου κ. Μελᾶς, καὶ ἐν συνεχείᾳ, ὁ κ. Γκλαβάνης καὶ ὁ ὁμιλῶν, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Καὶ ἔχω ἔγγραφον διαμαρτυρίαν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ὑπουργοῦ Ἐμπορίου, ποὺ εἶναι ἐπίλεκτα μέλη τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ποὺ τὰ περιβάλλετε μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην σας, μὲ γειά σας καὶ χαρά σας, δὲν ἔχομεν κανένα φθόνον. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους, ἐδῶ ὑπάρχει κάποια ἀλληλεγγύη καὶ κάποια πολιτικὴ εὐθιξία, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διακρίνῃ τὴν Συμπολίτευσιν ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως. Λείπει αὐτὴ ἡ πολιτικὴ εὐθιξία κατὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπευθύνουν ἐπιστολήν, διαμαρτυρόμενοι ἐναντίον μου καὶ ἐναντίον τοῦ κ. Ἀθαν. Κανελλοπούλου, ποὺ εἴμεθα τὸ κλιμάκιον ποὺ ἐρρύθμιζε τὴν παρέμβασιν. Καὶ μᾶς ἐπέστησαν τὴν προσοχὴν νὰ σταματήσωμεν τὴν περαιτέρω παρέμβασιν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν, ποὺ ἦτο εἰς τὸ τέλος καὶ νὰ μὴ προχωρήσωμεν περαιτέρω εἰς τὴν Κεντρικὴν Μακεδονίαν καὶ Αἰτωλοακαρνανίαν, διότι θὰ διώξωμεν τοὺς Γερμανοὺς καὶ Ρώσους καὶ ὅλην τὴν ἀγορὰν ἀπὸ αὐτὰς τὰς περιοχάς. Ἡ παρέμβασις ἐκείνη τῶν δύο ὑπευθύνων Ὑπουργῶν μελῶν τῆς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ, ἀνέστειλε μερικῶς τὴν παρέμβασιν. Δὲν τὴν ἐσταμάτησε, τὴν περιώρισε καὶ ὑπεστηρίξαμε καὶ πάλιν τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ἀλλ’ ἔχομεν μέσα καὶ τὴν πρόβλεψιν, ὅτι ἀνάλογα πρὸς τὴν διαμόρφωσιν τῶν τιμῶν τῶν καπνῶν εἰς τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, Κεντρικὴν καὶ Δυτικὴν Μακεδονίαν καὶ Θεσσαλίαν καὶ εἰς ὅλην τὴν καπνικὴν Ἑλλάδα, θὰ λάβωμεν μέτρα προστασίας. Αὐτὸ θὰ εἴπῃ, ὅτι ἂν αὐταὶ αἱ περιοχαὶ πωλήσουν μίαν ἢ δύο ἢ τρεῖς δραχμὰς πάρα κάτω, αὐτὸ τὸ δίδραχμον καὶ τὸ τρίδραχμον, θὰ τὸ δώσῃ τὸ Κράτος. Εἶναι τὸ συμπληρωματικὸν τίμημα. Τί ἄλλο εἴπομεν, κ. Ὑπουργέ; Βλέπετε, αὐτὰ τὰ πράγματα ἔχουν τόσην ἁρμονίαν, εἶναι τόσον μελετημένα, εἶναι τόσον βασισμένα, ὥστε εἰς τὴν κριτικὴν οἱουδήποτε ἀντικειμενικοῦ συζητητοῦ δὲν ἀντέχουν αὐτὰ τὰ πράγματα. Βεβαίως, κάθε ἕνας ἔχει τὰς πολιτικάς του φιλοδοξίας, ἀλλὰ μὴ ταλαιπωροῦμεν τὸν κόσμον καὶ τὸ Σῶμα καὶ ὅταν ἀντιμετωπίζωμεν οἰκονομικὰ θέματα αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως, νὰ τὰ ἀντιμετωπίζωμεν μὲ περισσοτέραν ἀντικειμενικότητα. Ἔχω ἐδῶ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ τοῦ κ. Γκλαβάνη, ποὺ στρέφονται ἐμμέσως ἐναντίον μου καὶ ἐναντίον τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ὁ δὲ κ. Μελᾶς, ὁ ὁποῖος προήχθη εἰς Ὑπουργὸν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, λέγει τὰ ἑξῆς:

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θέλετε νὰ κάμω χρῆσιν τοῦ κώδωνος; Παρῆλθεν ἡ ὥρα. Θὰ σεβασθῆτε τὸν Κανονισμόν;

§81Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Λέγει τὸ ἑξῆς, ὁ κ. Μελᾶς: «Ἡ κατὰ πρωτοφανῆ τρόπον «... (Ἀναγινώσκει) ...». Μᾶς ἀπεκάλεσεν καὶ παράνομον κλιμάκιον ἐξέχον μέλος τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, διότι μὲ τὴν πολιτικήν μας καὶ εἰς ὅλην τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν, τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν, τὴν Κεντρικὴν καὶ Δυτικὴν Μακεδονίαν, ἠμποδίσαμεν τὴν προστασίαν.

§82Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε... (κωδωνοκρουσίαι).

§83Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Σταμάτη, αὐτοὺς τοὺς ἐψηφίσατε καὶ θὰ τοὺς ψηφίσετε καὶ ἐλέγατε μέν, ὅτι θὰ διαχωρίσητε τὰς εὐθύνας σας, ἀλλὰ δὲν ἔχετε τὸ θάρρος νὰ τὸ πράξετε. Εἶναι καὶ αὐτὸ διὰ κατανάλωσιν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμνετε τὸν παλληκαρᾶν ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἐπέρασεν ἡ περίοδος αὐτὴ καὶ ὁ ἀγροτικὸς λαὸς θὰ σᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν εἰς τὰς ἐκλογάς. (Χειροκροτήματα).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Βενέτης Ι. Λαυρεντίδης, ἐζήτησαν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁρίστε, κ. Βενέτη.

§85Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως βλέπετε, συζητοῦμεν ἐπὶ διήμερον καὶ δὲν ὡμίλησαν ἀκόμη ὀκτὼ βουλευταὶ καὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι, ἐπερωτῶντες μόνον, εἴκοσι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκτὸς τῶν εἰδικῶν ἀγορητῶν, εἶναι ἄλλοι 35 ρήτορες.

§87Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Ὅπως πληροφοροῦμαι, τὴν Τρίτην, δὲν πρόκειται νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ, διότι θὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ τὰ οἰκονομικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. Ἐρωτᾶται, εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἐπερωτῶντες; Ὄχι, ἀσφαλῶς. Παρακαλοῦμεν, λοιπόν, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ἐξαντληθῇ τὸ 3ήμερον καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἐπερωτῶντες, ἡ κατάθεσις τῆς ἐπερωτήσεώς μας νὰ ἰσχύσῃ δι’ ἄλλην φοράν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσωμεν. Πρὸ μηνῶν, ὅταν πάλιν συνεζητεῖτο τὸ θέμα ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ὑπῆρχον ἀγορηταί, οἱ ὁποῖοι ἀπησχόλησαν τὸ βῆμα ἐπὶ τρίωρον καὶ εἰς τὸ τέλος καθιερώθη τὸ τέταρτον καὶ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἀπόψεις μας, ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ θέματος. Ἤδη, καὶ πάλιν, δὲν ἔχομεν σειρὰν νὰ ὁμιλήσωμεν, ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ, διότι ἡ ὥρα εἶναι 10. Τὸ πολὺ νὰ ὁμιλήσουν ἄλλοι δύο καὶ θὰ τελειώσωμεν. Ἐρωτῶ, τί ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ; Παρακαλοῦμεν, ἡ ἐπερώτησίς μας νὰ ἰσχύσῃ δι’ ἄλλην περίπτωσιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ ἀρχήν, κ. συνάδελφε, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι βλέπετε πόσον ἄτεγκτος εἶμαι εἰς τὴν τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶμαι δὲ διατεθειμένος νὰ συνεχίσω κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ μέχρι πρωΐας. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι ἐὰν τηρηθῇ ὁ Κανονισμὸς μέσα σὲ 6–7 ὧρες, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν 16 ρήτορες. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασίν σας, νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη, δὲν ἔχει πλέον νόημα. Μάλιστα δέ, ἔκαμα μίαν πρότασιν, ὅπως ὅσοι δὲν προφθάσουν νὰ ὁμιλήσουν, νὰ δώσουν ἕνα σημείωμα περὶ τῶν ἀπόψεών των διὰ νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Πάντως, ἐγώ, ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν αἴθουσαν ὑπάρχει ἀπαρτία, δηλῶ, ὅτι θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις.

§89Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Καὶ τώρα δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει ἀπαρτία. Ἐὰν εἶχον διαπιστώσει, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, θὰ εἶχον λύσει τὴν συνεδρίασιν. Παρακαλῶ, τὸν κ. Λαυρεντίδην, νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§91ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀπουσιάζει.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, κ.κ. συνάδελφοι, τί κάμνουν τὰ Κόμματα. Ἡ Βουλὴ ἔχει ἀπαρτίαν. Ἐζήτησεν, ἐπίσης, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ κ. Σταυρόπουλος.

§93Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπορῶ, εἰλικρινῶς, διατί ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ συνάδελφος κ. Βενέτης, δὲν ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον. Προβλέπεται ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, ὅταν γενικεύεται ἡ ἐπερώτησις, ὅπως ἐν προκειμένῳ, νὰ ἀναλωθοῦν τρεῖς συνεδριάσεις, ἡ σημερινὴ συνεδρίασις, εἶναι ἡ δευτέρα ἡμέρα. Θὰ συζητήσωμεν μέχρι τὰς πρωϊνὰς ὥρας καὶ μολαταῦτα, δὲν θὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι. Ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι πολὺ σοβαρόν, ἐνδιαφέρει τοὺς πάντας ἡ συνεννόησις ποὺ ἐκάματε μὲ τὸν κ. Πρόεδρον,—ὅσοι ἐνδιαφέρονται νὰ δώσουν σημειώματα,—ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ὑβριστικὴ διὰ τὴν Βουλὴν καὶ ἐγὼ προσωπικῶς τὴν ἀποκρούω. Δὲν λέγονται τὰ ὅσα λέγονται ἐδῶ, διὰ νὰ δημοσιευθοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς.

§95Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, μὴ μὲ διακόπτετε, ἐγὼ εὐλαβοῦμαι τοὺς πάντας.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς σέβομαι ἀπολύτως, ἤθελα νὰ σᾶς δώσω ἐξηγήσεις.

§97Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Δὲν θέλω κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὁμιλίας μου, καμμίαν ἐξήγησιν. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι, διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐχαρακτηρίσατε τὰς συζητήσεις τοῦ Κοινοβουλίου καὶ διὰ τὴν ποιότητα, εἰς τὴν ὁποίαν κατετάξατε τὸ ὕψος τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς. Ὁμιλοῦμεν, ὄχι διὰ νὰ δίδωμεν σημειώματα εἰς τὰ πρακτικά, ἀλλὰ ὁμιλοῦμεν διὰ νὰ πείσωμεν, διότι διὰ τὸ τεράστιον αὐτὸ θέμα τοῦ καπνοῦ, πρέπει νὰ ἐξαχθοῦν ὡρισμένα συμπεράσματα καὶ θὰ ἤθελα νὰ ἀσκήσητε ὅλον σας τὸ κῦρος ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ εἴπητε εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, νὰ εἶναι ἐδῶ, διότι ἐλέχθησαν πράγματα, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀπαντήσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καὶ ὑποστηρίζουν, ὅτι νομίζουν ὅτι ἐξηντλήθη τὸ περιθώριον ἱκανοποιήσεως τῶν παραγωγῶν. Δὲν θὰ εἶναι ἄξιον τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος καὶ τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἀπὸ αὐτὰς τὰς συνεδριάσεις δὲν βγοῦν ὡρισμένα σαφῆ συμπεράσματα, οὔτε ἠμπορεῖ νὰ λέγωνται εἰς τὸ Σῶμα τῆς Βουλῆς ἀνεύθυνα πράγματα καὶ ὅταν παρουσιάζωνται ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἀλληλομάχονται καὶ οἱ ὁποῖοι ἀριθμοὶ τιθέμενοι ὑπὸ ἀμφισβήτησιν...

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ, πλέον.

§99Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ, κατ’ ἐξοχήν, ὁμιλῶ, διότι ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὅ,τι λέγεται ἐδῶ πρέπει κατὰ κάποιον τρόπον νὰ δεσμεύῃ. Ὅταν, ὁ κ. Μπαλτατζῆς, ἀνεφέρθη εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐπεκαλέσθη προσωπικὰς ἀπαντήσεις διὰ πρώτην φορὰν ἡμῶν, τότε θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι σεβόμεθα τὸν ἑαυτόν μας, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν σημειώματα, διὰ νὰ ἀντικρούσωμεν τὸν κ. Μπαλτατζῆν, ἀλλὰ θὰ θελήσω νὰ τὰ εἴπω διὰ ζώσης, διὰ νὰ εἶναι καὶ παρὼν ὁ κ. Μπαλτατζῆς, ὁ ὁποῖος νομίζει, ὅτι ἐξυπηρέτησε τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ὅταν ἦτο ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅταν ἐσκέφθην καὶ ἔκανα αὐτὴν τὴν πρότασιν, τὸ ἔκανα ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον μὲ γνώμονα νὰ διευκολύνω τοὺς βουλευτάς. Διότι ὁ Κανονισμὸς προβλέπει μόνον τρεῖς ἡμέρας διὰ συζήτησιν ἐπερωτήσεων. Ἐγὼ εἶμαι διατεθειμένος, ἐπαναλαμβάνω, νὰ μείνω ἕως αὔριον διὰ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις καὶ θὰ συνεχίσω ἐφ’ ὅσον ὑπάρχῃ ἀπαρτία. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀπαρτία ἡ εὐθύνη θὰ βαρύνῃ τοὺς ἀπόντας...

§101Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Ἐὰν δὲν τελειώσῃ ἡ συζήτησις σήμερον, τότε θὰ ἰσχύσῃ ἡ σειρὰ τῶν ἐγγεγραμμένων διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ θέματος.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος.

§103Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι, ὁ κ. Λαυρεντίδης, ἔχει δίκαιον. Πρέπει νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις μὲ πᾶσαν ἄνεσιν, διὰ νὰ διαφωτισθῇ πράγματι, ἡ Βουλή, ἐπὶ τοῦ θέματος, κατὰ τρόπον πλήρη, σαφῆ καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διεξαχθῇ συζήτησις καὶ ὄχι νὰ δοθοῦν σημειώματα. Βεβαίως, κ. Πρόεδρε, σεῖς δὲν θέλετε νὰ θίξετε τὴν Βουλήν, ἀλλὰ πάντως, αὐτὴ ἦτο ἡ ἐντύπωσις. Νομίζω, νὰ μείνωμεν ἐδῶ μέχρις ὅτου ἡ Βουλὴ θὰ ἔχῃ ἀπαρτίαν, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν συζήτησιν καί, ἐν ἀνάγκῃ, ἂς ἐξηγήσῃ αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Βενέτης καὶ ἐγὼ συμφωνῶ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις μὲ κάθε ἄνεσιν, ὥστε νὰ προκύψουν, πράγματι, χρήσιμα συμπεράσματα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σταυρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§105Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἡ δευτέρα ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν συζητεῖται ἕνα σοβαρώτατον θέμα, ὅπως τὸ καπνικόν. Πρῶτον, θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ συζητοῦμεν περὶ θέματος ἀπαρτίας, διότι νομίζω, ὅτι ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία θὰ δημιουργηθῇ εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου, ἐνδιαφερομένων, ὁ ὁποῖος παρακολουθεῖ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, θὰ τοῦ ἐδημιούργει θλιβερὰν ἐντύπωσιν, ὅταν τοῦ δώσωμεν τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν συνεδριάζομεν, διότι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀπαρτία.

§107Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν συνεχείᾳ, θὰ παρακαλέσω, νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις μέχρις ὅτου ὑπάρχῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ καὶ ὁ τελευταῖος ρήτωρ. Ἐὰν ἐξηντλήθη ἡ ὑπομονὴ τῆς Βουλῆς καὶ τὰ χρονικὰ περιθώρια δὲν ἐπιτρέπουν πέραν τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν, τότε ὑποχρεωτικῶς θὰ ὑπάρξῃ καὶ τρίτη συνεδρίασις, ἡ ὁποία ἐὰν δὲν δύναται νὰ εἶναι ἡ προσεχὴς Τρίτη, θὰ εἶναι ἡ πρώτη συνεδρίασις, μετὰ τὰς διακοπάς.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔθεσε κανεὶς ἐν ἀμφιβόλῳ αὐτὴν τὴν ἄποψιν, δὲν συνεζήτησε κανεὶς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ὁ κ. Α. Παπαδόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§109Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τόσον ὁ κ. Βενέτης, ὅσον καὶ ὁ κ. Λαυρεντίδης, εἰς ἕνα σημεῖον ἔχουν δίκαιον, ὅτι γενικευομένης τῆς συζητήσεως, πρέπει νὰ ἀναλωθοῦν τρεῖς συνεδριάσεις, διὰ νὰ ἐξαντληθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγεγραμμένων βουλευτῶν. Εἶναι ἡ δευτέρα ἡμέρα καὶ ἐρωτῶμεν, κ. Πρόεδρε, ἡ ἑπομένη συνεδρίασις θὰ εἶναι συνεδρίασις, ἡ ὁποία θὰ ἀπασχολήσῃ τὸ καπνικὸν ἢ ἔχει ἀποφασισθῆ ἄλλο τι;

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἀποφασισθῆ ἀπὸ τὴν Βουλήν, νὰ συζητηθῇ τὸ οἰκονομικὸν θέμα. Συνεπῶς, ἡ τρίτη συνεδρίασις διὰ τὸ καπνικὸν θέμα, θὰ γίνῃ μετὰ τὰς ἑορτάς.

§111Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ ὀνόματος τῶν καπνοπαραγωγῶν ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, παρατηρῶ, ὅτι τὸ καπνικὸν θέμα ὅταν συζητῆται, πάντοτε εὑρίσκεται αἰτία νὰ μένῃ μισὸ καὶ νὰ μὴ συζητῆται ἐξ ὁλοκλήρου. Πρέπει, τὸ καπνικὸν θέμα, νὰ συζητηθῇ καὶ νὰ ἐξαχθοῦν συμπεράσματα καὶ μάλιστα ὑπερκομματικά. Ἀρνοῦμαι, ὡς μέλος τῆς Βουλῆς, νὰ μὴ διατεθοῦν τρεῖς ὁλόκληροι συνεδριάσεις διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ καπνικοῦ θέματος. Διαμαρτύρομαι ἐξ ὀνόματος τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου τῆς χώρας.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ διανοηθῶ διατί διαμαρτύρεσθε, ἐφ’ ὅσον δὲν σᾶς εἶπε κανείς, ὅτι θὰ σταματήσῃ ἡ συζήτησις μὲ τὰς δύο συνεδριάσεις.

§113Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἠρώτησα καὶ μοῦ εἴπατε, ὅτι τὴν προσεχῆ Τρίτην θὰ συζητηθῇ τὸ οἰκονομικὸν θέμα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Κομμάτων συνεφώνησαν μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι τὴν Τρίτην θὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος.

§115Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Σύμφωνοι, ἔγινε πρότασις ἀπὸ τὸν κ. Μητσοτάκην, ἁπλῶς πρότασις ἔγινε.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐκπρόσωποι καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων συνεφώνησαν. Παρακαλῶ, δὲν γίνεται ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ συζήτησις, γίνεται ἔξω τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§117Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παντοῦ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ὁμιλεῖ περὶ συζητήσεων. Μὲ τὴν τακτικήν σας ὅμως δὲν διεξάγεται συζήτησις ἀλλὰ ἀπαγγελία. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται γράφονται εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ τὰ πρακτικὰ πηγαίνουν καὶ εἰς χεῖρας ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν τὶ γίνεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Βλέπουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἀναγράφωνται εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτὰ καὶ ἄλλα, χωρὶς νὰ δίδεται καὶ ἡ ἁρμόζουσα ἀπάντησις. Ὅσα ἀπόψε εἶπεν ὁ κ. Μπαλτατζῆς εἶναι ἀναληθῆ. Εἶπε δηλαδή, ὅτι ἡ ΕΡΕ ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν οὐδὲν ἔπραξε διὰ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι μέχρι τοῦ ἔτους 1961 βουλευτὴς τῆς ΕΡΕ, πλὴν παρὰ ταῦτα εὐθαρσῶς ἐξέφραζα τὰς ἀντιθέσεις μου ἐπὶ ὡρισμένων μέτρων, τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνῷ ὁ κ. Μπαλτατζῆς, ἐπικαλούμενος, ὅτι ἀνῆκεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἦτο ὁ καπνικὸς σύμβουλος τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ ὁ κύριος εἰσηγητὴς μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐζημίωσαν τοὺς καπνοπαραγωγούς.

§118Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδημιουργήθη προσωπικὸν θέμα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐξηγήσητε εἰς τὶ συνίσταται τὸ προσωπικόν σας θέμα.

§120Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ὁ κ. Μπαλτατζῆς, εἶπεν εἰς ἓν σημεῖον τῆς ὁμιλίας του, νὰ ἀφήσω τοὺς παλληκαρισμούς. Ὅταν ὅμως ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἀγωνίζωμαι διὰ τὰ συμφέροντα τῶν καπνοπαραγωγῶν, δὲν κάμνω παλληκαρισμούς, ἀλλὰ ἐπιτελῶ τὸ καθῆκόν μου ἔναντι τοῦ μοχθοῦντος αὐτοῦ ἀγροτικοῦ μας κόσμου. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ ἐρωτήσω ἐὰν καὶ ὁ κ. Μπαλτατζῆς ἔχῃ τὸ ἴδιον θάρρος...

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα, κ. Σταμάτη. Ὁ κ. Χ. Κανδυλιάρης, ἔχει τὸν λόγον...

§122Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. ... διότι ὁ κ. Μπαλτατζῆς δὲν ἀγωνίζεται διὰ τὰ συμφέροντα τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἐπειδὴ εἶναι συνδεδεμένος μὲ μίαν ἐπιχείρησιν, τὴν ΣΕΚΕ. Ποίων ἐκ τῶν δύο τὰ συμφέροντα θὰ ἐξυπηρετήσῃ; Τῶν καπνοπαραγωγῶν ἢ τῶν ἐπιχειρήσεων ὡς εἶναι ἡ ΣΕΚΕ; Εἶπεν ὁ κ. Μπαλτατζῆς, ὅτι ἐγὼ ἐπέκρινα τὴν ἐπέμβασιν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην...

§123Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἶναι Κανονισμὸς αὐτός, κ. Πρόεδρε; Εἶναι κατάστασις αὐτή; Νὰ σταματήσῃ...

§124Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Εἶπε..... ἐπαναλαμβάνω, ἀλλοιώνων τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων μου...

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῦ εἶναι τὸ προσωπικόν σας, κ. συνάδελφε;

§126Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. ... δὲν ἐπέκρινα τὴν παρέμβασιν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, ἀλλὰ τὴν διχοτόμησιν, τὴν ὁποίαν προσεπάθησαν νὰ κάμουν καὶ ἑπομένως δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ ἄλλους, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ δώσῃ λόγον τῶν πράξεών του.

§127Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Αὐτὰ εἶναι διὰ τὰ πρακτικὰ καὶ τοὺς ἀγρότας.

§128Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν...

§129Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸν κ. Μπαλτατζῆν δὲν ὑπάρχει προσωπικόν, κ. Πρόεδρε;

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθῆστε εἰς τὴν θέσιν σας, κ. συνάδελφε, τί παριστάνετε; Θὰ ὁμιλήσετε ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ σας κ. Δαμιανέ.

§131Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐπὶ προσωπικοῦ θὰ ἀπαντήσω. Κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν ὁ κ. Μπαλτατζῆς εἶπεν, ὅτι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα...

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι αὐτὸ προσωπικὸν θέμα; Ὄχι. Μόνον ἐὰν εἶναι προσωπικὸν θὰ ὁμιλήσετε.

§133Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν εἶπεν ὁ κ. Μπαλτατζῆς, ὅτι αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα διὰ τὸ καπνικόν...

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα. Ὁρίστε, κ. Κανδυλιάρη. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§135Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Διατί δὲν μὲ ἀφήνετε νὰ συνεχίσω, κ. Πρόεδρε; Μοῦ ἀφαιρεῖτε τὸν λόγον;

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸν εἴχατε καθόλου...

§137Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ὁ κ. Μπαλτατζῆς εἶπεν, ὅτι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν πραγματικότητα. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα; (Κωδωνοκρουσίαι).

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. Δαμιανέ. Ὁρίστε, κ. Κανδυλιάρη, ἔχετε τὸν λόγον.

§139Χ. ΚΑΝΔΥΛΙΑΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα καπνὸς καὶ σιτάρι, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ 60% τοῦ γεωργικοῦ μας ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἶναι δύο θέματα τεράστια. Εἶναι 6–7 χρόνια τώρα τελευταῖα ποὺ πονοκεφαλοῦν τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις τόσον τὸ καπνικόν, ὅσον καὶ τὸ σιτικόν. Ἐπιθυμῶ, καὶ παράκλησις ἰδική μου εἶναι, ὅτι πρέπει κάποτε τὰ θέματα αὐτὰ νὰ συζητηθοῦν ὡλοκληρωμένα, ὁ μὲν καπνὸς ἀπὸ τὴν παραγωγὴν μέχρι τὴν πώλησιν καὶ τὸ σιτάρι εἰς ὁλόκληρον τὸ κύκλωμά του διὰ νὰ βγάλωμεν συμπέρασμα, διότι ὅλα τὰ λαμβανόμενα μέτρα εἶναι πρόχειρα καὶ σπασμωδικά. Ἐγώ, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ περιορισθῶ, διότι εἶμαι ὁ πρῶτος ἐπερωτῶν καὶ ἠναγκάσθην νὰ ὑποβάλω τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην διὰ νὰ κρίνω τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. ἀπὸ τὸ 1964. Καὶ ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. φέρει κατὰ 70% τὸ βάρος τοῦ καπνικοῦ θέματος καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις κατὰ 30%. Εἰς τὰς 23 Μαρτίου 1965 συζητουμένου τοῦ καπνικοῦ θέματος καὶ τότε ἀνεπτύξαμεν τὰς ἀπόψεις ἐπερωτήσεώς μου καὶ εἶπον τότε τὰ ἑξῆς: Εἶπον τότε ἐπὶ λέξει, ὅτι τὸ καπνικόν μας πρόβλημα ὁδηγεῖται εἰς ἀδιέξοδον. Ἄλλην ἐπερώτησιν κατέθεσα εἰς τὰ μέσα Ἰουνίου 1965, διότι τὸ καπνικὸν πρόβλημα ὡδηγεῖτο εἰς δρᾶμα. Ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅταν ἐξηγγέλθησαν τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος ἐξηγέρθη καὶ ἠναγκάσθη τότε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα, πρῶτον τὰς τμηματικὰς πωλήσεις καὶ δεύτερον ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη διὰ νὰ καθησυχάσῃ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον νὰ στείλῃ ἕνα Κυβερνητικὸν κλιμάκιον ἀνὰ τὰ καπνοπαραγωγικὰ διαμερίσματα τῆς χώρας, καὶ ἐκεῖ ἐρχόμενος εἰς ἐπαφὴν νὰ καθησυχάσῃ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκετο ἐν ἀναβρασμῷ ἕνεκα τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ κλιμάκιον αὐτὸ ἐπέρασε καὶ ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ὑπεσχέθη εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, ὅτι εἴτε πωλήσουν εἰς τὸ καπνεμπόριον, εἴτε εἰς τὴν συγκέντρωσιν τὸ εἰσόδημά τους δὲν θὰ εἶναι ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι ἐπήραμεν τὸ 1963. Τὸ κλιμάκιον αὐτὸ εἰς μερικὰ διαμερίσματα ἄφησε νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι τὸ πρὶμ θὰ εἶναι ηὐξημένον. Εἰς τὰς 17 Ἀπριλίου 1965 ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Μπαλτατζῆς, ἦλθεν εἰς Θεσσαλονίκην καὶ εἰς γενομένην συνεδρίασιν τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν εἰς τὴν Ὁμοσπονδίαν Θεσσαλονίκης καὶ παρουσίᾳ κλιμακίου τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Ἀφεντάκη ἔδωσε σχετικὰς ὑποσχέσεις διὰ τὴν προστασίαν τοῦ καπνοῦ. Ἀλλὰ τὰς ὑποσχέσεις αὐτὰς ὁ γεωργικὸς κόσμος δὲν τὰς ἐπίστευσε καὶ ἀπεφάσισε νὰ κάμῃ συλλαλητήριον. Τὸ συλλαλητήριον δὲν ἔγινε καὶ θὰ σᾶς περιγράψω διατὶ ἐματαιώθη. Εἰς τὰς 19.4.1965, εἰδοποιήθησαν οἱ καπνοπαραγωγοὶ Λαγκαδᾶ ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν, ὅτι τοὺς ζητεῖ ὁ Ὑπουργὸς Βορ. Ἑλλάδος εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Καὶ λέγει ὁ ἀντιπρόεδρος τῶν καπνοπαραγωγῶν ἐκεῖ «ὅταν τὴν 20.4.1965 κατεβήκαμεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δὲν εἶχεν ἀκόμη ἔλθει ὁ κ. Ὑπουργὸς Βορ. Ἑλλάδος. Ἐκρίναμεν σκόπιμον νὰ περάσωμεν ἀπὸ τὴν Ἀνωτέραν Διοίκησιν Χωροφυλακῆς. Ὅταν μᾶς εἶδεν ὁ Ἀνώτερος Διοικητὴς Χωροφυλακῆς μᾶς ἐδέχθη μὲ ἐκβιαστικὰς φράσεις μᾶς ἠπείλησε καὶ ἐν συνεχείᾳ μᾶς ὡδήγησεν εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Ὑπουργοῦ Βορ. Ἑλλάδος, μᾶς ἐστρίμωξαν εἰς μία γωνιὰ τοῦ Ὑπουργείου καὶ μᾶς ἠπείλησαν νὰ μὴ πραγματοποιήσωμεν τὸ συλλαλητήριον, διότι θὰ γίνῃ αἱματοχυσία. Ὅταν συνέβησαν πάντα ταῦτα μοῦ ἐγεννήθη ἡ σκέψις: Αὐτὴ εἶναι ἡ δημοκρατία, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοζεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ., ἡ ὁποία κατηγοροῦσε τὴν ΕΡΕ, ὅτι εἶχε ἐγκαταστήσει Ἀστυνομικὸν Κράτος; Καὶ ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα φασίσται καὶ αὐτήκοος μάρτυς ἔγινα ἐγώ, ὅτι ἡ Ε.Κ. ἦτο Ἀστυνομικὸν Κράτος καὶ φασισμὸν ὁ Γεώργιος Παπανδρέου ἐφήρμοσε. Τὸ συλλαλητήριον ἐματαιώθη καὶ οἱ γεωργοὶ ἐν τῇ ἀπελπισίᾳ των ἔλαβον ἀπόφασιν καὶ ἔστειλαν τηλεγράφημα ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν Γ. Παπανδρέου καὶ ἐκεῖνος μετὰ πικρίας τὸ ἔλεγον οἱ χωρικοὶ οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔδωσε. Καὶ οὕτω ἤρχισε τὸ δρᾶμα τῶν γεωργῶν, ἀλλὰ καὶ τοῦ ΕΟΚ καὶ ὁ ΕΟΚ ἐκλήθη νὰ παίξῃ διπλοῦν ρόλον νὰ κάμῃ πρῶτον παρέμβασιν καὶ μετὰ τὴν λῆξιν τῶν ἀγορῶν ὑπὸ τοῦ ἐμπορίου νὰ προβῇ εἰς συγκέντρωσιν τῶν ἐναπομεινάντων ποσοτήτων εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν. Τώρα ἂς ἴδωμεν τὶ συνέβη καὶ ποῦ ἐχώλαινεν ὁ ΕΟΚ; Πρῶτον, ἡ ἀμέλεια τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξεύρῃ ἐγκαίρως ἀποθηκευτικοὺς χώρους ἠνάγκασε τὸν ΕΟΚ νὰ ἐπιβραδύνῃ τὸν ρυθμὸν τῆς συγκεντρώσεως εἰς χρονικὰ ὅρια ἀπαράδεκτα, καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἔφερε τὸν κόσμον εἰς ἀπελπισίαν. Κατὰ τὰς περιοδείας μας, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπῆρξαν πάρα πολλὰ χωρία ποὺ ἀντὶ νὰ κάμουν Πάσχα εἶχαν διαρκὲς πένθος. Δεύτερον, ὁ ΕΟΚ διετάχθη νὰ ἐπαναβαθμολογήσῃ τὰ καπνὰ τῶν γεωργῶν—καὶ ἐδῶ ἐδημιουργήθη ἀπαράδεκτος ἀδικία—διότι κατὰ τὴν ἀρχικὴν βαθμολόγησιν εὑρίσκοντο εἰς καλλιτέραν κατάστασιν καὶ συνέβη εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς πρώτης βαθμολογίας ὁ γείτων ποὺ ἐπώλησεν εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον νὰ εἰσπράξῃ ἀπείρως μεγαλυτέραν τιμὴν ἀπὸ τὸν παραδώσαντα τὰ καπνά του εἰς τὸν ΕΟΚ. Τρίτον, ὁ ΕΟΚ κατόπιν αὐστηρῶν διαταγῶν προέβη εἰς συστάσεις ἐπανακαθαρισμοῦ τῶν δεμάτων, διότι ἡ διάρκεια τοῦ χρόνου ἠλλοίωσε τὴν ποιότητα καὶ οὕτω πολλοὶ γεωργοὶ ὑπέστησαν ὁλοκληρωτικὴν ζημίαν. Τέταρτον, ὁ ΕΟΚ εὑρέθη πρὸ ὄγκου ἐργασίας πρώτην φορὰν ἐπωμιζόμενος τόσον μεγάλο βάρος, διέθεσεν ἐλάχιστον ἔμπειρον τεχνικὸν προσωπικὸν καὶ ἠναγκάσθη νὰ προσλάβῃ καὶ ἀδαεῖς τεχνικοὺς καὶ οὕτω ἐπαρουσιάσθησαν πλεῖσται ἀδικίαι γενόμεναι εἰς βάρος τῶν καπνοπαραγωγῶν. Πέμπτον, πλαισίωσις ὑπὸ καπνοτεχνικοῦ τῶν καπνεμπόρων καὶ οὕτως ἀντὶ νὰ βοηθήσουν τὰ συμφέροντα τοῦ ΕΟΚ ἔβλαψαν τὸν ΕΟΚ. Ἡ συνισταμένη τῶν ἀνωτέρω λαθῶν τῆς Κυβερνήσεως ἐπροκάλεσεν οὐσιώδη κάμψιν τοῦ εἰσοδήματος τῶν καπνοπαραγωγῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λαγκαδᾶ καὶ κατωτέρω σᾶς δίδω συγκεκριμένα νούμερα: α) Σύνολον παραγωγῆς 1963 χιλιόγραμμα 7.989.000, μέση τιμὴ κατὰ χιλιόγραμμον 29,47 δρχ., εἰσπραχθεῖσα ἀξία εἰς δρχ. 235.510.610. β) Σύνολον παραγωγῆς 1964, χιλιόγραμμα 8.163.000, μέση τιμὴ κατὰ χιλιόγραμμον 26,52, εἰσπραχθεῖσα ἀξία εἰς δραχμὰς 216.862.030. Διαφορὰ τιμῆς 1963–1964 ἔλαττον 2,95 δρχ. Παραγωγὴ καπνοῦ 1964 περισσότερον 174.000 χιλιόγραμμα, ἐπιτευχθεῖσα ἀξία 1964 ἔλαττον δραχμαὶ 18.648.580. Ἕκτον, μέση τιμὴ εἰς ἐξωτερικὸν 1963 1,63 δολλάρια κατὰ χιλιόγραμμον. Μέση τιμὴ εἰς ἐξωτερικὸν 1964, 1,60 δολλάρια κατὰ χιλιόγραμμον. Ἔχομεν διαφορὰν 0,03. Ἡ ἐκ τῶν ἀνωτέρω στοιχείων προκύπτουσα πραγματικότης εἶναι, ὅτι ἐνῷ ηὐξήθη κατὰ 174 χιλ. κιλὰ ἡ παραγωγή, ὑπάρχει μείωσις 18.650.000 δραχμῶν διὰ τοὺς παραγωγούς.

§140Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἴπατε, ὅτι τὸ 1963 ἐπωλήθησαν τὰ καπνὰ πρὸς 1,69...

§141Χ. ΚΑΝΔΥΛΙΑΡΗΣ. Τὸ 1963 εἶπον, ὅτι ἐπωλήθησαν 1,63 καὶ τὸ 1964 1,60.

§142Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἴπατε 1,69 διὰ τὸ 1963...

§143Χ. ΚΑΝΔΥΛΙΑΡΗΣ. Πιθανὸν νὰ τὸ εἶπον ἐκ λάθους. Ἑπομένως ἡ ζημία, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ ἐπαρχία Λαγκαδᾶ καὶ ἀσφαλῶς καὶ ἄλλαι περιοχαὶ εἶναι τεράστιαι, ἐν συμπεράσματι τίθεται ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας, ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ καπνικοῦ προβλήματος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. πέραν τοῦ, ὅτι ἦτο πλημμελής, διεξήχθη καὶ μὲ χαρακτηριστικὴν βραδύτητα λήψεως μέτρων. Καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐν ὄψει τῆς νέας ἐσοδείας τοῦ 1965 εἶναι πλέον ἢ βέβαιον, ὅτι ἔχει ὑποστῆ μίαν βαρυτάτην κληρονομίαν τοῦ ὅλου καπνικοῦ προβλήματος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς εὐκόλως νὰ εἴπῃ ποίαν Σολομώντειον λύσιν, ἡ ὁποία χρειάζεται εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν νὰ ἐξεύρῃ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ ἀδιεξόδου εἰς τὸ ὁποῖον περιῆλθεν ἐκ τῆς κληρονομίας αὐτῆς τῆς ἀποτυχούσης ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ πολιτικῆς τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως. Τὰς ἀμφιβολίας μας αὐτὰς δυστυχῶς ἐνισχύουν ἔτι περισσότερον τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐξαγγελλόμενα μέτρα διὰ τὸν καπνόν, ἐκ τῶν ὁποίων ἐπισημαίνω τὰ ἑξῆς: Λέγει ἡ Κυβέρνησις, «ἀντὶ τῆς καλιεργητέας ἐκτάσεως, ὅπως ἦτο μέχρι σήμερον, θὰ καθορίζεται τὸ ὕψος τῆς παραγωγῆς». Πράγματι, πρόκειται περὶ ἐπαναστατικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὡς πληροφοροῦμαι, ὅπου ἐκεῖ μὲν πρόκειται περὶ πειράματος, ποὺ ἀντέχει καὶ ὁ ἀμερικανικὸς προϋπολογισμὸς καὶ ἡ εὐρωστία τῶν γεωργικῶν μονάδων, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς μεγάλης ἐκτάσεως καλλιεργείας ἑκάστου παραγωγοῦ. Ἐνῷ ἡ Ἑλλάς, ὁσάκις ἐπεχείρησεν ἐπαναστατικὸν μέτρον καὶ πειραματισμοὺς καὶ εἶχεν ἀρνητικὰ ἀποτελέσματα, τὰς ἐπιπτώσεις ἐπλήρωσε πάντοτε ὁ γεωργικὸς κόσμος. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μέτρον τοῦτο, ἐπιθυμεῖ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν τυποποίησιν τῶν καλλιεργειῶν, πρᾶγμα θεάρεστον, πλὴν ὅμως, δυσκολώτατον, διότι αἱ στρεμματικαὶ ἀποδόσεις δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὁμοιόμορφοι, ἀλλὰ διάφοροι καὶ μάλιστα συνηθέστατα μὲ μεγάλην διαφοράν. Καὶ ἐπειδὴ ἐπιτόπιος ἔλεγχος ἐπὶ ἠρτημένης παραγωγῆς, ὅπως γίνεται εἰς τὸν σῖτον τῆς σποροπαραγωγῆς, τεχνικῶς, ἀπὸ τοῦδε ἐπισημαίνω, θὰ εἶναι δύσκολος καὶ σχεδὸν ἀνεφάρμοστος, δι’ αὐτὸ ἀπὸ τοῦδε γαλουχοῦμεν τὸ λαθρεμπόριον καπνοῦ. Παλαιότερον, ἐφοβούμεθα τὰς αὐθαιρέτους καλλιεργείας, αἵτινες ἐλάμβανον χώραν παρὰ τὴν σχετικῶς εὔκολον διαπίστωσιν, διότι ἡ ἔκτασις, οὔτε μετακινεῖται, οὔτε τὴν καλλιεργηθεῖσαν ἐπιφάνειαν δυνάμεθα νὰ ἀλλοιώσωμεν. Ἐνῷ, διὰ τῆς ποσοτικῆς παραγωγῆς, ὑπάρχει κίνδυνος οἱ παραγωγοί, ποὺ θὰ παράγουν μεγαλυτέρας ποσότητας καπνοῦ, νὰ διοχετεύουν ταύτας εἰς φιλικά, εἰς συγγενικὰ ἢ καὶ κρυφοεμπορικὰ ἄτομα καλλιεργητῶν, ποὺ ἡ παραγωγὴ των, κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν ἦτο μειωμένη. Κάτι τέτοιο ἐδημιουργήθη καὶ κατὰ τὴν συγκέντρωσιν σίτου, ἂν θὰ ἐνθυμῆσθε.

§144Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργαίς). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ αὐτό, κ. συνάδελφε, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ ἔχοντες μικρὰν ἀπόδοσιν κατὰ τὴν ἐφετεινὴν παραγωγήν, θὰ τοὺς δοθῇ ηὐξημένη παραγωγὴ κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος.

§145Χ. ΚΑΝΔΥΛΙΑΡΗΣ. Ἐάν, ὅμως, κ. Ὑπουργέ, ἔχῃ περισσότερα ἀπὸ 200 μόνον κιλά, τὶ θὰ κάνῃ; Θὰ τὰ κάψῃ; Ἢ θὰ τὰ κρατήσῃ στόκ;

§146Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι αὐτὸ θὰ ὠφελήσῃ, διότι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀναγκασθῇ ὁ παραγωγός, νὰ καθαρίσῃ τὴν παραγωγήν του καί, διὰ τῆς καλυτέρας ποιότητος, θὰ εἰσπράξῃ περισσότερα χρήματα.

§147Χ. ΚΑΝΔΥΛΙΑΡΗΣ. Θὰ ηὐχόμην, νὰ ἦσαν ἔτσι, κ. Ὑπουργέ. Πάντως, ὅμως, ὁσάκις ἐπεχειρήθη ἐπαναστατικὸν μέτρον εἰς τὴν χώραν μας, πάντοτε, κατέληξεν εἰς βάρος τοῦ παραγωγοῦ, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι καὶ τώρα. Κύριε Ὑπουργέ, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, σᾶς κάμνω ἔκκλησιν καὶ σᾶς ἐφιστῶ τὴν προσοχήν, ὡς τεχνικός, νὰ μελετήσετε ρεαλιστικώτερα μέτρα, πιὸ πρακτικὰ καὶ πρὸ παντὸς ταχύτατα καὶ τεχνικά, διότι ἀπὸ σᾶς ὁ παραγωγικὸς κόσμος πολλὰ περιμένει. Πρέπει κάποτε τὸ τεράστιον θέμα τοῦ καπνοῦ, νὰ μπῇ σὲ κανάλια εἰς τρόπον, ὥστε νὰ τὸ ἐλέγχωμεν καὶ τὸ Κράτος καὶ οἱ τεχνικοί. Διότι, δὲν πρόκειται περὶ τυχαίας καλλιεργείας, ποὺ δύναται νὰ καμφθῇ καὶ διὰ τῆς λέξεως ἀναδιάρθρωσις, νὰ τὴν ἀντικαταστήσωμεν. Ὁ καπνὸς εἶναι ἕνα προϊὸν ποὺ δίδει ἀκαθάριστον εἰσόδημα καὶ τὰ ἐπιτεύγματα τῆς γεωπονικῆς ἐπιστήμης, δὲν κατώρθωσαν μέχρι σήμερον νὰ ἀντικαταστήσουν δι’ ἄλλων καλλιεργειῶν τὴν καπνοκαλλιέργειαν. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, παρακαλῶ, τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς βουλευτάς, ὁ καπνὸς καὶ τὸ σιτάρι νὰ συζητηθοῦν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἵνα ἀναπτυχθοῦν ὅλαι αἱ ἀπόψεις αἱ τεχνικαὶ καὶ αἱ οἰκονομικαὶ καὶ νὰ δοθοῦν λύσεις ἅπαξ διὰ παντὸς διὰ νὰ μὴ πονοκεφαλοῦν τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, ἡμεῖς δὲ νὰ δημαγωγῶμεν καὶ νὰ πολιτικολογοῦμεν εἰς βάρος τῶν δύο αὐτῶν προϊόντων καὶ ἀνάλογα ἀπὸ τὴν πολιτικὴν σκοπιὰν ἑκάστου νὰ γίνεται ἡ σχετικὴ δημαγωγία, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ πληρώνῃ ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, ὁλόκληρον αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, ὁ γεωργικὸς μας κόσμος. Προσέξατε τοὺς ἀγρότας, πρὶν μᾶς ἐγκαταλείψουν αὐτοί. Διότι, ἂν μᾶς ἐγκαταλείψουν, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ προβλεφθῇ ἀπὸ κανένα, τί θὰ γίνῃ τότε. (Χειροκροτήματα).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ μίαν ὥραν, ὡς εἰδικὸς ἀγορητής. Πρὸ αὐτοῦ, ἔχει σειρὰν ὁμιλίας ὁ κ. Ε. Σακελλάρης, ὁ ὁποῖος ἔχει δικαίωμα ὁμιλίας ἡμίσειαν ὥραν. Συμφωνεῖτε νὰ ἀντικατασταθῇ ἡ σειρὰ καὶ νὰ ὁμιλήσῃ μόνον ὁ κ. Τσιάρας, πρῶτος;

§149ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ. Μάλιστα, μάλιστα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§151Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Κόμμα τῆς Ἑνιαίας Δημοκρατικῆς Ἀριστερᾶς καὶ ἡμεῖς οἱ ἀνεξάρτητοι, ποὺ συνεργαζόμεθα μὲ αὐτό, καταθέσαμε, τὰς συζητουμένας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σήμερα, ἐπερωτήσεις μας, διὰ νὰ ἐλέγξωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ συγκεκριμένως τὴν πολιτικήν της ποὺ ἐξήγγειλεν ἐπὶ τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ ἀγροτικοῦ προβλήματος — τὸν καπνόν. Καὶ πράττομεν τοῦτο, κ.κ. συνάδελφοι, ὄχι διότι κατεχόμεθα ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὸν μένος ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ διότι διερμηνεύομεν τὴν δικαίαν, καθ’ ἡμᾶς, ἀγανάκτησιν καὶ ἐξέγερσιν 250.000 καπνοπαραγωγικῶν οἰκογενειῶν, ποὺ ἀπὸ καιρὸν καὶ ἰδιαίτερα τώρα τελευταῖα, βρίσκονται σὲ πραγματικὴν ἀναστάτωσιν. Πρῶτον θέμα ποὺ ἐπισημαίνομεν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις μας εἶναι τῶν τιμῶν ἀσφαλείας. Εἶναι ἕνα θέμα, μόνιμον, ἐπίμονον καὶ ἀνυποχώρητον τῶν ἀγροτῶν μας, διότι παρὰ τὸ γεγονὸς, ὅτι ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς χώρας, δι’ ἀγώνων διεκδικεῖ τὴν καθιέρωσιν τιμῶν ἀσφαλείας διὰ τὰ προϊόντα του, καθοριζομένων βάσει τοῦ κόστους παραγωγῆς των καὶ τοῦ ἑκάστοτε τιμαρίθμου, ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἱκανοποιεῖ τὸ οὐσιῶδες, διὰ τὴν προστασίαν τοῦ μόχθου τῶν ἀγροτῶν μας, αἴτημα. Κύριοι συνάδελφοι, χωρὶς αὐτὴν τὴν κατοχύρωσιν τῆς ἐργασίας τῶν ἀγροτῶν μας, χωρὶς τὴν κατοχύρωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, οἱ ἀγρόται, διαρκῶς, καὶ περισσότερον, θὰ ὠθοῦνται εἰς μεγαλυτέραν οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ τρέπωνται, μετὰ τῶν οἰκογενειῶν των, στὴν μετανάστευσιν αὐτοί, καὶ τὰ χωριά μας νὰ ἐρημώνωνται. Τὴν παράλειψιν αὐτὴν τῆς Πολιτείας, πρὸς τοὺς ἀγρότας, ἰδοὺ πῶς τὴν χαρακτηρίζει ὁ καθηγητὴς τῆς Ἀγροτικῆς Οἰκονομικῆς Πολιτικῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Εὐθύμιος Παπαγεωργίου — (Ἀγροτικὴ Ἐπιθεώρησις Σεπτέμβριος–Ὀκτώβριος 1965). «Ἄνευ τοῦ παραγωγικοῦ τιμήματος, ὁ παραγωγὸς δὲν δύναται νὰ ἐλέγξῃ τὴν ἀποδοτικότητα καὶ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν οἰκονομικὴν λειτουργίαν τῆς ἐπιχειρήσεώς του. Ὁ παραγωγός, εἰς τὸ πλαίσιον τῆς ἐπιχειρήσεώς του, ἄνευ γνώσεως τοῦ παραγωγικοῦ κόστους τῶν προϊόντων του, ὁμοιάζει μὲ τὸν κυβερνήτην σκάφους εἰς τὸ πέλαγος, ἄνευ πυξίδος». Ὁ συνάδελφος κ. Λυμπέρης ὁμιλῶν ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὴν 14.12.1965, σελὶς πρακτικῶν 290 πρὸς 291, ἀφ’ οὗ λεπτομερῶς καθορίζει τὸ ὕψος τῶν ἀγορῶν καὶ τῶν πωλήσεων τοῦ καπνοῦ, καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὑπάρχει μιὰ διαφορὰ μεταξὺ 5–7 δραχμῶν κατὰ κιλόν, ποὺ θὰ ἠδύνατο νὰ τὰς λάβῃ μὲ τὴν καθιέρωσιν τιμῆς ἀσφαλείας διὰ τὰ καπνά του, καὶ τὰς ὁποίας δραχμάς, ἤδη τὰς ὠφελοῦνται οἱ καπνέμποροι καὶ τὸ κράτος. Αὐτὴ ἡ διαφορά, κατὰ τὰ στοιχεῖα ποὺ ἔχει καταθέσει ἡ παράταξίς μας εἰς προγενεστέρας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς διὰ τῶν ἀγορητῶν της, πιστεύει, ὅτι εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα τῶν 5–7 δραχμῶν καὶ ἐχαρακτηρίσαμεν αὐτὸ τὸ γεγονὸς σὰν καταλήστευσιν τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος ἀπὸ τὸ μονοπωλιακὸ καπνεμπόριο. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ ἐζητήσαμεν τότε τὴν σύστασι διακομματικῆς ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ διερευνήσῃ καὶ νὰ ἐπισημάνῃ ἐπακριβῶς τὰ κέρδη τῶν καπνεμπορικῶν ἐπιχειρήσεων. Διὰ τὴν σύστασιν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ παράταξίς μας ἐξακολουθεῖ νὰ ἐπιμένῃ καὶ σήμερον, διότι πιστεύει, ὅτι ἡ καταλήστευσις ἐκείνη ἐξακολουθεῖ, καὶ νὰ ὑπάρχει καὶ νὰ διευρύνεται, εἰς βάρος τῶν ἀνοργανώτων καὶ πτωχῶν καλλιεργητῶν μας. Ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ ἐπιμόνου αἰτήματος τῶν ἀγροτῶν ὅλων γενικά, αἴτημα, τὸ ὁποῖον ἡ παράταξίς μας τὸ υἱοθετεῖ καὶ τὸ ὑποστηρίζει, τὸ ἐναντίον αὐτοῦ ἐπιχειρήματα τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν καὶ ἐγράφησαν πρέπει νὰ εἶναι περίπου τὰ ἑξῆς: Πρῶτον εἴμεθα ἐλευθέρα οἰκονομία καὶ εἰς τὸ ἐμπόριόν μας αἱ τιμαὶ διαμορφώνονται ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν συναλλαγὴν τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ τοῦ καπνεμπορίου. Δεύτερον, διὰ νὰ τοποθετήσωμεν τὰ καπνά μας εἰς τὸ ἐμπόριον, τοῦτο κινεῖται εἰς τὰ περιθώρια τῶν διεθνῶν τιμῶν, ἐφ’ ὅσον τὸ προϊὸν αὐτὸ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐξαγώγιμον. Τρίτον, ὅτι τὰ καπνὰ ἀνατολικοῦ τύπου — ἰδιαίτερα τὰ εὐγενῆ διέρχονται μίαν μεγαλυτέραν τῶν ἄλλων κρίσιν καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι ἔχομεν πρὸς ἐξαγωγὴν 126.000 τόννους περίπου, ἐξ ὧν 52.000 τόννοι εἰς τὰ κρατικὰ ἀποθέματα καὶ 74.000 τόννοι στὰ χέρια τῶν ἐμπόρων. Τέταρτον, ὅτι ἀντιμετωπίζοντες ἕνα τόσο τεράστιο πρόβλημα ἐξαγωγῶν, ἀντιμετωπίζουμεν, μὲ ἄλλες λέξεις καὶ νοήματα τὸν περιορισμὸν τῆς καπνοκαλλιεργείας, ὥστε ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνατοτήτων τῶν ἐξαγωγῶν μας, νὰ ἐξαντλήσωμεν καὶ τὰ ὑπάρχοντα ἀποθέματα ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν. Καὶ πάντα ταῦτα ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων τῶν οἰκονομικῶν μας καὶ τῆς ἀντοχῆς τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ ἀπαντῶ εἰς τὰς πρώτας αἰτιάσεις. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει κανείς, καλῆς πίστεως συζητητής, ποὺ νὰ ἀμφιβάλῃ, ὅτι τὸ καπνεμπόριον περιῆλθε σὲ ξένα τὸ περισσότερο χέρια. Ὅτι τοῦτο ἔχει ὀργανωθῆ σὲ μονοπώλια — ὅτι εἶναι ἄριστα ὡργανωμένο καὶ ὅτι διαθέτει μεγάλα κεφάλαια — ὅτι οὐσιαστικὰ τοὺς Ἕλληνας καπνεμπόρους, στὴ συντριπτική τους πλειοψηφία τοὺς χρησιμοποιεῖ ὡς μεσίτας καὶ μὲ μιὰ λέξι — ὅτι εἶναι παντοδύναμο. Καὶ ὅταν αὐτὸ τὸ γεγονὸς εἶναι ἀναμφισβήτητον — ἐλευθέρα συναλλαγὴ δὲν ὑπάρχει. — Οἱ νόμοι τῆς ἐλευθέρας οἰκονομίας — τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως δὲν λειτουργοῦν. — Δὲν διαμορφώνονται τιμαὶ ὅταν ἡ συναλλαγὴ γίνεται μεταξὺ ὡργανωμένων καὶ οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν μὲ ἀνοργανώτους καὶ πένητας, ὡς εἶναι οἱ δικοί μας οἱ καπνοπαραγωγοί. Ἐκεῖνο ποὺ μποροῦμεν νὰ τονίσουμε εἶναι, ὅτι ὁ ἰσχυρὸς ἐπιβάλλει εἰς τοὺς ἀδυνάτους τὰς θελήσεις του. Καταθέτω σχετικὸν πίνακα. Διὰ τὸ ρίξιμο τῶν τιμῶν τῶν καπνῶν, οἱ ἔμποροι ἐπικαλοῦνται τὶς χαμηλὲς διεθνεῖς τιμὲς τῶν καπνῶν. Παρὰ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο, γεγονὸς εἶναι, ὅτι οἱ διεθνεῖς τιμὲς παρουσιάζουν αὔξησι καὶ τελικῶς ἐλαχίστην κάμψιν.

Ἑπομένως, εἶναι μῦθος τὸ λεγόμενον, ὅτι ἔχομεν ἐλευθερίαν συναλλαγῶν. Ἔχω εἰς χεῖρας μου πλεῖστα ὅσα ψηφίσματα Γεωργικῶν Ὀργανώσεων καὶ Ἀγροτικῶν Συλλόγων, ποὺ εὐθέως δέχονται, ὅτι ἡ ἐλευθερία τῶν συναλλαγῶν εἶναι ἀνύπαρκτος. Τὸ καπνεμπόριον κατέληξεν σὲ ἕνα τράστ, μέσῳ τοῦ ὁποίου καὶ ὁ καθορισμὸς τῶν τιμῶν καὶ ἡ κατανομὴ τῶν ἀγορῶν μεταξὺ των, εἶναι πράξεις προαποφασισμένες. Εἰς τὴν δευτέραν αἴτησιν: Διὰ νὰ τοποθετήσωμεν τὸ ἐξαγώγιμον αὐτὸ προϊὸν θὰ πρέπει τὸ ἐμπόριον νὰ κινῆται εἰς τὰ περιθώρια τῶν διεθνῶν τιμῶν. Πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι διεθνεῖς τιμαὶ κατ’ οὐσίαν δὲν ὑπάρχουν. Διότι ἢ ἡ οἰκονομία λέγεται ἐλευθέρα καὶ τὸν καθορισμὸν τῶν τιμῶν τὸν διαμορφώνουν τὰ διάφορα μονοπώλια, ὡς γίνεται μὲ τὸν καπνόν μας ἢ ἡ οἰκονομία εἶναι διευθυνομένη–σοσιαλιστικὴ καὶ τὰς τιμὰς καθορίζει συμβατικῶς τὸ Κράτος. Ἑπομένως οἱ τιμὲς ποὺ προσφέρει τὸ καπνεμπόριο, εἶναι θέμα ποὺ ἐνδιαφέρει πρωτίστως τὸ ὠργανωμένο Κράτος, εἶναι θέμα συναλλάγματος, εἶναι θέμα σωστῆς ἐθνικῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς. Δὲν ἀφορᾷ τοὺς ἀνοργανώτους ἀγρότας. Αὐτοὶ πωλοῦντες τὸ προϊόν τους, πρέπει νὰ καλύψουν τὰς δαπάνας των καὶ νὰ ἐξασφαλίσουν ἓν ἡμερομίσθιο διὰ νὰ συντηρήσουν τὰς οἰκογενείας των. Τὸ Κράτος ἠμπορεῖ καὶ πρέπει νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν διαμόρφωσιν χαμηλοῦ κόστους εἰς τὰ παραγόμενα προϊόντα. Εἶναι θέμα εὐθηνῶν κεφαλαίων, θέμα ἔργων, χαμηλοτόκων δανείων, εὐθηνῶν λιπασμάτων, ἀπαλλαγὴ ὡρισμένων φορολογικῶν καταπιέσεων ὡς εἶναι τὰ καύσιμα, ἀδασμολόγητα μηχανήματα, συνεταιριστικὴ καλλιέργεια ὅπου τοῦτο ἐνδείκνυται κλπ. Ἐὰν παρὰ τὰς προσπαθείας του αἱ τιμαὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι χαμηλότεραι, τότε διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ ἐμπορικοῦ του ἰσοζυγίου, προσφέρει τὰ προϊόντα κάτω καὶ τοῦ κόστους, ἐπιδοτεῖ ὅπως συνηθίζουμε νὰ λέμε τὰς ἐξαγωγάς. Ἑπομένως χρήσιμο εἶναι νὰ κάνωμεν αὐτὸν τὸν διαχωρισμόν. Ἄλλο πόσο θὰ πωλήσῃ ὁ ἀγρότης ἢ ὁ συνεταιρισμὸς τὰ ἐξαγώγιμα προϊόντα του καὶ ἄλλο ποία θὰ εἶναι ἡ τιμὴ ἀσφαλείας τὴν ὁποίαν αὐτὸς θὰ πρέπει νὰ καλύψῃ. Τὸ ἕνα ἀφορᾷ αὐτὸν ποὺ παράγει, τὸ ἄλλο ἐνδιαφέρει τὸ Κράτος, ποὺ θὰ εἰσπράξῃ τὸ συνάλλαγμα. Ἑπομένως ἂν ἡμεῖς ἔχωμεν ὑψηλὸ κόστος παραγωγῆς καὶ αἱ διεθνεῖς τιμαὶ δὲν ἱκανοποιοῦν αὐτὸ τὸ κόστος, τὸ Κράτος θὰ κάνῃ τὸ πᾶν διὰ νὰ μειώσῃ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς. Θὰ κάνῃ σωστὴ ἐξωτερικὴ ἐμπορικὴ πολιτικὴ πρὸς ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς κατευθύνσεις καὶ ἂν παρὰ ταῦτα, αἱ τιμαὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι κατώτεραι τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς τότε ἡ διαφορὰ καταβάλλεται στὸν παραγωγὸν ὡς πρίμ. Τὸ τρίτον, ἀφορᾶ τὰ καπνὰ ἀνατολικοῦ τύπου, ὅτι διέρχονται μίαν κρίσιν καὶ ἀπόδειξιν ἔχουμε τὰ ἀδιάθετα καπνά. Θὰ πρέπει νὰ τὸ τονίσωμεν τὸ πᾶν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν καλὴν ἢ ἐσφαλμένην κυβερνητικὴν πολιτικήν. Ἡ ἀναγγελθεῖσα σήμερον διὰ τοῦ τύπου, συμφωνία μεταξὺ τοῦ κ. Φραγκίστα καὶ τῆς ΕΣΣΔ δείχνει, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, πέραν τῶν συμβατικῶν ὑποχρεώσεών της θὰ ἀπορροφήσῃ ἐντὸς 29 μηνῶν ἄλλα 57 ἑκατομμύρια δολλάρια. Αὐτὸ δείχνει πόσο εἶχε δίκαιον ἡ ΕΔΑ, ὅταν μὲ πίστιν καὶ πεῖσμα ἐπέμενε νὰ μὴ περιορίσωμεν τὴν καπνοκαλλιέργειαν, ὅταν μὲ τὴν παράδοξη πολιτικὴ τῆς ΕΡΕ περιωρίζετο ἡ παραγωγὴ καπνῶν ἀπὸ τότε ποὺ ἀνέλαβε τὴν ἐξουσία τὸ 1955 καὶ ποὺ τὴν κατεβίβασεν εἰς τὸ 1960. Καταθέτω σχετικὸν πίνακα διὰ νὰ δημοσιευθῇ στὰ πρακτικὰ — μὲ τὰς γνώμας διαφόρων ἐπιστημόνων, διὰ τὸ ἐγκληματικὸν τοῦ περιορισμοῦ τῆς καπνοκαλλιεργείας. Κατὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς καπνοκαλλιεργείας ὁ Διευθυντὴς τοῦ Καπνολογικοῦ Ἰνστιτούτου Δ. Ἀργυρούδης, ἔγραφε: «Ἐγεννήθη εἰς μερικοὺς θεωρητικοὺς οἰκονομικοὺς ἐγκεφάλους, ἡμεδαποὺς καὶ ἰδίᾳ ξένους καὶ ἐξωτερικεύθη ἤδη ἡ σκέψις, ὅτι πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ὑφισταμένης ἢ ἐπικειμένης καπνικῆς κρίσεως, θὰ ἔπρεπεν ἡ καπνοκαλλιέργεια νὰ ἀντικατασταθῇ μὲ ἄλλας προσοδοφόρους καλλιεργείας καὶ δὴ μὲ κηπευτικὰς τοιαύτας. Μόνον πλήρης ἄγνοια τῆς πραγματικότητος δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τοιαύτην σκέψιν. Καὶ θὰ πρέπει ἴσως ἡ σκέψις αὕτη νὰ καταπολεμηθῇ ἐν τῇ γενέσει της, ἵνα μὴ ὁδηγήσῃ τὴν Ἑλληνικὴν δραστηριότητα ὑπὸ τὴν πίεσιν ξένων ἐπιρροῶν πρὸς ἐσφαλμένας κατευθύνσεις». (Ἑλληνικὸς Καπνὸς Ἐμ. Ἀνάση, γεωπόνου σελὶς 6) Ἡ Καπνεμπορικὴ Ὁμοσπονδία τῆς Ἑλλάδος ἐτόνιζεν ὅτι: «Ὄχι μόνον δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ περιορισμοῦ τῆς καπνοκαλλιεργείας ἀπὸ τὰ φυσιολογικὰ καὶ κατάλληλα ἐδάφη αὐτῆς, ἀλλ’ ἀντιθέτως θὰ πρέπει νὰ προγραμματισθῇ ἡ βαθμιαία αὔξησις τῆς ἐτησίας ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν μας». Ἡ Συνομοσπονδία Ἐργατῶν Ἑλλάδος, ἔθετε τὸ πρόβλημα πάνω σὲ μιὰ εὐρύτερη βάση καὶ ὑπαινίσσονταν σαφῶς τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους οἱ Ἀμερικανοὶ συνιστοῦσαν τὸν περιορισμὸν τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς τὴν Ἑλλάδα. «Διὰ νὰ καταστῇ ὅμως βιώσιμος (ἡ Ἑλλὰς) παρατηροῦσεν ἡ ΓΣΕΕ, ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ περιορίσῃ τὴν καπνοκαλλιέργειάν της ἀλλὰ καὶ νὰ τὴν ἐπεκτείνῃ. Συνεπῶς, τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος εἶναι πρόβλημα διαθέσεως τῶν προϊόντων της καὶ ὄχι περιορισμοῦ τῶν καλλιεργειῶν της. Ὁ ἐκτοπισμὸς τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων ἀπὸ τὰς διεθνεῖς ἀγοράς, συνεπείᾳ συναγωνισμοῦ ἄλλων χωρῶν ἢ λόγῳ ἀντικαταστάσεως τῶν προϊόντων δι’ ἄλλων εἶναι ἔννοια ἀπαράδεκτη διὰ τοὺς Ἕλληνας». Ὁ καθηγητὴς τῆς Οἰκονομικῆς Πολιτικῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Ε. Παπαγεωργίου, ὁ ὁποῖος ἐκονιορτοποίησε τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ΦΑΟ, παρουσίασε τὰς ἑξῆς ἀπόψεις: «Ὅλαι σχεδὸν αἱ παρόμοιαι, μὲ αὐτὴν τοῦ ἀνεκδιηγήτου κ. Ἰεζεκιήλ, ἐκθέσεις, ὑπεστήριζε, συμφωνοῦν εἰς ἕνα κυρίως σημεῖον: Ὅτι ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ ἐνισχύσῃ τὴν γεωργίαν της καὶ νὰ διατηρήσῃ τὸν κατ’ ἐξοχὴν γεωργικὸν χαρακτῆρα της. Εἶναι ἀξιοπαρατήρητον, ὅτι πρὸς τὰς ἐκθέσεις αὐτὰς συμφωνοῦν καὶ αἱ ἀπόψεις ἐκπροσώπων οἰκονομικῶν κύκλων τῆς Μ. Βρεταννίας καὶ ἄλλων βιομηχανικῶν χωρῶν, ἀνησυχούντων προφανῶς δι’ ἐνδεχομένην ἐκβιομηχάνισιν τῆς Ἑλλάδος. Ὁμοίως δὲν ἦσαν διάφοροι πρὸς τὰς ὡς ἄνω ἀπόψεις καὶ αἱ ἀποφάσεις τῆς χιτλερικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία μετὰ τὴν κατάληψιν τῆς Ἑλλάδος εἶχε καθορίσει εἰς τὸ πλαίσιον τῆς νέας Εὐρώπης τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος ὡς χώραν ποιμένων καὶ μικροκαλλιεργητῶν. Ἀλλὰ ὁσονδήποτε καὶ ἂν αὐξηθῇ ἡ γεωργικὴ παραγωγή, τὸ γεωργικόν μας πρόβλημα θὰ παραμένῃ ἄλυτον, ἐξ αἰτίας τῆς κακῆς διαρθρώσεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Εἶναι ἀνάγκη συνεπῶς νὰ γίνῃ μείωσις τοῦ γεωργικοῦ πληθυσμοῦ ἀπὸ 60 σὲ 40% καὶ ἀντίστοιχος ἀνάπτυξις τῆς περιφερειακῆς βιομηχανίας, ἐνῷ θὰ συνεχίζεται παραλλήλως ἡ ἐντατικοποίησις καὶ ἡ καθόλου ἀνάπτυξις τῆς γεωργίας». Παρὰ πάντα ταῦτα ὁ περιορισμὸς ἐγένετο ἀπὸ τὸ ἔτος 1955–59 μὲ τὸν χωρισμὸ τῶν ἐδαφῶν σὲ κατάλληλα καὶ ἀκατάλληλα ἀπὸ τὶς κατὰ τόπους Νομαρχίες, τὶς πιὸ ἀνίδεες ὑπηρεσίες. Ἔτσι, γράφει ὁ Θασίτης στὴν Καπνικὴ Ἐπιθεώρησι: «Ἀφήνονται ἐλεύθεραι ἢ περικόπτονται ἐλαφρῶς ποικιλίαι καὶ περιφέρειαι αἱ ὁποῖαι διακινοῦνται δυσκόλως καὶ περικόπτονται ἀντιθέτως δραστικώταται περιφέρειαι καὶ ποικιλίαι τῶν ὁποίων ἡ παραγωγὴ ζητεῖται ζωηρότατα πάντοτε ὑπὸ τῆς ξένης πελατείας μας». Ἐπιβεβαίωσις τοῦ κακοῦ τρόπου ποὺ ἔγινεν ἡ περικοπή, ἀποτελεῖ ἐξ ἄλλου ἔγγραφον τοῦ Συνδέσμου Σιγαρεττοβιομηχάνων τοῦ Ἁμβούργου πρὸς τὸν Ἕλληνα Ἐμπορικὸν Ἀκόλουθον τῆς Μπόν: «Ὁ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, τονίζεται στὸ ἔγγραφον, εἰς τὴν Κεντρικὴν καὶ Δυτικὴν Μακεδονίαν, παρατηρούμενος περιορισμὸς τῆς καλλιεργουμένης ἐκτάσεως, ἀντιτίθεται εἰς τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλληνικῆς καπνοπαραγωγῆς. Λόγῳ ἀκριβῶς τῶν δυνατοτήτων διαθέσεως τῶν καπνῶν τῆς Κεντρικῆς καὶ Δυτικῆς Μακεδονίας, συνεπάγεται μόνον μίαν τεχνητὴν στενότητα τῆς ἀγορᾶς διὰ τὰ καπνὰ ταῦτα καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν στροφὴν τῶν ἀγοραστῶν πρὸς ὁμοειδῆ καπνὰ ἄλλων χωρῶν». Ἔτσι ἔχουμε ἕνα ἄγριο ἀνταγωνισμὸ στὰ καπνὰ στὴν Εὐρώπη ἀπὸ τὴν Ἀμερική. Ἡ Τουρκία προπολεμικῶς ἐξῆγε στὶς Η.Π.Α. 12.000 τόννους τὸ 1938, 40.000 τόννους τὸ 1959, ἐνῷ οἱ Ἑλληνικὲς ἐξαγωγὲς βρίσκονται εἰς τὸ ἴδιον ὕψος καὶ μεταπολεμικὰ ὅπως καὶ προπολεμικά. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν ἀγορά, χάσαμε καὶ τὴν Γερμανική, ἡ ὁποία προπολεμικὰ ἀπορροφοῦσε τὸ 50% τῶν ἐξαγωγῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν. Καὶ χρειάστηκε πολὺς κόπος νὰ ἐπανακτήσωμεν ἕνα μέρος τοῦ ἐδάφους ποὺ χάσαμεν, τὸ ὁποῖον καὶ ξαναχάνουμεν τελευταῖα διὰ λόγους ποὺ ἀνάγονται στὸ εἶδος τῆς ἀκολουθουμένης ἐμπορικῆς πολιτικῆς. Τὸ χαμένο ἔδαφος καταλαμβάνουν τὰ Ἀμερικανικὰ καπνά, διὰ τὴν προώθησιν τῶν ὁποίων χρησιμοποιήθηκαν θεμιτὰ καὶ ἀθέμιτα μέσα. Ἔτσι ἐνῷ προπολεμικὰ τὰ εἰσαγόμενα στὴ Δ. Γερμανία Ἀμερικανικὰ καπνὰ ἦσαν μόνον 3,6%, τώρα κυμαίνονται στὰ 45%. Ἀλλὰ καὶ στὶς ἄλλες χῶρες αὐξήθηκε ἡ εἰσαγωγὴ Ἀμερικανικῶν καπνῶν εἰς βάρος τῶν Ἑλληνικῶν. Προπολεμικὰ τὸ τσιγάρο στὴ Γερμανία χρησιμοποιοῦσε καπνὰ ἀνατολικοῦ τύπου 96% καὶ τώρα 15% μόνον καὶ θὰ μειωθῇ ἀκόμα πάρα πέρα. Στὴ μείωσι αὐτὴ συνετέλεσε βέβαια καὶ τὸ φίλτρο, ἀλλὰ εἶναι γεγονός, ὅτι οἱ καπνισταὶ τῆς Εὐρώπης συνήθισαν τὰ Ἀμερικανικὰ καπνὰ μετὰ τὸν πόλεμον. Τὸ συντηρητικὸ Βῆμα ἔγραφε στὶς 18.2.60: «Ἀποκλειστικαὶ πληροφορίαι ποὺ προκύπτουν κατόπιν ἐρεύνης ἐν σχέσει μὲ τὴν λειτουργίαν τοῦ Ἀμερικανικοῦ νόμου 480 περὶ διαθέσεως τῶν πλεονασμάτων (παραγωγὴ Ἀμερικῆς διπλασιάστηκε μετὰ τὸν πόλεμο καὶ ἔφτασε στὰ 1.200.000 τόννους) ὁδηγοῦν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἐφαρμογή του εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ὡς τῆς Ἑλλάδος διὰ τὰ καπνά μας, ἀκουσίως ἰσοδυναμεῖ μὲ ἐμπορικὸν πόλεμον». Τὸ τέταρτον εἶναι, ὅτι ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν πρόβλημα ἐξαγωγῶν — ἑπομένως διὰ νὰ ἀπορροφηθοῦν τὰ ἀποθέματα ποὺ σήμερα ὑπάρχουν αἱ 62.000 τόννοι διὰ τοῦ προτεινομένου μέτρου τῆς χιλιογραμμικῆς παραγωγῆς οὐσιαστικὰ πηγαίνουμε εἰς τὸν περιορισμὸ τῆς καπνοκαλλιεργείας. Αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τὴν ἐφήρμοσεν ἡ ΕΡΕ καὶ ἐναυάγησεν εἰς τὴν προσπάθειάν της. Ἑπομένως καὶ κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι μὲ τὴν χιλιογραμμικὴν παραγωγὴν θὰ ἀποφύγωμεν τοὺς καπνοκαλλιεργητὰς πολλοὶ τῶν ὁποίων παρουσίασαν ὀλίγα στρέμματα καλλιεργείας καὶ ὑπέρογκον παραγωγὴν καπνῶν, θὰ ἔχωμεν ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἀληθεύει, μείωσιν τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ φοβοῦμαι θὰ γίνῃ τοῦτο πέραν τοῦ ποσοστοῦ 28% ποὺ προτείνει ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ καπνοῦ.

§152Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας.). Ὅπως διηυκρίνησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν γίνεται περιορισμὸς εἰς τὴν καπνοκαλλιέργειαν τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν, ἀφέθη διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα μὲ τὸ ἐφετεινόν. Τὸ ἐδήλωσεν αὐτὸ σαφῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Πράγματι ὁ ΕΟΚ εἶχε προτείνει μείωσιν, ἀλλὰ ἡ Κυβερνητικὴ Ἐπιτροπὴ Καπνοῦ δὲν τὸ ἐδέχθη μὲ αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε καὶ σεῖς καὶ μὲ τὰ ὁποῖα εἴμεθα σύμφωνοι. Περιορισμὸς ἐγένετο διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα. Ἐπειδή, κύριε συνάδελφε, εἴπατε περὶ τιμῶν ἀσφαλείας καὶ εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψις αὐτή, δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγωμεν αἱ ἐλάχισται τιμαὶ ἀσφαλείας, διότι αὐτὸ δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν ἀπεριόριστον παραγωγήν, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ρύθμισις καὶ πρὸς τὰ ἄνω καὶ πρὸς τὰ κάτω, ἀλλὰ καθορισμὸς ἐλαχίστης τιμῆς ἀσφαλείας καὶ ἀπεριόριστος παραγωγὴ δὲν συμβιβάζονται κατὰ μίαν λογικὴν ἄποψιν.

§153Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὸ θὰ ἦτο ὀρθὸν ἐὰν δὲν ἐφέρατε στοιχεῖα, ὅτι ὑπάρχει μεγάλης ἐκτάσεως λαθροκαλλιέργεια. Ἢ τὸ ἕνα εἶναι σωστὸ ἢ τὸ ἄλλο. Ἐὰν οἱ καλλιεργηταὶ ἐν τῇ προσπαθείᾳ των νὰ κάμουν περισσότερα καπνὰ ἐδήλωσαν 4 στρέμματα καὶ ἐκαλλιέργησαν 8 ἢ 12 στρέμματα, διότι αὐτὸ τὸ συμπέρασμα πρόκειται νὰ βγῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύετε, ὅτι ἀπὸ ἕνα στρέμμα θὰ βγοῦν 500 κιλὰ καπνῶν. Μὲ αὐτὴν τὴν χιλιογραμμικὴν ἀπόδοσιν θὰ πρέπει νὰ ἀποδώσῃ 400 κιλά, ἄρα θὰ τοῦ περικόψετε 1.500 κιλά. Ὁπωσδήποτε λοιπὸν θὰ ἔχετε μείωσιν τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ εἶναι πάρα πέρα ἀπὸ ἐκείνην ποὺ εἶπεν ὁ ΕΟΚ, τὸ 28%, διὰ νὰ διευκολυνθοῦν δῆθεν αἱ ἐξαγωγαὶ τῶν ἀποθεμάτων. Εὔχομαι νὰ διαψευσθῶ, ἀλλὰ δὲν θὰ διαψευσθῶ. Ἑπομένως, θὰ πρέπει αὐτὸ τὸ θέμα νὰ τὸ μελετήσετε.

§154Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν καλλιέργειαν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ὑπάρχει λαθροκαλλιέργεια.

§155Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Γεγονὸς εἶναι, κύριε Ὑπουργέ, καὶ τὸ λέγω ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς βαδίζετε εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ τῶν ποσοτήτων.

§156Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Θέλω νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι δὲν περιορίζομεν, τὸ προσέχομεν καὶ τὸ ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν, διότι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει συναγωνίστρια χώρα ἡ Τουρκία καὶ δὲν ὑπάρχει συμφωνία μὲ τὴν Τουρκίαν, θὰ ἦτο ἀφροσύνη νὰ περιορίσωμεν ἡμεῖς τὸν καπνὸν ἐνῷ οἱ Τοῦρκοι δὲν τὸ περιορίζουν. Κάμνωμεν μίαν λογικὴν ρύθμισιν χωρὶς νὰ ἀφήνωμεν ὑπέρμετρον αὔξησιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρόβλημα εἰς τὰ ἐξαγώγιμα. Βγάζετε τὸ συμπέρασμα ἀπὸ τὸ νέον σύστημα, τὸ ὁποῖον καθιερώθη, δὲν ἔχετε ὅμως δίκαιον εἰς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§157Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶναι περιορισμὸς ἢ δὲν εἶναι;

§158Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν εἶναι.

§159Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, προηγουμένως ὁ συνάδελφος κ. Κανδυλιάρης μετέφερε τὸν πανικόν, ὅτι δῆθεν τὶ θὰ γίνουν τὰ καπνά, θὰ τὰ κάψουμε καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐταλαιπώρησε καὶ ἔφερε τὸν κόσμον εἰς τὴν καταστροφήν. Ἐὰν ἐδιαβάζατε τὴν σημερινὴν «Ἐλευθερίαν» θὰ ἐβλέπατε κάτι τὸ καταπληκτικόν, ὅτι ὑπεγράφη σχετικῶς μὲ τὴν πραγματοποιηθεῖσαν συμφωνίαν μεταξὺ τοῦ ἐφοπλιστοῦ κ. Φραγκίστα καὶ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως διὰ τὴν ἀγορὰν σκαφῶν ἀξίας 106.000.000 δολλαρίων μὲ πληρωμὴν μέρους τῆς ἀξίας των εἰς Ἑλληνικὰ γεωργικὰ προϊόντα. Ἐπ’ αὐτοῦ μοὶ παρεσχέθησαν αἱ κάτωθι συμπληρωματικαὶ πληροφορίαι. Ἡ συμφωνία χωρίζεται εἰς δύο τμήματα, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ μὲν ἀφορᾷ συναλλαγὰς ὕψους 25.000.000 δολλαρίων, τὸ δὲ δεύτερον ὕψους 81.000.000 δολλαρίων. Διὰ τοῦ πρώτου τμήματος τῆς συμφωνίας ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις πωλεῖ εἰς τὸν κ. Φραγκίσταν σκάφη ἀξίας 25.000.000 δολλαρίων, τῶν ὁποίων ἡ ἀξία θὰ ἐξοφληθῇ εἰς ἐλεύθερον συνάλλαγμα. Ταὐτοχρόνως ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀγοράσῃ ἐντὸς 24 μηνῶν γεωργικὰ προϊόντα ἀξίας 25 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὴν προμήθειαν τῶν ὁποίων ἀναλαμβάνει τὸ ἐμπορικὸν τμῆμα τοῦ Οἴκου Φραγκίστα. Διὰ τοῦ δευτέρου τμήματος τῆς συμφωνίας προβλέπεται ἡ πώλησις ὑπὸ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως σκαφῶν ἀξίας 81 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἐκ τῶν ὁποίων 32.000.000 τῆς ἀξίας θὰ ἐξοφληθοῦν μὲ Ἑλληνικὰ γεωργικὰ προϊόντα πλέον τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ οἰκείου κλῆριγκ. Βλέπετε, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, τί δυνατότητα τεραστίων ἐξαγωγῶν ἔχομεν. Καὶ βλέπετε ἀκόμη πῶς ἐδικαιώθη ἡ πολιτικὴ τῆς ΕΔΑ, ὅταν ὑπεστήριζεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ στραφῶμεν πρὸς τὰς χώρας αὐτάς.

§160Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Καὶ πρὸς τὰ ἐκεῖ.

§161Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ, καὶ πρὸς τὰ ἐκεῖ. Ἐπομένως, ὁ χῶρος ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει συνηθίσει εἰς τὰ Ἀμερικανικὰ καπνὰ ἦτο ἡ μοναδικὴ πηγὴ ποὺ ἔπρεπε νὰ τοποθετήσωμεν τὰ καπνά μας καὶ τὰ ἄλλα γεωργικά μας προϊόντα. Ὡς ἐκ τούτου, κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρέπει οὔτε νὰ τρομοκρατούμεθα, οὔτε καὶ νὰ ἐνσπείρωμεν τὸν πανικόν. Καὶ τώρα, ἀπευθύνομαι πρὸς ἐσᾶς, κύριε Ὑπουργέ. Θὰ πρέπει νὰ δώσετε ἐκεῖνο ποὺ εἶχεν ὑποσχεθῆ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις.

§162Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Δὲν εἶχεν ὑποσχεθῆ τίποτε, κύριε συνάδελφε.

§163Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Εἶχεν ὑποσχεθῆ πρίμ, κύριε Ὑπουργέ. Τὸ πόσον βλαβερὸς εἶναι ὁ περιορισμὸς τῆς καπνοκαλλιεργείας, κ. Ὑπουργέ, θὰ σᾶς καταθέσω, διὰ νὰ μὴ ταλαιπωρήσω τὴν Βουλήν, διάφορες γνῶμες δικῶν μας ἐπιστημόνων ποὺ καὶ ὡς σκέψιν μόνον τὴν θεωροῦν καταστροφικήν. Μόνον ὁ κ. Ἰεζεκιήλ, συνιστᾷ τὸν περιορισμὸν τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ τὴν αὔξησιν τῆς καλλιεργείας τῶν κηπευτικῶν.

§164Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὁ δόκτωρ Ἰεζεκιὴλ οὐδέποτε εἶπεν αὐτὰ ποὺ ἰσχυρίζεσθε. Ἁπλῶς ὑποστηρίζει, ὅτι κατὰ τὰ προσεχῆ ἔτη θὰ πρέπει νὰ ἀναπτύξωμεν τὰ ὀπωροκηπευτικὰ ἐπειδὴ σὺν τῷ χρόνῳ μεταβάλλεται ἡ δίαιτα τῶν λαῶν. Εἶπεν ἐπίσης διὰ τὰς τιμὰς ἀσφαλείας κλπ. Δὲν εἶπε νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰς ἄλλας καλλιεργείας. Εἶπε νὰ ἐπαυξήσωμεν τὰ ὀπωροκηπευτικά μας διὰ τὰς ἐξαγωγάς.

§165Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὰ κείμενα δὲν σᾶς βοηθοῦν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν γνώμην ἑνὸς Διευθυντοῦ Καπνολογικοῦ Ἰνστιτούτου, ὁ ὁποῖος λέγει τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει)...».

§166Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Αὐτὸ δὲν εἶναι κείμενον τοῦ δόκτωρος Ἰεζεκιήλ. Ἡ ἔκθεσίς του ὑπάρχει. Ἐὰν ἤξερα, ὅτι θὰ τὴν χρησιμοποιούσατε θὰ τὴν ἔφερνα ἐδῶ.

§167Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ὁ κ. Παπαγεωργίου, λέγει τὰ ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...».

§168Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, τὴν γνωρίζω τὴν ἔκθεσιν. Ὁσηνδήποτε ἔντασιν καὶ ἐὰν δώσωμεν εἰς τὴν Γεωργίαν χρειάζεται καὶ νὰ ἐκβιομηχανίσωμεν τὴν χώραν καὶ νὰ στραφῶμεν καὶ πρὸς ἄλλας καλλιεργείας. Αὐτὰ ὑποστηρίζει ὁ δόκτωρ Ἰεζεκιήλ.

§169Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Ἀπὸ τοὺς 96 τόννους τοῦ 1955 ἐφθάσαμεν, κ. Ὑπουργέ, κατὰ τὸ 1956 εἰς τοὺς 92 τόννους. Τὸ 1957 «...(ἀναγινώσκει)...». Ἐπομένως αὐτὴ ἡ πολιτικὴ τοῦ Ἀμερικανοῦ Ἰεζεκιὴλ ἐφηρμόσθη. Καταθέτω πίνακα ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀποδεικνύεται πόσον, ἡ πολιτικὴ ἐκείνη ἐξυπηρέτησε τὴν χώραν μας, ἢ ἄλλας χώρας ποὺ ἐτήρησαν διαφορετικὴν γραμμήν. Ὁ πίναξ ἔχει ὡς ἑξῆς:

(Πηγή: Καπνεμπορικὴ Ὁμοσπονδία τεῦχος 182 Καπνικὴ Ἐπιθεώρησις). Καὶ ὅταν ἡμεῖς περιωρίσαμεν τὴν καπνοκαλλιέργειαν καὶ μὲ τὶς χαμηλὲς τιμές, ἄλλαι χῶραι ἐπολλαπλασίασαν τὴν ἰδικήν των παραγωγὴν εἰς βάρος μας, ὡς ἐξάγεται ἀπὸ τὸν κατωτέρω πίνακα. Καπνοπαραγωγὴ σὲ τόννους: Ἰδοὺ ἕνας πίναξ:

Κατὰ τῆς καπνοκαλλιεργείας ἔχουν γράψει μὲ τὰ ζωηρότερα χρώματα — καθηγηταὶ — ἐπιστήμονες καὶ οἰκονομολόγοι, ἐναντίον τῶν Ἀμερικανικῶν ἀπόψεων ποὺ διετύπωσεν ὁ ἀνεκδιήγητος κ. Ἰεζεκιὴλ — καταθέτω σημείωμα. Νὰ δημοσιευθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ διὰ τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως. Δεύτερο θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς μας εἶναι τὸ πρὶμ τῶν παραγωγῶν μας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου μᾶς εἶπε χθὲς ὅτι τοῦτο θὰ κινηθῇ μέσα στὶς οἰκονομικὲς δυνατότητες ποὺ ἔχει ὁ προϋπολογισμός. Ὁ συνάδελφος κ. Ἐφραιμίδης ὑπέδειξε ἀπὸ ποῦ εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντλήσῃ χρήματα διὰ τὸν προϋπολογισμόν. Τὸ κόμμα τῆς ΕΔΑ σήμερον, δι’ ἐπισήμων ἀνακοινώσεών του, καταθέτει σημείωμα ἐφημερίδος ποὺ ἀναλύει ἀπὸ ποίας πηγὰς θὰ ἐξευρεθοῦν ἔσοδα 5,5 δισεκατομμύρια δραχμαί, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ τὸ πρὶμ καὶ αἱ ἐπιδοτήσεις τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ ἡ αὔξησις τῶν συντάξεων καὶ ἄλλα.

ΑΙ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΙ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Τὸ μοναδικὸν «ἐπιχείρημα», ποὺ πρόβαλεν ἡ Κυβέρνησις τῶν ἀποστατῶν, γιὰ νὰ δικαιολογηθῇ, ἐπειδὴ ἀφαιρεῖ 200 ἑκατομμύρια δραχμὲς ἀπὸ τὴν ἐπιδότησιν τοῦ καπνοῦ, ἦταν, κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, ἡ περιβόητος «δυσχέρεια» τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλά, ὅπως ἀπέδειξε γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ ὁ ὁμιλητὴς τῆς ΕΔΑ κ. Β. Ἐφραιμίδης, μιὰ πολιτικὴ στοιχειώδους περισυλλογῆς θὰ μποροῦσε νὰ ἐξοικονομήσῃ ὑπὲρ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ σεβαστὸν ποσὸν τῶν πεντέμισυ δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀναλύεται ὡς ἑξῆς: Σὲ τρία δισεκατομμύρια ἀνέρχεται ἡ φοροδιαφυγή. Σὲ ἕνα δισεκατομμύριο ἀνέρχονται οἱ φοροαπαλλαγές, ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἐπωφελοῦνται κυρίως τὰ μονοπωλιακὰ οἰκονομικὰ συγκροτήματα. Καὶ κατὰ ἑνάμισυ δισεκατομμύριο μποροῦν νὰ περικοποῦν οἱ στρατιωτικὲς δαπάνες, γιὰ νὰ φθάσουμε στὸ 3% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος δηλαδὴ στὸ ποσοστό, ποὺ δαπανᾷ ἡ γειτονική μας Ἰταλία. Ὅταν, λοιπόν, ὑπάρχουν αὐτὲς οἱ πηγές, ἀπὸ τὶς ὁποῖες μποροῦν νὰ ἀντληθοῦν 5,5 δισεκατομμύρια καὶ νὰ διατεθοῦν γιὰ ἐπενδύσεις, γιὰ αὔξηση τῶν ἀγροτικῶν συντάξεων, γιὰ τὸ «πρὶμ» τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ γιὰ ἄλλες ἀνάγκες, εἶναι ἐξοργιστικὸ τὸ ἐπιχείρημα τῶν «δυσχερειῶν», ποὺ προβάλλεται γιὰ νὰ δικαιολογηθοῦν οἱ φορομπηχτικὲς ἐπιθέσεις ἐναντίον τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἐργαζομένων καὶ οἱ περικοπὲς στὴν ἐπιδότησιν τοῦ καπνοῦ καὶ τῶν ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων. Καὶ εἶναι τελείως ἀπαράδεκτες γιὰ τὴν ἀξιοπρέπεια τοῦ ἔθνους, οἱ πρὸς Τζόνσον ἐπιστολές, ποὺ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα ἕνα ἔντοκο δάνειον 14 ἑκατομμυρίων δολλαρίων (30 τὸ δολλάριον) σὲ τροφὲς γιὰ ζῶα. Ὡμίλησαν πολλοὶ ὁμιληταὶ γιὰ δρᾶμα ποὺ ὑπάρχει στὰ καπνά. Θὰ καοῦν εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Κανδυλιάρης καπνὰ ὕψους 100 ἑκατομμυρίων. Οὔτε θὰ καοῦν οὔτε θὰ παραμείνουν εἰς τὰς ἀποθήκας. Αἱ σημεριναὶ ἀνακοινώσεις τῆς «Ἐλευθερίας» μὲ τὰς πραγματοποιηθείσας συμφωνίας Φραγκίστα–Ε.Σ.Σ.Δ., ἡ Ἑλληνικὴ Οἰκονομία μὲ τὴ βοήθεια τῶν Σοσιαλιστικῶν χωρῶν— τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας, τῆς Πολωνίας, τῆς Τσεχοσλοβακίας, τῆς Βουλγαρίας καὶ ἄλλων χωρῶν— ὄχι μόνον δὲν θὰ περιορισθοῦν....

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαϊωάννου ἔχει τὸν λόγον.

§171Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Τὸ καπνικὸν ἀποτελεῖ σοβαρώτατον προϊόν, ὡς γνωστόν, διὰ τὴν Ἀγροτικὴν οἰκονομίαν τῶν διαμερισμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζεται ἡ καλλιέργεια καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, τόσον ἐκ τῆς εἰσροῆς κεφαλαίων δι’ ἐξαγωγῆς, ὅσον καὶ ἐκ τῆς ἀναπτύξεως βιομηχανιῶν καὶ ἐμπορίας τοῦ ἀνεξεργάστου ξηροῦ προϊόντος καὶ τοῦ ἐν συνεχείᾳ βιομηχανοποιουμένου. Ἡ γενικὴ ἐξέτασις τοῦ θέματος, ἀνεπτύχθη ἐκ μέρους εἰδικῶν ὁμιλητῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, θὰ περιορισθῶ νὰ ἀναπτύξω ὡρισμένας πτυχὰς τοῦ καπνικοῦ, ποὺ ἀφοροῦν τὴν περιφέρειάν μου τῆς Ἀργολίδος καὶ ἐνδεχομένως κατ’ ἐπέκτασιν καὶ ἕτερα διαμερίσματα. Ἐν Ἀργολίδι τὸ καπνικόν, ἀφορᾷ ἓν διαμέρισμα, τὸ ἡμιορεινὸν καὶ ὀρεινόν, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει ἐντοπισθῆ. Καλλιεργοῦνται 40.000 — 45.000 στρέμματα ὑπὸ 6.000 ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν μὲ μέσην συνολικὴν παραγωγὴν 4.000 τόννους ξηροῦ καπνοῦ, τύπου Μαῦρα Ἄργους καὶ ἐλαχιστότατα μυρωδᾶτα Σμύρνης. Τὸ εἰσόδημα ἐκ καπνοῦ ἀνέρχεται εἰς 80.000–100.000 δρχ., ἀποτελεῖ ἓν ἀξιολογώτατον ποσοστόν, ποὺ τονώνει τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν ὡς καὶ τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν κίνησιν τῆς περιφερείας. Αἱ πτυχαί, ποὺ ἀφοροῦν τὴν περιφέρειάν μου, τὴν Ἀργολίδα, εἶναι αἱ ἀκόλουθοι: Κόστος παραγωγῆς: Ἀποτελεῖ τὸ ἀπραγματοποίητον ὄνειρον τῶν παραγωγῶν. Πάντα τὰ ἔξοδα κι’ ἂν τοῦ ὑπολογισθῇ ἕνα ἀσήμαντον κατώτατον, ἀνεπαρκὲς καὶ διὰ παιδιὰ τῶν πόλεων ἡμερομίσθιον, εἶναι ἀνώτερα τῶν πραγματοποιουμένων ἐσόδων. Εἶναι καιρὸς κάποτε ὁ ἀγρότης νὰ λάβῃ τὸ κόστος παραγωγῆς. Εἶναι δίκαιον μέτρον, ποὺ πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ. Ἐκτίμησις καπνῶν: Ὑπὸ ἐπιτροπῶν, συγκειμένων ἐξ ἑνὸς ἐκπροσώπου Ε.Ο.Κ., ἑνὸς ἐκπροσώπου ἐμπόρων, συνήθως μεσιτῶν καπνοῦ καὶ ἑνὸς ἐκπροσώπου τῶν ἀγροτῶν, δὲν ἀνεγνωρίζετο ὑπὸ τῶν ἀγροτῶν, ἐθεωρήθη ὡς εὐνοϊκὴ ὑπὲρ τοῦ καπνεμπορίου καὶ εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν. Δὲν παρέχει ὁ τρόπος τὸ ἀσφαλὲς ὑπὲρ τοῦ παραγωγοῦ ἔνδικον μέσον. Συγκέντρωσις μὴ διατεθέντων εἰσέτι καπνῶν 1964. Ἀπὸ μακροῦ ἐξέπνευσεν ἡ χρονικὴ περίοδος ἐξαγορᾶς τῶν καπνῶν χρήσεως 1964 ἀπὸ τοὺς Καπνεμπόρους, τόσον τῶν ἐσωτερικῶν βιομηχανιῶν, ὅσον καὶ δι’ ἐξαγωγὴν καὶ αἱ μὴ διατεθεῖσαι ποσότητες, ἐκ τῶν ἐξαγωγίμων 450 τόν. ἐσωτερικῶν βιομηχανικῶν καὶ 450 τόν. μικτῶν παραμένουν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, μὲ ἁπάσας τὰς δυσμενεῖς διὰ τοὺς παραγωγοὺς ἀλλὰ καὶ τὴν περιφέρειαν συνεπείας, οἰκονομικὸς μαρασμός, μείωσις τοῦ ρυθμοῦ συναλλαγῶν, ἐπιβάρυνσις τῆς μικροεκμεταλλεύσεως, στενότης ἀποθηκευτικοῦ χώρου κλπ. Ἀπὸ μηνὸς καὶ πλέον εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐδόθη ἐντολὴ πρὸς τὴν περιφέρειαν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ε.Ο.Κ., ἑδρεύουσαν εἰς Ναύπλιον, νὰ συγκεντρώσῃ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῶν βιομηχανιῶν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ἐξεύρῃ ἀποθήκας εἰς τὰ χωριά. Ἡ ἐντολὴ αὕτη ἦτο μᾶλλον παραπλανητικὴ τῶν Καπνοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνέμενον τὴν συγκέντρωσιν καὶ ἤρχισαν νὰ πιέζουν τὴν Κυβέρνησιν, καθ’ ὅσον ἦτο βέβαιον καὶ τοῦτο ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ὁ Ε.Ο.Κ. ἐκ τῆς περιφερειακῆς του ὑπηρεσίας, ἀλλὰ καὶ τὰ ἁρμόδια πρὸς τὸ θέμα τοῦτο Ὑπουργεῖα, ὅτι εἰς τὰ χωρία ἀποθηκευτικὸς χῶρος, ἐκτὸς τοῦ ἀναγκαιοῦντος δι’ ἕκαστον παραγωγὸν καὶ τούτου κατὰ τὸ πλεῖστον ἐλλιπεστάτου καὶ ἀνεπαρκεστάτου, δὲν ὑπάρχει. Μετὰ πολλὰς προσπαθείας λέγεται, ὅτι ἐξεῦρεν ὁ Ε.Ο.Κ. χῶρον 40 τόν. εἰς πεδινὸν χωρίον Ἁγία Τριάδα καὶ 60 τόν. εἰς ἡμιορεινὸν χωρίον Λυγουριό, οὐδὲν δὲ πέραν τούτου. Ἀπὸ τὰ κεντρικὰ γραφεῖα τοῦ Ε.Ο.Κ. Ἀθηνῶν ἐδόθη ἡ πληροφορία, ὅτι ἐξασφαλίζει ἀποθηκευτικὸν χῶρον ἐπαρκῆ εἰς Ναύπλιον διὰ τὴν προώθησιν τῆς συγκεντρώσεως τῶν ἀδιαθέτων ἀποθεμάτων καπνοῦ, χρήσεως 1964 εἰς καθολικὸν ποσόν. Ἂν καὶ ἔχουν παρέλθει ἀρκεταὶ ἡμέραι οὐδὲν καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην φαίνεται νὰ πραγματοποιῆται καὶ τὸ θέμα τῆς συγκεντρώσεως παραμένει ὡς καὶ ἐξ ὑπαρχῆς σκοτεινὸν καὶ στάσιμον εἰς βάρος πάντα τῶν Καπνοπαραγωγῶν τῆς περιφερείας μου. Εἶναι καιρὸς νὰ σοβαρευθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ προχωρήσῃ μὲ γοργὸν ρυθμὸν εἰς τὰ ὑπεσχημένα καὶ νὰ μὴν ἀφήνῃ τὸν παραγωγὸν νὰ αἰσθάνεται ὅτι ἐγκατελείφθη ἢ ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ἄστοργον πρὸς αὐτόν. Ἀποθηκευτικὸς χῶρος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπῆρχεν ἢ νὰ ἐξασφαλισθῇ εἰς τὸ μέλλον, εἰς τὰ χωρία διὰ τῆς ἀνεγέρσεως μεγάλης χωρητικότητος ἀποθηκῶν διὰ κοινὴν ἐναποθήκευσιν τῶν καπνῶν τῆς αὐτῆς κατηγορίας κατὰ χωρίον ἢ ὁμάδα χωρίων, ἐφ’ ὅσον ἐξασφαλισθοῦν προϋποθέσεις ἀνάλογοι πρὸς αὐτὰς ποὺ ἴσχυσαν ἀπὸ ἄλλας συγκεντρώσεις προϊόντων, ὡς τοῦ σίτου ἢ ἐφ’ ὅσον τὰ ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ ἔσοδα τῶν Κοινοτήτων εἶχον διατεθῆ καὶ διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον τῆς ἀποκτήσεως ἀποθηκευτικοῦ χώρου ἢ τέλος ἀποφασισθῇ ἀνάλογον καὶ εἰδικὸν μέτρον, ποὺ θὰ συμβάλῃ πρὸς τοῦτο. Ὁ ἀποθηκευτικὸς χῶρος τῆς ἀπὸ κοινοῦ ἐναποθηκεύσεως τῶν καπνῶν, θὰ συμβάλῃ εἰς τὸ νὰ προληφθοῦν αἱ φθοραὶ διὰ τῆς καλλιτέρας ἐναποθηκεύσεως, νὰ γίνῃ καλυτέρα καταπολέμησις τῶν ἐντόμων ἀποθηκῶν, ποὺ ζημιώνουν πολλάκις ποσοτικῶς καὶ ἐμπορικῶς τὸν καπνὸν μὲ συνέπειαν τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς καὶ τοῦ εἰσοδήματος, θ’ ἀπαλλάξῃ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς ἀπὸ τὸν πιεστικὸν καὶ παραπλανητικὸν ρόλον τῶν μεσιτῶν καὶ θ’ ἀνοίξῃ τὴν ὁδὸν πρὸς τὴν κοινὴν διάθεσιν τοῦ καπνοῦ μ’ ὅλας τὰς εὐνοϊκωτέρας συνεπείας, νὰ ἔχῃ γνώμην ὁ παραγωγὸς καὶ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος καὶ νὰ μὴ γίνεται ἐρήμην αὐτοῦ, ν’ αὐξηθῇ δὲ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ἐκ τῆς καλυτέρας διαθέσεως τοῦ προϊόντος τούτου. Τιμὴ καπνῶν ἐσωτερικῶν βιομηχανιῶν εἰς ἡμιορεινὰ καὶ ὀρεινὰ χωρία Λίμνες, Ἀραχναῖον, Μηδέα, Μάνεσι, Ἅγιος Δημήτριος, Λυγουριό, Λυρκεία. Διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς διαθέσεως τοῦ καπνοῦ τῶν χωρίων τούτων παραγωγῆς χρήσεως 1964, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ληφθῇ δι’ ἕκαστον ἐκ τῶν χωρίων τούτων, ὡς βάσις ἡ τιμὴ καπνῶν χρήσεως 1963, ὡς ἐλήφθη διὰ τὰ ὑπόλοιπα καπνοπαραγωγικὰ χωρία, τῶν καπνῶν τῆς κατηγορίας ταύτης, καθ’ ὅσον κατὰ τὸ 1963 ἡ καλλιέργεια εἰς τὴν ὁμάδα τῶν καπνῶν τῶν χωρίων τούτων εἶχε προσβληθῆ ἀπὸ περονόσπορον εἰς ἐντονώτατον βαθμὸν καὶ ἡ παραγωγὴ εἶχε μειωθῆ ποσοτικῶς καὶ ποιοτικῶς εἰς αἰσθητῶς μειωμένον βαθμὸν μὲ συνέπειαν καὶ ἡ ἀντίστοιχος τιμὴ νὰ κατέλθῃ εἰς τὸ ἥμισυ περίπου τῆς τιμῆς διαθέσεως 1962 καὶ τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν νὰ καταστῇ μηδαμινὸν ἢ ἀνύπαρκτον. Ἀναφέρω ὡς τυπικὸν παράδειγμα: Τὸ ὀρεινὸν χωρίον Λίμνες, ἀπὸ τὰ χωρία ταῦτα, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ παραγωγὴ ἀπὸ 270 τόννους μαξούλια τὸ 1962 καὶ μέσην τιμὴν 37 δρχ. κατὰ χιλιόγραμμον, κατῆλθεν εἰς 6–7 τόννους ρεφούλια καὶ ἀντίστοιχον τιμὴν 21 δραχ. κατὰ χιλιόγραμμον. Ἀνάλογόν τι συνέβη καὶ εἰς τὸ ὀρεινὸν ὁμοίως χωρίον Ἀραχναῖον, καὶ τὰ ἡμιορεινὰ Μηδέα, Μάνεσι, Ἅγιος Δημήτριος καὶ κάπως μικρότερον, ἀλλὰ σοβαρώτατον βαθμὸν καὶ εἰς τὰ ἡμιορεινὰ Λυγουριὸ καὶ Λυρκεία. Διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τῶν καπνῶν τῶν χωρίων τούτων, διὰ τὴν χρῆσιν ταύτην, προσετέθησαν εἰς τὴν τιμὴν χρήσεως καὶ καπνῶν 1963, ἡ ὁποία εἶχε κατέλθει εἰς τὸ ἥμισυ περίπου τῆς τιμῆς 1962, δραχ. 10 κατὰ χιλιόγραμμον. Ἡ τιμὴ αὕτη κατὰ χιλιόγραμμον δὲν ἀπέδιδε τὴν πραγματικῶς ἀναμενομένην καὶ ἀνταποκρινομένην τιμήν, οἱ παραγωγοὶ ᾐσθάνθησαν ἑαυτοὺς ἀδικουμένους ὡς καὶ εἶναι εἰς τὴν πραγματικότητα καὶ δι’ ἐπιτροπῶν μετακινηθεισῶν περιφερειακῶς καὶ εἰς Ἀθήνας ἐζήτησαν ἐπανειλημμένως εἴτε μόνοι, εἴτε καὶ δι’ ἡμῶν, ἀπὸ τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα καὶ τελικῶς ἀπὸ τὸν Ε.Ο.Κ., πρὸς ὃν καὶ ἐγένετο ὑπὸ τῶν Ὑπουργείων ἀνάλογος παραπομπή, νὰ ἀναθεωρηθῇ ὁ εἰς βάρος τους γενόμενος ὑπολογισμὸς τῆς τιμῆς διὰ τὴν χρῆσιν 1964, ὁ ὁποῖος ὑπολογισμὸς κατεβίβαζε καὶ πάλιν τὸ συνολικὸν καὶ κατὰ παραγωγὸν ἔσοδον καὶ ἐζημίωνε τὴν ἀγροτικὴν οἰκονομίαν, ἡ ὁποία εἶχε καταστῆ ἄλλωστε καὶ ἀπὸ τὴν ζημίαν ἐκ περονοσπόρου 1963, ἐπικινδύνως εὐπαθής, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπιδέχεται οὐδὲ καὶ τὴν ἐλαχιστοτάτην μείωσιν. Ἀπὸ τὸν Ε.Ο.Κ., ἀπὸ τὸν ὁποῖον καὶ ἐζητήθησαν ἐπεξηγήσεις διὰ τὸν τρόπον καθορισμοῦ τῆς τιμῆς διὰ τὰ καπνὰ τῶν χωρίων τούτων, μᾶς προεβλήθη ἀρχικῶς ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι αὕτη ἦτο ἡ πραγματικὴ τιμή, ἐν συνεχείᾳ ὅτι ἀπετέλει τὴν μέσην τιμὴν τῆς τριετίας 1960, 1961 καὶ 1962 καὶ τελικῶς ὅτι ἡ πραγματικὴ τιμὴ θὰ ἦτο ἐκείνη, τῆς χρήσεως 1962, μειουμένη κατὰ τὸ ποσοστὸν ποὺ ἐμειώθη καὶ εἰς ἕτερα χωρία, θεωρούμενα ὡς τοιαῦτα παρεμφεροῦς παραγωγῆς, διὰ τὴν χρῆσιν 1963. Ἡ τιμὴ αὕτη ἡ ὁποία ἦτο μικροτέρα τῆς τιμῆς 1962, ἀλλὰ μεγαλυτέρα τῆς ὑπὸ τοῦ Ε.Ο.Κ καθορισθείσης διὰ τὰ καπνὰ χρήσεως 1964 τῶν χωρίων τούτων κατὰ 2–4 δρχ., ἐγένετο ἀποδεκτὴ καὶ ἀπὸ τὰς ἐπιτροπὰς τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ ἀπὸ ἡμᾶς καὶ ὁ Ε.Ο.Κ. ὑπεσχέθη νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀνάλογον διόρθωσιν. Βραδύτερον ἰσχυρίσθη ὅτι ἡ διόρθωσις ἦτο ἀδύνατος, διότι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν καπνῶν τῶν χωρίων τούτων, εἶχε πωληθῆ, ἐκτὸς τῆς παραγωγῆς τοῦ ὀρεινοῦ χωρίου Λίμνες, ἡ ὁποία εἶχε παραμείνει ἀδιάθετος, πλὴν μικροποσοτήτων, αἱ ὁποῖαι μάλιστα εἶχον διατεθῆ εἰς τιμὴν 36–37 δρχ. κατὰ χιλιόγραμμον ἤτοι εἰς τιμὴν ἀνάλογον πρὸς τὴν τοιαύτην χρήσεως 1962 καὶ ὅτι θὰ ἐπήρχετο ἀναστάτωσις. Τελικῶς ἐδέχθη νὰ ἐπιφέρῃ τὴν διόρθωσιν μόνον διὰ τὸ ὀρεινὸν χωρίον Λίμνες, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦτο ἐγνώρισε βραδύτερον, ὅτι ἀπῃτεῖτο ἀπόφασις τῆς Κ.Ε.Κ., πρὸς ἣν θὰ ἀπετείνετο, πλὴν ὅμως οὐδεμία μέχρι τοῦδε ἀνάλογος θετικὴ ἀπάντησις ἐδόθη. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ἐξάγεται ὅτι οἱ καπνοπαραγωγοὶ τῶν χωρίων τούτων ἠδικήθησαν καὶ ὅτι μεταξὺ παραγωγῶν καὶ καπνεμπόρων, ηὐνοήθησαν καταφανῶς οἱ δεύτεροι εἰς βάρος τῶν πρώτων καὶ ὅτι ἂν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν παραγωγῶν τούτων δι’ αὔξησιν τῆς τιμῆς, ἐπειδὴ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς παραγωγῆς ἐκτὸς τῆς τοιαύτης τοῦ χωρίου Λίμνες, διετέθη, εἶναι ἀνάγκη νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἐνισχύσεως τῆς δοκιμασθείσης οἰκονομίας τῶν ἀγροτῶν τούτων, διὰ τῆς αὐξήσεως κατὰ 10% τῆς τιμῆς καὶ πέραν τῆς παραγωγῆς τῶν 700 χιλιογράμμων κατὰ παραγωγόν, χωρὶς διὰ τὸ πέραν τοῦ ποσοῦ τούτου ὅριον νὰ μειωθῇ ἡ τιμὴ κατὰ 20% καὶ νὰ δοθῇ ἐπὶ πλέον καὶ τὸ πρίμ, τὸ ὁποῖον ἐδόθη ἢ καὶ θὰ δοθῇ καὶ εἰς ἕτερα καπνοπαραγωγικὰ διαμερίσματα τῆς χώρας. Τὸ τελευταῖον τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ καὶ εἰς τὰ καπνὰ ἑτέρων χωρίων ἐξαγωγίμων ἢ καὶ μικτῶν, ὡς εἶναι τοῦ χωρίου Ἅγιος Ἀδριανὸς καὶ ἄλλων, τῶν ὁποίων ὁμοίως ἡ παραγωγὴ ἐζημιώθη σοβαρῶς ἀπὸ περονόσπορον κατὰ τὴν χρῆσιν 1963. Τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ, τὸ ἐπιβάλλει ὁ κλονισμὸς τὸν ὁποῖον ὑπέστη ἡ ἀγροτικὴ οἰκονομία ἐκ τῆς προσβολῆς τῆς βασικωτέρας καλλιεργείας τοῦ καπνοῦ ἐκ περονοσπόρου καὶ ἡ στοιχειώδης ἀντίληψις, τὴν ὁποίαν τὸ κράτος θὰ πρέπει νὰ ἀναπτύσσῃ εἰς τοιαύτας ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν περιπτώσεις. Ἡ καπνοκαλλιέργεια κατὰ τὸ 1966, πρᾶξις ὑπ’ ἀριθ. 302)13.11.65 Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ. Διὰ τῆς πράξεως ταύτης ἀναγνωρίζεται α) στρεμματικὴ παραγωγὴ διὰ τὰ μαῦρα Ἄργους ἐξ 130 χιλιογράμμων, β) δικαίωμα παραγωγῆς κατὰ παραγωγὸν (ἐξαγώγιμα) τὸ σύνολον τῶν δηλωθέντων κατὰ τὸ 1965 στρεμμάτων ἐπὶ 130 χιλιόγραμμα, μὲ τὸν περιορισμὸν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ παραγωγὴ χρήσεως 1965 ἦτο μικροτέρα τοῦ ποσοῦ τοῦ γινομένου τούτου, τὸ δικαίωμα τῆς χρήσεως 1966 θὰ παραμείνῃ εἰς τὸ περυσινὸν ὕψος ἢ ἐφ’ ὅσον ἦτο ἀνώτερον τοῦ ποσοῦ τοῦ γινομένου, κατέρχεται εἰς τὸ ποσὸν τοῦ γινομένου τούτου, γ) διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῶν βιομηχανιῶν τὸ δικαίωμα χρήσεως 1966 μειοῦται κατὰ 15% ἐφ’ ὅσον ὑπερβαίνῃ κατὰ παραγωγὸν τὸ ποσὸν τοῦ γινομένου τῶν καλλιεργηθέντων κατὰ τὸ 1965 στρεμμάτων ἐπὶ 130 χιλιόγραμμα τὰ 700 χιλιόγραμμα ξηροῦ καπνοῦ, παραμένει δὲ εἰς τὸ ὕψος τῆς οἰκογενειακῆς παραγωγῆς, ἐφ’ ὅσον τὸ ποσὸν τοῦ γινομένου τούτου εἶναι μικρότερον τῶν 700 χιλιογράμμων ἢ εἶναι μεγαλύτερον, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ποσὸν γινομένου, τῶν καλλιεργηθέντων κατὰ τὸ 1965 στρεμμάτων ἐπὶ 50 χιλιόγραμμα κατὰ στρέμμα. Τὸ μέτρον αὐτὸ ἀπαλλάσσει τὰς ὑπηρεσίας τῶν Ἐφοριῶν Καπνοῦ νὰ προβαίνουν εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν κατὰ παραγωγὸν καλλιεργουμένων στρεμμάτων καὶ προλαμβάνει τὰς προστριβὰς καὶ ἀντεγκλήσεις, μεταξὺ αὐτῶν καὶ παραγωγῶν καὶ ἐπὶ πλέον σταματοῦν αἱ ὑπηρεσίαι αὐταὶ νὰ ἔχουν ἀστυνομικὸν χαρακτῆρα καὶ νὰ εἶναι ὁ φόβος καὶ ὁ τρόμος τῶν καπνοκαλλιεργητῶν, ποὺ ἀπὸ ἄγνοιαν ἢ παρανόησιν ἐκτιμητικὴν ὑπερέβησαν τὰ ἐν τῇ δηλώσει ἀναφερόμενα στρέμματα, ἀλλὰ κυρίως ἀποβλέπει εἰς τὴν οὐσιαστικὴν μείωσιν τῆς παραγωγῆς καπνοῦ κατὰ τὸ 1966, ποὺ κατὰ ἔμμεσον καὶ παραπλανητικὸν τρόπον ἐπιχειρεῖ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τῆς περιφερείας Ἀργολίδος, πλήττων καιρίως καὶ εἰς σοβαρώτατον βαθμὸν τὴν οἰκονομίαν τῶν παραγωγῶν τῶν καπνοπαραγωγικῶν χωρίων ἀμέσως, ἐμμέσως δὲ καὶ τὴν ὅλην οἰκονομικὴν δραστηριότητα τῆς περιφερείας ταύτης, ἀφ’ οὗ ὁ συσχετισμὸς μὲ τὴν παραγωγὴν 1965 ὁδηγεῖ εὐθέως πρὸς τὴν σοβαρὰν μείωσιν τῆς παραγωγῆς 1966, ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ καλλιεργητικὸν ἔτος 1965, ἦτο ἐξαιρετικῶς ἄνομβρον καθ’ ἅπασαν τὴν διάρκειαν ἐνεργοῦ ζωῆς τῶν καπνοφύτων καὶ ἡ παρατεταμένη ξηρασία συνέβαλεν εἰς τὴν αἰσθητὴν στρεμματικὴν μείωσιν τῆς παραγωγῆς. Ἰδιαιτέρως πλήττει τοὺς καπνοκαλλιεργητὰς τῶν 4 στρεμμάτων καπνοῦ καὶ κάτω, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ 7ετίας καὶ ἐντεῦθεν καλλιεργοῦν μικρὰν ἔκτασιν καίτοι ἡ οἰκογένειά των ἀποτελεῖται ἐκ 4–5 καὶ πλέον ἀτόμων καὶ καίτοι διαθέτουν σημαντικὴν ἕκαστος ἔκτασιν καταλλήλων ἀγρῶν διὰ καπνοκαλλιέργειαν. Ἡ κατηγορία αὕτη τῶν καπνοπαραγωγῶν διὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ τῆς παρελθούσης χρήσεως 1965 παρεκλήθησαν τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα καὶ ὑπηρεσίαι καὶ ὑπεσχέθησαν σχετικῶς εἶναι ἀνάγκη νὰ τύχῃ καλλιτέρας μεταχειρίσεως κατὰ τὴν χρῆσιν 1965, αὐξανομένου τοῦ κατὰ τὴν χρῆσιν 1965 δικαιώματος παραγωγῆς εἰς τὸ τριπλάσιον, διότι ἄλλως μὲ τὸ ὕψος παραγωγῆς χρήσεως 1965 διὰ τὸ 1966 ἐκ χιλιογράμμων 200–400 συνολικῶς ἢ ἀκαθαρίστου προσόδου ἐκ δραχμῶν 5.000–10.000 εἶναι καταδικασμένοι εἰς μαρασμὸν καὶ ἀφανισμὸν καὶ μάλιστα εἰς ὅλα τὰ χωρία, ποὺ ἡ καλλιέργεια ἀποτελεῖ βασικὴν τῆς οἰκονομίας τῶν παραγωγῶν καλλιέργειαν. Ἀλλὰ καὶ ἡ κατάστασις τῶν λοιπῶν καλλιεργητῶν, ἐφ’ ὅσον ὡς κριτήριον τοῦ δικαιώματος παραγωγῆς 1966 λαμβάνεται ἡ μειωμένη παραγωγὴ 1966, δὲν εἶναι κατὰ πολὺ ἀνωτέρα. Εἶναι ἀνάγκη διὰ τὸν καθορισμὸν τοῦ δικαιώματος παραγωγῆς 1966, νὰ ληφθῇ ἀδιακρίτως ὡς βάσις ἡ παραγωγὴ 130 χιλιογράμμων κατὰ στρέμμα κατὰ τὸ 1965 διὰ τοὺς καλλιεργήσαντας ἄνω τῶν 4 στρεμμάτων παραγωγοὺς καὶ ἐπὶ τὸ διπλάσιον ἢ τριπλάσιον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καλλιεργηθέντων στρεμμάτων ἐφ’ ὅσον ἐκαλλιέργησαν κατὰ τὸ 1965 στρέμματα 4 καὶ κάτω, ἀναλόγως τῶν μελῶν οἰκογενείας. Δικαιότερον μέτρον κατανομῆς τῆς παραγωγῆς καπνοῦ διὰ τὸ 1966 καὶ ἐφεξῆς, θὰ ἀπετέλει ὁ κατ’ ἄτομον καθορισμός, ὑπολογιζομένου διὰ τὴν Ἀργολίδα δικαιώματος κατ’ ἄτομον ἐκ χιλιογράμμων 300–400 ἢ δραχμῶν 7.500–10.000 ἀκαθαρίστου προσόδου. Πέραν τοῦ καθορισμοῦ τούτου, εἶναι ἐπίσης ἀνάγκη καὶ τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων δίκαιον, νὰ ἐπεκταθῇ ἡ καπνοκαλλιέργεια καὶ εἰς τὰς περιοχὰς τῶν ὀρεινῶν χωρίων Γυμνό, Κεφαλόβρυσον, Δούκα, Τζηρίστρα, Βρούστιον, Καρυά, Σχινοχώριον, Δίδυμα, Πελεῆ, Λουκάϊκον, αἱ ὁποῖαι περιοχαὶ ἔχουν κριθῆ κατάλληλοι ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας διὰ καπνοκαλλιέργειαν καὶ ἡ οἰκονομία τῶν ἀγροτῶν χαμηλοτάτη, κατὰ μέσον ὅρον οὔτε 10.000 δραχμαὶ κατ’ οἰκογένειαν. Εἰς τὰ χωρία ταῦτα σημειοῦται καὶ ἐπικίνδυνος ἐκπατρισμὸς καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξευρεθοῦν μέσα καὶ κλάδοι παραγωγῆς δι’ ἐπωφελῆ ἀπασχόλησιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ ἐπιτοπίως. Ἀναφέρω, ὡς παράδειγμα, τὸ ὀρεινὸν χωρίον Γυμνόν, τοῦ ὁποίου 200 νέοι ἐπὶ συνόλου κατοίκων 800 ἔχουν μεταναστεύσει εἰς Γερμανίαν καὶ ἀλλαχοῦ ἤτοι 25% τῶν κατοίκων καὶ μάλιστα τὸ πλέον ἐνεργὸν καὶ σφρῖγον ἐργατικὸν δυναμικόν. Ἡ ἐπέκτασις αὕτη εἶναι δεδικαιολογημένη καὶ ἐκ τοῦ προσθέτου λόγου, ὅτι ἀπὸ τὴν Ἀργολίδα καὶ ἐσχάτως καὶ κατὰ τὸ ἀπώτερον παρελθὸν περιεκόπη τμηματικῶς καὶ βαθμιαίως σημαντικωτάτη ἔκτασις ἐκ τῆς καπνοκαλλιεργείας, ἡ ὁποία δὲν ἐδόθη ἔστω καὶ μερικῶς εἰς τά, ὡς ἀνωτέρω χωρία, οὔτε εἰς τὸ ποσοστὸν 10–20% τῶν παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦν ἕως 4 στρέμματα εἰς τὰ ἤδη καπνοκαλλιεργητικὰ χωρία, ἀλλὰ ἢ ἐγένετο ἐπέκτασις εἰς τὸν κεχωρισμένον ἤδη ἀπὸ τὴν Ἀργολίδα, ἀλλὰ ἀποτελοῦντα πρό τινων ἐτῶν τὸν αὐτὸν Νομόν, Κορινθίας ἢ εἰς ἕτερα διαμερίσματα τῆς χώρας.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαϊωάννου, μὲ ὅλην τὴν λεπτότητα σᾶς παρεκάλεσα ἐγγράφως νὰ μὲ διευκολύνετε. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἔρχονται συνάδελφοι εἰς τὸ βῆμα καὶ μοῦ λένε νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Λυποῦμαι, ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι τόσον σοβαρόν, ποὺ δὲν μπορῶ νὰ τὸ κάνω.

§173Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Καὶ δημιουργεῖται διὰ πολλὰ ἐξ αὐτῶν τὸ δίκαιον παράπονον, πῶς δίδεται τὸ δικαίωμα τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς ἐγγύτατα κείμενα γειτονικὰ χωρία καὶ ἀποκλείεται τῆς καλλιεργείας τὸ χωρίον των; Εἶναι αὐτοὶ ἀπόκληροι τῆς τύχης; Καταδικασμένοι εἰς αἰώνιον ἀποκλεισμὸν ἢ θὰ πρέπει κάποτε ν’ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ τῆς ἀπογνώσεώς των; Ἀναφέρω ὡς παράδειγμα καὶ πάλιν τὸ ὀρεινὸν χωρίον Γυμνόν, τοῦ ὁποίου αἱ ἐδαφικαὶ ἐκτάσεις συμπλέκονται μετὰ τῶν τοιούτων τοῦ χωρίου Λεόντιον Κορινθίας, κείμενον εἰς ἀπόστασιν 1,5 χιλιομέτρου ἀπὸ τὸ Γυμνόν. Καὶ τὸ μὲν Γυμνὸν τοῦ Νομοῦ Ἀργολίδος στερεῖται τοῦ δικαιώματος καπνοκαλλιεργείας, τὸ δὲ Λεόντιον Κορινθίας καλλιεργεῖ καπνὸν καὶ ὑπερτερεῖ εἰς οἰκονομικὴν εὐεξίαν. Τίς ἔπταιξεν εἰς τὴν ἄδικον κατανομὴν τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ τὸν ἀποκλεισμὸν χωρίου μὲ κατάλληλα ἐδάφη διὰ καπνοκαλλιέργειαν καὶ ἱκανὸν ἀνθρώπινον δυναμικόν; Ἡ ἀδιαφορία τῶν ὑπευθύνως χειριζομένων τὰ πράγματα τῆς Ἀργολίδος κατὰ καιροὺς ἢ ἡ ἐπισκίασις ἀπὸ ἰσχυροτέρους παράγοντας ἔξωθεν; Ὁτιδήποτε κι’ ἂν συνέβη, φρονῶ, ὅτι ἦλθεν ὁ καιρὸς νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ τῶν ἀγροτῶν τῶν χωρίων τούτων. Κατὰ τὴν ἄνοιξιν 1965, ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου μᾶς εἶχε δοθῆ διαβεβαίωσις, ὅτι κατὰ τὸ 1966 θὰ ἐδικαιοῦντο καὶ τὰ χωρία ταῦτα καπνοκαλλιεργείας. Τί σκέπτονται τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα; Ἂς ἱκανοποιήσουν τὸ τόσον δίκαιον αἴτημα τοῦτο! Τὸν φόβον δὲ τῆς αὐξήσεως τυχὸν τῆς παραγωγῆς, ἀβεβαίας καὶ ἀσταθμήτου ὑπὸ τὸ θερμὸν ξηροθερμικὸν κλῖμα τῆς Ἑλλάδος, ἂς τὸν ἀφανίσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς καταβολῆς προσπαθείας αὐξήσεως τῆς ἐξαγωγῆς καπνῶν πρὸς διαφόρους κατευθύνσεις καὶ οὐχὶ διὰ τῆς ψαλίδος τῆς περικοπῆς καὶ τῆς μὴ ἐπεκτάσεως τῆς καπνοκαλλιεργείας. Ἂν μέχρι τοῦδε δὲν ἐγένετο ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν ἢ κλάδων παραγωγῆς, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐμειοῦτο ἡ ἐκ τοῦ καπνικοῦ συμπίεσις, εἰς τοῦτο οὐδόλως πταίει ὁ παραγωγός, ὁ ὁποῖος ἢ δὲν κατηυθύνθη ἀναλόγως ἢ ἀπεγοητεύθη ἐν τῇ ἐκκινήσει του. Ἀναφέρω τὴν ἀπογοήτευσιν τῶν πτηνοτρόφων εἰς τὸ παρελθὸν καὶ τὴν οἰκονομικὴν καταστροφὴν αὐτῶν ἐξ ἀθρόας καὶ ἀσταθμήτου εἰσαγωγῆς ὠῶν καὶ πουλερικῶν, ὡς καὶ τῶν ἐκτροφείων μόσχων παχύνσεως, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν παντελῶς οἰκονομικὴν καταστροφὴν κατὰ τὸ 1961 ἐξ ἀλογίστου, ὁμοίως, εἰσαγωγῆς μόσχων σφαγῆς, ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐξ ἧς ὠφελήθησαν μόνον οἱ ζωέμποροι, οἱ δὲ ἐκτροφεῖς δὲν εἰσέπραξαν οὔτε τὴν ἀξίαν κτήσεως τῶν ἐκτραφέντων ζώων.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαϊωάννου, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅλως ἰδιαιτέρως νὰ τελειώσητε. Γνωρίζω, ὅτι εἶσθε γεωπόνος καὶ κατέχετε τὸ θέμα, ἀλλὰ ἐξηντλήσατε τὸ ὅριον τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τὸ ὑπερέβητε. Παρακαλῶ σὲ πέντε λεπτὰ νὰ τελειώσητε.

§175Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Θὰ τελειώσω σὲ δέκα λεπτά, κ. Πρόεδρε.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον τὸ δέχεται ἡ Βουλὴ ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§177Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐδόθη εἰς κανένα παράτασις, διατί κάμνετε ἐξαίρεσιν;

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἠγέρθη ἀντίρρησις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν. Παρακαλῶ, κ. Παπαϊωάννου, διευκολύνατέ μας.

§179Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 4.800.000 μάρκων, καταβαλλομένων εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ τῆς Γερμανικῆς πρὸς ρύθμισιν τῆς διαφορᾶς δι’ ἀφαιρεθέντα καπνὰ ὑπὸ τῶν Γερμανικῶν Ἀρχῶν Κατοχῆς κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου 1941–1944 νὰ δικαιωθοῦν καπνοπαραγωγοί, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀφῃρέθησαν καπνά, εἴτε ἀμέσως, εἴτε ἐμμέσως καὶ οἱ ὁποῖοι κατέχουν εἰς χεῖρας των πειστήρια τῆς ἁρμοδίας Ἐφορίας Καπνοῦ, ἢ εἶναι πασίγνωστος ἡ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀφαίρεσις τῆς παραγωγῆς των ὑπὸ τῶν Γερμανικῶν Ἀρχῶν Κατοχῆς. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἀνωτέρω θέματος εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν κοινοβουλευτικὴν ὁμάδα κατ’ Ἰούνιον 1965, ἧς ἀπετέλουν μέλος, ἔλαβον γνῶσιν τούτου, ὡς καὶ ὅτι ὡς δικαιοῦχοι ἐφέροντο μόνον καπνέμποροι. Ἐπειδὴ καλῶς ἐγνώριζον καπνοπαραγωγοὺς ἐκ τῆς περιφερείας Ἀργολίδος, οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν τὴν παραγωγὴν των δι’ ἀφαιρέσεως ὑπὸ τῶν Γερμανικῶν Ἀρχῶν κατοχῆς, διετύπωσα τὰς ἀπόψεις μου, ὅτι τοῦ δικαιώματος τούτου, θὰ πρέπει νὰ τύχουν καὶ οἱ παραγωγοὶ τῆς κατηγορίας ταύτης. Σήμερον ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ καπνικοῦ, ὑπὸ γενικωτέραν μορφὴν ἐν τῇ Βουλῇ, ἀναφέρω καὶ τὸ θέμα τοῦτο, καὶ παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ μὴ ἀφήσουν τοὺς ἀγρότας ἔξω τῆς ἱκανοποιήσεως αὐτῆς, ποὺ τοὺς ἀνήκει. Εἶναι οἱ πραγματικοὶ φορεῖς τῆς παραγωγῆς τοῦ καπνοῦ. Ἀπὸ αὐτοὺς ξεκινᾷ ὁ καπνὸς καὶ φθάνει καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Θὰ εἶναι καὶ ἄτοπον καὶ ἄδικον νὰ μὴ συμπεριληφθοῦν νὰ πάρουν τὴν ἀξίαν τοῦ προϊόντος ποὺ ἀφηρέθη βιαίως ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς κατὰ τὴν κατοχήν, οἱ ἀγρόται τῆς Ἀργολίδος καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος.

§180ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς ΕΡΕ). Τί σχέσιν ἔχει τὸ θέμα αὐτό;

§181Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Εἶναι καπνικὸν καὶ πρέπει νὰ ἀναφέρεται καὶ ὡς καπνικὸν θέμα, θὰ ἦτο δὲ παράλειψις νὰ μὴ τὸ ἀναφέρω.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σταυρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§183Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀφορμὴν ὅπως προτιμηθοῦν καὶ συζητηθοῦν αἱ περὶ τοῦ καπνοῦ ἐπερωτήσεις ἀπετέλεσε κυρίως ἡ χορηγουμένη ἐφέτος μειωμένη πριμοδότησις εἰς τὰ ἐξαγώγιμα καπνά. Θὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὸ θέμα. Ἡ διερεύνησις ὅμως τούτου εἶναι ἀπολύτως συνυφασμένη μὲ τὴν καθόλου πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Καὶ ὑποχρεωτικῶς θὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ διὰ νὰ δυνηθῇ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ διαμορφώσουν τὴν ἀνάλογον γνώμην. Κύριοι βουλευταί, ὁ καπνός, ὡς γνωστόν, εἶναι τὸ πρῶτον ἐξαγώγιμον προϊὸν τῆς χώρας, ἀφορᾷ τὴν ζωὴν ἑνὸς ἑκατομμυρίου παραγωγῶν καὶ ἐνδιαφέρει γενικώτερον τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Εἶναι συνεπῶς κατάδηλος ἡ σπουδαιότης τοῦ θέματος καὶ ἡ σοβαρότης, μὲ τὴν ὁποίαν πᾶς πολιτικὸς ὀργανισμὸς ὤφειλε καὶ ὀφείλει νὰ τὸ ἀντιμετωπίζῃ. Ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐν ὄψει τῶν ἀνωτέρω ἠκολούθησεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου διῆλθε διὰ νὰ περιορισθῇ εἰς τὰ τελευταῖα ἔτη ἀπὸ τὰ ἀκόλουθα στάδια. Πρῶτον καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος ἡ Ἕνωσις Κέντρου κατηγόρει τὴν ΕΡΕ, ὅτι αἱ τιμαί, τὰς ὁποίας αὕτη ἐπραγματοποίει, ἦσαν χαμηλαὶ καὶ διεβεβαίωνεν, ὅτι ἐρχομένη εἰς τὴν ἐξουσίαν, θὰ ηὔξανε ταύτας καταπληκτικῶς. Χαρακτηριστικὸν τῆς τοιαύτης δημαγωγίας τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὑπῆρξεν ἡ ἐπίσκεψις τοῦ ἀρχηγοῦ της εἰς τὴν Κατάναν τοῦ Ξηρομέρου, ὅπου ὁμιλῶν οὗτος πρὸς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς ὑπέσχετο, ὅτι ἐφ’ ὅσον περιεβάλλετο μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, τὸ προϊόν των θὰ ἐπωλεῖτο πρὸς 70 δρχ. κατὰ κιλόν.

§184Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Εὐθέως; Ἔτσι τὸ ἔλεγε, 70 δρχ. κατὰ κιλόν;

§185Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀπευθύνεσθε εἰς συνάδελφόν σας, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε ἐχρησιμοποίησε τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς διὰ νὰ εἴπῃ πράγματα μὴ ἀκριβῆ. Ἐὰν ἐπιθυμεῖτε, ἔχω πλήρη τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι αὐτὰ ἀκριβῶς εἶπεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, μὲ τὴν πρόσθετον δήλωσιν, ὅτι ἐπὶ 15 ἔτη θητεύω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ οὐδέποτε εἶπα ἀναληθῆ πράγματα. Δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν διαφορετικὰς ἀντιλήψεις, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν διαφωνίαν ἐπὶ γεγονότων, διὰ τὰ ὁποῖα ἔχω ἐδῶ τὰς ἀποδείξεις. Κύριοι βουλευταί, αὐτὸ ἀπετέλεσε τὸ πρῶτον στάδιον τῆς καπνικῆς πολιτικῆς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Τὸ δεύτερον στάδιον ἀναφέρεται εἰς τὰς δύο ἐπακολουθησάσας προεκλογικὰς περιόδους. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου τελοῦσα ἐν πλήρει γνώσει τῶν γενικωτέρων καπνικῶν συνθηκῶν τῆς χώρας, ὄχι μόνον εἰς οὐδεμίαν ἐπιφύλαξιν προέβη, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς τῶν καπνῶν, ἀλλὰ ἀπεναντίας οἱ ὑποψήφιοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διατρέχοντες τὰ καπνικὰ διαμερίσματα τῆς χώρας, ὑπέσχοντο κατηγορηματικῶς, ὅτι οἱ παραγωγοὶ θὰ ἀπελάμβανον τιμῶν πολὺ ὑψηλοτέρων ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἀπήλαυσαν κατὰ τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ὑπὸ τῆς ΕΡΕ. Αὐτὴν λοιπὸν τὴν ψυχολογίαν περὶ ἀστρονομικῶν τιμῶν ἐφρόντισε νὰ καλλιεργήσῃ ἡ Ἕνωσις Κέντρου. Ἀκριβῶς δὲ διὰ νὰ διατηρήσῃ αὐτὴν τὴν εὐφορίαν εἰς τὰς ψυχὰς τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ νὰ ἐπιτύχῃ οὕτως ἡ Ἕνωσις Κέντρου τὴν ὑπ’ αὐτῶν ὑπερηφάνειάν της κατὰ τὸ τέρμα τοῦ πρώτου κυβερνητικοῦ της βίου, μετέθεσε τὴν χρονολογίαν ἐνάρξεως τῶν ἀγορῶν τῶν καπνῶν ἀπὸ τῆς 15ης Ἰανουαρίου, ὅπως παγίως αὕτη ἀπὸ ἐτῶν εἶχε καθιερωθῆ, εἰς τὰς 15 Φεβρουαρίου. Καὶ ἔπραξε τοῦτο χωρὶς τὴν τόλμην μιᾶς οἱασδήποτε ἀνακοινώσεώς της δι’ ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἓν ἑκατομμύριον καπνοπαραγωγῶν καὶ γενικώτερον τὴν Ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Καὶ ὅταν τὸ πρῶτον δεκαήμερον τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1964 κατηγγέλθη ἐπισήμως ὑπὸ τῆς ΕΡΕ, ὅτι ἡ Τουρκία, καθ’ ἣν ὥραν ἡμεῖς ἐκ καθαρῶς προεκλογικῶν λόγων ἀπηγορεύσαμεν τὰς ἀγοραπωλησίας, ἡ Τουρκία ἐπώλησεν ἐντὸς ὀλίγων 24ώρων 70.000.000 κιλὰ καπνά, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἔσπευσε καὶ πάλιν νὰ καθησυχάσῃ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Εἰς τὰ καπνικά μας διαμερίσματα ἡ ἰαχὴ τῶν ὑψηλοτέρων τιμῶν ἐκυριάρχει πρὸς ἀντιπερισπασμὸν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, καὶ οὕτως ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς καπνοπαραγωγῶν παρασυρθεὶς ἀπὸ αὐτὸν τὸν παράδεισον τῶν τιμῶν ποὺ ἔλεγεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου, τὴν ἐψήφισεν. Αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ δεύτερον στάδιον τῆς καπνικῆς πολιτικῆς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Τὸ τρίτον στάδιον ἀφορᾷ τὴν μετεκλογικὴν περίοδον. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ ἐξ ἄλλων λόγων, ἀλλὰ καὶ χάρις εἰς τὰς προεκλογικὰς ὑποσχέσεις της πρὸς ὅλας τὰς τάξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐγένετο τὴν 16ην Φεβρουαρίου 1964 Κυβέρνησις τῆς χώρας καὶ ἀνεκάλυψε τότε, ὅτι πράγματι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν παράγεται ἕνα γεωργικὸν προϊόν, τὸ ὁποῖον λέγεται καπνός. Καὶ ὅτι τὸ συναφὲς μὲ αὐτὸ θέμα, τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸ ὕψος τῶν τιμῶν, διὰ τὸ ὁποῖον τόσον ἐδημαγώγησε καὶ μὲ τὸ ὁποῖον ἐπέτυχε τελικῶς νὰ παρασύρῃ τοὺς καπνοπαραγωγούς, ἔπρεπε πλέον νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ. Κύριοι βουλευταί, εὐθὺς ὡς ἐξεδηλώθη ἡ ἐν προκειμένῳ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἀντίδρασίς μας ὑπῆρξεν ἄμεσος. Κατηγορήσαμεν τότε τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ἐνέπαιξε τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον, τοῦ ὑπέσχετο τιμὰς πολὺ ἀνωτέρας ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν κατὰ τὸ 1963 καὶ τὰς κατηγορηματικὰς αὐτὰς ὑποσχέσεις τὰς ἠθέτησε καὶ ὡς πρὸς τὰ καπνὰ ἐξωτερικῆς καταναλώσεως καὶ ὡς πρὸς τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν, κατηγγείλαμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ὅτι ἀνεξαρτήτως πλέον τῶν ὑποσχέσεών της, ἠκολούθησεν εἰς τὸ θέμα τῆς διαμορφώσεως τῶν τιμῶν πολιτικὴν αὐτόχρημα ἐγκληματικήν. Ὁμιλοῦντες κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 30ῆς Ἰουνίου 1964 διὰ τὸ ζήτημα τῶν τιμῶν εἴπομεν ἐπὶ λέξει: «Αἱ διαμορφωθεῖσαι ἀπολύτως ἀπαράδεκτοι τιμαί, ὀφείλονται εἰς δύο λόγους: α) Εἰς τὴν πλήρη ἄνεσιν τῶν ἀγοραστῶν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα τῶν παραγωγῶν, λόγῳ τῆς ηὐξημένης παραγωγῆς. Τοσούτῳ μᾶλλον, ὅταν τὸ ἐν λόγῳ γεγονὸς συνεχῶς καὶ ἐντόνως ἐπεσημαίνετο ἀπὸ τὴν «αἰφνιδίως» ἀνακαλύψασαν τοῦτο Κυβέρνησιν. Καὶ β) εἰς τὰς χαμηλὰς τιμὰς παρεμβάσεως, τὰς ὁποίας καθώρισεν ἡ Κυβέρνησις μέσῳ τοῦ ΕΟΚ. Καὶ οἱ ἀγρόται εὑρισκόμενοι πρὸ τῆς διμετώπου αὐτῆς ἐπιθέσεως Κράτους καὶ ἀγοραστῶν καὶ μὴ ἔχοντες ἄλλην διέξοδον, ἐπώλουν τὸ προϊόν τοῦ μόχθου των». Καὶ ἐρωτῶμεν τὴν Κυβέρνησιν. Βάσει ποίων δεδομένων, βάσει ποίων στοιχείων καθώρισεν αὐτὰς τὰς χαμηλάς, αὐτὰς τὰς ἀπαραδέκτους τιμὰς παρεμβάσεως; Τὸ θέμα εἶναι καίριον. Καὶ θὰ παρακαλέσω ἕνα διάλογον μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰς χαμηλὰς τιμὰς παρεμβάσεως, τὰς ὁποίας καθώρισεν, ἐγκλημάτισε πρῶτον — καὶ τοῦτο ἀφορᾶ τὴν τρέχουσαν περίοδον — ἐναντίον, ἐκείνων ἐκ τῶν καπνοπαραγωγῶν, τῶν ὁποίων ἡ ζημία εἶναι ἄγνωστον ἀκόμη ποὺ θὰ ἀνέλθῃ λόγῳ τῆς συνεχιζομένης καὶ σήμερον ἀκόμη ἐπὶ τοῦ σχετικοῦ θέματος ἀσαφείας της. Ἐγκλημάτησε δεύτερον ἐναντίον τοῦ συνόλου τῶν καπνοπαραγωγῶν, διότι ἡ ἀπολύτως ἀδικαιολόγητος καὶ οὐδαμοῦ στηριζομένη πολιτική της ἐπὶ τῶν τιμῶν προδιαγραφῆς διὰ τὸ μέλλον ἕνα καθεστὼς τιμῶν, τὸ ὁποῖον εἶχε παύσει νὰ ἰσχύῃ διὰ τὴν χώραν μας. Καὶ ἐγκλημάτησε τρίτον ἐναντίον τοῦ συνόλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι ἔγκλημα κατ’ αὐτοῦ ἀποτελεῖ ἡ συνεπείᾳ τῆς πολιτικῆς της καὶ μόνον καὶ ἐξ οὐδενὸς ἄλλου λόγου ἀπροσδιόριστος ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἀλλὰ πάντως μεγίστη ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὸ τὸ τρίπτυχον, κύριοι βουλευταί, ἀπετέλεσε τὴν καπνικὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Κ., καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ἀλλὰ καὶ διὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἡ Ε.Κ. τὴν ἰδίαν τακτικὴν ἠκολούθησε. Προεκλογικῶς ὑπέσχετο τιμὰς πολὺ ἀνωτέρας τοῦ ἔτους 1963. Καὶ μετεκλογικῶς ὑπεβίβασε ταύτας, ἀκολουθήσασα πολιτικὴν ἀπολύτως ἀπαράδεκτον. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ θέματος. Κατὰ μὲν τὰ πρῶτα στάδια τοῦ «ἀνενδότου» ἀγῶνος καὶ τῶν δύο προεκλογικῶν περιόδων, αὕτη ἐκυριαρχεῖτο ἀπὸ τὴν καταδημαγώγησιν καὶ τὴν ἐξαπάτησιν τῶν καπνοπαραγωγῶν. Κατὰ δὲ τὴν ἐπακολουθήσασαν περίοδον τῆς παρ’ αὐτῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας, μὲ μίαν ἀπότομον στροφὴν 180 μοιρῶν, ἡ Ε.Κ. ὑπεβίβασεν ἄνευ λόγου τὰς τιμὰς καὶ κατεβαράθρωσε τὰ συμφέροντα τῶν παραγωγῶν. Ἡ καπνικὴ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. ἀποδίδεται ἀνάγλυφος μὲ δύο ἀριθμούς: Πρῶτον, κρατικὰ ἀποθέματα καπνῶν κατὰ τὸ 1963 τόν. 211. Κρατικὰ ἀποθέματα καπνῶν κατὰ τὸ 1965 τόν. 56.000. Καὶ δεύτερον: Μέση τιμὴ ἐξαγωγίμων καπνῶν ἐπὶ ΕΡΕ κατὰ τὸ 1963 δρχ. 17,50. Μέση τιμὴ ἐξαγωγίμων καπνῶν ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. κατὰ τὸ 1965 δρχ. 30,10. Ἤτοι μείωσις περίπου 25%.

§186Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Σταυρόπουλε, μήπως ἐνθυμῆσθε τιμὰς 17 καὶ 18 δραχμὰς κατὰ κιλόν;

§187Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ μὲ προκαλῆτε, κ. συνάδελφε, διότι σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὁ ὁμιλῶν, ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναγκάσῃ νὰ μὴ συνεχίσητε. Κατὰ τὸ ἔτος 1955 ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ εὗρε μέσην τιμὴν δραχμὰς 20,10 κατὰ κιλὸν καὶ παρέδωσε τὰς τιμὰς εἰς 37,50 δραχμὰς κατὰ κιλὸν τὸ 1963. Αὐτὴ ἦτο ἡ ὑγιὴς καὶ προοδευτικὴ πολιτικὴ τῆς ΕΡΕ καὶ δὲν ἦτο πολιτικὴ ὡς ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Ε.Κ. καὶ ἡ ὁποία κατεβαράθρωσε τὰ συμφέροντα τῶν καπνοπαραγωγῶν.

§188Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸν περονόσπορον θὰ μᾶς εἴπητε τίποτε, κ. συνάδελφε;

§189Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δι’ αὐτόν, ἀφοῦ ἐπιθυμεῖτε θὰ σᾶς ὁμιλήσω. Ἰδοὺ ἡ ἀπάντησις: Πρῶτον, θὰ πρέπει νὰ κάμετε μίαν σύγκρισιν μεταξὺ τῶν τιμῶν τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν καὶ τῶν τιμῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, διὰ νὰ διαπιστώσητε κατὰ πόσον ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν ὀφείλεται εἰς τὸν περονόσπορον ἢ εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ΕΡΕ. Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοί: Κατὰ τὸ ἔτος 1955 τιμὴ ἐξαγωγίμων καπνῶν 20,10 κατὰ κιλόν, κατὰ τὸ ἔτος 1963 τιμὴ 37,30, ἤτοι αὔξησις 85%.

§190Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Τί ποσότητες ἦσαν τότε;

§191Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 1955 101.000 τόννοι, τὸ 1957 104.000 τόννοι, τὸ 1962 92.000 τόννοι καὶ τὸ 1963 125.000 τόννοι. Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἀφοῦ τὸ θέλετε ἂς ἐκκαθαρίσωμεν τὸ θέμα τοῦ περονοσπόρου. Θὰ σᾶς θέσω τὸ ἐρώτημα: Ὅταν προεκλογικῶς ἡ Ε.Κ. ἔλεγεν εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔλθωμεν ἡμεῖς εἰς τὴν ἐξουσίαν θὰ σᾶς δώσωμεν μεγαλυτέρας τιμάς, τότε δὲν ἐγνώριζε τὸν περονόσπορον; Συνεπῶς δύο πράγματα συνέβαινον. Ἢ ἡ Ε.Κ. ἐνέπαιζε τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον, καὶ ἐν γνώσει της ἐψεύδετο διὰ νὰ τὸν παραπλανήσῃ, ἢ μετεκλογικῶς ἐπρόδωσε τοὺς καπνοπαραγωγοὺς ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ καπνεμπορίου. Τὸ δίλημμα εἶναι ἀμείλικτον. Καὶ ἐκλέξατε ποῖον ἀπὸ τὰ δύο σᾶς συμφέρει.

§192Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σταυρόπουλε, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ἂν ἐπιτρέπετε διακοπάς, δὲν θὰ σᾶς ἐπιτρέψω περισσότερον ἀπὸ ἡμίσειαν ὥραν νὰ ὁμιλήσητε.

§194Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δεύτερον θέμα: Ἡ πολιτικὴ τῶν τιμῶν τῆς ΕΡΕ ἀποδεικνύεται ἀπὸ τοὺς παραλλήλους ἀριθμοὺς τοὺς ἀφορῶντας τὰς τιμὰς μεταξὺ τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν καὶ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ὑπάρχει διαφορά, τότε ἔχετε δίκαιον, ὅτι ὁ περονόσπορος προεκάλεσε τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν. Ἀλλὰ τοῦτο ὡς ἀπέδειξα προηγουμένως δὲν εἶναι ἀκριβές. Διότι ἡ μέση τιμὴ τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν κατὰ τὸ ἔτος 1955 ἦτο 20,20 δραχμαὶ κατὰ κιλόν. Τὸ ἔτος 1963 ἀνῆλθεν εἰς 37,50 δραχμάς. Ἀντιστοίχως τὸ 1965 ἡ μέση τιμὴ τῶν καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως ἀνήρχετο εἰς 19,70 κατὰ κιλόν. Καὶ τὸ 1963 ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς 35,80. Ἄρα ἡ ΕΡΕ ἠκολούθησε πολιτικὴν συνεπεία τῆς ὁποίας καὶ μόνον ἀνῆλθον αἱ τιμαὶ καὶ ἀπὸ τὸ ἔτος 1955–63 ἀνεβίβασε ταύτας κατὰ ποσοστὸν 80% διὰ νὰ ἔλθετε σεῖς καὶ νὰ τὰς ὑποβιβάσετε κατὰ 25% καὶ νὰ καταβιβάσητε οὕτω τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν καπνοπαραγωγῶν δημιουργήσαντες σήμερον τὴν ἐπικρατοῦσαν ἀπαράδεκτον κατάστασιν. Ὡς Ὑπουργὸς συνετέλεσα, μὲ τὰς ἐλαχίστας δυνάμεις μου, ὑπὸ τὴν πεφωτισμένην ἡγεσίαν τοῦ Κ. Καραμανλῆ εἰς τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν πρῶτον καὶ δεύτερον, διεκδικῶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ τὸν τίτλον, ὅτι κατεπολεμήσαμεν ἡμεῖς καὶ μόνον ἡμεῖς τὸν περονόσπορον. Ἐκτὸς ἂν εἶσθε σεῖς σύμφωνοι μὲ μίαν παλαιὰν φράσιν τοῦ κ. Μπαλτατζῆ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 3.4.1964 ἀπαντῶντος εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν, καθ’ ἣν εἰς τοῦτο τὸ γεγονὸς συνετέλεσεν ὁ ἥλιος καὶ τὸ κλῖμα τῆς Ἑλλάδος, ἄλλως αὕτη θὰ κατεστρέφετο. Ἀλλὰ πάλιν, διατί δὲν συνετέλεσεν ὁ ἥλιος καὶ τὸ κλῖμα διὰ τὰ καπνὰ τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Τουρκίας; Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ἠκολουθήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ πολιτικὴ διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπερήφανος. Ἐὰν ἦσθε σεῖς, τότε θὰ εἶχε καταστραφῆ ὁλόκληρος ἡ καπνοπαραγωγὴ ἀπὸ τὸν περονόσπορον.

§195Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ γνώμη σας.

§196Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἡ γνώμη μου, ἡ ὁποία συμπίπτει νὰ εἶναι καὶ ἡ πραγματικότης.

§197Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ μᾶς προκαλῆτε, κ. συνάδελφε. Δὲν εἶναι ἔντιμον νὰ μᾶς προκαλῆτε.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς προκαλεῖ, κ. συνάδελφε, σεῖς διακόπτετε ἄνευ τῆς ἀδείας τοῦ Προεδρείου.

§199Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, νὰ ἀνέλθετε εἰς τὸ βῆμα καὶ σᾶς δηλῶ, ὅτι θὰ παραμείνω εἰς τὴν αἴθουσαν μέχρι πρωΐας ἂν χρειασθῇ διὰ νὰ σᾶς ἀκούσω.

§200Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, ὄχι, κ. συνάδελφε. Παρακαλῶ συντομεύετε, κ. Σταυρόπουλε.

§202Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ καπνικὴ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. Καὶ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν πληρώνουν σήμερον καὶ οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ γενικώτερον ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐπιθυμῶ, ἤδη, νὰ λάβω σαφῆ θέσιν εἰς τὰ δύο κατεπείγοντα θέματα. Πρῶτον ὡς πρὸς τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ρύθμισιν τῆς καπνοκαλλιεργείας, διὰ τὸ ἔτος 1966. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ συνιστῶ εἰς τὴν ΚΕΚ ὅπως ἀναθεωρήσῃ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 302)1965 ἀπόφασίν της. Καὶ δεύτερον θὰ λάβω θέσιν ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς πριμοδοτήσεως τῶν καπνῶν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ., ἀνακοινοῦσα τὴν 10ην Φεβρουαρίου 1965 τὰ μέτρα της διὰ τὰ καπνὰ ἐσοδείας 1964, ἐδήλωσε μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς: «Εἰδικὴν μέριμναν θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν τῶν κλασσικῶν καπνῶν ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, τῶν μπασμάδων καὶ μπασῆ—μπαγλῆ τῆς αὐτῆς περιοχῆς, ὡς ἐπίσης καὶ τῶν μιδασμάδων τῶν περιφερειῶν Σιατίστης, Βοΐου καὶ Καστοριᾶς. Ταῦτα διὰ τὰ καπνὰ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ καπνὰ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διὰ τοῦ εἰς Ἀγρίνιον μεταβάντος κλιμακίου της ἐμμέσως εἶχεν ὑποσχεθῆ τὴν πριμοδότησιν. Ἀλλὰ ἐδῶ θὰ εἴπω, ὅτι ἀσχέτως τῶν ἐντέχνων διατυπώσεων, μὲ τὰς ὁποίας ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἑκάστοτε ἀντιμετώπιζε τὰ θέματα, εἶναι βέβαιον πάντως, ὅτι οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ τῶν δύο καπνικῶν διαμερισμάτων ἐπείσθησαν ἀπολύτως, ὅτι θὰ ἐλάμβανον τὴν ἰδίαν μὲ τὴν περυσινὴν πριμοδότησιν. Ἀκριβῶς, κ.κ. βουλευταί, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν συνιστῶ καὶ ἐπιμένω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ χορηγήσῃ τὸ περυσινὸν πρίμ. Κύριοι βουλευταί, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει συνηθίσει καὶ τὰς ἀντιξοότητας νὰ ἀντιμετωπίζῃ καὶ τὴν πενίαν νὰ ὑπομένῃ. Ἕνα ὅμως πρᾶγμα δὲν ἀνέχεται, δὲν ἀνέχεται τὸν ἐμπαιγμὸν καὶ τὴν ἐξαπάτησιν. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀσχέτως τὶ ἐσκόπευε νὰ πράξῃ ἡ Ἕνωσις Κέντρου, βέβαιον εἶναι, ὅτι καὶ τὰ δύο αὐτὰ καπνικὰ διαμερίσματα ἐπίστευαν, ὅτι θὰ λάβουν πρὶμ ἴσον μὲ τὸ περυσινόν. Καὶ τὸ θέμα ὡς θέμα ἠθικῆς τάξεως εἶναι πολὺ ἀνώτερον τῶν 100 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ὡς θέμα ἠθικῆς τάξεως μὲ ὅλας τὰς ψυχολογικὰς καὶ τὰς κοινωνικάς του ἐπιπτώσεις εἶναι πολὺ ἀνώτερον τῶν 100.000.000 δραχμῶν. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι διότι ἀπουσιάζει ἀπὸ τὴν αἴθουσαν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Τὸν εἶχα παρακαλέσει νὰ μᾶς κάμῃ τὴν τιμὴν τῆς παρουσίας του, διότι θὰ ἤθελα νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς καθόλου πολιτικῆς του, ἡ ὁποία ἐξήρθρωσε καὶ τὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν διοίκησιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας, ἡ διάψευσις τῶν ὑποσχέσεων, τὰς ὁποίας τόσον ἀφειδῶς, ἀφρόνως καὶ ἐν πλήρει ἐπιγνώσει περὶ τοῦ ἀπραγματοποιήτου, παρέσχεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἔχει δημιουργήσει εἰς τὰς ψυχὰς καὶ τὰς συνειδήσεις αὐτῶν τῶν πτωχῶν, ἀλλὰ ἐντίμων ἀνθρώπων, βαθεῖαν ἀλλοίωσιν μὲ ὅλας τὰς ἐκ τοῦ λόγου τούτου σοβαρὰς διὰ τὸ Ἔθνος συνεπείας. Ἡ χώρα μας, χάρις εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διέρχεται βαρεῖαν κρίσιν, ἀλλὰ αἱ ψυχικαὶ καὶ ἠθικαὶ δυνάμεις τοῦ Ἔθνους εἶναι ἀνεξάντλητοι, θὰ δώσουν τὴν μάχην συντόμως διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ τόπου. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ σωθῇ τελικῶς καὶ θὰ ἐπανεύρῃ καὶ πάλιν τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον οἱ δημαγωγοὶ καὶ οἱ σύμμαχοί των τὸν ἀνέκοψαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΡΕ).

§203ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Ἐκλογαὶ τὸν Μάρτιον.

§204Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Στηρίζεσθε εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς ΕΔΑ. Ἀπαλλαγῆτε ἀπὸ τὴν ὑποστήριξιν τῆς ΕΔΑ καὶ τότε πᾶμε εἰς τὰς ἐκλογάς.

§205Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Ἐκλογαὶ ἀμέσως.

§206Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὸν ἐναγκαλισμὸν τῆς ΕΔΑ, ἡ ὁποία σᾶς ὑποστηρίζει, διότι ἄνευ αὐτῆς δὲν κάμετε τίποτε.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σταμάτης, ἔχει τὸν λόγον.

§208Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ὁ ἀριθμός, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συγκροτήσῃ κάποιαν ἀπαρτίαν. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως, αὐτοῦ νὰ ἀφίσωμεν νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ συνεδρίασις τῆς προσεχοῦς Τρίτης εἶναι διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος, νὰ ἀφίσωμεν μετὰ τὰς ἑορτὰς τὴν συζήτησιν τοῦ καπνικοῦ θέματος, μὲ μίαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐπειδὴ δὲν ἐπαρκεῖ μία συνεδρίασις νὰ διατεθοῦν δύο συνεδριάσεις διὰ τὸ καπνικὸν θέμα. Εἶναι τόσον σοβαρὸν τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ, ὥστε νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ γίνουν 4 συνεδριάσεις ἀντὶ 3 ποὺ προβλέπει ὁ Κανονισμός.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς εἶναι ρητός. Εἰς τὰς προκειμένας περιπτώσεις αἱ συνεδριάσεις εἶναι τρεῖς. Ἂν τώρα κατὰ τὴν τρίτην συνεδρίασιν τὸ θέμα δὲν τελειώσῃ, τότε θὰ συζητήσωμεν.

§210Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τρῶμε τὴν ὥραν, κ. Πρόεδρε. Θὰ εἶχε τελειώσει ἕνας ρήτωρ.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε κάμω πρότασιν μειώσεως τοῦ ὁρίου ὁμιλίας ἐπὶ 5′ λεπτά. Ὁ κ. Ν. Σκοπούλης, ἔχει τὸν λόγον.

§212Ν. ΣΚΟΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ καπνοπαραγωγοὶ τοῦ Νομοῦ Ἰωαννίνων διαμαρτύρονται καὶ αὐτοί, ὅπως ὅλος ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος τῆς χώρας, διὰ τὴν προχειρότητα μὲ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα, τὴν ἀδιαφορίαν καὶ τὴν ἀναλγησίαν, τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύει εἰς τὸ μέγα αὐτὸ θέμα, τὸ καπνικόν. Διεμαρτυρήθησαν καὶ οἱ καπνοπαραγωγοὶ τῆς ὀρεινῆς περιοχῆς τῆς Ἠπείρου διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, συνεκρότησαν συγκεντρώσεις καὶ ἔβγαλαν ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι ἐπεσκέφθησαν τοὺς ἁρμοδίους. Τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τῆς περιοχῆς Ἰωαννίνων, εἶναι θέματα καπνῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Κατὰ σειρὰν τὰ θέματα αὐτὰ εἶναι, πρῶτον ἡ ἀπορρόφησις τῶν καπνῶν, διότι ὑπάρχουν ἀκόμη εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Νομοῦ Ἰωαννίνων, τὴν πτωχὴν αὐτὴν περιοχήν, ὑπάρχουν ἀδιάθετα καπνὰ ἀκόμη. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἦλθεν εἰς τὰς Ἀθήνας μὲ τοὺς βουλευτὰς τοῦ Νομοῦ Ἰωαννίνων ἐπεσκέφθη τὸν Ὑπουργὸν Ἐμπορίου, κ. Κοθρῆν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐδῶ κατὰ τύχην ἀπόψε. Τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθεσεν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ οἱ βουλευταὶ Ἰωαννίνων ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἦτο 1) νὰ ἀπορροφηθοῦν τὰ ἀδιάθετα καπνά, 2) τὰ πλασματικὰ δάνεια καὶ 3) τὸ ζήτημα τῆς περικοπῆς τῆς καπνοκαλλιεργείας. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μὴ πώλησιν ἀκόμη τῶν καπνῶν, τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀποθηκευτικοὶ χῶροι, καπναποθῆκαι, ἐνῷ θὰ ἔπρεπεν ὁ ΕΟΚ, ὁ ὁποῖος εἰσπράττει, νὰ προνοήσῃ ὥστε νὰ ὑπάρχουν καὶ καπναποθῆκαι διὰ τὰ καπνά. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ ὑπεσχέθη ὁ ΕΟΚ, ὅτι θὰ ἀπορροφήσῃ τὰ καπνὰ καὶ ἔδωσε προθεσμίαν ἑνὸς μηνός, ἡ Ἐπιτροπὴ μαζὶ μὲ τοὺς βουλευτὰς εἶπεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐμπορίου νὰ δοθοῦν τὰ πλασματικὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα ἡ Τράπεζα δὲν δίδει εἰς τὰ χέρια τῶν καπνοπαραγωγῶν, διὰ νὰ ἠμπορέσουν ἔτσι οἱ καπνοπαραγωγοὶ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ἀνάγκας των μέχρις ὅτου γίνῃ ἡ ἀπορρόφησις τῶν καπνῶν. Πράγματι, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπεκοινώνησε μὲ τὸν ἁρμόδιον τῆς ἀγροτικῆς πίστεως καὶ εἶπε νὰ χορηγηθοῦν τὰ δάνεια εἰς χεῖρας τῶν καπνοπαραγωγῶν. Πλήν, ὅμως, νομίζω, ὅτι ἡ Τράπεζα τῶν Ἰωαννίνων ἀπήντησεν, ὅτι οὐδεμίαν τοιαύτην ἐντολὴν ἔλαβεν.

§213Ε. ΚΟΘΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι ἔχει δοθῆ ἐντολὴ θὰ ἐξετασθῇ τὸ θέμα.

§214Ν. ΣΚΟΠΟΥΛΗΣ. Ἄλλο θέμα εἶναι ὁ περιορισμὸς τῆς καπνοκαλλιεργείας, ὁ ὁποῖος ἔφθασεν εἰς 100–120 κιλὰ κατ’ ἄτομον. Ἂν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας διὰ μίαν οἰκογένειαν 4 ἀτόμων δὲν μένει παρὰ ἕνα χιλιάρικο τὸν χρόνον. Συνέπεια τούτου εἶναι νὰ αὐξάνεται ἡ αἱμορραγία τῆς μεταναστεύσεως. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀσκήσῃ ριζικὴν ρεαλιστικὴν καὶ μὲ αἴσθημα εὐθύνης πολιτικήν. Πρέπει νὰ μεταρρυθμίσῃ τὴν ἀπόφασίν της διὰ τὸν περιορισμὸν τῆς καπνοκαλλιεργείας. Διερωτῶμαι θὰ καταλήξῃ ἡ συζήτησις αὐτὴ εἰς ἔμπρακτον ὑπὲρ τῶν καπνοπαραγωγῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἢ θὰ εἶναι ἁπλῶς παχειὰ λόγια. Θὰ ἔκαμνα πρότασιν ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις εἶναι μᾶλλον δεσμία ὡρισμένης πολιτικῆς. Ἂν δὲν λύσῃ τὰ προβλήματα τῶν καπνοπαραγωγῶν, νὰ ὑποβληθῇ πρότασις μομφῆς, ὥστε ἕκαστος βουλευτὴς νὰ λάβῃ ἔμπρακτον θέσιν.

§215Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ προηγουμένως ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι αἱ ἐπερωτήσεις ἔχουν σκοπὸν νὰ ἐλέγξουν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ λάβῃ θέσιν καὶ νὰ ἀπαντήσῃ. Εἶναι ἐντροπή, κ. Πρόεδρε, ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα νὰ συζητῆται ἐνώπιον 17 μόνον συναδέλφων.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, οὕτως τιθέμενον τὸ ζήτημα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν.

§217Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Δὲν ὁμιλοῦμεν, κ. Πρόεδρε, διὰ τὰ πρακτικά, ἀλλὰ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία πρέπει καὶ νὰ ἀποφασίσῃ. Ἐνώπιον τῆς καταστάσεως αὐτῆς, κ. Πρόεδρε, εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ λύσετε τὴν συνεδρίασιν.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῆς προτάσεώς σας, ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§219Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ ἀπευθυνθῶ καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ εἴπω ὅτι ἐνώπιον τόσων ὀλίγων συναδέλφων πέφτει πολὺ ἡ σοβαρότης τοῦ συζητουμένου θέματος.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι πολύ, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ διαπιστώνω τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας.

§221Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Συμπαιγνία, κ. Πρόεδρε.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω αὐτό, κ. Ἐφραιμίδη. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐξεδήλωσα διάθεσιν νὰ συνεδριάσωμεν μέχρι πρωΐας. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἐλλείψει ἀπαρτίας διὰ τὴν Δευτέραν καὶ ὥραν 6,30 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥραν 1,10′ μ.μ.)