1965.09.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 11η

Πέμπτη 23 Σεπτεμβρίου 1965

Προεδρία κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Γ. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗ

(Ὥρα 7.5′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ.

§2Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ χθεσινοῦ αἰτήματός μας. Σᾶς ὑπεβλήθη ἀπὸ χθὲς μία πρότασις ἐκ μέρους 25 βουλευτῶν, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλεῖσθε νὰ ἀναγνώσητε τὸ συνημμένον πρὸς τὴν πρότασίν μας κείμενον. Ἐξήγησα καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ κείμενον αὐτὸ εἶναι σημαντικώτατον, προκειμένου νὰ σχηματισθῇ γνώμη, τόσον τοῦ Σώματος, ὅσον καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τὸν Πρόεδρον, τὸν σημερινόν, τῆς Κυβερνήσεως, τὸν κ. Στεφανόπουλον. Διότι εἰς τὸ κείμενον αὐτό, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Στεφανόπουλος ἔχει προκαταγγελθῆ, ἔχει προκριθῆ, ἔχει προχαρακτηρισθῆ... (Διαμαρτυρίαι καὶ φωναὶ ἐκ τῆς ΕΡΕ)... καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐξηγήσητε διατί ἀπεφύγατε τὴν ἀνάγνωσιν αὐτοῦ τοῦ τόσον σημαντικωτάτου κειμένου. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἂν δὲν ἀναγνώσητε τὸ κείμενον, θὰ μὲ ἐγγράψητε, ὡς ὁμιλητήν, διὰ νὰ τὸ ἀναγνώσω ἐγὼ αὐτὸ τὸ κείμενον. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ψηφοφορία, πρὶν ἀναγνωσθῇ ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ὁ κ. Στεφανόπουλος... (Φωναὶ ἐκ τῆς ΕΡΕ)... κατήγγειλεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ὁμάδα, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἐξεβλήθη τῆς πρωθυπουργίας διὰ βασιλικῆς παρεμβάσεως. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Στεφανόπουλον, κατέστη πλέον ὄργανον νέον βασιλικῆς ἐπικινδύνου παρεμβάσεως, ναὶ ἢ ὄχι;

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀλευρᾶ, ὑπεβάλατε εἰς τὸ Προεδρεῖον μίαν πρότασιν. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, δὲν ὑποχρεοῦμαι καὶ δὲν δικαιοῦμαι νὰ τὴν ἀναγνώσω. Εἶσθε βουλευτὴς καὶ δύνασθε νὰ ζητήσητε τὸν λόγον καὶ νὰ ὁμιλήσητε ἐπ’ αὐτοῦ.

§4Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ τὴν ἀναγνώσω. Νὰ μὲ ἐγγράψητε, ὡς ὁμιλητήν, διὰ νὰ ἀναγνώσω αὐτὸ τὸ φοβερὸν κείμενον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα τὸ ἔχετε. Κύριε Ἠλιοῦ, παρακαλῶ, ἔχετε τὸν λόγον.

§6Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ τρίτον σήμερον ἐμφανιζόμενον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σχῆμα προβλέπει, καὶ αὐτὸ θὰ φανῇ ἐντὸς ὀλίγου, αὔριον πιθανόν, ὅτι θὰ φθάσῃ εἰς τὸν θεῖον ἀριθμόν. Θὰ πρέπει ὅμως νὰ ἔχῃ κανεὶς χάσει κάθε αἴσθησιν τῆς πραγματικότητος ἐὰν πιστεύῃ ὅτι ἐπειδὴ τυχὸν θὰ ἐπετυγχάνετο ὕστερα ἀπὸ τὰς γνωστὰς μηχανορραφίας καὶ πιέσεις ὁ θεῖος αὐτὸς ἀριθμός, μία ἄδοξος νίκη τοῦ πολιτικοῦ ἀμοραλισμοῦ καὶ ἓν ἄδοξον προσκύνημα εἰς τὴν Αὐλικὴν θέλησιν, ἐνῷ ὄχι μόνον ἀποκρούεται μὲ μίαν πρωτοφανῆ κατὰ τὴν φράσιν τοῦ Ἀντιπροέδρου της εἰς τὴν ἱστορίαν βιαιότητα καὶ ἀποστροφήν, ἀλλὰ καὶ κάτι χειρότερον, ἔχει περιπέσει εἰς τὴν πάνδημον ἀνυποληψίαν, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ οἱανδήποτε λύσιν δημοκρατικὴν καὶ οἱανδήποτε λύσιν ἐθνικὴν εἰς τὰ μεγάλα προβλήματα τοῦ λαοῦ καὶ τῆς χώρας. Ἁπλῶς θὰ κατολισθαίνῃ ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν εἰς τὸ στυγνότερον δυνατὸν Ἀστυνομικὸν Κράτος καὶ θὰ σαρωθῇ τάχιστα τελικὰ ἀπὸ τὴν λαϊκὴν ὀργήν. Δὲν κλείει ἑπομένως, ἀλλ’ ὀξύνει περισσότερον τὴν κρίσιν καὶ κάτι βαθύτερον, τὴν μονιμοποιεῖ, τὴν μετατρέπει εἰς γάγγραιναν. Πρῶτα–πρῶτα ἀκριβῶς ἐὰν τυχὸν ἤθελεν ἐπιτευχθῇ ὁ θεῖος ἀριθμός, ἡ δυσαρμονία μεταξὺ φρονήματος τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Βουλῆς θὰ εἶναι ὄχι μόνον πασίδηλος, ἀλλὰ καὶ ὡμολογημένη ἐξ αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθησαν καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος. Καὶ τότε καθίσταται ἀκόμη περισσότερον ἐπιτακτικὴ ἡ διάλυσις, διότι πράγματι μοναδικὸς σκοπὸς τῆς διαλύσεως δὲν εἶναι ἡ ἐπιβολὴ ἰδίας πολιτικῆς τοῦ Βασιλέως, ἐπὶ τῆς ὁποίας τυχὸν διεφώνησε μὲ τὴν πλειοψηφίαν, διότι ἰδίαν πολιτικὴν δὲν δικαιοῦται νὰ ἔχῃ. Εἶναι ἡ ἐναρμόνισις σχέσεων Βουλῆς καὶ λαοῦ. Μὴ ἔχουσα τίτλον νὰ κυβερνᾷ ἰδίῳ δικαίῳ, ἔχουσα ὁμολογουμένως σκοπὸν νὰ ἀποφύγῃ πάσῃ θυσίᾳ νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας, ἕλκει τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τὸ Στέμμα καὶ ἐκφράζει τὴν Βασιλικὴν δικτατορίαν ὑπὸ τὴν ὁποίαν κανεὶς δὲν πλανᾶται ὅτι κυβερνώμεθα ἀπὸ τριῶν μηνῶν. Καταστρέφει ἔτσι τὴν ἐθνικὴν ἑνότητα, προωθεῖ τὸν διχασμόν, φέρεται ἐξ ἀνάγκης ἀκατασχέτου πρὸς καταστροφὴν τοῦ δημοκρατικοῦ χαρακτῆρος τοῦ πολιτεύματος. Ἰδίως ὅμως ἐκφράζει τὴν καταστροφὴν τῆς ἀρχῆς τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας, περιεχόμενον τῆς ὁποίας εἶναι, πρῶτον, ὅτι ὁ λαὸς ἐπιλέγει μεταξὺ τῶν διαφόρων τεθειμένων ὑπὸ τὴν κρίσιν του προγραμμάτων καὶ ὁρίζει κυριαρχικῶς ποίαν πολιτικὴν ἐπιθυμεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ποίαν ἀποδοκιμάζει καὶ καταδικάζει. Καὶ δεύτερον, ἐπιλέγει καὶ ποῖα πρόσωπα θέλει νὰ ἐφαρμόσουν τὴν ἐπιλεγεῖσαν πολιτικήν. Ἀλλὰ ἡ ἀγωνιώδης εἰς ἀλληλοδιάδοχα στάδια ἐπὶ 70 ἡμέρας δι’ ὑπεισελεύσεως εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῶν Κομμάτων ἐπιχείρησις ἀποσπάσεως βουλευτῶν, ἡ ἐπιδίωξις θρυμματισμοῦ τῆς πλειοψηφίας, ἐκπαραθυρώσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ της καὶ ἐπιβολὴ Ἀρχηγοῦ τῆς ἀρεσκείας τοῦ παλατιοῦ ἐκφράζει τὸ ἀντίθετον πρὸς τὸ περιεχόμενον τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Ἂς ἀποφασίζῃ ὅσον θέλει ὁ λαὸς ποίαν πολιτικὴν ἐπιθυμεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ ποῖος θέλει νὰ τὸν κυβερνήσῃ. Τὸ Στέμμα θὰ μηχανᾶται πῶς δὲν θὰ πραγματοποιηθῇ ἡ λαϊκὴ θέλησις καὶ πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ καταδικασθεῖσα πολιτική. Πρὸς τοῦτο ἀπηρτίσθη ἕνα παρὰ φύσιν συνονθύλευμα ἑτεροκλήτων στοιχείων, μὲ ποικίλουσαν πλειοψηφίαν ἀπὸ τὸν κ. Μανιαδάκην μέχρι τὸν κ. Τσιριμῶκον, στηριζομένη κατὰ κύριον λόγον εἰς τὴν ΕΡΕ καὶ ἐλεγχομένη ἀπὸ τὴν ΕΡΕ. Καὶ αὐτὸ ἐκφράζει αὐτὴν τὴν μεταβολὴν τῆς πολιτικῆς διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠρωτήθη ὁ λαὸς. Καὶ δηλοῦται ὅτι δὲν πρόκειται νὰ δοθῇ, παρὰ εἰς ἄδηλον μέλλον καὶ ὑπὸ προϋποθέσεις τῶν ὁποίων τὴν ἀκριβῆ σημασίαν πρόκειται νὰ ἀναλύσω, ὁ λόγος πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐὰν δὲν ἦτο ἐξοργιστικὸν καὶ ἀποκαρδιωτικὸν θὰ ἤξιζε νὰ ἱστορηθοῦν μὲ πᾶσαν λεπτομέρειαν μία πρὸς μίαν αἱ διάφοροι ἀλληλοδιάδοχοι στάσεις καὶ ἀνάπαυλαι, αἱ ὁποῖαι συνετέλεσαν ὥστε Κυβερνήσεις καταψηφισθεῖσαι καὶ ἑπομένως Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἠδύναντο παρὰ νὰ διεκπεραιώσουν, τὰς τρεχούσας ὑποθέσεις καὶ τίποτε ἄλλο, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἀνέλαβον τὴν εὐθύνην βαρυτάτων πολιτικῶν ἐνεργειῶν οὐσίας ἀπὸ τῆς ἀναστατώσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων καὶ Σωμάτων ἀσφαλείας, τῶν προγραφῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῆς δημιουργίας τοῦ μηχανισμοῦ τὸν ὁποῖον θὰ ἐλέγχῃ ὁ ΙΔΕΑ μέχρι τῶν καινοτομιῶν τοῦ πολτοποιοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας τοῦ προηγουμένου σχήματος. Αἱ ἀναβολαί, τὰ προσχήματα ἀναβολῶν, οἰκογενειακαὶ ἀπασχολήσεις τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, αἱ ἁπλῶς καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξηγήσεως διακοπαὶ ἐπὶ τρεῖς, τέσσαρας ἡμέρας πρὸς προώθησιν τῆς λύσεως κρίσεως, ἐπέτυχον ὥστε ἡ Βασιλικὴ αὐτὴ δικτατορία διὰ δύο ἐκπτώτων Κυβερνήσεων νὰ γίνῃ διαρκείας 70 ἡμερῶν. Ἐννοεῖται ὅτι ἐθεωρήθη ὅτι δὲν ἠμποροῦσε ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἦτο ἐψηφισμένος Πρωθυπουργὸς καὶ παρῃτήθη, δὲν ἠμποροῦσε κατὰ τὸ σύνηθες νὰ ἔχῃ τὴν διεκπεραίωσιν τῶν τρεχουσῶν ὑποθέσεων, οὐδὲ κἄν, διὰ νὰ τηρηθοῦν αἱ διατυπώσεις τῆς συμβουλεύσεως τοῦ Προέδρου τοῦ Σώματος καὶ τῶν Ἀρχηγῶν Κομμάτων, ἀλλὰ εὑρέθη εἰς τὸν προθάλαμον καὶ ὡρκίσθη ἐντὸς δέκα λεπτῶν κλιμάκιον νέας Κυβερνήσεως. Παρὰ τὸ «ποτὲ πιὰ — ποτὲ πιὰ — ποτὲ πιὰ» τὸ νέο σχῆμα ἐκφράζει ὠμὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ΕΡΕ ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν χωρὶς νὰ ἐρωτηθῇ ὁ λαός, ὁ ὁποῖος ἐρωτηθεὶς τὴν ἀπέκρουσε καὶ τὴν ἀπεδοκίμασε. Προπαρασκευάζει τὸ νέον σχῆμα τὰ ἀκόλουθα: Πρῶτον τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ Ἀστυνομικοῦ Κράτους. Δεύτερον τὴν προετοιμασίαν βιασμοῦ τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Τρίτον, συμβιβασμὸν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ καὶ τέταρτον, συμπίεσιν τοῦ μεριδίου τῶν ἐργαζομένων εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἀλλὰ σεῖς, κύριοι Πρωθυπουργοὶ καὶ Ὑπουργοὶ τῶν τριῶν σχημάτων, ὄχι πρὸ μακροῦ, πρὸ ὀλίγου μόλις καιροῦ, τὴν ΕΡΕ ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεσθε τὴν κατηγγείλατε ὡς φασισμὸν καὶ ὡς Κόμμα τῶν τρικύκλων. Καὶ δὲν ἐπανέρχομαι ἁπλῶς ἡ ΕΡΕ. Ἐπανέρχεται μὲ πρόγραμμα καὶ ἀπόφασιν τὸν ἐξανδραποδισμὸν τοῦ λαοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐντὸς ὀλίγου ἀναλύων τὰ ὅσα ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος καὶ εἰς τὴν γνωστὴν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν κ. Παπανδρέου ἠξίωσε, θὰ τὸ ἀποδείξω. Θεωρεῖ λοιπὸν ἡ ΕΔΑ τὸ πρῶτον τοῦτο στοιχεῖον, τὴν ἐπανεγκατάστασιν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀποδοκιμασθέντος κόμματος πρὸς ἐφαρμογὴν ἀποδοκιμασθείσης πολιτικῆς, ὡς Αὐλικὴν ἐπανάστασιν, ὡς λαίλαπα ἐξαπολυθεῖσαν κατὰ τῆς Συνταγματικῆς ὁμαλότητος, κατὰ τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας καὶ τῆς Δημοκρατίας, ἀπὸ τὴν τυφλώττουσαν πρὸς τὰς βαρυτάτας συνεπείας διὰ τὴν χώραν Αὐλικὴν ὁμάδα. Μολονότι ἰσχύει εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ διὰ τὸ παρὸν σχῆμα, ὅ,τι ἐλέχθη παρ’ ἐμοῦ ἐξ ὀνόματος τῆς παρατάξεώς μας καὶ διὰ τὸ σχῆμα τοῦ κ. Τσιριμώκου, αἱ πρὸς κατασκευὴν τοῦ τρίτου τούτου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐρχομένου σχήματος, αἱ πρὸς κατασκευὴν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ μανδύου τῆς Βασιλικῆς δικτατορίας χρησιμοποιηθεῖσαι μέθοδοι, ἐτόνισα ἀκόμη περισσότερον πόσον ἐξοργιστικὰ καὶ ἀποκαρδιωτικὰ ἠθικῶς εἶναι διὰ τὸν λαὸν τὰ μεθοδεύματα ταῦτα τὰ εἰσαχθέντα εἰς τὸν δημόσιον βίον μας. Ἡ πορεία πρὸς τὸν «θεῖον» ἀριθμὸν 151 μετρᾶται κατὰ βουλευτὴν δεχόμενον νὰ ὁρκισθῇ Ὑπουργός. Μόνον ὡς Ὑπουργοὶ φεύγουν ἀπὸ τὸ πλειοψηφοῦν κόμμα. Δὲν ἐξεδήλωσαν διαφωνίαν. Γίνεται ἐκμαυλισμὸς καὶ τὸ χρηματιστήριον τῶν συνειδήσεων συνεχίζει τὸ ἔργον του. Βουλευταὶ ἐγκλείονται εἰς οἰκίαν ἐφοπλιστοῦ γειτονικὴν εἰς τὰ Ἀνάκτορα καὶ μετάγονται συνοδείᾳ δι’ ὁρκωμοσίαν. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ.: Αἶσχος, αἶσχος), μεταβάλλουν ἔτσι τὴν πολιτικὴν τοποθέτησιν χέρι μὲ χέρι μὲ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Ὑπουργείου. Ἔτσι πρόσωπα τὰ ὁποῖα οὐδείς, οὔτε ὁ ἑαυτός των ἐπίστευε ποτὲ καὶ ἐφαντάσθη ὅτι εἶχον τὰς προϋποθέσεις διὰ νὰ εἶναι Ὑπουργοί, ἐγένοντο Ὑπουργοὶ διὰ νὰ εἶναι ψηφοφόροι πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ θείου ἀριθμοῦ. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν βεβαίως τὰ πρόσωπα δὲν ἀνέρχονται, τὰ ἀξιώματα κατέρχονται. Εἶναι χαρακτηριστικὸν ὅτι ὑπῆρξαν τρεῖς ἐσοδεῖαι εἰς τὴν μετάστασιν αὐτήν. Ἡ δευτέρα ἐσοδεία καὶ ἡ τρίτη κατεψήφισε τὴν πρώτην, ἡ τρίτη κατεψήφισε τὴν δευτέραν, δηλαδὴ ὅσον καιρὸν εὑρίσκοντο εἰς ἀνύποπτον κατάστασιν κατεδίκαζον, ὅταν ἤρχιζαν νὰ ὑπερψηφίζουν τοῦτο κατέστη δυνατὸν διότι ὑπῆρχε πλέον βαρυτάτη ὑπόνοια πολιτικῆς ἰδιοτελείας, φιλαρχίας καὶ ματαιοδοξίας. Τοῦ σημερινοῦ σχήματος μετέχουν ὡς Ἀντιπρόεδροι οἱ Πρόεδροι τῶν καταψηφισθέντων ἀπὸ τὸ Σῶμα δύο προηγουμένων σχημάτων, κατὰ ρητὴν συμπίεσιν καὶ ἐκβίασιν τῆς θελήσεως τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους. Καὶ μετέχουν ὡς Ὑπουργοὶ οἱ προσφάτως ὡς βουλευταὶ καταψηφίσαντες τὰ προκάτοχα ἀλλὰ οὐσιαστικῶς ἕνα ἑνιαῖον σκοπὸν ἐκφράζοντα καὶ ἕνα ἑνιαῖον ὅλον, συναπαρτίζοντα δύο σχήματα. Διατὶ ὅμως αὐτὴ ἡ ἐπιχείρησις ὅλη εἰς τὴν ὁποίαν κατηναλώθησαν ὅπως ἔλεγον καὶ προχθὲς καὶ ἐχρεοκώπησαν μέγισται ἐφεδρεῖαι τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ποὺ θὰ ἠμποροῦσαν ἐπὶ μακρὸν νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίας; Διατί αὐτὸς ὁ θανάσιμος τραυματισμὸς τοῦ κύρους τοῦ πολιτικοῦ κόσμου; Διατί αὐτὴ ἡ ἐξαχρείωσις τοῦ Δημοσίου βίου; Ποῖος εἶχε συμφέρον καὶ ἀπὸ ποῖον ἔγινεν ὅλη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις ποὺ εἶναι χλεύη καὶ περίγελως καὶ διὰ τὸν λαὸν καὶ διὰ τὴν διεθνῆ δημοσίαν γνώμην; Καὶ προσποιοῦνται ὅτι ὅλα αὐτὰ ἀψόγως καὶ ὁμαλώτατα καὶ συνταγματικώτατα συνετελέσθησαν; Κύριοι συνάδελφοι, βεβαίως ἡ ἐκμαύλισις φαίνεται ὅτι συμβαίνει καὶ ἀλλοῦ, εἴχομεν μίαν ἐπίσημον μαρτυρίαν ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς Σιγκαπούρης καὶ μίαν ἐπίσημον ἐπιβεβαίωσιν τοῦ γεγονότος μετὰ αἰτήσεως— ἀναγκαστικῶς— συγγνώμης ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ τὸν κ. Ράσκ. Φωτίζει ἡ περίπτωσις τῆς Σιγκαπούρης περὶ τῶν μεθόδων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς. Μεθόδων περὶ τῶν ὁποίων τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὸν Ἅγιον Δομίνικον αὐτὸς ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς πλειοψηφίας εἰς τὴν Γερουσίαν, ὁ Γερουσιαστὴς Φοὺλμπραϊτ, ἠναγκάσθη νὰ ἀναγνωρίσῃ ὡς τεινούσης εἰς τὴν ὑποστήριξιν ἀντιλαϊκῶν καὶ ἀντιδραστικῶν καθεστώτων ἐναντίον τῆς θελήσεως τῶν λαῶν. Εἶναι ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ νοσηρὰ φαινόμενα τὰ διεθνῶς ἐξόχως ἐπικίνδυνα ποὺ ἠναγκάσθη νὰ καταγγείλῃ κατὰ τὴν ἐκπνοὴν τῆς θητείας του ὁ ἄλλοτε Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ σὰν τὸν μαθητευόμενον μάγον πρὸ τῶν δυνάμεων ἐκείνων εἰς τὴν δημιουργίαν ἢ τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἀπογιγάντωσιν τῶν ὁποίων συνέπραξεν ἀλλὰ καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠδύνατο νὰ χαλιναγωγήσῃ, κατήγγειλεν εἰς τὸν ἀποχαιρετιστήριον εἰς τὸ Κογκρέσσον λόγον του τὸ κόμπλεξ τῶν μανιακῶν στρατοκρατῶν τοῦ Πενταγώνου καὶ τῶν μεγάλων μονοπωλίων τῶν πολεμικῶν βιομηχανιῶν ὅτι δημιουργοῦν κινδύνους καὶ ἐσωτερικῶς εἰς ΗΠΑ διὰ τὴν δημοκρατίαν καὶ διεθνῶς διὰ τὴν δημοκρατίαν καὶ διὰ τὴν εἰρήνην. Εἰς τὸ προχθὲς κυκλοφορῆσαν φύλλον τῆς «Νέας Οἰκονομίας» ἕνας διακεκριμένος Ἕλλην δημοσιογράφος, ὁ κ. Χατζηαργύρης, ἀναλύων τὴν κατάστασιν ἰδίως ἐν σχέσει πρὸς τὸ Κυπριακὸν τονίζει τὰ ἀκόλουθα: Ἡ πεῖρα ἀπέδειξε στὴν ἀμερικανικὴν πολιτικήν, πῶς, ὅσον τὴν Ἑλληνικὴν πολιτικὴν εἶναι σὲ θέση νὰ ἐλέγξουν καὶ νὰ συγκρατήσουν στὰ παραστρατήματά της αἱ λαϊκαὶ καὶ γενικὰ αἱ δημοκρατικαὶ δυνάμεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν ὑπάρχει τρόπος νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Κύπρον λύσις ποὺ νὰ μὴν τὴν θέλει ὁ Κυπριακὸς λαός, δηλαδὴ λύσις οὐσιαστικῆς, ἀμέσου ἢ σταδιακῆς διχοτομήσεως τῆς νήσου. Γιὰ νὰ νικηθῇ ὁ Κυπριακὸς ἐθνικὸς ἀγῶνας, εἶναι ἀνάγκη νὰ παραμεριστῇ ὁ Μακάριος καὶ νὰ ἐπιβληθῇ στὴν Κύπρο μιὰ οὐσιαστικὴ δικτατορία ποὺ θὰ κατορθώσῃ μὲ διάφορα ψευδοενωτικὰ καὶ ψευδοεθνικιστικὰ συνθήματα νὰ προετοιμάσῃ τὸ ἔδαφος διὰ τὴν συνθηκολόγηση μὲ τὴν Τουρκία. Γιὰ νὰ γίνῃ αὐτό, πάλι, εἶναι ἀπαραίτητο νὰ ὑπάρχῃ στὴν Ἀθήνα ἕνα καθεστὼς δεξιό, ποὺ νὰ μὴν ἐπιτρέπῃ στὸν Ἑλληνικὸ λαὸ νὰ ἐκδηλωθῇ καὶ ποὺ νὰ εἶναι πρόθυμο νὰ ὑποτάξῃ τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα καὶ τὶς Ἑλληνικὲς ἐθνικὲς διεκδικήσεις στὶς ἐπιδιώξεις τοῦ ΝΑΤΟ, στὶς προσταγὲς τῆς Οὐάσιγκτων καὶ στὶς ἀξιώσεις τῆς Τουρκίας. Μ’ ἕνα τέτοιο καθεστώς, μπορεῖ ν’ ἀνατραπῇ ὁ Μακάριος καὶ νὰ γίνῃ χειρουργικὴ ἐπέμβαση στὸ Κυπριακὸ «καρκίνωμα». (Μὲ τὰ παραπάνω, δὲ θέλω νὰ ὑπαινιχθῶ πὼς δὲν ὑπάρχουν σοβαρώτατοι ἐσωτερικοὶ λόγοι γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ κρίση. Ὑπάρχουν ἀσφαλῶς, μὰ στὸ πλαίσιο τούτου τοῦ ἄρθρου δὲν ὑπῆρχαν οἱ δυνατότητες γιὰ τὴν ἀνάλυσή τους). Γιατί τὸ Κυπριακὸ ἀπετέλεσε κι’ ἀποτελεῖ, στὴν πραγματικότητα, ἕνα μεγάλο σχολεῖο, πρὸ πάντων γιὰ ὅσους ἐμπνέονται ἀπὸ ἰσχυρὰ ἐθνικὰ αἰσθήματα, ἀλλὰ δὲν μποροῦσαν ἕως τώρα νὰ συγκεκριμενοποιήσουν ποιὰ εἶναι τ’ ἀληθινὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Στὴν Κύπρο, ἐπῆλθε τὸ διαζύγιο ἀνάμεσα στὴν αὐστηρὴ προσήλωση στὸ ΝΑΤΟ, σὰν τὴ μοναδικὴ ἐθνικὴ πολιτική, καὶ τὰ πιὸ ἄμεσα καὶ ζωντανὰ ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ ἐθνικιστικὰ συνθήματα. Ἐκεῖ, κατὰ τὴν ἄμυνά του ἀπέναντι στὶς ἀπειλὲς τῆς Τουρκίας, τοὺς ἑλιγμοὺς τῆς Ἀμερικῆς καὶ τὶς προσπάθειες τῆς Ἀγγλίας, ὁ Ἑλληνισμὸς ὁδηγεῖται στὸ συμπέρασμα πὼς ΝΑΤΟ καὶ Ἑλλὰς δὲν εἶναι ἔννοιες ταὐτόσημες, καὶ ὅτι, συνεπῶς, ἡ χώρα πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ μιὰ γνησίως ἐθνικὴ πολιτικὴ ποὺ ἀναπόφευκτα θὰ στηρίζεται στὸν Ἑλληνικὸ λαό, θὰ εἶναι δημοκρατικὴ καὶ θὰ φροντίζῃ γιὰ τὰ συμφέροντα τῶν πιὸ φτωχῶν καὶ καταπιεσμένων στρωμάτων τοῦ λαοῦ. Μὲ τὴν ἔννοιαν ταύτην τὸ Κυπριακὸ φανερώθηκε σὰ μιὰ θανάσιμη ἀπειλὴ γιὰ τὰ δεξιὰ συμφέροντα στὴν Ἑλλάδα, καὶ ἦταν ἑπόμενο τὰ συμφέροντα αὐτὰ νὰ βλέπουν μὲ συμπάθεια τὴν προσπάθεια τῆς Ἀμερικῆς νὰ κλείσῃ γρήγορα τὸ Κυπριακό, ἔστω κι’ ἂν τὸ κλείσιμο τοῦτο γίνῃ πρὸς ὄφελος τῆς Τουρκίας καὶ σὲ βάρος τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Συνοψίζω συμπερασματικά: Τὸ κλείσιμο τοῦ Κυπριακοῦ καὶ ἡ οὐσιαστικὴ κατάλυση τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐμφανίζονται σήμερα στὶς Ἡνωμένες Πολιτεῖες (καὶ στὴ δική μας Δεξιὰ) σὰν ἀνάγκες ἐπιτακτικὲς καὶ κατεπείγουσες, ὥστε: —Νὰ σταματήσῃ ἡ «ἐκ τῶν ἔνδον» ψυχολογικὴ καὶ πολιτικὴ ὑπονόμευση τῶν θέσεων τῆς Ἑλληνικῆς Δεξιᾶς καὶ ἡ ἀποκάλυψη τοῦ ἐθνικῶς ἀσύμφορου χαρακτῆρα τῆς πολιτικῆς ποὺ ἀκολουθεῖ μεταπολεμικά. —Νὰ μπορέσῃ νὰ δοθῇ ἔτσι στὴν Τουρκία ἡ ἱκανοποίηση ποὺ χρειάζεται γιὰ νὰ συγκρατήσῃ τὸ ἐσωτερικὸ ρεῦμα πρὸς τὶς κοινωνικὲς καὶ πολιτικὲς μεταρρυθμίσεις ποὺ ἀπειλεῖ νὰ γίνῃ ἀκατάσχετο καὶ ποὺ θὰ δώσῃ στὴν Τουρκικὴ ἀντίδραση τὰ ἀπαραίτητα ἐπιχειρήματα γιὰ νὰ ἐντάξῃ τὴ χώρα ἄλλη μιὰ φορά, κατὰ τρόπο ἀποτελεσματικό, στὸ στρατιωτικοπολιτικὸ μηχανισμὸ τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Ἀγγλίας στὴ Μέση Ἀνατολή, καὶ —Νὰ δημιουργηθοῦν οἱ προϋποθέσεις γιὰ τὴν ἐπανεπιβολὴ— μέσα σὲ πλαίσια εὐνοϊκὰ γιὰ τὰ συμφέροντα τοῦ καρτὲλ τοῦ πετρελαίου— τῆς «ἔννομης τάξης» στὴ Μέση Ἀνατολή, γιὰ τὴ συντριβὴ τοῦ ἀραβικοῦ ἐθνικιστικοῦ καὶ ἐπαναστατικοῦ κινήματος, τὴν ἀπόχτηση στὴν Κύπρο μιᾶς πολύτιμης κι’ ἀπρόσβλητης βάσης τοῦ Ἕκτου Στόλου καὶ τῶν ὑποβρυχίων Πολάρις καὶ πυρηνικῶν ἀεροπλάνων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν στὴν ἄμεση γειτονία τῶν στρατηγικὰ καὶ πολιτικὰ πιὸ σημαντικῶν περιοχῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς.

§7ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τὰ λέγει;

§8Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ ἔγκριτος δημοσιολόγος κ. Χατζηαργύρης.

§9Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Πότε ἔφυγεν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ διατί δὲν ἔρχεται εἰς τὴν Ἑλλάδα;

§10Η. ΗΛΙΟΥ. Οὔτε γνωρίζω, γνωρίζω ὅτι κάνει ἀναλύσεις εὐστόχους καὶ πάντοτε ἐπαληθευθείσας τῶν πολιτικῶν διεθνῶν φαινομένων.

§11Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐπειδὴ τὸν γνωρίζω προσωπικῶς....

§12Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τὸ πρόσωπον, δὲν θὰ δεχθῶ τὴν διακοπὴν διὰ νὰ ἀκούσω τὸ χοῦ–ιζ χοῦ, οἱουδήποτε τρίτου προσώπου.

§13Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Πρὸ δύο μηνῶν ἦτο ἐδῶ.

§14Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι ἀπεκατεστάθησαν αἱ σχέσεις μὲ τὴν Βουλγαρίαν καὶ ἱκανοποίησε τοῦτο καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. Ἀλλὰ κατὰ τὸν πλέον ψυχρὸν πολεμικὸν τρόπον ἐνεργεῖται καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ ἐπιχείρησις Ντὶπ–Φάροου ἐναντίον τῆς χώρας αὐτῆς μὲ συνεργασίαν Τουρκικῶν στρατευμάτων, ἐνῷ κατὰ τὸν κ. Πιπινέλην εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος ὑπάρχει κίνδυνος πολεμικῶν προστριβῶν καὶ πολεμικῶν συγκρούσεων μὲ τὴν Τουρκίαν. Διατί αὐτό; Καὶ διατὶ ἐπὶ τοῦ δευτέρου σχήματος τῆς Βασιλικῆς δικτατορίας, σχήματος μὴ δυναμένου νὰ λαμβάνῃ πολιτικὰς ἀποφάσεις ἀλλὰ νὰ διεκπεραιώνῃ ὑποθέσεις τρεχούσας, μετὰ 18μηνον ἐστάλη καὶ πάλιν εἰς Σμύρνην τὸ Ἑλληνικὸν κλιμάκιον τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ΝΑΤΟ; Ἔτσι πᾶμε πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν Τούρκων ἐπὶ θυσίᾳ τῆς Κύπρου καὶ ἀντηχοῦν ἀκόμη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν αἱ γνωσταὶ ἐκεῖναι δηλώσεις τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὡς Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ πολιτικὸν ζήτημα τὸ τεθὲν τὸν Ἰούνιον περὶ τῶν ἑωσφορικῶν δυνάμεων μὲ ὑπαινιγμὸν ἐναντίον τοῦ προασπίζοντος τὴν ἀδέσμευτον ἀνεξαρτησίαν, χωρὶς βάσεις καὶ χωρὶς ὅρους, ὡς μοναδικὴν προϋπόθεσιν καὶ μοναδικὸν ἔδαφος διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τῆς αὐτοδιαθέσεως, Μακαρίου. Καὶ ἑπομένως ὅλα ὅσα χθὲς εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις περὶ ἑνώσεως ψυχικῆς μεταξὺ Ἑλλήνων τῆς Ἑλλάδος καὶ Ἑλλήνων τῆς Κύπρου εἶπεν.....

§15Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Αὐτὴ ἡ ψυχικὴ ἑνότης Ἑλλήνων τῆς Ἑλλάδος καὶ Ἑλλήνων τῆς Κύπρου ὑπάρχει ὁπωσδήποτε.

§16Η. ΗΛΙΟΥ. .... εἶπεν ἀντηχοῦν εἰς τὸ κενόν, διότι ἔβαλε τὸν ὀβολόν του εἰς τὴν διάσπασιν αὐτῆς τῆς ἑνότητος. Καὶ ἔτσι ἔχομεν μίαν ὁμάδα τὸν συγχαίροντα κ. Γρίβαν, τὸν κ. Σωσίδην, τὸν κ. Ποταμιᾶνον ἀποθηκάριον τῶν κατεψυγμένων Πρωθυπουργῶν, ποὺ δείχνει ὅτι ἀγόμεθα εἰς τὸ Κυπριακὸν εἰς συμβιβασμὸν δῆθεν ἱκανοποιοῦντα, πράγματι δὲ ἀποτελοῦντα διχοτόμησιν, ἐγκατάστασιν βάσεων τοῦ ΝΑΤΟ, ἐγκατάστασιν βάσεων τῶν Τούρκων παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Ὁ Τουρκοκυπριακὸς τύπος πανηγυρίζει καὶ προεξοφλεῖ, ὅτι ἡ νέα Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ ἀνεχθῇ τὶς ἰδιοτροπίες τῆς Ἑλληνοκυπριακῆς ἡγεσίας. Ἡ Κυβέρνησις Στεφανοπούλου, γράφει ὁ Τουρκοκυπριακὸς τύπος, διαθέτει εἰς τὴν Κύπρον δύο ἰσχυρὰ ἀτοῦ: Τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν καὶ τὸν Γρίβα καὶ θὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ νὰ ἐπιβάλῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θέλει, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀρεστὰ εἰς τοὺς Τουρκοκυπρίους. Καὶ ὁ κ. Πιπινέλης εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος ὁμιλῶν περὶ τῆς Κύπρου εἶπεν, ὅτι αἱ ἀπ’ εὐθείας μετὰ τῆς Τουρκίας συνεννοήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον κατά τινα τρόπον ἐγκαινιασθῆ συνεπείᾳ τοῦ τελευταίου Συμβουλίου ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Ὑμετέρας Μεγαλειότητος, ἀπαραίτητον κάποτε, νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν οὐσίαν καὶ ἡ εἴσοδος εἰς τὴν οὐσίαν τῶν ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεων σημαίνει ἀνάγκην λήψεως ἀποφάσεων ἐπὶ ἀνταλλαγμάτων τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως θὰ πρέπει νὰ δοθοῦν εἰς τὴν Τουρκίαν, ἐὰν θέλωμεν συμπεφωνημένην λύσιν...

§17Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐθνικοφροσύνη τους.

§18Η. ΗΛΙΟΥ. Πρὶν περάσω εἰς τὸ κύριον καὶ κρίσιμον κεφάλαιον τῆς ἀποστολῆς τοῦ νέου σχήματος ὑπὸ τὸ ὁποῖον καλύπτεται ἡ Βασιλικὴ δικτατορία, εἰς τὰ κεφάλαια τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καθεστὼς τῆς χώρας, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐξετάσω ἕνα ἄλλο θέμα ἐκτὸς τοῦ ἐξωτερικοῦ παράγοντος καὶ τοῦ Κυπριακοῦ προβλήματος. Τὰ προσχήματα καὶ τὴν ἀλήθειαν διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας καὶ διὰ τὰς ἐπιδιώξεις τοῦ νέου σχήματος εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Πρῶτον εἶναι αὐτονόητον, ὅτι διὰ τὴν ἄσκησιν οἱασδήποτε οἰκονομικῆς πολιτικῆς ἀπαιτεῖται Κυβέρνησις μὴ ἀφ’ ἑαυτῆς θνησιγενής, μὴ ἑτερόκλητος καὶ παρὰ φύσιν συνονθύλευμα ἀμφισβητούμενον καὶ καταπολεμούμενον ἀπὸ τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν καὶ ἀγόμενον, ὅτι καὶ ἂν λέγουν, πρὸς ἐκλογάς. Διότι οἱαδήποτε διάρκειά της θὰ εἶναι διάρκεια προεκλογικῆς περιόδου. Μόνον ἐκ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ καὶ Κυβερνήσεως ἐξ ἐκλογῶν προερχομένης δύναται νὰ ἀσκηθῇ οἰκονομικὴ πολιτική. Δεύτερον ἀποτελεῖ τὸ ἐπιχείρημα τῶν προνομιούχων, τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν, διὰ νὰ ἐπεκτείνουν τὴν καταπλεονέκτησιν καὶ διὰ νὰ καθηλώνουν καὶ περιορίζουν εἰς ἀπαραδέκτως χαμηλὰ ἐπίπεδα τὴν συμμετοχὴν τῶν ἐργαζομένων εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἡ καταγγελία ὡς ὑπαιτίων τῆς οἰκονομικῆς ἀναστατώσεως (εἰς τὴν ὁποίαν τόσον ρόλον ἔχει παίξει τὸ τρίμηνον αὐτὸ τῆς ἀναταραχῆς) τῶν παροχῶν αὐξήσεων μισθῶν καὶ τῶν τιμῶν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων ποὺ καὶ τώρα ὑπολείπονται τοῦ προσήκοντος μέτρου. Ἀπ’ ἐναντίας εἰς ὃ μέτρον ἔγινεν, ἐπραγματοποιήθη ἡ δραστηριοποίησις καὶ ἀναζωογόνησις τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας ποὺ ἐσημείωσεν ἀπιστεύτως πρωτοφανῆ ὑψηλὴν αὔξησιν καὶ ἀπετέλεσεν ἰσχυρὸν κίνητρον ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων λόγῳ ηὐξημένης ζητήσεως καὶ ἐπηλήθευσε τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι μόνον πλατειὰ ἐσωτερικὴ ἀγορὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία δύναται νὰ ὑπάρξῃ τὸ θερμοκήπιον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας. Ἀλλὰ καὶ τὸ φαινόμενον τῶν ηὐξημένων εἰσαγωγῶν τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται διότι ἔχει ἀσυδοσίαν ἡ πολυτελὴς κατανάλωσις τῶν προνομιούχων στρωμάτων τῶν ἀσυδότων, τῶν ἀπαλλασσομένων ἢ διαφευγόντων τοῦ φόρου, τῶν κερδοσκοπούντων ἐπὶ τοῦ χονδρεμπορίου τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς καὶ τῶν ἐξαγωγῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἀκινήτων καὶ τῶν ἐξ ἄλλης ἀποικιακῆς φύσεως προνομίων, αὐτὰ εἶναι τὰ φαινόμενα τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τὴν ὑπερβολικὴν ζήτησιν καὶ τὴν αὔξησιν τῶν πολυτελῶν εἰσαγωγῶν. Εἰς τὴν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς δημοκρατικῆς στροφῆς πρέπει νὰ τονισθῇ πόσο συνέπραξαν καὶ τὰ μεγάλα μονοπώλια καὶ τοῦ ΠΕΣΙΝΕ διὰ τὴν προάσπισιν τῆς ἐκμεταλλευτικῆς συμβάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ μὲν ΕΡΕ, θὰ ἐνθυμῆσθε ἀπὸ τὴν πρότασιν παραπομπῆς τῆς ΔΕΗ, ἀφειδῶς καὶ μὴ κηδομένη τῶν δημοσίων συμφερόντων ἔκανε παραχωρήσεις, ἡ δὲ δημοκρατία ἐζήτησε καὶ τὴν δίωξιν διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ νομικὴ βάσις τῆς ἀνατροπῆς τῆς πλεονεκτικῆς συμβάσεως. Καὶ ὁ κ. Τὸμ Πάππας, ὁ τόσον συνδεόμενος μὲ τὸν ἐπικεφαλῆς τοῦ νέου σχήματος τόσον δραστηρίως διὰ τοῦ Ἀμερικανικοῦ Δ)ντοῦ τῶν ἐπιχειρήσεών του εἰς Θεσσαλονίκην ἐκινήθη διὰ τὴν μετακίνησιν καὶ κατασκευὴν ἀποστατῶν βουλευτῶν. Συνετέλεσε πολὺ ἡ συμμετοχὴ Ἀμερικανικῶν κεφαλαίων εἰς τὴν Τράπεζαν Ἑλληνικῆς ἐμπορικῆς πίστεως συνετέλεσε πολὺ καὶ μία μονοπωλιακὴ ἑταιρεία ΣΕΦΑΚΟ ἔχουσα ἐν Ἑλλάδι ἀντιπρόσωπον κάποιον κ. Μεγὴρ καὶ ἀπολαύουσα ἰσχυρῶν προστασιῶν διὰ τὴν λῆψιν αἰφνιδιαστικῆς ἐντὸς αὐτῆς τῆς κρισίμου ἀτμοσφαίρας καὶ περιόδου μιᾶς ἐργολαβίας τοποθετήσεως προκατεσκευασμένων σχολικῶν κτιρίων. Τὸ μεγάλο καπνεμπόριον, τὸ ἐφοπλιστικὸν κεφάλαιον, τὸ μονοπώλιον ΦΙΞ, τὸ ὁποῖον ὑπαγορεύει καὶ ὅρους ἀσκήσεως τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ἄλλοι κολοσσοὶ τοῦ ἐγχωρίου καὶ ξένου προνομιακοῦ μονοπωλιακοῦ κεφαλαίου, ὅλα τὰ μεγάλα συμφέροντα ὅσα ἁλώνισαν ἐπὶ ΕΡΕ συμπαρεστάθησαν καὶ συνεπικούρησαν ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς τακτοποιήσεως τῶν κακῶν οἰκονομικῶν, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν συνετέλεσεν ὀλίγον ἡ ἰδίως ἀπὸ τῆς προεκλογικῆς περιόδου ἐπίθεσις κατὰ τῆς δραχμῆς ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ καὶ ἡ πρόκλησις χρυσοφιλίας. Ὑπὸ τὸ πρόσχημα αὐτὸ τί ἐπιδιώκεται; Τὶ εἶπεν ὁ κ. Πιπινέλης εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος. Κατόπιν μιᾶς ὑπερβολικῆς αὐξήσεως τῶν ἰδιωτικῶν εἰσοδημάτων εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς προέκυψε μία ὑπερβολικὴ διεύρυνσις τοῦ ἀνοίγματος τῶν συναλλαγῶν μας μὲ τὸ ἐξωτερικόν. «ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ σχηματισθῇ θὰ πρέπει νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ δύο ἐνδεχομένων, εἴτε νὰ περιορίσῃ ἢ τοὐλάχιστον νὰ σταματήσῃ τὴν περαιτέρω αὔξησιν τῶν εἰσοδημάτων — καὶ εἰς μίαν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἄνοδος τοῦ τιμαρίθμου ἔχει σχεδὸν ἐξουδετερώσει τὰς αὐξήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος — εἴτε νὰ ἀνακόψῃ κατά τινα τρόπον τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν... Αὐτὴν τὴν καιρίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ληφθῇ τὸ ταχύτερον καὶ πρέπει καθιερωμένη νὰ λαμβάνεται ὑπὸ τύπον καθημερινῆς ἀντιμετωπίσεως πολιτικῶν καὶ κοινωνικῶν αἰτημάτων πιεστικῶν. Σαφέστερος ὁ κ. Παρασκευόπουλος Ὑποδιοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἄλλοτε Πρόεδρος Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ζητεῖ σχηματισμὸν ἀμιγοῦς πολιτικῆς Κυβερνήσεως ἐκ τοῦ Κοινοβουλίου διὰ τῆς συμπράξεως ὅλων τῶν ἐθνικῶν κομμάτων, λέγει τὰ ἑξῆς: «ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ....σχηματισμὸν ἀμιγοῦς πολιτικῆς Κυβερνήσεως ἐκ τοῦ Κοινοβουλίου, διὰ τῆς συνεργασίας δηλαδὴ τῆς συμπράξεως, ὅλων τῶν ἐθνικῶν κομμάτων... τόσον μᾶλλον ὅσον μόνον ὁ τύπος οὗτος Κυβερνήσεως διευκολύνει τὴν λῆψιν ἡρωϊκῶν καὶ ἑπομένως ἀντιδημοτικῶν μέτρων...». Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Στεφανόπουλος εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις χρησιμοποιῶν τὴν φρασεολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίουν καὶ οἱ οἰκονομολόγοι τῆς ΕΡΕ ἐπὶ Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, τῆς ΕΡΕ, ἡ ὁποία μὲ σιδηρᾶ χεῖρα διευθύνει τὸ νέον τρίτον σχῆμα καὶ τὸ ἐλέγχει, ὁμιλεῖ περὶ προγράμματος περισυλλογῆς καὶ ὡς συνήθως ὅπως καὶ ἐπὶ ΕΡΕ, ἀφήνει σκοτεινὸν εἰς βάρος ποίων στρωμάτων θὰ ὑπάρξῃ ἡ περισυλλογὴ καὶ πρὸς ὄφελος ποίων προνομιούχων χειροκροτούντων καὶ προαγόντων τὴν συνωμοσίαν καὶ τὸ νέον σχῆμα θὰ ὑπάρξῃ ἡ ἀσυδοσία καὶ ἡ εὐωχία. Ὁμιλεῖ περὶ σώφρονος οἰκονομικῆς πολιτικῆς ποὺ ἐπιβάλλει νὰ μὴ γίνωνται ἀλόγιστοι παροχαὶ εἰς τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων. Ἀλόγιστοι λοιπὸν ἦσαν αἱ παροχαί, πρὸς δημαγωγικοὺς σκοπούς, χωρὶς καμμία σωφροσύνη καὶ σύνεσιν. Αὐτὰ εἶναι τὰ γνωστὰ ἐπιχειρήματα τῆς συμπιέσεως τοῦ μεριδίου τῶν ἐργαζομένων εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Τὰ λαμβάνει ἀπὸ τὸ ὁπλοστάσιον τῶν προνομιούχων, οἱ ὁποῖοι ἀποκλείουν κάθε ἐπανεξέτασιν τοῦ ὄγκου τῶν ὀφελειῶν των, ἀποκλείουν τὴν συμμετοχήν των εἰς τὰ ἐθνικὰ βάρη, τὴν συμμετοχήν των εἰς τὰς ἐπενδύσεις καὶ ἐννοοῦν νὰ ξεπερνοῦν τὰς δυσκολίας ὅταν ὄντως ὑπάρχουν ἢ ὅταν τὰς ἐπικαλοῦνται εἰς βάρος τοῦ ἐπιπέδου ζωῆς τῶν πλατιῶν ἐργαζομένων στρωμάτων. Κύριοι συνάδελφοι, πέραν αὐτῶν, εἰς τὴν καρδίαν τῆς κρίσεως ὑπάρχει τὸ ἐσωτερικὸν καθεστὼς τῆς χώρας. Ἐπιδιώκεται νὰ στερηθῇ ὁ λαὸς τῆς ἀποφασιστικῆς ἐξουσίας ποὺ συνάδει μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Κατηργήθη ἡ Κυβέρνησις ποὺ ἐψηφίσθη καὶ ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοζε μὲ τὴν ψῆφον τοῦ λαοῦ. Πρέπει νὰ τοῦ ἀπαγορευθῇ νὰ ψηφίσῃ ἐπὶ μακρόν, μακρότατον χρόνον ὥσπου νὰ στηθῇ τὸ ἀστυνομικὸν κράτος, ὥσπου νὰ ἑτοιμασθῇ τὸ νέον σχέδιον «Περικλῆς». Πρέπει ἀπροκαλύπτως νὰ κυβερνηθῇ ἀπὸ Βασιλικὴν δικτατορίαν ἐπ’ ἀόριστον χρονικὸν διάστημα.

§19Γ. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ. ... Καὶ ὑπὸ ἄλλο ὄνομα.

§20Η. ΗΛΙΟΥ. Ὀνόματα ὑπάρχουν πολλὰ εἰς τὸ λεξιλόγιον. Ἐδῶ παρετηρήθη, καὶ εὐστόχως, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ παρουσιάζονται ἀπὸ τὸ σημερινὸν καὶ τὰ προηγούμενα κυβερνητικὰ σχήματα καὶ τοὺς ὑποστηρικτάς των, ὡς δημοσία συμφορά. Ἐξαγγέλλεται, ὅτι δὲν θὰ γίνουν ἐκλογαὶ σὰν ἕνα ἄγγελμα νίκης, σὰν ἕνα μέτρον προστασίας τοῦ Ἔθνους κατὰ τῶν ἐκλογῶν, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ κληθῇ ὁ λαὸς νὰ ἐκφράσῃ τὴν κυριαρχικήν του θέλησιν. Τὸ ἐνδεχόμενον τῶν ἐκλογῶν ἀντιμετωπίζεται μὲ ἄγχος καὶ ἀγωνίαν. Φυσικὰ οἱ μελλοθάνατοι, οἱ ἀπιστήσαντες πρὸς τὸ πρόγραμμα μὲ τὸ ὁποῖον κατῆλθον εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ μὲ αὐτὸ ἐψηφίσθησαν καὶ πρὸς τὰς ὑποσχέσεις ποὺ ἔδωσαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ πρὸς τὴν ἐντολὴν ποὺ ἔλαβον ἀπὸ αὐτόν, οὔτε λέξιν θέλουν νὰ ἀκούσουν περὶ ἐκλογῶν. Σκοπὸς ὅλων αὐτῶν ποὺ αὐθαιρέτως καὶ ἀντισυνταγματικῶς ἔγιναν ἦτο νὰ ἀλλάξῃ ἡ ἐφαρμοζομένη πολιτική. Γιατί λοιπὸν νὰ γίνουν ἐκλογαί, γιὰ νὰ καταλήξωμεν πάλιν εἰς τὴν ἔγκρισιν τῆς ἰδίας πολιτικῆς τοῦ ἐκδημοκρατισμοῦ εἰς ἀπείρως μεγαλυτέραν κλίμακα καὶ μὲ ἐντολοδόχους ἀνανεωμένους κάτω ἀπὸ τὸ ἰσχυρὸν ἀνανεωτικὸν ρεῦμα ποὺ πνέει καὶ ποὺ πλήττει τοὺς καιροσκόπους καὶ τοὺς ἀσυνεπεῖς; Ὡς πρόσχημα διὰ τὴν μὴ διενέργειαν ἐκλογῶν, καὶ τὴν σημερινὴν περίπτωσιν διὰ τὴν μὴ ἀποκατάστασιν τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, ἀφοῦ ἡ πλειοψηφία ἡ ἐκφράζουσα τὴν θέλησιν τοῦ κυρίαρχου λαοῦ ἐθρυμματίσθη μὲ τὴν Βασιλικὴν προσπάθειαν καὶ οἱ ἐπιλήσμονες τῆς λαϊκῆς ἐντολῆς ἐφαρμόζουν πολιτικήν, ἡ ὁποία ὑπαγορεύεται ἀπὸ τὴν ΕΡΕ καὶ ἡ ὁποία ἀπεδοκιμάσθη ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἐπινοοῦνται θεωρίες γιὰ ἁρμοδιότητες τοῦ Στέμματος, οἱ ὁποῖες ἐφαρμόζονται εἰς τὴν ἀπόλυτον μοναρχίαν καθὼς καὶ φανταστικοὶ κίνδυνοι. Ὁ κ. Μαρκεζίνης φέρ’ εἰπεῖν ὑπεστήριξεν, ὅτι: «Τὸ Στέμμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγῆται εἰς ἐκλογὰς ὑπὸ πίεσιν... Ὁ πολίτης θὰ πιστεύῃ, ὅτι οἱοσδήποτε ἢ τὸ πεζοδρόμιον, ἐπέβαλε τὴν γνώμην ἔναντι τοῦ Στέμματος. Πρέπει λοιπὸν ἐν ἠρεμίᾳ νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς ἐκλογάς, ὥστε ὅταν φθάσωμεν εἰς τὰς ἐκλογὰς νὰ εἶναι τοῦτο τὸ φυσικὸν τέρμα καὶ ὄχι τὸ ἀποτέλεσμα πιεστικοῦ αἰτήματος ἔναντι τοῦ ὑποταγέντος Βασιλέως. Δὲν ὑπάρχει θέμα γοήτρου τοῦ Στέμματος. Ὑπάρχει θέμα ἐκπληρώσεως χρέους, ἀσκήσεως λειτουργήματος πρὸς τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἔχει παρασχεθῆ τὸ προνόμιον. Ὁ κ. Πιπινέλης ἰσχυρίζεται τὰ ἀκόλουθα: «Ἔχω τὴν πεποίθησιν καὶ νομίζω, ὅτι οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν παρισταμένων τὴν συμμερίζονται, ὅτι τὸ Στέμμα ἔχει πλήρη δικαιοδοσίαν νὰ ἀρνῆται εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας τὴν προσφυγὴν εἰς τὰς ἐκλογάς... Νομίζω, ὅτι θὰ ἐστερεῖτο εἰλικρινείας ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐὰν δὲν ἐδεχόμεθα, ὅτι ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως ἐξυπηρετεῖ πάντως τὰ κομματικὰ συμφέροντα τῆς Ε.Κ., ἡ ὁποία ἐπιθυμεῖ νὰ ἔχῃ ἀπόλυτον πλειοψηφίαν... πρόκειται περὶ μιᾶς βασικῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον προκαθορίζει, ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἡ διάρκεια μιᾶς Βουλῆς εἶναι 4ετής. Διατί ὥρισε τὸ Σύνταγμα 4ετής;... διότι ἁπλούστατα ἐθεώρησεν, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ διάρκεια τοῦ δημιουργικοῦ ἔργου μιᾶς πλειοψηφίας....». Ἀναγνωρίζει δηλαδὴ ὁ κ. Πιπινέλης, ὅτι θὰ πλειοψηφήσῃ τὸ κόμμα τοῦ ὁποίου εἶναι ἀντίπαλος καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θέλει ἐκλογάς. Ταῦτα ἐλέχθησαν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος. Ἀλλά, ποία εἶναι ἡ ἑρμηνεία αὐτὴ τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Ρυθμιστοῦ τοῦ Πολιτεύματος; Εἰς τὸ δίκαιον ἀπόλυτα δικαιώματα καὶ ἀπόλυτοι ἐξουσίαι δὲν ὑπάρχουν. Εἰς τὸ Δημόσιον Δίκαιον ὅλα τάσσονται χάριν συγκεκριμένου πολιτειακοῦ σκοποῦ καὶ ἀποτελοῦν λειτούργημα καὶ ὄχι ἐξουσίαν. Αἱ ἐκλογαὶ προκηρύσσονται καὶ ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς γίνεται πρὸς ἐναρμόνισιν τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ πρὸς τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, πρὸς ἄρσιν ἐκδήλων δυσαρμονιῶν, δηλαδὴ πρὸς πραγμάτωσιν καὶ ὄχι πρὸς ἀναίρεσιν τῆς ἀρχῆς τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Ἡ ἄσκησις ἢ ἡ ἀποχὴ τῆς ἀσκήσεως τοῦ δικαιώματος ἢ μᾶλλον τῆς λειτουργίας αὐτῆς γενομένης πρὸς τὸν ἀντίθετον σκοπόν, τῆς καταλύσεως τῆς καταδολιεύσεως τῆς ἀρχῆς τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας εἶναι μία περιγραφὴ τοῦ λειτουργήματος FRAUS OMNIA CORRUMPIT. Πᾶν ὅ,τι γίνεται πρὸς καταστρατήγησιν εἶναι ἐστερημένον οἱουδήποτε ἀληθοῦς κύρους, ἀποτελεῖ μίαν κατάχρησιν, μίαν πρᾶξιν, μὴ ἀναγνωριζομένην ἀπὸ τὸ δίκαιον. Κύριοι συνάδελφοι, πέραν τῶν θεωριῶν ὑπάρχει καὶ ὁ φανταστικὸς κίνδυνος. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἰσχυρίσθη: ... Οἱ ὀπαδοὶ τῆς ΕΡΕ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐλευθέρως νὰ ἀναπνεύσουν. Αἱ ἐφημερίδες τῆς ΕΡΕ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσουν εἰς τὰ χωριὰ τῆς Ἑλλάδος ἢ καὶ ἂν φθάσουν δὲν πωλοῦνται εὐχερῶς, ἢ καὶ ἂν πωλῶνται, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὰς ἀγοράζει, κινδυνεύει νὰ ὑποστῇ συνεπείας. ... Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς χωροφύλακες στὰ χωριά... σήμερον ἀπὸ 1½ ἔτους ἔπαυσαν νὰ πράττουν τὸ καθῆκον των. Ἔπαυσαν νὰ προστατεύουν τὸν πολίτην. Ἔπαυσαν νὰ παρίστανται εἰς τὰς συγκεντρώσεις. Πῶς ἐμφανίζεται τὸ Κράτος; Ἐμφανίζεται διὰ τοῦ κρατικοῦ ὀργάνου. Ἐμφανίζεται διὰ τῆς παρεμβάσεως τοῦ Νομάρχου εἰς τὸν ἀτακτοῦντα Κοινοτάρχην... Ποῖος ὅμως εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων; Ὁ πρωτουργὸς τοῦ σχεδίου «Περικλῆς» κ. Γεννηματᾶς. Ποῖος ἐπὶ κεφαλῆς τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, ὁ πρωτουργὸς τοῦ σχεδίου «Περικλῆς» κ. Καραμπέτσος. Ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ καταδιώκονται; Ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ δέρνονται ἐὰν ἀσκοῦν τὸ δικαίωμα τῶν συγκεντρώσεων καὶ ἐγέμισαν προχθὲς τὰ νοσοκομεῖα; Ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, ποὺ φυλακίζονται, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ κινδυνεύουν ἐκδηλώνοντες γνώμην, ἀναγινώσκοντες ἐφημερίδα, δίδοντες ψῆφον, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ κινδυνεύουν νὰ χάσουν τὸ ψωμί των καὶ τὸ ψωμὶ τῶν οἰκογενειῶν των, ποὺ κινδυνεύουν νὰ χάσουν τὴν ἐργασίαν των ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐπαισχύντου θεσμοῦ τῶν Πιστοποιητικῶν Κοινωνικῶν Φρονημάτων; Τώρα ἄρχισαν παραπομπαὶ καὶ δίκαι, κατ’ ἀνάμνησιν ἐκείνων τῶν ἀπαισίων κατὰ τὸν διχασμὸν τοῦ 1917–20 ἐγκλημάτων, δυσμενείας κατὰ τοῦ Καθεστῶτος, ἄρχισαν παραπομπαὶ καὶ δίκαι ἐπὶ ἐξυβρίσει τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ποῖοι εἶναι ἀντιστοίχως ἐκεῖνοι ποὺ κρατοῦν ὅλα τὰ πόστα καὶ ὅλον τὸν μηχανισμὸν καὶ ποῖον ὑπῆρξε τὸ ἀντικείμενον τῆς τοποθετήσεως καὶ ἀπὸ τὸν κ. Κωστόπουλον, ὡς Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἀλλαμανῆν ὡς Ὑπουργὸν Δημοσίας Τάξεως εἰς τὰς θέσεις «κλειδιὰ» τόσων ἀξιωματικῶν καὶ τῶν προγραφῶν καὶ τῶν ἐκκαθαρίσεων ὅλων ἐκείνων, ποὺ ἔχουν μείνει πιστοὶ εἰς τὸν ὅρκον των; Ἔδωσαν εἰς τὸν μηχανισμὸν τοῦ «Περικλῆ» καὶ τῆς ΕΡΕ τὰ ὅσια καὶ τὰ ἱερά, ἐφήρμοσαν τὴν δίωξιν τῶν δημοκρατικῶν στελεχῶν, ἐνῷ ἐντολὴ τοῦ λαοῦ ὑπῆρξεν ἡ ἐκδημοκράτησις καὶ θέλει ὁ λαὸς τὴν ἐκδημοκράτησιν διὰ νὰ ἠμπορῇ πραγματικὰ νὰ εἶναι κυρίαρχος, ὡς ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Βαδίζουν αἱ Κυβερνήσεις τῆς Βασιλικῆς Δικτατορίας εἰς ἐφαρμογὴν ἀντιθέτου πολιτικῆς, εἰς προπαρασκευὴν βιασμοῦ τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ἑτοιμάζονται ἀνόσια νέα σχέδια τύπου «Περικλῆς», τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι βέβαιοι δὲν πρόκειται νὰ περάσουν. Θὰ προσκρούσουν εἰς τὴν ἀντίθεσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ προμαχοῦντος τῶν ἐλευθεριῶν του, τῆς κυριαρχίας του καὶ τοῦ Συνταγματικοῦ πολιτεύματος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΔΑ).

§21Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Τοῦ ὡραίου Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§22Η. ΗΛΙΟΥ. Ἰδίως αἱ θεωρίαι τοῦ κ. Κανελλοπούλου εἶναι, ὅτι ὑπάρχει μόνιμος βία. Ταῦτα διετύπωσεν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος: «... Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ ὅρους δεσμεύοντας τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν εἰς τὰς ἐνεργείας της πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ κρατοῦντος εἰς τὴν χώραν, ἰδίᾳ εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἀνωμάλου καθεστῶτος.............. ..................................... Εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος ὡμίλησα... περὶ τῆς βαρείας κρίσεως, τὴν ὁποίαν διέρχεται τὸ καθεστὼς τῆς ἐλευθερίας καὶ ἀντιστοίχως τῆς ἀσφαλείας. ..................................... ... τὸ μέγιστον τμῆμα τῆς χώρας, ἰδίᾳ τῆς ὑπαίθρου βαρύνει τὸ φαινόμενον «μονίμου βίας». ..................................... ... Ἐὰν μοῦ ἐνεπιστεύετο ὁ Βασιλεὺς τὴν ἐντολὴν σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως, θὰ ἐλάμβανα ἄμεσα καὶ δραστικὰ μέτρα διὰ τὴν ἐξαφάνισιν τοῦ φαινομένου τῆς «μονίμου βίας», τὴν ὁποίαν αἱ ἀντιδημοκρατικαὶ δυνάμεις, ἄριστα ὀργανωθεῖσαι κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν, ἔχουν ἐξαπολύσει εἰς τὴν χώραν. ..................................... ... ἡ εἰς τὴν ὕπαιθρον μονιμοποιηθεῖσα πίεσις ἐπὶ τῶν συνειδήσεων, ὁ συστηματικὸς ἐκφοβισμὸς πολιτῶν ... ἡ διὰ τῆς χαρακτηριστικῆς ἀφανείας ἢ ἀφασίας τῶν κρατικῶν ὀργάνων διευκολυνθεῖσα εἰς τὰς ἐκδηλώσεις τῆς δραστηριότητος ὁμάδων (διαθετουσῶν μάλιστα, εἰς ἄγνωστον βαθμὸν ὅπλα), αἱ ὁποῖαι, μὲ δάνειον ἔμβλημα τὴν δημοκρατίαν, ἔχουν ἀνακόψει τὴν ἐλευθέραν ἀναπνοὴν τῆς ὑπαίθρου — ἀκόμη καὶ Δήμων καὶ συνοικισμῶν γύρω ἀπὸ αὐτὴν τὴν πρωτεύουσαν τοῦ κράτους. Τὴν κατάστασιν αὐτὴν................................ ... θὰ ἐθεώρουν καθῆκον μου νὰ ἀντιμετωπίσω ἀμέσως δραστικώτατα, ἐὰν ἐσχημάτιζα κυβέρνησιν......... ... εἶχεν ἐξετασθῆ... τὸ πρόβλημα τῆς διαλύσεως τῆς μετωπικῆς ὀργανώσεως «Γρηγόρη Λαμπράκη» καὶ ὅτι— ἀφοῦ διεπιστώθη, ὅτι ἡ διάλυσις δὲν εἶναι δυνατὴ ἄνευ εἰδικοῦ νόμου—ἐγένετο προφανῶς...... προεργασία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τὴν ὑποβολὴν σχετικοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλὴν.................. ... θεωρῶ ἀπαραίτητον τὴν διὰ νομοθετικοῦ μέτρου ριζικὴν ἐξουδετέρωσιν τῶν κινδύνων τῶν προερχομένων ἀπὸ τὴν οἱανδήποτε, ὑφ’ οἱονδήποτε πρόσχημα καὶ ὄνομα δρῶσαν ἀντιδημοκρατικὴν ὀργάνωσιν ἐκφοβισμοῦ διαστροφῆς τῶν συνειδήσεων καὶ ὑπονομεύσεως τῆς δημοκρατίας καὶ τοῦ ἔθνους. ..................................... ... ὅταν εἴπατε εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος, ὅτι ἡ ταχεῖα διενέργεια ἐκλογῶν ἐπιβάλλεται καὶ διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ διαδικασία σχηματισμοῦ «Λαϊκοῦ μετώπου» εἰς τὴν βάσιν — παρετήρησα δὶς ἢ τρίς, ὅτι τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον ἀσφαλῆ μόνον ἐὰν σημειωθῇ ἡ διάστασις Ε.Κ. καὶ Ε.Δ.Α. πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως νὰ καταργηθῇ ὁ φορεὺς–Ἄρχων Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως—καὶ νὰ πολλαπλασιασθῇ ὁ Χωροφύλαξ τῆς πολιτικῆς Ἀστυνομεύσεως. Καὶ καταλήγει: ... ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἐμείωσε λόγῳ κεκτημένης ταχύτητος τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος τὴν σημασίαν τῆς παρουσίας τοῦ Κράτους παντοῦ. Καὶ ἔχασαν τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους οἱ πολῖται. Ἐὰν αὐτὸ τὸ κακὸν δὲν ἐπανορθωθῇ, δὲν ἀρθῇ, εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἐκλογάς. Χρειάζεται νὰ ἀνορθωθῇ τὸ θάρρος τῶν πολιτῶν καὶ τῶν κρατικῶν ὀργανώσεων. Περὶ τῶν Κρατικῶν ὀργανώσεων καὶ τῶν θεωρειῶν, ὑπῆρξαν κατὰ τὴν περίοδον τοῦ πραξικοπήματος ἑκατοντάδες καταδίκαι τῶν ὀργανώσεων αὐτῶν μνημονευομένων εἰς τὰς μαύρας βίβλους καὶ τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς ΕΔΑ. Ἀκόμη διεξοδικώτερον τὰ ἐκθέτει ὁ ἴδιος εἰς τὴν ἐπιστολήν του πρὸς τὸν κ. Παπανδρέου: ... δὲν εἶναι δυνατὴ λόγῳ τῆς παρεμβάσεως τῶν Λαμπράκηδων ἡ κυκλοφορία παρὰ μόνον δύο ἐφημερίδων τῆς «Αὐγῆς» καὶ τοῦ «Βήματος». ... οἱ κομμουνισταὶ ἔχουν προμηθευθῆ ὅπλα... Πέραν ὅμως τῶν ὅπλων, τὰ ὁποῖα ἔχουν προμηθευθῆ οἱ Κομμουνισταὶ ἔχουν εἰς τὴν διάθεσίν των καὶ ἓν μέγα ὅπλον, τὸ ὅπλον τῆς ἀπειλῆς.... μὲ κάλυψιν δημοκρατικήν.... Ἡ ὕπαρξις καὶ τὸ κῦρος τοῦ κράτους εἰς τὴν ὕπαιθρον ἔχουν σχεδὸν μηδενισθῆ. Ἐπὶ 1½ ἔτος ὑπετιμήθη ἡ ἔννοια τῆς παρουσίας τοῦ Κράτους εἰς τὸ πρόσωπον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος εἶναι τεταγμένος νὰ ἐνσαρκώνῃ εἰς τὴν ὕπαιθρον τὸ Κράτος ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ χωροφύλακος. Ὁ χωροφύλαξ Μεγαλειότατε, κρύπτει ἀντὶ νὰ εἶναι παρών. Ἕνας εἶναι ἢ δύο εἰς ἕκαστον χωρίον. Ὁ ἕνας ἢ δύο χωροφύλακες θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι παρόντες ὅταν σημειοῦται μία ἀνωμαλία, μία ἀσχημία, ἕνας ἐκβιασμὸς ἐκ μέρους τῶν Λαμπράκηδων· ἀντὶ νὰ ἐξαφανίζεται, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι τοὐλάχιστον παρών. Δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ παρέμβῃ διότι εἶναι μόνος ἔναντι 20 ἢ 30 τοὐλάχιστον, ὅμως νὰ εἶναι παρὼν νὰ τὸν βλέπουν, νὰ ἐνθαρρύνῃ τοὺς φιλησύχους πολίτας καὶ νὰ τοὺς πείθῃ, ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἔχει καταλυθῆ. Εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν Πρωτεύουσαν. Ἔχουν ὀργανωθῆ. ... ὁμάδες μάχης τῶν κομμουνιστῶν.... εἰς ὅλας τὰς ὀργανώσεις τῆς νεολαίας τῆς Ε.Κ. εἰσέδυσαν αὐτοὶ οὗτοι οἱ Λαμπράκηδες καὶ δίδουν τὸν τόνον...... Εἶμαι ὑπερήφανος, διότι τὴν νύκτα τῆς καταψηφίσεως τοῦ κ. Νόβα εἰσέβαλον μὲ ὀλίγους βουλευτάς, ἀπομακρύνας τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας, εἰς ὄχλον τῶν Λαμπράκηδων..... ... Μετέβην, μετὰ τὴν καταψήφισιν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τσιριμώκου, εἰς τὸ κέντρον τῶν Ἀθηνῶν εἰς τὸ «Βυζάντιον». Ἐκεῖ ἦσαν ἐγκαταστημένοι ἤδη περὶ τοὺς 50 νέους οἱ ὁποῖοι ἅμα τῇ ἀφίξει μου ἤρχισαν νὰ φωνάζουν. Καὶ βεβαίως τὸ σύνθημα ἦτο τὸ ὄνομα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι σχετικῶς μὲ τὴν μόνιμον βίαν, διὰ τὴν ὁποίαν παραπονεῖται ὁ κ. Κανελλόπουλος, δὲν ὑπάρχει ἕνα περιστατικὸν ἔστω ἀτομικῆς ἐνοχλήσεως. Τὸ παράπονον τὸ ἀπαράδεκτον διὰ τὸν κ. Κανελλόπουλο, εἶναι ὅτι ἔχουν τὴν αὐθάδειαν καὶ οἱ ἕως χθὲς ἠναγκασμένοι νὰ σιωποῦν, ἔχουν τὴν αὐθάδειαν νὰ ἐκφράζουν καὶ νὰ διακηρύσσουν τὰς γνώμας των. Καὶ ὡμίλησε περὶ ὅπλων εἰς ἄγνωστον ἀριθμόν. Ἐδῶ ὑπάρχει Ἀστυνομία, ὑπάρχει Στρατός, ὑπάρχουν ὄργανα τοῦ Κράτους καὶ δὲν ὑπῆρξεν οὔτε μία περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἕνας νὰ ἀνακαλυφθῇ, ὅτι κρύπτει ἢ φέρει ὅπλον. Ταῦτα εἶναι μυθεύματα ἀπαράδεκτα. Ἐδῶ ἐφαρμόζεται ἡ ἀρχή, τὴν ὁποίαν διεκήρυξεν ὁ Γκαῖμπελς. Ἐπαναλαμβάνετε τὰ μεγάλα ψεύδη καὶ θὰ γίνουν εἰς τὸ τέλος πιστευτά.

§23Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ὄχι μόνον ὁ Γκαῖμπελς.

§24Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ διαφαίνεται ἀπὸ ὅλα τὰ κείμενα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἡ νοσταλγία τοῦ χωροφύλακος, ἡ νοσταλγία τοῦ Ἀστυνομικοῦ Κράτους. Ἐπεχείρησεν ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ οἱ φίλοι της νὰ δημιουργήσουν ἀποδείξεις. Ἀπεδείχθησαν προκλήσεις, αἱ κόκκιναι σημαῖαι καὶ αἱ ἐπιγραφαὶ ΚΚΕ εἰς τὴν Ν. Ζωὴν Κιλκίς. Συνελήφθησαν ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν οἱ δρᾶσται, προσήχθησαν εἰς τὸ Δικαστήριον καὶ κατεδικάσθησαν. Ἦσαν μέλη τῆς Νεολαίας τῆς ΕΡΕ καὶ παρακρατικοί. Δημιουργεῖται ἡ φασαρία καὶ ἡ διαδήλωσις ἐκείνη εἰς τὸ Γαλάτσι μὲ συνθήματα ΕΑΜ– ΚΚΕ συλλαμβάνονται οἱ δρᾶσται, προσάγονται εἰς τὸ Δικαστήριον, διαπιστοῦται ἡ ταυτότης των καὶ καταδικάζονται. Ἦσαν οἱ δρᾶσται νεολαῖοι τῆς δεξιᾶς, τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ παρακρατικοί. Τὴν προηγουμένην Κυριακήν, ξυπνοῦν οἱ Λευκαδῖτες, βλέπουν γραμμένας εἰς ἕνα χωριὸ ἐπιγραφὰς μὲ κόκκινη μπογιὰ — ἡ κόκκινη μπογιὰ ἦτο ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς συνταγῆς — «Θάνατος εἰς τὸν βασιλέα, θάνατος εἰς τὴν Χωροφυλακήν». Καὶ γίνεται ἀνάκρισις καὶ συλλαμβάνεται ὁ δράστης, ὁ ἀρχηγὸς τῆς Τοπικῆς Μονάδος τῶν ΤΕΑ καὶ εὑρίσκεται προφυλακισμένος. Καὶ ἐξαγγέλλονται αἱ δολιοφθοραί, αἱ διαβόητοι, ἐκείνου τοῦ ἀπεριγράπτου Παπαδοπούλου. Καὶ διαπιστοῦται, μία ἀτομικὴ εὐθύνη μεμονομένου προσώπου, ἄνευ σκοποῦ δολιοφθορᾶς, εἰς ἀδίκημα φθορᾶς ξένης περιουσίας. Φθοραί, ὅμως, γίνονται καὶ εἰς στρατιωτικὰ καὶ εἰς ἰδιωτικὰ ὀχήματα καὶ εἰς σπίτια καὶ παντοῦ. Ἄλλο τοῦτο καὶ ἄλλο δολιοφθορά.

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατεδικάσθη αὐτός.

§26Η. ΗΛΙΟΥ. Κατεδικάσθη ἕνας στρατιώτης, ὁ ὁποῖος ἠθελημένως ἔκαμε φθοράν, δι’ ἀτομικὸν λογαριασμόν, ἀλλὰ ἀπεδείχθη, καὶ ἐξεδόθη βούλευμα, ἀποδεικνῦον, ὅτι δὲν ὑπῆρξε δολιοφθορά. Τότε, ὅμως, παρ’ ὀλίγον νὰ ἀναστατωθῇ ἡ χώρα, παρ’ ὀλίγον νὰ γίνῃ τὸ πραξικόπημα, μὲ διαταχθείσας συλλήψεις καθ’ ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα. «Ὁ ὑπέρτατος ἀγὼν τῆς Ε.Ρ.Ε.», ἔλεγεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἀλλὰ παλαιότερα, εἰς ἄρθρον του εἰς τὴν «Πολιτικήν», τὸν Μάϊον, «ὁ ὑπέρτατος ἀγὼν τῆς Ε.Ρ.Ε., εἶναι ἀθλία μίμησις τοῦ ἀνενδότου καὶ ἔχει ὡς βάσιν τὴν λύσσαν ὡρισμένων κύκλων ποὺ δὲν δύνανται πλέον νὰ ἐπιδίδωνται διὰ τῆς τυραννίας εἰς τὰ σκάνδαλα καὶ ὅπως ἦτο φυσικόν, μόλις ἤρχισεν, ἔπεσεν εἰς τὸ κενόν. Δὲν εἶναι νοητὸν νὰ καταφεύγῃ κανεὶς εἰς τὰ πλέον φθηνὰ ἐπιχειρήματα, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς «κομμουνιστοκρατεῖται, ἢ περίπου». Καὶ εἰς τὸ ἴδιον ἄρθρον: «Ἐκεῖνο ποὺ δικαιολογεῖ πλήρως τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., ὡς φασιστικοῦ Κόμματος, καὶ θὰ ἀπομακρύνῃ καθημερινῶς περισσοτέρους ὀπαδοὺς ἀπὸ τὴν δεξιάν, εἶναι ὅτι ὁ Ἀρχηγός της, ἐμπῆκε ἐπίσημα εἰς τὸν γνώριμον δρόμον τῆς χρησιμοποιήσεως φασιστικῶν μεθόδων ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς δημοκρατίας. Μὲ τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα, τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου καὶ τὴν ἰδίαν περίπου φρασεολογίαν, εἶχον ὁδηγηθῆ αἱ γνωσταὶ χῶραι καὶ οἱ γνωστοὶ ἄνθρωποι εἰς τὴν δημιουργίαν τῶν «ὁμάδων κρούσεως» καὶ ἔπειτα «ταγμάτων ἐφόδου» κ.ο.κ. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἴδια περίπου ἐπαναλαμβάνει ὁ κ. Πιπινέλης, εἰς τὸ Συμβούλιον Στέμματος. Αὐτὸς πλέον ἐξεγείρεται κατὰ τῆς ἐκφράσεως γνώμης. Ἔχομεν τοὺς φοιτητάς, οἱ ὁποῖοι καθημερινῶς συνερχόμενοι εἰς τὰ Προπύλαια τοῦ Πανεπιστημίου, θέλουν νὰ μᾶς διδάξουν, ποία εἶναι ἡ τηρητέα (λείπει ἡ συνέχεια)................. Ἡ Γ.Σ.Ε.Ε. ὑπὸ κομμουνιστικὸν ἔλεγχον εὑρεθεῖσα, προέβη εἰς πολιτικῆς φύσεως γενικὰς ἀπεργίας. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι ἡ Γ.Σ.Ε.Ε., διοικεῖται ἀπὸ διοίκησιν, κἄθε ἄλλο, παρὰ ἀριστεράν, διορισθεῖσα ὑπὸ τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν. Εἰς τοὺς Δήμους ἐκδίδονται πολιτικοῦ περιεχομένου ψηφίσματα. Ἀλλὰ οἱ Δῆμοι, ὅπως εἴπομεν, εἶναι ἀτόφια γεννήματα τῆς λαϊκῆς ψήφου, ἔκφρασις λαϊκῆς κυριαρχίας, μορφαὶ ἀμέσου δημοκρατίας. Καὶ ἡ ρετσινιά, εἰς τὸ τέλος: «Εἰς τὴν Ἑλβετίαν ἀγοράζονται μέγισται ποσότητες δραχμῶν Ἑλληνικῶν, αἱ ὁποῖαι διαβιβάζονται εἰς τὸ παραπέτασμα». Μία ἀβάσιμος βεβαίωσις, ἄνευ ἀποδείξεων. Καὶ ὁ κ. Πιπινέλης, συνεχίζει: «Εἶναι ἀναμφισβήτητος ἡ ἀνάγκη σχηματισμοῦ μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία νὰ εἶναι δυνατόν, νὰ σταθῇ εἰς τὴν Βουλήν... νὰ διαλύσῃ τοὺς Λαμπράκηδες, νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν...». Ὁ κ. Νόβας, ὁ πνευματικὸς ἄνθρωπος, πάλιν παραπονεῖται κατὰ τοῦ φρονήματος: Εἰς τὰ μεγάλα κέντρα, οὔτε ἡ μαθητιῶσα, οὔτε ἡ ἐργαζομένη νεότης, ἐλέγχεται ἐπαρκῶς. Ἐνῷ οἱ Λαμπράκηδες αὐξάνονται καὶ ἀριθμητικῶς καὶ δυναμικῶς. Ἐὰν εἰς τὴν ἀπροκάλυπτον ἐπίθεσιν τῶν ὀργανώσεων τῆς ἀριστερᾶς, δὲν ἀναλάβωμεν ὄχι ἁπλῶς ἄμυναν, ἀλλὰ ἀντεπίθεσιν ἰσχυρὰν καὶ ἀποφασιστικήν, ἡ ἀπόληξις θὰ εἶναι μοιραία. Αἱ νεολαῖαι τῶν ἐθνικῶν κομμάτων, ὀφείλουν νὰ ἀποτελέσουν κοινὸν μέτωπον. Καὶ ἁρμοδιώτερος, παντὸς ἄλλου, ἀλλὰ καὶ ὠμότερος καὶ εἰλικρινέστερος, ὡς πρὸς τοὺς σκοπούς, ἕνας «συνταγματολόγος», κληθεὶς ἐπὶ τούτῳ εἰς τὸ Συμβούλιον Στέμματος, ὁ στρατηγὸς Δόβας, λέγει: «Διερωτῶμαι, ἐὰν πραγματικὰ πιστεύωμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς 45 ἡμέρας νὰ βάλωμεν εἰς τὴν θέσιν των τοὺς κομμουνιστάς». Αὐτὸ εἶναι τὸ ζητούμενον. Καὶ ὁ κ. Κιουσόπουλος, ὡς δικαστικός, προφυλάσσεται ἀπὸ τὴν βεβαίωσιν, ὅτι ὑπάρχει ἀναταραχὴ καὶ λέγει: «Καίτοι δὲν ἔχω ἄμεσον ἀντίληψιν, ἐν τούτοις, πανταχόθεν συρρέουν αἱ πληροφορίαι, ὅτι ἡ ὕπαιθρος τελεῖ ταύτην τὴν στιγμήν, ὑπὸ τὴν τρομοκρατίαν τῶν ἐξτρεμιστικῶν στοιχείων τῆς ἀριστερᾶς. Τοῦτο, εἴτε εἶναι ἀκριβές, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, εἴτε ὄχι, θὰ ἀποτελέσῃ, πάντως, τὸ πρόσχημα», προσέξατε, τὸ πρόσχημα, διὰ νὰ ἀποπειραθοῦν τρομοκρατικὰς ἐκδηλώσεις, ἀντιστοίχως καὶ τὰ ἐξτρεμιστικὰ στοιχεῖα τῆς ἄκρας δεξιᾶς. Καὶ ἔρχεται καὶ θέτει ὅρους εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, ἅμα τῷ σχηματισμῷ τῆς Κυβερνήσεως...

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ τοῦ σχηματισμοῦ, πρὸ τῆς ἀναθέσεως τῆς ἐντολῆς.

§28Η. ΗΛΙΟΥ. (Μειδιῶν). Πολὺ καλά. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα κατέχετε καὶ σιδηρᾷ χειρὶ κατευθύνετε τὴν Κυβέρνησιν.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Γελᾶτε καὶ ὁ ἴδιος διὰ τὸ ψεῦδος, τὸ ὁποῖον λέγετε.

§30Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔχετε εἴπει τόσα, κ. Πρόεδρε!!...

§31Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε, ὅτι εἶναι ψεῦδος.

§32Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ ὅτι τὴν στηρίζετε καὶ τὴν κατευθύνετε, εἶναι κάτι τι, τὸ ὁποῖον εἶναι, ἀφ’ ἑαυτοῦ αὐταπόδεικτον. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, εἶναι ψεῦδος. Μακάρι καὶ τὰ ψεύδη τὰ ὁποῖα ἀπηρίθμησα, ὅτι εἴπατε...

§33Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ περισσότερα ποὺ εἴπατε, εἶναι ψεύδη, ἀλλὰ δὲν σᾶς διακόπτομεν, διὰ νὰ μὴ δημιουργῆτε ζητήματα.

§34Η. ΗΛΙΟΥ. Βεβαίως. Ζητεῖ, λοιπόν, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἀπὸ τὴν νέαν Κυβέρνησιν: «Ταχεῖαν καὶ ἀποτελεσματικὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀνωμάλων παραγόντων. Πλήρη ἀποκατάστασιν τῆς ἀποστολῆς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, εἰς τὸ ὕψος τῶν ἐπιταγῶν τοῦ Ἔθνους. Ἐπαναφορὰν τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως, εἰς τὰ πλαίσια τῶν διατάξεων τοῦ Νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Παῦσιν οἱασδήποτε ἐνεργείας, θιγούσης ἀδικαιολογήτως, εἴτε εἰς τοὺς κόλπους τῆς κρατικῆς διοικήσεως, εἴτε ὁπουδήποτε ἀλλοῦ, ὀπαδοὺς τῆς Ε.Ρ.Ε.». Ὁ δὲ κ. Γαρουφαλιᾶς, θέτει καὶ αὐτὸς ὅρους «ἐξαφάνισιν τῆς ὀχλοκρατίας καὶ ἐπιβολὴν τῆς τάξεως. Ἐκκαθάρισιν τοῦ πεζοδρομίου. Διάλυσιν τῶν ὁμάδων κρούσεως τῆς ΕΔΑ. Διάλυσιν τῶν Λαμπράκηδων. Διάλυσιν τῆς κομμουνιστικῆς ΟΠΛΑ», κάτι τι τὸ κατάπτυστον διὰ τὸ ψεῦδος. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὑπεστήριξεν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος, ὅτι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν αὐτήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐπαρκὴς ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, διότι ὁ κ. Παπανδρέου, θὰ ἠμφεσβήτει τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν ὀρθότητα τῶν μέτρων. Καὶ θὰ εἶχε, κατέληξεν, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἐθνικοὺς λόγους, νὰ μὴ ἐδέχετο Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν. Ἐν τούτοις, χάριν ὑπερτέρου συμφέροντος, δὲν τὴν ἀπέκλεισε, κατηγορηματικῶς, ἔκτοτε. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει μεγαλύτερον ψεῦδος, καταφανὲς καὶ καταγέλαστον, ὅτι οἱοσδήποτε, εἴτε τῆς δεξιᾶς, περὶ τῆς ὁποίας, ἄλλως τε, δὲν ὑπάρχει κἂν θέμα, εἴτε τῆς νεοδεξιᾶς, διὰ τὴν ὁποίαν ὄντως ὑπάρχει θέμα, φοβεῖται τοὺς ἀντιπάλους της τοῦ δημοκρατικοῦ καὶ τοῦ ἀριστεροῦ στρατοπέδου. Τοὺς φίλους σας φοβεῖσθε, κύριοι, καὶ δὲν πᾶτε εἰς τὰς ἐπαρχίας σας, ἀφοῦ ἐγίνατε Ὑπουργοὶ φοβεῖσθε νὰ τοὺς ἀντιμετωπίσετε, φοβεῖσθε τὴν λαϊκὴν ὀργήν, διότι τοὺς ἐξαπατήσατε, διότι κατεπροδώσατε τὰς ὑποσχέσεις, ποὺ ἐδώσατε καὶ τὴν ἐντολὴν ποὺ ἐλάβατε. Καὶ αὐτὸς ὁ φόβος, δὲν ἀποτελεῖ τίποτε, τὸ ὁποῖον νὰ σχετίζεται μὲ τὴν δημοσίαν τάξιν. Αὐτὸς ὁ φόβος εἶναι πολιτικὴ ἐκτίμησις τῶν συνεπειῶν τῆς ἀσυνεπείας, τῶν συνεπειῶν τῆς ἀσταθείας καὶ τῶν συνεπειῶν τῆς ἀδικαιολογήτου μεταστροφῆς. Ἐχάσατε τὴν ἐργατικὴν τάξιν, ἐχάσατε τὴν νεολαίαν, ἐχάσατε τὸν λαὸν καὶ θέλετε νὰ ἀποφύγητε τὴν λαϊκὴν κρίσιν, διὰ τῆς ἀναβολῆς τῶν ἐκλογῶν. Παρελθέτω τὸ ποτήριον τοῦτο, ὑφ’ ὑμῶν. Καὶ ὅταν ἀναβολὴ δὲν θὰ χωρῇ πλέον καὶ θὰ ἔχετε διαπιστώσει, ὅτι ἡ λαϊκὴ ἀντίθεσις ἀπογιγαντώνεται καὶ δὲν καταπίπτει, θὰ φέρεσθε, τότε, ἀκατασχέτως πρὸς τὴν ἐκτροπήν. Μόνη ἐγγύησις ὁμαλότητος εἶναι τὰ δημοκρατικὰ κόμματα. Καὶ μόνη ἀσφαλιστικὴ δικλεὶς κατὰ τῆς ἀνωμαλίας, εἶναι ἡ κλασσική, αἱ ἐκλογαί, αἱ ὁποῖαι θὰ κατεσίγαζον αὐτοστιγμεί, τὴν ἀγανάκτησιν. Διότι, ἡ ἀγανάκτησις τοῦ λαοῦ συνίσταται ἀκριβῶς εἰς τοῦτο, εἰς τὸ ὅτι δὲν τοῦ ἀναγνωρίζετε τὸ κυριαρχικόν του δικαίωμα, νὰ ἀποφανθῇ, διὰ τῆς ψήφου του. Ἀποκρούετε τὰς ἐκλογάς, διότι προβλέπετε καὶ γνωρίζετε, ἐκ τῶν προτέρων, τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐλπίζετε, ὅτι θὰ κατεργασθῆτε μὲ ἀστυνομικὰς μεθόδους τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ, ζητεῖτε τὴν δραστηριοποίησιν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τοῦ Ἀστυνομικοῦ Κράτους καὶ ἑτοιμάζετε νέον πραξικόπημα. Αὐτὴ ἡ ἀποστολή, τοῦ νέου σχήματος, ἀνομολογεῖται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Εἶπεν, ὁ κ. Στεφανόπουλος: «Ἂς τὸ ἐννοήσουν καλῶς ὅσοι ἐπιθυμοῦν καὶ ἐπείγονται δι’ ἐκλογάς, ὅτι πρέπει καὶ οἱ ἴδιοι νὰ βοηθήσουν εἰς τὴν προσπάθειάν μας. Πολὺ πλανῶνται, ἐὰν φρονοῦν, ὅτι βοηθοῦν πιέζοντες, ἢ ἀπειλοῦντες κλπ.». Καὶ λέγει, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἐν συνεχείᾳ, εἰς τὴν αὐτὴν περικοπήν, ὅτι «θὰ γίνουν τότε, ὑπὸ τοὺς ἀντικειμενικοὺς ὅρους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιτρέπουν τὴν ἄνευ πιέσεων τοῦ πεζοδρομίου ἄσκησιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος καὶ ἐκδήλωσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος». Καθυβρίζει, ὡς πεζοδρόμιον τὸν λαόν. Ἀλλά, ἤδη, ἀπὸ τῆς Ἀθηναϊκῆς Δημοκρατίας, ὁ Σόλων, στασιαζομένης τῆς Πολιτείας, ἐχαρακτήριζεν, ὡς ἄτιμον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἔμενεν οὐδέτερος καὶ δὲν ἐξεδηλοῦτο καὶ δὲν ἐλάμβανε θέσιν καὶ δὲν ὑπερήσπιζε τὰς ἀρχάς του. Τὸ πολίτευμά μας, ἐπίσης, ὅταν λέγῃ, ὅτι τὴν φύλαξίν του, τὴν ἀναθέτει εἰς τὸν πατριωτισμὸν τῶν Ἑλλήνων, δίδει πιστοποίησιν πατριωτισμοῦ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παραβιαζομένου τοῦ Συντάγματος, προμαχοῦν αὐτοῦ. Εἶναι, ἑπομένως, λαὸς ὑπερήφανος, εἰς τὸ ἔπακρον, πολιτικῶς συνειδητοποιημένος. Ἀλλά, ἐὰν σεῖς τὸ ἀμφισβητῆτε, καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὴ τὸ ἀμφισβητῆτε, διότι ἐχάσατε τὸν λαόν, τί ἐννοεῖτε, ὅταν ὑπόσχεσθε, ὅτι θὰ παύσῃ αὐτό; Θὰ ἀπαγορευθοῦν αἱ δημόσιαι συγκεντρώσεις, εἰς προεκλογικὴν μάλιστα, ἐποχήν, θὰ ἀπαγορευθῇ ἡ ἐκδήλωσις τοῦ φρονήματος; Θὰ ἀπαγορευθῇ, πᾶν ὅ,τι ἀποτελεῖ τὴν ἄσκησιν τῶν Συνταγματικῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν τῶν πολιτῶν;

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ τὸ διευκρινίσω;

§36Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐρωτῶ, τὸν κ. Στεφανόπουλον. Ἀπὸ τώρα ἀπαντᾶτε σεῖς, διὰ τὸν κ. Στεφανόπουλον; (Γέλωτες).

§37Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφίσατε τὰ ἀστεῖα καὶ τὰ γέλοια, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι γελοῦν. Σεῖς γελᾶτε συχνά. Εἶναι πάντοτε εἰς βάρος σας τὰ γέλοια. Εἶναι τὸ προσωπείον τῆς δημοκρατικῆς σας ὑποκρισίας, τὰ γέλοια.

§38Η. ΗΛΙΟΥ. Προτιμῶ νὰ ἀφεθῶ νὰ ἐκθέσω τὰς σκέψεις μου. Οὐδέποτε θὰ ἠρνούμην εἰς Ἀρχηγὸν Κόμματος τὸ δικαίωμα νὰ μὲ διακόψῃ. Ἐὰν ἐπιμένετε καὶ ἐὰν νομίζετε, ὅτι εἶναι ἐπάναγκες, νὰ μὲ διακόψετε. Σᾶς παρακαλῶ, ὅμως, νὰ συμμερισθῆτε τὰς ἀπόψεις μου καὶ νὰ μὲ ἀφίσετε νὰ τελειώσω. Ἐὰν νομίζετε, ὅμως, ἀπαραίτητον νὰ ὁμιλήσετε, δὲν σᾶς τὸ ἀρνοῦμαι.

§39Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ μὲ κρατεῖτε ὀρθόν. Ἐὰν σεῖς νομίζετε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον, δὲν τὸν λαμβάνω.

§40Η. ΗΛΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ ὀρθόν. Ὑπέκυψεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἰς τὰς πιέσεις καὶ εἰς τὴν σαγήνην τῆς Αὐλῆς, τὴν ὁποίαν εἶχε δοκιμάσει εἰς βάρος του πρὸ 10ετίας, ἀκριβῶς. Πρὸ μηνός, μόλις, ἔλεγεν: «Ὁ λαός, ὅταν ἀντιληφθῇ, τὸ μεγάλο πλῆγμα, τὸ ὁποῖον ὑπέστη, ὅτι διὰ τῆς βασιλικῆς παρεμβάσεως ἀφῃρέθη ἡ πρωθυπουργία ἀπὸ τὸν Ἀρχηγόν μας... Κύριοι, οἱ βασιλεῖς διαιροῦν, εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ δεδομένον, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀντίπαλοι, ἐπιζητοῦν διαφωνίας καὶ διχασμούς». Τώρα γίνεται ὄργανον τῆς βασιλικῆς τακτικῆς αὐτοῦ, τοῦ διαίρει καὶ βασίλευε καὶ συνεργάζεται μὲ τοὺς ἀντιπάλους, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦν τὰς διαφωνίας: «Μᾶς ἔλεγαν, ὅτι Αὐλή, Στρατός, παλάτι, οἰκονομικὴ ὀλιγαρχία, ξένοι, ὅλοι εἶναι ἀντίθετοί σας, εἰς τὴν ἐξουσίαν». Βαρέθηκε νὰ εἶναι ἀντίθετός του καὶ τάσσεται μὲ τὰς σκοτεινὰς αὐτὰς ἀντιλαϊκὰς δυνάμεις. Κύριοι συδάδελφοι, μέτρον τῆς ἐκτροπῆς, ἀπὸ τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν τῆς καταλύσεως τῆς θεμελιώδους ἀρχῆς, ὅτι κυβερνᾷ ὁ λαὸς καὶ ὄχι ὁ βασιλεύς, ὑπῆρξε τὸ διαβόητον Συμβούλιον τοῦ Στέμματος. Τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος, γενικῶς, εἶναι θεσμὸς ἄγνωστος εἰς τὰ πολιτεύματα τῆς βασιλευομένης δημοκρατίας, εἶναι θεσμὸς ἀνακτοβουλίου, ἁρμόζων εἰς ἀπολύτους μοναρχίας. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως, τούτου, πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι οἱ σύμβουλοι, οἱ ἑκάστοτε τοῦ βασιλέως, διορίζονται ὑπὸ τοῦ λαοῦ, διὰ τῆς ψήφου του. Ἡ σύνθεσις τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ, ἦτο προκατασκευασμένη ἀπὸ πρόσωπα τῆς ἀρεσκείας τοῦ παλατιοῦ. Εἶχον ἐπιλεγῆ, ὡς Ὑπηρεσιακοὶ Πρωθυπουργοὶ ἀπὸ τὸ παλάτι. Εἶχον ἐπιλεγῆ ἀπὸ τὸ παλάτι ἢ ὡς ὑπηρεσιακοὶ πρωθυπουργοί, ἢ ὡς πρωθυπουργοὶ τῶν δύο καταψηφισθέντων σχημάτων. Ἡ κατασκευασθεῖσα σύνθεσις καὶ ἡ κατασκευασθεῖσα πλειοψηφία, εἰς τὴν ὁποίαν περιελήφθη καὶ ὁ κ. Δόβας, ὑπὸ τοῦ παλατίου, στερεῖ τὴν σύναξιν τῆς ἰδιότητος τοῦ Συμβουλίου, διότι εἶναι Συμβούλιον, κατασκευασθὲν ἐπίτηδες ἀπὸ τὸν δῆθεν συμβουλευόμενον, διὰ νὰ ἀντλήσῃ ἐκ τῆς πλειοψηφίας αὐτοῦ, ἐπιβεβαίωσιν τῆς θελήσεώς του, τῶν σχεδίων του καὶ τῆς γνώμης του. Εἶναι τρόπον τινά, ἰδιωτικοὶ συνομιληταὶ τοῦ Ἄνακτος, ἀλλὰ ὄχι Συμβούλιον Στέμματος. Ἀκόμη περισσότερον, ὅταν ἀποκλείωνται αἱ ζωνταναὶ δυνάμεις τοῦ Ἔθνους, τὸ Κόμμα τῶν ἐργαζομένων μαζῶν. Πρέπει μιὰ γιὰ πάντα νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ τεχνητὸν αὐτὸ γκέτο, τὸ ὁποῖον μὲ τὴν καπηλίαν τῆς ἐθνικοφροσύνης κατασκευάζεται πρὸς τοποθέτησιν τῆς παρατάξεώς μας εἰς μειονεκτικὴν θέσιν, εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ. Διεκδικοῦμεν καὶ θὰ ἀσκήσωμεν εἰς τὸ ἀκέραιον τὴν ἰσότιμον συμμετοχὴν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς δημοσίας ζωῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνεξαρτήτως τῆς συνθέσεώς του, τὸ Συμβούλιον ἐπελέγη διὰ νὰ δημιουργηθῇ μία πλειοψηφία, μιᾶς, οἱασδήποτε, ὁμάδος συνομιλητῶν, ἀντίθετος πρὸς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ἀντισυνταγματικὰς βασιλικὰς πρωτοβουλίας, διὰ νὰ ἰσχυροποιήσῃ τὴν βασιλικὴν θέλησιν, νὰ κυβερνᾷ παρὰ τὴν ἐναντίον τῆς ἐκφρασθείσης γνώμης τοῦ κυρίαρχου λαοῦ καὶ χωρὶς νέαν γνώμην τοῦ λαοῦ, δηλαδή, ἀσκῶν βασιλικὴν δικτατορίαν καὶ ἀποφεύγων τὰς ἐκλογάς. Περιεπλανήθημεν ἤδη κατὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν ἄλλων κεφαλαίων, περιεπλανήθημεν εἰς τὸ περιβόλιον τοῦ Συμβουλίου τοῦ Στέμματος. Θὰ σᾶς ἀπαριθμήσω τώρα μερικὰ ἄλλα χαρακτηριστικά. Πρῶτον καὶ κύριον χαρακτηριστικὸν ὑπῆρξεν ἡ συγκινητικὴ συρροὴ πιστοποιητικῶν καλῆς διαγωγῆς, ὅταν αἱ ἐνέργειαι τοῦ βασιλέως, ἔχουν ἀφίσει κατάπληκτον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ ἐξήγειραν τὴν παγκόσμιον συνείδησιν, ἐνέργειαι καταρρακώσεως τῆς θελήσεως τοῦ κυριάρχου λαοῦ, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἦσαν ἀπολύτως ἄψογα καὶ ἄμεμπτα, καὶ συνταγματικά. Ὁ κ. Μαρκεζίνης, εἶπεν: Ὁ συνταγματικὸς χειρισμὸς τῆς κρίσεως, ὑπῆρξεν ἄψογος... Ὑμεῖς, Μεγαλειότατε, συνταγματικῶς ἀπολύτως ἐνηργήσατε... καὶ ἐπιδείξατε, κατὰ πάντα, ἔντονον δραστηριότητα, ἐντὸς τῶν στενῶν, πάντως, περιθωρίων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐπιτρέπει τὸ Ἑλληνικὸν Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον δὲν παρέχει, πράγματι, εὐρέα περιθώρια». Βάλετε μὲ τὸ νοῦ σας, τί θὰ συνέβαινεν, ἐὰν παρεῖχε καὶ εὐρύτερα. Ὁ κ. Παρασκευόπουλος, σὰν τραπεζιτικός, δὲν γνωμοδοτεῖ, ἀρίθμησιν κάνει. «Κοινὴ ὅλων τῶν ἄλλων μελῶν τοῦ Συμβουλίου εἶναι ἡ ἀντίληψις, ὅτι αἱ ἐνέργειαι τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, εἶναι συνταγματικῶς, τελείως ἄψογοι». Καὶ ὁ γνωστὸς συνταγματολόγος, ὁ ἐκτελεστὴς τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος, κ. Δόβας, μιλῶντας διὰ τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον εἶχε μελετήσει καὶ ἐφαρμόσει κατὰ τὸν γνωστὸν τρόπον, τὸ 1961, λέγει τὰ ἑξῆς: «Αἱ ἐνέργειαί σας πᾶσαι, ἦσαν ἀπολύτως ἐντὸς τοῦ γράμματος καὶ τοῦ πνεύματος τοῦ Συντάγματος». Αὐτὸ τὸ πιστοποιητικόν, εἶναι ἰδιαιτέρας βαρύτητος!. Ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἀνεφέρθη εἰς τὴν ἀλληλογραφίαν, τὰς τρεῖς ἐπιστολὰς τοῦ βασιλέως, αἱ ὁποῖαι ἀπετέλεσαν τὸ μανιφέστον τῶν ἀρχῶν τῆς ἀπολύτου μοναρχίας εἰς τὴν ἀλληλογραφίαν μεταξὺ βασιλέως καὶ τότε πρωθυπουργοῦ. Ἡ ἀλληλογραφία καὶ ἡ συζήτησις, μεταξὺ Βασιλέως καὶ τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ, δὲν ἦτο ἔξω τῶν ὁρίων τοῦ Συντάγματος. Ὁ κ. Μαρκεζίνης, ἐπανέρχεται καὶ ἐξαίρει τὴν ἐνέργειαν τοῦ βασιλέως καὶ τὴν ἀνάθεσιν τῆς πρωθυπουργίας, ἀναπτύσσων θεωρίαν τοῦ κηπουροῦ τοῦ βασιλέως. Ἔλεγεν: «... ἦτο συνταγματικῶς ἄψογος ἡ ἐνέργεια Ὑμῶν, ἐφ’ ὅσον οἱονδήποτε ἠμπορεῖτε, Μεγαλειότατε, νὰ καλέσετε καὶ νὰ τοῦ ἀναθέσετε τὴν ἐντολὴν νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν, ἀρκεῖ νὰ ζητήσῃ, ἐμπροθέσμως, ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Βασιλεύς: Καὶ θὰ εἶναι νόμιμος Κυβέρνησις». Ἡ θεωρία, λοιπόν, αὐτή, τοῦ κηπουροῦ τοῦ βασιλέως, εἶναι μία θεωρία, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ χρησιμοποιῆται ὡς εὐφυολογία, ἐπὶ καθεστώτων, ἀπολύτου μοναρχίας. Ἀλλά, εἶναι ἄγνωστος καὶ ἀπαράδεκτος διὰ τὸν τόπον. Καὶ πάλιν ὁ κ. Τσιριμῶκος, λέγει τὰ ἑξῆς: «... μετὰ τὴν κρίσιν, ἐδείξατε εὔνοιαν, ὄχι πρὸς πρόσωπα, ἀλλὰ πρὸς ἓν κόμμα». Δηλαδή, ἐρχόμενος εἰς ἀτομικὴν συνεννόησιν μὲ μέλη τοῦ κόμματος, διὰ νὰ τὸ θρυμματίσουν, ἐφαρμόζοντες τὴν τακτικὴν τοῦ σαλαμίου. Ὁ κ. Πιπινέλης, κάμνει μίαν πιὸ ἐκτεταμένην ἔκκλησιν καὶ λέγει τὰ ἑξῆς: Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., λέγει, ὅτι δὲν θέτει μὲν καθεστωτικὸν ζήτημα, ἀλλὰ θέτει ζήτημα κρίσεως τῶν προνομίων τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, θέτει, δηλαδή, ζήτημα ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἐχειρίσθη ὁ Μεγαλειότατος τὰς προνομίας του. Καὶ τί θὰ συνέβαινεν, ἐὰν ὁ λαὸς ἀπεφάσιζεν, ὅτι κακῶς ἐχρησιμοποιήσατε τὰς προνομίας σας; Καὶ ἔρχομαι εἰς ἕνα ἄλλο σημεῖον. Τὸ θέμα, τοῦ ἐὰν πράγματι, ἡ Ὑμετέρα Μεγαλειότης παρεβίασεν ἢ ὑπερέβη τὰ ὅρια τῶν προνομίων, τὰς ὁποίας, ἐκ τοῦ Συντάγματος, ἔχει. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς ἀφίσῃ ἀδιαφόρους. Διότι, ἐὰν τὸ ὄντι ἡ Ὑμετέρα Μεγαλειότης, παρεβίασε τὰς προνομίας της, ἂν ὄντως ἐγένετο κακὴ χρῆσις, τῶν δικαιωμάτων της, τότε ἡ θέσις τοῦ Προέδρου τῆς Ε.Κ., καθίσταται πολὺ ἰσχυροτέρα. Ὁ κ. Πιπινέλης, πιστὸς εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἀπολύτου Μοναρχίας, ζητεῖ καὶ μίαν παραχώρησιν ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου, ἂν καὶ φρονῇ, ὅτι παρεβιάσθη τὸ Σύνταγμα καὶ ἔγινε χρῆσις κακὴ τῶν προνομίων τοῦ βασιλέως, ἀπὸ γενναιοφροσύνην, νὰ παράσχῃ ἕνα πιστοποιητικὸν καλῆς καὶ ἀψόγου διαγωγῆς, ψευδές, κατὰ τὴν πεποίθησίν του. Λέγει ὁ κ. Πιπινέλης: «... εἶναι ἢ ὄχι εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Στέμματος νὰ ἐπιλέγῃ, κατ’ ἀπόλυτον ἐλευθέραν κρίσιν καὶ ἐκτίμησιν τὸ πρόσωπον, εἰς τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἀναθέσῃ τὴν Κυβέρνησιν; Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, οὐδὲ τὸ παράπαν νὰ ἀμφισβητηθῇ... Πρέπει νὰ θεωρηθῇ δεδομένον, ὅτι ἡ ἐλευθερία τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου μιᾶς Κυβερνήσεως, εἶναι εἰς τὴν ἀπόλυτον διάθεσιν τοῦ Στέμματος καὶ τοῦ Βασιλέως... Δικαιοῦμαι νὰ θέσω ἐρώτημα πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. Καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν συμφωνήσει, ὅτι ὀρθῶς, ἀπὸ συνταγματικῆς ἀπόψεως, ὡμιλήσατε, διαφωνοῦντες πρὸς αὐτόν, ἂν μὴ τί ἄλλο, ἡ στοργὴ πρὸς τὸν θεσμόν, δὲν τοῦ ἐπιβάλλει, ἆρά γε, νὰ μὴ κάμῃ χρῆσιν τοῦ σχετικοῦ παραπόνου του, δημοσίᾳ, νὰ σταματήσῃ τὴν κατακραυγήν, τὴν ὁποίαν ὁ Τύπος ἔχει ἐξαπολύσει ἐναντίον τοῦ Στέμματος. Νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν πρὸς αὐτόν, νὰ λάβῃ δημοσίαν θέσιν, ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, καθορίζων, ὅτι τὸ Στέμμα δὲν ἐνήργησε κακῶς, ἀπὸ συνταγματικῆς ἀπόψεως καί, ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἀπολύτῳ δικαίῳ». Ἀλλά, καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος, εἰσηγεῖται τὰ αὐτά, μίαν μέθοδον συγκαλύψεως, ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, τῶν παραβάσεων καὶ δὲν ἠξεύρω, ποῦ εὑρέθηκεν αὐτὴ ἡ ἀξίωσις, ὅταν παραβιάζεται τὸ πολίτευμα, ὁ λαὸς νὰ παραπλανᾶται, ὅτι δὲν παρεβιάσθη καὶ νὰ ὑποτάσσεται καὶ αὐτὸ νὰ λέγεται ἄκρα πολιτικὴ σοφία καὶ πολιτικὴ σύνεσις καὶ νὰ δίδεται ἡ συμβουλὴ νὰ πιστοποιήσουν οἱ ἐκλεκτοὶ τοῦ λαοῦ, ὅτι δὲν ἐγένετο παραβίασις τοῦ πολιτεύματος καὶ τοῦ Συντάγματος, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ τάχα ἀναταραχή. Ποῖος ἐδημιούργησε τὴν ἀναταραχήν; Ποῖος ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν ὀξεῖαν ἀμφισβήτησιν, περὶ τοῦ ἐὰν λειτουργῇ ὀρθῶς, ἢ ὄχι, τὸ πολίτευμα; Ποῖος ἄλλος, παρὰ ὁ βιαστής; Κύριοι συνάδελφοι, ἐξωπλισμένος μὲ ὅλα τὰ πιστοποιητικὰ τοῦ λεγομένου Συμβουλίου, ὁ βασιλεύς, παρέχει, τέλος, εἰς τὸ ἑαυτόν του πιστοποιητικόν, ὅτι συνταγματικῶς ἐνήργησε καὶ ὅτι δὲν δέχεται νὰ χαρακτηρίζωνται αἱ πράξεις του ὡς ἀντισυνταγματικαί. Καὶ ὅτι ἔτσι θὰ πράττῃ εἰς ὅλην του τὴν ζωήν. Εἶπε, λοιπόν, καὶ ὁ βασιλεύς, τὰ ἑξῆς: «Ἐγὼ δὲν ἐπρόκειτο ποτὲ νὰ διακινδυνεύσω τὴν ζωὴν τῆς Ἑλλάδος. Ἕνα πρᾶγμα διεπίστωσα, ὅτι ὑπῆρχεν ἐκείνην τὴν στιγμὴν μία διαφορὰ ἀπόψεων. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ σεῖς παρῃτήθητε, ἤμουν ὑποχρεωμένος νὰ προχωρήσω εἰς μίαν ἐνέργειαν. Αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν τὴν ἔκαμα ἀπολύτως ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ Συντάγματος, διότι αὐτὸ θὰ κάμω εἰς ὅλην μου τὴν ζωήν, καὶ δὲν δέχομαι ἡ ἐνέργεια αὐτὴ νὰ ὀνομάζεται, οὔτε ὡς ἀντισυνταγματική, οὔτε ὡς παράνομος, διότι εἶναι ἐντὸς τοῦ Συντάγματος. Καὶ εἶναι ἀπολύτως νόμιμος καὶ ἔτσι θὰ εἶναι αἱ ἐνέργειαί μου, ἐφ’ ὅσον ἐγὼ ζῶ...».

§41Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Δηλαδὴ νόμιμοι.

§42Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ διαβάζω τὸ κείμενον. Καὶ ἂν θέλετε νὰ κάμετε ἑρμηνείαν του ἂς κάμετε. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ σταματήσω αὐτὰ τὰ περὶ συνταγματικότητος ἢ ὄχι, θὰ ἤθελον μίαν ἀνάπαυλαν ἐπὶ ἑνὸς χαρακτηριστικοῦ πράγματος. Εἰς τὰς 30 Ἰουνίου 1965, δηλαδὴ 16 ἡμέρας πρὶν ἐξαπολυθῇ ἡ κρίσις, ἡ ἐφημερὶς «ΗΜΕΡΑ», ἔγραφε τὰ ἑξῆς: «Πρὸς κηδεμόνευσιν ἢ ἐξωστρακισμὸν τοῦ Παπανδρέου». Τὸ ἐνδοκυβερνητικὸν κίνημα κηδεμονεύσεως ἢ ἐξωστρακισμοῦ τῶν δύο Παπανδρέου διηυρύνθη κατὰ τὸ διαρρεῦσαν 48ωρον καὶ ἀπέκτησε συγκολλητικὴν ὕλην. Πληροφορούμεθα, ὅτι συνεφωνήθη συσχετισμὸς ἐκδηλώσεων μεταξὺ ἀνομοιογενῶν κυβερνητικῶν παραγόντων ὡς οἱ κ.κ. Στεφανόπουλος, Μητσοτάκης καὶ Τσιριμῶκος, οἵτινες μολονότι ἐμπνέονται ἕκαστος ἀπὸ κεχωρισμένους σκοπούς, συνηντήθησαν εἰς κοινὸν ἔδαφος ἀντιδράσεως, ἔναντι τοῦ πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ υἱοῦ του. .....ἐνῷ συντηροῦν τὰ προσχήματα τῆς νομιμοφροσύνης πρὸς τὸν πρωθυπουργόν, εὑρίσκονται καὶ εἰς ὀργανικὴν ἐπαφὴν πρὸς τοὺς κ.κ. Στεφανόπουλον, Μητσοτάκην καὶ Τσιριμῶκον, σχηματίσαντες κατ’ οὐσίαν ὑποκυβέρνησιν ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς πολιτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ ἐπειδὴ θεωρεῖται ὅλως ἀπίθανον, ὅτι ὁ Παπανδρέου καὶ υἱὸς θὰ δεχθοῦν ὅπως τεθοῦν ὑπὸ κηδεμονίαν ἀναμένεται, ὅτι ἐντὸς τοῦ Ἰουλίου θὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἀναμέτρησις τῆς ἀντιηγετικῆς πυραμίδος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν Ἀναπληρωτὴν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ. Ὕστερα ἀπὸ τὰς διαβεβαιώσεις, ὅτι ἡ συνωμοσία δὲν ὑπῆρξεν, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ χαθῇ ἡ Ἑλλὰς διότι παρῃτήθη ἡ Κυβέρνησις κλπ., κατὰ τὸν κ. Νόβαν δὲν ὑπῆρξε μάλιστα ἐξαναγκασμὸς εἰς παραίτησιν, ἀλλὰ ὑπῆρξε προσχεδιασμένη ἐκ μέρους τοῦ κ. Παπανδρέου ἐπιχείρησις παραιτήσεως. Ἐφ’ ὅσον ὅλας αὐτὰς τὰς διαβεβαιώσεις πρέπει νὰ τὰς σεβασθῶμεν, ἐνόμισα πρέπον νὰ φέρω τὴν ἐφημερίδα αὐτήν, ἡ ὁποία διαγράφει πρὸ 16 ἡμερῶν πρὸ τῆς κρίσεως τὰ ὅσα σᾶς ἀνέγνωσα, διὰ νὰ προτείνω ἔπαινον διὰ τὰς νοηματικάς της ἱκανότητας καὶ νὰ συστήσω εἰς τυχὸν καιροσκόπους, ἐὰν ὑπάρχουν τοιοῦτοι ἐντὸς τῆς αἰθούσης, νὰ συμβουλεύωνται τὰ προγνωστικὰ τῆς ἐφημερίδος αὐτῆς. Ἀλλὰ δεύτερον ἔργον τοῦ Συμβουλίου τοῦ Στέμματος ὑπῆρξεν ὁ σχηματισμὸς πλειοψηφίας ἐναντίον τῶν ἐκλογῶν. Μὲ τὴν πεῖραν τοῦ 1961 ὁ κ. Δόβας ἐζήτησε καιρὸν διὰ νὰ τακτοποιηθῇ ἡ κατάστασις, διότι ἄλλως εἶναι ματαιοπονία αἱ ἐκλογαί. Δηλαδὴ θὰ ἔφερον τὴν ἰδίαν σύνθεσιν Βουλῆς. Λέγει ὁ κ. Δόβας: «Ἐνδείκνυται νὰ σχηματισθῇ Κυβέρνησις μακρᾶς προοπτικῆς, διότι Κυβέρνησις βραχείας διαρκείας δὲν νομίζω, ὅτι δύναται νὰ θεραπεύσῃ ὅλα τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα ἔχουν σημειωθῆ ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας. Ἐὰν ἡ κατάστασις αὐτὴ δὲν τακτοποιηθῇ καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ εἰς μικρὸν διάστημα νὰ τακτοποιηθῇ, εἶναι ματαιοπονία νὰ χωρίσωμεν εἰς ἐκλογάς». Ἐκ τῆς πείρας τοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1961 γίνεται σαφὲς τὶ νοεῖ «τακτοποίησιν» ὁ κ. Δόβας. Ὁ κ. Τσαλδάρης λέγει: «Ἐκεῖ ποὺ ἔφθασαν δυστυχῶς τὰ πράγματα πρέπει νὰ ἀποφευχθοῦν πάσῃ θυσίᾳ αἱ ἐκλογαί». Οἱ κ.κ. Τσιριμῶκος καὶ Πιπινέλης λέγουν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ θέμα λειτουργίας τοῦ πολιτεύματος. Ποῖος τὸ ἔθεσεν; Οἱ βιασταί του. Δὲν θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰς σχετικὰς περικοπὰς διὰ νὰ μὴ μακρυγορήσω περαιτέρω. Ὁ κ. Κανελλόπουλος πέραν τῶν ἀπόψεών του περὶ ἐπιβολῆς ἀστυνομεύσεως τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος, ἐννοεῖ νὰ ὑπαγορεύῃ καὶ τὴν θέσιν τῶν κομμάτων κατὰ τὴν ἐκλογικὴν ἀναμέτρησιν ἀναβαλλομένης ὅσον τὸ δυνατὸν μακρύτερον καὶ συνιστᾷ νὰ δημιουργηθῇ σύγκρουσις μεταξὺ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τῆς ΕΔΑ, ἐπὶ τῶν θεμάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων εἴμεθα σύμφωνοι — διότι ὑπάρχουν καὶ βαθεῖαι διαφοραὶ καὶ κριτικὴ ἔντονος ἠσκήθη ὑφ’ ἡμῶν διὰ πράξεις καὶ παραλείψεις τῆς Ε.Κ. — συνιστᾷ διάστασιν. Λέγει ὁ κ. Κανελλόπουλος: «...ποιοῦμαι ἔκκλησιν στὸν ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., νὰ πράξῃ πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ γίνῃ ὁ διαχωρισμὸς καὶ νὰ ἐπέλθῃ διάστασις μεταξὺ τοῦ ἐθνικοῦ κόμματος, τοῦ ὁποίου ἡγεῖται καὶ τῆς ΕΔΑ». Ἰδιαιτέραν ἔκτασιν, κ.κ. συνάδελφοι, ἔλαβε τὸ θέμα διαλύσεως τῶν Λαμπράκηδων. Οὐδεμία συγκεκριμένη πρᾶξις των κατηγγέλθη. Ἀπεναντίας ἀπηρίθμησα μὲ δικαστικὰς ἀποφάσεις τὰς κατασκευαζομένας πράξεις τῆς Δεξιᾶς διὰ νὰ τὰς ἀποδώσουν εἰς τοὺς Λαμπράκηδες.

§43Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὴν Βουλὴν ποῖοι ἤρχοντο;

§44Η. ΗΛΙΟΥ. Ἤρχοντο μᾶζαι λαοῦ ἐκδηλοῦσαι κατὰ συνταγματικὸν δικαίωμα τὰ φρονήματά των.

§45Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τώρα, διατί δὲν ἔρχονται;

§46Η. ΗΛΙΟΥ. Λόγῳ ἀστυνομοκρατίας.

§47Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Διότι ἐσώθησαν τὰ τάλληρα.

§48Η. ΗΛΙΟΥ. Αὐτὸς εἶναι κατάπτυστος ἰσχυρισμός, ἄξιος τοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον τὸν ἐξέφρασε.

§49Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ πλέον κατάπτυστος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶσθε σεῖς. (Θόρυβος).

§50Η. ΗΛΙΟΥ. Οἱ Λαμπράκηδες δὲν ἀσκοῦν βίαν. Ἔχουν ἔμβλημά των τὸ θῦμα τῆς βίας τῶν τρικύκλων. Τὰ μισαλλόδοξα καὶ ἐμπαθῆ κηρύγματα τοῦ κ. Κανελλοπούλου ἐνεθάρρυνον νὰ ἀσκηθῇ βία, ὅπως ἡ ἀνατίναξις τῆς λέσχης Λαμπράκηδων εἰς Κιλκὶς καὶ ἄλλαι παρόμοιαι ἐνέργειαι. Ἡ ἐναντίον τῶν Λαμπράκηδων καταφορὰ ὀφείλεται ὄχι εἰς τὸ ὅτι ἠμπόδισαν ὥστε ἄλλην νὰ ἐκφέρουν γνώμην, ἀλλὰ διότι ἔχουν τὴν αὐθάδειαν αὐτοὶ νὰ ἐκφράζουν γνώμην. Ποῦ εἶναι ἡ παληὰ καὶ καλὴ ἐκείνη ἐποχὴ τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος, τῶν διώξεων, τῶν ἐκτοπίσεων κλπ., ὅπου ὅλα ἦσαν σιωπηρά, διότι τἄσκιαζε ἡ φοβέρα καὶ τὰ πλάκωνε ἡ σκλαβιά; Τὸ δικαίωμα τῶν πολιτῶν νὰ συνεταιρίζωνται, νὰ συνέρχωνται καὶ νὰ ἐκφράζουν γνώμην εἶναι δικαίωμα συνταγματικῶς κατωχυρωμένον. Ὁ κ. Τσιριμῶκος, εἰς παλαιότερον ἄρθρον του, δημοσιευθὲν εἰς τὴν ἐφημερίδα «ΒΗΜΑ», ἔλεγεν: «...ἡ παράταξις τῆς ΕΡΕ οὐδέποτε ἔπαυσε νὰ ἐξαίρῃ καὶ νὰ ἐκμεταλλεύεται τὸν κίνδυνον τοῦ κομμουνισμοῦ...». Συνέβη κάτι νέον: Ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν Κυβέρνησις δημοκρατική. Καὶ δὲν εἶναι οὔτε ἡ πρώτη φορά, οὔτε μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα ποὺ δημιουργεῖται — μὲ τὴν ἄνοδον τῶν προοδευτικῶν δυνάμεων — ἡ λεγομένη «κρίσις ἐμπιστοσύνης». Τὴν προκαλοῦν ἐκεῖνοι ποὺ τὴν ἐπικαλοῦνται...». Πάντα ταῦτα, ὅμως, ὠχριοῦν πρὸ τῆς εὐθείας καταγγελίας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις χαρίζεται εἰς τὸν κομμουνισμόν, ἢ πάντως, πρέπει ν’ ἀποδείξῃ ἀρκετὸν μένος ἐναντίον του, διὰ νὰ γίνῃ ἀνεκτὴ ἀπὸ τὴν ἐθνικόφρονα κοινὴν γνώμην καὶ τοὺς «παράγοντας»... Τὸ 1951 ἡ Κυβέρνησις Πλαστήρα ἐδέχθη νὰ ἐκτελεσθῇ ὡς κατάσκοπος ὁ Μπελογιάννης ὑπὸ τὰς γοερὰς κραυγὰς τῆς δεξιᾶς—κόμματος καὶ τύπου. Μόλις ἔπεσεν ὁ Πλαστήρας, οὐδεμία ἐκτέλεσις ἔγινε πλέον... Ἡ ὀξύτης ἐχρειάζετο ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου... Ἐγνώριζεν ἡ Δεξιά, ὅτι μὲ «κλῖμα» κομμουνιστικοῦ κινδύνου ἦτο μαθηματικῶς βεβαία ἡ ἀνατροπὴ τοῦ Κέντρου. Τὸ Κέντρον ὅμως δὲν τὸ ἐγνώριζε τότε... Σήμερον δὲν ὑπάρχει κατασκοπεία, ἀλλὰ ὑπάρχουν οἱ «Λαμπράκηδες». Ἡ ΕΔΑ καὶ ἡ νεολαία της ἦσαν νόμιμοι καὶ ἐπὶ Συναγερμοῦ καὶ ἐπὶ ΕΡΕ. Τώρα — λέγουν — τὸ Κέντρον ὀφείλει, ἂν θέλῃ νὰ θεωρηθῇ ἐθνικόφρον, νὰ λάβῃ μέτρα «διαλύσεως». Ἐπειδὴ ἡ Πατρὶς κινδυνεύει ἀπὸ τὸν κ. Θεοδωράκη. Καὶ δὲν ὑπάρχει Ἀστυνομία, οὔτε Δικαστήρια, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν τυχὸν παρανομιῶν. Ἕνας ἀπὸ τοὺς πάτρονας τῶν διαδοχικῶν αὐλικῶν σχημάτων ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸν κ. Χοϊδᾶν, ἡ διευθύνουσα τὸ δημοσιογραφικὸν συγκρότημα τὸ ὑποστηρίζον τὰς ἀπόψεις τῆς ΕΡΕ, ἡ κ. Βλάχου, δὲν ὁμιλεῖ οὔτε περὶ ἀταξιῶν οὔτε περὶ βίας. Ὁμιλεῖ περὶ ἄλλων πραγμάτων. Λέγει «νὰ ἀνοίξουν τὰ φλίμπερς διὰ νὰ παύσουν οἱ νέοι νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὴν δημοκρατίαν. (Ἀναγινώσκει). Ὑποστηρίζει κυνικώτατα ἡ κ. Βλάχου νὰ προαχθοῦν οἱ νέοι εἰς κάθε διαφθορὰν διὰ νὰ παύσουν νὰ ἔχουν συνείδησιν τῶν δικαιωμάτων καὶ ὑποχρεώσεών των ὡς δημοκρατικῶν νέων. Καὶ ὅμως εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος, ὁ ἴδιος ὁ κ. Παπανδρέου ἠρώτησε: «Τί ἄλλο δύναμαι νὰ κάμω προεκλογικῶς;». ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ: Κατάργησιν τῶν «Λαμπράκηδων». ΒΑΣΙΛΕΥΣ: Αὐτὸ εἶναι ἕνα πρᾶγμα ποὺ μοῦ εἶχε δηλώσει ὁ κ. Παπανδρέου ὡς Πρωθυπουργός, ὅτι ἦτο εἰς τὰς προθέσεις του νὰ τὸ κάμῃ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Ἡ Δικαιοσύνη διαλύει. ΒΑΣΙΛΕΥΣ: Ἐλέγατε, ὅτι θὰ ἐφέρατε καὶ νόμον. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: Μὲ νόμον διότι ὡς ἔχει ἡ νομοθεσία σήμερον δὲν δύναται ἡ Δικαιοσύνη νὰ διαλύσῃ. Ἐὰν διαλυθοῦν ὡς «Λαμπράκηδες», θὰ περάσουν ὡς Νεολαία τῆς ΕΔΑ καὶ τότε θὰ εἶναι ἡ Νεολαία ἑνὸς κόμματος νομίμου. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: Δι’ αὐτὸ δὲν ἀνέφερον ἐγὼ ὡς στοιχεῖον τὴν διάλυσιν τῶν «Λαμπράκηδων», ἀλλ’ εἶπον νὰ ἐπέλθῃ ἡ διάστασις τοῦ ἑτέρου μεγάλου ἐθνικοῦ κόμματος μὲ τὴν ΕΔΑ». Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ τονίσω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀξίωσις προβαλλομένη ἀπὸ τὸν Βασιλέα, μετατρέπει τὸ Πολίτευμα ποὺ λέγεται Βασιλευομένη Δημοκρατία εἰς Βασιλευόμενον Ἀστυνομικὸν Κράτος μὲ ἐπικεφαλῆς τῆς πολιτικῆς Ἀστυνομίας τὸ ἴδιον τὸ Στέμμα. Ἄς ἴδωμεν, ὅμως ἔστω καὶ μόνον ἀπὸ τῆς νομικῆς ἀπόψεως πῶς ἔχει τὸ πρόβλημα. Εἶναι γνωστόν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Συντάγματος, περὶ τοῦ συνεταιρίζεσθαι, ὅτι οὔτε ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία, ἡ Διοίκησις, οὔτε ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία, διὰ νόμου δύνανται ἀπ’ εὐθείας νὰ διαλύσουν Σωματεῖα. Δύναται ἡ Δικαστικὴ Ἐξουσία, ἐὰν ἡ ἄσκησις τοῦ δικαιώματος τοῦ συνεταιρίζεσθαι, γίνεται ὑπὸ τὸν τύπον τοῦ ἀνεγνωρισμένου Σωματείου, καὶ ἂν διαπιστωθῇ ἐκτροπὴ τοῦ ἐκ τοῦ καταστατικοῦ προκύπτοντος σκοποῦ του. Πέραν ὅμως τοῦ τύπου τῶν ἀνεγνωρισμένων Σωματείων, ὑπάρχουν πολυάριθμοι εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα Ἑνώσεις τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος, Ἑνώσεις μὴ ἀποτελοῦσαι Σωματεῖα, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἡ Ὀργάνωσις τῆς Νεολαίας Λαμπράκη. Αὐταὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ διαλυθοῦν. Ἐξ ἄλλου δέ, ὡς ἀνεγνωρίσθη εἰς τὸ Συμβούλιον Στέμματος δὲν θὰ ἠμποροῦσεν οὔτε μὲ νόμον, οὔτε μὲ δικαστικὴν ἀπόφασιν νὰ διαλυθῇ μία νεολαία πολιτικοῦ θέματος. Ἐλέχθη, ὅτι ἐσκέφθη ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τοῦ κ. Παπανδρέου νὰ ὑποχρεωθοῦν διὰ νόμου ὅλαι αἱ Ἑνώσεις αἱ μὴ ἀποτελοῦσαι Σωματεῖα, νὰ λάβουν τὸν τύπον καὶ τὴν νομικὴν προσωπικότητα τοῦ Σωματείου. Τότε θὰ ἠδύνατο ἐνδεχομένως ἡ Δικαστικὴ Ἐξουσία, ἐὰν διεπίστωνεν ἐκτροπὴν ἀπὸ τοὺς σκοποὺς τοῦ καταστατικοῦ νὰ ἐλέγξῃ καὶ νὰ διατάξῃ τὴν διάλυσιν. Ἀλλὰ μὲ ποῖον δικαίωμα προεξοφλεῖ ὁ Βασιλεύς, προεξοφλοῦν οἱ κ. τῆς ΕΡΕ, ὅτι θὰ βεβαιωθῇ ἐκτροπὴ ἀπὸ τὸ καταστατικὸν καὶ ὅτι θὰ διατάξουν τὰ Δικαστήρια τὴν διάλυσιν; Μήπως πρόκειται περὶ ἰσχυρισμοῦ, ἢ περὶ βαναύσου ὁμολογίας, ὅτι οἱ κύριοι αὐτοὶ διαθέτουν κατὰ τὸ δοκοῦν τὴν Δικαστικὴν Ἐξουσίαν, διὰ νὰ κάμῃ ἐκεῖνο ποὺ θὰ τῆς ὑπαγορεύουν; Καὶ εἰς τὶ ἐπὶ τέλους θὰ ὡδήγει τοῦτο, ἀφοῦ ἔχει ἀναγνωρισθῆ, ὅτι αἱ νεολαῖαι τῶν κομμάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαλυθοῦν; Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀπερίγραπτα, ἀσύνετα, παράνομα, ἀντισυνταγματικὰ καμώματα, τὰ ὅσα διεδραματίσθησαν τοὺς 2½ τελευταίους μῆνας. Συνεσωρεύθη καὶ ὀξύτης δικαιολογημένη καὶ πάθος διὰ τὴν προάσπισιν τῆς περιφρονημένης λαϊκῆς κυριαρχίας. Ὁ δρόμος, τὸν ὁποῖον ἀκολουθεῖ καὶ τὸ νέον σχῆμα ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἀνωμαλίαν, εἰς τὴν ἐπιβολὴν ἀστυνομικοῦ κράτους, εἰς τὴν προπαρασκευὴν σχεδίου καὶ μηχανισμοῦ διὰ τὸν στραγγαλισμὸν τῆς ἀληθοῦς ἐκφράσεως τῆς λαϊκῆς θελήσεως. Καὶ εἶναι εὔλογον καὶ ἀποτελεῖ ἐκπλήρωσιν συνταγματικοῦ χρέους τοῦ ὅτι τοιαύτη ἀνούσια ἐπιχείρησις θὰ προσκρούσῃ καὶ θὰ συντριβῇ εἰς τὴν σθεναρὰν ἀντίδρασιν τῆς ὀγκωδεστάτης πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πλειοψηφίας, τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζετε καὶ ὁμολογεῖτε ὡς ὑπάρχουσαν, πλειοψηφίας τῆς ὁποίας τὴν κρίσιν θέλετε νὰ ἀποφύγετε. Ὁδηγεῖτε μαθηματικῶς ὄχι εἰς τὴν ἐκτόνωσιν, ὄχι εἰς τὴν γαλήνην, ἀλλὰ εἰς τὸν ὀξύτερον τῶν διχασμῶν. Θὰ ἦτο οἰκτρὰ πλάνη νὰ πιστεύσετε, ὅτι οἱαδήποτε πλειοψηφία 1–3–5 ψήφων, προϊόντος συναλλαγῆς, ποὺ ἔχει προκαλέσει ὄχι μόνον τὴν ἀπέχθειαν, ἀλλὰ κάτι ἀκόμη χειρότερον, τὴν περιφρόνησιν, θὰ σᾶς σταθεροποιήσῃ μία ἐνδεχομένη Καδμεία Νίκη. Ἀπὸ τοῦδε σᾶς λέω, ὅτι τοῦτο βαθύνει καὶ ὀξύνει τὴν κρίσιν. Εἶσθε ὁριστικῶς ἔκπτωτοι, κατάδικοι ἐνώπιον τῆς λαϊκῆς θελήσεως καὶ ἠθικῶς καὶ πολιτικῶς. Τίποτε δὲν πρόκειται νὰ κάμψῃ τὸν λαόν. Τίποτε δὲν πρόκειται νὰ μετατρέψῃ τὴν καταδικαστικήν του γνώμην. Σᾶς ὑποδεικνύομεν νὰ ἀκολουθήσετε τὴν ἐσχάτην αὐτὴν στιγμὴν τὸν δρόμον τῆς ὁμαλότητος καὶ τὸν δρόμον τῆς γαλήνης. Χρέος σας εἶναι νὰ ἀνοίξετε τὰς ἀσφαλιστικὰς δικλεῖδας ποὺ ὑπάρχουν εἰς τὴν δημοκρατίαν. Νὰ εἰσηγηθῆτε ἀμέσως τὰς ἐκλογάς, πρὶν ἐξαναγκασθῆτε εἰς τοῦτο. Νὰ δώσετε τὸν λόγον εἰς τὸν κυρίαρχον λαὸν χωρὶς νὰ δυσκολεύσετε τὴν ἔκφρασιν τῆς γνώμης του. Καὶ νὰ ὑποταχθῆτε εἰς τὴν γνώμην αὐτήν. Ἡ ΕΔΑ διακηρύττουσα τὴν ἀπόλυτον πίστιν της εἰς τὰς δημοκρατικὰς δυνάμεις ποὺ ἠμποροῦν νὰ ἐπιβάλουν καὶ θὰ ἐπιβάλουν τὴν δημοκρατικὴν λύσιν θὰ καταψηφίσῃ καὶ τὸ νέον σχῆμα.

§51Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς ὡρισμένα καίρια σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐξοχὴν ἐνδιαφέρει — εἶπεν — εἶναι ἡ ἀφετηρία τῆς κρίσεως. Μᾶς ἐνεφάνισεν ἕνα ἁπλουστευμένον σχῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον προσέθεσεν ὀλίγην κεφαλαιοκρατίαν καὶ μᾶς εἶπεν: Ὁ Βασιλεὺς ἠθέλησε νὰ διαλύσῃ τὸ Κέντρον, δι’ αὐτὸ ἐξώθησε τὸν ἀρχηγόν του εἰς παραίτησιν. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐφθάσαμεν εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν. (Διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι). Θὰ ἀκούσετε. Θὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλα τὰ ἐρωτήματα καὶ εἰς τὸν κ. Ἀλευρᾶν. Κύριοι βουλευταί, αὐτὸ εἶναι τὸ κεντρικὸν σημεῖον: Ποία εἶναι ἡ ἀφετηρία τῆς κρίσεως. Καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ παρελθόν, διὰ νὰ δυνηθῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)... θὰ ἀντιληφθῆτε τὴν ἐπελθοῦσαν πολιτικὴν ἐξέλιξιν. (Ὁ κ. Παπασπύρου ὁμιλεῖ ὄρθιος, μὴ ἀκουόμενος).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε κ. Παπασπύρου. Ἡσυχία. (Κωδωνοκρουσίαι).

§53Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ παρελθόν, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸν κ. Ἀλευρᾶν. Ὅταν, κ. συνάδελφοι, συνεστήθη τὸ Κέντρον, εἶναι γνωστόν, ὅτι κάτι συνέβαλε καὶ ὁ ὑποφαινόμενος, κινούμενος ἀπὸ τὴν βαθεῖαν πίστιν, ὅτι θὰ ἔπρεπε μὲ κάθε τρόπον νὰ δημιουργηθῇ ἕνας δεύτερος πολιτικὸς ὀργανισμός, διότι οὕτω θὰ ἀπεφεύγετο ἡ πόλωσις, ἡ σύγκρουσις καὶ τὸ νέον κόμμα θὰ καθίστατο τοιουτοτρόπως ὄργανον εἰρήνης, ὄργανον ἐσωτερικῆς ὁμαλότητος καὶ δὲν θὰ ὡδηγεῖτο κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ τόπος εἰς τὴν ἀνωμαλίαν, εἰς τὴν σύγκρουσιν. Ὅταν συνεστήθη τὸ κόμμα τοῦ Κέντρου, ὁ ὑποφαινόμενος ὑπερασπίζων τὴν ἀνάγκην αὐτοῦ, ἐδήλωσα τότε — πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον οὐδὲ κατὰ κεραίαν ἀναιρῶ — ὅτι κινδύνους θὰ ἔχωμεν ἀπὸ τὸν Βασιλέα, διότι οἱ Βασιλεῖς εἶναι δυνατὸν νὰ διαιροῦν, κινδύνους θὰ ἔχωμεν ἀπὸ τοὺς κομματάρχας, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης καὶ ἐκεῖνοι διαιροῦν. Θὰ πρέπει νὰ ἀντιταχθῶμεν εἰς οἱονδήποτε θὰ θελήσῃ νὰ ἐπέμβῃ νὰ διαλύσῃ τὸν ἐθνικὸν τοῦτον ὀργανισμόν. Θὰ πρέπει νὰ ἀντιταχθῶμεν πρὸς οἱονδήποτε, εἴτε Βασιλεὺς λέγεται, εἴτε κομματάρχης. Καὶ αὐτὴ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ στάσις μας. Ἀπόδειξις, ὅτι μόλις ἐξεδηλώθη ἡ πρώτη κρίσις καὶ ἐπληροφορήθημεν μίαν ἑσπέραν αἰφνιδίως, ὅτι ὡρκίσθη μία νέα Κυβέρνησις, ὁ ὑποφαινόμενος, ὅταν εἶδε τὸν Βασιλέα τὸ πρῶτον ποὺ εἶπεν ἦτο τοῦτο: Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε ποῦ ὁδηγεῖ ἡ ἐπέμβασίς σας αὐτή; Ἐδέχθητε τὸν ἀρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας, καὶ ἐδέχθητε τὴν παραίτησίν του ἀμέσως χωρὶς νὰ καταβάλετε προσπάθειαν διὰ νὰ ἀποκαταστήσετε τὰς σχέσεις. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι σύγκρουσις, καὶ ἠμπορεῖ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Τί μοῦ ἀπήντησε; Τὸ ἀναγινώσκετε εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ Συμβουλίου τοῦ Στέμματος. Κατὰ τὰ πρακτικὰ ταῦτα, ὁ Βασιλεὺς εἶπε: Ὁ κ. Στεφανόπουλος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι δῆθεν ἐδέχθην ἀμέσως τὴν παραίτησίν σας χωρὶς νὰ καταβάλω προσπάθειαν ἐξομαλύνσεως. Ἀντιθέτως κατέβαλον τὴν προσπάθειαν αὐτήν. Σᾶς ἔκαμα, κ. Πρόεδρε, ὑστάτην ἔκκλησιν καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι εἶμαι διατεθειμένος νὰ φθάσωμεν εἰς λύσεις συμβιβαστικάς, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν κρίσιν. Αὐτὰ εἶπεν ὁ Βασιλεὺς εἰς τὸν κ. Παπανδρέου. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθην ἕνα κλονισμὸν καὶ ἤρχισα νὰ ἀμφιβάλω ποῦ εὑρίσκεται ἡ ἀφετηρία τῆς κρίσεως. Ἀλλὰ προχωροῦμεν, πέραν αὐτοῦ...

§54Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§55Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν θέλετε νὰ ἀκούσετε τὴν ἀλήθειαν. Θὰ τὴν ἀκούσετε. (Θόρυβος ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Κ.).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἠρεμήσατε. Κύριε Παπασπύρου, σᾶς παρακαλῶ, ἠρεμήσατε.

§57Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι, θὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλας τὰς ἐρωτήσεις σας. Ἂς προχωρήσωμεν. Μετὰ ταῦτα, ὅταν ἐπληροφορήθην, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ μοῦ δοθῇ ἡ ἐντολὴ — καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ ὀφείλω νὰ σᾶς ἀποκαλύψω, ὅτι παράγοντες τοῦ κόμματος τοῦ Κέντρου, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν πιστοί, μὲ ἐξώθησαν εἰς τὸ νὰ δεχθῶ τὴν ἐντολήν, ἀδιάφορον ἐὰν κατόπιν μὲ ἐγκατέλειψαν — ὁ ὑποφαινόμενος ἔθεσεν ὡς βάσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐδέχθη καὶ ὁ Βασιλεὺς καὶ ἔθεσεν ὡς προϋπόθεσιν: Ὅτι, δηλαδή, διὰ νὰ ἀποδείξω, εἶπεν ὁ Βασιλεύς, ὅτι δὲν θέλω τὴν διάλυσιν τοῦ Κέντρου καὶ θέλω νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος συμβιβασμοῦ, σοῦ ἀναθέτω τὴν ἐντολὴν ἵνα συνεννοούμενος μὲ τὸν ἀρχηγόν σας καὶ μὲ τὸ κόμμα, σχηματίσετε Κυβέρνησιν ἀπὸ τὸ Κέντρον ἀποκλειστικῶς. Καὶ Κυβέρνησιν προσωρινήν. Οὕτω λοιπὸν ἐνεφανίσθην εἰς τὴν ὁμάδα καὶ μετὰ τὴν ἄρνησίν της, κατέθεσα τὴν ἐντολήν.

§58Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδηλώσατε, ὅτι θὰ πειθαρχήσετε.

§59Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐπειθάρχησα ἀφοῦ κατέθεσα ἀμέσως τὴν ἐντολὴν. Ἀλλὰ καταθέτων τὴν ἐντολὴν εἰς τὸν Βασιλέα, ἀπηύθυνα ἔκκλησιν πρὸς αὐτόν ...

§60Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀπολογῆσθε σεῖς εἰς αὐτόν.

§61Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐκθέτω γεγονότα, τὰ ὁποῖα θὰ μείνουν διὰ τὴν ἱστορίαν, γεγονότα ἱστορικὰ παραμένουν εἰς τὴν ἱστορίαν, ἀδιαφόρως τῶν διακοπῶν. Ἀπηυθύνθην λοιπὸν πρὸς τὸν Βασιλέα καὶ ἔκαμα ἔκκλησιν, ὅτι ὀφείλει νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰς σχέσεις μὲ τὸν ἀρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας. Ὀφείλετε, εἶπον, νὰ τὸν δεχθῆτε ὅταν θὰ ἔλθῃ. Πῶς τὸ γνωρίζετε, μοῦ ἀπήντησεν, ἀφοῦ δὲν ἐζήτησε νὰ μὲ ἐπισκεφθῇ;

§62Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἀπολογῆσθε ἀπέναντί των.

§63Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Μὴ μὲ διακόπτετε καὶ σεῖς. Ἀφῆστε με νὰ προχωρήσω.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). (Κάτι λέγει μὴ ἀκουσθείς).

§65Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Οὔτε εἰς τὴν Δεξιὰν ἀνήκω, οὔτε εἰς τὴν Ἀριστεράν. Καὶ ἐκτὸς ἀμφοτέρων ὅπως ἄλλοτε συνέβη. Τὰ ἔχω ὑποστῆ αὐτὰ δὲν θὰ ἠμπορέσετε νὰ ἀποκαλέσετε, τοὐλάχιστον ἐμέ, αὐλικόν. Δὲν εἶχον ποτὲ καμμίαν ἰδιαιτέραν σχέσιν μὲ τὴν Αὐλήν.

§66Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα ἐγίνατε. Καὶ ἐντρέπεσθε νὰ μᾶς κυττάξετε στὰ μάτια.

§67Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀπηυθύνθην, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὸν Βασιλέα καὶ ἔκαμα ἔκκλησιν, λέγων, ὅτι: Μεγαλειότατε, δὲν πρέπει νὰ ὁδηγηθῇ ὁ τόπος εἰς χάος. Πρέπει νὰ ἀποκαταστήσητε τὰς σχέσεις σας μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας εὑρίσκοντας μίαν συμβιβαστικὴν λύσιν. Ὅταν κατέθεσα τὴν ἐντολήν, ἤδη εἶχον εἰδοποιηθῆ ἀπὸ παράγοντας τοῦ Κέντρου, ποὺ ἔχουν μείνει πιστοί, ὅτι θὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ ἀποκατασταθοῦν αἱ σχέσεις μὲ τὸν Βασιλέα καὶ ὅτι τὴν ἑπομένην θὰ μετέβαινον εἰς τὸ Καστρί, διὰ νὰ πείσουν τὸν κ. Παπανδρέου νὰ κάμῃ καὶ αὐτὸς παραχωρήσεις πρὸς τὸ Στέμμα.

§68Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκάματε παραχωρήσεις σεῖς... (Θόρυβος, φωναί).

§69Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Βλέπω, ὅτι προτιμᾶτε τὰς ἀνάρθρους κραυγάς, ἐνῷ ἔχετε προικισθῆ μὲ ἔναρθρον λόγον. Ὑποτιμᾶτε ἔτσι τὸν ἑαυτόν σας. Θὰ λάβετε, ὅμως, γνῶσιν τῶν ὅσων θὰ εἴπω καὶ κατόπιν ἐρωτᾶτε. Ὅπως, λοιπόν, εἶπα, παράγοντες τοῦ Κέντρου, μὲ εἰδοποίησαν... (φωναί, θόρυβος). «Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χονδρομματίδης καὶ Κωστῆς, διαπληκτίζονται, ἀνταλλάσσοντες φράσεις, μὴ ἀκουομένας ἐν μέσῳ τοῦ θορύβου).

§70Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ, μὴν ἐκνευρίζεσθε. Τηρήσατε ψυχραιμίαν. Κύριε Κωστῆ, ὅπως χθὲς ἐδείξατε ἠρεμότητα καὶ ψυχραιμίαν, εἰς χειροτέρας σκηνάς, παρακαλῶ, ἠρεμήσατε καὶ τώρα. Ἔκκλησις, λοιπόν, πρὸς τὸν Βασιλέα, ὅπως ἔλθῃ εἰς συνδιαλλαγὴν καὶ ἔκκλησις ἐκ μέρους παραγόντων τοῦ Κέντρου, πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας, ὅπως καὶ αὐτὸς ἔλθῃ εἰς συνδιαλλαγήν. Ἐπίσης, ὁ ὑποφαινόμενος, εἶδον τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τὴν ἑπομένην καὶ τοῦ ἀπηύθυνα ὑστάτην ἔκκλησιν. Τοῦ εἶπον, ἔχει παρασκευασθῆ ψυχολογικῶς τὸ ἔδαφος, ἀπὸ πλευρᾶς Βασιλέως. Θὰ σᾶς ἐπισκεφθοῦν οἱ φίλοι σας, θὰ ἔλθουν ἐντὸς ὀλίγου νὰ σᾶς ὁμιλήσουν — ἐπῆγαν τὴν 12ην — νὰ τοὺς ἀκούσετε. Πρέπει νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος, διὰ νὰ ἐξέλθωμεν ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον. Διότι πέραν αὐτοῦ, δὲν ὑπάρχει, παρὰ τὸ χάος. Φαίνεται, ὅτι παράγοντες, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς τὸ Καστρί, κατώρθωσαν νὰ πείσουν τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου. Καὶ εἰς τὰς 3 τὸ ἀπόγευμα ἐζήτησε ἀκρόασιν ἀπὸ τὸν Βασιλέαν. Ὅλοι μας ἀνεθαρρήσαμεν καὶ τὴν στιγμὴν ἐκείνην κατελήφθημεν ἀπὸ αἰσιοδοξίαν. Ἐνομίζαμεν, ὅτι τὴν ἑπομένην θὰ εὑρεθῇ τρόπος συνδιαλλαγῆς. Καὶ ἐὰν τοῦτο θὰ ἐγένετο καὶ τὸ Κέντρον θὰ ἦτο ἡνωμένον καὶ ὁ Παπανδρέου Πρωθυπουργός. Ἀλλὰ τὶ συνέβη; Τὴν ἑπομένην ἡμέραν, παρὰ τὰς συστάσεις τῶν φίλων του, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀντὶ νὰ θελήσῃ νὰ φθάσῃ εἰς συμβιβασμόν, ἀντιθέτως, ἔθεσε τέρμα εἰς τὴν συζήτησιν, χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ καθόλου τὰ θέματα τὰ ὁποῖα εἶχον θίξει οἱ πιστοὶ πρὸς αὐτὸν παραμείναντες παράγοντες. Κατόπιν αὐτῶν, ἐρωτῶ: Ποῖος εἶναι ὁ αἴτιος, ὁ ὑπεύθυνος τοῦ διχασμοῦ;

§71ΦΩΝΑΙ. (Ἐκ τῶν ἑδωλίων τοῦ Κέντρου). Σεῖς, σεῖς.

§72Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Κυβερν.). Ἐπείσθην ὅτι δὲν προέρχεται ἀπὸ τὸν Βασιλέα ἡ πρόθεσις τῆς διαλύσεως τοῦ Κέντρου. Ἀντιθέτως, εἶχε προπαρασκευασθῆ ἡ σύγκρουσις αὐτή, δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους. Ἡ ἱστορία θὰ εἴπῃ κάποτε τὴν ἀλήθειαν. Ἔκτοτε κατέστην ἀνεξάρτητος. Καὶ ἀπὸ τότε κινοῦμαι ἐλεύθερος χωρὶς καμμίαν ὑποχρέωσιν πρὸς κανέναν. Εἶμαι ἀνεξάρτητος καὶ κατὰ ἀκολουθίαν μόνος μου κατευθύνω τὸν ἑαυτόν μου χωρὶς νὰ ἀναφέρωμαι εἰς ὁμάδας ἢ εἰς οἱονδήποτε ἄλλον. Ὅταν αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς κρίσεως, ὅπως σᾶς τὴν ἐξέθεσα, εἴπατέ μου, ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ Βασιλεῖς εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ θελήσουν νὰ ἐπέμβουν διὰ νὰ διαλύσουν τὸ Κέντρον; Σᾶς ἐρωτῶ ἦτο δυνατὸν πλέον ἐγὼ κατὰ τὴν συνείδησίν μου νὰ εἴπω, ὅτι ὁ Βασιλεύς, εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐξώθησε τὰ πράγματα εἰς τὰ ἄκρα; Ὅσοι δὲν γνωρίζετε αὐτά, ὅπως πολλοὶ ἀπὸ σᾶς ἀναμφιβόλως, θὰ ἔχετε τὴν ἀντίληψιν τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον ὁ περισσότερος Ἑλληνικὸς λαὸς παραπλανηθεὶς ὡς πρὸς τὰς αἰτίας τῆς κρίσεως. Διότι, μὴ ξεχνᾶτε ὅτι ἐγὼ ἔφυγα ἀπὸ τὸ Κέντρον, ὅταν ἀνήρχετο. Ἐνῷ πολλοὶ ἀπὸ σᾶς ἤρχεσθο καὶ μὲ ἐβλέπατε, ὅταν πρὸ τριμήνου ὑφίστατο πτῶσιν καὶ ἐκάνατε προτάσεις κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀντικαταστήσωμεν τὴν ἡγεσίαν. Καὶ μοῦ ἀνεφέρατε κατάλογον βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἕτοιμοι νὰ ἀποκηρύξουν τὸν ἀρχηγόν των. Δὲν ὑπάρχει ὅμως κανεὶς ποὺ θὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἐγὼ ἐνεθάρρυνα οἱονδήποτε. Μόνοι σας ὅταν ἐκλονίζετο ἡ πίστις πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου πρὸ τριμήνου, σεῖς εἴσασθε ἐκεῖνοι ποὺ ἠθέλατε νὰ τὸν καταργήσετε. Ἐγὼ ἔφυγα τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἴχετε τὸν λαὸν μαζί σας. Εἶναι αὐτὸ ἱκανοποίησις δι’ ἐμέ. Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν διαφορὰν μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν.

§73ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν δὲν καταγγείλετε, ποῖοι ἦσαν οἱ βουλευταὶ αὐτοί, συκοφαντεῖτε.

§74Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Κυβερν.). Τὸ ξεύρουν πολλοὶ ἀπὸ τοὺς ἐδῶ εὑρισκομένους. Δὲν ἔχω ἀνάγκη νὰ εἰσέλθω εἰς ἀποκαλύψεις. Κύριοι συνάδελφοι, ἔρχομαι εἰς τὸν λαόν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ ἐνθουσιασμὸς ποὺ δείκνυται ἀπὸ τὸν λαόν, εἶναι ἄξιος ἐκτιμήσεως. Εἶναι ὡραῖος λαός. Διότι ξεύρει νὰ διεκδικεῖ καὶ τὰ δικαιώματά του καὶ τὰς ἐλευθερίας του. Καὶ τὰς διεκδικεῖ καὶ ἀσφαλῶς θὰ τὰς διεκδικήσῃ καὶ μὲ βιαιότητα ἀκόμη. Ἀλλὰ ὁ λαὸς παρεπλανήθη. Ὅταν θὰ μάθῃ τὴν ἀλήθειαν, τότε θὰ ἀντιληφθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει κατάχρησις τῆς ἀσκήσεως τῶν βασιλικῶν δικαιωμάτων καὶ θὰ σκεφθῇ διαφορετικά, ὅπως ἤρχισεν ἤδη νὰ σκέπτεται. Ἡ ἐκδήλωσις αὐτὴ τοῦ λαοῦ, ὁμολογῶ, ὅτι τὸν τιμᾶ. Εἶναι ἐκδήλωσις ποὺ χωρὶς ἀμφιβολία ἀποδεικνύει ἕναν λαὸν μεγάλον, ἕναν λαόν, ὁ ὁποῖος ἀσφαλῶς, πρέπει νὰ γνωρίσῃ ἡμέρας καλυτέρας.

§75Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἔχει ψυχὴν ὑγιᾶ ὁ λαός, κ. Πρόεδρε.

§76Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Εἴπατε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ Βασιλεὺς σᾶς διεβεβαίωσεν, ὅτι δὲν εἶναι ἀποφασισμένος νὰ διασπάσῃ τὴν Ε.Κ. καὶ σεῖς ἀληθῶς ἐπιστεύσατε εἰς αὐτὰ ποὺ εἶπεν. Τὶ σημαίνει ὅμως τοῦτο, ὅτι ὅταν τὸ δεύτερον κλιμάκιον τῆς Κυβερνήσεως Νόβα, τῶν 11 Ὑπουργῶν, ἐπῆγε νὰ ὁρκισθῇ, τοὺς εἶπεν, νὰ προσέξητε τώρα τὴν ἑνότητα τῆς Ε.Κ.

§77Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.) Δὲν ἐννοῶ τὶ θέλετε νὰ εἴπητε.

§78Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Ὁ Βασιλεύς, ὅταν ὡρκίσθησαν οἱ Ὑπουργοὶ τοῦ κ. Νόβα, μετὰ τὴν πρώτην τριανδρίαν, εἶπεν εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς αὐτούς: Καὶ τώρα προσοχὴ εἰς τὴν ἑνότητα τῆς παρατάξεως τῆς Ε.Κ. Πῶς βλέπετε ὅμως σεῖς, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. Συνιστᾷ αὐτὸ ἑνότητα τῆς Ε.Κ. ἢ διάσπασιν’ ἢ μήπως σημαίνει ἐξοβελισμὸν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ.

§79Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρ. Κυβερν.). Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω τοῦτο. Ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐπείσθην, ὅτι ὑπάρχει διάθεσις συμβιβασμοῦ ἐκ μέρους τοῦ Στέμματος, ἐγὼ ἐκηρύχθην ἀνεξάρτητος καὶ ἔκτοτε δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ ἀσχοληθῶ οὔτε μὲ τὰ Κόμματα οὔτε μὲ τὰς παρατάξεις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ξεύρω εἶναι τοῦτο. Ὅτι εἰς ἐμένα εἶπεν ὁ Βασιλεὺς νὰ πᾶτε εἰς τὸ Κόμμα σας καὶ σᾶς δίδω τὴν ἐντολήν, ὡς ἐκπρόσωπον τοῦ Κόμματός σας καὶ ἐὰν θέλῃ τὸ κόμμα σας. Καὶ ὅταν τὸ Κόμμα δὲν ἠθέλησε κατέθεσα τὴν ἐντολήν. Ἀλλὰ μὴ παραγνωρίζετε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπειλῆτε ἐμὲ μὲ ἐκλογάς. Ὁ ὑποφαινόμενος ἔχει ἀποτύχει, διότι ἠθέλησε νὰ ἀκολουθήσῃ τὰς ἀρχάς του, ἐνῷ ἠμποροῦσε νὰ διεκδικήσῃ ὅπως τόσοι ἄλλοι μίαν θέσιν. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ, κύριοι, ὀφείλετε, νὰ γνωρίζετε, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ποτὲ τὸ ἐκλογικόν μου συμφέρον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ μὲ ἀναγκάσῃ νὰ κάνω κάτι παρὰ τὴν συνείδησίν μου.

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχουν συμφέροντα.

§81Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Βεβαιότατα ὑπάρχουν συμφέροντα. Καὶ ἐγὼ ἔχω μεγάλα συμφέροντα. Εἶναι γνωστὸν ὅτι συνδέομαι μὲ μεγάλους οἴκους καὶ κατὰ συνέπειαν ἔχετε δικαίωμα νὰ τὸ λέγετε. Δὲν θὰ σᾶς πιστεύσῃ ὅμως κανείς. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἶμαι ἱκανοποιημένος, διότι ἐγκατέλειψα τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου καὶ τὸ Κέντρον εἰς ἄνοδον πλησίον τοῦ λαοῦ. Ἔφυγα καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὸν λαὸν δὲν ὑπῆρχε πτῶσις τοῦ Κέντρου. Αὐτὸ τοὐλάχιστον συνέβαινε βέβαια ὅταν ἀπεχώρησα.

§82Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πλανᾶσθε, βαθύτατα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν διάγνωσίν σας. Δὲν εὑρίσκεται εἰς ἄνοδον, ἀλλὰ εἰς κάθοδον (χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§83Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν διακοπὴν παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν τὸ ἐπιτρέψῃ, ὁ ρήτωρ.

§85Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Ὁρίστε, κ. Μπακόπουλε.

§86Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε, ὅτι ὁ Βασιλεύς, ὅταν σᾶς ἀνέθεσε τὴν ἐντολὴν σᾶς εἶπεν. Πηγαίνετε νὰ κάμετε Κυβέρνησιν ἐκ τοῦ Κέντρου. Παρακαλῶ μίαν πληροφορίαν. Σᾶς ἔδωσε καὶ ἐντολὴν δι’ ἐκλογάς;

§87Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Προσωρινὴν Κυβέρνησιν. Τὸ λάθος εἶναι τῆς Συνελεύσεως. Ἐὰν μοῦ ὥριζεν μετὰ τρεῖς μῆνας ἐκλογὰς τότε βέβαια θὰ εἶχον τὸ δικαίωμα καὶ ἐγὼ νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸν Βασιλέα καὶ νὰ μεταφέρω τὴν ἄποψιν τοῦ Κόμματός μου.

§88Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαιώνετε, ὅτι ὁ Βασιλεὺς σᾶς εἶπεν κάνετε Κυβέρνησιν ἐκ τοῦ Κέντρου χωρὶς προθεσμίαν δι’ ἐκλογάς. Διότι ἡ Ε.Κ. ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ πορεία τοῦ Στέμματος ἦτο ὄχι Παπανδρέου, ὄχι ἐκλογάς. Καὶ σᾶς λέγει κάνετε Κυβέρνησιν χωρὶς Παπανδρέου, χωρὶς ἐκλογάς.

§89Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Μοῦ εἶπεν ὁ Βασιλεὺς νὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. (Φωναὶ — θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἀφίσατε τὰς φωνάς, κ. συνάδελφοι. Πρόκειται περὶ ἱστορικῶν γεγονότων καὶ ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω τὴν ἀλήθειαν.

§90Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως βλέπετε, οὐδὲν παράπονον ἐξεδήλωσα ἐναντίον τοῦ προσώπου σας. Ἀλλὰ ἠθέλησα αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν. Χαίρω διότι ἐδόθη.

§91Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Τὰς Βασιλικὰς ἐπιστολὰς δὲν τὰς εἴδομεν. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. τὰς ἔβαλεν εἰς τὴν τσέπην του. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἐδέχθη καὶ ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην. Ἡμεῖς δὲν ἐγνωρίζαμεν τὰς ἐπιστολὰς οὔτε τὴν Πέμπτην κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ παραιτηθῇ, δὲν ἐγνωρίζομεν ὅτι ὑπῆρχον τόσαι Βασιλικαὶ ἐπιστολαί. Ἐὰν αἱ ἐπιστολαὶ ἤρχοντο εἰς φῶς, ἴσως θὰ ἦτο διαφορετικὴ ἡ στάσις μας, διαφορετικὴ καὶ ἡ ἐξέλιξις.

§92Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν κατεψηφίζατε τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Νόβα, ἐγνωρίζατε τὰς ἐπιστολάς. Διατὶ τὴν κατεψηφίσατε;

§93Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Κατεψήφισα τὴν Κυβέρνησιν Νόβα διότι εἶχον σχηματίσει ἕως ἐκείνην τὴν στιγμὴν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὑπῆρχε Βασιλικὴ ἐπέμβασις. Ὅταν ἐπείσθην, ὅτι ὁ Βασιλεὺς δὲν ἤθελε τὴν διάλυσιν τοῦ Κέντρου, δὲν ἤθελεν ὁ Ἀρχηγός του —διὰ τὸν ὁποῖον μοῦ ἐξέφρασε θαυμασμὸν— νὰ ἀπομακρυνθῇ τῆς Προεδρίας, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ κάμω κατὰ συνείδησιν. Τότε ἀντελήφθην ποῦ εὑρίσκεται ἡ ἀφετηρία τῆς κρίσεως. Ἡμεῖς ἐδημιουργήσαμεν τὸ Κέντρον ὡς ὄργανον εἰρήνης, ἡ σχέσις καὶ ὁμαλότης διὰ τὸν τόπον......

§94Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. (...δὲν ἠκούσθη).

§95Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.)...... μαζὶ μὲ ἄλλους καὶ περισσότερον ἀπὸ σᾶς, διότι ὅταν ἡμεῖς κατεβάλλομεν προσπαθείας σεῖς εἶσθε μακράν.... Ὅταν, λοιπόν, ἡμεῖς εἴχομεν ἤδη ἱδρύσει τὸ Κέντρον ὡς ὄργανον, ὡς ὄργανον ὄχι ἐμφυλίου πολέμου, ἀλλὰ ἀντιθέτως εἰρήνης καὶ ὁμαλότητος δὲν ἦτο δυνατὸν ποτὲ νὰ δεχθῶμεν ὅτι θὰ μετεβάλλετο εἰς ὄργανον ἐθνικοῦ διχασμοῦ καὶ ἐνδεχομένως αἱματοκυλίσματος. Ἰδοὺ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἀπεχώρησα ἐκ τοῦ Κέντρου. (Χειροκροτήματα).

§96Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὡς παλαιὸς κοινοβουλευτικός, πέραν τῶν ὅσων ἀνεφέρατε διὰ τὴν ἱστορίαν τοῦ πράγματος, ἐκάματε μίαν ὁμολογίαν ἀπόψε νὰ εἶσθε ὑπεύθυνος Πρωθυπουργός. Ἐδηλώσατε ὅτι ἀπεχωρήσατε ἀπὸ μίαν παράταξιν, ἡ ὁποία ὄχι μόνον δὲν ἐμειώθη ἀπὸ ἀπόψεως λαϊκῆς βάσεως, ἀλλὰ ηὐξήθη. Δεδομένου ὅτι ἡ παράταξις ἔλαβε τὸ 53% καὶ ὅταν ἐναντίον σας ἔχετε καὶ τὸ 12% τῆς Ε.Δ.Α., τοὐλάχιστον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχετε ἐναντίον σας τὸ 65% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἑπομένως παρέλκει πᾶσα περαιτέρω συζήτησις, διότι ὅσους βουλευτὰς καὶ ἐὰν λάβετε ἀπόψε ἢ αὔριον, ἀνατρέπετε σεῖς ὁ ἴδιος κάθε ἔννοιαν κοινοβουλευτικῆς βάσεως. Καὶ δικαίως ὁ κ. Κανελλόπουλος διεμαρτυρήθη, διότι ἀφ’ ἧς στιγμῆς γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ ὁμολογία σας, τὶ παριστάνετε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως;

§97Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Οὐδεμίαν θέσιν ἔχει ἡ συζήτησις αὐτή. Τὰ ποσοστὰ αὐτὰ ὑπῆρχον ἄλλοτε ἔπαυσαν πλέον σήμερον νὰ ὑπάρχουν.

§98Κ. ΚΩΝΙΩΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴπατε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν ἐγνωρίζατε τὸ περιεχόμενον τῶν Βασιλικῶν Ἐπιστολῶν διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. τὰς εἶχεν κρατήσει εἰς τὴν τσέπην του.

§99Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Μάλιστα.

§100Κ. ΚΩΝΙΩΤΑΚΗΣ. Ἐνθυμοῦμαι, ὅταν τὴν παραμονὴν ποὺ συνεκλήθη ἡ κοινοβουλευτική μας ὁμὰς διὰ τὴν διαγραφὴν τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ ἀνῆλθον μὲ τὸν στρατηγὸν Κατσώταν εἰς τὸ Καστρὶ καὶ εὑρίσκετο ἐν ἀνεπισήμῳ συνεδριάσει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, εἶσθε καὶ σεῖς παρών, ἀλλὰ καὶ τὰ περισσότερα μέλη τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ τῆς Πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως ἐδήλωσε σαφῶς, τὸ ἐνθυμοῦμαι διότι τὸ ἤκουσα μὲ τὰ αὐτιά μου, ὅτι τὸ περιεχόμενον τῶν Βασιλικῶν Ἐπιστολῶν εἶναι σαφῶς ὑβριστικὸν καὶ ἔχει σαφῆ ἐπίσης σκοπὸν νὰ προκαλέσῃ τὴν ρῆξιν μου μὲ τὸ Στέμμα. Κατόπιν αὐτοῦ, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν εἴχατε ἀναγνώσει τὰς ἐπιστολὰς δὲν ἐγνωρίζατε ποὺ ἀπέβλεπον αἱ ἐπιστολαί; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημά μου.

§101Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἐπιστολῶν, οὔτε ἐγώ, οὔτε ἄλλοι συνάδελφοι, πρῶτον. Δεύτερον, ὅταν τὰς Βασιλικὰς ἐπιστολὰς ὁ ὑπεύθυνος Πρωθυπουργὸς τὰς βάζει εἰς τὴν τσέπην του, τὰς υἱοθετεῖ καὶ τὰς καλύπτει. Δὲν ἦτο δυνατόν, λοιπὸν ἡμεῖς νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ ἄλλον εὐθύνας. Ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργὸν ἔπρεπε νὰ ζητήσωμεν τὰς εὐθύνας διὰ τὰς ἐπιστολὰς καὶ ὄχι ἀπὸ τὸν Βασιλέα. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, προτοῦ τελειώσω, ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἀκόμη διὰ τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω σήμερον ὅτε ὁμιλῶ ὑπευθύνως δι’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον, ἄλλοτε καὶ ἔλεγον: Ἡ ἕνωσις ἔρχεται. Αὐτὸ ἐπιστεύαμεν. Ἀπὸ αὐτὸ ἐξεκίνησα καὶ ὡμίλησα περὶ δυνάμεων ἑωσφορικῶν. Ἐζήτησα συγγνώμην ἀπὸ τοῦ βήματος ὅταν μετὰ ταῦτα ἔλαβον γνῶσιν τῶν φακέλλων καὶ ἐξ αὐτῶν ἐπληροφορήθην, ὅτι ἡ ἕνωσις δὲν ἔρχεται καὶ συνεπῶς δὲν ὑπῆρχον αἱ ἑωσφορικαὶ δυνάμεις αἱ ὁποῖαι ἀντετάχθησαν εἰς τὴν ἕνωσιν. Ἐπιθυμῶ διὰ τελευταίαν φορὰν νὰ τονίσω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἡ ἀποχώρησις ἀπὸ τὸ Κέντρον ἦτο θέμα συνειδήσεως καὶ ὅτι αὐτὴ καὶ μόνον μοῦ ὑπηγόρευσε τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθῶ. Τὸ πολιτικὸν καὶ κομματικὸν συμφέρον τὸ παραμέρισα, διότι γνωρίζετε πολὺ καλὰ καὶ ὅπως ἀπέδειξα κατὰ τὸ παρελθὸν τὸ θέτω πάντοτε εἰς δευτέραν μοῖραν. Ὁ κ. Ἀρχηγός σας τὸ ἔλεγε, καὶ ἐγὼ ἠμπορῶ νὰ τὸ ἐπικαλεσθῶ σήμερον ἐνώπιόν σας, ὅτι δὲν ἐπεδίωξα τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ αὐτὴ μὲ κατεδίωκε. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἐπιζητῶ τώρα; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνώπιόν σας ἐτόνισα εἶναι τοῦτο, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν εἰς τοιαύτας στιγμὰς νὰ ὁδηγηθῇ ὁ τόπος εἰς ἕνα νέον διχασμόν, τοῦ ὁποίου τὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι οἰκτρὰ διὰ τὸν τόπον. (Φωναὶ ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ. Αἶσχος).

§102Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀσφαλῶς ἀποδεικνύεται αὐτὸ ἀπὸ τὰς κραυγάς σας. Αἱ κραυγαί σας, ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον, ἰδίως χθές, συμπεριεφέρθητε, δεικνύει, ὅτι τὰ πάθη ἔχουν ἐξαφθῆ, δεικνύουν, ὅτι τείνομεν νὰ μεταβάλωμεν τὴν Βουλὴν εἰς στίβον ταυρομαχιῶν καὶ αὐτὸ ἀσφαλῶς θὰ μεταφερθῇ εἰς τὸν λαόν. Σεῖς ἀποδεικνύετε, ὅτι ἔχομεν δίκαιον ὅταν λέγωμεν, ὅτι ἂν δὲν ὑπάρξῃ καὶ ἀπὸ μέρους σας προσπάθεια κατευνασμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγηθῇ ὁ λαὸς πρὸς ἐκλογάς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποδώσουν τὸ γνήσιον φρόνημά του. Ἀλλὰ πέραν τούτου θέλω νὰ δηλώσω εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς ΕΔΑ, ὅτι οὔτε Περικλῆδες, οὔτε ἄλλας ἀναλόγους ὀργανώσεις θὰ ἠνεχόμεθα, ἐφ’ ὅσον ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἡμᾶς, ἄλλως δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν θέσιν αὐτήν. Ἡμεῖς δὲν θὰ ἐπιτρέψωμεν, ἐπαναλαμβάνω, καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ πιστεύσητε δὲν θὰ ἐπιτρέψωμεν ποτὲ οὔτε νέους Περικλῆδες, οὔτε ἄλλας ὀργανώσεις νὰ ἐμφανισθοῦν, αἱ ὁποῖαι θὰ διεκδικοῦν δικαίωμα κατευθύνσεων καὶ ἐπιβολῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ γραμμή μας ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἀποστῶμεν. Ἀναλαμβάνομεν τὰς εὐθύνας μας, ἀναλάβατε καὶ σεῖς τὰς ἰδικάς σας. (Χειροκροτήματα).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§104Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ σταθῶ εἰς ὡρισμένα σημεῖα τῆς μακρᾶς καὶ ἐμπεριστατωμένης πραγματείας τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ κ. Ἠλιοῦ. Χθὲς σχολιάζων τὴν ἰδικήν μου τακτικὴν εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι συνηθίζω ν’ ἀπαντῶ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, χωρὶς ν’ ἀναφέρωμαι εἰς τὸ περιεχόμενον αὐτῶν. Βεβαίως παρετήρησε, διαφωνήσας πρὸς παλαιοτέραν ἀντίληψιν τοῦ φίλου κ. Κουτσοχέρα, ὅτι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ γενικοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, χωρὶς νὰ εἰσέρχωμαι εἰς τὰ θέματα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, μολονότι πάντοτε εἰσέρχομαι καὶ εἰς αὐτὰ δι’ ὀλίγων, διότι μόνον δι’ ὀλίγων ἦτο δυνατὸν νὰ μὲ ἀπασχολήσουν κατὰ τὴν τελευταίαν πολιτικὴν κρίσιν. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ὁ ὁποῖος προέβη εἰς αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις χθὲς καὶ ὁ ὁποῖος ἀκριβῶς ἤθελε νὰ δικαιολογήσῃ τὸ αἴτημα τῆς ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως, βασιζόμενος ἐπὶ τοῦ ἐπιχειρήματος, ὅτι πρέπει νὰ μελετήσῃ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, δὲν εἶπεν οὐδὲ λέξιν περὶ αὐτῶν. Ἡ πραγματεία εἶχε προκατασκευασθῆ. Ἴσως νὰ ἔπρεπε νὰ συμπληρωθοῦν ὡρισμέναι φράσεις καὶ ὡρισμέναι σελίδες ἢ νὰ ἐλεγχθοῦν καὶ νὰ ἐγκριθοῦν ἄνωθεν ἢ ἔξωθεν. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ΕΔΑ). Εἶπε τόσα ὁ κ. Ἠλιοῦ. Θὰ ἀκούσητε καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν σᾶς.

§105Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ ἐξέφτισαν πιά, δὲν περνοῦν. Δὲν τὰ πιστεύει κανείς, οὔτε σεῖς ὁ ἴδιος.

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ πιστεύω, κύριε Ἠλιοῦ καὶ κύριε Ἠλιόπουλε, ἀπολύτως καὶ ὑποκρίνεσθε τοὺς ἀθώους. Δὲν εἶσθε ἀθῶοι καὶ δὲν εἶναι νοητὸν νὰ εἶναι ἀθῶος ὅποιος δὲν εἶναι ἐλεύθερος πολίτης. Καὶ ὁ κομμουνιστὴς δὲν εἶναι ποτὲ ἐλεύθερος πολίτης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΡΕ). Ἐλεύθεροι εἴμεθα ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι, πλανώμενοι ἢ ἔχοντες δίκαιον. Ἐλεύθεροι εἴμεθα ὅλοι οἱ ἄλλοι, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καθιστοῦν δύσκολον τὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐμφάνισιν ἀντιθέτων ἀπόψεων. Ἐλεύθεροι εἴμεθα ὅλοι οἱ ἄλλοι, ἀκόμη καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, παρεξηγοῦντες τὸν ρόλον των, προέβαινον εἰς ὡρισμένας συνεδριάσεις καὶ ἀπόψε καὶ χθὲς πρὸ δύο δὲ ἑβδομάδων καὶ εἰς βάρος μου κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἦτο, πράγματι, καὶ ἀπὸ φυσιολογικῆς ἀπόψεως, δι’ ἐμὲ ὀδυνηρός, εἰς τὰς ἐκδηλώσεις, τὰς τόσον ἀσυμβιβάστους πρὸς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ αὐτοὶ εἶναι ἐλεύθεροι. Πλανῶνται, ἀλλὰ εἶναι ἐλεύθεροι. Σεῖς οἱ κομμουνισταὶ δὲν εἶσθε καὶ τὸ ξέρετε. Ὁ κ. Ἠλιοῦ, λοιπόν, δὲν ἔθιξε κἄν, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐπὶ δίωρον, περίπου, ἀναγνώσεως τῆς πραγματείας, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐνώπιόν του, τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Δικαίωμά του ἦτο, ἀλλὰ δὲν ἦτο δικαίωμά του νὰ προβῇ εἰς τὴν χθεσινὴν παρατήρησιν, ἡ ὁποία, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔθιξεν αὐτὸς ἀπόψε διόλου τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἦτο παρατήρησις ὑποκριτοῦ. Κύριοι, ἓν ἀπὸ τὰ σημεῖα τῆς πραγματείας, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, εἶναι ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον μὲ ἱερὰν δημοκρατικὴν ἀγανάκτησιν ἐμφανίζεται οὗτος, καὶ δὴ ἐν ὀνόματι τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, διαμαρτυρόμενος διὰ τὴν παραβίασιν τῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν εἶχε δώσει ὁ λαὸς τὸν Φεβρουάριον 1964, ὡς παραβίασιν δὲ τῆς ἐντολῆς αὐτῆς θεωρεῖ τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἡ ὁποία, κατὰ τὴν γνώμην του, πρέπει νὰ εἶναι αἴθουσα δεσμευτῶν καὶ ὄχι ἐλευθέρων Ἑλλήνων, ὄχι ἐλευθέρων δημοκρατικῶν πολιτῶν, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐσχηματίσθη μέτωπον, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὴν ΕΡΕ, δηλαδὴ καὶ τὸ κατὰ Φεβρουάριον 1964 35% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι φοβερὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἡ γνώμη τοῦ 35% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ! Κατὰ τὴν δημοκρατικὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ἠλιοῦ, αὐτὸ εἶναι ἀσυμβίβαστον πρὸς τὴν Δημοκρατίαν! Ἡ ὑποκρισία ὑπερβαίνει πᾶν ὅριον. Τὸ ψεῦδος, τὸ ὁποῖον προσφέρεται εἰς τὸν λαὸν καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν νεολαίαν μας, ἔχει ὑπερβῆ πᾶν ὅριον, ἔχει ὑπερβῆ τὸ ὅριον τῶν ψευδῶν τοῦ Γκαῖμπελς καὶ τὸ ὅριον τῶν ψευδῶν, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίει τὸ καθεστὼς τοῦ Στάλιν.

§107Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει πλέον, καθεστὼς Στάλιν.

§108Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ἀγαπητέ μου, κ. Πρόεδρε, δὲν ὡμιλήσατε μέχρι τῆς στιγμῆς καὶ χαίρω διότι ἀνοίξατε τὸ στόμα σας. Τὸ γνωρίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει καθεστὼς Στάλιν, διότι ὁ Στάλιν ἀπέθανε πρὸ πολλῶν ἐτῶν.

§109Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§110Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαρίστως, δέχομαι ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς ΕΔΑ μίαν διακοπὴν καὶ ἀπὸ κανένα ἄλλον.

§111Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ξέρετε πολὺ καλά, ὅτι τὰ κομμουνιστικὰ κόμματα εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον δὲν ἔχουν ἐκείνην τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν εἶχον ἄλλοτε. Ξεύρετε πολὺ καλὰ αὐτὸ καὶ ξεύρετε καὶ ἓν ἄλλο. Ξεύρετε πολὺ καλὰ ὅτι ἡ ΕΔΑ, ὡς ΕΔΑ, δὲν ταυτίζεται μὲ τὸ ΚΚΕ. (Γέλωτες ἐκ τῆς ΕΡΕ). Σταθῆτε δὲν ἤθελον νὰ ὁμιλήσω, ἀλλὰ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ πολὺ καλὰ καταλαβαίνει, ὅτι τὸ ὅτι λέγω εἶναι ἀλήθεια. Ἀλλὰ σᾶς συμφέρει, διότι τὸ ΚΚΕ τὸ ἔχετε ἐν παρανομίᾳ, ἐνῷ ὀπαδοί του ὑπάρχουν πάρα πολλοὶ ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ ξεύρετε αὐτό.

§112Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅλοι σας κομμουνισταὶ εἶσθε.

§113Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Καὶ τὸ ξεύρετε ὅτι ἡ ΕΔΑ δὲν εἶναι τὸ ΚΚΕ διότι εἰς τὸ Κόμμα τὸ Κομμουνιστικὸ μόνον κομμουνισταὶ ὑπάρχουν, ἄλλοι δὲν γίνονται δεκτοί. Εἰς τὴν ΕΔΑ ὅμως ξεύρετε πολὺ καλά, ἀπὸ τὴν ἀρχήν, ποὺ ἱδρύθη ἡ ΕΔΑ, ὅτι εἶναι κομμουνισταί, μπορεῖ νὰ εἶναι οἱ περισσότεροι μάλιστα, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι μὲ ἄλλες ἀντιλήψεις. Τὸ ξεύρετε αὐτὸ καὶ ἐν τούτοις ὅλον τὸν καιρὸ κοπανᾶτε καὶ ταυτίζετε τὴν ΕΔΑ μὲ τὸ Κομμουνιστικὸ Κόμμα. Ἀφοῦ, λοιπόν, τὸ γνωρίζετε αὐτό, τότε ἔπρεπε καὶ σεῖς, ὡς διανοούμενος καὶ ὡς ἀκαδημαϊκός, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἀνωμαλία, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ὕστερα ἀπὸ τὸν ἐμφύλιον πόλεμο καὶ ἕνας ὁλόκληρος κόσμος εὑρίσκεται στὸ ἐξωτερικό, ἔπρεπε νὰ σηκωθῆτε καὶ σεῖς, ὅπως ἐσηκώθηκα ἐγώ, κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, ἀπὸ τὸ βῆμα τὰ 1952 καὶ εἶπα: Ἐλᾶτε Ἕλληνες, ἂς ἀφήσουμε τὸ παρελθὸν (διαμαρτυρίαι καὶ θόρυβος ἐκ τῆς ΕΡΕ). Σεῖς ὅμως δὲν θέλετε νὰ τὸ ἀφήσετε τὸ παρελθόν, διότι στέκεσθε ἐπάνω εἰς τὸ μῖσος καὶ εἰς τὴν μισαλλοδοξίαν, ἐνῷ, ἐμεῖς δὲν στεκόμαστε εἰς τὸ μῖσος καὶ τὴν μισαλλοδοξίαν. Εἴπαμε τότε καὶ ἀπὸ τότε διακηρύσσουμε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ζήσῃ ὅταν τὸν κυνηγοῦν οἱ παληὲς ἁμαρτίες καὶ ἀνωμαλίες. Σεῖς ὅμως ὅλο κοπανᾶτε τὸν κομμουνιστικὸ κίνδυνο, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει κομμουνιστικὸς κίνδυνος. Καὶ ἐνῷ ὁλόκληρος ὁ κόσμος βαδίζει πρὸς τὰ ἐμπρός, σεῖς κυττάζετε πρὸς τὰ πίσω καὶ ἔχετε ἕνα πλέγμα, τὸ ὁποῖον σᾶς καταδιώκει, ἔχετε τὸ πλέγμα, ὅτι ἅμα εἴπετε νὰ ἔρθῃ τὸ Κομμουνιστικὸ Κόμμα νὰ πολιτευθῇ, ὡς κόμμα ὠργανωμένο, κομμουνιστικό, εἰς τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἀνατραπῇ τὸ καθεστὼς καὶ ἡ ὑφήλιος. Αὐτὸ δὲν ἔπρεπε ἀπὸ σᾶς νὰ τὸ περιμένουμε, διότι ὅσα καὶ ἂν λέγετε, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι τὰ ὅσα λέγω ἐγὼ τὰ πιστεύετε. Καὶ ἐνθυμεῖσθε μίαν φορά, ὅταν τὸ 1952 σᾶς εἶπα... (θόρυβος ἐκ τῆς ΕΡΕ). .... Σταθῆτε. Ἀφοῦ ὁ Ἀρχηγός σας μοῦ ἐπέτρεψε νὰ τὸν διακόψω, σεῖς δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μὲ διακόπτετε.... Σᾶς εἶπον αὐτὰ τὰ ὁποῖα διακηρύσσω καὶ τώρα: Νὰ δώσωμε ἀμνηστίαν εἰς ὅλους, νὰ δώσωμε τὰ χέρια καὶ νὰ τραβήξωμε πρὸς τὰ ἐμπρός. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα διεκήρυσσα τότε, ἀλλὰ καὶ τώρα διακηρύσσω, σεῖς κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ ὅταν εἴσαστε καθηγητὴς τὰ διακηρύσσατε καλά, δὲν ξεύρω γιατὶ παρεμορφώθητε, ἀφ’ ὅτου ἀνεμίχθητε εἰς τὴν πολιτικήν!!! Καὶ σᾶς παρακαλῶ καὶ πάλι νὰ τὰ ἀφήσετε αὐτά, τὰ ἴδια, νὰ μᾶς λέτε, «εἴσαστε κομμουνισταί». Μήπως βρισκόμαστε εἰς τὴν Ἀσφάλειαν καὶ πιέζουμε τοὺς ἀνθρώπους, διὰ νὰ κάμουν δηλώσεις διὰ τὰ πολιτικά τους φρονήματα; Ἤλπιζα, ὅτι σήμερα μὲ αὐτὲς τὶς συνθῆκες, δὲν θὰ τὰ ἐλέγατε αὐτά. (Θόρυβος ἐκ τῆς ΕΡΕ). Εἴπατε, ὅτι οἱ κομμουνισταὶ εἶπαν ψέματα. Ἄν ἀρχίσαμε, γιὰ ψέματα, σεῖς λέτε ψέματα, διότι κυττάξτε ποιοὺς ἔχετε μαζί σας. Ἐδῶ εἴμαστε ὅλοι ἐμεῖς ὑπὲρ τῆς ἀληθείας καὶ ὅπως ἀνοικτὰ τὸ εἶπα, ἡ ἀλήθεια, κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ εἶναι, ὅτι ὑπάρχει σήμερα μία ἀνωμαλία ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς λόγους. Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία ἠμπορεῖ νὰ περάσῃ καὶ θὰ περάσῃ μὲ τὶς ἐκλογές. Ἡ ἄλλη ὅμως, ἀνωμαλία, ἡ ἀνωμαλία τοῦ ἐμφυλίου πολέμου θὰ λήξῃ μόνον, ὅταν σεῖς οἱ διανοούμενοι, ποὺ βρίσκεσθε ἐδῶ μέσα μπορεῖτε νὰ θέσετε τέρμα σ’ αὐτήν, ἅμα πῆτε νὰ ἔλθουν στὴν Ἑλλάδα καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται σ’ ἄλλες χῶρες, στὸ ἐξωτερικό, διότι καὶ αὐτοὶ εἶναι Ἕλληνες ὅπως καὶ σεῖς, καὶ νὰ μὴ λογαριάζετε, ὅτι μόνο σεῖς, μόνο ἡ ΕΡΕ ἔχει τὴν σφραγῖδα τῆς ἐθνικοφροσύνης, θὰ ἔλεγον τῆς «ἐθνικοπαραφροσύνης». Σᾶς εἶπα, ὅτι ἐμεῖς ἐκπροσωποῦμε τὴν ἐξειλιγμένην συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. Δὲν ἠμπορεῖτε σεῖς νὰ ταυτίζετε τὸν ἑαυτόν σας μὲ τὸ Ἔθνος. Εἶσθε κομμάτι τοῦ Ἔθνους καὶ σεῖς, εἴμαστε κομμάτι τοῦ Ἔθνους καὶ ἐμεῖς, καὶ ὅλοι μαζὶ συγκροτοῦμε τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ ἔπρεπε σεῖς νὰ τὴν καταλαβαίνετε πολὺ καλὰ ἀλλὰ δὲν θέλετε νὰ τὴν καταλάβετε καὶ νὰ τὴν ἐφαρμόσετε, γιατὶ ἀποβλέπετε σὲ κομματικοὺς ὑπολογισμούς. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις μας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΔΑ).

§114Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶ εἰς παλαιὸν ἀγωνιστήν, τὸν ὁποῖον, παρὰ τὴν μεγάλην ἀντίθεσιν, ἡ ὁποία μᾶς χωρίζει ἀπὸ ἀπόψεως ἰδεολογικῆς, τιμῶ καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει περάσει ἀπὸ πολλὰ στάδια δυσκολιῶν, διώξεων καὶ ἀγώνων καὶ δὲν ἦτο, λέγω, δυνατὸν νὰ τοῦ ἀρνηθῶ τὸ δικαίωμα, ὄχι ἁπλῶς διακοπῆς, ἀλλὰ καὶ διακοπῆς ἡ ὁποία μετεβλήθη εἰς μεγάλην ἀγόρευσιν, καθ’ ὅσον ἡ ΕΔΑ δὲν τοῦ παρέχει τὸ δικαίωμα τοῦτο. Καὶ ἐνόμισα, ὅτι ὤφειλον ἐγώ, ἐξ ὀνόματος τῆς ἐλευθερίας, ἡ ὁποία ἰσχύει καὶ πρέπει νὰ ἰσχύῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὁδηγῇ εἰς τοιαύτας δεσμεύσεις πραγματικῶν ἀγωνιστῶν, ἐκ μέρους ἄλλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν, ἴσως τὰ αὐτὰ δικαιώματα, νὰ ἐπιτρέψω νὰ μὴ διακόψῃ ὁ Πρόεδρος κ. Πασαλίδης. Βεβαίως δὲν τοῦ ἐπιτρέπει πλέον ἡ ΕΔΑ νὰ ὁμιλῇ, διότι πράγματι λόγῳ τῆς σεβαστῆς του ἡλικίας συνδέεται ἡ ζωὴ του καὶ μὲ παρελθὸν μὴ κομμουνιστικὸν καὶ εἶναι πράγματι φιλαλήθης καὶ φοβεῖται τὴν ἀλήθειαν ἡ ΕΔΑ. Τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι φιλαλήθης τὸ ἀπέδειξε πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων ὅταν εἶπεν ὅσα εἶπε περὶ τῆς ἐνισχύσεως τῆς ὁποίας ἔτυχεν ἡ Ε.Κ. ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ. Καὶ ἀφοῦ τὰ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς ΕΔΑ, τὴν ἑπομένην ἡ Αὐγὴ τὰ ἀπεσιώπησε. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐλευθερία ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην.

§115Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν τὰ ἀπεσιώπησεν.

§116Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, χαίρω διότι ἐδόθη ἡ εὐκαιρία, ἐμοῦ εὑρισκομένου, εἰς τὸ βῆμα, εἰς τὸν παλαίμαχον ἀγωνιστὴν κ. Πασαλίδην νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλὰ βεβαίως δὲν συμφωνῶ μὲ ὅσα εἶπεν, ὅτι ἔπαυσαν οἱ κομμουνισταὶ νὰ εἶναι οἷοι ἦσαν ἄλλοτε ἐπὶ Στάλιν. Τὸ γνωρίζομεν, ἀλλὰ οὐδεὶς ἀπὸ σᾶς, κύριοι βουλευταὶ τῆς ΕΔΑ, εἶχε τότε τὸ θάρρος τῆς γνώμης του, τὴν τόλμην νὰ διαφωνήσῃ πρὶν ἀκόμη ἀποθάνῃ ὁ Στάλιν, πρὶν ἀκόμη ἀποκηρυχθῆ ὁ Στάλιν ὑπὸ τῶν διαδόχων του. Ἑπομένως, δὲν εἶναι οἱ κομμουνισταὶ ἐλεύθεροι, οὔτε τότε ἦσαν, οὔτε σήμερον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐλεύθεροι, διότι ἀνήκουν εἰς κόμμα συνδεδεμένον μὲ ἰδεολογίαν τῆς ὁποίας ἡ ἐφαρμογὴ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν Δυτικοῦ τύπου Δημοκρατίαν, ἔχει σχέσιν μὲ τὴν λεγομένην Δημοκρατίαν ἡ ὁποία ἀποκλείει τὴν ὕπαρξιν ἀντιλόγου, τὴν ὕπαρξιν ἐλευθέρας γνώμης, ἐλευθέρου τύπου κλπ. Καὶ ἀποκλείει καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας, ἑπομένως εἶναι καθεστὼς ὁλοκληρωτικὸν καὶ τὰ κόμματα τὰ ἀποβλέποντα εἰς τὴν ἐπικράτησιν, ταῦτα εἶναι κόμματα ἐσωτερικῶς ἀπολύτως ὁλοκληρωτικά. Πρὶν ἐπιχειρήσουν τὰ κόμματα αὐτὰ νὰ καταστήσουν δούλους τοὺς ἄλλους, ἔχουν καταστήσει δούλους τὰ μέλη των, ἀκόμη καὶ τὸν Πρόεδρόν των εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπουν νὰ ὁμιλῇ.

§117Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό;

§118Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὸ λέγετε σεῖς, ὁ ὁποῖος ὑπήρξατε...............................

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγω ἐγὼ καὶ δὲν δέχομαι διακοπάς. Διακοπὴν ἐδέχθην μόνον ἀπὸ τὸν παλαίμαχον ἀγωνιστὴν κ. Πασαλίδην. Κύριοι βουλευταί, ἔθιξεν ὁ Πρόεδρος τῆς ΕΔΑ, κ. Πασαλίδης καὶ τὸ θέμα τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ ΚΚΕ καὶ τὸ συνεδύασε, διότι εἶναι φιλαλήθης, ἐνῷ δὲν θὰ τὸ συνεδύαζεν οὔτε ὁ κ. Ἡλιοῦ, οὔτε ὁ κ. Ἡλιόπουλος, οὔτε ὁ κ. Μπριλλάκης, οὔτε ὁ κ. Ἐφραιμίδης μὲ τὸν ἄμεσον ἐπαναπατρισμὸν ὅλων τῶν εὑρισκομένων πέραν τοῦ Παραπετάσματος. Τὸ ἔπραξε, διότι εἶναι φιλαλήθης. Ἀλλά, κύριοι, τὸ Κ.Κ. καὶ ἂν ἀκόμη ἀνεγνωρίζετο, δὲν θὰ ἐνεφανίζετο ὡς Κ.Κ. εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ προετίμα νὰ ἐμφανίζεται ὡς ΕΔΑ διὰ τὸν λόγον ἀκριβῶς τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πασαλίδης. Τί εἶπεν ὁ Πρόεδρος κ. Πασαλίδης; Εἶπεν, ὅτι βεβαίως οἱ περισσότεροι ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὸ κόμμα εἴμεθα κομμουνισταὶ ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι. Καὶ τοὺς χρειάζονται τοὺς ἄλλους, τοὺς ἀφελεῖς. Καὶ δι’ αὐτὸ προτιμοῦν τὸν τίτλον ΕΔΑ οἱ δῆθεν ἀγωνιζόμενοι διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ Κ.Κ., διότι ἁπλούστατα ὑπὸ τὸν τίτλον ΕΔΑ καὶ οἱ ξένοι, πολλοὶ ξένοι ἀνταποκριταί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται κατὰ τὰς ἑβδομάδας αὐτὰς ἐδῶ, ἐξαπατῶνται, ἀλλὰ καὶ Ἕλληνες ἰδίᾳ νέοι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαπατηθοῦν. Ἑπομένως, προτιμοῦν οἱ ἴδιοι τὴν μὴ ἀναγνώρισιν τοῦ Κ.Κ. ἢ καὶ ἂν ἠναγκάζοντο εἰς ἣν περίπτωσιν ἡμεῖς ὅλοι ἐδεχόμεθα νὰ ἀναγνωρισθῇ, νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν ἀναγνώρισιν, δὲν θὰ εἰσήρχοντο εἰς τὴν Βουλήν, δὲν θὰ κατήρχοντο εἰς τὰς ἐκλογὰς ὡς Κ.Κ. ἀλλὰ ὡς ΕΔΑ ἢ ὑπὸ ἄλλην ὀνομασίαν. Καὶ ἐπειδὴ ἡ Δημοκρατία εἶναι ὀρθὸν νὰ σταματήσῃ νὰ εἶναι πρόσχημα διὰ ψεύδη καὶ δι’ ὑπονομεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὴν χαμηλοτάτην αὐτὴν ἠθικὴν μορφήν, δι’ αὐτὸ δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ Κ.Κ., κυρίως ὅμως, διὰ τὸν λόγον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Πασαλίδης ἐν τῇ φιλαληθείᾳ του ὡμολόγησεν.

§120Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Τί ὡμολόγησα;

§121Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον τὸν συνδεόμενον μὲ τὴν ἄμεσον ἐπιστροφὴν ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατέστησαν εἰς τὰς χώρας, τὰς ὁποίας τιμῶ ὡς τοιαύτας, τὰς Ἀνατολικάς, μαχηταὶ ἄλλων συστημάτων καὶ δὴ συνειδητοί, ἐπὶ τούτῳ ἐκπαιδευθέντες, συστημάτων, τὰ ὁποῖα δυνατὸν εἰς τὰς χώρας ἐκείνας νὰ ἀποβαίνουν πρὸς ὄφελος τοῦ λαοῦ — δὲν θέλω νὰ κρίνω τοῦτο εἰσερχόμενος εἰς τὰ ἐσωτερικὰ ἄλλων χωρῶν — ἀλλὰ τὰ ὁποῖα συστήματα δὲν θὰ ἐπεθύμουν ὡς φιλελεύθερος πολίτης, ὡς ἐλεύθερος ἄνθρωπος νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐδῶ, ἀγαπητοὶ φίλοι, τὸ ψεῦδος ἔφθασε μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε ἐλέχθη — δὲν λέγω, ὅτι τὸ εἶπεν ὁ κ. Θεοδωράκης, ἀλλὰ ἐλέχθη, ὅτι τὸ εἶπεν καὶ ἐγράφη εἰς ξένην μεγάλην ἐφημερίδα, ὅτι τὸ εἶπεν — ἐλέχθη, ὅτι ὁ μόνος εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὁ ὁποῖος τολμᾷ νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι κομμουνιστὴς εἶναι ὁ κ. Θεοδωράκης, ὁ ὁποῖος ἐπέρασεν ὅπως εἶπεν ὁ ἴδιος καὶ ἐγράφη ὑπὸ τῆς ἐφημερίδος τὰ ἔτη τῆς κατοχῆς, εἰς τὰ κάτεργα τῶν Γερμανῶν.

§122ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§123Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, δὲν τὸ ἐξηκρίβωσα, οὔτε ἐφρόντισα νὰ τὸ ἐξακριβώσω. Τὸ λέγω ἁπλῶς, διότι δὲν θὰ τὸ εἴχατε ἀκούσει. Τὸ ἐδιάβασα εἰς τὴν ἐφημερίδα «MONDE» τῶν Παρισίων, ὅπως ἐπίσης ἐδιάβασα, ὅτι ἐὰν ἔγινεν ὁ Δεκέμβριος, ἔγινε διότι πρὸ τοῦ Δεκεμβρίου ἡ Κυβέρνησις Παπανδρέου–Κανελλοπούλου — μνημονεύει ἡ ἐφημερὶς καὶ τὰ δύο ὀνόματα — ἤρχισε τὴν καταδίωξιν τῶν μαχητῶν τῆς ἀντιστάσεως. Πότε; Ὅταν ἦσαν ἀκόμη οἱ κομμουνισταὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τοιαῦτα ψεύδη δημοσιεύονται εἰς σοβαρώτατα ἄρθρα ἢ μᾶλλον εἰς ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὸ ὕφος τῆς σοβαρότητος καὶ βεβαίως ὁ συγγράψας τὰ ἄρθρα αὐτά, ἔπεσε θῦμα συστηματικῆς συκοφαντίας, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς βάρος τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ εἰς βάρος τοῦ κ. Κανελλοπούλου. Αὐτὰ ἐδημοσιεύθησαν ἔτσι.

§124Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος ἐν μέσῳ κωδωνοκρουσιῶν).

§125Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δέχομαι οὐδεμίαν διακοπήν. Ἐδημοσιεύθη κατὰ λέξιν καὶ τὸ εἶπον, κύριοι τῆς ΕΔΑ, ὅτι ὁ Δεκέμβριος ἐξέσπασε διότι οἱ Παπανδρέου–Κανελλόπουλος εἶχον ἀρχίσει προηγουμένως τὴν καταδίωξιν τῶν ἀγωνιστῶν τῆς Ἀντιστάσεως. Αὐτὰ ἐδημοσιεύθησαν, λεχθέντα ἀπὸ τοὺς παράγοντας τοῦ κομμουνισμοῦ. Αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα καθιστοῦν πράγματι ἐπικίνδυνον τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐθνικῶν καὶ πολιτικῶν πραγμάτων εἰς τὴν χώραν. Ποῖα δηλαδή; Τὸ μέγα ψεῦδος, ἡ μεγάλη συκοφαντία καὶ εἰδικώτερον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς θὰ μὲ κάμῃ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸν λόγον τοῦ κ. Ἠλιοῦ. Πότε μὲ διέκοψεν ὁ φίλος, Πρόεδρος, κ. Πασαλίδης; Ὅταν εἶπον, ὅτι ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐθεώρησεν ὡς ἀντίθετον πρὸς τὴν Δημοκρατίαν νὰ ὑπάρχουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, ἐλεύθεροι πολῖται καὶ ὡς ἀντίθετον πρὸς τὴν Δημοκρατίαν τὸ ὅτι τὸ κατὰ τὸν Φεβρουάριον 1964 35% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τολμᾷ νὰ ἔχῃ λόγον καὶ νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν στήριξιν Κυβερνήσεων. Καὶ ἐρωτῶ: Ἡ ἐντολὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἡ δοθεῖσα εἰς τὴν Ε.Κ. τότε— καὶ πράγματι ἐπῆρε μεγάλην πλειοψηφίαν τὸ 53%, ἀδιάφορον πῶς συντεθεῖσαν— ἡ ἐντολὴ τοῦ λαοῦ ἦτο τάχα νὰ σχηματίζεται σχεδὸν καθ’ ἡμέραν εἰς τοὺς δρόμους κοινὸν μέτωπον τῶν ὁλοκληρωτικῶν δυνάμεων τῆς κομμουνιστικῆς ἀριστερᾶς καὶ τῆς δημοκρατικῆς Ε.Κ.; Ὑπῆρξεν ἡ ἐντολὴ τοῦ λαοῦ αὐτή; Βεβαίως ὄχι. Καὶ ἐφ’ ὅσον κατήντησεν ἡ ἐξέλιξις τῶν πραγμάτων ἐκεῖ, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπιχειρηθῇ ἡ ἐξουδετέρωσις τῆς πλήρους παραβιάσεως τῆς λαϊκῆς θελήσεως διὰ τοῦ συνασπισμοῦ ὅλων τῶν ἄλλων, συνασπισμοῦ μάλιστα, εἰς τὸν ὁποῖον οἱ περισσότεροι οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν ΕΡΕ προσῆλθον πράγματι μὲ δημοκρατικὴν ἀνιδιοτέλειαν καὶ μὲ δημοκρατικὴν ὑψηλοφροσύνην, ἀποφασίσαντες νὰ δώσουν τὴν ψῆφον των, τὴν ψυχήν των, τὴν ἠθικήν των δύναμιν.

§126Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸν φόβον τῶν ἐκλογῶν.

§127Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλο σημεῖον τῆς πραγματείας, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ὁ κ. Ἠλιοῦ, πραγματείας πράγματι ἐμπεριστατωμένης καὶ ἐμπεριεχούσης ψεύδη πάμπολλα. Ἄλλο σημεῖον τῆς πραγματείας αὐτοῦ, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὸ ὑπ’ ἐμοῦ ζητηθὲν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς χαρακτηρισμούς, τοὺς ὁποίους ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Ἠλιοῦ διὰ τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος. Ἀντιπαρέρχομαι ὅλα αὐτά. Μένω εἰς τὴν οὐσίαν. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἀνέγνωσεν ὡρισμένα κομμάτια τῶν λόγων τῶν διαφόρων μετασχόντων τοῦ Συμβουλίου τοῦ Στέμματος, συγκεκριμένως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τοῦ ἐχρειάζοντο, παραλείψας ἄλλα. Παρέλειψε φέρ’ εἰπεῖν ἐκείνην τὴν παρέμβασίν μου, διὰ τῆς ὁποίας ἀκριβῶς διεφώνησα καὶ συνεφώνησε μαζί μου ἀμέσως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν μὲ τὴν ὑπερβολικὴν παρουσίασιν τῶν προνομίων καὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Βασιλέως. Καὶ εἶπον τοῦτο ἐνώπιον τοῦ Βασιλέως. Ἀλλὰ ποῦ νὰ τολμήσετε νὰ εἴπητε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν σεῖς τὴν ἀλήθειαν, ὅτι ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ φασιστικοῦ κόμματος, ὡμίλησε μὲ τόσον δημοκρατικὸν τρόπον.

§128Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§129Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὡμίλησα μὲ δημοκρατικώτατον τρόπον καὶ εἶπον εἰς τὸν Βασιλέα ποῖα εἶναι καὶ ποῖα δὲν εἶναι τὰ δικαιώματά του. Καὶ ἔσπευσεν ἀμέσως ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν νὰ συμφωνήσῃ.

§130Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀντικρούοντας τὸν κ. Πιπινέλην.

§131Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπῆρε λοιπὸν ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὅσα κομμάτια τῶν λόγων μας εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος τὸν συνέφερον, καὶ ἀπεσιώπησεν ὅλα ἐκεῖνα ποὺ δὲν τοῦ ἐχρειάζοντο. Ἀλλὰ ἐπῆρεν, ἕνα τὸ ὁποῖον ἐχρειάζετο καὶ εἰς αὐτὸν καὶ εἰς ἐμέ. Εἶπεν, ὅτι δὶς ἔκαμον ἔκκλησιν εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. ὅπως πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς, πρὸ τῶν ἐκλογῶν σημειωθῇ ὁ διαχωρισμός, ἡ διάστασις μεταξὺ τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, δηλαδὴ τοῦ κομμουνισμοῦ. Κύριοι, εἶπον τοῦτο πρῶτον, διότι ὁ ἴδιος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἐνεφανίσθη ἐκεῖ ὡς ἐπιθυμῶν τοῦτο, ὡς ἐπιθυμῶν τὴν διάστασιν, τὸν διαχωρισμόν, ἀλλὰ μὲ ὅσα εἶπε κατέδειξε, τοὐλάχιστον κατ’ ἐμέ, ὅτι τὸ ἐπιθυμεῖ μὲ μέσα ἀπρόσφορα, Εἶπεν ὅτι καὶ μόνη ἡ προκήρυξις τῶν ἐκλογῶν θὰ ἐσήμαινε τὸν διαχωρισμὸν καὶ ὅτι δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ θελήσουν ὅλοι τὰς ἐκλογὰς διὰ νὰ διαλυθῇ τὸ λαϊκὸν μέτωπον τῆς βάσεως. Ἀνταπήντησα καὶ μάλιστα τὸν διέκοψα ἐκείνην τὴν στιγμήν, διότι ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ ἄνεσις τῆς διακοπῆς, τῆς ὁποίας δὲν ἔκαμον βεβαίως κατάχρησιν, τὸν διέκοψα καὶ εἶπον, ὅτι ἁπλούστατα ἡ ΕΔΑ, ὁ κομμουνισμός, θὰ ἀποφασίσῃ νὰ μὴ καταρτίσῃ συνδυασμοὺς εἰς 35 ἢ 40 ἢ καὶ 45 ἐκλογικὰς περιφερείας καὶ ὄχι μόνον εἰς τὰς 24, αἱ ὁποῖαι, ἐπὶ τέλους, ἀπὸ ἀπόψεως ἐμψύχου δυναμικοῦ τοῦ κομμουνισμοῦ ἦσαν περιφέρειαι μᾶλλον ἀτροφικαί. Καὶ ἐκεῖναι προσέθεσαν τοὐλάχιστον 1,5% καὶ συνέβαλον εἰς τὸ 53%. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἦσαν περιφέρειαι ἀτροφικαὶ ἀπὸ ἀπόψεως δυνάμεως κομμουνιστῶν. Κάλλιστα θὰ ἦτο, λοιπόν, δυνατόν, εἶπον εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, αὐτὸ τὸ ὁποῖον σεῖς σχεδιάζετε νὰ γίνῃ διὰ τῶν ἐκλογῶν, ὁ διαχωρισμός, νὰ τὸ ματαιώσῃ ὁ κομμουνισμός, μὴ καταρτίζων συνδυασμοὺς εἰς μεγαλύτερον ἀριθμὸν ἐκλογικῶν περιφερειῶν. Καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ σᾶς κάμω τὴν ἔκκλησιν νὰ διαχωρίσητε τὰς εὐθύνας σας προηγουμένως. Μοῦ ἀπήντησε— θὰ τὸ ἀνεγνώσατε βεβαίως, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ λεχθῇ καὶ ἀπὸ τὸ βῆμα ἀφοῦ ὁ κ. Ἡλιοῦ ἀνέγνωσε τόσα κομμάτια ἀπὸ τὰς δύο συνεδριάσεις— τί ἠμπορῶ νὰ κάμω διὰ νὰ τὸ ἀποτρέψω; Αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ μετὰ 6 μῆνας, ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ μετὰ ἓν ἔτος. Τοῦ λέγω: Ἁπλούστατα, νὰ συμφωνήσετε νὰ γίνῃ ὁ διαχωρισμὸς προηγουμένως. Νὰ συμφωνήσετε εἰς τὰ μέτρα κατασφαλίσεως τῆς ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν, τὰ ὁποῖα μέτρα προσπαθεῖ ἡ ΕΔΑ νὰ τὰ ἐμφανίσῃ ἐκ τῶν προτέρων ὡς φασιστικά. Ποῖα δὲ εἶναι τὰ φασιστικὰ μέτρα; Εἶπεν ὁ κ. Ἡλιοῦ ἀπόψε κάτι τὸ ὁποῖον εἶναι παραδοξολογία δημοκρατική. Εἶπεν ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ συγκεντρώσεις καὶ ὅσα ἄλλα ἔγιναν ἔξω ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον, εἶναι δημοκρατικὰ φαινόμενα. Ὄχι. Δημοκρατικὸν φαινόμενον εἶναι νὰ γίνῃ μία συγκέντρωσις μικρά, μεγάλη, μετρία, οἱαδήποτε, εἰς ὡρισμένον χῶρον καὶ ἔπειτα νὰ διαλυθοῦν ὅλοι. Ἢ ὅταν γίνεται ἐπὶ τέλους μία πολὺ μεγάλη συγκέντρωσις καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν κατορθώσουν νὰ διαλυθοῦν ἕνας–ἕνας νὰ φύγουν, ἔστω καθ’ ὁμάδας, πρὸς διαφόρους κατευθύνσεις, δηλαδὴ πρὸς κατευθύνσεις πρὸς τὰς ὁποίας θὰ ἔφευγον καὶ ὡς ἰδιῶται διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς τὰ σπίτια των. Καὶ βεβαίως ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ συγκεντρωθοῦν καὶ πρέπει νὰ συγκεντρωθοῦν νὰ ἐκδηλώσουν δι’ οἱονδήποτε δημοκρατικὸν τρόπον, διὰ τῆς φωνῆς των, διὰ τῶν ἐπευφημιῶν των, τὴν σκέψιν των, τὰ φρονήματά των, τὸν ἐνθουσιασμόν των, ἀλλὰ ὄχι βεβαίως.....

§132Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ εἰσέλθουν καὶ εἰς τὴν Βουλήν!! (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφῆστε τα αὐτά, κύριε. Ξεύρετε ποίαν στάσιν ἐτήρησα ἀπέναντι αὐτοῦ. Λοιπὸν Ἀφῆστε τα αὐτά. Αὐτὸ ὅμως τὸ ὁποῖον συμβαίνει, αὐτὴ ἡ συνεχὴς παράβασις τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων, αὐτὴ ἡ προσπάθεια νὰ καταδειχθῇ— διότι εἰς αὐτὸ ἀποβλέπει ἡ ΕΔΑ καὶ πίπτει εἰς τὴν παγίδα τὸ τμῆμα τῆς Ε.Κ. τὸ μεγάλο, τὸ ὁποῖον μένει μὲ τὸν κ. Παπανδρέου— αὐτὴ ἡ προσπάθεια νὰ καταδειχθῇ ὁ νόμος ἀνίσχυρος, τὸ Κράτος ἀνύπαρκτον, τὸ Κράτος τῆς Δημοκρατίας ἀνύπαρκτον, αὐτὸς εἶναι ὁ μεγάλος κίνδυνος. Καὶ δι’ αὐτὸ μαίνονται, διότι ἐτόλμησα ἐγὼ νὰ ζητήσω νὰ γαληνεύσῃ ὁ τόπος, νὰ μὴν ὑπάρχουν πιέσεις αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν σήμερον εἰς τὴν ὕπαιθρον, μαίνονται διότι ἐτόλμησα νὰ εἴπω ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθοῦν αἱ ὁμάδες αἱ ὁποῖαι ἀσκοῦν ψυχολογικὴν βίαν καθημερινῶς εἰς τὰ περισσότερα χωριὰ τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ὅτι ἐπίσης πρέπει νὰ σταματήσῃ τὸ φαινόμενον αὐτῆς τῆς ἀσυδοσίας ἡ ὁποία ἔχει ὡς μόνον σκοπὸν ὄχι νὰ καταδικασθοῦν οἱ κύριοι Νόβας, Τσιριμῶκος ἢ Στεφανόπουλος, ἀλλὰ νὰ καταδικασθῇ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ ὡς ἀνίσχυρος καὶ ἀνίκανος ἡ Δημοκρατία. Εἰς αὐτὸ ἀποβλέπουν. Ἐφθάσαμεν, κύριοι εἰς μίαν κρίσιμον καμπήν.....

§134Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΜΑΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰ χωριὰ πνέει ἄνεμος ἐλευθερίας παντοῦ. Ἡ Δημοκρατία ζητεῖ τὸν κ. Παπανδρέου εἰς ὅλα τὰ χωριά. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χονδρομματίδη, μὴ διακόπτετε τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ. Σᾶς παρακαλῶ.

§136Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἄλλους τοὺς κάμνει νὰ εἶναι μελαγχολικοὶ καὶ νὰ ἀμφιβάλλουν διὰ τὴν δυνατότητα ἐπιβιώσεως τῆς Δημοκρατίας, ἐμοῦ δὲ ἀντιθέτως δὲν κλονίζει διόλου τὴν αἰσιοδοξίαν. Διότι πιστεύω ὅτι ἡ Δημοκρατία ἔχει τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν δύναμιν, πρῶτον, νὰ πείθῃ καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πρὸς στιγμὴν παραπείθονται ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς της. Δεύτερον, ἔχει τὴν ἱκανότητα, μετὰ πάροδον ἔστω ὀλίγου χρόνου, νὰ καταστήσῃ δυνατὸν καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνασπίζονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ τὰ πεζοδρόμια μαζί των, νὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι αὐτὸ εἶναι κίνδυνος μέγας. Καί, τρίτον, διότι πιστεύω εἰς τὴν ἠθικήν της δύναμιν, ἠθικὴν δύναμιν, ἡ ὁποία μὲ κάμνει νὰ ὁμιλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἡ ὁποία μὲ κάμνει νὰ ἀντιμετωπίζω καὶ τὰ πλήθη τῶν ἀντιφρονούντων, ἡ ὁποία μὲ κάμνει καὶ νὰ τὰ διασχίζω ὅταν εἶναι ἀνάγκη, ἡ ὁποία μὲ κάμνει νὰ μὴ φοβοῦμαι διότι ὁ φόβος δὲν εἶναι παρὰ μόνον τῶν δούλων χαρακτηριστικόν. Τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων γνώρισμα εἶναι τὸ θάρρος, ἡ πίστις εἰς τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν δημοκρατίαν, εἰς δύο ἐννοίας, τὰς ὁποίας πλήρως ταυτίζω, ἡ πίστις, ἡ ὁποία δὲν κλονίζεται ὁσαδήποτε ἐμπόδια καὶ ἂν ἐμφανίζωνται ἐνώπιόν της καὶ ὁσοιδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι οἱ ἐχθροί, οἱ ὁποῖοι βάλλουν ἐναντίον της. Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν κλείσω τὴν ὁμιλίαν μου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω θέσιν ἀπέναντι μιᾶς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν σεμνότητι καὶ μὲ τὴν διάθεσιν νὰ κάμῃ φραστικὰς παραχωρήσεις ἔναντι τῆς Ε. Κ., διετύπωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως — καὶ τὸν διέκοψα εἰπών, ὅτι δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν διάγνωσιν αὐτὴν — ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου ἔχει τὴν ὥραν αὐτὴν ἄνοδον εἰς τὸν λαόν.

§137Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐπιτρέπετε;

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω μίαν πρότασιν. Τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ΕΡΕ δὲν ἠθέλησε κατὰ τὸ διάστημα τοῦ τελευταίου διμήνου νὰ δημιουργήσῃ ζητήματα, προκαλοῦσα μεγάλας συγκεντρώσεις, δὲν εἶναι γεγονός, τὸ ὁποῖον δικαιοῦται κανεὶς νὰ μεταχειρισθῇ ὡς δεῖγμα τῆς οἱασδήποτε ροπῆς τοῦ κόσμου ὑπὲρ ἄλλου κόμματος καὶ ἄλλου προσώπου. Κατόπιν τοῦ λεχθέντος ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀφοῦ ἔδωσε τὴν ἄδειαν συγκεντρώσεως εἰς τὸν κ. Παπανδρέου εἰς τὴν Πλατεῖαν Ἀριστοτέλους, ἐν Θεσσαλονίκῃ, τοῦ ζητῶ ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο ὅπως δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὴν Ἀστυνομικὴν Δ)νσιν Ἀθηνῶν νὰ ἐπιτρέψῃ αὔριον τὴν πρωΐαν, κατόπιν αἰτήσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλω, συγκέντρωσιν ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν.

§139ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΕΚ. Ἐμεῖς τὸ ἐγκρίνομεν.... εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος, ὄχι μετὰ 10ήμερον.

§140Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μετὰ δύο ἑβδομάδας, διότι ἡμεῖς δὲν διαθέτομεν χρήματα διὰ νὰ χρησιμοποιήσωμεν λεωφορεῖα, ἀλλὰ μετὰ εἰκοσιτέσσαρας ὥρας (χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΡΕ), τὴν Παρασκευὴν τὸ βράδυ εἰς τὰς 8. Διὰ νὰ ἴδουν καὶ οἱ ξένοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κατακλύσει τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν ὡς δημοσιογράφοι, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀντιληφθῇ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πόσον ἐσφαλμένη εἶναι ἡ διάγνωσις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ζητῶ τὴν ἄδειαν δι’ αὔριον καὶ ὥραν 8 μ.μ. (Χειροκροτήματα). Καλῶ λοιπὸν τὸν ἀθηναϊκὸν λαόν, αὔριον εἰς τὰς 8 μ.μ., εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς

ΕΡΕ).

§141Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐν πρώτοις ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Εἶπον, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν εἶχον ἐγκαταλείψει τὸν κ. Παπανδρέου, τότε εὑρίσκετο ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἰς ἄνοδον. Ἔκτοτε παρῆλθεν ἀρκετὸς χρόνος, ἔκτοτε, συνέβησαν πολλὰ γεγονότα, καὶ ὁ λαὸς ἐπαρκῶς διεφωτίσθη, ὥστε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Μπριλλάκης, περὶ 65%, νὰ μὴ ἔχῃ καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν σημερινὴν πραγματικότητα ἡ πρότασις ἡ ἰδική σας. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τύχῃ ἀπαντήσεως. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ ἀκόμη συνεδριάζει, προκειμένου νὰ κριθῇ μία Κυβέρνησις, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, ὅπως εἴπομεν καὶ διὰ τὰ ἄλλα κόμματα, οἱ 300 ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους οἱ ἐκπροσωποῦντες 4 ἑκατομμύρια ψηφοφόρων, νὰ αἰσθάνωνται μίαν πίεσιν οἱανδήποτε ἀπὸ 50.000 ἢ ἀπὸ 100.000 ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι θὰ συγκεντρωθοῦν εἰς ἕνα χῶρον. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν θὰ θελήσητε νὰ κάμητε τὴν συγκέντρωσιν, ἡμεῖς δὲν θὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰς ἡμέρας αὐτάς, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀκόμη ἡ Βουλὴ δὲν μᾶς ἔχει δώσει ψῆφον ἐμπιστοσύνης, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνητε.

§142Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνταποκρινόμενος εἰς τὴν παράκλησίν σας.... (θόρυβος ἐκ τῆς Ἕν. Κέντρου). Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῆς διαγωγῆς αὐτῆς, ἐπιμένω αὔριον εἰς τὰς 8 μ.μ. νὰ γίνῃ συγκέντρωσις εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἠρνήθητε εἰς ἄλλα κόμματα, εἰς ἄλλους Ἀρχηγούς, εἰς τὸν κ. Παπανδρέου καὶ ἐδώσατε προχθὲς τὸ δικαίωμα τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, θὰ μοῦ δώσητε καὶ ἐμένα αὔριον ἄδειαν συγκεντρώσεως εἰς τὰς 8 μ.μ. εἰς τὴν Πλατεῖαν Κλαυθμῶνος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΡΕ).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§144Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ ἀπὸ τῆς θέσεώς μου νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, διευκρινίζων ὡρισμένα σημεῖα τῶν ἀπόψεών μου, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθη σήμερον ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ. Εἶναι εὐτυχῶς ὀλίγα καὶ συνεπῶς συντομωτάτη θὰ εἶναι καὶ ἡ ἀπάντησίς μου. Πράγματι, ὄχι μόνον εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐτόνισα τὸ συνταγματικῶς ἄψογον τοῦ χειρισμοῦ τοῦ Βασιλέως ἐπὶ τῆς πολιτικῆς κρίσεως. Ἀλλὰ πάντοτε, τονίζων τὸ συνταγματικῶς ἄψογον, ἐσημείωσα ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ χειρισμοῦ σοβαρὰς ἰδικάς μου ἀντιρρήσεις. Ὡς πρὸς τὸ συνταγματικῶς ἄψογον, εἶπον, ὅτι δύναται ὁ Βασιλεύς, μετὰ τὴν παραίτησιν τῆς Κυβερνήσεως, ἢ νὰ καλέσῃ οἱονδήποτε καὶ νὰ τοῦ ἀναθέσῃ τὴν ἐντολήν, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι πάντως ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἡ νέα Κυβέρνησις αὐτὴ θὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ζητήσῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης, ἢ νὰ προχωρήσῃ ἐντὸς τῶν συνταγματικῶν προθεσμιῶν εἰς τὴν προκήρυξιν ἐκλογῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ταῦτα ἰσχυριζόμενος δὲν κομίζω γλαῦκα εἰς Ἀθήνας, οὔτε εἰσάγω καινὰ δαιμόνια. Εἶναι γνῶμαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποστηριχθῆ ἀπὸ διακεκριμένους συνταγματολόγους καὶ μάλιστα ἀπὸ δημοκρατικοὺς συνταγματολόγους. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὴν ἄποψιν αὐτὴν ὑπεστήριξε καὶ ὁ ἀείμνηστος Νικόλαος Σαρίπολος καὶ ὁ ἀείμνηστος Ἀλέξανδρος Σβῶλος, ὁ ὁποῖος μάλιστα, ἑρμηνεύων τὴν διάταξιν τοῦ δημοκρατικοῦ Συντάγματος τοῦ 1927, καθ’ ἣν ὑποχρεοῦται ἡ διορισθεῖσα Κυβέρνησις νὰ ἐμφανισθῇ τὸ βραδύτερον ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐὰν δὲν συνεδριάζῃ αὕτη, συγκαλουμένη εἰς ἔκτακτον σύνοδον, ἔκρινε τοῦτο κατά τινα τρόπον ὡς στοιχεῖον ἐνισχῦον τὴν ἄποψιν, καθ’ ἣν ὁ Ρυθμιστὴς τοῦ Πολιτεύματος δύναται νὰ ἐκλέγῃ ἐλευθέρως οἱονδήποτε καὶ νὰ τοῦ ἀναθέτῃ τὴν ἐντολήν. Αὐτὰ ὑπεστήριξεν ὁ Ἀλέξανδρος Σβῶλος. Δὲν εἶναι λοιπὸν μοναρχικὴ ἡ διδασκαλία αὐτή. Τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι παρὰ τὸ συνταγματικῶς ἄψογον δὲν πρέπει νὰ ἐξετάζεται ἡ πολιτικὴ πλευρά, ἡ ὁποία εἶναι δεκτικὴ σοβαρᾶς κριτικῆς. Καὶ ἡ πολιτικὴ πλευρὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐμπίπτει εἰς τὴν γνωστὴν θεωρίαν τοῦ ὁρίου εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ταῦτα ὡς πρὸς τὸ συνταγματικὸν θέμα. Ἄλλωστε ὡς ἀνέφερε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἀπαντῶν εἰς τὴν ἀκραίαν ἄποψιν τοῦ κ. Πιπινέλη, τὴν ὁποίαν ἀντέκρουσεν ἐπιτυχῶς ἔσπευσα νὰ συμφωνήσω μαζί του καὶ ἐγώ. Ταῦτα διότι ὁ κ. Ἠλιοῦ, χρησιμοποιῶν μόνον μέρη — δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ καὶ ἄλλως — ἀπὸ ὡρισμένας ἀγορεύσεις καὶ ἀπόψεις, ἠμπορεῖ νὰ ἀφήνῃ ἐσφαλμένην ἐντύπωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἢ καὶ τὸ Πανελλήνιον καὶ ταυτοχρόνως νὰ δημιουργῇ καὶ τὴν ἀτελῆ ἐντύπωσιν, ὅτι ἐγὼ μόνος ὑποστηρίζω τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἐνῷ εὐτυχῶς ὄχι μόνον ἐγὼ ἀλλὰ διακεκριμένοι συνταγματολόγοι ὡς ἐτόνισα. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁ Βασιλεὺς ἀπαντῶν εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ Στέμματος εἰς ἐμέ, ὀρθῶς εἶπεν, ὅτι ἐνήργησε νομίμως καὶ συνταγματικῶς. Τὸ ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ἠλιοῦ ἦτο τὸ ἐπιχείρημά μου, ὅτι νομίζω, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ διεξαχθοῦν ἐκλογαὶ ὅταν ὁ Ρυθμιστὴς τοῦ Πολιτεύματος εὑρισκόμενος ὑπὸ τὴν πίεσιν ἑνὸς ἀρχηγοῦ κόμματος ἢ καὶ τοῦ πεζοδρομίου, καλεῖται νὰ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμά του. Πράγματι ὑπῆρξεν ἀτύχημα, ἐὰν θέλετε νὰ τὸ πάρετε ὡς ἀτύχημα, ὅτι ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου ἀφῆκεν ἐλεύθερον τὸν Βασιλέα νὰ ὁρίσῃ ἄλλην Κυβέρνησιν μὴ ὑποβαλὼν ἀμέσως τὸ αἴτημα τῶν ἐκλογῶν. Οὔτε ἐζήτησεν ἐκλογὰς τὴν ἑπομένην ἡμέραν οὔτε τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα οὔτε τὸ ἑπόμενον 15)θήμερον, ἀλλὰ μόνον, ὅταν σχεδὸν ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις Νόβα. Κατὰ συνέπειαν, δὲν ὑπῆρξεν ἔγκαιρον καὶ φυσιολογικὸν αἴτημα ἐκλογῶν, ἵνα ὁ Βασιλεὺς λάβῃ θέσιν. Ἀλλὰ ἀπὸ τὸ πεζοδρόμιον προῆλθε τὸ αἴτημα καὶ ὑπὸ τὴν πίεσιν ψυχολογικῆς καταστάσεως. Ἐπεκαλέσθην μάλιστα ἀνάλογον ἀντίδρασιν τοῦ κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος ἰσχυρίσθη ὅτι ἐὰν ὑπέκυπτεν εἰς τὸ αἴτημα τοῦ Βασιλέως, ὅπως προσκαίρως μὴ ἀναλάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θὰ ἦτο ἄνθρωπος ἐστερημένος φιλοτίμου. Δηλαδὴ ἀπέδιδε τόσην σημασίαν εἰς τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα. Μὲ τὴν ἰδίαν λοιπὸν λογικὴν τὶ θὰ ἦτο ὁ Βασιλεὺς αὐτός, ὁ ὁποῖος θὰ ἔκαμε χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τῆς διαλύσεως, ὄχι κατὰ ἐλευθέραν κρίσιν, ὡς ὁρίζει τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν πίεσιν τοῦ πεζοδρομίου ἢ ὡρισμένου πολιτικοῦ ἀρχηγοῦ. Ὁ κ. Ἠλιοῦ, εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι πίεσις, ἀλλὰ χρῆσις δικαιώματος. Ναί, τὸ Σύνταγμα παρέχει εἰς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα ὅπως καὶ εἰς ἄλλα ὄργανα τῆς Πολιτείας, ἁρμοδιότητας. Καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖ τὸ λειτούργημα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀσκῇ ὑπὸ οἱανδήποτε πίεσιν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐτόνισα καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ἠρεμία — ἠρεμία ὄχι μόνον εἰς τὴν κοινὴν γνώμην — ἡ ὁποία νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα ἐλευθέρως νὰ κρίνῃ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ. Τότε ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματός του ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει λήξει ἡ βουλευτικὴ περίοδος. Τέλος, σχετικῶς μὲ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία προεκλήθη ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς φράσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πιστεύει, ὅτι πράγματι τὸ λαϊκὸν φρόνημα ὑπὲρ τῆς Ε.Κ. ἀνέρχεται, πέραν τῆς διευκρινίσεως, τὴν ὁποίαν τώρα ἔκαμεν ὁ ἴδιος, ἐπιθυμῶ νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς σημερινῆς του ἀγορεύσεως εἶπε κάτι, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι εἶναι καλυτέρα ἀπάντησις ἐκείνης, τὴν ὁποίαν μόλις ἐξέφερεν. Εἶπεν, ὅτι ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀντιληφθῇ τὴν πραγματικότητα ὅπως τὴν ἀντελήφθη καὶ ὁ ἴδιος, ὅτε ἐφωτίσθη, θὰ ἐπέλθῃ πλήρης μεταστροφή... (Φωναί, θόρυβος ἐκ τῆς Ε.Κ.). Παρακαλῶ. Ἐσυνήθισα νὰ ὁμιλῶ ἐλευθέρως καὶ λέγω πάντοτε ἐλεύθερα τὴν γνώμην μου καὶ ἀξιῶ σεβασμὸν ὅπως πάντοτε. Μὴ κάμετε σήμερον ἐξαίρεσιν. Ἐτόνισα καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι καὶ ὁ ἴδιος εἶχε πλανηθῆ. Ὅταν ὅμως ἐγνώρισε τὴν ἀλήθειαν μετέβαλε πορείαν καί ὅτι καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅταν διαφωτισθῇ, θὰ μεταβάλῃ πορείαν.

§145Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἶπον, ὅτι ἔκτοτε διαφωτίζεται συνεχῶς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπὶ τῶν αἰτίων τῆς κρίσεως καὶ ὅτι θὰ ἰδῆτε ταχέως, ὅτι ἡ κατάστασις θὰ μεταβληθῇ, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἐκεῖνοι ποὺ ζητοῦν σήμερον ἐκλογὰς δὲν θὰ τολμοῦν πλέον νὰ τὰς ζητήσουν αὔριον.

§146Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ λάβω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν περὶ τῶν συνταγματικῶν θεμάτων, διότι ἡ Ε.Κ. δὲν ἀναμιγνύεται εἰς τὴν οὐσίαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος. Ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος ὅμως θέματος, θέλω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς: Πάλιν θὰ παραμείνω ξένος πρὸς τὴν διαφορὰν ἀντιλήψεων διὰ νὰ μὴ εἴπω πρὸς τὴν διένεξιν μεταξὺ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ. Δὲν μᾶς ἀφοροῦν αἱ σχέσεις των. Ἀλλὰ ἡ ἐκδήλωσις τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος δὲν προέρχεται ἀπὸ μίαν συγκέντρωσιν εἰς τὸν κῆπον τοῦ Κλαυθμῶνος, προέρχεται ἀπὸ ἐκλογάς. Ὅποιος τολμᾷ ἂς δεχθῇ τὰς ἐκλογάς. Ἐκεῖ εἶναι ἡ Λυδία λίθος. Καὶ ἡ Ε.Κ. ἐδέχθη ἐκλογὰς μὲ οἱονδήποτε σύστημα, μὲ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, ἀκόμη καὶ μὲ Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ ἀμιγῆ, προεδρευομένην ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ. Ἐκεῖ κρίνεται τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ καὶ ὄχι ἀπὸ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν. Πέραν τούτου, ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἐξέφερε καὶ τρεῖς γνώμας. Πρῶτον, ἐζήτησε συγκέντρωσιν δι’ αὔριον. Κατόπιν ἔστρεξεν εἰς ἀναβολὴν δι’ ἄλλην ἡμέραν καὶ ἐπειδὴ φίλοι τινὲς τῆς Ε.Κ. εἶπον ὄχι, ἐπέμεινε κατόπιν μετὰ πείσματος εἰς τὴν αὐριανὴν συγκέντρωσιν. Τὶ εἶναι ποῦ ἐπιμένει; Εἶναι ἀρχηγὸς ἑνὸς κόμματος ὑποστηρίζοντος Κυβέρνησιν καὶ ἐπιμένει ἐναντίον τῆς δηλώσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὑπὸ κρίσιν ἀκόμη εὑρισκομένης, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, δὲν εἶναι πρέπον ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ ἡ ὑπὸ κρίσιν ἀκόμη εὑρισκομένη, νὰ δεσμευθῇ μὲ θέμα σοβαρὸν ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει λάβει ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Τὸ «ἐπιμένω», καθ’ ἡμᾶς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, κ. Πρόεδρε, παρὰ μία ἐκδήλωσις δικτατορικὴ τοῦ κηδεμόνος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν κηδεμονευομένην Κυβέρνησιν καὶ ἀπειλὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν δὲν δεχθῇ τὴν διαταγήν του, θὰ σκεφθῇ ἐὰν θὰ τὴν ψηφίσῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ «ἐπιμένω» καὶ οὐδεμία ἄλλη δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι. Καὶ ἐπὶ πλέον ἡ λέξις «ἐπιμένω», δὲν εἶναι κοινοβουλευτικὴ λέξις καὶ μάλιστα ἀναφερομένη ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος, ὁ ὁποῖος τὴν ὑποστηρίζει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας ἡ τύχη δὲν ἔχει ἀκόμη κριθῆ καὶ ἐξαρτᾶται κυρίως ἀπὸ τὴν ψῆφον τοῦ κόμματος ἐκείνου. Καὶ ἐπὶ πλέον, κ. Πρόεδρε, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος δὲν ἔχει λήξει... (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ.: νὰ τὴν κάμῃ τὴν συγκέντρωσιν). Κοινὴ πεποίθησις εἶναι ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε ἐξελίξεως τῆς συζητήσεως, ὅτι ἡ ψηφοφορία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πρὸ τῆς αὔριον. Καὶ ἐρωτῶ, ἐφ’ ὅσον ἀριθμὸς βουλευτῶν καὶ ἰδικῶν μας καὶ τῆς ΕΡΕ εὑρίσκονται εἰς τὰς ἐπαρχίας μὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι αὔριον τὸ ἐνωρίτερον δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία, δὲν ἦλθον ἀκόμη εἰς τὰς Ἀθήνας, πῶς θὰ γίνῃ ἡ αὐριανὴ συγκέντρωσις, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει λυθῆ τὸ θέμα τῆς Κυβερνήσεως; Δεχόμεθα νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια, ἀλλὰ ὄχι δι’ αὔριον. (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ.: Αὔριον, αὔριον). Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία περὶ τῆς τύχης τῆς Κυβερνήσεως σήμερον, ἐκτὸς ἐὰν δεχθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, νὰ μὴ γίνῃ αὔριον ψηφοφορία καὶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία, δι’ ἄλλην ἡμέραν ὁρισθησομένην ἢ τὸ Σάββατον ἢ ἄλλην ἡμέραν. Μόνον ὑπ’ αὐτὸν τὸν ὅρον.

§147Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐλπίζω, ὅτι θὰ πεισθῇ ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι οὔτε δικτατορικὴν διάθεσιν ἔχει ὁ κ. Κανελλόπουλος, οὔτε ἡμεῖς εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν ἐντολάς. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἐφ’ ὅσον ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ὑπὸ κρίσιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ συγκέντρωσις καὶ συνεπῶς δὲν θὰ ἐπιτραπῇ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον, ὅτι πρέπει νὰ ἀναμένωμεν νὰ τερματισθῇ ἡ ψηφοφορία, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ὅποτε θελήσητε, σήμερον ἢ αὔριον, μόλις ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ὁμιλητῶν. Διακοπὴν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δεχόμεθα. Εἴμεθα σύμφωνοι καὶ εἰς οὐδένα θὰ ἐπιτρέψωμεν κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ τῆς κρίσεως τῆς Κυβερνήσεως, λαϊκὴν συγκέντρωσιν. Θὰ ἦτο, ἄλλως, ὡσὰν νὰ ἐδεχόμεθα οἱ ἀντιπρόσωποι τεσσάρων ἑκατομμυρίων ψηφοφόρων τελοῦν ὑπὸ τὴν ψυχολογικὴν πίεσιν 50.000 ἢ 100.000 ψηφοφόρων. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Κατ’ ἀκολουθίαν βλέπετε, ὅτι δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν διαταγάς, οὔτε δικτατορικὰς ἐντολάς. Θὰ πεισθῆτε πῶς ἐνεργοῦμεν ἀπολύτως ἐλευθέρως καὶ σύμφωνα μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πιστεύομεν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλευρᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§149Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀκολουθῶν τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἀπεφάσισε τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, τὸ κόμμα τῆς Ε.Κ., ὅπως μὴ λάβῃ μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, δὲν ἠθέλησα νὰ διασπάσω τὴν ἀρχὴν ταύτην καὶ δὲν θὰ ὡμίλουν ἐὰν τὸ Προεδρεῖον ἀνεγίνωσκε τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ 25 βουλευτῶν πρότασιν περὶ ἀναγνώσεως τοῦ κειμένου ποὺ ἐξεφώνησεν ὁ κ. Στεφανόπουλος εἰς τὰς 19 Αὐγούστου ἐνώπιον τῆς συνελεύσεως τῆς Ε.Κ.

§150Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ποῖον δικαίωμα ἐδώσατε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ἀλευρᾶν; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ. Εἴπαμε, λόγος καὶ ἀντίλογος.

§152Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ἔλαβον συνεπῶς τὸν λόγον διὰ νὰ ἀναγνώσω αὐτὸ τὸ καταπληκτικὸν κείμενον.

§153Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀντίλογος ὑπῆρξεν ὁ κ. Μπακόπουλος. Ὁ τελευταῖος ὁμιλήσας ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ. ἦτο ὁ κ. Μπακόπουλος. Πρέπει, συνεπῶς, νὰ ἐπανακολουθήσῃ ὁ ὁμιλητὴς ἄλλου κόμματος. (Θόρυβος, φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ε.Κ., κωδωνοκρουσίαι).

§154Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἐδώσατε τὸν λόγον. Πῶς ἐπιτρέπετε εἰς τὸν κ. Ράλλην νὰ μὲ διακόψῃ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§155Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸν κ. Μπακόπουλον, θὰ κληθῇ βουλευτὴς ἑτέρου κόμματος νὰ ὁμιλήσῃ. Δὲν ἔχει σειρὰν ὁ κ. Ἀλευρᾶς.

§156Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πῶς δίδετε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ράλλην, πῶς τοῦ ἐπιτρέπετε νὰ μὲ διακόπτῃ; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§157Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀλευρᾶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ διότι ἔχει σειρὰν μετὰ ἀπὸ βουλευτὴν τῆς Ε.Ρ.Ε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Πρέπει νὰ εἶναι πραγματικὸς ὁ ἀντίλογος. Ὁ κ. Ἀλευρᾶς εἶναι τελευταῖος εἰς τὸν κατάλογον. Πρῶτος νὰ ὁμιλήσῃ εἶναι ὁ κ. Ρουσσόπουλος, ἔπειτα ὁ κ. Ἐφραιμίδης καὶ ὁ κ. Μπριλλάκης, ἀκολουθεῖ ὁ κ. Ράλλης, ὁ κ. Καστανίδης καὶ μετὰ εἶναι ἡ σειρὰ τοῦ κ. Ἀλευρᾶ.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ράλλη, παρακαλῶ μὴ ἐπιμένετε, διότι ὁ κ. Ἀλευρᾶς εἶναι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι. Φωναὶ ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ. Ὄχι, ὄχι, εἶναι τελευταῖος).

§159Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλετε νὰ κατέλθητε ἀπὸ τὸ βῆμα, διότι παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§160Α. ΛΩΡΑΣ. Ἀτιμάζετε τὴν ἕδραν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς συνιστῶ αὐτό, κ. συνάδελφε.

§162Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, περίπτωσις...

§163Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Παραβιάζετε καταφώρως τὸν Κανονισμόν, κ. Πρόεδρε.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς ποῖον σημεῖον; Ὁρίστε, κ. Μπακόπουλε, συνεχίσατε παρακαλῶ.

§165Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, περίπτωσις λόγου καὶ ἀντιλόγου δὲν ὑπάρχει. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα ἐπὶ τῆς οὐσίας. Εἶπον τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ παρεμπίπτοντος θέματος, συνεπῶς περίπτωσις λόγου καὶ ἀντιλόγου δὲν ὑπάρχει. Ὁ κ. Ἀλευρᾶς ἐνεγράφη ἀπὸ προχθὲς διὰ νὰ ὁμιλήσῃ.

§166Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις τοῦ κ. Μπακοπούλου ἔθεσεν τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των καλλίτερον ἀπὸ τοῦ, ὅτι τὰ ἐξέθεσα ἐγώ. Συνεπῶς θὰ πρέπει τώρα νὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ τῶν ἐγγεγραμμένων. Ὁ κ. Ἀλευρᾶς εἶναι τελευταῖος εἰς τὸν κατάλογον. Καὶ ἐφ’ ὅσον, κ. Πρόεδρε, ἐξακολουθεῖτε νὰ παραβιάζετε καταφώρως τὸν Κανονισμόν, εἶμαι ὑποχρεωμένος, παρὰ τὸν σεβασμὸν ποῦ σᾶς ἔχω, νὰ ὑποβάλω πρότασιν μομφῆς κατὰ τοῦ Προεδρείου, τὸ ὁποῖον Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ τηρῇ τὴν σειρὰν καὶ τὴν τάξιν. Πιθανὸν νὰ θελήσητε νὰ κάνετε ἀνταρσίαν, ἀλλὰ ἡ Βουλὴ ἀνήκει εἰς τὸ ἔθνος καὶ εἰς οὐδένα ἄλλον. Ὁ κ. Ἀλευρᾶς δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει κανένα ἰδιαίτερον τίτλον διὰ νὰ προηγηθῇ.

§167Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Μὲ ποῖον δικαίωμα, κ. Πρόεδρε, δίδετε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ράλλην;

§168Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Θέλω νὰ πιστεύω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐὰν δὲν σᾶς ἔπεισεν ἡ ὁμιλία τοῦ σεβαστοῦ κ. Μπακοπούλου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐκπρόσωπος τοῦ μεγαλυτέρου ἐν τῇ Βουλῇ κόμματος, κάθε ἄλλη λύσις ἀποτελεῖ κατάφωρον παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ εἶσθε διὰ τοῦτο ὑπεύθυνος.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι....

§170Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸν λόγον;

§171ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς ΕΡΕ). Ὄχι, ὄχι.

§172Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Δὲν ἐζήτησα ἀπὸ ἐσᾶς τὸν λόγον, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συμφώνως πρὸς τὸν πίνακα, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ρουσόπουλος, ὁ ὁποῖος, ὅμως, μὲ παρεκάλεσε νὰ ὁμιλήσῃ κατόπιν. Ἐὰν ἐπιμείνῃ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ρουσόπουλος, παρακαλῶ τὸν κ. Ἀλευρᾶν, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ἀποστολάκος, Μυριδάκης καὶ Κλῆς, ὄρθιοι, ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὸ Προεδρεῖον χειρονομοῦν, ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν ἐπ’ ὀλίγον.

(Ὥρα 11.40′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.50′ μ.μ.)

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ὀλίγου, ἐγένετο μία παρεξήγησις. Παρακαλῶ πολὺ νὰ δεχθῆτε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἀλευρᾶς, εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Ρουσοπούλου, ὁ ὁποῖος ὡς ἐδήλωσεν, εἶναι σύμφωνος εἰς τοῦτο.

§176Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὶν ἀρχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του, ὁ κ. Ἀλευρᾶς, ἐπιθυμῶ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἑξῆς: Πληροφορούμεθα, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνέκρινε τὴν πρότασιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐπιτρέπει ὅπως ἡ Ε.Ρ.Ε. πραγματοποιήσῃ συγκέντρωσιν τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Κατόπιν τούτου καὶ ἡ Ε.Κ. ζητεῖ, ὅπως τῆς δοθῇ ἡ ἄδεια καὶ πραγματοποιήσῃ συγκέντρωσιν εἰς τὸν αὐτὸν χῶρον τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§177Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδήλωσα εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅτι δὲν ἔχω ἀντίρρησιν πρὶν λάβω τὸν λόγον νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἀλευρᾶς, διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ὀνομάτων τῶν κ.κ. βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπογράφουν τὴν γνωστὴν αἴτησιν. Δὲν ἐδήλωσα, ὅτι παραχωρῶ τὴν θέσιν μου εἰς τὸν κ. Ἀλευρᾶν.

§178Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Ρουσόπουλος, παρεχώρει τὴν θέσιν του εἰς τὸν κ. Ἀλευρᾶν, δὲν θὰ εἴχομεν ἀντίρρησιν νὰ ὁμιλήσῃ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Ἀλευρᾶς. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, οὔτε ἡ τελευταία ποὺ γίνεται ἐναλλαγὴ τῶν βουλευτῶν, προκειμένου νὰ ὁμιλήσουν. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς, ὅμως, ὁ κ. Ρουσόπουλος, ἔχει ἀντίρρησιν καὶ δὲν παραχωρεῖ τὴν θέσιν του εἰς τὸν κ. Ἀλευρᾶν, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀλευρᾶς, δὲν δικαιοῦται νὰ ὁμιλήσῃ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἡ παρέμβασις, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἔκαμα, δὲν εἶχε τὴν ἔννοιαν νὰ ἐμποδίσω τὸν συνάδελφον ἐξ Ἀθηνῶν, νὰ ὁμιλήσῃ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλ’ εἶχε τὴν ἔννοιαν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, τὸ Προεδρεῖον, νὰ προστατεύσῃ τούς, ἐγγεγραμμένους νὰ ὁμιλήσουν, ρήτορας, ὥστε νὰ ὁμιλοῦν μὲ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς των. Ὁ κ. Ἀλευρᾶς, ἔχει σειρὰν νὰ ὁμιλήσῃ ἕβδομος. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ρουσόπουλος, δὲν δέχεται νὰ ἐναλλάξῃ τὴν σειράν του μὲ τὸν κ. Ἀλευρᾶν, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ δώσετε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ἀλευρᾶν. Καὶ ἂν ἀκόμη ἐπρόκειτο ὁ κ. Ἀλευρᾶς, νὰ ἀναγνώσῃ μίαν δήλωσιν, καὶ πάλιν δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ δώσετε τὸν λόγον αὐτὴν τὴν στιγμήν. Δηλώσεις ἐπιτρέπεται νὰ ἀναγινώσκωνται μόνον πρὸ τῆς ψηφοφορίας. Εἰς πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν, οἱαδήποτε παρεμβολή, ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμὸν τοῦ Σώματος. Συνεπῶς, κ. Πρόεδρε, κακῶς ὁ κύριος ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα καὶ σᾶς καλῶ νὰ ἐφαρμόσετε τὸν Κανονισμόν.

§179Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Ὁ κ. Ράλλης...

§180ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Δὲν ἔχετε τὸν λόγον.... (Φωναί, θόρυβος).

§181Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα νὰ ὁμιλήσω. Θὰ ἀπαντήσω μόνον εἰς ὅσα εἶπε, πρὸ ὀλίγου, ὁ κ. Ράλλης.

§182ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Ἐκ τῆς θέσεώς σας.

§183Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Ἀνερούση, γιατί ἐκτινάσσεσθε;

§184Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Εἰπῆτε μας, κ. Ἀλευρᾶ, ποῦ εἶναι ὁ ἀδελφός σας;

§185Π. ΚΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σεῖς πρέπει νὰ ἀπαντήσετε εἰς τὸν κ. Ράλλην. Καὶ ἐὰν δὲν τὸ πράξετε, δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἀλευρᾶς.

§186Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν διεκόπη ἡ συνεδρίασις, εἶχον ἤδη λάβει τὸν λόγον καὶ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ συνεχίσω τὴν διακοπεῖσαν ὁμιλίαν μου.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀλευρᾶ, ἔχετε τὸν λόγον, ἀλλὰ μόνον διὰ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἔθιξεν ὁ κ. Ράλλης.

§188Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπομνήσω καὶ εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, πῶς συνέβησαν τὰ γεγονότα πρὸ τῆς διακοπῆς τῆς συνεδριάσεως καὶ πῶς εὑρέθην εἰς τὴν θέσιν αὐτήν. Ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως, ἐζήτησα διὰ κανονικῆς αἰτήσεως, ὑπογεγραμμένης ὑπὸ δύο βουλευτῶν, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ παρεκάλεσα, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ κείμενον, τὸ συναπτόμενον εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ 25 συναδέλφων, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἐγώ, πρότασιν. Εἶπον δὲ χθές, ὅτι εἰς ἣν περίπτωσιν, δὲν θὰ ἀνεγινώσκετο τὸ κείμενον, θὰ ἐνεγραφόμην νὰ ὁμιλήσω, ὁπότε θὰ τὸ ἀνεγίνωσκον ἐγώ. Σεῖς, ὅμως, κ. Πρόεδρε, δὲν ἠκούσατε καὶ σήμερον, ἠναγκάσθην νὰ ζητήσω καὶ πάλιν τὸν λόγον. Ὀφείλω δὲ νὰ δηλώσω, ὅτι τὴν στιγμὴν ποὺ ἀπόψε μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος, δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου τὴν σειρὰν τῶν ἐγγεγραμμένων. Μόλις δὲ ἤρχισα νὰ ὁμιλῶ, ἀνεπήδησεν αἴφνης ὁ κ. Ράλλης, χωρὶς νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον καὶ μὲ διέκοψεν, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κ. Ράλλη, ὡμιλήσατε συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν; Καὶ δεύτερον, εἰς τὴν ἀρχὴν ὡμίλησεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Στεφανόπουλος, κατόπιν ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης....

§189ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§190Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Μπακόπουλος, τηρῶν τὴν ἀρχὴν ποὺ ἀκολουθεῖ ἡ Ε.Κ., τῆς μὴ συμμετοχῆς εἰς τὴν συζήτησιν, δὲν ὡμίλησεν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀλλὰ διὰ τὸ παρεμβληθὲν θέμα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκέντρωσιν, τὴν ὁποίαν ἀνήγγειλεν ἀπόψε ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Κατὰ συνέπειαν, ἡ παρεμβολὴ τοῦ κ. Μπακοπούλου, δὲν εἶναι ἀντίλογος. Ἀλλά, πέραν τούτου, ὁ κ. Πρόεδρος, ἐρευνήσας τὸν κατάλογον, εὗρεν, ὅτι ὁ ἔχων σειρὰν ἀντιλόγου, ἦτο ὁ κ. Καστανίδης, ὁ ὁποῖος, ὅμως, παρητήθη πρὸ μιᾶς ὥρας. Συνεπῶς καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, ἐδικαιούμην νὰ ὁμιλήσω ἐγώ. Ὀφείλω δὲ νὰ σημειώσω ὅτι, κατὰ τὰ δύο ἔτη ποὺ εὑρίσκομαι εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἔχει συμβῆ ποτὲ νὰ λάβῃ τὸν λόγον συνάδελφος καὶ νὰ διακοπῇ, μὲ σκοπὸν νὰ τοῦ ἀφαιρεθῇ ὁ λόγος. Ἐπιπροσθέτως, καὶ ἐν συμπεράσματι, λέγω, ὅτι ὀρθότατα μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος καὶ δὲν πιστεύω, οἱ συνάδελφοι τῆς Ε.Ρ.Ε., νὰ θέλουν νὰ μοῦ ἀφαιρεθῇ, ἅπαξ καὶ μοῦ ἐδόθη. Πρέπει νὰ ἀναγνωρίσετε, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι δικαιωματικῶς εὑρίσκομαι εἰς τὸ βῆμα.

§191Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀλευρᾶς, μοῦ ἀπηύθυνε ἕνα ἐρώτημα καὶ πιστεύω ἡ Βουλὴ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀπαντήσω, ἐκτὸς καὶ οἱ συνάδελφοι, προτιμοῦν τὸν μονόλογον. (Θόρυβος ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ λόγου καὶ ἀντιλόγου, ἡ ἀπάντησις ἐδόθη ὑπὸ τοῦ ἐξαιρέτου καὶ παλαιοῦ Κοινοβουλευτικοῦ κ. Μπακοπούλου, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος, δὲν γεννᾶται κἂν ζήτημα λόγου καὶ ἀντιλόγου. Ἡ ἄποψις τοῦ κ. Μπακοπούλου, δὲν δεσμεύει ἐμέ, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε δεσμεύει τὸν κ. Ἀλευρᾶν, διότι ὁ κ. Μπακόπουλος, ὡς Κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ., τρόπόν τινα, ἀρχηγεῦει τοῦ κ. Ἀλευρᾶ.

§192Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶπον τέτοιο πρᾶγμα ἐγώ. Ὅταν ἐζήτησα τὸν λόγον, εἶπον, ὅτι δὲν θὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ παραπεσόντος θέματος τῆς συγκεντρώσεως, τὴν ὁποίαν ἀνήγγειλεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἀπόψε. Εἶπον δέ, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ λαβὴν διὰ τὴν ἐπίκλησιν τῆς θεωρίας τοῦ λόγου καὶ ἀντιλόγου.

§193Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιμένω...

§194Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης, δηλώνω, ὅτι δὲν ἀρχηγεύω, ἀλλὰ ἁπλῶς, ὁρισθείς, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος, προβαίνω εἰς δηλώσεις.

§195Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν θὰ ἐπιμείνω, κ. συνάδελφε, οὔτε εἰς τὸ ἕνα, οὔτε εἰς τὸ ἄλλο. Ἐν πάσῃ, ὅμως, περιπτώσει, εἴτε ἰσχύει ὁ λόγος καὶ ὁ ἀντίλογος — ἐγὼ λέγω ναὶ — εἴτε ὄχι, ὁ λόγος πρέπει νὰ δοθῇ κατὰ σειρὰν ἐγγραφῆς εἰς τὸν κατάλογον τοῦ Προεδρείου. Εἰς τὸν κατάλογον εἶναι ἐγγεγραμμένοι οἱ κ.κ. Μερκούρης, Ἐφραιμίδης, Μπριλλάκης, οἱ ὁποῖοι, ἂν πρόκειται νὰ ψηφίσουν ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, τότε μόνον δύνανται νὰ ὁμιλήσουν, μετὰ τὸν κ. Ἀλευρᾶν. (Θόρυβος ἐκ τῆς ΕΔΑ). Μοῦ ἀπηυθύνθη τὸ ἐρώτημα, ἀπὸ τὸν κ. Ἀλευρᾶν, μὲ ποῖον δικαίωμα τὸν διέκοψα, λαβόντα τὸν λόγον. Ἀλλὰ ἐρωτῶ τὸ Προεδρεῖον, ὁσάκις παραβιάζεται ὁ Κανονισμός, οἱ βουλευταὶ πρέπει νὰ μένουν ἀπαθεῖς; Καὶ ἰδιαιτέρως, ὅταν πρόκειται περὶ συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἰσχυρίζεται, ὅτι μάχεται διὰ τὴν δημοκρατίαν, ἐπικαλούμενος τὸ ἄρθρον 114; Ἀπαντῶ, ὅτι, βάσει τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, δικαιοῦμαι καὶ ἐγὼ νὰ ὑπερασπισθῶ τὸν Κανονισμὸν καὶ τὴν δημοκρατίαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. (Χειροκροτήματα).

§196Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. (Θόρυβος ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§197Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶμαι ἐπὶ τοῦ βήματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ διακόψετε καὶ πάλιν.

§198Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συζητεῖται θέμα Κανονισμοῦ καὶ νομίζω, ὅτι θὰ σᾶς διευκολύνῃ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι προκειμένου περὶ Ἀρχηγῶν κομμάτων καὶ Ὑπουργῶν, δὲν ὑπάρχει θέμα λόγου καὶ ἀντιλόγου, διότι καὶ κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ κατὰ τὸν Κανονισμόν, τὸ Προεδρεῖον πρέπει νὰ δίδῃ τὸν λόγον εἰς αὐτούς, ὁσάκις τὸν ζητοῦν. Συνεπῶς, ὁ λόγος καὶ ἀντίλογος ἰσχύει διὰ τοὺς βουλευτάς. Ἂν, λοιπόν, ἀφαιρεθοῦν οἱ ὁμιλήσαντες, ὁ λόγος πρέπει νὰ δοθῇ εἰς συνάδελφον, ὑποστηρίζοντα τὴν Κυβέρνησιν. Δηλαδή, εἰς τὸν κ. Ρουσόπουλον, ἂν ὑποστηρίζῃ τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ ἀντίλογος δέ, ἐν συνεχείᾳ, συμφώνως πρὸς τὸν κατάλογον, πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὸν κ. Μερκούρην. Σᾶς παρακαλῶ, ὅθεν, καὶ σᾶς προσκαλῶ, νὰ ἐφαρμόσητε μὲ θρησκευτικὴν εὐλάβειαν, τὸν Κανονισμόν.

§199Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ κ. Ἀλευρᾶς ἐζήτησε νὰ ἐγγραφῇ ἀπὸ χθὲς καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ λόγου καὶ ἀντιλόγου, ἐφ’ ὅσον ἐδόθη ὁ λόγος εἰς τὸν συνάδελφον κ. Ἀλευρᾶν, καλῶς ἢ κακῶς, πρέπει οὗτος νὰ ὁμιλήσῃ. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει καὶ εἷς συνάδελφος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει, ὅτι πρέπει νὰ τοῦ ἀφαιρεθῇ ὁ λόγος ἅπαξ καὶ τοῦ ἐδόθη. Διότι, εἰς τὴν τελευταίαν ταύτην περίπτωσιν, καταλύεται ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπευθύνω εἰς ὅλους σας ἔκκλησιν, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ρουσόπουλος παρεχώρησε τὴν θέσιν του, νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του ὁ κ. Ἀλευρᾶς.

§201Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Δὲν δέχομαι οὐδεμίαν παραχώρησιν. Κατέχω τὸ βῆμα δικαιωματικῶς καὶ ἐτόνισα, πῶς τὸ κατέχω. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ πρὸ ὀλίγου ὁμιλήσας κ. Στεφανόπουλος, δυσκολεύομαι νὰ τὸν προσφωνήσω Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, πιθανῶς νὰ ὑποχρεωθῶ, ἐὰν ἐπιτύχῃ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς, νὰ τὸν ἀποκαλέσω Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς τὰ θέσμια ἐπιβάλλουν, σήμερον, ὅμως, δὲν τὸ ἠμπορῶ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἀρχόμενος τοῦ λόγου του...

§202Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. Ποῦ εὑρίσκεται ὁ ἀδελφός σας, ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς πῆτε;

§203Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Εἰς τὸ Παραπέτασμα, κ. συνάδελφε. Σᾶς ἱκανοποιεῖ ἡ ἀπάντησις; Ὁ κ. Στεφανόπουλος, λέγω, μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ ἀπαντήσῃ εἰς ὅλους τοὺς κατηγορήσαντας τὴν τακτικήν, ποὺ ἠκολούθησε καὶ εἰς ἐμέ, διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ κειμένου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀκούσετε ἐντὸς ὀλίγου, καὶ τὸ ὁποῖον κατέθεσαν 25 βουλευταί, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ ὁμιλῶν. Ἀλλ’ ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα σήμερον, ἀτυχῶς, οὐδὲ λέξιν εἶπε. Καὶ λυποῦμαι ἀκόμη, διότι ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἀφ’ ἧς ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα, ἐλησμόνησε νὰ μοῦ δώσῃ, ὡς ὤφειλε, τὴν ἀπάντησιν ποὺ ὑπεσχέθη. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ κείμενον ποὺ ὑπεβλήθη, ὡς προεῖπον, ἀπὸ 25 βουλευτὰς τῆς Ε. Κ., ἀναφέρεται εἰς ἀπόσπασμα λόγου τοῦ κ. Στεφανοπούλου ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τῆς Ε.Κ., κατὰ τὴν 9ην Αὐγούστου, ὅταν ἔλαβε τὴν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν Βασιλέα, νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν. Ἐπειδὴ τὸ κείμενον τοῦ λόγου αὐτοῦ, θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ ὅτι περιορίζεται εἰς τὴν οἰκογενειακὴν ὑπόθεσιν τοῦ Κόμματος καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐνδιέφερε τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι τὸ κείμενον αὐτὸ ἀναφέρεται εἰς λόγους, στοιχεῖα καὶ γεγονότα, ἀναφερόμενα εἰς τὴν συγκλονιστικὴν πολιτικὴν κρίσιν, περιβαλλόμενα δὲ μὲ τὴν ἀκτινοβολίαν τοῦ κύρους τοῦ τότε Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, λαμβάνουν ἰδιαιτέραν σημασίαν. Συνεπῶς, ἐνδιαφέρει καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Τὸ κείμενον αὐτὸ δὲν προτίθεμαι νὰ τὸ ἀναγνώσω ὁλόκληρον, διὰ νὰ μὴ ταλαιπωρήσω τὴν Βουλήν, ἀλλὰ θὰ σταχυολογήσω σημεῖα τινά, διὰ νὰ διαμορφώσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Βουλὴ γνώμην, περὶ τοῦ πῶς ἐσκέπτετο τότε ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ πῶς φέρεται καὶ ἐνεργεῖ σήμερον. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, τὴν 29.8.1965, ἐκατηγόρησεν ἡμᾶς, ὡς ἀσχημονοῦντας καὶ εἶπεν, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἀποτολμᾶται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποκαλοῦνται οἱ μεθιστάμενοι, ἀπὸ τοῦ ἑνὸς κόμματος εἰς τὸ ἄλλο, προδόται. Λυποῦμαι, διότι, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἐλησμόνησεν, ὅτι αὐτὸ τὸ εἶπε πρῶτος αὐτὸς εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ὁμάδα, εἰς τὰς 9 Αὐγούστου. Εἶχεν εἴπει, τότε, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Νόβας καὶ οἱ προηγούμενοι Ὑπουργοί, προσήρχοντο ἐνώπιόν σας, δηλαδὴ ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος, ὡς ἐγώ, δὲν θὰ ἦσαν προδόται. Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ τοῦ χαρακτηρισμοῦ, τὸν ὁποῖον καὶ ἐγὼ υἱοθέτησα, ὡς μαθητευόμενος νέος βουλευτὴς ἀπὸ ἕνα παλαιόν, ὡς ὁ κ. Στεφανόπουλος, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, διατί τάχα ἐκεῖνα ποὺ ἐδίδαξεν εἰς ἐμέ, δὲν δύναμαι νὰ τὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγὼ καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοί μου; Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ, ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἰς τὸν λόγον του ἐκεῖνον, δὲν περιορίζεται νὰ τοὺς χαρακτηρίσῃ προδότας, ἀλλὰ λέγει, ὅτι διέπραξαν καὶ ἔγκλημα ἐναντίον τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων.

§204ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Νὰ τὸ ἀναγνώσετε.

§205Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Λέγει, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι ἡ θέσις τὴν ὁποίαν λαμβάνει κατὰ τῆς Κυβερνήσεως Νόβα, ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ πρᾶξις τῶν κυρίων αὐτῶν ἀποτελεῖ ἔγκλημα κατὰ τῆς δημοκρατίας καὶ τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Καὶ τί ἔγινεν; Εἶδα χθές, παραπλεύρως τοῦ κ. Στεφανοπούλου, νὰ κάθεται ὡς πρῶτος Ἀντιπρόεδρος ὁ κ. Νόβας. Καὶ συνεχίζει, ὁ κ. Στεφανόπουλος, εἰς τὸν λόγον του ἐκεῖνον: «Ὅταν ὁ λαός, ἀντιληφθῇ, ὅτι διὰ τῆς Βασιλικῆς παρεμβάσεως, ἀφῃρέθη ἡ ἐξουσία ἀπὸ τὸν Ἀρχηγόν μας, τὸν Ἀρχηγὸν τῆς πλειοψηφίας...». Καὶ ἐρωτῶ, κ. Στεφανόπουλε, πῶς ἐγίνατε τώρα, σεῖς, ὄργανον τῆς τρίτης Βασιλικῆς παρεμβάσεως, ὄργανον διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς δημοκρατίας; Τί ἔχετε νὰ εἴπητε; Εἰς ποίαν θέσιν περιήλθατε;

§206Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἦτο καλῶς πληροφορημένος.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀλευρᾶ, εἴπατε, ὅτι θὰ ἀναγνώσετε κείμενον. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε ἀγόρευσιν.

§208Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ καταθέσω τὸ κείμενον διὰ νὰ περιληφθῇ εἰς τὰς πρακτικὰ καὶ νὰ μείνῃ ὡς μία καταπληκτικὴ ἱστορία ἀσυνεπείας καὶ ἀνεντιμότητος τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ τοῦ ἀπευθύνω μία ἐρώτησιν καὶ ἐλπίζω ἂν ὄχι ἀπόψε, διότι εὐθὺς ὡς ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα ἐγκατέλειψεν ἀμέσως τὴν αἴθουσαν, πάντως θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἀπαντήσῃ ταχύτατα. Ἄλλως θὰ μείνῃ ἐσαεὶ ἐκτεθειμένη ἡ πολιτική του τιμή. Τὴν 27ην ἢ 28ην Ἰουλίου ἐπεσκέφθημεν μὲ ἄλλους συναδέλφους τὸν κ. Στεφανόπουλον εἰς τὴν ὁδὸν Κανάρη, θελήσαντες νὰ πληροφορηθῶμεν καὶ ἐκ τοῦ στόματος ἐκείνου τὴν ἀλήθειαν περὶ τῆς πολιτικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη τὴν 15ην Ἰουλίου. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἀφοῦ εἶπεν πολλὰ καὶ ἔψεξεν ἐν μέρει τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. διὰ τὴν ἀδυναμίαν μὲ τὴν ὁποίαν περιέβαλε τὸν κ. Γαρουφαλιᾶν καὶ τὸν ἐχρησιμοποίει ὡς σύνδεσμόν του μὲ τὸν Βασιλέα καὶ ἄλλα ἔλεγεν ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς κατὰ τὸν κ. Στεφανόπουλον εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἄλλα εἰς τὸν Βασιλέα, ὁ κ. Στεφανόπουλος προσέθεσεν, ὅτι καὶ ὁ ἴδιος ὑπῆρξε θῦμα τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, αὐτῆς τῆς φύσεως, παλαιότερον, εἰς τὰς μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ Βασιλέως σχέσεις του. Ὁ κ. Στεφανόπουλος περαιτέρω μᾶς ἀπεκάλυψεν, ὅτι οἱ προδόται οἱ κατηγορήσαντες καὶ κατηγοροῦντες τὸν κ. Παπανδρέου διὰ τὴν μὴ σύγκλησιν τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος ψεύδονται. Ποτὲ οἱ ἴδιοι δὲν ἐπρότειναν ἢ ἠθέλησαν τὴν σύγκλησιν τῆς ὁμάδος. Καὶ ὡς ἀπόδειξιν μᾶς ἀνέφερεν, ὅτι ὁ ἴδιος ἐπρότεινεν εἰς μίαν τῶν τελευταίων ἢ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν σύγκλησιν τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος φθάσας εἰς ἐπίμονον πρὸς τοῦτο ἔκκλησιν πρὸς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., διὰ νὰ λάβῃ ἀποφάσεις ἐπὶ τῆς ἀρξαμένης τότε Βασιλικῆς διαφωνίας ἡ κοινοβουλευτικὴ ὁμάς. Ἀλλὰ πάντες ἐσιώπησαν ἀποδοκιμαστικῶς πρὸς τὴν πρότασιν Στεφανοπούλου. Ἡ σύγκλησις τῆς Κ.Ο. θὰ ἐδυσχέραινε τὴν συνωμοσίαν ὅλων ἐκείνων ποὺ μετεῖχον τῆς πολιτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ οἱ ὁποῖοι ἀργότερον ἐπρόδωσαν καὶ τὸν Παπανδρέου καὶ τὴν Ε.Κ. καὶ τὴν δημοκρατίαν. Ἡ πρότασις αὕτη τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὡς ὁ ἴδιος ἐβεβαίωσεν, εἶναι καταχωρημένη ὀρφανὴ καὶ ἀνυποστήρικτος εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς οἰκείας συνεδριάσεως. Ἀλλὰ περαιτέρω εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος. Κύριοι, ἀνεξαρτήτως αὐτῶν τῶν λεπτομερειῶν θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐὰν πιστεύετε εἰς τὴν φιλαλήθειάν μου καὶ τὴν ἐντιμότητά μου, σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι ἔχω ἀπολύτως ἐξηλεγμένας πληροφορίας καὶ στοιχεῖα ἀδιάσειστα κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ συνωμοσία κατὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς δημοκρατίας, εἶχεν ἐξυφανθῆ ἀπὸ πολλῶν μηνῶν. Συνεπλήρωσεν ὅμως ὅτι «διὰ νὰ εἶμαι ἀπολύτως ἀκριβὴς προσθέτω ἀπὸ πολλῶν ἑβδομάδων». Κατέρυθρος, ἐλαφρῶς ἱδροκοπῶν καὶ ἠγανακτισμένος μᾶς ἐξηγοῦσεν, ὅτι ἡ συνωμοσία αὕτη εἶχε καταστρωθῆ, ἐξυφανθῆ καὶ τελειωθῆ ἀπὸ τρία πρόσωπα τῶν πολιτικῶν καὶ καθεστωτικῶν παρασκηνίων. Τὴν κ. Ἑλένην Βλάχου, τὸν κ. Κόκκαν, διευθυντὴν τῆς «Ἐλευθερίας» καὶ τὸν Σύμβουλον τοῦ Βασιλέως κ. Χοϊδᾶν! Ἰδού, κ. συνάδελφοι, ἡ φοβερὰ ἀλήθεια, αὐτὴν ποὺ κατηγγείλαμεν καὶ γνωρίζει ἢ μὲ τὸ ἀλάθητον ἔνστικτόν του διῃσθάνθη ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Τὴν κατήγγειλεν ὁ νῦν Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ μὴ ἔχων ἀκόμη τότε τὴν Βασιλικὴν εὔνοιαν. Ἰδοὺ πλέον ἐπισήμως καταγγελλόμενον, ὅτι δὲν κυβερνᾷ οὔτε ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, οὔτε ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Μᾶς κυβερνοῦν τὰ παρασκήνια τῶν συνωμοσιῶν καὶ τῶν βασιλικῶν ἐνεργουμένων. Σήμερον ὁ κ. Στεφανόπουλος προσεχώρησε καὶ οὗτος εἰς τὴν συνωμοσίαν καὶ ἀντήλλαξε τὴν Πρωθυπουργίαν μὲ τὴν πολιτικήν του τιμὴν καὶ τὴν παλαιάν του ἔντιμον, ἴσως παράδοσιν.

§209Γ. ΤΖΩΡΤΖΗΣ. Πές τε τους τὶ εἶπε διὰ τὸν κ. Τούμπαν.

§210Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Διαβάστε τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον κατεθέσατε.

§211Ι. ΑΛΕΥΡΑΣ. Διακατεχόμενος, κ. συνάδελφοι, ἀπὸ τὸ καταλυτικὸν ἐρώτημα καὶ πλημμυρισμένος ἀπὸ τὰ ὑψηλὰ κύματα τῆς ἀσυνεπείας καὶ τῆς προδοσίας ποὺ εἰσέβαλαν εἰς τὴν σκέψιν μου, μένω πολλὲς φορὲς σὰν χαμένος, σὰν ἄφωνος εἰς τὴν πολιτικὴν ζούγκλαν τῶν τελευταίων 2½ μηνῶν. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ὁ εὐπατρίδης αὐτὸς τῆς ἀναποφασιστικότητος καὶ τῆς ἀπολογίας, εὐπατρίδης ὅμως ἕως χθὲς ἔντιμος, κατέρχεται μὲ φρενήρη ταχύτητα τὰ σκαλοπάτια τῆς ἀσυνεπείας καὶ τῆς ἀθλιότητος διὰ νὰ συναντήσῃ τὴν Πρωθυπουργίαν μαζὶ μὲ τοὺς λοιποὺς συνωμότας καὶ προδότας. Κατόπιν τῆς οὕτως ἐπισήμως ὁμολογηθείσης συνωμοσίας κατὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς δημοκρατίας ὅλαι αἱ συνταγματικαὶ θεωρίαι περὶ τοῦ ψεκτοῦ ἢ ἀψόγου τῶν βασιλικῶν ἐνεργειῶν πρέπει νὰ σταματήσουν. Ἔχομεν ἕνα ἔγκλημα ὡμολογημένον καὶ τοὺς ἐγκληματίας. Οἱ ἐκλογές, θὰ εἶναι ἡ μόνη κάθαρσις καὶ ἡ τιμωρία τῶν ἐγκληματιῶν. Αὐτὲς μόνον θὰ εἶναι τὸ δικαστήριον καὶ ἡ ἐξιλέωσις τοῦ φοβεροῦ ἐγκλήματος κατὰ τοῦ λαοῦ, τοῦ Παπανδρέου καὶ τῆς Δημοκρατίας. Καὶ τὸ δικαστήριον τῶν ἐκλογῶν θὰ στηθῇ σύντομα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Καταθέτω πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος διὰ τὰ πρακτικὰ τὰ ἀποσπάσματα ἐκ τῶν λόγων τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Ἀπόσπασμα ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Σ. Στεφανοπούλου κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐμπιστοσύνης. (Βουλὴ 23 Ἰουνίου 1965). ............................ Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἀντιπολίτευσις, βεβαίως, θὰ ἔπρεπε νὰ φέρῃ τὴν συζήτησιν αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν. Τὴν φέρει, ἐν τούτοις, ἡ Κυβέρνησις, τὴν φέρει ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐπαναφέρων εἰς τὰς παλαιὰς καὶ ὡραίας συνηθείας τὸ Σῶμα, προσφέρει μίαν ἀκόμη ὑπηρεσίαν εἰς τὸν Κοινοβουλευτισμόν, ἐνισχύει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, ὁ ὁποῖος βάλλεται σήμερον, ὅπως γνωρίζετε, ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς καὶ ὑπονομευτάς του. Θὰ κληθῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐπὶ τέλους, ποὺ στηρίζει τὰς προβλέψεις της περὶ ἐθνικῆς καταρρεύσεως, περὶ ἐθνικῶν συμφορῶν, τὰς ὁποίας ἐπιμόνως προφητεύει, ἀλλὰ αἱ ὁποῖαι, ἀτυχῶς δι’ αὐτήν, ἢ μᾶλλον εὐτυχῶς καὶ δι’ αὐτὴν καὶ δι’ ἡμᾶς, οὔτε συνέβησαν, οὔτε πρόκειται νὰ συμβοῦν. ............................ Καὶ δι’ ἕνα ἀκόμη λόγον εἶναι καταδικασμένος ὁ «ὑπέρτατος ἀγὼν» τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς ἀποτυχίαν. Διότι ἡμεῖς, ὅταν διεξηγάγομεν τὸν Ἀνένδοτον Ἀγῶνα, ἐπειδὴ εἴχομεν πίστιν εἰς τὸ ἰδεολογικὸν περιεχόμενόν του, ἀντιμετωπίσαμεν εὐθέως, εἰλικρινῶς, τὴν λύσιν, τὴν μοναδικὴν λύσιν, τὴν ἀναμέτρησιν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Ἀντιθέτως, ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν τολμᾷ νὰ ζητήσῃ ἐκλογάς, δὲν τολμᾷ νὰ ζητήσῃ τὴν μοναδικὴν αὐτὴν λύσιν. ............................ Ἡμεῖς, ἔχοντες πίστιν εἰς τὸ ἰδεολογικὸν περιεχόμενον τοῦ ἀγῶνος μας, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1961, ἐζητήσαμεν νὰ ἀναμετρηθῶμεν εἰς αὐτάς, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὸ ἀποτέλεσμα, ἔστω καὶ ἂν ἀκόμη τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπῆρχον κατάλοιπα τῆς ὀργανώσεως, ἡ ὁποία ἐπεχείρησε νὰ βιάσῃ τὴν λαϊκὴν θέλησιν. Ἐπεζητήσαμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τοὺς κινδύνους αὐτοὺς μὲ τὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν εἰς τὸ δίκαιον τοῦ ἀγῶνος μας. Ἀντιθέτως, ἡ Ἀντιπολίτευσις, δὲν τολμᾷ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν λαόν, καὶ δικαίως. Διότι δὲν ἔχει πίστιν εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν. Διότι ἔχει καταστῆ συνείδησίς της, ὅτι ἀποτελεῖ μειοψηφίαν εἰς τὸν λαόν. ............................. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν ἀπειλὴν τοῦ ἐθνικοῦ διχασμοῦ νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς οἱανδήποτε ὑποχώρησιν. ............................. Θέλομεν νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ νομιμότης καὶ ἡ γαλήνη εἰς τὸν τόπον καὶ νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸν πολιτικόν μας βίον εἰς τὴν ὁμαλότητα καὶ τὴν εὐπρέπειαν. Καὶ ἀκριβῶς τὴν νομιμότητα καὶ τὴν γαλήνην προσέφερεν ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ Προέδρου της. ............................. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μὲ κίνδυνον τῆς δημοτικότητος αὐτοῦ, ἠθέλησε νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν διαμάχην (περὶ τὸν καθαρμὸν τοῦ παρελθόντος) καὶ νὰ ταχθῇ μὲ τὸ μέρος τῆς νομιμότητος καὶ τῆς γαλήνης, προσφέρων οὕτω καὶ τὴν νομιμότητα καὶ τὴν γαλήνην εἰς τὸν τόπον. Διότι, γνωρίζει, ὅτι μόνον διὰ τῆς νομιμότητος εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθοῦν τὰ λαϊκὰ συμφέροντα. ............................. Ἀλλὰ καὶ τὴν γαλήνην ἠθέλησε νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐπίσης ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι γνωρίζει, ὅτι ἡ γαλήνη, ἡ ἡσυχία, εἶναι τὸ μόνον κλῖμα, ἐντὸς τοῦ ὁποίου δύναται νὰ ἀσκηθῇ τὸ δημοκρατικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἀξιοποιηθῇ ὁ μόχθος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ Πρόεδρος, λοιπόν, τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἐψήφιζε τὴν παραγραφήν, ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τῆς νομιμότητος ἐξυπηρέτει καὶ αὐτὴν τὴν γαλήνην ἐξησφάλιζε. Ὑπάρχει ὅμως ἕνα προσωπικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ φέρω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Θὰ ἔχετε ἀκούσει δι’ ἕνα ἡλιογαβάλειον ψήφισμα. Τί σημαίνει ἡ ἄκομψος αὐτὴ φράσις; Περὶ τίνος πρόκειται; Αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, αὐτὴ ἡ Ἀντιπολίτευσις, αἱ περισσότεραι τῶν ἐφημερίδων δὲν εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἀνεγνώρισαν, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐφθάσαμεν εἰς τὰ πρόθυρα τῆς Ἑνώσεως τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα; Τί ἄλλο ἐπράξαμεν ἡμεῖς, παρὰ νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸ γεγονὸς αὐτὸ καὶ νὰ ἀποδώσωμεν τὸν ἔπαινον εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι δημιουργός του; Αὐτὸ εἶναι τὸ ψήφισμα. Καὶ ὅταν ἐγένετο, εἶχε τὴν θέσιν του. Μετὰ ταῦτα, ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν, διότι δυνάμεις σατανικαί, ἑωσφορικαὶ ἀντέδρασαν. Δὲν εἶναι ὥρα νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ εὐθυνῶν. Θὰ ἔλθῃ κάποτε ἡ στιγμή. Σήμερον ἀρκοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐγένετο τὸ ψήφισμα, εἶχε τὴν θέσιν του. Ἐὰν σήμερον μετεβλήθησαν αἱ περιστάσεις, δὲν πταίει δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησίς μας. Πρέπει, ἐπίσης ὅμως, νὰ εἶσθε ὑπερήφανοι, διότι στηρίζετε μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται συνεπὴς εἰς τὰς προεκλογικὰς ὑποχρεώσεις καὶ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματός της. Λέγω, λοιπόν, κύριοι, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ φανῶμεν εἰς δημιουργικὸν ἔργον συνεπεῖς πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ αὐτὸ θὰ πράξωμεν, ἐὰν τηρήσωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔθεσεν ὡς προϋπόθεσιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ τὴν γαλήνην καὶ τὴν νομιμότητα. Πρέπει ὅλοι, ἡνωμένοι, συμπαγεῖς περὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἀρχηγόν της, νὰ θελήσητε νὰ στηρίξετε τὸ δημιουργικόν της ἔργον. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνελάβομεν ἔναντι τοῦ λαοῦ καὶ μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ εἶναι δυνατόν, αὔριον, ὁ λαὸς νὰ ἐπιδοκιμάσῃ τὸ ἔργον μας. Ἀποσπάσματα ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Στεφανοπούλου κατὰ τὴν σύσκεψιν τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου (9 Αὐγούστου 1965). ... Εἶναι ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβα, ὅταν ἐδημιουργήθη ἡ Κυβέρνησις Νόβα καὶ εἶπα, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἀποτελεῖ ἔγκλημα κατὰ τοῦ κόμματος, κατὰ τῆς δημοκρατίας καὶ κατὰ τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων. Διότι πιστεύω, ὅτι ἡ ὕπαρξις τοῦ κόμματος αὐτοῦ, τοῦ ἰσχυροῦ αὐτοῦ κόμματος, ποὺ λέγεται Ἕνωσις Κέντρου, ἀποτελεῖ ἐθνικὴν ἀνάγκην, ἐξυπηρετοῦσαν καὶ τὸ Ἔθνος καὶ τὸν Βασιλέα καὶ τὴν παράταξιν. Πέραν αὐτοῦ, μοῦ εἶπεν ὁ Βασιλεύς, ὅτι «ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς, ὁ ὁποῖος ἔχετε ἐκπεφρασμένην γνώμην σχετικῶς μὲ τὸν ρόλον τοῦ ἀρχηγοῦ καὶ τῆς ὁμάδος. Καὶ αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ἐπιζητῶ τὸν διχασμὸν ἢ τὴν διχοτόμησιν τοῦ κόμματος. Ἐφ’ ὅσον εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἔλθετε ὡς δημοκρατικὸν κόμμα καὶ θὰ ὑποταχθῆτε εἰς τὴν πλειοψηφίαν, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ πρόθεσίς μου δὲν εἶναι πλέον νὰ διχάσω τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ἐκ νέου». Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐδέχθην τὴν ἐντολήν. Κύριοι, αὐτὴ ἦτο ἡ ἀπάντησις. Κατόπιν αὐτοῦ ἔρχομαι ἐνώπιόν σας καὶ σᾶς λέγω, ὅτι σεῖς θὰ ἀποφασίσετε καὶ ἐγὼ θὰ ἐκτελέσω τὴν ἀπόφασίν σας. Τὸ λέγω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι ἐπιθυμῶ νὰ μείνῃ ἡνωμένον τὸ κόμμα. Ἐγὼ θὰ ὑποταχθῶ εἰς τὴν πλειοψηφίαν. Θέλω νὰ προχωρήσω ἀκόμη περισσότερον. Κύριοι, εἶναι μία ἀπὸ τὰς στιγμὰς ἐκείνας ποὺ ἐφθάσαμεν τὸ 53% νὰ ἐκπροσωπῆται ἀπὸ τὴν μειοψηφίαν καὶ νὰ ὁμιλῶμεν περὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ λαός, ὅταν ἀντιληφθῇ, μετὰ τὸ μεγάλο πλῆγμα, τὸ ὁποῖον ὑπέστη, ὅτι διὰ τῆς Βασιλικῆς παρεμβάσεως ἀφῃρέθη ἡ πρωθυπουργία ἀπὸ τὸν ἀρχηγόν μας... Κύριοι, οἱ Βασιλεῖς διαιροῦν, εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ δεδομένον, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀντίπαλοι ἐπιζητοῦν διαφωνίας καὶ διχασμούς. Ἡμεῖς τί πράττομεν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μας, διὰ νὰ συγκρατήσωμεν ὁμόφωνον, ἑνιαίαν καὶ συμπαγῆ τὴν παράταξίν μας; Μὴ φύγετε νὰ πᾶτε εἰς τὰς ἐπαρχίας σας, διότι θὰ κληθῆτε μετ’ ὀλίγον νὰ ἀντιμετωπίσετε καὶ ἄλλας κρίσεις, διότι καὶ οἱ ἀντίπαλοί μας εἶναι διαβολικοὶ καὶ σατανικοὶ καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξεύρουν πάσης φύσεως λύσεις. Καὶ ἂν δῆτε, ὅτι δὲν ὑπάρχει λύσις καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει φάρμακον, ἐγὼ θὰ μείνω εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Ὑπέστην δοκιμασίας φρικτάς. Ἄλλοι μὲ ἐξέβαλον ἀπὸ τὸ σπίτι τους, ἄλλοι μοῦ εἶπον ὅλα νὰ τὰ κάμετε, ἄλλοι μὲ ἠπείλησαν, ἄλλοι μοῦ εἶπον νὰ τὰ κάμωμεν ὅλα ἐκτὸς συμβιβασμῶν, διὰ νὰ μὴ ἔχετε τὴν τύχην τοῦ Μπερναντότε, διότι εἰς τὸ τέλος ἢ θὰ σᾶς ὑβρίζουν ἢ θὰ σᾶς δολοφονήσουν. Ἐγώ, ἐφεξῆς, αὐτὸν τὸν ρόλον δὲν πρόκειται νὰ τὸν παίξω, ἐὰν παραστῇ ὃ μὴ γένοιτο ἀνάγκη. Καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅταν μᾶς ἔλεγαν, ὅτι Αὐλή, Στρατός, Παλάτι, οἰκονομικὴ ὀλιγαρχία, ξένοι, ὅλοι εἶναι ἀντίθετοί σας, δὲν θὰ ἔλθετε ποτὲ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καὶ ἤλθομεν ἐν τούτοις εἰς τὴν ἐξουσίαν, διότι ἐπετύχομεν τὴν ἕνωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ πρέπει νὰ περισώσωμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κατόπιν τῆς ἐντολῆς ποὺ ἔχω, ἔρχομαι ἐνώπιόν σας καὶ σεῖς θὰ ἀποφασίσετε. Ἐὰν τοῦτο ἔπραττον καὶ οἱ προηγούμενοι, δὲν θὰ ἦσαν προδόται. Καὶ μὴ νομίσετε, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν τὸ ἐπεσήμανα εἰς τὸν Βασιλέα. Τοῦ εἶπα, ὅτι δὲν Σᾶς εὐχαριστῶ Μεγαλειότατε, διὰ τὴν ἐντολὴν ποὺ μοῦ δίδετε, διότι δὲν Σᾶς τὴν ἐζήτησα ποτέ, οὔτε ἐζήτησα ποτέ, οὔτε ἐντολήν, οὔτε Κυβέρνησιν, οὔτε Ὑπουργεῖον. Αὐτὸ δὲν εἶναι δι’ ἐμὲ εὔνοια, εἶναι δι’ ἐμὲ ἕνα βάρος, τὸ ὁποῖον ἐπωμίζομαι καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ τὸ φέρω εἰς πέρας, σύμφωνα μὲ τὴν γνώμην τῆς ὁμάδος, τοῦ ἀρχηγοῦ, καὶ πρὸς τὸ συμφέρον Σας. Κύριοι, ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς εὐθύνας μας καὶ νὰ σκεφθῶμεν βαθύτερον. Πέραν ὅλων αὐτῶν ὑπάρχει αὐτὸς ὁ λαός, ὁ ὁποῖος ἐργάζεται καὶ μοχθεῖ καὶ ὁ ὁποῖος σήμερον εἴδατε μὲ ποῖον φρόνημα ὑπὲρ τῆς δημοκρατίας ὠρθώθη, παραμερίζων τὰ οἰκονομικά του συμφέροντα. Ἀναμένω τὴν ἀπόφασίν σας, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ σεβαστὴ καὶ θὰ τὴν μεταφέρω εἰς τὸν Βασιλέα. Δηλώσεις τοῦ κ. Στ. Στεφανοπούλου πρὸς τὸν τύπον. ΒΗΜΑ, 18 Ἰουλίου 1965. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην, εἶπε: «Διαφωνίαι ὑπῆρξαν καὶ θὰ ὑπάρξουν εἰς δημοκρατικὰ κόμματα. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται, εἶναι ἡ διάσπασις, διότι δύναται αὕτη νὰ ὁδηγήσῃ εἰς ὄλεθρον καὶ τοῦ κόμματος καὶ τοῦ Ἔθνους». ΒΗΜΑ, 24 Ἰουλίου 1965. Ἐρωτηθεὶς ὁ κ. Στεφανόπουλος ἀπὸ ἀπεσταλμένον Ἰταλικῆς ἐφημερίδος, ἐὰν ὑπάρχῃ πιθανότης νὰ ἀναλάβῃ τὴν Προεδρίαν μιᾶς Κυβερνήσεως πρὸς διευθέτησιν τῆς κρίσεως, ὁ κ. Στεφανόπουλος ἀπήντησεν ὡς ἑξῆς: «Ἐγὼ ἐκτελῶ τὸ καθῆκον μου ὡς ἡγετικὸν στέλεχος τοῦ κόμματος τοῦ Κέντρου. Τὸ Κέντρον κατέκτησεν εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογὰς τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν καὶ εἰς αὐτὸ ἀνήκει τὸ δικαίωμα νὰ κυβερνᾷ τὴν χώραν. Αὐτοὶ ποὺ κυβερνοῦν σήμερον, διέσπασαν τὴν ἑνότητα τοῦ κόμματος καὶ ἔπληξαν σοβαρῶς, ἐξακολουθοῦν δὲ νὰ πλήττουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ λάθος τους καὶ δι’ αὐτὸ ὁ λαὸς τοὺς καταδικάζει. Ὅταν ἐκλήθη ἀπὸ τὸν Βασιλέα ν’ ἀναλάβῃ τὴν Κυβέρνησιν ὁ κ. Νόβας, εἶχε καθῆκον νὰ συμβουλευθῇ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος, κ. Παπανδρέου καὶ τὴν κοινοβουλευτικὴν ὁμάδα, πρὶν δεχθῇ! Ἀλλ’ αὐτὸς δὲν τὸ ἔκαμε καὶ τοιουτοτρόπως διέπραξε μίαν πρᾶξιν ποὺ ἀποτελεῖ ἐντροπὴν ὄχι μόνον διὰ τὸ κόμμα, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλον τὸ Ἔθνος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἶμαι ἐναντίον τοῦ κ. Νόβα». Ἀπαντῶν εἰς ἄλλην ἐρώτησιν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἐτόνισε τὰ ἑξῆς: «Ἐὰν ὑπῆρξαν διαφωνίαι εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ἔπρεπε νὰ συζητηθοῦν ἐντὸς τοῦ κόμματος καὶ οἱ διαφωνοῦντες νὰ ὑπακούσουν εἰς τὰς ἀποφάσεις τοῦ κόμματος. Ὅσοι δὲν τὸ ἔπραξαν, πρέπει νὰ καταδικασθοῦν καὶ νὰ καταλάβουν, ὅτι δὲν τοὺς ἀπομένει παρὰ νὰ ζητήσουν συγγνώμην καὶ νὰ ἀποχωρήσουν». Τέλος, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἐρωτηθεὶς διὰ τὰς προθέσεις του, ἐδήλωσεν: «Θὰ κάμω ὅ,τι μπορῶ ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς ἑνότητος καὶ διὰ τὴν ἑνότητα τοῦ κόμματος. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ Βασιλεὺς ἐξηπατήθη. Τοῦ εἶπον, ὅτι ὁ κ. Νόβας εἶχε μαζί του τὴν πλειοψηφίαν, ἐνῷ αὐτὸ δὲν ἠλήθευε». ΒΗΜΑ, 25 Ἰουλίου 1965 Ὑποβολιμαῖα ἐχαρακτήριζον, ἐξ ἄλλου, κύκλοι προσκείμενοι πρὸς τὸν κ. Στεφανόπουλον, τὰ ἀναγραφέντα, ὅτι ἡ Δεξιὰ προωθεῖ «λύσιν Στεφανοπούλου». Ὁ κ. Στεφανόπουλος, κατὰ τοὺς ἰδίους κύκλους, φρονεῖ, ὅτι οὔτε ἡ Δεξιά, οὔτε ἡ Ἀριστερά, δύνανται νὰ ὑπαγορεύσουν λύσιν τῆς κρίσεως. Ὡς ἔχει τονίσει ἐπανειλημμένως, ἡ λύσις δύναται νὰ προέλθῃ δι’ ἀποφάσεως τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ 53% τοῦ λαοῦ. ΒΗΜΑ, 27 Ἰουλίου 1965 Ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὑπ’ ὄψιν τοῦ ὁποίου ἐτέθησαν ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι τοῦ ἀπεδίδοντο ὑπὸ ξένου εἰδησεογραφικοῦ πρακτορείου, καὶ ἡ ἑρμηνεία αὐτῶν ὑπὸ τοῦ ἀνταποκριτοῦ του, ἐξήγησεν, ὅτι: Τοῦ ἐτέθη τὸ ἐρώτημα «ἐὰν σᾶς προτείνῃ ἡ πλειοψηφία τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἀναλάβετε τὴν Πρωθυπουργίαν διὰ νὰ βοηθήσητε τὴν Ἑλλάδα νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ ἐπικίνδυνον πολιτικὴν κρίσιν, θὰ δεχθῆτε»; Εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτὸ ἀπήντησεν: «Οὔτε Πρωθυπουργίαν, οὔτε ἄλλην λύσιν ἔχω νὰ προτείνω. Ἁπλούστατα, θὰ πειθαρχήσω εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος, οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι». ΒΗΜΑ, 28 Ἰουλίου 1965. Ὁ κ. Στεφανόπουλος, διευκρινίζων ἀπάντησίν του εἰς ἐρώτησιν ξένου ἀνταποκριτοῦ, κατὰ πόσον διαστέλλει τὸν κ. Παπανδρέου ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ὁμάδα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐτόνισεν, ὅτι ἀντιθέτως, ὅταν ὁμιλῇ περὶ Κοινοβουλευτικῆς Ὁμάδος, εἶναι αὐτονόητον, ὅτι πρωτίστως ἐννοεῖ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος καὶ Ἀρχηγὸν τῆς Ὁμάδος. ΒΗΜΑ. 7 Αὐγούστου 1965 Τὴν 12 μ.μ. χθὲς ὁ Βασιλεὺς ἐδέχθη εἰς ἀκρόασιν τὸν κ. Στεφανόπουλον, ὁ ὁποῖος ἐξερχόμενος τῶν Ἀνακτόρων, μετὰ παρέλευσιν μιᾶς ὥρας, ἐδήλωσεν, ὅτι ὑπεστήριξε τὰς ἀπόψεις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν προχθὲς καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου. Δηλαδὴ νὰ δοθῇ ἡ ἐντολὴ εἰς τὴν Ε.Κ. ἢ νὰ διεξαχθοῦν ἐκλογαί. Ἀπαντῶν εἰς σχετικὴν ἐρώτησιν, διηυκρίνισεν, ὅτι ὅταν λέγῃ νὰ δοθῇ ἡ ἐντολὴ εἰς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, ἐννοεῖ τὸν κ. Γ. Παπανδρέου... Μεταβὰς ἀκολούθως εἰς τὴν Λέσχην τῶν Φιλελευθέρων, ὅπου μόλις εἶχεν λήξει ἡ σύσκεψις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ὁμάδος τῆς Ε.Κ., ὁ κ. Στεφανόπουλος ἐτόνισε πρὸς τοὺς βουλευτάς, ὅτι ἡ ἐντολὴ πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὸν κ. Γ. Παπανδρέου, ἄλλως νὰ γίνουν ἐκλογαί. «ΒΗΜΑ», 11 Αὐγούστου 1965 Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἐξερχόμενος τὴν 2αν μ.μ., χθές, τῶν Ἀνακτόρων, ἐδήλωσε: «Κατέθεσα τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐνεπιστεύθη ὁ Βασιλεύς, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι θὰ ἐνεφανιζόμην ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ὁμάδος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ θὰ ἐτύγχανε τῆς ἐγκρίσεως αὐτῆς, διότι ἄλλως ἡ ἐντολὴ θὰ ἐσήμαινε προσπάθειαν διασπάσεως τοῦ Κόμματος, τὴν ὁποίαν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπεθύμει ὁ Βασιλεύς».

§212ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§214Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ συνεδριάσεις αὐτῆς τῆς συνόδου, εἶναι, ἴσως, αἱ κρισιμώτεραι συνεδριάσεις τῶν τελευταίων ἐτῶν, τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Βεβαίως, ἐκυριάρχησεν ἡ ἔξαψις καὶ τὸ πάθος. Αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι αἱ διαφωνίαι ἢ ἔχθραι, μεταξὺ ἀδελφῶν, εἶναι βαθύτεραι ἀπὸ διαφωνίας ἢ ἔχθρας μεταξὺ ἐχθρῶν. Ἐντεῦθεν αὐτὴ ἡ ὀξύτης καὶ ἡ συσκότισις τῶν πνευμάτων καὶ ὁ ἐκνευρισμός, ὁ ὁποῖος ἐπεκράτησεν εἰς ὅλας τὰς συνεδριάσεις. Ἔχω τὴν γνώμην, ἐν τούτοις, πρῶτον, ὅτι ἕνα Κοινοβούλιον, εἰς τὰς κρισίμους περιστάσεις, ὁσονδήποτε κρίσιμοι καὶ ἂν εἶναι, καὶ ἔτι περισσότερον, ὅταν εἶναι κρίσιμοι, ὀφείλει νὰ σκέπτεται ἤρεμα, διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς ὀρθὰς ἀποφάσεις. Καὶ δεύτερον, θὰ σᾶς δώσω καὶ μίαν δικαιολογίαν καὶ διὰ τὴν ἰδικήν μας, μικρὰν ἢ μεγάλην, καταπόνησιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τὰς σκηνὰς καὶ θὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἄνδρες, πολλὲς φορές, γίνονται καὶ κάμνουν σὰν παιδιά, εἴτε ἀπὸ μεγάλην χαράν, εἴτε ἀπὸ μεγάλην λύπην. Δέχομαι, πὼς ὅ,τι ἔγινε, μὲ συγχωρῆτε, λίγο παιδιάστικα ἔγινεν, ἀπὸ μεγάλην θλῖψιν. Ὀφείλω, ἐπίσης, νὰ ὑπομνήσω, ὅτι πρὸ ὀλίγων μηνῶν, εἶπον εἰς τὴν Βουλήν, προσέξατε, μήπως ἡ Βουλὴ αὐτὴ εἶναι ἡ τελευταία Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων. Λυποῦμαι διότι τὸ εἶπον καὶ διότι, σχεδόν, ἐπηλήθευσα. Διότι, μία Βουλὴ ποὺ καταντᾷ νὰ μὴ ξέρῃ τί θὰ κάμῃ μὲ 150 βουλευτὰς ἔναντι 150 βουλευτῶν, εἶναι σὰν νὰ μὴ ὑπάρχῃ. Εἶπον, εἰς τὴν Βουλὴν ἐπανειλημμένως, ὅτι τὰ 2 ἀστικὰ Κόμματα, τόσον ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅσον καὶ ἡ Ε.Κ., κάμνουν πᾶν τὸ δυνατόν, διὰ νὰ καταστρέψουν, καὶ τὸ ὑγιὲς μέρος τοῦ ἀστικοῦ συστήματος. Καὶ αὐτό, ἐπίσης ἐπηλήθευσε καὶ ἐπαληθεύει ὁσημέραι περισσότερον. Τὸ πρῶτον θέμα, τὸ σχετιζόμενον μὲ τὴν σύστασιν, ἀλλὰ καὶ μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ἡ Ε.Κ. Ἡ Ε.Κ. ἐστάλει ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ μίαν μεγάλην πλειοψηφίαν, μὲ ἕνα μέγα βάρος, ἐντολῆς, καὶ δὲν κατέστη δυνατόν,— ἐκτὸς ἀπὸ 1–2 μέτρα ἀμέσου συλλήψεως, τὰ ὁποῖα πράγματι ἱκανοποίησαν τὸν λαόν, ἀλλὰ ἄφησε ἐκκρεμῆ τὴν συνέχισίν των,— νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο ἐπὶ 1½ ἔτος, ὥστε, δικαίως ἡ Ε.Ρ.Ε., νὰ μᾶς κατηγορῇ, ὅτι «δὲν ἀρχίσατε, οὐδὲν ἔργον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας καὶ ὅτι ἐκάματε ὀλιγώτερα ἔργα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ἐκάμαμεν ἡμεῖς». Καὶ πράγματι, διότι ἐχάσαμεν ὅλον τὸν καιρὸν εἰς ἀντεγκλήσεις, συζητήσεις καὶ κενοὺς λόγους. Θὰ ἔφθανε κανεὶς νὰ διερωτηθῇ κατόπιν αὐτοῦ, ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις, μὲ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν τῆς Ε.Κ., τὰς τελευταίας ἐξελίξεις καὶ ἀλληλοεκθέσεις, καὶ θὰ ἦτο λυπηρὸν αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, μήπως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Κέντρον, μήπως ὁ λαὸς ἐζήτησε Κέντρον, ἀλλὰ ἡ πραγματικότης δὲν τὸ ἐπιτρέπει. Καὶ ποιὸς εἶχε τὴν εὐθύνην αὐτῆς τῆς ἀρνήσεως; Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Ε.Κ. διήνυσε τὴν πρώτην φάσιν τοῦ βίου της. Ἡ Ε.Κ. συνέστη ἀπὸ διαφόρους ὁμάδας πολιτευτῶν τοῦ Κέντρου γενικῶς καὶ εἰς μίαν ἐποχὴν δυσχερῆ διεξήγαγεν ἕνα ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον ἔφερεν εἰς πέρας, νικήσασα εἰς τὰς ἐκλογὰς τὴν προκάτοχον κατάστασιν. Βεβαίως εἶχε τὸ μειονέκτημα, ὅτι ἡ κατεργασία μεταξὺ τῶν τάσεων καὶ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα τὴν συνέστησαν, ἦτο ἀνεπαρκὴς εἰς τὴν προετοιμασίαν. Ὅτι εἰς τὸ 1½ αὐτὸ ἔτος ἡ κατεργασία αὐτὴ δὲν συνεπληρώθη. Καὶ εἶναι φυσικὸν αὐτό. Εἶναι φυσικὸν τὸ πρῶτον ἔτος μιᾶς τοιαύτης προσπαθείας 170 ἀνθρώπων, νὰ μὴ ἠμπορέσουν νὰ συνεννοηθοῦν καὶ νὰ καταλήξουν εἰς ἕνα ὁμοιογενὲς σύνολον. Εἶπον εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἴμεθα 300 ἄνδρες ἐνήλικες καὶ ὑπεύθυνοι καὶ τί κάμνομεν; Καὶ εἶπον καὶ εἰς τοὺς ἀγαπητοὺς φίλους ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων τῆς Ε.Κ., ὅτι ἐξ ἀρχῆς διεφώνησα μὲ τὸν κ. Παπανδρέου εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ποία εἶναι ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν ἐδημιουργήσατε. Βεβαίως πταίουν οἱ μέν, διότι, ὅ,τι ἀντιρρήσεις εἶχον τὰς εἶπον μετὰ ἀπὸ 1½ ἔτος, ἀλλὰ πταίουν καὶ οἱ δέ, διότι, ὅ,τι ἀντιρρήσεις εἶχον ἐνδεχομένως, δὲν τὰς εἶπον. Πταίει, ὅμως, καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. Βεβαίως ἀπονέμω ὅλον τὸν σεβασμὸν καὶ τὴν τιμὴν πρὸς τὸν κ. Παπανδρέου. Εἶναι ἄξιος ὡς ἕνας ἐκ τῶν πολλῶν Ἑλλήνων ἡγετῶν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὅμως, νὰ τονίσω, ὅπως τὴν πρώτην φορὰν ἐὰν θέλετε, ἐντόνως εἰς τὴν Βουλὴν διετύπωσα, ὅταν ἐξελέγετο ὁ κ. Νόβας Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ τὸ εἶπον ἐπωνύμως, ὅτι διαφωνῶ μὲ τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Νόβα, διότι δὲν συνῆλθεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ὁμὰς τῆς Ε.Κ. καὶ δὲν ἐχρησιμοποιήθη συλλογικὴ διάνοια τῶν 170 βουλευτῶν. Σήμερον, τὸ πᾶν, ὅ,τι γίνεται εἰς τὴν ἀνθρωπότητα, ὀφείλεται εἰς τὴν συλλογικὴν διάνοιαν καὶ πρῶτον παράδειγμα εἶναι ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ τεχνικὴ ὅπου ἡ συλλογικὴ διάνοια ἔχει τὴν πανηγυρικὴν ἐπικύρωσίν της. Δὲν εἰργάσθημεν ὡς ἔπρεπε. Ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ἠθέλησε νὰ τὴν ἔχῃ. Ὁ κ. Παπανδρέου, μὲ τὸν ὁποῖον διεφώνησα ὄχι ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐκλογῆς ὡς Προέδρου τοῦ κ. Νόβα, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ θέμα τοῦ «πόθεν ἔσχες», εἰς τὸ ὁποῖον ἠγόρευον ἐπὶ τέσσαρας ὥρας, εἶπον, ὅτι ἐξευτελίζομεν τοὺς βουλευτὰς καὶ τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας. Ἐπίσης, διεφώνησα, ὅταν ἀνέλαβεν ὁ κ. Α. Παπανδρέου τὸν οἰκονομικὸν τομέα τῆς χώρας, διότι ἐπίστευον ὅτι δὲν ἦτο ὁ κατάλληλος ἄνθρωπος, ἀνήκων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν συμβατικῶν οἰκονομολόγων. Διεφώνησα, ἐπίσης, ὅταν ἐγένοντο τὰ χάρτινα Πανεπιστήμια καὶ διεφώνησα καὶ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1965 καὶ ἠναγκάσθην νὰ δώσω λευκὴν ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ., λόγῳ ἐπικινδύνου ἐπιπολαιότητος τῆς Κυβερνήσεως. Πταίει, λοιπόν, ὁ κ. Παπανδρέου, δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸν κρίνω, ἀλλὰ ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ἔχει τὴν δυνατότητα κυβερνήτου, δὲν ἔπραξεν ὅ,τι θὰ ἔπραττεν ἕνας κυβερνήτης. Δὲν ἔχει τὴν δυνατότητα, ἔχει τὸ χάρισμα τοῦ λόγου, ἀλλὰ παρασύρεται ἀπὸ τὸν λόγον του καὶ ἔχει μία στείρωσιν εἰς τὸν λόγον του. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ εἴπω καὶ τὸ εἶπον. Αἱ λέξεις «ἐλευθερία», «δημοκρατία», «ἡ δημοκρατία ἐνίκησε» κλπ., εἶναι λέξεις αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ γίνουν χιλιάδες φράσεις. Καὶ λέγων τὰ ἴδια πράγματα, ἐν τῷ μεταξὺ τὰ προβλήματα εἶναι τεράστια καὶ ἡ Κυβέρνησις οὐδεμία γνῶσιν εἶχεν, οὔτε τὸ Ἐπιτελεῖον της τῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ καὶ τῶν οἰκονομικῶν προβλημάτων, παρὰ μόνον τὴν ἄμεσον συμπλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ, χωρὶς καμμίαν βαθυτέραν σκέψιν. Λυποῦμαι, λοιπόν, διότι ὁ κ. Παπανδρέου παρὰ τὴν βοήθειαν ποὺ τοῦ ἔδωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Ε.Κ., δὲν κατώρθωσε νὰ ἀγάγῃ τὸ ἔργον του εἰς θέσιν. Ἐνθυμοῦμαι τοὺς λόγους τοῦ ἀειμνήστου Σοφοκλῆ Βενιζέλου πρὸ τῆς συστάσεως τῆς Ε.Κ., τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα ἔλεγε: «Δὲν εἶναι κατάλληλος ὁ κ. Παπανδρέου διὰ Ἀρχηγός, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸν κάμωμεν Ἀρχηγόν, διότι θὰ διαλύσῃ. Ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ μεταπηδᾷ ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ». Δὲν θέλω νὰ φθάσω εἰς τὸν ἀείμνηστον Καφαντάρην, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν, ὅτι ἐὰν ὁ Παπανδρέου κυβερνήσῃ τὴν Ἑλλάδα, θὰ τὴν διαλύσῃ. Πάντως κατὰ ἕνα μεγάλο μέρος διέλυσε πολλὰ πράγματα καὶ πρῶτα τὴν Ε.Κ. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Ε.Κ., κύριοι, καὶ πρὸ αὐτῆς τῆς καταστάσεως, τί θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Ταῦτα ὡς πρὸς τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Περαιτέρω, ἐκτὸς τῆς ὀξύτητος ποὺ λαμβάνουν τὰ προσωπικὰ καὶ τὰ μικροπροβλήματα τὰ ὁποῖα εἶναι μοιραῖα, ὀφείλω νὰ σᾶς τονίσω τὴν πραγματικὴν τοποθέτησιν τῶν σημερινῶν πολιτικῶν ἐξελίξεων. Ἴσως δὲν ἐτονίσθη εἰς τὴν Βουλὴν τοῦτο καὶ ἴσως δὲν τὴν ἔχομεν ὅλοι σαφῆ εἰς τὴν σκέψιν μας. Ὑπάρχει μία διπλῆ ὄψις τῶν σημερινῶν πολιτικῶν φαινομένων ὁπουδήποτε τῆς γῆς, περὶ τὰ μέσα τοῦ 20οῦ αἰῶνος. Τὰ σημερινὰ πολιτικὰ φαινόμενα εἰς ὅλον τὸν κόσμον εἶναι, πρῶτον, ἡ μάχη μεταξὺ τοῦ ἀστικισμοῦ καὶ τοῦ κομμουνισμοῦ. Αὐτὴ ἡ μεγάλη μάχη, ἡ ὁποία εἶναι τὸ κύριον φαινόμενον, διανθίζεται καὶ σχηματίζεται ἑκάστοτε καὶ ἑκασταχοῦ ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε καὶ ἑκασταχοῦ τοπικὰς συνθήκας, ὅπως τὸ φαινόμενον Καραμανλῆ–Παπανδρέου–Στεφανοπούλου κλπ. Βεβαίως τὰ ἐπιφαινόμενα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐπὶ τοῦ φαινομένου εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τὴν πρώτην προσοχήν. Καὶ ὅλοι μας ἠκούσαμεν —τὸ λέγω μετὰ λύπης— τὰς ἐκτοξευθείσας ἑκατέρωθεν σκληρὰς φράσεις. Θὰ εἴπω δύο λόγια περὶ τοῦ μεγάλου φαινομένου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ΕΔΑ καὶ θὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς σημερινῆς κρίσεως. Τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, κύριοι, κινεῖ τὰ ἀστικὰ κόμματα, κατὰ τὴν ἰδικήν του βούλησιν καὶ αὐτὸ τὸ ᾐσθάνθητε ὅλοι, διότι ὅλους σᾶς ἔχει κάμει νὰ χορέψητε κατὰ τὴν ἰδικήν του θέλησιν. Κύριοι, ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ περασμένου αἰῶνος ἤρχισε νὰ διαφαίνεται, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς εἶναι ἡ λύσις τῶν προβλημάτων τῆς ἀνθρωπότητος. Ὁ Μὰρξ ἔκαμε τὴν πρόβλεψιν, ὅτι ἡ μεταβολὴ θὰ γίνῃ ἀπὸ τὰς βιομηχανικὰς χώρας. Δὲν ἐπηλήθευσεν. Ἤρχισεν ἀπὸ τὰς ὑπαναπτύκτους χώρας καὶ δὴ ἀπὸ τὴν Ρωσίαν τῶν στεππῶν καὶ ἤδη μετὰ 40 ἔτη ἔχει γίνει ἕνα τεράστιον Κράτος μὲ τεραστίαν δύναμιν, ἡ ὁποία τεραστία δύναμις δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν τεραστίαν ἐπέκτασιν τῆς παιδείας, ὄχι τῆς παιδείας, ὅπως τῆς ἰδικῆς μας, τῆς ἀορίστου παιδείας μὲ ψευδοφιλοσοφικὲς βάσεις, ἐπιστρατευθέντων πρὸς τοῦτο ψευδοφιλοσόφων, ἀλλὰ χάριν τῆς θετικῆς παιδείας εἰς τὴν ἐπιστήμην καὶ τὴν τεχνικήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρόοδος καὶ ἡ στέρησις ἡ ἰδική μας. Εἶπον ἐπανειλημμένως εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι εὐτύχημα τὸ γεγονὸς ὅτι, λόγῳ τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεραστίας τεχνικῆς προόδου καὶ τῶν τεχνικῶν δυνατοτήτων, ὁ κόσμος δὲν θὰ θρηνήσῃ θύματα ἀπὸ νέον πόλεμον. Διότι οὔτε ἡ Ρωσία, οὔτε οἱ ἀντίπαλοί της θὰ κάμουν εὔκολα πόλεμον, διότι θὰ καταστραφοῦν καὶ οἱ δύο. Εἶπον, λοιπόν, εἰς τὴν Βουλήν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐπαναλαμβάνω, ἀπευθυνόμενος πρὸς ὅλας τὰς πτέρυγας, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς ΕΔΑ, ὅτι ὁ κόσμος τελικῶς τείνει πρὸς μίαν νέαν μορφήν. Ἤδη αὐτὰ τὰ τελευταῖα χρόνια μᾶς ἔχουν πλήξει μὲ τὰς νέας μορφὰς εἰς τὸ ἐπίπεδον ἐπιστήμη καὶ τεχνική. Ὁ κόσμος τείνει πρὸς τὴν νέαν μορφήν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἑνιαία καὶ θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν ἐπιστήμην καὶ τὴν τεχνικήν. Θὰ εἶναι ἡ πραγματικὴ ἐπιστήμη καὶ θὰ ὁδηγήσῃ τὴν ἀνθρωπότητα εἰς τὴν εὐτυχίαν. Ἡ μορφὴ αὐτὴ θὰ γίνῃ μετὰ 4 ἢ 5 ἢ 7 γενεάς. Πρὸς τὴν μορφὴν αὐτὴν τὰ μὲν κομμουνιστικὰ Κράτη θὰ βαδίσουν διὰ τῆς κομμουνιστικῆς ὁδοῦ καὶ τὰ μεγάλα Κράτη, τὰ ἰσχυρά, διὰ τῆς ἰδικῆς των ὁδοῦ. Τὸ ἐρώτημα εἶναι, πῶς θὰ βαδίσωμεν, διὰ τοῦ κομμουνισμοῦ ἢ διὰ τοῦ ἀστισμοῦ; Καὶ ἀπήντησα, ὅτι, λόγῳ τῆς ἐξαιρετικῆς δυνάμεως τῆς σημερινῆς ἐπιστήμης καὶ τεχνικῆς, ἔχει ἀλλάξει ἤδη ἐντὸς μιᾶς γενεᾶς ἡ κατάστασις. Πρὸ 40 ἐτῶν θὰ συνεζητεῖτο εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ χρησιμότης τῆς κομμουνιστικῆς ὁδοῦ. Σήμερον, ὅπου ἤδη ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ τεχνικὴ ἔχει προαγάγει τὴν Ἑλλάδα ἐπαρκῶς, δὲν εἶναι πλέον ἡ ὁδὸς τοῦ κομμουνισμοῦ κατάλληλος. Ἡ ὁδός, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ, εἶναι ἡ ἀστική. Καὶ αὐτή, χάρις εἰς τὴν τεραστίαν δύναμιν τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνικῆς, θὰ πρέπει νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν εὐτυχίαν τῶν ἀνθρώπων μας, νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ὅλων τῶν ἔργων, διὰ νὰ ἀπολαύσουν ὅλοι, ἄνευ περιορισμοῦ ὅλα τὰ ἀγαθά, ἀσφαλέστερον, χωρὶς ἀπειλάς, χωρὶς ὀπισθοδρομήσεις. Εἶναι περιττὸν νὰ γυρίσωμεν 30 χρόνια ὀπίσω καὶ νὰ ἐναρμονισθῶμεν κατόπιν. Προφανῶς, ὅμως, ἡ ἀστικὴ ὁδὸς νὰ ὑποστῇ πολλὰς μεταλλαγάς, ἐναλλαγάς, σύμφωνα μὲ τὰς ἐπιταγὰς τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνικῆς, διὰ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα. Διότι δὲν θὰ προχωρήσῃ ὁ κόσμος μὲ τὰ παλαιὰ δόγματα, μὲ τὸ δόγμα, ποὺ ὁ κομμουνισμὸς ἐστήριξε τὴν ἀρχικήν του ἐκκίνησιν. Ὁ κόσμος θὰ προχωρήσῃ σήμερον μὲ τὰ συνθήματα, τὰ ὁποῖα ἐπανειλημμένως σᾶς ἀνέφερον, μὲ τὴν ἐργασίαν καὶ τὴν ἀγάπην. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὁδός, ποὺ πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ. Ποῖος ὅμως εἶναι ὁ κίνδυνος; Ὁ κίνδυνος εἶναι, ὅτι οἱ ἐκπροσωποῦντες τὴν ἀστικὴν τάξιν τῆς χώρας εἶναι ἀνύποπτοι τῶν νέων ἰδεῶν τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνικῆς καὶ κυριαρχούμενοι ἀπὸ τὸν νομικισμὸν καὶ τὴν πολιτικὴν ὑπερτροφίαν, δὲν θὰ καταστῇ εὐχερὲς νὰ ὁδηγήσουν κατὰ τὸν τρόπον ποὺ ἐπιβάλλεται τὴν χώραν πρὸς τὴν πρόοδον. Συνεπῶς οἱ ἐκπροσωποῦντες τὸν ἀστικὸν κόσμον καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δέ, εἶσθε ὑπεύθυνοι, διότι ἐνδεχομένως ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἐκτροπὴ ἀπὸ τὴν ὀρθὴν ὁδὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἰδοὺ ἡ κατάστασις. Οἱ ἐκπρόσωποι τῶν παρελθουσῶν Κυβερνήσεων, οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, τοῦ Παπανδρέου, τῶν τριῶν Κυβερνήσεων, τῆς σημερινῆς καὶ τῶν προσφάτων, οἱ 150 ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ περιμέναμεν νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἀπὸ 2 ἢ 3 ψήφους θὰ λυθῇ τὸ ἑλληνικὸν πρόβλημα. Βεβαίως ὁ λαός, πολὺ περισσότερον ἀδιαφώτιστος ἀπὸ σᾶς, ἀγανακτεῖ ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατάστασιν, σᾶς λέγει, λύσατε τὸ πρόβλημά του δι’ ἐκλογῶν. Σεῖς οἱ ἴδιοι εἶσθε πρόθυμοι δι’ ἀμέσους ἐκλογάς. Καὶ ἐρωτῶ: Ἐσκέφθητε, ἐὰν θὰ εἶναι γνήσιαι αἱ ἐκλογαί, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν; Ὄχι ἐὰν θὰ ἐπωφεληθῇ ἡ Ε.Ρ.Ε. ἢ ἡ Ε.Δ.Α., ἀλλὰ διὰ λόγους βαθύτερους καὶ οὐσιαστικώτερους. Γεννᾶται καὶ ἐγεννήθη τὸ θέμα, ὅπως εἶπον καὶ ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου, θὰ ὑπάρχῃ ἡ Ε.Κ. εἰς αὐτὰς τὰς ἐκλογάς, ποὺ οἱ 100 εἶναι ἀπὸ ἐδῶ καὶ οἱ 50 ἀπὸ ἐκεῖ; Αἱ ἐκλογαὶ θὰ γίνουν οὐσιαστικῶς ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Ε.Κ., ἐν ἀπουσίᾳ τῶν νικητῶν τῶν περασμένων ἐκλογῶν. Καὶ θὰ πείσητε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν σεῖς οἱ ἴδιοι μὲ τὴν προθυμίαν σας, μὲ τὴν καλήν σας θέλησιν, ὅτι τίθεσθε ἐκεῖ ποὺ ἐκεῖνος θέλει; Καὶ βεβαίως πρέπει ὁ πολιτικὸς νὰ ὁδηγῇ τὸν λαόν. Φωνάζει, λοιπόν, ὁ λαός. Σκέπτεσθε ὅλοι σεῖς, μήπως πάω εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου καὶ δὲν μὲ βγάλουν βουλευτήν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ καθῆκον σας. Τὸ καθῆκον σας δὲν εἶναι νὰ βγῆτε βουλευταί. Καὶ σᾶς ἐγγυῶμαι ἐγώ, ὅτι θὰ βγῆτε καὶ θὰ ξαναβγῆτε, ἐὰν ἀκολουθήσητε τὴν ὀρθὴν ὁδόν. Συνεπῶς, τὸ καθῆκον σας εἶναι νὰ σκεφθῆτε, ὅτι ἐκλογαὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνουν αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι θὰ ἀπουσιάζῃ ἡ Ε.Κ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος. Δὲν ὑπάρχει Ε.Κ. αὐτὴν τὴν στιγμήν. Εἴτε ἡ Ε.Κ. συγχέεται μὲ μίαν παρελθοντολογίαν, εἴτε ἡ παράταξις τῶν 50 συγχέεται μὲ προσωπικὰς φιλοδοξίας, εἴτε συγχέεται μὲ τὴν Ε.Ρ.Ε. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ἀμφοτέρων. Ποῖον εἶναι τὸ πρακτέον; Ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι εἶμαι ἀριστερὸς παλαιότερος ἀπὸ τοὺς περισσοτέρους βουλευτὰς τῆς Ε.Δ.Α. καὶ εἰλικρινὴς ἀριστερός. Δηλαδὴ ἄνθρωπος τῆς θετικῆς προόδου. Ἀλλὰ ἐκήρυξα πάντοτε, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ὀρθὴ ὁδός. Δὲν εἶναι πλέον ἡ ἐργατικὴ δύναμις, ἡ ὁποία προάγει. Εἶναι ἡ πνευματικὴ δύναμις. Καὶ σᾶς ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι ἡ ἐργατικὴ ἀρχὴ τοῦ Μαρξισμοῦ, εἶναι ἡ πνευματικὴ ἀρχή, ὅπως σᾶς εἶπα, ποὺ προάγει. Ὅπου τὸ πνεῦμα, ἡ Ἐπιστήμη, ἐκεῖ ἡ παραγωγὴ τῶν ἀγαθῶν. Εἶναι ἡ συμπεπυκνωμένη ὑλικὴ ἐνέργεια ποὺ παράγει τὰ πάντα. Αὐτὸ τὸ κήρυγμα, ἐργασία καὶ ἀγάπη, ποὺ ἔπρεπε νὰ βγῇ ἀπὸ τὸ Κέντρον, δὲν ἐβγῆκε. Καὶ ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ἐβγῆκε διὰ νὰ κατακαλύψῃ τὰ πάντα μὲ ἕνα ὄνομα, Παπανδρέου–Παπανδρέου... καὶ τίποτε ἄλλο. Εἶναι λυπηρόν, ὅτι τὰ κατεκάλυψεν ἐπὶ 1½ ἔτος. Ἔχετε τὴν ἱκανότητα νὰ προχωρήσητε εἰς τὴν δευτέραν φάσιν τῆς Ε.Κ.; Αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον σας.

§215ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τὰς συνωμοσίας νὰ μᾶς εἴπητε.

§216Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω τὰς συνωμοσίας καὶ ἀντισυνωμοσίας, ἀλλὰ ὄχι ἀπόψε, μοῦ εἶναι περιττές. Μοῦ εἶναι περιττὸν ἀκόμη, νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰς ἀντιρρήσεις ἢ μὲ τὰς ἀντιλογίας ποὺ προεβλήθησαν. Ἀκόμη θέλω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἰθύνοντες τῆς ἀστικῆς τάξεως πρέπει νὰ βοηθήσουν νὰ πᾶμε πρὸς τὸν καλὸν καὶ ὄχι νὰ πᾶμε πρὸς τὰ πίσω. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον ποὺ πρέπει νὰ κάμωμεν. Δὲν θὰ κατεδαφίσωμεν τὰ πάντα, διὰ νὰ ἔχουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὰ κάμουν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς ΕΔΑ. Θὰ διοικήσουν καὶ αὐτοὶ μαζί, ἀλλὰ κατὰ τὸν θετικὸν τρόπον τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς ἀγάπης καὶ ὄχι μὲ δόγμα τὸ μῖσος. Καὶ αὐτὰ τὰ ἰδανικὰ θὰ πρέπει νὰ ἐμπνεύσωμεν εἰς τὴν νεολαίαν σήμερον, τὴν ὁποίαν ἀφήσαμεν μέχρι τώρα ἀκαθοδήγητον νὰ γυρίζῃ εἰς τοὺς δρόμους καὶ νὰ μὴ ξέρῃ τί λέγει. Ἔχει ἕνα εἶδος νευρώσεως: Παπανδρέου–Παπανδρέου. Εἶπα, λοιπόν, νὰ λειτουργήσῃ ἡ συλλογικὴ διάνοια, ἡ Δημοκρατία τῆς Ε.Κ., ἡ συλλογικὴ διάνοια τῶν βουλευτῶν ἡ ὀρθή. Αὐτὴ εἶναι ἡ Δημοκρατία. Ἡ Δημοκρατία τῶν ἔργων, τῆς οὐσίας. Νὰ πάῃ ἡ νεολαία νὰ ἐκπαιδευθῇ εἰς ἐπιστήμας. Καὶ ὄχι νὰ τὴν καθοδηγοῦμε μὲ λιβέλλους καὶ ἀοριστολογίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ σημερινὴ κατάστασις. Αὐτὰ εἶναι τὰ σφάλματα τῶν ἡγετῶν τῆς ἀστικῆς τάξεως. Ἠκούσαμεν καὶ ἐλέχθησαν πολλά. Εἴτε διὰ ψόγον τῆς Κυβερνήσεως Νόβα εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον, διότι ἐθεώρησα, ὅτι ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἔπρεπε νὰ βοηθήσω τὴν κατάστασιν διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία ἠρεμία, εἴτε διὰ ψόγον τῆς Κυβερνήσεως Τσιριμώκου, εἴτε διὰ ψόγον τῆς Κυβερνήσεως Στεφανοπούλου, εἴτε δι’ ἐκεῖνα ποὺ λέγει ὁ μὲν καὶ δὲν λέγει ὁ δέ. Αὐτὰ εἶναι τὰ σφάλματα καὶ τὰ ἀτοπήματα τῆς ἀστικῆς τάξεως, τῶν ἀστῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι ρέπουν εἰς ἕνα εἶδος προσωπολατρείας. Καὶ αὐτὰ εἶναι τὰ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἔφερον εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Δὲν ἔχομεν ἐγκαίρως συλλάβει τὰ πράγματα. Εἶπα καὶ πρὸ ὀλίγου, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες βεβαίως πρέπει νὰ ἔχουν τὸν λαόν, ἀλλὰ ὅταν χρειάζεται πρέπει νὰ καθοδηγοῦν τὸν λαὸν καὶ ὄχι νὰ ἄγωνται ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ νὰ κυριαρχοῦνται ἀπὸ τὰ συνθήματα, διότι θὰ ἔλθῃ μετὰ μία ἄλλη ἀντικυβέρνησις.

§217ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ἀπὸ τὸν Τσοὺ καὶ Τσού.

§218Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴτε ἀπὸ τὰ Τσοὺ καὶ Τσού, εἴτε ἀπὸ τὰ ἄλλα Τσοὺ καὶ Τσού, ποὺ ἐκτοξεύονται αὐτὰς τὰς ἡμέρας τῆς ἀναταραχῆς καὶ τῆς ἐξάψεως. Διὰ νὰ λύσωμεν τὰ προβλήματα τοῦ κόσμου, πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν ποὺ πάει ὁ κόσμος, ποὺ πάει ἡ Ἑλλάς. Δὲν ὑπάρχουν ἄλλα περιθώρια διὰ νὰ κάνετε παιδιαρίσματα.

§219ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Μὲ τὰ «γαργάλατα», δὲν λύονται τὰ προβλήματα.

§220Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἢ, ἀκόμη, διὰ νὰ εἴπω καὶ διὰ τὴν ἐπιπολαιότητα, διότι καὶ ἐδῶ ὑπάρχει ἐπιπολαιότης. Ἐξακολουθοῦν αἱ ἀστικαὶ Κυβερνήσεις νὰ ἔχουν ἐπιπολαιότητα, τὴν ἐπιπολαιότητα τῆς ἡμέρας, τῆς παρούσης Βουλῆς, τῆς ἀγαπητῆς μου Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀγαπητῶν μου φίλων, ἐκείνων ποὺ μαλώνουν ὁ Α μὲ τὸν Β, ποῖος θὰ πάρῃ τὸ ἀγαπητόν μου Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων... (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Μὲ συγχωρεῖτε διὰ τὴν στοργὴν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον μου!! Βεβαίως, διερωτᾶσθε πῶς θὰ ψηφισθῇ ἡ Κυβέρνησις Στεφανοπούλου. Ἐλέχθη, ὅτι στηρίζεται εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἕλληνες εἶναι καὶ οἱ τῆς Ε.Ρ.Ε. Καὶ ἄλλοτε εἶπον, ὅτι καὶ τὸ Κέντρον καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. οἱ ἴδιοι ἄνθρωποι εἶσθε, μὲ τὶς ἴδιες ἰδέες, ἀλλὰ σᾶς ἔχουν φάει τὰ πρόσωπα καὶ οἱ ἀστικὲς ἀφέλειες. Ἐλέχθη, λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Στεφανοπούλου ἐὰν θὰ πρέπει νὰ πάρῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης καὶ πῶς θὰ τῆς δώσωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης, ποὺ εἶναι μαζὺ μὲ τὴν ΕΡΕ, ἀλλὰ καὶ οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ εἶναι Ἕλληνες. Δεύτερον, ὅτι ὑπάγεται εἰς τὸ διευθυντήριον Μαρκεζίνη–Στεφανοπούλου–Κανελλοπούλου. Πολὺ τιμῶ τὸν κ. Στεφανόπουλον καὶ τὸν κ. Μαρκεζίνην καὶ τὸν κ. Κανελλόπουλον, παρὰ τὰ λάθη ποὺ ἔκαμεν ἀπὸ ἀστικὴν ἀφέλειαν. Θὰ εἴπω ἀκόμη, ὅτι πάλιν ἀναβιοῖ ὁ Συναγερμός. Βέβαια ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ τὸ εἴπουν, ἐγὼ ὅμως τὸ λέγω, σεῖς δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ τὸ εἴπητε. Νὰ σᾶς εἴπω πῶς ἐξηγεῖται αὐτὸ τὸ θέμα, ὅτι τὸ Κέντρον εἰς τὴν πρώτην φάσιν του μέχρι τοῦδε δὲν ἔφερεν ἐπαρκὲς ἀποτέλεσμα. Εἶναι ὡσὰν νὰ μὴ ὑπάρχῃ καὶ συνεπῶς οἱ 150 ποὺ εἶναι ἀπ’ ἐδῶ καὶ οἱ 150 ἀπὸ ἐκεῖ, ἀσχέτως ἐὰν εἶναι ἔτσι ἢ ὄχι, τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ ὀφείλεται εἰς προσωρινὴν πόλωσιν, ἔχει ἤδη γίνει προσωρινὴ πόλωσις καὶ ὀφείλετε νὰ τὸ ὁμολογήσητε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Αὐτὸ ἤθελε τὸ Κέντρον νὰ ἀποφύγῃ, νὰ βοηθήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν γιὰ νὰ μὴ γίνῃ αὐτὴ ἡ πόλωσις. Αὐτὸ τὸ ἐκάμαμεν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, ἡ Ε.Κ., οἱ μὲν διὰ τοὺς μὲν λόγους, οἱ δὲ διὰ τοὺς δὲ λόγους. Αὐτὸ εἶναι τὸ σημερινὸν φαινόμενον, νὰ βλέπετε τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων, νὰ μὴν βλέπετε τί εἶπεν ὁ κύριος τάδε καὶ ὁ κύριος τάδε. Ὅλοι, ὀλίγον–πολύ, τὴν ἔχομεν πάθει αὐτὴν τὴν ἀστικὴν ἀφέλειαν, αὐτὸ τὸ φαινόμενον, εἰς τὸ ὁποῖον παριστάμεθα σήμερον, κύριοι, καὶ τὸ ὁποῖον, δυστυχῶς, δὲν τὸ εἶπε κανείς, ὅτι τὸ πρῶτον ποὺ ἔπρεπε νὰ εἴπητε ὅλοι σας εἶναι μία πόλωσις, ἡ ὁποία ἔγινεν αὐτομάτως ἀφ’ ἧς ἡ πρώτη φάσις τοῦ Κέντρου ἔληξε. Θὰ πρέπει νὰ γίνῃ πράγματι Κέντρον, ἀλλὰ μὲ ἐγγυήσεις καὶ ὠργανωμένας καὶ πραγματικὰς τάσεις θὰ ξαναγίνῃ Κέντρον καὶ θὰ ἀποφευχθῇ ἡ πόλωσις. Θὰ γίνῃ αὐτό, ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ αὐτό, ὅπως σᾶς εἶπα, δὲν πρέπει νὰ γίνουν ἐκλογαί, διότι θὰ ἀπουσιάσῃ τὸ Κέντρον καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐπιθυμῶ τὰς ἐκλογὰς ποὺ θὰ εἶναι πλαστογραφία τῆς ἐπιθυμίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δι’ αὐτὸ χρειάζεται μία ἀνάπαυλα χρονική. Εὑρισκόμεθα ὅλοι εἰς μίαν νεύρωσιν. Εἰς τοὺς νευρωτικοὺς οἱ ἰατροὶ συνιστοῦν νὰ λησμονήσουν τὴν νεύρωσιν, ὁπότε θὰ γίνουν καλά. Πρέπει ὅλοι μας νὰ λησμονήσωμεν αὐτὴν τὴν νεύρωσιν. Πῶς θὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ πλατύσκαλο ἀναπαύσεως; Αὐτὸ θὰ γίνῃ μὲ τὴν ἀναβολὴν τῶν ἐκλογῶν καὶ μὲ μίαν ἐνδιάμεσον κυβέρνησιν. Καὶ τὸ μὲν πλατύσκαλο τῶν ἐκλογῶν ἔχει γίνει σχεδὸν σήμερα. Πῶς θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ λύσις καὶ τοῦ κυβερνητικοῦ καὶ τοῦ πολιτικοῦ προβλήματος; Διότι ὀφείλετε νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἐὰν σήμερον κατὰ κάποιον τρόπον λήξῃ τὸ ἄμεσον κυβερνητικὸν πρόβλημα, διότι πρέπει νὰ λήξῃ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ ὁ λαός, δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὴ ὑπάρχῃ Κυβέρνησις, ἀρκετὰ ἐπὶ δύο μῆνας καὶ πλέον ἔγιναν τὰ ὅσα ἔγιναν.

§221ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Νὰ μείνωμεν συνεπεῖς πρὸς τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ.

§222Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μείνετε συνεπεῖς εἰς τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ καὶ θὰ εἴπητε εἰς τὸν λαόν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνουν ἐκλογαὶ σήμερον. Ποία θὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἐκτελέσῃ τὸ πρόγραμμα αὐτό; Καὶ ἔρχεται τὸ πρόβλημα τῶν 150 καὶ τῶν 150 βουλευτῶν. Αὔριον θὰ ὑπάρξῃ ἡ πρόχειρος λύσις, θὰ ἀποφασίσητε συμπτωματικῶς διὰ ψήφων 3 ἢ 5 ἢ 7 κλπ. τὴν Κυβέρνησιν Στεφανοπούλου. Ἄλλως, τί θὰ κάμετε; Μήπως εἴμεθα ἄξιοι, ὡσὰν Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ὅπως εἴμεθα αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ συγκρατήσωμεν μόνον τὰ θεμελιώδη ἀπὸ αὐτὰ ποὺ συζητοῦμεν, τὰς ὀλίγας αὐτὰς στιγμάς; Θὰ ἦτο δυνατόν, ὅπως εἴμεθα ἐν ἐγρηγόρσει, νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὰ τρία–πέντε θεμελιώδη, τὰ ὁποῖα συνεζητήσαμεν πρὸ ὀλίγου καὶ νὰ εἴπωμεν, ὡς Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, 300 ἄνδρες, ὅτι συμφωνοῦμεν νὰ γίνῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ διὰ νὰ περάσωμεν αὐτοὺς τοὺς μῆνας καὶ νὰ σκεφθῶμεν πότε θὰ κάμωμεν ἐκλογάς; Δὲν ὑπάρχει, τέλος πάντων, τόσοι ἄνθρωποι εἴμεθα, ἕνας ἄνθρωπος νὰ κάμῃ Κυβέρνησιν; Δώσατε μίαν λύσιν, ἄλλως δώσατε μίαν προσωρινὴν λύσιν εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον ἀπόψε. Μεθαύριον θὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα, θὰ διορθώσωμεν καὶ τὴν Κυβέρνησιν Στεφανοπούλου, ἐὰν ψηφισθῇ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις, φερθῆτε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὡς ἄνθρωποι οὐσιαστικοί, μὴ νομικίζοντες, μὴ ὁμιλοῦντες διὰ δευτερεύοντα θέματα καὶ διὰ τὰ λάθη τοῦ καθ’ ἑνός, διὰ νὰ δώσητε λύσιν εἰς τὸ κυβερνητικὸν πρόβλημα καὶ ἀφοῦ λυθῇ τὸ κυβερνητικὸν πρόβλημα ὀφείλω νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι τότε, κύριοι, θὰ ἀρχίσῃ τὸ πολιτικὸν πρόβλημα. Τώρα ἀρχίζει τὸ πολιτικὸν πρόβλημα τῆς χώρας καὶ αὐτὸ τὸ πρόβλημα πρέπει νὰ λύσητε πρὶν καλέσητε τὸν κόσμον εἰς τὰς ἐκλογὰς ἀκαθοδήγητον, μὲ ἔλλειψιν τοῦ κυρίου κορμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον ἐβασίζετο ὁ κόσμος αὐτός, τὸν ὁποῖον ἐπροδώσαμεν ὅλοι, ὄχι ἡμεῖς, ἀλλὰ ὅλοι τὸν ἐπροδώσαμεν. Μὲ προσωπικὰς θυσίας, ἀπὸ τὴν ἀρχὴν σᾶς τὰ ἔλεγα καὶ ἐνεφανιζόμην ὡς ἀντιτιθέμενος μέσα εἰς τὸ σύνολον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ὁμάδος καὶ ἐνῷ εἶχα προσέλθει μὲ τόσην ἀγάπην. Συνεπῶς, νὰ δώσητε λύσιν εἰς τὸ πρόβλημα, διότι ἔχετε νοῦν, εἶσθε 300 ἄνδρες ἐνήλικοι καὶ ὑπεύθυνοι. Βάλετε, ὁ καθένας ἀπὸ σᾶς, τὸ χέρι εἰς τὴν καρδιά σας καὶ πράξατε τὸ καθῆκον σας καὶ ἔτσι θὰ δοθῇ ἡ λύσις. Αὐτὰ εἶχον νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι καὶ ἐὰν θελήσῃ ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ αὔριον. (Χειροκροτήματα).

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον; (Πολλοὶ βουλευταὶ ἐκ τῆς ΕΡΕ καὶ τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν διαμαρτύρονται καὶ ἐπιμένουν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι θέλουν νὰ συνεχίσωμεν, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι. Συνεπῶς, λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 1.30′ μ.μ.)