1965.06.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 98η

Παρασκευὴ 4 Ἰουνίου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Πετραλιᾶς). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Βρανόπουλος, Α. Παπαλουκᾶς, Α. Μπουρνιᾶς, Ι. Κουτσοχέρας, Σ. Κωτιάδης, Κ. Στεφανόπουλος, Κ. Ράλλης, Α. Πετραλιᾶς, Ι. Χαραλαμπόπουλος, Α. Χασαπίδης, Δ. Θανόπουλος, Ε. Ἀνερούσης καὶ Ι. Παπαρτεμίου, καταθέτουν πρότασιν «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 2 Ν. Δ. 4028)1959 «περὶ ἱεραρχίας, προαγωγῶν καὶ τοποθετήσεων τῶν Ἀξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Ὑψηλάντης, Κ. Πετρόπουλος, Γ. Παπαδημητρίου καὶ Δ. Κρόκος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως καὶ περὶ ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς Προέδρων Σωματείων ἰδιοκτητῶν λεωφορείων Νομοῦ Μεσσηνίας καὶ Τριφυλίας, αἰτουμένων ἀνάκλησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 127181)62 καὶ 132200)65 ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργοῦ Συγκοινωνιῶν περὶ ἐπεκτάσεως λεωφορείων τῶν ΣΕΚ μέχρι Χώρας καὶ Πύλου καὶ ὁριστικὴν πάταξιν πειρατείας ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Βαρθολομιοῦ, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀποκατάστασιν πάντων τῶν σεισμοπλήκτων τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Α. Τσαλδάρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐργατοϋπαλλήλων Σταθμοῦ Πρώτων Βοηθειῶν Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, αἰτουμένου ἐφαρμογὴν τῆς ἑκάστοτε ἰσχυούσης ἐργατικῆς νομοθεσίας καὶ διὰ τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιστημονικοῦ Διοικητικοῦ Προσωπικοῦ ΙΚΑ, αἰτουμένου ἐπιψήφισιν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως κλπ.». Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν Σταύρου καὶ Σπυρίδωνος Παππᾶ, κατοίκων Ζευγαρακίου Μεσολογγίου, αἰτουμένων ἀποζημίωσιν καταπατηθέντων παροδίων κτημάτων των ὑπὸ τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Ἰωαννίνων–Ἀντιρρίου. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἡγουμενάκης, δι’ ἀναφορᾶς του, αἰτεῖται οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν Κοινοτήτων περιφερείας του διὰ τὴν ἐκτέλεσιν μικρῶν κοινωφελῶν ἔργων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πολιτικῶν Μηχανικῶν, διαμαρτυρομένων δι’ ἐπικειμένην συζήτησιν φορολογικοῦ νομοσχεδίου ὡς περιέχοντος ἀπαραδέκτους συντελεστὰς φορολογίας διὰ τοὺς μελετητὰς μηχανικούς. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰς τοῦ Προέδρου καὶ τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Γραμματικοῦ Ἀττικῆς, διαμαρτυρομένων δι’ ἐπιχειρηθεῖσαν καταπάτησιν ὑπὸ διαφόρων ἰδιωτῶν δημοσίας ἐκτάσεως εὑρισκομένης ἐν τῇ περιοχῇ τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος καὶ αἰτουμένων λῆψιν μέτρων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν θετῶν θυγατέρων θανόντων στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν συνταξιούχων, αἰτουμένων ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 117534) 31.5.65 ἀποφάσεώς του ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέτεινε τὴν ἰσχὺν παρεσχημένης πρὸς τὴν Τράπεζαν Ἑλλάδος ἐγγυήσεως Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καλυπτούσης δάνειον χορηγηθὲν εἰς Σῶμα Ὁρκωτῶν Λογιστῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Καταναλωτῶν Ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ΔΕΗ ἐπιβαλλομένην νέαν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν εἰς τοὺς καταναλωτὰς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης, κ. Γ. Πανάγος, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ μεροληπτικὴν στάσιν ὀργάνων Χωροφυλακῆς Θεσσαλονίκης, διότι προέβησαν εἰς σύλληψιν ἀπεργῶν καπνεργατῶν καὶ μελῶν διοικήσεως σωματείου καπνεργατῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Α. Τσαλδάρης, καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ «Εὐαγγελισμὸς τῆς Θεοτόκου» Νέου Κεφαλαρίου Δράμας, αἰτουμένου χορήγησιν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἐν λόγῳ Ἱεροῦ Ναοῦ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων ταξὶ Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων, αἰτουμένων ἀνάκλησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 103)65 Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως ἀπαγορευούσης τὴν παραλαβὴν ἐπιβατῶν πρὸς τὴν ἕδραν τῶν αὐτοκινήτων ταξί. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 124925) 31.5.1965 ἀποφάσεώς του ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ χρηματοδότησιν τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ μέχρι ποσοῦ 9.000.000. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Κατοχῆς, αἰτουμένου σύστασιν Ταχυδρομικοῦ Γραφείου Γʹ τάξεως εἰς τὴν ἐν λόγῳ Κοινότητα. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 107690) 29.5.65 ἀποφάσεώς του ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῆς Α.Τ.Ε. πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς δαπάνης παρεμβάσεως τοῦ Δημοσίου εἰς τὰς ἀγορὰς ἐξαγωγίμων χωρικῶν καπνῶν ἐσοδείας 1964. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται, διότι τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν καὶ ὥραν 14.30′ ἔνοπλον τμῆμα ΤΕΑ Βόλου, κινούμενον ἐπ’ αὐτοκινήτου ἀπὸ Δράκειαν πρὸς Ἀγριάν, ἤρχισεν ἀσκόπως πυκνοὺς πυροβολισμοὺς τρομοκρατῆσαν κατοίκους περιοχῆς καὶ αἰτεῖται λῆψιν μέτρων πρὸς κολασμὸν τῶν ὑπαιτίων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Καλαμάτας, αἰτουμένου τὴν ἵδρυσιν Ταμείου Ὑγείας Δικηγόρων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας, κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωτηρίου καὶ Φωκίωνος Σκιαδᾶ κατοίκων Ματαράγκας Μεσολογγίου, αἰτουμένων ὅπως εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ θυμάτων Πελοποννήσου συμπεριληφθῇ καὶ ἡ ἐκ τοῦ σεισμοῦ φονευθεῖσα μήτηρ των Σοφία χήρα Παντελῆ Σκιαδᾶ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Χ. Μπουγᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων περιοχῆς «Ἄστρον–Ἀμφιάλης–Κερατσινίου», διαμαρτυρομένων διὰ τὴν διακοπὴν τῆς συγκοινωνιακῆς των γραμμῆς πρὸς Πειραιᾶ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Ι. Μποῦτος, καταθέτει ὑπόμνημα Συνδέσμου ἰδιοκτητῶν ἀγοραίων ταξὶ ἀγόνων ἐπαρχιακῶν ἑδρῶν Νομοῦ Μεσσηνίας, αἰτουμένου ἀκύρωσιν ἢ τροποποίησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 126600)1965 ἀποφάσεως Ὑπουργοῦ Συγκοινωνιῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Α. Φροντιστής, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Βόλου, αἰτουμένου ὅπως πρὸς ἐξεύρεσιν δυναμικότητος διαθέσεως σακχάρεως προστεθοῦν ποσότητες εἰς τὰ τιμολόγια ἀγορᾶς ἔτους 1964. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Βαμβακοπαραγωγῶν Μοναστηρίου Βονίτσης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ παρὰ τοῦ Κράτους συγκέντρωσιν ἐκκοκκισμένου βάμβακος καὶ αἰτουμένων λῆψιν μέτρων.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται αἱ ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Κιτσίδη, ἀναφερομένης εἰς τὴν ἀνάγκην λήψεως μέτρων ὑπὲρ τῶν ἀμπελουργῶν τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου.

§4Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπουργ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἔχουν κατατεθῆ πολλαὶ ἐρωτήσεις συναφεῖς μὲ τὴν ἐρώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Κιτσίδη, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἀμπελουργῶν τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου καὶ ἄλλων περιφερειῶν. Ἐδόθη τὴν 20ὴν Ὀκτωβρίου 1964 ἀπάντησις, μετὰ παρέλευσιν περίπου ἑνὸς μηνός, ἀφ’ ἧς κατετέθη ἡ πρώτη ἐρώτησις, ὅτι θὰ δοθῇ ἱκανοποιητικὴ λύσις εἰς τὰ πλεῖστα τῶν βασικῶν αἰτημάτων τῶν ἀμπελοκτημόνων τῆς χώρας ἐν ὄψει τῆς τότε ἐπικειμένης νομοθετικῆς ρυθμίσεως. Καὶ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4441)1964 Ν. Δ. ποὺ μὲ πρωτοβουλίαν τῆς Κυβερνήσεώς μας ἐψηφίσθη, ἐξεπληρώθησαν ὅλαι αἱ ἐπαγγελίαι μας. Εἰδικώτερον ἐχορηγήθη τὸ δικαίωμα τῆς ἀτελοῦς ἀποστάξεως ἐπὶ δύο 24ωρα καὶ παρεσχέθη τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς διημέρους οἰνοπνευματοποιοὺς Αʹ κατηγορίας τῆς περιοχῆς Θεσσαλίας, ἤτοι τῶν Νομῶν Μαγνησίας, Τρικάλων, Καρδίτσης καὶ Λαρίσης καὶ τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης, τῆς διαθέσεως καὶ τῆς μεταφορᾶς τοῦ στεμφυλοπνεύματος ἄνευ καταβολῆς φόρου ἢ τέλους ἐντὸς τοῦ Νομοῦ εἰς ὃν παρήχθη ὡς καὶ εἰς τοὺς συνορεύοντας Νομούς. Καὶ ἐγένετο ἀποδεκτὸν καὶ τὸ ἄλλον αἴτημα τῆς ἀπαλλαγῆς προστίμων διὰ παραβάσεις τῶν διατάξεων τοῦ Κώδικος τῶν νόμων περὶ φορολογίας οἰνοπνεύματος. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἔχουν κανένα πλέον ἀντικείμενον, ἡ ἐρώτησις αὐτὴ καὶ αἱ ἄλλαι συναφεῖς ἐρωτήσεις, διότι τὰ βασικὰ αἰτήματα τῶν ἀμπελοκτημόνων τῆς χώρας καὶ ἰδίᾳ τῆς περιοχῆς τῆς Θεσσαλίας μὲ τὴν μέριμναν καὶ τὴν φροντίδα τῆς Κυβερνήσεως ἱκανοποιήθησαν πλήρως, ὅπως εἶπον διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ Ν. Διατάγματος 4431)1964.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2 τοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν εἰς ἀπολυθέντα δημόσιον ὑπάλληλον καταβολὴν τῶν ὁδοιπορικῶν καὶ τῶν ἐξόδων ἐν γένει μεταβάσεώς του κλπ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§6Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπουργ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν τὴν 16ην Νοεμβρίου 1964 ἀπήντησεν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, κ. Βρανόπουλον, ὅτι ἡ κειμένη Νομοθεσία δὲν προβλέπει τὴν καταβολὴν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων εἰς τοὺς Δημοσίους Πολιτικοὺς Ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἀποχωροῦν τῆς Ὑπηρεσίας καὶ οἱ ὁποῖοι μεταφέρουν τὴν οἰκοσκευήν των καὶ τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας των ἀπὸ τὸν τόπον ὅπου ὑπηρετοῦν εἰς τὸν τόπον τῆς ὁριστικῆς ἐγκαταστάσεώς των. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου, ἀναφέρεται εἰς τοὺς ἀπολυθέντας, δυνάμει τοῦ τελευταίου νόμου περὶ 35ετίας. Ἀλλὰ καὶ διὰ καμμίαν ἐκ τῶν ἄλλων κατηγοριῶν τῶν ἀποχωρούντων ὑπαλλήλων, δηλαδὴ συνεπείᾳ ὁρίου ἡλικίας ἢ συνεπείᾳ νόσου, δὲν ὑπάρχει πρόβλεψις εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν καταβολῆς ὁδοιπορικῶν ἐξόδων. Ἐδόθη ἀπάντησις ἐπίσης, ὅτι ἐν ὄψει μιᾶς σοβαρᾶς ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ αἴτημα τῆς καταβολῆς τῶν ὁδοιπορικῶν αὐτῶν ἐξόδων, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον συνήθως ὁ τόπος τῆς ὑπηρεσίας εἶναι καὶ τόπος ὁριστικῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ ἀποχωροῦντος ὑπαλλήλου εἰς πολλὰς κατηγορίας δημοσίων ὑπαλλήλων. Παρὰ ταῦτα ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ μελέτη τοῦ θέματος καὶ θὰ δοθῇ ἐντολὴ ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου νὰ μελετήσῃ τοῦτο καὶ νὰ προσδιορίσῃ κατὰ προσέγγισιν τὸ ὕψος τῆς ἀπαιτουμένης ἐτησίας δαπάνης ποὺ θὰ συνεπαχθῇ ἡ καταβολὴ τῶν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν ἀπολυομένων. Καὶ ἡ Κυβέρνησις χωρὶς νὰ παρέχῃ σήμερον καμμίαν συγκεκριμένην ὑπόσχεσιν μετὰ τὴν μελέτην τοῦ θέματος θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὁριστικήν της ἀπόφασιν.

§7Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὰς παρασχεθείσας πληροφορίας. Πράγματι ἡ ἐρώτησίς μου προσλαμβάνει γενικώτερον χαρακτῆρα, κατόπιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ 35ετίας, νόμου αἰφνιδίως ἰσχύσαντος καὶ ὡς ἐκ τούτου δημιουργήσαντος κατάστασιν βαθμοῦ τοιούτου, ὥστε νὰ εὑρίσκωνται ἄνθρωποι κυριολεκτικῶς πεταμένοι εἰς τὸν δρόμον. Ἐπειδὴ ἐπρόκειτο περὶ ἐκτάκτου περιπτώσεως, ἔπρεπε νὰ ληφθῇ προηγουμένως μέριμνα. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ προστατευθοῦν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Πάντως, εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὰ ὅσα ἐδήλωσε πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Δ. Λαντζούνη, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ἐπεκταθοῦν τὰ εὐεργετικὰ προνόμια τῶν ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἀναπήρους, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§9Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπουργ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐρώτησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου, ἀναφέρεται εἰς ἕν θέμα, τὸ ὁποῖον ἐμπίπτει κατὰ κύριοι λόγον εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, διότι ἀφορᾷ ἀναπήρους πολίτας μὴ δυναμένους νὰ ἐργασθῶσι καὶ συνεπῶς μὴ δυναμένους νὰ πορισθῶσιν τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαῖα λόγῳ ὁλικῆς ἀναπηρίας καὶ ἀνικανότητος πρὸς ἐργασίαν. Ὡς γνωστὸν τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας ἔχει λάβει εἰδικὴν Πρόνοιαν διὰ μίαν κατηγορίαν τυφλῶν διὰ τῆς παροχῆς ἑνὸς χρηματικοῦ ἐπιδόματος. Ὡς εἶναι πρόδηλον, τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας εἶναι ἁρμόδιον νὰ παράσχῃ μίαν ὑπεύθυνον πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῶν μέτρων ποὺ ἔλαβε καὶ προτίθεται νὰ λάβῃ ὑπὲρ τῶν ὁλικῶς ἀναπήρων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην μιᾶς κρατικῆς ἀρωγῆς. Ὅσον ὀφορᾷ τὸ θέμα τῆς χορηγήσεως δελτίων κυκλοφορίας, τοῦτο ἐμπίπτει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Συνεπῶς πρὸς τὰ δύο αὐτὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, δέον νὰ ἀπευθυνθῇ ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου.

§10Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου ἀπευθύνεται κατὰ πρῶτον λόγον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ κατὰ δεύτερον λόγον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Ἐκ τῆς ἐπισκέψεως τόσον ἐμοῦ ὡς καὶ ἄλλων συναδέλφων, εἰς διάφορα χωρία, ἐνίοτε συναντῶμεν πολλοὺς φτωχούς, φτωχοτάτους συνανθρώπους μας εὑρισκομένους εἰς τὴν ἐσχάτην τῶν ἐνδειῶν. Εἶναι τόσος ὁ βαθμὸς τῆς ἐνδείας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ὥστε νὰ ἀπορῇ κανεὶς καὶ νὰ διερωτᾶται: Μὰ δὲν ὑπάρχει κράτος νὰ προστατεύσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους; Εἰς πολλὰς περιπτώσεις, ἔχω δῆ ἀνθρώπους εὑρισκομένους εἰς τελείαν ἀδυναμίαν νὰ προμηθευθῶσιν οὐδὲ τὸν ἄρτον των. Δὲν ἔχουν ἀνθρώπους νὰ τοὺς βοηθήσουν οὔτε διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν πρώτων ἀναγκῶν των καὶ πολὺ περισσότερον νὰ τοὺς βοηθήσωσιν. Δυστυχῶς ἡ διαπίστωσις εἶναι εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις, ὅτι δὲν ὑπάρχει πρόνοια. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τῶν μελημάτων της εἶχε δηλώσει, ὅτι θὰ ἦτο καὶ ἡ κοινωνικὴ πρόνοια. Κατόπιν τῶν ὅσων ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ μερίμνης τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς τυφλούς, ἡ Κυβέρνησις ἂς λάβῃ μέριμναν καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς ἀτυχεστάτους ἀνθρώπους. Εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν ἂν ὄχι εἰς χειροτέραν μοῖραν ἀπὸ τοὺς τυφλούς. Αἴτημά μου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὅπως εἰς τοὺς ἀναπήρους αὐτοὺς δίδεται, καθὼς καὶ εἰς τοὺς ἀναπήρους πολέμου ἄδεια ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς τρικύκλων ἢ αὐτοκινήτων κινουμένων ὄχι διὰ τῶν ποδῶν, πρὸς μετακίνησίν των. Αὐτὰ ὡς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἀτελείας ἐπὶ μεταφορικῶν μέσων, εἶναι ἁρμοδιότητος βεβαίως τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν.

§11Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Ὀλίγας λέξεις θέλω νὰ προσθέσω. Ἀξιοκατάκριτος πρέπει βεβαίως νὰ εἶναι μία Κυβέρνησις, ὅταν οὐδὲν μέτρον λαμβάνῃ ὑπὲρ τῶν ἀναξιοπαθούντων πολιτῶν. Ἀλλὰ ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις ἔχει λάβει συγκεκριμένα μέτρα προστασίας διὰ πολλὰς κατηγορίας πασχόντων πολιτῶν καὶ προσφάτως διὰ ψηφισθέντος νόμου ἔλαβεν ὑπὲρ τῶν ἀναπήρων τῆς εἰρηνικῆς περιόδου, εἰς τοὺς ὁποίους παρεσχέθησαν πολλὰ εὐεργετήματα, ποὺ εἶχον παρασχεθῆ εἰς τοὺς ἀναπήρους πολεμικῆς περιόδου καὶ εἰς τὰ θύματα πολέμου. Συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις τρέφουσα στοργὴν πρὸς τὰς πτωχὰς λαϊκὰς τάξεις σταδιακῶς καὶ λελογισμένως ἐπιδιώκει τὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν τῶν κοινωνικῶν ἀναγκῶν, καὶ ὑπάρχουν πολλαὶ ἀποδείξεις περὶ αὐτοῦ ποὺ δὲν ὑπάρχει διαθέσιμος χρόνος, ἵνα μνημονευθοῦν ἀπόψε εἰς τὴν Βουλὴν ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐρωτήσεως τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἀπουσιάζει ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, κ. Ζορμπᾶς, ὅστις μελετᾶ τὸ ὅλον θέμα καὶ θὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας σχετικὸν νομοσχέδιον ὡς ἐδήλωσε πρὸ ἡμερῶν εἰς τὸν τύπον.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4 νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμοδιότητος τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Οἰκονομικῶν.

§13Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν κ. Πρόεδρε.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4 ἐρωτήσεως τοῦ κ. Μπουρνιᾶ ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν, τὰ ὁποῖα παρουσιάζουν αἱ ὑπηρεσίαι τῆς οἰκονομικῆς Ἐφορίας καὶ τοῦ Τελωνείου Χίου, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§15Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, ὡς μὲ ἐπληροφόρησεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς ποὺ εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τῶν συναδέλφων κ.κ. Μητσοτάκη καὶ Μαρῆ, ἐγένετο κατὰ τὸ δυνατὸν ἡ συμπλήρωσις τῶν κενῶν τῶν ὑπηρεσιῶν Οἰκον. Ἐφορίας καὶ Τελωνείου Χίου.

§16Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐγὼ ἔλαβον μίαν ἀπάντησιν, ὅτι ἔγινεν ἐν μέρει ἡ συμπλήρωσις τῶν κενῶν, διότι δὲν εἴχομεν οὔτε Ἐφορίαν οὔτε Τελωνεῖον. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω πάλιν τὰ ἴδια, ὅτι καὶ τὰ νησιὰ ἀνήκουν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ πληρώνουν φόρους κλπ. Ἄς φροντίσῃ λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις τοὐλάχιστον αὐτὰ τὰ κενὰ τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν νὰ τὰ συμπληρώσῃ.

§17Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκονομικῶν). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν εἰδικὴν πρόνοιαν διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν τοῦ Τελωνείου καὶ τῆς Οἰκονομικῆς Ἐφορίας Χίου. Συνεπῶς, ὑπάρχει μέριμνα καὶ ἔμπρακτος ἐκδήλωσις τοῦ Κυβερνητικοῦ ἐνδιαφέροντος δι’ ὅλην τὴν χώραν καὶ διὰ τὰς νήσους.

§18Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ κ. Ὑπουργέ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5 ἐρωτήσεως τοῦ κ. Δαμιανοῦ ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3713. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§20Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, ὁ ἐρωτῶν ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἀναφέρει εἰς τὴν ἐρώτησίν του, ὅτι εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα πολλοὶ ἄστεγοι οἰκογενειάρχαι ᾠκοδόμησαν πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἐπὶ ἀνταλλαξίμων οἰκοπέδων καὶ οἱ μὲν οἰκοδομήσαντες μέχρι τῆς 31. 12.1955 ἐγένοντο κύριοι τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν διὰ μεταβιβάσεως καὶ πωλήσεως ἐπὶ καταβολῇ τοῦ τιμήματος τοῦ καθορισθέντος ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς τῆς ΔΑΠ οἱ δὲ οἰκοδομήσαντες μετὰ τὴν 1.1.1956 διὰ νὰ καταστοῦν κύριοι, ἔδει νὰ διενεργηθῇ πλειοδοτικὸς διαγωνισμὸς καὶ νὰ γίνῃ ἐπ’ ὀνόματι αὐτῶν κατακύρωσις ὡς τελευταίων πλειοδοτῶν. Διὰ τῆς ἐρωτήσεώς του ὁ κ. συνάδελφος ζητεῖ νὰ τροποποιηθῇ ὁ βασικὸς νόμος 3713)1957 ἐπὶ τῷ τέλει νὰ ἐπεκταθῇ τὸ εὐεργετικὸν μέτρον τῆς ἐξαγορᾶς καὶ εἰς τὰ ἀνεγερθέντα μετὰ τὴν 1.1.1956 κτίσματα, δηλαδὴ νὰ γίνεται καὶ εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν ἡ μεταβίβασις τῆς κυριότητος ἄνευ πλειοδοτικοῦ διαγωνισμοῦ διὰ καθορισμὸν τοῦ τιμήματος μὲ μικρὰν σχετικῶς τιμὴν καὶ ἐπιείκειαν παρὰ τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς Διαχειρίσεως Ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐξόχως σοβαρὸν καὶ ἀφορᾷ πολλὰς περιφερείας τῆς χώρας, ὅπου ὑπάρχουν ἀνταλλάξιμα κτήματα καὶ χρῄζει πράγματι ἰδιαιτέρας μελέτης προκειμένου νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ λυθῇ κατὰ δίκαιον τρόπον. Κύριοι συνάδελφοι, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς καὶ ἄλλων συναφῶν ἐρωτήσεων ἀναφερομένων εἰς τὴν παροχὴν πάσης φύσεως οἰκονομικῶν διευκολύνσεων πρὸς τοὺς κατέχοντας ἢ διεκδικοῦντας ἀνταλλάξιμα κτήματα ὡς καὶ πρὸς Ὀργανισμοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας, θεωρῶ σκόπιμον νὰ ἐνημερώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν περὶ τοῦ κρισίμου καὶ κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικοῦ αὐτοῦ θέματος καὶ νὰ παράσχω πληροφορίας περὶ τῆς κυβερνητικῆς ἐπιδιώξεως ριζικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος. Ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐκ διαφόρων περιφερειῶν πρὸ καιροῦ παρεκάλεσαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιδιώξῃ νέαν νομοθετικὴν ρύθμισιν. Ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον πολλοὶ ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ μὴ γνωρίζουν πῶς ἀκριβῶς ἔχει τὸ μέγα αὐτὸ θέμα τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ ἐπειδὴ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν δι’ ἐρωτήσεων καὶ ἀναφορῶν ζητοῦν νὰ διαγραφοῦν ὀφειλαὶ ἐκ τιμήματος ἢ μισθώματος τῶν ἀγοραστῶν των ἢ νὰ παρασχεθοῦν πολλαὶ εὐκολίαι πληρωμῆς ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ διὰ τῆς συμβάσεως ἀνταλλαγῆς τοῦ 1923 περιελθοῦσα εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἀγροτικὴ καὶ ἀστικὴ περιουσία τῶν ἀνταλλαγέντων Μουσουλμάνων εἶναι ἱερὰ ὡς προωρισμένη διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν μετὰ τὴν μικρασιατικὴν καταστροφὴν προσφυγόντων εἰς τὴν Ἑλλάδα Ἑλλήνων. Καὶ ἡ περιουσία αὐτὴ ἀρχικῶς μὲν μετεβιβάσθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀποκαταστάσεως προσφύγων καὶ μετὰ τὴν κατὰ τὸ ἔτος 1940 διάλυσίν της περιῆλθε πάλιν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3713)1957 Ν. Διατάγματος ἱδρύθη τὸ Ταμεῖον Ἀνταλλαξίμου Περιουσίας καὶ ἀποκαταστάσεως προσφύγων τοῦ ὁποίου βασικὸς σκοπὸς ὡρίσθη ἡ ἐπιτάχυνσις τῆς ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ ἡ ἄμεσος διάθεσις τοῦ ἐκ ταύτης προϊόντος ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν μὴ τυχόντων τοιαύτης προσφύγων διὰ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. Συνεπῶς, ἐὰν ἐπικρατήσῃ ἓν πνεῦμα ἐλευθεριότητος καὶ δωρεὰν σχεδὸν παραχωρήσεως ἀνταλλαξίμων κτημάτων εἰς ὀργανισμοὺς ἔστω καὶ κοινωφελεῖς ἢ εἰς ἰδιώτας δὲν θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐκπλήρωσις τοῦ βασικοῦ σκοποῦ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων, ἀφοῦ μάλιστα τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως δὲν ἔχει λυθῆ καὶ χιλιάδες προσφυγικαὶ οἰκογένειαι παραμένουν εἰς τρώγλας. Ἐπιβάλλεται ὅθεν ὁ συντονισμὸς τῶν προσπαθειῶν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ἐθνικοῦ κοινωνικοῦ σκοποῦ. Ἡ Κυβέρνησις, τὸ μέγα αὐτὸ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐκκρεμὲς κρίσιμον θέμα τῆς διαχειρίσεως καὶ ρευστοποιήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ ταυτοχρόνως τῆς ἀπογραφῆς προστασίας καὶ περιφρουρήσεώς της ἀπὸ μυρίους κινδύνους διαρπαγῆς εἶναι ἀποφασισμένη κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἀποτελεσματικῶς καὶ ριζικῶς. Ἤρχισεν ἤδη ἡ μελέτη τοῦ θέματος καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν θὰ ἐπισκεφθῶ ὡς ἁρμόδιος τὴν μεταπροσεχῆ ἑβδομάδα τὰς κυριωτέρας περιοχὰς τῆς Βορ. Ἑλλάδος καὶ δύο μεγάλων νήσων, ἵνα σχηματίσω προσωπικὴν ἀντίληψιν μετὰ ἐπιτοπίους συσκέψεις προκειμένου νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεδειγμένων νομοθετικῶν καὶ διοικητικῶν μέτρων διὰ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος. Μετὰ ταῦτα, ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους θὰ φέρῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἡ Κυβέρνησις ἕνα ὅσον τὸ δυνατὸν ἀρτιώτερον καὶ ἐξυπηρετικώτερον τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου νομοσχέδιον καὶ θὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν της. Οἴκοθεν νοεῖται, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ δοθοῦν λύσεις εἰς εἰδικὰ θέματα ποὺ ἀνέκυψαν καὶ χρήζουν νομοθετικῆς ρυθμίσεως, ὡς καὶ εἰς τὸ θέμα ποὺ ἀναφέρεται ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου, τουτέστιν τῆς διὰ παρατάσεως τῆς ληξάσης νομίμου προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νόμου 3713)1957 διὰ τοὺς οἰκοδομήσαντας ἐπὶ ἀνταλλαξίμων οἰκοπέδων.

§21Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐρωτήσεώς μου διεφώτισε τὴν Βουλὴν γενικώτερον ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Καὶ ὄχι μόνον ἐγώ, ἀλλὰ ὅλαι αἱ πτέρυγες τῆς Βουλῆς εἶναι σύμφωνοι, ὅτι ἡ περιουσία αὐτὴ εἶναι ἱερὰ καὶ δὲν πρέπει νὰ σπαταληθῇ, καὶ νὰ δοθῇ εἰς διαφόρους ὀργανισμοὺς ἢ εἰς ἰδιώτας ἢ εἰς ἄλλους μὴ δικαιούχους. Ἡ ἐρώτησίς μου ἀφορᾷ τοὺς οἰκοδομήσαντας ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, ἐφ’ ὅσον οὗτοι εἶναι καὶ πρόσφυγες, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ οἰκοδομήσῃ κανεὶς ἄλλος εἰς περιουσίαν, ἡ ὁποία προορίζεται διὰ τοὺς πρόσφυγας. Τὸ αἴτημα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἶναι ἁπλοῦν. Τὸ 1955 εἶχεν ἐκδοθῆ ἕνας νόμος καὶ ἔλεγεν, ὅσοι ὠκοδόμησαν ἐπὶ ἀνταλλαξίμου περιουσίας, τὰ οἰκόπεδα χρεώνονται εἰς αὐτοὺς καὶ ἡ τιμή των θὰ ὑπολογισθῇ ἀπὸ τὴν ΔΑΠ. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ ρητὴ διάταξις «ἐφ’ ὅσον εἶναι πρόσφυγες ἢ τέκνα προσφύγων», διότι σήμερον γίνεται τὸ ἑξῆς: Τὰ οἰκόπεδα αὐτὰ τὰ βγάζουν κατ’ αὐτὰς εἰς τὴν δημοπρασίαν καὶ ὡς γνωστόν, ὅταν τὶς ἔχει οἰκοδομήσῃ ἐπὶ τοιούτου οἰκοπέδου, τὸ οἰκόπεδον ἔχει πάρει μεγάλην ἀξίαν καὶ ὁ ἐκβιασμὸς εἶναι προφανὴς ἀπὸ ὡρισμένους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὰ οἰκόπεδα αὐτά. Ἐφ’ ὅσον θὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ αἴτημα, θὰ πρέπει ἡ τιμὴ ἥτις θὰ καθορισθῇ διὰ τὴν ἀξίαν τοῦ οἰκοπέδου καὶ ἡ ὁποία θὰ ὑπολογισθῇ ἀπὸ τὴν ΔΑΠ νὰ εἶναι τοῦ ἔτους κατὰ τὸ ὁποῖον ἐκτίσθη τὸ οἴκημα αὐτό. Θὰ παρεκάλουν νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας σοβαρῶς τὸ θέμα αὐτό, διότι εἰς τὴν Δράμα ὑπάρχει πάρα πολὺ ἀνταλλάξιμος περιουσία καὶ δὲν ἔχει ἀξιοποιηθῆ. Ἐὰν ἀξιοποιηθῇ νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι θὰ ἀποφέρετε ἔργον πολὺ καρποφόρον καὶ θὰ ἀποκατασταθοῦν πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι παραμένουν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἄνευ ἀποκαταστάσεως. Θὰ ἤθελα περαίνων, νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂν θὰ περιλάβετε εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ θέμα αὐτό.

§22Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Μοῦ ἐτέθη ἓν ἐρώτημα καὶ πρέπει νὰ δώσω ἀπάντησιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας π.χ. διὰ τὴν ἀνέγερσιν πολυκατοικιῶν ἢ οἰκοδομῶν πρὸς στέγασιν προσφύγων, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ παραχωρήσεως δικαιώματος εἰς πρόσφυγας, διὰ νὰ γίνουν κύριοι, ἐφ’ ὅσον πράγματι εἶναι πρόσφυγες, ἡ Κυβέρνησις ἀδιστάκτως θὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ εὐμένειαν τὰ αἰτήματα αὐτά. Εἶναι φανερὸν καὶ διὰ τοῦ νέου νόμου θὰ ληφθοῦν μέτρα ὑπὲρ αὐτῶν.

§23Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀρκεῖ νὰ εἶναι πρόσφυγες, ἀλλὰ νὰ εἶναι καὶ δικαιοῦχοι.

§24Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΑΤΙΔΗΣ. Θὰ πρέπει νὰ εἶναι πράγματι πρόσφυγες διὰ νὰ τύχουν ἀποκαταστάσεως.

§25Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκονομ.). Κύριε συνάδελφε, ὅλα τὰ συναφῆ θέματα θὰ ἐξετασθοῦν μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν καὶ ἐν πνεύματι δικαιοσύνης. Ὡς ἐτόνισα καὶ πρὸ ὀλίγου, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ ἐπισταμένως τὸ κρίσιμον, μέγα καὶ ἐθνικὸν αὐτὸ θέμα καὶ εἶναι ἀποφασισμένη νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ριζικῶς καὶ νὰ τὸ λύσῃ συντόμως κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ ἱκανοποιῇ τὸ περὶ δικαίου αἴσθημα, χωρὶς νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν βασικὴν γραμμήν, ἡ ὁποία καὶ ἠθικῶς καὶ νομικῶς τὴν δεσμεύει, νὰ προστατεύσῃ τὴν περιουσίαν αὐτὴν καὶ νὰ τὴν διαθέσῃ διὰ τὴν στέγασιν καὶ ἀποκατάστασιν τῶν προσφύγων εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, ὅπου ὑπάρχουν 20 χιλιάδες περίπου προσφυγικαὶ οἰκογένειαι ἄστεγοι, χρήζουσαι ἀμέσου κρατικῆς μερίμνης. (Χειροκροτήματα καὶ φωναί, μπράβο, μπράβο).

§26Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν δὲν ἔγινα ἀντιληπτὸς ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Πρόκειται περὶ οἰκοπέδων τῆς ΔΑΠ, τὰ ὁποῖα ᾠκοδόμησαν οἱ πρόσφυγες τοὺς ὁποίους προανέφερον, ἀλλὰ δὲν τοὺς ἔχουν παραχωρηθῆ εἰσέτι. Αὐτοὶ ἢ ἔμειναν εἰς καλυβάκια ἢ ἔκτισαν μόνοι τους αὐθαιρέτως. Σήμερον, ἀκολουθεῖται ἡ διαδικασία τῆς δημοπρασίας. Αὐτὴν τὴν περίπτωσιν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ.

§27Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκονομικῶν). Ἀντελήφθην πλήρως τὸ αἴτημά σας τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας. Ἡ Κυβέρνησις, εἶπον, ὅτι εἰς τὸ σχέδιον νόμου ποὺ θὰ καταρτίσῃ, θὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐφ’ ὅσον συντρέχουν αἱ νόμιμοι προϋποθέσεις καὶ θὰ παράσχῃ εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν προσφύγων πᾶσαν δυνατὴν διευκόλυνσιν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω, ὅπως, κατὰ τὸ ἐπικρατοῦν ἔθιμον, ἐγκρίνητε εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὸ δικαίωμα νὰ καθορίσῃ, ἐπὶ τῇ λήξει τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἔκτακτον ἀμοιβὴν διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, τὸ ἐργασθὲν καθ’ ὅλον τὸν χειμῶνα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν εἰς ἃς τοῦτο ὑπεβλήθη καὶ τῆς μεγάλης κοπώσεως ἐκ τῶν πολυώρων καὶ ὁλονυκτίων συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς.

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλή, παρεδέχθη.

§31Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Εἶναι παγία ἡ νομολογία ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασίς σας πρὶν τὴν τελειώσετε κἄν.

§32Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει συνάδελφος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ εἰς οἱανδήποτε παράταξιν καὶ ἂν ἀνήκῃ ποὺ νὰ μὴ τοῦ ἔχῃ δοθῆ ἡ ἀφορμὴ νὰ διαπιστώσῃ ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰς φιλοτίμους ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσφέρουν ἅπαντες οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς καὶ εἰδικώτερον οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄμεσοι συνεργάται μας καὶ ξενυκτοῦν μαζί μας μέχρι πρωΐας. Εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς ἀνωτέρους καὶ κατωτέρους θὰ πρέπει νὰ δοθῇ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσις, ἱκανοποιοῦσα οὕτω τὴν πολύμοχθον ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν προσφέρουν ἐργαζόμενοι σκληρῶς τὴν νύκτα κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συνεδριάσεων. Ἡ ἀποζημίωσις αὐτὴ νὰ εἶναι λίαν ἱκανοποιητικὴ δι’ ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ εἰδικώτερον διὰ τοὺς ἐργαζομένους τὰς νυκτερινὰς ὥρας, κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συνεδριάσεων τοῦ Σώματος. Προσπάθειά σας, κ. Πρόεδρε, θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἰσότης καὶ ἡ ἱκανοποίησις τῶν μικρῶν ὑπαλλήλων. Εἰς τὴν ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσιν θὰ παρεκάλουν νὰ περιληφθοῦν καὶ τὰ ὄργανα τῆς Φρουρᾶς τῆς Βουλῆς.

§33Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Εἶναι ὁμόθυμος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐπ’ αὐτοῦ καὶ δέχεται τὴν πρότασιν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ ἔχει τὸν λόγον.

§35Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνοῦμεν μὲ τὰ ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος, κ. Βρανόπουλος, καὶ παρακαλοῦμεν ἡ ἀποζημίωσις αὐτὴ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ πρὸς τὰ ὄργανα τῆς τάξεως.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ Προεδρεῖον συμφωνεῖ μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ὁ κ. Ν. Στειρόπουλος ἔχει τὸν λόγον, ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν.

§37Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνοῦμεν ἀπολύτως, ὅπως ὅλον τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Φρουρᾶς φυσικά, τύχῃ μιᾶς ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημιώσεως, ἡ ὁποία φρονοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι σημαντικὴ καὶ ἴση δι’ ὅλους, ἰδίᾳ δὲ τὸ κατώτερον προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἀσχολεῖται νυχθημερὸν μὲ ἡμᾶς, πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἐφ’ ἅπαξ αὐτῆς ἀποζημιώσεως, ὡς κατ’ ἔτος γίνεται, ἡ ὁποία εἰ δυνατὸν νὰ ἐξισοῦται δι’ ὅλους μὲ τὸν μισθὸν τοῦ ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει ὁμοφώνως, ὅπως εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, τὸ ἐργασθὲν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῆς ἐπαχθοῦς ἐργασίας καὶ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν εἰς ἃς τοῦτο ὑπεβλήθη, ἐκ τῶν νυκτερινῶν καὶ μακρῶν συνεδριάσεων, χορηγηθῇ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσις, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ ὄργανα τοῦ Φρουραρχείου τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Προέδρου, εἰς βάρος τοῦ Κωδ. ἀριθμοῦ 0261 τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐξόδων τῆς Βουλῆς χρήσεως 1965. Οἱ ἡμερομίσθιοι, ἐν προκειμένῳ, δύναται νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ Γραφεῖς. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ συζητηθοῦν ἐκ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10, 12, 16, 19 καὶ 20 ἐρωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ἁρμοδιότητας τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Βρανοπούλου, ἀναφερομένης εἰς τὴν μὴ ἐκπροσώπησιν τῶν συνταξιούχων τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ Πυροσβεστικοῦ Σώματος εἰς τὴν καταρτισθεῖσαν Ἐπιτροπὴν διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν ἐκ τῶν ἀδικιῶν τοῦ συνταξιοδοτικοῦ κώδικος, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§39Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομικ.). Κύριοι βουλευταί, ὅπως εἶναι γνωστὸν ὑπάρχει μία Ἐπιτροπὴ μελέτης συνταξιοδοτικῶν θεμάτων καὶ ἄρσεως ἀδικιῶν τοῦ συνταξιοδοτικοῦ κώδικος. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν συμμετέχουν ἐκπρόσωποι διαφόρων κατηγοριῶν συνταξιούχων δὲν συμμετεῖχον ὅμως ἐκπρόσωποι τῶν συνταξιούχων τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας. Ἡ Κυβέρνησις θεωρήσασα δίκαιον τὸ αἴτημα, ἱκανοποίησεν αὐτὸ καὶ ἤδη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν συμμετέχει καὶ ἐκπρόσωπος τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, κατόπιν νεωτέρας ἀποφάσεώς μου.

§40Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὰς πληροφορίας. Πράγματι 30.000 συνταξιοῦχοι τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ τοῦ Πυροσβεστικοῦ Σώματος δὲν ἐξεπροσωποῦντο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἄρσεως ἀδικιῶν τοῦ Συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἱκανοποίησε τὸ αἴτημα αὐτὸ δὲν ἔχω παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἐκ μέρους τῶν χιλιάδων συνταξιούχων τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Ἐφραιμίδη καὶ Δούκα ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἐπίλυσιν προβλημάτων προκυψάντων ἐκ τῆς εἰς καλλιεργητὰς διαθέσεως τοῦ εἰς τὸν Νομὸν Σερρῶν κτήματος τοῦ Μουσουλμάνου Ἐλιὰζ Μπέη, ὁ κύριος Ὑφυπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§42Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, οἱ Ἀμπελουργοὶ τῆς Κοινότητος Ροδολείβους Σερρῶν, ὑπέβαλον κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1964 ὑπόμνημα, πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Γεωργίας, εἰς τὸ ὁποῖον ἐξέθεσαν τὸ ἱστορικὸν τῆς κατὰ τὸ 1926 ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τοῦ τότε Δ)ντοῦ τῆς Γεωργικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κ. Ἀργυριάδου, γενομένης καταλήψεως παρ’ αὐτῶν, ἀκαλλιεργήτων ἐκτάσεων ποὺ ἀνῆκον ἐπὶ Τουρκοκρατίας εἰς τὸν Μουσουλμᾶνον Ἐλιὰζ Μπέην, καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀπαλλαγήν των ἐκ τῆς καταβολῆς εἰς τὴν ΔΑΜΚ πρῶτον τοῦ τιμήματος τῶν ἐκποιηθέντων αὐτοῖς ἀνταλλαξίμων κτημάτων καὶ δεύτερον τῆς καθορισθείσης ἀποζημιώσεως χρήσεως, δηλαδὴ τοῦ μισθώματος. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον αἴτημα τῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ τοῦ τιμήματος ἐξαγορᾶς, συμφώνως πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου 3713)57 πωλοῦνται ὑποχρεωτικῶς ἀπ’ εὐθείας ἀνταλλάξιμοι γαῖαι, μέχρις ἐκτάσεως ἑνὸς βιωσίμου κλήρου, εἰς τοὺς ἐνεργήσαντας ἐν αὐταῖς βελτιώσεις ἢ ἐμφυτεύσεις ἐπὶ τιμήματι, τὸ ὁποῖον καθορίζει ἡ Ἐπιτροπὴ Δ.Α.Π. καὶ εἰς τὴν τρέχουσαν μάλιστα ἀξίαν τῶν κτημάτων, ἀφαιρουμένων τῶν ἐξόδων ἐμφυτεύσεων καὶ βελτιώσεων. Ἡ ἁρμοδία εἰς τὰς Σέρρας Ἐπιτροπὴ ἐξετίμησεν αὐτὰ τὰ ἀκίνητα καὶ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει — ὅπως φαίνεται ἐκ τοῦ σκεπτικοῦ τῆς ἀποφάσεως — τὸν μακροχρόνιον δεσμὸν τῶν ἐμφυτευτῶν μὲ τὰ ἐν λόγῳ κτήματα καὶ καθώρισεν, ἐπιεικέστατα, τὸ τίμημα εἰς 800–1500 δραχμὰς κατὰ δεκαδικὸν στρέμμα, ἀναλόγως τῆς ποιοτικῆς συνθέσεως τοῦ ἐδάφους. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον αἴτημα, τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν ἀνωτέρω ἐκ τῆς καταβολῆς μισθώματος, ἄλλως ἀποζημιώσεως χρήσεως, πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι βάσει τοῦ ἄρθρου 7 παρ. 3 τοῦ ἀπὸ 24.10.1940 Β. Δ)τος πάντες οἱ νεμόμενοι ἀνταλλάξιμα κτήματα ὑποχρεοῦνται εἰς τὴν καταβολὴν μισθώματος ἢ ἀποζημιώσεως χρήσεως. Ἡ ἰδία Ἐπιτροπὴ ΔΑΠ Σερρῶν καθώρισε τὴν ἀποζημίωσιν χρήσεως, ἡ καταβολή, τῆς ὁποίας εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἐκ τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Συνεπῶς μὲ τὸ ὑφιστάμενον νομικὸν καθεστὼς εἶναι ἀδύνατος ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν ἀμπελουργῶν Ροδολείβους ἐξ ἀμφοτέρων τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἀνέφερον εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ ὀλίγου, μελετᾶ τὸ ὅλον πρόβλημα τῆς διοικήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν νομοθετικὴν ρύθμισιν τῶν συναφῶν θεμάτων, ἐκ παραλλήλου μὲ τὴν ἀνάγκην ὁλοκληρώσεως τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων. Ἐδόθη ἤδη ἡ ἀπάντησις, ὅτι εἰς τὸ καταρτισθησόμενον νομοσχέδιον θὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ τὸ συγκεκριμένον θέμα, ἐπὶ τῷ σκοπῷ παροχῆς πάσης δυνατῆς διευκολύνσεως πρὸς πτωχοὺς ἀγρότας διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ τιμήματος. Τέλος τὸ αἴτημα τῶν ἀμπελουργῶν Ροδολείβους περὶ παροχῆς ἀναστολῆς εἰσπράξεως τῶν ὀφειλῶν ἐκ μισθώματος καὶ τιμήματος ἱκανοποιήθη καὶ παρεσχέθη δι’ ἀποφάσεώς μου νέα ἀναστολὴ μέχρι τέλους Αὐγούστου 1965, ἐν ὄψει τῆς νέας νομοθετικῆς ρυθμίσεως.

§43Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν στερεῖται ἐνδιαφέροντος ἔναντι τῶν ἀγροτῶν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ξεκαθαρισθῇ πῶς ἔχει τὸ θέμα διὰ νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ πλῆρες αἴτημα τῶν ἀγροτῶν. Κατ’ ἀρχὴν δὲν ὑπάρχει κατάληψις, ὅπως ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός. Εἰς τὴν περιοχὴν Ροδολείβους Σερρῶν ὑπῆρχον ἄγονες ἐκτάσεις. Τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλε τὸν Δ)ντὴν ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός, οἱ ἀγρότες τῆς περιοχῆς παρεκινήθησαν νὰ τραποῦν πρὸς ἀξιοποίησιν τῶν ἀγόνων αὐτῶν ἐκτάσεων καὶ νὰ ἐπιδοθοῦν πρὸς τὴν ἀμπελοκαλλιέργειαν, διότι ἡ μονοκαλλιέργεια τοῦ καπνοῦ δὲν ἦτο ἀποδοτική. Ἑπομένως οἱ ἀγρότες δὲν κατέλαβον τὰς ἐκτάσεις ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, ἀλλὰ τῇ προτροπῇ τοῦ Κράτους καὶ μετὰ μόχθου καὶ θυσιῶν κατώρθωσαν νὰ ἀξιοποιήσουν τὰς ἀγόνους αὐτὰς ἐκτάσεις. Κατὰ τὴν πορείαν τῆς σταυροφορίας ποὺ ἐγένετο ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ διὰ κρατικῶν ὀργάνων ὑπῆρξε ρητὴ ὑπόσχεσις πρὸς τοὺς ἀγρότας, ὅτι ἐὰν ἐπεκταθῇ εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν ἡ ἀμπελοκαλλιέργεια, αἱ ἐκτάσεις αὗται θὰ τοὺς παραχωρηθοῦν. Ἑπομένως οἱ ἀγρόται ἐνεργοῦσαν μὲ τὴν προσμονὴν καὶ τὴν ἐλπίδα, ὅτι εἶναι κύριοι τῶν ἐκτάσεων αὐτῶν. Παρὰ ταῦτα ἐπηκολούθησε διανομὴ κλήρων ἄλλων ἐκτάσεων εἰς τοὺς ἀγρότας, δὲν γίνεται διανομὴ αὐτῶν τῶν ἐκτάσεων καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ ἔρχεται καὶ ἡ ΔΑΠ καὶ ζητεῖ τίμημα διὰ τὴν ἐξαγορὰν καθὼς ζητεῖται ἀπὸ αὐτοὺς καὶ ἐνοίκιον διὰ τὴν 20ετῆ μίσθωσιν. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις ἐφ’ ὅσον τὸ ἴδιον τὸ κράτος ὑπεσχέθη καὶ τῇ προτροπῇ αὐτοῦ προέβησαν οἱ ἀγρόται εἰς τὴν ἀμπελοκαλλιέργειαν τῶν ἀγόνων αὐτῶν ἐκτάσεων νὰ μὴ καταβάλλουν οἱ ἀγρόται τόσον τίμημα τῆς ἐξαγορᾶς, ὅσον καὶ τὸ αἰτούμενον μίσθωμα. Ὁ νόμος 3713)57 δὲν ἔλυσε τὸ θέμα, ἀλλὰ τὸ ἐχειροτέρευσεν. Ἤκουσα τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι πρόκειται νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν γραμμὴν αὐτήν. Ὁ προσφυγικὸς κόσμος, ὅμως δὲν ζητεῖ νὰ ἀποκατασταθῇ μὲ τὰ ψιχία τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων, τὰ ὁποῖα ἄλλως τε ἔχουν σχεδὸν διαρπαγῆ. Ζητεῖ νὰ ἀποκατασταθῇ ἐν ὀνόματι τῶν συνθηκῶν τῆς Λωζάνης καὶ τῶν ὅσων ὑπεσχέθη τότε ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος. Ἐὰν οἱ πρόσφυγες περιμένουν νὰ ἀποκατασταθοῦν μὲ τὰ ὑπόλοιπα τῶν ἀνταλλαξίμων δὲν πρόκειται νὰ ἀποκατασταθοῦν ποτέ. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὑπὸ τὸ Κράτος τοῦ νόμου 3713)57, δὲν λύεται τὸ αἴτημα τῶν καλλιεργητῶν τοῦ κτήματος τοῦ Μουσουλμάνου Ἐλιὰζ Μπέη. Χρειάζεται νομοθετικὴ ρύθμισις. Ἐπειδὴ προηγουμένως ἀνεφέρατε, ὅτι καταρτίζεται σχέδιον νόμου, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ διάταξις, ἡ ὁποία θὰ ρυθμίζῃ τὰ αἰτήματα νομοθετικῶς τῶν ἀμπελουργῶν Ροδολείβους Σερρῶν.

§44Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ γενικοῦ θέματος, συντομωτάτην καὶ ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ θέματος, ποὺ ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος ἐρωτῶν κ. συνάδελφος. Πρῶτον, ἐπὶ τοῦ γενικοῦ θέματος εὑρίσκεται ἐν προδήλῳ πλάνῃ ὁ συνάδελφος κ. Ἐφραιμίδης, διότι ἀπόψε εἰς τὴν Βουλὴν δὲν προσδιώρισα τὰ συγκεκριμένα μέτρα ποὺ θὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ περιεχόμενον ποὺ θὰ ἔχῃ τὸ νέον νομοθέτημα. Ἁπλῶς ἐτόνισα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. τὸ μέγα αὐτὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἔχει χρονίσει ἐπὶ τόσα ἔτη καὶ ἔχει δημιουργήσει μίαν μεγάλην ἀνωμαλίαν, ταὐτοχρόνως δὲ καὶ ζημίαν εἰς βάρος τῶν ἀναποκαταστάτων προσφύγων, τὸ μελετᾷ, τὸ ἀντιμετωπίζει καὶ θὰ τὸ λύσῃ δι’ ἑνὸς νέου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἀφοῦ προηγουμένως γίνῃ ἐκ μέρους μου ἐπιτόπιος ἐπίσκεψις εἰς τὰς περιοχὰς ὅπου ὑπάρχει ἀνταλλάξιμος περιουσία, διὰ νὰ σχηματίσω μίαν ἰδίαν ἀντίληψιν περὶ τῆς ὑπαρχούσης καταστάσεως καὶ διὰ νὰ ἐνημερώσω τὴν Κυβέρνησιν. Συνεπῶς, ὡμίλησα μόνον περὶ τῆς ἱερότητος τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας αὐτῆς προωρισμένης νὰ ἱκανοποιήσῃ μίαν ὑψίστην ἐθνικὴν καὶ κοινωνικὴν ἀνάγκην στεγάσεως, ἀποκαταστάσεως χιλιάδων προσφύγων. Ἀφοῦ δὲν ἀνεφέρθησαν ὅθεν παρ’ ἐμοῦ συγκεκριμένα μέτρα ποὺ εὗρεν ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος, τὴν δήλωσιν ἐκ μέρους τοῦ ἔχοντος τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν πεπατημένην ὁδὸν ποὺ ἠκολούθησαν οἱ προκάτοχοί μας. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξαχθῇ ἕνα τόσον αὐθαίρετον συμπέρασμα. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ ἄλλης εὐρείας βάσεως ἐθνικῆς καὶ κοινωνικῆς, πρὸς κάλυψιν μιᾶς τοιαύτης ἀδηρίτου ἀνάγκης θὰ θέσῃ τὸ πρόβλημα καὶ θὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ, πιστεύω κατὰ τρόπον ἐξασφαλίζοντα τὴν καθολικὴν ἱκανοποίησιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον εἰδικὸν θέμα τῶν ἀμπελουργῶν Ροδολείβους Σερρῶν καὶ τὸ αἴτημά των, διὰ τὸ ὁποῖον ἐπεκοινώνησαν μετ’ ἐμοῦ πρὸ καιροῦ καὶ μὲ ἐνημέρωσαν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἀγγελούσης καὶ οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. Σερρῶν.

§45Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡ ἐρώτησις δὲν ζητεῖ πληροφορίας, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργός, ἔχῃ ἐνημερωθῆ καὶ ἀπὸ ποίους. Ἐὰν ἄλλοι Ὑπουργοί, ἢ βουλευταὶ —καὶ δὲν τὸ λέγω ὡς αἰχμὴν κατὰ τῶν συναδέλφων— δὲν ἐνημέρωσαν ἢ ὄχι τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἐνδιαφέρει τὸ θέμα τῆς ἐρωτήσεως.

§46Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Σεῖς δὲν θὰ καθορίσετε τὸν τρόπον καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς ἰδικῆς μου ἀπαντήσεως καὶ ὁμιλίας. Λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὸ θέμα αὐτὸ θὰ τὸ ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς, διότι συνέβη πέραν τῆς ἐρωτήσεως τῆς ἰδικῆς σας, οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐκ Σερρῶν νὰ ἔχουν θέσει ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἔχουν καὶ ἐκεῖνοι ζητήσει τὴν λύσιν των. Σᾶς ἠνώχλησεν αὐτὴ ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν παρέσχον εἰς τὴν Βουλήν; Πρέπει νὰ σᾶς ἱκανοποιῇ τὸ ὅτι εἶναι καθολικώτερον τὸ αἴτημα. Καὶ λέγω, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπισκέψεώς μου εἰς τὰς Σέρρας, θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, διὰ νὰ γίνῃ μία εἰδικὴ ἀντιμετώπισις καὶ ρύθμισίς του.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφο-

ρῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§48Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Εἶναι ἀκόμη τρεῖς ἐρωτήσεις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσουν ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλῶ νὰ συζητηθοῦν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 16 ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§50Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Ἡ ἐρώτησις αὕτη ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας καὶ ἔδει πρὸς αὐτὸ νὰ εἶχεν ἀπευθυνθῆ. Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ μιᾶς ἀναφορᾶς τοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ Ὀργανισμοῦ Παλαιῶν Πολεμιστῶν Ἑλλάδος, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ρύθμισις θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὰς συντάξεις Ἐφέδρων Παλαιῶν Πολεμιστῶν, προσληφθέντων μετὰ τὴν 17ην Ὀκτωβρίου 1936 εἰς ἐπιχειρήσεις. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀναφορᾶς δι’ ἧς ζητοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι τὴν τροποποίησιν τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας περὶ ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν ὑπαγομένην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ἁρμόδιος νὰ ἀπαντήσῃ καὶ νὰ λάβῃ τὰ σχετικὰ μέτρα εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας. Τὰ θέματα περὶ συντάξεων καὶ εἰδικώτερον τοῦ ΙΚΑ ἢ ἄλλων ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν καὶ κλαδικῶν ταμείων δὲν ὑπάγονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ γίνῃ ἡ σύστασις εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς νὰ εἶναι προσεκτικωτέρα εἰς τὸ θέμα τοῦ καθορισμοῦ τῆς καθ’ ὕλην ἁρμοδιότητος.

§51Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἡ ἐρώτησις αὐτή, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑπογράψει καὶ ἐγὼ εἶναι ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συζητηθῇ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 19 ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§53Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομ.). Κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται περὶ μιᾶς ἀναφορᾶς μιᾶς χήρας ἀξιωματικοῦ, ὀνόματι Ἐλ. Κολόζη, ἡ ὁποία ζητεῖ ἄρσιν συνταξιοδοτικῆς ἀδικίας προσγενομένης εἰς βάρος τοῦ συζύγου της καὶ ζητεῖ τὴν χορήγησιν ἐπιδόματος εὐδοκίμου παραμονῆς. Πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι εἰδικῶς τὸ θέμα αὐτὸ ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀναφορὰν διεβιβάσθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἄρσεως τῶν ἀδικιῶν τοῦ συνταξιοδοτικοῦ κώδικος, διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπ’ αὐτοῦ, διότι ἐξυπακούεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ ἐπὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς. Πάντως παρεπέμφθη ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς διὰ νὰ κριθῇ καὶ ἡ περίπτωσις αὐτὴ ἡ θεωρουμένη ὡς ἀδικία.

§54Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἐξετάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ θέμα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι γενικωτέρας σημασίας τὸ θέμα αὐτό, διότι εἰς τὴν ἰδίαν κατηγορίαν ὑπάγονται πάρα πολλαὶ οἰκογένειαι. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν παραπέμπονται εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν ἐξετάσεως τῶν θεμάτων χορηγήσεως συντάξεων, νὰ ἐξετασθῇ καὶ αὐτὸ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία τελεῖ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου Ἐπαγγελματιῶν ὁδηγῶν, ἰδιοκτητῶν ἐπιβατηγῶν αὐτοκινήτων, δικαιούχων ἀδείας ταξί, Συλλόγου ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν μικροϊδιοκτητῶν ταξὶ καὶ τοῦ Συνδέσμου ἀποκατασταθέντων ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν ἰδιοκτητῶν ταξί, αἰτουμένων ρύθμισιν τοῦ χρέους των πρὸς τὸ Δημόσιον προερχομένου ἐκ τῶν ληξιπροθέσμων δόσεων τῶν τελῶν κυκλοφορίας κλπ.

§56Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Κύριοι συνάδελφοι, οἱ αὐτοκινητισταὶ διαφόρων κατηγοριῶν εἶναι ὀφειλέται πρὸς τὸ δημόσιον, πολλοί, καὶ παρέχονται διευκολύνσεις εἰς αὐτούς, ὅπως εἰς πάντα φορολογούμενον ὀφειλέτην. Μάλιστα εἶναι τάξις κατ’ ἐξοχὴν συμπαθής, διότι δὲν πρόκειται περὶ μεγάλων ὀφειλετῶν, διὰ τοὺς ὁποίους μάλιστα ὑφίσταμαι τὴν κατηγορίαν, ὅτι εἶμαι διώκτης των. Πρόκειται περὶ ὀφειλετῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι συμπαθεῖς καὶ παρέχονται ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, δηλαδὴ ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ νόμου 5940 διευκολύνσεις τμηματικῆς καταβολῆς ἢ ἀναστολῆς, ὅσον εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατόν. Τὸ αἴτημά των δὲν εἶναι αὐτὸ οὐσιαστικῶς, διότι δὲν ζητοῦν αὐτὴν τὴν διευκόλυνσιν, διότι αὐτὴ παρέχεται ἤδη ἐξακολουθητικῶς, ζητοῦν κάτι ἄλλο, ζητοῦν νὰ παρασχεθῇ ἡ ἄδεια ταξινομήσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα: Ὡς γνωστόν, συμφώνως πρὸς τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν, συμφώνως δηλαδὴ πρὸς τὸν νόμον 2367)1953 ἄρθρον 4, παράγραφος 2, διὰ τὴν ταξινόμησιν τῶν αὐτοκινήτων πλὴν τῶν ἄλλων, ἀπαιτεῖται καὶ ἡ καταβολὴ τῶν ληξιπροθέσμων τελῶν κυκλοφορίας τοῦ αὐτοκινήτου. Ἐσεῖς, κ. συνάδελφε, ἔχετε ὑπογράψει ὄχι τὴν ἐρώτησιν, ἀλλὰ τὴν ἀναφοράν, εἰς τὴν ὁποίαν ζητοῦν τὴν ρύθμισιν χρέους των πρὸς τὸ δημόσιον, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἐκ ληξιπροθέσμων δόσεων τῶν τελῶν κυκλοφορίας καὶ ζητοῦν καὶ τὴν ἄλλην διευκόλυνσιν τῆς ταξινομήσεως. Παραπονοῦνται δηλαδὴ καὶ ζητοῦν νὰ ἐπιτρέπεται ἡ ταξινόμησις ἀσχέτως ἐὰν ἐπλήρωσαν ἢ ὄχι τοὺς φόρους. Καὶ ἐπειδὴ ὁ νόμος ἀπαιτεῖ διὰ τὴν ταξινόμησιν τῶν αὐτοκινήτων αὐτῶν τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἐξόφλησιν τῶν ληξιπροθέσμων δόσεων, αὐτοὶ παραπονοῦνται καὶ οὐσιαστικῶς ζητοῦν μίαν τροποποίησιν τῆς νομοθεσίας, διότι διοικητικῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτό. Ὁ νόμος, ἐπαναλαμβάνω, θεσπίζει αὐτὴν τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ταξινομήσεως ἄνευ προηγουμένης καταβολῆς ὁλοκλήρου τοῦ φόρου. Κατὰ συνέπειαν πρόκειται περὶ θέματος τροποποιήσεως τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας καὶ θὰ ἠμποροῦσα νὰ κάνω τὴν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐν ὄψει τοῦ νομοσχεδίου τοῦ καταρτιζομένου περὶ εἰσπράξεως δημοσίων ἐσόδων, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ λίαν προσεχῶς εἰς τὴν Βουλήν, θὰ μελετηθῇ καὶ τὸ θέμα αὐτό.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον.

§58Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τῶν ἰδιοκτητῶν ἰδιωτικῆς χρήσεως αὐτοκινήτων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συμφώνως μὲ τοὺς τελευταίους νόμους ἐδικαιώθησαν ἀδείας αὐτοκινήτου δημοσίας χρήσεως. Δηλαδή, πρόκειται περὶ τῶν πειρατῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχοντες αὐτοκίνητα ἰδιωτικῆς χρήσεως καὶ ἀσκοῦντες κατὰ κύριον καὶ σύνηθες ἐπάγγελμα τὸ τῆς πειρατείας, σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους νόμους, ἔπρεπε νὰ πληρώνουν τὰ τέλη κυκλοφορίας, τὰ ὁποῖα ἐπλήρωναν ὁ ἄλφα, ὁ βῆτα ἔχων Ι.Χ. αὐτοκίνητα, ὁ πλούσιος, ὁ δικηγόρος, ὁ ἐπαγγελματίας, ὁ ἔμπορος, ὁ ὑπάλληλος. Ἐκ τῶν ὑστέρων ὅμως ἐκ τῆς διαδικασίας τῆς σχετικῆς αὐτοὶ ἀπεδείχθησαν, ὅτι δὲν ἦσαν ἰδιοκτῆται αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως, ἀλλὰ ἦσαν πραγματικοὶ αὐτοκινητισταὶ καὶ συνεπῶς δὲν πρέπει νὰ γίνῃ χρησιμοποίησις καὶ μεταχείρισις αὐτῶν, ὅπως τῶν ἰδιοκτητῶν Ι.Χ. αὐτοκινήτων, οἱ ὁποῖοι πληρώνουν τὰ νόμιμα τέλη κυκλοφορίας. Ἐφ’ ὅσον ἐκ τῆς γενομένης διαδικασίας καὶ ἐκ τῆς παρὰ τοῦ νόμου χορηγήσεως εἰς τούτους ἀδείας αὐτοκινήτου δημοσίας χρήσεως — ταξὶ ἐν Ἀθήναις ὡς πειρατῶν πρέπει αὐτοὶ νὰ προστατευθοῦν, ἐφ’ ὅσον δὲ πιστεύετε πλέον, ὅτι αὐτοὶ τὸ αὐτοκίνητον τὸ εἶχον ὄχι διὰ λόγους ἀναψυχῆς καὶ ὡς πολυτέλειαν, ἀλλὰ διὰ τὰς ἀνάγκας των καὶ ἁπλῶς καὶ μόνον ἤσκουν πειρατείαν πρὸς ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των, θὰ πρέπει νὰ μὴ πληρώσουν τὰ τέλη κυκλοφορίας, πολλοὶ τῶν ὁποίων ὀφείλουν ἐπὶ διετίαν καὶ τριετίαν καὶ τῶν ὁποίων τὸ χρέος ἀνέρχεται εἰς ἄλλους μὲν εἰς δραχμὰς 10.000, εἰς ἄλλους 15.000, λαμβανομένου δὲ ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἡ φορολογία τοῦ αὐτοκινήτου ἰδιωτικῆς χρήσεως εἶναι 4.000 δρχ. τὸ ἔτος, ἐπὶ 3 ἔτη ἡ καθυστέρησις πληρωμῆς ἀναβιβάζει τὴν ὀφειλὴν εἰς δρχ. 12.000. Αὐτοὶ δὲν ἦσαν οἱ πλούσιοι, οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶχον Ι.Χ. αὐτοκίνητα, ἀλλὰ τὸ ἔχουν ὡς ἐπάγγελμα καὶ ζητοῦν νὰ ἀποσβεσθῇ πραγματικὰ τὸ χρέος αὐτό, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐπαγγελματίαι αὐτοκινητισταί.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§60Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Λαντζούνης, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὡς μέσην λύσιν, ἐπειδὴ πράγματι τὸ ποσὸν δι’ ἕνα ἕκαστον ὑπερβαίνει τὰς 12.000 δρχ., ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν διευκολύνσεις εἰς τὴν καταβολὴν αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, ἐὰν βεβαίως δὲν ἠμπορεῖ νὰ χαρισθῇ μέρος, διότι θέτομεν εἰς τὴν ἰδίαν μοῖραν τοὺς ἔχοντας Ι.Χ. αὐτοκίνητα μὲ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπαγγελματίαι αὐτοκινητισταί. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ τὸ ἐξετάσετε σεῖς καὶ νομίζω, ὅτι θὰ εὕρετε μίαν λύσιν, ἐξυπηρετοῦσαν τὴν τάξιν αὐτήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ παράκλησίς μου.

§61Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπετε, ὑποβάλλω τὴν αὐτὴν παράκλησιν μὲ τοὺς προλαλήσαντας καὶ συμφωνῶ καὶ ἐγὼ νὰ γίνῃ μερικὴ διευκόλυνσις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν καταβολῶν αὐτῶν.

§62Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἀλλὰ περὶ ἀναφορᾶς τῶν αὐτοκινητιστῶν, ἐπὶ τῆς ὁποίας οἱ κ.κ. συνάδελφοι ἐνεγράφησαν νὰ ὁμιλήσουν. Ἐπιθυμῶ νὰ διαβεβαιώσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὅτι μὲ πᾶσαν δυνατὴν εὐμένειαν θὰ ἐξετάσῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ αἰτήματα τῶν αὐτοκινητιστῶν ποὺ ὑπέβαλον τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν.

§63Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν κατανόησιν ποὺ δεικνύετε καὶ τὰς παρασχεθείσας πληροφορίας.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφο-

ρῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητεῖται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 149 ἐπερώτησις τοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, σχετικῶς μὲ τὸ ὕψος τῶν οἰκοδομῶν, τῆς ὁποίας ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ἐπειδή, κύριοι βουλευταί, εἶναι πολλοὶ ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν, ἐὰν δὲν ἔχητε ἀντίρρησιν νὰ ἀποφασίσωμεν τὸν περιορισμὸν τοῦ λόγου εἰς ἓν τέταρτον, ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι. Τὸ τέταρτον, ὅμως, θὰ πρέπει νὰ τηρῆται αὐστηρῶς.

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σύμφωνοι, σύμφωνοι.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον.

§67Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, κύριοι βουλευταί, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν κυρίως δεκαετίαν, αἱ Ἀθῆναι ἔλαβον τὴν ὄψιν μιᾶς μεγάλης εὐρωπαϊκῆς πόλεως. Αἱ κυβερνήσεις τῆς τελευταίας δεκαετίας καὶ ὁ τεχνικὸς κόσμος συνέβαλλον ἀποτελεσματικῶς καὶ ἡ πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος, ἡ πόλις τῆς Παλλάδος, ἐξειλίχθη εἰς μίαν ὡραίαν εὐρωπαϊκὴν πόλιν. Τὸ ὁδικόν της δίκτυον ἔχει αἰσθητῶς βελτιωθῆ. Ἠνοίχθησαν νέαι λεωφόροι καὶ πολλαὶ πλατεῖαι διεμορφώθησαν. Θὰ ἀναφέρω μίαν πλατεῖαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἔχουν λεχθῆ πάρα πολλὰ διὰ λόγους πολιτικῆς σκοπιμότητος. Εἶναι ἡ πλατεῖα τῆς Ὁμονοίας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ κόσμημα διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ ἀπαραίτητον κόμβον συγκοινωνιῶν. Ἡ συμφόρησις τῶν Ἀθηνῶν, θὰ ἦτο πρωτοφανής, ἐὰν δὲν διεμορφοῦτο, ὡς διεμορφώθη, ἡ πλατεῖα τῆς Ὁμονοίας. Καὶ ἂν θέλετε νὰ διαπιστώσητε τοῦ λόγου μου τὸ ἀσφαλές, κλείσατε τὰς κλίμακας τῆς Ὁμονοίας ἐπὶ 10 ὥρας καὶ θὰ ἴδητε ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα ἀπὸ ἀπόψεως συμφορήσεως τῶν συγκοινωνιῶν. Ἓν ἄλλο, ἐπίσης, ὡραῖον ἔργον, εἶναι ἡ πλατεῖα τῆς Λεωφόρου Ἀλεξάνδρας, μὲ τὸ ὡραῖον πράσινον, εἰς τὴν κατασκευὴν τῆς ὁποίας συνετέλεσεν ὁ τέως Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων κ. Γκίκας καὶ διὰ νὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς καὶ ὁ τέως Δήμαρχος Ἀθηναίων κ. Κατσώτας. Πολλὰ εἶναι τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς τὰς Ἀθήνας, ὥστε σήμερον ἡ πόλις τῆς Παλλάδος νὰ εἶναι μία ὡραία εὐρωπαϊκὴ πόλις. Ἐὰν εἷς Ἀθηναῖος ἀπουσιάζων τῶν Ἀθηνῶν ἐπὶ 10 ἢ 15 ἔτη ἐπιστρέψῃ τώρα, θὰ μείνῃ κατάπληκτος. Ἀλλὰ ἐνῷ ταῦτα εἶναι ὅλα ἀληθῆ καὶ ἀκριβῆ, θὰ πρέπει νὰ σημειώσω, ὅτι ὑπῆρξαν καὶ πολλαὶ παραλείψεις, ὀφειλόμεναι εἰς τὴν οὐχὶ ἐπαρκῆ ἐπιμέλειαν τῶν τεχνικῶν μας καὶ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπρεπε νὰ συμβοῦν διὰ νὰ εἶναι ἡ πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος πόλις ἔτι ὡραιοτέρα καὶ σύγχρονος. Καὶ ἐγὼ καὶ οἱ πρὸ ἐμοῦ ὁμιλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, εἴχομεν τὴν ἀξίωσιν ἡ πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος νὰ εἶχε καλυτέραν ἐμφάνισιν, νὰ εἶχε τὴν ἀνάλογον ἱστορικὴν μορφήν, ἡ ὁποία τῆς ἀξίζει ὡς πόλις τοῦ Περικλέους· ὡς πόλις εἰς τὴν ὁποίαν ἔζησαν διακεκριμένοι ἀρχιτέκτονες. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι εἰδικῶς ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ἔχομεν μεγαλυτέραν εὐθύνην εἰς πᾶσαν ἐκδήλωσιν λόγῳ ἀκριβῶς τῆς ἱστορίας μας. Ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα δὲν ἐξεκίνησε μόνον ἡ ἀληθὴς δημοκρατία, ἡ δημοκρατία τοῦ Περικλέους, ἡ δημοκρατία τοῦ σεβασμοῦ τοῦ πλησίον καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου, ἀλλ’ ἐδῶ ἐξεκίνησε καὶ ἡ ἐπιστήμη τῆς ἀρχιτεκτονικῆς. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν τὴν μεγάλην μορφὴν τοῦ Ἰκτίνου καὶ τὴν θαυμασίαν τέχνην τοῦ Φειδία καὶ τῶν ἄλλων μεγάλων γλυπτῶν. Πρέπει, λοιπόν, καὶ ἡμεῖς, ὄντες ὑποχρεωμένοι νὰ συνεχίσωμεν ἔργον τῶν μεγάλων προγόνων μας, νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὸ κράτος καὶ τὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας διὰ τὴν ἀναμόρφωσιν τῶν Ἀθηνῶν, ὥστε αἱ Ἀθῆναι νὰ φαίνωνται πόλις ἀνταξία ἐκείνης εἰς τὴν ὁποίαν ἔζησαν οἱ μεγάλοι μας πρόγονοι. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἔχομεν μίαν σημαντικὴν βελτίωσιν καὶ ἡ πόλις τῆς Παλλάδος ἔχει μίαν ὡραίαν ἐμφάνισιν, πλὴν ὅμως, ὑπάρχουν πολλαὶ ἀνωμαλίαι ἀπὸ ἀπόψεως ἀρχιτεκτονικῆς. Ἀπὸ ἀπόψεως ὕψους οἰκοδομῶν αἱ Ἀθῆναι ἔχουν διαιρεθῆ εἰς μεγάλους τομεῖς. Αἱ Ἀθῆναι κατανέμονται εἰς διαφόρους τομεῖς. Δὲν τὸ λέγω τώρα, τὸ ἔχω ἐξηγήσει ἀπὸ πολλοῦ χρόνου. Ἡ κατανομὴ αὐτὴ βεβαίως δὲν εἶναι οὔτε καλαισθητική, οὔτε πληροῖ τοὺς προϋποτιθεμένους ὅρους, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἀρχιτεκτονικὴ εἶναι, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, παρὰ τὰς ἀντιθέτους γνώμας τῶν ἀρχιτεκτόνων. Ἐπὶ παραδείγματι, ἂν πάρωμεν τὸν πέμπτον τομέα τῶν Ἀθηνῶν θὰ ἴδωμεν, ὅτι τὰ ὕψη τῶν οἰκοδομῶν εἰς αὐτὸν ἀνέρχεται εἰς 9 ὀρόφους. Καὶ ὁ τομεὺς αὐτὸς εἶναι εἰς τὸ κεντρικώτερον σημεῖον τῶν Ἀθηνῶν, περιλαμβάνων τὴν Ὁμόνοιαν, τὴν ὁδὸν Θεμιστοκλέους, τὴν ὁδὸν Ἀκαδημίας, τὴν ὁδὸν Αἰόλου, τὴν ὁδὸν Σταδίου, τὴν ὁδὸν Σόλωνος. Οὕτω μοιραίως τοποθετεῖται ὁ ὄγκος τοῦ πληθυσμοῦ εἰς τὸ Κέντρον τῶν Ἀθηνῶν. Ἀντιθέτως, ὁ τομεὺς Δ, ὁ περιλαμβάνων τὰς λεωφόρους Κηφισίας, ὡς καὶ Ἀλεξάνδρας, τὴν θαυμασίαν αὐτὴν λεωφόρον μὲ τὰς ὑπογείους διαβάσεις καὶ τὰ 40 μέτρα πλάτους, παρουσιάζεται μὲ ὕψη ἐπιτρεπόμενα εἰς 7 ὀρόφους. Ἡ λεωφόρος αὐτὴ ἔχει, δυστυχῶς, μικρὰ ὕψη, ἐνῷ ἀντιθέτως, ὡς ὀρθότατα ἀνέπτυξεν ὁ ἐξαίρετος συνάδελφος κ. Ράλλης, εἰς δρόμους ὅπου δὲν ὑπάρχουν οὔτε κἂν πεζοδρόμια καὶ ὅπου καὶ ἂν ὑπάρχουν ἔχουν καταληφθῆ ἀπὸ τοὺς ὑπαιθρίους ὀπωροπώλας, ὑπάρχουν ὕψη 9 ὀρόφων. Δὲν δύναται, ἑπομένως, ὁλόκληρος αὐτὸς ὁ τεράστιος ὄγκος αὐτὸς τοῦ πληθυσμοῦ νὰ κυκλοφορῇ εἰς τὸν στενότατον χῶρον καὶ εἰς τὰς λεωφόρους ὅπου ὑπάρχει ἄνεσις κινήσεως νὰ ἔχωμεν ὕψη 7 ὀρόφων. Βεβαίως, ἂν θὰ προχωρήσωμεν εἰς ἄλλας συνοικίας τῶν Ἀθηνῶν, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὸ Κουκάκι, ἐκεῖ ἔχομεν ἀκόμη μικρότερα ὕψη, ὕψη 4 ὀρόφων. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀναγκάζομεν τὸν πληθυσμὸν νὰ τρέπεται εἰς τὰ Σούρμενα καὶ εἰς ἄλλα μακρὰν πολὺ τοῦ Κέντρου σημεῖα τῶν Ἀθηνῶν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Λαντζούνη, εἴπαμε νὰ τηρήσωμεν αὐστηρῶς τὸ 15λεπτον.

§69Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνέβηκα 8.23′. Πρέπει νὰ ὁλοκληρώσω τὰς σκέψεις μου. Πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς δημιουργηθείσης ἀφορήτου αὐτῆς καταστάσεως εἶναι ἀνάγκη ἡ σύστασις μιᾶς κοινοβουλευτικῆς διακομματικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ρυθμίσῃ τὰς σημερινὰς ἀνωμαλίας τῶν οἰκοδομικῶν αὐτῶν διαφορῶν. Ὁ ὑφιστάμενος κανονισμὸς ἐνῷ ἔπρεπε νὰ συμβάλῃ διὰ τὸ καλύτερον, σέβεται αὐτὴν τὴν κλιματολογικὴν ἀκαταστασίαν. Ἀνεγείρονται οἰκοδομαὶ πολλὰς φορὰς ἐννέα ὀρόφων μὲ πρόσοψιν 6 καὶ 7½ μέτρων. Τί πόλις εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μὲ αὐτὸ τὸ ἐμβαδόν; Πῶς δύναται νὰ διαρρυθμισθῶσιν εἰς αὐτὰς οἱ κοινόχρηστοι χῶροι; Εἶναι δυνατὸν νὰ μένουν ἀκόμη αὐταὶ αἱ παλαιοντολογικαὶ διατάξεις; Ἀσφαλῶς ὄχι. Ἐπιβάλλεται νὰ ρυθμισθοῦν καὶ νὰ ὁρισθῇ μεγαλύτερον ἐμβαδὸν οἰκοπέδων. Ἡ ἐμφάνισις ποὺ παρουσιάζουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν αἱ Ἀθῆναι, δὲν ἱκανοποιοῦν οὔτε τὸν Ἑλληνικόν, ἀλλ’ οὔτε τὸν Εὐρωπαϊκὸν ρυθμόν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λαντζούνη, τελειώνετε, παρακαλῶ. Εἰσέλθετε εἰς τὸν ἐπίλογον.

§71Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Καὶ ἐξωτερικῶς καὶ ἐσωτερικῶς, ὅτι θέλει ὁ καθένας κάμνει. Καὶ ἐσωτερικῶς οὔτε αἱ διαστάσεις τῶν διαδρόμων, οὔτε οἱ διάδρομοι, οὔτε τὰ δωμάτια τῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ θυρωροῦ εἶναι ἐντὸς τῶν προβλεπομένων ὑγιεινῶν ὅρων. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός του καὶ τῆς δικαιοδοσίας του. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπαχθῇ ἡ περίπτωσις ὑπ’ αὐτόν. Διότι ὁ θυρωρὸς εἶναι συνάρτημα τῆς πολυκατοικίας. Ἐὰν διαγράψωμεν τὸ κλάσμα τῶν ὑψῶν θὰ καταργήσωμεν τὰς ὑπογείους κατοικίας, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν ἀπαράδεκτον φαινόμενον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προέχει εἶναι ἡ ρύθμισις εὐρυτέρας συγκοινωνιακῆς ἀρτηρίας, ὅπως ἐπίσης καὶ ἡ δημιουργία ἀνισοπέδων διαβάσεων. Τὸ ζήτημα τοῦ μετρὸ ἂν δὲν κανονισθῇ ἐντὸς διετίας θὰ ἐπέλθῃ ἡ συμφόρησις τοῦ πληθυσμοῦ. Εἰς ἄλλας πόλεις, εἰς τὸ Ἁμβοῦργον ἐπὶ παραδείγματι ὅπου ὑπάρχουν μεγάλαι ὑπόγειαι διαβάσεις, δὲν παρατηρεῖται συμφόρησις.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λαντζούνη, τελειώσατε παρακαλῶ. Ἔπρεπε νὰ πῆτε, ἐφ’ ὅσον διαφωνεῖτε, ὅτι δὲν συμφωνεῖτε μὲ τὸ ¼.

§73Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Τερματίζων τὴν ὁμιλίαν μου, ἐκφράζω τὴν πικρίαν μου διὰ τὴν μεταχείρισιν τοῦ Προεδρείου.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ράλλη, δὲν συνεφωνήθη ἡ ὁμιλία τοῦ τετάρτου; Διατί δὲν προστατεύετε τὸ Προεδρεῖον τώρα;

§75Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ τηρηθῇ δι’ ὅλους τὸ τέταρτον.

§76Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐκθέσῃ ὁ κ. Λαντζούνης τὰς προτάσεις του ἔστω καὶ ἀπὸ τῆς θέσεώς του. Ὁ κ. Κατσώτας, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν λόγον ἐν συνεχεία, θὰ τοῦ παρέξῃ ἀσφαλῶς αὐτὴν τὴν ὀλιγόλεπτον εὐχέρειαν διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παραδέχθημεν νὰ ὁμιλήσουν οἱ ρήτορες ἐπὶ 15 λεπτὰ ἕκαστος. Δὲν συνεφωνήθη αὐτό; Ἂν δὲν συνεφωνεῖτο, τὸ Προεδρεῖον δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν ἐπὶ τῆς ὁμιλίας, ὅσης διαρκείας καὶ ἂν ἦτο. Συμφωνηθέντος ὅμως πρὸς ἐξοικονόμησιν χρόνου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τηρηθῇ ἡ συμφωνία. Τὸ Προεδρεῖον θὰ ἀναγκασθῇ νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν τὴν 10.30′ καὶ ὅσοι ἔχουν ὁμιλήσει μέχρι τότε καλῶς. Τοῦτο προσεπαθήσαμεν νὰ ἐξοικονομήσωμεν. Νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι.

§78Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τηρήσητε τὸ συμφωνηθὲν τέταρτον, δὲν ἔχετε ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ λύσετε τὴν συνεδρίασιν.

§79Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται, κ. Πρόεδρε, εἶναι νὰ τηρηθῇ ἀπὸ ὅλους τὸ τέταρτον τῆς ὁμιλίας.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον δύναται διαπιστῶνον ἔλλειψιν ἀπαρτίας νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν. Ὁρίστε, στρατηγέ, ἔχετε τὸν λόγον.

§81Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ πρῶτον λόγον ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος τοῦ περιορισμοῦ τῆς διαρκείας τῆς ἀγορεύσεως τῶν βουλευτῶν ἔχω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἠρώτησεν ὄντως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, προκειμένου νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἐγγεγραμμένοι ρήτορες, ἐὰν ἡ Βουλὴ συμφωνῇ νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ ἕνα τέταρτον. Ἀναμφισβητήτως τινές, καὶ ἐὰν θέλετε οἱ πλεῖστοι τῶν παρόντων βουλευτῶν, εἶπον ὅτι συμφωνοῦν. Δὲν συνεφώνησαν ὅμως ἄλλοι. Καὶ πρῶτος ποὺ δὲν συνεφώνησεν ἤμην ἐγώ. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἰς ὃ σημεῖον ἔχει φθάσει ἡ συζήτησις, αὕτη τείνει νὰ ἐκφυλισθῇ, διότι ἕνας μακρὺς χρόνος ἐπέρασε μὲ τὸ πόσην ὥραν θὰ ὁμιλήσῃ ἕκαστος τῶν ρητόρων. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλή, ἡ παροῦσα Βουλὴ μὲ παρόντας τοὺς τόσον ὀλίγους βουλευτὰς ἀντελαμβάνετο, ὅτι εἷς ἐκ τῶν ρητόρων θὰ ἔλεγε πράγματα ποὺ θὰ ἐνδιέφερον τὴν Βουλήν, διατί θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν νὰ συνεχίσῃ τὴν ὁμιλίαν του ὁ βουλευτὴς αὐτὸς πέραν τοῦ ἑνὸς τετάρτου; Ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ σᾶς κουράσω ἐπὶ πολύ. Πρόκειται ὅμως, νὰ δώσω μία ἄποψιν εἰς τὸ κύριον θέμα. Τὰ ὅσα θὰ εἴπω ἀφοροῦν τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον τῶν μεγάλων κατωκημένων τόπων, καὶ κυρίως ἀφοροῦν τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον τοῦ λεκανοπεδίου τῶν Ἀθηνῶν ποὺ περιελάμβανεν τὰς Ἀθήνας, τὸν Πειραιᾶ καὶ τοὺς πέριξ Δήμους καὶ ποὺ σήμερον περιλαμβάνει ὁλόκληρον τὸν Νομὸν Ἀττικῆς, διότι ὁλόκληρος ὁ Νομὸς Ἀττικῆς πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς κατῳκημένος τόπος. Γνωρίζετε ὅλοι σας, ὅτι πρὸ τοῦ πολέμου τοῦ 1940, λέγοντες κατῳκημένον τόπον εἰς τὸν Νομὸν Ἀττικῆς ἐννοούσαμεν τὸ λεκανοπέδιον Ἀθηνῶν ποὺ περιεκλείετο ἀπὸ τὰ πέριξ βουνά, ἀπὸ τὴν Πάρνηθα, τὸν Ὑμηττόν, Πεντέλην καὶ τὴν θάλασσαν. Σήμερον ὅμως ὅταν λέγωμεν κατῳκημένον χῶρον, δὲν ἠμποροῦμεν τὸν τόπον αὐτὸν νὰ τὸν περιορίσωμεν εἰς τὸν χῶρον αὐτόν. Θὰ τὸν ἐπεκτείνωμεν εἰς ὁλόκληρον τὸν Νομὸν Ἀττικῆς. Διότι ὁλόκληρος ὁ Νομὸς Ἀττικῆς μηδὲ τῶν βουνῶν ἐξαιρουμένων ἔχει μεταβληθῇ εἰς οἰκόπεδα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι προσιτὰ παρὰ εἰς ἐλαχίστους μόνον ἀνθρώπους. Ποία ἦτο ἡ κατάστασις πρὸ τοῦ 1912; Πρὸ τοῦ 1912 ὑπῆρχον οἱ Δῆμοι Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, οἱ ὁποῖοι δὲν περιελάμβανον μόνον τὰς πόλεις τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἀλλὰ περιελάμβανον καὶ τὰς πέριξ περιφερείας. Καὶ εἶχε γίνει ἕνα σχέδιον ἀπὸ τὸν Κλεάνθην μὲ προοπτικήν, ὅτι ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν θὰ ἔφθανεν εἰς ἕνα πληθυσμὸν 150.000 Ἦλθεν ὅμως ὁ πόλεμος καὶ ηὐξήθη ὁ πληθυσμός. Καὶ ἦλθεν κατόπιν τὸ 1922 ἡ Μικρασιατικὴ καταστροφὴ συνεπεία τῆς ὁποίας συνέρρευσαν εἰς τὴν Ἑλλάδα πολλαὶ ἑκατοντάδες χιλιάδες Ἑλλήνων προσφύγων. Καὶ εἴχομεν ἔτσι μίαν ἀπότομον αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ, ἰδιαιτέρως τοῦ Νομοῦ Ἀττικῆς καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν. Χωρὶς νὰ θέλῃ κανεὶς νὰ κατακρίνῃ μόνον τοὺς προγενεστέρους του καὶ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν ἑαυτόν του, εἶναι γεγονός, κ.κ. βουλευταί, ὅτι οἱ ἰθύνοντες, δὲν ἐσκέφθησαν, ὅτι ὁ πληθυσμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος ἦλθεν εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν, λόγῳ τῶν αἰτιῶν τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, θὰ παρέμενεν ὁριστικῶς. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ σκεφθοῦν. Καὶ συνεπῶς ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἕνα σχέδιον πόλεως τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, ἢ μᾶλλον ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἕνα σχέδιον πόλεως ὁλοκλήρου τοῦ λεκανοπεδίου τῶν Ἀθηνῶν, τὰ ὅρια τοῦ ὁποίου προηγουμένως καθώρισα. Δὲν ἐγένετο τίποτε ἀπὸ αὐτά, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἐγίνετο καὶ γίνεται δυστυχῶς ἀκόμη ἐπέκτασις τοῦ παλαιοῦ σχεδίου μὲ τὰ γνωστὰ ἀποτελέσματα. Ἦλθε κατόπιν ἐν συνεχείᾳ ὁ πόλεμος τοῦ 1940 καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους γνωρίζομεν ὅλοι, μέγα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος ἐγκατέλειψε τὴν ὕπαιθρον καὶ ἦλθεν εἰς τὰ μεγάλα κέντρα καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ ἔχομεν πάλιν οὕτω μίαν νέαν ἀπότομον αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ. Οὕτως ὁ πληθυσμὸς τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν, ἀνήρχετο τὸ 1951 εἰς 1.350.000 καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν Νομὸν Ἀττικῆς ὑπερέβαινεν τὸ 1.500.000. Κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1961 ὁ πληθυσμὸς εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν ἀνῆλθεν εἰς 1.500.000 καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν Νομὸν Ἀττικῆς εἰς 2.000.000. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ ὁμιλοῦμεν, τὸ 1965, ὁ πληθυσμὸς τοῦ Νομοῦ Ἀττικῆς ὑπερβαίνει τὰ 2.500.000. Κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν ἀσχέτως πρὸς τὴν φυσιολογικὴν αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ, ἀλλὰ ἐξ ἄλλων σοβαρωτάτων αἰτιῶν, ἡ κυριωτέρα τῶν ὁποίων εἶναι ἡ εἰσροὴ τοῦ πληθυσμοῦ ἐκ τῶν ἄλλων διαμερισμάτων τῆς χώρας καὶ ἡ εἰσροὴ πληθυσμοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, κατὰ τὴν ἐμὴν λοιπὸν κρίσιν ὁ πληθυσμὸς τοῦ Νομοῦ Ἀττικῆς μέσα εἰς μίαν 20ετίαν θὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 5.000.000 καὶ μέσα εἰς μίαν 50ετίαν τὰ 10.000.000. Καὶ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ἀσχέτως πρὸς τὴν φυσιολογικὴν αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ. Δεδομένου, λοιπόν, ὅτι μέσα εἰς μίαν 50ετίαν ὁ πληθυσμὸς θὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 10.000.000, φυσικὴ συνέπεια εἶναι, τὸ νὰ θέλωμεν νὰ θεραπεύσωμεν ὡρισμένας ἀνάγκας βάσει τῶν σημερινῶν συνθηκῶν, ἵνα μὴ εἴμεθα ἐκτὸς πραγματικότητος. Τὸ 1955 ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι Δήμαρχος Ἀθηναίων, ὡμίλησα εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Ἑλλάδος ποὺ Πρόεδρος ἦτο ὁ φίλος μου καὶ συνάδελφος κ. Ρουσόπουλος. Εἰς τὴν προσπάθειάν του τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Ἑλλάδος διὰ τὴν προστασίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ τοπίου εἶχεν ἀναλάβει μίαν πρωτοβουλίαν καὶ κατὰ τὴν συγκέντρωσιν ἐκείνην εἶχον λάβει μέρος πλεῖστοι τεχνικοὶ τῆς χώρας. Τότε εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Ἑλλάδος ὁμιλῶν, ὑπεισῆλθον καὶ εἰς τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν. Εἶπον, ὅτι τὸ λεκανοπέδιον Ἀθηνῶν ἔχει ἀνάγκην νὰ πάρῃ μίαν πλήρη καὶ ὁριστικὴν μορφὴν ἀπὸ πλευρᾶς συγκοινωνιακῶν κυκλοφοριῶν, πολεοδομικῆς, κτιριακῆς, χωροταξικῆς, ἀρχαιολογικῆς, ἱστορικῆς, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν καὶ τῶν ποικίλων ἄλλων ἀναγκῶν. Ἐτόνισα, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ γίνῃ τοῦτο λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν προοπτικῶν τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν ὡς προηγουμένως ἀνέφερα. Ὅταν λέγω, κύριοι συνάδελφοι, θέματα κυκλοφοριακά, ἐννοῶ τὰ θέματα τὰ ἐντὸς τοῦ κατῳκημένου αὐτοῦ χώρου τὰ ὁποῖα συνεχῶς μεγεθύνονται λόγῳ τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ. Ὅταν λέγω συγκοινωνιακὰ θέματα, ἐννοῶ τὰ τοιαῦτα ἐντὸς τοῦ μεγάλου αὐτοῦ κατῳκημένου χώρου καὶ τὰ τοιαῦτα μετὰ τῶν λοιπῶν διαμερισμάτων τῆς χώρας, τὰ ὁποῖα θὰ συγκλίνουν εἰς τὸν Νομὸν Ἀττικῆς. Ἠκούσθη, κύριοι βουλευταί, ὅτι οἱ Πειραιεῖς ἐξεσηκώθησαν ὅταν ἐπληροφορήθησαν, ὅτι θὰ γίνῃ καὶ ἄλλος λιμήν. Δὲν βλέπω ὅμως τὸν λόγον τῆς διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων τοῦ Πειραιῶς. Ὁ λιμὴν τοῦ Πειραιῶς σήμερον ἔχει κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὑπερκορεσθῆ ποὺ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ εἰσερχόμενα εἰς αὐτὸν παντὸς τύπου πλοῖα καὶ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ σημερινοῦ πληθυσμοῦ. Διατί λοιπὸν νὰ μὴ γίνῃ καὶ ἕτερος λιμὴν ὁ ὁποῖος θὰ ἀποσυμφορήσῃ τὴν κίνησιν τοῦ λιμένος Πειραιῶς καὶ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς πολλαπλᾶς ἀνάγκας τοῦ πληθυσμοῦ τῆς αὔριον;

§82Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὔτε ὁ κ. Βρανόπουλος, οὔτε ἐγὼ ἐθίξαμεν κατὰ τὴν ὁμιλίαν μας θέματα συγκοινωνιακὰ καὶ κυκλοφοριακά. Παράκλησις εἶναι νὰ περιορισθῇ καὶ ὁ κύριος ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ πολεοδομικοῦ θέματος τῶν Ἀθηνῶν. Εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν τὰ ἄλλα θέματα.

§83Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Τὸ συγκοινωνιακὸν πρόβλημα, κ. συνάδελφε, εἶναι συνυφασμένον ὁπωσδήποτε μὲ τὸ πολεοδομικόν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ξεχωρισθῇ τὸ πολεοδομικὸν ἀπὸ τὸ συγκοινωνιακόν; Θὰ σᾶς εἴπω δὲ τὸ ἑξῆς: Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Δημαρχίας μου ἐδώσαμεν εἰς τὸ Παγκράτι αὔξησιν τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν. Ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης αὐξήσεως τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν ἦτο ἐκεῖ ποὺ προηγουμένως ὑπῆρχον μικραὶ κατοικίαι μὲ κήπους καὶ ἄλλους χώρους καὶ εἰς τὰς ὁποίας κατοικοῦσαν μόνον 4 ἄτομα, νὰ ἀνεγερθοῦν πολυκατοικίαι εἰς τὰς ὁποίας κατοικοῦν 100 καὶ πλέον ἄτομα. Εἶναι δυνατὸν λοιπὸν ἐὰν δὲν ἔχῃ ρυθμισθῆ προηγουμένως τὸ κυκλοφοριακὸν θέμα, νὰ λυθοῦν τὰ προβλήματα ποὺ θὰ δημιουργηθοῦν ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ ὕψους τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῆς συνεπεία ταύτης αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ ποὺ θὰ κατοικήσῃ εἰς τὰς νέας οἰκοδομὰς αὐτάς; Δὲν εἶναι μόνον αἱ Ἀθῆναι, κύριοι συνάδελφοι ποὺ μεγαλώνουν ἁλματωδῶς ἀπὸ ἀπόψεως πληθυσμοῦ. Εἶναι καὶ ἄλλαι μεγάλαι πόλεις τῆς Ἑλλάδος αἱ ὁποῖαι μεγαλώνουν κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον. Ὅπως π.χ. αἱ Πάτραι, τὸ Ἀγρίνιον, ἡ Λάρισα, ἡ Λαμία, αἱ Σέρραι, ἡ Κόρινθος κλπ. Θὰ πρέπει λοιπὸν καὶ δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς πόλεις νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ νὰ μὴ ἀντιμετωπίσουν καὶ αὐταὶ αὔριον τὸ δύσκολον πρόβλημα ποὺ ἀντιμετωπίζουν σήμερον αἱ Ἀθῆναι. Θὰ γίνῃ εἰς τὰς Ἀθήνας νέον Πανεπιστήμιον. Θὰ γίνουν ἄλλα μεγάλα δημόσια κτίρια. Δι’ ὅλα αὐτὰ ἔχουν δημιουργηθῆ θέματα. Ποῦ θὰ οἰκοδομηθοῦν; Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ χρειαζόμεθα ὁπωσδήποτε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον. Ἐὰν ὅμως δὲν ἔχωμεν ρυθμιστικὸν σχέδιον, δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν ποτὲ νὰ λύσωμεν τὰ προβλήματα αὐτά. Ἕν ἄλλο παράδειγμα θὰ σᾶς ἀναφέρω σχετικῶς μὲ τὸ ρυθμιστικὸν σχέδιον. Ἕν ἀπὸ τὰ καίρια θέματα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν περιοχὴν πρωτευούσης εἶναι ἡ ἀποχέτευσις καὶ τῶν ὀμβρύων καὶ τῶν ἀκαθάρτων ὑδάτων. Βλέπω πλείστους ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ νεωτέρους καὶ παλαιοτέρους εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ἀσφαλῶς θὰ ἐνθυμοῦνται, ὅτι εἰς τὰς Ἀθήνας εὑρίσκοντο διάφορα ρέματα, διὰ τῶν ὁποίων διωχετεύοντο τὰ ὄμβρια ὕδατα εἰς τοὺς ποταμοὺς Κηφισὸν καὶ Ἰλισόν. Ὅλα τὰ ρέματα αὐτὰ ἐκαλύφθησαν. Ἔγιναν δρόμοι, οἰκοδομαὶ καὶ πλατεῖαι. Καὶ ὅταν βρέχῃ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν ὑπόνομοι ὀμβρίων ὑδάτων, τὰ ὕδατα ρέουν ἐπὶ τῶν ὁδῶν ποὺ μεταβάλλονται εἰς ποτάμια. Ἀλλά, ποῖος ἔχει τὸ θέμα τῆς ἀποχετεύσεως τῶν ἀκαθάρτων ὑδάτων; Τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ἔχει ἤδη ἀναλάβει διὰ τοῦ Ο.Α.Π. τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων. Τὸ 1955 προεκήρυξεν ἕνα διαγωνισμὸν καὶ ἔκαμε τὸν κεντρικὸν ἀποχετευτικὸν ἀγωγὸν τῶν Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος ἀρχίζει ἀπὸ τὸ Τέρμα Πατησίων καὶ χύνεται εἰς τὸ Κερατσίνι. Ὁ ἀγωγὸς αὐτός, δέχεται ἀκάθαρτα ὕδατα, ἀλλὰ δέχεται καὶ ὄμβρια. Ἡ προοπτικὴ ὅμως ἐλήφθη διὰ πληθυσμὸν 2,5 ἑκατομμυρίων. Ἂν ὁ πληθυσμὸς ὡς εἶναι φυσικὸν αὐξηθῇ ἐντὸς 20ετίας εἰς 5 ἑκατομμύρια, καὶ ὡς πιστεύω ἐγώ, ἐντὸς μιᾶς 50ετίας εἰς 10 ἑκατομμύρια, ἐρωτῶ, θὰ ἐπαρκέσῃ ὁ ἀγωγὸς αὐτός;

§84Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ὁ πληθυσμὸς τῶν Ἀθηνῶν νὰ φθάσῃ τὰ 10 ἑκατομμύρια.

§85Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι θὰ φθάσῃ, ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ διαστήματος τῶν 50 ἐτῶν καὶ θὰ τὸν ὑπερβῇ. Οἱ δὲ ὑπόνομοι ἔδει νὰ γίνουν μὲ προοπτικὴν τοὐλάχιστον 100 ἐτῶν. Τὸ συζητούμενον θέμα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πολὺ σοβαρὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τερματισθῇ ἀπόψε. Βέβαια ὁ Κανονισμὸς προβλέπει τὸ τριήμερον. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα νὰ συζητηθῇ καὶ νὰ λήξῃ μέσα σὲ δύο ἡμέρες, ἂν δὲν ἀκουσθοῦν ὅλαι αἱ ἀπόψεις τῶν κυρίων συναδέλφων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἔχουν γνώμην; Ἤκουσα συνάδελφον νὰ λέγῃ νὰ σχηματισθῇ μία διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ τὴν μελέτην τοῦ ὅλου θέματος τῆς Πρωτευούσης. Δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν. Ἀλλὰ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὀλιγομελὴς καὶ δι’ ὀλίγον διάστημα. Δηλαδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ νὰ κάμῃ προτάσεις διὰ τῶν ὁποίων νὰ προβλέπεται ἡ δημιουργία ἑνὸς ὀργάνου, τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ τὴν ὁριστικὴν μορφὴν καὶ τὸ ὁποῖον ὄργανον θὰ εἶναι μόνιμον καὶ θὰ κάμῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον τὰς μεταβολὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι, τώρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλεφθοῦν. Μὲ τὸν συνάδελφον κ. Θεοδοσιάδην εἰς παλαιοτέραν ἐποχήν, εἴχαμεν συζητήσει τὸ θέμα αὐτό. Τὸ θέμα τῆς Πρωτευούσης εἶναι θέμα πολὺ σοβαρὸν καὶ δὲν ἐπιδέχεται ἀναβολήν. Θὰ πρέπει, ἐλέχθη κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ δημιουργηθῇ κυκλοφοριακὸν δίκτυον ὑπόγειον. Ἀλλὰ πῶς θὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ δίκτυον; Ὁ κ. Θεοδοσιάδης εἶπεν, ὅτι πολλὰ προβλήματα τῶν Ἀθηνῶν θὰ λυθοῦν διὰ τῆς ἐπεκτάσεως. Ἀλλὰ πῶς θὰ ἀφήσωμεν νὰ γίνῃ ἡ ἐπέκτασις; Εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε; Κατ’ ἐμέ, ὁλόκληρον τὸ λεκανοπέδιον Ἀττικῆς θὰ πρέπει νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν εὐθύνην, ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους. Τὸ Κράτος θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ἐφ’ ἑξῆς τὴν εὐθύνην διὰ τὰ σοβαρώτατα προβλήματα τοῦ λεκανοπεδίου, ὁλοκλήρου δηλαδὴ τοῦ Νομοῦ τῆς Ἀττικῆς, τὰ ὁποῖα ἂν δὲν ἀντιμετωπισθοῦν ἀπὸ τώρα, θὰ προκαλέσουν πλεῖστα ὅσα ἐμπόδια διὰ τὸ ἄμεσον καὶ τὸ προσεχὲς μέλλον.

§86Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, καὶ κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι οἱ διατελέσαντες Δημοτικοὶ Ἄρχοντες τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι ξεύρουν κατὰ καλύτερον τρόπον τὸ θέμα αὐτό, θὰ πρέπει ἀπεριορίστως νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου τούτου θέματος. Τὸ θέμα, ὡς πολὺ ὀρθῶς ἐπεσήμανεν ὁ συνάδελφος κ. Κατσώτας, εἶναι σοβαρώτατον, καὶ χρῄζει ἐμπεριστατωμένης μελέτης καὶ μονίμου ἀντιμετωπίσεως.

§87Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων εἰς τὸν χῶρον αὐτόν, κυριαρχεῖ μία ἀναρχία. Ἀθῶος τοῦ αἵματος τούτου εἶναι ὁ νῦν Ὑφυπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων. Ἂς ἴδωμεν, ποία εἶναι αὐτὴ ἡ ἀναρχία ἡ ὁποία ὑπάρχει. Ὑπάρχει ἀναρχία εἰς τὰς σχέσεις, τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις μεταξὺ Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως καὶ Κράτους. Φέρω ἓν ἁπλοῦν παράδειγμα ἀναρχίας. Ὁ Ἐθνικὸς κῆπος ὑπάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Τὸ Ζάππειον, εἰς τὴν Ζάππειον Ἐπιτροπήν. Τὸ Ἄλσος τοῦ Παγκρατίου ἀνήκει εἰς τὸν Ο.Δ. Ε.Π. Ἀλλὰ τὸ φροντίζει ὁ Δῆμος Ἀθηναίων. Εἰς τὴν Λεωφόρον Πατησίων: Ἀπὸ Ὁμονοίας μέχρι Πλατείας Ἀμερικῆς αἱ δενδροστοιχίαι εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα τοῦ Δήμου Ἀθηναίων. Δύναμαι πλείστας ὅσας ἄλλας περιπτώσεις νὰ σᾶς ἀναφέρω. Ὅπως βλέπετε ἐπικρατεῖ μία πλήρης ἀναρχία ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἐπ’ ἄπειρον. Ἀκόμη, καὶ ἓν ἄλλο θέμα: Ὅπως γνωρίζετε, αὐτοὶ οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν πέριξ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων καὶ οἱ ὁποῖοι ἀριθμοῦν τοὺς 50–60 τοιούτους δὲν ἐδημιουργήθησαν λόγῳ τῆς ἀνάγκης ποὺ ἐπέβαλε νὰ δημιουργηθοῦν. Ἐδημιουργήθησαν διὰ τοὺς γνωστοὺς λόγους. Ἐδημιουργήθησαν διὰ λόγους ξένους πρὸς τοὺς σκοποὺς τῆς Αὐτοδιοικήσεως. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ χωροταξικῶν σχεδίων, περὶ συγκοινωνιακῶν θεμάτων, περὶ κυκλοφοριακῶν ποὺ ἀφοροῦν τὰς Ἀθήνας μόνον, ἂν δὲν συζητήσωμεν ταὐτοχρόνως ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν καὶ μὲ τοὺς ἄλλους Δήμους; Καὶ εἶναι δυνατὴ καὶ ἡ συζήτησις ἀκόμη μὲ τὸν πληθωρισμὸν αὐτὸν τῶν τόσων ἀπαιτήσεων; Ὁ Δῆμος Ἀθηναίων συνορεύει μὲ τὸν Δῆμον Βύρωνος. Εἰς τὰ ὅρια τῶν δύο αὐτῶν Δήμων ὑπάρχει ἡ ὁδὸς Ἰλιάδος, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς ἀπαράδεκτον κατάστασιν καὶ ἐγκυμονεῖ πλείστους ὅσους κινδύνους διὰ τοὺς κατοίκους. Ἀλλὰ δὲν λαμβάνεται καμμία ἀπόφασις λόγῳ τῆς ἔριδος καὶ τῆς ἀμφισβητήσεως τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ὑποχρεώσεων. Πέραν ὅμως αὐτῶν ὑπάρχουν καὶ ἄλλα θέματα μεγάλα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην ἀμέσου ἐπιλύσεως. Διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ ἀναρχία πρέπει νὰ ὑπάρξῃ: Πρῶτον συντονισμός. Δεύτερον πρέπει νὰ γίνῃ ἕνα ρυθμιστικὸν σχέδιον δι’ ὁλόκληρον τὸν Νομὸν Ἀττικῆς. Τρίτον πρέπει νὰ δημιουργηθῇ ἕνα μόνιμον ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ τὴν ὁριστικὴν μορφὴν τῆς πόλεως καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβλέπῃ τὴν σειρὰν τῶν ἐκτελουμένων ἔργων. Καὶ τέλος χρειάζεται ἑνιαία διοίκησις. Ἂν δὲν γίνουν ταῦτα, θὰ συνεχισθῇ ἡ ἀπαράδεκτος κατάστασις, δηλαδή, τὸ κάθε Ὑπουργεῖον νὰ παίρνῃ πρωτοβουλίας ἄνευ γενικοῦ σχεδίου καὶ νὰ ἐπιβάλῃ ἀπόψεις μερικὰς ὅπου εἶναι ὑπεύθυνον ὅπως θέλει καὶ ὁπότε θέλει. Ἄλλο παράδειγμα: Τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἐντὸς τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, μεταξὺ τῶν ἄλλων ἔχει καὶ Παιδικοὺς Σταθμούς. Θὰ εἴπητε, διατί νὰ μὴ ἔχῃ Παιδικοὺς Σταθμούς; Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, τότε, αὐτὸς ὁ Δῆμος τὶ θὰ κάνῃ; Οἱ Παιδικοὶ Σταθμοὶ πρέπει νὰ εἶναι ὁπωσδήποτε εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ μόνον, καὶ ὄχι εἰς τὴν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας. Ἄλλοτε, κύριοι βουλευταί, πρὸ τοῦ 1940 εἶχε δημιουργηθῆ Ὑπουργεῖον Διοικήσεως Πρωτευούσης. Ἄλλαι ὅμως ἦσαν αἱ συνθῆκαι αἱ πρὸ τοῦ 1940 καὶ ἴσως διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ ἦτο ἐνδεδειγμένη ἡ ἵδρυσις τοῦ Ὑπουργείου ἐκείνου. Μπορεῖ νὰ ἀπέδωσεν ἢ μπορεῖ νὰ μὴ ἀπέδωσεν, ἠμπορεῖ νὰ ἦτο χρήσιμον ἢ ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἦτο. Δὲν εἶναι ὅμως θέμα, τὸ ὁποῖον ἔχω διάθεσιν νὰ τὸ κρίνω ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἴσως αἱ δικαιοδοσίαι καὶ ἁρμοδιότητες, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ νὰ ἦσαν ἀναγκαῖαι. Σήμερον ὅμως αἱ ἁρμοδιότητες ἐκεῖναι εἶναι ξεπερασμέναι. Σήμερον δὲν πρόκειται περὶ ἑνιαίας διοικήσεως τῆς Πρωτευούσης, ἀλλὰ περὶ ἑνιαίας διοικήσεως τοῦ Νομοῦ Ἀττικῆς. Προχθὲς ὁμιλῶν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Δημοσίων Ἔργων, εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν περιοχὴν Ἀττικῆς ὑπάρχουν 300 χιλιάδες πολεοδομικαὶ παραβάσεις. Ἐλέχθη, ὅτι πρέπει νὰ σχηματισθῇ ἕνας Ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος νὰ ἀναλάβῃ ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν του τὴν διεκπεραίωσιν τῶν θεμάτων αὐτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκτὸς τῶν ἄλλων καὶ ὡς γνωστὸν εἰς τὸν Νομὸν Ἀττικῆς ὑπάρχουν 106 Ὀργανισμοὶ Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως. Ἡ ἁρμοδιότης τῶν Ὀργανισμῶν αὐτῶν, δηλαδὴ τὰ Σχέδια Πόλεως τούτων, δὲν ἐπεκτείνονται εἰς ὁλόκληρον τὸν χῶρον τοῦ Νομοῦ Ἀττικῆς. Ἐπεκτείνονται εἰς μικρὸν μέρος τοῦ ὅλου χώρου. Γνωρίζομεν δέ, ὅτι ὁλόκληρος ὁ χῶρος τῆς Ἀττικῆς ἔχει μεταβληθῆ εἰς οἰκόπεδα, τὰ ὁποῖα μάλιστα εἶναι καὶ πανάκριβα. Εἶναι φυσικὸν ὅποιος ἀγοράζει ἕνα στρέμμα, ἕνα μικρὸν χῶρον, νὰ θέλῃ νὰ κτίσῃ. Αὐτὸ ὅμως ἀποτελεῖ πολεοδομικὴν παράβασιν, διότι ὡς γνωστόν, σύμφωνα μὲ τὰ ἰσχύοντα χρειάζονται 4 στρέμματα διὰ νὰ κτίσῃ κανείς. Ἡ ἀναρχία αὐτὴ δὲν πρόκειται νὰ λυθῇ ἂν δὲν σχηματισθῇ ἕνας νέος ὀργανισμός, μία διοίκησις, ἡ ὁποία νὰ περιλαμβάνῃ ὅλα τὰ θέματα τοῦ Νομοῦ Ἀττικῆς. Αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ ταχύτατα, δὲν μᾶς παίρνει ὁ καιρός, καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ ἀπόψε. (Χειροκροτήματα).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀναγνωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§89Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως, νὰ μὴ ἀνηρχόμην σήμερον εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ὁμιλήσω διὰ τρίτην φορὰν ἐντὸς ἔτους μετὰ τὰς δύο προηγηθείσας ἐπερωτήσεις μου, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Καὶ τοῦτο, διότι εἰς δύο ἐκτενεῖς ἀναπτύξεις μου, τῆς 24ης Νοεμβρίου καὶ τῆς 9ης Ἰουνίου, ὅταν τὸ πρῶτον ἔφερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως τῶν ἐπιτρεπομένων ὑψῶν τῶν οἰκοδομῶν, ὡς καὶ τῆς ἐπεμβάσεως τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας, ἐτόνισα τοὺς γενικωτέρους λόγους χρησιμοποιῶν ἐπιστημονικὰς ἀπόψεις καὶ στατιστικὰ δεδομένα ποὺ ἐπιβάλλουν σήμερον τὴν ἀλλαγὴν τῆς ὑφισταμένης καταστάσεως. Καὶ τότε, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς Προεδρίας, παρεδέχθη μὲν τὴν ὀρθότητα τῆς τοποθετήσεως τοῦ θέματος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀρχαιολογικὴν Ὑπηρεσίαν, μὲ συνεχάρη διὰ τὴν ἀντικειμενικότητά μου καὶ ὑπεσχέθη ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος, ἀσχέτως τοῦ ἂν μέχρι σήμερον τοῦτο δὲν ἐπετεύχθη. Ὁ δὲ τότε καὶ νῦν ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς Οἰκισμοῦ, συνεφώνησε, διαφωνῶν μαζί μου. Καὶ θὰ ἐξηγήσω ἀργότερα, διατί λέγω τοῦτο. Μ’ ὅλα ταῦτα, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐν ὄψει τῆς γενικευθείσης συζητήσεως, κατόπιν ἐπερωτήσεως ἀγαπητοῦ συναδέλφου, ἐπὶ τοῦ ἰδίου ἀκριβῶς θέματος, νὰ λάβω τὸν λόγον, ὄχι διὰ νὰ ἐπαναλάβω ἤδη ἀπὸ πολλοῦ ἐκτεθείσας ἀπόψεις μου, ἀλλὰ διὰ νὰ προσπαθήσω νὰ ἀναλύσω δι’ ὀλίγον, μὲ κάθε ἀντικειμενικότητα καὶ μὲ τὴν εὐθύνην ποὺ μοῦ ἐπιβάλλει ἡ ἰδιότης μου ὡς τεχνικοῦ ἐπιστήμονος, ὡρισμένας θέσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑφυπουργοῦ Οἰκισμοῦ, τὰς ὁποίας μετ’ ἐπιμονῆς ὑπεστήριξε καὶ τότε καὶ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν. Τοῦτο τὸ θεωρῶ ἀπαραίτητον, διὰ νὰ ὑποβοηθηθῇ ἡ τελικὴ κρίσις τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. συναδέλφων, ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου τούτου πανελληνίου καὶ ὄχι μόνον ἀθηναϊκοῦ, θέματος. Καὶ εἶπον πανελλήνιον, διότι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος ἀντιμετωπίζει τὴν κάλυψιν τῶν συνεχῶς αὐξανομένων καὶ δὴ δυσαναλόγως ὡς πρὸς τὴν ὕπαιθρον οἰκιστικῶν ἀναγκῶν τῶν πόλεών του, ἀποτελεῖ τὴν οἰκιστικὴν του πολιτικὴν καὶ σοβαρώτατος ἂν μὴ πρωταρχικὸς παράγων τῆς οἰκιστικῆς πολιτικῆς ἑνὸς Κράτους, εἶναι ἡ μετ’ ὀρθολογιστικὴν ἐκτίμησιν ἀπόφασις τῆς κατ’ ἐπέκτασιν ἢ καθ’ ὕψος διογκώσεως τῶν πόλεων. Τὸ πρόβλημα, λοιπόν, ἐξεταζόμενον διὰ τὸ λεκανοπέδιον τῶν Ἀθηνῶν, ἀκριβῶς λόγω τῆς μεγαλυτέρας πολυπλοκότητος, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει, ἐξασφαλίζει τὰς λύσεις καὶ τὰς κατευθύνσεις καὶ διὰ τὰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος εἰς βασικὰς γραμμάς. Κατ’ ἀρχάς, ὁ κ. Ὑφυπουργός, δὲν εὐθύνεται, ἀκριβῶς, διότι ὡς μὴ εἰδικός, δὲν ἔχει εἰδικὰς ἐπιστημονικὰς γνώσεις ἐπὶ τοῦ θέματος. Θὰ ἦτο ἄδικον, ἂν μὴ παράλογον, νὰ κριθῇ ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως. Τοῦτο, ὅμως, δὲν τὸν ἀπαλλάσσει τῆς κριτικῆς, ὡς πρὸς τὸν τρόπον ποὺ ἀπήντησε καὶ εἰς τὰς τρεῖς ἐπερωτήσεις. Εἶπεν, ὁ κ. Ὑφυπουργός, τὴν 9ην Ἰουνίου, ἀπαντῶν εἰς ἐμὲ καὶ τὴν 28ην Μαΐου, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Βρανόπουλον, «ὅτι ἂν ἐπιχειρήσῃ νὰ διανοίξῃ μίαν λεωφόρον, κοντὰ εἰς τὴν γειτονιά μου, γιὰ νὰ δώσῃ ὕψη, θὰ ἐπήγαινα μὲ ἐπιτροπήν, νὰ μὴ γίνῃ, ἢ θὰ παρακαλοῦσα, πιεζόμενος, φυσικά, ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους, νὰ μὴ ἐλαττωθῇ τὸ ποσοστὸν καλύψεως κάπου ἀλλοῦ;» Καὶ προχθὲς εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει οἱ πολιτευόμενοι εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ ὑποκύπτωμεν δι’ ὀλίγα σταυρουλάκια (αὐτὸ μετὰ διωρθώθη εἰς τὰ πρακτικά. Πάντως, ἐλέχθη εἰς τὴν αἴθουσαν), ἢ νὰ ὑποκύπτωμεν ὅλοι μας εἰς παραλόγους πιέσεις ἰσχυρῶν, λεγομένων, παραγόντων. Καί, ἀντιπαρερχόμενος τὸ γεγονός, ὅτι ὁ νομοθέτης ἀπὸ δεκαετηρίδων ἔχει διαστείλει σαφῶς τὸν ὅρον, μέγιστον ἐπιτρεπόμενον ὕψος ἀνὰ περιοχὰς καὶ μέγιστον ἐπὶ τῆς προσόψεως ὕψος ποὺ τονίζει συνεχῶς, ὁ κ. Ὑφυπουργός, διότι τὸ τελευταῖον ρυθμίζεται ἀναλόγως τοῦ πλάτους τῆς ὁδοῦ, ὁπότε λύεται αὐτομάτως, διὰ τῶν ἐσοχῶν (ρετιρέ), ἡ ἐπιδιωκομένη διαπλάτυνσις, θεωρῶ χρέος μου νὰ τοῦ ἀπαντήσω εἰς τὸ δεύτερον σκέλος. Ὡς νέος εἰς τὴν πολιτικήν, ὑπακούσας εἰς τὰς προτροπὰς τῶν παλαιοτέρων, περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν πολιτικὴν τῶν νεωτέρων, ἀπαραιτήτων διὰ τὴν φυσιολογικὴν ἀνανέωσιν, εἰσῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μὲ αἴσθημα εὐθύνης καὶ ἐνθουσιασμοῦ, ἐγκαταλείποντας εἰς τὸν προθάλαμον τὰς ἐλπίδας τῆς συνεχίσεως μιᾶς περαιτέρω ἐπιτυχοῦς ἐπιστημονικῆς καὶ οἰκονομικῆς σταδιοδρομίας, ἀλλὰ συνωδεύθην ἀπὸ τὰς γνώσεις ποὺ μοῦ παρέσχον αἱ σπουδαί μου καὶ ἡ δόκιμος ἐξάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματός μου. Τὸ θέμα δὲ ποὺ ἔφερον πρὸς συζήτησιν, τὸ ἐβασάνισα πολὺ καὶ τὰ ἐπιστημονικὰ ἐπιχειρήματα, ποὺ τὸ συνοδεύουν, στηρίζονται σὲ πεῖραν, ὄχι μόνον ἐκ μελέτης εἰς τὴν χώραν μας, ἀλλὰ κατόπιν μελέτης καὶ ἐπισκέψεως παρομοίων προβλημάτων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅπου ἐκλήθην ὑπὸ ξένων κυβερνήσεων καὶ προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὡς δημοτικὸς Σύμβουλος καὶ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς Σχεδίου Πόλεως τοῦ Δήμου Ἀθηναίων. Καὶ οὐδέποτε, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσω ἢ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑφυπουργόν, ν’ αὐξήσῃ ὕψη ἢ νὰ ματαιώσῃ διάνοιξιν ἀρτηρίας, ὡς μόνος, ἄλλοτε, ἔπραξε μὲ τὴν ματαίωσιν τῆς ἀναγγελθείσης διανοίξεως τῆς ὁδοῦ Φιλελλήνων, πρὸς χάριν ἀποκτήσεως ἢ λόγω φόβου ἀπωλείας ὁσωνδήποτε πολλῶν ψήφων, ἂν δὲν ἐπίστευα καὶ δὲν ἐπρόβαλα ἐπὶ θεμελιωμένων κριτηρίων τὴν ἀνάγκην τῆς ἐφαρμογῆς τῆς αʹ ἢ βʹ λύσεως. Δι’ αὐτό, νομίζω, πὼς δικαιοῦμαι καὶ ἴσως δικαιοῦται καὶ μέγα ποσοστὸν ἐκ τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. συναδέλφων, ἀνεξαρτήτως κομμάτων, νὰ ἐκφράσῃ τὸ παράπονον πρὸς τὸν Ὑφυπουργὸν Οἰκισμοῦ, διὰ τὴν κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως τῆς 24ης Νοεμβρίου παρελθόντος ἔτους ἀποστροφήν του, ὅταν ἀπαντοῦσε εἰς τὰς τότε ἐκτεθείσας περὶ ὑψῶν ἀπόψεις μου, λέγοντας ἐπὶ λέξει: «Ἕνα ὑπῆρξε κατὰ τὴν περίοδον 1955 καὶ ἐντεῦθεν. Κατωρθώσατε νὰ ἐμφυσήσητε τὸν φόβον καὶ τὸν τρόμον εἰς τὸν λαὸν καὶ νὰ δώσητε εἰς ἡμᾶς τὴν εὐχέρειαν νὰ ὀργανωθῶμεν καὶ νὰ παλαίσωμεν ἐναντίον τῆς βίας καὶ τῆς τρομοκρατίας καὶ τελικῶς νὰ νικήσῃ ἡ δημοκρατία». Καὶ ἐρωτῶ: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθοῦν θέματα γενικά, ὅταν, χωρὶς καμμίαν πρόκλησιν, γίνωνται δηλώσεις τοιούτου περιεχομένου, ἐκ μέρους ὑπευθύνου κυβερνητικοῦ μέλους; Τὰ πρακτικά, μπορῶ νὰ σᾶς τὰ δώσω ἀμέσως. Ἂς ἐξετάσωμεν, ὅμως, τὰς ἀπόψεις τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ γενικοῦ τούτου θέματος, ὡς ἐξετέθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ. Εἶπεν, ὁ κ. Ὑφυπουργός, τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν: «Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ, οὐσιαστικώτερον δὲν ἐπιλύεται καὶ δι’ ἄλλους λόγους, πρὸ πάντων, τὸ ζήτημα τῶν Ἀθηνῶν, διὰ τῆς αὐξήσεως ἐνδεχομένως τῶν ὑψῶν, διότι κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ἁρμοδίων καὶ τῶν εἰδικῶν, βάσει τῶν ἰσχυόντων ὅρων δομήσεως, εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν, βάσει δηλαδὴ τῶν διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἤδη ὑφίστανται καὶ ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον κτισθῇ ἡ πόλις, βάσει αὐτῶν τῶν διαταγμάτων, κατ’ ἄλλους μὲν δύναται νὰ περιλάβῃ 12.000.000 πληθυσμόν, κατ’ ἄλλους δὲ 8.000.000. Ἐγώ, ὅμως σᾶς λέγω, ὅτι ἐσφαλμένοι, ἐνδεχομένως, εἶναι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ περιλάβῃ 5–6.000.000. Πρὸς τί, λοιπόν, νὰ σπεύσωμεν δι’ αὐτό, ὅταν σὺν τοῖς ἄλλοις, δὲν ἔχωμεν πλατείας καὶ δὲν ἔχωμεν καὶ εὐρείας ὁδούς, δικαιολογούσας μεγαλύτερα ὕψη»; Μά, ἂν δὲν σπεύσωμεν, θὰ κλαύσωμεν, κ. Ὑπουργέ. Ἀκριβῶς ἐπάνω εἰς τὰς φράσεις αὐτὰς βασίζεται τὸ ὅλον θέμα. Οἱ πληροφορίες ποὺ ἔδωσαν στὸν κ. Ὑφυπουργόν, οἱ εἰδικοὶ σύμβουλοί του, κατὰ βάσιν, εἶναι ὀρθαί. Βεβαίως, δὲν πρόκειται νὰ ἐπιλυθῇ διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ὑψῶν τὸ πολεοδομικὸν πρόβλημα τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ ἐτόνισα, κατὰ κόρον, καὶ εἰς τὰς δύο προγενεστέρας ἀγορεύσεις μου, προσθέσας καὶ τότε καὶ τώρα, ὅτι μὲ τὴν λογικὴν αὔξησιν τῶν ὑψῶν, θὰ ἀνακοπῇ, κατὰ τρόπον μὴ ἐπιδεχόμενον ἀμφισβήτησιν, ἡ εἰς βαθμὸν ὑστερίας συντελουμένη ἐπέκτασις τῶν ἐκτὸς σχεδίου, κυρίως, οἰκισμῶν, μακρὰν τῆς πρωτευούσης, ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ θὰ ἐργάζωνται μέσα εἰς τὴν Ἀθήνα καὶ εἰς τὰς δορυφόρους πόλεις της ἐννοῶ τὰς αὐτοτελεῖς πλέον πόλεις τοῦ Πειραιῶς, Καλλιθέας, Κοκκινιᾶς, Νέας Φιλαδελφείας, Νέας Σμύρνης, Αἰγάλεω, Νέας Ἰωνίας, Γαλατσίου, Ζωγράφου, Βύρωνος, Ν. Ἑλβετίας, Δάφνης, Ἁγίου Δημητρίου κλπ. Ἡ δευτέρα πληροφορία, ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὸ ὅτι αἱ Ἀθῆναι μὲ τὰ ὑφιστάμενα σήμερα ὅριά της καὶ τὰ περιωρισμένα μέγιστα ὕψη ποὺ ἐπιτρέπονται, εἶναι δυνατὸν νὰ χωρέσῃ τὸν πληθυσμὸν τῆς Νέας Ὑόρκης καὶ αὐτή, κατὰ βάσιν, εἶναι ἀληθής. Ἀλλὰ αὐτὴ ἡ μεγάλη ἀλήθεια, κρύβει μέσα της, τὸ ὅλον πρόβλημα. Ἂς μιλήσουμε μὲ ἁπλᾶ λόγια. Τί δείχνει ἡ στατιστικὴ αὐτή; Ὅτι ἤδη ἡ Ἀθήνα ἔχει ἁπλωθῆ πολύ, γιὰ νὰ ἠμπορῇ, χωρὶς νὰ ἐπιτρέπεται ἡ κατασκευὴ οὐρανοξυστῶν, νὰ χωρέσῃ μὲ πλήρη θεωρητικήν, βεβαίως, ἀνοικοδόμησιν ὅλων τῶν περιοχῶν της, πληθυσμὸν σὰν τῆς Νέας Ὑόρκης καὶ τοῦ Λονδίνου. Τότε, γιατὶ ὁ κόσμος φθάνει εἰς τὸν Ὑμηττόν, ἀφοῦ χωράῃ τετραπλάσιον πληθυσμὸν ἡ Ἀθήνα; Γιατί δὲν χτίζουν μέσα στὴν πόλη οἱ κάτοικοι; Οἰκόπεδα ἀνεκμετάλλευτα, ὑπάρχουν χιλιάδες. Τὸ λέει ἡ Στατιστικὴ τῶν Ὑπηρεσιῶν, τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ. Μήπως, ὅμως, συνέβη κανένα λάθος στὶς προβλέψεις τῶν ἰδίων τῶν Ὑπηρεσιῶν τὸ 1955; Ἀνθρώπινον εἶναι, ἡ πρᾶξις, νὰ μὴ ἀκολουθῇ πάντοτε τὰς θεωρητικὰς προσδοκίας. Καὶ ἂν αὐτὸ συνέβη, μετὰ δέκα, τόσον σημαντικὰ γιὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς μεταπολεμικῆς Ἑλλάδος, χρόνια, πρέπει νὰ συνεχίζουμε τὴν αὐτὴν οἰκιστικὴν πολιτικήν; Ποῦ θὰ δοῦμε, ὅμως, ἂν πράγματι ἡ πρᾶξις ἐδικαίωσεν ἢ ὄχι τὴν θεωρίαν; Ποῦ ἀλλοῦ; Στὸν χάρτη τῶν Ἀθηνῶν. Ἂν σκύψουμε ἐπάνω στὸν χάρτη τῶν ὑψῶν ποὺ ἐπεβλήθησαν τὸ 1955, τί θὰ δοῦμε; Ἰδοὺ ὁ πίναξ.

ΤΟΜΕΙΣ ΥΨΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ἔκτασις πόλεως 39,3 τετραγ. χιλιόμετρα. Τομεῖς ὑψῶν ἐπιτρέποντες ἀνοικοδόμησιν ἑπταορόφων, 8,6%, ὀκταορόφων καὶ ἐννεαορόφων 1,4%, ἄρα συνολικὰ τὸ 10% τῆς ἐπιφανείας. Στὸ 10% αὐτὸ ὀργασμὸς ἀνοικοδομήσεως μὲ κορεσμὸν 75–100%. Ἀπὸ τοὺς ἄλλους τομεῖς, ποὺ καταλαμβάνουν τὸ 90% τῆς ἐκτάσεως πόλεως, προσέξατε εἰς τὸ 90% κορεσμὸς 0–15%. Ἰδίως δὲ εἰς τὸ 65% τῆς πόλεως, ὅπου ἐπιτρέπονται διώροφα, ἕως τετραόροφα, κορεσμὸς 0–5%. Ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ συνοικίαι. Μήπως εἶναι πολὺ ἐξοχικαί; Ἀκοῦστε τας: Πετράλωνα, Ἄνω καὶ Κάτω Βοτανικός, Θησεῖον, Μεταξουργεῖον, Μέτς, τμῆμα τοῦ Παγκρατίου, περιοχὴ Κάτω Πατησίων, γενικῶς μετὰ Κυπριάδου καὶ Προμπονᾶ, Γκύζη, Ἠλυσίων, περιοχὴ Χίλτον, Γούβα, Νέου Κόσμου, Μακρυγιάννη, Κολωνοῦ, Ἀκαδημίας Πλάτωνος, Ἁγίου Αἰμιλιανοῦ, Σεπολίων, Ἁγ. Μελετίου, Γκύζη καὶ Τουρκοβουνίων καὶ ὅλη ἡ τεραστία ἐνδοχώρα τῶν Ἀθηνῶν, ἀφαιρουμένων μερικῶν ἀρτηριῶν, ὡς Λ. Ἀλεξάνδρας, Πατησίων, Λ. Κηφισσίας κλπ. Ἄκτιστον, λοιπόν, τὸ παμμέγιστον τμῆμα τῶν Ἀθηνῶν. Σὰν κεφάλι ποὺ ἔπεσε τριχοφάγος, μοιάζει ὁ χάρτης. Πήξιμο πολυκατοικιῶν, σὲ ὡρισμένα τετράγωνα, νέκρα ἀνοικοδομήσεως σὲ τεράστιες κεντρικὲς ἐκτάσεις. Ἄκτιστες οἱ συνοικίες κάτω ἀπὸ τὶς γραμμὲς τοῦ τραίνου καὶ τόσες ἄλλες ποὺ οἱ κάτοικοί τους, ὑπάλληλοι καὶ ἐπαγγελματίαι, θὰ μποροῦσαν μὲ τὰ πόδια, σ’ ἕνα τέταρτο, νὰ κινηθοῦν πρὸς τὶς δουλειές τους στὸ κέντρο, ἢ σὲ λίγα λεπτὰ μὲ τὸ μελλοντικὸ μετρό. Ἀντ’ αὐτοῦ, χιλιάδες τὰ αὐθαίρετα, ἀναρχικά, ἀκαλαίσθητα, πρόβλημα κοινωνικό, μὲ ἐπεισόδια Ἀνθουπόλεως, ποὺ θὰ θεωροῦνται ἀθῶα παιγνίδια μπρὸς εἰς τὰς ἐπιπλοκὰς ποὺ θὰ ἐμφανισθοῦν μελλοντικὰ καὶ τὸ κυριώτερον, ποὺ τὸ κτίσιμό τους, σὲ κόστος ἀνὰ Μ3, στοιχίζει πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὸ ἀντίστοιχον κόστος μιᾶς πολυορόφου λαϊκῆς, εὐπρεποῦς, πολυκατοικίας. Καὶ μετὰ μία–δύο ὧρες λεωφορεῖο, ἀπὸ τὰς ὑπωρείας τοῦ Ὑμηττοῦ καὶ τῆς Πάρνηθος, διὰ νὰ φθάσῃ ὁ κόσμος αὐτὸς εἰς τὸ κέντρον, συμφόρησις ἐκ τῶν δυσκινήτων λεωφορείων, τεράστια ἀπώλεια ἐργασιακοῦ δυναμικοῦ, ἐκ τῶν μετακινήσεων, καυσαέρια, ἀναρχία πεζῶν καὶ ὀχημάτων. Νὰ προσθέσω, τότε, τὰς πιέσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ τὴν εἰσαγωγήν, ἐκ τῶν ὑστέρων, παρανόμως ἀνοικοδομηθεισῶν περιοχῶν, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἐκλογῶν ἢ χαρμοσύνων γεγονότων, ὡς ἀνέφερε, συνάδελφος, προχθές; Εὐλόγους ἀπαιτήσεις διὰ δαπανηρότατα ὁδικά, ἀποχετευτικὰ καὶ ἠλεκτρικὰ δίκτυα, εἰς ἐσαεὶ ἀραιοκατωκημένας καὶ πολεοδομικῶς καταδικασμένας περιοχάς; Μά, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, ὅταν διεθνῶς εἶναι ἀνεγνωρισμένη ἡ ἀντιοικονομικότης τῆς, κατ’ ἔκτασιν, ἀναπτύξεως τῶν πόλεων, ὅταν ἡ Οὐγγαρία, εὐρωπαϊκή, πτωχὴ σχετικῶς χώρα εἰς τὰ μέτρα τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι μόνον ἡ Ἀμερική, ποὺ ἐπεσκέφθην καὶ τὰς δύο, ἐπιτρέπῃ εἰς τὰς ἀκραίας συνοικίας τῆς Βουδαπέστης 12 καὶ 15 πατώματα, δι’ ἀπόκτησιν εὐθηνῆς στέγης, ἐνῷ βαστάει εἰς τὰ παλαιὰ ὅρια τὰ ὕψη τῶν 7 καὶ 8 ὀρόφων εἰς τὸ κέντρον (ὀρθολογιστικὴ οἰκιστικὴ πολιτική, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ πληθυσμιακὴ συμφόρησις εἰς τὸν κεντρικὸν πυρῆνα), ἡμεῖς θὰ ἐθελοτυφλοῦμεν, ἕως ὅτου νὰ μελετήσωμεν μὲ ἑκατὸ ἐπιτροπὰς τὸ θέμα, καὶ τότε ἀνοίγοντας τὰ μάτια, θὰ δοῦμε ἀτάκτως ἐρριμμένα κτίσματα εἰς ὅλην τὴν Ἀττικήν; Καὶ τότε ἀκόμη τὸ 80% τῶν Ἀθηνῶν θὰ ἔχῃ μείνει ἄκτιστο. Καὶ διατί; Διότι, μία Δημοκρατία, μόνον μὲ κίνητρα εἶναι δυνατὸν νὰ κάνῃ τὸν πολίτην νὰ κτίσῃ. Νὰ τὸν ὑποχρεώσῃς νὰ μὴ κτίσῃ, μπορεῖς. Νὰ κτίσῃ ὄχι. Καὶ ἐδῶ ἐμφανίζεται ἡ ἄλλη ἀρχή, τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ. Πρὸς Θεοῦ, μὴ μιλᾶτε δυνατὰ γιὰ ὕψη, διότι ἐξυπηρετεῖτε ἔστω καὶ ἀδόλως, ἰδιωτικὰ συμφέροντα. Θὰ κινηθοῦν οἱ ἐπιδιώκοντες εὔκολα ὠφέλη εἰς τὸ σκότος. Μά, κ. Ὑπουργέ, ἡ μαύρη ἀγορὰ ἐθριάμβευσε, ὅταν ὑπῆρχε σπάνις ἐμπορεύματος. Στὴν κατοχή. Αὐτό, ἀκριβῶς, συμβαίνει τώρα καὶ μὲ τὰ ὀλίγα ἐναπομείναντα προνομιοῦχα οἰκόπεδα εἰς τὸ σχεδὸν κεκορεσμένον 10% τῆς πόλεως, ὅπως ἀνέφερα, ποὺ ἔχουν φθάσει σὲ τιμὲς φανταστικὲς καὶ ὅμως, πωλοῦνται, διότι δὲν ὑπάρχουν ἄλλα.

§90Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκισμοῦ). Καὶ τί ἀκρίβεια θὰ προέλθῃ, ὅταν δοθῇ ὕψος;

§91Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως, κ. Ὑπουργέ. Ὅταν, βάσει μελέτης τοῦ χάρτου, ἐπέλθῃ ὀρθολογιστικὴ αὔξησις, εἰς τὴν τεραστίαν ἐνδοχώραν, τὸ 90% ποὺ σήμερον μένει νεκρή, θὰ ὑπάρξῃ ἐπάρκεια ἐμπορεύματος καὶ θὰ ἐπέλθῃ αὐτομάτως ἰσορροπία τῶν τιμῶν, λόγῳ τῆς λειτουργίας τοῦ νόμου προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Σὲ μεγάλη προσφορά, ἡ τιμὴ θὰ διαμορφωθῇ μόνη της. Ἂν ὑπάρξουν καὶ μερικοὶ τρελλοί, ποὺ θὰ ζητοῦν ὑπερόγκους τιμάς, διὰ τὰ οἰκόπεδά των, ἁπλούστατα, θὰ τοὺς μείνουν ἄκτιστα, γιατὶ θὰ προσφέρωνται ἄλλα. Ἐνῷ σήμερον οἱ πωλοῦντες οἰκόπεδα μετατρέπονται εἰς συνειδητοὺς ἐκβιαστάς, ἀπὸ θέσεως ἰσχύος, μὲ ἀποτέλεσμα τὰ διαμερίσματα νὰ ἔχουν φθάσει εἰς τιμὰς ἀπαγορευτικάς, διὰ τὸ μεγαλύτερο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, ποὺ τρέπεται καὶ θὰ τρέπεται μὲ μεγαλύτερη ταχύτητα στὰ αὐθαίρετα, ἐπάνω στὰ βουνά, καὶ στοὺς κάμπους. Κύριε Ὑφυπουργέ, αὐτὰ εἶναι βασικὰ ἀξιώματα τῆς οἰκονομίας· δὲν ἀποτελοῦν πολυπλόκους συλλογισμούς. Καὶ τώρα, θὰ μὲ ρωτήσουν, ἴσως, συνάδελφοι, γιατὶ δὲν κτίζονται αἱ περιοχαὶ ποὺ ἐπιτρέπονται τετραόροφοι ἢ τριώροφοι οἰκοδομαί; Ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ οἰκοπέδου, τὸ θέλει. Ὁ ἐπιχειρηματίας ὅμως, δὲν ἀναλαμβάνει. Διατί; Διότι καλεῖται νὰ κτίσῃ μικρὸν ὄγκον μὲ μεγάλο κόστος, λόγῳ τῆς δυσαναλόγου ἐπιβαρύνσεως τῶν κοινοχρήστων ἐγκαταστάσεων, σὲ λίγα δωμάτια, ἄρα ἔχει καὶ λίγο ἐμπόρευμα πρὸς πώλησιν. Σὲ μία, ὅμως, πολυόροφη οἰκοδομή, σὲ λαϊκὴ συνοικία, τὸ κόστος κατέρχεται σημαντικά, λόγῳ τοῦ μεγάλου ὄγκου, αὐξάνεται τὸ πλῆθος τῶν πρὸς πώλησιν μονάδων, ἡ δὲ ἐπιβάρυνσις τοῦ οἰκοπέδου ἀνὰ δωμάτιον, ἔστω καὶ ἂν τοῦτο ἀνατιμηθῇ κατὰ ἕνα ποσοστόν, γιὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τοὺς φόβους τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, κατανέμεται εἰς περισσότερα δωμάτια καὶ τελικῶς εἰς τὸ ἄθροισμα τῶν εὐμενῶν συντελεστῶν, θ’ ἀπορροφηθῇ. Ἔτσι, μὲ τὸν τρόπον αὐτόν, δὲν θὰ ἦτο, κ.κ. συνάδελφοι, μόνον δυνατὸν νὰ ἀποκτήσουν αἱ λαϊκαὶ τάξεις διαμέρισμα εὐπρεπὲς εἰς συνοικίας πλησίον τῶν Ἀθηνῶν, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἠμποροῦσαν νὰ πᾶνε μὲ τὰ πόδια εἰς τὰς ἐργασίας των, μὲ κόστος τὸ ἓν τρίτον τοῦ σημερινοῦ κόστους, ἀλλὰ θὰ διηυκολύνετο ἀφαντάστως τὸ πρόβλημα τὸ κυκλοφοριακόν. Διότι, σᾶς ἀπέδειξα, ὅτι εἶναι τεράστιαι αἱ δυσχέρειαι τῆς κινήσεως τοῦ πληθυσμοῦ ἐξ ἀπομεμακρυσμένων περιοχῶν, εἰς τὸ κέντρον, μὲ ὅλας τὰς ἄλλας ἐπιπτώσεις ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Καὶ τώρα διὰ νὰ τελειώνω, θὰ εἴπω μερικὰ πράγματα, διὰ τὸ ἀρχαιολογικὸν μέρος. Οἱ ἀρχαιολογικοὶ χῶροι, καὶ ἡ μορφολογία τοῦ ἐδάφους, ἦτο γνωστὴ ἀπὸ ἑκατονταετηρίδων. Ἄρα, δὲν ὑπάρχει δικαιολογία, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἑνιαία πολιτικὴ μεταξὺ τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας καὶ τοῦ Ὑφυπουργείου Οἰκισμοῦ καὶ ὅτι ἐπιτρέπεται ἄνισος, ἀντισυνταγματικὴ μεταχείρισις διὰ τῆς μετέπειτα ἐπεμβάσεως τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία κατὰ κριτήρια διάφορα ἑκάστοτε ἀνακόπτει χιλίους καὶ περισσότερον ὀρόφους ἀπὸ τὰ ἤδη ἐγκριθέντα ὕψη ἐκ τοῦ Πολεοδομικοῦ Γραφείου. Ἄρα, φαῦλος κύκλος. Καὶ ἀπὸ τότε ποὺ ἀνέπτυξα τὰς σκέψεις μου αὐτὰς καὶ ὑπέδειξα καὶ ἐν ἐκτάσει ποῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον πταίει καὶ πῶς ἠμποροῦσε νὰ μετατεθῇ τὸ πρόβλημα ἐπὶ ὁμοιωμάτων ἑνὸς προγράμματος, καθαρῶς γεωμετρικοῦ ἐὰν ἕνα σπίτι κρύβῃ τὴν Ἀκρόπολιν εἰς τὴν ὁδὸν Ἀδριανοῦ, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν ἀπὸ πέρυσι μέχρις ἐφέτος, ἐὰν οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. Ὑφυπουργοί, συνηντῶντο οἱ δύο, χωρὶς νὰ ἔχουν τεχνικὰς γνώσεις, σήμερον νὰ ἔχωμεν φθάσει εἰς ἕνα ἐνθαρρυντικὸν ἀποτέλεσμα καὶ διὰ τῆς νομοθετικῆς πλέον ἐφαρμογῆς, νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν σχετικὴν ἐπίλυσιν τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ καὶ τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ εἶναι πρόβλημα γενικὸν καὶ πανελλήνιον. Ἔχω ἀκούσει, ὅτι εἰς τὰς Σέρρας ἐπιτρέπονται 6ώροφα καὶ εἰς τὴν Δράμαν 3ώροφα. Μακάρι καὶ εἰς τὴν Δράμαν νὰ ἐπιτρέπωνται 6ώροφα, ἀλλά, διατὶ αὐτὴ ἡ διαφορά; Τέλος, ἀντὶ αὐτοῦ, ὑπάρχουν ἐκτεταμέναι περιοχαί, π.χ. ἡ Ἀκαδημία Πλάτωνος, αἱ ὁποῖαι τελοῦν ὑπὸ παράλογον ἀπαγόρευσιν ἀνοικοδομήσεως καὶ ἀντ’ αὐτοῦ δὲν εἴμεθα ἡμεῖς εἰς θέσιν νὰ πείσωμεν τοὺς πολίτας, ὅτι ἐδώσατε τὴν εὐχέρειαν καὶ φέρετε τὸ τεράστιον αὐτὸ θέμα διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ, ὥστε νὰ τὸ συζητήσωμεν μὲ καλόπιστον διάθεσιν κριτικῆς. Καὶ τελειώνω μὲ μίαν φράσιν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, ὅταν πρὸ ἔτους, μοῦ ἔλεγεν, ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ἐπιρρίπτωμεν εὐθύνας, ὁ εἷς εἰς τὸν ἄλλον, ἀλλά, τί θὰ γίνῃ εἰς τὸ μέλλον, διὰ νὰ περισώσωμεν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ προστατεύσωμεν τὰ ἀρχαιολογικὰ μνημεῖα, νὰ ἐπιλύσωμεν τὸ κυκλοφοριακόν μας πρόβλημα καὶ τὰ πολεοδομικὰ θέματα νὰ τὰ ἀντιμετωπίσωμεν, ὡς πολιτισμένον Κράτος. Καιρὸς εἶναι, κ. Ὑπουργέ, νὰ τιμήσητε τὴν ἐπέτειον τῆς δηλώσεώς σας, διὰ νὰ ἀποδείξωμεν ὅλοι εἰς τὸν λαόν, ὅτι ἐπράξαμεν, τοὐλάχιστον, τὸ καθῆκον μας, διὰ νὰ ἀποτρέψωμεν τὸ ἀδιέξοδον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς ὁδηγούμεθα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§93Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν μοῦ ἐπιτρέπητε, νὰ εἴπω δύο λόγια, πρὶν λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. Παπαδημητρίου.

§94Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Εὐχαρίστως, κ. Πρόεδρε, ἐπιτρέψατε εἰς τὸν κ. Τσαλδάρην, νὰ εἴπῃ δύο λόγια.

§95Α. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐπειδὴ ἔγινε πάλιν ἡ συζήτησις αὐτή, ἐξ ἀφορμῆς ἐρωτήσεώς μου. Μοῦ εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι γίνεται μία μελέτη, ἡ ὁποία ὑπολογίζει νὰ τελειώσῃ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους. Τὸν παρακαλῶ, νὰ ἐξετάσῃ σοβαρῶς τὸ θέμα τῶν ὑψῶν, κυρίως τῆς βʹ ἐκλογικῆς περιφερείας τῶν Ἀθηνῶν, διότι ὑπάρχουν ἀδικίαι εἰς τὰ θέματα τῶν αὐθαιρέτων κτισμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι 300.000. Εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καταθέσῃ περὶ νομιμοποιήσεώς των, ἀντὶ νὰ ζητοῦμεν 30% ἐπὶ τῆς τρεχούσης ἀξίας, νὰ ἀφήσωμεν τὸν δημοτικὸν φόρον, ὡς εἶναι, νὰ ἀπαλλαγοῦν τῶν εἰσφορῶν τοῦ ΙΚΑ καὶ νὰ ζητήσετε 100 δρχ. κατὰ δωμάτιον. Εἶναι μία πρακτικὴ λύσις, διότι καὶ τὸ Κράτος θὰ ὠφεληθῇ καὶ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς θὰ τοὺς ἔβγαζεν ἀπὸ ἕνα ἄγχος, εἰς τὸ ὁποῖον τελοῦν.

§96Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, εἶναι πρόβλημα μεγάλο, ἀπασχολεῖ ὅλους τοὺς κατοίκους τῆς περιφερείας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι πρόβλημα ὀξύτατον καὶ ὀξύνεται καθημερινῶς. Εἶναι πρόβλημα, ἑπομένως, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ. Βέβαια, δὲν εὐθύνεται ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ἐπίσης ὁ σημερινὸς Ὑπουργός, θὰ ἤθελα νὰ ἔλεγα, ὅτι οὔτε καὶ ὁ προηγούμενος Ὑπουργός. Εἶναι ἕνα σοβαρώτατον θέμα, μακρᾶς πνοῆς, καὶ ἔχει καθυστερήσει πάρα πολύ. Ἐὰν δὲν εὐθύνεται ὁ προηγούμενος Ὑπουργός, εὐθύνεται, ὅμως, ἡ δεκαετία, διότι ἐχάθη ἕνα χρονικὸν διάστημα 10 ἐτῶν. Δὲν εἶναι πρόβλημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται σήμερα, εἶναι πρόβλημα παλαιόν, εἶναι πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ κάποιαν προοπτικὴν καὶ αὐτὴ ἡ προοπτικὴ δὲν ὑπῆρξε καὶ ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, σήμερον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντιμετωπίζωμεν αὐτὸ τὸ πρόβλημα κατὰ τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον τὸ ἀντιμετωπίζομεν. Διὰ τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ προβλήματος, χρειάζεται ἐπιστημονικὴ μελέτη. Ἡ ἀντιμετώπισίς του μέχρι σήμερον ἔγινε κατὰ ἕνα τρόπον ἀπολύτως ἐμβαλωματικόν. Δὲν ἐπιτρέπεται, ὅμως, εἰς καμμίαν περίπτωσιν νὰ γίνεται ρυθμιστικὸν πολεοδομικὸν σχέδιον, μὲ τρόπον ἐμβαλωματικόν, νὰ μελετᾷς, ἐπὶ παραδείγματι, μίαν περιφέρειαν χωρὶς νὰ λαμβάνῃς ὑπ’ ὄψιν σου ὁλόκληρον τὴν περιοχήν. Διότι, αὐτὸ ἐγένετο μέχρι σήμερον, ἐρρυθμίζοντο ὡρισμένα θέματα μιᾶς περιφερείας, ἐρρυθμίζοντο, ὡς ἐὰν ἡ περιφέρεια αὐτὴ ἦτο ἀνεξάρτητη καὶ τελικῶς ὑπῆρξεν ἕνα κομφούζιο εἰς τὴν ὅλην πολεοδομικήν μας πολιτικήν. Ἐὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ ὁ σημερινὸς Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος φαίνεται, ὅτι ἔχει τὴν φιλοδοξίαν νὰ προσφέρῃ σοβαρὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸν τομέα αὐτόν, θέλει νὰ ἐπιτύχῃ, δὲν πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἐμβαλωματικὴν πολιτικήν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ ὡρισμένας βασικὰς ἀρχάς, διὰ τὴν ἐκπόνησιν τοῦ ρυθμιστικοῦ του σχεδίου. Χρειάζεται νὰ βασισθῇ σὲ γερὴ ἐπιστημονικὴ μελέτη καὶ σὲ ἀπόλυτη γνώση ὅλων τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐξελισσομένης κοινωνίας, ὄχι μόνον διὰ σήμερα, ἀλλὰ καὶ δι’ αὔριον. Χρειάζεται αὐτὴ ἡ προσπάθειά του νὰ γίνῃ προσπάθεια συλλογική, ἐπιστημονικὴ καὶ πολεοδομική. Χρειάζεται, ἐπίσης, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του καὶ τὴν γνώμην τοῦ λαοῦ, τὴν ἐμπειρίαν του, τὰ προβλήματά του καὶ χρειάζεται, ἀκόμη, νὰ προχωρήσῃ, νὰ ἐκκαθαρίσῃ σειρὰν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνακύψει καὶ τὰ ὁποῖα θὰ διευκολύνουν τὴν ἐφαρμογὴν ἑνὸς ρυθμιστικοῦ πολεοδομικοῦ σχεδίου. Βεβαίως, ὅσον καὶ ἂν σᾶς φανῇ ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα, ἐν τούτοις, εἶναι ἀνάγκη νὰ μελετηθοῦν καὶ νὰ λυθοῦν σειρὰ προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνακύψει ἀπὸ ἀβελτηρίαν τοῦ Κράτους καὶ ὄχι τῶν πολιτῶν καὶ τὰ ὁποῖα, ὅμως, κατατυραννοῦν τοὺς πολίτας καὶ εἶναι ἀνάγκη αὐτὰ τὰ προβλήματα, πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς ἑνὸς ρυθμιστικοῦ σχεδίου, νὰ ἐκκαθαρισθοῦν καὶ νὰ λυθοῦν ὁριστικῶς. Ἀναφέρω μερικὰ ἐκ τῶν προβλημάτων αὐτῶν. Τὸ θέμα τῶν οἰκισμῶν ἐκτὸς σχεδίου. Ὑπάρχουν οἰκισμοὶ συγκροτημένοι καὶ μέσα εἰς τοὺς πέριξ τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς Δήμους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐκτὸς σχεδίου. Εἶναι αὐτὸ ἕνα τεράστιον θέμα, ποὺ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Κυβέρνησιν. Ὑπάρχουν, κ.κ. βουλευταὶ καὶ ἄλλα πολλὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λυθοῦν, πρὸ τοῦ γενικοῦ ρυθμιστικοῦ πολεοδομικοῦ σχεδίου. Δὲν ὑπάρχει συνοικία τῶν Ἀθηνῶν, ποὺ νὰ μὴ ἔχῃ κἄποιο σοβαρὸ πρόβλημα, σχετιζόμενον μὲ πολλὰ Ὑπουργεῖα. Διὰ τὴν λύσιν αὐτῶν τῶν προβλημάτων, ἀπαιτεῖται μία συντονισμένη ἐνέργεια τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Ἐνδεικτικῶς ἀναφέρω τὴν Εὐγένειαν Κερατσινίου, ὅπου τὸ Κράτος ζητεῖ ἀπὸ ἑκατοντάδες οἰκογενειῶν χρήματα διὰ τὴν ἀξίαν τῶν οἰκοπέδων, μετὰ ἀπὸ 30 ἔτη, ἂν καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ἠγόρασαν τὰ οἰκόπεδά των, ἀπὸ διαφόρους οἰκοπεδοφάγους, χωρὶς νὰ γνωρίζουν, ὅτι εἶχαν ἀπαλλοτριωθῆ, διότι δὲν ὑπῆρχε μεταγραφὴ τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ἀνάλογο πρόβλημα ἀπασχολεῖ καὶ τὴν Νεάπολιν Νικαίας, καθὼς καὶ τὴν συνοικίαν Ἁγίας Τριάδος Νικαίας. Ὅλα αὐτὰ τὰ προβλήματα πρέπει νὰ καθαρισθοῦν. Μέγα πρόβλημα, ποὺ πρέπει νὰ καθαρισθῇ, εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς νομιμοποιήσεως τῶν αὐθαιρέτων. Τὰ αὐθαίρετα, θὰ πρέπει νὰ νομιμοποιηθοῦν. Εἶναι σοβαρὰ τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα προβάλλουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ πληρώσουν τίποτε πλέον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωσαν. Διὰ νὰ γίνῃ ἡ νομιμοποίησις, τὸ Κράτος, πληροφοροῦμαι, ὅτι σκέπτεται νὰ ζητήσῃ πάρα πολλὰ ἀπὸ τοὺς αὐθαιρέτους. Αὐτοί, ὅμως, ὀφείλουν ἀκόμη δόσεις διὰ τὸ οἰκόπεδον καὶ δόσεις εἰς τοὺς ἐργολάβους καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ τὸ Κράτος παρ’ αὐτῶν νὰ εἰσπράξῃ οὔτε μίαν δραχμήν. Πρέπει, λοιπόν, νὰ γίνῃ καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν μία γενναία παραχώρησις. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ἐκβιασθῆ καὶ καταταλαιπωρηθῆ, ὥσπου νὰ κτίσουν ἕνα αὐθαίρετον δωμάτιον, διὰ νὰ στεγάσουν τὰ παιδιά των. Ἰδοὺ τί προβάλλουν διὰ τὴν ὑποστήριξιν τοῦ δικαίου των, πρὸς ἀπαλλαγήν των ἀπὸ πᾶσαν εἰσφοράν, διὰ τὴν νομιμοποίησιν τῶν οἰκιῶν των: «1. Διότι ἡ φορολογία πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸ συντριπτικὸν ποσοστὸν ἐναντίον δραχμοσυντηρήτων ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν μεγάλην των, ἐπίσης, πλειοψηφίαν, τὰς κατοικίας των, τὰς ὀφείλουν εἰς μεγάλον ποσοστὸν εἰς ἐργολάβους καὶ μάνδρας οἰκοδομησίμων ὑλῶν. Προσφυέστατα, θυμόσοφος κάτοικος τῆς περιοχῆς, ὅταν τοῦ ἀνεφέρθη ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶπε: «Ἂμ ὁλόκληρη τὴν περιοχὴν ἂν τὴν στίψῃς, δὲν θὰ βγάλῃς οὔτε τὰ ἔξοδα μιᾶς ἀδείας». Καὶ 2. Διότι, ἐξ αἰτίας τῆς αὐθαιρέτου οἰκοδομήσεως. α) Ἐδέχθημεν παντοειδεῖς, ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, πιέσεις. β) Πολλὰ ἐκ τῶν κτισμάτων μας ἐδέχθησαν τὴν ἐπίθεσιν τοῦ συνεργείου κατεδαφίσεως καὶ ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν κατεδαφίσθησαν δύο–τρεῖς καὶ τέσσαρας φοράς. γ) Ἐσύρθημεν πάρα πολλὰς φορὰς εἰς τὰ δικαστήρια καὶ κατεδικάσθημεν, κατ’ ἐπανάληψιν, εἰς πρόστιμα καὶ δικαστικὰ ἔξοδα. Ἀπωλέσαμεν πολλὰ ἡμερομίσθια, διὰ νὰ παρακολουθήσωμεν τὰς δικασίμους. Εἶναι χαρακτηριστικὴ ἡ περίπτωσις τοῦ κ. Ψίλλη, κατοίκου συνοικίας Ρίμινι, ὁδὸς Κληταιμνίστρας 20, ὅστις ἐσύρθη 11 φορὰς καὶ ἐδικάσθη διὰ τὸ αὐτὸ κτίσμα. δ) Ὑπεχρεώθημεν εἰς τὴν καταβολὴν ηὐξημένων τιμῶν ἐπὶ τῶν ὑλικῶν, λόγῳ τῆς ζητήσεως ποὺ παρετηρεῖτο καὶ τῆς ἰδικῆς μας ἀνάγκης νὰ ἀποπερατώσωμεν τὸ αὐθαίρετον. ε) Κατεβάλαμεν ηὐξημένα ἡμερομίσθια, διὰ μὴ ἐργασίμους ἡμέρας καὶ ὥρας ποὺ οἰκοδομούσαμεν καὶ τοῦ ἐπείγοντος τῆς οἰκοδομήσεως. στ) Κατεβάλαμεν ὁλόκληρον ἡμερομίσθιον διὰ δύο καὶ τρεῖς ὥρας ἐργασίας εἰς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι, διὰ νὰ ἀποφύγουν τοὺς χωροφύλακας, ἔσπευσαν νὰ κρυβοῦν. ζ) Ἐπληρώσαμεν νερὸ ηὐξημένον καὶ διότι τὸ ὑδροφόρον ὑπεχρεώνετο νὰ τὸ φέρῃ εἰς ἡμέρας καὶ ὥρας (νύκτας, Κυριακὰς κλπ.) ποὺ δικαιολογοῦσαν τὴν αὔξησιν. η) Τέλος, διότι οἱ οἰκισμοί μας πρόχειροι καὶ χωρὶς ἐπίβλεψιν δημιουργοῦν καθημερινῶς νέα ἔξοδα ἐκ τῆς ἐλλιποῦς κατασκευῆς, χωρὶς τελικὰ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔχομεν κατοικίας, ἐνδεικτικὸν δὲ εἶναι, ὅτι ἡ κατοικία (τοῦ Διονυσίου Γεωργούλη, ὁδὸς Ἰουλιανοῦ, στάσις Σιδέρη), κατέρρευσε. Θὰ ἠμποροῦσε νὰ προσθέσῃ κανεὶς καὶ τὰς ἀγωνίας καὶ ἀγκομαχητὰ ποὺ ὅλοι ὑποφέρουμε διὰ τὴν ἀποπεράτωσί τους. Ἡ ἀντίληψις δέ, ὅτι πρέπει νὰ πληρώσωμεν διὰ νὰ ἐξευρεθοῦν οἱ πόροι διὰ νὰ γίνουν τὰ ἀπαραίτητα ἔργα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ καὶ εἰς τὴν ἐλαφροτέραν κριτικήν. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ ἔμμεσοι φορολογίαι, ἀπορροφοῦν τὸ 40% ἢ 50% τοῦ πενιχροτάτου ἡμερομισθίου μας καὶ ὑπάρχουν ὅλα τὰ περιθώρια διὰ τὰ ἐν λόγῳ ἔργα. Πλάϊ, ὅμως, εἰς τὰ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου δεινά, τὰ ὁποῖα ἐπισωρεύονται ἐναντίον τῶν κατοικιῶν μας καὶ νέαι ἀπειλαὶ ἐμφανίζονται. Συνεργεῖα τοῦ ΙΚΑ περιφέρονται ἀνὰ τὰς συνοικίας, καταγράφουν τὰς κατοικίας μας τὰς καταμετροῦν καὶ ἀποστέλλουν λογαριασμοὺς πρὸς εἴσπραξιν. Μὲ ποῖον, ὅμως, ἠθικὸν ἔρεισμα; Μήπως ὁ περὶ συστάσεως τοῦ ΙΚΑ νόμος τοὺς καλύπτει; Τοὺς δικαιολογεῖ; Αἱ κατοικίαι μας ἐκτίσθησαν εἰς ἐρήμους καὶ ἀκατοικήτους χώρους ἀπὸ δέκα καὶ πλέον ἐτῶν μέχρις σήμερον, ὅταν κανεὶς δὲν θὰ διενοεῖτο οὔτε καὶ νὰ σκεφθῇ, πολὺ περισσότερον νὰ ἀξιώσῃ τοιαύτην εἰσφοράν. Ὅμοιαι κτίζονται καὶ σήμερον εἰς τὰ πλέον δύσβατα καὶ ἀπομεμακρυσμένα μέρη, χωρὶς νὰ διανοεῖται κανεὶς νὰ ζητήσῃ εἰσφορὰν δι’ αὐτά. Ἡ προσωπικὴ ἐπίσης ἐργασία ὁλοκλήρου τῆς οἰκογενείας ὑπῆρξε ἡ βασικὴ προϋπόθεσις διὰ τὴν οἰκοδόμησιν ὑπὲρ τρίτων, συνεπῶς πρέπει νὰ εἰσπραχθοῦν αἱ εἰσφοραὶ αὗται ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν καὶ οὐσιαστικῶς καὶ τυπικῶς δικαιοῦχοι καὶ διὰ τὸν πρόσθετον λόγον, ὅτι τοιαῦται δὲν ἀναγνωρίζονται μετὰ τὴν παρέλευσιν ἑξαμήνου. Μὲ τὸ νὰ ἀξιώνεται νὰ πραγματοποιηθῇ εἴσπραξις ἐν γνώσει ὅτι ὑπάρχουν δικαιοῦχοι, εἶναι πρᾶξις διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ εἶσαι πολὺ ψύχραιμος καὶ συγκρατημένος διὰ νὰ μὴ τὴν χαρακτηρίσῃς ὅπως πρέπει. Εἶναι ἀθέμιτος καταναγκαστικὴ φορολογία ἀκατανόητος δι’ εὐνομουμένην πολιτείαν. Ἀλλὰ καὶ ἡ ὑπὲρ τρίτων διάταξις δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς εἰδικὰς συνθήκας εἰς τὰς ὁποίας ἡμεῖς εὑρισκόμεθα νὰ δικαιολογήσῃ οἱανδήποτε εἴσπραξιν. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω καταφαίνεται ὅτι: α) Ἡ αὐτοστέγασίς μας ὑπῆρξε πιεστικὴ καὶ ἐπείγουσα ἀνάγκη. β) Ἡ ἐκτὸς σχεδίου, οἰκοδόμησις δὲν βαρύνει μόνον ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ τὴν Πολιτείαν, ἡ ὁποία οὐδὲν μέτρον προστασίας μας ἐναντίον τῶν μεγαλοκτηματιῶν καὶ κερδοσκόπων, ἔλαβεν, ἀλλὰ οὔτε καὶ τὴν ἔνταξιν τῆς περιοχῆς εἰς τὸ Σχέδιον ποὺ ἔλυε τὸ πρόβλημα ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, ἐπραγματοποίησε, διευκολύνουσα τὴν οἰκοδομικὴν ἀναρχίαν. γ) Ἡ οἰκοδόμησις ἐκτὸς σχεδίου ἐβάρυνε πολλαπλασίως τὰ ἔξοδα κόστους τῶν κατοικιῶν μας καὶ μὲ δοκιμασίας καὶ πικρίας ἀφορήτους. δ) Αἱ κατοικίαι μας μικραὶ καὶ ἀνθυγιειναὶ εἰς τὴν πλειοψηφίαν τους ἔχουν ἀνάγκην — ἀνάγκην ἀνακατασκευῆς ἢ ἐπισκευῆς. ε) Τὰ οἰκόπεδά μας μικρὰ καὶ ἀκανόνιστα μετὰ τὴν ἔνταξί τους εἰς τὸ σχέδιον τὰ περισσότερα θὰ καταστοῦν ἄχρηστα καὶ συνεπῶς δὲν δύναται νὰ γίνεται λόγος δι’ ὑπεραξίαν καὶ διὰ τὸν πρόσθετον λόγον αὐτὰ δι’ ἡμᾶς ἀποτελοῦν ἀξίαν χρήσεως. στ) Οὔτε δίκαιον εἶναι οὔτε ἠθικόν, νὰ ἐπιδιωχθῇ εἰσφορὰ ὑπὲρ τοῦ ΙΚΑ, τὸ ὁποῖον ζητεῖ νὰ εἰσπράξῃ εἰσφορὰν χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀντίκρυσμα, δηλαδὴ δικαιοῦχοι. Δεχόμεθα πᾶσαν εὐεργετικὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τοῦ ὁποίου τίθεται τέρμα εἰς τὴν οἰκοδομικὴν ἀναρχίαν καὶ εἰς τὸ πολεοδομικὸν χάος τοῦ λεκανοπεδίου τῆς Ἀττικῆς, ἀλλὰ ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβάλλεται ἡ ἀπάλειψις πάσης εἰς βάρος μας φορολογικῆς διατάξεως εἴτε δι’ ἄδειαν οἰκοδομῆς ἐκ τῶν ὑστέρων εἴτε δι’ ὑπεραξίαν οἰκοπέδων, εἴτε ὑπὲρ τρίτων (ΙΚΑ κλπ.). Αἰτοῦμεν: Ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ τρόπους διὰ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῇ νὰ μᾶς ἐνυσχύσῃ διὰ νὰ ὁλοκληρώσωμεν τὴν διὰ τὴν αὐτοστέγασίν μας προσπάθειάν μας. Νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ἐντάξεως τῆς περιοχῆς εἰς τὸ Πολεοδομικὸν Σχέδιον. Νὰ ἐνισχύσῃ τὸν Δῆμον οἰκονομικῶς διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ὁδικοῦ καὶ ἀποχετευτικοῦ δικτύου. Μετὰ τιμῆς Οἱ Ἐξωραϊστικοὶ Σύλλογοι πόλεως Ν. Λιοσίων 1) Ἁγία Τριάς, 2) Ἅγιος Φανούριος, 3) Ἅγιος Νικόλαος, 4) Ἀθανάσιος Διάκος, 5) Ἐθνικῆς Ἑστίας, 6) Ζωοδόχος Πηγή, 7) Ἴλιον, 8) Καραϊσκάκης, 9) Πρόοδος, 10) Παρθενών, 11) Παλατιανῆς, 12) Ρίμινι, 13) Φειδίας. Ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ τακτοποιηθῇ καὶ τὸ θέμα τῶν ἀρχαιολογικῶν χώρων. Νὰ καθορισθοῦν ἐπακριβῶς αἱ ἀρχαιολογικαὶ ζῶναι, ὥστε νὰ γνωρίζῃ ὁ ἐνδιαφερόμενος, ποῦ βαδίζει. Ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ ἐκκαθαρισθοῦν, ὥστε νὰ δυνηθῇ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκισμοῦ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν σύνταξιν ἑνὸς μελετημένου ρυθμιστικοῦ πολεοδομικοῦ σχεδίου. Εἶναι ἀνάγκη ἀκόμη νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ τὸ θέμα τοῦ ἀποχετευτικοῦ δικτύου. Ὁλόκληροι συνοικισμοὶ καὶ πόλεις ὡς ἡ Νίκαια μὲ 80.000, τὸ Κερατσίνι μὲ 60.000 κατοίκους, ἡ Δραπετσώνα, τὸ Φάληρον, ὁ Ρέντης, ἀκόμη καὶ ὁ Πειραιεὺς κλπ., δὲν ἔχουν ἀποχετευτικὸν δίκτυον. Ἀκόμη θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ συντονισμὸς δράσεως κατὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων τῶν κοινωφελῶν ἑταιρειῶν. Τὴν μίαν ἡμέραν τελειώνει ἕνας δρόμος καὶ τὴν ἑπομένην ἀρχίζει νὰ σκάβῃ ἡ Οὖλεν καὶ ἀφοῦ τελειώσῃ ἡ Οὖλεν μετ’ ὀλίγον ἀρχίζει νὰ σκάβῃ ἡ ΔΕΗ καὶ μετ’ ὀλίγον ἔρχεται ἡ σειρὰ τοῦ ΟΤΕ καὶ μετ’ αὐτὸν ἡ σειρὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀποχετεύσεως, εἰς τρόπον ὥστε οἱ κάτοικοι νὰ εὑρίσκωνται ἐν διαρκῇ ἀναστατώσει καὶ ὁ δρόμος νὰ μὴ δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ εὐχερῶς. Ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν μίαν μεγάλην πληγὴν καὶ θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ κάποιος συντονισμός. Τέλος ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ συγκοινωνιακὸν πρόβλημα. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ λέγωμεν, ὅτι ἔχομεν συγκοινωνίαν. Εἶναι ἀνάγκη τὰ μέτρα ποὺ ἐλήφθησαν νὰ βελτιωθοῦν. Κατ’ ἀνάγκην θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ μετρό. Ὑπάρχει ἆρα γε μελέτη διὰ τὸ μετρό; Καὶ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ λυθῇ πρὸ τοῦ ρυθμιστικοῦ σχεδίου. Ἀκόμη πρέπει νὰ μελετηθῇ καὶ τὸ θέμα τοῦ πρασίνου. Ἀναρχία παντελής, τέλος, ὑπάρχει εἰς τὸ ὕψος τῶν οἰκοδομῶν. Εἰς τὸν Ηʹ Τομέα, ποὺ ὑπάγονται ὅλοι οἱ πέριξ τῶν Ἀθηνῶν Δῆμοι, δὲν δύναται κανεὶς παρὰ μόνον τριώροφον νὰ κτίσῃ. Ἀλλ’ ὑπάρχει τὸ ἑξῆς καταπληκτικόν. Εἶναι ὁ συντελεστὴς ἐκμεταλλεύσεως ἑνὸς οἰκοπέδου. Ἐὰν μὲ τὸν δεύτερον ὄροφον καλύψῃ ἓν ὡρισμένον ποσοστὸν τοῦ οἰκοπέδου, δὲν ὑπάρχει περιθώριον διὰ τρίτον ὄροφον. Πολλοὶ ὅμως πιστεύοντες, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἀνέγερσις τριῶν ὀρόφων, ἠγόρασαν τὸ δικαίωμα ἀνεγέρσεως τρίτου καὶ τώρα δὲν δύνανται νὰ ἀνεγείρουν τὴν οἰκοδομὴν διὰ τὴν ὁποίαν ἐπλήρωσαν. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν καὶ αὐτὸ τὸ θέμα νὰ λυθῇ. Διατὶ νὰ ἐπιτρέπεται ἡ ἀνέγερσις πολυκατοικιῶν μόνον εἰς τὸ κέντρον; Βέβαια τὸ ὕψος μιᾶς οἰκοδομῆς πρέπει νὰ ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὸ πλάτος τῆς ὁδοῦ καὶ τὸ μέγεθος τοῦ οἰκοπέδου. Διατί ὅμως νὰ ἀποκλείωμεν τὰς πολυκατοικίας ἀπὸ τοὺς γύρω τῶν Ἀθηνῶν Δήμους; Εἰς πολλὰς εὐρωπαϊκὰς πόλεις πολυκατοικίαι ἐπιτρέπονται μόνον ἐκτὸς τῆς κυρίως πόλεως. Αὐτὸ συμβαίνει π.χ. εἰς τὸ Παρίσι. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν αἱ πολυκατοικίαι νὰ γίνωνται μόνον εἰς τὸ κέντρον τῶν Ἀθηνῶν. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ προβλέψῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν δυνατότητα ἐγέρσεως πολυκατοικιῶν καὶ εἰς τοὺς συνοικισμοὺς τῶν Ἀθηνῶν ἀρκεῖ φυσικά, νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἀνάλογον πλάτος τῶν ὁδῶν κλπ. Θὰ ἠμποροῦσε μάλιστα νὰ ἱδρυθοῦν ἐξ ὑπαρχῆς συνοικισμοὶ πολυκατοικιῶν εἰς πολλὰ σημεῖα τοῦ λεκανοπεδίου τῶν Ἀθηνῶν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν τεραστίων στεγαστικῶν ἀναγκῶν. Ἔθιξα ὡρισμένα προβλήματα. Τὰ προβλήματα εἶναι πολλὰ καὶ διάφορα. Ἔχει ἀρχίσει βεβαίως κάτι νὰ διαφαίνεται. Γίνεται μία προσπάθεια γιὰ μελέτη. Ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ ὁλοκληρωθῇ αὐτὴ ἡ προσπάθεια. Τὰ προβλήματα ποὺ ἔθιξα προηγουμένως εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν συντόμως. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸ θέμα ἑνὸς σχεδίου προοπτικῆς ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ καλέσῃ εἰδικοὺς πολεοδόμους καὶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ τὰς γνώμας τοῦ λαοῦ. Αὐτὰς τὰς σκέψεις, κ. κ. συνάδελφοι, ὄχι ὡς τεχνικός, ἀλλὰ ὡς ἕνας ἄνθρωπος ποὺ ζῶ μέσα εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ ὑποφέρω μαζί σας εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§97Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Ὅλον τὸ θέμα, κ. συνάδελφε, ἀνάγεται εἰς θέμα πόρων. Τὸ Ὑπουργεῖον κατ’ ἀρχὴν πρέπει νὰ γίνῃ πραγματικὸν Ὑπουργεῖον. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς αὐτὸ τὸ θέμα καὶ νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξεύρῃ πόρους. Τὸ θέμα εἶναι ἐξαιρετικῶς σοβαρόν.

§98Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἴσως, κ. συνάδελφε, εἶναι οἱ μόνοι πόροι ποὺ εἶναι ἀναγκαῖοι νὰ ἐξευρεθοῦν. Πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἐξευρεθοῦν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως οἱ πόροι αὐτοί. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ σχεδίου θὰ πρέπει ν’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὴν Πρωτεύουσαν. Θὰ πρέπει ὅμως ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ σχεδίου αὐτοῦ νὰ μὴ γίνῃ εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, νὰ μὴ γίνῃ δηλαδὴ διὰ νέων φορολογιῶν ἀλλὰ διὰ μειώσεως τῶν ἀντιπαραγωγικῶν δαπανῶν.

§99Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις τούτου καὶ εἰς ἄλλην μίαν ἀκόμη συνεδρίασιν. Εἶναι θέμα ἀρκετὰ ἐνδιαφέρον. Ἐνδιαφέρει ὅλους μας καὶ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ διατεθῇ ἄλλη μία συνεδρίασις τῆς Βουλῆς διὰ τὴν συζήτησίν του.

§100Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βρανοπούλου.

§101Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν ὅπως ἡ συζήτησις συνεχισθῇ καὶ εἰς ἄλλην ἡμέραν. Θὰ πρέπει ὅμως κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν νὰ παρίστανται ὅλοι οἱ κ.κ. βουλευταὶ καὶ κυρίως οἱ βουλευταὶ τῶν Ἀθηνῶν. Διότι δὲν εἶναι φαινόμενον αὐτό, κ. Πρόεδρε, ἕνα τέτοιο θέμα νὰ συζητῆται ἐνώπιον 15 βουλευτῶν.

§102Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ πρόκειται μετὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς νὰ ἀναχωρήσω διὰ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ συμμετάσχωμεν εἰς σύσκεψιν τῶν μελῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ μοῦ ἐπιτρέψουν κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγα λεπτά.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συμφωνοῦν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, κ. Βαρβιτσιώτη. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§104Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς, συνεζητοῦντο σοβαρώτατα γεωργικὰ θέματα καὶ ὅλη ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ μάταιον τῶν συζητήσεων αὐτῶν, διότι εἴτε αἱ ἐπερωτήσεις ἔρχονται μετὰ 6μηνον καὶ εἶναι πλέον ἀνεπίκαιροι, εἴτε συζητοῦνται αὗται συλλήβδην. Προέτεινα λοιπόν, διὰ τὴν τακτοποίησιν τοῦ ἀτόπου αὐτοῦ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν τακτοποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ, εἰς τὸ νὰ ἔχωμεν δηλαδὴ ὡρισμένας ἡμέρας, ὅπου θὰ ἠμποροῦν νὰ συζητηθοῦν εἰδικὰ θέματα, ἵνα τοιουτοτρόπως καὶ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐπιτελῇ καλῶς τὸ ἔργον της. Ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης καταστάσεως εἶναι ἡ συζήτησις τῶν σοβαρωτάτων αὐτῶν θεμάτων, νὰ γίνεται ἐνώπιον 15 βουλευτῶν. Δικαίως, κ. Πρόεδρε, δὲν ἔρχονται οἱ κ.κ. βουλευταὶ εἰς τὰς συνεδριάσεις, διότι εἰς τὰς τοιαύτας συνεδριάσεις ἡ Βουλὴ περιορίζεται εἰς τὸ ἔργον μόνον τοῦ παρατηρητοῦ. Τὰ θέματα ἐπιλύονται ἀλλοῦ καὶ ὄχι ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δικαίως οἱ κ.κ. βουλευταὶ δὲν παρίστανται εἰς τὰς συνεδριάσεις. Θὰ ἔπρεπε ἡ συζήτησις ἐπὶ τοιούτων σοβαρῶν θεμάτων νὰ γίνεται ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, μὲ εἰδικοὺς ρήτορας καὶ μὲ τεκμηριωμένα παραδείγματα. Ἐν τούτοις, τίποτε δὲν γίνεται ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Συνεπῶς θὰ πρέπει νὰ ἀλλάξωμεν νοοτροπίαν συζητήσεων καὶ διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο θὰ πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ συζητῶμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Συζητοῦμεν ὡς μακάριοι, ὁμιλοῦμεν δι’ ὀλίγων καὶ φεύγομεν ἱκανοποιημένοι, ὅτι ἐξετελέσαμεν τὸ καθῆκον μας. Αὐτὸ τὸ λέγω ἀπόψε, ὄχι διὰ νὰ ἐνθυμήσω τοὺς 15 παρόντας βουλευτάς, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον. Ὅπως εἴμεθα πρόθυμοι ἐπὶ συζητήσεως πολιτικῶν ἢ προσωπικῶν θεμάτων νὰ παριστάμεθα πάντες εἰς τὴν Βουλήν, ἔτσι θὰ ἔπρεπε καὶ εἰς τὰ θέματα τὰ οὐσιαστικὰ νὰ εἴμεθα παρόντες καὶ νὰ ἐνδιαφερώμεθα δι’ αὐτά. Ὅσον ἀφορᾷ, κ.κ. βουλευταί, τὸ θέμα τῶν Ἀθηνῶν, νὰ εἴπω τοῦτο: Ἡ Ἀθήνα ἐκτίσθη τὰ τελευταῖα 100 χρόνια. Αἱ ἄλλαι πρωτεύουσαι ἐκτίσθησαν πρὸ 300 ἐτῶν. Αἱ ἄλλαι πρωτεύουσαι ἐξειλίχθησαν εἰς ὑγιεῖς ὀργανισμούς. Ἡ Ἀθήνα ἐξειλίχθη εἰς νοσηρὸν ὀργανισμόν. Εἰς τὰς ἄλλας πρωτευούσας τὰ σπίτια κτίζονται εἰς δρόμους πλάτους 100 ἢ 80 ἢ 60 μέτρων. Ἡ Ἀθήνα, δυστυχῶς, μέσα εἰς τὰ 100 αὐτὰ χρόνια ἐκτίσθη καὶ ἐξειλίχθη ὄχι ὡς πόλις, ἀλλὰ ὡς ἐμποροπανήγυρις. Τὰ προβλήματα εἶναι τεράστια. Ἀρχίζουν ἀπὸ τὰ αὐθαίρετα κτίσματα, τὰ ὁποῖα κτίζονται κατὰ χιλιάδας —30 χιλιάδας ἐτησίως ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος— καὶ ἐξαπλοῦνται μὲ ταχύτατον ρυθμόν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει καὶ αὐτὰ νὰ τὰ μαζέψωμεν, νὰ τὰ βάλωμεν εἰς τὸ ὑπάρχον σχέδιον. Ἡ δαπάνη θὰ εἶναι πολὺ μικροτέρα ἂν τοὺς δώσωμεν, ὅλων αὐτῶν τῶν παρανόμως κτισάντων, κατοικίαν δωρεάν, ἐντὸς τοῦ ὑπάρχοντος σχεδίου, ἀπὸ τὴν δαπάνην εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβληθῇ τὸ Κράτος ἐκ τῆς δημιουργίας τῶν διαφόρων ἐπιβεβλημένων ἐξόδων δι’ ὑδρεύσεις, ἀποχετεύσεις κλπ. Ἀνάλογον εἶναι τὸ θέμα τῶν ὑψῶν. Καὶ θὰ πῶ καὶ δι’ αὐτὰ καὶ ἐκεῖ γὰ σταματήσωμεν. Ἐὰν θέλετε νὰ συνεχίσετε τὴν Ἀθήνα διὰ νὰ κτισθοῦν ἀκόμη 15 χιλιάδες σπίτια, δὲν θὰ κάμετε τίποτε. Λείπουν 500 χιλιάδες κατοικίες, ἀλλὰ νὰ κτισθοῦν ἀλλοῦ. Ἂν θέλετε νὰ αὐξήσετε τὰς κατοικίας εἰς τὴν Ἀθήνα, νὰ αὐξήσετε δηλαδὴ αὐτὸν τὸν ὑδροκέφαλον τῆς πρωτευούσης θὰ χρειασθοῦν διὰ νερό, δρόμους κλπ. 80 ἢ 100 δισεκατομμύρια. Δὲν θὰ τὰ ἐξοδεύσῃ αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τὴν Ἀθήνα. Τὰ 80 αὐτὰ ἢ 100 δισεκατομμύρια θὰ τὰ ἐξοδεύσῃ διὰ τὴν Ἐπαρχίαν εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀναβιώσῃ, νὰ γίνῃ παραγωγικώτερη. Καὶ ὅπως εἶπον θὰ κάμωμεν τὰ χωρία κωμοπόλεις, μὲ λεωφόρους, μὲ φωτισμὸν ἐπαρκῆ, μὲ ὕδρευσιν ἀρτίαν, μὲ κινηματογράφους, γενικῶς μὲ ψυχαγωγίαν καὶ θὰ συνδυάσωμεν αὐτὴν τὴν δημιουργίαν μὲ τὴν γραφικότητα τῶν γεωγραφικῶν κοιλάδων, ἂν θέλωμεν νὰ κάμωμεν κάτι καλόν. Καὶ νὰ παύσωμεν νὰ εἴμεθα πολυλόγιοι καὶ ἀερολόγιοι καὶ παραγωγοὶ μὲ φούμαρα καὶ νὰ γίνωμεν πραγματικῶς παραγωγικοί. Βεβαίως ἔχει ἕνα σωρὸ ἐπείγοντα θέματα ἡ Ἀθήνα. Ἡ λύσις εἶναι αὐτὴ ποὺ εἶπον νὰ μαζέψωμεν αὐτοὺς τοὺς παρανόμως κτίσαντας καὶ νὰ τοὺς βάλωμεν εἰς τὸ κέντρον εἰς τὸ ὑπάρχον σχέδιον, ἀλλὰ ὄχι εἰς πολυόροφα, εἰς τετραόροφα κτίρια. Ὁμολογῶ, ὅτι μοῦ κάμνει κατάπληξιν ὅταν ἀκούω ἀπὸ τεχνικοὺς μάλιστα, ὅτι ἡ Ἀθήνα εἰς τόσα χρόνια θὰ ἔχῃ πληθυσμὸν 3.500.000. Κακῶς. Θὰ μαζέψωμεν τὰ ὕψη, θὰ μαζέψωμεν τοὺς παρανόμως κτίσαντας, θὰ μαζέψωμεν καὶ αὐτοὺς τοὺς Ἀθηναιολόγους (ἱλαρότης). Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀγγελούσης, δὲν ἔχει δώσει ἀκόμη ὕψη. Τὸν ἐπαινῶ διὰ τοῦτο. Πρέπει νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Βεβαίως ἡ μισὴ Ἑλλὰς μὲ τὴν ἱστορίαν αὐτὴν ἔχει καταντήσει νὰ ἔχῃ παραγωγικὴν ἐργασίαν τῶν μὴ παραγωγικῶν, μεταπρατισμόν, διὰ τῆς ἀγοραπωλησίας τῶν οἰκοπέδων τῶν Ἀθηνῶν. Θὰ δημιουργήσωμεν τὰ χαμηλὰ ὕψη. Οἱ ὠφεληθέντες ἐκ τῶν ὑψῶν ἂς εἴπωμεν, ὅτι εἶχον τύχην, ἀλλὰ θὰ σταματήσῃ αὐτὸ τὸ κακό. Τὰ 2.500.000 πληθυσμοῦ ποὺ εἴμεθα εἰς τὴν Ἀθήνα θὰ τὰ κάμωμεν 1.500.000 καὶ τὸ 1.000.000 τὸ ἀποτελούμενον ἀπὸ χρησίμους, μορφωμένους καὶ τεχνικῶς κατηρτισμένους ἤδη κατοίκους Ἀθηνῶν θὰ τοὺς στείλωμεν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν διὰ νὰ ἐργασθοῦν διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς Ἐπαρχίας. Αἱ πόλεις ἄλλων χωρῶν, μὲ τοὺς φαρδεῖς δρόμους καὶ τὰ εὐρύχωρα οἰκοδομικὰ τετράγωνα εἶναι πραγματικῶς πόλεις. Ἡμεῖς χωρὶς Κράτος, χωρὶς ἰσοϋψῆ κτίρια, χωρὶς πλατεῖες, μοιάζομεν μᾶλλον μὲ μπακλαβᾶ. Γνωρίζετε, κ.κ. συνάδελφοι, τί συνέβη μὲ τὴν πλατεῖαν Ἐξαρχείων. Ἐκεῖ ἦτο ἕνα τρίγωνον ἀπὸ ἐρείπια, ἓν οἰκοδομικὸν τετράγωνον ὅπως λέγεται, τὸ ὁποῖον ἑτοιμάζεται καὶ αὐτὸ νὰ γίνῃ πολυκατοικία. Ἐπῆγεν ὁ Δῆμος καὶ ἐματαίωσεν αὐτὴν τὴν πρότασιν. Τὸ ἐπαινῶ, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, ὅπως ἐπίσης ἐπαινῶ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν. Καὶ ἔτσι ἔγινε πράγματι μία ὄμορφη πλατεῖα τῶν Ἀθηνῶν ἐνῷ θὰ ἦταν ἕνα βάραθρον τῶν Ἀθηνῶν. Ἂν ἀνέβετε μὲ τὸ τελεφερὶκ εἰς τὸν Λυκαβηττὸν ἢ εἰς ἓν ἄλλο ὕψωμα τῶν Ἀθηνῶν καὶ δῆτε τὴν Ἀθήνα θὰ δῆτε, ὅτι μοιάζει σὰν νταμάρι μαρμάρων. Εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι διπλάσιος ὁ ἐλεύθερος χῶρος ἢ τριπλάσιος καὶ τὸ ⅓ οἰκοδομήσιμον. Ἐδῶ εἰς τὴν Ἀθήνα ἐλεύθερον εἶναι τὸ ⅒. Ἐργασθήκαμεν ὅλοι καταναλώσαντες τμῆμα τοῦ δαιμονίου τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ κάμαμεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα κάμαμεν. Ὀφείλομεν νὰ τὰ σταματήσωμεν ἂν θέλωμεν νὰ λεγώμεθα Κυβέρνησις, ἂν θέλωμεν νὰ λεγώμεθα Ὑπουργοί, νὰ τὰ σταματήσωμεν ἂν εἶναι δυνατὸν καὶ ἀπὸ αὔριον. Οἱ ἐντὸς τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ κοιτάξωμεν τὴν παραγωγικὴν ἐργασίαν καὶ ὄχι τὴν πολιτικὴν ἐργασίαν, ἡ ὁποία δὲν ἐνδιαφέρει τὸν λαόν. Ἡ πολιτικὴ ἡ τρέχουσα ὀφείλει νὰ τρέξῃ εἰς τὰ νέα ἀντὶ νὰ τρέχῃ εἰς τὰ παλαιά. Ὁ ἀγαπητός μου κ. Ἀγγελούσης, ὅταν ἐγένετο Ὑπουργὸς μοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ ἔλθω νὰ σᾶς συμβουλευθῶ κ. καθηγητά. Δὲν τὸν εἶδον. Ἐπεκράτησεν ἀσφαλῶς ἡ ἄποψις, ὅτι καὶ οἱ ἄλλοι κ.κ. Ὑπουργοὶ τῶν τεχνικῶν Ὑπουργείων δὲν μὲ συνεβουλεύθησαν ποτέ. Τὸν κ. Ἀγγελούσην τὸν ἐπαινῶ δι’ ὅλα, τὸν ἐπιτιμῶ δι’ αὐτό. Ὁ βουλευτὴς τῶν Ἀθηνῶν, ὁ ἁρμόδιος τεχνικὸς κηρύσσει τὴν μέριμναν διὰ τὴν ὕπαιθρον καὶ ἡ σημερινὴ πολιτικὴ κηρύσσει τὸ δίδαγμα τῆς τεχνικῆς καὶ παραγωγικῆς σκέψεως. Ὅσον ταχύτερα μετακινηθῶμεν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν ὑποδεικνύω, τόσον ταχύτερον θὰ λύσωμεν τὰ προβλήματά μας καὶ τόσον περισσότερον θὰ ἔχωμεν ἐπιτελέσει τὸ καθῆκον μας καὶ ὡς πολιτικοὶ καὶ ὡς Ἕλληνες. Ἔχω εἴπει καὶ ἄλλοτε, ὅτι εἴμεθα 300 ἐνήλικες πολῖται καὶ πρέπει νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν λύσιν τῶν προβλημάτων ἐντὸς τῆς προσεχοῦς διετίας. Διότι ἂν δὲν ἔχωμεν ἐπιτύχει τὴν λύσιν τῶν πολιτικῶν, τῶν κοινωνικῶν καὶ τῶν θεμελιωδῶν προβλημάτων μας θὰ εἴμεθα ἡ τελευταία Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων. Καὶ λυποῦμαι πολὺ δι’ αὐτό. Εἰδικῶς παρακαλῶ τοὺς τεχνικοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ γίνουν φορεῖς, νὰ γίνουν κήρυκες τῆς ἰδέας αὐτῆς. Ἔχομεν καθῆκον νὰ τοὺς βοηθήσωμεν εἰς τὴν καλυτέρευσιν τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ δικαιωθῶμεν καὶ ἡμεῖς καὶ διὰ νὰ δικαιώσωμεν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐνεπιστεύθη τὴν τύχην του. Ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν τὴν εὐτυχίαν εἰς τὸν λαόν. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὰ μέσα νὰ τὴν δώσωμεν ἀσφαλῶς δὲν θὰ τὴν δώσωμεν. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα αὐτὸ μὲ σύνεσιν, διότι ἡ τεχνικὴ ἐπιστήμη εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐγγυᾶται τὴν ἐντὸς συντομωτάτου χρόνου μελέτην τοῦ ὅλου θέματος. Εἶμαι αἰσιόδοξος διὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὅλοι οἱ ἐν τῇ Βουλῇ κ.κ. συνάδελφοι, αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην καὶ θὰ ἀσπασθοῦν τὴν ἰδέαν καὶ θὰ βοηθήσουν εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτήν. Προσωπικῶς εἶμαι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁποτεδήποτε θελήσει νὰ μὲ συμβουλευθῇ. Πέραν αὐτοῦ δηλῶ ὑπευθύνως, ὅτι ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δὲν θὰ γίνῃ καμμία αὔξησις ὑψῶν εἰς τὴν Ἀθήνα, ἢ μᾶλλον εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς, δὲν θὰ χορηγηθοῦν ὕψη καὶ παρακαλῶ τοὺς Ἀθηναίους νὰ λάβουν σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει τὴν δήλωσιν αὐτήν.

§105Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Δὲν μᾶς εὑρίσκετε συμφώνους, κύριε συνάδελφε.

§106Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς ἠρώτησα. Μὲ τὴν δήλωσιν αὐτήν, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ αὔξησις τῶν ὑψῶν ἐφεξῆς, τερματίζω τὸν λόγον μου καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν νὰ καταβάλῃ προσπάθειαν ἐπιλύσεως πραγματικῆς τοῦ σοβαρωτάτου θέματος τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ παρεκάλουν, ἐπειδὴ ὁ συνάδελφος κ. Βαρβιτσιώτης μετὰ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ ἄλλων μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας θὰ φύγουν διὰ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ μετάσχουν εἰς τὴν διάσκεψιν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, θὰ παρεκάλουν ὅπως τοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ δέκα λεπτά, πρῶτος.

§108Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ ἐγὼ θὰ ἀναχωρήσω κατ’ αὐτὰς διὰ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσετε καὶ σεῖς κ. συνάδελφε. Ὁρίστε κ. Βαρβιτσιώτη.

§110Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πράγματι θλιβερὸν τὸ θέαμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ αἴθουσα τῆς Βουλῆς ἀπόψε. Καὶ εἶναι θλιβερόν, διότι εὑρίσκονται παρόντες μόλις 15 βουλευταί. Οὔτε κἂν οἱ βουλευταὶ τῶν περιφερειῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς δὲν παρευρίσκονται, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνδιαφέρωνται ἀπόλυτα διὰ τὸ συζητούμενον θέμα.

§111Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν πρέπει νὰ παρίστανται μόνον οἱ βουλευταὶ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἀλλὰ ὅλοι οἱ βουλευταί.

§112Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Τὸ θέμα δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τὰς Ἀθήνας. Ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως καὶ τὴν ὕπαιθρον.

§113Ν. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ἔπρεπε νὰ παρίστανται ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι, διότι ὅλοι ὀφείλομεν νὰ ἐνδιαφερώμεθα διὰ τὸ θέμα αὐτό, πολὺ δὲ περισσότερον οἱ βουλευταὶ τῶν Ἀθηνῶν. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, κύριοι συνάδελφοι, ἐνισχύουν τὴν ἄποψίν μου. Κατὰ συνέπειαν ὀρθῶς ὁ τύπος ἐπικρίνει τὴν κατάστασιν αὐτήν, ἐνῷ ἡ ἀντίδρασις τῶν κυρίων συναδέλφων διὰ τὴν στάσιν τοῦ τύπου ἀποδεικνύεται ἀδικαιολόγητος.

§114Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ πολεοδομικὰ θέματα τῆς πρωτευούσης εἶναι σημαντικά. Ἐγώ, ὡς βουλευτὴς τῆς Βʹ περιφερείας Ἀθηνῶν, θὰ ὁμιλήσω περισσότερον διὰ τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τοὺς πέριξ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων Δήμους καὶ Κοινότητας, οἱ ὁποῖοι ναὶ μὲν ἀπαρτίζουν ἰδίας μονάδας τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, πλὴν ὅμως ἀποτελοῦν ἑνιαῖον σύνολον μὲ τὴν πρωτεύουσαν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι πλήρης ἀναρχία ἐπικρατεῖ ἀπὸ ἀπόψεως πολεοδομικῆς εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἑλλάδος. Τοῦτο ὀφείλεται σαφῶς εἰς ἔλλειψιν τῆς φαντασίας τῶν πρώτων μεταπολεμικῶν Κυβερνήσεων, διότι δὲν διεῖδον, ὅτι ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν θὰ μετεβάλλετο εἰς μίαν μεγαλούπολιν καὶ δὲν ἔλαβον κατὰ συνέπειαν τὰ κατάλληλα μέτρα. Καὶ βεβαίως, παρ’ ὅλα ὅσα ἠθέλησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ εἴπουν διὰ τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι γεγονὸς ἀναντίρρητον εἶναι, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν δεκαετίαν ὁ κ. Κ. Καραμανλῆς καὶ ὡς Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων καὶ ὡς Πρωθυπουργὸς ἐν συνεχείᾳ, κατέβαλε τεραστίας προσπαθείας, ὥστε νὰ μεταβληθοῦν αἱ Ἀθῆναι εἰς μίαν σύγχρονον μεγαλόπολιν. Κατεσκεύασε λεωφόρους, διήνοιξε νέας μεγάλας ὁδικὰς ἀρτηρίας, ἐδημιούργησε πράσινον καὶ οὕτω ἐπῆλθε μία οὐσιώδης καὶ αἰσθητὴ βελτίωσις. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρῶτον θέμα, τὸ ὁποῖον ὅλοι οἱ πολιτευόμενοι εἰς τὴν Βʹ περιφέρειαν Ἀθηνῶν καθημερινῶς ἀντιμετωπίζομεν, εἶναι τὰ ἐκτὸς σχεδίου αὐθαίρετα κτίσματα, τὰ ὁποῖα ἐξαπλοῦνται εἰς ὁλόκληρον τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς. Πῶς ὅμως ἐδημιουργήθη ἡ κατάστασις αὐτή; Ὡς γνωστόν, ὁ ἐργαζόμενος κόσμος καὶ εἰδικώτερον ἡ μεσαία τάξις ἔχει ἔντονον τὸ αἴσθημα τῆς ἰδιοκτησίας, ἐπιθυμεῖ τὴν ἀπόκτησιν ἰδίας στέγης πρὸς στέγασιν τῆς οἰκογενείας του. Μὴ ἔχων δὲ οἰκονομικὰς δυνατότητας τοιαύτας, ὥστε νὰ ἀγοράσῃ οἰκόπεδον τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο ἐντὸς ἐγκεκριμένου σχεδίου πόλεως καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ συνέπειαν ἦτο ἀκριβότερον, ἐστρέφετο πρὸς τὰ φθηνότερα, τὰ ὁποῖα ἦσαν καὶ τὰ ἐκτὸς σχεδίου. Μὲ μυρίας προσπαθείας καὶ ἐκμεταλλευόμενος διάφορα περιστατικά, ὡς φερ’ εἰπεῖν τὰς ἐκλογὰς ἢ τοὺς γάμους τοῦ Βασιλέως, κατώρθωσε νὰ στήσῃ ἕνα σπιτάκι μὲ ἀποτέλεσμα σήμερον νὰ εὑρισκώμεθα πρὸ 300 χιλ. οἰκοδομικῶν παραβάσεων. Ἐὰν δὲ δὲν ληφθοῦν ριζικὰ μέτρα, τὰ αὐθαίρετα καθημερινῶς θὰ αὐξάνωνται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ὑπολογίζει, ὅτι τὰ αὐθαίρετα αὐξάνονται κατὰ 3.000 κατὰ μῆνα, φοβοῦμαι, ὅτι ὁ ἀριθμὸς εἶναι πολὺ μεγαλύτερος, διότι πλὴν τῶν ἄλλων καὶ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως δὲν ἐπαρκοῦν, ὥστε νὰ προλαμβάνουν πᾶσαν παρανομίαν. Μία εἶναι ἡ λύσις. Νὰ ἐνταχθῇ τὸ ταχύτερον ὁλόκληρον τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς ἐντὸς σχεδίου, οὕτως ὥστε νὰ δημιουργήσωμεν εἰς τὸ μέλλον συγχρόνους οἰκισμοὺς μὲ φαρδεῖς δρόμους, πλατείας, κοινοχρήστους χώρους, πράσινον καὶ ἀποχέτευσιν καὶ ὅ,τι ἄλλο εἶναι ἐπιβεβλημένον. Δεύτερον, νὰ νομιμοποιηθοῦν ἅπαντα τὰ ὑπάρχοντα αὐθαίρετα ἄνευ ὅμως οἱασδήποτε οἰκονομικῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ἄνευ καταβολῆς φόρου ὑπεραξίας. Εἶμαι τελείως ἀντίθετος πρὸς πᾶσαν ἐπιβολὴν οἱουδήποτε φόρου ἢ εἰσφορᾶς εἰς βάρος τῶν πτωχῶν βιοπαλαιστῶν καὶ δηλῶ κατηγορηματικῶς, ὅτι οἱαδήποτε ἐπιβολὴ θὰ μὲ εὕρῃ ἄκρως ἀντίθετον. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συζητήσω ὅπως ἐπιβληθῇ μία μικρὰ εἰσφορὰ διὰ τὰς πολυτελεῖς καὶ μεγάλας οἰκοδομάς, ἀξίας ἄνω τῶν 150 χιλ. δραχμῶν, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, ὅτι οἱ πόροι αὐτοὶ θὰ διατεθοῦν διὰ τοπικὰ καὶ μόνον ἔργα εἰς τὴν συνοικίαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν εἰσεπράχθησαν. Θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ τὸ ταχύτερον μέτρα, διότι τὸ ΙΚΑ ἔχει ἐξαπολύσει ἤδη τοὺς ὑπαλλήλους του καὶ ζητεῖ νὰ εἰσπράξῃ τὰς ἐργατικὰς ἐκ τῆς οἰκοδομήσεως ὀφειλάς. Ἔτι περαιτέρω θὰ πρέπει νὰ ἀπαλλαγοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπὸ τὸν φόρον τῆς ὑπεραξίας. Τρίτον, θὰ πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ πατάσσεται πᾶσα νέα αὐθαιρεσία. Διὰ νὰ γίνῃ ὅμως αὐτό, θὰ πρέπει προηγουμένως, ὡς προεῖπον, νὰ ἐνταχθῇ ὁλόκληρον τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς εἰς τὸ Σχέδιον Πόλεως καὶ νὰ νομιμοποιηθοῦν τὰ αὐθαίρετα. Δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ ἀγνοήσῃ τὴν ἐπικρατοῦσαν σήμερον εἰς τοὺς γύρωθεν οἰκισμοὺς κατάστασιν, οἱ ὁποῖοι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει δύνανται νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς σύγχρονοι οἰκισμοί, καὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους παντελῶς ἐλλείπουν καὶ κοινόχρηστοι χῶροι, καὶ φαρδεῖς δρόμοι καὶ πράσινον. Μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα προτείνω πιστεύω, ὅτι σὺν τῷ χρόνῳ οἱ οἰκισμοὶ αὐτοὶ θὰ παύσουν νὰ ἀποτελοῦν ἕνα σύμπλεγμα αὐθαιρέτων κτισμάτων καὶ θὰ μεταβληθοῦν εἰς ὡραίους οἰκισμούς. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ἕνα ὑπόμνημα τῶν ἐξωραϊστικῶν Συλλόγων Ν. Λιοσίων, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς ἔχει ὑπ’ ὄψιν του καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, διότι τὸ ἔχω ἀπὸ μακροῦ καταθέσει εἰς τὴν Βουλήν, τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν ἐμπεριστατωμένον καὶ ἀπεικονίζει τὴν ἀπαράδεκτον κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν. Τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸν καθρέφτη τῆς ἐπικρατούσης εἰς τὰς περιοχὰς Ν. Λιοσίων καὶ Πετρουπόλεως καταστάσεως καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῆς ἐργασίας του ὡς πρὸς τὴν περιοχὴν αὐτήν. Ἤδη ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῶν ὑψῶν, μὲ τὸ ὁποῖον συνάπτεται καὶ τὸ θέμα τοῦ συντελεστοῦ ἐκμεταλλεύσεως. Ἡ γνώμη μου, χωρὶς νὰ εἶμαι τεχνικός, εἶναι, ὅτι προτιμοτέρα εἶναι ἡ καθ’ ὕψος ἐπέκτασις τῆς πόλεως παρὰ ἡ κατ’ ἔκτασιν τοιαύτη. Διότι ἂν ἴδῃ κανεὶς τὰς Ἀθήνας ἀπὸ ἀεροπλάνον, θὰ ἴδῃ μίαν ἑνιαίαν πόλιν ἀπὸ τῆς Ἑκάλης μέχρι τοῦ Σκαραμαγκᾶ καὶ ἀπὸ τοῦ Ὑμηττοῦ μέχρι τῆς Βουλιαγμένης. Δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται νὰ λάβωμεν μίαν σαφῆ θέσιν. Τί προτιμοῦμεν νὰ ἔχωμεν μίαν πόλιν ἀναπτυσσομένην κατ’ ἔκτασιν ἢ καθ’ ὕψος; Νομίζω, ὅτι ἡ καθ’ ὕψος πόλις εἶναι προτιμοτέρα. Καὶ τοῦτο διότι δημιουργεῖ ὡς εἶναι εὔλογον, ὀλιγώτερα προβλήματα ἀπὸ τὴν κατ’ ἔκτασιν ἀνάπτυξιν. Κύριοι συνάδελφοι, πλήρης νέκρωσις ἔχει ἐπέλθει εἰς ὡρισμένους Δήμους τῆς περιφερείας μου, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπάρχει μικρὸν ὕψος οἰκοδομῶν. Εἶναι ἀπαράδεκτον εἰς ἓν μόνον μικρὸν τμῆμα τοῦ Παλ. Φαλήρου, παραδείγματος χάριν, νὰ ὑπάρχῃ ὕψος 14½ μέτρα, εἰς δὲ τὸ ὑπόλοιπον Φάληρον 10 μέτρα. Θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀντιμετωπίσῃ συντόμως τὴν ἑνοποίησιν τοῦ ὕψους δι’ ὁλόκληρον τὸ Παλ. Φάληρον εἰς τὰ 14½ μέτρα, ἐὰν θέλῃ νὰ σώσῃ τὸ ὡραῖον τοῦτο προάστιον ἀπὸ τὸν βέβαιον μαρασμόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀπειλεῖται. Ἀνάλογον θέμα ἀντιμετωπίζει καὶ ἡ Καλλιθέα, ἡ πέμπτη εἰς πληθυσμὸν πόλις τῆς Ἑλλάδος, ὁ Βύρων, ἡ Ἀνάληψις, ἡ Νέα Ἑλβετία, διὰ τὰς ὁποίας κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, συνεπεία σχετικῆς ἐρωτήσεώς μου, συζήτησιν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου, σήμερον ἁπλῶς ἀναφέρομαι εἰς αὐτάς, ὁμοίως δὲ καὶ ὁ Ὑμηττός, ἡ Καισαριανή, ἡ Νέα Σμύρνη καὶ πολλοὶ ἄλλοι Δῆμοι. Εἰδικῶς θὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ θέμα τῆς Ν. Σμύρνης, ὅπου δὲν ὑφίσταται θέμα αὐξήσεως τοῦ ὑφισταμένου ὕψους, ἀλλὰ ἄρσις γενομένης ἀδικίας, ἡ ὁποία προσεγένετο διὰ τῆς μειώσεως τοῦ ἐπιτρεπομένου ὕψους. Ὅταν, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Οἰκισμοῦ, τὴν 4 Μαΐου 1965 συνεζητεῖτο σχετικὴ ἐρώτησίς μου, μὲ διακόψατε καὶ μοῦ εἴπατε, ὅτι ἡ μείωσις τοῦ ὕψους εἰς Ν. Σμύρνην συνετελέσθη ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ μείωσις τοῦ ὕψους ἀπὸ 14 μ. εἰς 11 μ. ἐπραγματοποιήθη ἐπὶ Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1961 καὶ ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Πίππα. Ὁ ψίθυρος, ὁ ὁποῖος διατρέχει ὁλόκληρον τὴν Ν. Σμύρνην, εἶναι, ὅτι ὁ κ. Πίππας προέβη εἰς τὴν μείωσιν αὐτὴν καὶ μάλιστα τὰς παραμονὰς τῆς ἀποχωρήσεώς του ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, διότι ἑκατέρωθεν τῆς εἰς Ν. Σμύρνην καὶ ἐπὶ τῶν ὁδῶν Ἰκονίου καὶ Κασαμπᾶ κειμένης οἰκίας τοῦ ἀδελφοῦ του ἀνεγείροντο δύο οἰκοδομαὶ μὲ τὸ ἐπιτρεπόμενον ὕψος τῶν 14 μ. καὶ τοιουτοτρόπως ἡ οἰκία τοῦ ἀδελφοῦ του περιεκλείετο. Ὅταν ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον ὁ κ. Θεοδοσιάδης ἐπραγματοποιήσαμεν μίαν σύσκεψιν εἰς τὸ Δημαρχεῖον ὑπὸ τὴν προεδρίαν του, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβον μέρος ὁ τότε Δήμαρχος ἀείμνηστος Περιμένης, δημοτικοὶ σύμβουλοι καὶ ἐγὼ καὶ ἐτέθη ἐπὶ τάπητος τὸ ὅλον θέμα. Ὁ κ. Θεοδοσιάδης ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τοῦ θέματος καὶ κατόπιν αὐτοῦ προώθησε τὴν ἔκδοσιν διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐστάλη δι’ ἐπεξεργασίαν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Δυστυχῶς, ἡ Κυβέρνησις παρῃτήθη καὶ τὸ διάταγμα δὲν ἐδημοσιεύθη. Ἔκτοτε ἐγένοντο διαβήματα καὶ εἰς ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργέ, ὑπὸ τοῦ νῦν Δημάρχου κ. Παπαθανασίου καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ εἰς τὴν τελευταίαν ἔγγραφον ἀπάντησίν σας τοῦ Ἰουνίου 1964 ἐδηλώνατε εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, ὅτι ὅλα εἶναι ἕτοιμα καὶ ὅτι θὰ ἐπαναχορηγηθῇ τὸ οὕτως ἀπωλεσθὲν ὕψος. Δυστυχῶς, ὅμως, παρῆλθεν ὁλόκληρον ἔτος καὶ οὐδὲν ἐπράξατε. Οὕτως ἔχει τὸ θέμα διὰ τὴν Ν. Σμύρνην, κ. Ὑπουργέ, καὶ διὰ νὰ μὴ συνεχίζεται ἡ ἀπαράδεκτος αὐτὴ κατάστασις θὰ πρέπει αὔριον τὸ πρωΐ μόλις φθάσετε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον σας, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ λύσητε τὸ θέμα.

§115Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν τὰ πράγματα ἔχουν ὡς τὰ λέγει ὁ κ. συνάδελφος, τότε ὁ κ. Πίππας ἔχει ἄδικον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ πράγματα.

§116Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, σᾶς εἶπον πῶς ἔχουν τὰ πράγματα. Θὰ ἤθελα εἰδικῶς διὰ τὴν Νέαν Σμύρνην νὰ προσθέσω, ὅτι τὸ εὖρος τῶν ὁδῶν εἶναι κατὰ μέσον ὅρον 25 μέτρα ἀπὸ οἰκοδομικῆς γραμμῆς καὶ τὸ στοιχεῖον τοῦτο συνηγορεῖ εἰς τὴν ταχεῖαν ἐπίλυσίν του. Ἕνα ἄλλο ζήτημα εἶναι τὸ θέμα τοῦ ἀποχετευτικοῦ δικτύου, τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως ἀπασχολεῖ τὴν Καλλιθέαν, Ν. Σμύρνην καὶ Παλ. Φάληρον. Θὰ πρέπει νὰ ὁλοκληρωθῇ μία μελέτη διὰ τῆς ὁποίας θὰ καθορισθοῦν ἐπακριβῶς τὰ θέματα τὰ ἀποχευτικά. Διότι οἱ Δῆμοι, τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ὁ Ὀργανισμὸς Ἀποχετεύσεως εὑρίσκονται εἰς συνεχῆ ἀντιδικίαν. Ὑπάρχουν Δῆμοι, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόθυμοι ὅπως καταβάλουν τὴν σχετικὴν δαπάνην εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἀποχετεύσεως, παρὰ ταῦτα ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς διαπνεόμενος ἀπὸ ὅλως στενόκαρδον ἀντίληψιν, κωφεύει διὰ νὰ συντάξῃ ἀκόμη καὶ τὴν μελέτην. Τέταρτον θέμα εἶναι τῶν κοινοχρήστων χώρων καὶ τοῦ πρασίνου. Παντελὴς καὶ αἰσθητὴ εἶναι ἡ ἔλλειψις αὐτῶν. Σεῖς, κ. Ὑπουργέ, εἶσθε ἐν μέρει ὑπεύθυνος διὰ τοῦτο, διότι ἐπετρέψατε νὰ ἀνεγερθῇ εἰς τὸν χῶρον ἔναντι τοῦ Ξενοδοχείου Χίλτον, ὁ ὁποῖος προωρίζετο διὰ πάρκον, ἡ γνωστὴ πολυκατοικία τῶν ἀξιωματικῶν. Εἶναι ἀπαράδεκτον τὸ ἐλάχιστον πράσινον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, νὰ μὴ τὸ διαφυλάττωμεν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ. Καὶ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνέγερσις τῆς πολυκατοικίας αὐτῆς, εἰς περιοχὴν μάλιστα, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ἓν δωμάτιον στοιχίζει χιλίας λίρας. Τιμῶ τοὺς Ἕλληνας Ἀξιωματικοὺς διὰ τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς θυσίας, τὰς ὁποίας ἔκαμαν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ εἶναι ἕτοιμοι εἰς τὸ μέλλον νὰ κάμουν, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι νὰ τοὺς ἐπιτρέπωμεν νὰ ἀνεγείρουν πολυκατοικίαν εἰς βάρος τοῦ πρασίνου, εἰς βάρος αὐτῆς ταύτης τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ὑπάρχει τεραστία ἀπόστασις.

§117Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Δὲν πταίει ὁ Ὑπουργός. Ὑπάρχει ἐγκεκριμένον σχέδιον.

§118Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπ. Δημοσίων Ἔργων). Εἶχε δοθῆ καὶ ἄδεια.

§119Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ ποὺ ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸν τιμᾷ, δὲν πταίει αὐτός, ἄλλος πταίει.

§120Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Τὸ γνωρίζω καλῶς, διότι τὸ θέμα ἐθίγη διὰ μακρῶν ὑπὸ τοῦ τύπου. Ἐγὼ δὲν στρέφομαι ἐναντίον τοῦ κ. Ἀγγελούση, στρέφομαι ἐναντίον τοῦ ἐκπροσωποῦντος αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν Κυβέρνησιν Ὑπουργοῦ. Περαίνων τὴν σύντομον αὐτὴν ὁμιλίαν μου, θὰ ἤθελα νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν πρότασιν συστάσεως Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς. Τὰ προβλήματα τῆς Πρωτευούσης εἶναι πολὺ μεγάλα καὶ πολὺ σοβαρὰ καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον διακομματικῆς ἐρεύνης. Τὰ προβλήματα ταῦτα δὲν ἐπιδέχονται δημαγωγίαν, οὔτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὅλοι μας θὰ πρέπει νὰ ἀναλάβωμεν τὰς εὐθύνας μας καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν χάραξιν κοινῆς πολιτικῆς.

§121Χ. ΜΠΟΥΓΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, πρόκειται νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἢ μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Βερνίκου θὰ διακόψωμεν. Ἐὰν πρόκειται νὰ διακόψωμεν, θὰ πρέπει νὰ μᾶς δηλωθῇ, ὅτι θὰ ὁρισθῇ καὶ ἄλλη συνεδρίασις διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς.

§122Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς νέας συνόδου, τὸ θέμα αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν, διὰ νὰ συζητηθῇ ἐν ἐκτάσει. Λυποῦμαι, διότι παρ’ ὅλον ὅτι συζητεῖται ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα, εἰς τὴν αἴθουσαν εὑρίσκονται τόσοι ὀλίγοι βουλευταί. Κύριοι βουλευταί, ἔχετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ καὶ ἄλλη ἡμέρα διὰ νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα.

§123Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπ. Δημοσίων Ἔργων). Νομίζω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ μία ἡμέρα ἀκόμη.

§124Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Φοβοῦμαι, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἄλλη ἡμέρα δὲν θὰ ὑπάρξῃ. Μποροῦμε, προκειμένου νὰ ὁμιλήσωμεν ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι, νὰ περιορίσωμεν τὰς ὁμιλίας μας καὶ νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις.

§125Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπ. Δημοσίων Ἔργων). Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται νὰ κάμωμεν διαλογικὴν συζήτησιν, ὅπως κατήντησε νὰ κάμωμεν ἐνώπιον ἐλαχίστων βουλευτῶν, εἶναι προτιμότερον νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα εἰς τὸ γραφεῖον μου.

§126Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα νὰ μὴν ὁμιλήσω. Ἔχω ἕνα δωδεκάλογον τὸν ὁποῖον καὶ θὰ καταθέσω εἰς τὰ πρακτικά. Τοῦτο τὸ πράττω, ἂν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος διότι ἤμην ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω πρὸ τοῦ κ. Βαρβιτσιώτη καὶ τοῦ κ. Βερνίκου.

§127Χ. ΜΠΟΥΓΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἀναπτύξωμεν καὶ ἡμεῖς τὰς ἀπόψεις μας; Ὡμίλησαν μόνον βουλευταὶ τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἡμεῖς τοῦ Πειραιῶς δὲν ἐλάβαμε τὸν λόγον. Θὰ πρέπει νὰ μᾶς δηλωθῇ κατηγορηματικῶς, πρόκειται νὰ ἔχωμεν ἄλλην συνεδρίασιν ἢ θὰ ὁμιλήσωμεν ἀπόψε;

§128Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅταν εἶπεν, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν εἰς τὸ γραφεῖον του. Τὰ θέματα αὐτὰ εἶναι τόσον σοβαρά, ποὺ δὲν πρέπει νὰ συζητηθοῦν κατ’ ἰδίαν. Πρέπει νὰ συζητηθοῦν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ νὰ ἀναπτύξῃ κανεὶς ὑπευθύνως τὰς ἀπόψεις του. Ἢ θὰ γίνῃ καὶ ἄλλη συνεδρίασις ἢ θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν ὅλοι μας.

§129Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. (Ὑφυπ. Δημοσίων Ἔργων). Ποιὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ καὶ τρίτη συζήτησις;

§130Χ. ΜΠΟΥΓΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸν κ. Βερνῖκον θὰ διακόψωμεν;

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διακόψωμεν.

§132Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ δὲν ὁμιλοῦμεν. Ὀλίγοι βουλευταὶ παραμένομεν μέχρι πέρατος τῶν συνεδριάσεων καὶ ὁμιλοῦμεν ἐναντίον τοῦ Τύπου διατὶ καυτηριάζει τὴν ἀπουσίαν τῶν βουλευτῶν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θέλω νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι ὁ Τύπος κάμει τὸ καθῆκον του, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡμεῖς δὲν πράττομεν τὸ ἰδικόν μας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, πρέπει ὅσοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων παρευρίσκονται καὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν, νὰ τοὺς δοθῇ ὁ λόγος.

§133Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶμαι τεχνικός, ἀλλὰ συμβαίνει ἰδιαιτέρως νὰ μὲ ἀπασχολοῦν, ἂς εἴπω, ἐρασιτεχνικῶς τὰ θέματα ποὺ θίγει ἡ ἐπερώτησις. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐζήτησα νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἐθίγησαν ὡρισμένα θέματα καὶ ἐτονίσθη ἐκ μέρους ὡρισμένων συναδέλφων, ὅτι τὸ πολεοδομικὸν πρόβλημα ἀφορᾷ τὴν Πρωτεύουσαν. Τὸ πολεοδομικὸν πρόβλημα δὲν εἶναι μόνον θέμα τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, εἶναι γενικώτερον, εἶναι θέμα ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν τὸ πολεοδομικὸν ἐγκαίρως εἶχεν ἀντιμετωπισθῆ ἐν ὄψει τῶν ἀναγκῶν τῆς συγχρόνου ἐποχῆς, δὲν θὰ εἴχομεν φθάσει εἰς τὸν ὑδροκεφαλισμὸν τῶν Ἀθηνῶν. Κύριοι συνάδελφοι, κάθε ἐπερώτησις εἶναι μομφὴ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ. Εἰς τὴν προκειμένην, ὅμως, περίπτωσιν, νομίζω, ὅτι ἡ μομφὴ δὲν πρέπει νὰ στρέφεται ἐναντίον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐναντίον τοῦ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ἐναντίον τῆς παρατάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ὁ ἐπερωτῶν συνάδελφος, ἡ ὁποία ἀπὸ τοῦ 1933, ἐκτὸς τῶν 2 μικρῶν διαλειμμάτων, ἐκυβέρνησε τὴν χώραν καὶ εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν πολεοδομικὴν ἀναρχίαν ποὺ ὑπάρχει σήμερον. Τὰ σφάλματα τοῦ παρελθόντος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διορθωθοῦν εἰς τὸ 1½ ἔτος ποὺ κυβερνᾶ ἡ Ἕνωσις Κέντρου. Τὰ 300.000 π.χ. αὐθαίρετα εἶναι γνωστόν, ὅτι εἶχον κτισθῆ πολὺ πρὸ τῆς νίκης τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§134Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Καὶ τώρα τί γίνεται;

§135Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Ἡ νόσος, εὑρισκομένη εἰς τὸ στάδιον τῆς θεραπείας, ἔχει ἀκόμη τὰς ἐπιπτώσεις καὶ τὰς ἐκδηλώσεις της. Πάντοτε μετὰ μακρὰν ἀσθένειαν περνᾶμε εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀναρρώσεως, ἀλλὰ παραμένουν αἱ συνέπειαι καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι πολὺ σύντομα ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν...

§136Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Ἑνάμισυ ἔτος δὲν τὸ ἔφερε, τώρα θὰ τὸ φέρῃ;

§137Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Μὴ ξεχνᾶμε, ὅτι ἡ Δεξιὰ κυβερνᾶ ἀπὸ τὸ 1933. Εἰς τὰ μικρὰ διαλείμματα, ποὺ ἐκυβέρνησεν ἡ Φιλελευθέρα παράταξις, ἁπλῶς ἠσχολήθη μὲ τὸ νὰ γαληνεύσῃ τὸν τόπον, τὸν ὁποῖον εἴχατε ὁδηγήσει μὲ τὰ σφάλματά σας εἰς τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ περιπέσῃ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Ἀριστερᾶς καὶ ἐζητήσατε νὰ σώσωμεν τὸν τόπον, ἄλλοτε ὑπὸ τὸν Πρωθυπουργὸν Σοφούλην καὶ ἄλλοτε ὑπὸ τὸν Πλαστήραν.

§138Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Ὑπῆρχεν ἕτοιμον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐὰν τὸ ἐδέχετο ὁ κ. Ὑπουργός, ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχε καταθέσει, ἀλλὰ εἶναι θέματα χρημάτων, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ λυθοῦν αὐτὰ τὰ θέματα. Ἠκούσατε εἰς κανένα πρόγραμμα προεκλογικὸν — κομματικὸν νὰ ἀναφέρεται ἡ πολεοδομία; Οὐδεὶς τὴν ἀνέφερεν.

§139Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Ὑπῆρχον θέματα βασικώτερα, ὅπως τῆς ἐλευθερίας, τῆς παιδείας, τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ἀνθρώπου ποὺ μοιραίως τὸ θέμα τῆς πολεοδομίας εἶχεν ἄλλην σειράν. Τώρα, ποὺ ἐξησφαλίσαμεν τὴν παιδείαν, τὴν ἐλευθερίαν, ποὺ ἐδώσαμεν εἰς τοὺς Ἕλληνας τὸ δικαίωμα νὰ λέγωνται ἄνθρωποι, προχωροῦμεν καὶ εἰς τὴν πολεοδομίαν. Μὲ Πρωθυπουργὸν τὸν Γεώργιον Παπανδρέου, θὰ πρέπει νὰ ἐξελιχθῇ ἐπὶ τὰ βελτίῳ τὸ πολεοδομικόν. Τὸ θέμα εἶναι γενικώτερον καὶ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὑπερκομματικά. Ἁπλῶς ὤφειλα, ὡς κυβερνητικὸς βουλευτής, νὰ μὴν ἀφήσω νὰ ὑπάρξῃ τὸ σημεῖον αὐτὸ μὴ πλήρως διευκρινισμένον.

§140Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχει συνήθεια ὅλα νὰ πέφτουν στὴν ράχη τῆς Ε.Ρ.Ε.

§141Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Τὸ ὅτι εἶχε τὴν τιμὴν ἡ ΕΡΕ νὰ κυβερνήσῃ μὲ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν ἐπὶ 11 χρόνια τὸν τόπον, μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ὑπομνήσω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἔπρεπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν, ὢν καὶ Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν, νὰ εἶχεν ἀνακινήσει τὰ πολὺ ὀρθὰ αὐτὰ θέματα κατὰ τὰ ἀλλεπάλληλα Ὑπουργικὰ Συμβούλια, εἰς τὰ ὁποῖα συμμετεῖχεν ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω περισσότερον τὴν ἤδη τόσον ἰσχνὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ὅμως νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιδρᾶ ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς συζητήσεως, διότι μὲ τὴν μορφὴν ποὺ ἔχει ἡ Βουλὴ ἀπὸ πλευρᾶς Κανονισμοῦ καὶ δικαιοδοσίας βουλευτῶν γνωρίζετε, ὅτι αὐτὰ ποὺ δυστυχῶς ἀναπτύσσομεν ἐδῶ σπάνια ὑλοποιοῦνται, θὰ ἦτο ἴσως καλλίτερον νὰ διεξάγεται διάλογος μεταξὺ Ὑπουργοῦ καὶ βουλευτῶν καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἐζήτησα νὰ ὁμιλήσω, διότι παρίσταται ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς καὶ ἴσως αὐτά, ποὺ θὰ εἴπω ὡς ἐρασιτέχνης τοῦ θέματος, νὰ εἶναι ἐνδιαφέροντα. Ἐδογμάτισεν ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Ρουσσόπουλος ὑπὸ τὸ γνωστὸν κῦρος του, ὅτι ὄχι ὕψη. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω καὶ νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι συμβαίνει πολλὲς φορὲς οἱ ἐρασιτέχναι ἀπὸ τοὺς ἐπαγγελματικῶς ἢ εἰδικῶς ἀσχολουμένους νὰ ἔχουν ἴσως ὀρθοτέραν ἀντίληψιν τῶν πραγμάτων, διότι εἶναι ἀπηλλαγμένοι τῶν ἐπιδράσεων, ποὺ μοιραίως δημιουργεῖ ἡ καθημερινὴ ἀπασχόλησις εἰς ἕνα θέμα. Θὰ πρέπει νὰ διακρίνωμεν ἐὰν πρόκειται περὶ ἐμπορικοῦ κέντρου καὶ περὶ οἰκισμοῦ κατοικιῶν. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἐμπορικοῦ κέντρου, ἡ σύγχρονη ζωὴ ἐπιβάλλει τὴν καθ’ ὕψος ἐπέκτασιν τῶν πόλεων διὰ νὰ ἐξοικονομῆται χρόνος καὶ διὰ νὰ ἐξασφαλίζεται ἡ εἰς τὸν πλέον ἐλάχιστον χρόνον κίνησις τῶν πολιτῶν. Ἐὰν πρόκειται περὶ πολυκατοικιῶν, ἐπιβάλλεται ἡ κατ’ ἔκτασιν ἐπέκτασις διὰ νὰ ἐξασφαλίζεται ἡ δυνατότης στοιχειώδους ὑγιοῦς διαβιώσεως τῶν ἐργαζομένων. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θὰ ἀναφέρω μίαν στιχομυθίαν γενομένην ἐν Ἀμερικῇ. Ὅταν ἠρώτησα ἀμερικανὸν εἰδικὸν ποῖον εἶναι τὸ ἰδικόν σας ἀρχιτεκτονικὸν σχέδιον, μοῦ ἀπήντησε κανένα, εἰς τοὺς τομεῖς ὅπου σεῖς οἱ Εὐρωπαῖαι ἐπετύχατε νὰ δώσητε τὸ τέλειον σᾶς ἀντιγράφομεν καὶ στρεφόμεθα εἰς ἄλλους τομεῖς. Οἱ Ἕλληνες, μοῦ εἶπεν, ἔχετε δώσει τὴν κλασσικὴν ἀρχιτεκτονικὴν καὶ τὴν ἠκολουθήσαμεν εἰς τὰ δημόσια κτίρια. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν ἀπὸ πλευρᾶς πολεοδομικῆς, νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰ ἄλλα κράτη τῆς Εὐρώπης μὲ βάσιν τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὴν παρουσίαν τῆς Ἀκροπόλεως, τοῦ Φιλοπάππου καὶ προκειμένου περὶ τῆς οἰκιστικῆς πλευρᾶς τὴν παθολογικὴν ἀτομικότητα τοῦ Ἕλληνος, ποὺ ὁ καθένας θέλει νὰ ἔχῃ τὸ ἰδικόν του σπίτι, μὲ τὸν ἰδικόν του κῆπον, ἀδιαφορῶντας ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ δρόμος, ἀδιαφορῶντας ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα ἢ νερὸ ἢ ἀποχέτευσις. Τὸ πρόβλημα εἰς τὸν τόπον μας τὸ πολεοδομικὸν εἶναι ἀπὸ τὰ πολυπλοκώτερα καὶ διότι, ὡς εἶναι, εἰς τὴν βάσιν του τὴν οἰκιστικὴν τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς ἔχει τὴν Ἀκρόπολιν, ἡ ὁποία ὑπαγορεύει περιορισμὸν τῶν ὑψῶν, ἀλλὰ καὶ διότι ὁ Ἕλλην δὲν θέλει νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσῃ κάποτε αὐτὴ ἡ ὁριζόντιος καὶ κατ’ ἐμβαδὸν ἐπέκτασις. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὴν ὀργάνωσιν ὅλων τῶν κατωκημένων περιοχῶν καὶ κλασσικὸν παράδειγμα εἶναι, ὅτι εἰς τὴν πρώτην παράλληλον τῆς λεωφόρου Βασιλέως Κωνσταντίνου, εἰς τὴν ὁδὸν Φωκιανοῦ καὶ ἡ ἄλλη ἐν συνεχείᾳ παράλληλος ὁδὸς εἶναι ἀκόμη μὲ γκρεμνὰ καὶ βράχους. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ κράτους αὐτοῦ καὶ τὰ οἰκονομικὰ μέσα εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῶν στοιχειωδῶν ὅρων δημιουργίας τῶν οἰκισμῶν; Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι γνωρίζουν αἱ ἁρμόδιαι Ὑπηρεσίαι αἱ τεχνικαὶ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ καὶ Δημοσίων Ἔργων καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου ὅταν ἀποφασισθῇ ἡ δημιουργία ἑνὸς οἰκισμοῦ προηγεῖται τὸ ὁδικὸν δίκτυον, τὸ τηλέφωνον, ἡ ἀποχέτευσις καὶ ὅλα γενικῶς τὰ κοινόχρηστα ἔργα καὶ ἔπεται ἡ οἰκοδόμησις τῶν κατοικιῶν ἢ τῶν χώρων διαβιώσεως. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, πρῶτα γίνεται ἡ κατασκευὴ τῆς οἰκοδομῆς καὶ μετὰ 10ετίαν ἢ 50ετίαν ἢ καὶ 100ετίαν συζητοῦνται ἐὰν θὰ περάσῃ ὁ ὑπόνομος, τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα ἢ τὸ νερό. Ἡ νόσος ὑπάρχει καὶ πρέπει νὰ τὴν διαγνώσωμεν ἀντικειμενικὰ καὶ ὄχι εἰς τὸ πῶς θὰ εἴμεθα ἀρεστοὶ ἢ ὄχι εἰς τὴν ἄλφα ἢ βῆτα ὁμάδα τῶν ψηφοφόρων μας. Ἀνεφέρθη ὁ προλαλήσας συνάδελφος κ. Βαρβιτσιώτης εἰς τὴν προσπάθειαν τοῦ κ. Καραμανλῆ. Εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ κ. Καραμανλῆς κατέβαλε προσπάθειαν νὰ ἀπαγκιστρώσῃ τὸν τόπον ἀπὸ τὸ ἀτυχὲς παρελθόν. Ἡ προσπάθειά του, ὅμως, ὑπῆρξε προσπάθεια προθήκης καὶ προσόψεως. Ηὔξησε τὸ ὕψος τῶν οἰκοδομῶν εἰς προνομιακῶς ὠφεληθείσας ἀπὸ ἔργα περιοχάς, διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ ἴσως τοὺς παράγοντας φίλους του καὶ ἀφῆκε τὰς ἄλλας συνοικίας εἰς μαρασμόν. Ἀναφέρω ὡς παράδειγμα τὴν λεωφόρον Βασιλέως Κωνσταντίνου. Εἰς τοὺς ἀμέσως παρακειμένους τῆς λεωφόρου δρόμους δὲν ἔγινε τίποτα, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ παραμένουν καὶ σήμερον χαμοκέλλαι. Εἶναι σωστή, λοιπόν, ἡ ἄποψις νὰ μελετηθῇ τὸ θέμα αὐτὸ ἀπὸ μίαν Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν ὅμως, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ συμμετέχουν μὲ δικαίωμα ψήφου οἱ ὑπηρεσιακοὶ παράγοντες. Καὶ νὰ συζητηθῇ τὸ θέμα μὲ πᾶσαν ἄνεσιν. Εὐτυχῶς, ἔχομεν εἰς τὸν τόπον μας πρότυπα, ὡραίων οἰκισμῶν, ὅπως τὰ χωριὰ τῆς Κεφαλλονιᾶς τῆς δωρεᾶς Βεργωτῆ, τὸ Ψυχικὸν καὶ τὴν Φιλοθέην. Ἐὰν θέλωμεν νὰ διατηρήσωμεν τὸ ὕψος τῶν οἰκοδομῶν χαμηλότερον εἰς τὴν περίμετρον τοῦ κέντρου τῶν Ἀθηνῶν, θὰ πρέπει νὰ δώσωμεν ὡρισμένα εὐεργετικὰ κίνητρα, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἰσόρροπος ἀνάπτυξις ὅλων τῶν περιφερειῶν. Ὡς γνωστόν, αἱ Ἀθῆναι καὶ ὅλαι αἱ μεγάλαι πόλεις ἐπεκτείνονται. Ὅλαι ὅμως αἱ πόλεις ἔχουν τὸ ἐμπορικόν των κέντρον, εἰς τὸ ὁποῖον τὰς μὴ ἐργασίμους ὥρας οὐδεὶς κυκλοφορεῖ καὶ τὸ ἀστικόν των. Δὲν μποροῦμε μὲ τὰ ἴδια μέτρα καὶ τὰ ἴδια σταθμὰ νὰ κρίνωμεν τὰ ἐμπορικὰ κέντρα καὶ τὰς ἀστικὰς συνοικίας καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ δι’ αὐτὰς τὸ ἴδιον ὕψος. Τὸ ὕψος, δηλαδή, ποὺ θὰ ὁρίσωμεν διὰ τὸ ἐμπορικὸν κέντρον, διὰ τὸ CITY τῶν πόλεων. Εἰς τὰς ἀστικὰς συνοικίας, ὅπου ξεκουράζονται ἐκεῖνοι ποὺ ἐργάζονται εἰς τὰ ἐμπορικὰ κέντρα, πρέπει νὰ προβλέψωμεν ἀνέτους κατοικίας μὲ κήπους καὶ ἄνεσιν χώρου καὶ αὐτὸ ἀπαιτεῖ εἰδικὰς ρυθμίσεις, κίνητρα διὰ νὰ ὑπάρξῃ ὀρθολογισμὸς διὰ τὸ μέλλον. Τὰ θέματα, ὅπως βλέπετε, εἶναι πολύπλοκα. Βεβαίως, κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἠκούσθησαν πολλὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σταχυολογήσῃ ὅσα ἐξ αὐτῶν τὸν ἐνδιαφέρουν καὶ μὲ τὸν παλμὸν ποὺ τὸν διακρίνει θὰ προχωρήσῃ πρὸς τὸν σωστὸν δρόμον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαγορεύσωμεν τὴν ἀνοικοδόμησιν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ρουσόπουλος. Ἐὰν πράξωμεν τοιοῦτόν τι νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας θὰ διοχετευθῇ εἰς τὰ ὀρυχεῖα τῆς Γερμανίας. Μὲ βίαια μέτρα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταστείλωμεν τὴν αἰσχροκέρδειαν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσωμεν πνοὴν καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν διὰ νὰ κρατηθοῦν ἐκεῖ οἱ βιοτέχναι, οἱ ἐπαγγελματίαι, οἱ ἀγρόται. Χρειάζεται, κύριοι βουλευταί, πολὺς κόπος καὶ ἐμπεριστατωμένη μελέτη διὰ νὰ βάλωμεν τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των καὶ χρειάζεται μελέτη σωστή, ἀντικειμενική, προγραμματισμένη.

§142Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὥρα παρῆλθε, καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κουράσω τοὺς κυρίους συναδέλφους μὲ εὐρυτέραν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, ὅμως, ἐπιγραμματικῶς, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τὸν Δωδεκάλογον — ὅπως τὸν ἀποκαλῶ — τῆς οἰκιστικῆς καὶ πολεοδομικῆς διαρθρώσεως τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς περιοχῆς της, ποὺ περιλαμβάνει τὰς ἀπόψεις μου, αἱ ὁποῖαι εἶναι: 1) Καθιέρωσις ἑνιαίου ὕψους. 2) Αὔξησις τοῦ ἐπιτρεπομένου ὕψους. 3) Συνένωσις ὁμόρων οἰκοπέδων πρὸς δημιουργίαν μεγαλυτέρων κτιριακῶν μονάδων. 4) Ὑπαγωγὴ τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν εἰς ἑνιαῖον σχέδιον πόλεως. 5) Ἐκτέλεσις τοῦ ἀποχετευτικοῦ δικτύου. 6) Ἐκτέλεσις τῆς ἐκπονηθείσης μελέτης Σμὶθ διὰ τὴν ὑπόγειον συγκοινωνίαν. (Μετρό, ὑπόγειοι διαβάσεις κλπ. Καὶ νὰ κινηθοῦν ὑπογείως οἱ ΣΠΑΠ–ΣΕΚ καὶ οἱ Ἠλεκτρικοὶ Σιδηρόδρομοι Ἀθηνῶν–Πειραιῶς). 7) Συγχώνευσις ἢ κοινοπραξία ΚΤΕΛ καὶ Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων, ἵνα οἱ ἐπιβάται ἀποβιβάζωνται εἰς τοὺς σταθμοὺς τῶν Ἠλεκτρικῶν Σιδηροδρόμων καὶ ἐκεῖθεν δι’ αὐτῶν εἰς τὸ κέντρον. 8) Δημιουργία ὑπογείων γκαράζ. 9) Μεταφορὰ Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. 10) Νομοθετικὴ ρύθμισις ἀρχαιολογικῶν χώρων μὲ κατανόησιν τῶν ὁμόρων περιοχῶν. 11) Ἵδρυσις Ὑπουργείου Διοικήσεως Πρωτευούσης καὶ 12) Διακομματικὴ Ἐπιτροπή. Συνεχὴς συνεργασία Ὑπουργοῦ καὶ Ὑφυπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων καὶ βουλευτῶν Ἀθηνῶν Αʹ καὶ Βʹ περιφερείας καὶ Πειραιῶς διὰ τὰ πολεοδομικὰ καὶ οἰκιστικὰ προβλήματα τῆς περιοχῆς Διοικήσεως Πρωτευούσης.

§143Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι κωμικὸν τὸ θέαμα τῆς Βουλῆς. Θέμα ὑψίστης σημασίας συζητεῖται ἐνώπιον 5 βουλευτῶν. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν μίαν ἀκόμη ἡμέραν διὰ νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ τὸ θέμα πρὸ τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ διακόψωμεν. Θὰ ἀναγνώσω τὰ ὀνόματα τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν, οἱ ὁποῖοι εἶναι τώρα παρόντες καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσουν πρῶτοι κατὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Εἶναι οἱ ἑξῆς: Κουτσοχέρας, Θεοδοσιάδης, Μπουγᾶς, Χαραλαμπόπουλος, Μελᾶς, Τσαλδάρης, Λαυρεντίδης. Δέχεται ἡ Βουλὴ, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§145ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. (Ὥρα 11.45′ μ.μ.).