1965.11.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 5η

Τρίτη 23 Νοεμβρίου 1965

Προεδρία κ. Δ. Γ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ προσωρινὸς Γραμματεὺς κ. Ν. Στειρόπουλος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Προσωρινὸς Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Χρίστογλου ζητεῖ 15νθήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Μιχαηλίδης ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι: Οἱ κ.κ. Η. Τσιριμῶκος (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Γ. Μελᾶς (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Φ. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἀπαγορεύσεως ἄνευ εἰδικῆς ἀδείας, δικαιοπραξιῶν ἀφορωσῶν τὰς ἐν Ἑλλάδι περιουσίας τῶν ἐν Ἀλβανίᾳ Ἑλλήνων τὸ γένος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Πετρόπουλος, Γ. Παπαδημητρίου, Τ. Κολοκυθᾶς, Θ. Καμπερίδης, Ν. Ἀλαβᾶνος καὶ Χ. Καραπιπέρης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἐκκλησιαστικῶν ζητημάτων».

§8Ι. ΒΑΛΥΡΑΚΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε...

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κ. συνάδελφε, νὰ προχωρήσωμεν.

§10Ι. ΒΑΛΥΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον. Θέλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς:

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σεῖς ζητεῖτε τὸν λόγον πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως. Θὰ πρέπει νὰ ἐξηγηθῆτε μὲ τὸ Προεδρεῖον διατὶ ζητεῖτε τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἔπρεπε νὰ ἔλθητε εἰς τὸ γραφεῖόν μου. Αὐτὴ εἶναι ἡ τακτικὴ ἡ καθιερωμένη. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διεξαχθείσης χθὲς μυστικῆς διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορίας πρὸς ἐκλογὴν δύο Ἀντιπροέδρων, δύο κοσμητόρων καὶ 4 γραμματέων. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 263. Ἔγκυρα ψηφοδέλτια 260. Ἀμφισβητεῖται τὸ κῦρος τριῶν ψηφοδελτίων. Ἐπὶ τῶν ἐγκύρων ψηφοδελτίων ἔλαβον ὁ κ. Ἀθ. Μαυρίδης βουλευτὴς Σερρῶν 141, ὅστις καὶ ἐκλέγεται βʹ Ἀντιπρόεδρος συγκεντρώσας τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τῶν παρόντων. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ι. Σακελλαρίου ἐπὶ τῶν ἐγκύρων ψηφοδελτίων ἔλαβε 131. Ὁ βουλευτὴς Κιλκὶς κ. Χρ. Ἀβραμίδης ἔλαβε ἐπὶ τῶν ἐγκύρων ψηφοδελτίων 120. Ὁ βουλευτὴς Βʹ Περιφερείας Ἀθηνῶν κ. Ι. Τσιριμῶκος ἔλαβε ἐπὶ τῶν ἐγκύρων ψηφοδελτίων 118. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ τρία ψηφοδέλτια, τῶν ὁποίων τὸ κῦρος ἀμφισβητεῖται, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ Σώματος τὰ ἑξῆς: Τὸ ἄρθρον 5 τοῦ ἰσχύοντος κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καθορίζει, ὅτι μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ προσωρινοῦ Προεδρείου ἡ Βουλὴ προβαίνει διαδοχικῶς διὰ μυστικῆς καὶ διὰ δελτίων ψηφοφορίας εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐκ τῶν ἰδίων αὑτῆς μελῶν α) τοῦ προέδρου β) τοῦ πρώτου ἀντιπροέδρου καὶ γ) δύο ἑτέρων ἀντιπροέδρων, δύο κοσμητόρων καὶ τεσσάρων Γραμματέων. Εἶναι πρόδηλον, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν δύο ἀντιπροέδρων τῶν δύο κοσμητόρων καὶ τῶν τεσσάρων Γραμματέων γίνεται δι’ ἑνιαίου ψηφοδελτίου. Αὐτὴ ἄλλως τε εἶναι καὶ ἡ κρατοῦσα ἀπὸ μακροῦ ἐν τῇ πράξει τακτική. Τὸ ἄρθρον 87 ἀφ’ ἑτέρου τοῦ Κανονισμοῦ καθορίζει τὴν διαδικασίαν τῆς μυστικῆς διὰ ψηφοδελτίου ψηφοφορίας. Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 87 ὁρίζεται, ὅτι τὰ ψηφοδέλτια φέρουσι τόσα ὀνόματα ὅσα πρόσωπα πρόκειται νὰ ἐκλεγῶσι, τὸ δὲ φέρον πλείονα ὀνόματα τῶν ἀπαιτουμένων δὲν ἰσχύει εἰ μὴ διὰ τὰ πρῶτα ὀνόματα μέχρι τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ τῶν ὑποψηφίων. Ἡ ἀνωτέρω διάταξις προϋποθέτει ἐγγραφὴν πλειόνων ὀνομάτων βουλευτῶν, οἵτινες εἶναι καὶ ἐκλόγιμοι ὡς ἀντιπρόεδροι ἢ ὡς κοσμήτορες ἢ ὡς γραμματεῖς. Κατὰ τὴν διαλογὴν τῶν ψηφοδελτίων τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας εἰς τρία ἐξ αὐτῶν ὑπάρχουσι προσθῆκαι προκαλοῦσαι ἀμφισβήτησιν περὶ τῆς ἐγκυρότητός των. Εἰδικώτερον εἰς ἓν ἐξ αὐτῶν ἀναφέρεται μεταξὺ τῶν ψηφιζομένων ὡς γραμματέων ὁ Νικόλαος Κωστόπουλος πρόσωπον τελείως ἄσχετον πρὸς τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Εἰς ἕτερον ψηφοδέλτιον παραπλεύρως τοῦ ἐπωνύμου τοῦ ψηφιζομένου βουλευτοῦ Δράμας κ. Ἀναστ. Παπαδοπούλου σημειοῦται καὶ δεύτερον ἐπώνυμον. Ἐκ τῆς γενομένης ἐρεύνης εἰς τὰ ἐν τῇ Βουλῇ ὑπάρχοντα στοιχεῖα τοῦ βουλευτοῦ Δράμας κ. Παπαδοπούλου καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν ἀνακήρυξίν του ὡς ὑποψηφίου ὅσον καὶ εἰς τὴν ἀνακήρυξίν του ὡς βουλευτοῦ δὲν ἀναφέρεται δεύτερον ἐπώνυμον καὶ δὴ τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸ ἐπίμαχον ψηφοδέλτιον. Τέλος εἰς ἕτερον ψηφοδέλτιον μεταξὺ τῶν ψηφιζομένων ὡς γραμματέων σημειοῦται καὶ τὸ ὄνομα Κουτρουμπούσης. Ἀλλ’ οὐδὲν μέλος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας φέρει τὸ ὄνομα τοῦτο. Ἐκ τῶν ἀναφερομένων προσθηκῶν καὶ εἰς τὰ τρία ἐπίμαχα ψηφοδέλτια δημιουργεῖται ἀμφισβήτησις περὶ τῆς ἐγκυρότητος ἢ μὴ αὐτῶν. Ὁ κανονισμὸς τῆς Βουλῆς δὲν διαλαμβάνει εἰδικὰς διατάξεις προσδιοριζούσας τὴν ἐγκυρότητα ἢ μὴ τῶν ψηφοδελτίων. Μόνον διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἐγγραφῆς πλειόνων ὀνομάτων ἐκλογίμων προβλέπει, ὅτι τὰ ψηφοδέλτια ἰσχύουν διὰ τὰ πρῶτα ὀνόματα μέχρι τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ τῶν ὑποψηφίων. Ἀλλὰ ἐν προκειμένῳ ἡ περίπτωσις εἶναι τελείως διάφορος. Εἰς τὰ τρία ψηφοδέλτια ὑπάρχουσι προσθῆκαι ὀνομάτων μὴ ἐκλογίμων καὶ ἐρευνητέον ἐκ τούτου ἂν τὰ ψηφοδέλτια εἶναι ἔγκυρα ἢ μή. Κατὰ τὴν ἰσχύουσαν ἐκλογικὴν νομοθεσίαν ἐπὶ βουλευτικῶν, δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἐκλογῶν τοιαῦται προσθῆκαι καθιστῶσιν ἀπολύτως ἄκυρον τὸ ψηφοδέλτιον λόγῳ τῆς παραβιάσεως τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας. Παγία δὲ εἶναι καὶ ἡ νομολογία τοῦ Ἐκλογοδικείου ἐπὶ τοῦ θέματος. Θέτω πάντα ταῦτα ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος καὶ παρακαλῶ ὅπως ληφθῇ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος θέματος.

§12Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. Παπαπαναγιώτου, μίαν μόνον στιγμὴν διὰ νὰ ἴδωμεν καὶ ποῖοι ἄλλοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων θέλουν νὰ ζητήσουν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἐζήτησε τὸν λόγον καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς παρατάξεώς του.

§14Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἂς ὁμιλήσῃ ὁ κ. Παπαπαναγιώτου, ὡς λαβὼν πρῶτος τὸν λόγον.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Παπαπαναγιώτου.

§16Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προκειμένης περιπτώσεως εἶναι ἐπιβεβλημένον, κατὰ τὴν γνώμην μου, νὰ μάθωμεν τὸ δεύτερον ἐπώνυμον, τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη παραπλεύρως τοῦ ὀνόματος τοῦ κ. συνεδέλφου. Τὸ θέλω αὐτό, διότι εἶναι αἶσχος καὶ ἐντροπὴ νὰ ἀναγράφεται παραπλεύρως τοῦ ὀνόματος τοῦ συναδέλφου αὐτοῦ, τοῦ ἀγωνιστοῦ τῆς δημοκρατίας, κάτι χωρὶς νὰ γίνεται γνωστόν. Καὶ εἶναι αἶσχος δι’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τὸ ἀνέγραψεν, ἐὰν εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον θίγει τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ ἀξιοτίμου αὐτοῦ συναδέλφου. Εἶναι αἶσχος καὶ ἐντροπὴ διὰ τὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ θράσος νὰ ἀναγράψῃ παραπλεύρως τοῦ ὀνόματος τοῦ ἀγωνιστοῦ τῆς δημοκρατίας, κ. Ἀναστασίου Παπαδοπούλου, τὴν φράσιν «χασαποταβέρνα».

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαπαναγιώτου, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου διὰ τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν καταβάλεται, ὥστε τὸ Σῶμα νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν περιωπήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐμπρέπει.

§18Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι ὑπαίτιος εἶσθε σεῖς αὐτῆς τῆς καταστάσεως.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§20Η. ΗΛΙΟΥ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἴδωμεν μὲ τὴν συνείδησιν, ὅτι νομολογοῦμεν ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἐνεφανίσθη μέχρις στιγμῆς, ἀλλὰ συνάπτεται πρὸς τὸ κῦρος ἢ τὴν ἀκυρότητα ψηφοδελτίων καὶ ἑπομένως ἐκλογῆς ἐν τῷ Σώματι, δηλαδὴ πρέπει νὰ τὸ ἴδωμεν ἀπηλλαγμένον ἀντιδικίας. Ἔχω τὴν γνώμην, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀκυρότης, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθητε, ἐκ τῶν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν καὶ περὶ ἐκλογῆς Δημοτικῶν ἀρχόντων Νόμων, δὲν ἔχει καμμίαν ἐφαρμογὴν καὶ εἶναι κατὰ ἀντιδιαστολὴν μὴ ἐφαρμοστέοι εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, πρὸς ἀνάδειξιν εἴτε τῶν ὀργάνων τοῦ Σώματος εἴτε ἐπὶ ἄλλου προσωπικοῦ ζητήματος, διὰ τοὺς ἀκολούθους λόγους. Ἡ αἰτιολογικὴ αἰτία τῆς ἀκυρότητος εἰς τὰς περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν ἢ Δημοτικῶν ἀρχόντων διατάξεις, εἶναι ἡ παραβίασις τῆς μυστικότητος. Πραγματικά, εἶναι δυνατὸν ὁ ἁπλοῦς πολίτης, ὁ ἐκλογεύς, εὑρισκόμενος δι’ οἱονδήποτε λόγον καὶ ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν, ὑπὸ καταπίεσιν, νὰ εἶναι ἠναγκασμένος νὰ ἀποδείξῃ εἰς τὸ πρόσωπον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται ἢ τοῦ ὁποίου τὴν μῆνιν φοβεῖται, ὅτι ἐψήφισε κατὰ ὡρισμένον τρόπον, καὶ ὑπῆρχε τὸ σύστημα τῆς ἀναγραφῆς διαφόρων σημείων ἢ τῆς ἀναγραφῆς τῶν ὀνομάτων, διὰ ποικιλοχρώμων μολυβδίδων, ἢ κατὰ ἀνορθόγραφον τρόπον, διάφορον σὲ κάθε ψηφοδέλτιον καὶ μεταξὺ ἄλλων, ἦτο δυνατὸν καὶ ἡ μνεία ἢ ἡ ἀναγραφὴ ἑνὸς ὀνόματος ἢ ὑποψηφίου, ὀρθῶς, νὰ θεωρηθῇ ὡς διακριτικὸν γνώρισμα. Δηλαδή, ὑπῆρχε τὸ τεκμήριον τῆς παραβιάσεως τῆς μυστικότητος. Πιστεύω, ὅτι θὰ παρεβίαζον ἀνοικτὲς πόρτες, ἐὰν προσεπάθουν νὰ πείσουν τὸ Σῶμα, ὅτι τὸ μόνον περὶ τοῦ ὁποίου δὲν πρόκειται σήμερον, δὲν ἐπρόκειτο κατὰ τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν, ἦτο ἡ παράβασις τῆς μυστικότητος. Δὲν ὑπῆρχε κανείς, ὁ ὁποῖος θὰ ἤθελε νὰ παραβιάσῃ τὴν μυστικότητα, ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπῆρχε κάποιος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος, κατὰ τρόπον, κατὰ τὴν ἄποψίν μας, ἀπρεπῆ, ἠθέλησε νὰ χαρακτηρίσῃ ἄλλον συνάδελφόν του καὶ ἔβαλε ἕνα παρατσούκλι, ἢ ἀπέδωσε ἕνα παρατσοῦκλι...

§21Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Αὐτὸς ἦτο ὁ ἀνεψιός...

§22Η. ΗΛΙΟΥ. .. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, εἶναι δυνατὸν παιδιᾶς ἕνεκεν, ἢ ἀδιαφορίας ἕνεκεν, νὰ συμπληρώσῃ καὶ μὲ ὀνόματα, μὴ βουλευτῶν, ὁ ἕνας βουλευτὴς μὲ τὸ ὄνομα Κωστόπουλος καὶ ὁ ἄλλος μὲ τὸ ὄνομα Κουτρουμπούσης, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ περίπτωσις, ὅτι ὁ οἱοσδήποτε, ταῦτα πράξας, τὸ ἔπραξε διὰ νὰ παραβιάσῃ τὴν μυστικότητα. Ὅπου ἡ ἀκυρότης ρητῶς δὲν ἀπαγγέλλεται, διὰ τυπικοὺς λόγους, τὴν ἀκυρότητα θὰ τὴν συναγάγωμεν ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ νόμου. Ἡ διάταξις τοῦ νόμου, ἐν προκειμένῳ, τοῦ Κανονισμοῦ, λέγει, ὅτι ἡ Βουλὴ προβαίνει διαδοχικῶς διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας καὶ διὰ ψηφοδελτίων κλπ., ἑπομένως, ἀκυρότης θὰ ὑπῆρχεν ἐὰν παρεβίασε τὴν περὶ ἀκυρότητος ἀρχήν. Εἶναι σαφές, ὅτι μόνον πρὸς παραβίασιν τῆς μυστικότητος δὲν ἐτέθησαν αἱ τρεῖς αὗται μνεῖαι. Εἶναι δυνατόν, ὅπως εἶπον, νὰ ἔγιναν πρὸς ὀνειδισμόν, πρὸς παιδιάν, ὁτιδήποτε νὰ εἶναι ἄτοπον, ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρήσωμεν, ὅτι ὑπῆρξε πρόθεσις παραβιάσεως τῆς μυστικότητος. Ἑπομένως, ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, νομίζω, ὅτι ἀκυρότης δὲν ὑπάρχει, διότι ἡ ἀκυρότης ἢ πρέπει νὰ συνάγεται ἐκ ρητῆς διατάξεως τοῦ νόμου, ἢ πρέπει νὰ ἀποδεικνύεται κατὰ τρόπον τεκμηριόμενον. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, λέγεται, ὅτι ὑπάρχει μία παράδοσις, ἡ ὁποία καὶ χθὲς ἐφηρμόσθη, οἱ δύο Ἀντιπρόεδροι, οἱ δύο κοσμήτορες καὶ οἱ τέσσαρες γραμματεῖς, νὰ ἐκλέγωνται διὰ μιᾶς ταὐτοχρόνου ψηφοφορίας, δι’ ἐγγραφῆς εἰς τὸ αὐτὸ ψηφοδέλτιον, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι εἶναι κακὸν σύστημα καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Λόγου χάριν, ἕνας συνάδελφος, λαμβάνει τὴν παμψηφίαν, ἀλλὰ ἕνα μέρος λαμβάνει ὡς Ἀντιπρόεδρος, ἕνα μέρος ὡς κοσμήτωρ καὶ ἕνα μέρος ὡς γραμματεὺς καὶ ἔρχεται τελευταῖος, ἐνῷ ὅλο τὸ Σῶμα ἐπεθύμει νὰ τὸν ἀναδείξῃ μέλος τοῦ ὀργάνου τοῦ διευθύνοντος τὰς συνεδριάσεις. Ἕνα ἄλλο: Ἕνας συνάδελφος, ὁ ὁποῖος δὲν κρίνεται παρ’ ἑνὸς ἄλλου, παρὰ τοῦ ψηφοφόρου, κατάλληλος δι’ ἀντιπρόεδρος, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κριθῇ διὰ κοσμήτωρ ἢ γραμματεὺς καὶ οὕτω καθεξῆς. Αὐτὸ μόνον, ὅταν εἶναι κεχωρισμένη ἡ ψηφοφορία, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Ἀλλά, θὰ μοῦ εἰπῆτε, συμφωνεῖτε μὲ αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, ἐν τούτοις εἶναι ἡ πρακτικὴ καὶ αὐτὴ ἠκολουθήθη χθές, τὸ παραδέχομαι, ὑπάρχει ὅμως μία ἀρχὴ τοῦ δικαίου, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ παραγνωρίσωμεν. UTILE PER INUTI LE NON BITIATUR, τὸ ἔγκυρον δὲν βλάπτεται ὑπὸ τοῦ ἀκύρου. Ἂν ὡς πρὸς τὸ πρῶτον τμῆμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ἀντιπροέδρου δὲν ὑπάρχει καμμία ἀπολύτως ἀκυρότης, ἡ ἀκυρότης ἡ ὁποία τυχὸν ὑπῆρξεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν διὰ τοὺς γραμματεῖς καὶ τοὺς κοσμήτορας, ἠμπορεῖ νὰ ὑπαγορεύσῃ τὴν ἐπανάληψιν τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τοὺς γραμματεῖς καὶ τοὺς κοσμήτορας κατὰ τὴν ἐσχάτην ἄποψιν, ποτὲ ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βλάψῃ τὸ ἔγκυρον. Εἶναι ἕνας κανὼν γενικῆς παραδοχῆς, ἐφαρμοζόμενος καὶ εἰς τὸ Δημόσιον καὶ εἰς τὸ Ἰδιωτικὸν Δίκαιον, διότι καὶ τὸ Δημόσιον Δίκαιον γνωρίζει τὴν ἐν μέρει ἀκύρωσιν, ὅταν ἐν μέρει ἐγκύρως διεξήχθη ἡ δίκη καὶ ἐν μέρει ἀκύρως. Καὶ τὸ ἐκλογικὸν δίκαιον τὴν γνωρίζει. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω, ὅτι προκειμένου περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον εἶναι καθαρῶς θέμα ἑρμηνείας νομικῆς καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν πρέπει νὰ χωρήσῃ ἀντιδικία, ἐσπεύσατε εἰς τὸ νὰ συναγάγητε τὸ συμπέρασμα τῆς ἀκυρότητος τῶν ψηφοδελτίων ἐν γένει, ἢ ἄλλως ἐσπεύσατε νὰ συναγάγητε τὸ συμπέρασμα τῆς ἀκυρότητος καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τῶν Ἀντιπροέδρων.

§23Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πρώτοις, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, δὲν ἔσπευσεν εἰς τίποτε. Ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν ὅλων τὸ θέμα καὶ ἔπραξεν ὀρθῶς. Συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ἠλιοῦ, ὅτι πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσωμεν πέραν οἱασδήποτε κομματικῆς ἢ πολιτικῆς σκοπιμότητος, διότι, ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποφασίσωμεν, θὰ ἀποτελέσῃ νομολογίαν, μὴ δεσμεύουσαν φυσικὰ κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, ὅπως δὲν δεσμεύει καμμία νομολογία, τὰς μελλούσας γενεὰς τῶν βουλευτῶν ἢ καὶ τὰς παρούσας, ὅταν ἐπανεκλέγουν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, κάποιαν δέσμευσιν, ἠθικὴν τοὐλάχιστον, ἀποτελεῖ ἡ ἀπόφασις, τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἡ Βουλή. Τοσούτῳ μᾶλλον, θὰ πρέπει ἀντικειμενικῶς νὰ κριθῇ τὸ θέμα, καθ’ ὅσον καὶ ἂν ἀκόμη ὑπετίθετο ὅτι ὑπῆρχε σκοπιμότης ἐπαναλήψεως τῆς ψηφοφορίας, ὡς πρὸς τὸν ἕνα ἐκ τῶν δύο Ἀντιπροέδρων, εἶναι ζήτημα, ἐὰν θὰ ἐπετυγχάνετο ἀλλαγὴ τῆς ἐκβάσεως τῆς ψηφοφορίας, δεδομένου, ὅτι ὡρισμένοι βουλευταὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀπουσιάζουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ δὴ 6 ἢ 8 διὰ λόγους ὑγείας ἢ δι’ ἄλλους λόγους. Ἑπομένως, πράγματι, τὸ θέμα πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀντικειμενικῶς. Τὸ δεύτερον σκέλος τῶν συλλογισμῶν τοῦ κ. Ἠλιοῦ, δὲν θὰ τὸ ἀντικρούσω κἄν, διότι εἶναι ἐξηρτημένον ἐκ τῆς λύσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν εἰς τὸ πρῶτον θέμα. Ἑπομένως, τὸ σκέλος, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνεδέθη μὲ τὴν ὑπόμνησιν μιᾶς ἀρχῆς διατετυπωμένης εἰς τὰ κατηραμένα λατινικά, τὸ σκέλος αὐτὸ θὰ τὸ ἀφήσω κατὰ μέρος καὶ θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὸ πρῶτον. Δὲν ἠμπορῶ νὰ παραδεχθῶ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἠμπορῶ νὰ παραδεχθῶ, κ.κ. συνάδελφοι, τὴν ἀντιδιαστολήν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ κ. Ἠλιοῦ, μεταξὺ βουλευτῶν καὶ ἁπλῶν πολιτῶν. Ὅ,τι ἰσχύει διὰ τοὺς ἁπλοῦς πολίτας, ὅταν ψηφίζουν, τὸ αὐτὸ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἰσχῦον καὶ διὰ τοὺς βουλευτάς, τοὺς ἐκλεκτοὺς τοῦ λαοῦ. Οἱ ἐκλεκτοὶ τοῦ λαοῦ, δὲν εἶναι ἐκλεκτοὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι εἶναι ἀνώτεροι τοῦ λαοῦ, καθίστανται, ἐὰν θέλετε, ἀνώτεροι μόνον καθ’ ὃ μέτρον ἀνάγουν τὸν ἑαυτόν των, τὰς σκέψεις των, τὰ αἰσθήματά των, εἰς τὸν λαόν. Ἑπομένως, αὐτὴ ἡ ἀντιδιαστολὴ εἶναι ἀπολύτως ἀπορριπτέα καὶ ἀπορῶ, πῶς προέβη, ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἐκπροσωπῶν, οἷαν ἐκπροσωπεῖ μερίδα, εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς τοιαύτης ἀντιδιαστολῆς. Ἐγὼ συμμερίζομαι τὴν ἰδικήν σας ἄποψιν, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐὰν κατ’ ἀρχὴν ἡ μυστικότης εἶναι συνδυασμένη μὲ τὴν δυνατότητα παραβιάσεώς της, εἶναι συνδυασμένη καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅπως καὶ εἰς τὰ ἐκλογικὰ τμήματα ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Καὶ ἑπομένως, ἐὰν ἄλλος νόμος, ὁ ὁποῖος δὲν ἀφορᾷ τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν τῆς αἰθούσης ταύτης, προβλέπῃ ἐγκυρότητα εἰς τὴν περίπτωσιν παραβιάσεως τῆς μυστικότητος, ἐνδεχομένως σκοπίμου, ὁ ἄλλος αὐτὸς νόμος, πρέπει νὰ θεωρηθῇ κατ’ ἀναλογίαν ἰσχύων καὶ δι’ ἡμᾶς, εἴτε εἰς τὴν οὐσίαν καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα, ἰδιαιτέρως εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ὑπῆρξε σκόπιμος ἡ ἀναγραφὴ ἀνυπάρκτου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὀνόματος, εἴτε ὄχι. Πολὺ συχνὰ καὶ ὁ ἁπλοῦς πολίτης εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ ἕνα λάθος καὶ νὰ κάμῃ ἕνα σημάδι, χωρὶς νὰ θέλῃ, σκοπίμως, νὰ σημαδέψῃ τὸ ψηφοδέλτιον καὶ ἀκυροῦται τὸ ψηφοδέλτιον. Εἶπεν, ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι κάποιος ἐξ ἡμῶν, ἤθελε, πιθανῶς νὰ παίξῃ. Ἀπαντῶ, νὰ μὴ παίζῃ, διότι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν πρέπει νὰ παίζωμεν. Δυνάμεθα νὰ ὀργιζώμεθα, δυνάμεθα — καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ὀρθότερον — νὰ δίδωμεν τόπον εἰς τὴν ὀργὴν καὶ νὰ κρίνωμεν ψυχραιμότερα τὰ ζητήματα, ἀλλὰ νὰ μὴ παίζωμεν ποτέ. Ὁ ἕνας μάλιστα ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἄγνωστος, διότι εἶναι μυστικὴ ἡ ψηφοφορία, προσέθεσεν εἰς ὄνομα συναδέλφου, ἕνα ἄλλο ὄνομα καὶ ὀρθῶς ἄλλος συνάδελφος, ἐκ τῆς αὐτῆς περιφερείας, ἐξέφρασε τὴν ἀγανάκτησίν του, ἀλλὰ τὴν ἀγανάκτησίν του νὰ τὴν στρέψῃ ἐναντίον μέλους, πιθανώτατα τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, ἢ τοῦ ἑτέρου Κόμματος, τὸ ὁποῖον συνέπραξεν εἰς τὴν ὑποστήριξιν τοῦ ψηφοδελτίου τῆς Ε.Κ. Διότι, ἐζήτησα πρὸ ὀλίγου νὰ ἴδω αὐτὰ τὰ ψηφοδέλτια καὶ μοῦ φαίνεται, ἐὰν εἶδον καλῶς, ὅτι τὸ ὄνομα τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος συναδέλφου, ἔχει συνδυασθῆ μὲ μίαν δευτέραν λέξιν ἀπὸ συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἐψήφισεν ὑπὲρ τῶν δύο Ἀντιπροέδρων τῆς Ε.Κ.

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Λάθος, λάθος.

§25Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὐλάχιστον, αὐτὴ εἶναι ἡ ἐντύπωσίς μου. Ἐὰν εἶναι λάθος, αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν εἶχον.

§26Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Εἶναι ὁ ἀνεψιὸς τοῦ Μπαζιώτη...

§27Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀνεπίτρεπτον τὸ ἐπιχείρημά σας.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς τὸ ψηφοδέλτιον, εἰς τὸ ὁποῖον, Ἀντιπρόεδροι ψηφίζονται οἱ κ.κ. Ἀβραμίδης καὶ Τσιριμῶκος.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι δι’ ἐκεῖνον, ποὺ τὸ ἔπραξεν, εἰς οἱανδήποτε μερίδα καὶ ἂν ἀνήκῃ. Δὲν γνωρίζω, κύριοι. Εἶναι μυστικὴ ἡ ψηφοφορία. Εἶχον αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν ἀπὸ βλέμμα στιγμιαῖον, τὸ ὁποῖον ἔρριψα εἰς τὰ ψηφοδέλτια. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, εἴτε προσετέθη ὄνομα ἀνύπαρκτον, εἴτε προσετέθη οἱαδήποτε φράσις ἢ λέξις, πρέπει νὰ ἰσχύῃ, ὅ,τι ἰσχύει καὶ κατὰ τὰς ἐκλογάς, εἰς τὰς ὁποίας συμβάλλουν οἱ Ἕλληνες πολῖται. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ θεσπίσωμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ νὰ νομολογηθῇ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἁμαρτωλὸς μεταξὺ ἡμῶν, ἐνῷ εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκλέγουν ἡμᾶς. Ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἁμαρτωλὸς ἢ ἀσθενοῦς χαρακτῆρος, ὁ ὁποῖος ὑπεχρεώθη νὰ σημαδέψῃ τὸ ψηφοδέλτιον μεταξὺ τῶν ἐκλογέων μας, ἔτσι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, θεωροῦντες τοὺς ἑαυτούς μας ἴσους καὶ ἰσοτίμους πρὸς τὸν λαόν, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ σημειωθῇ τοῦτο καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἐπαναλαμβάνω, εἶμαι σχεδὸν βέβαιος, ἤ, ἂν θέλετε, ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, δὲν ἐγένετο σκοπίμως τὸ σημάδεμα, ἂν ἐγένετο σημάδεμα. Οὔτε εἰς τὰς περιπτώσεις τῶν ἁπλῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ψηφίζουν εἰς τὰς ἐκλογάς, ἐξετάζεται, ἂν ἦτο σκόπιμον, ἢ μὴ τὸ σημάδεμα. Ἁπλούστατα, ἀκυροῦται τὸ ψηφοδέλτιον. Ἡ ἄλλη θεωρία, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν, ὁ κ. Ἠλιοῦ, εἶναι ἀπολύτως ἀπαράδεκτος καὶ εἶναι ἐξηρτημένη ἀπὸ αὐτὸ καὶ μόνον. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἴπομεν, ὅτι εἰς ἕνα καὶ μοναδικὸν χαρτὶ — ἄλλο ἂν καλῶς ἢ κακῶς πράττομεν — πρέπει νὰ εἶναι ἀναγεγραμμένα τὰ ὀνόματα τῶν Ἀντιπροέδρων, τῶν κοσμητόρων καὶ τῶν Γραμματέων, ἐφ’ ὅσον οὗτοι εἶναι ἀναγεγραμμένοι μαζί, αὐτὸ τὸ χαρτὶ πρέπει νὰ μὴ εἶναι σημαδεμένον, νὰ μὴ ἔχῃ ὄνομα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνύπαρκτον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἢ νὰ ἔχῃ χαρακτηρισμόν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένος, ἢ καὶ ἐπιτετραμμένος ἂν εἶναι, δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος τοῦ βουλευτοῦ, κατὰ τὴν ψηφοφορίαν. Καταλήγω, ἑπομένως, εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὰ τρία αὐτὰ ψηφοδέλτια πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ἄκυρα, ἐν τῷ συνόλῳ.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§31Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω πολὺ νὰ μὴ γίνεται μία παρερμηνεία τοῦ πνεύματος, καὶ τῶν λεχθέντων. Ἐγώ, πράγματι, ἠθέλησα, ἔξω ἀντιδικίας πολιτικῆς, νὰ ἑρμηνεύσω ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχόντων κανόνων. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. — καὶ διὰ τοῦτο παραπονοῦμαι — ἠθέλησε νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔκαμα ἀξιολογικὴν τοποθέτησιν μεταξὺ τοῦ κοινοῦ ἐκλογέως καὶ τοῦ βουλευτοῦ ἐκλογέως. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ δὲν εἶπον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Εἶπον, ὅτι ἡ ἀκυρότης ἐπάγεται ἐὰν ἀπαγγέλλεται ἀπὸ τὸν νόμον ἢ ἐὰν παραβιάζεται διάταξις τοῦ νόμου. Ὁ νόμος περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν καὶ δημοτικῶν ἀρχόντων, θεωρεῖ, κατὰ τεκμήριον, κάθε σημάδι, ὡς βολὴν κατὰ τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας καὶ ἀπαγγέλλει τὴν ἀκυρότητα. Ὁ νόμος περὶ ἐκλογῆς τῶν ὀργάνων τοῦ Σώματος, δὲν ἐπαγγέλλει ἀκυρότητα, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ δεχθῇ, ὅτι ὑπάρχει ἡ πρόθεσις τῆς παραβιάσεως τῆς μυστικότητος καὶ ἑπομένως ἀπομένει ἑκάστοτε εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Σώματος, νὰ ἀποφανθῇ — ἀλλὰ καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. εἶπεν, ἐὰν θέλετε εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος, ὅτι δὲν ὑπῆρχε πρόθεσις παραβιάσεως — ἐὰν ὑπῆρχε πρόθεσις παραβιάσεως. Ἐὰν τὸ Σῶμα ἀποφανθῇ, ὅτι ὑπῆρχε πρόθεσις παραβιάσεως τῆς μυστικότητος, ἐὰν τὸ Σῶμα δεχθῇ, ὅτι πρὸς παραβίασιν τῆς μυστικότητος ἀνεγράφησαν, βεβαίως, ὑπάρχει ἀκυρότης. Ἐάν, ὅμως, δὲν παραβιάζεται τὸ ἄρθρον 5 τοῦ Κανονισμοῦ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἄλλη διάταξις ἀπαγγέλλουσα τυπικῶς τὴν ἀκυρότητα, ἀνεξαρτήτως κινήτρων καὶ ἐλατηρίων, διὰ τὰ ὁποῖα ἀνεγράφη ἢ δὲν ἀνεγράφη τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, δὲν βλέπω πῶς εἶναι δυνατὸν κατὰ τοὺς παγίους, τοὺς στοιχειώδεις ἑρμηνευτικοὺς κανόνας, νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀκυρότητα. Αὐτά, χωρὶς νὰ ἔχω καμμίαν πρόθεσιν ἀξιολογήσεως τοῦ πῶς ψηφίζουν οἱ πολῖται καὶ πῶς ψηφίζουν οἱ βουλευταί. Ὅτι οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα, ἐπειδὴ ἀνεφέρθη ἡ πρακτικὴ τῆς Βουλῆς, ὅτι οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα, θὰ ἀναφέρω τὸ ἑξῆς: Εἰς πλείστας περιπτώσεις, ὅλαι αἱ παρατάξεις, μηδεμιᾶς ἐξαιρουμένης, ὅλων τῶν παρατάξεων, οἱ ἡγέται, ἢ τὰ ὑπ’ αὐτοὺς ὁριζόμενα στελέχη, εἰς πλείστας περιπτώσεις, ἔχουν μπροστά των ἕτοιμα τὰ ψηφοδέλτια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα διερχόμενοι οἱ βουλευταί, τῆς παρατάξεως, λαμβάνουν καὶ ψηφίζουν. Δηλαδή, ἡ μυστικότης δὲν θεωρεῖται τόσην ἔχουσα σημασίαν, ὅσην ὁ κομματισμός, ἡ πειθαρχία εἰς τὴν γραμμὴν ἑκάστης παρατάξεως. Τὸ ἔκαμε καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. κατ’ ἐπανάληψιν, τὸ ἔκαμε καὶ ἡ Ε.Κ., τὸ ἔκαμε καὶ ἡ παράταξίς μας. Συνέβη, κατ’ ἐπανάληψιν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἑπομένως, δὲν εἶναι τόσον ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας, ἡ ὁποία ἀπαγγέλλεται, ἐὰν κατ’ ἀρχήν, ἀπαγγέλλεται, ἀλλ’ αὕτη γίνεται διὰ νὰ προστατεύσῃ, νὰ προφυλάξῃ τὸν ψηφίζοντα ἀπὸ παράπονα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχε, λόγῳ τῆς οἰκειότητος τῆς ἀναπτυσσομένης μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἕκαστος τῶν ὑποψηφίων, νὰ λέγῃ: «Διατί ἐψήφισε τὸν ἄλφα καὶ δὲν ἐψήφισεν ἐμέ». Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, καὶ ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι θὰ ἐφοβεῖτο ὁ βουλευτὴς νὰ ψηφίσῃ τὸν συναδελφόν του.

§32Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε, ὅτι ὑπάρχουν ἀναγεγραμμένα ὀνόματα, ἀνύπαρκτα εἰς τὴν Βουλήν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σᾶς τὰ στείλω τὰ ψηφοδέλτια νὰ τὰ ἴδετε.

§34Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Κατσώτας, ἔχει τὸν λόγον.

§36Σ. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν, εἴμεθα, μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Πιπιλῆ, ψηφολέκται. Διαμαρτύρομαι, διότι οἱ ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἀνεφέρθησαν ἀπόψε ἀπὸ ὑμᾶς, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν. Ἡ ὑπογραφὴ ἡ ἰδική μου, δὲν ἀναγράφεται εἰς τὰ πρωτόκολλα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρουν τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς. Θέμα ἀκυρότητος δὲν ἐδημιουργήθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἀλλὰ ἐδημιουργήθη προϊούσης τῆς διαλογῆς τῶν ψήφων, ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τοὺς Γραμματεῖς. Ἐγὼ μάλιστα, ἐπρότεινα νὰ ἀνακοινωθοῦν τὰ ἀποτελέσματα, ὡς πρὸς τοὺς Ἀντιπροέδρους. Ἐὰν ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἡ ἰδική μου γνώμη, δὲν θὰ εἴχομεν τὴν ἀνωμαλίαν αὐτὴν καὶ δὲν θὰ ἀνεκοινώνατε ἀπόψε αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα. Συγκεκριμένως, ὁ κ. Μαυρίδης, εἶχε λάβει 142 ψήφους καὶ ὁ κ. Σακελλαρίου 132 καὶ ὄχι 141 καὶ 131, ἀντιστοίχως. Παρακαλῶ, νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Φαίνεται, ὅτι δὲν παρηκολουθήσατε τὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ ἀποτελέσματος. Ὡμίλησα περὶ ἐγκύρων ψηφοδελτίων καὶ τριῶν ψηφοδελτίων, τῶν ὁποίων ἀμφισβητεῖται τὸ κῦρος. Ἔτσι τὸ ἔθεσα ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ αὐτὴ ἦτο ἡ σωστὴ ἀνακοίνωσις τοῦ ἀποτελέσματος.

§38Σ. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ἀναφέρω, ὅτι τὰ ἔγκυρα ψηφοδέλτια εἶναι 263. Οἱ ἀριθμοὶ ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὴν κατάστασιν ποὺ ὑπεγράψαμεν ἐγὼ καὶ ὁ κ. Πιπιλῆς, δὲν εἶναι ἐκεῖνον ποὺ ἀνεκοινώσατε.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐκδίδετε τὰ ἀποτελέσματα σεῖς, κ. συνάδελφε, οἱ ψηφολέκται. Σεῖς κάμνετε ἀρίθμησιν τῶν ψηφοδελτίων. Καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θέσω ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὸ θέμα τῆς ἀμφισβητήσεως τῶν τριῶν ψηφοδελτίων. Αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν εἶχον.

§40Σ. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔμεινε σύμφωνον τὸ Σῶμα χθές, ὅτι θὰ ἤρχετο σήμερα νὰ ἀποφανθῇ, ἐὰν θὰ εἶναι ἄκυρα ἢ ἔγκυρα τὰ ψηφοδέλτια, τὰ ὁποῖα ἀνέγραφον τὰς συζητουμένας φράσεις. Ἑπομένως, τὸ Προεδρεῖον ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνακοινώσῃ, ὡς πρὸς τοὺς Ἀντιπροέδρους τὰ ἀποτελέσματα, ποὺ εἴχομεν προσυπογράψει ὁ κ. Πιπιλῆς καὶ ἐγώ, ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναμείνῃ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, περὶ τῆς ἐγκυρότητος ἢ μὴ τῶν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ψηφοδελτίων καὶ ὄχι, τὸ Προεδρεῖον, νὰ σπεύσῃ, ἐν ἀρχῇ, νὰ ἀνακοινώσῃ ἀνακριβεῖς ἀριθμούς, δημιουργοῦν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐπιχειρεῖται ἡ προεξόφλησις τῆς γνώμης τοῦ Σώματος.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας, κ. Χ. Πιπιλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§42Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ζητήσει τὸν λόγον. Διαμαρτύρομαι, διότι ἐκ τῆς Ε.Κ., οὐδεὶς ὡμίλησεν.

§43Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κατόπιν τῶν ὅσων ὁ συνάδελφος κ. Κατσώτας εἶπεν, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διατυπώσω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην μου, διότι ὑπάρχει μία σύγχυσις μετὰ τὰ ὅσα ἐξέθεσε καὶ τὰ ὅσα πράγματι χθὲς συνέβησαν. Κατ’ ἀρχήν, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀκριβῆ καὶ δὲν πρέπει νὰ ὑποστηρίζεται, ἐκ μέρους τοῦ κ. Κατσώτα, ὅτι ἔχουν τὸ κῦρος των, τὰ ψηφοδέλτια, τὰ ὁποῖα ἦσαν σημαδευμένα. Διαβάζω τὸ ἐδάφιον 1 τοῦ ἄρθρου 87 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον λέγει, ρητῶς, τὰ ἑξῆς: «Ἡ μυστικὴ...

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Κ.).... (δὲν ἠκούσθη).

§45Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠξεύρω, διατί οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ἐψήφισαν τὸν Κανονισμόν, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ διαβάσω. Κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσετε εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους ἀπὸ ἕνα Κανονισμόν. Τὸ ἄρθρον 87 λέγει: «Ἡ μυστικὴ διὰ δελτίων ψηφοφορία ἐνεργεῖται οὕτω: Ἕκαστος τῶν βουλευτῶν λαμβάνει ἐκ τοῦ γραφείου ἓν ψηφοδέλτιον ἐξ ὁμοιομόρφου καὶ ἄνευ διακριτικοῦ σημείου χάρτου καὶ μίαν ψῆφον μετὰ δὲ τὸν ἀναγκαῖον πρὸς ἐγγραφὴν τῶν ὀνομάτων εἰς τὰ ψηφοδέλτια χρόνον κλπ.». Καὶ ἐκεῖ νομίζω τοποθετεῖται τὸ θέμα καὶ ἀφ’ ἑνὸς σεῖς εἴχατε ὑποχρέωσιν εἰς θέματα ποὺ ὑπῆρξε μία παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ, βασικῶν ἄρθρων αὐτοῦ, νὰ τὰ θέσετε ὑπ’ ὄψιν τοῦ Σώματος. Οἱ προλαλήσαντες, ἐκτὸς τοῦ Προέδρου, κ. Κανελλοπούλου, ἠθέλησαν νὰ δώσουν εὖρος, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει θέμα, διότι τὸ ἄρθρον 5 ἰσχύει καὶ ὄχι τὸ ἄρθρον 87 καὶ ὡς ἐκ τούτου νομίζω, ὅτι εὑρίσκονται ἐν ἀδίκῳ. Δὲν γνωρίζω ποῖος διεμαρτυρήθη ἐκ τῶν συναδέλφων. Θὰ παρεκάλουν ἐὰν ἔχῃ διαφορετικὰς ἀπόψεις ἢ ἔχουν ἄλλον Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος δὲν ἀναφέρει αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἐδιάβασα, νὰ τὰ φέρῃ ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος διὰ νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν πλέον σωστὴν ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου, τὴν ὁποίαν ἐγὼ στηρίζω εἰς Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος ἰσχύει. Θὰ ἤθελα ἐπὶ τῆς λεπτομερείας, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας, κ. Κατσώτας, νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν συνάδελφον καὶ πρὸς ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὄντως ἐπειδὴ ἔγινε κατ’ ἀρχὴν διαχωρισμὸς τῆς ἀριθμήσεως τῶν ψήφων πρῶτον τοῦ Ἀντιπροέδρου, μετὰ τῶν κοσμητόρων καὶ τῶν γραμματέων ἀπὸ κοινοῦ, πράγματι εἰς τὸ θέμα τῶν Ἀντιπροέδρων, ἔγινε μία ἀρίθμησις, ἡ ὁποία ἐστηρίζετο εἰς τὸ ὅτι ὑπῆρχον 263 ψηφοδέλτια κεκυρωμένα, ἔγκυρα, εἰς τὴν ἀρίθμησιν ὅμως καὶ εἰς τὴν ἔρευναν, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν ἐπισταμένως μὲ τὸν συνάδελφον, συμπαρισταμένης καὶ τῆς Ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς, διεπιστώσαμεν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται πρὸς τὸ Σῶμα. Νομίζω, ὅτι εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ θέσετε ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τὰ 3 ψηφοδέλτια, ὁπότε τὰ ψηφοδέλτια αὐτὰ ἀμφισβητούμενα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὴν ἀρίθμησιν, διότι πιστεύω, ὅτι τὰ ψηφοδέλτια εἶναι εἰς τὸ σύνολον ἔγκυρα ἢ εἶναι εἰς τὸ σύνολον ἄκυρα. Δὲν χωρεῖ θέμα ἀμφισβητήσεως, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ μόνον διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν γραμμάτων, διότι εἶναι ἀκριβῶς εἰς τὸν χῶρον τῶν γραμμάτων, τὸ σημάδι ἐὰν εἶναι παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι δι’ ὁλόκληρον τὸ ψηφοδέλτιον. Ἐπὶ πλέον θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν συνάδελφον, ὁ ὁποῖος χθὲς ἔλαβε τὸν κόπον νὰ εἴπῃ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἔρευνα ἐπισταμένη, νὰ ἐνθυμηθῇ, ὅτι καὶ ὁ ἴδιος εἰς τὴν ἀρχὴν συνεζήτησεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι λανθασμένον τὸ ψηφοδέλτιον, ὅτι εἶναι δηλαδὴ ἄκυρον καὶ μετὰ εἶπεν, ὅτι θὰ ἐπανορθώσῃ καὶ θὰ φέρῃ νέαν γνώμην. Αὐτὸ βεβαίως ἴσως ἀπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἡ μισὴ ψῆφος ἔφερε μίαν ἀνατροπὴν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα. Δὲν ἔχω ἐπὶ τοῦ παρόντος θέσιν νὰ συζητήσω ποία εἶναι ἡ πεποίθησίς μου καὶ ἐὰν διαφοροποιεῖται μὲ τὸ ἐὰν πρέπει ἡ μισὴ ψῆφος νὰ παίξῃ ρόλον, ἐὰν πρέπει νὰ θεωρήσωμεν ἔγκυρον ἢ ἄκυρον τὸ ψηφοδέλτιον. Νομίζω, ὅτι παραβιάζεται καὶ παρεβιάσθη ὁ Κανονισμός. Ὑπάρχει σαφὴς διάταξις καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἐγὼ ἐμμένω καὶ πιστεύω, ὅτι κάθε συνάδελφος θέλοντας νὰ δώσῃ τὸ κῦρος αὐτό, τὸ ὁποῖον πρέπει εἰς τὸν Κανονισμὸν τοῦ Σώματος ποὺ μᾶς διέπει καὶ τὸν ὁποῖον Κανονισμὸν προσφάτως ἐψηφίσαμεν, πρέπει νὰ θελήσωμεν τοὐλάχιστον νὰ τὸν ἐφαρμόζωμεν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχει τὸν λόγον.

§47Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἤθελα, κ. Πρόεδρε, νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν καὶ τοῦ Σώματος ὡρισμένας σκέψεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη. Διότι τελικῶς θὰ ἀποφασίσῃ τὸ Σῶμα καὶ ἡ ἀπόφασίς του βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ δεσμεύσῃ, ὅπως πολὺ ὀρθῶς ὑπέμνησεν ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, δὲν πρόκειται νὰ δεσμεύσῃ τὴν Βουλὴν ὅταν θὰ ἀνακινηθῇ, εἴτε εἰς τὴν αὐτὴν Βουλήν, εἴτε εἰς ἄλλην, περίπτωσις ἀνάλογος, ἀπαιτοῦσα ἀπόφασιν τοῦ Σώματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως ἡ ἀπόφασις τοῦ Σώματος εἶναι φυσικὸν νὰ διαμορφώνῃ τὴν κοινὴν ἀντίληψιν περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἐφαρμόζει τὸ Σῶμα διὰ τὴν λειτουργίαν του. Θὰ προβῶ εἰς ἀνασκόπησιν τῶν γεγονότων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἱστορικοῦ, τὸ ὁποῖον εἴχατε τὴν εὐκαιρίαν νὰ θέσετε ὑπ’ ὄψιν τοῦ Σώματος. Καὶ πολὺ ὀρθῶς. Διότι τὸ Σῶμα τελικῶς θὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασίν του. Διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῶ εἰς τὸ πρῶτον ζήτημα, ἀναφέρομαι εἰς ὅσα ἐξέθεσε προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐξ Ἠλείας. Ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ἀξιοῖ διὰ τὴν διὰ ψηφοδελτίων μυστικὴν ψηφοφορίαν τὴν τήρησιν τῆς μυστικότητος. Ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν ὑπέμνησε, τοῦ ἄρθρου 87, αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν ἔννοιαν ἀποδίδει. Τὰ ψηφοδέλτια πρέπει νὰ εἶναι ἴσα καὶ δὲν πρέπει νὰ ἔχουν διακριτικὰ σημεῖα. Πρὸς ποῖον σκοπόν; Διὰ τὴν διασφάλισιν, προφανῶς τῆς μυστικότητος καὶ διὰ νὰ μὴ προδίδεται ὁ ψηφίζων ἐκ τοῦ διαφόρου σχήματος τοῦ ψηφοδελτίου. Δὲν προχωρεῖ ὁ Κανονισμὸς εἰς τὴν ἀναγραφὴν λεπτομερῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ρυθμίζουν καὶ εἰς ποίας ἄλλας περιπτώσεις θὰ εἶναι ἄκυρον τὸ ψηφοδέλτιον, ἐὰν παραβιάζεται ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία καθιεροῦται εἰς τὸν Κανονισμόν. Ἀλλὰ ὑπάρχουν γενικοὶ περὶ τούτου ὁρισμοί. Καί, ὑποθέτω, εἴχατε δίκαιον ὑπομιμνήσκοντες τὰς διατάξεις τῶν νόμων περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν καὶ περὶ ἐκλογῆς τῶν κοινοτικῶν καὶ δημοτικῶν ἀρχόντων. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις, διότι ἡ ἀρχὴ καθιερώθη ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, ὅτι τὸ ψηφοδέλτιον δὲν πρέπει νὰ προδίδῃ τὴν μυστικότητα. Πέραν αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι ἡ ἐργασία γενικῶς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, πρέπει νὰ δίδῃ τὸν τόνον τῆς σοβαρότητος καὶ τῆς εὐπρεπείας καὶ διὰ τὰς προφορικὰς συζητήσεις καὶ εἰς τὴν ἔκφρασιν τῆς ψήφου, διὰ τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Σώματος. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ψηφοφορία τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ παρέχῃ τὸ θέαμα, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζουν τὰ ψηφοδέλτια, τὰ ὁποῖα ἐρρίφθησαν χθές, διὰ νὰ περιορισθῶ μόνον εἰς τὰ γραπτά. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέχεται ὑπόδειγμα ἡ λειτουργία τοῦ Σώματος τούτου εἰς πάντα ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος διέπεται ἀπὸ οἱονδήποτε καταστατικὸν ἢ κανονισμόν, καὶ τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἀντιμετωπίζει ψηφοφορίας διὰ τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Σώματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρονται. Ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς δὲν ὁμιλεῖ μόνον περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς εὐπρεπείας κατὰ τὰς προφορικὰς συζητήσεις ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ὑπάρχουν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ὑπενθυμίζουν τὰς ὑποχρεώσεις ταύτας εἰς τοὺς βουλευτάς. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 42 ὁρίζει τὰ ἑξῆς: «Ἔγγραφα ἀνώνυμα ἢ ἀπρεπῶς συντεταγμένα δὲν ἀνακοινοῦνται». Καὶ τὸ ἄρθρον 72, σαφέστερον, ὁρίζει: «Ὁ Πρόεδρος δικαιοῦται νὰ μὴ δεχθῇ καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν ἀνάπτυξιν προτάσεων, τροπολογιῶν ἢ προσθέτων ἄρθρων συντεταγμένων διὰ φράσεων ἀπρεπῶν, δύναται δὲ καὶ νὰ ἀρνηθῇ νὰ θέσῃ ταῦτα εἰς ψηφοφορίαν». Ἀλλὰ καὶ χωρὶς τὰς ρητὰς αὐτὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ ὑποτίθεται, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὰ ψηφοδέλτια, τὰ ὁποῖα ρίπτονται ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς εἰς τὴν ψηφοδόχον, νὰ περιέχονται φράσεις ἀπρεπεῖς, αἱ ὁποῖαι καταρρίπτουν τὴν σοβαρότητα τῶν συζητήσεων καὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Σώματος. Καὶ ὑποθέτω, κ Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ τὸ Σῶμα ὄχι ἁπλῶς περὶ ἀκυρώσεως τῶν ψηφοδελτίων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ περὶ ἐξαφανίσεως αὐτῶν, διὰ νὰ μὴ ἀπομένουν ταῦτα ὡς παράδειγμα εἰς τὰ σωματεῖα τῶν κοινῶν πολιτῶν, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν ἀποφάσεις ἐπίσης διὰ τῆς ψήφου τῶν μελῶν των καὶ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας μὲ ψηφοδέλτια. Νὰ μὴ ἀποτελοῦν ὑπόδειγμα τὰ ψηφοδέλτια τῆς Βουλῆς περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον, πρέπει νὰ τὸ παραδεχθῶμεν, οἱ μέν, ὑβρίζουν τοὺς δέ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κατὰ ὑποχρέωσιν συνταγματικὴν καὶ κατ’ ἐπιταγὴν τοῦ Κανονισμοῦ πρέπει νὰ ἐκδηλώσουν τὴν θέλησίν των ὡς φορέων τῆς κρατικῆς ἐξουσίας καὶ ὡς ἀντιπροσώπων τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξευτελίζεται καὶ ἡ ἔννοια τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας καὶ ἡ θέσις τοῦ ἀντιπροσώπου, ὁ ὁποῖος προσέρχεται εἰς τὴν ψηφοδόχον διὰ νὰ ἀστεϊσθῇ ἢ διὰ νὰ ὑβρίσῃ τὸν συνάδελφόν του. Δὲν νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀντίθετος γνώμη ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ὅτι ψηφοδέλτια κατὰ τοιοῦτον τρόπον συντεταγμένα, ἀνεξαρτήτως τῆς παραβιάσεως τῆς μυστικότητος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀπρεπῶς συντεταγμένα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθῇ ἡ ἀκυρότης των μόνον διὰ τὸ πρόσωπον, ἐναντίον τοῦ ὁποίου στρέφεται. Ἡ ψῆφος καθ’ ἑαυτὴν πρέπει νὰ εἶναι ἀνύπαρκτος. Ἡ ψῆφος πρέπει νὰ ὑποστῇ τὰς κυρώσεις, καίτοι εἶναι ἄγνωστον τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἔρριψε τὸ ψηφοδέλτιον, διὰ τοῦ ὁποίου παραβιάζονται καὶ αἱ γραπταὶ διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ αἱ ἠθικαὶ ἀρχαί, ἐπὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ βασίζεται ἡ λειτουργία ἑνὸς Κοινοβουλευτικοῦ Σώματος, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ τὴν ἐθνικὴν κυριαρχίαν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Χίου, κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§49Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ σειρὰ αὐτή, κ. Πρόεδρε. Νὰ ἀκούσωμεν τὴν σειρὰν τῶν ἐγγεγραμμένων.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατί, νομίζετε, ὅτι παρεβίασα τὴν σειράν; Ἔτσι εἶναι γραμμένοι, κ. Ἀλαβᾶνο. Ὁ βουλευτὴς Χίου, κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§51Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν τὸ προκῦψαν θέμα σκοπὸν εἶχε νὰ ἐπισημάνῃ τὰς ἀταξίας καὶ ἀπρεπείας τὰς λαβούσας χώραν κατὰ τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν, καλῶς ἐτέθη. Πρέπει ὅλοι μας νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἤλθαμεν διὰ νὰ λειτουργήσωμεν καὶ ὄχι διὰ νὰ παίξωμεν ἢ νὰ ὀργισθῶμεν. Ἐὰν ἡ συζήτησις αὐτὸν τὸν σκοπὸν εἶχε, πιστεύω, ὅτι οἱ συνάδελφοι οἱ συντάξαντες τὰ ψηφοδέλτια αὐτά, θὰ αἰσθάνωνται τύψεις, διότι ἐξ αἰτίας τῆς πράξεώς των αὐτῆς ἀσχολεῖται σήμερον τὸ Σῶμα, ἐπ’ ἀρκετόν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐὰν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἐτέθη τὸ θέμα, καλῶς ἐτέθη. Θὰ προλάβῃ διὰ τὸ μέλλον παρομοίας ἐκτροπάς. Νομίζω, ὅμως ὅτι σεῖς, κ. Πρόεδρε, ἐθέσατε τὸ θέμα κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ὑποδηλοῖ, ὅτι ἠθελήσατε νὰ προεξοφλήσετε τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, διότι ἐκ προοιμίων ἐθεωρήσατε ἄκυρα τὰ τρία ψηφοδέλτια ἀνακοινοῦντες εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ συνάδελφος, κ. Σακελλαρίου, ἔλαβεν 131 ψήφους, καὶ ὁ συνάδελφος κ. Ἀβραμίδης 121.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον, κ. Ζορμπᾶ, ὅτι ὑπάρχουν τρία ἀμφισβητούμενα.

§53Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ναί, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ ἀνεγνώσατε ἕνα ἀποτέλεσμα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον, ὅτι ὑπάρχουν καὶ τρία ἀμφισβητούμενα.

§55Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἂς παραδεχθῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἦτο εἰς τὰς προθέσεις σας νὰ προκαταλάβετε τὸ Σῶμα. Ὁ κ. Ἠλιοῦ, κρίνων, ὀρθῶς ἐδέχθη καὶ παρεδέχθη, ὅτι τὰ ψηφοδέλτια εἶναι ἔγκυρα. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἠθέλησε νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἰσχὺν τῶν διατάξεων τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ τῶν ψηφοφοριῶν της. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἄποψις τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ εἶναι παρακεκινδυνευμένη καὶ δὲν ταιριάζει εἰς τὴν ἀποστολὴν τοῦ Σώματος. Οἱ βουλευταὶ δὲν εἶναι οἱ ἁπλοῖ πολῖται, δὲν εἶναι ὁ ὄχλος, ὅπως χαρακτηρίζουν τὸν λαὸν ὡρισμένα κόμματα τῆς δεξιᾶς. Οἱ βουλευταὶ εἶναι ἄνδρες ὑπεύθυνοι καὶ ἐνεργοῦν καὶ ψηφίζουν ὑπευθύνως. Κατὰ τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν ὡρισμένοι συνάδελφοι ἠθέλησαν νὰ θίξουν ἄλλους συναδέλφους. Αὐτὸ δὲν νοεῖται, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ κυριότης τῶν ψηφοδελτίων. Ἡ Βουλὴ χθὲς ἐψήφισεν ἐν πλήρει ἐλευθερίᾳ καὶ καθώρισε τὴν σειρὰν τῶν ὑποψηφίων. Δὲν ἠμποροῦμεν σήμερον νὰ ἀλλάξωμεν γνώμην καὶ νὰ ἀνατρέψωμεν τὸ ἀποτέλεσμα, ἀλλοιώνοντες τὴν ψῆφον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δὲν πρέπει νὰ καθιερώσωμεν, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐνεργοῦμεν ἀνευθύνως. Οἱ βουλευταὶ ἐνεργοῦν ὑπευθύνως. Συνεπῶς καὶ κατὰ τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν ἐνήργησαν ὑπευθύνως. Κατόπιν τούτου, ἡ ψηφοφορία ἦτο καθ’ ὅλα ἔγκυρος καὶ πρέπει νὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ τῶν ἐκλεγέντων ἀντιπροέδρων. Ὑποχρέωσις μόνον τῆς Βουλῆς εἶναι ὁμοφώνως νὰ καυτηριάσῃ τὴν ἠθικὴν πλευρὰν τοῦ προκύψαντος θέματος. Οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφισβητήσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς χθεσινῆς ψηφοφορίας. Μόνον ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφασίσῃ καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅπως ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Καλαντζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§57Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἔχω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖ εἷς ἐξ ἑκάστης πλευρᾶς.

§59Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὰ ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐκ Κορίνθου, θὰ ἐνόμιζε κανεὶς ὅτι κατὰ τὰ 9)10 ἐκαλύφθη ἀπολύτως τὸ θέμα. Ἐπειδὴ ὅμως, κ. Πρόεδρε, πιστεύω, ὅτι ὅσον καὶ ἂν φαίνεται τυπικὸν θέμα Κανονισμοῦ τὸ ἀνακῦψαν ἐκ τῆς χθεσινῆς ψηφοφορίας ζήτημα, ὅμως προκαλεῖ γενικώτερον ἐνδιαφέρον καὶ ἐπειδὴ συμφωνῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία πολιτικὴ σκοπιμότης, ἀλλὰ ἐτέθη θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ὅλην δεοντολογίαν καὶ τοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι ἐκπορεύονται ὄχι τελικῶς ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ τοὺς εἰδικωτέρους νόμους περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν καὶ ἄλλων ἀναλόγων περιπτώσεων, ἀλλὰ θέμα συνδεόμενον μὲ τὸ ὅλον ἠθικὸν κῦρος τῆς Ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ὑπείκων εἰς μίαν ἐσωτερικὴν πίεσιν, νὰ ἐπιληφθῶ τῆς εὐκαιρίας νὰ ἐκδηλώσω καὶ ἐγὼ ὡς ἕνα μέλος τοῦ Σώματος αὐτοῦ, ὡς συνάδελφος, ἀδιακρίτως πολιτικῆς ἢ κομματικῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκομαι, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κυριαρχεῖ εἰς τὴν συνείδησίν μου, ἐὰν δηλαδὴ ἡμεῖς ἐδῶ ἐξωπλισμένοι μὲ τὴν τεραστίαν δύναμιν, ὄχι νὰ νομολογοῦμεν ἁπλῶς, ἀλλὰ νὰ συντάσσωμεν τὴν Πολιτείαν καὶ νὰ θέτωμεν κανόνας δικαίου εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ὅταν καὶ ἐν ὄψει ἰσχυουσῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ ἐν ὄψει ἰσχύοντος ἐκλογικοῦ νόμου, εἰς τὰς ἐκδηλώσεις τὰς καθολικὰς τοῦ Σώματος, τῆς ψηφοφορίας, εἴτε ἀφοροῦν τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προεδρείου τοῦ Σώματος, εἴτε ἐν πάσῃ περιπτώσει σχετίζονται μὲ τὴν ὅλην ὀργάνωσιν, τὴν ἐσωτερικήν, τοῦ Σώματος, ἂν λέγω, εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς δυνάμεθα νὰ κακοποιοῦμεν καὶ τὴν οὐσίαν τῶν ὑφισταμένων Κανονισμῶν, ἀλλὰ καὶ τὰ ἠθικὰ πλαίσια τῆς εὐπρεπείας καὶ τοῦ ἀλληλοσεβασμοῦ. Ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, ἐκ τῶν ὅσων προχείρως ἤκουσα, ἀσφαλῶς, χωρὶς νὰ τοποθετῇ τὸ θέμα τῆς μυστικότητος ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἔννοιαν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν τὸ τοποθετεῖ ὁ ἐκλογικὸς νόμος, διότι ἐκεῖ σαφῶς ὑπάρχει θέμα προστασίας τῆς μυστικότητος καὶ τοῦ φρονήματος τοῦ ἐκλογέως, ἐνῷ ἐδῶ ὑποτίθεται, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ Κανονισμοῦ θέτει εἰς κάποιο ἄλλο ἐπίπεδον τὴν θέσιν τῶν ἐκλογέων τοῦ Σώματος καὶ συνεπῶς δὲν ἀναλίσκεται πολὺ εἰς τὴν κατοχύρωσιν τῆς μυστικότητος, ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως τὸ τοποθετεῖ καὶ τὸ προσδιορίζει καὶ τυπικῶς καὶ οὐσιαστικῶς. Ἦτο δυνατὸν— καὶ ἀπευθύνομαι εἰς τὸν κύριον Ἠλιοῦ — νὰ προβλέψῃ ὁ συντάκτης τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι πέραν τῆς μυστικότητος — καὶ γλαφυρῶς καὶ πολὺ ὀρθῶς ἐτοποθέτησεν ὁ ἀγαπητὸς κ. Παπακωνσταντίνου τὸ θέμα — ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ προβλέψῃ ὁ συντάκτης τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ὅλων τῶν συναδέλφων, ἐὰν πρόκειται πράγματι νὰ θέσωμεν ἕναν ἠθικὸν κανόνα ἀπόψε, τὸν ἠθικὸν κανόνα τῆς λειτουργίας τοῦ Σώματος, ἦτο δυνατὸν νὰ προβλέψῃ ὁ συντάκτης τοῦ Κανονισμοῦ τὸ χθεσινὸν περιστατικὸν — ἦτο δυνατὸν νὰ προέβλεπε ὁ συντάκτης τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι θὰ ἔφθανε τὸ Σῶμα τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, καλυπτόμενον ἀπὸ τὴν μυστικότητα τῆς ψηφοφορίας, θὰ ἔφθαναν κ.κ. βουλευταὶ ὄχι νὰ ψηφίζουν, ἀλλὰ νὰ ὑβρίζουν, νὰ λοιδωροῦν καὶ νὰ λοιδωροῦν αὐτὸ τοῦτο τὸ Σῶμα ψηφίζοντες οἱ βουλευταί; Καὶ ἅπαξ ἀνέκυψε τὸ ζήτημα. Δὲν ὑπάρχει θέμα κομματικῆς τοποθετήσεως. Καὶ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, κ. συνάδελφοι, ὅτι οἱ προβολεῖς τῆς κοινῆς γνώμης εἶναι ἐστραμμένοι πρὸς τὸ ἐπίπεδον τοῦ Σώματος αὐτοῦ, ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία κυριαρχεῖ ἀπὸ μηνῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξευτελίζονται οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους. Καὶ εἶναι κ. συνάδελφοι, θεόπεμπτος ἡ εὐκαιρία, τὴν ὁποίαν ἔδωσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐχρησιμοποίησαν τὴν χθεσινὴν ψηφοφορίαν τοῦ Σώματος ὡς μέσον λοιδορισμοῦ, διὰ νὰ δοθῇ μία ἱκανοποίησις εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ἀγανακτεῖ διὰ τὸ κατάντημα τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Εἶναι εὐκαιρία κάπως νὰ ἐξιλεωθῇ τὸ Σῶμα δι’ αὐστηρᾶς καταδίκης τῶν ἀσχημονούντων κατὰ τὴν ψηφοφορίαν βουλευτῶν. Δὲν εἶναι θέμα τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν εἶναι θέμα ἁπλῶς νὰ νομολογήσωμεν, εἶναι θέμα νὰ δώσωμεν ἀπάντησιν ἂν ὑφίσταται ζήτημα ἢ ὄχι μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας, ἢ θέμα ἀκυρότητος τῶν ψηφοδελτίων αὐτῶν. Διότι οὐδεὶς συντάκτης τοῦ Κανονισμοῦ ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ σκεφθῇ, ὅτι τὰ ψηφοδέλτια θὰ ἦσαν μέσα ἐκδηλώσεως τοιούτων ταπεινῶν διαθέσεων.

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπὸ τὴν πλευράν σας...

§61Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ὁ συνάδελφος ἐκ Φθιώτιδος, ἀπηυθύνθη εἰς ἐμέ, προσωπικῶς, θέλων νὰ μοῦ ἀποδώσῃ γνώμας, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἀποδώσῃ κάπου ἀλλοῦ. Πράγματι, εἶναι δύο ψηφοδέλτια, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπῆρξαν ἀναγραφαί, μεταξὺ τῶν ἄλλων ὀνομάτων, καὶ ὀνόματος ἀνυπάρκτου. Δὲν ἠξεύρω, ἂν τὸ «Κωστόπουλος» ἀφορᾷ τὸν Στ. Κωστόπουλον, διὰ τὸν ὁποῖον ἔγραψε «Ν. Κωστόπουλο», κάποιος. Ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει κανὲν θέμα ἀπρεπείας. Ἀλλὰ ὑπῆρξε μία ἀπρεπὴς προσθήκη εἰς τὸ ὄνομα συναδέλφου, προερχομένη ἀπὸ ψηφοδέλτιον τῆς παρατάξεως ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐψήφισε τοὺς κυβερνητικοὺς ὑποψηφίους, εἰς τὴν ὁποίαν συγκαταλέγεται καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. Τόσον ὁ κ. Καλαντζῆς, ὅσον καὶ ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, μᾶς ἔκαμαν ἐδῶ ἕνα μάθημα περὶ ἠθικῆς τάξεως κλπ. Ἐγώ, συλλογικὴν εὐθύνην, δὲν καταλογίζω καί, βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψέξω κανένα, τὴν Ε.Ρ.Ε. ἢ τοὺς Προοδευτικούς, διότι ἕνας ἄγνωστος, ψηφίσας μὲ τὸ ψηφοδέλτιον, μὲ τὸ ὁποῖον καὶ ἐκεῖνοι ἐψήφισαν, ἔκαμε μίαν βαρυτάτην ἀπρέπειαν εἰς βάρος συναδέλφου του. Ἀλλά, ἀπὸ τὴν ἀπρέπειαν αὐτήν, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ ἐκείνην τὴν πλευράν, πᾶμε νὰ κηρύξωμε δύο ἄλλα ἄκυρα, μὴ πληττόμενα ἀπὸ καμμίαν ἀκυρότητα, ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν ἐν τῷ νόμῳ, καὶ ἀπὸ καμμίαν ἀπρέπειαν καὶ συγχρόνως νὰ δώσωμεν μαθήματα πρὸς τὴν παράταξιν, ποὺ δὲν προέβη εἰς ἀπρέπειαν. Καί, ἐπίσης,— αὐτὸ τὸ τελευταῖον ἐκ μέρους τοῦ κ. Καλαντζῆ, δὲν τὸ καταλογίζω εἰς τὸν κ. Παπακωνσταντίνου — νὰ ἐκφράσωμεν καὶ τὴν εὐχαρίστησίν μας, διότι χρεωκοπεῖ, λέγει, τὸ Κοινοβούλιον!... Βεβαίως, ὁ κ. Καλαντζῆς, ἔχει συνδεθῆ μὲ ἀντικοινοβουλευτικὰ καθεστῶτα καὶ δι’ αὐτὸ ἐνδιαφέρεται διὰ τὸ Κοινοβούλιον!... Ἀλλ’ ἡ χρεωκοπία καὶ ἡ ἀπρέπεια, προῆλθεν ἀπὸ ἐκείνην τὴν παράταξιν. Διὰ νὰ μποῦμε, ὅμως, εἰς τὴν οὐσίαν, κ. Πρόεδρε, διότι δὲν μᾶς τὰ εἴπατε καλὰ εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ καλοπίστως ἐδέχθημεν αὐτὰ ποὺ εἴπατε, ἐπί τίνος ἀποτελέσματος συζητοῦμεν; Ὅταν, ὁ κ. Κατσώτας, ρητῶς, τὸ ὑπέδειξε — καὶ ὁ κ. Πιπιλῆς, δὲν ἠμφεσβήτησεν — ὅτι οἱ δύο ψηφολέκται κατέληξαν, ὅτι ἐψήφισαν ἐγκύρως 263, ἐκ τῶν ὁποίων ἔλαβον, ἀντιστοίχως, οἱ κ.κ. Μαυρίδης καὶ Σακελλαρίου 142 καὶ 132, ἀπὸ τὴν ὥραν ποὺ ὑπῆρξεν αὐτὴ ἡ συμφωνία, κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 87 τοῦ Κανονισμοῦ, σεῖς, δὲν εἴχατε τίποτε ἄλλο νὰ κάμετε, παρὰ νὰ ἀνακοινώσετε τὸ ἀποτέλεσμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε συμφωνία. Ἔπρεπε νὰ ἀνακοινώσετε τὸ ἀποτέλεσμα, ὡς διεπιστώθη καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα νὰ προτείνετε, ἐνδεχομένως, ἔνστασιν ἀκυρότητος, ἀλλ’ ὄχι νὰ ἀνακοινώσητε ἀποτέλεσμα ἠλαττωμένον κατὰ 3 ψήφους, τὰς ὁποίας ἀπὸ κοινοῦ οἱ ψηφολέκται, ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων, δὲν τὰς ἐθεώρησαν ἀκύρους, κατὰ τὴν διαλογήν. Ἔχετε πρὸς τοῦτο ρητὴν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ὑποχρέωσιν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πιπιλῆς, εὐθὺς ἀμέσως, διετύπωσε τὴν ἀντίρρησίν του καὶ ἔθεσε τὸ ζήτημα ὑπ’ ὄψει μου.

§63Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ Κανονισμός, λέγει, ὅτι, ὑπαρχούσης συμφωνίας μεταξὺ τῶν ψηφολεκτῶν, ἐκφωνεῖται ὑπὸ τοῦ Προέδρου τὸ ἀποτέλεσμα. Μόνον ἐκφωνητής, τελάλης, εἶσθε, ὄχι δικαστὴς ἀκυρότητος. Ὠφείλατε, λοιπόν, νὰ ἀνακοινώσητε τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀμφισβητουμένου ἤδη τοῦ ἀποτελέσματος, νομίζω, ὅτι τὸ Σῶμα πρέπει νὰ κληθῇ νὰ ἀποφανθῇ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀλαβᾶνος, ἔχει τὸν λόγον.

§65Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ πολὺ προσοχὴν παρηκολούθησα τὴν ἐπιχειρηματολογίαν τοῦ Προεδρείου σχετικῶς μὲ τὴν ἀκυρότητα τοῦ ἐν λόγῳ ψηφοδελτίου. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ ἐπιχειρηματολογία σας, δὲν μὲ ἔπεισε. Ὡς εἶναι γνωστόν, χθὲς τὰ Κόμματα ὑπέδειξαν ἐκπροσώπους διὰ τὰς θέσεις μόνον τῶν Ἀντιπροέδρων. Διὰ τὰς θέσεις τῶν Γραμματέων καὶ τῶν Κοσμητόρων, δὲν ὑπέδειξαν ἐκπροσώπους. Συνέβη, λοιπόν, εἰς τὴν θέσιν, ὅπου ἀναγράφονται τὰ ὀνόματα τῶν Γραμματέων, νὰ ἀναγραφῇ ἕν ἀκόμα μὴ ἀνταποκρινόμενον εἰς ὄνομα συναδέλφου. Νομίζω, ὅτι τὸ ἀθωότερον ψηφοδέλτιον εἶναι ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται ὄνομα μὴ βουλευτοῦ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ Κανονισμός, προκειμένου περὶ τῆς ἀναδείξεως τῶν μελῶν τοῦ Προεδρίου ἀπαιτεῖ μυστικὴν ψηφοφορίαν. Οὐδαμοῦ, ὅμως τοῦ Κανονισμοῦ ἀναγράφεται, ὅτι ἡ ψηφοφορία διὰ τὸν 2ον καὶ 3ον Ἀντιπρόεδρον καὶ διὰ τοὺς Γραμματεῖς καὶ Κοσμήτορας διεξάγεται ταὐτοχρόνως. Ὡς εἴπατε κατὰ τὴν τακτικὴν τοῦ Κοινοβουλίου, τὴν ὁποίαν δὲν ἀρνοῦμαι, ἡ ψηφοφορία τῶν μελῶν τούτων τοῦ Προεδρείου διεξάγεται ἑνιαίως. Θὰ παρεκάλουν, ὅμως καὶ ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἑνιαίως νὰ ἑρμηνεύεται, διότι ὡς γνωρίζετε, πρὸ ὀλίγου εἰς μίαν τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ἡ ὁποία συνῆλθε διὰ τὴν ἐκλογὴν Προέδρου καὶ Ἀντιπροέδρου αὐτῆς καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν συνέβη νὰ ἐκλεγῇ ὡς Πρόεδρος αὐτῆς βουλευτὴς προερχόμενος ἀπὸ τὴν Ε.Κ., ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἠγνοήθη. Λέγω λοιπόν, ὅτι τὸ ἐν λόγῳ ψηφοδέλτιον θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ἄκυρον μόνον ὡς πρὸς τοὺς Γραμματεῖς καὶ οὐχὶ καὶ διὰ τοὺς Ἀντιπροέδρους διὰ τὰ ὀνόματα, τῶν ὁποίων οὐδεμία ἀλλοίωσις ἢ ἀμφισβήτησις εἶναι δυνατὸν νὰ προβληθῇ. Κανονικῶς θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ ἰδιαίτερον ψηφοδέλτιον διὰ τοὺς Ἀντιπροέδρους καὶ ἰδιαίτερον διὰ τοὺς Γραμματεῖς. Ἡ ψηφοφορία ἐπὶ βουλευτικῶν ἢ δημοτικῶν ἐκλογῶν μὲ τὴν ψηφοφορίαν τῆς Βουλῆς, πρὸς ἀνάδειξιν τῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου αὐτῆς, οὐδεμίαν ὁμοιότητα ἔχουν. Ἐδῶ οὔτε δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ὑπάρχει, οὔτε ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπή, οὔτε σειρὰ ἄλλων διατάξεων ἰσχυουσῶν εἰς τὰς βουλευτικὰς καὶ δημοτικὰς ἐκλογὰς τηρεῖται ἐν προκειμένῳ. Κατ’ ἔθιμον μάλιστα, ἡ ἐκλογὴ εἰς τὴν Βουλὴν ἐπιτρέπεται καὶ φανερὰ καὶ μάλιστα διενοήθη τις νὰ ζητήσῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς εἰς τὴν Βουλήν, διότι πολλοὶ τῶν συναδέλφων ψηφίζουν φανερά. Ἡ μυστικότης τῆς ψήφου εἰς τὰς βουλευτικὰς ἢ δημοτικὰς ἐκλογάς, ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς ἐξασφαλίσεως μὴ ἀσκήσεως οἱασδήποτε ψυχολογικῆς βίας ἐπὶ τοῦ ἐκλογέως. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ ἔννοια αὐτὴ δύναται νὰ μεταφερθῇ καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν νομίζω, ὅτι συνάδελφός τις ψηφίζων εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην φανερὰ ψηφίζει ὑπὸ τὸ κράτος ψυχολογικῆς βίας ἀσκουμένης ὁποθενδήποτε. Διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἅπαντες ἐδῶ ἔχομεν μεγάλην πεῖραν περὶ τὰ ἐκλογικὰ καὶ δυνάμεθα νὰ διαπιστώσωμεν, ἐὰν θέλωμεν, διὰ συνάδελφόν τινα τί ἐψήφισε. Δυνάμεθα συγκεκομμένα νὰ βάζωμεν τὰ ὀνόματα, νὰ ἐναλλάσσωμεν τὰς θέσεις τῶν ὀνομάτων κλπ. Ἐὰν λοιπόν, θέλωμεν νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ζητοῦμε τὴν ἀκύρωσιν τοῦ ἐν λόγῳ ψηφοδελτίου μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι δῆθεν παρεβιάσθη τὸ ἀπόρρητον τῆς ἐκλογῆς, ἐπειδὴ συνέβη νὰ ἐκλεγῇ ὡς Ἀντιπρόεδρος, βουλευτής, προερχόμενος ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§66Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρῶτον, πρέπει νὰ τεθοῦν τὰ πράγματα εἰς μίαν πρέπουσαν σειράν. Τὰ ἐπίδικα ψηφοδέλτια εἶναι 3, δύο τῆς ΕΡΕ καὶ ἕνα ἰδικό μας. Καὶ τὰ τρία ψηφοδέλτια...

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι τῆς ΕΡΕ.

§68Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποψηφίων τῆς Κυβερνήσεως...

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μπορεῖτε νὰ τὸ προεξοφλήσετε αὐτό.

§70Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν συνήθισα νὰ παίζω μὲ τὰς λέξεις. Ἡ ΕΡΕ στηρίζει τὴν Κυβέρνησιν καὶ οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ παρέχουν τὴν ἐκλογήν. Δὲν μπορεῖ καὶ νὰ ὑποστηρίζουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ εἶναι ἀμέτοχοι.

§71Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν; Μοῦ δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῶ καὶ ἐγὼ περὶ ὑποψηφίων τῆς ΕΔΑ. Ἐπειδὴ ἡ ΕΔΑ ψηφίζει τοὺς ὑποψηφίους τῆς Ε.Κ.; (Χειροκροτήματα).

§72Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμολογῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἐκδήλωσις αὐτὴ τῆς ὑψηλῆς ποιότητος πνεύματος, οἵα ἐξεδηλώθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθν. Ἀμύνης μὲ κατέπληξε πρὸ τοῦ ὄγκου τῆς ἀξίας της. Λέγω, λοιπόν, ὅτι δύο εἶναι οἱ ὑποψήφιοι, ὄχι οἱ δικοί μας, τῆς ἀντιπάλου παρατάξεως καὶ ἑπομένως τὸ πρᾶγμα τίθεται οὕτω εἰς τὴν ὀρθὴν γραμμήν. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ πρὸ ὀλίγου στηλιτεύων ὀρθῶς, κατηγορῶν, ἐπικρίνων ὀρθῶς, τὴν ἀναγραφὴν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ὀνόματος ξένου πρὸς τὸ Σῶμα, εἶπεν, ὅτι ἡ εὐθύνη πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ε.Κ. ἐκ τῶν ὁποίων προέρχεται ὁ ἀναγράψας τὴν ἀπρεπῆ αὐτὴν φράσιν.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διεφωτίσθην καὶ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι ἔτσι.

§74Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀρθῶς τὸ εἴπατε. Ἤκουσα ὅμως καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ὁ γράψας δὲν προέρχεται ἀπὸ τοὺς κόλπους τοὺς ἰδικούς μας. Προέρχεται ἀπὸ τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως. Ὀρθὸν λοιπὸν εἶναι αἱ αἰτιάσεις νὰ ἀπευθυνθοῦν πρὸς τὸ μέρος τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ἡ ΕΡΕ. Καὶ ἐὰν θέλωμεν νὰ θέσωμεν τὰ πράγματα εἰς τὴν πρέπουσαν τάξιν ἂς ἀναζητηθῇ ποῖος εἶναι. Κύριε Πρόεδρε, εἴπατε, ὅτι τὸ ψηφοδέλτιον διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν 2 Ἀντιπροέδρων, Βʹ καὶ Γʹ καὶ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου εἶναι ἑνιαῖον. Εἰς αὐτὸ δὲν συμφωνῶ. Οὐδαμοῦ τοῦ Κανονισμοῦ ἀναγράφεται, ὅτι τὸ ψηφοδέλτιον εἶναι ἑνιαῖον. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ εἶπεν, ὅτι εἴθισται ἡ ἐκλογὴ νὰ γίνεται δι’ ἑνιαίου ψηφοδελτίου. Ὁ Κανονισμὸς δὲν ὁρίζει, ὅτι εἶναι ἑνιαῖον τὸ ψηφοδέλτιον. Ὁρίζει μόνον τὴν διαδοχικὴν χρονολογικὴν σειρὰν ἐκλογῆς. Πρῶτον: Πρόεδρος, δεύτερον: Αʹ Ἀντιπρόεδρος, τρίτον: Οἱ δύο Ἀντιπρόεδροι καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ Προεδρείου.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συλλήβδην.

§76Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι συλλήβδην.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς εἶσθε ἐκ τῶν παλαιοτέρων συναδέλφων ἐδῶ. Ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἔχει ἐπικρατήσει εἰς ὅλας τὰς ἀρχαιρεσίας.

§78Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἶπον. Καὶ εἶπον, ὅτι ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ τὸ ἐσημείωσεν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἴσως ὡς εἰδικὴ περίπτωσις εἰς τὸν Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος λέγει: αʹ) Προέδρου, βʹ) Αʹ Ἀντιπροέδρου, γʹ) δύο Ἀντιπροέδρων, δύο κοσμητόρων καὶ τεσσάρων Γραμματέων.

§80Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χρονολογικὴ σειρὰ τῆς ἐκλογῆς.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ καθιερώθη. Τὸ ὀρθόδοξον εἶναι αὐτὸ ποὺ λέτε.

§82Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὀρθόδοξον εἶναι τὸ ἰδικόν μου. Χαίρω διότι συμφωνοῦμεν εἰς αὐτό. Ἡ χρονολογικὴ σειρὰ ἐκλογῆς καθορίζεται ἀπὸ τὸν Κανονισμόν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ἀνεξαρτήτως τοῦ τὶ ἐγένετο μέχρι σήμερον, σᾶς ἐμποδίζει ὁ Κανονισμὸς ὡς Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ μοιράσετε χωριστὰ ψηφοδέλτια διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν Ἀντιπροέδρων καὶ διὰ τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ Προεδρείου;

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτήρησα μίαν ἀρχὴν καθιερωμένην.

§84Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σύμφωνοι. Ἠκολουθήσατε τὴν πεπατημένην. Δὲν σᾶς μέμφομαι, ἀλλὰ λέγω ὅτι δὲν σᾶς ἠμπόδιζε τίποτε νὰ κάμετε χωριστὰ ψηφοδέλτια. Συνεπῶς τὸ ὅτι ἐγένετο μὲ ἑνιαῖον χαρτί, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ δὲν μεταβάλλει, κατ’ ἐμὴν γνώμην —καὶ εἰς τὰ νομικὰ θέματα ἐπιτρέπεται ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων νὰ ὑπάρχῃ διάφορος γνώμη— κατ’ ἐμὴν γνώμην εἶναι ἐλλιπὴς πλειόνων ψηφοδελτίων εἰς τὸ χαρτὶ αὐτό. Χωριστῶν ὅμως ψηφοδελτίων. Ἐλέχθη, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐπειδὴ ἀνεγράφη εἰς τὸ ἐπίδικον ψηφοδέλτιον τὸ ὄνομα μὴ μέλους τῆς Βουλῆς, αὐτὸ ἀποτελεῖ ὕβριν, ἀποτελεῖ ἀπρέπειαν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει ὅπως, ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένου ἄρθρου τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι ἔγγραφα περιέχοντα ἀπρεπεῖς φράσεις δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει, πρέπει νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ψηφοδέλτιον αὐτό. Ἂς μοῦ ἐπιτρέψουν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι νὰ μὴ δεχθῶ τὴν ἄποψίν των αὐτήν. Διότι δὲν εἶναι ἔγγραφον τὸ ψηφοδέλτιον. Δὲν ἀπευθύνεται πρὸς τὸ Προεδρεῖον. Δὲν εἶναι ἔγγραφον, δὲν εἶναι αἴτησις, δὲν εἶναι τίποτε. Ὑπάρχει ἀπρέπεια, ἡ ὁποία δὲν διστάζω νὰ τὸ εἴπω, κ. Πρόεδρε, καὶ εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον προκαλεῖ καὶ ἀγανάκτησιν καὶ λύπην. Ἀλλὰ ἐξ ἴσου ἀγανάκτησιν καὶ λύπην μοῦ προεκάλεσε τὸ γεγονός, ὅτι φίλοι, οὐχὶ ἰδικοί μας, ἔχουν ἀναγράψει εἰς τὸ ψηφοδέλτιον τῶν Γραμματέων: Γ. Παπανδρέου. Καὶ ἐρωτῶ: αὐτὸ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ Σώματος; Πρὸς τιμὴν τῶν ἀναγραψάντων; Δὲν εἶναι ὕβρις;

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ δι’ αὐτό, κ. Μπακόπουλε, δὲν τὸ ἀνεκοίνωσα καὶ δὲν ἀνέφερα καὶ τὸ ἐπώνυμον τὸ ὁποῖον ἀνεγράφετο εἰς τὸ ψηφοδέλτιον.

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κάπου–κάπου γίνεται ὑπὸ μορφὴν σάτιρας. Καὶ ἄλλο σάτιρα καὶ ἄλλο ὕβρις. Τοιούτου εἴδους σάτιρα, νὰ ἀναγράφωνται δηλαδή, ὀνόματα Ἀρχηγῶν, ἔχει συμβῆ ἐπανειλημμένως. Καὶ τὸ ἰδικόν μου ὄνομα ἔχει ἀναγραφῆ καὶ τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ τοῦ ἀειμνήστου Σοφούλη παλαιότερον καὶ ἄλλων τὰ ὀνόματα ἔχουν ἀναγραφῆ μεταξὺ τῶν Γραμματέων, ἀλλὰ ἄλλο σάτιρα καὶ ἄλλο ἀναγραφὴ ἀνυπάρκτου ὀνόματος, ἢ ὕβρις.

§87Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παραπονοῦμαι δι’ αὐτὸ ἐὰν τὸ μνημονεύω.

§88Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι περίεργον, ὅτι ἐπεσημάνθη ὡς ἄτοπον τὸ ὅτι ἡμεῖς οἱ ἴδιοι καταγγέλλομεν τὴν ὕβριν. Θὰ ἤθελα κάποτε καὶ σεῖς νὰ καταγγείλετε οἱανδήποτε ὕβριν καὶ κακὴν συμπεριφορὰν ἐκ μέρους ἰδικῶν σας βουλευτῶν. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γενναιοφροσύνην νὰ στηλιτεύωμεν τὰς ὕβρεις εἰς τὰς ὁποίας προβαίνει ἕνα ἐκ τῶν μελῶν μας. Καὶ ἐστηλιτεύθη ἡ ὕβρις ἀπόψε καὶ ἀπὸ τὸν κ. Παπακωνσταντίνου καὶ ἀπὸ τὸν κ. Καλαντζῆν καὶ ἀπὸ ἐμέ. Πταίομεν δι’ αὐτό, διότι ἔχομεν τὴν ἠθικὴν ὑπεροχὴν νὰ στηλιτεύωμεν ὕβρεις προελθούσας ἀπὸ τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν μας; Κάποτε θὰ ἤθελα νὰ τὸ πράξετε καὶ σεῖς.

§89Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔχομεν πράξει πάντοτε. Καὶ ἐπειδὴ εἴπατε ὅτι ἔχετε ἠθικὴν ὑπεροχὴν πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπεροχὴν ἠθικὴν δὲν σᾶς ἀναγνωρίζομεν, οὔτε εἰς σᾶς οὔτε εἰς κανένα ἄλλον.

§90Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος)...

§91Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠθικὴν ὑπεροχὴν ἔναντι ἡμῶν δὲν ἀναγνωρίζομεν εἰς κανένα, οὔτε εἰς τὸν κ. Ἰωάννου ὁ ὁποῖος διακόπτει αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δέχομαι αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβητε. Ἀλλ’ ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν: Οὐδεμία διάκρισις ἐπιτρέπεται ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς ὑπεροχῆς, ἀλλὰ διάκρισις πράξεων μαρτυρουσῶν ἠθικὴν ὑπεροχὴν εἶναι ἐπιτρεπτή.

§93Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὰς πράξεις αὐτὰς ἐπίσης εἰς οὐδὲν ἐπταίσαμεν. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα πάλιν. Ἐὰν τὰ ἐμνημόνευσα αὐτὰ τὰ ἐμνημόνευσα διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ἀπὸ κανένα ὅτι οἱ μύδροι οἱ ὁποῖοι ἐκτοξεύονται ἀπὸ μέρους τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς ΕΡΕ στρέφονται καθ’ ἡμῶν καὶ ὄχι καὶ τῶν ἄλλων. Παραπονοῦμαι καὶ ἐγὼ κατὰ τῶν συναδέλφων μας, οἱ ὁποῖοι ἔγραψαν ξένα ὀνόματα. Λέγω ὅτι ἦτο ἀπρέπεια, σύμφωνοι. Ἀλλὰ δικαιοῦμαι νὰ εἴπω ὅτι καὶ ἐκ τῆς ἄλλης πλευρᾶς ἐσημειώθη ἀνάλογος ἀπρέπεια. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα καὶ εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ δείξετε τὰ ψηφοδέλτια. Τὰ ψηφοδέλτια αὐτὰ εἶναι πεντακάθαρα καὶ καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ἀντιπροέδρους καὶ καθόσον ἀφορᾷ τοὺς κοσμήτορας. Ἀναγράφει τὰ ὀνόματα τῶν Γραμματέων, τοὺς ὁποίους ἔθελεν ὁ περὶ οὗ πρόκειται βουλευτής, ὁ ἄγνωστος καὶ εἰς τὸ τέλος ἀνέγραφε καὶ ἕνα ὄνομα ἀνύπαρκτον ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Πιστεύω πεποιθότως, ἐν πλήρει δικαιοδοτήσει τῆς εὐθύνης μου καὶ ἐν πλήρει συνειδήσει τῆς ἀξίας τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ὡς πρὸς τὴν καθιέρωσιν μιᾶς ἀρχῆς, ὄχι μιᾶς νομολογίας ἀπαραβάτου —καὶ τῶν Δικαστηρίων ἡ νομολογία μεταβάλλεται— ἀλλὰ μιᾶς ἀρχῆς. Ἡ ἀρχὴ αὐτὴ θὰ εἶναι διττή. Ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται, πρῶτον, ἐπανάληψις τῆς ἀπρεπείας αὐτῆς. Καί, δεύτερον, ὅτι ἐὰν ἔχῃ ἀναγραφῆ ὄνομα ξένον, αὐτὸ δὲν βλάπτει τὴν ἐγκυρότητα τοῦ ψηφοδελτίου. Καὶ ἐρωτῶ, κ. Πρόεδρε. Ὑποθέσατε ὅτι εἴχαμε χωριστὰ ψηφοδέλτια καὶ ἡ ἀνωμαλία ἐνεφανίζετο εἰς τὰ ψηφοδέλτια τῆς ἐκλογῆς Γραμματέων, θὰ ἐβλάπτετο τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν Ἀντιπροέδρων; Καὶ φθάνω εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἡλιοῦ: Ὅτι UTILE PER INUTILE NON VITIATUR. Ἐλέχθη ὅτι αὐτὸ εἶναι κατηραμένον λατινικόν. Τὸ λέγω καὶ Ἑλληνικά. Ὅτι τὸ ἔγκυρον δὲν βλάπτεται διὰ τοῦ ἀκύρου. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἡλιοῦ καὶ ἐγὼ τὸ ἐμνημονεύσαμεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν εἶναι διότι ἀπὸ τὸ Ρωμαϊκὸν δίκαιον πηγάζουν ὅλα τὰ σύγχρονα δίκαια. Αὐτὸ ἰσχύει ἀπὸ αἰώνων καὶ θὰ ἰσχύῃ εἰς τὸν αἰῶνα τὸν ἅπαντα. Δι’ αὐτὸ τὸ ἐμνημονεύσαμεν. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι δὲν θίγεται ἡ ἐγκυρότης τοῦ ψηφοδελτίου διὰ τῆς προσθήκης αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος. Κύριε Πρόεδρε, εἶσθε δόκιμος Νομικὸς καὶ γνωρίζετε καλὰ τὸ ἕτερον νομικὸν ἀξίωμα ὅτι Νομικὴ εἶναι ἡ ἐφηρμοσμένη λογική. Καὶ μὲ τὴν λογικὴν ἀναζητοῦμεν τὸ τὶ ἐπεδιώχθη διὰ τῆς προσθήκης αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος. Ἐπεδείχθη μία σάτιρα καὶ πλέον οὔ. Εἶναι πρόδηλον ὅτι τὰ δύο προέρχονται ἐκ τῆς ἀντιπάλου παρατάξεως καὶ τὸ ἕτερον ἐκ τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως. Διατὶ νὰ τὸ σημειώσουν; Διὰ νὰ ἀποδείξουν ὅτι ψηφίζουν τοὺς δύο Ἀντιπροέδρους; Τὸ ἔχουν ἀποδείξει. Διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὁ φίλος τῆς Ε.Κ. ὅτι ἐψήφισε πλῆρες τὸ ψηφοδέλτιον. Διατί; Διὰ νὰ ἀκυρωθῇ τὸ ψηφοδέλτιον; Νομίζω ὅτι καὶ μὲ τὴν ἐφηρμοσμένην λογικὴν φθάνομεν εἰς τὴν αὐτὴν λογικήν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε πρόθεσις σημαδεύματος τοῦ ψηφοδελτίου, οὔτε παραβίασις τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας. Κύριε Πρόεδρε ἔχετε ὑποστηρίξει ὑποθέσεις εἰς τὸ Ἐκλογοδικεῖον. Καὶ τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς λογικῆς αὐτῆς ἐκδίδει τὰς ἀποφάσεις του. Νομίζω ὅτι οὕτω πρέπει νὰ κριθῇ καὶ τὸ παρὸν θέμα. Δὲν ὑπάρχει παραβίασις τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας καὶ τὸ ψηφοδέλτιον καθότι ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τῶν Ἀντιπροέδρων εἶναι ἀπολύτως ἔγκυρον.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Θανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§95Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου διὰ τὰς ἀπαραδέκτους καὶ ἀπρεπεῖς ἐκδηλώσεις συναδέλφων τὰς γενομένας διὰ τῶν ψηφοδελτίων πρὸς ἐκλογὴν τῶν ἀντιπροέδρων καὶ λοιπῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου. Δὲν μὲ ἐξέπληξαν ὅμως αὗται, διότι δυστυχῶς τὸν τελευταῖον καιρὸν ἔλαβον χώραν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἄλλαι περισσότερον σοβαραὶ ἀπρέπειαι, ὥστε τὸ μόνον, ποὺ πρέπει καὶ δύναμαι νὰ κάμω ὡς μέλος τοῦ Κοινοβουλίου εἶναι νὰ εὐχηθῶ αἱ χθεσιναὶ ἀσχημίαι νὰ εἶναι αἱ τελευταῖαι. Πρέπει νὰ πληροφορηθῶσιν οἱ κ. συνάδελφοι καὶ πρὸ παντὸς οἱ ὑπεύθυνοι ὅλων αὐτῶν τῶν ἀπρεπειῶν ὅτι ἐγίναμε ἀντικείμενον προσβλητικῶν καὶ ὑβριστικῶν σχολίων τῆς Κοινῆς γνώμης, διότι καὶ εἰς μίαν θεατρικὴν ἐπιθεώρησιν αὐτῶν τῶν ἡμερῶν μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐμφανίζονται εἰς τὴν σκηνὴν δύο πρόσωπα λογομαχοῦντα καὶ ἐνῷ ὁ εἷς ἀποκαλεῖ τὸν ἕτερον παλιάνθρωπον, ἄσεμνον καὶ λοιπὰ ὁ ὑβριζόμενος δὲν ἀντιδρᾷ διότι δὲν θεωρεῖ τὰ ἀνωτέρω κοσμητικὰ ὡς ὕβρεις, ἐξανίσταται ὅμως καὶ ἀγανακτεῖ ὅταν ὁ ὑβριστὴς τοῦ λέγει «εἶσαι βουλευτής»... (Φωναὶ καὶ θόρυβος ἐκ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου).

§96ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§97Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἰδιότης τοῦ βουλευτοῦ κατήντησε διὰ τὴν κοινὴν γνώμην ἡ χειροτέρα ὕβρις. Ἂς συνέλθωμεν τέλος πάντων καὶ ἂς παύσωμεν ἀσχημονοῦντες ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν ὄντως ὑψηλῶν μας καθηκόντων. Δὲν κρίνω δὲ περιττὸν νὰ συστήσω καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ ἀποταθῇ ὡς ἀντιπροσωπεύοντα τὸ Σῶμα, τὸ δεινῶς ὑβριζόμενον εἰς τὰ θέατρα, εἰς τὸν ἁρμόδιον Εἰσαγγελέα διὰ τὴν ἄσκησιν ποινικῆς ἀγωγῆς κατὰ τῶν ὑβριστῶν του. Καὶ ἤδη ἀντιμετωπίζων τὸ ἀνακῦψαν νομικὸν θέμα περὶ τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας περὶ ἧς τὰ ἄρθρα 86 καὶ 87 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς παραβιάσεως τῆς ἀρχῆς ταύτης προσθέτω, εἰς ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν Ἀρχηγόν μου κ. Κανελλόπουλον, τὰ ἑξῆς: Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Ἠλιοῦ, τὸν ὁποῖον ἐνίσχυσε διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του ὁ κ. Ἀλαβᾶνος, ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ κοινοῦ ἐκλογέως ὑφίσταται τὸ τεκμήριον τῆς παραβιάσεως τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας, ἐνῷ τοῦτο δὲν ἰσχύει προκειμένου περὶ ἐκλογέως βουλευτοῦ, δὲν εἶναι μόνον ἠθικῶς ἀπαράδεκτον, διότι εἰσάγει ποιότητας ἐκλογέων, ἀλλὰ ἀποκρούεται καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν νόμον, δηλαδὴ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, διότι καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχε περίπτωσις προκειμένου περὶ βουλευτῶν ἐκλογέων παραβιάσεως τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας ὁ νομοθέτης θὰ ἐπιβάλῃ ταύτην δι’ ὅσων ἀναφέρονται εἰς τὰ ἄρθρα 86 καὶ 87 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Τὸ ἀναφερθὲν ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ συναδέλφου, ὅτι προκειμένου περὶ βουλευτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πίεσις, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποκλείεται περίπτωσις παραβιάσεως τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἂν δὲν δελεάζεται διὰ χρημάτων ὁ βουλευτὴς ἢ δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ ἀπειλάς, ἐπηρεάζεται ὅμως ἀπὸ ὡρισμένους δεσμοὺς ὥστε νὰ ἐκβιάζεται ψυχολογικῶς. Καίτοι οἱ τὰ ἐναντία σήμερον ὑποστηρίζοντες ἔπρεπε νὰ μὴ ἔχωσι λησμονήσει, ὅτι δυστυχῶς προσφάτως Ἀρχηγὸς μεγάλου κόμματος ἔχων τὴν παλαιοτέραν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν ἰσχυρίσθη δημοσίᾳ, ὅτι τὸ Κοινοβούλιον κατήντησε χρηματιστήριον συνειδήσεων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἡμεῖς μετ’ ἀγανακτήσεως ἀπορρίπτομεν. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ., κωδωνοκρουσίαι).

§98ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι ἀληθές.

§99Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἑπομένως βέβαιον καὶ νομικῶς ὀρθόν, ὅτι ψηφοδέλτια παραβιάζοντα τὴν μυστικότητα εἶναι ἄκυρα, διότι ἡ ἀκυρότης αὐτομάτως προκύπτει, πρῶτον ἐκ τῆς καθιερωμένης ἀρχῆς τῆς μυστικότητος, δεύτερον ἐκ τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου 87 Κ. Β. τὸ ὁποῖον ἐν ἀρχῇ ὁμιλεῖ περὶ ψηφοδελτίων ἴσου μεγέθους καὶ μὴ ἐχόντων διακριτικὰ σημεῖα, καὶ τρίτον ἐκ τῆς διατυπώσεως τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου τούτου, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περὶ ἐγκυρότητος ψηφοδελτίων περιεχόντων πλείονα ὀνόματα τῶν πρὸς ἐκλογὴν μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πρὸς ἐκλογήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι κατ’ ἀρχὴν ὁ νομοθέτης θεωρεῖ καὶ ταῦτα ἄκυρα, ἀλλὰ κατ’ ἐξαίρεσιν παραδέχεται ταῦτα ὡς ἔγκυρα χωρὶς νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐπὶ πλέον ὀνόματα. Κατ’ ἀντιδιαστολὴν ἑπομένως δέον νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ὁ κοινοβουλευτικὸς νομοθέτης θεωρεῖ ἄκυρα ψηφοδέλτια παραβιάζοντα τὴν μυστικότητα, ὅταν ὁ ἴδιος δὲν τὰ ἐξαιρῇ ὡς ἀνωτέρω. Διὰ τοὺς λόγους ἑπομένως τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθην θεωρῶ τὰ προσβαλλόμενα ψηφοδέλτια ὡς ἄκυρα. Ὁ ἕτερος ἰσχυρισμὸς τῶν κυρίων Ἡλιοῦ καὶ Μπακοπούλου, ὅτι τὸ ἔγκυρον δὲν βλάπτεται ὑπὸ τοῦ ἀκύρου δὲν ἔχει ἐν προκειμένῳ θέσιν, διότι ἡ ἀκυρότης περὶ τὰς ἐγγραφὰς τῶν ὀνομάτων τῶν γραμματέων δὲν ἀναφέρεται ἁπλῶς μόνον εἰς αὐτάς, ἀλλὰ συνδέεται μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς μυστικότητος τῶν ψηφοδελτίων, διότι ἀκριβῶς αἱ ἄκυροι ἐγγραφαὶ εἰς τὰ ὀνόματα τῶν γραμματέων, ἰσχυριζόμεθα ἡμεῖς, ἐγένετο διὰ νὰ παραβιασθῇ ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας καὶ νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἀποκάλυψις τοῦ ψηφοφόρου. Ἑπομένως δὲν εἶναι ἁπλῶς ἄκυροι αἱ ἐγγραφαί, ἀλλὰ ἄκυρον ὁλόκληρον τὸ ψηφοδέλτιον.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Σεργάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§101Ι. ΣΕΡΓΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀκυρότης τοῦ ψηφοδελτίου προβλέπεται καὶ ἐξετάζεται μόνον ὅταν προσβάλλεται ἢ ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Συνεπῶς, κακῶς γίνεται συζήτησις, ὅτι ἐξ ἑνὸς ψηφοδελτίου, διότι περὶ ἑνὸς πρόκειται, ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Ἐκ τῶν τριῶν ψηφοδελτίων ποὺ ἀνεφέρατε, κ. Πρόεδρε, ἕνα μόνον φέρει ἐγγεγραμμένον ξένον ὄνομα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ἀπόφασις. Τὰ ἄλλα δύο τὰ ὁποῖα περιέχουν τὰς ἀσχημίας δὲν πρέπει νὰ τεθοῦν εἰς ψηφοφορίαν. Εἰς ψηφοφορίαν θὰ τεθῇ τὸ ἕνα ψηφοδέλτιον μόνον ποὺ ἐπηρεάζει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Καὶ θὰ ἤθελα, κ. Πρόεδρε, ἐπ’ αὐτοῦ νὰ μὲ πληροφορήσητε, διότι δὲν ἔχω σαφῆ γνῶσιν τῶν πραγμάτων, ἐὰν πράγματι ἓν εἶναι τὸ ψηφοδέλτιον ποὺ ἀναγράφεται εἰς τὸ ὄνομα ὑποψηφίου Ἀντιπροέδρου τῆς παρατάξεώς μας. Τὸ ψηφοδέλτιον αὐτό, ποὺ ἀμφισβητεῖται ἔχει τὸ ἀθωότερον σημεῖον, ποὺ κανεὶς νόμος δὲν δύναται νὰ τὸ θεωρήσῃ ἄκυρον. Καὶ θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ἐγὼ τὸ ἄρθρον 87 τοῦ Κανονισμοῦ, τελευταίαν παράγραφον. Προηγουμένως ὅμως θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τοῦτο: Ὅτι αἱ ἐκλογικαὶ ἀκυρότητες τῶν ψηφοδελτίων θεσπίζονται ἐν ὄψει συγκεκριμένων ὑποψηφίων καὶ πρὸς διασφάλισιν τοῦ ἐκλογέως ἀπὸ τὴν τυχὸν μῆνιν τοῦ ὑποψηφίου τὸν ὁποῖον δὲν ἐψήφισεν ἢ δὲν ἠθέλησε νὰ ψηφίσῃ. Καὶ ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἐδῶ; Ἀλλὰ ἐὰν θέλητε νὰ δεχθῶμεν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐδῶ θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω, κ. Πρόεδρε, χωρὶς τοῦτο νὰ ἀποτελέσῃ μομφὴν ἐναντίον οὐδενός, ὅτι πολλάκις παρατηρεῖται βουλευτής τις νὰ λαμβάνῃ τὸ ψηφοδέλτιον καὶ νὰ τὸ ρίπτῃ φανερὰ εἰς τὴν κάλπην. Τότε πράγματι προδίδεται ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Τὸ ἄρθρον 87 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον αὐτοῦ λέγει, ὅτι «τὰ ψηφοδέλτια φέρουσι τόσα ὀνόματα ὅσα πρόκειται νὰ ἐκλεγῶσι, τὸ δὲ φέρον πλείονα ὀνόματα τῶν ἀπαιτουμένων δὲν ἰσχύει εἰ μὴ διὰ τὰ πρῶτα ὀνόματα μέχρι τῆς συμπληρώσεως τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ τῶν ὑποψηφίων». Καὶ ἐρωτῶ, κ. Πρόεδρε, ἐὰν ψηφοδέλτιον ἐκλογῆς Ἀντιπροέδρων καὶ Κοσμητόρων ἀναγράφῃ τὸ σύνολον τῶν βουλευτῶν καὶ τῶν 300, εἶναι ἔγκυρον ἢ ὄχι; Ἀσφαλῶς εἶναι ἔγκυρον. Δὲν προσβάλλεται, ἀλλὰ ἁπλῶς ἐμφανίζει τὴν πανηγυρικότητα τῆς ψήφου. Τί σκοπὸν ὅμως ἔχει ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ποὺ σᾶς ἀνέγνωσα; Σκοπὸν ἔχει, ὅτι δὲν θέλει νὰ σταθῇ εἰς τὴν πανηγυρικότητα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει σαφὴς διάταξις εἰς ὅλους τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν, ὅτι διαγραφαὶ ἢ ἐγγραφαὶ δὲν ἐπιτρέπονται εἰς τὰ ψηφοδέλτια. Τυχὸν ὑπάρχουσαι ὅμως δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ψηφοδέλτιον θεωρεῖται ἔγκυρον ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ εἰς τὸν ὁποῖον ἐδόθη. Ὑπάρχει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 65 παράγραφος 6 τῆς νομοθεσίας περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν τὸ ὁποῖον σαφῶς διαγράφει αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον καὶ ἡ ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι εὐρυτέρα. Λέγει τὸ ἄρθρον 65 παράγραφος 6 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου: «Ἐπὶ τοῦ ψηφοδελτίου δὲν ἐπιτρέπονται ἐγγραφαὶ καὶ διαγραφαί. Τυχὸν γενόμεναι θεωροῦνται ὡς μὴ ὑπάρχουσαι καὶ τὸ ψηφοδέλτιον παραμένει ἔγκυρον». Τί σημαίνει αὐτό; Σημαίνει, ὅτι ἐὰν ἕνας ψηφοφόρος ἐγγράψῃ εἰς τὸ ψηφοδέλτιόν του ἄλλο ὄνομα ἢ διαγράψῃ ὄνομα ὑποψηφίου ἀπὸ τὸ ψηφοδέλτιόν του τὸ ψηφοδέλτιον εἶναι ἔγκυρον ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ, τῶν ἐγγραφῶν ἢ διαγραφῶν θεωρουμένων ὡς μὴ γενομένων. Δεύτερον, ἐὰν ὁ ὑποψήφιος θέσῃ σταυροὺς εἰς ὅλους τοὺς ὑποψηφίους. Τὸ ψηφοδέλτιον δὲν λογίζεται ἄκυρον, ἀλλὰ εἰς οὐδένα τῶν ὑποψηφίων λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει σταυρός. Τί τίθεται λοιπὸν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ λεχθοῦν τὰ ὅσα ἐλέχθησαν καὶ νὰ ἀποδοθῇ μομφὴ εἰς ὡρισμένην παράταξιν; Ἀλλὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψηφοδέλτιον ἐκλογῆς τοῦ κ. Σακελλαρίου φέρει τὴν ἐγγραφὴν ἑτέρου ὀνόματος καὶ ἀμφισβητεῖται ἕνεκα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἡ ἐγκυρότης τοῦ ψηφοδελτίου. Τοιουτοτρόπως, κ. Πρόεδρε, δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὅταν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ Προεδρείου, ἐκλέγωνται πρόσωπα τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Προεδρείου τὸ πρᾶγμα ἔχει καλῶς, ὅταν ὅμως δὲν ἐκλέγωνται, τότε διϋλίζομεν τὸν κώνωπα. Κύριε Πρόεδρε, ἐκλήθησαν ἀπόψε αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ Παιδείας καὶ Δικαιοσύνης διὰ νὰ ἐκλέξουν τὸν Πρόεδρον καὶ τοὺς Γραμματεῖς των καὶ νὰ καταρτισθοῦν εἰς Σῶμα. Ἔγινεν ἡ ἐκλογὴ τῆς πρώτης Ἐπιτροπῆς. Καὶ ἀνέμενεν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας διὰ νὰ προχωρήσῃ ἐν συνεχείᾳ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, τοῦ Ἀντιπροέδρου καὶ τοῦ Γραμματέως. Καὶ ὅταν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ὑπῆρξε δυσμενὲς διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἐξελέγη Πρόεδρος ἰδικός της, ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀκυρότητος ἀπὸ τὸν Αʹ Ἀντιπρόεδρον τῆς Βουλῆς, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι δὲν συνεπληρώθη ἀκόμη ἡ ἐκλογὴ καὶ τῶν ὑπολοίπων μελῶν τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, θέλω ἀκόμη νὰ εἴπω καὶ νὰ ὑπογραμμίσω τοῦτο: Νομίζω, ὅτι τὰ ὅσα ὑπεστήριξα βάσει τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, θὰ πρέπει νὰ ὑπογραμμισθῇ, ὅτι αἱ 132 ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ συνάδελφος τῆς Ε.Κ. κ. Ι. Σακελλαρίου, εἶναι ἔγκυροι καὶ κατὰ συνέπειαν ὁ κ. συνάδελφος ἐξελέγη Ἀντιπρόεδρος τοῦ Σώματος. Περαιτέρω, κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ ὑπομνήσω καὶ τὸ ἑξῆς: Ἐνθυμοῦμαι, ὅταν ἡ Ε.Κ., μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 3ης Νοεμβρίου 1963 ἐσχημάτισε Κυβέρνησιν καὶ δὲν εἶχε τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν εἰς τὸ κόμμα, ἠκούσθησαν φωναὶ ἐκ μέρους τῆς παρατάξεως τῆς ΕΡΕ καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ὑπεγράμμισεν, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ ὁ κ. Παπανδρέου, δηλαδή, τὴν ἄγραν ψήφων, διότι ἀπέβλεπεν ἡ τακτικὴ αὐτὴ τοῦ κ. Παπανδρέου, ὑπεστήριζεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, εἰς τὴν ἐξαγορὰν ψήφων. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, οἱ χαρακτηρισμοὶ αὐτοὶ ἀντιστραφοῦν σήμερον, δὲν θὰ πρέπει νὰ γίνεται κατάχρησις λέξεων ἢ ἐννοιῶν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὸ θέμα θεωρεῖται πλέον ἐξηντλημένον.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχει τὸν λόγον.

§103Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ζητήσει τὸν λόγον ἐκ τῶν πρώτων. Λυποῦμαι καὶ διαμαρτύρομαι, διότι δὲν μὲ ἐκαλέσατε εἰσέτι νὰ ὁμιλήσω.

§104ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ε. Κ.). Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη ἡ σχετικὴ πρότασις νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κουτσοχέρα, δίδεται ὁ λόγος καὶ ὁ ἀντίλογος. Συνεπῶς, καλῶς ὁ κ. Παπακωνσταντίνου αὐτὴν τὴν στιγμὴν λαμβάνει τὸν λόγον.

§106Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὀρθῶς μοῦ ἐδώσατε τὸν λόγον, διότι ρητὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ προβλέπει ἐφ’ ὑπαμοιβῆς ὁμιλίαν τῆς Συμπολιτεύσεως ἢ Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐφ’ ὅσον πρὸ ὀλίγου ὡμίλησαν βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶναι σωστόν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁρισμῶν τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς ἕνα ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων ὑπὲρ τῆς ἀντιθέτου ἀπόψεως. Ἐὰν ἄλλος ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω εἶναι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ, ἔχουν δίκαιον. Ἐὰν ὅμως δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος ἄλλος πρὸ ἐμοῦ διὰ τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω, δὲν ἔχουν δίκαιον οἱ κύριοι συνάδελφοι διαμαρτυρόμενοι. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον ἐὰν δὲν ἐδίδετο ἡ ἐντύπωσις ἀπὸ μέρους ἀξιοτίμων συναδέλφων ὅτι, τάχα, δὲν ὑπήρξαμεν ἢ δὲν εἴμεθα συνεπεῖς εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπεστηρίξαμεν ἀπόψε. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, κατ’ ἀνάγκην, νὰ ἀνατρέξω εἰς τὴν περίοδον τοῦ 1958. Συνεζητεῖτο τὸν Ἀπρίλιον τοῦ ἔτους ἐκείνου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν μὲ Πρόεδρον τοῦ Σώματος τὸν κ. Ροδόπουλον. Ἡ τότε Ἕνωσις Κέντρου, δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ ὄνομά της, ὑπεστήριξε τὸ κυβερνητικὸν νομοσχέδιον. Ἄλλοι βουλευταί, ἀνήκοντες τότε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐπέκριναν τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐνθυμοῦμαι δέ, ὅτι ὑπεβλήθη τροπολογία, ἡ ὁποία ἐστρέφετο προσωπικῶς κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. κοινοβουλευτικοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ε.Κ., τοῦ ἀγαπητοῦ μου κ. Μπακοπούλου, βουλευτοῦ τῆς γείτονός μου ἡρωϊκῆς Ἀρκαδίας. Ἡ τροπολογία λέγει: Βουλευτὴς ἐκλέγεται εἰς τὴν δευτέραν κατανομὴν ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὸν συνδυασμὸν τοῦ κ. Παπανδρέου. Ἀνῆλθον τότε εἰς τὸ βῆμα καὶ ἐζήτησα νὰ μὴ τεθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἡ τροπολογία, διότι τὸ περιεχόμενον αὐτῆς ἦτο κατὰ τοιοῦτον τρόπον συντεταγμένον, ὥστε ἀπετέλει προσβολὴν κατὰ ὁλοκλήρου κόμματος, ἔτι δὲ καὶ ἀντίθετον πρὸς διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε πλέον ἐπ’ αὐτοῦ. Νομίζω, ὅμως, ὅτι αἱ ψῆφοι αἱ ὁποῖαι ρίπτονται εἰς τὴν ψηφοδόχον πρέπει νὰ εἶναι κατὰ τρόπον εὐπρεπῆ ἐκπεφρασμέναι. Δὲν ἔχει σημασίαν τὸ εἰς ποίαν παράταξιν ἀνήκει ἐκεῖνος ποὺ ἔρριψε τὸ γνωστὸν ψηφοδέλτιον καὶ διὰ ποῖον σκοπὸν τὸ ἔρριψε. Εἶναι ἆραγε γνωστόν, ὅτι οἱοσδήποτε ἐκ τῶν ἀναγεγραμμένων εἰς ἕτερον ψηφοδέλτιον, ἔχει κάποιον πατρεπώνυμον, γνωστὸν ἔστω εἰς τὴν περιφέρειάν του; Τί σημαίνει ἡ προσθήκη «Κουτρουμπούσης»; Δὲν ἀποτελεῖ προφανῶς ἐκδήλωσιν περιφρονήσεως; Καὶ ἡ ἀναγραφὴ εἰς τὰ ψηφοδέλτια ὀνομάτων ἀνυπάρκτων καὶ ἐμπαικτικῶν προσθηκῶν εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἀποτελεῖ ὕβριν διὰ τὸ Σῶμα. Ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ ἀναγραφὴ τοῦ ὀνόματος Κουτρουμπούσης δὲν ἔχει καμμίαν ἄλλην ἔννοιαν. Καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὸ ἀνέγραψε δὲν ἔχει γνῶσιν τῆς σημασίας τῆς πράξεως, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη. Τὸ ψηφοδέλτιον αὐτὸ εἶναι ἄκυρον, ὡς ἀντικείμενον εἰς τὴν εὐπρέπειαν καὶ ρητὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐξ ἄλλου, ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς περιλαμβάνει διάταξιν περὶ παραβιάσεως τῆς μυστικότητος, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ ἀπαράδεκτον. Τὰ ψηφοδέλτια, κατὰ τὸν Κανονισμόν, πρέπει νὰ εἶναι ἴσα καὶ ἄνευ διακριτικῶν. Καὶ ὅταν παραβιάζεται ἡ ἀρχὴ τῆς μυστικότητος, πρέπει τὸ ψηφοδέλτιον νὰ κριθῇ ἄκυρον. Περιττεύει, ἑπομένως, ἡ προσφυγὴ εἰς ἄλλας διατάξεις. Ἄλλως τε καὶ ὁ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμος δὲν προσφέρεται διὰ τὴν συναγωγὴν ἀντιθέτων συμπερασμάτων. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἐν ἔτει 1962 τροποποίησις τῆς ἐκλογικῆς νομοθεσίας. Ριζικὴ ἐπῆλθε μεταβολὴ εἰς τὰ θέματα τοῦ κύρους τῶν ψηφοδελτίων. Ἔκτοτε δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ἔντυπον ψηφοδέλτιον νὰ εἶναι ἀναγεγραμμένα ἄλλα ὀνόματα διὰ τῆς χειρός. Καὶ λέγει ἑτέρα διάταξις, ὅτι ἐὰν προστεθοῦν ἢ διαγραφοῦν ὀνόματα, θεωροῦνται αἱ διαγραφαὶ ἢ αἱ προσθῆκαι ὡς μὴ γενόμεναι. Προστίθεται ὅμως εἰς τὴν αὐτὴν διάταξιν, ὅτι ἐπιφυλάσσεται ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἐφαρμογὴ τῶν γενικῶν ὁρισμῶν περὶ ἀκυρότητος εἰς περίπτωσιν παραβιάσεως τῆς μυστικότητος. Δὲν νομίζω περαιτέρω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δυνατόν, ὅταν ἀπὸ αὐτῆς τῆς σκοπιᾶς ἐξετάζεται τὸ ζήτημα, νὰ τεθῇ θέμα ἐγκυρότητος τοῦ ψηφοδελτίου, εἰς ὃ ἀναγράφεται ἡ ἀφορῶσα τὸν βουλευτὴν Δράμας ἐπίμεμπτος προσθήκη. Καὶ ἀκόμη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετάζεται πλέον ἀπὸ ποῖον τυχὸν ἐρρίφθησαν τὰ ψηφοδέλτια ταῦτα. Κύριε Πρόεδρε, ἡ οὐσία εἶναι, ὅτι ἐὰν ψηφοδέλτιον εἶναι ἀπρεπῶς συντεταγμένον εἶναι ἄκυρον δι’ ὅλους τοὺς ἐγγεγραμμένους καὶ ὄχι δι’ ἕνα μόνον κεχωρισμένως. Ἀσχέτως πρὸς πάντα ταῦτα, δὲν εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μου, βάσιμος ἡ ἄποψις, ὅτι ἡ ἐκλογὴ πρέπει νὰ ἐνεργῆται κεχωρισμένως διὰ τὰ πρόσωπα τοῦ Προεδρείου, ἐξαιρέσει τοῦ Προέδρου καὶ τοῦ πρώτου Ἀντιπροέδρου. Τὴν ἀπόδειξιν παρέχει ἡ σημερινὴ διατύπωσις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἄλλοτε προεβλέπετο ἀπὸ κοινοῦ ἐκλογὴ καὶ τῶν τριῶν Ἀντιπροέδρων μετὰ τοῦ λοιποῦ Προεδρείου. Καὶ ἡ διάταξις ἐκείνη ἐτροποποιήθη. Διατί ἔγινεν ἡ τροποποίησις; Διότι ἐκρίθη ἀπαραίτητον νὰ ἀποχωρισθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Αʹ Ἀντιπροέδρου τοῦ Σώματος. Μετὰ τὴν τροποποίησιν τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ ἐκλέγονται, χωριστὰ ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος καὶ χωριστὰ ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος. Ὅπως εἶναι γνωστόν, κοινὴ ἐκλογὴ διαφόρων ὀργάνων προεβλέπετο εἰς τὴν νομοθεσίαν περὶ ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, δηλαδὴ ἀπὸ κοινοῦ δημάρχου, παρέδρων καὶ συμβούλων. Τὴν ἀκριβῆ ἔννοιαν τῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ παρέχει κατὰ τρόπον ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως ἡ γενομένη τροπολογία ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Αʹ Ἀντιπροέδρου.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Μαναβῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§108Θ. ΜΑΝΑΒΗΣ. Παραιτοῦμαι, κύριε Πρόεδρε.

§109Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι καὶ πάλιν, διότι εἶμαι ἐκ τῶν πρώτων ποὺ ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ δὲν μοῦ τὸν ἐδώσατε.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε συνάδελφε.

§111Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε εἰς ὅσα οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. εἶπον. Θὰ περιορισθῶ νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι χθὲς τὸ βράδυ, πρὶν ἀνακοινώσητε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, σᾶς ὑπέμνησα, ὅτι πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ ἄρθρον 87 τοῦ Κανονισμοῦ. Παρὰ ταῦτα ὑποπέσατε εἰς δύο λάθη: α) Δὲν ἀνακοινώσατε ὅ,τι ἀκριβῶς ἀπέδωκεν ἡ ψηφοφορία. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνακοινώσητε πόσας ψήφους ἐπῆρεν ἕκαστος τῶν κυρίων ὑποψηφίων, καὶ ποῖα ψηφοδέλτια ἀμφισβητοῦνται, β) κακῶς ἀνεφέρθητε εἰς διατάξεις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἀλλὰ τὰ τῆς Βουλῆς ρυθμίζονται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Καὶ δὲν γίνεται προσφυγὴ εἰς ἄλλας διατάξεις. Μόνον ὁ Κανονισμὸς διέπει τὰ INTERNA CORPORIS τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός. Οὐδεμία παράβασις τῆς μυστικότητος ὑπάρχει. Ἡ ἐκλογὴ τοῦ συναδέλφου κ. Σακελλαρίου εἶναι νόμιμος. Ἡ ἀπρεπὴς λέξις, ἡ ὁποία συνοδεύει τὸ ὄνομα ἑνὸς ὑποψηφίου γραμματέως δὲν σχετίζεται μὲ τὴν ὑποψηφιότητα τῶν Ἀντιπροέδρων.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§113Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου, νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὸ ἀπαράδεκτον φαινόμενον συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐπωφελούμενοι τοῦ μυστικοῦ τῆς ψηφοφορίας προέβησαν εἰς ἀναγραφὴν εἰς ψηφοδέλτια ἀνεπιτρέπτων φράσεων, διὰ νὰ συμβοῦν ὅσα συνέβησαν. Συγχρόνως ὅμως πρέπει νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ ἐναντίον τῶν συναδέλφων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπέδωσαν τὴν πρᾶξιν ἢ τὰς πράξεις αὐτὰς εἰς βουλευτὰς ὡρισμένης μερίδος τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ἐφ’ ὅσον ἡ ψηφοφορία εἶναι μυστικὴ οὐδεὶς δύναται νὰ γνωρίζῃ, καὶ πολὺ περισσότερον νὰ στρέφεται ἐναντίον ὡρισμένης μερίδος ἢ ἀτόμου. Ἐλέχθη κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος, ὅτι δύο ἐκ τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως δὲν ἐψήφισαν τὸν ἐκλεγέντα Πρόεδρον τοῦ Σώματος κ. Παπασπύρου καὶ ὅτι 3 τῆς Ε.Κ. ἢ τῆς ΕΔΑ δὲν ἐψήφισαν τὸν κ. Μπακλατζῆν. Εἶναι δυνατὸν νὰ εἴμεθα βέβαιοι διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῶν λεχθέντων καὶ νὰ ὁμιλῶμεν μετὰ βεβαιότητος περὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν θέματος; Ἠμπορεῖ νὰ γνωρίζῃ κανεὶς ἐξ ἡμῶν τί ἔχει ἕκαστος εἰς τὴν συνείδησίν του; Πρόσφατον παράδειγμα ἠμπορεῖ νὰ χρησιμεύσῃ τὸ ὅτι ὁ κ. Μαυρίδης ἔλαβε πλείονας ψήφους τοῦ ἀθροίσματος τῶν ψήφων τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς ΕΔΑ. Ποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ προσδιορίσῃ πόσοι ἀκριβῶς ψῆφοι προήρχοντο ἐκ τῆς ἡμετέρας παρατάξεως καὶ ποῖος δύναται νὰ ἀποκλείσῃ ὅτι καὶ ἐκ τῆς παρατάξεως Ε.Κ. — ΕΔΑ δὲν ἐψηφίσθη ὁ κ. Ἀβραμίδης ἢ ὁ κ. Τσιριμῶκος; Πάντα ταῦτα νομίζω ὅτι εἶναι ἔωλα, δοθέντος ὅτι οὐδεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐτάζῃ καρδίας καὶ νεφρούς. Δὲν συμφωνῶ ἐπίσης μὲ τὸν κ. Θανόπουλον ζητήσαντα τὴν ἄσκησιν ποινικῆς διώξεως ἐναντίον τῶν βαλόντων κατὰ τοῦ Κοινοβουλίου. Πιστεύω, ὅτι ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ πρῶτοι, πρέπει νὰ ἀναβιβάζωμεν διὰ τῶν πράξεων, τῆς συμπεριφορᾶς καὶ τοῦ ἤθους μας τὸ ὕψος τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ παραπονούμεθα ἐναντίον τῶν, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, βαλόντων κατὰ τοῦ Κοινοβουλίου. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐκ τῶν πραγμάτων, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ νὰ ὑπενθυμίσω παλαιοτέραν ἀναπτυχθεῖσαν ἄποψίν μου, κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς τὸ 1964, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας. Εἶχον εἴπει ὅτι τοῦτο δὲν συνάδει μὲ τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ καὶ τὴν ἔννοιαν τῆς πολιτικῆς εὐθύνης ἑκάστου ἐξ ἡμῶν καὶ ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ καλύπτεται κανεὶς ὄπισθεν τῆς μυστικῆς ψηφοφορίας ὅταν μάλιστα πρόκειται περὶ πολιτικοῦ ἀνδρός. Καὶ θὰ ὑπομνήσω ἀκόμη μετὰ πόσης ἱερᾶς ἀγανακτήσεως ἐπεκρίθη ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς ἀπὸ συναδέλφους ὅλων τῶν παρατάξεων ἡ πρότασίς μου ἐκείνη. Ἐὰν ὅμως τότε ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασίς μου αὕτη, δὲν θὰ ἐφθάνομεν εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Καὶ αὐτὰ μὲν δεοντολογικῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα νομίζω ὅτι διὰ τὴν λύσιν του ἀρκοῦν τὰ ἄρθρα τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ προσωπικῶς δὲν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ προσφύγω εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Ἐὰν κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἑνὸς Ἀντιπροέδρου, οἱοσδήποτε συνάδελφος, κάμνων μπλὰκ χιοῦμορ, δὲν ἀναγράψῃ τὸ ὄνομα τοῦ ὑποψηφίου, ἀλλὰ τὸ προσωνύμιον αὐτοῦ, τὸ ψηφοδέλτιον θὰ εἶναι ἔγκυρον; Ἂν ἀναγράψῃ ὕβριν ἢ ὄνομα προσώπου ἐκτὸς τῆς Βουλῆς στερουμένου ἠθικοῦ κύρους, τί θὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ Πρακτικά; Θὰ ἀναγράψῃ ὅτι ὁ κ. Παπασπύρου ἔλαβε τόσας ψήφους, ὁ κ. Μπακλατζῆς τόσας καὶ ὁ αʹ— δὲν θέλω νὰ εἴπω οἱονδήποτε χαρακτηρισμὸν— ἔλαχε μίαν ψῆφον; Ὑπάρχει τοιαύτη περίπτωσις; Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τοιοῦτον τί...

§114Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον καθορίζουσα τὰ ζητήματα αὐτά. Ἐὰν ἀναγραφῇ εἰς τὸ ψηφοδέλτιον ἐκτὸς τοῦ ὀνόματος τοῦ ὑποψηφίου καὶ ὄνομα μὴ ὑποψηφίου, τὸ ἀναγραφὲν ὄνομα τοῦ μὴ ὑποψηφίου θεωρεῖται ὡς μὴ λαμβανόμενον ὑπ’ ὄψιν.

§115Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἀναγράψῃ εἰς τὸ ψηφοδέλτιον, εἷς ἔχων ὀλιγώτερον μυαλό, τὸ ὄνομα τοῦ Δελαπατρίδη θὰ ἔλθουν τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς νὰ ἀναγράψουν ὅτι πῆρε μίαν ψῆφον ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ Δελαπατρίδης; Ὄχι, κύριοι. Μᾶς δεσμεύουν τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Ἄλλο ἂν τὰ λέμε τὰ δικά μας ὅλοι— ὁ ἀναμάρτητος πρῶτος τὸν λίθον βαλέτω— καὶ ἄλλο ἡ ἀναγραφὴ εἰς τὰ πρακτικά.

§116Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Πάντως κατὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον...

§117Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ δὲν ἐπικαλοῦμαι τὸν ἐκλογικὸν νόμον ἀντιθέτως ἐπικαλοῦμαι τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ μόνον.

§118Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τὸν ἐπεκαλέσθη.

§119Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω τί ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Πρόεδρος. Γνωρίζω τί ἐπικαλοῦμαι ἐγώ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀναφερθῶ ἐπίσης δι’ ὀλίγων εἰς ὅσα εἶπεν ἐπὶ εἰδικοῦ σημείου ὁ συνάδελφος κ. Σεργάκης. Ὁ κ. Σεργάκης εἶπεν ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἐγένετο ἀντικείμενον ἐπιθέσεως ἀπὸ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ διὰ τὰ συμβάντα μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1963. Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. τότε δὲν ἐζήτει τὴν ψῆφον βουλευτῶν τῆς ΕΡΕ. Ἀντιθέτως εἶχε τονίσει ὅτι δὲν ζητῇ ψῆφον ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ, ἀλλὰ μόνον προσχωρήσεις δέχομαι. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχει κάποια διαφορά, τὴν ὁποίαν παρέλειψε νὰ μνημονεύσῃ ὁ κ. συνάδελφος.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαπαναγιώτου ἔχει τὸν λόγον.

§121Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ὁμιλῶν εἶπεν, ὅτι καλῶς διεμαρτυρήθην δι’ ὅσα ἀνεγράφησαν ἐναντίον συναδέλφου εἰς ψηφοδέλτιον ἀλλ’ ὅτι θὰ ἔπρεπεν αὐτὰ νὰ τὰ εἴπω στρεφόμενος πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ἢ τὴν ΕΔΑ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶπα τίποτε ἐναντίον ὡρισμένου ἀτόμου ἢ μερίδος. Ἐγὼ ἐπετέθην ἐναντίον τοῦ συναδέλφου ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἀνέγραψεν εἰς τὸ ψηφοδέλτιον παραπλεύρως τοῦ ὀνόματος τοῦ τιμίου ἀγωνιστοῦ τῆς Δημοκρατίας— τὸ ἐπαναλαμβάνω— τοῦ συναδέλφου κ. Ἀναστασίου Παπαδοπούλου τὴν ἀπαράδεκτον λέξιν. Ἀσφαλῶς πρόκειται περὶ βουλευτοῦ τὸ πρῶτον ἐρχομένου εἰς τὴν Βουλὴν ἀδιαφόρως ἂν τὴν στιγμὴν αὐτὴν εὑρίσκεται εἰς τὰ Ὑπουργικὰ ἑδώλια.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§123Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλέχθησαν τόσα πολλὰ ἀπὸ τόσους πολλοὺς συναδέλφους, καὶ διὰ τὴν ἠθικὴν πλευρὰν τοῦ θέματος καὶ διὰ τὴν νομικὴν καὶ διὰ τὴν τυπικήν, ὥστε παρέλκει νὰ ἀπασχολήσω τὸ Σῶμα. Ἕνα μόνον ἐρώτημα τίθεται εἰς τὸν ἑαυτόν μου ἀμέσως. Εἰς οἱανδήποτε ἐκλογήν, εἴτε δημοτικήν, εἴτε βουλευτῶν, εἴτε κοινοτικήν, εἰς οἱανδήποτε ἐκλογὴν εἶναι γνωστὸν πάντοτε, ὅτι ἐὰν εὑρεθῇ ἕνα ψηφοδέλτιον, τὸ ὁποῖον ἀναγράφει ἄλλα ὀνόματα ἐκτὸς τοῦ ὀνόματος τοῦ ὑποψηφίου, ἢ καὶ ἀπρεπείας, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἄκυρον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διανοηθῶ, ὅτι ὁ ψηφίσας, καθ’ ὃν τρόπον, κακῶς κατ’ ἐμέ, ἐψήφισε, δὲν ἐγνώριζεν ἐκ τῶν προτέρων ὅτι τὸ ψηφοδέλτιον θὰ ἦτο ἄκυρον. Συνεπῶς καὶ ἐὰν δεχθῶμεν τὴν βούλησιν τοῦ ψηφίσαντος καὶ αὐτή, αὐτὸ λέγει, ὅτι δηλαδὴ τὸ ψηφοδέλτιον ὑπῆρξεν ὁπωσδήποτε ἄκυρον καὶ διὰ τὰς τρεῖς περιπτώσεις. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι καὶ ἐγὼ μέλος τοῦ Προεδρείου, θὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι πρὸ ὀλίγου ἐπιτρέψατε κακῶς κατ’ ἐμέ, εἰς συνάδελφον νὰ λέγῃ μετὰ πεποιθήσεως καὶ νὰ τονίζῃ ποῖος ἐκ τῶν 300 βουλευτῶν ἔκαμε τὴν ἀπρέπειαν. Ἡ ἀπρέπεια ἀντανακλᾷ εἰς ἐκεῖνον ποὺ δηλώνει αὐτό. Ἡ ψηφοφορία εἶναι μυστική, καὶ δὲν ἔχει κανεὶς δικαίωμα νὰ θίγῃ ἐντὸς τῆς Βουλῆς συνάδελφόν του. Σεῖς εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ τὸν ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν. Λυποῦμαι καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁμιλῶ, καθ’ ὃ ἔχω δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, ὡς βουλευτὴς Ἀττικῆς, καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι πλὴν τοῦ προηγουμένου συναδέλφου, καὶ ἄλλοι συνάδελφοι συμφωνοῦν. Καὶ λυποῦμαι διότι μὲ αὐτὸ ποὺ κάνουν δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς λέγουν εἰς τὰς ἐπιθεωρήσεις αὐτὰ ποὺ μᾶς λέγουν. Τώρα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφερθῶ, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸ λεχθὲν πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὁ πρῶτος Ἀντιπρόεδρος Βουλῆς, παρενέβη εἰς τὸ θέμα τῆς ἐκλογῆς. Γνωρίζουν πολὺ καλά, οἱ κύριοι, ὅτι πρῶτον δὲν εἶναι δικαίωμα ψήφου. Ἁπλῶς εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ παρίσταμαι. Πρὶν ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία τοὺς ἐτόνισα, ὅτι ἡ ψηφοφορία κατ’ ἐμὲ θὰ εἶναι ἄκυρος. Ἐσυνέχισαν τὴν ψηφοφορίαν. Καὶ πάλιν τοὺς εἶπα τὴν γνώμη μου, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δεσμευτικὴ δι’ αὐτοὺς καὶ τοὺς ἀνέφερον τὸ σχετικὸν ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀνέφερε καὶ ὁ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ συσχετίσῃ τὴν πρᾶξιν αὐτὴν μὲ τὴν συζήτησιν ποὺ γίνεται, διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἐσκεμμένως ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, δὲν ἀφήνουν νὰ προχωρήσῃ ἡ διαδικασία, παρὰ μόνον ὅσον εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως. Καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν. Τὸ ἄρθρον 13 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς λέγει: «Κατὰ τὸν καταρτισμόν... (ἀναγινώσκει)...». Συνεπῶς, βάσει τοῦ ἰσχύοντος Κανονισμοῦ, δὲν ἐπετρέπετο νὰ γίνῃ σήμερον ἡ ψηφοφορία. Ἐκλήθησαν βεβαίως οἱ συνάδελφοι. Ἐκλήθησαν ὅμως χθὲς ἐπὶ τῇ προόψει, ὅτι θὰ εἶχε λήξῃ ἡ ψηφοφορία. Συνεπῶς νὰ αἰτιῶνται οἱ νομομαθεῖς τὴν μόρφωσίν των εἰς τὴν νομικήν. Ἐγὼ δὲν εἶμαι νομομαθής. Ἐξηγῶ τὸν Κανονισμόν, τὸ ὁποῖον ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ τηρῶ. Προχωρῶ τώρα περαιτέρω. Προηγουμένως ἐλέχθη καὶ κάτι ἄλλο. Ὡμίλησαν ἐδῶ εἷς ἐκ τοῦ Κέντρου καὶ εἷς ἐκ τῆς ΕΡΕ περὶ τοῦ παρελθόντος τῆς 3ης Νοεμβρίου. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὅταν ἐγὼ ἔκαμα τὸ περίφημον ὑπόμνημά μου εἰς τὸν κ. Γεώργιον Παπανδρέου τὴν 17ην Δεκεμβρίου εἰς τὸν ὁποῖον ἔλεγον. (Φωναί, θόρυβος...) ὅτι δὲν εἶσαι δημοκράτης καὶ θὰ μᾶς ὁδηγήσῃς εἰς κοινοβουλευτικὴν δικτατορίαν καὶ καθεστωτικῆν...

§124Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐκτὸς θέματος.

§125Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπενθυμίζω, ὅτι ἐγὼ ἔκαμα τὰς συνεννοήσεις κατόπιν ἐντολῆς τοῦ κ. Παπανδρέου, διὰ νὰ προσχωρήσουν βουλευταὶ ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ εἰς τὴν

Ε.Κ.

§126Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θέλω νὰ κουράσω τὸ Σῶμα, μόνον θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τι διὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἀνεφέρθη. Ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἔχει ρητὰς διατάξεις καὶ λέγει ὅτι τὰ ψηφοδέλτια εἰς τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται καὶ ἄλλα ὀνόματα πλὴν τῶν ὑποψηφίων εἶναι ἔγκυρα.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σκορδίλης παραιτεῖται. Ὁ κ. Ι. Ἰορδάνογλου, ἔχει τὸν λόγον.

§128Ι. ΙΟΡΔΑΝΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος θέματος δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐκτενῶς ἀλλὰ θὰ περιορισθῶ εἰς τὴν ἔρευναν τοῦ νομικοῦ ζητήματος. Ὅταν ὁ Κανονισμὸς λέγῃ μυστικὴν ψηφοφορίαν, οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης. Δευτέρα γνώμη δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ. Ὑπεστηρίχθη ὅτι πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ ἐὰν διὰ τῆς προσθήκης εἰς τὸ ψηφοδέλτιον ἑτέρου ὀνόματος μὴ βουλευτοῦ ἢ ἄλλης τινὸς φράσεως τὸ ψηφοδέλτιον τοῦτο εἶναι ἔγκυρον ἢ ἄκυρον. Κύριε Πρόεδρε, εἰς οὐδεμίαν νομοθεσίαν ἀναγράφεται ὅτι ἐρευνᾶται ἡ πρόθεσις τοῦ ψηφίζοντος. Τὰ κριτήρια εἰς τὰς ψηφοφορίας εἶναι ἀντικειμενικὰ καὶ οὐχὶ ὑποκειμενικά. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι τὸ ἑκάστοτε ἁρμόδιον διὰ νὰ κρίνῃ τὸ ἔγκυρον ἢ μὴ τοῦ ψηφοδελτίου ὄργανον, δύναται νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅτι ἔγινε παράβασις τοῦ ἀπορρήτου τῆς ψηφοφορίας κρῖνον καὶ ἐξετάζον αὐτὸ τοῦτο τὸ ψηφοδέλτιον. Ἐὰν κρίνῃ ὅτι ὑπάρχει ἔνδειξις παραβιάσεως τῆς μυστικότητος, προβαίνει εἰς τὴν ἀκύρωσιν τοῦ ψηφοδελτίου. Ὄντως, ἀντικειμενικὴ δύναται νὰ εἶναι ἡ παραβίασις τῆς μυστικότητος διὰ τῆς προσθήκης εἰς τὸ ψηφοδέλτιον ἑτέρων στοιχείων. Ὁ κ. Λυμπέρης ἀνέφερε τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ προσεπάθησε νὰ ἀρυσθῇ ἐπιχειρήματα. Τὰ ἐπιχειρήματά του ὅμως δὲν ἔχουν βάσιν. Πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ ἐὰν ἡ προσθήκη τοῦ ὀνόματος τοῦ Κουτρουμπούση δύναται νὰ παραβιάσῃ τὴν μυστικότητα τῆς ψηφοφορίας. Ἡ προσθήκη τοῦ ὀνόματος τούτου ἴσως διὰ τὸν ψηφίσαντα νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ πρόθεσις αὐτή, ἀλλὰ ἀντικειμενικῶς ὑπάρχει παραβίασις τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Αὐγερινός, ἔχει τὸν λόγον.

§130Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δύο λόγια μόνον θὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὰ τρία ψηφοδέλτια ἦσαν ἀπρεπῆ καὶ ἀνάρμοστα. Ὅταν τοῦτο δεχθῶμεν καὶ πράγματι τὸ ἀποδεχόμεθα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίσωμεν τὰ ἀπρεπῆ καὶ ἀνάρμοστα ψηφοδέλτια ὅτι προδίδουν τὴν μυστικότητα. Διότι, τὸ νὰ προδίδουν τὴν μυστικότητα τῆς ψηφοφορίας δὲν δύναται νὰ θεμελιωθῇ λογικῶς, διότι ὁ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἐψήφισε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κάθε ἄλλο παρὰ νὰ ἀποκαλυφθῇ τὸ ὄνομά του ἤθελε. Ἀπόψε ἐν τούτοις, κινδυνεύει νὰ μεταβληθῇ ἡ Βουλὴ εἰς στενόκαρδον ἐκλογοδικεῖον καὶ νὰ δεχθῇ ἀκυρότητα ψηφοδελτίων λόγῳ παραβιάσεως τῆς μυστικότητος τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κάθε ἄλλο παρὰ τοῦτο ἤθελεν ὁ ψηφίσας συνάδελφος.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βερνῖκος, ἔχει τὸν λόγον.

§132Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι, ὅ,τι ἀναπτύσσει ἕκαστος συνάδελφος, εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἀναπτύξῃ καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον, ἐὰν εὑρεθῇ εἰς τὴν ἄλλην παράταξιν. Ἔγινε γνωστόν, ὅτι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ἐξασφαλίζει τὴν μυστικότητα τῆς ψηφοφορίας καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐπεκαλέσθησαν ἐπωνύμως αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἀνέγραψαν εἰς τὰ ψηφοδέλτια τὰς ἀπρεπεῖς φράσεις. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει μυστικότης. Ὁ φίλος καὶ συνάδελφος, κ. Κατσώτας, ἀπολύτως καλῇ τῇ πίστει ἐδημιούργησε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι οἱ ψηφολέκται εὗρον 263 ἔγκυρα ψηφοδέλτια. Δὲν εἶναι δικαίωμα τῶν ψηφολεκτῶν νὰ χαρακτηρίζουν ἔγκυρα ἢ ἄκυρα τὰ ψηφοδέλτια. Περαιτέρω ἀνεπτύχθησαν καὶ ἄλλαι ἀπόψεις. Νομίζω, ὅτι εἰς πᾶσαν ψηφοφορίαν πρέπει νὰ ἐξετάζεται τὸ φρόνημα τῶν ψηφιζόντων. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν τὰ ψηφοδέλτια αὐτὰ ἔγκυρα τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ψηφίζων θέλει νὰ ἀποδοκιμάσῃ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ψηφίζει; Σκεφθῆτε, ἐὰν εἰς τὰς ἰδικάς μας ἐκλογὰς ἓν ψηφοδέλτιον ἔφερε τὴν «μούτζα» νὰ θεωρήσωμεν τὸ ψηφοδέλτιον τοῦτο ἔγκυρον. Αἱ παραβάσεις τῶν νόμων δὲν δημιουργοῦν δεδικασμένον. Καὶ κατὰ τὴν γνώμην μου ἡ χθεσινὴ ψηφοφορία κατὰ τὸ ἄρθρον 87 δημιουργεῖ ἀκυρότητα ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἄρθρον 86. Λέγει τὸ ἄρθρον 86: «Ψηφοφορία... (ἀναγινώσκει)...». Καὶ ἐπίσης τὸ ἄρθρον 87 ἀναγράφει: «... (ἀναγινώσκει)...». Τὰ ψηφοδέλτια ἐδόθησαν τυπωμένα καὶ ὄχι μόνον τυπωμένα, ἀλλὰ καὶ χειρόγραφα, ὡς ἐτόνισεν ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ θέμα εἶναι θέμα ἀκυρότητος ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς. Ἐὰν νομίζετε, κ. Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσητε καὶ νὰ δεχθῆτε ὡς δεδικασμένην τὴν παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, τότε εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογή. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι τοῦτο εἶναι σωστό.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαϊωάννου ἔχει τὸν λόγον.

§134Α. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδαμοῦ τοῦ Κανονισμοῦ ὑπάρχει διάταξις ρητὴ περὶ ἀκυρότητος τοῦ ψηφοδελτίου, τὸ ὁποῖον φέρει τὰ ἄλφα ἢ βῆτα διακριτικά. Οἱ ὑποστηρίζοντες τοῦτο, ἀναφέρονται εἰς τὰ ἰσχύοντα εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους. Ἐκεῖ ὑπάρχει ρητὴ διάταξις. Εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς δὲν ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, κ. Πρόεδρε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἀκυρότητος τοῦ ψηφοδελτίου. Ποῦ στηρίζεται, λοιπόν, ὁ χαρακτηρισμὸς τῶν λευκῶν ψηφοδελτίων ὡς ἀκύρων; Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι πρόκειται περὶ ἀνυπάρκτων ψηφοδελτίων. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 83 καθορίζει, κ. Πρόεδρε, τρεῖς τρόπους διὰ τὴν ψηφοφορίαν. Περὶ τρόπων λοιπὸν πρόκειται. Ἐφ’ ὅσον ἑπομένως γίνεται μυστικὴ ψηφοφορία, ἔχομεν ψηφοφορίαν ἔγκυρον. Δὲν ὑπάρχει διάταξις κυρωτικὴ περὶ ἀκυρότητος. Ἐξακολουθῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ὑποστηρίζω, ὅτι πρέπει νὰ τηρηθῇ ὁ τρόπος τῆς ψηφοφορίας. Θὰ ἐρευνηθῇ λοιπὸν καὶ ἐδῶ ποῖος εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον καθιερώθη διὰ τὰς γενικὰς ἐκλογὰς ἢ τὰς ἐκλογὰς τὰς Δημοτικάς; Βεβαίως οἱ βουλευταὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος τῆς γνώμης μας. Ἐπειδὴ ὅμως καὶ μεταξύ μας ὑπάρχουν λόγοι, κυρίως ἁβροφροσύνης, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἔχει καθιερωθῆ ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὰ ψηφοδέλτια πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἔγκυρα καὶ ὡς ἐκ τούτου καὶ ἡ γενομένη ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Τούντας, ἔχει τὸν λόγον.

§136Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ κ.κ. συνάδελφοι, ᾐσθάνθην ἱκανοποίησιν διότι οἱ ὁμιλήσαντες συνάδελφοι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ ὑπεστήριξαν ἐκεῖνο ποὺ ἡ παράταξίς μας ἀπὸ χρόνια ὑποστηρίζει ὅτι δηλαδὴ ἡ ἐκλογὴ πρέπει νὰ εἶναι ἄμεμπτος καὶ ὅτι τὰ ψηφοδέλτια δὲν πρέπει νὰ ἔχουν γνωρίσματα. Συνεφώνησαν σχεδὸν καὶ τὰ δύο μέρη ὅτι ἡ μυστικότης τῆς ψηφοφορίας παρεβιάσθη. Ὀρθῶς, κ. Πρόεδρε, ἐλέχθη ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀνέγραψε τὸ προσωνύμιον ἄλφα δὲν ἤθελε νὰ προδώσῃ τὸν ἑαυτόν του. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ δοῦμε, κ. Πρόεδρε, ἐὰν τοῦτο εἶναι ἔκφρασις τῆς βουλήσεως τοῦ ἐκλογέως. Ὁ ἐκλογεὺς ἀπέδειξεν ὅτι δὲν εἶχε πρόθεσιν νὰ ψηφίσῃ. Κατέστρεψε τὸ ψηφοδέλτιόν του. Ἄρα εἶναι ἀνύπαρκτον τὸ ψηφοδέλτιον. Λυποῦμαι διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀντίθεσιν μὲ ὅσα οἱ κ.κ. συνάδελφοί μου τῆς Ε.Κ. ὑπεστήριξαν. Ὑποστηρίζω ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὀρθοδόξους ἀπόψεις ἐπὶ τῆς μυστικότητος τῆς ψηφοφορίας. Συνεπῶς, δὲν συντάσσομαι μὲ τὸ ὑποστηριχθὲν ὅτι τὰ ψηφοδέλτια εἶναι ἔγκυρα. Λυποῦμαι διότι κατηναλώσαμεν τόσας ὥρας καὶ ὑπεπέσαμεν εἰς βυζαντινισμόν, ἐνῷ ἠμπορούσαμεν νὰ ἔχωμεν κάμῃ νέαν ἐκλογήν. Καὶ εἶναι ἀπόλυτα βέβαιον, ὅτι ὁ συμπαθέστατος συνάδελφος κ. Σακελλαρίου θὰ εἶχεν ἤδη ἐκλεγῆ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Γ. Βογιατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§138Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ νομικὰ ζητήματα, οὔτε μὲ τοὺς ἐκλογικοὺς νόμους. Δύο λόγια θὰ εἴπω μόνον, ὅτι ὁ συνάδελφος ὁ ὁποῖος ἔκαμε τέτοιο ψηφοδέλτιον, ἢ οἱ συνάδελφοι, προφανῶς δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν τὸ ψηφοδέλτιόν των νὰ ἔχῃ ἀξίαν τινά. Προσέβαλον τὸν ἑαυτόν των, προσέβαλον τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὸ χωριὸ διαβάζει ὅτι οἱ Ἕλληνες βουλευταὶ ψηφίζοντες ἐδῶ τὸ Προεδρεῖον τοῦ Σώματος, ἐπιτελοῦντες τὸ ὕψιστον καθῆκον των, ἀναγράφουν τέτοια ψηφοδέλτια, ἀντιλαμβάνεσθε ποίαν ἐντύπωσιν σχηματίζει, διὰ τοὺς βουλευτὰς ποὺ στέλλει ἐδῶ διὰ νὰ ἐπιτελέσουν τὸ καθῆκον τους. Πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι τὸ ψηφοδέλτιον αὐτὸ ὁ ἴδιος ὁ συνάδελφος ποὺ τὸ ἔρριψε δὲν ἤθελε νὰ ἔχῃ ἐγκυρότητά τινα. Εἶναι ὀφθαλμοφανές, μὲ τὴν ἁπλῆν λογικήν, ὅτι εἶναι ἄκυρον καὶ δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν. Προσέβαλε δὲ τὸν ἑαυτόν του καὶ τὸ Σῶμα ὁλόκληρον.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Βαρδινογιάννης, ἐζήτησε τὸν λόγον;

§140Π. ΒΑΡΔΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ. Παραιτοῦμαι, κ. Πρόεδρε.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει πρότασις ἀπευθυνομένη πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἔχουσα οὕτω: Πρὸς Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε, Ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος ζητήματος τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῶν τριῶν ψηφοδελτίων πρὸς ἀνάδειξιν Ἀντιπροέδρων, Κοσμητόρων καὶ Γραμματέων τοῦ Σώματος, παρακαλοῦμεν ὅπως διεξαχθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν. Οἱ αἰτοῦντες Σ. Τσιαπάρας, Τ. Κεφαλληνός, Σ. Κατσώτας, Λ. Νικολαΐδης, Δ. Μυλωνᾶς, Ε. Ἀρβανιτάκης, Α. Κοκκέβης, Ι. Ἀλευρᾶς, Σ. Μπίρης, Ε. Ἀνθόπουλος Δ. Ἀντωνιάδης, Γ. Παπαδημητρίου, Δ. Παπαϊωάννου, Ι. Κυριαφίνης, Θ. Μαναβῆς, Δ. Θεοχαρίδης, Θ. Ὑψηλάντης, Δ. Κίνιας, Ι. Σεργάκης, Κ. Περραιβός, Γ. Λούλης. Ἡ πρότασις, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν.

§142Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προτάσεως παρακαλῶ τὸν λόγον.

§143ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Ἄστα αὐτά!!

§144Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐδῶ τόσην ὥραν, κ.κ. συνάδελφοι, μεμφόμεθα τὸν ἀνώνυμον συνάδελφον ποὺ ἔγραψε τὴν λέξιν «χασαποταβέρνα» καὶ δὲν ἐπέρασαν 5 λεπτὰ καὶ λέγετε σεῖς «ἄστα αὐτά». Ποῦ εὑρίσκεσθε κ.κ. συνάδελφοι; Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων; Καὶ μετὰ παρεπονούμεθα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, ἡ πρότασις τῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας βεβαίως εἶναι δικαίωμα τῶν ὑποβαλόντων, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ πιστεύσω, ὅτι θέλουν νὰ προλάβουν ψῆφον τῆς Βουλῆς μὴ οὖσαν, δὲν λέγω ἐν ἀπαρτίᾳ, δὲν ἠμπορῶ νὰ γνωρίζω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐν πληρότητι. Ἂν θέλετε νὰ λυθῇ τὸ θέμα, ὅπως καὶ ἡμεῖς τὸ θέλομεν, ἡ συζήτησις αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶχεν, νομίζω, ὅτι τὰ ἔθιμα τοῦ Σώματος ἐπιβάλλουν νὰ ἀναβάλωμεν διὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν......

§145ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Τώρα, τώρα...

§146Κ. ΡΑΛΛΗΣ. MANN MILITARIS θέλετε νὰ πάρετε τὸ ἀποτέλεσμα; Δὲν ἠξεύρω ἂν ἠμπορῆτε νὰ τὸ πάρετε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πέραν τῶν ἄρθρων καὶ τῶν διατάξεων ὑπάρχουν τὰ ἔθιμα τοῦ Σώματος ποὺ λέγουν, ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν νὰ ἀποφανθῇ. Ἄλλως θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ὑπεβάλατε τὴν πρότασιν ἰδόντες, ὅτι τὰ ἑδώλια τῶν βουλευτῶν ........ (φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ., θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι) ........ πρῶτα ἀπὸ ὅλα ἡ πρότασίς σας εὑρίσκεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ ὅσα ἔλεγον τόσην ὥραν οἱ ὁμιληταί σας. Δηλαδὴ τί κάνετε; Ἀποκηρύσσετε τοὺς ὁμιλητάς σας; Οἱ ὁμιληταί σας εἶπον ἔγκυρος ἡ ψηφοφορία; Οἱ ὁμιληταί σας, ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τοῦ σεβαστοῦ μου φίλου κ. Μπακοπούλου, κοινοβουλευτικοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ε.Κ., ἔλεγον, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀποφανθῇ....

§147Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§148Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφῆστε, κ. Καστανίδη, νὰ ἔχῃ καὶ ἄλλος γνώμην καὶ ὄχι σεῖς ἐπὶ ἑκάστης φράσεως συναδέλφου...

§149ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Πρότασιν ἐκ μέρους τοῦ κόμματός σας κάνετε;

§150Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐκπροσωπῶ τὸ κόμμα, ἐκπροσωπῶ, πρῶτα ὁ Θεός, τὸν ἑαυτόν μου. Ἔλεγον, λοιπόν, κ. Πρόεδρε, πρὸ τῶν διακοπῶν τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅτι ἡ πρότασίς των, πολιτικῶς ἔχει τὴν ἔννοιαν ἀποκηρύξεως τῶν λεχθέντων καὶ ὑπὸ αὐτοῦ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐκπροσώπου τοῦ κόμματος ἀλλὰ καὶ διαπρεπῶν στελεχῶν τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς ΕΔΑ. Ἂν εἶναι αὐτὴ ἡ ἔννοια τῆς προτάσεώς των, ἐρρέτω!

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ. κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§152Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις εἰς οὐδεμίαν ἀντίθεσιν εὑρίσκεται πρὸς τὰ ὅσα οἱ ρήτορες τῆς Ε.Κ. ὑπεστήριξαν. Ὑπεστήριξαν, ὅτι τὰ ψηφοδέλτια, ἀλλὰ ἰδίως τὸ ἕνα ἀπὸ τὰ τρία, εἶναι ἔγκυρα. Ποῖος θὰ ἀποφανθῇ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει καὶ ἡ ἀντίθετος γνώμη; Ἡ Βουλή. Ὑπεβλήθη λοιπὸν πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Κύριε Πρόεδρε, μόνον ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ τάξῃ τὸ θέμα. Εἶναι δυνατὸν ἡ ψηφοφορία, ἡ προκαλοῦσα τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς νὰ γίνῃ καὶ δι’ ἀναστάσεως. Οἱ συνάδελφοι, οἱ προτείναντες τὴν διενέργειαν ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας ἐπροτίμησαν αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς ἀποφάσεως. Ὑπεβλήθη ἡ ἄποψις νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία δι’ αὔριον. Δὲν τὸ δεχόμεθα ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προεβάλαμεν τὸ ζήτημα. Τὸ ζήτημα δὲν τὸ ἐδημιουργήσαμεν ἡμεῖς, τὸ ἐδημιούργησε τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ ἀντίθετος παράταξις. Ἂς ἔμενε νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Παρακαλοῦμεν νὰ διενεργηθῇ ἡ ψηφοφορία. Ἄλλως δὲν θὰ εἶναι ἐν τάξει οὔτε τὸ Προεδρεῖον, οὔτε ἡ Βουλὴ ἀναβάλλουσα τὴν ψηφοφορίαν δι’ αὔριον.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ προσέλθουν ἐπὶ τοῦ καταλόγου, οἱ κ.κ. Ι. Τσιριμῶκος καὶ Σ. Κατσώτας.

§154Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν οἱ ὑπογράψαντες δέχωνται, ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ δι’ ἀναστάσεως.

§155Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πῶς τίθεται τὸ ἐρώτημα;

§156Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν οὐδεὶς ἐκ τῆς ἀντιπάλου θέσεως δέχεται, δὲν θὰ ματαιωθῇ ἡ ψηφοφορία. Καλέσατε ἄλλον ἐκ τῆς ἄλλης πλευρᾶς. Τί θὰ πῇ ὁ ἕνας δὲν θέλει, ὁ ἄλλος δὲν θέλει. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ βοηθήσωμεν τὸ Προεδρεῖον καὶ ἄνευ αὐτῶν πρέπει νὰ προχωρήσῃ ἡ ψηφοφορία. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Διαμαντόπουλος).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐγκυρότητα τῶν ψηφοδελτίων λέγωσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα).

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, ἀνακοινοῦνται ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα):

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 187. Ὑπὲρ τῆς ἐγκυρότητος τῶν ψηφοδελτίων ἐψήφισαν 113. Ἐναντίον τῆς ἐγκυρότητος τῶν ψηφοδελτίων 74. Συνεπῶς, διὰ τὸ ἀξίωμα τῶν Ἀντιπροέδρων ἔλαβον ὁ κ. Α. Μαυρίδης 142, ὁ κ. Ι. Σακελλαρίου 132, ὁ κ. Χ. Ἀβραμίδης 122 καὶ ὁ κ. Ι. Τσιριμῶκος 120. Κατὰ ταῦτα, ἐκλέγονται, διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Βʹ Ἀντιπροέδρου ὁ κ. Α. Μαυρίδης καὶ διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ Γʹ Ἀντιπροέδρου ὁ κ. Ι. Σακελλαρίου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως τὴν συμπλήρωσιν τοῦ Προεδρείου. (Ὥρα 11.10′ μ.μ.)