1965.08.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 5η

Τρίτη 24 Αὐγούστου 1965

Προεδρίας κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Γ. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗ.

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὰ θεωρεῖα, ὅτι οἱαδήποτε ἐκδήλωσις ἐπιδοκιμασίας, ἢ ἀποδοκιμασίας δὲν ἐπιτρέπεται. Καὶ ἐὰν τοιοῦτόν τι συμβῇ, θὰ διαταχθῇ ἐκκένωσις τῶν θεωρείων. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ συμμορφωθῆτε ἀπολύτως πρὸς τὸν Κανονισμόν. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὸ Σῶμα, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2303)23)8)65, ἔγγραφον τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔχον οὕτω: Πρὸς τὸν ἀξιότιμον Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὅπως εὐαρεστούμενοι, ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς διὰ Διατάγματος ὑπὸ χρονολογίαν 20ῆς Αὐγούστου ἐ. ἔ. εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κ. Γεωργίου Ἀθανασιάδη–Νόβα. Ὁμοίως, διὰ Διατάγματος ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἡμερομηνίαν, εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησιν τῶν Ὑπουργῶν κ.κ. Κωνσταντίνου Μητσοτάκη ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, Σταύρου Κωστοπούλου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, Γεωργίου Μελᾶ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, Δημητρίου Παπασπύρου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, Ἰωάννου Τούμπα ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως, Ἰακώβου Διαμαντοπούλου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων, Στέλιου Ἀλλαμανῆ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, Ἀλεξάνδρου Βερνίκου ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, Ἐμμανουὴλ Λουλακάκη ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας, Ἀθανασίου Ρουσοπούλου ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων, Δημητρίου Κωστῆ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν, Χρίστου Βασματζίδη ἐπὶ τῆς Γεωργίας, Χρίστου Ἀποστολάκου ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, Γεωργίου Μπακατσέλου ἐπὶ τῆς Ἐργασίας, Κωνσταντίνου Στεφανάκη παρὰ Προεδρίᾳ Κυβερνήσεως, Χρίστου Ἀβραμίδη Βορείου Ἑλλάδος καὶ Γεωργίου Ἡγουμενάκη ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς καὶ τῶν Ὑφυπουργῶν κ. κ. Ἰωάννου Τσουδεροῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, Φωτίου Πιτούλη ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Εὐαγγέλου Δενδρινοῦ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν. Ὡσαύτως, διὰ Διατάγματος ὑπὸ τὴν αὐτὴν χρονολογίαν, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ προσωρινῶς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Προεδρίας Κυβερνήσεως τὸν κ. Ἠλίαν Τσιριμῶκον. Ἐπίσης, διὰ Διατάγματος ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἡμερομηνίαν, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργούς, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ προσωρινῶς τοῦ Συντονισμοῦ τὸν κ. Σταῦρον Κωστόπουλον, ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης τὸν κ. Δημήτριον Παπασπύρου, ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Φωκίωνα Ζαΐμην, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ προσωρινῶς Δημοσίας Τάξεως τὸν κ. Στέλιον Ἀλλαμανῆν, ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων τὸν κ. Εὐάγγελον Σαββόπουλον, ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας τὸν κ. Δημήτριον Παπαδημητρίου, ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων τὸν κ. Ἰωάννην Τούμπαν, ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῆς Γεωργίας τὸν κ. Γεώργιον Στεφανόπουλον, ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας τὸν κ. Θ. Μανωλόπουλον, ἐπὶ τῆς Ἐργασίας καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς τὸν κ. Μιχ. Γαληνόν, ἄνευ Χαρτοφυλακείου καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τὸν κ. Ἀναστάσιον Δρούλιαν καὶ Ὑφυπουργούς, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Ἀγησίλαον Σπηλιάκον, ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων τὸν κ. Ἀχιλλέα Λιακόπουλον καὶ παρὰ Προεδρίᾳ Κυβερνήσεως τὸν κ. Θεοχάρην Ρέντην. Δεχθῆτε, Ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς Ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

ΗΛ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§2Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἐσχηματίσθη διὰ νὰ τερματίσῃ τὴν πολιτικὴν κρίσιν τῆς ὁποίας τὰ στοιχεῖα εἶναι ἤδη γνωστὰ εἰς τὴν Βουλήν. Θεωρεῖ, ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν προέχει ἡ μέριμνα διὰ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας. Ἡ πολιτικὴ ὀξύτης προεκάλεσεν ἀνάσχεσιν εἰς τὴν οἰκονομικὴν προσπάθειαν. Τοῦτο εἶναι ἰδιαιτέρως σημαντικὸν εἰς μίαν χώραν, ὅπως ἡ ἰδική μας, ὅπου ἡ προσοχὴ καὶ ἡ δραστηριότης ὅλων πρέπει νὰ εἶναι συγκεντρωμένη εἰς τὴν ὀργάνωσιν καὶ προώθησιν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως διὰ τὴν ἀσφαλῆ θεμελίωσιν τῆς κοινωνικῆς μας προόδου. Βεβαίως, τίποτε δὲν δικαιολογεῖ τὸν πανικόν, τὸν ὁποῖον ἄλλοι ὑφίστανται καλοπροαιρέτως καὶ ἄλλοι καλλιεργοῦν κακοπίστως. Ἡ συναλλαγματικὴ θέσις τῆς χώρας εἶναι ἰσχυρά. Εἶναι ἐξησφαλισμένος ὁ ἀνεμπόδιστος καὶ συνεχὴς ἀνεφοδιασμὸς τῆς χώρας εἰς καταναλωτικὰ ἀγαθὰ καὶ κεφαλαιουχικὸν ἐξοπλισμόν. Ἡ ἀγορὰ τῆς χρυσῆς λίρας εὑρίσκεται ὑπὸ τὸν ἀπόλυτον ἔλεγχον τῶν νομισματικῶν ἀρχῶν. Τὸ εἰς χρυσᾶς λίρας ἀπόθεμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἱκανὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀποτελεσματικῶς τὴν κατάστασιν. Ἀλλά, ἐνῷ πάντα ταῦτα εἶναι ἀληθῆ, πρέπει, ἀντιστρόφως, νὰ σημειωθῇ ὅτι οὐδεὶς θαυματοποιὸς θὰ ἠδύνατο, ἂν παρετείνετο τυχὸν ἡ ἀστάθεια, νὰ σταματήσῃ τὴν περαιτέρω αὔξησιν τῶν ἀρνητικῶν στοιχείων τῆς σημερινῆς καταστάσεως. Ὁ δυσμενὴς ψυχολογικὸς παράγων θὰ ἐξουδετερώσῃ τὰ εὐμενῆ ἀντικειμενικὰ στοιχεῖα. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον πρώτην ἐπιδίωξίν μας ἀποτελεῖ ἡ ἐνίσχυσις τοῦ αἰσθήματος ὁμαλότητος, ἐμπιστοσύνης καὶ περισυλλογῆς. Ἐξ ἄλλου, εὐθὺς ὡς καταστῆ συνείδησις, ὅτι δὲν ἀρκούμεθα εἰς ἐξαγγελίαν μιᾶς οἰκονομικῆς πολιτικῆς ἀποτελουμένης ἀπὸ μίαν σειρὰν μέτρων, ἔστω συστηματικῶν καὶ ὡλοκληρωμένων, ἀλλὰ ὅτι ἐφαρμόζομεν μὲ συνέχειαν καὶ συνέπειαν πᾶν ὅ,τι εἶναι ἐφαρμόσιμον, τότε θὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ κανονικὸς ρυθμὸς αὐξήσεως τῶν καταθέσεων, οὐσιώδης ἄνοδος τῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων, θὰ ἐκλείψουν δὲ συγχρόνως αἱ ἐκδηλώσεις κερδοσκοπίας, αἱ ὁποῖαι ὑπονομεύουν τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ. Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὸ σύνολον τῶν σκοπῶν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δώσω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀρκεῖται εἰς τὸ νὰ διακηρύσσῃ γενικὰς ἀρχάς, μὴ ἔχουσα τὶ τὸ συγκεκριμένον νὰ ἐξαγγείλῃ. Ἡ ἀοριστία ἀποτελεῖ ὑπεκφυγὴν τοῦ ὑπέχοντος κυβερνητικὰς εὐθύνας καὶ κίνδυνον διὰ τὸ κυβερνητικὸν ἔργον. Προτιμῶ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς ἐν καιρῷ τὸ σύνολον μιᾶς οἰκονομικῆς πολιτικῆς ἐλλόγου, συγκεκριμένης καὶ συνεποῦς, ὅπου καὶ οἱ μακροχρόνιοι σκοποὶ καὶ αἱ ἄμεσοι ἐπιδιώξεις θὰ εὑρίσκωνται ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν δυνατοτήτων ποὺ παρέχει ἡ χώρα. Ὡς πρὸς τὰ ἄμεσα μελήματα τῆς Κυβερνήσεως, ταῦτα θὰ εἶναι ἡ δι’ ὅλων τῶν δυνατῶν μέσων αὔξησις τῶν συναλλαγματικῶν εἰσπράξεων, ἡ ἐξ ὅλων τῶν δυνατῶν πηγῶν ἐξασφάλισις κεφαλαίων ἀναπτύξεως καὶ ἡ ἀνάσχεσις τῆς διαρροῆς συναλλαγματικῶν πόρων. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ ἤθελα νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ ἐξασφάλισις κεφαλαίων ἀναπτύξεως ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ δὲν εἶναι ἔξω τῶν σκοπῶν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ καλλιεργούμενος ὑπό τινων πλευρῶν οἰκονομικὸς ἀπομονωτισμός, ἡ προσπάθεια νὰ θεωρηθῇ ὅτι πᾶσα ξένη ἐπένδυσις ἀποτελεῖ δεινὸν διὰ τὸν τόπον, εἶναι σκέψεις, γνῶμαι καὶ ἀπόψεις μακρὰν καὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου καὶ τῆς πραγματικότητος, καὶ τῶν διαθέσεων τῆς Κυβερνήσεως. Τοὐναντίον πιστεύομεν, ὅτι ἡ εἰσροὴ ξένου κεφαλαίου θὰ βοηθήσῃ τὴν χώραν νὰ ἀναπτυχθῇ. Ἡ μεγάλη μας ἐπιφύλαξις εἶναι μόνον ὡς πρὸς τοὺς ὅρους τῶν ἐπενδύσεων αὐτῶν. Ζητοῦμεν τὴν συνεργασίαν μὲ τὸ ξένον κεφάλαιον ὑπὸ ὅρους ποὺ θὰ ἐξασφαλίζουν βεβαίως καὶ τὴν ἰδικήν του ἱκανοποίησιν, ἀλλὰ καὶ τὴν προκοπὴν τῆς Ἑλλάδος. Μέλημα ἐπεῖγον ἐπίσης τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι ἡ ὁριστικὴ διαμόρφωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὸ τρέχον ἔτος κατὰ τρόπον ἐξασφαλίζοντα μὲ ρεαλισμὸν τὴν πλήρη κάλυψιν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων χωρὶς νὰ δημιουργηθῇ οἱαδήποτε διαταραχὴ εἰς τὴν ἰσορροπίαν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἐπείγουσα εἶναι καὶ ἡ ἀντιμετώπισις ὡρισμένων ἰδιαιτέρως δυσχερῶν προβλημάτων, ἡ καθυστέρησις τῆς ἐπιλύσεως τῶν ὁποίων προκαλεῖ ἐπιπτώσεις πρὸς πολλὰς κατευθύνσεις. Ἐκ τῶν προβλημάτων αὐτῶν τὰ κυριώτερα συνδέονται μὲ τὰ ἀδιάθετα ἀποθέματα σίτου καὶ καπνοῦ. Ἐπιτακτικὴ ἐπίσης εἶναι ἡ ἀνάγκη ἐνεργοῦ προωθήσεως ὡρισμένων σοβαρῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἰδιαιτέρως μετὰ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος, μετὰ τῆς ὁποίας εἶναι ὑπὸ συζήτησιν κρίσιμα θέματα διὰ τὴν οἰκονομικὴν πρόοδον τῆς χώρας. Ἀνέφερα μερικὰ ἀπὸ τὰ ἄμεσα προβλήματα, τῶν ὁποίων ἡ ὀξύτης ἡ σημερινὴ καὶ ἡ αὐριανὴ δὲν διαφεύγει τὴν προσοχὴν οὐδενός, οὔτε ὑπευθύνου παράγοντος τῆς πολιτείας, οὔτε φωτισμένου πολίτου. Ἀνέφερα δὲ εἰδικῶς τὰ ὀξέα αὐτὰ προβλήματα διὰ νὰ τονίσω τὴν πεποίθησίν μου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ προβλήματα ταῦτα νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἀπὸ ἄλλου εἴδους Κυβέρνησιν πλὴν πολιτικῆς, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος τοῦ νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας της. Οὕτω θὰ δυνηθῇ μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς, νὰ διαπραγματευθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ λάβῃ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν μέτρα, ἀποτελεσματικά. Δὲν δύναται ὁ πολιτικὸς κόσμος νὰ δραπετεύῃ ἐνώπιον τῶν προβλημάτων καὶ νὰ ἀναθέτῃ τὴν ἀντιμετώπισίν των εἰς ἀνευθύνους δῆθεν τεχνικούς, ἢ νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἐπίλυσίν των, ρίπτων τὴν χώραν εἰς προεκλογικὸν σάλον. Εἶναι ἰδιαιτέρως ἀπαραίτητον τὴν στιγμὴν αὐτήν, πλὴν τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἐπειγόντων προβλημάτων, νὰ καταστῇ συνείδησις εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὅτι ὑπάρχει οἰκονομικὴ πολιτικὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ Κυβέρνησις διὰ νὰ τὴν ἀσκήσῃ. Εἰς τὸ πλαίσιον ἑνὸς ὡλοκληρωμένου οἰκονομικοῦ σχεδίου, μία ὀρθολογικὴ πολιτικὴ εἰσοδημάτων καὶ ἐνίσχυσις λαϊκῶν τάξεων ὄχι μόνον διαταραχὰς καὶ προβλήματα δὲν δημιουργοῦν, ἀλλὰ ἀντιθέτως δύνανται νὰ συμβάλουν εἰς τὴν θετικὴν καὶ ἀσφαλῆ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, τὴν περιφρούρησιν τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ μεγάλου σκοποῦ τῆς ἀνόδου τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Μόνιμοι κοινωνικαὶ μεταρρυθμίσεις καὶ ἀσφαλὴς κοινωνικὴ πρόοδος ἄνευ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν. Ἀλλὰ καί, ἀντιστρόφως, αἱ τάξεις τῶν ἐργαζομένων τῆς ὑπαίθρου καὶ τῶν πόλεων πρέπει νὰ ἔχουν τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν ζητοῦνται μόνον ἀπὸ αὐτὰς ἑκάστοτε θυσίαι, ἀλλὰ τόσον αἱ θυσίαι ὅσον καὶ αἱ ἀπολαυαὶ ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀνήκουν κατὰ τρόπον ἀνάλογον εἰς ὅλους. Ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ παραλείψῃ νὰ ἀπασχοληθῇ μὲ τὸν μακροχρόνιον οἰκονομικὸν προγραμματισμὸν τῆς χώρας. Ἀλλὰ ἀφοῦ ὑπογραμμίσωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν χρησιμότητα τοῦ οἰκονομικοῦ προγραμματισμοῦ, θὰ πρέπει νὰ σημειώσωμεν ταὐτοχρόνως, ὅτι ὁ προγραμματισμὸς δὲν ἀποτελεῖ μίαν ἔννοιαν ἢ πρᾶξιν «ἀποκαλύψεως». Ἀποτελεῖ ζωντανὸν ἔργον τῶν ἐργαζομένων τάξεων, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἔχουν καὶ τὴν δυνατότητα καὶ τὴν εὐθύνην ἐνεργοῦ καὶ ἐποικοδομητικῆς συμβολῆς εἰς τὴν χάραξιν τῶν κατευθύνσεων καὶ τῶν ἰδιαιτέρων ἐπιδιώξεων τῆς οἰκονομικῆς προσπαθείας. Τότε μόνον καὶ οἱ ἐργαζόμενοι θὰ ἀντιληφθοῦν μέχρι ποίου σημείου ὀφείλουν νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν ἔννοιαν τῆς θυσίας καὶ μέχρι ποίου σημείου δύνανται ἑκάστοτε νὰ ἐλπίσουν ὅτι, ἀναλόγως πρὸς τὸν βαθμὸν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἀποκτοῦν πραγματικὸν περιεχόμενον αἱ διεκδικήσεις των. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν θὰ ἐνισχυθῇ ἡ αἴσθησις οἰκονομικῆς ἀσφαλείας καὶ ἐμπιστοσύνης εἰς τὸ μέλλον τοῦ τόπου, τόσον ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, ὅσον καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ ἀνάσχεσις ὅμως τῶν σημερινῶν ἀρνητικῶν στοιχείων τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς, καθὼς καὶ μία ταχεῖα ἴσως ἁλματώδης νέα ἐκκίνησις, πρὸς τὰ ἐμπρὸς δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ παρὰ μὲ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς πεποιθήσεως ὅτι, εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ δημοκρατικὸν πολίτευμα λειτουργεῖ ὁμαλῶς. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὀφείλω νὰ δηλώσω κατὰ τὸν κατηγορηματικώτερον τρόπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς ὅλους τοὺς πολίτας, ὅλα τὰ δικαιώματα ἢ τὰς ἐλευθερίας ποὺ προβλέπονται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους. Ἐσχάτως αἱ ἐλευθερίαι αὐταί, ἐνῷ μέχρι χθὲς εἶχαν χρέος αἱ Κυβερνήσεις, τὰ δικαστήρια καὶ οἱ πολῖται νὰ τὰς ὑπερασπίζουν ἔναντι τῶν τυχὸν παραβάσεων τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως, ὑπέστησαν ἐπιθέσεις ἐκ μέρους ὀλιγαρίθμων ὁμάδων ἀτόμων, τὰ ὁποῖα ἐπίστευσαν, ὅτι καὶ ἡ ἀσφάλεια τῶν πολιτῶν καὶ αἱ ἐλευθερίαι των δύνανται νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν διάθεσίν των, ἀρκεῖ νὰ θορυβοῦν ἢ νὰ ἀπειλοῦν. Ὅταν τοιαῦται παραβάσεις γίνωνται ἐν ὀνόματι τάχα τῆς Δημοκρατίας, ἀποτελοῦν καὶ ὕβριν πρὸς τὴν δημοκρατίαν καὶ κατάργησιν τῆς.... (Φωναὶ — κωδωνοκρουσίαι — θόρυβος).

§3ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς τοὺς ἐβάλατε.

§4Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου μὴ ἀκουόμενος).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθῆστε κάτω, κ. συνάδελφε. Εἶσθε ἐκτὸς Κανονισμοῦ. Δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί.

§6Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Διότι τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ νόμοι....

§7Γ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ Σύνταγμα ποὺ παραβιάζετε;

§8Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρ. Κυβερν.). Ἀκούσατε, δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω εἰς καμμίαν διακοπήν, διότι εἴθισται νὰ μὴ γίνωνται διακοπαί. Ἀλλ’ ἤκουσα ὅτι παρεβίασα τὸ Σύνταγμα. Πρώτην φορὰν ἀκούω ὅτι παραβιάζει τὸ Σύνταγμα ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ψηφισθῇ ἢ νὰ καταψηφισθῇ. Τὸ Σύνταγμα ὑπερασπίζομεν. Καὶ ἔχετε ὀλίγην ὑπομονὴν διὰ νὰ καταψηφίσετε. Διότι τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ νόμοι διασφαλίζουν τὰς ἐλευθερίας ὅλων τῶν πολιτῶν ἐντὸς ὡρισμένων πλαισίων, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὑποχρεοῦνται καὶ δικαιοῦνται νὰ κινοῦνται ὅλοι. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἡ ἔννοια τῆς ἐννόμου τάξεως δὲν ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς ἐλευθερίας. Τοὐναντίον ἀποτελεῖ συμπλήρωμα διότι τὴν διαφυλάσσει. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἔννομον τάξιν, διότι πιστεύει εἰς τὴν ἔννομον τάξιν, διότι πιστεύει εἰς τὴν ἐλευθερίαν καὶ θέλει νὰ τὴν διαφυλάξῃ. (Φωναί, διαμαρτυρίαι, θόρυβος ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ.). Διαμαρτύρεσθε τώρα ποὺ τὰ ἀκούετε. Ἀλλὰ ὅταν τὰ λέγῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. χειροκροτεῖτε. Ἐλπίζω, ὅτι αἱ μικραὶ ὁμάδες ποὺ ἔχουν παρεξηγήσει καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ ἐπίστευσαν ὅτι τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ Νόμοι ἰσχύουν δι’ ἄλλους, εἰς αὐτὰς δὲ ἀνήκει τὸ δικαίωμα καὶ νὰ διαταράσσουν τὴν κυκλοφορίαν καὶ τὴν ἡσυχίαν καὶ νὰ καταστρέφουν τὴν περιουσίαν τῶν πολιτῶν, θὰ συνέλθουν ταχέως. Ἡ ἀντιμετώπισίς των θὰ γίνῃ μὲ μέσα ἀνάλογα πρὸς τὴν ἰδικήν των ἐπιθετικότητα. Ἔχει καὶ ἡ Πολιτεία δικαίωμα «νομίμου ἀμύνης».

§9Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Εἶναι οἱ πολῖται τοῦ 114 τοῦ Συντάγματος.

§10Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Ἀποβλέπομεν ἰδιαιτέρως εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἐλευθεροτυπίας....

§11ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ ραδιόφωνον;

§12Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Ὡς πρὸς τὸ ραδιόφωνον —παρένθεσις— ἀκολουθοῦμεν, πρὸς τὸ παρόν, τὴν τακτικὴν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις Γ. Παπανδρέου. Μόλις λάβομεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης, θὰ δημιουργήσωμεν ραδιόφωνον ἀπολύτως ἀντικειμενικὸν καὶ δημοκρατικὸν ποὺ εἶχε καταργήσει ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου. Πρέπει νὰ διαβεβαιώσωμεν τοὺς ἐκδότας τῶν ἐφημερίδων, ὅτι θὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν ἀπὸ τὴν τρομοκρατίαν τῶν τραμπούκων. Λυπούμεθα διότι, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τραμπούκων, οἱ ὁποῖοι προέβησαν καὶ εἰς δημοσίαν πυρπόλησιν φύλλων ἐφημερίδων, μερικοὶ ἐκδόται, τρομοκρατηθέντες ἀπὸ τὰς ἐκδηλώσεις αὐτάς, δὲν ἐγκατέλειψαν μόνον τὰς ἀπόψεις ποὺ εἶχαν, ἀλλὰ ἔδωσαν τὴν ἐντολὴν εἰς τοὺς συντάκτας των νὰ ἐγκαταλείψουν καὶ πᾶν μέτρον καὶ πᾶσαν εὐπρέπειαν καὶ νὰ ἐπιτεθοῦν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεώς μας, χωρὶς κανενὸς εἴδους συγκρατημόν. Τοὺς ὁδηγεῖ ἡ πεποίθησις ὅτι ἡ Κυβέρνησις μὲν σέβεται τὴν ἐλευθεροτυπίαν, ἐνῷ οἱ τραμποῦκοι δὲν τὴν σέβονται καὶ σχίζουν καὶ καίουν φύλλα ἐφημερίδων καὶ ἐμποδίζουν τὴν κυκλοφορίαν των εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ, ὅτι θὰ ὑπερασπίσῃ τὰς ἐλευθερίας τῶν πολιτῶν καὶ ἔναντι τῶν τυχὸν παραβάσεων τῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ καὶ ἔναντι τῶν ἐπιθέσεων τῶν τραμπούκων.

§13Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Πρόκειται περὶ ἐλευθέρων πολιτῶν.

§14Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Δὲν θὰ εἰσέλθω, βεβαίως, εἰς ἀνάπτυξιν τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων. Ἐπιθυμῶ, ὅμως, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ζητήματος τῆς Δημοκρατίας, νὰ τονίσω, ὅτι μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι ἡ ἐπίλυσις τοῦ προβλήματος, τοῦ ὁποίου ἡ παράτασις δηλητηριάζει τὴν ζωὴν τῆς χώρας. Ἐννοῶ, ὅτι θὰ προβῶμεν εἰς ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀποκαταστάσεως γνησίως ἐλευθέρου συνδικαλισμοῦ ἐν Ἑλλάδι. Μία μακρὰ ἱστορία ἀνωμαλίας εἰς τὸν τόπον, ἔκαμεν ὥστε τὸ βάθρον αὐτὸ τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως νὰ ἔχῃ ὑπονομευθῆ. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ ἐλευθέρου συνδικαλισμοῦ καὶ ἐννοεῖ νὰ ἐξασφαλισθῇ εἰς τοὺς πιστεύοντας εἰς τὰς ἀρχὰς αὐτάς, ἡ δυνατότης νὰ προχωρήσουν ἀνεμπόδιστοι πρὸς τὸ καλὸν τῆς ἐργατικῆς τάξεως, τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Μὲ τὰ ἀνωτέρω συνδέεται ἡ φροντὶς διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν μεθόδων τῆς διοικήσεως καὶ τῆς ἀναπτύξεως τῆς Αὐτοδιοικήσεως. Ἐξέφρασα πολλάκις τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ ηὐξημένου ρόλου τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ παίξῃ εἰς τὸ μέλλον ἡ Αὐτοδιοίκησις, τόσον ἀπὸ ἀπόψεως διοικητικῆς, ὅσον ἀκόμη καὶ ἀπὸ ἀπόψεως προγραμμάτων οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Πολλοὺς ἀπασχολεῖ τὸ γεγονός, ὅτι μερικοὶ κοινοτάρχαι ἢ δήμαρχοι ἀπεφάσισαν, ἐσχάτως, νὰ παίξουν ηὐξημένον ρόλον ὄχι εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Αὐτοδιοικήσεως, ἀλλὰ εἰς τὴν περιοχὴν τῆς πολιτικῆς, ἀντικαθιστῶντες, ἐνδεχομένως, καὶ τὸ Κοινοβούλιον. Πρέπει νὰ δηλώσω, ὅτι τὸ φαινόμενον, ὁσονδήποτε θλιβερὸν καὶ ἂν εἶναι, ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸ αἴσθημα τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας τῶν ὀργάνων τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι, μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ τὴν συνεργασίαν τῆς Βουλῆς, θὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον, ὄχι μόνον νὰ περιορίσωμεν τὴν Αὐτοδιοίκησιν εἰς τὰ ἔργα της, ἀλλὰ καὶ νὰ τῆς δώσωμεν τὰ μέσα νὰ παίξῃ τὸν ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν Νόμων ρόλον της, κατὰ τρόπον ἐπιτυχῆ. Δὲν θὰ ἤθελα (οὐδὲ κἂν ὑπάρχει ἴσως λόγος) νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Εἰς κάποιαν εὐρωπαϊκὴν χώραν ὠνόμαζαν πάντοτε τὸν Στρατὸν «ὁ μέγας σιωπηλός». Τοῦτο ἐσήμαινεν, ὅτι ὁ Στρατὸς οὐδέποτε ἀνεμιγνύετο εἰς τὰ πολιτικὰ πράγματα, οὐδέποτε ὡμίλει διὰ νὰ ἀκούεται, ἀλλὰ καὶ ὅτι, οὐδεὶς ὡμίλει περὶ αὐτοῦ. Ὁ Στρατός, ἔχων τὸ ἱερὸν χρέος τῆς προασπίσεως τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας, ἐθεωρεῖτο, ὅπως εἶναι ὀρθόν, ὡς τμῆμα τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ εὑρισκόμενον ἔξω τῶν πολιτικῶν παθῶν. Ἡ πρόσφατος ἀναταραχή, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς πολλὴν περὶ Στρατοῦ συζήτησιν, μὲ φέρει εἰς τὸ νὰ δηλώσω κατηγορηματικῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιδιώξῃ ὅπως τὸ ταχύτερον παύσῃ πᾶσα αἰτία, πᾶσα ἀφορμὴ καὶ πᾶν πρόσχημα διὰ νὰ γίνεται συζήτησις περὶ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Ἀνήκει εἰς αὐτὰς ἡ εὐγνωμοσύνη τῆς χώρας, διότι χάρις εἰς αὐτὰς οἱ Ἕλληνες ἔχουν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας καὶ ἡ Ἑλλὰς δύναται νὰ ἀσκῇ ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Καὶ ἀνήκει εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις ὁλόκληρος ἡ προσοχὴ τοῦ Ἔθνους καὶ ὁλόκληρος ἡ φροντίς του διὰ τὰ θέματα ποὺ τὰς ἀφοροῦν. Ἀλλὰ ἀνήκει εἰς ὅλους τὸ καθῆκον νὰ ἀπαλλάξωμεν τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις ἀπὸ ἀναμίξεις, αἱ ὁποῖαι πᾶν ἄλλο ἢ προάγουν τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους ἢ τοῦ Λαοῦ. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀναλλοίωτος. Ἔχει προσδιορισθῆ κατὰ τρόπον ἁπλοῦν. Ἡ Ἑλλὰς ἀνήκει εἰς τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν, χωρὶς τοῦτο νὰ σημαίνῃ, ὅτι δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν φιλίαν, οἰκονομικὰς συναλλαγὰς καὶ πολιτιστικὰς σχέσεις μὲ ὅλας τὰς χώρας. Συμβαίνει βεβαίως, εἰς τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν, νὰ ὑπάρχουν συχνὰ μεγάλαι ἢ μικραὶ διενέξεις, μεγάλα ἢ μικρὰ ρήγματα, μεγάλαι ἢ μικραὶ δυσαρέσκειαι. Δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ σημειώσω ἐδῶ, φερ’ εἰπεῖν, τὸ γεγονός, ὅτι καθυστερεῖ ἡ παροχὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα τῆς οἰκονομικῆς βοηθείας, τὴν ὁποίαν μέλη τοῦ ΝΑΤΟ ἔχουν ὑποσχεθῆ πρὸ διετίας. Εἶναι παλαιὸς ὁ κανών, ὅτι δὲν ὑπάρχει συμμαχία δίχως πικρίαν. Ἀλλ’ αἱ πικρίαι δὲν καταργοῦν τὴν συμμαχίαν, οὔτε ἀναιροῦν τὸ γεγονός, ὅτι ἡ συμμαχία αὐτὴ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς ἀσφαλείας τῶν χωρῶν ποὺ τὴν ἀπαρτίζουν. Ἕνα ἀπὸ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθεσαν ὑπὸ δοκιμασίαν τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν ἐν Ἑλλάδι, ὑπῆρξε τὸ μέγα ἑλληνικὸν ἐθνικὸν ζήτημα, τὸ Κυπριακόν. Σήμερον εὑρισκόμεθα ἐν ὄψει τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἡ μεγάλη μας δύναμις εἶναι ὅτι, τὸ αἴτημά μας, ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ, στηρίζεται εἰς μίαν βασικὴν ἀρχὴν τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, τὴν ἀρχὴν τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν λαῶν. Ἡ δὲ προσήλωσις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ Ο.Η.Ε., ἀπεδείχθη καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι συνεμορφώθημεν καὶ πρὸς τὴν ἔκθεσιν τοῦ μεσολαβητοῦ τοῦ Ο.Η.Ε. Οὕτω τὰς διμερεῖς συζητήσεις μὲ τὴν Τουρκίαν, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἄλλοτε ἀρνηθῆ, ἀπεδέχθημεν μετὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ μεσολαβητοῦ, διότι πλέον ἐτέθησαν ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Τὸ δεύτερον σημεῖον τῆς δυνάμεώς μας εἶναι ὅτι, παρὰ τὰ περὶ τοῦ ἀντιθέτου λεγόμενα, νομίζω, ὅτι ἡ ἀπαιτουμένη ἑνότης μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων, καὶ μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου, διατηρεῖται καὶ πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἄρρηκτος. Ἕνα τρίτον θετικὸν σημεῖον εἶναι, ὅτι ἡ περὶ Κύπρου συζήτησις, δὲν γίνεται ὑπὸ τὸ ἄγχος πολεμικῆς ἀπειλῆς ἢ καὶ πραγματικῆς ἐν Κύπρῳ αἱματοχυσίας. Ἀλλὰ ἐὰν αὐτὰ εἶναι τὰ ὅπλα μας καὶ τὰ θετικὰ σημεῖα, δὲν δύναμαι, ἐν ὄψει τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, νὰ εἴπω ὅτι ἔχω σχηματίσει εἰκόνα ἀπολύτως αἰσιόδοξον, ὡς πρὸς τὰς διαθέσεις τῶν κρατῶν–μελῶν τοῦ Ο.Η.Ε. Εἶχα ἄλλοτε καταδικάσει, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἕνα εἶδος ρωμαντισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπέβαινε καὶ ἐναντίον τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων καὶ ἐναντίον τῶν φιλικῶν πρὸς τοὺς συμμάχους αἰσθημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶχε καταλήξει νὰ θεωρῆται, ὅτι ἅπαντες οἱ σύμμαχοί μας θὰ ὤφειλαν, ἀφ’ ἧς ἐγεννήθη τὸ πρόβλημα τὸ Κυπριακόν, νὰ ξιφουλκήσουν ὑπὲρ ἡμῶν, ἀδιαφοροῦντες πρὸς οἱανδήποτε ἄλλην σκέψιν, μὲ μόνην θέλησιν τὴν προσαρμογὴν εἰς τὰς διακεκηρυγμένας ἀρχὰς τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἡ ἀντίληψις ἦτο κατὰ βάσιν ὀρθή, ἀλλὰ ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου. Ἐδικαιολόγει μίαν ἀντισυμμαχικὴν ἔκρηξιν, ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο νὰ θεμελιώσῃ μίαν πολιτικήν. Παραλλήλως, εἶχε καλλιεργηθῇ ἕνας μῦθος τοῦ «κακοῦ δυτικοῦ», ὁ ὁποῖος ἀντιτίθεται εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ δικαιώματος τῆς αὐτοδιαθέσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, καὶ τοῦ «καλοῦ ἀνατολικοῦ», ὁ ὁποῖος ἐψήφισεν ὑπὲρ τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ. Ἡ ἐξέλιξις τῶν τελευταίων καιρῶν χρησιμεύει εἰς τὴν ἀπόλυτον προσγείωσιν τῶν Ἑλλήλων. Ἡ ἱστορία τοῦ Κυπριακοῦ μᾶς ἐγέμισε πικρίας, ἀλλὰ μᾶς ἐδίδαξε πῶς νὰ σκεπτώμεθα εἰς τὰ θέματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Τὸ μάθημα ὁλοκληρώνεται τώρα. Αἱ Τουρκοσοβιετικαὶ συνομιλίαι, ἡ ἐμφάνισις εἰς ὡρισμένα ἀνακοινωθέντα τοῦ θέματος «τῶν δύο κοινοτήτων» καὶ ἄλλα τινα δείγματα τῆς Σοβιετικῆς διπλωματικῆς ἱκανότητος, διέλυσαν τὸν μῦθον τοῦ κακοῦ δυτικοῦ καὶ τοῦ καλοῦ ἀνατολικοῦ καὶ μᾶς ἐπληροφόρησαν ὅτι παντοῦ ὑπάρχουν μεγάλαι ἢ μικραὶ δυνάμεις, σκεπτόμεναι τὰ ἰδικά των συμφέροντα. Ἐντὸς τῆς ἀτμοσφαίρας αὐτῆς πρέπει καὶ ἡμεῖς μὲ ρεαλισμὸν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν ὡς ἐμφανίζεται. Οὐδέποτε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ ἐγκαταλείψῃ τὸν πόθον τῆς ἑνώσεως τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι αἴτημα προβαλλόμενον πρὸς τοὺς ξένους. Τὸ αἴτημα εἶναι ἡ ἀδέσμευτος ἀνεξαρτησία, ἐν ὀνόματι τῆς ἀρχῆς τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν λαῶν. Αἰσιοδοξοῦμεν διότι πιστεύομεν εἰς τὸ δίκαιον καὶ διότι πιστεύομεν ἐπίσης ὅτι θὰ διατηρηθῇ ἡ ἑνότης ἀπόψεων μεταξὺ τῶν Κυπρίων ἀδελφῶν μας καὶ ἡμῶν καὶ πέραν τῆς ἑνότητος αὐτῆς, ἡ ἑνότης μεταξὺ ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Ἠρωτήθην ἀπὸ ξένους δημοσιογράφους ἐὰν σκέπτωμαι νὰ προβῶ εἰς «ἐθνικοποιήσεις ἐπιχειρήσεων» ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ἀπήντησα ὅτι τὸ πρῶτον ποὺ χρειάζεται ἐν Ἑλλάδι εἶναι νὰ ἐθνικοποιηθοῦν ὡρισμένα προβλήματα. Πρὸ παντὸς ὀφείλει νὰ ὑπάρξῃ ἑνιαία ἐθνικὴ πολιτικὴ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν ζητημάτων. Ἀλλὰ καὶ ἄλλα βασικὰ προβλήματα, ὅπως ἡ λειτουργία τῆς Δημοκρατίας, ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας, θὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσουν εἰ δυνατὸν καὶ μέχρι δυνατοῦ ὁρίου, ἀντικείμενα ἀνταλλαγῆς σκέψεων πέραν συμπολιτευτικῆς ἢ ἀντιπολιτευτικῆς διαθέσεως. Ἤδη ἡ ἀτμόσφαιρα τοῦ Κοινοβουλίου θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἐπιτρέπῃ αὐτό. Θὰ χαιρετίσω μὲ ἰδιαιτέραν εὐχαρίστησιν, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν πολιτικὴν κρίσιν, ὁ τότε ὑπεύθυνος σύμβουλος τοῦ Βασιλέως τοῦ ὑπέδειξε καὶ ἔγινε δεκτὸν ὅπως κληθῇ εἰς τὰ Ἀνάκτορα καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Καὶ σημειῶ ἐπίσης τὸ νέον γεγονός, ὅτι παρῆλθεν ἡ ἐξ ὡρισμένων ὑποθέσεων τοῦ παρελθόντος ὀξύτης μεταξὺ τοῦ κόμματος τῆς ΕΡΕ καὶ τοῦ Κέντρου. Οὕτω, ἡ κοινοβουλευτικὴ ἀτμόσφαιρα ἀμβλύνεται. Βεβαίως, δὲν ἀγνοῶ οὔτε ἐννοῶ νὰ ἀγνοήσω τὸ γεγονός, ὅτι ἡ τελευταία κρίσις ἔκαμεν ὥστε νὰ τίθεται τὸ ἐρώτημα κατὰ πόσον ἡ Βουλὴ αὐτὴ δύναται νὰ διαρκέσῃ, πόσον δύναται νὰ διαρκέσῃ, καὶ ἂν δύναται νὰ στηρίξῃ κυβέρνησιν προερχομένην ἐκ τοῦ Κέντρου. Προσωπικῶς δὲν ἔχω ἀποκρύψει ποτὲ τὴν γνώμην μου, ὅτι πᾶσα προσπάθεια πρέπει νὰ καταβάλλεται διὰ νὰ τηρῆται τὸ Σύνταγμα καὶ νὰ διαρκῇ ἑκάστη Βουλὴ ἐπὶ τέσσαρα ἔτη. Ἄλλοτε συμβαίνει νὰ πρέπει νὰ ἀλλάξῃ ἡ σύνθεσις μιᾶς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς περιόδου τῆς Βουλῆς. Ἄλλοτε συμβαίνει νὰ πρέπει νὰ ἐπιταχυνθῇ ὁ χρόνος τῶν ἐκλογῶν ἀναλόγως τῶν πολιτικῶν ἐξελίξεων. Ἐσημείωσα ὅτι ὁ σκοπὸς πρέπει νὰ εἶναι ἡ διάρκεια τῆς Βουλῆς, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνῃ ὅτι πιστεύω, ὅτι ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη νὰ ἐπιταχυνθοῦν αἱ ἐκλογαί, τοῦτο δὲν θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ. Ἀλλὰ τοῦτο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἐθνικῆς, πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς καταστάσεως ἐκ μέρους ὅλων τῶν παραγόντων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἁρμοδιότητα εἰς τὸ θέμα τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς. Πρὸς τὸ παρόν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει σχηματίσει τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ καταφύγωμεν ἀμέσως εἰς ἐκλογάς. Ὁ ἐνδεδειγμένος χρόνος θὰ προκύψῃ ἀργότερον ἐκ τῶν πραγμάτων. Δύναμαι ὅμως καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἡ Κυβέρνησις πιστεύει ὅτι τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ, εἰς τὰς μελλοντικὰς ἐκλογάς, εἶναι ἡ ἁπλῆ ἀναλογική. Δὲν εἶναι δι’ ἐμὲ ἡ σκοπιμότης, ποὺ ἐπιβάλλει τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν.

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (τῆς Ε.Κ.). Τὶ ἐλέγατε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην;

§16Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἶπον, ὅτι εἰς τὰς δημοκρατίας δὲν ὑπάρχουν ἀδιέξοδα. Καὶ ὅταν δημιουργῶνται, ὑπάρχει, ὡς διέξοδος αἱ ἐκλογαί. Πιστεύω, ὅτι, εἰς ἀδιέξοδον δὲν ἔχομεν φθάσει. Ὅτι δύναται ἡ παροῦσα Βουλὴ νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν καὶ ὅτι, ἀκόμη δὲν εἶναι ἡ ὥρα τῶν ἐκλογῶν. Ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ πάντως, εἶναι, δι’ ἐμέ, θέμα ἀρχῆς ἀπαρεγκλίτου. Βεβαίως, τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, δὲν εἶναι οὔτε θέμα ἐμπιστοσύνης τὴν στιγμὴν αὐτὴν οὔτε ἡ ψῆφος ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, σημαίνει κατ’ ἀνάγκην καὶ ἔγκρισιν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα (καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει λόγους νὰ ἐπείγεται ὡς πρὸς τοῦτο) θὰ συζητήσωμεν ὅλοι μαζὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, θὰ ὑπάρξῃ ἔδαφος συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν Κομμάτων, βολιδοσκόπησις τῆς θελήσεως τῆς πλειοψηφίας καὶ ὅλοι μαζὶ θὰ λάβωμεν τὴν ἀπόφασιν. Ἀλλὰ ἡ ἁπλῆ ἀναλογικὴ θὰ ἀποτελέσῃ πάντως πρότασιν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἐπεξετάθην, ὡς προανήγγειλον, εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς ποὺ ἰδιαιτέρως μὲ ἀπασχολοῦν ὡς ἡ κοινωνικὴ πολιτική, διότι προτιμῶ νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐντὸς τῶν πλαισίων τῶν γενικῶν γραμμῶν, τὰς ὁποίας ἔθεσα, τὰ συγκεκριμένα μέτρα διὰ νὰ τὰ ἐγκρίνητε, παρὰ νὰ προβῶ εἰς ἀπαρίθμησιν ἑνὸς καταλόγου γενικῶν σκέψεων, αἱ ὁποῖαι θὰ στεροῦνται τοῦ χαρακτῆρος τοῦ συγκεκριμένου καὶ τοῦ πραγματοποιήσιμου. Ἐπιθυμῶ κατὰ τρόπον γενικώτερον νὰ τονίσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς μας δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ παραπλανήσῃ οὐδένα. Ἀποτελεῖται ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐξελέγησαν βάσει τῆς ψήφου τῆς 16ης Φεβρουαρίου καὶ αἰσθάνονται τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐνεργήσουν σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τῶν ἐκλογῶν ἐκείνων, ποὺ συνίστανται εἰς αὔξουσαν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ τῆς ὑπαίθρου καὶ τῶν πόλεων. Βεβαίως ἐπίσης εἶναι προσηλωμένα εἰς τὰς ἀρχὰς ποὺ διέπουν ἢ πρέπει νὰ διέπουν πᾶσαν πολιτικὴν μερίδα τοποθετημένην, ὡς ἡ ἰδική μας, εἰς τὸ Κέντρον. Εἶναι ἐκ τῶν ἀνωτέρω προφανὲς ὅτι δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ εἴμεθα ἀνειλικρινεῖς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νὰ προσποιηθῶμεν ὅτι ὁμιλοῦμεν ὑπεράνω πάσης πολιτικῆς σκέψεως ἢ κατευθύνσεως. Πιστεύομεν ὅμως ὅτι ἡ ὑπερψήφισις τῆς Κυβερνήσεώς μας βάσει τῶν γενικωτέρων γραμμῶν ποὺ διετυπώσαμεν, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ γίνουν εὐρύτατα ἀποδεκταί, δὲν ὠφελεῖ οὐδεμίαν πολιτικὴν μερίδα ἰδιαιτέρως. Ἐξυπηρετεῖ τὴν πολιτικὴν ὁμαλότητα, τολμῶ μάλιστα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς μας δύναται καλύτερον οἱασδήποτε ἄλλης νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν ὁμαλότητα ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας. Ἐξυπηρετεῖ τὴν Δημοκρατίαν, οἵαν ἅπαντες πρέπει νὰ ἐπιθυμῶμεν. Καὶ ἐξυπηρετεῖ τὸ Ἔθνος, τὸ ὁποῖον ἔχει ὀργανικὴν ἀνάγκην καὶ τῆς ὁμαλότητος καὶ τῆς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ὁμάδος κ. Νόβα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἔχει τὸν λόγον.

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἀπαντήσω αὔριον. Θέλω νὰ μελετήσω τὸ κείμενόν των. Τὸ ἔλαβον μόλις πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς καὶ ἐπιθυμῶ, ἐπίσης, νὰ ἐκτιμήσω τὸ περιεχόμενον τοῦ κειμένου αὐτοῦ, ἐν συνεργασίᾳ μὲ ὅλα τὰ μέλη τοῦ δημοκρατικώτατα λειτουργοῦντος Κόμματος τῆς ΕΡΕ. (Γέλωτες, καγχασμοὶ ἐκ τῆς πτέρυγος τῶν βουλευτῶν τῆς Ε.Κ. καὶ χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§20Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως δὲν ὑπάρχει συνταγματικὴ ἐπιταγή, τιθεμένου ζητήματος ἐμπιστοσύνης, κατὰ τὴν ἐμφάνισιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ περὶ παροχῆς προθεσμίας. Ἐφ’ ὅσον, ὅμως, ἓν τῶν Κομμάτων τὸ ἐζήτησε, εἶναι καθιερωμένον ὅπως δίδεται ἡ 48ωρος προθεσμία, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι καὶ ἡ αἰτηθεῖσα 24ωρος εἶναι ἀρκετή. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ γίνῃ ἀλλαγὴ τῆς σειρᾶς τῶν Κομμάτων καὶ ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Μείζονος Κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως...

§21ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ε.Κ).... Συμπολιτεύσεως... (Θόρυβος).

§22Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔστω Συμπολιτεύσεως. Δὲν ἐλέχθη τέτοιο πρᾶγμα, ἡ πρότασις, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ Ἀρχηγοῦ ἑνὸς μεγάλου Κόμματος, ὁ ὁποῖος ἔχει σειρὰν πρῶτος νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις του, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτή, δι’ ὅλον τὸ Σῶμα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπακόπουλε, σᾶς ζητῶ συγγνώμην. Δηλῶ, ὅτι ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ. ἔχει κατατεθῆ δήλωσις, διὰ τῆς ὁποίας ἐξουσιοδοτεῖ τὸν κ. Μπακόπουλον νὰ ἐκπροσωπῇ τὸ Κόμμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§24Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ἀγορεύσω. Ἔχω ἐξουσιοδοτηθῆ νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Ἡ Ε.Κ. δὲν ἀναγνωρίζει τὴν ψευδοκυβέρνησιν καὶ δηλοῖ, ὅτι θὰ τὴν καταψηφίσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§25Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Τὴν ψευδοκυβέρνησιν τοῦ ΕΑΜ. (Θόρυβος, φωναὶ ἐκ μέρους βουλευτῶν τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ ἡσυχίαν.

§27Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω... (Γέλωτες ἐκ μέρους βουλευτῶν τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§28Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε ἀντίποινα; Θὰ τὰ ἔχετε αὔριον. Ὑπομονὴ λοιπόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τί συνέβη, ὥστε νὰ ἀπειλῇ ἀντίποινα ὁ κ. Μπακόπουλος; Οὐδὲν συνέβη. Καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν φίλον κ. Μπακόπουλον νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν λέξιν περὶ ἀντιποίνων.

§30Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀνακαλῶ τίποτε. Ἐρωτᾶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. τί συνέβη. Ὅ,τι συνέβη θὰ τὸ ἔχητε αὔριον, ἐὰν δὲν ἡσυχάσητε. Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Ε.Κ. δὲν ἀναγνωρίζει τὴν ψευδοκυβέρνησιν καὶ δηλοῖ ὅτι θὰ τὴν καταψηφίσῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γενικὴ δήλωσις τοῦ Κόμματος. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι), εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ κειμένου του ἔκαμε λόγον περὶ τραμπούκων. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ περὶ αὐτοῦ. Ὡμίλησεν ὅμως περὶ καύσεως ἐφημερίδων. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ. Ὁμιλεῖ, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος.

§32Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ὑπάρχουν λέξεις κοινοβουλευτικαὶ νὰ ἐκφρασθῇ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ μὴ χάσωμεν τὴν ψυχραιμίαν μας. Κύριε Κωστῆ, σᾶς παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§34Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁ κ. Χούτας, τί θέλει ἐκεῖ ὄρθιος;

§35Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ καθήσουν κάτω, ὅσοι εἶναι ὄρθιοι;

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χούτα, παρακαλῶ, καθήσατε.

§37Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κάθησε κάτω.

§38Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἐντροπή σου.

§39Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐντροπὴ σὲ σένα. Κάθησε κάτω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, ἠρεμήσατε. Πρὸς Θεοῦ. Τί ἐπάθαμεν. Ὁμιλεῖ ὁ κ. Μπακόπουλος καὶ παρακαλῶ μὴ διακόπτετε.

§41Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Χούτα, καθήσατε.

§43Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν πρόοδον...

§44Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§45Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἔτσι, θὰ κάθηται ἐκεῖ νὰ τὸν βλέπωμεν. Μὴ σᾶς ἐνδιαφέρῃ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, σᾶς παρακαλῶ.

§47Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐμὲ εὑρήκατε; Εἰς τὸν κ. Χούταν νὰ ὁμιλήσητε.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χούτα, παρακαλῶ, καθήσατε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριοι παρακαλῶ, ἡσυχία. Ἔχομεν συνέχειαν ὁμιλίας.

§49Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Αὐτὴ εἶναι ἡ Δημοκρατία τῶν κυρίων.

§50Γ. ΜΕΛΑΣ. Ὄχι τῶν γκάγκστερς. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ πολὺ νὰ σεβασθῶμεν, τοὐλάχιστον, τὸ Κοινοβούλιον.

§52Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ μέρος ἐκεῖνο τοῦ γραπτοῦ κειμένου ἀφορᾷ εἰς τὰ γεγονότα τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς. Καὶ ἐπὶ αὐτῶν, ἡ θέσις τῆς Ε.Κ. εἶναι σαφής, εἶναι κρυσταλλίνη. Προχθὲς ὁ ἀξιότιμος... (Ψίθυροι ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§53Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μά, καὶ ἀπὸ σᾶς ἀκόμη; Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ. (Γέλωτες). Ἡ θέσις τοῦ Κόμματος, κύριε Πρόεδρε, εἶναι σαφής, εἶναι κρυσταλλίνη. Προχθές, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἐδήλωσε διὰ τοῦ τύπου τὰ ἑξῆς:

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καλύτερον εἶναι νὰ μὴ τὰ διαβάσητε.

§55Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ζητῶ τὴν ἄδειάν σας.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς συμβουλεύω νὰ μὴ τὰ διαβάσητε.

§57Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ζητῶ τὴν συμβουλήν σας. «Ἀποδοκιμάζω — εἶπε — τὴν ἀπρόκλητον βίαν τῶν διαδηλωτῶν καὶ τῶν ὀργάνων τῆς ἀστυνομίας...». (Φωναί: Μπράβο! Αἶσχος!). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). «Ἀναγνωρίζω τὴν νόμιμον ἄμυναν ἀμφοτέρων...». (Φωναί: Μπράβο! Αἶσχος!). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). (Ἀντεγκλήσεις μεταξὺ τῶν κ.κ. Γ. Μελᾶ καὶ Θ. Παπαπαναγιώτου).

§58Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, σᾶς παρακαλῶ, καθήσατε.

§60Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Σ’ ἐμένα μιλᾶς; Κάθησε κάτω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§61Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. «Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἀνέκαθεν ἡ γραμμή μου καὶ αὐτὴ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι καὶ σήμερον». Εἶμαι ἐξουσιοδοτημένος ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ. νὰ δηλώσω συμπληρωματικῶς εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐπελήφθησαν τῆς ὑποθέσεως τὰ ἁρμόδια δικαστήρια, ἀναμένομεν τὴν κρίσιν τῆς Δικαστικῆς ἐξουσίας. Καὶ δι’ ὅσους κριθοῦν ἔνοχοι, ἡ Ἕνωσις Κέντρου ζητεῖ αὐστηρὰν καὶ παραδειγματικὴν τιμωρίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§63Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἁπλῶς ἔχω νὰ τονίσω, νὰ διακόψωμεν, διότι εἶναι παλαιότατον ἔθιμον νὰ διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, μάλιστα ὅταν εἷς ἐκ τῶν κυρίων Ἀρχηγῶν καὶ μάλιστα τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, ἐζήτησε τὴν διακοπὴν διὰ τὴν ἑπομένην ἡμέραν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν δύναται νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἐὰν τὸ ζητήσουν 20 βουλευταί. Ἡ Ε.Ρ.Ε. ἔχει 99 βουλευτάς, ἑπομένως ἡ Βουλὴ συναινεῖ νὰ διακόψωμεν ἐπὶ 24ωρον;

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 8 μ.μ.).