1965.08.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8η

Παρασκευὴ 27 Αὐγούστου 1965

Προεδρία κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Γ. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 24ης, 25ης καὶ 26ης Αὐγούστου ἐ.ἔ.

§2Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 24ης, 25ης καὶ 26ης Αὐγούστου ἐ.ἔ.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§4Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Συνεπληρώθησαν, κύριοι βουλευταί, 6 ἑβδομάδες ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς παραιτήσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε τὴν συνεχιζομένην ἀκόμη κρίσιν. Καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ συναγάγωμεν ὡρισμένα συμπεράσματα ἀπὸ τὰ ὅσα κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἡμερῶν αὐτῶν συνέβησαν. Δὲν εἶναι εἰς τὴν πρόθεσίν μου νὰ ἐπαναλάβω τὸ χρονικὸν τῆς κρίσεως. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ ἐκθέσω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ μὲ ἀρκετὰς λεπτομερείας καὶ ἐπισημαίνω ἁπλῶς, ὅτι τὰ ὅσα ἐξέθεσα ἀπὸ οὐδένα καὶ πρὸ παντὸς ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κ. Παπανδρέου δὲν ἠμφεσβητήθησαν· καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλωστε νὰ συμβῇ ἀμφισβήτησις, δεδομένου, ὅτι ἠρκέσθην εἰς ξηρὰν ἐξιστόρησιν πραγματικῶν περιστατικῶν. Τὸ ἐρώτημα, περισσότερον ἀκόμη ἀγωνιῶδες, ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διατὶ παρὰ τὴν γνώμην τῶν στενωτέρων συνεργατῶν του παρῃτήθη καὶ τί ἐνόμιζεν, ὅτι θὰ συνέβαινε μετὰ τὴν παραίτησιν, τὴν ὁποίαν μόνος ἐκείνην τοὐλάχιστον τὴν ὥραν ἀπεφάσισε. Δὲν εἶναι εἰς τὴν πρόθεσίν μου νὰ κάμω καμμίαν κριτικὴν ἐπὶ τῆς ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας τοῦ κόμματός μας. Ἐπαναλαμβάνω τὴν δήλωσιν, ὅτι θεωρῶ θέμα τάξεως δι’ ἐμὲ προσωπικῶς, ἐφ’ ὅσον μετεῖχον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀνήκω εἰς τὸ Κόμμα, νὰ μὴ συζητήσω θέματα ἀφορῶντα τὴν ἐσωτερικὴν ὀργάνωσιν τοῦ κόμματος. Διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι τὰ ἐσωτερικὰ θέματα πρέπει καὶ θὰ συζητηθοῦν εἰς τὴν κατάλληλον ὥραν. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ κατὰ συνέπειαν μὲ τὴν μακρὰν διαλογικὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη χθές, περὶ τοῦ ἂν ὑπάρχῃ δημοκρατικὴ ὀργάνωσις τῆς Ε.Κ. Νομίζω, ἄλλωστε, ὅτι εἶναι ματαία ἡ συζήτησις, διότι ὅλοι οἱ συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἔχετε σαφῆ περὶ αὐτοῦ γνώμην. Ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ τονίσω καὶ τὸ ὁποῖον κεῖται πέραν τῶν ἀδυναμιῶν τῆς ἐσωτερικῆς ὀργανώσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἶναι τὸ ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν νὰ ὁδηγηθῇ εἰς παραίτησιν διὰ τὴν συγκεκριμένην αἰτίαν διὰ τὴν ὁποίαν παρῃτήθη, παρὰ τὴν γνώμην ὅλων τῶν στενωτέρων συνεργατῶν του καὶ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτή, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν παραίτησιν καὶ ἐν συνεχείᾳ ὡδήγησε τὴν χώραν εἰς περιπέτειαν, ἡ βαρεῖα αὐτὴ πολιτικὴ ἀπόφασις, ἦτο ἀπόφασις ἑνὸς ἀνδρὸς φέροντος ἐξ ὁλοκλήρου τὴν εὐθύνην δι’ αὐτήν. Δὲν θέλω νὰ ἐνθυμηθῶ τὰ ὅσα ἐν συνεχείᾳ συνέβησαν. Τὰς ἀδίκους κατηγορίας αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ὄχι ἀπὸ ἀνεύθυνα ὄργανα τοῦ τύπου, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος, λυποῦμαι, διότι καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν δὲν ἠθέλησε νὰ εἶναι παρὼν διὰ νὰ ἀκούσῃ καὶ ἐνδεχομένως νὰ ἀπαντήσῃ. Θέλω, ὅμως, νὰ ἐπαναλάβω, μόνον διὰ τὴν προσωπικήν μου τακτοποίησιν τὴν ὥραν αὐτήν, ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον μαζὶ μὲ τοὺς περισσοτέρους ἐκ τῶν συνεργατῶν μου εἰς τὴν πρώτην Κυβέρνησιν τοῦ κ. Νόβα, διεδηλώσαμεν τὴν ἀντίθεσίν μας πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος εὗρεν ὡς δικαιολογίαν, ὅτι θεωρεῖ τὸ θέμα προσωπικὸν καὶ μᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι μετὰ τὴν τυχὸν πραγματοποίησιν, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις μας, τῆς ἀποφάσεώς του περὶ παραιτήσεως, βεβαίως ἕκαστος ἦτο ἐλεύθερος νὰ πράξῃ ὅ,τι νομίζει. Δὲν εἶναι ἡ ὥρα διὰ νὰ τακτοποιήσωμεν τὰ ὅσα ἀφοροῦν ἡμᾶς, οὔτε διὰ νὰ ἐκκαθαρίσωμεν ἀνοικτοὺς λογαριασμοὺς μεταξύ μας καὶ μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. Τὸ πρόβλημα εἶναι ἐὰν ὁ κ. Παπανδρέου παραιτούμενος ἔπραξεν ὀρθῶς. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν μὲ τὸν κ. Παπανδρέου νὰ ἔχω ἐπὶ τοῦ θέματος μακρὰς καὶ δραματικὰς συνομιλίας. Ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν διετύπωσα ἦτο καὶ τὴν ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ὁ λόγος τῆς παραιτήσεως δὲν ἦτο ἐπαρκὴς διὰ νὰ ὁδηγηθῇ ὁ τόπος εἰς περιπέτειαν καὶ ἐνδεχομένως εἰς ἐμφύλιον ἀναταραχήν. Εἶχα τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Ε.Κ. ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον νὰ λύσῃ τὸ ἐπίμαχον θέμα τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο τόσον σοβαρὸν καὶ διὰ νὰ ἀποφύγῃ καὶ τὸ κόμμα καὶ ὁ τόπος τὴν περιπέτειαν. Εἶχον εἴπει τότε εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, ὅτι ἀσχέτως τοῦ χρέους ποὺ ἔχομεν ἔναντι τοῦ 53% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ποὺ μᾶς ἔδωκε τὴν μοναδικὴν πλειοψηφίαν νὰ κυβερνήσωμεν καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ πρόγραμμά μας, ἔχομεν καὶ ἕνα ἀκόμη μεγαλύτερον χρέος, νὰ προστατεύσωμεν τὴν γαλήνην τῆς χώρας αὐτῆς καὶ τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ βίου τῆς τελευταίας Ἑλληνικῆς γενεᾶς τόσον ὑπέφερε. Καὶ προσέθεσα, ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγηθῇ ὁ τόπος εἰς ἐκλογὰς τὰς ὁποίας οὔτε ἔβλεπα, οὔτε βλέπω δυνατάς, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Ε.Κ. θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κερδίσῃ τὴν αὐτὴν πλειοψηφίαν διὰ νὰ συνεχίσῃ τὸ πρόγραμμά της. Πιστεύω, ὅτι τὸ 53% εἶναι ἀνεπανάληπτον διὰ δύο βασικοὺς λόγους. Πρῶτον, διότι μία μεγάλη μερὶς τῶν ὀπαδῶν μας δὲν θὰ συνεμερίζετο αὐτὴν τὴν ἀκραίαν τοποθέτησιν, ἡ ὁποία θὰ ὡδήγει τὸν τόπον εἰς περιπέτειαν. Καί, δεύτερον, διότι θὰ μᾶς ἠρώτων: Σᾶς ἐδώσαμε τὴν πλειοψηφίαν, σᾶς ἐδώσαμε τὴν ἰσχυροτάτην πλειοψηφίαν, τί ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς ἠμπόδισε νὰ κυβερνήσητε; Καὶ ὅ,τι καὶ ἂν ἐλέγαμεν, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ὡς παράταξις, ὅ,τι καὶ ἐὰν ὁ ἕνας κατεμαρτύρει ἐναντίον τοῦ ἄλλου, ὅποιος εἰς τὸ τέλος καὶ ἐὰν εἶχε δίκαιον, θὰ ἀπέμενεν ὡς βασικὴ ἀδυναμία τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ξαναῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὕστερα ἀπὸ 12 χρόνια καὶ ἀντὶ νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον, ἐπέτυχε νὰ διαλυθῇ ἀπὸ τὴν μία μεριὰ ὡς κομματικὸς ὀργανισμὸς καὶ νὰ ὁδηγήσῃ τὸν τόπον ἀπὸ τὴν ἄλλην εἰς περιπέτειαν, διὰ νὰ μὴ εἴπω εἰς ἐμφύλιον πόλεμον. Πῶς θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ διεκδικήσωμεν ὑπ’ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν αὐτὴν πλειοψηφίαν; Ἔκτοτε διετύπωσα, κύριοι συνάδελφοι τῆς Ε. Κ., τὴν γνώμην καὶ δὲν δυσκολεύομαι νὰ σᾶς ἐξομολογηθῶ, ὅτι σήμερον, μετὰ τὰ ὅσα συνέβησαν καὶ εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἔλθω ἀμέσως μετά, ἔχω ἀκόμα περισσότερον πεισθῆ, ὅτι εἶχον δίκαιον λέγων αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἠκούσατε πρὸς τὸν Ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. Κύριοι συνάδελφοι, ἤκουσα μὲ πολλὴν προσοχὴν τὸν φίλον μου Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν κ. Μαρκεζίνην χθὲς τὴν ἑσπέραν. Λυποῦμαι ποὺ δὲν εἶναι παρών. Ἤθελον νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν συμφωνῶ βεβαίως μὲ τὴν ἄποψίν του. Καὶ δὲν συμφωνῶ, διότι συμβαίνει νὰ ἀνήκω εἰς τὴν παράταξιν τῆς Ε.Κ. Ἐννοῶ διατὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης θὰ ἤθελε νὰ ἔχῃ τερματισθῆ ὁ βίος καὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς 16ης Φεβρουαρίου καὶ τῆς Βουλῆς τῆς 16ης Φεβρουαρίου. Καὶ δὲν εἶναι περίεργον διατὶ αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐξελέγη μὲ τὴν ψῆφον τῆς Ἑλληνικῆς δεξιᾶς, τῆς ὑπὸ τὴν εὐρυτάτην ἔννοιαν παρατάξεως τῆς ἀντιπολιτεύσεως, βεβαίως δὲν θὰ ἤθελε νὰ εὕρῃ τρόπον ἡ Ε.Κ. νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καὶ βεβαίως προτείνει μίαν λύσιν, ἡ ὁποία καίτοι ἐκ τῶν πραγμάτων ἀνέφικτος, διότι προσκρούει εἰς τὸ κοινὸν αἴσθημα τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τῆς Ε.Κ. παρὰ ταῦτα ἔχει μίαν λογικὴν δι’ αὐτόν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρῶτον ἐρώτημα εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν ὡς ἐλεύθεροι ἄνδρες, ὡς βουλευταὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκπρόσωποι τῆς πολυβασανισμένης παρατάξεως τῆς Δημοκρατίας ἀπάντησιν, εἶναι ἂν ἡ πλειοψηφία τῆς 16ης Φεβρουαρίου, ἡ πλειοψηφία τοῦ 53%, ἠμπορεῖ νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὸ πρόγραμμά της; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἀνατρέξω εἰς τὸ παρελθόν. Θὰ θυμήσω ὅμως, ὅτι ὅταν ἡ Κυβέρνησις Νόβα ἐνεφανίσθη εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἐσχηματίσθη ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν, ἔθεσεν αὐτὸ τὸ ἐρώτημα. Καὶ εἶπεν: Ὅτι ἐπιθυμία της θὰ ἦτο ἡ Ε.Κ. νὰ εὕρισκε τὸν τρόπον νὰ ἐπανέλθῃ ἡνωμένη εἰς τὴν ἐξουσίαν, διότι αὐτὴ ἦτο ἡ λαϊκὴ ἐντολὴ τῆς 16ης Φεβρουαρίου. Καὶ προσέθεσε φυσικά, ὅτι ἦτο ἑτοίμη νὰ ἐγκαταλείψῃ ἀνὰ πᾶσαν ὥραν τὴν ἀρχὴν καὶ νὰ δώσῃ τὴν θέσιν της εἰς ἄλλην Κυβέρνησιν. Καὶ εἶπεν ἀκόμη, ὅτι ἐὰν τοῦτο δὲν καθίστατο ἐφικτόν, τότε βεβαίως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ εἰς κατάλληλον χρόνον θέμα ἐκλογῶν. Ἐὰν τὸ θέμα τοποθετηθῇ εἰς τὴν σωστήν του βάσιν, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δύσκολος ἡ ἀπόκρισις. Πρώτη λύσις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, εἶναι νὰ παραμείνῃ ἡ Ε.Κ. εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐπιλύουσα τὰ προβλήματά της. Δὲν θὰ μπῶ αὐτὴν τὴν ὥραν εἰς ἔρευναν λύσεων θεωρητικῶν. Ἄλλη λύσις εἶναι νὰ σχηματισθῇ Κυβέρνησις εὐρυτέρας συνεργασίας, Κυβέρνησις ἐθνικῆς ἑνότητος, ἐν ὄψει τῶν κρισίμων ἐσωτερικῶν περιστάσεων, ἐν ὄψει τῶν προβλημάτων τῆς χώρας καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ψῆφον πλέον ὁλοκλήρου ἢ περίπου ὁλοκλήρου τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας. Τρίτη λύσις ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα, εἶναι αἱ ἐκλογαί. Κύριοι συνάδελφοι, παρεξηγήθη ὁ Ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Τσιριμῶκος καὶ ἐγένετο ἐλπίζω, ἀθελήτως, μεταβολὴ τῆς ἐννοίας τῶν λόγων του, ὅταν ἐδήλωσεν ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του εἶναι ἡ τελευταία Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. Ὑποθέτω, κύριοι συνάδελφοι τῆς Ε.Κ., ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἀπὸ σᾶς ποὺ θὰ ἀμφιβάλῃ διὰ τὴν ἀλήθειαν καὶ διὰ τὴν ἀκρίβειαν τῆς διαπιστώσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀντικειμενικὴν διαπίστωσιν. Ἡ τυχὸν πτῶσις, ἡ τυχὸν καταψήφισις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, βεβαίως θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἀναζήτησιν λύσεων πάρα πέρα. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα θὰ ἀπομείνῃ ἡ ἀναζήτησις ἐνδεχομένως ἐφαρμογῆς τῆς λύσεως τὴν ὁποίαν ὁ κ. Μαρκεζίνης προέτεινε, ἢ καὶ ἐὰν αὐτὴ ἀποδειχθῇ ἀνέφικτος, ἡ ἀναζήτησις τῆς λύσεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ πράγματι τὴν ἀσφαλιστικὴν δικλεῖδα εἰς τὰς Δημοκρατίας, τῆς λύσεως τῶν ἐκλογῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον τίθεται πρὸς ὑμᾶς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ε.Κ. σήμερον. Καὶ τὸ ἐρώτημα αὐτὸ ἀξίζει νὰ ἐρευνηθῇ, νὰ μελετηθῇ, ἀξίζει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν συνείδησιν ὅλων σας καὶ νὰ δώσετε ὡς ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ δημοκρατικοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος, μίαν ἀπάντησιν. Ἀνήκω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν συνηθίζουν νὰ δραματοποιοῦν τὰ πραγματικὰ δεδομένα. Εἶμαι καὶ ἀπὸ χαρακτῆρος ἐκ φύσεως μᾶλλον αἰσιόδοξος ἄνθρωπος. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι αἱ περιστάσεις τὰς ὁποίας ἡ χώρα διέρχεται σήμερον εἶναι τὸ ὀλιγώτερον δυσχερεῖς. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἡ βαρεῖα ἀπόφασις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. νὰ παραιτηθῇ, διαφωνῶν διὰ τὸ συγκεκριμένον θέμα διὰ τὸ ὁποῖον παρῃτήθη, ἐδημιούργησε προβλήματα, τὰ ὁποῖα δυσχερέστατα ἐπιλύονται. Διότι ἡ διαφωνία μὲ τὸν Ρυθμιστὴν τοῦ Πολιτεύματος τὴν παροῦσαν ὥραν, ὅταν μάλιστα ἡ πολιτικὴ κρίσις εἶχε τὴν γνωστὴν συνέχειαν μὲ τὰς γνωστὰς ὑπερβολὰς καὶ ἀκρότητας, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἐδημιούργησε μίαν μείζονα κρίσιν καὶ ἡ λύσις μιᾶς κρίσεως σὰν αὐτήν, εἶναι δυσχερής. Καὶ ἦτο ἀναμενόμενον καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζῃ καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ ἀναμέτρησεν εἰς τὴν συνείδησίν του ὅταν ἀπεφάσισε τὴν διαφωνίαν. Διότι ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἡ λύσις τῶν ἐκλογῶν, τὸ αἴτημα τῶν ἐκλογῶν —τὸ ὁποῖον ἄλλως τε δὲν προεβλήθη καὶ ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν καὶ ἐνῷ ἂν προεβάλετο ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, ἡ ἐξέλιξις θὰ ἦτο πιὸ καθαρὰ καὶ πιὸ εὔκολη— εἶναι ἀμφίβολον, ἐὰν δίδῃ λύσιν διὰ τὸ ἄμεσον μέλλον. Διότι εἶναι ἀμφίβολον ἐὰν ἠμποροῦν σήμερον νὰ διεξαχθοῦν ἐκλογαί. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς, ἐὰν μάλιστα γίνουν εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν ποὺ ζῶμεν, εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ αἰωρῆται εἰς τὴν ἀτμοσφαῖραν τὸ πολιτειακόν, τὸ ὁποῖον βεβαίως κανεὶς δὲν θέλει ἐξ ἡμῶν τῆς Ε.Κ. νὰ θέσῃ, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ τεθῇ ἀπὸ τὴν βάσιν, ἢ ἔστω καθοδηγούμενον ἀπὸ ὡρισμένην κατεύθυνσιν. Καὶ δὲν εἶναι τυχαῖον, κ.κ. συνάδελφοι, καὶ δὲν εἶναι ἐστερημένον πολιτικῆς σημασίας τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὰς περιοδείας τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. τὸν ὑπεδέχθησαν καὶ μὲ πλακὰτ ποὺ τὸν ἀνέφερον ὡς Πρόεδρον Δημοκρατίας. Καὶ δὲν εἶναι τυχαῖον τὸ γεγονός, ὅτι ἀκούεται εἰς τὰς συγκεντρώσεις του καὶ τὸ σύνθημα δημοψήφισμα.

§5Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ψευδέστατον.

§6Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν συνείθησα κ. Γιαννόπουλε, νὰ λέγω ψεύδη. Καὶ τὰς φωτογραφίας μὲ τὰ πλακὰτ τὰς εἶδον εἰς ἐφημερίδα φιλικὴν πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Τὸ σημειῶ μόνον διὰ νὰ εἴπω ποὺ ὁδηγεῖται ἡ χώρα. Κατὰ συνέπειαν τὸ πρῶτον πρόβλημα εἶναι σήμερον ἐὰν θὰ πρέπει νὰ κρατηθῇ εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶναι Κυβέρνησις ἐκ τῆς Ε.Κ. Ἤκουσα, πολλὰς ἀπόψεις καὶ πολλὰ ἐπιχειρήματα περὶ τῆς ψήφου τῆς ΕΡΕ καὶ ἤκουσα καὶ ἐσημείωσα τὸ ἱερὸν πάθος τοῦ κ. Ἠλιοῦ διὰ τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ὁ κ. Τσιριμῶκος ἐξήγγειλεν. Ἀλλὰ ὁ τόπος μας ἔχει πολλὴν ἐμπειρίαν ἀπὸ Κυβερνήσεις Συνεργασίας καὶ θὰ ἐνθυμῆτε πρώτη ἡ Ε.Δ.Α., θὰ ἐνθυμοῦνται οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς ΕΔΑ, ὅτι ὁλόκληρον τὸ μέτωπον τὸ ἐκλογικὸν τοῦ 1956 ἐστηρίχθη εἰς ἕνα MINIMUM προγράμματος, τὸ ὁποῖον ὅλοι οἱ μετέχοντες τότε εἴχομεν ἀποδεχθῆ. Καὶ τὸ ἐλάχιστον αὐτὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῆς παροχῆς ψήφου εἰς μίαν Κυβέρνησιν ἢ ἐνδεχομένως μιᾶς ἐκλογικῆς συνεργασίας, βεβαίως δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὀνομασθῇ πρόγραμμα ἑνὸς ἐκ τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα μετέχουν εἰς μίαν Κυβέρνησιν ἢ ἐνδεχομένως στηρίζουν τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ἕνα πρόγραμμα τὸ ὁποῖον εἰς ὡρισμένην ἱστορικὴν στιγμὴν καλύπτει κατὰ τὴν κρίσιν ἐκείνων ποὺ τὸ ἀποδέχονται, τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας καὶ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ὀφείλει νὰ ἐφαρμόζῃ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία τὸ ἐξαγγέλλει. Ἀλλ’ ἀσχέτως αὐτοῦ, καὶ πέραν τοῦ εἰδικωτέρου αὐτοῦ θέματος, ἐπαναλαμβάνω ὅτι δι’ ὑμᾶς, τοὺς Κεντρώους βουλευτάς, ἀπομένει νὰ δώσητε ἀπάντησιν στὸ βασικὸν ἐρώτημα: Νομίζετε, ὅτι ἡ Βουλὴ τῆς 16ης Φεβρουαρίου ἐξεπλήρωσε τὸν προορισμόν της, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῶν 53% πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθῇ, ὅτι τὰ 2½ χρόνια ἀκόμη τὰ ὁποῖα πρέπει ἡ Ἕνωσις Κέντρου νὰ κυβερνήσῃ πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθοῦν, διὰ νὰ ὑπάγῃ ἡ χώρα μας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἡ παράταξις, εἰς τὴν περιπέτειαν τῶν ἐκλογῶν, τῆς ὁποίας τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὄχι ἁπλῶς ἀμφίβολον, προδικάζεται δι’ ἐμὲ ὡς οὐχὶ ἱκανοποιητικὸν τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἔκτασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἦτο ἱκανοποιητικὸν τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα τῆς 16ης Φεβρουαρίου; Πέραν αὐτοῦ τοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι πρόβλημα εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ὑπάρχει καὶ τὸ βασικώτερον πρόβλημα τὸ ποῦ θὰ βαδίσῃ ὁ πολιτικός μας βίος. Πρόβλημα ἀγωνιῶδες, τὸ ὁποῖον συνέχει τὰς ψυχὰς ὅλων τῶν Ἑλλήνων σήμερον, ὄχι μόνον τῶν πολιτευομένων, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν ἁπλῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Ποῦ θὰ βαδίσῃ ἡ χώρα; Εἶπον προηγουμένως τὴν γνώμην μου διὰ τὰς ἐκλογάς. Αἱ ἐκλογαὶ ἀποτελοῦν τὴν ἀσφαλιστικὴν δικλεῖδα τῆς Δημοκρατίας καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἤθελεν εὑρεθῆ καὶ ἕνας, ὁ ὁποῖος νὰ ἐσκέπτετο ἄλλην διέξοδον ἐνώπιον οἱουδήποτε ἀδιεξόδου. Δὲν εἶμαι δὲ ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σκεφθῶ ἄλλην διέξοδον. Αἱ ἐκλογαὶ πρέπει νὰ εἶναι ἡ διέξοδος, ἀλλὰ ἐὰν αἱ ἀπαντήσεις εἰς τὰ δύο πρῶτα ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἔθεσα, εἰς τὸ ἐρώτημα, δηλαδή, ποὺ ἀφορᾶ τὴν Ἕνωσις Κέντρου καὶ εἰς τὸ ἐρώτημα ποὺ ἀφορᾷ τυχὸν Κυβέρνησιν εὐρυτέρας συνεργασίας ἤθελον εἶναι ἀρνητικαί. Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα ποὺ ἀμέσως γεννᾶται εἶναι: Πότε θὰ γίνουν αἱ ἐκλογαί; Εἰς ποίαν ἀτμοσφαῖραν καὶ πῶς; Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἴπω ὡρισμένα πράγματα μὲ τὰ ὁποῖα, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ στενοχωρήσω ὀλίγον τοὺς φίλους συναδέλφους τῆς ΕΔΑ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ ἔχουν ἀρκετὴν δημοκρατικότητα διὰ νὰ τὰ ἀκούσουν ἤρεμα. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ αὐτοκριτικὴ τὴν ὁποίαν ἤσκησαν καὶ οἱ ἴδιοι τὰς τελευταίας ἡμέρας θὰ τοὺς ἔχει πείσει ὅτι αἱ ἐξτρεμιστικαὶ ὑπερβολαί, εἰς τὰς ὁποίας προέβησαν, ἀπετέλεσαν λάθος. Ἀπετέλεσαν λάθος ὄχι μόνον διὰ τὴν ἠρεμίαν τοῦ τόπου, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶμαι πολὺ βέβαιος, ὅτι ὅλοι οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν παράταξιν αὐτὴν γειτνιάζονται ἀλλὰ περισσότερον καὶ διὰ τὴν ἰδίαν τὴν ΕΔΑ. Ἐμάθαμε, καὶ ἔχομεν συνηθίσει τὰ τελευταῖα χρόνια, νὰ ἀκούωμεν ἀπὸ τὴν παράταξιν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, κάθε φορὰ ποὺ θὰ συμβοῦν ἔκτροπα, ὑπερβολαί, σφάλματα, νὰ ἀκούωμεν τὸ στερεότυπον τροπάριον ὅτι ἦτο προβοκάτσια τῆς δεξιᾶς, τῆς Ἀστυνομίας, τῶν Ἀμερικανῶν ἢ δὲν ἠξεύρω, ποίων ἄλλων, οἱ ὁποῖοι τὰ προεκάλεσαν. Ἀλλὰ ἐπλήθυναν ὑπερμέτρως οἱ προβοκάτορες τὰς τελευταίας ἡμέρας κ. συνάδελφοι! Θὰ ἀποτελέσουν ἐντροπὴν διὰ τὸν δημόσιον βίον τῆς χώρας, θὰ ἀποτελέσουν ἐντροπὴν διὰ τὴν δημοκρατικὴν Ἑλλάδα τὰ ὅσα συνέβησαν τὰς τελευταίας ἡμέρας μετὰ τὴν κρίσιν, μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Παπανδρέου. Αἱ δυναμικαὶ ἐκδηλώσεις ἀναρχικῆς μορφῆς, τὰ ὑβριστικὰ συνθήματα, αἱ ἀπειλαί, τὰ ἀνώνυμα τηλεφωνήματα, οἱ ἐκφοβισμοί, αἱ ἀπειλαὶ μὲ δολοφονίες, οἱ ψεύτικες εἰδήσεις ποὺ ἐκυκλοφόρησαν ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Ἑλλάδος, πότε ὅτι μοῦ ἐπυρπόλησαν τὸ σπίτι μου εἰς τὰ Χανιὰ καὶ πότε ὅτι 2.000 Κρῆτες ἀγριεμένοι ἔρχονται διὰ νὰ μὲ σφάξουν, εἶναι κάτι ποὺ ἠμπορεῖ σεῖς νὰ χαρακτηρίσετε. Βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπηρεάζουν κανένα, τοὐλάχιστον τοὺς ὑπερηφάνους δημοκρατικοὺς ἄνδρας, τὰ συστήματα αὐτὰ τῆς ΕΔΑ. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι τῆς ΕΔΑ, ὅτι ἐξύπνησαν εἰς τὸν λαὸν παλαιὲς μνῆμες, τὶς ὁποῖες σεῖς πρὸ παντὸς ἔχετε συμφέρον νὰ ξεχάσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ ἀπεκάλυψαν πόσον ψεύτικη εἶναι ἡ πίστις σας εἰς τὴν δημοκρατίαν. Διηρωτήθη ὁ κ. Ἡλιοῦ, ἔθεσε τὸ ἐρώτημα εἰς τὴν λατινικὴν «ποῖον ὀφελοῦν», διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν τοὺς ὀφελοῦν ὡρισμέναι ἐξτρεμιστικαὶ ὑπερβολαί, τὰς ἔκαμαν προβοκάτορες. Δὲν δυσκολεύομαι νὰ σᾶς εἴπω ποῖον ὠφελοῦν. Ὠφέλησαν, πράγματι, τὴν ΕΔΑ τὰς ἡμέρας αὐτὰς καὶ ὠφέλησαν τὰ ἀπώτερά της σχέδια τὰ ὅσα συνέβησαν. Καὶ δὲν εἶναι τόσον ἀνόητος ἡ ἡγεσία τῆς ΕΔΑ, ὥστε δωρεὰν νὰ ἐκτίθεται καὶ δωρεὰν νὰ ὑφίσταται αὐτὸν τὸν δυσμενῆ ἀντίκτυπον εἰς τὰς ψυχὰς τῶν Ἑλλήνων. Εἶναι γνωστὴ ἡ μέθοδος τοῦ ψυχολογικοῦ πολέμου, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ τὴν ἄλλην φορὰν εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσω. Καὶ γνωρίζει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ πικρὴν πεῖραν πόσον οἱ δημοκράται τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκτρέπονται καὶ ξεχνοῦν καὶ τὰ περὶ δημοκρατίας καὶ τὰ περὶ ἐλευθεροτυπίας καὶ ὅλα τὰ περὶ τηρήσεως τοῦ δημοκρατικοῦ συντάγματος κηρύγματα, ὅταν διὰ μίαν στιγμὴν αἰσθανθοῦν ὅτι ἔχουν τὴν δύναμιν εἰς τὰ χέρια των. Μᾶς ἐθύμισε ἡ ἀφόρητος αὐτὴ ψυχολογικὴ βία, ἡ ἀπαράδεκτος παρέμβασις εἰς τὰ ἔργα τῶν πολιτευομένων, τῶν βουλευτῶν, τοῦ Κοινοβουλίου, τοῦ Τύπου, μᾶς ἐθύμισε τὸ «ξεκαθάρισε τὴν θέσιν σου συναγωνιστή», τῆς κατοχικῆς περιόδου, τὴν ἐαμικὴν μισαλοδοξίαν ὅτι καθένας ἀπὸ ἡμᾶς ποὺ ἐκάμαμεν ἐθνικὴν ἀντίστασιν, ἐθεωρούμαστε προδόται τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς δημοκρατίας. Καὶ ἐὰν ἀπὸ τὴν περιπέτειαν αὐτὴν κάτι βγῆ καλό, θὰ εἶναι ὅτι ἐνεθυμήθη πράγματα χρήσιμα ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος διὰ τὸν κομμουνισμὸν καὶ τὴν σημερινὴν ΕΔΑ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ γνωρίζετε ὅλοι σας, ἡ Βουλὴ μὲ γνωρίζει. Δὲν ἀνήκω εἰς τοὺς ἐξτρεμιστάς. Ὑποστηρίζω πάντοτε μὲ συνέπειαν τὴν δημοκρατίαν καὶ ὑπεστήριξα καὶ τὴν ΕΔΑ εἰς δύσκολες ὧρες. Καὶ συνέβη νὰ εὑρεθῶ παραστάτης καὶ σύμμαχος, ὅταν ἐβάλλετο ἡ ΕΔΑ ἀδίκως ἀπὸ κυβερνήσεις τῆς Δεξιᾶς. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα πολὺ νὰ πληροφορηθῶ, μὲ ποῖον δικαίωμα δημοκρατικὸν καίουν οἱ «Λαμπράκηδες» τὰ φύλλα φιλικῶν πρὸς τὸν κ. Παπανδρέου ἐφημερίδων, εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν, ὅταν συμβῇ νὰ ὑποψιασθοῦν ὅτι αἱ ἐφημερίδες αὐταὶ ἠμπορεῖ νὰ παρεξέκλιναν ὄχι ἀπὸ τὴν γραμμὴν τοῦ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ τῆς ΕΔΑ.

§7Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ψέμμα.

§8Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Κύρκον....

§9Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Εἶναι ψέμματα.

§10Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μὴ μὲ διαψεύδετε, διότι θὰ μὲ ὑποχρεώσητε νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τί ἔχετε εἴπει σεῖς οἱ κομμουνισταὶ εἰς ἀναλόγους περιστάσεις τοῦ παρελθόντος.

§11Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Εἶναι ψέμματα.

§12Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι ἠμπορεῖ κανεὶς ἐλεύθερος ἄνθρωπος νὰ δεχθῇ ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα —τὸ ἔχω εἴπη πολλάκις— νὰ κάμουν διαδηλώσεις ἐπὶ 15 ἡμέρας κάτω ἀπὸ τὰ γραφεῖα οἱασδήποτε ἐφημερίδος καὶ δὲν ἔχουν κανένα δικαίωμα νὰ περιφέρωνται εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ νὰ ἐκτρέπωνται εἰς ὕβρεις ἐναντίον οἱουδήποτε πολιτικοῦ ἀνδρός. Θὰ σᾶς ἤρεσε, κ. Κύρκο, νὰ περιφέρωνται αὐτοὶ τοὺς ὁποίους ὀνομάζετε τραμπούκους τῆς δεξιᾶς, εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ νὰ φωνάζουν «Πασαλίδη κάθαρμα», «Ἠλιοῦ κάθαρμα». Ποία δημοκρατικὴ ἀγανάκτησις θὰ εἶχε καταλάβῃ τὴν δημοκρατικὴν ψυχήν σας καὶ ποῖαι διαμαρτυρίαι θὰ ἠκούοντο ὄχι ἀπὸ σᾶς ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πάμπολλους ἄλλους δυστυχῶς ἀνήκοντας εἰς τὴν Κεντρώαν παράταξιν, ἡ ὁποία παρηκολούθησε τὰ θλιβερὰ αὐτὰ γεγονότα παρακμῆς καὶ πτώσεως τῆς δημοκρατίας χωρὶς φωνὴν διαμαρτυρίας; Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι ἰδιαιτέρως διότι ἠνέχθη ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, κ. Γεώργιος Παπανδρέου, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνεθυμεῖτο κατ’ ἐξοχὴν αὐτὸς μίαν ἀνάλογον περίοδον τοῦ παρελθόντος. Δὲν ἔχω ζήσει τὸ κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου εἰς τὰς Ἀθήνας, εὑρισκόμενος ἐκείνην τὴν ἐποχὴν εἰς τὴν Κρήτην, εἰς ἀπομόνωσιν, καταδικασμένος εἰς θάνατον εἰς γερμανικὴν φυλακήν. Συνέβη ὅμως αὐτὰς τὰς ἡμέρας νὰ ἀναδιφήσω παλαιὰ κείμενα καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἔμεινα κατάπληκτος ἀπὸ τὴν ὁμοιότητα τῶν περιστατικῶν. Μονότονος εἶναι ἡ ἐπανάληψις τῶν αὐτῶν συνθημάτων καὶ τῶν αὐτῶν ἐκδηλώσεων μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι τότε προδότης δὲν ἦτο ὁ κ. Νόβας, ὁ κ. Μητσοτάκης, ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἦτο ὁ «ματοβαμμένος Παπατζῆς» τοῦ Δεκέμβρη, ὁ Γεώργιος Παπανδρέου καὶ ὀργανωταὶ δὲν ἦσαν τότε ἡ Ἀσφάλεια καὶ οἱ Ἀμερικανοί, ἦτο ἡ Ἰντέλιζενς Σέρβις καὶ ὁ κ. Παπανδρέου. Ἀνατριχιαστικὰ εἶναι τὰ κείμενα. Ἔχω μπροστά μου ἕνα ὄγκον καὶ ὅποιος ἔχει τὴν περιέργειαν καὶ ὅποιος θέλει νὰ συναγάγῃ ὡρισμένα συμπεράσματα, χρήσιμα διὰ τὴν παροῦσαν ὥραν, δὲν θὰ ἔβλαπτε νὰ τὰ ἀναδιφήσῃ. Θὰ σᾶς διαβάσω ἕνα ἀπὸ ὅλα. Ἡ «Ἐλεύθερη Ἑλλάδα» τῆς 27.4.1945 γράφει: «Σήμερα ἀποδείχνεται τετραγωνικώτατα ὅτι ἡ μοναρχικὴ συνωμοσία ποὺ ὁδήγησε στὴ σύγκρουση τοῦ Δεκέμβρη προπαρασκευάστηκε καὶ ὠργανώθηκε μῆνες πολλοὺς πρὶν ἐκραγῇ ἀπὸ τὸν Παπανδρέου σὰν ἐντεταλμένο πράκτορα τοῦ Γλύκσμπουργκ». Δηλαδὴ ἔναντι τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου ἐξαπολύεται ὑβρεολόγιον ἀπεριγράπτου χυδαιότητος ὅμοιον τοῦ ὁποίου αὐτὰς τὰς ἡμέρας ζῶμεν καὶ ἀκούομεν ἀπὸ τὸ στόμα τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κομμουνισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἕνα πρᾶγμα θέλω νὰ θυμίσω εἰς ὅλους τοὺς κεντρώους βουλευτάς. Ἔζησεν ἡ παράταξις τῆς Δημοκρατίας δυστυχεῖς ἡμέρας, δυστυχεῖς στιγμὰς κατὰ τὴν τελευταίαν 12ετίαν, ἔχομεν σωρεύσει ὅλοι μας πεῖραν ἐκ τοῦ παρελθόντος, δι’ ἕνα ὅμως, νομίζω, ὅτι εἴμεθα βέβαιοι; Δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη μέσα εἰς τὴν παράταξιν τῆς Δημοκρατίας, ὅτι ἡ ὀξύτης ἠμπορεῖ νὰ ὠφελῇ τὰ ἄκρα, ἠμπορεῖ νὰ ὠφελῇ ἐνδεχομένως τὴν ἄκραν δεξιάν, ὠφελεῖ ἀσφαλῶς, εἰς πολλὰς περιστάσεις, τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Δὲν ὠφέλησεν ὅμως ποτέ, καὶ δὲν θὰ ὠφελήσῃ καί τώρα, τὴν παράταξιν τοῦ Κέντρου. Διότι ἡ παράταξις τοῦ Κέντρου, κύριοι, δὲν εἶναι οὔτε ἐπαναστατική, οὔτε ἀκραία. Πιστεύει εἰς τὴν ἀληθινὴν Δημοκρατίαν, πιστεύει εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς προοδευτικῆς ἐξελίξεως τῆς ἐφαρμογῆς ἑνὸς καλυτέρου προγράμματος. Πιστεύει ὅμως, προπαντός, εἰς τὰς αἰωνίας ἀνθρωπίνας ἀξίας, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν καὶ ἐκαλλιεργήθησαν εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Πιστεύει εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διατηρηθῇ ἡ γαλήνη καὶ ἡ ἠρεμία τοῦ πολυβασανισμένου αὐτοῦ λαοῦ. Καὶ δὲν πρόκειται, ἀσφαλῶς καὶ σήμερον, ὁποτεδήποτε καὶ ἐὰν συμβῇ, τοὺς προσεχεῖς μῆνας, τὸν προσεχῆ χρόνον, ἡ παράταξις τῆς Δημοκρατίας, ἡ παράταξις τοῦ Κέντρου, νὰ βγῇ ὠφελημένη ἀπὸ αὐτὴν τὴν ὀξύτητα καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀπειλουμένην πόλωσιν, καὶ περὶ τῆς ὁποίας ἐν συνεχείᾳ θὰ ὁμιλήσω. Ὁ κ. Παπανδρέου ὡμίλησε διὰ τὴν Κίρκην, ἡ ὁποία, μὲ τὸ δέλεαρ τῆς ἐξουσίας ἐξευτελίζει τοὺς ἀνθρώπους. Τὸ κατὰ πόσον εἶναι δέλεαρ ἡ ἐξουσία, διὰ τοὺς ἀνθρώπους τῆς πρώτης καὶ τῆς δευτέρας Κυβερνήσεως, ἀφίνω σεῖς νὰ τὸ κρίνετε. Πάντως, δὲν ὑπῆρξεν εὔνοια καὶ παροχή. Ἠμπορεῖ νὰ ἔκαμαν λάθος αὐτοὶ ποὺ ἀπεφάσισαν νὰ συμμετάσχουν εἰς τὰς Κυβερνήσεις αὐτάς. Ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ λάθος αὐτὸ τὸ ἔκαμαν μὲ ζημίαν τῆς προσωπικῆς των δημοτικότητος, μόνον καὶ μόνον διότι ἐπίστευον, ὅτι ἔτσι ὑπηρετοῦν, κατὰ τὴν ἰδικήν των ἀντίληψιν, καλύτερον τὴν χώραν. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ μία ἄλλη Κίρκη, διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἀνάγκη κάποτε νὰ ἐξηγηθῶμεν καθαρά. Εἶναι ἡ Κίρκη, ἡ ὁποία ἐνεδρεύει. Εἶναι ἡ Κίρκη τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ἡ ὁποία ἐνεδρεύει —καὶ θὰ σᾶς εἴπω πόθεν συνάγεται αὐτὸ— νὰ νοθεύσῃ τὸν δημόσιον βίον, νὰ ὁδηγήσῃ τὴν χώραν εἰς τὴν πόλωσιν καὶ νὰ ἐξαναγκάσῃ, ἐνδεχομένως, ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν πολιτικὸν κόσμον νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὴν πόλωσιν. Μία ἀπογευματινὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία ὑποστηρίζει τὸν κ. Παπανδρέου, ἐβγῆκε χθὲς μὲ τεράστιον τίτλον περὶ «μαύρου μετώπου ΕΡΕ–Τσιριμώκου–Μητσοτάκη». Συνέβη, κ. συνάδελφοι, νὰ μὴ ἔχω ποτέ μου συνεργασθῆ μὲ κανένα ἀπὸ τὴν Δεξιάν, καὶ νὰ ἔχω μείνει πιστός, ὅσα χρόνια πολιτεύομαι, εἰς τὴν δημοκρατικὴν παράταξιν. Συνέβη —καὶ αὐτὸ εἶναι ἀπὸ τὰ παράδοξα τῆς ἐποχῆς μας— ὁ ἔσχατος ποὺ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τὸ ἴδιον πρᾶγμα, νὰ εἶναι τὸ δημοσιογραφικὸν συγκρότημα, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ σήμερον περὶ «Μαύρου Μετώπου», καὶ τὸ ὁποῖον ἡγήθη τῆς δημιουργίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τὸ 1952, καὶ τὸν ἔφερεν εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ μίαν δεκαετίαν, καὶ τὸ ὁποῖον ἐκαλλιέργησεν, ἐν συνεχείᾳ, καλὰς σχέσεις καὶ μὲ τὴν ΕΡΕ καὶ μὲ τὸν κ. Καραμανλῆν. Καὶ ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ παρελθόν, ποῖοι κατὰ καιροὺς καὶ ποῖον μέτωπον ἔκαμαν, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ βγοῦμεν ἡμεῖς ζημιωμένοι ἀπὸ τὴν ἱστορικὴν αὐτὴν ἀναδρομήν. Διότι ἔγιναν μέτωπα, πράγματι, εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἔγιναν πολλὰς φορὰς μεταπηδήσεις ἀπὸ τῆς μιᾶς κορυφογραμμῆς ἑνὸς μετώπου εἰς τὴν ἄλλην ἄλλου μετώπου. Ἀλλὰ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ κολακεύεται νὰ λέγῃ, ὅτι ὑπῆρξε μονότονα σταθερὸς εἰς μίαν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ χρέος του σήμερον νὰ διατυπώσῃ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ πρὸ παντὸς εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ε.Κ., τὴν ἄποψιν, ὅτι ἡ πόλωσις ἀποτελεῖ δυστύχημα διὰ τὴν χώραν. Καὶ ἐὰν ἡ πόλωσις ἦτο πάντοτε δυστύχημα καὶ κίνδυνος, κατ’ ἐξοχὴν σήμερον εἶναι τραγῳδία. Εἶναι βέβαιον τὸ τὶ θὰ ἐπακολουθήσῃ εἰς ἐκλογὰς μὲ πόλωσιν. Εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ μπῇ ὁ τόπος εἰς μίαν περιπέτειαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζω πῶς καὶ πότε θὰ ἐξέλθωμεν. Ἡ λυδία λίθος τῆς πολώσεως, τῆς ἐπιδιώξεως τῆς πολώσεως, εἶναι, βεβαίως, ὁ ἐκλογικὸς νόμος. Εἶναι ἀχάριστον τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Εἶναι ἀχάριστος διὰ πολλοὺς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ πρὸ παντὸς δὲν εἶναι εὐχάριστος ἀναδρομή, συνέβη ὅμως —καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα θέλω νὰ ἐπισημάνω— ὁμιλῶν περὶ πολώσεως καὶ ἐκλογικοῦ νόμου, συνέβη τὸν τελευταῖον καιρὸν ἕνα γεγονός, τὸ ὁποῖον παρέμεινε περίπου ἀπαρατήρητον, φοβοῦμαι καὶ ἀπὸ τοὺς περισσοτέρους ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων τῆς Ε.Κ. τοὺς ὁποίους κατ’ ἐξοχὴν πρέπει νὰ ἐνδιαφέρῃ. Ὁ κ. Ἡλιοῦ ὁμιλῶν χθὲς διεμαρτυρήθη δι’ ὑπαινιγμὸν τοῦ κ. Λύχνου ἐπὶ ἀνακολουθίᾳ καὶ ἐτόνισε τὴν σταθερότητα καὶ τὴν ἰδεολογικὴν προσήλωσιν τῆς ΕΔΑ εἰς τὰς γραμμὰς τῆς πολιτικῆς της. Πράγματι πρέπει νὰ εἴπω ἰδιαιτέρως συνεπὴς εἰς τὰς γραμμὰς δὲν ὑπῆρξεν ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς ἕνα πρᾶγμα ὅμως εἶχεν ἀπομείνει μέχρι σήμερον συνεπής, εἰς τὴν σταθερὰν καὶ μόνιμον ἐπιδίωξίν της διὰ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ συστήματος τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Πολλὰς φοράς, τὸ ἐξομολογοῦμαι, εἶχον διαμαρτυρηθῆ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἔχει συμβῆ νὰ ἔχω ἀγορεύσει διατυπώνων τὴν ἀπορίαν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβάζεται ἡ σταθερὰ καὶ μόνιμος ἐπιδίωξις λαϊκοῦ μετώπου, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον τῆς πολιτικῆς τῆς ΕΔΑ διακήρυξις, ἡ ὁποία ἐπανελήφθη πανηγυρικώτατα καὶ χθὲς ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιοῦ εἶναι ἡ ὑποστήριξις τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, διότι ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ βέβαια δὲν εὐνοεῖ τὰ μέτωπα καὶ τὰς συμπράξεις, ἐκκαθαρίζει τὴν ἀτμόσφαιραν καὶ ἐπιτρέπει εἰς τὸν καθένα νὰ κατέλθῃ μὲ τὰς πραγματικάς του δυνάμεις, ἐμποδίζει τὰς ἀκρότητας καὶ ἐμποδίζει τὰς ἐκτροπάς. Καὶ δὲν ἐσημειώθη πῶς θὰ ἔπρεπε ὅτι τὸν τελευταῖον καιρὸν ἡ Ἑλληνικὴ Ἄκρα Ἀριστερὰ μετέβαλεν ἄποψιν εἰς τὸ θέμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ὁ κ. Ἠλιοῦ χθές, δειλὰ ὁμιλῶν καὶ ἀόριστα ἠθέλησε νὰ τὸ διαψεύσῃ ὅταν ὁ κ. Λύχνος —ἀναγινώσκω τὰ πρακτικὰ εἰς τὴν σελ. 13— τοῦ εἶπε: «τώρα ἠλλάξατε γνώμην διὰ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν;». Ἀπήντησε: «Βεβαίως δὲν ἀλλάζομεν ἐπὶ τῶν ἀρχῶν μας γνώμην», ἀλλὰ δὲν ἐξεκαθάρισεν ἐὰν πράγματι ἡ ΕΔΑ ἐξακολουθῇ νὰ ὑποστηρίζῃ τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν ἢ ἐὰν ἔκαμεν αὐτὴν τὴν μεγάλην θυσίαν νὰ ἐγκαταλείψῃ —βεβαίως μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὴν εὐρυτέραν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην— τὴν βασικήν της ἐπιδίωξιν, ὁπότε βεβαίως ἀνακύπτει τὸ ἐρώτημα: Αὐτὴν τὴν μεγάλην θυσίαν αὐτὴν τὴν βαρεῖαν ἰδεολογικήν της πολιτικὴν της ἀσυνέπειαν διατὶ τὴν διέπραξεν ἡ ΕΔΑ; Ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ τέλος. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν «Αὐγὴν» τῆς 30ῆς Ἰουλίου 1965, λίαν προσφάτως ἀκόμη, δημοσιεύεται συνέντευξις τοῦ Κολιγιάννη, ἀπὸ τὴν ὁποίαν σᾶς ἀναγινώσκω τὴν ἑξῆς περικοπὴν ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον. «Οἱ ἐκλογὲς πρέπει νὰ γίνουν μὲ τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ ὑπὸ συνθῆκες ἐλεύθερης ἔκφρασης τῆς θέλησης τοῦ λαοῦ καὶ δράσης ὅλων χωρὶς ἐξαίρεσιν τῶν κομμάτων, ὥστε νὰ ἐκφρασθῇ καὶ μέσα στὴ Βουλὴ ἡ πραγματική του δύναμις καὶ ἐπιρροή. Κάθε ἄλλο πρᾶγμα ποὺ μαγειρεύεται στὰ παρασκήνια τῶν σκοτεινῶν κύκλων, εἴτε ἀνοικτῆς πραξικοπηματικῆς ἐπιβολῆς τῆς Στρατιωτικῆς χούντας, εἴτε διὰ πλαστογραφήσεως τῆς πραγματικῆς θέλησης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὁδηγεῖ εἰς παράτασιν τῆς ἀνωμαλίας καὶ ἐθνικὲς συμφορές». Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ ΚΚΕ, ὁ πραγματικὸς ἡγέτης τῆς Ἑλληνικῆς ΕΔΑ, δίδει εἰς τὴν συνέντευξίν του τὴν γραμμὴν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἀκόμη εἰς τὰς 30 Ἰουλίου καὶ ἐπιμένει εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Καὶ ὄχι ἁπλῶς ἐπιμένει εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν, ἀλλ’ ἀντιπαραθέτει τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς πρὸς τὰ σκοτεινὰ σχέδια τῆς Στρατιωτικῆς χούντας καὶ τῶν λοιπῶν «σκοτεινῶν» δυνάμεων τῆς χώρας. Ἀκόμη εἰς τὰς 30 Ἰουλίου, πρὶν ἀπὸ 3 ἑβδομάδας, ἡ ΕΔΑ ἐθεώρει ἔγκλημα καὶ συζήτησιν ἐναντίον τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, καὶ ὅμως ἡ ἀπόφασις τῆς 9ης ὁλομελείας τοῦ ΚΚΕ, ἡ ὁποία δημοσιεύεται τὴν 19ην Αὐγούστου 1965, δηλαδὴ περίπου 3 ἑβδομάδας μετὰ εἰς τὸ ἐπίσημον ὄργανον τὴν «Αὐγήν», λέγει ἄλλα. Βεβαίως ἡ στροφὴ γίνεται ἠπία, προσπαθεῖ νὰ σώσῃ τὰ προσχήματα ἀλλὰ ἡ διατύπωσις τῆς ἀπόψεως εἶναι σαφής. «Τὸ Κ.Κ.Ε. —γράφε Ε.Δ.Α., διότι ἀπὸ ἐκεῖ ἔρχεται ἡ καθοδήγησις— ἦτο καὶ εἶναι ὑπὲρ τῆς καθιερώσεως τοῦ συστήματος τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Δὲν θεωρεῖ, ὅμως, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἐμπόδιον διὰ τὴν ἑνότητα τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων, νὰ χρησιμεύσῃ ὡς πρόσχημα διὰ τὴν παράτασιν τῆς ἀνωμαλίας καὶ μετατόπισιν τῆς ἀμέσου διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν. Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Κ.Κ.Ε. τονίζει ξανά, ὅτι ἡ παράτασις τῆς ἰσχύος τῶν ἐκτάκτων μέτρων κλπ. ἀποτελεῖ μειονέκτημα κλπ.». Εὑρισκόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, ἐνώπιον μιᾶς στροφῆς τῆς Ε.Δ.Α. 180 μοιρῶν. Διατί, κύριοι συνάδελφοι, συνέβη καὶ μὲ ποῖον τίμημα; Δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ σᾶς εἴπω πολλά. Ἐμένα δὲν μοῦ ἀρέσουν τὰ ἀστυνομικὰ μυθεύματα αὐλοδουλείας ὅπως σεῖς λέτε. Αἱ συνωμοσίαι, αἱ πράσιναι ΜΕΡΣΕΝΤΕΣ, τὰ πράσινα αὐτοκίνητα, ὅλα αὐτὰ τὰ μυθεύματα δὲν μοῦ ἀρέσουν. Εἶναι, ὅμως, βέβαιον, ὅτι ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α., μέλος τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς, ὁ φίλος κ. Μπριλλάκης, μετέβη εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ μεταπείσῃ τὸν Κολιγιάννην, ἡγέτην τοῦ παρανόμου ΚΚΕ, νὰ ἀλλάξῃ γνώμην. Βέβαιον πάντως εἶναι, ὅτι ἐπιρροὴ ἠσκήθη ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Ε.Δ.Α. πρὸς τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κ.Κ.Ε. καὶ ἐβγῆκε ἡ νέα ἀπόφασις τῆς ὁλομελείας τοῦ ΚΚΕ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ΕΔΑ εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ὠθήσῃ τὰ πράγματα δι’ ὅλων τῶν μέσων πρὸς μέτωπον καὶ ἐπιθυμεῖ πάσῃ θυσίᾳ νὰ τὸ ἐπιτύχῃ, διότι θεωρεῖ αὐτὸ μείζονα ἀντικειμενικὸν σκοπόν. Καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἐπετέλει βαρύτατον λάθος τῆς σημερινῆς ἡγεσίας τῆς Ε.Κ. ἐὰν εἰς οἱασδήποτε μελλοντικὰς πολιτικὰς ἐξελίξεις παρασυρθῇ ἀπὸ τὸ παιχνίδι αὐτό, διότι τότε εἶναι πλέον βέβαιον ὅτι ὡδηγούμεθα πρὸς μέτωπον καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι τότε θὰ ἐπακολουθήσουν δεινά. Διότι ἐκλογαὶ μὲ πόλωσιν, μὲ μέτωπα εἰς μίαν ἀτμόσφαιραν ὡς τὴν σημερινήν, ὅταν ἡ Ἀριστερὰ ἔχῃ προβῆ εἰς τὴν προεκλογικὴν παράνομον ἐκδήλωσιν καὶ ἔχῃ δώσει αὐτὸν τὸν τόνον εἰς τὴν ἐκλογικὴν μάχην θὰ ἀπετέλει συμφοράν. Καὶ ἐπικαλοῦμαι τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὴν σωφροσύνην ὅλων τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν τῆς Δημοκρατικῆς παρατάξεως διὰ νὰ μὴ παρασυρθοῦν ἀπὸ τὴν Κίρκην, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀληθὴς Κίρκη καὶ νὰ πιστεύσουν εἰς τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἡ παράταξις τῆς Ε.Δ.Α. μὲ συνέπειαν πάντοτε ὑπεστήριξε. Προσωπικῶς δὲν κάνω, δὲν ἐσυνήθισα νὰ κάνω προβλέψεις δι’ ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα. Διαπιστώνω, ὅμως ὅτι μεγάλη εὐφορία ἐπικρατεῖ εἰς τὸ προσωπικὸν περιβάλλον τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. Ἤκουσα νὰ γίνεται λόγος διὰ 60% καὶ 70%. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν πράγματι εἰς αὐτὸ πιστεύετε, ἡ ἁπλῆ Ἀναλογικὴ σᾶς δίδει τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν. Ἀρκεσθῆτε εἰς τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Μὴ ἀναζητήσετε τὴν ἐνίσχυσιν, τὴν πρόσθετον ἐνίσχυσιν τῆς ἐνισχυμένης Ἀναλογικῆς. Προστατεύσατε τὴν γαλήνην τοῦ τόπου καὶ πρὸ παντὸς προστατεύσατε καὶ τὴν παράταξιν τῆς Δημοκρατίας ἀπὸ τὴν ἀθέμιτον συνεργασίαν, ἀπὸ τὴν ἀφύσικον καὶ ἀπαράδεκτον συνεργασίαν μὲ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν, πρὸς τὴν ὁποίαν ὀλισθαίνομεν. Ἐνθυμοῦμαι καὶ τὸ ὑπενθύμισα καὶ ἄλλην φορὰν ὁμιλῶν τὴν ἀτμόσφαιραν τοῦ ἐκλογικοῦ μετώπου τοῦ 1956. Βλέπω νὰ ἐπαναλαμβάνεται τὸ ἴδιον λάθος χωρὶς καμμία προσδοκία, μὲ τὰς ἰδίας μεθόδους νὰ ὀλισθαίνωμεν πρὸς τὸ αὐτὸ σφάλμα ἐναντίον τῆς παρατάξεως καὶ τῆς χώρας. Θὰ μοῦ ἀπαντήσητε ἴσως, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀνοικτὸν λαϊκὸν μέτωπον, ἀλλὰ θὰ ὑπάρξῃ ἁπλῆ συνεννόησις, ὥστε ἡ ΕΔΑ μὲ βαρεῖαν θυσίαν, ὅπως πάντοτε, νὰ ἐκθέσῃ ὑποψηφίους, νὰ κατεβάσῃ συνδυασμούς, μόνον εἰς ὡρισμένας περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ αὐτό, κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ μέγα κίνδυνον καὶ κατ’ ἐξοχὴν νοθεύει τὴν πολιτικὴν ζωὴν καὶ ἐμποδίζει τὴν συνέπειαν τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν λόγους καὶ οἱ ὁποῖοι αὐθορμήτως ρέπουν εἰς τὸ νὰ ζητήσουν τὰς ὀλίγας σχετικῶς ψήφους τῆς ΕΔΑ, διὰ νὰ διευκολύνουν τὴν προσωπικήν των ἐκλογήν. Αὐτὸ ὁδηγεῖ ἐνδεχομένως τοὺς βουλευτὰς εἰς ἀθεμίτους συναλλαγάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ Κίρκη καὶ αὐτὴ δημιουργεῖ κινδύνους. Ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, τὴν ὁποίαν ὁ ἀγαπητός μου κ. Βανταλῆς, γνωρίζω καλῶς, ὅτι μετὰ πάθους ὑποστηρίζει....

§13Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§14Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, τὴν ὁποίαν ἐπαναλαμβάνω, γνωρίζω ὅτι ὁ φίλος μου κ. Βανταλῆς πάντοτε ὑπεστήριξε, λύει ὅλα τὰ προβλήματα καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. νὰ φέρῃ θριαμβευτὴν ἐὰν πράγματι τὸ ἐπιθυμεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ τοὺς προδότας νὰ φονεύσῃ, νὰ ἐξοντώσῃ καὶ νὰ μὴ τοὺς ξαναφήσῃ νὰ ξαναμποῦν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν καὶ τὴν ΕΡΕ νὰ τιμωρήσῃ καὶ εἰς τὴν ἄκραν ἀριστερὰν νὰ δώσῃ τὴν πραγματικὴν της δύναμιν. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς μίαν τέτοιαν ὥραν ὅπως ἡ σημερινὴ θέλω νὰ βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν ὁμιλῶ μὲ γνώμονα κανένα εἰδικώτερον προσωπικὸν κομματικὸν συμφέρον. Ἀνήκω εἰς τοὺς παλαιοὺς βουλευτάς, ἔχω ἐκλεγῆ βουλευτὴς συνεχῶς ἀπὸ τὸ 1946 καὶ ἔχω λόγους νὰ ἐλπίζω, ὅτι ὑπὸ οἱονδήποτε σύστημα καὶ ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας ἠμπορῶ νὰ ξαναμπῶ καὶ πάλιν εἰς τὴν Βουλήν.

§15ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ε. Κ.). Ὄχι εἰς τὴν Κρήτην.

§16Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ εἰς τὴν Κρήτην καὶ ἀλλοῦ, ἀλλὰ θὰ ἤθελα ὡρισμένοι τοὐλάχιστον ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ε.Κ. νὰ ἀναμετρήσουν καὶ τὴν ἰδικήν των προσωπικὴν θέσιν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, κάθε πρόβλεψις αὐτὴν τὴν ὥραν εἶναι παρακεκινδυνευμένη καὶ ἀνεδαφική. Ὁ κυρίαρχος λαὸς θὰ ἀποφασίσῃ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῶν ἐκλογῶν, ἀλλὰ τὸ συμφέρον τῆς χώρας καὶ ἡ διατήρησις τῆς γαλήνης τῆς χώρας ἀπαιτοῦν, νὰ μὴ πρυτανεύσῃ τὸ κομματικὸν συμφέρον, τὸ εἰδικώτερον κομματικὸν συμφέρον μιᾶς παρατάξεως, ἑνὸς τμήματος μιᾶς παρατάξεως ἢ ἑνὸς πολιτικοῦ ἀνδρός, ἀλλὰ νὰ πρυτανεύσῃ τὸ γενικώτερον συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Ἂς ἀποτρέψῃ ὁ κ. Γ. Παπανδρέου πρῶτος αὐτὸς τοὺς ὀφθαλμούς του ἀπὸ τὰς Κίρκας μὲ τὰς δελεαστικὰς προτάσεις τῆς ΕΔΑ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς

ΕΡΕ).

Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἕνα γενικὸν συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἀβιάστως συνάγεται ἀπὸ τὰς γενικωτέρας παρατηρήσεις, ἀπὸ τὰ γεγονότα τοῦ τελευταίου καιροῦ εἶναι, ὅτι νὰ αἰσθάνωμαι νὰ τιμῶ πολὺ περισσότερον τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀνεμίχθησαν εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν εἰς οἱανδήποτε παράταξιν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠμέλησαν τὸ ἐθνικόν των χρέος. Κατὰ συνέπειαν δι’ ἐμὲ ἡ συμμετοχὴ τοῦ κ. Τσιριμώκου εἰς τὸ ΕΑΜ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀποτελεῖ τίτλον καὶ ὄχι ψόγον. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Ε.Κ. νὰ μὴ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ παρελθόν. Ὑποθέτω, ὅτι ἀντελήφθητε πόσον ἐπιμόνως προσεπάθησα νὰ ἀποφύγω τὴν ἱστορικὴν ἀναδρομήν, διότι δὲν θὰ ὠφελήσῃ, νὰ εἶσθε βέβαιοι πάρα πολλοὺς ἀνθρώπους, ἡ ἀναδρομὴ εἰς τὸ παρελθόν, διότι συνέβησαν πολλὰ καὶ ἀρκοῦμαι εἰς τὸ νὰ σημειώσω, ὅτι καλὸν θὰ εἶναι τὰ παθήματα νὰ γίνουν μαθήματα εἰς τὸ μέλλον. Δὲν ὠφέλησε τὴν δημοκρατικὴν παράταξιν τὸ μέτωπον τῶν ἐκλογῶν μὲ τοὺς κομμουνιστὰς τὸ 1956. Δὲν συνεφώνησα ἐγὼ ποτὲ προσωπικῶς μὲ καμμίαν ἀπὸ τὰς σειρῆνας ἀπὸ τὰς Κίρκας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, αἱ ὁποῖαι προέτρεπον καὶ ἐδελέαζον Ἕλληνας πολιτικοὺς ἄνδρας δι’ ἐκλογικὴν σύμπραξιν μὲ πλειοψηφικὸν σύστημα μὲ τὸν κ. Καραμανλῆν τὸν ἱδρυτὴν τῆς ΕΡΕ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ προσθέσω τίποτε περισσότερον, νομίζω, ὅτι ἐτοποθέτησα εἰς ἁδρὰς γραμμὰς καὶ πάντως ἀπροσώπως καὶ χωρὶς καμμίαν προσωπικὴν ἐναντίον οἱουδήποτε αἰχμὴν τὸ πολιτικὸν πρόβλημα τῆς παρούσης ὥρας.

§17Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἐπιτρέπω τὴν διακοπήν.

§19Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ρήτωρ ἐπιτρέπει. Κύριε Μητσοτάκη, εἰς κάποιο σημεῖον δὲν σᾶς ἀντελήφθην. Εἶμαι νέος βουλευτής, εἶσθε παλαιὸς κοινοβουλευτικὸς καὶ περιμένω ἀπὸ σᾶς τὰ φῶτα. Εἴπατε, ὅτι θὰ ἐψηφίζατε τὸν κ. Τσιριμῶκον καὶ θέλω νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Εἴπατε, ὅτι ἡ ἄκρα ἀριστερὰ κατὰ τὰ Δεκεμβριανὰ εἶχεν ὡς ὑπαίτιον τούτων τὸν κ. Γ. Παπανδρέου καὶ τοῦ ἔλεγε τὰ αἰσχρότερα λόγια. Ὁμολογουμένως εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα τὸ κατέστειλεν ὁ κ. Γεώργιος Παπανδρέου. Καὶ εἶναι τιμὴ πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὸν ἀκολουθοῦν. Ἀλλὰ ἔχω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τώρα τὸ ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι οἱ μὲν προβοκάτορες ἀνέβηκαν εἰς τὸ βουνὸ καὶ ἀγκάλιασαν τὸν λαϊκὸν ἀγῶνα, οἱ δὲ ἄλλοι προβοκάτορες ἐπῆγαν μὲ τοὺς Γερμανοὺς καὶ ἀγκάλιασαν τοὺς Γερμανοὺς καὶ οἱ δύο ἐκτύπησαν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Κύριε Μητσοτάκη, τί ἔχετε νὰ εἴπητε ὅταν ὁ νῦν Πρωθυπουργός, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως τῶν βουνῶν συνειργάζετο μὲ γόνον τῆς οἰκογενείας Μπαζώνη, ὁ ὁποῖος ἦτο συνεργάτης τῶν Γερμανῶν εἰς τὴν Γερμανικὴν Διοίκησιν Βορείου Ἑλλάδος;

§20Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ὑπάρξῃ ἠρεμία. Ὅτι ὁ κ. Τσιριμῶκος ἀναντιρρήτως ἀπετέλει ἡγετικὸν στέλεχος τοῦ ΕΑΜ, οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ ἀρνηθῇ. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι τὸ γεγονός, ὅτι ἀπετέλει ἡγετικὸν στέλεχος τοῦ ΕΑΜ εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γραφῇ εἰς τὸ παθητικόν του. Ὁ ἴδιος συνέβη νὰ ἀνήκω εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν. Ἀλλὰ μοῦ συνέβη πάντοτε καὶ ἔτσι ᾐσθανόμην καὶ τὰς ὥρας ἐκείνας ὅπως καὶ σήμερον ἐξακολουθῶ, ἡ χώρα αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ εἰς ἐκλογὰς καὶ προσωπικῶς ἐξακολουθῶ ἀδιστάκτως νὰ πιστεύω, ὅτι καὶ ἡ δημοκρατικὴ παράταξις δὲν ἔχει ἐκπληρώσει ἀκόμη τὸ χρέος της ἀπέναντι τοῦ μεγαλυτέρου τμήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ποὺ τὴν ἐψήφισεν. Ὡμίλησα καὶ τὴν ἄλλην φορὰν διὰ τὴν κομματικὴν ἄνεσιν, τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως δίδουν ἢ τοὐλάχιστον νομίζουν τινὲς ὅτι δίδουν αἱ ἐκλογαὶ αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν μέσα εἰς αὐτὴν τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς ἐντάσεως καὶ μὲ σαφῆ πολιτειακὰ συνθήματα ποὺ ἀναντιρρήτως δίδουν ἐντύπωσιν πολιτικῆς ἀνέσεως. Ἀλλά, νομίζω, κύριοι συνάδελφοι τῆς Ε.Κ., ὅτι ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς καὶ ὑπὸ τὴν ἀτμόσφαιραν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθοῦν ἐκλογαί; Κύριοι συνάδελφοι, ἡ τοποθέτησις τὴν ὁποίαν λαμβάνω, ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν δίδω εἰς τὰ δύο ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα ἔθεσα ἐνώπιόν σας προδιαγράφουν τὴν θέσιν μου ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τσιριμώκου. Θὰ ψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Τσιριμώκου, ψηφίζοντας Κυβέρνησιν τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς ἔτσι θὰ ἀποφύγῃ ὁ τόπος περιπετείας πρὸς τὰς ὁποίας ἀφρόνως ὠθεῖται μὲ οἱασδήποτε ἄλλας λύσεις καὶ μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ παράταξις τῆς Ε.Κ. θὰ θελήσῃ νὰ κρίνῃ ψυχραιμότερα καὶ σωστότερα τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον τίθεται καὶ τὸ χρέος της ἀπέναντι τῆς χώρας καὶ ἀπέναντι τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως. Δὲν ὑπεστήριξα ποτέ. Ὑπῆρξα πάντοτε θανάσιμος, φανατικὸς πολέμιος οἱασδήποτε ἰδέας μετώπου. Τοὺς φίλους μου τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς πολλὲς φορὲς συνέβη νὰ τοὺς ἔχω στενοχωρήσει, διότι ἐπίστευα, ὅτι βασικὴ προϋπόθεσις διὰ νὰ ἐπιβιώσῃ ἡ δημοκρατικὴ παράταξις, ἡ παράταξις τοῦ Κέντρου, εἶναι ὁ σαφὴς διαχωρισμός, τὰ σαφῆ ὅρια μὲ τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Κύριοι συνάδελφοι, τερματίζω τὴν ὁμιλίαν μου ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἄλλως τε σύντομος. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, κ. Ἠλιοῦ, ὅτι ἀσφαλῶς δι’ ὡρισμένα πράγματα τὰ ὁποῖα εἶπον, σᾶς ἐστενοχώρησα.

§21Η. ΗΛΙΟΥ. Ὄχι δὲν μὲ ἐστενοχωρήσατε.

§22Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σεῖς προσωπικῶς κάνετε τὴν πολιτικήν σας, ἔχετε τοὺς ἀντικειμενικούς σας σκοποὺς καὶ τοὺς στόχους σας. Ἔχετε μίαν κοινὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἴσως πολὺ ὀλίγον λογαριάζετε. Δὲν αἰσθάνεσθε πολιτικὴν ἐντροπὴν ἐὰν ἐγκαταλείψητε τὴν ἁπλῆν ἀναλογικὴν ὡς ἐκλογικὸν σύστημα, ὅπως δὲν αἰσθάνεσθε δυσκολίαν νὰ κάνετε οἱανδήποτε στροφὴν 180 μοιρῶν. Ἡμεῖς ὅμως ποὺ ἀνήκομεν εἰς τὴν παράταξιν τῆς Δημοκρατίας, οἱ ὁποῖοι ἀπευθυνόμεθα πρὸς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι μᾶς κρίνουν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἀκολουθοῦν μονολιθικὰ ὅπως οἱ ἰδικοί σας ὀπαδοί, ἔχομεν χρέος νὰ διατηρῶμεν τὴν πολιτικήν μας συνέπειαν. Καὶ πρὸ παντός, κύριοι συνάδελφοι, ἡ παράταξις τῆς Δημοκρατίας ἔχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ ὕψιστον χρέος νὰ προστατεύσῃ τὸν τόπον κατὰ τὴν περίοδον ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσῃ. Καὶ τὸ χρέος αὐτὸ εἶναι ηὐξημένον διότι συνέβη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ μᾶς ἔχῃ ἐμπιστευθῆ τὰς τύχας του. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι εἴμεθα παράταξις τοῦ 53%, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀνέβασεν εἰς τὴν ἐξουσίαν τὴν Ε.Κ. καὶ ὅτι τὰ ὅσα θὰ ἐπακολουθήσουν ἡ ἱστορία θὰ τὰ γράψῃ εἰς τὸ ἐνεργητικὸν ἢ εἰς τὸ παθητικὸν τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἠμπορεῖ νὰ ὑπῆρξαν λόγοι οἱ ὁποῖοι ὤθησαν τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. νὰ παραιτηθῇ τὴν ὥραν ποὺ παρῃτήθη. Εἶπον καὶ ἄλλην φοράν, ὅτι ἦτο πρᾶξις ἐνδεχομένως φυγῆς ἐνώπιον πολλῶν μεγάλων προβλημάτων καὶ ἐνώπιον σκληρῶν ἀποφάσεων τὰς ὁποίας ἐπέτασσε ἡ στιγμὴ ἐκείνη. Δὲν τὴν κρίνω ὀρθὴν τὴν πρᾶξιν φυγῆς, ὅταν μάλιστα ἡ πρᾶξις αὐτὴ κινδυνεύει νὰ ἔχῃ τὰς βαρυτάτας συνεπείας διὰ τὴν χώραν μας, ὅταν κινδυνεύῃ νὰ ἐπιχειρῶμεν νὰ ἀνάψωμεν πυρκαϊὰν διὰ νὰ ἐξαφανίσωμεν μέσα εἰς τὴν πυρκαϊὰν τὰ ζέοντα, τὰ μεγάλα τὰ ἀνοικτὰ προβλήματα τῆς χώρας, τὰ ὁποῖα ὁ λαὸς μᾶς ἔστειλε εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐπιτυχῶς, ὄχι διὰ νὰ ὁδηγήσωμεν ἕνα ἀφηνιασμένον, ἕνα φανατισμένον λαὸν πρὸς νέας ἐκλογάς, διὰ νὰ λησμονηθοῦν προσκαίρως τὰ μεγάλα προβλήματα τὰ ὁποῖα δὲν ἐδημιουργήσαμεν ἡμεῖς, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἰδική μας παράταξις κατέστησεν ἀκόμη περισσότερον δυσχερῆ. Κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὡμίλησα κατὰ συνείδησιν, ὡμίλησα ὡς ἁπλὸς βουλευτής, ὡς ἁπλὸς μαχητὴς τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως εἰς μίαν ὥραν δυσχερῆ καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ τὴν Δημοκρατίαν. Εἰς ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ε.Κ., κεῖται ἡ εὐθύνη, τοποθετεῖ ἡ ἱστορικὴ στιγμὴ τὴν εὐθύνην τῶν μελλοντικῶν πολιτικῶν ἐξελίξεων. Θέσατε τὴν χεῖρα εἰς τὴν καρδίαν σας καὶ ἀποφασίσατε. (Χειροκροτήματα).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἡλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§24Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος ἐκ Χανίων συνάδελφος, εἶναι πάντοτε προσεκτικὸς εἰς τὰς διατυπώσεις του καὶ τὸ Σῶμα, ἡ αἴθουσα τοῦ ἀνταποδίδει αὐτὴν τὴν προσοχήν. Καὶ ἀνεξαρτήτως τῶν ὅσων, εἴτε ὀρθά, εἴτε ὄχι ὀρθὰ εἶπε καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀμέσως, ἐπὶ τοῦ τμήματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀμέσως θὰ ἔχῃ τὴν ἀπάντησιν ἐκ μέρους τοῦ ἀγορητοῦ τοῦ κόμματός μας, ὑπῆρξε προσεκτικὸς καὶ σήμερον μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν διετύπωσεν, ὅτι κατὰ τὴν ἄποψίν του, σεβαστήν, διὰ νὰ ἔχῃ πολιτικὸν μέλλον τὸ Κέντρον ἐν ὀνόματι τοῦ ὁποίου ἐξακολουθεῖ νὰ θέλῃ νὰ ὁμιλῇ καίτοι φαίνεται ὅτι τὸ ἐγκατέλειψεν....

§25Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶσθε ἁρμόδιος σεῖς.

§26Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀλλοῦ θέλω νὰ πάω, ἀφῆστε κ. Μητσοτάκη, δὲν σᾶς διέκοψα. Πρέπει νὰ ὑπάρχουν σαφῆ ὅρια μεταξὺ Κέντρου καὶ Ἀριστερᾶς, ἡ ἄποψίς μου. Ἐγὼ ἔθεσα τὸ ἐρώτημα: Καὶ πρέπει νὰ καταλυθοῦν τὰ ὅρια μεταξὺ Κέντρου καὶ Δεξιᾶς; Διότι τοιοῦτόν τι ἐλέχθη προχθὲς ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, αὐτὸ τὸν ἠρέθισε καὶ ἐγκατέλειψε τὴν προσοχήν, τὴν ὁποίαν συνήθως καταβάλλει καὶ ὡμίλησε περὶ πολιτικῆς ἐκτροπῆς ξεκινῶντας ἀπὸ μίαν προϋπόθεσιν ἀνυπόστατον περὶ ἀλλαγῆς τῆς γραμμῆς μας ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα ἀπὸ μίαν παραδοχὴν ἀνυπόστατον περὶ ἀλλαγῆς τῆς γραμμῆς μας ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα. Καὶ περὶ μὲν πολιτικῆς ἢ ἄλλης ἐκτροπῆς, δὲν ξέρει, ὅτι ὑπάρχει μία δημοσία καὶ βεβαιωθεῖσα καὶ ἀπὸ τὸν κ. Τσιριμῶκον κατὰ τὸν λόγον τῆς Θεσσαλονίκης ἄποψις. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ διευκρινήσω εἶναι, ὅτι ὑπάρχει ἕνα πάγιον αἴτημα ἐκ μέρους μας, μία παγία προγραμματικὴ ἀρχή, ἡ καθιέρωσις ὡς παγίου συστήματος τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς καὶ ὑπάρχει καὶ ἓν ὀξὺ πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς ὁμαλότητος ὄχι ὅπως τὴν θέλει ἡ αὐθαιρεσία τῆς ὑποταγῆς, ἀλλὰ διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς μοναδικῆς ἀσφαλιστικῆς δικλεῖδος, τὴν ὁποίαν γνωρίζει τὸ πολίτευμα διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς τὸν λαόν. Μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν αἰτημάτων ἐπείγουσαν σημασίαν ἔχει τὸ δεύτερον ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν ὄχι δὲν εἶναι δυνατὸν φερ’ εἰπεῖν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἀποφασίσῃ τὸ Σῶμα τὴν μεταβολὴν ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ ὅτι ἀποκρουομένης ἀπὸ τὴν παράταξίν μου διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἐξέθεσα, τοὺς ὁποίους δύναται νὰ ἀποδέχεται ἢ ὄχι ἕκαστος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀναλόγως τῆς τοποθετήσεώς του, ἀποκρουομένης τῆς παροχῆς ἐμπιστοσύνης καὶ εἰς τὸ προκάτοχον σχῆμα καὶ εἰς τὸ παρόν, θὰ ἐχρειάζετο διὰ νὰ γίνῃ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τροποποίησις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου νὰ γίνῃ δεκτὴ μία Κυβέρνησις προσωπικοτήτων ἢ μεταβατικὴ ἢ δὲν ξεύρω τί ἄλλο, ἡ ὁποία κατὰ τὴν διαδικασίαν ὄχι τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, διότι τοῦτο τὸ Σύνταγμα τὸ ἀποκλείει, ἀλλὰ κατὰ τὴν διαδικασίαν τὴν τακτικὴν τὴν νομοθετικήν, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὸν ἐπὶ ἐκλογικοῦ νόμου πόσον βραδύνει καὶ πόσον παρελκύεται, νὰ δώσῃ παράτασιν εἰς τὴν ἀνωμαλίαν καὶ εἰς τὴν ἐπελθοῦσαν δυσαρμονίαν μεταξὺ λαοῦ καὶ Σώματος, παράτασιν ἡ ὁποία δύναται νὰ καλύψῃ οἱασδήποτε ἐκτροπάς. Μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν ἐμεῖς ἐκάναμεν τὴν ἐκλογήν, ζητοῦμεν τὴν ἄμεσον προσφυγὴν εἰς τὸν λαόν. Πρέπει νὰ τὸ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι ὅλα τὰ περὶ ἐλευθερίας τοῦ βουλευτοῦ νὰ ἀπελευθερώνεται ἀπὸ τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔχει εἶναι ξένα πρὸς τὸ πολίτευμα. Ἡμεῖς ἐδῶ, εἴμεθα τριακόσιοι ἀπὸ τὰ 5 ἑκατ. τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Ἐὰν πρόκειται οἱ τριακόσιοι νὰ ἀποφασίζωμεν αὐθαιρέτως καὶ ἀποσπώμενοι ἀπὸ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ὑπεστηρίξαμεν καὶ ἀπὸ τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν, μετατρεπόμεθα εἰς ὀλιγαρχίαν. Ἐὰν ἔχωμεν οἱονδήποτε κῦρος, ἐὰν ἔχωμεν οἱονδήποτε ἀξίωμα, εἶναι ὄχι δι’ ἄλλο τι, ἀλλὰ διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐξελέγημεν ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ ἐξελέγημεν ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένου προγράμματος καὶ ὡρισμένης ἐντολῆς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πᾶσα παράτασις τῆς δυσαρμονίας καὶ πᾶσα μὴ χρησιμοποίησις τῆς ἀσφαλιστικῆς δικλεῖδος, τὴν ὁποίαν καθιερώνει τὸ πολίτευμα, εἶναι κάτι τι, τὸ ὁποῖον ἐκτρέφει τὴν ἀνωμαλίαν. Καὶ εἶναι περίεργον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καπηλεύονται τὸν κίνδυνον τῆς ἀνωμαλίας, διὰ νὰ πράξουν ἀντίθετα πρὸς τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ καὶ δὲν θέλουν νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν λαόν, ἐπιμένουν εἰς τὸ νὰ παραταθῇ αὐτὴ ἡ ἐκκρεμότης, μία ἐκκρεμότης, ἡ ὁποία πράγματι ἐγκυμονεῖ ὅλους τοὺς κινδύνους.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§28Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ σημειώσω, ὅτι, ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην, ὁ κ. Ἠλιοῦ ὡς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, ἐπαναλαμβάνει τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἡ ΕΔΑ ἐμμένει εἰς τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι τὸ νόημα τῆς ἀνακοινώσεως τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κ.Κ.Ε., ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀνακαλῶ τὰ ὅσα προηγουμένως εἶπον. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ εἶναι σαφὴς ἡ ἄποψίς μου. Ἡ ἰδική μου ἄποψις, κ. Ἠλιοῦ, θεμελιώνεται εἰς τὴν βασικὴν διαπίστωσιν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσῃ ἡ χώρα ἀμέσως πρὸς ἐκλογάς. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν διαπίστωσιν, ἡ ὁποία εἶναι περίπου γενική. Εἶναι δικαίωμά σας νὰ διαφωνῆτε. Ἀλλὰ στηρίζεται εἰς αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν. Καὶ ἐπισημαίνω, ὅτι ἡ ἄμεσος προσφυγὴ μὲ τὸν παρόντα νόμον, καὶ μὲ πόλωσιν εἰς τὰς ἐκλογάς, θὰ ἀπετέλει δυστύχημα διὰ τὴν χώραν, τὴν ὁποίαν θὰ ὠθοῦσεν εἰς ἐμφύλιον πόλεμον, πολὺ περισσότερον ἀφοῦ προηγήθησαν τὰ ὅσα προηγήθησαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει χαίρω διὰ τὴν διευκρίνισιν καὶ κρατῶ τῆς διευκρινίσεως αὐτῆς σημείωσιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἔχει τὸν λόγον.

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α., ἔθιξεν ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον διὰ πρώτην φορὰν ἐτέθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὸ ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως προσωπικοτήτων. Θὰ τοῦ φανῇ παράξενον καὶ θὰ φανῇ παράξενον καὶ εἰς ὅλους τοὺς κυρίους τῆς ΕΔΑ, ὅτι θὰ ἐκδηλώσω πλήρη συμφωνίαν πρὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν. Ἡ ΕΡΕ θεωρεῖ ὡς τὴν χειροτέραν τῶν λύσεων τὴν ἐμφάνισιν ἐνώπιόν μας Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἀπηρτίζετο ἀπὸ πολιτικὰ πρόσωπα. Ἄλλος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προέτεινε τὴν λύσιν αὐτὴν ὡς μεταβατικήν. Δὲν θὰ τὸν ὀνομάσω. Διότι ὅταν καὶ μόνον τὸν ὀνομάζω ἐξεγείρεται τμῆμα τῆς Ε.Κ. Δὲν προέτεινε τοιοῦτόν τι, οὔτε ἡ ΕΡΕ, οὔτε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, οὔτε ἡ ΕΔΑ, ἔ, οὔτε φυσικὰ οἱοσδήποτε ἐκ τῶν «προδοτῶν». Βγάλετε τὸ συμπέρασμα ποῖος εἶναι. Ἐπισήμως τὸ προέτεινε καὶ σᾶς τὸ δηλῶ ὑπευθύνως, τὸ προέτεινε καὶ κατελθὼν ἀπὸ τὰ ἀνάκτορα εἶπεν ἄλλα πράγματα καὶ ἐδημιούργησεν ὀξύτητα.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ εἶπεν ὁ Χοϊδᾶς;

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ΕΡΕ ὁπωσδήποτε τάσσεται ἐναντίον τῆς λύσεως αὐτῆς. Ὑπάρχουν δύο ὁδοὶ ἐνώπιόν μας. Ἡ μία ὁδὸς εἶναι ἡ ἐκ τοῦ Κοινοβουλίου αὐτοῦ ἀνάδειξις ἄλλης Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν Κυβέρνησις ἐνώπιόν μας καὶ ἡ ΕΡΕ, μολονότι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ προέρχεται ἀπὸ τὴν Ε.Κ. θεωρεῖ καθῆκον της δι’ οὓς λόγους ἀνέφερεν ὁ κ. Μητσοτάκης, λόγους συνδεομένους μὲ τὴν κρισιμότητα τῶν περιστάσεων, νὰ δώσῃ ψῆφον ὑπὲρ αὐτῆς. Ἡ ἄλλη ὁδὸς εἶναι αἱ ἐκλογαί. Ἢ Κυβέρνησις ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης ἢ ἐκλογαί. Καὶ ὅταν λέγω Κυβέρνησις ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης, ἐννοῶ Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν θὰ προέρχεται ἁπλῶς ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀλλὰ καὶ θὰ στηρίζεται ἐπὶ αὐτῆς. Αὐταὶ αἱ δύο εἶναι αἱ λύσεις. Ἀλλὰ ἡ δευτέρα ἔρχεται μετὰ τὴν πρώτην δι’ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν πράγματι εἰς τὴν ὁμαλότητα καὶ μονιμότητα τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν. Καὶ ἐγένετο δὶς ἡ προσπάθεια συγκροτήσεως Κυβερνήσεως ἐκ τῶν κόλπων τοῦ Κέντρου. Ἡ ΕΡΕ ἀπεφάνθη καὶ εἶπε τί θὰ πράξῃ. Καλοῦνται νὰ ἀποφανθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν αὐτὴν παράταξιν μὲ τοὺς ἀπαρτίζοντας τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΡΕ).

§33Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. ..... Ἐτάχθη ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως προσωπικοτήτων.

§34Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν εἶσθε πληροφορημένος, κύριε Λυμπέρη. Διότι μεταξὺ τῶν λεγομένων δημοσίᾳ καὶ τῶν προτεινομένων ὑπάρχει μία ἀπόστασις, τὴν ὁποίαν ἐκάλυψεν ἀπόψε ὁ κ. Ἠλιοῦ. Καὶ ἔπρεπε νὰ προσέξητε τὴν βεβαίωσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ. Εἴτε τὸ θέλετε, εἴτε δὲν τὸ θέλετε, δὲν θὰ ἀποφύγητε τὴν ἀπάντησιν εἰς τὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν ἀπὸ ἐμὲ χθὲς καὶ τὰ ὁποῖα ἐπανελήφθησαν ἀπόψε. Ἢ θὰ ὑπάρξῃ Κυβέρνησις πολιτική, ἡ ὁποία καὶ θὰ ψηφίσῃ ἐκλογικὸν νόμον καὶ θὰ ὁδηγήσῃ ἐν καιρῷ, ἐλπίζω ταχέως, εἰς ἐκλογὰς ἢ θὰ ὑπάρξῃ πρότασις Κυβερνήσεως προσωπικοτήτων ἢ ἄλλο τι, ποὺ δὲν δέχεται οὐδὲν ἐκ τῶν παρόντων κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπηρίθμησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ. Θὰ μείνουν μόνοι νὰ τὴν ὑποστηρίξουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σήμερον κόπτονται ἀνενδότως ὑπὲρ τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Θὰ ἀπευθυνθῇ ὅθεν τὸ ἐρώτημα πρὸς τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Ε.Κ. Θέλουν Κυβέρνησιν ἐκ τοῦ Κέντρου, ἡ ὁποία νὰ ὁδηγήσῃ ἐντὸς εὐλόγου χρόνου καὶ μετὰ τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν πολιτικῆς ἠρεμίας εἰς ἐκλογάς;

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§36Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἢ θὰ ἀναγκασθοῦν τότε νὰ ψηφίσουν Κυβέρνησιν, ποὺ δὲν τὴν θέλουν, τώρα καὶ ἡ ὁποία δὲν θὰ εἶναι ὁπωσδήποτε Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου; Τότε οἱ ἐκλογεῖς των, οἱ ὁποῖοι σήμερον τοὺς δίδουν τὴν κατεύθυνσιν, ὡς ἰσχυρίζονται, νὰ ψηφίσουν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεώς μου, τότε θὰ τοὺς ἐρωτήσουν: Ἐψηφίσατε ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως Κέντρου καὶ ἄλλα μᾶς ἐλέγατε, ὅτι θὰ ἐπακολουθήσουν. Τώρα ψηφίζετε πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι κἂν πολιτικά. Καὶ θὰ σᾶς καταλογίσουν εὐθύνας εἰς σᾶς καὶ ὄχι εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς

ΕΡΕ.

§37Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, ἀπόφασις τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τῆς Ε.Κ. ἐναντίον Κυβερνήσεως προσωπικοτήτων. Ὡμίλησα καὶ ἐγὼ καὶ ἔχουν περιληφθῆ εἰς τὰ πρακτικά. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§39Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἱστορικαί, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι αἱ ἡμέραι, τὰς ὁποίας ἀπό τινος ζῇ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος. Καὶ εἶναι διὰ τοῦτο βαρύταται αἱ εὐθῦναι τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὰς ἀποφάσεις τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ πάρουν, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν αὐτὰς τὰς ἱστορικὰς στιγμάς, αὐτὰ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐξελίσσονται. Δημιουργοῦν τὰ ἐξελισσόμενα γεγονότα, μίαν ζωντανὴν σελίδα τῆς πολιτικῆς καὶ ἐθνικῆς μας ζωῆς. Κατ’ οὐσίαν ἀντιπαρατάσσονται εἰς τὰ γεγονότα αὐτὰ αἱ δυνάμεις ποὺ ἐπιδιώκουν ἄνομα συμφέροντα, ὑποτέλειαν ἐθνικήν, ὑποδούλωσιν τοῦ λαοῦ. Ἀντιπαρατάσσονται πρὸς τὸν ἴδιον τὸν λαόν, ἀγωνιζόμενον νὰ προστατεύσῃ τὰς πολιτικὰς του κατακτήσεις, τὰς ἐλευθερίας του, πολιτικὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα τόσον βαναύσως προσβάλλονται. Ἡ ἀντιπαράστασις αὐτὴ ἐξεδηλώθη μὲ τὰς πρωτοβουλίας τοῦ Στέμματος, αἱ ὁποῖαι ἔφερον εἰς ὀξεῖαν συνταγματικὴν ἐκτροπὴν εἰς κυριολεκτικῶς πραξικόπημα πολιτικόν, ὡδήγησαν εἰς τὴν σημερινὴν πολιτικὴν καὶ ἐθνικὴν κρίσιν. Ἔρχονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς προγραμματικαὶ δηλώσεις Κυβερνήσεως καὶ ἤκουσα χθὲς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν παραπονούμενον κατὰ κάποιον τρόπον, ὅτι ἐνῷ ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς ὑπάρχουν προγραμματικαὶ δηλώσεις δὲν ἔγινε καμμία συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν σχεδὸν οὐδὲ λέξις ἐλέχθη ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀλλὰ ἡ συζήτησις ἐκτρέπεται περὶ ἄλλα θέματα. Εἶναι ἀληθές. Πράγματι δὲν ἔγινε συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ συζήτησις, καὶ μακρὰ συζήτησις, παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ κριθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς τὰς συνεδριάσεις αὐτὰς καὶ ὁποῖον πρόγραμμα θὰ ἐφήρμοζεν ἐὰν ἤρχετο εἰς τὴν ἐξουσίαν ὑπὸ τὸν κ. Τσιριμῶκον Κυβέρνησις. Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ σήμερον τὴν Βουλήν, καὶ ἀπασχολεῖ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἶναι ἄλλο. Εἶναι ποῖαι δυνάμεις, ποῖαι συνθῆκαι ὡδήγησαν εἰς τὸ σημερινὸν πολιτικὸν ἀδιέξοδον, ὑπὸ ποίας συνθήκας, πῶς κατέστη δυνατὸν νὰ ἐμφανίζηται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Τσιριμῶκος μὲ τὴν ὁμάδα ἄλλων κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὑποδύονται τὸν ρόλον Ὑπουργοῦ, πῶς κατέστη δυνατὸν νὰ προωθηθοῦν εἰς τὰ Ὑπουργικὰ ἑδώλια, καὶ νὰ ἐμφανίζωνται μὲ αὐτὸν τὸν ρόλον. Καὶ ἀκόμη ὀξύτερον τίθεται διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸ ἐρώτημα. Πῶς συνέβη, πῶς κατέστη δυνατὸν νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κόμματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὁ λαὸς ἐξέλεξε μὲ μεγάλην πλειοψηφίαν διὰ νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον ἐπὶ μίαν 4ετίαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρόβλημα ποὺ βασανίζει τώρα τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὑπῆρξαν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐξηγήσεις μακραί, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν ἰδίως καὶ ἀπὸ τὰς δύο ὁμάδας, αἱ ὁποῖαι ἐπιχείρησαν νὰ ἐμφανισθοῦν ὡς Κυβερνήσεις, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΡΕ, ἐπὶ τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐφθάσαμεν εἰς αὐτὴν τὴν κρίσιν. Οὔτε ὅμως ἀπὸ τὴν Ε.Κ., οὔτε ἀπὸ ἡμᾶς, κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἠκούσθησαν ἀπόψεις, διότι ἀπέσχομεν τῆς συζητήσεως κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην. Οὔτε τώρα ἡ Ε.Κ. διετύπωσεν ἀπόψεις ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, διότι καὶ τώρα ἀπέχει τῶν συζητήσεων. Ἀπὸ ἡμᾶς ἠκούσθη μόνον ὁ κ. Ἡλιοῦ. Καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ συνεχίσωμεν τὴν ἔρευναν, τὴν ἐξέτασιν αὐτῶν τῶν συνθηκῶν, αὐτῶν τῶν ὅρων ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἔφθασεν ἡ χώρα εἰς αὐτὴν τὴν κρίσιμον καμπήν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον, νὰ ἐξετάσωμεν ὑπὸ ποίας συνθήκας ὡδηγήθημεν εἰς αὐτὸ τὸ πολιτικὸν ἀδιέξοδον ἐν ὀνόματι τοῦ ὁποίου ἀπόψε ὁ κ. Μητσοτάκης ἀφοῦ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ἔρριψε περνῶντας τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος ἐναντίον τῶν δικτατορικῶν τάσεων τοῦ κ. Παπανδρέου. Ἐπροχώρησεν, ὅμως καὶ ὀλίσθησεν θὰ ἔλεγα, εἰς μίαν τακτικήν, ἡ ὁποία ὑπῆρξε γνώριμος καθ’ ὅλην τὴν 8ετίαν τῆς Καραμανλικῆς Κυβερνήσεως τοῦ τόπου: Νὰ μείνῃ ἡ ΕΡΕ εἰς τὴν ἐξουσίαν, διότι ἐχαθήκαμεν ἀπὸ τὸν κομμουνισμόν. Οὔτε ὀλιγώτερον, οὔτε περισσότερον αὐτὸ ἦτο τὸ κήρυγμα καὶ τοῦ κ. Μητσοτάκη. Ὠλίσθησε πράγματι ὁ κ. Μητσοτάκης. Διότι ὅταν ἠγωνίζετο ὅπως ἠγωνιζόμεθα καὶ ἡμεῖς καὶ ξεύρομεν, ὅτι ἠγωνίζετο καὶ ἐπίσης ξεύρει, ὅτι ξεύρομεν, ὅτι ἠγωνίζετο καὶ ἐκεῖνος ξεύρει, ὅτι καὶ ἡμεῖς ἠγωνιζόμεθα τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα κατὰ τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἠκούοντο αἱ φωναί: Πᾶτε νὰ φέρετε τὸν κομμουνισμὸν εἰς τὸν τόπον, πᾶτε νὰ ἐπαναφέρετε τὸν Δεκέμβριον εἰς τὸν τόπον. Ἠρέθισε τὴν μνήμην τῶν συναδέλφων, ἰδίως τῆς Ε.Κ., ὁ κ. Μητσοτάκης ἀνεπιτρέπτως διὰ νὰ τὸ ἐκμεταλλευθῇ καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ ὅλους, ὅτι εἶναι πλέον ἐθνικὸν καθῆκον νὰ ψηφισθῇ ὁ κ. Τσιριμῶκος ὡς Πρωθυπουργὸς καὶ ἡ ὁμάς του ὡς Ὑπουργοί, διὰ νὰ σώσουν τὸν τόπον ἀπὸ τὸν κομμουνισμόν. Ἐζήτησε νὰ φορέσῃ πλέον τὴν περικεφαλαίαν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, τοῦ Δὸν Κιχώτη τῆς ἐθνικοφροσύνης ἀπὸ τὸν κ. Τσιριμῶκον, διὰ νὰ ἐξεδιώξουν τὸ τέρας τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου ἀπὸ τὸν τόπον. Δὲν θὰ τὸν παρακολουθήσω πλέον εἰς τὰς σκέψεις του, ἀλλὰ εἶναι ἀνεπίτρεπτος καὶ ἡ προσπάθεια νὰ μετατοπίσῃ τὴν συζήτησιν ἀπὸ τὸ καίριον θέμα, ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ πράγματι σεβασμὸς τῶν κανόνων τῶν κοινοβουλευτικῶν καὶ τῶν συνταγματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν θεσπισθῆ εἰς τὸν τόπον μας, ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ πολιτικὴ ὁμαλότης εἰς τὸν τόπον μας, μὲ τὸν σεβασμὸν τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων. Αἱ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἀντιτίθενται εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους ἐπιδιώκουν ἄνομα συμφέροντα ἀντίθετα ὡς πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ καὶ πρὸς τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ νέον πρόβλημα τῆς στιγμῆς καὶ περὶ αὐτοῦ πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστόν, πράγματι — τὸ εἶπον καὶ αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι γνωστὰ τὰ στοιχεῖα τῆς κρίσεως — εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ κρίσις προέκυψεν ἀπὸ μίαν διαφωνίαν τοῦ Βασιλέως μὲ τὸν Πρωθυπουργόν, τὸν ἡγέτην τῆς πλειοψηφίας. Ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι τοῦτο ἀφορμὴ ὑπῆρξε τῆς κρίσεως, τὰ αἴτια εἶναι βαθύτερα. Ὑπῆρξεν ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, ἴσως ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ἀφ’ ἧς ἡ Ε.Κ. καὶ ὁ κ. Παπανδρέου ἀνέλαβον τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, ἐπιβουλὴ κατὰ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ καὶ προσπάθεια ἀνατροπῆς αὐτῆς τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, ὥστε νὰ περιέλθῃ πράγματι ἡ ἐξουσία εἰς τὰς δυνάμεις τὰς ἀντιδραστικὰς τῆς δεξιᾶς, παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ. Ὅ,τι καὶ ἂν ἐπιχειρηθῇ ὡς δικαιολογία τῆς κρίσεως, αὐτὸ εἶναι τὸ βασικὸν αἴτιον τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως Παπανδρέου μὲ τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ Στέμματος. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ἰδική μου γνώμη αὐτό, περὶ τοῦ ποῖα εἶναι τὰ βαθύτερα αἴτια αὐτῆς τῆς κρίσεως. Ἔχει ὁμιλήσει πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ κ. Ἠλίας Τσιριμῶκος. Ἀφοῦ ὡμίλησε «διὰ τὰ φαντάσματα τοῦ παλαιοῦ διχασμοῦ, κληρονόμοι τῶν ὁποίων ἐπιδιώκουν σήμερον τὴν ἀνωμαλίαν» — προφανῶς ὁμιλεῖ διὰ τὴν ΕΡΕ — καὶ ἀφοῦ κατέληξεν εἰς τὸ γνωστὸν «ποτὲ πειά, ποτὲ πειά, ἡ ΕΡΕ» προχωρεῖ, ἀναγγέλλει ὅμως ταὐτοχρόνως, ὅτι «ἡ ἀντίδρασις ὀργανώνει ἐπανάστασιν ἐκ τῶν ἄνω μὲ τὴν κινητοποίησιν καὶ τὴν σπατάλην τῶν μέσων ποὺ διαθέτει — καὶ εἶναι, φεῦ!, πολλὰ τὰ μέσα αὐτά». Καὶ προχωρεῖ ἐν συνεχείᾳ εἰς μίαν εἰδίκευσιν αὐτῆς τῆς ἐπιβουλῆς, αὐτῆς τῆς ἐκ τῶν ἄνω ἐπαναστάσεως, ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖται εἰς βάρος τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Ὡμίλησεν ὁ κ. Τσιριμῶκος εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις διὰ τὸν στρατὸν ὡς διὰ τὸν «μεγάλον σιωπηλόν», ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εὑρίσκεται ἔξω τῶν ἀντιθέσεων καὶ τῶν ἀντεγκλήσεων τῶν πολιτικῶν καὶ τῶν κομματικῶν. Εἴμεθα σύμφωνοι. Πράγματι, ὁ στρατὸς εἶναι ἐθνικός, ἀνήκει εἰς ὅλα τὰ κόμματα, εἰς τὸ ἔθνος, εἰς ὅλον τὸν λαόν, δὲν εἶναι ἑνὸς κόμματος. Ἀλλὰ τί ἐννοεῖ ὁ κ. Τσιριμῶκος ὅταν λέγῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν σιωπηλὸν τὸν στρατόν. Τίθεται ἐνώπιον ὠμοῦ τοῦ ἐρωτήματος ὁ κ. Τσιριμῶκος. Ἔχει συλληφθῆ ἀπὸ τὴν τσιμπίδα διὰ νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν εἰς ἕνα φλέγον ἐρώτημα: Τί ἐννοεῖ, ὅτι πρέπει ὁ στρατὸς νὰ παραμείνῃ ὁ μεγάλος σιωπηλός; Τὸ ἔχει εἰπεῖ ὁ ἴδιος πρὸ 25 ἡμερῶν: «Εἰς δύο στάδια προβλέπεται ἡ ἐπανάστασις αὐτή. Εἰς τὸ πρῶτον, ἠμποροῦσε ἡ ἀντίδρασις νὰ προωθήσῃ εἰς καιρίας θέσεις ὀργάνων τῆς ὀλιγαρχίας μὲ σκοπὸ νὰ μὴ γίνῃ ἡ ἀλλαγὴ ποὺ ἀνέμενεν ὁ λαός. Τὸ κορύφωμα ὑπῆρξεν, ὅτι κατώρθωσε νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης ἡ ἀντίδρασις ἕνα μέλος μὲ πατέντα τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας». Πρόκειται προφανῶς περὶ τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ τοῦ ὁποίου ζητεῖ τώρα τὴν ψῆφον ὁ κ. Τσιριμῶκος, αὐτοῦ τοῦ μέλους τῆς πατέντας τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, τοῦ ὁποίου ἡ ἀντίδρασις δέχεται, ὅτι Πρωθυπουργὸς ζητεῖ τώρα τὴν ψῆφον του διὰ νὰ κρατήσῃ τὸν στρατὸν σιωπηλόν. Ὑπάρχει λοιπόν, τὸ ἐρώτημα: Τί λέγετε, κ. Τσιριμῶκο. Εἰς τὸ στράτευμα ὑπάρχει Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου ἕνας ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἀπεκαλύφθη, ὅτι εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας τοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1961. Θὰ μείνετε σιωπηλὸς ἔναντι αὐτοῦ τοῦ προβλήματος ποὺ ἐξακολουθεῖ ἀκόμη νὰ ὑπάρχῃ; Τί λέγετε, κ. Τσιριμῶκο, διὰ τὸν Παπαδόπουλον τὸν Συνταγματάρχην, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἐπίσης ἀπὸ τοὺς κυρίους βραχίονας τῆς συνωμοσίας καὶ τοῦ πραξικοπήματος τοῦ 1961 καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἐσταμάτησεν ἐκεῖ. Ἀπεκαλύφθη δικαστικῶς, ὅτι προέβη εἰς πράξεις σαμποτὰζ ἐναντίον τῆς πολιτικῆς τῆς Ε.Κ. μὲ ὅτι ἔκαμεν εἰς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν ποὺ ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν φοβερὰν ἱστορίαν τάχα τοῦ σαμποτὰζ κατὰ τοῦ στρατοῦ καὶ κατὰ τῶν μηχανοκινήτων τοῦ στρατοῦ. Τί θὰ κάνετε ἔναντι αὐτοῦ, κ. Τσιριμῶκο, θὰ μείνετε σιωπηλός; Ἰδοὺ λοιπόν, ὅτι ὑπάρχουν προβλήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἀπήντησε τώρα, ἔχει μὲν τοποθετηθεῖ ὀλίγας ἡμέρας πρίν, ἀλλὰ τώρα μένει σιωπηλός. Καὶ τὸ πρόβλημα αὐτὸ εἶναι αὐτὸ ἀκριβῶς ποὺ ὡδήγησεν εἰς τὴν διαφωνίαν μὲ τὸν Βασιλέα, εἰς τὴν σύγκρουσιν ποὺ ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμὴ διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ διαφωνία καὶ νὰ σημειωθῇ ἡ πάρα πέρα ἐξέλιξις. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, περὶ αὐτῶν τῶν ἐπεμβάσεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰδικῶς εἰς τὸν στρατὸν ἀπὸ παράγοντας ἀναρμοδίους εἰδικώτερον ἀπὸ τὰ Ἀνάκτορα ἔχει ὁμιλήσει καὶ τὰς ἔχει στηλιτεύσει ὄχι τώρα πλέον ἀλλὰ πρὸ ἑνὸς ἔτους ὁ κ. Τσιριμῶκος. Εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῆς 2.4.1964 λέγει ὁ κ. Τσιριμῶκος: «Ὡρισμέναι ἐκδηλώσεις ὀφείλονται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι τὰ Ἀνάκτορα ἔδιδον τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐμπνέονται ἀπὸ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἀπετέλουν κάποιον ἰδιαίτερον κόσμον ποὺ διαφέρει ἀπὸ ἕνα τμῆμα τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ. Εἶναι καλλίτερον νὰ λεχθῇ ἀπὸ τώρα εἰς τὸ κατώφλι τῆς νέας Βασιλείας καὶ τοῦτο ἀνεξαρτήτως τῆς θέσεως ἑκάστου περὶ Βασιλευομένης ἢ μὴ Δημοκρατίας ὡς θεσμοῦ, νὰ λεχθῇ, ὅτι τὰ Ἀνάκτορα ἀποτελοῦν μέρος τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ. Ἡ ὑψηλὴ προστασία ἐκ μέρους τῶν Ἀνακτόρων δύναται νὰ εἶναι καλή, ἐκεῖνο ὅμως ποὺ ἐκθέτει τὰ Ἀνάκτορα, εἶναι ἡ οὐσιαστικὴ διοίκησις θεσμῶν, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς ὑπευθύνους ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους». Εἶναι προφανές, ὅτι καὶ ἐδῶ ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὁμιλεῖ διὰ τὸν μεγάλον σιωπηλόν, διὰ τὸν στρατόν. Ἐν τούτοις ἐξακολουθεῖ αὐτὴ ἡ ἐπέμβασις, τὴν ὁποίαν ἐκατηγόρησε καὶ κατέκρινεν ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ ὑπῆρξεν ἡ κυρία ἀφορμὴ διὰ τὴν σύγκρουσιν μεταξὺ τοῦ νομίμου καὶ ὑπευθύνου Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ ἀνευθύνου Ἄρχοντος. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ ἡ κρίσις, ἡ ὁποία προέκυψεν, ἡ διαφωνία, ἂς εἴπωμεν, ἡ ὁποία προέκυψε μεταξὺ Βασιλέως καὶ Πρωθυπουργοῦ, ἀναπηδᾷ ἀνάγλυφος μὲ μίαν ρεαλιστικὴν θὰ ἔλεγα ὠμότητα μέσα ἀπὸ μίαν ἀήθη καὶ πρωτότυπον συνεννόησιν μεταξὺ Βασιλέως καὶ Πρωθυπουργοῦ, μίαν ἀλληλογραφίαν, ἡ ὁποία ἀντηλλάγη μεταξὺ Βασιλέως καὶ Πρωθυπουργοῦ. Εἶναι πιθανόν, ὅτι ὅλοι ἔχετε διαβάσει αὐτὰ τὰ κείμενα τῶν ἐπιστολῶν. Ἐν τούτοις, νομίζω, ὅτι ἔχομεν καθῆκον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ὑπάρξῃ μία συζήτησις περὶ τοῦ περιεχομένου αὐτῶν τῶν ἐπιστολῶν, περὶ τῶν νέων ἀντιλήψεων, αἱ ὁποῖαι ἀναπηδοῦν ἀπὸ τὸ περιεχόμενον αὐτῶν, ἀντιλήψεων, αἱ ὁποῖαι ὁδηγοῦν εὐθέως εἰς ἀξίωσιν, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται εἰς τὰς ἐπιστολὰς αὐτάς, εἰς ἀξίωσιν τοῦ Στέμματος καὶ τοῦ Ἄνακτος, ὅτι δὲν εἶναι Βασιλεὺς εἰς Βασιλευομένην Δημοκρατίαν, ἀλλὰ ἀπόλυτος μονάρχης εἰς τὴν χώραν αὐτήν, διότι ἀκριβῶς αὐτὸ εἶναι τὸ περιεχόμενον τῶν ἐπιστολῶν. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς ὡρισμένα σημεῖα τῶν ἐπιστολῶν αὐτῶν. Ἡ πρώτη ἐπιστολὴ ποὺ ἀπευθύνουν τὰ Ἀνάκτορα πρὸς τὸν κ. Παπανδρέου τῆς 8.7.1965 εἶναι μία ἐπιστολή, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, ὄχι ἀπὸ Βασιλέα πρὸς τὸν Πρωθυπουργόν, ἀλλὰ οὔτε ἀπὸ προϊστάμενον Ὑπουργὸν πρὸς τὸν τελευταῖον κλητῆρα τοῦ Ὑπουργείου του νὰ ἀπευθυνθῇ, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀπευθυνθῇ ἐγγράφως. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὕφος τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς. Ποῖοι εἶναι οἱ ὀλέθριοι ἐκεῖνοι σύμβουλοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεφάσισαν νὰ θέσουν πρὸς ὑπογραφὴν τοιοῦτον κείμενον εἰς τὸν Βασιλέα εἶναι γνωστόν, διότι ἔχει πλέον συζητηθῆ.

§40Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία τὰς ἔδωσεν εἰς τὴν δημοσιότητα ἔκαμεν ἐθνικὸν ἔγκλημα.

§41Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὸ θὰ εἴπω, ὅτι ἀκριβῶς, διότι ἐδόθησαν εἰς τὴν δημοσιότητα ἀπετέλεσαν πλέον δημόσια ἔγγραφα, ἐξελθόντα εἰς τὴν δημοσιότητα μὲ πρωτοβουλίαν τοῦ Στέμματος.

§42Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Καὶ ἐξέγειραν ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§43Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς ἢ Πρωθυπουργός, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην τῆς δημοσιεύσεως αὐτῶν τῶν ἐπιστολῶν. Εἶναι μία πολιτικὴ πρᾶξις τεραστίας σημασίας ἡ δημοσίευσις αὐτῆς τῆς ἀλληλογραφίας.

§44Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπῆρχε Κυβέρνησις τότε.

§45Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπῆρχε Κυβέρνησις Νόβα. Αἱ ἐπιστολαὶ ἐδόθησαν εἰς τὴν δημοσιότητα τὸ ἴδιο βράδυ ποὺ ὁ ἴδιος ὁ κ. Νόβας ἐξελθὼν ἀπὸ τὰς κρύπτας, τὰς ὁποίας ὁ κ. Τσιριμῶκος ὠνόμασεν, ἀπὸ τὴν κουζίναν τῶν Ἀνακτόρων καιροφυλακτῶν πότε θὰ ἐξέλθῃ ὁ κ. Παπανδρέου διὰ νὰ εἰσέλθῃ ἐκεῖνος εἰς σκέψιν εἰς τὰ Ἀνάκτορα, τὴν ἰδίαν ἐκείνην στιγμὴν ἐδίδοντο αἱ ἐπιστολαὶ πρὸς δημοσίευσιν. Δὲν ὑπάρχει συνεπῶς εὐθύνη, οὔτε Πρωθυπουργοῦ, οὔτε Ὑπουργοῦ διὰ τὴν δημοσίευσιν τῶν ἐπιστολῶν αὐτῶν.

§46Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, τὸ ἰσχυρίζεσθε σοβαρῶς, ὅτι ἐδόθησαν αἱ ἐπιστολαὶ προτοῦ ὁρκισθῆ ἡ Κυβέρνησις Νόβα; Ἰσχυρίζεσθε τοιοῦτον τι; Διὰ νὰ ἀντιληφθῶ περὶ τίνος πρόκειται. Διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐδόθησαν μετὰ τὴν ὁρκωμοσίαν καὶ ἑπομένως τὴν πλήρη εὐθύνην διὰ τὴν δημοσίευσιν τὴν φέρει ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη.

§47Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας ἐρωτηθεὶς τὴν ἑπομένην ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἐπιστολῶν εἶπεν: «Δὲν ἐγνώριζα, σήμερον τὰς ἐδιάβασα καὶ ἐγὼ εἰς τὰς ἐφημερίδας». Ὑπάρχει ἡ πληροφορία εἰς τὸν Τύπον. Συνεπῶς, τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Κωστόπουλον τὴν ἔχει δώσει ἤδη ὁ κ. Γ. Ἀθανασιάδης Νόβας, τέως Πρωθυπουργός του.

§48Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δηλαδή, τὴν ἔχουν δώσει αἱ πληροφορίαι αἱ ἀναγραφεῖσαι εἰς τὸν Τύπον, ὄχι ὁ κ. Νόβας.

§49Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Νόβας ἔδωσε πληροφορίας εἰς τὸν Τύπον, ἀπήντησεν εἰς τὸν Τύπον, ὅτι δὲν ἐγνώριζε περὶ τῶν ἐπιστολῶν. Συνεπῶς, οὔτε ἠρωτήθη ποτέ, οὔτε ἔδωσε ποτὲ τὴν ἔγκρισίν του διὰ τὴν δημοσίευσίν των.

§50Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, διὰ νὰ λήξῃ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὴν ἑσπέραν τῆς ὁρκωμοσίας ἐτέθησαν αἱ ἐπιστολαὶ αὐταὶ ὑπ’ ὄψει τοῦ τότε ὁρκισθέντος κλιμακίου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐδόθη ἐντολὴ ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργὸν νὰ δημοσιευθοῦν.

§51Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Κωστόπουλε, βεβαίως ἐξετάζω τὸ τυπικὸν μέρος, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπίσημος ἐκτροπὴ ἀπὸ τὰς συνταγματικὰς ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν, διότι οὐδεμίαν εὐθύνην, δι’ οὐδεμίαν του πρᾶξιν ἔχει ὁ Βασιλεύς. Ἑπομένως δὲν ἐδικαιοῦντο νὰ προβοῦν τυπικῶς πλέον εἰς τὴν δημοσίευσιν τῶν ἐπιστολῶν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἔγκρισις τυπικῶς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα τί πιστεύω; Τὶς ἐγνώριζε καὶ ὁ κ. Νόβας καὶ ὁ κ. Κωστόπουλο, ἀπὸ τότε ποὺ ἤρχισαν νὰ κάνουν τὴν συνωμοσίαν καὶ ἡ συνωμοσία εἶναι μακρά, δὲν εἶναι τωρινή. Τὰς ἐγνώριζον ἀσφαλῶς, ἀλλὰ τυπικῶς δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἔγκρισις. Λέγει, λοιπὸν κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν πρώτην του ἐπιστολὴ ὁ Βασιλεύς:

§52Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. ..... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι......).

§53Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Βλέπω, ὅτι εἶσθε ἐνθουσιασμένοι....

§54Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκούσατε, κύριε συνάδελφε, τί γράφει διὰ τὸν κ. Τσιριμῶκον ἡ ἐφημερὶς «Ἡμέρα» εἰς τὸ κύριον ἄρθρον ἀφοῦ προκαλεῖ ὁ κ. Μπουρνιᾶς. Ὅσοι δὲν τὸ διαβάσατε νὰ δώσετε μίαν δραχμὴν καὶ νὰ πάρετε τὴν «Ἡμέρα» νὰ τὸ διαβάσετε. Λέγει ἡ «Ἡμέρα»: Ὁ κ. Τσιριμῶκος πριμοδοτεῖται διὰ τῆς ψήφου τῆς ΕΡΕ ὑπὸ ὅρους καὶ ὑπὸ προθεσμίαν, διὰ νὰ κτυπηθῇ μὲ τὰ ὅπλα της ἡ οἰκογένεια τοῦ Τρουχίλλο». Ὅ,τι θέλετε συναγάγετε ἀπὸ αὐτό. Διακηρύσσει ἡ ΕΡΕ, ὅτι ψηφίζει τὸν κ. Τσιριμῶκον διὰ νὰ διαλύσῃ τὴν Ε.Κ. Ἰδού, κ. Μπουρνιᾶ, διατὶ ἀγανακτοῦν καὶ ὀρθῶς ἀγανακτοῦν ὅλοι οἱ κύριοι βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. δι’ ὅσα ἐγένοντο μέχρι σήμερον.

§55Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθνικ. Ἀμύνης). Καὶ σεῖς ἐτάχθητε συνήγορος καὶ προστάτης τῆς Ἑνώσεως Κέντρου; Ἀπὸ πότε; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§56Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐγὼ (χρησιμοποιῶ ἀκριβῶς τὴν φράσιν ποὺ ἐχρησιμοποίησεν ὁ πρωθυπουργός σας), διότι κατεξευτελίσατε τὸν πολιτικὸν βίον τῆς χώρας. Ἔτσι ἔλεγε διὰ σᾶς ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§57Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Λέγω, ἀπὸ πότε ἐτάχθητε ὑπερασπιστὴς τῆς Ε.Κ.; Εἰς αὐτὸ τὸ ἐρώτημα ἀποφεύγετε νὰ μοῦ δώσετε ἀπάντησιν. (Φωναὶ καὶ θόρυβος ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.).

§58ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπὸ τότε ποὺ γίνατε προδότης ἐσεῖς.

§59Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅτι κατερρακώσατε τὴν πολιτικὴν ζωὴν καὶ τὰ πολιτικὰ ἤθη τοῦ τόπου, ἐνδιαφέρει ὅλους τοὺς βουλευτὰς ἐνδιαφέρει καὶ ἡμᾶς καὶ τοὺς βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ. Γράφεται σήμερον εἰς τὸ «Βῆμα» ἓν ἀνατριχιαστικὸν ἄρθρον ἀπὸ τὸν συνάδελφον κ. Γρηγορίου, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ καθαρά, ὅτι ἐγένετο προσφορὰ χαρτοφυλακίων ἢ χρημάτων ἢ καὶ τῶν δύο διὰ νὰ προσελκυσθοῦν βουλευταί....

§60Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Καὶ γίνεται.

§61Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ κατάντημα αὐτό, καὶ διεπράξατε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διεπράξατε εἰς βάρος τῆς πολιτικῆς τοῦ τόπου, δὲν δικαιοῦσθε νὰ λέγετε, ὅτι γινόμαστε συνήγοροι τῆς Ε.Κ. Ὄχι, γινόμεθα συνήγοροι μιᾶς στοιχειώδους πολιτικῆς ἠθικῆς, τὴν ὁποῖαν σεῖς μὲ τὰς πράξεις σας κατερρακώσατε. (Χειροκροτήματα).

§62Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρηκολούθησα τοὺς λόγους σας μὲ πολλὴν προσοχὴν καὶ δὲν ἀντελήφθην, ὅτι ὑπερασπίζετε τὴν Ε.Κ. Ἀντελήφθην σαφῶς, σαφέστατα, ὅτι ἐπικρίνετε ἁπλῶς τὴν πολιτικὴν τῆς ΕΡΕ καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ δὲν εἶναι ὑπεράσπισις.

§63Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡμᾶς μᾶς ἐλησμόνησαν....

§64Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι αὐτὸ ὑπεράσπισις τῆς Ε.Κ. Ἡ Ε.Κ. δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑπερασπίσεως καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι αὐτὸς ἦτο καὶ ὁ σκοπὸς τῆς ἰδικῆς σας ἐπικρίσεως, ἡ συνεργασία Ε.Ρ.Ε. καὶ σημερινῆς Κυβερνήσεως, διότι εἴπατε ποῖος εἶναι ὁ δόλιος σκοπὸς τῆς συνεργασίας.

§65Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιώσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Ἀρκαδίας, ὅτι συμφωνῶ ἀπολύτως μαζί του. Καὶ δι’ αὐτὸ διεμαρτυρήθην, διότι φρονῶ, ὅτι ἡ Ε.Κ. δὲν ἔχει ἀνάγκην συνηγόρου. Ἑπομένως δὲν εἶχον καμμίαν πρόθεσιν μὲ τὴν παρέμβασίν μου νὰ θίξω τὴν Ε.Κ., ἁπλῶς ἐζήτησα νὰ διαχωρίσω τὰς εὐθύνας τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος συναδέλφου ἀπὸ σᾶς.

§66Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Κωστόπουλος παρεποίησε τοὺς λόγους σας. Σεῖς δὲν ἐθίξατε ἡμᾶς, ἀλλὰ τὴν δολίαν πρόθεσιν τῆς συνεργασίας.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠλιόπουλος δὲν δέχεται τὰς ἄλλας διακοπάς.

§68Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει λοιπὸν ὁ Μεγαλειότατος εἰς τὴν πρώτην ἐπιστολὴν πρὸς τὸν κ. Παπανδρέου. «Ἡ κατάστασις εἰς τὴν χώραν εἶναι ἀνώμαλος ἀνησυχητική... ὑφίσταται σοβαρὸς κλονισμὸς τοῦ Κράτους δικαίου καὶ τῆς νομιμότητος. Εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ αἰσθήματος τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς τάξεως». Εἶναι δὲν εἶναι πολιτικὴ κρίσις καὶ πολιτικὴ ἐνέργεια αὐτὴ τοῦ Μεγαλειοτάτου; Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ποίαν τάχα τάξιν καὶ ἀσφάλειαν διεσάλευσεν ἡ Ε.Κ. καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, διὰ νὰ τὸν καλῇ ὁ Μεγαλειότατος νὰ τὴν ἀποκαταστήσῃ; Πιθανὸν τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν τάξιν, ἡ ὁποία ἐπεκράτει ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἰδοὺ λοιπὸν ἡ πρώτη ἐνέργεια, ἡ πρώτη ἄποψις τοῦ Βασιλέως, ἡ ὁποία ἀναγράφεται εἰς τὴν πρώτην ἐπιστολήν.

§69Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Διατὶ ἀπέκρυπτε τὰς ἐπιστολὰς ὁ κ. Παπανδρέου;

§70Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Γράφει εἰς τὴν πρώτην ἐπιστολὴν ὁ Βασιλεὺς ἐν συνεχεία: «Ἀπὸ τὴν Κ.Υ.Π.—διοικουμένη ἀπὸ προσώπων τῆς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης σας—ἐξεπορεύθη ἐπαναστατικὴ συνωμοτικὴ ὀργάνωσις εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις μὲ μοναδικὸν σκοπὸν τὴν ἀνατροπὴν τοῦ Συντάγματος καὶ τὴν ἐπιβολὴν δικτατορίας ἐλεεινῆς μορφῆς».

§71Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Διατὶ τὰ κατάπιεν αὐτὰ ὁ κ. Παπανδρέου;

§72Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ κατηγορεῖ ὁ Βασιλεὺς τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς πλειοψηφίας, ὅτι μὲ πρόσωπα τῆς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης του καὶ ἑπομένως μὲ τὴν ἔμπνευσίν του ἐξεπορεύθη ἐπαναστατικὴ συνωμοτικὴ ὀργάνωσις εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις πρὸς ἀνατροπὴν τοῦ Συντάγματος καὶ πρὸς ἐπιβολὴν δικτατορίας. Τὸ δεύτερον πρᾶγμα εἶναι ἀπὸ ποῦ τὰ ἔμαθεν αὐτὰ ὁ Μεγαλειότατος καὶ τὰ γράφει εἰς τὸν Πρωθυπουργόν; Ὑπάρχει πόρισμα εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει λέξις περὶ ἀνατροπῆς τοῦ Συντάγματος καὶ ἐπιβολῆς δικτατορίας. Πουθενὰ δὲν λέγεται, ὅτι αὐτὸς ἦτο ὁ σκοπὸς αὐτῆς τῆς ὀργανώσεως. Οὐδὲν πόρισμα τὰ λέγει αὐτά. Καὶ ἀφοῦ διατυπώνει, κύριοι βουλευταί, αὐτὰς τὰς σκέψεις εἰς τὴν ἐπιστολήν του ὁ Μεγαλειότατος, προχωρεῖ περαιτέρω εἰς κατηγορίας πλέον ἐναντίον τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς χώρας: «Δὲν ὑπῆρξεν ἱκανοποιητικὴ ἡ ἔρευνα πρὸς ἀπόλυτον διαλεύκανσιν τῆς ἀνακρίσεως». Καὶ τὸν ἐπικρίνει προσωπικῶς, ὅτι μὲ ἰδικήν του εὐθύνην δὲν προωθήθησαν αἱ ἀνακρίσεις διὰ τὴν διαλεύκασιν αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως. Τὸν ἐπικρίνει διὰ τὴν πορείαν τῆς ἀνακρίσεως.

§73Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Διατὶ δὲν ἐνδιεφέρθη καὶ διὰ τὸν «Περικλῆν»;

§74Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκούσατε κύριοι, δὲν εἶναι ἀστεῖον αὐτὸ ποὺ εἶπον ἐξ ἀρχῆς, ὅτι ἐδῶ προβάλλεται μία ἀξίωσις ἀπολύτου μονάρχου. Εἶναι ἀπολύτως θεμελιωμέναι αἱ σκέψεις, γράφονται πλέον. Δὲν εἶναι φῆμαι, δὲν εἶναι δημοσιεύματα. Γράφονται καὶ ὑπογράφονται ἀπὸ τὸν Μεγαλειότατον καὶ τὸν κατακρίνει....

§75Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Διατί....

§76Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σιωπὴ τέλος πάντων, δὲν καταλαβαίνετε, ὅτι ἔχετε γίνει μάστιγξ;

§77Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§78Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ κατηγορεῖ περαιτέρω τὸν Πρωθυπουργόν, ὅτι ἐπεβλήθησαν ἐλαφραὶ διοικητικαὶ ποιναί, παρὰ τὴν γνώμην του, τὴν ὁποίαν δὲν ἀπεδέχθη ὁ Πρωθυπουργός. Ἔφθασε καὶ μέχρι τοῦ ποῖαι ποιναὶ ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθοῦν, διότι ἔπρεπεν ἡ ἰδική του γνώμη νὰ ἐπικρατήσῃ εἰς τὸ μέγεθος τῶν ποινῶν. Καὶ ζητεῖ διὰ τῆς ἐπιστολῆς, ἀκούσατε, ζητεῖ παραπομπὴν εἰς τακτικὴν ἀνάκρισιν πρὸς ἀπόταξιν τῶν ἐνόχων. Γίνεται, δηλαδή, ὄχι στρατοδίκης, ἀλλὰ κάτι περισσότερον ἀπὸ στρατοδίκης καὶ ζητεῖ τί πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τὴν δίωξιν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ εἰς ἀπόταξιν. Ἡ ἐπέμβασις, δηλαδή, πλέον ἐμφανίζεται μὲ μίαν διάθεσιν πλήρους ἐξουδετερώσεως οἱουδήποτε ἄλλου ὑπευθύνου παράγοντος, εἴτε εἶναι Κυβέρνησις αὐτός, εἴτε εἶναι Δικαστικὸν πρόσωπον τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης.

§79Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Διατί συνεμορφώθη ὁ κ. Πρωθυπουργός;

§80Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ προχωρεῖ ἡ ἐπιστολὴ τὸ κατηγορητήριον: «Ἠθελήσατε νὰ συζεύξητε πρὸς τὴν συνωμοσίαν — ἐνῷ δὲν ὁμιλεῖ κανένα πόρισμα περὶ συνωμοσίας — ἄλλην ὑπόθεσιν ἄσχετον, διαφόρου ἐντελῶς φύσεως, τὴν ὁποίαν σκοπίμως παραπέμπετε συγχρόνως πρὸς τὴν ἀνάκρισιν». Ὁμιλεῖ, βεβαίως, περὶ τῆς ὑποθέσεως «Περικλῆς». Ψέγει τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς χώρας, διότι παραπέμπει εἰς τὴν ἀνάκρισιν καὶ τὴν ὑπόθεσιν «Περικλῆς». Καὶ λέγει, βέβαια, ἐν συνεχείᾳ ὁ Μεγαλειότατος, ὅτι δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἐπὶ διαφόρων ἄλλων ὑποθέσεων ἀνάκρισις, ἀλλὰ ψέγει, διότι συνεδυάσθη χρονικῶς μὲ αὐτὴν τὴν ἀνάκρισιν. Καὶ τέλος, κατηγορεῖ δι’ ἐπέμβασιν τῆς ΚΥΠ εἰς τὴν ἀνάκρισιν ἐνισχυομένης καὶ ὑποθαλπομένης παρ’ ὑμῶν, παρὰ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, «τοῦ ὁποίου ἡ θέσις, ἔχει, ἀπὸ καιρόν, καταστῆ ἐξαιρετικὰ εὐαίσθητος καὶ λεπτή». Εὐθέως, δηλαδή, κατηγορεῖ τὸν Πρωθυπουργόν, ὅτι ἐπενέβη εἰς τὴν ἀνάκρισιν, ὅτι δι’ ἀξιωματικῶν τῆς ΚΥΠ ζητεῖ νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἀνάκρισιν, διότι ἡ θέσις του εἶναι λεπτὴ καὶ εὐαίσθητος.

§81Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Παρακαλῶ, μίαν διακοπήν.

§82Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω σὲ κανέναν διακοπήν.

§83Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Διατί τὰ ἠνέχθη ὁ Πρωθυπουργός;

§84Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω καμμίαν διακοπήν, διότι ἀνοησίες λέγετε συνεχῶς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§85Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Νὰ μᾶς εἴπητε, διατί τὰ ἠνέχθη ὁ Πρωθυπουργός.

§86Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ὑπόθεσις εἶναι σαφής. Αὐτὴ ἡ πρόκλησις πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ αἱ προσωπικαὶ κατηγορίαι, ἐναντίον τοῦ Πρωθυπουργοῦ, εἶναι φανερὸν ποῦ τείνουν, νὰ τὸν ἐξαναγκάσουν εἰς παραίτησιν. Δὲν θέλει συζήτησιν. Δὲν ὑπέπεσεν εἰς αὐτὸ τὸ λάθος ἀμέσως ὁ κ. Παπανδρέου, δὲν ξεύρω τί θὰ ἔκαμον ἐγώ, ἀλλὰ ὁ κ. Παπανδρέου, δὲν ὑπέπεσεν εἰς αὐτὸ τὸ λάθος νὰ παραιτηθῇ. Ἀλλά, κ.κ. βουλευταί, εὐτυχῶς, χθὲς ἢ προχθές, ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἔλαβε μίαν θέσιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Εἶπεν, δηλαδή, ὅτι κατὰ τὴν ἄποψίν του, εὐτυχῶς, ὅλα ὅσα φληναφήματα λέγονται περὶ τῆς συμμετοχῆς τοῦ τέως Πρωθυπουργοῦ, διὰ τοῦ υἱοῦ του εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, τὴν βρωμεράν, ὑπόθεσιν, τὴν ὁποίαν ὠργάνωσαν ὅλαι αὗται αἱ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι βάλλουν ἐναντίον τῆς Ε.Κ. καὶ κατώρθωσαν τελικῶς νὰ ἀνατρέψουν ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν τὴν Ε.Κ., ἔλαβε θέσιν καὶ εἶπεν, ὅτι πράγματι, δὲν εἶναι γνωστόν, τίποτε. Ἀλλά, ἐρωτῶ, τὸν κ. Κωστόπουλον, διατί ἄφησαν νὰ διαφαίνεται κατὰ τὸ «15θήμερον τῆς ἐντροπῆς», ὅτι κάτι φοβερὸν ὑπάρχει εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ τὸ φοβερὸν εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ὡδήγησεν εἰς τὴν κρίσιν. Καὶ ἐπέρασαν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης, 45 ἡμέραι καὶ τίποτε ἀπὸ τὰ φοβερὰ αὐτά, δὲν ἦλθεν εἰς φῶς. Ὅλα αὐτὰ τὰ βρωμερὰ κατασκευάσματα, τὰ ὁποῖα ἕνα μόνον εἶχον σκοπόν, νὰ ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τὸν Γ. Παπανδρέου καὶ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, καταρρέουν ὡς χάρτινος πύργος. Τίποτε δὲν ὑπάρχει. Βεβαίως, ἡμεῖς, ὡς Κόμμα, ἐδηλώσαμεν πάντοτε καὶ θὰ ἐπαναλάβωμεν καὶ τώρα, ὅτι ποτὲ δὲν θὰ ἐδεχόμεθα, ὅτι εἶναι ἐπιτρεπτὸν μέσα εἰς τὸ στράτευμα νὰ ὑπάρχουν οἱαιδήποτε ὀργανώσεις. Τὸ στράτευμα πρέπει νὰ εἶναι ἑνιαῖον, νὰ μὴ εἶναι κἂν κομματικόν, πρέπει νὰ εἶναι ἐθνικόν, πρέπει νὰ εἶναι πράγματι, ὁ μέγα σιωπηλὸς καὶ ὄχι ὁ σιωπηλὸς τῆς ΕΡΕ, τὸν ὁποῖον, δὲν τολμᾷ, ὁ κ. Τσιριμῶκος, οὔτε νὰ σκεφθῇ, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ θίξῃ.

§87Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Μοῦ ἀπηυθύνατε μίαν ἐρώτησιν, θέλετε ἀπάντησιν; Ἐδήλωσα, κ. Ἠλιόπουλε, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὄχι πρὸ 6 ἑβδομάδων, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐνεφανίσθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι διεξάγονται δύο ἀνακρίσεις, μία διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ «Περικλῆ» καὶ μία διὰ τὴν ὑπόθεσιν «Ἀσπίδα». Καὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον διεξάγονται αἱ ἀνακρίσεις αὐταί, θεωρῶ χρέος μου νὰ ἀπόσχω, ὄχι ἁπλῶς πάσης ἀνακοινώσεως, ἀλλὰ καὶ πάσης πληροφορίας, σχετικῆς μὲ τὴν διεξαγομένην ἀνάκρισιν. Αὐτὸς δὲ εἶναι καὶ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἀπέφυγα νὰ ἀπαντήσω πρὸ ὀλίγου εἰς ὅλους σας...

§88Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ... (ὁμιλεῖ, ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν, μὴ ἀκουόμενος).

§89Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Βασιλᾶτο, ἀφήσατέ τα αὐτά. Ἀπέφυγα νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλους τοὺς ὑπαινιγμούς, τοὺς στρεφομένους ἐναντίον τῶν Ἀξιωματικῶν. Δι’ ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα, ἀσχολεῖται ὑπεύθυνος εἰσηγητὴς καὶ γίνεται ὑπεύθυνος δικαστικὴ ἀνάκρισις. Ἑπομένως, οἱαδήποτε ἀνάμιξις, ὄχι μόνον εἶναι ἀντίθετος πρὸς κάθε ἔννοιαν διαχωρισμοῦ τῶν ἐξουσιῶν, ἀλλὰ καὶ ἀντίθετος πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς δικαιοσύνης καὶ τὰ συμφέροντα αὐτῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου, τὴν ὁποίαν εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, πρὸ ἑνὸς μηνός.

§90Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐνθυμοῦμαι αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Κωστόπουλος, ὅτι ἔτσι ἐδήλωσεν. Ὑπῆρξαν, ὅμως, ὁμιληταὶ ἀπὸ τὸν ὅμιλον ποὺ ὑπεδύετο τότε τὴν Κυβέρνησιν, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν σαφῶς περὶ τοῦ τί μέλλει νὰ βγῇ εἰς τὴν φορὰν εἰς βάρος τοῦ κ. Παπανδρέου, τοῦ υἱοῦ, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§91ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.). Σεῖς, τί λέτε; (Θόρυβος).

§92Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, δὲν διαβεβαιώνω τίποτε. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπῆρξεν ἡ ὀργάνωσις αὐτή, ἠμπορεῖ καὶ νὰ μὴν ὑπῆρξεν ἢ μπορεῖ νὰ ἐπεδίωκε τὸν αʹ ἢ βʹ σκοπόν. Ἀπ’ ὅ,τι ὅμως, ἔχει ἔλθει εἰς τὴν δημοσιότητα, ἀπὸ τὰ πορίσματα, δὲν προκύπτει καμμία εὐθύνη, πολιτικοῦ προσώπου. Προκύπτουν μόνον ἀπὸ τὰ πορίσματα ἐκεῖνα, εὐθῦναι δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν φυλακισθῆ, εὐθῦναι ἐναντίον ὡρισμένων Ἀξιωματικῶν, οἱ περισσότεροι τῶν ὁποίων σᾶς ἀνήκουν. Καὶ παραγγέλλει ὑπὸ μορφὴν ἐκκλήσεως ὁ Μεγαλειότατος, θὰ κρίνετε δὲ σεῖς ἀπὸ τὸ περιεχόμενον, ἐὰν εἶναι ἔκκλησις ἢ διαταγή: «Νὰ σταματήσετε ἀμέσως πᾶσαν δραστηριότητα καταλυτικὴν θεμελιωδῶν κανόνων λειτουργίας τοῦ πολιτεύματος καὶ πρόξενον πολιτικῆς ἀναταραχῆς καὶ κλονισμοῦ τοῦ αἰσθήματος ἀσφαλείας τῶν πολιτῶν». Καὶ καταλήγει, ἡ ἐπιστολὴ αὐτή, «νὰ ἀπομακρύνετε διὰ διαταγῆς σας ἀπὸ τὴν ἀνάκρισιν, πάντα ὑπηρετοῦντα παρὰ τῇ ΚΥΠ...». Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐντολαί, τὰς ὁποίας δίδει ὁ ἀνεύθυνος ἄρχων, πρὸς τὸν ὑπεύθυνον Πρωθυπουργόν. Εἰσέρχεται καὶ εἰς θέματα, ὡς τὸ ποῖοι ἀξιωματικοὶ πρέπει νὰ μετέχουν ἢ νὰ μὴ μετέχουν εἰς τὸ ἀνακριτικὸν ἔργον καὶ ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ πᾶσα περαιτέρω ἐνέργεια, ὁ Πρωθυπουργός, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν αἱ Α ἢ αἱ Β πολιτικαὶ ἐπιπτώσεις. Ἀλλὰ ἀκολουθεῖ, μετὰ δύο ἡμέρας, ἡ δευτέρα ἐπιστολή, ἐκείνη ποὺ παρεδόθη εἰς τὸν Πρωθυπουργόν, ὅταν οὗτος πῆγε πρὸς συνάντησιν τοῦ Βασιλέως εἰς τὴν Κέρκυραν: «Ἐὰν δὲν ἐπικρατήσουν εἰς ὑμᾶς σωφρονέστεραι σκέψεις, θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην, νὰ καταγγείλω πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τὰς προθέσεις σας». Καὶ ἂν δὲν τὸ κάνῃ ὁ Πρωθυπουργός; Τότε ἡ ἀπειλὴ εἶναι σαφής. Μόνον τότε δέχομαι νὰ ἀντιπαρέλθω, ἄλλως, θὰ ὑπάρξουν κυρώσεις ἐναντίον του. Ἐγένετο πλέον κομματάρχης ὁ Βασιλεύς, καὶ ὡς κομματάρχης ἔναντι τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς πλειοψηφίας καὶ Ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ἀπειλεῖ, ὅτι θὰ τὸν καταγγείλῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐὰν δὲν ἀκολουθήσῃ τὴν ἰδικήν του πολιτικήν, ἀντίθετον πρὸς ὅ,τι ὁ ἴδιος (ὁ Πρωθυπουργός), ἐθεώρει ἀναγκαῖον νὰ πράξῃ. Καὶ προχωρεῖ, σχετικῶς μὲ τὸν κ. Γαρουφαλιᾶ: «Εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ σᾶς δηλώσω, διὰ μίαν εἰσέτι φοράν, ὅτι ἀποδοκιμάζω τὰς ἐνεργείας σας... Ἐὰν ὑφίσταται σήμερον πρόβλημα, τοῦτο συνίσταται εἰς κρίσιν ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν προεκάλεσαν αἱ ἐνέργειαί σας». Κύριοι βουλευταί, θὰ σταθῶ μόνον εἰς τοῦτο. Ἀντιλαμβάνεσθε τί εἴδους ἐπέμβασις εἶναι. «Περὶ κρίσεως ἐμπιστοσύνης», ὁμιλεῖ ὁ Βασιλεύς, πρὸς τὸν ἔχοντα τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, Πρωθυπουργόν. Ὁ ἀνεύθυνος εἰς τὸν ὑπεύθυνον ἄρχοντα, ὅτι δὲν τοῦ ἔχει ἐμπιστοσύνην. Καὶ δὲν τοῦ ἔχει ἐμπιστοσύνην, λόγῳ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι σαφὴς ἐκτροπὴ ἀπὸ πάσης διατάξεως τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ Βασιλεὺς εἶναι ἀνεύθυνος, ὑπεύθυνοι εἶναι οἱ Ὑπουργοὶ καὶ ἡ Κυβέρνησις, διὰ πᾶσαν πρᾶξιν τοῦ Βασιλέως. Πῶς συνέλαβεν οἱοσδήποτε ἀπὸ τοὺς κυρίους ἀπὸ τὸ ἀνακτοβούλιον τὴν σκέψιν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ διατυπώσουν κατηγορίας καὶ ἀπειλάς, ὅτι ὑπάρχει «κρίσις ἐμπιστοσύνης» εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ ἔγραψε τοιαύτην ἐπιστολὴν ὁ Μεγαλειότατος; Καὶ καταλήγει, εἰς τὴν τρίτην ἐπιστολήν του, ὁ Βασιλεύς, ἡ ὁποία ἐγράφη τὴν παραμονὴν τῆς συναντήσεως, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχε μὲ τὸν Πρωθυπουργόν τῆς χώρας, ὅπου δὲν αἰσθάνονται οὔτε ἴχνος ἐντροπῆς, ὅσοι ὑποστηρίζουν, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του. Λέγει εἰς τὴν τελευταίαν ἐπιστολὴν ὁ Μεγαλειότατος: «Ἔχω τὴν ἀξίωσιν... νὰ ἀντιληφθῆτε, ὅτι ἐπέστη ἡ στιγμή, νὰ ἀκούσετε τὴν συμβουλήν μου». Αὐτὸ εἶναι τὸ περιεχόμενον τῆς διαφωνίας καὶ αἱ δραματικαὶ μορφαί, τὰς ὁποίας προσέλαβεν ἡ διαφωνία αὐτή. Πράγματι, μεγάλη ἦτο ἡ ὑπομονὴ τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς χώρας, ποὺ ἐκράτησεν ὡς τὴν τελευταίαν ἐκείνην στιγμήν. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα, ὑπῆρξε, πράγματι, μία ὀξεῖα διαφωνία, ἡ ὁποία ἔφθασεν εἰς αὐτὰς τὰς ἀνεπιτρέπτους συνταγματικῶς μορφάς, εἰς αὐτὴν τὴν συνταγματικὴν ἐκτροπήν, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη ἐκ μέρους τοῦ Στέμματος;

§93Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Τὰς ἐκάλυψεν ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Νόβας.

§94Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ; Δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη. Ὑπάρχει ρητὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος. Δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη τῶν ἑρμηνευτῶν, περὶ τὸ τί γίνεται εἰς τὰς περιπτώσεις διαφωνίας μεταξὺ Στέμματος καὶ Πρωθυπουργοῦ, ἔχοντος τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς καὶ ἑπομένως ἐκφράζοντος τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ. Διὰ κάθε τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ γίνῃ ἢ νὰ μὴ γίνῃ τὴν εὐθύνην ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Τὴν εὐθύνην ἔχει ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὄχι ὁ Βασιλεύς. Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκεῖνο, ποὺ θέλει ὁ ἀνεύθυνος ἀπὸ τὸν ὑπεύθυνον, ὁ ὁποῖος θεωρεῖ, ὅτι αὐτό, ποὺ τοῦ ζητεῖται νὰ γίνῃ, δὲν εἶναι ὀρθόν; Εἰς τὴν διαφωνίαν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποχωρήσῃ ὁ Βασιλεύς. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐπὶ οἱουδήποτε θέματος, πλὴν τῆς περιπτώσεως, παρανόμου εἰσηγήσεως (ἐκεῖ ὁμιλοῦν οἱ νόμοι), ἀλλὰ εἰς θέματα σκοπιμότητος, ὡς εἶναι ἐκεῖνα, ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὴν πρώτην ἐπιστολὴν τοῦ Βασιλέως, εἰς τὰ θέματα αὐτά, ὁ Βασιλεὺς δὲν ἔχει λόγον. Συμβουλεύει, εἰσηγεῖται, διατυπώνει ἀπόψεις, ἀλλὰ ἐὰν ὑπάρχῃ διαφωνία, ὀφείλει νὰ εἰσακούσῃ τὴν εἰσήγησιν τοῦ ἐκφράζοντος τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὑπευθύνου Πρωθυπουργοῦ. Πέραν τούτου, ὑπάρχει ἐκτροπὴ ἀπὸ τὸ πολίτευμα. Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς ἀναφέρω, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἀμφιβολία, ὅτι ὑπῆρξε μία καθαρὰ ὠμὴ ἐκτροπὴ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, μὲ τὰς ἐνεργείας αὐτάς, θὰ σᾶς ἀναφέρω δύο περιστατικὰ ἀπὸ τὸν Ἀγγλικὸν Κοινοβουλευτικὸν βίον. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἡ Βασίλισσα Βικτωρία, τὸ 1841, ὅταν εἶχε πρωτοδιαμορφωθῆ τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα, ὁ ἔχων τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς Πίλ, ἀφοῦ ἔλαβε τὴν ἐντολὴν σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως, ἠξίωσε, πρὸ τῆς ὁρκωμοσίας, νὰ φύγουν ὅλες οἱ κυρίες τῆς Αὐλῆς, νὰ ἀντικατασταθοῦν ὅλες οἱ κυρίες τῆς Αὐλῆς, μὲ πρόσωπα τῆς ἰδικῆς του ἐμπιστοσύνης. Ἀντέδρασε, διὰ κάποιον καιρόν, ἡ Βασίλισσα Βικτωρία, ἀλλά, τελικῶς, ὑπεχώρησεν εἰς τὴν ἀξίωσιν τοῦ ἔχοντος τὴν πλειοψηφίαν Πρωθυπουργοῦ. Ἀντικατεστάθησαν ὅλα τὰ πρόσωπα τῆς Αὐλῆς καὶ ἀνέλαβε ὁ Πὶλ Πρωθυπουργός.

§95Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὸ ἴδιον πρᾶγμα εἶναι ἡ διάβρωσις τοῦ στρατοῦ μὲ τὴν Αὐλήν; (Κωδωνοκρουσίαι).

§96Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι πραγματικὰ ἡ Συνταγματικὴ ἐκτροπή, ὅτι θεωρεῖται, ὅτι ὁ στρατὸς ἀνήκει εἰς τὸν Βασιλέα. Καὶ ἐβάλατε τὸν κ. Γαρουφαλιᾶ, νὰ ὑπογράψῃ διάταγμα, περὶ μετονομασίας τοῦ στρατοῦ εἰς Βασιλικὸν Στρατόν. Αὐτὴ εἶναι ἡ συνταγματικὴ ἐκτροπή. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Καὶ ὑπάρχει καὶ ἕνα δεύτερον κείμενον, τὸ ὁποῖον εἶναι χαρακτηριστικὸν τῆς περιπτώσεως διαφωνίας μεταξὺ Βασιλέως, Στέμματος καὶ Πρωθυπουργοῦ. Ἐγράφη ἀπὸ τὸν Σύμβουλον τοῦ Βασιλέως Γεωργίου Εʹ τῆς Ἀγγλίας Λόρδον Ἔσερ: «Ὁ Βασιλεύς, δὲν ἔχει ἐκλογήν. Ἐὰν τὰ συνταγματικὰ δόγματα τῆς ὑπουργικῆς εὐθύνης σημαίνουν κάτι, ὁ Βασιλεὺς θὰ ὤφειλε νὰ ὑπογράψῃ τὴν διαταγὴν τῆς ἰδίας του θανατικῆς ἐκτελέσεως, ἐὰν αὐτὴ τοῦ παρουσιάζετο πρὸς ὑπογραφὴν ἀπὸ ὑπουργόν, ποὺ διαθέτει (δεσπόζει) πλειοψηφίαν στὴν Βουλήν. Ἐὰν ὑπάρχῃ κάποια μηχανορραφία γύρω ἀπὸ αὐτὴν τὴν θεμελιώδη ἀρχήν, τότε τὸ τέλος τῆς μοναρχίας εἶναι ἐν ὄψει». Αὐτὰ γράφουν οἱ συνταγματολόγοι, διὰ τὰς περιπτώσεις διαφωνίας.

§97Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§98Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Λύχνο, ἐφύγατε ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον καὶ ἐπάθατε γλωσσαλγίαν. Δυστυχῶς, τὸ ἐχάσατε τὸ ραδιόφωνον καὶ φαίνεται, ὅτι τὸ χάσατε ὁριστικῶς καὶ μονίμως. Δὲν ἔχω ραδιόφωνον νὰ σᾶς δώσω διὰ νὰ ἡσυχάσετε. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, σαφὲς εἶναι, ὅτι ὑπάρχει ἐκτροπὴ εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Βασιλεύς, διαφωνήσας μὲ τὸν Πρωθυπουργόν, ἠθέλησε νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἀπόψεις του εἰς τὸν Πρωθυπουργόν. Τί ἠκολούθησεν; Ἐδημιουργήθη μία κρίσις Κυβερνητική. Ὁ κ. Παπανδρέου μετέβη εἰς τὰ ἀνάκτορα διὰ νὰ συνομιλήσῃ μὲ τὸν Βασιλέα καὶ ὑπεχρεώθη ἐκεῖ νὰ τοῦ δηλώσῃ, διότι ἦτο ἀνυποχώρητος, εἰς τὰς ἀπόψεις του, ὁ Βασιλεύς, ὅτι θὰ μετέβαινε τὴν ἑπομένην, διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του, τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐνεῖχε, προφανῶς, τὴν σκέψιν, ὅτι θὰ τοῦ εἰσηγηθῇ καὶ τὴν ἄποψίν του διὰ τὴν λύσιν τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως, ὅπως ἐπιτάσσει τὸ Σύνταγμα. Διότι, πράγματι, ὑπάρχοντος πλειοψηφοῦντος κόμματος εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν παραιτηθῇ ἡ Κυβέρνησις τοῦ πλειοψηφοῦντος κόματος, ἕνα μόνον ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ὅ,τι εἰσηγηθῇ ὁ ἡγέτης τοῦ πλειοψηφοῦντος κόμματος. Ἐὰν εἰσηγηθῇ ἐκλογάς, ὀφείλει ὁ Βασιλεύς, τηρῶν τὸ Σύνταγμα, νὰ προχωρήσῃ εἰς ἐκλογάς.

§99Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Δὲν τὸ ἐζήτησε.

§100Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τοῦ ἐπέτρεψαν νὰ τὸ κάμῃ. Ἐπέμεινεν ὁ κ. Μητσοτάκης, εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι παρῃτήθη, ὁ κ. Παπανδρέου, ἐνῷ δὲν ἔπρεπε νὰ παραιτηθῇ. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἀπὸ σεβασμὸν εἰς τὴν νοημοσύνην τῶν Ἑλλήνων, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν, ὅταν εἶναι βέβαιον, ὅτι τὴν στιγμὴν ποὺ μετέβαινεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὰ Ἀνάκτορα διὰ νὰ συνομιλήσῃ μὲ τὸν Βασιλέα, εἰς τὴν κουζίναν τῶν Ἀνακτόρων ἐκρύβετο ὁ κ. Νόβας καὶ ἐκύτταζε ἀπὸ τὴν κλειδαρότρυπα, διὰ νὰ ἰδῇ πότε θὰ φύγῃ ὁ κ. Παπανδρέου, διὰ νὰ ὁρκισθῇ ἐκεῖνος. Εἶναι, λοιπόν, δυνατόν, νὰ πείσετε κανένα, ὅτι δὲν εἶχε προαποφασισθῆ ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ κ. Παπανδρέου; Ποῖον μπορεῖτε νὰ πείσητε, καλόπιστον ἄνθρωπον, ὅτι τὰ πράγματα ἔχουν ὅπως τὰ λέγετε σεῖς, καὶ ὅτι σεῖς ἐπήρατε τὴν ἀπόφασιν νὰ κάμετε ὅ,τι ἐκάματε μετὰ τὴν παραίτησιν; Ὄχι, κύριοι, διότι εἶναι σαφές, πῶς ἐξειλίχθησαν τὰ πράγματα. Εἴχατε συνωμοτήσει.

§101Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀπευθυνόμενος... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§102Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμέ, ὀφείλετε νὰ λάβετε τὴν ἀπάντησιν.

§103Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. Μητσοτάκη. Ὄχι διακοπάς.

§104Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀρκετὰ παριστάνετε τὸν συνήγορον τῆς Ε.Κ. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ σᾶς δώσω, διὰ λογαριασμόν μου, μίαν ἀπάντησιν, κ. Ἠλιόπουλε.

§105Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ μιμῆσθε.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§106Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. .. ἐὰν κατηγορεῖτο κάποιος διὰ συνωμοσίαν, αὐτὸς θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος, γνωρίζων τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§107Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὰ νὰ τὰ λέγετε εἰς τοὺς ἰδικούς σας ὀπαδούς, καὶ ὄχι εἰς ἡμᾶς. Ἐὰν κάποιος ἔχῃ χρέος εἰς ἀπάντησιν, αὐτὸς εἶναι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ.

§108Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Μίαν διακοπήν.

§109Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. Χούτα, δὲν δέχομαι διακοπάς. Ἀπέπεμψε λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν τῆς πλειοψηφίας τὸ Στέμμα καὶ εἶναι ἄλλη βαρεῖα ἐκτροπὴ λόγῳ τῆς διαφωνίας. Ἀλλὰ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα σχηματίζεται πλέον ὅλον αὐτὸ τὸ κομβολόγιον τῶν συνταγματικῶν ἐκτροπῶν καὶ παραβιάσεων, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀναστατώσει τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους, ἔχει ξεσηκώσει τὸν λαὸν ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἀήθων φαινομένων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ταράξει καὶ τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην, τὰ ὁποῖα ἔχουν κάμει τὸν τύπον τοῦ ἐξωτερικοῦ νὰ βλέπῃ τὴν Ἑλλάδα πλέον σὰν μίαν χώραν τῶν παλαιῶν ἐποχῶν τῆς Ἀνατολῆς.

§110Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Οἱ Λαμπράκηδες.

§111Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ Λαμπράκηδες. Αὐτὸ λέγει καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης. Αὐτὸ θὰ εἴπητε καὶ ὅλοι σεῖς ποὺ θὰ συνεργασθῆτε αὔριο, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία ἐδημιουργήθη ἀπὸ τοὺς Λαμπράκηδες, ἀπὸ τὸν ὄχλον, ἀπὸ τὰ στίφη ὅπως τὰ ὠνόμασεν ἡ ΕΡΕ, ἀπὸ τοὺς τραμπούκους ὅπως εἶπε παρὰ τὴν προσπάθειαν νὰ ἀμβλύνῃ τὸν χαρακτηρισμὸν ὁ κ. Τσιριμῶκος. Ἀπὸ τὸν λαόν, τὸν ὁποῖον φοβεῖσθε. Ἀπὸ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος κυριολεκτικῶς σᾶς ἔχει καρφώσει καὶ θὰ σᾶς κάμῃ νὰ ἐξαφανισθῆτε ἀπὸ τὸ προσκήνιον τῆς πολιτικῆς ζωῆς, τὸ ὁποῖον κατεπροδώσατε καὶ κατεξευτελίσατε.

§112Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ὀλιγώτερον λαόν. Εἶσθε μειοψηφία.

§113Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουν σαφεῖς διατάξεις τοῦ Συντάγματος...

§114Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Σᾶς πῆρε ὁ πόνος γιὰ τὸ Σύνταγμα, τίποτε δὲν σέβεσθε σεῖς.

§115Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγέλασε τὸ Πανελλήνιον μαζύ σας. Δὲν σᾶς ἀρκεῖ;

§116Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Σᾶς καταδικάζει τὸ Πανελλήνιον, διότι σεῖς αἱματοκυλίσατε τὸν τόπον καὶ θέλετε νὰ τὸν ὁδηγήσετε πάλιν ἐκεῖ.

§117Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παγίως καὶ ἄνευ δευτέρας γνώμης ἔχει διατυπωθῆ ἑρμηνευτικῶς ἡ ἄποψις κατὰ τὰ κρατοῦντα συνταγματικῶς εἰς τὴν χώραν, ὅτι ἐὰν παραιτηθῇ ἡ ἔχουσα τὴν πλειοψηφίαν Κυβέρνησις καὶ εἰσηγηθῆ διάλυσιν τῆς Βουλῆς, ὁ Βασιλεὺς ἔχει τότε μόνον δικαίωμα, διακριτικὴν ἐξουσίαν, νὰ ὁρίσῃ ἐκλογικὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ προχωρήσῃ ἐντὸς τῶν νομίμων προθεσμιῶν. Διότι ἀκριβῶς καὶ ὁ Μεγαλειότατος καὶ οἱ συνωμοτήσαντες ἐναντίον τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἶχον λάβει τὰ μέτρα των. Ἐφρόντισαν νὰ ἐξουδετερώσουν αὐτὸ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁ κ. Παπανδρέου καὶ νὰ τὸν ἀποκλείσουν ἀπὸ τὸ νὰ κάμῃ οἱανδήποτε εἰσήγησιν. Διότι τὸ ψυγεῖον τοῦ κ. Τσιριμώκου εἶχεν ἤδη δουλέψει. Ἤνοιξε καὶ βγῆκε, ἀνεδύθη ὁ Πρωθυπουργὸς ἀπὸ ψυγεῖον τῆς «Εὐρυδίκης» καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖον ἄλλο. Ἐπίσης ἔβγαλαν τοὺς ἄλλους κυρίους, οἱ ὁποῖοι ἔπαιζαν τὸν λόγον τῶν Ὑπουργῶν καὶ ἀπέκλεισαν ἀπὸ τὸν ἔχοντα τὸ νόμιμον συνταγματικὸν δικαίωμα νὰ κάμῃ τὴν εἰσήγησίν του πρὸς τὸν Μεγαλειότατον.

§118ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς ΕΡΕ). Εὐτυχῶς.

§119Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν ὑπῆρχεν ἄλλη λύσις, δὲν ὑπῆρχεν ἄλλο σχῆμα. Εἶναι ὁμόθυμος ἡ ἄποψις ὅλων τῶν ἑρμηνευτῶν ἐπ’ αὐτοῦ. Οἱαδήποτε ἄλλη λύσις θὰ συνεδυάζετο κατ’ ἀνάγκην μὲ προσπάθειαν πρὸς ἐπιδίωξιν διασπάσεως τῆς δεδομένης κοινοβουλευτικῆς πλειοψηφίας, συνταγματικῶς ἀνεπίτρεπτος καὶ πολιτικῶς ἀπαράδεκτος. Καὶ αὐτὸ ἔγινε, κ. βουλευταί. Ἐνῷ ὑπῆρχε κόμμα πλειοψηφοῦν, ἐπεδιώχθη ἀπὸ ὅλην τὴν συνωμοσίαν νὰ διασπασθῇ ἡ πλειοψηφία, νὰ ἀναζητηθῇ σχῆμα ἄλλο, ἔξω ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν καὶ ἐναντίον τῆς γνώμης καὶ τῆς θελήσεως τῆς πλειοψηφίας, ἀκριβῶς διὰ νὰ διαιρέσουν τὴν πλειοψηφίαν, νὰ ἐξουδετερώσουν ἑπομένως τὴν λαϊκὴν θέλησιν, τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν. Ἰδού, ὅτι ὑπῆρξεν ἐκτροπὴ συνταγματικὴ εἰς τὴν ἀνάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὁμάδα τῶν ψυγείων, ὅπως τὴν ὠνόμασεν ὁ κ. Τσιριμῶκος. Τώρα ἡ Βουλὴ τοὺς ἔδιωξεν ὅπως τοὺς ἄξιζε. Καὶ ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ δημιουργηθοῦν πράγματι σωφρωνέστεραι σκέψεις, ὅπως ἔλεγε καὶ ὁ Μεγαλειότατος εἰς τὰ Ἀνάκτορα καὶ νὰ τοὺς ὁδηγήσουν εἰς τὴν ἐπάνοδον εἰς τὴν Συνταγματικὴν ὁμαλότητα, ἀντὶ τούτου ἡ ἐκτροπὴ προχωρεῖ. Ἀναζητοῦνται ἄλλαι λύσεις καὶ ἐπιχειρεῖται αὐτὸ τὸ ὁποῖον βλέπετε, κύριοι, σήμερον. Ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ἄλλα στελέχη παριστάνουν τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι φανερόν, ὅτι ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον ἐπεδίωξαν τὰ Ἀνάκτορα καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐμαγείρευσαν αὐτὴν τὴν κρίσιν, ἦτο νὰ διαλύσουν τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Ἂς ἀφήσῃ αὐτοὺς τοὺς ὑποκριτικοὺς τόνους ὁ κ. Τσιριμῶκος. Ἀλλοίμονον διὰ τὴν ἑνότητα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐὰν διαλύσετε, κύριοι, τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Σεῖς θὰ φέρετε ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην. Καί, μάλιστα, θὰ ἔλεγα μὲ λύπην μου, ἄλλας σκέψεις ἔκαμα περὶ τοῦ κ. Μητσοτάκη, διότι καὶ ἱκανὸν πολιτικὸν στέλεχος εἶναι καὶ ἀγῶνας ἔχει καὶ ἄλλη θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ μοῖρα του ἡ πολιτική. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀκριβῶς φέρει τὴν βαρυτάτην εὐθύνην, ὅτι ἀνεμίχθη εἰς αὐτὴν τὴν ἐκτροπήν, εἰς αὐτὴν τὴν κρίσιν.

§120Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε. Ἐγὼ δὲν σᾶς ἔχω ἐξουσιοδοτήσει.

§121Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὰς πράξεις σας, κ. Μητσοτάκη.

§122Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ὁμιλεῖ διὰ λογαριασμόν του καὶ ἡμεῖς τὸν ἀκούομεν ὅπως ἠκούσαμεν καὶ σᾶς.

§123Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ ἐμέ, τὰ λεγόμενα ὑπὸ τοῦ κ. Ἠλιοῦ, μοῦ περισσεύουν.

§124Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου, κύριοι, δὲν ἔχει ἀνάγκην οὐδενὸς συνηγόρου.

§125Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν προσπάθειαν τῆς διατηρήσεως τοῦ κόμματος τῆς πλειοψηφίας διὰ τῆς δημιουργίας σχεδίων κυβερνητικῶν τῆς μορφῆς αὐτοῦ τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐνώπιόν μας, τὴν ἔχουν καταδικάσει ὅλοι οἱ ἀσχολούμενοι περὶ τὰ συνταγματικὰ θέματα εἰς μίαν πλήρη καὶ ὠμὴν ἐκτροπὴν ἀπὸ τὴν συνταγματικὴν τάξιν. Ἀλλὰ καὶ ἄλλοι ἔχουν ἀποδοκιμάσει αὐτὴν τὴν τακτικήν. Θὰ ἀναφέρω, πρῶτον τὴν γνώμην τοῦ κ. Παπανδρέου εἰς χρόνον ἀνύποπτον, τὸν Ὀκτώβριον 1965, ὅταν τὰ Ἀνάκτορα, ὑπὸ ἠπιωτέραν μορφήν, εἶχον κάμει πάλιν ἐκείνην τὴν ἐκτροπήν, τὸν διορισμὸν ἀρχηγοῦ τοῦ Συναγερμοῦ καὶ Ἀρχηγὸν τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ κ. Καραμανλῆ. Ἔλεγε τότε ὁ κ. Παπανδρέου τὴν 10.10.1965: «Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πρακτικὰ Βουλῆς 10.10.1965, «ὁ ἀντικοινοβουλευτικὸς σχηματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως — ἐπέμβασις ἔξωθεν καὶ ἄνωθεν ἐπιφέρουσα ρήγματα εἰς τὰ κόμματα καὶ ἐπιβολὴν τῶν ἡγετῶν των — ἀποτελεῖ βαρὺ γεγονός... Θέτει εἰς κίνδυνον τὸν ὁμαλὸν κοινοβουλευτικὸν βίον τῆς χώρας». Ἀλλ’ ὡμίλησε καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζω ποὺ εὑρῆκε τὴν ἄνεσιν χθὲς νὰ ὁμιλῇ περὶ πολλῶν δοκιμῶν, τὰς ὁποίας κάμει τὸ Στέμμα, καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ συνεχισθοῦν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ κάποιαν λύσιν. Ὄχι, κύριοι, δοκιμές, δὲν προβλέπει καθόλου καὶ δὲν ἐπιτρέπει τὸ Σύνταγμα. Δοκιμὲς δὲν δέχεται κανεὶς ἀπὸ ὅσους ἀσχολοῦνται μὲ τὰ Συνταγματικὰ θέματα. Ὁρίζει καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ ἑρμηνευταὶ τοῦ Συντάγματος, τὶ ὀφείλουν νὰ κάμουν οἱ ὑπεύθυνοι διὰ τὴν λύσιν κυβερνητικῶν κρίσεων. Ἐδῶ, δυστυχῶς γίνεται δοκιμή. Καὶ δι’ αὐτὸ καταλήγει, συνεπὴς πρὸς τὰς ἀπόψεις του ὁ κ. Μαρκεζίνης, εἰς τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἡ τακτικὴ τοῦ Βασιλέως ὑπῆρξεν ἄψογος. Ἐν τούτοις, ἀκριβῶς τὸ γεγονός, ὅτι κάμνει δοκιμὲς εἶναι ἐκτροπὴ ἀπὸ τὴν συνταγματικὴν τάξιν. Ἔλεγε, λοιπόν, ὁ κ. Μαρκεζίνης τότε, τὸν Ὀκτώβριον 1958. «Ἐὰν ὁ Βασιλεύς...». Πλειοψηφία–Ἐκλογαί:

§126Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Πρακτικὰ Βουλῆς 10.10.1955. «Ἐὰν ὁ Βασιλεὺς ἐπίστευεν, ὅτι ὑπάρχει Συναγερμὸς καὶ ἐγνώριζεν, ὅτι μετὰ 24ωρον ἢ 48ωρον θὰ ἐξέλεγε τὸν ἡγέτην του, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἔσπευδεν Ἐκεῖνος νὰ ἐκλέξῃ Πρωθυπουργόν... Εἰκάζω, ὅτι Αὐτὸς ἀνεγνώρισεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει Συναγερμός... ὅτε ἡ διαμόρφωσις πλειοψηφίας εἶναι θέμα λαοῦ». Καὶ ἔρχονται σήμερον καὶ μᾶς λέγουν: Κίνδυνος αἱ ἐκλογαί. Ἀναρχία. Χαλασμὸς κόσμου. Ποῦ θὰ πᾶμε μὲ τοὺς Λαμπράκηδες; Λέγει ὁ κ. Λύχνος. Τοὺς φοβεῖται. Κύριοι, προχωρήσατε εἰς ἐκλογὰς αὔριον καὶ θὰ ἴδητε ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ καμμία ἐκδήλωσις εἰς τοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν. Ἐὰν σήμερον ἔχῃ ἐξεγερθῆ ὁ λαός, ἔχει ἐξεγερθῆ καὶ ἀγωνίζεται ἀκριβῶς διὰ τὰ ἄνομα ἔργα τὰ ἰδικά σας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνωμαλία. Αἱ πράξεις σας εἶναι ἡ ἀνωμαλία. Ὁ λαὸς δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ ἐπιδιώκῃ τὴν ἀνωμαλίαν καὶ προπαντὸς νὰ συμμετέχῃ εἰς τὴν ἀνωμαλίαν. Σήμερον ἀγωνίζεται κατὰ τῆς ἀνωμαλίας, κατὰ τῆς παρανομίας, κατὰ τῶν ἀντισυνταγματικῶν πράξεων τῶν ἰδικῶν σας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξέγερσις, ἡ ἀνωμαλία. Ἡ ἠρεμία θὰ ὑπάρξῃ ἀμέσως ἐὰν μπῆτε εἰς τὴν συνταγματικὴν τάξιν. Δὲν θὰ ὑπάρξῃ κανεὶς ψίθυρος ἐναντίον κανενός. Θὰ ὑπάρξῃ πολιτικὴ προπαγάνδα σὰν ἐκείνη ποὺ ἐγνωρίσαμεν εἰς ὅλας τὰς ἐκλογάς. Καὶ λέγει περαιτέρω ὁ κ. Μαρκεζίνης: «Εἶναι ἀπαράδεκτον εἰς χώραν μὲ τοιαύτην δημοκρατικὴν συνείδησιν νὰ θεωροῦμεν τὰς ἐκλογὰς ὡς κίνδυνον. Ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν λαόν, οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κίνδυνος. Ἀντιθέτως ἡ ἀποφυγὴ ἢ ἡ φοβία τῶν ἐκλογῶν, δύναται νὰ ἀποβῇ κίνδυνος». Καὶ ὑπάρχει καὶ ἄλλος. Ὑπῆρξε τότε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 22.5.1965, λέγει ὁ κ. Μητσοτάκης: «Ὁ σχηματισμὸς τῆς πρώτης Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, ἀπετέλεσε μίαν πολιτικὴν ἀνωμαλίαν, εἰς τὴν ὁποίαν συνήργησαν δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι κεῖνται ἔξω τοῦ ἐλευθέρου Κοινοβουλευτικοῦ μας Πολιτεύματος, αἱ ὁποῖαι εἰς μίαν ἐλευθέραν δημοκρατικὴν χώραν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν θέσιν. Αἱ δυνάμεις αὐταὶ ἐκλήθησαν ἐν ὄψει μιᾶς συγκεκριμένης πολιτικῆς ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ θέματος». Αὐτὰ ἔλεγεν ὑπὸ μορφὴν Κοινοβουλευτικῆς συνθέσεως, ἐντελῶς ἀλλοίας ἀπὸ τὴν σημερινήν. Ἀνετέθη τότε ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν κ. Καραμανλῆν, ὅταν πίσω του ὑπῆρχεν ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἄλλο ἐὰν ἀνωμάλως ἀνεδείχθη ὡς ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος καὶ ἑπομένως Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον ἔρχονται ἐδῶ καὶ λένε μὲ 99 βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ καὶ 1 ὁ κ. Τσιριμῶκος 100 νὰ κάμουν Κυβέρνησιν. Ὑπάρχει καμμία ἀναλογία ἐκείνων ποὺ ἔλεγεν ὁ κ. Μητσοτάκης τότε μὲ ἐκεῖνα ποὺ πράττει σήμερον; Καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Μητσοτάκης εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 2ας Μαΐου, σελὶς 27, δευτερολογῶν, λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὁ διορισμὸς τοῦ ἐκ Σερρῶν βουλευτοῦ ὡς Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀπετέλεσε Βασιλικὴν παρέμβασιν, ἥτις κεῖται μακρὰν ἀπὸ τὰς συνηθείας. Διότι πραγματικὸν Βασιλικὸν χρῖσμα ἔλαβεν ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐχρίσθη ἐν τῇ οὐσίᾳ ἀρχηγὸς τῆς Δεξιᾶς». Αὐτὰ ἔλεγε τότε ὁ κ. Μητσοτάκης.

§127Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Λησμονεῖτε τώρα τὰ ἐν Ἀγγλίᾳ συμβάντα.

§128Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλος τις, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς εἶχε τότε γνώμας διαφορετικάς, ἀπὸ ὅ,τι πράττει σήμερον. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 10.10.1955 σελὶς 27 λέγει τὰ ἑξῆς: «Πρωτότυπος καὶ περίεργος ἡ θεωρία «τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς ἠρεμίας τῆς σκέψεως» τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία θέτει τὸν λαὸν ὑπὸ τὴν ἀπαράδεκτον κηδεμονίαν της». Ἀπήντα εἰς τὴν γνώμην περὶ ἀποφυγῆς ἐκλογῶν καὶ ἐτόνιζεν, ὅτι μόνη λύσις εἶναι αἱ ἐκλογαί. Καὶ ὁ κ. Παπαπολίτης ἐτόνιζε τότε ἐπίσης τὰ ἑξῆς: «... Ὁ λαὸς θέλει αὐτὴν τὴν στιγμὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία νὰ πάρῃ τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τὸ ἰδικά του χέρια καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ξένα. Καὶ ἔχει τὴν συνείδησιν, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἰδική του... Ὕβρις ἀπαράδεκτος καὶ ἐξοργιστικὴ διὰ τὸν λαόν».

§129Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐπὶ 8 χρόνια ἐψήφιζεν ὁ λαὸς τὸν κ. Καραμανλῆν.

§130Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὰς 19.12.1963 εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, σελὶς 11–12 ὁμιλεῖ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, κ. Κανελλόπουλος. Κατηγορεῖ τὴν Κυβέρνησιν Παπανδρέου καὶ λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἐξῆλθεν ὁ τόπος ἀπὸ τὰ περιθώρια — ἀρκετὰ εὐρέα — τῆς δημοκρατίας μετὰ τὴν 3ην Νοεμβρίου...». Κακῶς ἐδόθη ἡ ἐντολὴ εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ σχετικῶς πλειοψηφοῦντος κόμματος...». «Ἡ Ε.Κ. — ὡς Κυβέρνησις — ἐξεπέρασε τὰ περιθώρια τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος... Ἔπρεπε νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἐθνικῶς ἀπαράδεκτον διακήρυξιν... ὅτι ἀποκλείει τὴν ὑποστήριξιν ἄλλου κόμματος καὶ ὑπολογίζει — φαντασθῆτε τὸ ἠθικὸν βάθρον — ἐπὶ ἀποσκιρτήσεων καὶ ἀποχωρήσεων... ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἔχῃ μετανοήσει, διότι ἔδωσε τοιοῦτον μάθημα εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας...». Ἀλλὰ σήμερον εὑρίσκει, ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἐθνικὴν λύσιν, τὸ ὅτι κάνοντας τὸν καλὸν χειρισμόν, διότι ὅπως εἶχε τοῦ Νόβα ἡ ὑπόθεσις, δὲν ἦτο μὲν πραξικόπημα, ἀλλὰ ἔδιδε τὴν ἐντύπωσιν πραξικοπήματος, τώρα ἦλθε καὶ διώρθωσε τὸν κακὸν χειρισμὸν καὶ ἔκαμε καλὸν χειρισμόν, δὲν μὲ πῆρε ἐμένα ἀπὸ τὸ κόμμα τῆς Ε.Κ. ὅπως ἐπῆρε τὸν Νόβαν καὶ παρενόμησεν, ἐγὼ ἔφυγα, ἐπῆρα τὸ πιστοποιητικὸν τῆς Πρωθυπουργίας διαχωρίζων τὴν θέσιν μου ἀπὸ τὴν Ε.Κ. Καὶ ἔτσι τοῦ ἀνετέθη ἡ ἐντολή, αὐτὴν τὴν ἀποσκίρτησιν, αὐτὸν τὸν ἀποχωρισμὸν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ περὶ ἀπαραδέκτων ἀπόψεων, ἔρχεται σήμερον καὶ διακηρύσσει, διὰ νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν ἀδιέξοδον καὶ νὰ δώσωμεν λύσεις ἐθνικάς. Καὶ τελικῶς θὰ σᾶς ἀναφέρω σχετικῶς μὲ τὰς ἐκτροπάς, τὶ εἶχεν εἴπει τὸ 1905 ὁ Πρωθυπουργὸς Γ. Θεοτόκης...

§131ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς ΕΡΕ). Ἀπὸ τὸ 1905 θὰ μᾶς πῆς τώρα;

§132Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς τὰ ἀναφέρω, ἐπειδὴ ὑποθέτω, ὅτι διάδοχος εἶναι ἡ σημερινὴ ΕΡΕ. Ὑποθέτω, ὅτι εἶσθε οἱ ἴδιοι ἀπὸ τότε ποὺ ἐγεννήθη τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω τὶ σᾶς ἔλεγε καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος, τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσετε. Λοιπόν, ἔλεγεν ὁ κ. Γ. Θεοτόκης: «Ὁ Βασιλεὺς ἔχει δικαίωμα νὰ διορίζῃ οἱονδήποτε Πρωθυπουργὸν ἀλλ’ ἡ ἐξάσκησις τοῦ δικαιώματος τούτου ὑποβάλλεται εἰς κανόνας τοὺς ὁποίους δὲν δύναται νὰ παραβῇ χωρὶς νὰ παραβῇ τὴν ἔννοιαν τοῦ Συντάγματος... Οὐδόλως ἔχει τὸ Στέμμα τὸ δικαίωμα, ἵνα ἐνεργήσῃ, ὅπως συντελέσῃ εἰς τὸν σχηματισμὸν πλειονοψηφίας ὑποστηριζούσης τὸν παρ’ αὐτοῦ διορισθέντα Πρωθυπουργόν...». Ἀραβαντ. Α. σ. 178 ση. 155, Ζέγγελης Κοινοβ. Δικ. σ. 487, 548,550 — Κυριακοῦ «ὁ Κοινοβ. ἐν Ἑλλάδι» σελ. 133, 144,205. Κύριοι βουλευταί, διεκήρυξεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ἀξιῶν τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ παρουσία του ἐδῶ μὲ τὴν ἀξίωσιν, ὅτι παριστάνει τὸν Πρωθυπουργόν, δὲν προῆλθεν ἀπὸ πραξικόπημα. Εἶπε μάλιστα, ὅτι εἶναι «ὁλοζώντανο γέννημα τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας». Θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ τί εἶπεν, ὀλίγες ἡμέρες πρίν, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην: «Τὸ πείραμα τῆς παρεκκλίσεως ἀπὸ τὴν συνταγματικὴν τάξιν ἀπέτυχε...», ἐκτροπὴν ἀπὸ τὴν συνταγματικὴν τάξιν ὠνόμαζε τὴν Κυβέρνησιν Νόβα, «...δὲν μένει τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὸ νὰ γυρίσωμεν εἰς τὸν δρόμον τὸν κανονικόν». Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ εἶναι κ. Τσιριμῶκο ἐπάνοδος εἰς τὸν δρόμον τὸν κανονικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον; Λέγει ὁ κ. Τσιριμῶκος «καθεστωτικὸν ζήτημα δὲν ὑπῆρχε. Τίθεται πρόβλημα ὁμαλῆς λειτουργίας τοῦ ὑπάρχοντος πολιτεύματος τῆς Βασιλευομένης Δημοκρατίας». Καὶ προχωρεῖ ὁ κ. Τσιριμῶκος: «Ἡ ἡμέρα τοῦ πραξικοπήματος...», ὁμιλεῖ διὰ τὸ πραξικόπημα Νόβα, «...δὲν θὰ μείνῃ ὡς ἡμέρα ὅπου ἐγεννήθη ἡ Κεντροδεξιά. Ἀλλὰ ὡς ἡμέρα ποὺ ὡδήγησεν εἰς ἀπότομον, ραγδαίαν, ἀστραπιαίαν δημιουργίαν τοῦ μεγάλου, ἑνιαίου, συνειδητοῦ ὁμοιογενοῦς προοδευτικοῦ δημοκρατικοῦ κινήματος, τοῦ ὁποίου εἶχεν ἀνάγκη ἡ χώρα διὰ νὰ προχωρήσῃ». Ποῖον ἄραγε σχῆμα ἑνιαῖον, δημοκρατικόν, προοδευτικόν, εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Τσιριμῶκος πρὸ 25 ἡμερῶν; Φυσικὰ ἐθεώρει, ὅτι μὲ τὴν ἀπόσχισιν τῶν ἀντιδραστικῶν τῆς ὁμάδος Νόβα ξεκαθαρίζει ἡ Ε.Κ. καὶ θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν δημιουργίαν ἑνὸς ἑνιαίου δημοκρατικοῦ κινήματος καὶ τὸν ἠκούσατε τί εἶπε προχθές; Θὰ προχωρήσωμεν εἰς μίνιμουμ προγράμματος, θὰ κάνωμεν συνεργασίαν μὲ τὴν δεξιὰν καὶ τὸν συνεπλήρωσεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, θὰ κάνωμεν τὸ ἐθνικὸν μέτωπον διὰ νὰ ἐξοφλήσωμεν τὸν κ. Παπανδρέου μίαν καὶ καλή. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτεία τοῦ κ. Τσιριμώκου. Ἀλλὰ ὁμιλεῖ ἀκόμη διὰ τοὺς «κατεψυγμένους» τοῦ κ. Νόβα. «Λυποῦμαι διὰ μερικοὺς παλαιοὺς συνεργάτες...», τώρα τοὺς ζητεῖ ψῆφον καὶ ὄχι μόνον αὐτὸ τοὺς ἐπῆρε καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τοὺς ἐλυπεῖτο πρὸ 15 ἡμερῶν, τώρα τοὺς ἐκάλεσεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ζητεῖ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, καὶ συνέχιζε: «...λυποῦμαι δι’ αὐτὰ ποὺ τοὺς φωνάζουν εἰς τοὺς δρόμους. Καὶ λυποῦμαι δι’ αὐτὰ ποὺ κάμνουν». Καὶ προχωρεῖ ὁ κ. Τσιριμῶκος: «Παριστάνουν, παίζουν τὴν Κυβέρνησιν. Ἤλπιζαν, ὅτι θὰ ἦσαν μόνον μία κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον ἀσήμαντη προσθήκη εἰς τὰς σκοτεινὰς δυνάμεις ποὺ τοὺς προώθησαν. Καὶ ἔγιναν ἀστεῖοι μὲ τὸ ὕφος «σκληρῶν Κυβερνητῶν» ποὺ ἐπῆραν. Καὶ ἔγιναν τραγικοί, διότι ἔβαψαν τὰ χέρια τους μὲ αἷμα. Τὸ 15νθήμερον ποὺ θὰ συμπληρωθῇ μέχρις ὅτου ἀποφασίσουν νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν ἐξουσίαν, θὰ μείνῃ εἰς τὴν νεοελληνικὴν ἱστορίαν μὲ τὸ ὄνομα 15νθήμερον τῆς ἐντροπῆς». Κύριοι, χάθηκε καὶ ἡ ἐντροπὴ καὶ δι’ ἐκείνους ποὺ τὰ ἔλεγαν πρὸ 25 ἡμερῶν καὶ σήμερον κάνουν, ὅ,τι κάνουν, ἀλλὰ καὶ δι’ ἐκείνους ποὺ ἐνῷ τοὺς ἔλουσε κυριολεκτικὰ σήμερον παριστάνουν τοὺς Ὑπουργούς του. Τί νὰ εἴπῃ ὁ λαός, καί, πῶς ἔχετε τὴν τόλμην νὰ λέγετε, ὅτι ξεσηκώθηκε τὸ πεζοδρόμιον. Καὶ οἱ πέτρες τοῦ πεζοδρομίου θὰ ξεσηκωθοῦν δι’ αὐτά, τὰ ὁποῖα γίνονται. Καὶ τέλος, ἕνα σημείωμα ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Τσιριμώκου. Ὁμιλεῖ διὰ τὴν ψευδοκυβέρνησιν Νόβα. «Ἡ ζωὴ τῆς δῆθεν Δημοκρατικῆς ψευδοκυβερνήσεως Νόβα, θὰ τελειώσῃ, ὅπως ἡ ζωὴ τῆς τυραννίας Καραμανλῆ, μὲ τὴν θυσίαν τῆς ζωῆς ἑνὸς νέου καὶ κάτω ἀπὸ δύο κραυγάς: «Ζήτω ἡ Δημοκρατία. Κατάρα στοὺς φονεῖς». Αὐτὴν τὴν ἰδέαν εἶχεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεσκεύασαν τὴν πρώτην ἀνωμαλίαν, τὴν πρώτην συνωμοσίαν, ἐναντίον τῆς πλειοψηφίας, τὴν πρώτην συνταγματικὴν ἐκτροπήν. Σήμερον, ἔρχεται ὁ κ. Τσιριμῶκος, μὲ αὐτὰς τὰς ἰδέας καὶ μὲ αὐτὰς τὰς ἀπόψεις καὶ ζητεῖ τὴν ψῆφον. Πρῶτον, κ.κ. βουλευταί, τίθεται ἕνα ἐρώτημα: Ὑπάρχει στὸ Σύνταγμα, εἰς τὸ ἄρθρον 78, διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀπολάβῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς. Προσέρχεται καὶ ζητεῖ κλπ., καὶ ἐπίσης, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προταθῇ ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Προβλέπει, ὅμως, περαιτέρω, τὸ Σύνταγμα, ὅτι, πρὸ τῆς παρόδου δύο μηνῶν, ἀφ’ ἧς ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε ψῆφον ἐμπιστοσύνης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ αἴτησις ἄρσεως ἐμπιστοσύνης ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἠθέλησεν, ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης, νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ παιγνίδια στὸ θέμα, ὑπάρχει, δὲν ὑπάρχει, ἐμπιστοσύνη. Ἅπαξ καὶ ἐδόθη ἐμπιστοσύνη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἠμπορεῖ, πρὸ τῆς παρόδου διμήνου νὰ τεθῇ ἐκ νέου τὸ θέμα. Βεβαίως, διὰ τὸ θέμα ποὺ θίγω αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν ὑπάρχει ρητὴ διάταξις εἰς τὸ Σύνταγμα, διότι, πράγματι, πῶς ὁ δείλαιος συνταγματικὸς νομοθέτης, νὰ φαντασθῇ, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις νὰ καταψηφισθῇ Κυβέρνησις ὁλόκληρος, ἢ ἔστω οἱ παριστάνοντες τὴν Κυβέρνησιν, νὰ καταψηφισθοῦν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ μετὰ 15 ἡμέρας, ἐκεῖνοι ποὺ κατεψηφίσθησαν καὶ ἀπεπέμφθησαν, κατὰ τὸν τρόπον ποὺ ἀπεπέμφθησαν ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον, νὰ παρουσιάζωνται Ὑπουργοὶ καὶ νὰ ζητοῦν τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς; Οὔτε δίμηνον, οὔτε πολλαὶ ἡμέραι ἐπέρασαν, ἀπὸ τότε ποὺ τοὺς εἶπε ἡ Βουλή, δὲν σᾶς θέλομεν, κύριοι, διὰ Κυβέρνησιν, δὲν θὰ σᾶς θέλωμεν διὰ Ὑπουργούς. Καὶ σήμερον, εἶναι ξανὰ Ὑπουργοὶ καὶ ἔρχονται σήμερον ξανὰ νὰ ζητοῦν τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, τί συνέβη; Ἁπλῶς, διότι ἐφόρεσαν τὴν περικεφαλαίαν τοῦ κ. Τσιριμώκου καὶ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἀλλάξῃ ἀπόφασιν; Δὲν σέβονται τίποτε ἀπὸ τὴν συνταγματικὴν τάξιν, δὲν ἄφησαν τίποτε ὀρθόν, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ κατεξευτελίσουν. Καὶ τοὺς Ὑπουργούς, ποὺ τοὺς ὠνόμασεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅπως τοὺς ὠνόμασε, τοὺς ξαναφέρνει σήμερον, καταψηφισθέντας πρὸ ἡμερῶν, καὶ ζητεῖ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, καὶ ζητεῖ δάνειον ἀπὸ τὴν Ε.Ρ.Ε., διὰ νὰ σταθῇ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καὶ διεκήρυσσε προχθές, ὅτι εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ὁλοζώντανον γέννημα τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας. Θὰ ἤθελα, ἂν ὑπῆρχε δυνατότης, νὰ διασαφηνισθῇ, πῶς τὸ ἐννοεῖ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, ὁ κ. Τσιριμῶκος. Ἀνέπτυξεν ἤδη διαφόρους θεωρίας περὶ τῆς ἀντιπροσωπεύσεως τοῦ λαοῦ ἀπὸ τοὺς βουλευτάς. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω, ἤθελα, ὅμως, νὰ ἐρωτήσω, τί πιστεύει ὁ κ. Τσιριμῶκος: ὅτι εἰς τὰς δεκάδας χιλιάδας ψήφους, μὲ τοὺς ὁποίους τὸν ἐτίμησε, πράγματι, ὁ Ἀθηναϊκὸς λαός, ὅταν διεκήρυσσεν αὐτὰς τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας διεκήρυσσεν ὡς προχθές, πιστεύει, ὅτι ὑπάρχει ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐκλογεῖς ἐκείνους, ὁ ὁποῖος τοῦ ἔδιδε, διὰ τῆς ψήφου του, τὴν ἐξουσιοδότησιν ὅτι σὲ κάποιαν στιγμήν, τῆς τετραετίας, ποὺ διαρκεῖ ἡ ἐντολή, τὴν ὁποίαν τοῦ ἔδιδε, νὰ διώξῃ ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν τὸν Πρωθυπουργόν, ποὺ ἐξέλεξεν ὁ λαός; Καὶ τί πιστεύει ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅτι ὑπάρχει ἕνας ἔστω φίλος του ἢ ψηφοφόρος του, ὁ ὁποῖος τοῦ ἔδιδε τὴν ψῆφον του, μὲ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἠμπορεῖ τὴν ἐντολὴν ποὺ τοῦ ἔδιδε νὰ τὴν χρησιμοποιήσῃ διὰ νὰ συνεργασθῇ μὲ τὸν κ. Μανιαδάκην; Πιστεύει, ὅτι ὑπάρχει εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς ψήφου ποὺ τοῦ ἔδωσε ὁ λαός, αὐτὴ ἡ ἐξουσιοδότησις; Ἂν τὸ πιστεύῃ, μὲ γειά του, μὲ χαρά του, πάντως, τώρα, δὲν εἶναι ὁλοζώντανον γέννημα τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, εἶναι κατασκεύασμα συνωμοσίας καὶ κατασκεύασμα τῶν ἀνακτορικῶν μαγειρείων, Αὐτὸς εἶναι ὁ κ. Τσιριμῶκος, καὶ πρέπει νὰ τὸ καταλάβῃ. Ὅσον γρήγορα τὸ καταλάβῃ, τόσον τὸ καλύτερον. Ἀλλά, κ.κ. βουλευταί, ζητεῖ τὴν ψῆφον τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἀνεπτύχθησαν διάφοροι θεωρεῖαι περὶ μίνιμουμ προγράμματος, περὶ συνεργασίας, περὶ συμμαχικῶν Κυβερνήσεων, ἀλλὰ ἔδωκε μίαν ἀπάντησιν, σοφήν, νομίζω, ὁ κ. Μαρκεζίνης: Κύριοι, ὑπάρχει συνεργασία καὶ ὑπάρχει μίνιμουμ προγράμματος, ὅταν αἱ δυνάμεις, αἱ πολιτικαὶ ὁμάδες, συνεννοοῦνται νὰ κυβερνήσουν καὶ κάνουν ἕνα κοινὸν πρόγραμμα. Ἐσὺ δὲν εἶσαι τίποτε. Ἕνας εἶσαι καὶ ζητεῖς στήριξιν στὴν Ε.Ρ.Ε. Ἑπομένως, ὑπεύθυνος διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκήσῃς, εἶναι ἡ Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία σὲ στηρίζει καὶ ἑπομένως, δὲν ἠμπορεῖς, παρὰ νὰ λάβῃς ὑπ’ ὄψει σου τὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Ρ.Ε. Εἶπεν, ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅτι πρόκειται ἁπλῶς περὶ συνεργασίας καὶ θὰ ἀσκήσῃ μίαν πολιτικήν, ἀνεκτὴν καὶ ἀπὸ τὴν Ε.Ρ.Ε. Ἀλλὰ ὑπάρχει, κ.κ. βουλευταί, διὰ τὸν κ. Τσιριμῶκον, θέμα ἀνεκτῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ἐγκρίνῃ ἡ Ε.Ρ.Ε.; Αἱ γνῶμαι του περὶ τῆς Ε.Ρ.Ε., τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ κάμῃ τὸ ἐλαχιστότατον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγκρίνῃ ἡ Ε.Ρ.Ε.; Ποίαν γνώμην περὶ Ε.Ρ.Ε. εἶχε μέχρι πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Τσιριμῶκος; Εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς τὸ εἴπω καὶ αὐτό. Εἰς τὸ περιοδικὸν «Ἡ Πολιτική», τὸ ὁποῖον ἐκδίδει καὶ ἵδρυσεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, εἰς τὸ φύλλον τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1965, γράφει ἐπώνυμον ἄρθρον, ὁ κ. Τσιριμῶκος, μὲ τὸν τίτλον «ποτὲ πιά», ἄρθρον τοῦ κ. Ἠλία Τσιριμώκου, γράφει: «Ἐκεῖνο, ὅμως, ποὺ ἔχει ἀνάγκην περισσοτέρας προσοχῆς, ἐκεῖνο ποὺ δικαιολογεῖ πλήρως τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. ὡς φασιστικοῦ κόμματος καὶ θὰ ἀπομακρύνῃ καθημερινῶς περισσοτέρους ὀπαδοὺς ἀπὸ τὴν δεξιάν, εἶναι, ὅτι ὁ Ἀρχηγός της, ἀπὸ τὸν ὁποῖον οἱ περισσότεροι ἐπερίμεναν, ὅτι θὰ ἦτο ὁ πρωταγωνιστὴς τῆς «κοινοβουλευτικοποιήσεως» τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐμπῆκεν ἐπίσημα εἰς τὸν γνώριμον δρόμον τῆς χρησιμοποιήσεως φασιστικῶν μεθόδων ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς δημοκρατίας. Δὲν ἐφευρίσκει τίποτε, ὅταν νομιμοποιῇ μὲ τοὺς λόγους του, τὴν αὐτοδικίαν, ἐναντίον τῶν κομμουνιστῶν. Μὲ τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα — τοῦ κομμουνιστικοῦ κινδύνου — καὶ τὴν ἰδίαν περίπου φρασεολογίαν, εἶχον ὁδηγηθῆ αἱ γνωσταὶ χῶραι καὶ οἱ γνωστοὶ ἄνθρωποι, εἰς τὴν δημιουργίαν τῶν «ὁμάδων κρούσεως» καὶ ἔπειτα «ταγμάτων ἐφόδου», κ.ο.κ.

§133Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Μᾶς δίδετε συμβουλάς, νὰ μὴ τὸν ψηφίσωμεν; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§134Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εὐτύχημα, ὅτι ἤλλαξε γνώμην.

§135Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει, διὰ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι εἰσῆλθεν εἰς τὸν δρόμον τοῦ φασισμοῦ καὶ προσθέτει, ὅτι ὁ κ. Κανελλόπουλος, τὸ διεκήρυξε γραπτῶς, πρὸ τριμήνου, εἶναι Ἀρχηγὸς φασιστικοῦ κόμματος καὶ αὐτὸν τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ φασιστικοῦ κόμματος τὸν καλεῖ τώρα δι’ ἕνα μίνιμουμ πρόγραμμα. Ἔπαυσε πλέον νὰ ὑπάρχῃ ἐντροπή. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἁπλῶς δεκαπενθήμερον ἐντροπῆς, εἶναι 24 ὧραι καταισχύνης δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔγραψαν τότε αὐτὰ καὶ τὰ πτύουν σήμερον, μὲ ἐκεῖνα ποὺ λέγουν καὶ μὲ ἐκεῖνα, ποὺ κάνουν. Ἐὰν τοιαῦται πράξεις γίνουν ἀνεκταί, δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ὑπάρξῃ πολιτικὴ ἡγεσία εἰς τὸν τόπον αὐτόν.

§136Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ αὐτὰ ποὺ εἶπε διὰ τὴν Ε.Κ. καὶ δὲν τὰ λάβατε ὑπ’ ὄψει σας καὶ τὸν ἐπήρατε μαζί σας;

§137Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν ΕΔΑ ἀπὸ ἀπόψεως συνεπείας πολιτικῆς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε.

§138Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ κατάπιατε τότε.

§139Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ αὐτὴν τὴν παράνομον συνεργασίαν θὰ ἀγωνισθῇ εἶπε διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθοῦς δημοκρατίας εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς δηλώσεις του ὀλίγας ἡμέρας πρὶν εἰς τὰς 19 Αὐγούστου εἰς τὸν τύπον (καὶ ἔχει κάμει τόσας δηλώσεις καὶ ἔχομεν ἀκούσει τόσα ἀπὸ τὸ περίφημον ραδιόφωνον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐπίσης ἐντροπὴν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Τσιριμώκου), λέγει διὰ τὴν δημοκρατίαν. «Εἶναι περιττὴ ἡ κατάχρησις τῶν κοσμητικῶν ἐπιθέτων, ὅταν ἡ ὑπόθεσις καὶ τῆς δημοκρατίας λήγει συνήθως μὲ ἕνα ΝΑΙ ἢ ἕνα ΟΧΙ». Ἔτσι βλέπει τώρα τὴν δημοκρατίαν ὁ κ. Τσιριμῶκος. Ἄλλα λέγει ὅμως τώρα καὶ ἄλλα ἔλεγε πρὸ ὀλίγου καιροῦ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῆς 2ας Ἀπριλίου 1964. «Κατὰ τὴν ρῆσιν τοῦ Γάλλου σοφοῦ Ἀλαὶν ἡ δημοκρατία εὑρίσκεται πάντοτε ἐν κινδύνῳ. Καὶ εἰς τὸν τόπον μας εὑρίσκεται ἐν κινδύνῳ... Δὲν ἀρκεῖ ἡ ἐκλογικὴ νίκη... ὅσον ὑπάρχει οἰκονομικὴ ὀλιγαρχία, ὅσον ὑπάρχουν πολιτικοὶ ἕτοιμοι νὰ στηριχθοῦν εἰς αὐτήν, ὅσον ὑπάρχει κρατικὸς μηχανισμός, δηλητηριασμένος ἀπὸ τὰ πολλὰ ἔτη τῆς ἀνωμαλίας καὶ τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ὅσον ὑπάρχουν πολεμικὰ μέτρα ἕτοιμα πρὸς χρῆσιν, οἱ κίνδυνοι αὐτοὶ θὰ ὑπάρχουν...». Καὶ τώρα μὲ ἄνεσιν ὁ κ. Τσιριμῶκος ἔρχεται καὶ ἐπαγγέλλεται, ὅτι θὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν ἀληθῆ δημοκρατίαν συνεργαζόμενος μὲ ἐκείνους, διὰ τοὺς ὁποίους ἔλεγε καὶ ἔγραφε τότε, ὅτι ἀποτελοῦν μόνιμον κίνδυνον διὰ τὴν δημοκρατίαν. Ὁμιλεῖ διὰ τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν καὶ ὁμιλεῖ διὰ τὴν πολεμικὴν ἐγερσιμότητα, ἡ ὁποία ἀπειλεῖ τὴν δημοκρατίαν. Προφανῶς ἐννοεῖ τοὺς «Περικλῆδες». Σήμερον τὶ εἴδους δημοκρατία θὰ κάμῃ; Περὶ «σιωπηλοῦ» ὡμίλησε διὰ τὸν στρατόν. Ἐπομένως καλὰ εὑρίσκονται ἐκεῖ οἱ Γεννηματάδες καὶ οἱ Παπαδόπουλοι καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνήργησαν εἰς τὸ πραξικόπημα τοῦ 1961. Μὲ αὐτὸν τὸν μηχανισμὸν θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοκρατίας. Ἀλλὰ δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς αὐτά. Γνωρίζετε, ὅτι ὅλον τὸν τελευταῖον καιρὸν γίνεται ἕνας μύλος γύρω ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν τῶν στελεχῶν καὶ τοῦ Στρατοῦ καὶ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ τὸν μύλον τὸν συνεχίζει καὶ ἡ σημερινὴ ἐμφάνισις τῆς Κυβερνήσεως, ἔλαβε τὴν ἐντολὴν καὶ λέγει, ὅτι ἐξακολουθεῖ τὸ ἔργον τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ αἰσθήματος ἀσφαλείας ὅπως ὑπῆρχεν ἐπὶ Καραμανλῆ. Εἶναι ἡ ἐντολὴ ἡ σαφὴς τὴν ὁποίαν εἶχαν δώσει τὰ Ἀνάκτορα πρὸς τὸν κ. Παπανδρέου ἀρχικῶς καὶ προφανῶς τὴν ἔδωσαν καὶ τὴν ἀπεδέχθησαν οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι παριστάνουν σήμερον τὴν Κυβέρνησιν καὶ οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι θὰ ὑποκαταστήσουν τὴν δημοκρατίαν καὶ συνεπείς πρὸς τὴν διαταγὴν οἱ ὑπεύθυνοι κυβερνῆται προχωροῦν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτοῦ τοῦ χρέους. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ἡλιοῦ καὶ ὑπῆρξε μία ἱκανοποιητικὴ ἀπάντησις ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Τσιριμώκου καὶ νομίζω, ὅτι κάποιαν ἱκανοποίησιν παρέχει καὶ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Κανελλοπούλου σήμερον, ὅτι ἄλλη λύσις δὲν ὑπάρχει πλέον. Ἕνα ἐκ τῶν δύο θὰ γίνῃ. Ἢ Κυβέρνησις Κοινοβουλευτικὴ ἢ ἐκλογαί. Αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν θέσιν ὄχι πλήρη, ὄχι καθαρὰ ἔναντι τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον θὰ θίξω. Ἤδη κυκλοφορεῖ εὐρύτατα ἡ ἀπειλὴ περὶ ἀνωμάλων λύσεων, ἐὰν δὲν ὑπάρχει ψῆφος τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Τσιριμώκου. Εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅτι εἰς καμμίαν περίπτωσιν δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα. Τὸ γνωρίζω. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ ἴδιος νὰ ἐσκέφθη τοιαύτην λύσιν ἀφοῦ ἡ φιλοδοξία του ἦτο νὰ γίνῃ Πρωθυπουργός. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ὅταν ἀποφασισθῆ καὶ συμβῇ νὰ γίνῃ ποὺ δὲν θὰ συμβῇ, δὲν θὰ εἶναι αὐτὸς ὁ ἐκλεκτὸς πλέον διὰ δικτάτωρ. Ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ τὸ ξέρῃ ἐὰν δὲν ἔχασε τὴν αἴσθησιν τῆς πραγματικότητος. Ἐν τούτοις δὲν εἶναι ἀνύπαρκτος αὐτὴ ἡ ἀπειλή. Δὲν ἐγεννήθη εἰς τὰ μυαλά μας. Καθημερινῶς συζητεῖται εἰς τὸ Κοινοβούλιον, εἰς τοὺς διαδρόμους τοῦ Κοινοβουλίου περὶ κινδύνων μεγάλων ἐκτροπῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ γραπτὰ κείμενα, κ.κ. βουλευταί, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψει σας.

§140Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Ταμιωλάκη;

§141Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐφημερὶς «Καθημερινὴ» σοβαρὰ ἐφημερίς, ὅπως θὰ ἔλεγεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὄχι τέως σοβαρά, γράφει εἰς σχόλιόν της τὰ ἑξῆς: «Ἐπίσης πρέπει νὰ εἶναι βέβαιοι, ὅτι ἐπιδεικνύοντες γενναιότητα θὰ ἔχουν ὄπισθέν των ὅλους τοὺς πραγματικοὺς Ἕλληνας πολίτας, οἱ ὁποῖοι πανδήμως θὰ στηρίξουν καὶ ἔκτακτα, ἐν ἀνάγκῃ μέτρα, διὰ νὰ σταματήσουν οἱ Λαμπράκηδες νὰ παριστάνουν τοὺς Ἕλληνας καὶ νὰ ρυθμίζουν τὰς τύχας τοῦ λαοῦ». Ἀλλὰ περισσότερον κατηγορηματικὴ εἶναι ἡ ἐφημερὶς «Ἡμέρα», τὴν ὁποίαν ὑποθέτω, ὅτι διαβάζουν οἱ παριστάνοντες τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως θὰ εἴπω, ἐν συνεχείᾳ, ὅτι ὁ κ. Ἀλλαμανῆς καθὼς φαίνεται, διαβάζει μόνον τὴν «Ἡμέραν» καὶ ὄχι τὰς ἀντιπολιτευομένας αὐτόν. Γράφει, λοιπόν, ἡ «Ἡμέρα» εἰς κύριον ἄρθρον της: «Ἀλλὰ ὄχι. Ὁ στρατὸς ἀγρυπνεῖ. Ὁ Βασιλεὺς ἀγρυπνεῖ. Καὶ τὴν ἄτιμον σφίγγει πλεξίδα τῶν τυράννων. Ἀλλὰ θὰ φθάσωμεν ἕως ἐκεῖ; Νὰ τὰ περιμένωμεν ὅλα ἀπὸ τὸν στρατόν; Νὰ τὰ περιμένωμεν ὅλα ἀπὸ τὸν Βασιλέα; Διὰ νὰ μᾶς λέγουν ἔπειτα, ὅτι σκοτεινοὶ κύκλοι τῆς ἀνωμαλίας ἐκίνησαν τὸν στρατόν; Διὰ νὰ μᾶς λέγουν ἔπειτα, ὅτι οἱ παρακρατικοὶ τῆς Αὐλῆς ἐξώθησαν τὸν Βασιλέα εἰς ἀναστολὴν τῶν ἄρθρων τοῦ Συντάγματος»;

§142Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἄρα τὰ ἀποκλείει.

§143Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ξέρετε γράμματα καὶ δι’ αὐτὸ δὲν θὰ ἐκάματε αὐτὴν τὴν γκάφα. Λέγει, προσέξατε, κύριοι, νὰ βρῆτε μίαν λύσιν πολιτικήν, διότι ἐὰν δὲν τὴν εὕρετε θὰ βρῇ πάλιν τὸν μπελᾶν του ὁ στρατὸς καὶ ὁ Βασιλεύς. Θὰ πᾶνε δι’ ἀνώμαλον λύσιν. Καὶ θὰ λέγουν, δυνάμεις σκοτειναί. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ κάτι ἄλλοι. Κάποιοι ποὺ κατέχουν τὰ ἑδώλια τῆς ΕΡΕ. Συγκεκριμένως ὁ κ. Ροδόπουλος ἔγραψεν εἰς ἄρθρον, ὅτι θὰ παραστῇ, ἴσως, ἀνάγκη νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἰσχὺς ὡρισμένων ἄρθρων τοῦ Συντάγματος διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς σημερινῆς κρίσεως. Ἑπομένως καὶ πολιτικὰ πρόσωπα ἔχουν θέσει τὸ ζήτημα. Εἶναι ἀνάγκη, κ. βουλευταί, σοβαρῶς νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ συζητοῦμεν ἀκριβῶς διὰ τὴν διατήρησιν τῆς Συνταγματικῆς ὁμαλότητος πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία ὁμόφωνος καταδίκη, αὐτῆς τῆς οἱασδήποτε σκέψεως, ἔστω καὶ ἂν λέγεται καὶ ἂν συντηρῆται καὶ ἂν καλλιεργῆται πρὸς τὸν σκοπὸν διὰ νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ψῆφον τῶν βουλευτῶν, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία ὁμόφωνος καταδίκη εἰς τὴν Βουλήν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἐκπροσωποῦντες τὴν Βουλήν, τὸν λαὸν ποὺ ἀποτελοῦν ἐγγύησιν τοῦ Συνταγματικοῦ Πολιτεύματος νὰ ἀφήσουν νὰ περάσῃ τοὐλάχιστον ἀπαρατήρητος σκέψις, χωρὶς νὰ καταδικασθῇ, ὅτι εἶναι δυνατὸν τὴν οἱανδήποτε κρίσιν, τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζομεν νὰ τὴν διαδεχθῇ, ὡς λύσις ἐκτροπὴ πλήρης ἀπὸ τὸ Συνταγματικὸν Πολίτευμα. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Τσιριμῶκος ἐπαγγελλόμενος τὴν δημοκρατίαν, ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν διασαλευθεῖσαν τάξιν ἀπὸ τὰς ἐκδηλώσεις τοῦ λαοῦ τῶν δῆθεν τραμπούκων ἢ ἀπὸ τὰ στίφη ὅπως ἀρέσκεται νὰ ἀποκαλῇ τὸν λαὸν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ. Κατεσκεύασεν ὁ κ. Τσιριμῶκος μίαν θεωρίαν διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἄποψίν του, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ τὴν φωνὴν τοῦ δρόμου, ἔστω καὶ ἂν κινοῦνται εἰς τὸν δρόμον, 100.000 ἀνθρώπων, ὅτι οἱ 100.000 ἔναντι τῶν 5.000.000 ἐκλογέων δὲν εἶναι τίποτε. Καὶ ἑπομένως ἄλλο πεζοδρόμιον καὶ ἄλλο Κοινοβούλιον. Τὸ Κοινοβούλιον ἐκφράζει τὰ 5.000.000 καὶ τὸ πεζοδρόμιον τὶς 100.000. Αὐτὴν τὴν κατασκευὴν τὴν ἀφελῆ, νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὴν χρησιμοποιήσῃ ὁ κ. Τσιριμῶκος, διότι γνωρίζει, ὅτι δὲν εἶναι μόνον οἱ 100.000 ποὺ διαδηλώνουν κάθε ἡμέραν εἰς τὰς Ἀθήνας τὴν ἀντίθεσίν των εἰς τὸ πραξικόπημα τῆς 15ης Ἰουλίου. Εἰς οἱανδήποτε γωνίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἂν ἐμφανισθῇ ἐκπρόσωπος τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ὀργανώσεις λαϊκές, ὁσάκις καλέσουν τὸν λαὸν εἰς διαμαρτυρίαν, δι’ ὅσα γίνονται κατὰ τὸ τελευταῖον 45θήμερον, τοὐλάχιστον τὰ ⅔ τοῦ λαοῦ ἀντετάχθησαν ὁμοφώνως καὶ κατηγορηματικῶς ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἐκτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν. Δὲν εἶναι ἑπομένως 100.000, εἶναι τὰ 4.000.000 τοῦ λαοῦ, τοὐλάχιστον, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἀντιμέτωπα αὐτὴν τὴν στιγμήν, αὐτοῦ τοῦ ἀνοσιουργήματος, τὸ ὁποῖον διεπράχθη εἰς βάρος τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ. Δὲν θέλετε νὰ καταλάβετε, ὅτι ὑπάρχει φιλότιμον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ ἂν ἐξηγέρθη, δὲν ἐξηγέρθη οὔτε χάριν τοῦ κ. Παπανδρέου, οὔτε χάριν τῆς ΕΔΑ, οὔτε χάριν οἱουδήποτε κυρίου διὰ νὰ ξεσηκώνεται ἐπὶ 45 ἡμέρας. Τὸν ἐθίξατε εἰς τὸ καίριον φιλότιμόν του, τοῦ ἀφαιρέσατε τὰ ἱερώτερα τῶν δικαιωμάτων του τοῦ νὰ ὁρίζῃ τὴν Κυβέρνησίν του, τοῦ ἀνατρέψατε τὴν Κυβέρνησιν ποὺ ἐξέλεξεν ὁ ἴδιος. Αὐτὸ εἶναι ποὺ συγκινεῖ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§144Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἀρετὴ καὶ παλληκαριά.

§145Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς τὰ χαρακτηρίζετε στίφη καὶ τραμπούκους. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐγείρεται ὁ βουλευτὴς κ. Περτσινίδης καὶ κατευθύνεται ἐναντίον τοῦ ἐπίσης ἐγειρομένου βουλευτοῦ Α. Παπαδοπούλου καὶ ἄρχεται συμπλοκή.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5 λεπτά.

(Ὥρα 10,20′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.25′ μ.μ.)

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Πετραλιᾶς). Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος, παρακαλεῖται νὰ ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ βήματος.

§148Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ πόσην ὥραν θὰ ὁμιλῇ ἀκόμη ὁ κ. Ἠλιόπουλος; 3½ ὥρας εὑρίσκεται ἐπὶ τοῦ βήματος.

§149Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τελειώσω συντόμως, κ.κ. βουλευταί.

§150Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴχατε ἐπικαλεσθῆ τὸν Κανονισμὸν καὶ εἴχατε εἴπει, ὅτι δὲν εἶναι ἀπεριόριστος ἡ ὁμιλία. Οἱ βουλευταὶ δύνανται νὰ ὁμιλοῦν ἐπὶ ἡμίωρον. Τώρα ἔχομεν 3½ ὥρας κατὰ τὰς ὁποίας ἀκούομεν ὕβρεις ἡμεῖς δὲν ὁμιλοῦμεν καὶ σεῖς δὲν ἐφαρμόζετε τὸν κανονισμόν.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰδικὸς ἀγορητὴς καὶ ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ μίαν ὥραν. Παρακαλῶ κ. Ἠλιόπουλε, συντομεύσατε διότι παρῆλθεν ἡ ὥρα.

§152Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κ. Παπαπαναγιώτου.

§154Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κατὰ τὸ ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον ἔγινε μεταξὺ τῶν συναδέλφων Παπαδοπούλου καὶ Περτσινίδη, ὁ κ. Λιακόπουλος εἰρωνεύθη τὸν κ. Παπαδόπουλον, τότε ὁ κ. Παπαδόπουλος τὸν ἀπεκάλεσε προδότην, ἐπρόδωσες τὴν Δράμαν. Ὁ προδότης Λιακόπουλος ποὺ ἐπρόδωσεν τὴν Ε.Κ. καὶ τὸν Ἀρχηγὸν ἀπεκάλεσεν τοὺς δύο βουλευτὰς τῆς Δράμας ἀφοῦ ἔχει ἡ Δράμα δύο χωριάτας βουλευτὰς τί περιμένετε. Κύριε Πρόεδρε, εἴμαστε χωριάτες, εἴμεθα ὅμως ὑπερήφανοι διότι δὲν εἴμεθα προδόται, ἀγωνιζόμεθα πιστοὶ εἰς τὴν ἐντολὴν τῶν Δραμινῶν πιστοὶ εἰς τὴν Δημοκρατίαν καὶ εἰς τὸν Ἀρχηγόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§155Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθ. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐφαρμόσατε τὸν Κανονισμόν.

§156Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Εἶχε τὸ θράσος νὰ ὀνομάσῃ τοὺς βουλευτὰς τῆς Δράμας.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§157Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει Κανονισμὸς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν;

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαπαναγιώτου, δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα.

§159Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Εἶχε τὸ θράσος νὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ δύο βουλευταὶ τῆς Δράμας εἶναι χωρικοὶ ἀγράμματοι.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώσατε κ. Παπαπαναγιώτου.

§161Π. ΚΛΗΣ. Τί εἶναι αὐτό, κ. Πρόεδρε;

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί νὰ κάμω;

§163Π. ΚΛΗΣ. Νὰ τὸν σταματήσῃς.

§164Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀποκαλοῦν τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς δημοκρατίας κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον Εἴμεθα χωρικοί, καὶ εἴμεθα ὑπερήφανοι.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐπιμένετε, κ. Παπαπαναγιώτου, νὰ συνεχίσετε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§166Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ ἀφαιρέσητε τὸν λόγον. Εἴμεθα χωρικοί, ἀλλὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι, διότι ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν δημοκρατίαν καὶ δὲν προδίδομεν τὴν δημοκρατίαν, ὅπως τὴν ἐπρόδωσε ὁ κ. Λιακόπουλος. Πρόκειται περὶ ἀλήτου.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ἡλιόπουλε, συνεχίσατε παρακαλῶ.

§168Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλεγα, κ.κ. βουλευταί, ὅτι διεκήρυξεν ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅτι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβε διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Δημοκρατίας, εἰς τὸν τόπον, ἡ ἐντολὴ τὴν ὁποίαν ἔλαβε καὶ τὴν ὁποίαν ἐπεβεβαίωσεν καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ὁμιλήσας περὶ τοῦ ὅτι θὰ δώσῃ ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν Τσιριμώκου διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις καὶ νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς ἐκλογάς. Αὐτὴν τὴν ἐντολὴν τοῦ νὰ κατασιγάσῃ τὴν «ὀχλοβοήν», νὰ φιμώσῃ τοὺς «τραμπούκους», καὶ νὰ παύσῃ τὸ «πεζοδρόμιον», νὰ φύγουν τὰ «στίφη» ἀπὸ τὸν δρόμον, θὰ τὴν ἐκτελέσῃ ὡς πρόγραμμά του πολιτικὸν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοκρατίας. Ἀλλὰ ὁ κ. Τσιριμῶκος διὰ τὰ φαινόμενα αὐτὰ τὰ ὁποῖα σήμερον θεωρεῖ ἀνώμαλα καὶ ἀνέλαβε προγραμματικῶς πλέον νὰ τὰ ἐξαφανίσῃ ἀπὸ τὴν ζωήν, ἔλεγε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. «Εἴμεθα ὅλοι ἐθνικῶς ὑπερήφανοι, ὅτι ὁ λαός μας ἔχει τὴν ἐκρηκτικὴν δύναμιν ἀντιστάσεως πρὸς μίαν πολιτικὴν ἐνέργειαν ποὺ ἀπετέλεσε ταὐτοχρόνως μίαν ἠθικὴν ἀσχημίαν». Ἀλλά, κ. Τσιριμῶκο, αὐτὴν τὴν δύναμιν τὴν ἐκρηκτικὴν ἀντιστάσεως τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἀγωνίζεται ἐναντίον αὐτῆς τῆς πολιτικῆς ἀσχημίας, τὴν ὁποίαν σήμερον ἐκφράζετε σεῖς, διατὶ τότε τὴν ἐθεωρούσατε καλὴν καὶ εἶσθε ὑπερήφανος δι’ αὐτὴν καὶ τώρα προγραμματίζετε νὰ τὴν τσακίσετε; Ἂς δώσῃ ἀπάντησιν ἡ Βουλή. Ἀλλὰ προχωρεῖ ἀκόμη. «Ὁ λαὸς ἑνωμένος θὰ ἀναλάβῃ νὰ τὸν ἐμποδίσῃ. Θὰ ἐπιβάλῃ τὴν ὁμαλότητα. Θὰ ἐπιβάλῃ τὴν νομιμότητα. Θὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀλλαγήν. Μὲ τὸ ἁπλὸ καὶ εἰρηνικὸ μέσον τοῦ πλήθους καὶ τοῦ πάθους του. Τὸ πουλὶ τοῦ μονοκομματικοῦ κράτους τῆς δεξιᾶς ἐπέταξεν ὁριστικά». Καὶ τώρα, διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν δημοκρατίαν συνεργάζεται μὲ τὴν δεξιὰν διὰ τὴν ὁποίαν τὸ πουλὶ ἐπέταξεν. Παραπονεῖται ὁ κ. Τσιριμῶκος εἰς τὴν Θεσσαλονίκην διότι ἡ ἀστυνομία τοῦ ἀπηγόρευσεν τὴν συγκέντρωσιν αὐτὴν ἐν ὑπαίθρῳ. Ἀλλὰ δὲν ἔλεγεν τοὐλάχιστον ὁ εὐλογημένος χθὲς εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν νὰ μὴν ὑποπέσῃ εἰς αὐτὸ τὸ συνταγματολογικὸν λεξιλόγιον ὅπου διεκήρυξεν ὅτι ἡ συγκέντρωσις ἐν ὑπαίθρῳ εἶναι ἀντισυνταγματική, ὅτι παραβιάζεται τὸ Σύνταγμα ἐὰν παρὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἀστυνομίας γίνῃ ἡ συγκέντρωσις; Διατί τὴν θεωρεῖ καὶ τὴν καταγγέλλει ὡς ἀντισυνταγματικὴν καὶ τὴν κατηγορεῖ ὁ κ. Τσιριμῶκος τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἀστυνομίας διὰ τὴν συγκέντρωσιν ἐν ὑπαίθρῳ; Ἀλλὰ προχωρεῖ. «Ἦτο φυσικὸν μία τέτοια κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὅπως ἀντιμετώπισε τὴν ἀποψινὴν συγκέντρωσιν». Καὶ ἦλθεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς καὶ διεκήρυξεν χθές, πτύων κατὰ πρόσωπον, ὅσα εἶχεν εἴπει ὁ κ. Τσιριμῶκος εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, Ὑπουργὸς ὢν Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ὁ κ. Τσιριμῶκος..... (Θόρυβος ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε..... κωδωνοκρουσίαι.....)..... Σεῖς αὐτὸ θέλετε, νὰ μᾶς δέσετε ὅλους, αὐτὸ εἶναι τὸ πρόγραμμά σας, δι’ αὐτὸ ὁ κ. Τσιριμῶκος σᾶς εἶπεν, ὅτι εἶσθε κόμμα φασιστικόν. Τὸ ἔγραψε. Κύριοι βουλευταί, διὰ τὸν ρόλον τοῦ λαοῦ εἰς τὰς Δημοκρατίας ἔχει ὁμιλήσει ὁ κ. Τσιριμῶκος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἀντίθετον ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ σκέπεται, προγραμματίζει καὶ ὑποστηρίζει σήμερον. Εἰς τὴν Βουλὴν εἰς τὰς 2 Ἀπριλίου 1964 λέγει: «Ἀλλοίμονον εἰς τὰς δημοκρατίας ὅπου ἡ νεολαία σιωπᾷ καὶ ἀλλοίμονον εἰς τὰ Ἔθνη ὅπου ἡ νεολαία ἀδιαφορεῖ... Ἐσίγησεν ὁ δρόμος καὶ τὸ Πανεπιστήμιον ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς ΕΡΕ. Ναί, ἐσίγησαν ἀπὸ τὸν χαφιεδισμὸν μέσα εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἀπὸ τοὺς πυροβολισμοὺς τῶν χωροφυλάκων ἔξω ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον. Τώρα ἡ νεολαία πάλλεται ἀπὸ ἐνθουσιασμὸν διὰ τὴν ἐλευθερίαν». Τὶ λέγετε σήμερον, κ. Τσιριμῶκο; Εἶναι ὀχλοβοή. Ἡ νεολαία εἶναι ὀχλοβοή; Εἶναι τραμποῦκοι οἱ νέοι οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται κατὰ τῆς ἀσχημίας, ὅπως ἀπεκαλέσατε σεῖς ὁ ἴδιος τὰς πράξεις σας; Αὐτὰ σᾶς λέγει κ. Ἀλλαμανῆ ὁ κ. Τσιριμῶκος πρὸ ἑνὸς ἔτους. Ἀπαντήσατε χθὲς πτύοντες πρὸς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεώς σας.

§169Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Καμμία διαστροφὴ δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ θεμελιώσῃ τὰ ἐπιχειρήματά σας.

§170Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δέχομαι καμμίαν διακοπήν.

§171Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Εἶναι ἐκδήλωσις ἀδυναμίας.

§172Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ἀδυναμίαν πράγματι, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀντιμετωπίσω: Καὶ τερματίζει τὰς σκέψεις του αὐτὰς ὁ κ. Τσιριμῶκος πρὸ ἑνὸς ἔτους μὲ τὸν ἑξῆς ἀφορισμόν: «Τώρα ἐπὶ Ε.Κ. ἡ νεολαία πάλλεται ἀπὸ ἐνθουσιασμὸν διὰ τὴν ἐλευθερίαν». Ἀλλὰ ἐάν, κ. Τσιριμῶκε, ὑπῆρξεν ἐπὶ Ε.Κ. μία ἐλευθερία, ὥστε ἡ νεολαία νὰ πάλλεται ἀπὸ ἐνθουσιασμόν, πῶς δέχεσθε σεῖς νὰ ὑπηρετήσετε μίαν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἐκινήθη ἀπὸ τὴν ἄποψιν ὅτι ἀκριβῶς αὐτὸς ὁ παλμὸς τῆς νεολαίας ἀποτελεῖ ἀνωμαλίαν, ὅτι αὐτὸς ὁ παλμὸς τῆς νεολαίας δημιουργεῖ τὸν κίνδυνον, τὸν κίνδυνον τῆς ἀσφαλείας, ἀπομακρύνει ἀπὸ τὸν λαὸν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, ὅπως λέγει εἰς τὴν ἐπιστολήν του πρὸς τὸν πρωθυπουργὸν ὁ Ἄναξ; Πῶς ἐδέχθητε νὰ τὴν ὑπηρετήσετε αὐτὴν τὴν πολιτικήν; Τὸ γνωρίζει ἐκεῖνος, θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Καὶ τερματίζω, κύριοι βουλευταί, μὲ μίαν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Κανελλοπούλου εἰς τὰς 19.12.63 εἰς τὴν πρώτην Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ.: «Ὑπάρχει ἓν ὅριον νομιμότητος, τὸ ὁποῖον ὅταν τὸ ὑπερβοῦν οἱ νομιμόφρονες πολῖται, κλονίζουν τότε αὐτοὶ μὲ τὴν ὑπερβολὴν τῆς νομιμοφροσύνης τὸ πολίτευμα. Ὅταν ἡ πολιτικὴ ζωὴ ἐξέρχεται καὶ ἀπὸ αὐτὰ τὰ περιθώρια τῆς δημοκρατίας, τότε ἡ ἀνοχὴ δὲν εἶναι ἐπιτρεπτή». Ὅταν δηλαδή, λέγει ὁ κ. Κανελλόπουλος, τὸ πολίτευμα κινδυνεύει, ἡ ἐμμονὴ εἰς τὴν νομιμοφροσύνην, εἶναι πλῆγμα κατὰ τῆς νομιμότητος. Ὅταν παραβιάζεται κατ’ αὐτὸν τὸν ὠμὸν τρόπον, κατ’ αὐτὸν τὸν ἀδίστακτον τρόπον, τὸ συνταγματικόν μας πολίτευμα, θέλετε νὰ σιωπήσῃ ὁ λαός μας, κ. Τσιριμῶκε;

§173Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Νὰ κάψωμεν τὴν Ἀθήνα;

§174Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ κάψιμο τῆς Ἀθήνας διὰ νὰ ἡσυχάσῃ ὁ κ. Μπουρνιᾶς. Ἤκουσα μὲ προσοχὴν τὸν κ. Ἀλλαμανῆ χθές. Ἤλπιζα ὅτι πράγματι θὰ ἔδιδε στοιχεῖα εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν γεγονότων ἐκείνων. Κύριοι βουλευταί, ὁμιλοῦμεν δι’ ἔκτροπα, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ μία διαστολὴ ποῖα εἶναι τὰ ἔκτροπα ὄχι θεωρητικῶς, ἀλλὰ εἰς τὴν πρᾶξιν, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὶ ἔγινε καὶ τὶ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἔγιναν εἶναι ἔκτροπα. Τὰ ἔκτροπα πράγματι τὰ ἀπεδοκιμάσαμεν καὶ ἡμεῖς μὲ ἀνακοινώσεις διὰ τὰς ὁποίας θὰ σᾶς εἴπω. Τὰ ἔκτροπα τὰ κατεδικάσαμεν καὶ ἡμεῖς διὰ δύο ἀνακοινώσεων ἐπισήμων τῆς ΕΔΑ καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι ἐκδίδονται ἀπὸ τὴν ΕΔΑ. Ἀλλὰ ἐκάμαμεν μίαν διαστολὴν εἰς τὰ ἔκτροπα. Ἔκτροπα εἶναι ἐκεῖνα ποὺ ἐπηκολούθησαν τῆς νομίμου συγκεντρώσεως καὶ τῆς νομίμου πορείας. Θὰ εἴπω διατὶ εἶναι νόμιμος ἡ πορεία. Οἱ φωτιὲς εἶναι ἔκτροπα.... Ἡ φωτιὰ εἶναι ἐκτροπή. Τὰ ὁδοφράγματα εἶναι ἐκτροπή. Καὶ τὰ καταδικάσαμεν συγκεκριμένως.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιόπουλε τελειώνετε, παρακαλῶ.

§176Ι. ΠΑΠΑΡΤΕΜΙΟΥ. Ἕως πότε θὰ ὁμιλῇ ὁ κ. Ἡλιόπουλος, κ. Πρόεδρε;

§177Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ἔδωσε παραποιημένη εἰκόνα τῶν γεγονότων χθές. Ἡ συγκέντρωσις καὶ ἡ κίνησις τῶν συγκεντρωθέντων μέχρι Ὁμονοίας εἶχε πράγματι συμφωνηθῆ καὶ ἐγκριθῆ. Ὅ,τι, λοιπόν, λέγεται περὶ παρανόμου συγκεντρώσεως εἰς τὸ ὕπαιθρον καὶ περὶ ἀντισυνταγματικῆς συγκεντρώσεως εἰς τὸ ὕπαιθρον ἀπὸ τὸν κ. Ἀλλαμανῆ εὑρίσκεται ἐκτὸς πραγματικότητος.

§178Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Εἶπον, ὅτι ἡ παρανομία ἀρχίζει μετὰ τὴν Ὁμόνοιαν.

§179Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ βιάζεσθε. Λέγει ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς: «Αὐτὴν τὴν δήλωσιν τὴν ἐδέχθησαν οἱ Δ)ντες τὴν Συνομοσπονδίαν καὶ τὴν ὀργάνωσιν τῆς συγκεντρώσεως.... Δὲν ἠρώτησεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς τὸν Πρόεδρον τῆς Ἑνώσεως Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου τοῦ Ἑλληνικοῦ τμήματος καὶ ἀντιπροέδρου τῆς Διεθνοῦς Ἑνώσεως Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου; Δὲν συνεννοήθη πρωτύτερα διὰ νὰ ἰδῇ τὶ ἔχει ὑποστηρίξει ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του αὐτὴν καὶ ποίας ἐκδόσεις ἔχει κάμει διὰ τὸ θέμα τῶν συγκεντρώσεων ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ ποίαν θέσιν παίρνει ἐπάνω εἰς αὐτὸ τὸ θέμα, ἐὰν εἶναι ἢ ὄχι ἀντισυνταγματικὰ τὰ μέτρα τῆς ἀστυνομικῆς ἀπαγορεύσεως τῶν ἐν ὑπαίθρῳ συγκεντρώσεων; Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, συνταγματολογῶν λέγει κἄτι ἄλλο περισσότερον ἀπαράδεκτον, παίρνοντας τὸ παράδειγμα τοῦ Τζόνσον τῶν Ἡν. Πολιτειῶν καὶ τῶν Δημοκρατικῶν του ἀντιλήψεων.

§180Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημόσ. Τάξεως). Ἡ Ἕνωσις Κέντρου φέρνει ὡς παράδειγμα τὴν θεωρίαν τοῦ Τζόνσον.

§181Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει περαιτέρω, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὅτι τὸ Σύνταγμα ἐπιτάσσει διὰ διατάξεών του, ὅτι ἡ Ἀστυνομία εἶναι ἁρμοδία νὰ καθορίζῃ ἑκάστοτε ἐὰν θὰ εἶναι ἢ ὄχι ἐπιτετραμμένη ἡ ἐν ὑπαίθρῳ συγκέντρωσις. Δὲν ἠξεύρω πόσον καιρὸν ἔχει νὰ ἀνοίξῃ τὸ Σύνταγμα ὁ κ. Ἀλλαμανῆς. Ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται ὁ παριστάνων τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἔρχεται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ νὰ λέγῃ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουν εἰς τὸ Σύνταγμα. Τὸ Σύνταγμα ὁμιλεῖ περὶ ἐλευθερίας τῶν συγκεντρώσεων καὶ μόνον προκειμένου περὶ τῶν ἐν ὑπαίθρῳ συγκεντρώσεων δύναται ἡ Ἀστυνομία νὰ ἀπαγορεύσῃ....

§182Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Αὐτὸ ἔπραξε.

§183Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λάθος ἔκαμα, ὄχι ἡ Ἀστυνομία, ἀλλὰ δύναται νὰ ἀπαγορευθῇ. Ὑπάρχει τόση διαστροφὴ τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων, ὥστε καταντήσαμε ὅλοι νὰ δεχώμαστε, ὅτι ἡ Ἀστυνομία εἶναι ἡ ἁρμοδία. Τὸ Σύνταγμα, λέγει, ὅτι δύνανται νὰ ἀπαγορευθοῦν αἱ ἐν ὑπαίθρῳ συγκεντρώσεις διὰ λόγους δημοσίας τάξεως. Κύριε Ἀλλαμανῆ, ποῦ ἐδιδαχθήκατε ὅτι ἡ Ἀστυνομία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὸ κρίνῃ πότε ἔχει ἢ ὄχι ἐφαρμογὴν τὸ Σύνταγμα; Τὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος, τὰ ὁποῖα ἐπιδέχονται κάποια ἐξέλιξιν εἰς τὴν ἐφαρμογήν των συνήθως εἶναι αἱ ρυθμιστικαὶ διατάξεις τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Συντάγματος....

§184Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 τοῦ Συντάγματος λέγει τὰ ἑξῆς: «Οἱ Ἕλληνες ἔχουσι τὸ δικαίωμα τοῦ συνέρχεσθαι ἡσύχως καὶ ἀόπλως. Μόνον εἰς τὰς δημοσίας συναθροίσεις δύναται νὰ παρίσταται ἡ Ἀστυνομία. Αἱ ἐν ὑπαίθρῳ συναθροίσεις δύνανται ν’ ἀπαγορευθῶσιν ἂν ὡς ἐκ τούτων ἐπίκειται κίνδυνος εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν». Ὄχι ἀπὸ τὴν Ἀσφάλειαν.

§185Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶπον. Ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ὑποστηρίζει ὅτι τὸ Σύνταγμα παρέχει εἰς τὴν Ἀστυνομίαν τὴν διακριτικὴν Ἐξουσίαν νὰ ἀπαγορεύῃ. Ὄχι κύριοι. Ὅλαι αἱ Ἀστυνομικαὶ αὐταὶ ἀποφάσεις περὶ ἀπαγορεύσεως τῶν συγκεντρώσεων εἶναι σαφῶς ἀντισυνταγματικαί. Δύο ἐξ αὐτῶν ποὺ ἔφθασαν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἠκυρώθησαν, κατόπιν ἑορτῆς βεβαίως, ἀλλὰ ἠκυρώθησαν χάριν τοῦ νόμου, διότι δὲν ἀρκεῖ νὰ εἴπῃ ἡ Ἀστυνομία: διὰ λόγους Δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως καὶ κυκλοφορίας, ὅπως λέγουν ὅλαι αἱ ἐγκρινόμεναι ἀποφάσεις, πρέπει νὰ τὰς αἰτιολογήσῃ. Ὅταν κ. Ἀλλαμανῆ, ἡ Ε.Κ. ἔκαμε ἐπὶ δύο χρόνια τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα καὶ ἔκαμε τὴν περίφημον αὐτὴν συγκέντρωσιν τοῦ κήπου τοῦ Κλαυθμῶνος τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1963 μὲ τὰ ἐπεισόδια καὶ τὰς ἐπιθέσεις ἐναντίον τῶν τέως Ὑπουργῶν καὶ Βουλευτῶν τῆς Ε.Κ., πῶς σήμερον ἔρχεσθε καὶ λέγετε ὅτι εἶναι νόμιμος ἡ ἀπαγόρευσις τῆς συγκεντρώσεως ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας; Αὐτὰ ποὺ τότε εἴχατε σεῖς καταδικάσει, πῶς σήμερον τὰ χρησιμοποιεῖτε σεῖς διὰ νὰ καταστείλετε τὴν ἐξέγερσιν τοῦ κόσμου διὰ μίαν τεραστίας φύσεως ἀνωμαλίαν, χειροτέραν καὶ ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐπραγματοποίησεν ὁ Καραμανλῆς; Πῶς ὁ Πρόεδρος τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου συνεχώρησεν εἰς ἑαυτὸν νὰ διακηρύξῃ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν τῶν μέτρων; Ποῖος σᾶς διέταξε νὰ τὸ κάμετε;

§186Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Σεῖς λαμβάνετε διαταγὰς καὶ γνωρίζετε ἀπὸ ποῦ.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιόπουλε τελειώνετε παρακαλῶ.

§188Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ὅτι ἠναγκάσθησαν νὰ λάβουν αὐτὰ τὰ μέτρα καὶ νὰ διαλύσουν τὴν συγκέντρωσιν μὲ δακρυγόνα, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς ἀφήσουν νὰ πᾶνε εἰς τὸ Σύνταγμα, διότι τότε θὰ εἰσήρχοντο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν θὰ ἦτο αὐτὸ εὐχάριστον εἰς καμμίαν παράταξιν αὐτῆς. Ἀλλὰ εἰς τὸ Σύνταγμα, κ. Ἀλλαμανῆ, ἔφθανον οἱ Ἕλληνες πολῖται, οἱ Ἀθηναῖοι ἐπὶ 40 ὁλοκλήρους ἡμέρας καὶ δὲν ἐπεχείρησαν καμμίαν φορὰν νὰ προσεγγίσουν τὴν Βουλὴν ὅταν ἐγένοντο αἱ πρῶται συζητήσεις τοῦ πρώτου Ὁμίλου σας κ. Ἀλλαμανῆ ποὺ παριστάνατε τὸν Ὑπουργόν. Διατὶ θὰ εἰσήρχοντο τώρα εἰς τὴν Βουλήν; Ἄλλοι εἰσήλασαν εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ Ἕλληνες πολῖται, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται διὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν Δημοκρατίαν δὲν παραβιάζουν τὴν Βουλήν, τὴν σέβονται. Σεῖς δὲν τὴν ἐσεβάσθητε. Κύριοι βουλευταί, ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς δι’ ἕνα αὐτοκίνητον τὸ ὁποῖον μετέφερε βενζίνην. Ποῖος τοῦ εἶπε καὶ ἀπὸ ποῦ ἔχει τὸ στοιχεῖον ὅτι αὐτοὶ ποὺ ἦσαν εἰς τὸ αὐτοκίνητον ἔδωσαν βενζίνην εἰς τοὺς διαδηλωτάς. Τὸ ἀναφέρω ὄχι διότι μὲ ἐνδιαφέρει τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ διότι δείχνει μὲ ποίαν διάθεσιν συγκαλύψεως τῆς πραγματικότητος ἦλθεν ἐδῶ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς καὶ τὸ εἶπε.

§189Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Εἶναι προφυλακισμένοι ἤδη.

§190Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὅτι εἶναι προφυλακισμένοι δὲν σημαίνει ὅτι ἔδιδον βενζίνην. Ἐγὼ δὲν λέγω ὑπὸ ποίας συνθήκας συνελήφθησαν, ἀλλὰ διερωτῶμαι σεῖς πῶς ξεύρετε ὑπὸ ποίας συνθήκας συνελήφθησαν, διότι δὲν ἐγράφη ποτὲ οὔτε ἀπὸ ἀνακοίνωσιν τῆς Ἀστυνομίας οὔτε ἀπὸ ἄλλην ἀνακοίνωσιν, οὔτε εἰς τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήσατε χθὲς ὅτι ἔδιδον βενζίνην διὰ νὰ ἀνάψῃ ἡ φωτιά.

§191Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Δὲν ἰσχυρίσθην αὐτό.

§192Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ ἐπροχώρησε καὶ περαιτέρω ὁ κ. Ἀλλαμανῆς διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἰδικήν μας ἐνοχὴν καὶ ἐπεκαλέσθη ὅτι αὐτοὶ ποὺ ἦσαν στὸ αὐτοκίνητο συνελήφθησαν καὶ προεφυλακίσθησαν· καὶ διατὶ κύριε, αὐτὸ ἐνοχοποιεῖ ἡμᾶς; Ποῖοι εἶναι αὐτοί, ἐγὼ δὲν τοὺς γνωρίζω. Τοὺς γνωρίζετε μήπως ἐσεῖς; Τοὺς ξεύρει μήπως ὁ κ. Ἀλλαμανῆς; Καὶ τὸ ὑπεγράμμισε καὶ ὁ ἴδιος ὅτι ἦτο μέσα καὶ ἕνας οἰκοδόμος, ἕνας εἰς τοὺς τρεῖς. Πρέπει λοιπὸν νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ἀλλαμανῆ, ὅτι ὅταν ἐκάμαμε τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα ἢ μᾶλλον τὰς ἐπιχειρήσεις τὰς ἐκλογικὰς τοῦ 1961 ἐτραυματίσθην εἰς τὸ Αἰγάλεω καὶ ἀπὸ τοὺς 10 ποὺ εἰσήχθησαν εἰς δίκην οἱ 9 ἦσαν ἐργάται καὶ ἕνας ἀστυνομικός, ὁ ὁποῖος ἠθωώθη. Καὶ ἑπομένως τὸ ὅτι ἦτο οἰκοδόμος δὲν σημαίνει ὅτι αὐτὸ ὁπωσδήποτε βαρύνει ἡμᾶς. Συνεπῶς ἀναμείνατε τὴν κρίσιν τὴν δικαστικήν, ἀναμείνατε τὴν δίκην, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, καὶ θὰ γίνῃ κ. Ἀλλαμανῆ αὐτὴ ἡ δίκη, καὶ θὰ ἀφήσῃ ἱστορίαν αὐτὴ ἡ δίκη, διότι θὰ ἀποδείξῃ ποῖοι εἶναι οἱ ὑπαίτιοι αὐτῶν τῶν γεγονότων καὶ τῶν ἐκτρόπων τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν προχθές, ἀλλὰ θὰ ἀποδείξῃ ἀκόμη καὶ τὶ σεῖς ἐπράξατε κύριε Ἀλλαμανῆ διὰ τὰ ἔκτροπα αὐτά. Ἀλλὰ εἶπε καὶ κάτι ἄλλο ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ὅτι συνελήφθησαν ἑκατοντάδες πέριξ τῆς πυρκαϊᾶς καὶ αὐτοὶ εὑρίσκονται μέσα καὶ ἀφοῦ σᾶς ἐπληροφόρησαν ὅτι ἐδάρησαν μέσα εἰς τὴν ἀστυνομίαν, εἶναι ὀπαδοί σας κατὰ πληροφορίαν.

§193Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Δὲν εἶπον τέτοια πράγματα, κύριε· πάρτε τὰ πρακτικὰ καὶ διαβᾶστε. Μὴ παραποιεῖτε τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ.

§194Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε ὅταν σᾶς ἐρώτησεν ὁ κ. Κύρκος ἐὰν ἐκακοποιήθησαν αὐτοὶ ποὺ ἦσαν εἰς τὰ ἀστυνομικὰ τμήματα, ὅτι ἀφοῦ οἱ ὀπαδοί σας σᾶς ἐπληροφόρησαν ὅτι ἐκακοποιήθησαν, ἄρα οἱ συλληφθέντες ὡς βάζοντες πυρκαϊᾶς εἶναι ὀπαδοί σας, ἂς πᾶνε νὰ κάμουν μήνυσιν.

§195Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Ἀναγνώσατε τὰ πρακτικά· φοβερὴ εἶναι ἡ εἰκόνα ποὺ παρουσιάζεται ἀπόψε, διότι δὲν ἐλέχθησαν αὐτὰ ποὺ λέγετε. Ἐγὼ εἶπα, κύριε Κύρκο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζω ἐὰν ἐδάρησαν, οὔτε μοῦ κατηγγέλθη τοιοῦτον τί. Σεῖς προφανῶς ἔχετε πληροφορίας ἀπὸ τοὺς κρατουμένους καὶ ἐπειδὴ ἦσαν πλείονες τοῦ ἑνὸς δύνανται νὰ ὑποβάλουν μήνυσιν καὶ νὰ ἀποδείξουν τὸ ἀδίκημα. Αὐτὸ εἶπα· διατὶ θέλετε νὰ παραποιῆτε τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ διὰ νὰ βγάζετε συμπεράσματα ποὺ σᾶς εἶναι χρήσιμα.

§196Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς αὐτὸ ἀκριβῶς ἤθελα νὰ φθάσω ὅτι οὔτε ὁ κ. Ἀλλαμανῆς καὶ φυσικὰ οὔτε σεῖς δικαιοῦσθε νὰ κάμνετε αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν διὰ νὰ συναγάγητε τάχα τὴν σκέψιν, ὅτι ἀφοῦ τὸ γνωρίζομεν θὰ μᾶς τὸ εἶπαν ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι μέσα, ἄρα εἶναι ὀπαδοί μας. Κύριε Ἀλλαμανῆ, 30 δικηγόροι τῶν Ἀθηνῶν ἐπεκοινώνησαν μὲ τοὺς κρατουμένους ἀφοῦ τὴν δευτέραν ἡμέραν ἦσαν κλειστὲς οἱ πόρτες καὶ εἶναι φυσικόν, κύριε Ἀλλαμανῆ καὶ κύριε Βρανόπουλε, νὰ ἴδωμεν αὐτοὺς τοὺς δικηγόρους διὰ νὰ πληροφορηθῶμεν καὶ ἀπὸ τοὺς δικηγόρους τὶ ἀντελήφθησαν ὅτι ἔγινε ἐκείνη τὴν ἡμέραν. Καὶ μᾶς ἐπληροφόρησαν οἱ δικηγόροι καὶ ὄχι οἱ παθόντες ὅτι οἱ πελάται των, τῶν ὁποίων ἔχουν ἀναλάβει τὴν ὑποστήριξιν ἐδάρησαν χθὲς εἰς τὴν Γεν. Ἀσφάλειαν. Καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι ἐδάρησαν καὶ ἑπομένως, ὁ κ. Κανελλόπουλος καλὰ θὰ κάμῃ νὰ εἶναι προσεκτικώτερος, ὅταν λέγει φύγετε ἀπὸ ἐδῶ μέσα ὅσοι προσβάλετε τὰς Ἀστυνομικὰς ἀρχάς, ὅπως εἶπε χθές. Δὲν στρεφόμεθα κατὰ τῶν Ἀστυνομικῶν ἀρχῶν, οὔτε τὰς κατηγοροῦμεν, τὰ ὄργανα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παρενόμησαν κατηγοροῦμεν, καὶ πρὸ παντὸς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς κατηγορῶ τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, ὅτι ἦλθε εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ εἴπῃ, ἐνῷ ἐγράφη εἰς τὸν τύπον, ὅτι κακοποιοῦνται πολῖται μέσα εἰς τὴν Γεν. Ἀσφάλειαν, ἦλθεν ἐδῶ νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν γνωρίζω ἐὰν ἐκακοποιήθησαν. Τὶ γνωρίζετε, τότε κ. Ἀλλαμανῆ, ὅταν σᾶς καταγγέλλεται κάτι καὶ δὲν φροντίζετε ὡς Ὑπουργὸς Δημ. Τάξεως τοὐλάχιστον νὰ ἀνακαλύψετε ἐκεῖνο ποὺ ἀνήκει εἰς τὴν ἁρμοδιότητά σας καὶ τὴν εὐθύνην σας καὶ ἔρχεσθε νὰ μᾶς φέρετε δικαστικὰ πορίσματα ποὺ δὲν εἶναι εἰς τὴν ἁρμοδιότητά σας; Καὶ ποῖα μέτρα ἐλάβατε τότε ἢ σήμερα ἔστω διὰ νὰ καταστείλετε αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔγιναν εἰς τὴν Γεν. Ἀσφάλειαν; Καὶ πῶς ὁ Πρόεδρος τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου συγχωρεῖ, ὅτι δι’ οἱονδήποτε ἔγκλημα καὶ ἐὰν κρατῆται ὁ ὑπόδικος δὲν ἠμπορεῖ νὰ κακοποιῆται εἰς τὴν Ἀστυνομίαν ἢ εἰς τὰς φυλακὰς, πῶς τὸ συγχωρεῖ ὁ ἐκφράζων τὰς ἰδέας τῆς Ἑνώσεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου; Ἀλλὰ ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ὤφειλεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς νὰ σκεφθῇ πολὺ πρὶν νὰ τὸ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι τὸ θέμα πῶς ἀντιμετωπίσαμεν ὁ τύπος καὶ τὰ κόμματα αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν. Ὑποτίθεται ὅτι ὅταν ἦλθε νὰ ὁμιλήσῃ καὶ νὰ χρησιμοποιήσῃ στοιχεῖα καὶ ἔγγραφα θὰ εἶχε μελετήσει καὶ τὰ στοιχεῖα καὶ τὰ ἔγγραφα καὶ ἑπομένως διατυπώνων τυχὸν πράγματα διάφορα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ περιέχονται εἰς τὰ στοιχεῖα καὶ τὰ ἔγγραφα δὲν ἠμπορεῖ παρὰ συνειδητῶς νὰ μὴ ἔλεγε τὴν ἀλήθεια. Καὶ δυστυχῶς αὐτὸ ἔκαμεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς καὶ αὐτὸ εἶναι μία ἐπιβεβαίωσις τῶν ἰδικῶν του πλέον εὐθυνῶν δι’ ὅ,τι ἔγινε τὴν ἡμέραν ἐκείνην. Εἶπεν, ὅτι καὶ τὰ κόμματα καὶ ἡ ΕΔΑ καὶ πρὸ παντὸς ὁ τύπος ἀρχομένης τῆς τρεχούσης ἑβδομάδος μετέθεσε τὴν ὑπόθεσιν τῶν ὑπευθύνων διὰ τὰ ἔκτροπα εἰς ὄργανα ἀστυνομικὰ ἢ εἰς παρακρατικούς. Καὶ ἐπεκαλέσθη ἐφημερίδας καὶ ἀνακοινώσεις κομμάτων. Ἡ ΕΔΑ εἰς τὴν ἐφημερίδα «Αὐγὴ» τοῦ Σαββάτου ὁμιλεῖ περὶ ἐγκαθέτων οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν καὶ παρέσυραν ἐνδεχομένως καὶ νέους εἰς τὴν πραγματοποίησιν αὐτῶν τῶν ἐκτρόπων καὶ τὰ κατεδίκασε. Εἰς δὲ τὸ κύριον ἄρθρον τῆς «Αὐγῆς» τοῦ Σαββάτου γίνεται πλήρης τοποθέτησις τοῦ θέματος τῆς πραγματοποιήσεως αὐτῶν τῶν ἐκτρόπων ἀπὸ ἀστυνομικούς, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐδήλωναν ἐκεῖ ὅτι εἶναι ἀστυνομικοὶ καὶ ἀπὸ παρακρατικούς. Εἰς τὸ ρεπορτὰζ δὲ τῆς «Αὐγῆς» τοῦ Σαββάτου γράφεται ἀναλυτικῶς ἕνα περιστατικὸν ὅπου οἱ δημοσιογράφοι προσήγγισαν ἕνα ἄτομον μὲ κόκκινον πουκάμισο ὅταν ἀκόμη ἔκαιγαν οἱ φωτιές, κ. Ἀλλαμανῆ καὶ τὸν ἐπλησίασαν οἱ δημοσιογράφοι καὶ τὸν ἠρώτησαν τὶ εἶναι καὶ τὶ θέλει. Καὶ τελικὰ τὸ ἄτομον αὐτὸ ἀπεκάλυψεν, ὅτι εἶναι ἀστυνομικός, τοὺς ἔδειξε τὴν ταὐτότητά του καὶ ἔφυγε.

§197Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Ἡ «Αὐγὴ» δὲν λέγει αὐτό.

§198Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπεκαλύφθη ὅτι ὁ κ. Ἀλλαμανῆς δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν.

§199Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Παραποιεῖτε τὸ κείμενον τῆς «Αὐγῆς».

§200Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε ὅτι ἡμεῖς ἐνεφανίσαμεν ἀπόψεις περὶ χωροφυλάκων καὶ περὶ παρακρατικῶν ἀπὸ τὴν Δευτέραν. Ἐνῷ δὲν εἴχομεν κἂν ὁμιλήσει, δὲν εἴχομεν εἴπει λέξιν περὶ χωροφυλάκων ἢ περὶ ἀστυνομικῶν ποὺ μετεῖχον εἰς τὴν πυρπόλησιν, εἰς αὐτὴν τὴν βιαίαν πρᾶξιν καὶ περὶ παρακρατικῶν. Εἴπατε ψέματα λοιπόν.

§201Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Σεῖς ψεύδεσθε ἀσυστόλως, κ. Ἡλιόπουλε.

§202Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς πρωίας τοῦ Σαββάτου γράφονται αὐτά. Εἰς δὲ τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυριακῆς ὑπάρχει ὁλόκληρος ἀνακοίνωσις τοῦ κόμματος πλέον τῆς Ε.Δ.Α., τὸ ὁποῖον ἀσχολεῖται καὶ ἀντικρούει τὴν ἄποψιν περὶ ἐκτρόπων ἀπὸ μέρους τῶν διαδηλωτῶν. Ὑπάρχει λοιπὸν μία πλήρης τοποθέτησις τῶν πληροφοριῶν, ὅτι τὰ πραγματικὰ γεγονότα διεπράχθησαν ἀπὸ ἐγκαθέτους. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπῆρξαν ἐκεῖ ποὺ ἄναψαν οἱ φωτιὲς νὰ ὑπῆρξαν καὶ νέα παιδιά, ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια, τοῦ προβοκάτορος, εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι βαλτοὶ διὰ νὰ παρωθήσουν ἐνδεχομένως τοὺς ἁπλοϊκούς, τοὺς ἀφελεῖς, ὅτι ἠμποροῦν νὰ κάμουν καὶ ἐκεῖνο καὶ τὸ ἄλλο. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπῆρξαν καὶ νέοι. Ὅμως εἶναι ἀνεπίτρεπτον νὰ κατηγορῇ τὰ κόμματα, τὴν ΕΔΑ καὶ ὁλόκληρον τὸν δημοκρατικὸν τύπον, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ἀλλαμανῆς φαίνεται ὅτι δὲν τὸν ἐδιάβασε, ἀλλὰ διαβάζει πλέον τὴν «Ἡμέρα» ἀπὸ τότε ποὺ ἔγινεν Ὑπουργὸς τῶν ὁμάδων αὐτῶν. Δὲν τὸν ἐδιάβασε διότι τὸ Σάββατον τὸ ἀπόγευμα ὅλος ὁ τύπος, τὸ «Ἔθνος» ἡ «Ἀθηναϊκὴ» τὰ «Νέα», ἐφημερίδες τὰς ὁποίας ὑπέθετα ὅτι ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἐθεώρει ἰδικάς του, ἔγραφον περὶ αὐτοῦ. Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν εἶναι αὐτό. Ἐβεβαίωσε ψευδῶς τὴν Βουλήν, ὅτι καμμία ἐφημερίς, οὔτε τὸ Σάββατον, οὔτε τὴν Κυριακήν, ἀλλὰ τὴν Δευτέραν μόνον ἤρχισαν νὰ γράφουν διὰ προβοκάτορας. Λέγει λοιπὸν ψέματα.

§203Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Θὰ τοῦ τὸ διαβάσωμεν καὶ θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ψεύδεσθε ἀσυστόλως καὶ ἐξαπατᾶτε τὸ Σῶμα καὶ τὸν λαόν. Μετανοήσατε.

§204Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τελειώνων, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἔκαμε κάτι τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελέσῃ στίγμα διὰ τὸν Πρόεδρον πρῶτον τῆς Ἑνώσεως τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, διὰ τοὺς δύο αὐτοὺς δικηγόρους, ὅ,τι εἶπε περὶ τῶν δικηγόρων. Ἐγένετο καταγγελία προφορικὴ ἐκ μέρους μας ὅτι ἐκακοποιήθησαν δικηγόροι προσελθόντες εἰς τὴν Γενικὴν Ἀσφάλειαν διὰ νὰ ἴδουν πελάτας των κρατουμένους, ὅτι τοὺς ἀπηγόρευσεν ἡ Γενικὴ Ἀσφάλεια ὅταν ἐστάθησαν εἰς τὸ πεζοδρόμιον διὰ νὰ ἀναμείνουν τὴν ἄφιξιν τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ τοὺς εἶπον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ σταθῆτε ἐδῶ, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀκούσετε τὶ λέγομεν ἡμεῖς. Αὐτοὶ ἐπῆγαν πάρα κάτω. Ἐζήτησαν νὰ ἴδουν ἕνα ἀξιωματικόν. Εἶδον τὸν ἀξιωματικὸν καὶ τὴν ὥραν ποὺ ὡμίλουν μὲ τὸν ἀξιωματικὸν τοὺς ἐπιτίθενται 10 ἀστυφύλακες καὶ σπρώχνοντας καὶ κτυπῶντας τους —ὁ ἕνας ἀπὸ τοὺς δικηγόρους εἶναι τραυματισμένος— τοὺς ἀπεμάκρυνον ἀπὸ τὸ κατάστημα τῆς Ἀσφαλείας. Αὐτὰ κατήγγειλαν δύο δικηγόροι. Ὅταν τὰ ἀνεφέραμεν εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν καὶ ὅταν εἰσηγήθην εἰς τὸν κ. Σκουριώτην νὰ δώσουν μίαν ἔκθεσιν εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἐζήτησε, δὲν ὑπέθετα —διότι ἄλλως δὲν θὰ ἐπέτρεπα ποτὲ νὰ γίνῃ— ὅτι διέτασσεν ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἔρευναν ἂν οἱ δικηγόροι λέγουν ἀλήθειαν ἢ ὄχι. Ὑπέθετα ὅτι θὰ διέτασσε τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων ἐναντίον τῶν ἀστυνομικῶν, οἱ ὁποῖοι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἠσέβησαν κατὰ τῶν δικηγόρων εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων των. Καὶ ἔρχεται ἐδῶ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως τῶν Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων, διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀπὸ τὴν ἀνάκρισιν ποὺ ἔκαμαν διεπίστωσαν, ὅτι ἤσκησαν πίεσιν οἱ δικηγόροι ἐναντίον τῶν Ἀξιωματικῶν, ὅτι ἐπήγαιναν μὲ τὸ ζόρι νὰ παραβιάσουν τὴν ἀπαγόρευσιν καὶ παρεβίασαν τὴν ἀπαγόρευσιν καί, ἑπομένως, νομίμως ἠσκήθη ἡ βία, κατὰ τὴν θεωρίαν ποὺ ἀνέπτυξεν ἐδῶ ὁ κ. Ἀλλαμανῆς καί, ἑπομένως, καλῶς συμπεριεφέρθησαν οἱ Ἀστυνομικοὶ εἰς τοὺς δικηγόρους. Κύριοι, καταγγέλλω αὐτὴν τὴν κατάπτυστον ἐνέργειαν τῶν κυρίων ποὺ παριστάνουν τοὺς Ὑπουργούς, τοὺς καταγγέλλω εἰς τὸν δικηγορικὸν κόσμον, τοὺς καταγγέλλω εἰς τὴν Διεθνῆ Ἕνωσιν τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου, ὅτι δικηγόροι αὐτοί, ἐπέτρεψαν εἰς ἑαυτοὺς νὰ λάβουν τοιαύτην θέσιν ἀπέναντι δικηγόρων, ὑποστάντων αὐτὴν τὴν μεταχείρισιν, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν καὶ γνωρίζει καλῶς ὁ κ. Τσιριμῶκος τὸν κ. Ἰωάννην Σκουριώτην. Γνωρίζει, ὅτι ὁ κ. Σκουριώτης δὲν εἶναι εἰς θέσιν, λόγῳ τοῦ ἤθους του, λόγῳ τοῦ ὕφους καὶ τῆς ἰδιοσυγκρασίας του, ὄχι πίεσιν, βίαν καὶ ζόρι νὰ ἀσκήσῃ, ἀλλὰ οὔτε ἁπλῶς ἀπειλὴν φραστικὴν νὰ ἀπευθύνῃ εἰς οἱονδήποτε. Ἀλλὰ ὑπάρχει κἄτι ἄλλο, κύριοι. Ὁ κ. Σκουριώτης συμβαίνει νὰ ἦτο στενότατος φίλος καὶ συνεργάτης τοῦ κ. Τσιριμώκου, ἀλλὰ ἔγραψε τώρα τελευταῖα, μὲ τὰ νέα καμώματα τοῦ κ. Τσιριμώκου, ἔγραψε καὶ ἐδημοσίευσε μίαν καυστικωτάτην ἐπιστολὴν καὶ ἴσως ἡ μεταχείρισις πρὸς αὐτόν, νὰ εἶναι μία ἀνταπόδοσις τῆς ἐπιστολῆς του. Τελειώνων, κύριοι βουλευταί, καλῶ, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸν κ. Ἀλλαμανῆ, ἐὰν ἔχῃ ἀπομείνει ἀπὸ τὴν συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν του ἴχνος εὐθύνης, νὰ καταθέσῃ αὐτὸ τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως, τὸ ὁποῖον ἔκαμον κατὰ τῶν δικηγόρων καὶ νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν θεωρῇ, ὅτι αὐτὸ τὸ πόρισμα ἀποτελεῖ ἀντικειμενικὴν πραγματικότητα, ἐὰν πιστεύῃ, δηλαδή, ὁ ἴδιος καὶ ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὅτι πράγματι οἱ δικηγόροι ἤσκησαν βίαν, κατὰ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, διὰ νὰ ἰδοῦν τὸν Εἰσαγγελέα. Κύριοι βουλευταί, λέγω, ὅτι ἡ αἴτησις ψήφου, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κ. Τσιριμῶκος, δὲν ἀποτελεῖ λύσιν αὐτῆς τῆς δραματικῆς κρίσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ χώρα. Πιστεύω, ὅτι καὶ διὰ τὸν ἴδιον εἶναι καλύτερον νὰ μὴ λάβῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης, διότι ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ἡ περιπέτειά του θὰ τὸν παρακολουθῇ καὶ δὲν θὰ μπορέσῃ ποτέ, πράγματι ποτέ, μὰ ποτέ, νὰ συνεχίσῃ, ἔπειτα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔκαμε. Ἴσως ἐὰν τώρα ἀποσυρθῇ, καὶ ἐγὼ θὰ τὸν συνεβούλευα νὰ ἀποσυρθῇ πρὶν ὑπάρξῃ κἂν ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς, νὰ ἀποσυρθῇ διὰ νὰ συνεχίσῃ ἐν ἠρεμίᾳ νὰ εὕρῃ τὴν συνείδησίν του καὶ τὸν ἑαυτόν του, διὰ τὰ ὁποῖα ὅλοι ἡμεῖς τὸν ἐτιμήσαμεν, ὄχι ἀπὸ ἀπόψεως ἰδεολογικῆς, τὸν ἐτιμήσαμεν ὡς ἕναν δημοκράτην ἀγωνιστὴν εἰς ὅλον τὸν βίον ἕως σήμερον. Καὶ προσωπικῶς, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι θλίβομαι, διότι σήμερον μὲ ὑπεχρέωσε νὰ ὁμιλήσω, ὅπως ὡμίλησα διὰ τὸν κ. Τσιριμῶκον. Ὅμως, ὀφείλει νὰ εὕρῃ τὸν ἑαυτόν του καὶ καλύτερα νὰ φύγῃ, χωρὶς νὰ περιμένῃ κἂν τὴν ἀποπομπήν του ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία εἶναι βεβαία. Μίαν ὑπηρεσίαν ἠμπορεῖ νὰ προσφέρῃ, ἔστω καὶ ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας: Ἀποχωρῶν ἀπὸ τὸν ρόλον τοῦ Πρωθυπουργοῦ, καὶ εἰσηγούμενος εἰς τὸν Ἄνακτα τὴν μίαν καὶ μόνην ποὺ ὑπάρχει λύσιν τῆς κρίσεως, τὴν προσφυγήν, τὴν ἄμεσον προσφυγὴν εἰς τὰς ἐκλογάς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς

ΕΔΑ).

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως κ. Ἀλλαμανῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§206Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα, ἀλλά, βεβαίως, ἐφ’ ὅσον ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὁ ὁποῖος ἕως τώρα τοὐλάχιστον μᾶς εἶχε συνηθίσει κατὰ κανόνα μὲ μίαν προσήλωσιν εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ ἤθη, ἀπόψε ἐπρόδωσεν αὐτὴν τὴν παράδοσίν του, μὲ ὑποχρεώνει νὰ δώσω μίαν σύντομον ἀπάντησιν. Ἀπόψε παριστάνων —θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ἰδικόν του ὅρον— «παριστάνων» τὸν νομομαθῆ, διότι προσεπάθησε καὶ προσπαθεῖ ἐπὶ τόσα χρόνια νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι εἶναι ἔγκριτος νομικός, μᾶς εἶπεν ἀπόψε πράγματα, τὰ ὁποῖα μαθητὴς τοῦ Γυμνασίου, διδαχθεὶς στοιχεῖα ἀγωγῆς πολίτου, δὲν θὰ τὰ ἔλεγεν. Εἶπεν, ὅτι τὸ Σύνταγμα, πράγματι, παρέχει τὴν δυνατότητα ἀπαγορεύσεως τῆς συγκεντρώσεως, δυναμένης νὰ θέσῃ εἰς κίνδυνον τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν, ἀλλ’ ὅτι δὲν παρέχει τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν Ἀστυνομίαν. Καὶ ὀρθῶς ἠκούσθη συνάδελφος νὰ λέγῃ «μήπως ὁ Ἀρχιεπίσκοπος;». Ἔχω μπροστά μου τὸ πρόσφατον σύγγραμμα «Τὸ Νέον Σύνταγμα» τοῦ ἀειμνήστου Σβώλου, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀναγνώσει ὁ κ. Ἡλιόπουλος διὰ νὰ δῇ, ὅτι ὁ Σβῶλος λέγει, ὅτι ὁ νόμος δύναται νὰ ὁρίσῃ τὴν Ἀστυνομικὴν Ἀρχήν, ὡς ἁρμοδίαν, νὰ ἀπαγορεύσῃ μίαν ἐπικίνδυνον συγκέντρωσιν ἐν ὑπαίθρῳ. Τὸ Σύνταγμα παραπέμπει εἰς τὸν νόμον καὶ ὁ νόμος ὑπάρχει. Ὁ νόμος εἶναι ὁ Κανονισμὸς τῆς Χωροφυλακῆς, ἄρθρον 295 παρ. 1, ὁ ὁποῖος ὑπέχει θέσιν νόμου, ὡς ὑπέχει θέσιν νόμου καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 76)1954 ἀστυνομικὴ διάταξις. Ἀμφότερα τὰ νομοθετικὰ αὐτὰ κείμενα καθορίζουν, ὅτι ἡ Ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ εἶναι ἡ μόνη ἁρμοδία, ἐν προκειμένῳ.

§207Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἤμην καθηγητής, θὰ σᾶς εἶχα ἀφαιρέσει τὸ δίπλωμα.

§208Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν καὶ Δημοσίας Τάξεως). Ἀγνοεῖτε βασικὰ νομικὰ στοιχεῖα, εἶσθε νομικὸς ξυλοσχίστης. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ Σβῶλος εἰς τὴν σελίδα 230: «Ὁ νόμος δύναται νὰ ὑπαγάγῃ....... (ἀναγινώσκει) .......». Καὶ ὁ νομικὸς ξυλοσχίστης ἀγνοεῖ αὐτὰς τὰς βασικὰς γνώσεις αἱ ὁποῖαι διδάσκονται καὶ εἰς τὰ Γυμνάσια καὶ ἦλθεν ἐδῶ νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἡ Ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ δὲν εἶναι ἁρμοδία νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς συγκεκριμένας συνθήκας καὶ νὰ ἀπαγορεύσῃ μίαν συγκέντρωσιν ἐν ὑπαίθρῳ. Ἀλλὰ λέγει, ὁ κ. Ἡλιόπουλος, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ συγκέντρωσις τῆς Παρασκευῆς μὲ τὴν δικαιολογίαν διαταράξεως τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὡς νὰ μὴ ἦτο ἐδῶ, ὡς νὰ ἦλθεν ἀπὸ κάποιον πλανήτην καὶ νὰ μὴ γνωρίζῃ τί εἶχε συμβῆ κατὰ τὰς 30 προηγουμένας ἡμέρας καὶ πόσα θύματα ὑπῆρξαν ἀπὸ τὰς παρανόμους αὐτὰς διαδηλώσεις. Πρὸ ἑνὸς ἀμέσως 24ώρου εἰς τὰς Ἀθήνας —τὴν παραμονὴν τῆς Παρασκευῆς— ἀπὸ λιθοβολισμοὺς τῶν Λαμπράκηδων εἶχον τραυματισθῆ δεκάδες ἀτόμων καὶ ἀστυνομικῶν. Καὶ ὅταν αὐτὰ συνέβαινον τὴν Πέμπτην, ἔρχεται καὶ λέγει ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὅτι ἦτο αὐθαίρετος καὶ ἀναιτιολόγητος ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἐν ὑπαίθρῳ συγκεντρώσεως τῆς Παρασκευῆς, ὅταν εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ συγκεντρώσεις αὐταὶ καλούμεναι ὑπὸ διάφορα ψευδώνυμα εἶναι πάντοτε συγκεντρώσεις τῶν ἰδίων ἀνθρώπων.

§209ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μισθοδοτουμένων.

§210Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν καὶ Δημοσίας Τάξεως). Αὐτὸ κατετέθη εἰς πρόσφατον δίκην ἀπὸ μάρτυρας, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ τὸ δεχθῶ, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δικαστικῶς βεβαιωμένον. Διὰ τὸν ἴδιον λόγον ἐπεφυλάχθην καὶ δι’ ἐκείνους ποὺ προεφυλακίσθησαν καὶ εἶπον, ὅτι τὴν τελευταίαν λέξιν θὰ τὴν εἴπῃ ἡ τακτικὴ δικαιοσύνη, ἀποφαινομένη μὲ ὅλας τὰς Συνταγματικὰς ἐγγυήσεις. Εἶπεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὅτι ἔπρεπε ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, εὐθὺς ὡς οἱ δύο δικηγόροι κατήγγειλον εἰς αὐτὸν καὶ ὄχι εἰς ἐμέ, ὅτι ἐκακοποιήθησαν, νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν, δι’ ἧς νὰ τιμωρήσῃ τοὺς —ἀγνώστους σημειωτέον— ἀστυφύλακας. Διότι οἱ δύο δικηγόροι ἠγνόουν καὶ δὲν ἠδύναντο νὰ κατονομάσουν τοὺς ὑπευθύνους ἀστυφύλακας, ἔστω καὶ μὲ τοὺς ἀριθμούς των. Τί ἠδυνάμην νὰ πράξω; Διέταξα ἀμέσως διοικητικὴν ἔρευναν. Καὶ ὁ Διοικητὴς τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας, ὁ κ. Β. Γιαννόπουλος ἔκαμε τὴν ἐξέτασιν. Ποίους ἐξήτασε; Τοὺς δῆθεν κακοποιηθέντας δικηγόρους καὶ ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, παρατυχόντας. Τί πταίω ἐγὼ ἐὰν τὸ πόρισμα αὐτὸ δὲν ἀποδεικνύῃ βάσιμον τὴν κατηγορίαν, ὅτι ἐκακοποιήθησαν οἱ δύο δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ εἴπουν οὔτε ποῖοι ἦσαν οἱ ὑπεύθυνοι ἀστυφύλακες;

§211Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Εἶπον ψέματα;

§212Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν καὶ Δημοσίας Τάξεως). Δὲν δύναμαι νὰ μεταβληθῶ εἰς δικαστήν. Τί συνέβη; Τὸ πόρισμα λέγει, ὅτι ἔλαβε χώραν ἀπώθησις τῶν δύο δικηγόρων. Ἡ ἀπώθησις διαφέρει βεβαίως ἀπὸ τὴν κακοποίησιν, ἀλλὰ πάντως δὲν ἐπεκαλέσθησαν καὶ οἱ ἴδιοι, ὅτι ἐτραυματίσθησαν. Καὶ λέγει, ἐπίσης, τὸ πόρισμα, ὅτι ἐπὶ ἀρκετὴν ὥραν ἐπέμενον προκαλοῦντες νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ κτίριον τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας. Ἔνορκος προανάκρισις τῶν συλληφθέντων διαδηλωτῶν δὲν εἶχεν εἰσέτι ἀρχίσει. Ἐγένετο ἡ διαλογὴ τῶν κρατουμένων διὰ νὰ ἀπολυθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀνύποπτοι διαβάται. Χθὲς ἐδήλωσα, ὅτι ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας τὸ πόρισμα. Ὁ κ. Ἡλιόπουλος εἶπεν, ἂν τολμῶ, νὰ τὸ καταθέσω. Καί, βεβαίως, θὰ τὸ καταθέσω καὶ παρακαλῶ νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὁλόκληρον διὰ νὰ γνωσθῇ ἡ ἀλήθεια. Ὁ κ. Ἡλιόπουλος ἐζήτησε νὰ ἐκδώσω καταδικαστικὴν ἀπόφασιν, χωρὶς ἔρευναν. Χθὲς δὲν ἐπρόλαβα ἀκόμη νὰ εἴπω, τί λέγει τὸ πόρισμα καὶ ὁ κ. Ἡλιόπουλος ἐξῆλθε τῆς αἰθούσης ὑβρίζων «ἐντροπή, ἐντροπή». Μὲ ἠρώτησε τί λέγει τὸ πόρισμα καὶ ὅταν εἶπον τρεῖς μόνον λέξεις μὲ ἐξύβρισε κατὰ τρόπον ἥκιστα κοινοβουλευτικόν. Καὶ ἠρκέσθην νὰ ἀπαντήσω: Σὲ περιφρονῶ. Ἰδοὺ τί λέγει:

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐξαγομένου ἐνεργηθείσης διοικητικῆς ἐξετάσεως. Ἐν Ἀθήναις σήμερον τὴν 26ην τοῦ μηνὸς Αὐγούστου τοῦ ἔτους 1965 ἡμέραν Πέμπτην καὶ ὥραν 11.30′, ἡμεῖς ὁ Ἀστυν. Δ)ντὴς Βʹ (6144) Γιαννόπουλος Βασίλειος, Διοικητὴς τῆς Ὑποδ)νσεως Γενικῆς Ἀσφαλείας Ἀθηνῶν, ἐνεργήσαντες διοικητικὴν ἐξέτασιν πρὸς διαπίστωσιν τῶν συνθηκῶν δῆθεν κακοποιήσεως τῶν δικηγόρων 1) Κέππα Εὐαγγέλου καὶ 2) Σκουριώτη Ἰωάννου ἔξωθι τοῦ Ἀστυνομικοῦ Καταστήματος τῆς Ὑποδ)νσεως Γενικῆς Ἀσφαλείας Ἀθηνῶν τὴν 11.30′ ὥραν τῆς 21.8.1965 παρ’ ἀγνώστων ἀστυνομικῶν, κατόπιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 88917Φ14)7 ἀπὸ 23.8.65 καὶ 89133Φ14)7 ἀπὸ 25.8.65 διαταγῶν Ἀστυνομικῆς Διευθύνσεως, ἐκτιθέμεθα τὰ κάτωθι:

ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ

Ἡ Ἀστυνομικὴ Δ)νσις Ἀθηνῶν λαβοῦσα ἀφορμὴν 1) ἐκ τῆς ὑποβληθείσης αὐτῇ ὑπ’ ἀριθ. 34816Φ14)8)Δ ἀπὸ 23.8.65 ἀναφορᾶς τῆς Ὑποδ)νσεως Γεν. Ἀσφαλείας καὶ 2) τῆς διαβιβασθείσης αὐτῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Τάξεως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2385Φ7 ἀπὸ 25.8.65 διαταγῆς του ἀναφορᾶς τοῦ δικηγόρου Σκουριώτου Ἰωάννου ἐν σχέσει μὲ τὴν κακοποίησιν τῶν δικηγόρων 1) Κέππα Εὐαγγέλου τοῦ Δημητρίου καὶ τῆς Εὐγενίας, γενν. τὸ ἔτος 1922 εἰς Λειᾶ Θεσπρωτίας, κατοίκου Ἀθηνῶν, ὁδὸς Σταδίου ἀριθ. 38, καὶ 2) Σκουριώτη Ἰωάννου τοῦ Δημητρίου καὶ τῆς Παναγιώτας, γενν. τὸ ἔτος 1914 εἰς Κ. Φυγαλίαν Ὀλυμπίας, κατοίκου Ἀθηνῶν, ὁδὸς Ἰοφῶντος ἀριθ. 7, παρ’ ἀγνώστων ἀστυν. ὑπαλλήλων πρὸ τοῦ Ἀστυν. Καταστήματος περὶ ὥραν 11.30′ τῆς 21.8.65, διέταξε διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 88917Φ14)7 ἀπὸ 23.8.65 καὶ 89133Φ14)7 ἀπὸ 25.8. 1965 διαταγῶν της, τὴν ἐνέργειαν ἐγγράφου διοικητικῆς ἐξετάσεως πρὸς διαπίστωσιν τῶν συνθηκῶν κακοποιήσεως τῶν ὡς ἄνω δικηγόρων καὶ τῆς τυχὸν εὐθύνης ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΝ

Πρὸς μόρφωσιν γνώμης ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν 1) τὴν ὑπ’ ἀριθ. 88917Φ14)7 ἀπὸ 23.8.65 διαταγὴν τῆς Ἀστυν. Δ)νσεως Ἀθηνῶν, 2) τὴν ὑπ’ ἀριθ. 89133Φ14)7 ἀπὸ 25.8.65 ὁμοίαν τῆς Ἀστυν. Δ)νσεως Ἀθηνῶν, 3) τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2385)7 ἀπὸ 25.8.65 ὁμοίαν τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Τάξεως, 4) τὴν ἀπὸ 23.8.65 ἀναφορὰν τοῦ δικηγόρου Σκουριώτου Ἰωάννου καὶ ἐξήτασα ὡς μάρτυρας τοὺς 1) Κέππαν Εὐάγγελον τοῦ Δημητρίου καὶ τῆς Εὐγενίας γενν. τὸ ἔτος 1922 εἰς Λειᾶ Θεσπρωτίας, δικηγόρον, κάτοικον Ἀθηνῶν, ὁδὸς Σταδίου 38, 2) Σκουριώτην Ἰωάννην τοῦ Δημητρίου καὶ τῆς Παναγιώτας γενν. τὸ ἔτος 1914 εἰς Κάτω Φυγαλία Ὀλυμπίας, δικηγόρον, κάτοικον Ἀθηνῶν, ὁδὸς Ἰοφῶντος ἀριθ. 7, 3) Ἀστυνόμον Βʹ (5811) κ. Μπεχράκην Καλόποθον, 4) Ὑπαστυνόμον Βʹ (13111) κ. Ἀντωνόπουλον Γεώργιον, 5) Ἀνθυπαστυνόμον (7369) κ. Ἀντίοχον Ἀπόστολον, 6) Ἀστυφύλακα Κ. 930 (16121) Ἀναγνωσταρᾶν Δημήτριον καὶ 7) Ἀστυφύλακα Κ. 1379 (11487) Ἡλιόπουλον Γεώργιον, ἐκ τῶν ὁποίων συνήγαγον τὰ ἀκόλουθα: Ἀπὸ τῆς πρωΐας τῆς 21.8.1965 εἰς τὸ Κατάστημα τῆς Ὑποδ)νσεως Γεν. Ἀσφαλείας εὑρίσκοντο ὁ Δ)ντὴς τῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν, Ἀστυν. Δ)ντὴς Αʹ κ. Ἀρχοντουλάκης Ἐμμανουήλ, καὶ ὁ τότε Διοικητὴς τῆς Ὑποδ)νσεως Γεν. Ἀσφαλείας Ἀστυν. Δ)ντὴς Αʹ κ. Ταμιωλάκης Γεώργιος, ἀσχολούμενοι μὲ τὴν ἐξέτασιν τῶν συλληφθέντων ὑπερδιακοσίων ἀτόμων κατὰ τὰ ἐπεισόδια τῆς 20–21)8)65 καὶ κρατουμένων εἰς τὴν Ὑποδ)νσιν, ἵνα διαπιστώσουν ποῖοι ἐκ τούτων ἔδει νὰ κρατηθῶσιν, ἵνα παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν δικαιοσύνην. Διὰ τὴν καλυτέραν καὶ ταχυτέραν διεκπεραίωσιν τῆς ὡς ἄνω ἐργασίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν εἶχεν εἰσέτι ἡ σχετικὴ προανάκρισις ἀρχίσει, ἔδωσαν ἐντολὴν ἵνα μὴ ἐπιτραπῇ εἰς οὐδένα ἔστω καὶ συγγενῆ ἢ δικηγόρον τῶν συλληφθέντων ἡ εἴσοδος πρὸς ἐπίσκεψιν τούτων εἰς τὸ Κατάστημα τῆς Ὑποδ)νσεως. Περὶ ὥραν 11. 30′ τῆς αὐτῆς ἡμέρας, προσῆλθον εἰς τὴν Ὑποδ)νσιν Γεν. Ἀσφαλείας πρὸς ἐπίσκεψιν τῶν συλληφθέντων οἱ δικηγόροι 1) Κέππας Εὐάγγελος καὶ 2) Σκουριώτης Ἰωάννης. Οὗτοι ἐζήτησαν παρὰ τοῦ σκοποῦ πύλης ἀστ)κος Κ. 930 Ἀναγνωσταρᾶ Δημητρίου, ἵνα ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ἡ ἐπίσκεψις τῶν συλληφθέντων κατὰ τὰ ἐπεισόδια τῆς 20–21.8.65 καὶ κρατουμένων εἰς τὴν Ὑποδ)νσιν. Ὁ ἀστ)λαξ ἐδήλωσεν εἰς αὐτούς, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς οὐδένα ἡ εἴσοδος πρὸς ἐπίσκεψιν κρατουμένων καὶ δέον νὰ ἐπανέλθουν ἀργότερον. Οἱ ἀνωτέρω ἐπέμεινον νὰ εἰσέλθουν ἐντὸς τοῦ Ἀστυν. Καταστήματος, ἀπειλήσαντες ἅμα καὶ τὸν σκοπὸν ἀστυφύλακα. Παρὰ ταῦτα, ὁ ἀστυφύλαξ τοὺς συνέστησε καὶ πάλιν εὐγενῶς νὰ ἀπομακρυνθοῦν καθ’ ὅσον ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ συγκεντρωθοῦν καὶ ἄλλοι ἰδιῶται. Οὗτοι μετέβησαν εἰς τὸ ἔναντι τῆς πύλης πεζοδρόμιον καὶ διεμαρτύροντο προκλητικώτατα, διότι δὲν τοὺς ἐπετράπη ἡ ἐπίσκεψις. Λόγῳ τῶν φωνασκιῶν των ἤρχισαν νὰ συγκεντροῦνται ἰδιῶται καὶ ἕνεκεν τούτου μετέβη ὁμὰς ἀστυφυλάκων ἵνα συστήσῃ εἰς αὐτοὺς νὰ ἀπομακρυνθῶσιν ἐκ τοῦ πρὸ τῆς Ὑποδ)νσεως Γενικῆς Ἀσφαλείας χώρου. Οἱ ἀνωτέρω δικηγόροι ἤρχισαν νὰ φωνασκοῦν ἔτι περισσότερον, νὰ ἀπειλοῦν τοὺς ἀστυφύλακας καὶ μάλιστα ὁ εἷς ἐκ τούτων προκλητικώτατα ἐπεχείρησε νὰ γράψῃ στοιχεῖα ἀστυνομικῶν. Κατόπιν τούτου ἔσπευσεν εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο μεγάλη δύναμις ἀστυνομικῶν, οἵτινες διετέλουν ἐν ἐπιφυλακῇ καὶ ἀπώθησαν τούτους μέχρι καὶ τῆς ὁδοῦ Τοσίτσα, ὁπότε καὶ ἀπεμακρύνθησαν. Οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐξετασθέντων μαρτύρων κατέθεσεν, ὅτι οἱ ἀνωτέρω δικηγόροι ἐκακοποιήθησαν παρὰ τῶν ἀστυνομικῶν, ἀλλὰ ἁπλῶς ἀπωθήθησαν παρ’ αὐτῶν, πλὴν τῶν δύο δικηγόρων, οἵτινες κατέθεσαν ὅτι ἐκακοποιήθησαν, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ λάβουν στοιχεῖα δραστῶν. Τοῦτο, ὅμως, δὲν εἶναι ἀληθές, καθ’ ὅσον ἐὰν πράγματι ἐκακοποιοῦντο, ὡς οὗτοι ἰσχυρίζονται, εὐχερὲς ἦτο νὰ λάβουν τὰ στοιχεῖα τῶν ἀστυνομικῶν τούτων, δεδομένου, ὅτι ἅπαντες ἦσαν ἐν στολῇ. Ἡ ἀπώθησις ἐγένετο σχεδὸν ἀπὸ ὁλόκληρον ὁμάδα ἀστυνομικῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ λοιποὶ ἐξετασθέντες μάρτυρες δὲν ἠδυνήθησαν νὰ κατονομάσουν τοὺς λαβόντας μέρος καθ’ ὅσον ἦσαν διαφόρων ὑπηρεσιῶν καὶ Παραρτημάτων Ἀσφαλείας.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω ἀποφαίνομαι, ὅτι περὶ ὥραν 11.30′ τῆς 21.8.65 οἱ δικηγόροι 1) Κέππας Εὐάγγελος, κομμουνιστικῶν φρονημάτων, καὶ 2) Σκουριώτης Ἰωάννης, κομμουνιστὴς Βʹ κατηγορίας, προσελθόντες εἰς τὴν Ὑποδ)νσιν Γεν. Ἀσφαλείας πρὸς ἐπίσκεψιν συλληφθέντων ὁμοϊδεατῶν των κατὰ τὰ ἐπεισόδια τῆς 20–21.8.65, ἐζήτησαν παρὰ τοῦ σκοποῦ πύλης ἀστ)κος τῆς Ὑποδ)νσεως ἵνα τοὺς ἐπιτραπῇ ἡ εἴσοδος πρὸς ἐπίσκεψιν τούτων καὶ τούτου ἀρνηθέντος λόγῳ διαταγῆς τῶν προϊσταμένων του, ἤρχισαν νὰ προκαλοῦν, νὰ φωνασκοῦν καὶ νὰ ἀπειλοῦν τοὺς συγκεντρωμένους ὑπερδιακοσίους ἀστυνομικοὺς ὑπαλλήλους ἔξωθι τοῦ Ἀστυνομικοῦ οἰκήματος, λόγῳ ἐπιφυλακῆς. Παρὰ ταῦτα, οἱ ἀστυνομικοὶ ἐτήρησαν τὴν ψυχραιμίαν των ἔναντι τῆς σκοπίμου προκλητικότητος καὶ τῶν ἀπειλῶν τῶν ἀνωτέρω δικηγόρων, οἵτινες ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἀπεμακρύνοντο τοῦ πρὸ τῆς εἰσόδου τοῦ οἰκήματος χώρου. Ἠρκέσθησαν μόνον νὰ ἀπωθήσουν τούτους ἐλαφρῶς πρὸς τὴν πλησίον κειμένην ὁδὸν Τοσίτσα καὶ ἀναμείνουν ἐκεῖ τὴν ἄδειαν εἰσόδου. Οὐδεμία κακοποίησις ἔλαβε χώραν εἰς βάρος τῶν προαναφερθέντων. Ποῖοι ἐκ τῶν ἀστυνομικῶν ἀπώθησαν τούτους δὲν κατέστη ἐφικτὸν νὰ ἐξακριβωθῇ. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡ ἐξακρίβωσις τῶν στοιχείων τούτων καθίστατο ἐφικτὴ καὶ πάλιν οὗτοι εἰς οὐδὲν πειθαρχικὸν παράπτωμα ὑπέπεσαν, δεδομένου ὅτι ἡ ἐνέργειά των αὕτη ἀπετέλει δι’ αὐτοὺς καθῆκον.

Ὁ ἐνεργήσας τὴν διοικητικὴν ἐξέτασιν

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ἀστυν. Διευθυντὴς Βʹ». Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ἠλιόπουλος ἐπεχείρησε νὰ διαπιστώσῃ ἀντίθεσιν αὐτῶν τὰ ὁποῖα ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὡς Πρόεδρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Τμήματος τῆς Ἐπιτροπῆς προστασίας τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ πολίτου ὑπεστήριξε, πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεστήριξα χθὲς ἐγώ, διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ὀχλοκρατικῶν ἐκδηλώσεων τύπου παρελθούσης Παρασκευῆς. Κύριε Ἠλιόπουλε καὶ κ. Κύρκο, ἡ ἀντιδικία εἶναι κυρίως μεταξὺ ἡμῶν τῶν «προδοτῶν» καὶ τῶν συναδέλφων τῆς Ε.Κ. Καὶ ἔχω ἀναγνώσει ἕνα κείμενον χθές, κείμενον ἀπὸ τὰ ἐπίσημα Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, κείμενον ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. ἐκφωνηθείσης πρὸ ἑνὸς ἔτους. Τότε συνέβη νὰ γίνωνται συχνὰ εἰρηνικαὶ πορεῖαι ἐπαγγελματιῶν, βιοτεχνῶν, ἐργαζομένων κλπ. εἰς σημεῖον τῶν Ἀθηνῶν πρὸς τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον διὰ νὰ ἐπιδοθῇ ἕνα ψήφισμα. Καὶ ἐπειδὴ συνέβη νὰ ἐπαναλαμβάνωνται συχνὰ δὶς καὶ τρὶς τῆς ἑβδομάδος, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπηγόρευσε τὰς πορείας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι κατελάμβανον τὸ κατάστρωμα τῶν ὁδῶν καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ μεταβάλλωνται εἰς μάστιγαν αἱ πορεῖαι καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ κυκλοφορῇ ὁ κόσμος εἰς τὸ πεζοδρόμιον. Καὶ εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Παπανδρέου αὐτὰ τὰ βαρύγδουπα, ὅτι αἱ πορεῖαι αὗται καθημερινῶς ἐπαναλαμβανόμεναι καὶ ἔχουσαι ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ταλαιπωρίαν τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τῶν κατοίκων τῆς Πρωτευούσης, εἶναι φασισμός, δὲν εἶναι δημοκρατία. Καὶ ὅταν ἡμεῖς ἀπαγορεύομεν, ὄχι εἰρηνικὰς πορείας, ἀλλὰ πορείας οἵας τὰς ἐμφανίζει ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Ταμιωλάκη, τὴν ὁποίαν πολλοὶ ἀντικυβερνητικοὶ συνάδελφοι μὲ παρεκάλεσαν νὰ καταθέσω ἐλπίζοντες, ὅτι ἐκεῖ θὰ ὑπῆρχον ἐλαφρυντικὰ διὰ τοὺς διαδηλωτὰς — ὅσοι τὴν ἀνέγνωσαν θὰ ἀπεγοητεύθησαν, διότι ἐμφανίζονται ἐκεῖ ὕβρεις φοβεραί, ἐκτοξευόμεναι ἀπροκλήτως κατὰ τῶν ἀστυνομικῶν, οἱ ὁποῖοι παρηκολούθουν τὴν συγκέντρωσιν μακρόθεν, καίτοι δὲ ἡ στάσις τῶν ἀστυνομικῶν ἦτο αὐτή, ὑβρίζοντο κατὰ τρόπον ἐξωργιστικόν, ποὺ ἐμφανίζουν αἱ ἐκθέσεις αἱ Εἰσαγγελικαὶ καὶ ἡ τοῦ κ. Ταμιωλάκη. Ἀνέμενον ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιόπουλον, δεινὸν χειριστὴν τοῦ λόγου καὶ ἄριστον νομομαθῆ, νὰ ἀναγνώσῃ τὰ δύο κείμενα τὰ ὁποῖα δίδουν τὴν εἰκόνα τῶν ὅσων συνέβησαν καὶ τῶν εὐθυνῶν ἐκείνων ποὺ δὲν εἶναι ὑπαίτιοι. Καὶ δὲν τὰ λέγουν αὐτὰ οἱ ἀστυνομικοί. Τὰ λέγουν δύο εἰσαγγελεῖς οἱ ὁποῖοι παρέστησαν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους καὶ ὑπέστησαν καὶ οἱ ἴδιοι τὰς κακοποιοὺς ἐκδηλώσεις καὶ διαθέσεις τῆς «νεολαίας» αὐτῆς, περὶ ἧς μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὡς ἐχούσης τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράσῃ τὸ φρόνημά της. Ἀλλὰ εἶναι ἔκφρασις φρονήματος ὅταν ἔρχωνται κάθε βράδυ ὡπλισμένοι καὶ τραυματίζουν τοὺς ἀστυνομικούς; Εἰλικρινῶς λυποῦμαι, ἀλλὰ πρέπει κάποτε νὰ ὑπομνησθῇ εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῆς ΕΔΑ ὅτι ἐνῷ ἐξεγείρεται ἡ συνείδησίς των ἀπὸ τὴν ὑπόνοιαν ὅτι οἱ συλληφθέντες διὰ τοιαύτας παρανόμους διαδηλώσεις ἐκακοποιήθησαν εἰς τὰ κρατητήρια, δὲν εὑρίσκουν ὅμως μίαν λέξιν συμπαθείας νὰ εἴπουν διὰ τὰς δεκάδας τῶν ἀστυνομικῶν —ἦσαν περισσότεροι, ἀλλὰ οἱ ἄλλοι μετὰ τὰς πρώτας περιποιήσεις εἰς τοὺς σταθμοὺς πρώτων βοηθειῶν ἐπανῆλθον εἰς τὸ καθῆκον των — οἱ ὁποῖοι ὡδηγήθησαν τὴν ἑσπέραν ἐκείνην εἰς τὰ νοσοκομεῖα, δι’ αὐτοὺς δὲν ὑπάρχει καμμία λέξις συμπαθείας; Μήπως ἆραγε ἐν νομίμῳ ἀμύνῃ ἐτέλουν ἐκεῖνοι ποὺ τοὺς ἐτραυμάτισαν; Κύριε Κύρκο, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ κάποτε ἡ διάθεσις μιᾶς ἀντικειμενικῆς θεωρήσεως τῶν πραγμάτων. Βεβαίως ὅταν ὑπάρχουν ὑπερβασίαι ἀστυνομικῶν, ποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συμφωνήσῃ ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις; Ἀλλὰ ὅταν ἔχωμεν αὐτὰ τὰ γεγονότα, εἶναι δυνατὸν οἱαδήποτε ἱκανότης δικανική, οἱαδήποτε διάθεσις μεροληψίας κομματικῆς νὰ διαστρέψῃ τὰ γεγονότα καὶ νὰ παραπλανήσῃ ποίους; Τριακοσίους βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι καὶ πεῖραν ἔχουν καὶ ζοῦν καὶ πληροφοροῦνται τὶ συμβαίνει ἐπὶ 40 ἡμέρας εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ κατηγόρησεν ὡς ψεύτην, ποῖος; Ὁ κ. Ἡλιόπουλος. Θὰ ἠδυνάμην δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν λόγον νὰ ἀγνοήσω τὴν κατηγορίαν. Ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ ἀποδείξω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι ἐγὼ μὲν δὲν ἐψεύσθην, ἐνῷ ἐκεῖνος ἐπλαστογράφησεν ἀναιδῶς τὴν ἀλήθειαν. Χθὲς θέλων νὰ μὴ καταπονήσω τὴν Βουλὴν δὲν ἀνέγνωσα τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς ΕΔΑ ποὺ ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν «Αὐγὴν» τοῦ Σαββάτου τὴν ἑπομένην τῶν γεγονότων. Ἐγὼ εἶπον ὅτι τὴν ἑπομένην τῶν γεγονότων τὰ κόμματα δὲν ἔλαβον θέσιν διὰ νὰ ἀποδοκιμάσουν τὰ γεγονότα. Ἡ Ε.Κ. ἐσιώπησε καὶ ἡ ΕΔΑ ἐξέδωσεν ἀνακοινωθὲν ἐπιδοκιμασίας τῶν γεγονότων. Ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις. Δημοσιεύεται εἰς τὴν πρώτην σελίδα τῆς «Αὐγῆς» ἐντὸς πλαισίου μὲ τίτλον «... (ἀναγινώσκει).... Ἡ ΕΔΑ καταγγέλλει τὸν «πρωθυπουργὸν» τοῦ αἵματος. Μὲ τὶς νυκτερινές του δηλώσεις ὁ κ. Τσιριμῶκος ἀνεζήτησεν ἕνα «ἄλλοθι» γιὰ νὰ συγκαλύψῃ τὶς προσωπικές του εὐθύνες γιὰ τὴν κατάσταση ποὺ ἡ σχεδιασμένη τρομοκρατικὴ ἐπίθεση τῆς ἀστυνομίας κατὰ τῆς εἰρηνικῆς διαδήλωσης δημιούργησε στὴν Ἀθήνα καὶ τὸ πογκρὸμ τῶν συλλήψεων ποὺ διατάχτηκε κατὰ δημοκρατικῶν πολιτῶν, ἐπίσης κατόπιν σχεδίου. Τὸν προειδοποιοῦμεν ὅτι στὰ περὶ «ἐπαναστατικῶν» ἐκδηλώσεων τῆς ΕΔΑ καὶ ἄλλα παρόμοια, προηγήθησαν αὐτοῦ ἄλλοι ἱκανώτεροί του χωρὶς νὰ πείσουν τὸ δημοκρατικὸ λαὸ ποὺ γνωρίζει τὴν κρυστάλλινη πολιτικὴ τῆς ΕΔΑ καὶ τὴν προσήλωσή της στὴν δημοκρατικὴ ὁμαλότητα. Ἡ ΕΔΑ καταγγέλλει στὸ λαὸ τὸν κ. Τσιριμῶκο: Ὁ ἐξωμότης τῆς Δημοκρατίας δὲν διστάζει μπροστὰ σὲ τίποτα, σὲ καμμιὰ «πρόκληση» καὶ σὲ κανένα μέτρο βίας, καθὼς βυθίζεται ὑπὸ τὴν γενικὴ κατακραυγὴ στὴν φασιστικὴ ἀγκάλη τῆς ΕΡΕ τῆς ὁποίας τὸν πατριωτισμὸ ἐξύμνησε μόλις χθὲς στὶς δηλώσεις του. Ὁ λαὸς ἐπὶ 35 μέρες ἀπέδειξεν ὅτι ξέρει νὰ ὀργανώνῃ τὴν πάλη του στὴ βάση τῶν ἑνιαίων εἰρηνικῶν, παλλαϊκῶν ἐκδηλώσεων, γιὰ τὴν προάσπιση τῆς ὁμαλότητας. Κάθε ἐκτροπὴ ἀπὸ αὐτὸν τὸν κανόνα προκαλεῖται μόνο ἀπὸ τὴν κυβέρνηση καὶ τοὺς κύκλους τῆς ἀνωμαλίας, ποὺ μὲ τὶς βάρβαρες ἐπιθέσεις κατὰ τῶν εἰρηνικῶν διαδηλωτῶν δημιουργοῦν κλῖμα μέσα στὸ ὁποῖο κινοῦνται οἱ προβοκάτορές τους. Ἄς εἶναι βέβαιος ὁ κ. Η. Τσιριμῶκος, ὅτι τίποτε δὲν πρόκειται νὰ πτοήσῃ τὸν λαὸν καὶ τοὺς ἡγέτας του, ποὺ θὰ συνεχίσουν μὲ ἀκόμη μεγαλύτερη ἔνταση τὴν πάλη τους, περιφρουρῶντας τὸν μαζικὸ εἰρηνικὸ χαρακτῆρα της γιὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν. Ὁ λαὸς ἀπαιτεῖ: Νὰ φύγῃ ἀμέσως ἡ Κυβέρνησις Τσιριμώκου–ΕΡΕ. Νὰ ἀφεθοῦν ἀμέσως ἐλεύθεροι οἱ συλληφθέντες καὶ νὰ τιμωρηθοῦν παραδειγματικὰ ὅσοι θέλησαν νὰ κτυπήσουν βάρβαρα τὴν εἰρηνικὴ ἐκδήλωση τοῦ λαοῦ τῆς Ἀθήνας». Κύριοι συνάδελφοι, προσφεύγω εἰς τὴν καλήν σας πίστιν. Αὐτὸ τὸ κείμενον διαλαμβάνει, ὅτι κατηγγέλθησαν ἀπὸ τὴν ΕΔΑ ἀστυνομικοὶ ὡς μετασχόντες τῆς παρανόμου διαδηλώσεως —διότι περὶ αὐτοῦ τοῦ συγκεκριμένου θέματος ὡμίλησα χθὲς— ὑποστηρίζει, ὅτι ἡ ψευδὴς αὐτὴ κατηγορία ἐξυφάνθη ἐκ τῶν ὑστέρων. Ἀναμφισβητήτως ὄχι. Ἔχω μίαν ἀόριστον τελείως διατύπωσιν. Καὶ τί λέγει: «Ὅτι οἱ κύκλοι τῆς ἀνωμαλίας —οὔτε κἂν ἡ Κυβέρνησις— ποὺ μὲ τὶς βάρβαρες ἐπιθέσεις....». Πρῶτα–πρῶτα ἀποδίδουν, ὅτι βάρβαρες ἐπιθέσεις ἔτειναν εἰς τὴν δημιουργίαν κλίματος μέσα εἰς τὸ ὁποῖον κινοῦνται οἱ προβοκάτορες. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ ὄχι μόνον δὲν ἀπέκρυψα, ἀλλὰ τὸ περιέλαβον εἰς τὰς πρὸς τὸν Τύπον δηλώσεις μου αὐτὸ ποὺ ἔγινε τὸ Σάββατον —καίτοι θὰ ἠδυνάμην νὰ τὸ ἀρνηθῶ —ὅτι ἀντιπροσωπεία τῆς ΕΔΑ μὲ ἐπεσκέφθη τὸ μεσημέρι τοῦ Σαββάτου καὶ μοῦ ἐδήλωσεν, ὅτι τὰ ἔκτροπα ὀφείλονται εἰς πρόσωπα ξένα πρὸς τὴν ΕΔΑ. Ἡ ΕΔΑ ἀπρεπῶς καὶ δολίως φερομένη εἰς ἀνακοίνωσίν της μοῦ ἀπέδωσε δήλωσιν γενομένην δῆθεν πρὸς τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς ΕΔΑ κατὰ τὴν συνάντησίν μας, ὅτι «δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ δημοκρατικοὶ πολῖται νὰ τὰ ἔπραξαν αὐτὰ τὰ ἔκτροπα», ἐνῷ αὐτὰ πράγματι ἐλέχθησαν ἀπὸ ἐκείνους πρὸς ἐμέ. Καὶ αὐτὸ καθιστᾷ λίαν δυσχερῆ οἱανδήποτε ἐπαφὴν εἰς τὸ μέλλον.

§213Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Τὸ ἀπεδέχθητε.

§214Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Δημοσίας Τάξεως). Ὄχι, διότι οὔτε εἶχον στοιχεῖα νὰ τὸ ἀποδεχθῶ.

§215Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν ἐπιστεύατε, ἐφ’ ὅσον εἶσθε εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσετε τὴν πολιτικὴν τῆς ΕΔΑ, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ προέλθουν ἐκ τῆς ΕΔΑ. Αὐτὸ τὸ εἴπατε καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ διαψεύσετε. Ἐν ὀνόματι τῆς προσωπικῆς σας ἐντιμότητος. Οὐδεμία λέξις εἰς τὸ ἀνακοινωθέν μας εἶναι ἀνακριβής.

§216Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Δημοσίας Τάξεως). Ὁ κ. Ἡλιόπουλος ἀνεφέρθη εἰς κάτι ποὺ εἶναι γραμμένο μὲ ψιλὰ γράμματα, ὄχι ὡς ἄποψις τῆς ΕΔΑ, ἀλλὰ ὡς ρεπορτὰζ τῶν γεγονότων εἰς τὴν «Αὐγὴν» τῆς Παρασκευῆς, σελὶς 5η. Ἠκούσατε, ἐὰν ἦτο δυνατὸν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τοῦ ὁποίου οὔτε οἱ ἴδιοι ἀναλαμβάνουν τὴν εὐθύνην, ὡς ἐφημερίς, νὰ τὸ υἱοθετήσουν, νὰ τὸ εἶχον ἐγὼ ἐκλάβει ἔστω ὡς μίαν μακρυνὴν ἔνδειξιν βασιμότητος αὐτῆς τῆς πληροφορίας ποὺ δίδει ἀνώνυμος δημοσιογράφος: «Εἰς τὴν Ὁμόνοιαν ἕνας τύπος ... (ἀναγινώσκει)...». Σημειωτέον, ὅτι ἡ εἴδησις αὐτὴ δὲν ὑπάρχει εἰς καμμίαν ἄλλην ἐφημερίδα. Μόνον τὸ «Ἔθνος» τὴν ἐπανέλαβε τὸ ἀπόγευμα. Πηγὴ εἶναι ἡ «Αὐγή». Καὶ ἐνῷ ὁμιλοῦν περὶ πολλῶν δημοσιογράφων, τοὺς ὁποίους ἐπλησίασεν ὁ μὲ τὸ κόκκινο πουκαμισάκι ἀξύριστος τύπος, οὐδεὶς ἄλλος δημοσιογράφος τὸ ἔδωσεν ὡς εἴδησιν εἰς τὴν ἐφημερίδα του. Καὶ ὑπάρχουν, ὡς γνωστόν, πάρα πολλαὶ ἀντιπολιτευόμεναι τὴ Κυβέρνησιν ἐφημερίδες. «Οἱ δημοσιογράφοι ἐζήτησαν... (συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν)...». Ἰδοὺ λοιπόν, ὅτι συνέβη αὐτὸ τὸ ἀπίστευτον, ὅτι πράκτωρ τῆς Ἀσφαλείας ἐπιδεικνύει τὴν ἀστυνομικὴν ταὐτότητά του εἰς ἀγνώστους εἰς αὐτὸν δημοσιογράφους διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία καὶ τὸ ὁμολογεῖ εἰς τοὺς δημοσιογράφους διὰ νὰ τὸ γράψῃ τὴν ἑπομένην ὁ Ἀθηναϊκὸς Τύπος καὶ ὁ Διεθνὴς Τύπος, ὅτι ὁ περίφημος αὐτὸς πράκτωρ τῆς Ἀσφαλείας ὡμολόγησεν, ὅτι ἦτο ἀστυνομικὸς καὶ διαδηλωτὴς συγχρόνως!!

§217ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (Τῆς Ε.Ρ.Ε.). Διὰ μικρὰ παιδιὰ εἶναι αὐτά.

§218Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Δημοσίας Τάξεως). «Καὶ ἀκόμη εἶναι ἄγνωστον —προσθέτει ὁ ρεπόρτερ— πόσοι τέτοιοι τύποι ἔλαβον μέρος στὰ χθεσινὰ γεγονότα καὶ ἔβαλαν τὶς φωτιές». Ἠθέλησεν λοιπόν, ὁ κ. Ἠλιόπουλος νὰ ὑποτιμήσῃ ἐπὶ τοσοῦτον τὴν στοιχειώδη νοημοσύνην τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἐκφράζουν τὴν ΕΔΑ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὥστε νὰ θεωρήσουν, ὅτι αὐτὸ τὸ κομμάτι, γραμμένο, ὅπως ἐγράφη, ἠμποροῦσε νὰ ἀποτελέσῃ στοιχεῖον εἰς τὰ χέρια της, διὰ νὰ ἀπαγγείλῃ βαρεῖαν κατηγορίαν κατὰ τῶν Ἀστυνομικῶν. Ἀλλὰ γιὰ τὸν Θεό! Ὑπάρχουν περιπτώσεις, διὰ τὰς ὁποίας γίνεται προσπάθεια νὰ κατασκευασθῇ μία ψευδὴς εἴδησις. Ἀλλ’ αὐτὴ τὴ φορὰ ἦτο κάπως βεβιασμένον τὸ πρᾶγμα λόγῳ τῆς προκεχωρημένης νυκτερινῆς ὥρας καὶ ὑπῆρξε πάρα πολὺ ἀνεπιτυχής. Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ τοῦτο. Καμμιὰ ἄλλη ἐφημερὶς πρωϊνή, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶχε αὐτὸ τὸ καταπληκτικὸν ρεπορτὰζ καὶ τὸ Ἔθνος μόνον τὸ ἀπόγευμα τὸ ἐπαναλαμβάνει, ἀλλ’ ἀκριβῶς μὲ τὶς ἴδιες λέξεις. Διότι ἔχει τὴν ἑξῆς παραλλαγήν, εἰς τὴν πρώτην συνάντησιν: «Ἦταν ἀστυνομικός. Εἰς τὴν πλατεῖαν Ὁμονοίας οἱ δημοσιογράφοι, οἱ ὁποῖοι εἶχαν συγκεντρωθῆ παρὰ τὸν πίδακα, ἀντελήφθησαν ἕνα πολίτην μὲ ἀξύριστο πρόσωπον καὶ κόκκινον ὑποκάμισον νὰ περιέρχεται τὴν ὁμήγυριν καὶ ν’ ἀκούῃ τὰ διαμειβόμενα. Εἰς σχετικὴν παρατήρησιν ποὺ τοῦ ἀπηύθυναν, ἀπήντησεν, ὅτι εἶναι διαδηλωτής, ἀλλὰ οὐδεὶς νὰ φοβῆται ἐκ τῆς παρουσίας του, δεδομένου, ὅτι ἀπολαμβάνει τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Ἀστυνομίας. Τελικῶς ὡμολόγησεν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Τύπου, ὅτι εἶναι ἀστυνομικὸς καὶ ἔδειξε τὴν ταυτότητά του. Ὀλίγον ἀργότερον ὁμὰς δημοσιογράφων τὸν εἶδε νὰ ἀναμιγνύεται μὲ τὸ πλῆθος τῶν διαδηλωτῶν εἰς τὴν ὁδὸν Ἁγίου Κωνσταντίνου καὶ νὰ πρωτοστατῇ εἰς ἐκδηλώσεις. Ἐδῶ δηλαδὴ τὸ ρεπορτὰζ τῆς «Αὐγῆς» λέγει, ὅτι ὡμολόγησεν ἀρχικῶς, ὅτι εἶναι ἀστυνομικὸς καὶ ἔδωσε τὴν ταὐτότητά του καὶ προϊούσης τῆς συνομιλίας ἀπεκάλυψεν, ὅτι εἶναι καὶ διαδηλωτὴς συγχρόνως. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν οὐσίαν διὰ νὰ ἴδωμεν τί ἔκαμον καὶ τί δὲν ἔκαμον οἱ διαδηλωταί. Καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ προσφύγω εἰς τὸ «Ἔθνος». Ἤκουσα φιλικὴν ἐφημερίδα διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐπίσης ἡρμήνευσε τὰ γεγονότα τῆς Παρασκευῆς, ἐὰν ὄχι δικαιολογημένα, πάντως ὡς ἐξηγούμενα ἀπὸ τὴν αὐθόρμητον ἀντίδρασιν τοῦ λαοῦ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως «τῶν νέων προδοτῶν». Λέγει, λοιπὸν τὸ «Ἔθνος» τοῦ Σαββάτου διὰ τὰ γεγονότα τῆς Παρασκευῆς: «Ὁ Ἀστυνομικὸς Διευθυντὴς κ. Ἀρχοντουλάκης παρεκάλεσε τοὺς διαδηλωτὰς νὰ διαλυθοῦν. Ἐνῷ ὅμως ἐγένοντο διαπραγματεύσεις, ἐρρίφθησαν μερικοὶ λίθοι. Τότε καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς διαταγῆς, δύο «Αὖρες»— αὐτοκίνητα δακρυογόνων—ἔρριψαν δακρυογόνα. Ἡ σύγκρουσις ἦτο πλέον ἀναπόφευκτος. Καί, πράγματι, σχεδὸν ἀμέσως ἀστυνομικοὶ καὶ διαδηλωταὶ συνεπλάκησαν καὶ τὸ πρῶτον αἷμα ἔβαψε καὶ πάλιν τὴν ἀθηναϊκὴν ἄσφαλτον». Ὁ κ. Ἠλιόπουλος ἀπεδοκίμασε τὰ ὁδοφράγματα. Τὸ «Ἔθνος», λέγει, ὅτι τὰ ἔκαμαν οἱ διαδηλωταὶ καὶ ὄχι οἱ προβοκάτορες. «Ὁδοφράγματα Οἱ διαδηλωταὶ διὰ νὰ ἀποφύγουν τὰς ἐπιθέσεις τῶν ἀστυνομικῶν, ἀνήγειρον ἐμπόδια ἀπὸ βαρέλια καὶ σανίδας οἰκοδομῶν, ὠχυροῦντο ὄπισθεν αὐτῶν καὶ ἀντεμετώπιζον μὲ λίθους τοὺς ἀστυνομικοὺς καὶ τὰς «αὔρας» τοῦ Μηχανοκινήτου. Ἐπίσης ἐξήλωναν τὰς ἁλυσίδας τῶν κεντρικῶν πεζοδρομίων, μὲ τὰς ὁποίας καὶ ἔφρασσον τοὺς δρόμους, διὰ νὰ ἀνακόπτουν τὰς ἐπιθέσεις τῶν ἀστυνομικῶν. Εἰς τὴν Ὁμόνοιαν. Εἰς τὴν Ὁμόνοιαν διαδηλωταὶ ἥρπασαν καρέκλας καταστημάτων διὰ νὰ ἀμυνθοῦν. Ἐπίσης, ὡς μέσα ἀμύνης, ἐχρησιμοποιήθησαν τὰ πλακάκια τῶν πεζοδρομίων, ξύλα καὶ σίδερα οἰκοδομῶν καὶ διάφορα ἄλλα ἀντικείμενα. Ὅταν ἀντελήφθησαν, ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀναχαιτίσουν τὰ μηχανοκίνητα καὶ τὰς πυροσβεστικὰς ἀντλίας, ἤναψαν φωτιὲς εἰς τὰ ὁδοφράγματα, ποὺ μετεβλήθησαν εἰς «πύρινα τείχη». Φωτιὲς ἤναψαν καὶ εἰς πολλὰ σημεῖα τῶν ὁδῶν Πατησίων, Κάνιγκος, Χαλκοκονδύλη, Ἀθηνᾶς, Πειραιῶς, Ἁγίου Κωνσταντίνου, εἰς Μεταξουργεῖον καὶ ἄλλα κεντρικὰ σημεῖα». Διερωτῶμαι, κύριοι βουλευταί, τὶ ἀπέμενε νὰ κάμουν οἱ προβοκάτορες, ἀφοῦ ὅλα τὰ ἔκαμαν οἱ διαδηλωταί. Καὶ συνεχίζει. «Εἰς τὰ Χαυτεῖα, ἀργὰ τὴν νύκτα, ἠκινητοποιήθη, λόγω μηχανικῆς βλάβης, ἐνῶ διέλυε μικροομάδας διαδηλωτῶν, μία πυροσβεστικὴ ἀντλία. Οἱ διαδηλωταὶ κατεβίβασαν τοὺς πυροσβέστας τοὺς ἐκακοποίησαν καὶ ἀκολούθως ἔβαλαν φωτιὰ εἰς τὸ αὐτοκίνητον, τὸ ὁποῖον κατεστράφη τελείως. Ἐπίσης, εἰς τὴν διασταύρωσιν τῶν ὁδῶν Ἱπποκράτους–Σόλωνος ἀνεφλέγη αὐτοκίνητον ρίψεως καπνογόνων τῆς Ἀστυνομίας. Οἱ διαδηλωταὶ ἐκινήθησαν διὰ νὰ τὸ καταλάβουν, ἀλλ’ ἀπέτυχον, διότι τὸ πλήρωμα ἐξαπέλυσεν ἐναντίον των δεκάδες δακρυγόνων». Αὐτὰ ἔκαμον οἱ διαδηλωταί. Καὶ πάρα κάτω γράφει: «Εἰς τὴν ὁδὸν Ἁγίου Κωνσταντίνου ἐπεξετάθησαν αἱ συγκρούσεις διαδηλωτῶν–ἀστυνομικῶν. Οἱ διαδηλωταὶ ἤρχισαν νὰ ρίπτουν λίθους καὶ ξύλα ἀπὸ τὰς πλησιεστέρας οἰκοδομάς, ἐνῶ ταυτοχρόνως ἀνήγειρον ἐμπόδια ἀπὸ «καδρόνια», ὀγκολίθους καὶ ὑλικὰ οἰκοδομῶν, διὰ νὰ πλησιάσουν τὰ ἀστυνομικὰ αὐτοκίνητα καὶ μηχανοκίνητα ἐκτοξεύσεως δακρυγόνων. Ἐντὸς ὀλίγου ἡ ὁδὸς Ἁγίου Κωνσταντίνου εἶχε μεταβληθῆ εἰς Κόλασιν. Οἱ διαδηλωταὶ ἔθεσαν πῦρ εἰς τὰ ἐμπόδια καὶ οἱ ἀστυνομικοὶ ἤρχισαν νέαν ἐπίθεσιν, τὴν φορὰν αὐτὴν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον μὲ δακρυγόνους βόμβας, ποὺ ἐρρίπτοντο κατὰ ἑκατοντάδας εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ τὰς παρόδους. Μεμονωμένοι ἀστυνομικοὶ ἀνῆλθον εἰς παρακειμένας οἰκίας καὶ ἀπὸ τὰ παράθυρα ἔρριπτον τὰ δακρυγόνα. Οἱ διαδηλωταί, μὲ μανδήλια εἰς τὰ πρόσωπά των, ἀντεπετέθησαν ρίπτοντες λίθους, φιάλας καὶ ξύλα, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὀσπισθοχωρήσουν οἱ ἀστυνομικοὶ μέχρι τοῦ ὕψους τῆς πλατείας Ὁμονοίας, ὅπου καὶ ἐστάθησαν. Τὴν ὀπισθοχώρησιν αὐτὴν «ἑώρτασαν» οἱ διαδηλωταὶ μὲ ἀλαλαγμοὺς καὶ κωδωνοκρουσίας ἀπὸ τὸ «καμπαναριὸ» τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου. Κυρίαρχοι πλέον τῆς ὁδοῦ οἱ διαδηλωταὶ ἀνήγειρον καὶ ἄλλα πρόχειρα ὁδοφράγματα εἰς τὰς παρόδους τῆς ὁδοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου καὶ εἰς τὴν ὁδὸν Ἀχιλλέως, παρὰ τὸ Μεταξουργεῖον, καὶ ἀκολούθως ἔθεσαν πῦρ. Ἕνα παλαιὸν ἄχρηστον ἐγκαταλελειμένον αὐτοκίνητον ἀνετράπη καὶ ἐντὸς ὀλίγου ἐγένετο καὶ αὐτὸ παρανάλωμα τοῦ πυρός. Ὁμὰς ἀστυνομικῶν προσεπάθησε νὰ κατέλθῃ ἀπὸ τὴν ὁδὸν Πειραιῶς, διὰ νὰ κυκλώσῃ τὰ ἐξηγριωμένα πλήθη. Συντόμως, ὅμως, ἐγκατέλειψε πᾶσαν προσπάθειαν καὶ ἐπέστρεψεν εἰς τὴν πλατεῖαν Ὁμονοίας, διότι, ἐν τῷ μεταξύ, οἱ διαδηλωταὶ τὴν ἀντελήφθησαν καὶ προέβαλον ἀντίστασιν εἰς τὰς παρόδους. Μὲ κραυγὰς «Δὲν περνάει ὁ Φασισμός», «Τσιριμῶκο, Μουσουλίνι» καὶ «Ἐκλογές», μετέφερον τὴν «βάσιν» των καὶ εἰς τὴν ὁδὸν Πειραιῶς, ὅπου περὶ τὸ μεσονύκτιον ἤρχισαν, μὲ διάφορα ὑλικὰ νὰ στήνουν καὶ ἐκεῖ ἐμπόδια, εἰς τὰ ὁποῖα ἔθετον πῦρ». Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀνέγνωσα ἔκθεσιν τῆς ἀστυνομίας. Ἀνέγνωσα τὸ «Ἔθνος», τὴν ἐφημερίδα αὐτὴν ποὺ μὲ τόσην μανίαν μάχεται τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ ὁποία μὲ τόσην διάθεσιν φιλικὴν διὰ τοὺς διαδηλωτὰς γράφει τὸ ρεπορτὰζ αὐτό.

§219Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Σεῖς εἶσθε ὑπαίτιος δι’ ὅλα αὐτά.

§220Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Δημοσίας Τάξεως). Πλανᾶσθε.

§221Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Σεῖς πλανᾶσθε.

§222Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Δημοσίας Τάξεως). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κρατήσω περισότερον τὸ βῆμα. Ἀλλὰ ὑπόσχομαι ἐὰν ὑπάρξῃ προσπάθεια διαστρεβλώσεως τῆς ἀληθείας νὰ ἐπανέλθω.

§223Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας εἶπεν, ὅτι ἡ ἀστυνομία ἔχει δικαίωμα νὰ ἀπαγορεύσῃ, ἀλλὰ ὀφείλει νὰ δικαιολογῇ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς δημοσίας συγκεντρώσεως. Αὐτὴν τὴν διάκρισιν δὲν τὴν ἔκαμεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος.

§224Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Δημοσίας Τάξεως). Ὁ κ. Ἡλιόπουλος μᾶς ἐξέπληξε σήμερον μὲ τὴν νομικήν του ἀγραμματοσύνην, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει, ἀλλὰ πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ ἀποκρούσῃ μίαν θεμελιωμένην ἀγόρευσίν μου, παρεσύρθη εἰς τὰ «νομικὰ» αὐτὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα τὸν κατέστησαν καταγέλαστον. Βεβαίως δὲν ὑποστηρίχθη ἀπὸ κανένα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἶναι ᾐτιολογημένη ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς διὰ μίαν ἐπικίνδυνον συγκέντρωσιν ἐν ὑπαίθρῳ. Ἐπίσης βεβαίως δὲν ἠμφεσβήτησε κανείς, ὅτι αἱ ἀστυνομικαὶ ἀρχαὶ εἶναι αἱ μόναι κατὰ νόμον ἁρμόδιαι διὰ νὰ ἀπαγορεύουν τὰς συγκεντρώσεις ὅταν τοῦτο ἐπιβάλλεται. Τί ἀμφισβητεῖται, κ. κ. συνάδελφοι; Αὐτὸ ποὺ προβλέπει ἡ ἀστυνομικὴ διάταξις, τὴν ὁποίαν ἀνέφερον, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται συγκέντρωσις ἄνευ προηγουμένης ἀδείας. Αὐτὸ εἶναι νομικὸν θέμα ἄριστον. Καὶ δὲν εἶμαι ἐντελῶς βέβαιος ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ νομολογία τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἐπαγιώθη πρὸς τὴν κατεύθυσιν, ὅτι εἶναι συνταγματικῶς θεμελιωμένη ἡ διάταξις αὐτή, βάσει τῆς ὁποίας ἀπαιτεῖται ἄδεια προηγουμένως διὰ συγκέντρωσιν ἐν ὑπαίθρῳ. Πάντως ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα, μηδὲ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ἐξαιρουμένης, τὴν σέβεται καὶ τὴν ἐφαρμόζει. Ζητεῖ ἄδειαν ὅταν συμβῇ νὰ θέλουν νὰ κάμουν συγκέντρωσιν ἐν ὑπαίθρῳ.

§225Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Χρειάζεται εἰδικὴ αἰτιολογία.

§226Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Δημοσίας Τάξεως). Βεβαίως.

§227Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως θέλετε, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἴδητε τὴν φωτογραφίαν ἑνὸς συναδέλφου σας, ἐμοῦ κακοποιουμένου.

§228Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Δημ. Τάξ.). Κατόπιν αὐτοῦ πρέπει νὰ καταργήσωμεν τοὺς νόμους καὶ τὸ Σύνταγμα;

§229Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως θέλετε νὰ ἴδητε τὴν φωτογραφίαν, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε πῶς ἔγιναν τὰ ἐπεισόδια; Θὰ ἴδητε πῶς μὲ ἔβγαλαν ἀπὸ τὸ ἑστιατόριον ὅπου ἔτρωγα.

§230Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ. καὶ Δημ. Τάξ.). Σοβαρῶς ὑποστηρίζετε, ὅτι πέραν τῆς συμπαθείας ποὺ δικαιοῦσθε ἐκ μέρους τῶν κ. συναδέλφων, δι’ αὐτὸ ποὺ συνέβη εἰς βάρος σας καὶ πέραν τῶν κυρώσεων ποὺ πρέπει νὰ ὑπάρξουν ἔναντι τῶν δραστῶν τῆς ἀδίκου αὐτῆς πράξεως, πρέπει νὰ διακηρυχθῇ ὅτι ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ἀτυχήματός σας αὐτοῦ ὅτι ἐγκρίνομεν ὅλα αὐτὰ τὰ αἱματηρὰ κλπ. ἕκτροπα ποὺ ἔγιναν καὶ ὅτι πρέπει αἱ ἀτομικαὶ ἐλευθερίαι τῶν πολιτῶν νὰ ἀτονήσουν; Γιὰ ὄνομα τοῦ Θεοῦ.

§231Δ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπεστήριξα ἐγὼ αὐτό.

§232Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Ἀλλαμανῆ, πολλὰ ἔχουν νὰ παρατηρηθοῦν εἰς τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου ἐξεθέσατε. Ἀποδεχόμεθα πλήρως τὴν πρόσκλησίν σας καὶ ἐπιφυλασσόμεθα —διότι εἶμαι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω— νὰ σᾶς δώσω εὐθὺς ὅταν ὁμιλήσω τὴν ἀπάντησιν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μαυρίδης).

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰωάννου ἔχει ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁρίστε κ. Ἰωάννου.

§234Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, βάσει τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους ἔχουν τὰ αὐτὰ καὶ ἴσα δικαιώματα ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ἀπόψε διεπίστωσα, ὁμιλοῦντος τοῦ κ. Ἠλιοπούλου, παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ Προεδρεῖον δὲν ἐτήρησε τὸν Κανονισμόν, τὸ Προεδρεῖον ἐφήρμοσε δύο μέτρα καὶ δύο σταθμὰ εἰς τοὺς συναδέλφους ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Καὶ συγκεκριμένως, εἰς τὸν συνήγορον τῶν ταραχοποιῶν, ἐπέτρεψε τὸ Προεδρεῖον νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ 1.45′ λεπτὰ τῆς ὥρας.

§235ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Ε.Ρ.Ε.). Ἐπὶ 3 ὥρας.

§236Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Τόσον τὸ χειρότερον. Λέγω διὰ τίνα λόγον τὸ Προεδρεῖον ἐπέτρεψεν εἰς τὸν συνήγορον τῶν κακοποιῶν ἐπὶ 3 συνεχεῖς ὥρας νὰ ὁμιλῇ καὶ ἐμένα χθές, ὅταν ὡμίλουν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς μοῦ ἔκαμε τὸν βίον ἀβίωτον, νὰ τερματίσω τὸ συντομώτερον τὴν ὁμιλίαν μου. Ἐπιθυμῶ ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου τούτου ἐρωτήματός μου νὰ ἔχω ἀπάντησιν τοῦ Προεδρείου.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιόπουλος ἦτο εἰδικὸς ἀγορητὴς τοῦ κόμματος τῆς ΕΔΑ καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τοῦ ἐδόθη περισσοτέρα ἄνεσις χρόνου διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§238Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει εἰδικὸς ἀγορητὴς εἰς τὴν γενικὴν πολιτικὴν συζήτησιν ἐπὶ ψήφου ἐμπιστοσύνης, ὑπάρχουν οἱ Ἀρχηγοὶ οἱ ἐκπρόσωποι, δηλ. ὁ ἕνας ἐκπρόσωπος. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε αὑτὴν τὴν στιγμήν, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἡ ἀνισότης, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον ἔχω παρατηρήσει ἀπό τινος χρόνου, δὲν τὸ κατήγγειλα διότι τὶ νὰ πρωτοκαταγγείλλω. Πράγματι, ὁ κ. Ἠλιόπουλος ὡμίλησεν ἐπὶ 3ωρον. Ἂν οἱοσδήποτε βουλευτὴς καὶ εἰδικὸς ἀγορητής, ἂν νομίσητε ὅτι ὑπάρχει ὁ θεσμὸς εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς πολιτικῆς συζητήσεως καὶ ὑπέγραφα καὶ ἔλεγα, ὅτι ὁ κ. τάδε ἐκ τῶν συναδέλφων εἶναι εἰδικὸς ἀγορητὴς καὶ ὡμίλει πέραν τῆς μιᾶς ὥρας, θὰ εἶχε χαλάσει ὁ κόσμος καὶ ἀπὸ τὸ προεδρεῖον καὶ ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου. Ἐπίσης, οὐδεμίαν σχέσιν εἶχεν ἡ τρίωρος ὁμιλία τοῦ κ. Ἠλιοπούλου μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἀλλὰ ἐσιώπα κατ’ ἐξοχὴν ὁ κ. Κουτσοχέρας ὁ συνταγματολόγος, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μοῦ κάμῃ ἐμένα παρατήρησιν.

§239Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, δὲν ἔφθασα εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον.

§240Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Ἐπαναλαμβάνω, ἐζήτησα ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον νὰ μοῦ αἰτιολογήσῃ αὐτὴν τὴν παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν κατεῖχον τὴν ἕδραν καὶ συνεπῶς δὲν γνωρίζω πόσον ὡμίλησεν ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιόπουλος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω εἶναι ὅτι εἰς παρομοίας περιπτώσεις, δίδεται ποία τις ἄνεσις χρόνου εἰς ὡρισμένους τῶν κυρίων συναδέλφων, οἵτινες ὁμιλοῦν ὡς εἰδικοὶ ἀγορηταί, ἢ ὡς ἐκπρόσωποι τῶν κομμάτων.

§242Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσετε ἀπὸ τὸν προκάτοχόν σας πόσον ὡμίλησεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος. Ἀναμένω νὰ μὲ πληροφορήσητε ἐπ’ αὐτοῦ, διότι θὰ λάβω πάλιν τὸν λόγον. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ εἶχεν ἀξίαν τὸ πρᾶγμα, ἐὰν ἡ παράβασις ἦτο διὰ 5 ἢ 10 λεπτά. Ἐδῶ πρόκειται περὶ παραβάσεως καταφώρου τοῦ Κανονισμοῦ, νομίζω ὅτι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ συνταυτισθῆτε μὲ τοὺς ἐγκληματίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐν προκειμένῳ.

§243Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Προηγουμένως, κύριε Πρόεδρε, εἰς παρατήρησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως ἀπήντησεν ὁ κ. Κουτσοχέρας, δὲν ἀντελήφθην τὶ εἶπε.

§244Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπε τὸ ἴδιον ποὺ εἴπατε καὶ σεῖς.

§245Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν διάθεσιν, κ. συνάδελφε, νὰ προβῶ εἰς κριτικὴν τῆς μακαρίας τῇ πτώσει Κυβ)σεως τῆς Ε.Κ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὁ σημερινὸς κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔκρινεν ὀρθὸν —ὡς ἐὰν νὰ μὴ εἶχε τὶ καλύτερον νὰ εἴπῃ— νὰ τονίσῃ ὑπερηφάνως, ὅτι εἶναι Κυβέρνησις Κέντρου καὶ ἀκόμη νὰ ἀντιγράψῃ ἐν πολλοῖς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ κ. Παπανδρέου, μοιραίως δημιουργεῖται ὄχι μόνον δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ ὑποχρέωσίς μου νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ παρελθόντος, διότι τοῦτο, προδικάζει τὸ μέλλον. Πληθωρικαὶ ὑπῆρξαν, κ.κ. συνάδελφοι, αἱ ἐπαγγελίαι τῆς

Ε. Κ.

§246Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἐπερώτησιν κάμετε, κ. συνάδελφε, κατὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ κ. Παπανδρέου;

§247Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἀναμείνω ἀπὸ ὑμᾶς νὰ ἀκούσω τὴν ἀντίκρουσιν τῶν ὅσων θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος.

§248Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Γιαννούση, θὰ παρεκάλουν, ἐφ’ ὅσον ἔτσι κατήντησε τὸ πρᾶγμα, νὰ κατέλθητε τοῦ βήματος καὶ νὰ συνεχίσῃ κάποιος ἀπὸ τοὺς κυρίους τῆς ΕΔΑ.

§249Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Συμμαχήσατε μὲ τοὺς προδότας.

§250Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Περισυλλογή, κράτος ἀρετῆς, κράτος δικαίου, ἀνοικοδόμησις, ὑπῆρξαν τὰ ἀθρόα συνθήματα τῆς Ε.Κ. πλαισιωμένα πάντοτε ἀπὸ τὴν ἐπίκλησιν τῆς Δημοκρατίας. Καὶ ἐντὸς 16 μηνῶν κατέρρευσε πᾶν ὅτι εἶχε μείνει ὄρθιον, ἀκόμη καὶ ἡ ἔννοια τῶν λέξεων. Ἐπηγγέλθη Κράτος, τάξιν καὶ ἀσφάλειαν· καὶ πρῶτον μέλημά της, ὑπῆρξεν ἡ ἐμφύσησις πνεύματος ἡττοπαθείας εἰς τὰ Σώματα Ἀσφαλείας καὶ ἡ ἐμψύχωσις τῶν Λαμπράκηδων. Καθημερινῶς, παριστάμεθα μάρτυρες ἀδίκων ἐπιθέσεων τῶν Λαμπράκηδων, ἐναντίον τῶν ἀνδρῶν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας· καὶ τὸ φαινόμενον τοῦτο, ἀπεκαλεῖτο «συμφιλίωσις Λαοῦ καὶ Σωμάτων Ἀσφαλείας». Πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι δὲν ἔλλειψε τὸ χιοῦμορ ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου. Ἐπηγγέλθη χρηστὴν διοίκησιν καὶ διὰ τοῦ φαυλεπιφαύλου ὅσον καὶ ἀντισυνταγματικοῦ νόμου περὶ 35ετίας διέλυσε τὴν Δ)σιν καταστήσας ταύτην κομματικὸν τιμάριον, μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ ὑφίσταται τρόμος καὶ εἰς τὴν ψυχὴν καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν προσωρινῶς εὐνοηθέντων φίλων του. Ἐπηγγέλθη ἀνοικοδόμησιν, καὶ δὲν ἐστάθη ἱκανὴ ἡ Ε.Κ. οὐδὲ κἂν νὰ συνεχίσῃ τὰ ἔργα ποὺ εἶχον ἀρχίσει ἐπὶ Ε.Ρ.Ε. καὶ διὰ τὰ ὁποῖα εἶχον διατεθῆ ἔκτοτε πιστώσεις. Ἐπὶ ΕΡΕ ἐκτίζοντο καθημερινῶς λιμάνια, δρόμοι, ΔΕΗ, ἄζωτον, διϋλιστήρια, ναυπηγεῖα, ζάχαρις, ἀλουμίνιον κλπ. καὶ ἐπὶ 1½ ἔτος δὲν ἐστάθητε ἱκανοὶ νὰ κτίσητε οὔτε ἕνα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ διαμερίσματα, τὰ ὁποῖα ἡ κοσμιότης τοῦ χώρου, δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ ὀνομάσω μὲ τὸ ὄνομά των. Ἐπηγγέλθη προστασίαν τῶν γεωργῶν. Ἐνθυμοῦμαι μίαν μεγαλειώδη πράγματι συγκέντρωσιν ἐν Λαρίσῃ κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, ὅπου «ὑπεγράφετο συμβόλαιον» μεταξὺ τῶν γεωργῶν καὶ τῆς Δημοκρατίας. Βλέπετε, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀκόμη, ὑπῆρχε κατὰ τὸ δημοκρατικώτατον ἀπόφθεγμα τοῦ Λουδοβίκου 14ου L’ ETAT C’ EST MOI, πλήρης ταύτισις τῆς ἐννοίας τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς προσωπικότητος τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου, ἀποτέλεσμα δὲ ἀσφαλῶς τῶν ἐν λόγῳ ἀντιλήψεων εἶναι καὶ ὁ ἀργότερον ἐκδηλωθεὶς Δελφινισμὸς, ὑπεγράφετο συμβόλαιον κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ βασικὴ τιμὴ τοῦ σίτου θὰ εἶναι 3,50 κατὰ κιλὸν ἔναντι τῆς βασικῆς 2,60 + προνομ. 90 λεπτῶν = 3,50 ποὺ εἶχεν ἐξασφαλίσει ἡ ΕΡΕ καὶ σήμερον ὁ σῖτος τιμᾶται 1,80–1,90 ἀλλὰ χωρὶς ζήτησιν, αἱ δὲ προνομιακαὶ τιμαὶ τῶν μικρο–παραγωγῶν κατηργήθησαν καὶ ἡ συγκέντρωσις θεωρητικῆς πλέον σημασίας εἶναι καὶ αὐτὴ περιωρισμένη. Διὰ τὸν καπνὸν ὑπεσχέθη αὔξησιν 30% καὶ ἐχορήγησε μείωσιν 30%. Εἰς ἀντιστάθμισμα δὲ ὅλων αὐτῶν ἐχορήγησε τὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου, ἥτις κατὰ μὲν τὰς στατιστικὰς τῶν Κυβερνητικῶν ἐγκεφάλων ἀνέρχεται εἰς 10% περίπου, κατὰ δὲ τὰς τοιαύτας τῆς μικρονοικοκυρᾶς εἰς 40%. Ὑπεσχέθη τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν Δημ. Δασῶν καὶ ἀντ’ αὐτῆς ἐπληροφοροῦντο κατάπληκτοι οἱ κάτοικοι τῶν παραδασικῶν περιοχῶν ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅτι ὁ ἔλατος ἔχει 4πλασίαν ἀξίαν τοῦ ἀνθρώπου, διότι «διὰ νὰ γίνῃ ἕνας ἄνθρωπος χρειάζεται 20 ἔτη ἐνῷ διὰ νὰ γίνῃ ἕνας ἔλατος, χρειάζονται 80 ἔτη». Ὑπεσχέθη δωρεὰν παιδείαν καὶ προσέφερεν ἐπὶ πληρωμῇ ἀμάθειαν· καὶ ἡ μόνη δωρεὰ ἥτις ἐπραγματοποιήθη, εἶναι ἐκείνη ἥτις ἐγένετο ἀπὸ τοὺς ἀπόρους κατοίκους τῶν ὀρεινῶν ἰδίᾳ περιοχῶν, οἵτινες ἐστερήθησαν τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας ἥτις ἐχορηγεῖτο αὐτοῖς μέχρι τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ εἶδον ταύτην μεταβαλλομένην εἰς «πληγούριον». Ἐπηγγέλθη Δικαιοσύνην καὶ φιλότιμον προσπάθειαν κατέβαλε νὰ μεταβάλῃ ταύτην εἰς Κομματικὸν ὄργανον, καταργῶν τὴν αὐτοτέλειάν της. Ἐὰν δὲ ἐσώθη καὶ δὲν ἀπεκεφαλίσθη, τὸ ὀφείλει μόνον εἰς τὸ σθένος τῶν Ἑλλήνων Δικαστῶν. Ὑπεσχέθη ἐπίλυσιν τοῦ Κυπριακοῦ. Θὰ ἐνθυμῆσθε ὅλοι τὸ ἡλιογαβάλειον ψήφισμα. Καὶ τὴν ὑπερήφανον δήλωσιν ὅτι ἡ ἕνωσις ἔρχεται εἰς ἣν προέβη ὅταν ἐπέστρεψεν ἐξ ΗΠΑ ὅπου «ἐδίδαξε Δημοκρατίαν» καὶ ἔκτοτε εἴδομεν 5 χωρία τῆς Κύπρου νὰ ἐξαφανίζωνται, 500 νεκροὺς Κυπρίους πλέον τῶν ἐκ τῆς Μητροπόλεως Ἑλλήνων, καὶ τὸν ἀδιαμαρτύρητον ἀφανισμὸν τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Κων)πόλεως. Καὶ ἔκτοτε ἤρχισεν ἓν ἀντίστροφον κρεσέντο, ἡ Ἕνωσις ἔρχεται, ἡ Ἕνωσις δὲν εἶναι μακράν, ἡ Ἕνωσις θὰ ἔλθῃ, ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν Ἕνωσιν διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν διαπίστωσιν ὅτι εὐχὴ τῶν Ἑλλήνων εἶναι ἡ Ἕνωσις. Αὐτή, ἐν ὀλίγοις, ὑπῆρξε, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ πολιτικὴ τῆς Ε.Κ. εἴς τινα ἐκ τῶν κυρίων θεμάτων. Καὶ ἤδη, εἰσέρχομαι εἰς τὴν πολιτικὴν κρίσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Συνταγματικὴν ἄποψιν, μὴ ἀρεσκόμενος εἰς τὴν ἀνάμνησιν λεχθέντων ἤδη, ἀρκοῦμαι νὰ σημειώσω, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ἡλιοῦ ἀνεγνώρισεν, ὅτι ὅλοι οἱ συνταγματολόγοι εἶναι σύμφωνοι περὶ τοῦ νομιμοτύπου τῆς ἐνεργείας τοῦ Ἀν. Ἄρχοντος. Ὑπεστήριξεν ὅμως, ὅτι αἱ ἀπόψεις αὗται, ἀνεπτύχθησαν τὴν ἐποχὴν τῆς καταρτίσεως τοῦ Συν)τος, εἶναι πλέον «ξεπερασμέναι». Παρατηρῶ, κ. συνάδελφοι, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη συμβαίνῃ κάτι τὸ τοιοῦτον, ἐν ὄψει τοῦ ὅτι ὁμιλοῦμεν DE LEGE LATA, ὡς καὶ τοῦ ὅτι ἔκτοτε δὲν μετεβλήθη τὸ Σύνταγμα, ἰσχύουσιν αἱ ἀπηρχαιωμέναι ἔστω, κατὰ τὸν κ. Ἡλιοῦ, ἀντιλήψεις τῆς ἐποχῆς καὶ διὰ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Συν)τος, ἀσφαλῶς ἀσφαλεστέρα πηγή, εἶναι οἱ σύγχρονοί του ἑρμηνευταί. Πάντα τὰ ἀντίθετα θὰ ἦσαν ἴσως ἀξιόλογα ἐὰν ἡ συζήτησις ἦτο DE LEGE FERENTA, δὲν δύνανται ὅμως νὰ ἔχωσιν οὐδεμίαν ἀξίαν προκειμένου περὶ τῆς ἑρμηνείας τῶν ὑφισταμένων διατάξεων. Δύο εἶναι, κ. συνάδελφοι, αἱ ὄψεις τῆς κρίσεως, ἡ τυπική, ἡ ἐπιφανειακὴ καὶ ἡ βαθυτέρα, ἡ πραγματική. Ἡ πραγματικὴ κρίσις, ὀφείλεται εἰς δύο γεγονότα: α) εἰς τὸ ὅτι ἡ Ε.Κ. δὲν ἦτο κόμμα μονολιθικόν, ἀλλὰ ἕνωσις πλειόνων κομμάτων, ἀνηκόντων εἰς πλείονας ἀρχηγοὺς ἕκαστος τῶν ὁποίων εἶχεν ἰδίας φιλοδοξίας, δεδικαιολογημένας ἐν πολλοῖς καὶ οἱ ὁποῖοι ἀνέδειξαν τὸν κ. Παπανδρέου ὡς ἀρχηγόν, ὄχι τόσον λόγῳ τῶν ἄλλων προσόντων του, ὅσον λόγῳ τῆς ἡλικίας του, σκοπὸς δὲ ἁπάντων ἦτο ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς Ε.Κ. ἡ διαδοχὴ καὶ β) εἰς τὴν χρεωκοπίαν περὶ ἧς μικρὸν δεῖγμα σᾶς ἔδωσα πρὸ ὀλίγου, ὡς ἐκ τῆς ὁποίας μετὰ βεβαιότητος ἀνεμένετο ὅτι ἐντὸς 2–3 τὸ πολὺ 5 μηνῶν, ἡ Ε.Κ. θὰ ἔκειτο εἰς ἐρείπια. Καὶ ἐν ὄψει ἀκριβῶς τούτου, ἤρξαντο ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ κινοῦνται οἱ ἐπίδοξοι διάδοχοι μὲ σκοπὸν τὴν ἀπόσπασιν εὐθυνῶν, καὶ τὴν διάσωσιν ἐκείνου ποὺ ἦτο δυνατὸν νὰ περισωθῇ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ σκέπτεται ὁ ἀρχηγός της, πῶς θὰ ἠδύνατο νὰ μεταθέσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ Λαοῦ ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ἣν εἶχεν ἐφαρμόσει καὶ τὰ ὀλέθρια ἀποτελέσματά της, ἐφευρίσκων κάτι μεῖζον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔθετε κατὰ μέρος τὸ ἔλασσον. Τὴν πολιτικὴν κρίσιν, δὲν τὴν ἐδημιούργησεν ὁ Γαρουφαλιᾶς, δὲν τὴν ἐδημιούργησαν οἱ ἀποσχισθέντες, δὲν τὴν ἐδημιούργησεν ὁ Βασιλεὺς τὴν προεκάλεσεν ὁ κ. Παπανδρέου, μεταθέσας τὸ θέμα τῆς χρεωκοπίας τῆς Ε.Κ. εἰς θέμα Συν)κόν. Τὸ θέμα δὲν ἦτο, κ. συνάδελφοι, ἂν ὁ Βασιλεὺς βασιλεύῃ καὶ ὁ Λαὸς κυβερνᾷ· οὐδεὶς ἐσκέφθη ποτὲ νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι κυρίαρχος εἶναι ὁ Λαός. Θὰ ἠδυνάμην μάλιστα νὰ προσθέσω ὅτι δὲν ὑφίσταται ὁ λαὸς διὰ τὸ Σύν)γμα, ἀλλὰ τὸ Σύν)γμα, καὶ ὁ Βασιλεὺς καὶ ἡ Βασιλεία καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸν Λαόν. Τὸ θέμα ἦτο, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ὅταν καλῶς ἢ κακῶς ὑφίσταται κατηγορία τις ἐναντίον τοῦ υἱοῦ, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ προΐσταται τῆς ἐναντίον του ἀνακρίσεως ὁ Πατήρ. Δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι εἶναι ἔνοχος ὁ κ. Παπανδρέου υἱός. Ἐνδεχομένως ν’ ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ὑφίσταται οὔτε «Ἀσπίδα». Περὶ τούτων, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποφανθῶμεν ἡμεῖς. Τοῦτο εἶναι θέμα τῆς Δικαιοσύνης ἥτις ἐπελήφθη ἤδη καὶ τῆς ὁποίας ἡ ἀπόφασις θὰ εἶναι δικαία ὅσον καὶ σεβαστή. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ὅμως πόσον εἶναι ὀρθὰ τὰ ὅσα ὑποστηρίζω σᾶς παρακαλῶ νὰ κάμητε τὴν ἑξῆς ὑπόθεσιν. Ὅταν ἐγένοντο τὰ γεγονότα τῆς Θεσσαλονίκης, κάποια ἐφημερὶς τῆς τότε ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἐδίστασε νὰ ἀναγράψῃ μίαν εἴδησιν ἀπὸ ἐκείνας ποὺ χαρακτηρίζουσι προσηκόντως τὰς ἀναγραφούσας τοιαύτας εἰδήσεις ἐφημερίδας, ἀνέγραψε δηλ. ὅτι ἐνείχοντο εἰς τὴν ὑπόθεσιν ὁ κ. Γ. Ράλλης καὶ ὁ κ. Ἀχιλ. Καραμανλῆς οἵτινες ἀπὸ κοινοῦ εἶχον δῆθεν μεταβῆ εἰς Θεσσαλονίκην τὴν προτεραίαν ἢ ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐπεισοδίων διὰ τὴν ὀργάνωσιν αὐτῶν. Βεβαίως, μετὰ πάροδον χρόνου τινός, ἀπεδείχθη πλήρως δικαστικῶς, πόσον ἀβάσιμος καὶ συκοφαντικὸς ἦτο ὁ ἐν λόγῳ ἰσχυρισμός. Ὑποθέσατε, ὅμως, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπεστέλλετο ἐκ μέρους τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ, εἰς τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, τὸν κ. Παπακωνσταντίνου, ἕνα σημείωμα, διὰ τοῦ ὁποίου διελαμβάνετο κατάλογος 10 ὀνομάτων, μὲ τὴν ἐντολήν, ὅπως τοποθετηθῶσιν ὁ Αʹ Εἰσαγγελεύς, ὁ Βʹ Ἀνακριτής, οἱ τάδε μέλη τοῦ Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν καὶ οἱ τάδε τοῦ Συμβουλίου Ἐφετῶν. Καὶ ὑποθέσατε ἀκόμη, ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός, ἠρνεῖτο νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Πρωθυπουργοῦ, καὶ κατόπιν τούτου, ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἐζήτει ἐν ὀνόματι τῶν ἀρχῶν, ὅτι ὁ λαὸς κυβερνᾷ καὶ ὁ Βασιλεὺς βασιλεύει, τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ κ. Παπακωνσταντίνου καὶ τὴν παρ’ αὐτοῦ ἀνάληψιν τοῦ Ὑπουργ. Δικαιοσύνης, ἵνα προΐσταται τοῦ Ὑπουργείου τοῦ διεξάγοντος τὰς ἐναντίον τοῦ ἀδελφοῦ του ἀνακρίσεις. Τί νομίζετε, κ.κ. συνάδελφοι, Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιζήσωμεν, ὄχι ὡς Κυβέρνησις, ὄχι ὡς Κόμμα, ἀλλὰ καὶ ὡς παράταξις ἀκόμη, ἔστω καὶ μίαν ἡμέραν ἢ θὰ ἐσηκώνοντο — καὶ μὲ τὸ δίκαιό τους βέβαια — καὶ οἱ πέτρες καὶ τὰ χορτάρια γιὰ νὰ μᾶς πνίξουν; Αὐτὸ ἀκριβῶς συνέβη, κ.κ. συνάδελφοι, ἐν προκειμένῳ. Καὶ τοῦτο, δὲν προκύπτει ἀπὸ συλλογισμοὺς ἢ ἔστω καὶ ἀπὸ μαρτυρικὰς καταθέσεις. Προκύπτει ἀπὸ ἔγγραφον ὁμολογίαν τῆς οἰκογενείας Παπανδρέου, προκύπτει ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν ἐπιστολὴν τῆς κ. Μάργκαρετ Παπανδρέου, ἥτις ρητῶς ἱστορεῖ, αἰτιωμένη μάλιστα διὰ τοῦτο τὸν κ. Γαρουφαλιᾶν, ὅτι ἐνῷ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀπέστειλε κατάλογον ὀνομάτων 10 ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔδει νὰ δικάσωσι τὴν ὑπόθεσιν τοῦ «ΑΣΠΙΔΑ», ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκαμε τὸ ἔγκλημα νὰ μὴ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα περιστατικά, τὰ ὁποῖα δεικνύουν τὸ ζωηρὸν ἀλλὰ καὶ περίεργον ἐνδιαφέρον τοῦ κ. Προέδρου τῆς τότε Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἔκβασιν τῆς ὑποθέσεως «ΑΣΠΙΔΑ». Ὑπάρχει α) τὸ γεγονός, ὅτι μόλις ἤρξατο ἡ ἀνάκρισις ὁ τότε κ. Πρωθυπουργός, ἔσπευσε προκαταλαμβάνων τὴν Δικαιοσύνην, νὰ δηλώσῃ, εὐθυγραμμιζόμενος κατὰ περίεργον τρόπον μὲ τὴν ΕΔΑ, ὅτι πρόκειται περὶ γελοίας ὑποθέσεως. Ὑπάρχει β) τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου, ὑπανεχώρησε τρὶς εἰς τὸ θέμα τοῦ ἀντικαταστάτου τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐζήτησε κατ’ ἀρχὴν, τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, ὑπὸ τοῦ κ. Κωστοπούλου, καὶ ὅταν ἐγένετο τοῦτο δεκτόν ὑπανεχώρησε καὶ προέτεινε τὸν κ. Στεφανόπουλον καὶ ὅταν ἐγένετο δεκτόν, ὑπανεχώρησε, διὰ νὰ ζητήσῃ τὸν κ. Παπανικολόπουλον καὶ ὅταν ἐγένετο καὶ αὐτὸ δεκτόν, ὑπανεχώρησε, διὰ νὰ ζητήσῃ αὐτὸς πλέον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, φθάσας μέχρι παραιτήσεως. Ὑπάρχει γ) τὸ γεγονός, ὅτι ὁ τέως κ. Πρωθυπουργός, ἀπέκρυψεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ἀπὸ τοὺς στενωτέρους συνεργάτας του, παρὰ τὰς ἐπιμόνους ἀντιθέτους αἰτήσεις των, τὰς ἐπιστολὰς τοῦ Βασιλέως, τὰς ὁποίας ἐκράτει ζηλοτύπως εἰς τὰ θηλάκιά του, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ προσωπικῆς ἀλληλογραφίας. Ὑπάρχει δ) τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἐδίστασε νὰ θυσιάσῃ τοὺς στενωτέρους συνεργάτας του, χάριν τοῦ «ΑΣΠΙΔΑ». Ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, κ.κ. συνάδελφοι, ἦτο, ὡς γνωστόν, ἐκ τῶν παλαιοτέρων καὶ ἰσχυροτέρων στελεχῶν τῆς Ε.Κ., ἐκ τῶν ἱσταμένων εἰς τὸ δεξιὸν τοῦ κ. Παπανδρέου. Ὑπουργὸν δὲν τὸ ἔκαμα ἐγώ, τὸν ἔκαμε ὁ κ. Παπανδρέου, ὅστις ὄχι μόνον τοῦ ἐνεπιστεύθη τὸ σοβαρώτατον Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀνέθεσε καὶ ἄλλας, ὑψίστης ἐθνικῆς σημασίας, ἀποστολάς, μέχρι σημείου, ὥστε νὰ διαδίδεται ὅτι προεκαλοῦντο εὔλογοι διαμαρτυρίαι τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν συναδέλφου του, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ἐλάμβανε χώραν ἕνα εἶδος εἰσπηδήσεως, ὡς λέγεται, εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν Μητροπολιτῶν. Ὅταν ὑπεβλήθη τὸ πόρισμα Σίμου, ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, ἀπουσίαζεν εἰς ἐθνικὴν ἀποστολὴν εἰς Παρισίους καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, εἰς ὃν ὑπεβλήθη τὸ πόρισμα Σίμου, ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ λάβῃ ἀποφάσεις, περὶ τοῦ ἐὰν θὰ διαταχθῇ κυρία ἀνάκρισις ἢ ἂν θὰ ἐπιβληθοῦν πειθαρχικαὶ ποιναί, ἀλλὰ θὰ ἀναμείνῃ τὴν ἄφιξιν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅτε καὶ θὰ λάβῃ τὰς δεούσας ἀποφάσεις. Εἶναι προφανές, ἐκ τούτου, καὶ μόνον, ὅτι μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, ἀπελάμβανε τῆς ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Καὶ ὅταν τὴν ἑπομένην, ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, ἀφικνούμενος ἀπὸ τοὺς Παρισίους, ὅπου εἶχεν ἀποσταλῆ ὑπὸ τοῦ κ. Παπανδρέου, δι’ ἐμπιστευτικόν, ὑψίστης σημασίας, ἐθνικὸν θέμα, διατάσσει κυρίαν ἀνάκρισιν καὶ ἀρνεῖται νὰ ὁρίσῃ τοὺς παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὑποδειχθέντας δικαστάς, μεταβάλλεται ἀποτόμως εἰς προδότην. Ὁ κ. Γρίβας, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι ὁ ἄξιος τῆς Πατρίδος, ὁ τετιμημένος στρατηγός, ὁ Ἐθνικὸς ἥρως. Οἱ χαρακτηρισμοί, δὲν εἶναι δικοί μου, εἶναι τοῦ κ. Παπανδρέου. Πέραν δὲ τούτου, ὁ κ. Γρίβας, ἐτοποθετήθη ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως Παπανδρέου, εἰς Κύπρον καὶ ἀρχιστράτηγος τῶν Ἑλληνικῶν, ἐν Κύπρῳ, δυνάμεων, ὑπὸ τοῦ ἰδίου τοῦ κ. Παπανδρέου. Κατὰ Ἰανουάριον μῆνα, ὡς ἀπεκαλύφθη ἐκ τῶν ὑστέρων, ὁ κ. Γρίβας ἀναφέρει ἐμπιστευτικώτατα, τὰ περὶ «ΑΣΠΙΔΑ» καὶ περὶ τῆς δραστηριότητος τοῦ υἱοῦ Παπανδρέου, εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Δὲν γνωρίζω, τοὐλάχιστον, δὲν ἐγνώσθη τοιοῦτόν τι, νὰ ἐλήφθη οἱονδήποτε μέτρον, ἐκ μέρους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀντιθέτως, τὴν 25 Ἀπριλίου, ἂν δὲν κάνω λάθος, ὁ κ. Πρωθυπουργός, δηλοῖ, «ὅτι δὲν ἔχει ἰδέαν περὶ «ΑΣΠΙΔΑ» καὶ ὅταν μετά τινας ἡμέρας καλεῖται εἰς τὴν ἀνάκρισιν ὁ κ. Γρίβας, καὶ ἐξεταζόμενος ἐνόρκως, ἀναγκάζεται νὰ βεβαιώσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐμπιστευθῆ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως Παπανδρέου, ὁ ἀρχιστράτηγος τῶν Ἑλληνικῶν Δυνάμεων Κύπρου, ὁ τετιμημένος στρατηγός, ὁ Ἐθνικὸς ἥρως, ὁ ἄξιος τῆς Πατρίδος, μεταβάλλεται εἰς κατάπτυστον. Καὶ ἔκτοτε, ἀκολουθεῖ μακρὺς κατάλογος «προδοτῶν». Ἅπαντα τὰ βασικὰ στελέχη τῆς Ε.Κ., χαρακτηρίζονται προδόται. Πέραν τοῦ Γρίβα, εἰς ὀνόματα, ὅπως Μητσοτάκης, Γαρουφαλιᾶς, Νόβας, Κωστόπουλος, Στεφανόπουλος, Τούμπας, Τσιριμῶκος, Ἀλλαμανῆς κλπ., διὰ νὰ μὴ ἐξαντλήσω τὸν κατάλογον, χαρίζεται μετ’ ἀπιθάνου εὐκολίας τὸ ἐν λόγῳ ἐπίθετον. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται; Διὰ ποῖον λόγον ἐγένοντο προδόται ὅλοι αὐτοί; Ἐλέχθη, διὰ νὰ γίνουν Ὑπουργοί, ἀλλὰ πρὶν γίνουν «προδόται», δὲν ἦσαν Ὑπουργοὶ καὶ μάλιστα εἰς τὰ καλύτερα τῶν Ὑπουργείων; Ὁ κ. Στεφανόπουλος, μάλιστα, ἦτο καὶ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἤδη δὲν ἐγένετο, οὔτε Ὑπουργός. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχω καμμίαν διάθεσιν νὰ ὑπεραμυνθῶ τῶν κυρίων, οἵτινες ἔκριναν, ὅτι ὀφείλουν νὰ διαχωρίσουν τὴν θέσιν των ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Παπανδρέου. Κομματικῶς, θὰ ἐδικαιολογεῖτο, ἴσως καὶ νὰ ἐπιχαίρω δι’ ὅλα αὐτά. Ὡς Ἕλλην, ὅμως, καὶ ὡς Κοινοβουλευτικὸς ἀνήρ, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ λυποῦμαι. Διότι, ἐὰν δικαίως ἔχει καθιερωθῆ ὁ ἐν λόγῳ χαρακτηρισμός, τότε, μοιραίως, ἐξάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Ε.Κ. ὑπῆρξεν, ὡς Κόμμα μὲν κατὰ μέγιστον ποσοστόν, ὡς Κυβέρνησις δὲ σχεδὸν κατὰ τὸ σύνολον, Κόμμα καὶ Κυβέρνησις προδοτῶν. Καί, ἀσφαλῶς, μία τοιαύτη διαπίστωσις, δὲν θὰ ὡδήγει εἰς παρηγόρους, διὰ τὸν τόπον, σκέψεις. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται, κ.κ. συνάδελφοι, διατί ἐγένοντο ὅλα αὐτά; Ἀπήντησεν ὁ κ. Παπανδρέου. Κατηγοροῦμαι, ὅτι τὰ ἔκαμα διὰ νὰ καλύψω τὸν υἱόν μου. Δὲν εἶναι ὀρθόν· ἐπέμεινα, εἰς τὴν ἀνάληψιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι ἦτο θέμα ἀρχῆς. Θέμα φιλοτιμίας καὶ γοήτρου προσωπικοῦ ἐμοῦ τοῦ ἰδίου καὶ τῆς Δημοκρατίας. Ἀλλά, ἐὰν τοῦτο εἶναι ὀρθόν, διατί δὲν ἐπέστρεψεν, ὡς ἀπαράδεκτον, τὴν πρώτην Βασιλικὴν ἐπιστολήν; Διατί δὲν ἐνεθυμήθη τὸ φιλότιμον τῆς Δημοκρατίας, μὲ τὴν λῆψιν τῆς ἐπιστολῆς, ἀλλ’ ἀντιθέτως, ἀποκρύψας ταύτην ἀπὸ τοὺς συνεργάτας του, ἐπεχείρησε νὰ μεταπείσῃ τὸν Βασιλέα, δηλῶν, ὅτι αἱ σχέσεις εἶναι ἄρισται; Προσέθεσεν, ἐπίσης: Ἐὰν ἤθελα νὰ καλύψω τὸν υἱόν μου, θὰ ἠδυνάμην νὰ τοποθετήσω ἕνα οἱονδήποτε φίλον μου, ὁ ὁποῖος θὰ τὸν ἐκάλυπτε, ἀλλὰ ὁ συλλογισμὸς αὐτὸς εἶναι κατὰ βάσιν ἐσφαλμένος, διότι ἀκριβῶς, δὲν εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ τοποθετήσῃ ἕνα οἱονδήποτε. Διότι, ὁ Ὑπουργός, δέον ν’ ἀπολαμβάνῃ, κατὰ τὸ Σύνταγμα, τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Βουλῆς. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τοποθετηθῇ ὁ οἱοσδήποτε. Ἂς παύσουν, λοιπόν, αἱ ὑπερβολικαὶ ἁπλοποιήσεις. Ἴσως, ταῦτα, δύνανται νὰ ὑποστηριχθῶσιν ἐνώπιον τοῦ Εἰρηνοδικείου Καλεντζίου, οὐχὶ ὅμως καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τέλος, ἐπιθυμῶ, νὰ κάμω δύο παρατηρήσεις. Ἡ μία ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν τηλεφωνημάτων. Θὰ ἐνθυμῆσθε, βεβαίως, τοὺς μύδρους, τοὺς ὁποίους εἶχεν ἐξαπολύσει ὁ κ. Παπανδρέου ἐναντίον τῆς Ε.Ρ.Ε., καὶ τοὺς χαρακτηρισμούς, εἰς οὓς εἶχε προβῆ, ὅταν εἶχε τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι παρηκολουθοῦντο τὰ τηλεφωνήματα τῶν ἀντιπάλων τῆς τότε Κυβερνήσεως. Βεβαίως, ἡ κατηγορία ἀπεκρούσθη. Καὶ οὐδεμία προσήχθη ἀπόδειξις. Καὶ σήμερον, ἀποδεικνύεται, ὄχι ἀπὸ συλλογισμούς, ὄχι ἀπὸ μαρτυρικὰς καταθέσεις, ἀλλὰ ἀπὸ ἐκθέσεις αὐτοψίας Εἰσαγγελέως, ἀπὸ ἔκθεσιν κατασχέσεως μηχανημάτων καὶ ταινιῶν, ὅτι ἡ ὑπὸ τὰς ἀμέσους διαταγὰς τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τελοῦσα ΚΥΠ, εἰς τὴν ὁποίαν, ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶχον γίνει τοποθετήσεις 260 ἐμπίστων αὐτοῦ, ἐφήρμοζε ἀκριβῶς ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀποδείξεως, κατηγόρει τοὺς ἀντιπάλους του ὁ κ. Παπανδρέου. Ὁ κ. Μητσοτάκης, ἐβεβαίωσε, προσαγαγὼν ἔγγραφα εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι 3μηνον πρὸ τῆς ἀνακαλύψεως τοῦ δικτύου, εἶχε προσαγάγει ἀποδείξεις εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶχεν ἀξιώσει τὴν διακοπὴν τῆς παρακολουθήσεως καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶχεν ὑποσχεθῆ νὰ δώσῃ ἀμέσως, τὰς δεούσας διαταγὰς εἰς τὴν ὑπ’ αὐτοῦ ὑπηρεσίαν. Καὶ μετὰ τὸ 3μηνον, ἀπεδεικνύετο ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν κατασχέσεως, ὅτι ἡ παρακολούθησις ἐξηκολούθει. Ὡμίλησεν, ὁ κ. Μητσοτάκης, περὶ μεθόδων Χίτλερ καὶ Στάλιν... Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει κάποια διαφορά. Ἐκεῖ παρηκολουθοῦντο τὰ τηλεφωνήματα τῶν ἀντιπάλων. Ἐδῶ παρηκολουθοῦντο τὰ τηλεφωνήματα τῶν στενωτέρων συνεργατῶν. Προφανῶς, αἱ Χιτλερικαί, Σταλινικαὶ μέθοδοι, ἐβελτιώθησαν ἀπὸ τὰ διδάγματα τοῦ Ἀμερικανικοῦ ὑποκόσμου. Καὶ τελειώνω τὴν ὁμιλίαν μου μὲ τὴν ἐπισήμανσιν δύο σημείων, ἐκ τῆς διαβοήτου ἐπιστολῆς Μάργκαρετ, ἥτις ὑπογραμμίζει τὴν Ἀμερικανικὴν ἰδιότητά της. Προφανῶς, ἡ ἐν λόγῳ κυρία, ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ γάμος της μὲ τὸν κ. Α. Παπανδρέου, δὲν τῆς προσέδωσε τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν. α) Ὡμίλει, κατὰ κόρον ὁ κ. Πρόεδρος, περὶ ὑπερηφάνου ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ περὶ ξενοδούλων. Καὶ φωρᾶται ἡ σύζυγος τοῦ πρώτου τῇ τάξει Ὑπουργοῦ καὶ νύμφη τοῦ Πρωθυπουργοῦ, νὰ ἀποστείλῃ εἰς 200 προσωπικότητας τῆς Ἀμερικῆς, ὑπόμνημα ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς καταστάσεως τῆς Ἑλλάδος, καὶ νὰ ζητῇ τὴν ἐπέμβασιν τῆς Ἀμερικανικῆς ΚΥΠ, διὰ τὴν στήριξιν τῆς Κυβερνήσεως Παπανδρέου!!! Αὐτὴ εἶναι, προφανῶς, ἡ ἔννοια τῆς ὑπερηφάνου καὶ τῆς μὴ ξενοδούλου πολιτικῆς τοῦ κ. Παπανδρέου. Ὡρισμένως, θὰ πρέπει νὰ ἐντρέπωνται αἱ λέξεις, πλέον, ἀφοῦ ἡ ἐντροπὴ ἔφυγεν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Καὶ β) τὰ ὅσα, πρὸ ὀλίγου, εἶπον περὶ τοῦ σημειώματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Ε.Κ. περὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἔδει νὰ ὁρισθῶσι δικασταί. Καὶ ἐρωτᾶται, ποία ὑπῆρξεν ἡ ἀντίδρασις. Ἐψελίσθη, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἰδιωτικῆς ἐπιστολῆς, γραφείσης πρωτοβουλίᾳ τῆς κ. Μάργκαρετ. Δὲν ἀποκλείω νὰ συμβαίνῃ καὶ τοῦτο, ἂν καὶ ἡ σύζυγός μου, φαντάζομαι δὲ καὶ ἡ σύζυγος ὅλων ὑμῶν, κ.κ. συνάδελφοι, δὲν θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ γράψουν τοιαύτας ἐπιστολάς, καθ’ ὅλον ὅτι γνωρίζουσι τὴν Ἑλληνικήν, καί, ἑπομένως, δύνανται νὰ ἀναγιγνώσκουσι ἐφημερίδας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἡ κ. Μάργκαρετ, ἥτις μετέβη μετὰ διερμηνέως εἰς τὸν Ἀνακριτήν. Πέραν, ὅμως, τούτου, ἐρωτῶ: Ἀφοῦ ἐγράφη τὸ ὑπόμνημα τῆς νύμφης, ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ πατρὸς καὶ υἱοῦ, πῶς ἐγνώριζεν ἡ κ. Μάργκαρετ τὰς ἐπιστολάς, τὰς ὁποίας ἠγνόει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον; Ποῖος ἔδωσε τὴν ἐπιστολήν; Μήπως καὶ αὐτῆς ἔλαβε γνῶσιν ἡ κ. Μάργκαρετ, ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ κ. Παπανδρέου; Αὐτὸ εἶναι τὸ σημεῖον τῆς ἐθνικῆς καταπτώσεως. Δὲν σᾶς πειράζει τοῦτο, κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Κ.; Κύριοι συνάδελφοι, ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, ἔκαμα διάκρισιν διὰ τὰ πρὸ τῆς κρίσεως καὶ μετὰ τὴν κρίσιν γεγονότα. Διὰ τὰ μέχρι τῆς κρίσεως γεγονότα, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀμέτοχος ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Διὰ τὰ γεγονότα, ὅμως, τῆς ΚΥΠ καὶ τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἔφερον τὴν κρίσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Παπανδρέου, νομίζω, ὅτι οἱ μετέχοντες τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι μόνον εἶναι ἀμέτοχοι, ἀλλὰ ἀπ’ ἐναντίας, ἔπραξαν ὅ,τι τοὺς ἦτο δυνατὸν διὰ νὰ συγκρατήσουν τὸν κ. Παπανδρέου, ἀπὸ τὴν καταστροφήν, εἰς τὴν ὁποίαν ὁδηγοῦσε τὸ Κόμμα τῆς Ε.Κ. Ἡ Ε.Ρ.Ε., κ.κ. βουλευταί, ὑπεράνω τῶν κομματικῶν της συμφερόντων, θέτει τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ δώσῃ ψῆφον ἀνοχῆς εἰς τὴν ὑπὸ τὸν κ. Τσιριμῶκον Κυβέρνησιν. Τὰς ἐκλογάς, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ Ε.Ρ.Ε. τὰς θέλει περισσότερον ἀπὸ ὅλους ὑμᾶς. (Γέλωτες ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς Ε.Κ.).

§251Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΜΑΤΙΔΗΣ. Δὲν θέλετε τὰς ἐκλογάς, κ. συνάδελφε, διότι τὰς φοβεῖσθε. Ἡ Ε.Κ., κατὰ τὰς ἐκλογὰς αὐτάς, θὰ φέρῃ 200 καὶ πλέον βουλευτάς. Ἐάν, ὅπως λέγετε, θέλετε τὰς ἐκλογάς, ἰδοὺ ἡ Ρόδος, ἰδοὺ καὶ τὸ πήδημα.

§252Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Διατί, κ. συνάδελφε, ἐρεθίζεσθε; Ἀφῆστε τα αὐτά. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ παλληκαρισμοὶ εἶναι διὰ μικρὰ παιδιά. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνουν ἐκλογαὶ ὑπὸ τὰς ἐπικρατούσας σήμερον συνθήκας. Ὅταν θὰ ὑπάρξουν αἱ προϋποθέσεις, διὰ νὰ γίνουν ἐλεύθεραι ἐκλογαί, ἡμεῖς πρῶτοι θὰ τὰς ζητήσωμεν, διὰ νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν τόπον ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι πριμοδοτημένοι ἀπὸ τὴν ἄκραν ἀριστερὰν καὶ οἱ ὁποῖοι συνεπείᾳ τούτου, δὲν δύνανται νὰ ἔχουν ἐθνικὴν συνείδησιν, νὰ ἀπαλλάξωμεν, κ.κ. βουλευταί, τὸν τόπον ἀπὸ ἐκείνους ποὺ φοροῦν ξένα ροῦχα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§253Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐὰν ὑπῆρχε κάτι τὸ καινούργιον εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, μεταξὺ τῆς 16ης Φεβρουαρίου 1964, ὁπότε ἐγένοντο αἱ τελευταῖαι ἐκλογαί, καὶ τῆς 15ης Ἰουλίου 1965, ὁπότε ἐξεδηλώθη τὸ αὐλικὸν πραξικόπημα, θὰ πρέπει νὰ τὸ ἀναζητήσῃ κανεὶς εἰς τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία εἶχε δημιουργηθῆ, συνεπείᾳ τῶν τελευταίων ἐκλογῶν. Αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ κεντρικὴ γραμμὴ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ φθάσῃ εἰς ἓν ἀσφαλὲς συμπέρασμα, κατόπιν τῶν τελευταίων γεγονότων. Διότι, ἐὰν θελήσῃ νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς διαφόρους ἄλλους παράγοντας καὶ πρὸ πάντων εἰς τὰ ἰδιαίτερα τῶν κομμάτων, θὰ ἀπολέσῃ τὸν κεντρικὸν στόχον, εἴτε σκοπίμως, εἴτε ἀθελήτως καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ καταλήξῃ εἰς λογικὸν συμπέρασμα. Ἡμεῖς βλέπομεν, ὅτι τὸ διαφορετικὸν νέον στοιχεῖον, κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτὴν ἦτο, ὅτι εἴχομεν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς καὶ Κυβέρνησιν στηριζομένην εἰς τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, ἀναδειχθεῖσαν κατόπιν ἐλευθέρων ἐκλογῶν. Διότι, κ.κ. βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι οὐδεὶς ἐσκέφθη νὰ ἀμφισβητήσῃ τὸ κῦρος τῶν τελευταίων ἐκλογῶν. Τὸ νέον αὐτὸ στοιχεῖον, φυσικὸν ἦτο νὰ ἔχῃ ὡρισμένας ἐπιπτώσεις εἰς τὴν πολιτικήν μας ζωήν. Ὁ λαός, μὲ τὴν συναίσθησιν ὅτι ἐξέλεξε τὴν πλειοψηφίαν ποὺ ἤθελε καὶ μὲ τὴν σκέψιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ κατευθύνεται ὁ τόπος σύμφωνα μὲ τὴν ἰδικήν του θέλησιν ἐζήτησε καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐφήρμοσεν ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Ε.Κ. εἶχεν προεκλογικῶς ὑποσχεθῆ. Κατὰ τὴν περίοδον, λοιπόν, ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν, μέχρι τοῦ αὐλικοῦ πραξικοπήματος, ἐλύθησαν ὡρισμένα εὐεργετικὰ διὰ τὸν λαὸν μέτρα. Ἀληθές, βέβαια, εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη παρέλειψε νὰ λάβῃ καὶ ὡρισμένα ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα, ἐπίσης, εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ νέα, ὅμως, κατάστασις τῶν πραγμάτων, ἡ ὁποία ἦτο ἀρεστὴ εἰς τὸν λαὸν φαίνεται, δὲν ἦτο ἀρεστὴ εἰς ἄλλα Ἑλληνόφωνα ἢ ξένα συμφέροντα. Ἡ ρίζα λοιπὸν τοῦ κακοῦ, ἡ ὁποία ἀπασχολεῖ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν λαόν, θὰ πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ πλαισίου. Εἰς τὰ συμφέροντα αὐτὰ δὲν ἤρεσεν ἡ Κυβέρνησις ποὺ προήρχετο ἀπὸ ἐλευθέρας ἐκλογὰς καὶ ἐξεπροσώπει πράγματι τὰς μεγάλας μάζας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ λαός ὅμως, πέραν τῆς ἀντιδράσεώς του, συνεπείᾳ τῆς προσβολῆς τῆς φιλοτιμίας του, ἀντελήφθη, ὅτι τὸ πραξικόπημα ἐκεῖνο ἀποβλέπει νὰ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ αὐτὸν ὅσα ἡ Κυβέρνησις τοῦ λαοῦ ἐξησφάλισεν εἰς τοῦτον. Νὰ ἀφαιρεθοῦν αἱ παροχαί, ὅπως τὰς ὠνόμαζεν ἡ Ε.Ρ.Ε., καὶ ἀντὶ τούτων, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ προνόμια πρὸς τὰ μεγάλα συμφέροντα. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο τὸ τελευταῖον αὐλικὸν πραξικόπημα. Καὶ ἐνεφανίσθη εἰς τὴν Βουλὴν ἡ πρώτη παρέα ὑπὸ τὸν κ. Νόβαν, ἐλπίζουσα, ὅτι θὰ ἐξησφάλιζε τὸν νόμιμον Κοινοβουλευτικὸν μανδύαν, ὁ ὁποῖος τῆς ἐχρειάζετο, διὰ νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ὅμως, δὲν ὑπελόγισαν καλῶς τὰ πράγματα. Δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν καὶ δὲν ὑπελογίσθη ἡ παρέμβασις τοῦ λαϊκοῦ παράγοντος καὶ ἡ πλειοψηφία τῶν συναδέλφων τῆς Ε.Κ., οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν χρέος των νὰ παραμείνουν πιστοὶ εἰς τὴν λαϊκὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον. Ὅταν λοιπόν, δὲν ἐπέτυχεν ἡ πρώτη παρέα τὸν ἀπαιτούμενον Κοινοβουλευτικὸν μανδύαν, ὁπότε διηυκρινίσθη, κατὰ τὰς συζητήσεις, τί ἀκριβῶς ἐπεδιώκετο, ἦλθεν ἡ δευτέρα παρέα, μὲ διαφορετικὰ ἐπιχειρήματα. Ἡ ἀποψινὴ ὁμιλία τοῦ κ. Μητσοτάκη, ὑπῆρξε λίαν ἀποκαλυπτική. Ἐνῷ ὁ κ. Μητσοτάκης, εἶναι λίαν προνοητικός, ἀπόψε δὲν κατάφερε ἢ μᾶλλον ἠθελημένως, ἄφησε νὰ ἐκδηλωθοῦν αἱ μύχιαι σκέψεις ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνεργάζονται διὰ νὰ ἀποσπάσουν τὰς ψήφους τοῦ Κοινοβουλίου, ὑπὲρ τῆς σημερινῆς Κυβερνητικῆς παρέας. Μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ πρώτου πειράματος, ὁλόκληρος ἡ προσπάθεια ἐστράφη, τίνι τρόπῳ θὰ ἐξασφαλισθῇ ἐκ τῶν μελλουσῶν ἐκλογῶν κάτι διάφορον, ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ προέκυψεν ἐκ τῶν ἐκλογῶν τῆς 16ης Φεβρουαρίου. Καὶ οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν Κυβέρνησιν δέχονται, ὅτι ἡ καλυτέρα λύσις παντὸς ἀδιεξόδου, εἶναι αἱ ἐκλογαί. Ἀλλά, ἐνῷ δέχονται, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ὀρθόδοξον λύσιν καὶ τὴν ἀσφαλεστέραν ἔξοδον ἐκ τοῦ ἀδιεξόδου, προσπαθοῦν νὰ μᾶς πείσουν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν, δῆθεν, αἱ κατάλληλοι προϋποθέσεις διὰ τὴν διεξαγωγὴν ἐκλογῶν. Ἐὰν οἱ κύριοι συνάδελφοι, εἶχον τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπραξαν εὑρίσκονται ἐν ἁρμονίᾳ μὲ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἤδη θὰ ἐζήτουν ἐκλογάς, ὥστε νὰ ἔχουν τὴν ἐπιβεβαίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τὰς πράξεις των. Οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅμως, δὲν ἐπιθυμοῦν τὰς ἐκλογάς. Καὶ προσπαθοῦν νὰ μᾶς πείσουν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς ἐκλογάς. Μᾶς λέγουν ὅτι ὑπάρχει μεγάλη ὀξύτης. Θὰ ἤθελα, ὅμως, νὰ ἐρωτήσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους, μήπως θὰ θυμοῦνται νὰ ἐγένοντο ἐκλογαί, ὅταν ὑπῆρχε αἰθρία; Ἂς ἐνθυμηθῇ, κ.κ. βουλευταί, οἱασδήποτε περίπτωσιν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν 100 χρόνων ἐλευθέρου βίου τῆς χώρας μας, κατὰ τὴν ὁποίαν διενηργήθησαν ἐκλογαὶ ἅμα τῇ λήξει τῆς τετραετίας. Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι οὐδέποτε ἢ ἐπιεικέστερα εἰς σπανιωτάτας περιπτώσεις, ἐφθάσαμε εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ μαγικοῦ ἀριθμοῦ τῶν 4 ἐτῶν. Ἐπομένως δὲν εἶναι ἐπιχείρημα αὐτό, κατὰ τῆς διενεργείας ἐκλογῶν. Ἄλλο ἐπιχείρημα θεωρεῖται τὸ ἐνδεχόμενον ὑπάρξεως ἐκλογικοῦ μετώπου. Ἀλλ’ ὁ κ. Μητσοτάκης θὰ ἐνθυμῆται καλῶς ὅτι καὶ τὸ 1956 ἦτο μὲν ἐναντίον τοῦ μετώπου, ἐπέσπευσεν ὅμως τὰς ἐκλογάς. Σημειωτέον δὲ ὅτι τότε τὸ ἐκλογικὸν μέτωπον ἦτο σχεδὸν γεγονός, ἐνῷ σήμερον θεωρεῖται μόνον ὡς ὑποψία. Ἐπίσης ἀξίζει τὸν κόπον νὰ λεχθῇ, ὅτι καὶ τότε ὑπῆρχεν ὀξύτης καὶ ἐπὶ πλέον εἰς τὴν βάσιν αὐτῆς ὑπῆρχε καὶ τότε ἡ εὐνοιοκρατία. Οὔτε καὶ αὐτό, λοιπόν, ἀποτελεῖ ἐπιχείρημα κατὰ τῶν ἐκλογῶν, ἀδικεῖ δὲ ὅσους τὸ ἐπικαλοῦνται. Διακηρύσσουν, ἐπὶ πλέον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνουν τώρα ἐκλογές, διότι ὑπάρχουν καὶ οἱ Λαμπράκηδες. Ἀλλὰ ἤθελα νὰ ξέρω πῶς σκέπτωνται, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχουν οἱ Λαμπράκηδες ὅταν ἀργότερον γίνουν ἐκλογαί; Θὰ τοὺς ἐξαφανίσουν;

§254ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε.Κ.). Περικλῆς.

§255Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡ ἀλήθεια, κ.κ. συνάδελφοι, εὑρίσκεται ἀλλοῦ. Τόσον αἱ δύο παρέες, ποὺ παίζουν τὸν ρόλον τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ἡ ΕΡΕ, ἔχουν συνείδησιν ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν συμφέρουν οἱ ἐκλογές, οὔτε προσωπικῶς, οὔτε κομματικῶς. Διότι γνωρίζουν οἱ μετέχοντες καὶ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης παρέας, ὅτι οἱ ἐκλογὲς θὰ σημάνουν τὴν καταδίκην των καὶ τὴν ἐξαφάνισίν των. Ὅσον γιὰ τὴν ΕΡΕ, αὐτὴ ἀρκεῖται εἰς τὸ 35%, τὸ ὁποῖον ἐξησφάλισεν εἰς τὰς προηγουμένας ἐκλογὰς διότι καὶ αὐτὸ λόγῳ τῆς κεκτημένης ταχύτητος ἐκ τοῦ παρελθόντος εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ χάσουν εἰς τὴν κατακόρυφον πτῶσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστοῦν εἰς τὴν νέαν ἐκλογικὴν ἀναμέτρησιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ ὅλα τὰ ἄλλα ἀποτελοῦν προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις. Ἄλλωστε ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς σημερινῆς παρέας, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ὁμάδα τῆς Ε. Κέντρου, ἀνεγνώρισεν ὅτι ἡ Δημοκρατικὴ παράταξις θὰ λάβῃ 60% καὶ ἴσως δὲ 80%. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι ἔχουν πλήρη συνείδησιν, ὅλων αὐτῶν καὶ γι’ αὐτὸ δὲν θέλουν τὰς ἐκλογάς. Ἐπειδή, κ.κ. συνάδελφοι, αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία καὶ ἐπειδὴ πολὺ σύντομα, ἢ ἔστω σχετικῶς σύντομα θὰ προσφύγωμεν εἰς τὸ ἐκλογικὸν Σῶμα, ἐμπῆκε εἰς ἐνέργειαν ἡ τρίτη παρέα μὲ σκοπὸν νὰ διατηρηθῇ αὐτὴ ἡ Βουλὴ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον. Πότε, κ. βουλευταί, κόμμα 100 βουλευτῶν, εὑρισκόμενον εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν δὲν θέλει τὰς ἐκλογάς, ἀλλὰ τὴν διατήρησιν τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι μειοψηφία; Διατὶ τὸ θέλουν αὐτό; Ἤδη οἱ κ.κ. Ἠλιοῦ καὶ Ἠλιόπουλος ἀνέπτυξαν πειστικώτατα τὰ αἴτια, ἀλλὰ ὁ κ. Μητσοτάκης ὑπῆρξεν περισσότερον ἀποκαλυπτικός. Ἐπιθυμοῦν, κ.κ. συνάδελφοι τὴν διατήρησιν τῆς παρούσης Βουλῆς διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπιτύχουν ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ τοὺς ἐπιτρέψῃ νὰ πέσουν στὰ μαλακά. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς δὲ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔβαλον στὸ χορὸ τῶν Ἀνακτορικῶν Πραξικοπημάτων, τὶς δύο παρέες ποὺ διεξεδίκησαν τὴν Κυβέρνησιν, θέλουν νὰ ὑπάρχουν εἰς τὴν Βουλὴν πολλὰ κομματίδια γιὰ νὰ δημιουργοῦνται σχήματα, σὰν αὐτὰ τῶν τελευταίων ἡμερῶν, χωρὶς νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκτίθενται, ὅπως τώρα. Εἶναι περίεργον, ὅτι ὅταν ἡ ΕΡΕ καὶ τὸ παλάτι μυρίζωνται αὔξησιν τῶν δημοκρατικῶν παρατάξεων, εὑρίσκουν ἅγιον καὶ σωστὸν τὸ σύστημα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, ἐνῷ εἰς ἄλλας περιπτώσεις, προτιμοῦν ἄλλα σωτήρια συστήματα. Δηλαδὴ ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ εἶναι δι’ αὐτοὺς ἄλλοτε μὲν δυναμῖτις, ἄλλοτε δέ, ὅπως τώρα, εἶναι τίμιον καὶ ἅγιον σύστημα.

§256Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Τολμᾶτε, κ. συνάδελφε, νὰ πῆτε ὅτι θὰ ψηφίσετε ὑπὲρ τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς;

§257Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν σᾶς ἀναγνωρίζω Ὑπουργὸν καὶ δὲν σᾶς ἐπιτρέπω διακοπάς. Ὥστε ἀποκαλύπτεται, κ.κ. συνάδελφοι, μὲ ὅσα ἐλέχθησαν ἰδίᾳ ὑπὸ τοῦ κ. Μητσοτάκη, πῶς μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα σκοπεύουν νὰ ἐφαρμόσουν, θὰ εὕρουν κατάλληλον ἐκλογικὸν σύστημα μὲ τὴν ἐλπίδα τῆς πολιτικῆς των ἐπιβιώσεως.

§258Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον. καὶ Δημοσ. Τάξεως). Ἀφοῦ ἔχετε τὸ 80% τῶν ψήφων.

§259Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Συνεννοηθῆτε καλύτερα μὲ τὸν κ. Τσιριμῶκον.

§260Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΜΑΤΙΔΗΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος εἶπεν ὅτι ἡ Δημοκρατικὴ παράταξις θὰ λάβῃ ἐνδεχομένως 80% καὶ θὰ ἀναγκασθῇ ὁ Βασιλεὺς νὰ πάρῃ τὴ βαλίτσα του....

§261Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ΕΡΕ ἦτο μὲ τὴν ἄποψιν ὅτι ὁσάκις ὑπάρχουν σοβαρὰ ζητήματα πρέπει νὰ ἔχωμεν μονοκομματικὴν καὶ ὁμοιογενῆ Κυβέρνησιν, ὁ δὲ ὑποστηρίζων τὰ ἀντίθετα ἐθεωρεῖτο δολιοφθορεύς. Σὰν αὐτὴν π.χ. ποὺ θέλουν τώρα νὰ εἶναι ἡ σημερινὴ παρέα. Δηλαδὴ ὁμοιογενὴς μονοκομματικὴ Κυβέρνησις. Καὶ θεωροῦν ὅτι αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κρισιμότητα τῶν περιστάσεων. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἦταν ἁπλῆ ἀλλαγὴ ἀπόψεων τὸ πρᾶγμα ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ μίαν ἐξήγησιν καὶ εἰς τὸ κάτω– κάτω ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας καὶ περιστάσεις πολιτικὰ κόμματα, πολιτικὰ πρόσωπα, νὰ μποροῦν νὰ ἀνταλλάξουν ἀπόψεις ἐπὶ ἑνὸς ὡρισμένου πράγματος. Ἀλλὰ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν χρειάζεται νὰ ἐξηγήσουν διατὶ γίνεται αὐτὴ ἡ ἀλλαγὴ τῶν ἀπόψεων, καὶ ὄχι νὰ ἔρχωνται καὶ νὰ μᾶς λένε ὅτι αὐτὸ γίνεται δι’ ἐθνικοὺς λόγους. Ἐὰν ἐπεκρίναμεν αὐτὲς τὶς παρέες τὸ ἐκάμαμεν καὶ τοὺς κατηγοροῦμεν ὄχι διὰ τὰς ἐσωτερικάς τους διενέξεις, ἀλλὰ διότι ὑπῆρξαν παραβάται μιᾶς σαφοῦς ἐντολῆς ποὺ ἔλαβον ἀπὸ τὸ ἐκλογικὸν σῶμα καὶ κινοῦνται ἀντιθέτως αὐτῆς. Δὲν ἐπιθυμοῦμεν ἐπαναλαμβάνω νὰ ἀναμιχθῶμεν εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῶν κομμάτων. Ὥστε τὸ θέμα ποὺ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ εἶναι πρῶτον ἡ κοινὴ διαπίστωσις ὅλων τῶν κομμάτων ὅτι μόνη διέξοδος πρὸς τὴν ὁμαλότητα, εἶναι αἱ ἐκλογαί. Καὶ ἐνῷ αὐτὸ γίνεται παραδεκτὸν ἀπὸ ὅλους ἐν τούτοις τινὲς στρέφονται ἐναντίον αὐτῆς τῆς διαπιστώσεως. Ἐὰν ὅλοι εἴμεθα εἰλικρινεῖς πρὸς τὴν διαπίστωσιν αὐτήν, τὸ εἶπε καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος τὸ διεπίστωσε καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης πρέπει νὰ πᾶμε πρὸς τὰς ἐκλογάς.

§262Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε κύριε Ἐφραιμίδη καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων εἶναι καὶ αὐτοὶ παρέες, ὁμάδες;

§263Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Σεῖς ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶσθε παρέα, ἀλλὰ εἶσθε κόμμα, καὶ ἐὰν μὲ προσέχατε θὰ ἀκούατε ὅτι εἶπα ὅτι τὴν διαπίστωσιν τῶν ἐκλογῶν ἔκαμε καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης. Ὅλοι λοιπὸν διαπιστώνουν ἐκλογάς, ἀλλὰ πρακτικῶς τὰς τορπιλλίζουν.

§264Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Εἴπαμεν ἐλευθέρας ἐκλογάς.

§265Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Λύχνο, εἰς τὸ σπίτι τοῦ κρεμασμένου δὲν μιλᾶνε διὰ σκοινί. Ὅταν ἔχετε τὸ πραξικόπημα τοῦ 1961 δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε.

§266Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐλεύθερες ἐκλογές.

§267Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Λύχνο, ἐκλογὰς σὰν τὸ πραξικόπημα τοῦ 1961 δὲν πρόκειται νὰ τὰς ξαναδῆτε.

§268Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΜΑΤΙΔΗΣ. Διατηροῦμεν τὴν κατάστασιν εἰς τὰ ΤΕΑ ὅπως τὴν παρελάβομεν.

§269Ε. ΒΑΝΤΑΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, συνάδελφος τῆς ΕΡΕ μοῦ εἶπεν εἰς τὸν διάδρομον ὅτι προσπαθοῦμεν νὰ κερδίσωμεν χρόνον ὥστε αἱ νέαι ἐκλογαὶ μπροστὰ εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 61 νὰ μᾶς φαίνωνται παράδεισος.

§270Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κουβέντες τῶν διαδρόμων.

§271Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Λύχνο, δὲν πρόκειται νὰ γίνουν ξανὰ ἐκλογαὶ τοῦ τύπου 1961. Βάλτε το στὸ μυαλό σας. Ὑποταχθῆτε εἰς τὸ νόμιμον καὶ τὸ συνταγματικὸν ποὺ εἶναι τὸ αἴτημα τοῦ λαοῦ. Τολμήσατε τὰς ἐκλογὰς καὶ ἀφήσατε τὰ λόγια.

§272Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐλεύθερες.

§273Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τολμήσατε νὰ πᾶτε πρὸς ἐκλογάς. Κύριοι βουλευταί, δὲν χρειάζεται νὰ ἀπασχολήσω ἄλλο τὴν Βουλὴν διότι καὶ ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη ἀλλὰ καὶ διότι ὅσα ἄλλα καὶ ἂν πῇ κανεὶς δὲν πρόκειται νὰ φέρουν καινούργια πράγματα παρὰ μόνον νὰ ἐνισχύσουν τὰ ἤδη ἀναπτυχθέντα ἐπιχειρήματα. Πάντως δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ παράγοντες οἱ ὁποῖοι ἑτοιμάζουν τὶς νόθες λύσεις δὲν θὰ κατορθώσουν νὰ ἀνατρέψουν ἐκεῖνο ποὺ ἀπορρέει ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ ποὺ ὁ λαός μας ἔχει ὅλην τὴν ἀγωνιστικὴν διάθεσιν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του. Εἶναι κρῖμα μόνον διότι χρήσιμα στοιχεῖα τοῦ πολιτικοῦ καὶ δημοκρατικοῦ μας βίου θὰ χρειασθῇ νὰ ριφθοῦν εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων τῆς πολιτικῆς ἱστορίας. Ἔχουν αὐτοχαρακτηρισθῆ ἀπὸ τὰς τάξεις των. Ὁ κ. Τσιριμῶκος θὰ περάσῃ εἰς τὴν ἱστορίαν ὡς Τσιριμῶκος κύριε Λύχνο. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΔΑ).

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον ὥραν 6.30′.

§275Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπομιμνήσκω ὅτι κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος αὔριον τὰ μεσάνυκτα τερματίζεται ἡ συζήτησις καὶ οὐδεμίαν ἐπιδέχεται παράτασιν.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. Αὔριον τὰ μεσάνυκτα τερματίζεται ἡ συζήτησις καὶ θὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§277ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ψηφοφορία. (Ὥρα 1.30′ π.μ.)