1965.04.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 71η

Παρασκευὴ 9 Ἀπριλίου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 6.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Λώρας ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα ὅτι: Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Νικολαΐδης, Φ. Ζαΐμης, Ι. Μελᾶς καὶ Λ. Λυμπέρης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρώσεως τῶν κενῶν Μητροπολιτικῶν ἑδρῶν καὶ τρόπου ψηφίσεως τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Δ. Κωστῆς, 2) Δ. Βουρδουμπᾶς, 3) Ι. Κουτσοχέρας, Π. Κατσώτας, Φ. Μαῦρος καὶ Θ. Ὑψηλάντης, 4) Ι. Λαυρεντίδης, Δ. Ἰωάννου, Δ. Λαντζούνης καὶ Δ. Κίνιας, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Ὑπαλληλικοῦ Κώδικος κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Κ. Περραιβός, Ε. Ζαπάρτας, Γ. Ἡγουμενάκης, Θ. Ἀνδρεάδης, Κ. Σιγανίδης, Κ. Δημόπουλος, Α. Λιακόπουλος, Ν. Παπαηλιοῦ, Α. Τζιζῆς, Μ. Χλουβεράκης, Ι. Σακελλαρίου, Γ. Τζώρτζης, Θ. Μανωλόπουλος, Α. Παπαϊωάννου, Φ. Παπαδόπουλος, Κ. Τσιριμῶκος, Ι. Τσιριμῶκος, Ι. Γιαμᾶς, Σ. Γουδελῆς, Γ. Λυμπερόπουλος, Τ. Κατσικόπουλος, Τ. Κολοκυθᾶς καὶ Η. Κατριβάνος, 2) Γ. Γρηγορίου, Ε. Πέτσος, Ι. Μελᾶς, Α. Βλασακούδης καὶ Ν. Ἀλαβᾶνος, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως Ἀξιωματικῶν, Ἀρχισμηνιῶν καὶ Ὑπαξιωματικῶν τῆς Β. Ἀεροπορίας εἰσαχθέντων εἰς δίκην δι’ ἀδικήματα ἀμνηστευθέντα διὰ τοῦ Ν.Δ. 3437)1955». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Π. Κατσώτας, Γ. Βασιλᾶτος, Ι. Τσιριμῶκος, Κ. Τσιριμῶκος καὶ Ι. Παπασπύρου καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθέτου παρὰ τῷ Ι.Κ.Α. προαιρετικῆς ἀσφαλίσεως καὶ ἄλλων τινῶν μεταρρυθμίσεων τῆς περὶ Ι.Κ.Α. νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Λώρας, Ε. Κοθρῆς, Ι. Σεργάκης, Α. Τσαλδάρης καὶ Δ. Καραντζένης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως καὶ περὶ ἑτέρων τινῶν διατάξεων». Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Τσιριμῶκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου ὑπαλλήλων Ξενοδοχείων ὕπνου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Περιχώρων, αἰτουμένων ἐπαναπόδοσιν τῆς ὑπαλληλικῆς των ἰδιότητος καὶ κατάργησιν τοῦ ἐδαφίου 2 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν.Δ. 1828)42. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τοῦ Συνοικισμοῦ Παλαιοπαναγιᾶς Ναυπάκτου, αἰτουμένων ἠλεκτροδότησιν παρὰ τῇ ΔΕΗ τοῦ ἐν λόγῳ συνοικισμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου «Οἰκογενειακὴ Ἑστία», αἰτουμένου μὴ θέσπισιν τοῦ αὐτομάτου διαζυγίου. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σταμάτης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Δικαστικῶν κλητήρων Πρωτοδικείου Ἀγρινίου, αἰτουμένων ἀπάλειψιν ἐκ τοῦ ψηφισθησομένου Κώδικος Πολιτικῆς Δικονομίας τῶν διατάξεων τῶν προβλεπουσῶν μετάθεσιν ἔργων διενεργουμένων παρ’ αὐτῶν κλπ. Οἱ βουλευταὶ Θεσ)νίκης κ.κ. Α. Τσιάρας καὶ Γ. Πανάγος, διὰ τηλεγραφήματός των, αἰτοῦνται ἐξαγορὰν ὑπὸ τοῦ Κράτους τῶν πωλουμένων ὑπὸ τῶν Μονῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἐκτάσεων, πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων τῶν πλησιοχώρων Κοινοτήτων. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Λ. Νικολαΐδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν Συνδέσμων Ἐπισκεπτριῶν ἀδελφῶν καὶ ἐποπτῶν ἐξυγιάνσεως τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, αἰτουμένων ὅπως εἰς τὸ ὑπὸ κατάρτισιν νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ ΤΣΑΥ Νομοθεσίας» περιληφθῶσι διατάξεις ἐπιτρέπουσαι τὴν ὑπαγωγὴν τῶν μελῶν των εἰς τὸ ἐν λόγῳ Ταμεῖον. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ε. Ἀνερούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Ὑπαξ)κῶν καὶ ὁπλιτῶν Στρατοῦ Ξηρᾶς–Ἀέρος–Θαλάσσης παθόντων ἐν εἰρήνῃ, αἰτουμένων ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τοῦ ἀναπηρικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἡγουμενάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων μαθητῶν νυκτερινοῦ Οἰκον. Γυμνασίου Ἡρακλείου, αἰτουμένων κρατικοποίησιν τοῦ ἐν λόγῳ Γυμνασίου. Ὁ Πανελλήνιος Σύλλογος Ταξινόμων Διανομέων ΟΤΕ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ του, ὅπως ἐνισχύσῃ τοὺς πληγέντας ἐκ τῶν σεισμῶν, περιοχῆς Πελοποννήσου, ἀποφασίζει τὴν κράτησιν, μέσῳ τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ ΟΤΕ, ἑνὸς ἡμερομισθίου ἐξ ἑκάστου ταξινόμου καὶ κατάθεσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ λογαριασμὸν τῆς ἐπιτροπῆς περιθάλψεως σεισμοπαθῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Τ. Πλεύρης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Καστελλίου Καινουργίου Κρήτης, αἰτουμένου λῆψιν μέτρων προστασίας ἀμπελώνων ἐκ παγετῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Τ. Πλεύρης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ζωφόρων Πεδιάδος καὶ κατοίκων Γαρίπας Μονοφατσίου, αἰτουμένων λῆψιν μερίμνης ὑπὲρ τῶν παγετοπλήκτων τῶν ἐν λόγῳ περιοχῶν καὶ ἀποστολὴν ἐκτιμητοῦ πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ζημιῶν. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀγρινίου, αἰτουμένου αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ τῶν δακοπλήκτων ἐξαγωγίμων ἐλαιῶν τρεχούσης ἐσοδείας. Ὁ Καλλωπιστικὸς καὶ Ἐξωραϊστικὸς Σύλλογος Λυκοβρύσεως Ἀμαρουσίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν συνεχῆ καὶ ἀνενόχλητον ἐπέκτασιν τοῦ ἐργοστασίου Πανταζοπούλου ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἐθνάρχου Μακαρίου. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπᾶνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Δικαστικῶν Κλητήρων Πρωτοδικείου Ἀγρινίου, αἰτουμένων ἀπάλειψιν ἐκ τῆς ψηφισθησομένης Νέας Πολιτικῆς Δικονομίας τῶν διατάξεων τῶν προβλεπουσῶν μετάθεσιν ἔργων διενεργουμένων παρ’ αὐτῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Π. Σταυρόπουλος καταθέτει τηλεγρ. ἀναφορὰς τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Μεσολογγίου καὶ τῶν Ἐκπροσώπων τῆς Κοινότητος Γαβαλοῦς διαμαρτυρομένων διὰ τὰς χαμηλὰς τιμὰς αἱ ὁποῖαι προσφέρονται διὰ τὰ καπνά. Ὁ βουλευτὴς Ἡμαθίας κ. Δ. Χατζηδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τῆς Κοινότητος Βεργίνης, αἰτουμένων τὴν κατάργησιν τῆς εἰσφορᾶς πρὸς τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα Ραδιοφωνίας. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Ν. Αἰτωλ)νίας, αἰτουμένης ἐπέκτασιν τῆς διὰ βιβλιαρίων παροχῆς ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως καὶ εἰς τὸν ἐν λόγῳ Νομόν. Κάτοικοι τῆς πόλεως Καστοριᾶς διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπίθεσιν τοῦ βουλευτοῦ Δράμας κ. Κ. Δαμιανοῦ κατὰ τοῦ Συνταγματάρχου Ἀλ. Παπατέρπου Ὑπαρ)γοῦ τῆς ΚΥΠ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Ἀνδριανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροεπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Συλλόγου Ὕδρας αἰτουμένου ἐπαναφορὰν τοῦ Γραφείου τῆς Δ.Ε.Η. Ὕδρας εἰς τὴν περιφέρειαν Ἀττικῆς. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Ἀνδριανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροεπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Συλλόγου Ὕδρας αἰτουμένου χαρακτηρισμὸν τῆς ἐν λόγῳ νήσου ὡς φυλλοξηρούχου πρὸς εἰσαγωγὴν κηπευτικῶν προϊόντων ἐξ Ἀττικῆς. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Ν. Αἰτωλ)νίας, αἰτουμένης ἐπέκτασιν καὶ εἰς τὸν ἐν λόγῳ Νομὸν τῆς παροχῆς Ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ Νοσοκομειακῆς περιθάλψεως διὰ βιβλιαρίων. Οἱ Σύλλογοι ὑπαλλήλων Ἀσφαλιστικῶν Ἑταιρειῶν, Ἐμποροϋπαλλήλων καὶ Λογιστῶν Πρωτευούσης καὶ Πειραιῶς ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Φαρμακοποιῶν, ἡ Ὁμοσπονδία ἐργαζομένων Τύπου Ἑλλάδος κ.ἄ. αἰτοῦνται κύρωσιν καὶ ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 100 Διεθνοῦς Συμβάσεως Ἐργασίας δι’ ἧς καθιεροῦται ἴση ἀμοιβὴ ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἐργαζομένων εἰς Βιομηχανίαν Σακχάρεως, αἰτουμένων ἀναστολὴν ἀποφάσεως καὶ ἄμεσον ἐπαναπρόσληψιν τῶν ἤδη ἀπολυθέντων ἐξ αὐτῆς ὑπερεκατὸν ἐργατοϋπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Γ. Γραφάκος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἀλυκατῶν «Ἡ Καινίπολις» διαμαρτυρομένων διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν δρομολογίων τοῦ 5ου ΚΤΕΛ Λακωνίας πρὸς Ἅλυκα Ἀρεοπόλεως. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Γ. Μεταξᾶς καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἀγοραίων Αὐτοκινήτων Κεφαλληνίας «Ὁ Ἅγιος Γεράσιμος» δι’ ἧς αἰτεῖται τὴν χορήγησιν ἑτέρων ἀδειῶν τοιούτων αὐτοκινήτων, διὰ τὴν ὕπαιθρον τῆς ἐν λόγῳ νήσου. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Γ. Μεταξᾶς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Παλληξουριακοῦ Ἀθλητικοῦ Ὁμίλου, δι’ ἧς αἰτεῖται παραχώρησιν μικροῦ Δημοσίου κτήματος πρὸς ἐπέκτασιν τῶν ἐγκαταστάσεων αὐτοῦ καὶ κατασκευὴν τοῦ Σταδίου Ληξουρίου. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Γ. Μεταξᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης, δι’ ἧς αἰτεῖται ἐπίσπευσιν ἀποπερατώσεως τοῦ ἔργου ἀρδεύσεως τῆς πεδιάδος Κραναίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης, κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Μακρυκάμπου, Κάτω Γραικικοῦ Ρωμανοῦ καὶ Γουριανῶν Ἄρτης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἄνω τοῦ τριμήνου διακοπὴν τῆς συγκοινωνίας των. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Κομποτίου Ἄρτης, δι’ ἧς αἰτεῖται λῆψιν μέτρων πρὸς διευθέτησιν τῆς κοίτης τῶν χειμάρρων «Διχοπόταμος», «Ἄννινος» κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Π)δρου τῆς Κοινότητος Πηγῶν Ἄρτης, αἰτουμένου ἀπαλλαγὴν τῶν κατοίκων ἐκ τῶν ὀφειλῶν των πρὸς τὴν ΑΤΕ ἀπορρεουσῶν ἐκ χορηγηθέντων εἰς αὐτοὺς πρὸ 15ετίας καὶ πλέον γεωργικῶν ἐργαλείων καὶ ἐφοδίων ὡς συμμοριοπλήκτων. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Περραιβὸς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Νικαίας Λαρίσης, διαμαρτυρομένης διότι δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὸ πρόγραμμα ἐκτελεστέων ἔργων τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Περραιβὸς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Γεωργίου Μουσουλῆ, Νικ. Ἀξούγκα καὶ λοιπῶν κατοίκων Καρυᾶς Ἐλασσόνος, αἰτουμένων τὴν ἵδρυσιν ἐλευθέρου Δασικοῦ Συν)σμοῦ ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ν. Ἀλαβᾶνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Κυκλάδων, δι’ ἧς αἰτεῖται ἀποδοχὴν τῶν προτεινομένων ὑπὸ τῆς Πανελλαδικῆς Ὁμοσπονδίας Συνταξιούχων ΙΚΑ τροπολογιῶν εἰς τὸ σχέδιον νόμου περὶ προσθέτου παρὰ τῷ ΙΚΑ προαιρετικῆς ἀσφαλίσεως κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Στρατῆς, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Ν. Νεφελούδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου ὑπαλλήλων ξενοδοχείων ὕπνου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Περιχώρων, δι’ ἧς αἰτοῦνται ἐπαναπόδοσιν τῆς ὑπαλληλικῆς των ἰδιότητος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν γονέων ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς, δι’ ἧς αἰτοῦνται ἄρσιν ἀδικίας γενομένης εἰς βάρος τῶν τέκνων των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γ. Ι. Παπαδημητρίου πρώην Ἀστυνομικοῦ Διευθυντοῦ Ἀθηνῶν, δι’ ἧς αἰτεῖται βαθμολογικὴν καὶ συνταξιοδοτικὴν ἀποκατάστασιν. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Τ. Πλεύρης, καταθέτει ἀναφορὰν Ἑνώσεως ἐπαγγελματιῶν–βιοτεχνῶν Μεσσαρᾶς, αἰτουμένης λῆψιν μέτρων ὑπὲρ πληγέντων σταφιδοπαραγωγῶν. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ν. Ἀλαβᾶνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Κυκλάδων, αἰτουμένου μὴ μεταβολὴν τοῦ ἰσχύοντος σήμερον καθεστῶτος ἐργασίας φορτοεκφορτώσεως εἰς λιμένα Σύρου. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσιαπάρας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Παραρτήματος Πανελληνίου Ἑνώσεως Ὑπαλλήλων Ἐγκληματικῶν Φυλακῶν Ἑπταπυργίου Θεσσαλονίκης, αἰτουμένου αὔξησιν τοῦ ὑπερωριακοῦ ἐπιδόματος, βαθμολογικὴν προώθησιν τῶν σωφρονιστικῶν καὶ ἀναμορφωτικῶν ὑπαλλήλων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσιαπάρας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Σταυροῦ Λαγκαδᾶ, αἰτουμένης παραχώρησιν εἰς αὐτήν, ἐκτάσεως ἀνηκούσης εἰς τοὺς ΣΕΚ πρὸς ἀξιοποίησίν της. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Κ. Δαμιανὸς καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τῆς Κοινότητος Νεοφράκτου, αἰτουμένων ἀφαίρεσιν τῶν τόκων ὑπερημερίας ἐκ τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὴν ΑΤΕ ποσῶν διὰ τὴν παραχώρησιν γεωργικοῦ κλήρου ἐξ ἐκτάσεων τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σταμάτης καταθέτει τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Γαβαλοῦς, Κλεισορρευμάτων καὶ τῶν Γεωργικῶν Ἑνώσεων Ματαράγκας καὶ Γαβαλοῦς, διαμαρτυρομένων διὰ τὰς προσφερομένας χαμηλὰς τιμὰς διὰ τὰ καπνὰ καὶ αἰτουμένων παρέμβασιν τοῦ ΕΟΚ πρὸς βελτίωσιν αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Τ. Πλεύρης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Σταβίων καὶ Παρανύμφων Μονοφατσίου Ἡρακλείου, αἰτουμένων λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῆς κτηνοτροφίας. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Τ. Πλεύρης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Κοινοτήτων Πύργου, Σταβίων, Χάρακος, Λιγορτύνου κ.ἄ. ἐπαρχίας Μονοφατσίου Ἡρακλείου, αἰτουμένων ἐπίλυσιν βασικῶν προβλημάτων τῆς ἐν λόγῳ ἐπαρχίας.

§5Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις τρόπον τινα διὰ τὸ θέμα τῶν σεισμῶν;

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τάξις εἶναι νὰ ὁμιλήσουν οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ τούτων ἀπόντων οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Κομμάτων μόνον.

§7Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον πλὴν τοῦ κ. Πασαλίδη δὲν εἶναι ἐδῶ παρόντες οἱ ἄλλοι ἐκπρόσωποι τῶν Κομμάτων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ὁρίσῃ ἕκαστον κόμμα ἕνα ἐκπρόσωπον διὰ νὰ ὁμιλήσῃ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως προκληθοῦν κυβερνητικαὶ ἀνακοινώσεις θὰ εἶναι δύσκολον συμφώνως πρὸς τὰ κρατοῦντα, νὰ ἀρνηθῶ τὸν λόγον εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτάς. Θὰ τοὺς παρεκάλουν, ἐν τούτοις, νὰ περιορισθοῦν εἰς ἐρωτήσεις πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ συγκεκριμένων θεμάτων. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀναγγείλω εἰς τὸ Σῶμα τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα τῆς Κυπριακῆς Βουλῆς: «Ἐξοχώτατον Πρόεδρον Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Κυπριακὴ Βουλὴ Ἀντιπροσώπων θερμῶς συλλυπεῖται καὶ ἐκφράζει τὴν βαθυτάτην αὐτῆς θλῖψιν καὶ συμπάθειαν διὰ τὰ τραγικὰ θύματα τῶν καταστρεπτικῶν σεισμῶν Πελοποννήσου, διαδηλοῦσα τὴν πλήρη αὐτῆς συμπαράστασιν.

ΓΛΑΥΚΟΣ ΚΛΗΡΙΔΗΣ

Πρόεδρος Βουλῆς Ἀντιπροσώπων Κύπρου». Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, αἰσθάνομαι τὸ χρέος νὰ ἐξάρω τὴν χειρονομίαν τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου τῶν Ταξινόμων–Διανομέων τοῦ Ο.Τ.Ε., οἱ ὁποῖοι ἀπεφάσισαν νὰ διαθέσουν μέσῳ τῆς Ὑπηρεσίας των ἓν ἡμερομίσθιον ἐξ ἑκάστου ταξινόμου, διὰ λογαριασμὸν τῆς Ἐπιτροπῆς Περιθάλψεως Σεισμοπλήκτων.

§9Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Ἀπὸ ὅλους μας συγχαρητήρια.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι χειρονομία πολὺ εὐγενής, ἀποδεικνύει ἐνεργὸν πνεῦμα ἀλληλεγγύης, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διέπῃ ὅλος μας καὶ ὅλας τὰς ἄλλας τάξεις.

§11Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Καὶ ἀπὸ τοὺς πληγέντας τὴν εὐγνωμοσύνην των.

§12Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσωμεν τὸ παράδειγμα καὶ ἡμεῖς ὡς βουλευταί.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§14Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωσταὶ αἱ προσπάθειαι, τὰς ὁποίας ἔχετε καταβάλλει, ὥστε αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος νὰ γίνωνται ἐνωρίς, δηλαδὴ εἰς τὰς 6 μ.μ. καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐν πολλοῖς ἀνταπεκρίθησαν εἰς τὴν ἐπιθυμίαν αὐτήν, ἡ ὁποία ἄλλωστε εἶναι ἀπολύτως σωστή. Πιστεύω, ὅτι εἰς τὰς προθέσεις σας δὲν εἶναι ποίαν ὥραν θὰ ἀρχίσῃ ἡ Βουλὴ τὰς ἐργασίας της, ἀλλὰ ποίαν ὥραν θὰ πρέπει νὰ τελειώνουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Πιστεύω ἀπολύτως, ὅτι ἐὰν εἶναι γνωστὴ ἡ ὥρα τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν μας δὲν θὰ γίνεται ποτὲ τοῦτο εἰς βάρος τῶν νομοσχεδίων, διότι ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι θὰ κανονίζουν τοὺς λόγους των νὰ εἶναι πάντοτε μικρᾶς διαρκείας, ὥστε αὐτὸ νὰ μὴ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν μὴ ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων. Θὰ σᾶς παρεκάλουν πολὺ ἐν συνεχείᾳ νὰ ὑποβάλω καὶ ἄλλην παράκλησιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔκαμον μόνον ἐγώ, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι κύριοι συνάδελφοι. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι χθὲς εἴμεθα νήστεις ἀπὸ τῆς 6.15′ μ.μ. μέχρι τῆς 4.30′ πρωϊνῆς, ἡμεῖς δὲ ποὺ καθήμεθα μακρὰν τῶν Ἀθηνῶν ἐφάγαμεν εἰς τὰς 5½ διὰ νὰ εἴμεθα εἰς τὰς 9 π.μ. εἰς τὰ γραφεῖα μας. Δι’ αὐτό, κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καθορίσωμεν καὶ ὥραν λήξεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αὐτὸ δὲν θὰ γίνεται εἰς βάρος τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων. Τοὐλάχιστον, γνωρίζοντες οἱ κύριοι βουλευταὶ ποίαν ὥραν θὰ τελειώνωμεν, θὰ καθορίζουν κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὰς ὁμιλίας των, ὥστε νὰ βοηθοῦν τὸ Προεδρεῖον εἰς τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τῶν νομ)δίων. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὴ ἀνταποκριθῆτε καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιθυμίαν μας, διότι δὲν πιστεύω ἐγὼ προσωπικῶς διὰ σᾶς, κύριε Πρόεδρε, ὅτι αἱ προθέσεις σας εἶναι μόνον ποίαν ὥραν θὰ ἀρχίζωμεν τὸ ἀπόγευμα, χωρὶς νὰ σᾶς ἀπασχολῇ καὶ ποίαν ὥραν θὰ τελειώνωμεν. Ἔτσι πιστεύω.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν καὶ ἄλλοτε νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι ἡ πρωτότυπος ἰδέα, ἡ παρθενική, ἀνήκει εἰς τὸν συνάδελφον κ. Κουτσοχέραν, ὁ ὁποῖος ἀνέφερε καὶ ἰατρικὴν περίπτωσιν ὑπογλυκαιμίας. Ἀλλὰ ὁμολογῶ, ὅτι δυσκολεύομαι νὰ ἀποφασίσω καὶ νὰ δεσμευθῶ μὲ ὥραν λήξεως τῶν ἐργασιῶν προτοῦ πιστοποιηθῇ ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ Σῶμα νὰ ἐργάζεται ἐπαρκῆ χρόνον καθ’ ἑκάστην μὲ ἐπαρκῆ ἀριθμὸν παρισταμένων βουλευτῶν. Ἐὰν βεβαιωθῶ ἐν τῇ ἐξελίξει, ὅτι πράγματι προσέρχονται οἱ κ.κ. βουλευταὶ ἐγκαίρως καὶ προχωροῦν ἀποδοτικῶς αἱ ἐργασίαι, δὲν ἀποκλείεται νὰ φθάσωμεν εἰς προκαθορισμὸν ὥρας λήξεως τῶν συνεδριάσεων. Ἐὰν ὅμως ἀποφασίσωμεν ἀπὸ τοῦδε νὰ λύωμεν τὴν συνεδρίασιν εἰς τὰς 11 μ.μ. θὰ εἶμαι εἰς δύσκολον θέσιν ὅταν εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν ἔχωμεν καταναλώσει τὰς ὥρας ποὺ πρέπει νὰ καταναλώσωμεν. Εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς καταναλίσκουν τέσσαρας, πέντε, ἕξ ὥρας. Κρατεῖ κακὴ ἐκ παραδόσεως συνήθεια ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῶν ἐργασιῶν μας, τὸν ρυθμὸν τῶν ἐργασιῶν μας, ἴσως μάλιστα εἶναι τοῦτο πρωτοφανὲς εἰς ὅλας τὰς Βουλὰς τοῦ κόσμου. Εὔχομαι πρῶτον νὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι εἰς καλυτέραν ὀργάνωσιν τῶν ἐργασιῶν μας, ὥστε νὰ καταστήσωμεν ἀποδοτικώτερον τὸ Κοινοβούλιον, συνάμα δὲ νὰ μὴ ὑστερήσωμεν καὶ εἰς τὰς ἄλλας ὑποχρεώσεις μας.

§16Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν δὲν εἶναι μόνον νέοι βουλευταὶ εἰς τὴν ἡλικίαν, εἴμεθα καὶ ἡμεῖς οἱ 65ντάρηδες, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθήμεθα 12 ὥρας νὰ συνεδριάζωμεν. Κατέχεσθε ἀπὸ ἔμμονον ἀντίληψιν ὅτι, ἐὰν ὁρισθῇ ὥρα λήξεως τῶν ἐργασιῶν, αὐτὸ θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τῶν νομοσχεδίων. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὰς προθέσεις κανενὸς συναδέλφου αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔλεγα νὰ ὁρίζωμεν ἓν ὅριον, νὰ γνωρίζωμεν ποίαν ὥραν θὰ τελειώνωμεν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντέχωμεν πνευματικῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως, διότι ἡ συνεχὴς αὐτὴ ἐργασία ἀποβαίνει καὶ εἰς βάρος τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδέποτε ἠμπορῶ νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ἐὰν παρατείνωνται αἱ ἐργασίαι μέχρι τῆς 4ης πρωϊνῆς τοῦτο εἶναι καὶ διὰ τὴν ἀντοχὴν τῶν κυρίων βουλευτῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν καλυτέραν ἐπεξεργασίαν νομοθετημάτων, τὸ προτιμότερον. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι καὶ ἡ ἀντοχή μας δοκιμάζεται καὶ τὸ ἔργον πάσχει. Ὁ κ. Α. Γεροκωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§18Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ ἑνὸς γεγονότος ποὺ συνέβη τὰς πρωϊνὰς ὥρας τῆς σήμερον. Κατὰ τὴν 4ην πρωϊνήν, ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τοῦ προεδρεύοντος κ. Πετραλιᾶ, ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία εἰς τὸ Σῶμα. Μὲ ἄλλους συναδέλφους ἐμετρήσαμεν τὴν στιγμὴν ἐκείνην, τοὺς παρισταμένους βουλευτὰς καὶ εὕρομεν ὅτι εἴμεθα μόνον 44. Ὑπέβαλα σχετικὴν αἴτησιν εἰς τὸν προεδρεύοντα κ. Πετραλιᾶν, εἰς τὴν ὁποίαν μάλιστα ἀνέγραψα καὶ τὰ ὀνόματα τῶν παρισταμένων βουλευτῶν. Ὁ κ. Προεδρεύων, παραδόξως καὶ ἐνῷ εὑρισκόμεθα πράγματι πρὸ κενῶν ἑδωλίων, προέβη εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι ἔχομεν ἀπαρτίαν καὶ ὅτι οἱ παριστάμενοι βουλευταὶ εἶναι 100. Τοῦτο δὲν ἐπετρέπετο νὰ τὸ πράξῃ ὁ κ. Πετραλιᾶς. Ὁ κ. Προεδρεύων, δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν λεγομένων μου καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὑπεραμυνόμενος τοῦ γοήτρου μου, νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Πετραλιᾶν νὰ ἀνακαλέσῃ ὅσα εἶπε περὶ ὑπάρξεως ἀπαρτίας καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Σῶμα συγγνώμην διὰ τὴν βεβαίωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, ὅτι δηλαδή, διεπίστωσεν ὅτι οἱ παριστάμενοι βουλευταὶ ἦσαν 100. Πέραν τούτου, δὲν εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ἐποικοδομητικὸν καὶ οὔτε προάγει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου ὁ τοιοῦτος τρόπος διεξαγωγῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Ἐπαναλαμβάνω, πὼς δὲν προάγει τὸν κοινοβουλευτισμὸν ὁ τρόπος ποὺ ἐχειρίσθη τὸ θέμα τῆς ἀπαρτίας ὁ προεδρεύων κ. Πετραλιᾶς. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν συνεδριάζωμεν ἐπὶ 10 συνεχεῖς ὥρας, εἶναι φυσικὸν νὰ μὴ γνωρίζωμεν πλέον τί ἀκριβῶς ψηφίζομεν τὰς ὥρας αὐτάς. Ὁ τρόπος ψηφίσεως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ εἰς αὐτὰς τὰς ὥρας τῶν νομοσχεδίων, εἶναι ἥκιστα ἐποικοδομητικός. Θὰ πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς 4.30′ τὸ πρωῒ νὰ ψηφίζωνται ἄρτια νομοσχέδια. Ἐπισημαίνω τὸν κίνδυνον ἐκ τοῦ τρόπου αὐτοῦ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς μὲν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Πετραλιᾶ, δὲν εἶναι παρὼν καὶ δὲν ἀνέγνωσα ἀκόμη καὶ τὰ πρακτικά, διότι δὲν διενεμήθησαν εἰσέτι καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δώσω ἀπάντησιν. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς λήξεως τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, μὲ ἐκπλήσσει, ἡ προτεινομένη καινοτομία. Διακονῶ ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ γνωρίζετε, ὅτι δὲν εἶναι πρωτοφανὴς ἡ παράτασις τῶν συνεδριάσεων, εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις καὶ μέχρι τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν. Εἰς τὸ παρελθὸν συνέβαινε συχνότερα καὶ μὴ λησμονῆτε, ὅτι αἱ συνεδριάσεις τότε ἤρχιζον πολὺ ἐνωρίτερον. Δὲν θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ θέσις σας ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει, σᾶς παρασύρει εἰς τὴν ὑποστήριξιν προτάσεως, διότι καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ἐν τῇ Κυβερνήσει, ἡ παράτασις τῶν συνεδριάσεων μέχρι τῶν πρωϊνῶν ἐνίοτε ὡρῶν, δὲν ἦτο ἀσύνηθες φαινόμενον. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐπετυγχάνετο μία ὀργάνωσις τῶν ἐργασιῶν μας κατὰ τρόπον ἀποδοτικώτερον, ὁπότε θὰ καθίστατο σπανιωτέρα ἡ ἀνάγκη τῆς παρατάσεως τῶν συνεδριάσεων πέραν ἑνὸς λογικοῦ χρονικοῦ ὁρίου. Εὐτυχὴς θὰ ἤμην, ἐὰν κατωρθοῦτο νὰ ἐκλείψῃ ἡ ἀνάγκη αὐτή, ἀλλὰ ἀποτελεῖ μίαν παράδοσιν παλαιάν, διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν.

§20Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Ἐὰν ἐπιτρέπετε, ἡμεῖς εἴμεθα περισσότερον εὐαίσθητοι εἰς τὴν ἀρετήν...

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς τὸ λέγετε αὐτό; Λυποῦμαι διὰ τὸν ὑπαινιγμόν σας, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀμφισβητῆτε τὴν εὐαισθησίαν τῶν Βουλῶν τοῦ παρελθόντος. Ἐγὼ θὰ ηὐχόμην νὰ ἀνατρέξητε εἰς τὰ πρακτικὰ τῶν Βουλῶν τῶν παρελθόντων ἐτῶν, διὰ νὰ ἀντλήσητε διδάγματα.

§22Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριε συνάδελφε, ἀρνεῖσθε τὴν ἐργατικότητα καὶ ἀποδίδετε μομφὴν εἰς τοὺς βουλευτὰς τοῦ παρελθόντος, ὅταν...

§23Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα περισσότερον εὐαίσθητοι εἰς τὴν ἀρετήν.

§24Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἀλλὰ αὐτὸ λέγετε, ὅταν ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἔχετε οἱ σημερινοὶ βουλευταί, ηὐξημένον τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε. Πρέπει νὰ συμμορφοῦσθε πρὸς μίαν παράδοσιν, καὶ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Τὸ λέγω αὐτὸ μὲ λύπην, διότι γνωρίζετε πόσον σᾶς ἐκτιμῶ. Πρῶτον, ὀφείλω νὰ ὑπενθυμίσω, ἐπειδὴ ὑπῆρξα εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι μεταξὺ τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐγένετο ἓν εἶδος συμφωνίας κυρίων, καθ’ ἣν δὲν θὰ ὑποβάλωνται ἐνστάσεις ἀπαρτίας. Καὶ πράγματι, τὴν συμφωνίαν ἐτηρήσαμεν μὲ εὐλάβειαν, διότι πρέπει αἱ ἐργασίαι τοῦ Κοινοβουλίου νὰ προχωροῦν. Τὰ θέματα εἶναι ἐπείγοντα καὶ φλέγοντα. Οἱ βουλευταὶ ἀναγκάζονται συχνὰ νὰ ἀπουσιάζουν, λόγῳ τῶν ἀσχολιῶν των. Αὐτό, ὅμως, δὲν σημαίνει, ὅτι θὰ σταματήσῃ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς προηγουμένης Βουλῆς, ἐπανειλημμένως εἶχε τονίσει, ὅτι ἡ ἀπαρτία εἰς πολλὰς ξένας Βουλάς, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε, κἄθε λίγο, νὰ ἐμφανίζωνται θέματα ἀπαρτίας. Ἡ θεωρία, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ χρόνος λήξεως τῶν ἐργασιῶν καθ’ ἑκάστην ἑσπέραν, νομίζω, ὅτι εἶναι πρωτοφανής, ὅσον καὶ ἀπαράδεκτος. Οὐδέποτε συνέβη τοιοῦτόν τι εἰς τὸ παρελθόν. Ἡμεῖς οἱ παλαιότεροι βουλευταί, εἴχαμε παννυχίδας. Καὶ ἐπειδὴ ἐνεπνεόμεθα ἀπὸ αἴσθημα εὐθύνης καὶ εἰς τὴν θέσιν μας παρεμέναμε καὶ ἐργαζόμεθα, χωρὶς διαμαρτυρίες, καίτοι ᾐσθανόμεθα τὴν κόπωσιν. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ εἴπω, εἰς τοὺς νεωτέρους, ὅτι εἶναι προτιμότερον, ἀντὶ νὰ ἐπικαλοῦνται τοιούτου εἴδους θεωρίας, νὰ παρακολουθοῦν μὲ ἐπιμέλειαν τὰς ἐργασίας, διότι τὰ ζητήματα ποὺ μᾶς ἀπασχολοῦν, εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ μὴ ἐξαρτᾶται ἡ ἀντιμετώπισίς των ἀπὸ τὴν κόπωσιν ἢ τὴν οἱανδήποτε ἀπασχόλησιν τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου βουλευτοῦ. Δι’ αὐτό, δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν, ὅτι θὰ ὁρίσωμεν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ τερματίζεται ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς. Ἐὰν διαπιστοῦται, κἄποτε, κόπωσις, τότε νὰ λύωμεν τὴν συνεδρίασιν. Ἀλλά, ὅταν κατεχώμεθα ἀπὸ πνεῦμα ἀντιπολιτευτικόν, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ μέρους μας νὰ γίνωνται ἀποδεκταὶ τοιαύτης φύσεως διαμαρτυρίαι.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ροδόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§26Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔκαμε μνείαν ἐμοῦ θὰ ἤθελον, χωρὶς νὰ κάμω Ἀντιπολίτευσιν, νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν διὰ νὰ συμβάλω γενικῶς διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ κύρους τοῦ Κοινοβουλίου. Ἀναμφισβητήτως ὅσα εἶπεν εἶναι ἀκριβῆ. Καὶ ἐγὼ εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην, κατὰ τὴν μακρὰν θητείαν μου ὡς Προέδρου, νὰ ζητήσω τὴν συνδρομὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ἐντὸς ἑνὸς ὡρισμένου μέτρου, ἰδίᾳ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐξαντληθῇ μία συζήτησις, διὰ νὰ ἐπακολουθήσῃ κατόπιν ψηφοφορία, ἡ ὁποία νὰ διεξαχθῇ πλέον σύμφωνα μὲ τὰς αὐστηρὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, αὐτὸ χάριν αὐτοῦ τούτου τοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ διαρκὲς σύστημα τὸ νὰ παραμένουν μερικοί, ἀτυχῶς ὀλίγοι, βουλευταὶ μέχρι τῆς 5ης πρωϊνῆς, διὰ νὰ ψηφίζουν ἄρθρα, νομοσχέδια, ἐνῷ εἶναι καταφανὴς ἡ ἔλλειψις ἀπαρτίας. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνεται εὔστροφος χειρισμὸς τοῦ Προεδρείου, ὥστε καὶ αἱ ἀπαιτήσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τὰ δικαιώματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἰσορροποῦνται. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, καὶ ἐγώ, ὅτι τὰ λεγόμενα περὶ τερματισμοῦ εἰς μίαν ὡρισμένην ὥραν τῶν συνεδριάσεων εἶναι ἀντικοινοβουλευτικὰ καὶ δὲν γίνονται. Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε καὶ ὅταν συζητῆται ἄρθρον πρὸς ἄρθρον ἓν νομοσχέδιον, νὰ εἶναι περισσοτέρα ἡ προσοχὴ τοῦ Προεδρείου εἰς τὸ νὰ λειτουργῇ τὸ Κοινοβούλιον τὴν στιγμὴν αὐτὴν κανονικῶς. Καὶ δὲν θὰ βλάψῃ τίποτε, κ. Πρόεδρε, ἐὰν μίαν ἡμέραν κάμετε αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔκαμον καὶ ἐγὼ εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν. Τῆς εἶπον: «Ἀφοῦ θέλεις νὰ περάσουν τὰ νομοσχέδιά σου καὶ ἐπείγεσαι, φέρε τοὺς βουλευτάς σου. Ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ προχωρήσω κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον». Καὶ εἶχα καλὸν ἀποτέλεσμα. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν τὸ κάμετε αὐτὸ 2–3 φορές, θὰ ἐπιτύχητε. Ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ φροντίσῃ διὰ τὴν ἀπαρτίαν. Διότι μία ἀντικειμενικὴ σύστασις πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις, νομίζω, ὅτι θὰ διευκολύνῃ καὶ τὸ ἔργον σας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς καὶ δι’ αὐτὸ ἔλαβον τὸν λόγον, θὰ ἀποφεύγωμεν τὰς κριτικὰς κατὰ τῆς Βουλῆς, διότι τὸν τελευταῖον καιρὸν ἔγινε θῦμα πολλῶν ἐπιθέσεων. Εἴμεθα ὅλοι ὑποχρεωμένοι καὶ ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, νὰ συμβάλωμεν, ὥστε τὰ παράπονα νὰ εἶναι ὀλιγώτερα, διὰ νὰ εἶναι καὶ ἡ κριτικὴ πολὺ ὀλίγη, ἢ νὰ μὴ ὑπάρχῃ διόλου. Χρειάζεται ἕνα εἶδος κατανοήσεως μεταξὺ Κυβερνήσεως, Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Προεδρείου, διὰ νὰ ἀποφεύγεται ἡ δημοσία ἐπίκρισις τοῦ ἔργου μας.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὅσα ἐξεθέσατε ἀποτελοῦν πράγματι καθῆκον τοῦ Προεδρείου. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ προσπάθειά μου. Εἶναι πολὺ πιθανόν, σεῖς μὲ περισσοτέραν ἐπιδεξιότητα νὰ ἐπετυγχάνατε τὸν συγκερασμὸν αὐτόν. Ἀλλὰ παντὸς Προεδρείου αὐτὴ εἶναι ἡ προσπάθεια καὶ ἡ ἀποστολή. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι μέχρι τῆς 2.15′ πρωϊνῆς ποὺ παρέμεινα χθὲς — κατὰ σύμπτωσιν χθὲς εἶχον καὶ Συνεδρίασιν τῆς Ἀκαδημίας καὶ ἤμουν πολὺ κουρασμένος — διεπίστωσα, ὅτι παρίστατο ἱκανὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν καὶ μὲ ἀρκετὴν ἀκμήν. Δὲν γνωρίζω μετὰ ταῦτα ποίαν ἐξέλιξιν ἔλαβεν ἡ συζήτησις. Ἀλλὰ ὡς καὶ ὑμεῖς ἀντελήφθητε καὶ χθὲς καὶ τὰ θεωρεῖα ἦσαν κατάμεστα μέχρις ἀργὰ καὶ μάλιστα ἔφθασαν μέχρι καὶ χειροκροτημάτων. Ἡ πίεσις τῆς ἀνάγκης ἑνὸς ἐπείγοντος νομοσχεδίου καὶ ἡ πίεσις τοῦ περιβάλλοντος πάντοτε ἀσκεῖ ἐπὶ τῆς Βουλῆς ἐπίδρασιν καὶ παρατείνονται ἐξαντλητικῶς συνεδριάσεις μὲ κοινὴν συγκατάνευσιν. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἔχει ζητήσει πρῶτος τὸν λόγον. Θὰ παρεκάλουν ὅλους τοὺς ἐγγεγραμμένους νὰ συντομεύσουν. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§28Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν χειρισμόν, ὁ ὁποῖος ἔγινε πρὸ ἑβδομάδος περίπου, τῆς λύσεως τῆς συνεδριάσεως ἐλλείψει ἀπαρτίας πρὶν ἀκόμα ἀρχίσῃ, διότι καὶ εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἀναφορῶν, ὅπως καὶ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ Ὄρθρου, ἀρχίζουν μὲ τοὺς ἐπιμελεστέρους, ἀλλὰ ἐγκαίρως φθάνει ἱκανὸς ἀριθμός, διὰ νὰ προχωρήσουν εἰς τὴν λειτουργίαν, δηλ. εἰς τὰς ἐπερωτήσεις, ἢ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Ὄχι τόσον διότι θὰ χαλοῦσε ὁ κόσμος, ἐὰν ἐγένετο μία λύσις τῆς συνεδριάσεως, ἀλλὰ εἰς μίαν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνσυνειδήτως, ἢ χωρὶς νὰ τὸ περιμένωμε, εἰδήσεις πολλαὶ ὑπονομεύουν τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα τῆς χώρας δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία αὐτή, διασυρμοῦ πραγματικοῦ, ἡ ὁποία ἔγινε ἐκ μέρους ὡρισμένων πλευρῶν. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως, αὐτοῦ θὰ ἤθελον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ σώματος, ἔξω πολιτικῶν ἀντιδικιῶν καὶ διαφορῶν, μία στοιχειώδη σκέψιν. Ἐὰν εἴμεθα ἡ βάρδια ἑνὸς ἐργοστασίου, θὰ μᾶς ἀκολουθοῦσε μία ἄλλη βάρδια. Ἐδῶ ὑπάρχει μία πολιτεία, ἡ ὁποία χρειάζεται νομοθετικὸν ἔργον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ. Ἐὰν δὲν τὸ κάμωμεν ἡμεῖς, θὰ φθάσωμε εἰς τὰ Διατάγματα, τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ θὰ παραπονούμεθα. Τὸ νομοθετικὸν ἔργον πρέπει νὰ γίνῃ. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον. Εἶναι, βεβαίως, δυνατόν, ἐὰν κάθε βράδυ ἐτελειώναμεν εἰς τὰς 4.30′ καὶ εἰς τὰς 5 τὸ πρωί, νὰ ἐπέλθῃ μία ὑπερφόρτωσις καὶ μία κόπωσις τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ εἴμεθα ἀποδοτικοί. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι τοὐλάχιστον κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον τῆς Βουλῆς, ἐὰν πάρωμε τὸν μέσον ὅρον διαρκείας τῶν ἐργασιῶν, ὅτι πρέπει νὰ διαμαρτυρόμεθα. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἠγέρθη χθὲς ἐκ μέρους τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τῆς ἀντίπερα, ἦτο ἐκτὸς Κανονισμοῦ. Διότι, ἐπιτέλους, ἀμφισβητούμενον, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀπαρτία ἢ ὄχι, ἕνας τρόπος μόνον ὑπάρχῃ, ἡ ὑποβολὴ ἐνστάσεως. Καὶ ἔνστασις δὲν ὑπεβάλετο. Ἀλλὰ εἶναι διακεκηρυγμένον καὶ δεδομένον καὶ ἀπὸ τὰς 3 πτέρυγας, ὅτι πρέπει πρὸ τοῦ Πάσχα, νὰ τελειώσῃ τὸ δημοσιοϋπαλληλικόν. Καὶ μένουν μόνον 2 συνεδριάσεις. Ἐγένετο μία ὑποστήριξις, προσωπικῶν, κατὰ τὸ πλεῖστον, τροπολογιῶν, περὶ τῶν ὁποίων, ἐκ τῶν προτέρων ὑπῆρχε δήλωσις, ὅτι δὲν θὰ γίνουν δεκταί, μὲ τὴν παράκλησιν νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ εἶπεν, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι θὰ φέρῃ ἄλλο νομοσχέδιον, ἴσως νὰ ἤθελον νὰ εἶναι διατυπωμέναι, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν.

§30Η. ΗΛΙΟΥ. Ἄλλοι πρόκειται νὰ λάβουν γνῶσιν ἐξ αὐτῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Πρέπει, ὅμως, νὰ συνειδητοποιήσωμεν, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐδῶ ἐθελοντικῶς καὶ ἔχομεν χρέος νὰ βγάλωμε πέρα τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Πολιτείας. Δὲν ὑπάρχει ἄλλο σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ κάμῃ τὴν δουλειὰ ποὺ θὰ παραλείψωμεν ἡμεῖς.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§32Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις ὑπῆρξεν ἐξευτελιστική. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀπὸ τῆς 6½ τὸ ἀπόγευμα, μέχρι τῆς 4½ τὸ πρωΐ, λόγω τῆς ἐξαντλητικῆς συνεχοῦς ἐργασίας, μοῦ ἦτο ἀδύνατον νὰ σκεφθῶ λογικά. Τὸ ἴδιο οἱ στενογράφοι καὶ οἱ πρακτικογράφοι, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς ὑπέπιπτον εἰς λάθη. Πρὸς τὸ συμφέρον, λοιπόν, τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, θὰ πρέπει νὰ μὴ εἶναι μακραὶ αἱ συνεδριάσεις, ἀλλὰ δυστυχῶς, οὔτε ἡ Κοινοβουλευτικὴ παράδοσις, οὔτε ὁ Κανονισμός, οὔτε ἡ ἀνάγκη τῆς προωθήσεως τῶν ἐργασιῶν, μᾶς ἐπιτρέπει ἀλλαγὴν τοῦ συστήματος. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ὁ συνάδελφος κ. Γεροκωστόπουλος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητᾷ νὰ τὸν ἱκανοποιήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος, διότι ἠμφεσβήτησε τὸν ἀριθμὸν τῶν παρόντων βουλευτῶν, ὃν κατέθεσεν καὶ ὀνομαστικῶς, διότι καὶ ὁ Κανονισμὸς δίδει καὶ εἰς τὸν Πρόεδρον τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ, ἂν ὑπάρχῃ ἀπαρτία ἢ ὄχι, καὶ ἄλλοι δύο συνάδελφοι ἐδήλωσαν, διὰ τοῦ κ. Προέδρου, ὅτι κατ’ αὐτοὺς ὑπῆρχεν ἀπαρτία, ὁ δὲ ἴδιος εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας, διότι τοῦ ἦτο ἀδύνατον, λόγω μὴ ὑπάρξεως 15 βουλευτῶν τῆς ΕΡΕ εἰς τὴν αἴθουσαν ποὺ νὰ δεχθοῦν νὰ τὴν ὑπογράψουν. Πάντως, ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τῶν Οἰκονομικῶν, ἔπραξε τὸ καθῆκον της, διότι ὅτε διεπίστωσε τὸ ἀδύνατον τῆς συνεχίσεως τῆς συνεδριάσεως, ἂν καὶ ἠδύνατο νὰ ψηφίσῃ ἐπὶ τροχάδην ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἄλλοτε ἔπραττεν ἡ σημερινὴ Ἀντιπολίτευσις, δὲν τὸ ἔπραξε καὶ ἐζήτησε τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως. Πάντως, διὰ νὰ εἶμαι δίκαιος, ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὸ σῶμα, ὅτι πράγματι, τὴν τρίτην πρωϊνὴν ὥραν, ἦσαν μόνον 44 παρόντες συνάδελφοι, ὡς ἐτόνισεν ὁ κ. Γεροκωστόπουλος.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Θὰ παρεκάλουν νὰ συντομεύσωμεν διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἄλλα θέματα. Ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συζητηθῇ. Ὁ κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, ἔχει τὸν λόγον.

§34Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Παραιτοῦμαι, κ. Πρόεδρε.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κωστῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§36Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις ἐγένετο ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον καὶ φίλον κ. Βρανόπουλον, ὁ ὁποῖος ὑπέδειξεν ὡρισμένην ὥραν λήξεως. Δὲν εἶμαι ἐκ τῶν πλέον παλαιοτέρων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Φρονῶ, ὅμως, ὅτι ἀλλαγὴ ἀπὸ τὰς παλαιὰς συνηθείας θὰ πρέπει νὰ γίνεται μετὰ μεγάλης προσοχῆς. Ἐπισημαίνω ἕνα γεγονός, μίαν ἀλλαγήν, ἡ ὁποία ἐγένετο. Τὴν συνεδρίασιν τῆς πρωΐας τῆς Τετάρτης. Κατὰ κανόνα ἀπέτυχεν. Οὔτε μίαν φοράν, ἐπὶ ἓν ἔτος, παρετήρησα ἀπαρτίαν κατὰ τὴν ἔναρξιν, οὔτε καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συνεδριάσεως. Βεβαίως καὶ εἰς τὰς λοιπὰς συνεδριάσεις καὶ ἀπόψε ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἔχωμεν ἀπαρτίαν κατὰ τὴν ἔναρξιν, ἀλλὰ ἐν συνεχείᾳ ἡ αἴθουσα συμπληροῦται. Ἑπομένως, θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ κάμωμεν καμμίαν ἀλλαγήν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βαδίσωμεν εἰς καθωρισμένην ὥραν λήξεως, ἀφοῦ ἡ παράδοσις ἐκεῖ μᾶς ὁδηγεῖ καὶ ἡ παράδοσις εἶναι ἡ πιὸ μεγάλη σοφία. Ἔρχομαι εἰς ἕνα ἕτερον θέμα. Ἐκτιμῶ βαθύτατα τὸν κ. Γεροκωστόπουλον. Ἀλλὰ γνωρίζει, ὁ κ. Γεροκωστόπουλος, καλύτερον, ἴσως, ἀπὸ ἐμέ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ νομοθετικόν της ἔργον. Ἐπὶ 10 ὥρας καὶ ἓν τέταρτον συνεδρίασε χθὲς ἡ Βουλή, κ. Πρόεδρε. Καὶ ἂν κάμωμεν τὸν ἀπολογισμόν, ἐψηφίσαμεν 4 ἄρθρα καὶ μάλιστα ὄχι τὰ οὐσιώδη τοῦ νομοσχεδίου. Θέλετε τὰς λεπτομερείας; Ὅλη ἡ Συμπολίτευσις...

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί σχέσιν ἔχουν αὐτά, κ. συνάδελφε, μὲ τὸν Κανονισμόν; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δίδω τὸν λόγον εἰς ὅλους τοὺς βουλευτὰς καὶ νὰ ὁμιλοῦν, ἐξιστοροῦντες τὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§38Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπως ὡμίλησαν καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ποὺ κάνετε εἶναι παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ. Νὰ ἐξηγηθῶμεν, κ. Κωστῆ, ἅπαξ διὰ παντός, διότι εἶσθε φίλος καὶ κυβερνητικὸς βουλευτής. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητῆτε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, παρὰ μόνον ὅταν ὑπάρχῃ παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ εἶναι δυνατόν, ζητοῦντες τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἐξιστορῆτε σεῖς, πῶς ἔγινε ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις καὶ τί συνέβη κατ’ αὐτήν; Δὲν εἶναι σωστὰ πράγματα αὐτά. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔθεσε τὸ ζήτημα ἐπὶ τῆς ὀρθῆς βάσεως. Σεῖς ἐπαναλαμβάνετε τὰ ἴδια καὶ ἔτσι ἀπεραντολογοῦμεν.

§40Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Πέντε ἀξιότιμοι συνάδελφοι, κ. Πρόεδρε, ὡμίλησαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Διατί θὰ ἀφαιρέσετε τὸν λόγον ἀπὸ ἐμέ; Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσετε καὶ ἀμέσως θὰ σταματήσω.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμίλησεν ὁ κ. Γεροκωστόπουλος καὶ παρεπονέθη διὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν. Ἦτο ζήτημα προσωπικόν. Οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, ὅπως ὁ κ. Βρανόπουλος, ὡμίλησαν περὶ τοῦ χρόνου λήξεως τῶν συνεδριάσεων. Τὸ ζήτημα ἐλύθη καὶ ἤδη τὸ ἐπαναφέρετε σεῖς. Ἐφ’ ὅσον ἔδωσα ἐγὼ ἀπάντησιν καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπίσης, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον θέμα. Αὐτὸ ἦτο τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνασθο νὰ ὁμιλήσετε, ὅτι δηλαδὴ τὸ θέμα ἔληξε.

§42Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Δὲν ὕβρισα κανένα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν λέγω, ὅτι ὑβρίσατε κανένα, ἀλλὰ καθυστερεῖτε τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος.

§44Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Σᾶς ἐκτιμῶ, κ. Πρόεδρε, βαθύτατα, ἀλλὰ παρακαλῶ, μὴ θίγετε τὸ σημεῖον αὐτό, διότι θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀναλόγως. Ὁ κ. Γεροκωστόπουλος, τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ βαθύτατα, εἰσάγει καινὰς μεθόδους.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀπαντήσετε εἰς τὸν κ. Γεροκωστόπουλον.

§46Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ὁ σοφὸς Κανονισμός, κ. Πρόεδρε, ὁρίζει ὅτι εἰς περίπτωσιν ἀπαρτίας ἀναγράφουν οἱ πινακίδες, «ψηφοφορία — διαπίστωσις ἀπαρτίας», ἐνῷ ὁ κ. Γεροκωστόπουλος, ἀπὸ τῆς θέσεώς του, ἔκαμε κατάστασιν ἀπὸ ὡρισμένα ὀνόματα. Δὲν περιῆλθεν οὔτε τὴν αἴθουσαν, οὔτε τὸ προχὼλ τῆς Βουλῆς, οὔτε τὸ καφενεῖον, οὔτε ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν προσωρινὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν βουλευτῶν ποὺ εἶναι συνηθεστάτη. Πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ εἰσάγητε, κύριε Γεροκωστόπουλε, αὐτὰς τὰς μεθόδους ἐλέγχου τῆς ἀπαρτίας; Δύο ὁδοὺς εἴχατε. Ἡ μία ὁδὸς ἦτο νὰ ὑποβάλητε εὐθέως ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ ἡ δευτέρα, ἡ ἔμμεσος ὁδός, νὰ ὑποβάλετε πρότασιν ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου. Εἴτε ἡ μία, εἴτε ἡ ἄλλη ὁδὸς θὰ σᾶς ὡδηγοῦσε εἰς τὸ συμπέρασμα, ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι, ἀπαρτία. Πῶς, λοιπόν, μὲ ὀνόματα θέλετε νὰ ἀποδείξετε τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας, ἀπορῶ καὶ μοῦ εἶναι ἀνεξήγητον, πῶς σεῖς, κ, Γεροκωστόπουλε, παλαιὸς κοινοβουλευτικός, ὑποστηρίζετε τοιαῦτα πράγματα.

§47Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Θέλω, κ. Πρόεδρε, νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: Τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων τῶν βαρύτατα πληγεισῶν περιοχῶν τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἐπιτρέπει νὰ παρεμβληθοῦν ἄλλα θέματα. Νομίζω, ὅμως, ὅτι παρεξηγήθησαν, ἄλλως παρενοήθησαν, τὰ ὅσα εἶπον. Δὲν ἤθελα νὰ θίξω τοὺς παλαιοτέρους συναδέλφους, τοὺς ὁποίους βαθύτατα σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν προσωπικήν του ἐκτίμησιν. Θέλω, ὅμως, νὰ τὸν διαβεβαιώσω, ὅτι τοὐλάχιστον ὡς νέος βουλευτής, μὲ πλήρη συνείδησιν καὶ συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεών μου, νομίζω, ὅτι οὔτε ἀπὸ τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς ἀπουσίασα ποτέ, οὔτε ἀπὸ τὰς συνεδριάσεις τοῦ σώματος ἀπουσιάζω. Ἔρχομαι πρῶτος καὶ φεύγω τελευταῖος εἰς τὰς συνεδριάσεις, ὡς πλειστάκις ἔχει διαπιστωθῆ καὶ ἀσκῶ τὰ καθήκοντά μου μὲ πλήρη συναίσθησιν τῆς εὐθύνης τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ λαοῦ.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶχα λάβει τὴν εὐκαιρίαν, κ. συνάδελφε, νὰ τὸ διαπιστώσω καὶ νὰ ὑπογραμμίσω τὸ γεγονός, ὅτι πράγματι, εἶσθε ἐκ τῶν πρώτων προσερχομένων καὶ ἐκ τῶν τελευταίων ἀπερχομένων.

§49Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λόγια θὰ εἴπω μόνον, ἄλλως τε ὁμιλῶ διὰ πρώτην φορὰν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διαμαρτυρόμενος δι’ αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται, δηλαδὴ μὲ αἰτιολογίαν τὸν Κανονισμὸν νὰ κωλυσιεργοῦμεν καὶ νὰ θίγωμεν τὸν κοινοβουλευτισμόν. Θέμα ἀπαρτίας εἶναι πεπερασμένον καὶ ἀπαράδεκτον καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρξῃ μόνον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. Εἰς οὐδεμίαν ἄλλην Βουλήν, καθ’ ὅσον δύναμαι νὰ γνωρίζω — καὶ παρακαλῶ τοὺς ἐμπειροτέρους νὰ μὲ διαψεύσουν — θίγεται θέμα ἀπαρτίας. Εἰς τὸ ἀγγλικὸν Κοινοβούλιον εἶναι 640 μέλη καὶ ὑπάρχουν θέσεις διὰ 400 καὶ συνεδριάζουν καὶ ψηφίζουν 100 καὶ προχωροῦν, χωρὶς ποτὲ νὰ θιγῇ θέμα ἀπαρτίας.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἐπεραιώθη ἡ συζήτησις. Ἔρχομαι νὰ κάμω μίαν ὑστάτην παράκλησιν: Νὰ μὴ προκαλῆτε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τὸ Προεδρεῖον. Διότι, ἐὰν ἀναγνωρίσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς κάθε βουλευτὴν νὰ ὑπενθυμίζῃ εἰς τὸν Πρόεδρον, ὅτι ὑπάρχει ἔλλειψις ἀπαρτίας, φοβοῦμαι, ὅτι εἰς κανένα κρίσιμον σημεῖον ἐλέγχου θὰ γίνῃ τοιαύτη σύστασις περὶ ἀπαρτίας καὶ τὸ Προεδρεῖον θὰ εἶναι πλέον ἠναγκασμένον νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν. Ἐὰν ὑπάρξῃ ἔνστασις ἀπαρτίας, τότε εἶναι ἄλλο θέμα. Ἀλλὰ τὸ νὰ ὑπενθυμίζῃ κάθε βουλευτὴς τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ τῆς ἀπαρτίας, φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι ὀλίγον ἐπικίνδυνον.

§51Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ τὸν ἑαυτόν μου θιγόμενον, ὅταν λέγεται, ὅτι ἐδημιουργήθη τὸ ὅλον θέμα ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἰδικῆς μου ὁμιλίας. Ὅταν ἐπεκαλέσθην τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προεδρεύοντος, ἐπὶ τοῦ γεγονότος τῆς ἐλλείψεως ἀπαρτίας, δὲν ἦτο ἡ 12η, ἢ 11η, ἢ ἡ 10η ἑσπερινή. Ἦτο ἡ ὥρα 3.30′ π.μ. καὶ συνεδριάζαμεν ἐπὶ 10 ὥρας. Νομίζω, ὅτι ἦτο ἀπολύτως λογικὴ ἡ σκέψις νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. Προέδρου, ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις καὶ λόγῳ κοπώσεως, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν ὑπῆρχεν ἀπαρτία. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι ἔλλειψις καλῆς πίστεως καὶ καλῆς διαθέσεως, δὲν ἠμπορεῖ νὰ καταλογισθῇ εἰς τοὺς παρόντας βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τοῦτο δέ, διότι δὲν ἐκάμαμεν ἔνστασιν ἀπαρτίας ὅταν εἴμεθα 20, ἀλλὰ ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ ἐξαντλητικὴν συνεδρίασιν, νὰ διακόψωμεν τὴν 4 π.μ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πράγματι, ἦτο μία ἐξαιρετικὴ περίπτωσις. Διότι τὸ νὰ ἐργαζώμεθα ἐπὶ 10 ὥρας καὶ νὰ νομοθετῶμεν ἐπὶ τοιαύτης σημασίας νομοσχέδιον, δὲν εἶναι κἄτι τὸ σύνηθες. Λέγεται, ὅτι κατέστη καθεστὼς αὐτό. Δὲν ἔχουν δίκαιον οἱ ἰσχυριζόμενοι τοῦτο. Ἁπλῶς ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν. Φαντασθῆτε, πόσον θὰ ἦτο μονότονος ἡ ζωή, ἐὰν δὲν ὑπῆρχον αὐταὶ αἱ ἐξαιρέσεις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκκρεμεῖ ἀπὸ χθὲς ἡ πρότασις τῆς 12μελοῦς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας ἐπὶ 45 ἡμέρας, πρὸς ὁλοκλήρωσιν τοῦ ἔργου της.

§53ΕΝΙΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ εἶναι, ὅμως, ἡ τελευταία.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν δέχεται τὴν αἰτηθεῖσαν 45 ἡμερῶν παράτασιν τῆς προθεσμίας.

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐρωτήσεων, ἡ Κυβέρνησις παρεκάλεσε νὰ προταχθῇ τὸ ζήτημα τῶν σεισμοπαθῶν, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη καὶ χθὲς εἰς τὴν Βουλήν, ἐκτὸς Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§57Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ χώρα μας δυστυχῶς πλήττεται συχνὰ ὑπὸ θεομηνιῶν καὶ αἱ θεομηνίαι αὗται προκαλοῦν καταστροφάς, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν καὶ κοινωνικὰ προβλήματα καὶ ἐπιβαρύνουν καὶ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς ἰδιωτικῆς ἀποταμιεύσεως. Ὑπάρχουν παλαιὰ ὑπόλοιπα ἐκ θεομηνιῶν 16.370 κατοικίαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν καταστραφῆ ἐκ σεισμοῦ, πλημμυρῶν, πυρκαϊῶν καὶ ἄλλων θεομηνιῶν. Πέραν αὐτῶν ὑπάρχουν 9.749 οἰκίαι εἰς τὴν ὕπαιθρον καταστραφεῖσαι ἐκ κατολισθήσεων τῶν διαφόρων χωρίων. Ἐὰν εἰς αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν τῶν καταστροφῶν προσθέσωμεν τὰς 20.000 τῶν παλαιῶν προσφύγων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναποκατάστατοι ἀκόμη, ἐὰν προσθέσωμεν καὶ τὰς δεκάδας χιλιάδων τῶν πυροπαθῶν καὶ βομβοπλήκτων ἐκ τοῦ πολέμου, θὰ ἴδωμεν, ὅτι τὴν χώραν ἀπασχολεῖ ἕνα τεράστιον στεγαστικὸν πρόβλημα προερχόμενον καὶ ἐκ πολεμικῶν αἰτίων καὶ ἐκ θεομηνιῶν. Δὲν ἤρκησεν ὁ ὄγκος καὶ τὸ βάρος αὐτοῦ τοῦ μεγάλου προβλήματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἠδυνήθη ἡ χώρα νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐπὶ τόσα ἔτη, ἀλλὰ ἦλθον καὶ αἱ θεομηνίαι τοῦ παρόντος ἔτος νὰ συμπληρώσουν τὰς καταστροφάς. Θὰ μᾶς ἀπασχολήσουν αἱ θεομηνίαι τῶν 3 τελευταίων μηνῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ κατατοπίσω τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἀποκτήσῃ μίαν σαφῆ ἀντίληψιν ἐπὶ τοῦ προβλήματος, ὡς ἔχει καὶ ἐπὶ τοῦ ὕψους τῶν καταστροφῶν καὶ θὰ ἀναφέρω καὶ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον εἰργάσθη ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ εἰς τὴν πρώτην φάσιν των τὰς θεομηνίας αὐτάς. Εἰς τὰς ἀρχὰς Φεβρουαρίου κατωλίσθησε τὸ χωρίον Βούστριον ἧς Ἀμφιλοχίας καὶ ἡ Κυβέρνησις αὐθημερόν, μόλις ἐπληροφορήθη τὴν κατολίσθησιν, ἔλαβε μέτρα στεγάσεως τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου τούτου καὶ τὴν αὐτὴν ἡμέραν οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου τούτου ἐστεγάσθησαν. Ἐπίσης κατὰ τὸν Φεβρουάριον, λόγῳ τοῦ βαρέος χειμῶνος καὶ τῶν χιόνων, τριάκοντα οἰκισμοὶ εἰς τὰ ὀρεινὰ τῆς χώρας, εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, Γορτυνίαν, Ἠλείαν, ἀπεκλείσθησαν καὶ οἱ πληθυσμοὶ τῶν οἰκισμῶν τούτων ἐταλαιπωρήθησαν καὶ ἐκινδύνευον ἐκ τῆς ἐλλείψεως τροφῶν καὶ ζωοτροφῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐκινήθη δραστηρίως καὶ χάρις εἰς τὴν ἀεροπορίαν μας, εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ ἐκδηλώσωμεν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος εὐηργετήθη, ἐγένοντο 150 πτήσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐπραγματοποιήθησαν 72 ρίψεις τροφῶν καὶ ζωοτροφῶν διὰ τοὺς κατοίκους καὶ τὰ ζῶα καὶ ἐρρίφθησαν 79.000 χλμ. τροφῶν καὶ ζωοτροφῶν καὶ 16.000 κονσέρβαι κρέατος καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συνεκρατήθησαν οἱ κάτοικοι τῶν ἀποκλεισθεισῶν αὐτῶν περιοχῶν, τῶν οἰκισμῶν αὐτῶν τῶν ὀρεινῶν καὶ διετράφησαν κατὰ τὸν χρόνον τοῦ ἀποκλεισμοῦ των καὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ τὰ ζῶα. Καὶ οὕτω δὲν ἐδημιουργήθη εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς κανένα κοινωνικὸν ζήτημα. Ἡ Κυβέρνησις ἐκίνησε τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν πρὸς ἐφοδιασμὸν τῶν κατοίκων αὐτῶν ταχέως καὶ ἐγκαίρως, ἐπεστάτησεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ σχεδίου, ἀλλὰ ἡ ἀεροπορία εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν προσέφερεν ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας καὶ νομίζω, ὅτι ἀπηχῶ αὐτὴν τὴν ὥραν τὴν γνώμην τῶν κατοίκων τῶν χωρίων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εὐηργετήθησαν ἀπὸ τὴν δρᾶσιν αὐτὴν τῆς ἀεροπορίας μας, ἐὰν ἐκφράσω πρὸς τοὺς ἡρωϊκοὺς ἄνδρας της τὴν εὐγνωμοσύνην μου, διὰ τὴν ἐπιτυχῆ αὐτὴν δρᾶσιν των. Πέραν ὅμως καὶ τῆς θεομηνίας αὐτῆς, ἡ ὁποία ἀντεμετωπίσθη ἐπιτυχῶς ὑπὸ τοῦ Κράτους, ἐπηκολούθησαν 4 κατὰ σειρὰν σεισμοί. Τὴν 9 Μαρτίου καὶ τὴν 13ην Μαρτίου ἐδοκιμάσθησαν αἱ νῆσοι τῶν Β. Σποράδων, Ἀλόννησος καὶ Σκόπελος. Ἐκ τῶν δύο τούτων σεισμῶν προέκυψεν καταστροφὴ διὰ μὲν τὴν Ἀλόννησον 535 οἰκιῶν, δηλαδὴ τοῦ συνόλου τῶν κατοικιῶν τῆς νήσου ταύτης, διὰ δὲ τὴν Σκόπελον καταστροφὴ 1.486 κατοικιῶν, δηλαδὴ τοῦ 80% τῶν οἰκιῶν τῆς νήσου ταύτης. Τοὺς δύο αὐτοὺς σεισμοὺς ἀντεμετωπίσαμεν ὡς ἑξῆς: Ὁ πρῶτος σεισμὸς ἐγένετο τὴν 8ην ἑσπερινὴν τῆς 9ης Μαρτίου. Εὐθὺς ἀμέσως ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας ἐτέθη ἐν ἐπιφυλακῇ καὶ καθ’ ὅλην τὴν νύκτα συνεννοούμεθα μὲ τὸ ἀστεροσκοπεῖον ἐπιζητοῦντες νὰ ἐντοπίσωμεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ σημεῖον τῶν καταστροφῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὰς δοκιμασθείσας νήσους. Λόγῳ διακοπῆς τῶν τηλεγραφικῶν ἐπικοινωνιῶν δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἔλθωμεν εἰς ἐπαφὴν τὴν νύκτα τῆς 9ης πρὸς τὴν 10ην Μαρτίου μὲ τὰς νήσους Ἀλόννησον καὶ Σκόπελον, διὰ τὰς ὁποίας τὸ Ἀστεροσκοπεῖον μᾶς εἶπεν, ὅτι ἦσαν τὸ ἐπίκεντρον τῶν σεισμῶν. Μόλις τὴν 7ην πρωϊνὴν τῆς 10ης Μαρτίου ἦλθον εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν Νομάρχην Μαγνησίας, ὁ ὁποῖος μὲ κατετόπισεν, ἀπὸ γενικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας εἶχε, περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν καταστροφῶν. Ἔδωσα ἀμέσως ἐντολὴν εἰς τὸν Νομάρχην Μαγνησίας ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κινηθῇ πρὸς Ἀλόννησον διότι ἐκεῖ εἶχον ἐντοπισθῆ αἱ καταστροφαί, νὰ πάρῃ μαζί του ὅ,τι ἐφόδια ὑπῆρχον εἰς τὸν Βόλον, τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, μηχανικούς, διοικητικοὺς ὑπαλλήλους, καὶ νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὴν Ἀλόννησον. Καὶ πράγματι, ὁ Νομάρχης ἐκινήθη πρὸς τὴν Ἀλόννησον Τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας ἐφόρτωσεν ἀμέσως 5 αὐτοκίνητα μὲ σκηνὰς καὶ κλινοσκεπάσματα καὶ ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς 2 αὐτοκίνητα μὲ ἰδικά του ἐφόδια, καὶ ἐπεδόθημεν εἰς ἀναζήτησιν ταχυτέρου μέσου διὰ νὰ τὰ ἀποστείλωμεν εἰς τὴν Ἀλόννησον. Ὡς ταχύτερον μέσον ἀνεύρομεν τὸ ἀτμόπλοιον «Κύκνος», τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο τὴν ὥραν ἐκείνην εἰς τὴν Κύμην. Παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας νὰ διατάξῃ τὸ πλοῖον νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν Κύμην μέχρις ἀφίξεως τῶν ἐφοδίων. Ἐφορτώθησαν ἐπὶ τοῦ πλοίου καὶ παρὰ τὴν ὁμίχλην καὶ τὴν μεγάλην θαλασσοταραχήν, χάρις εἰς τὸν ἡρωϊσμὸν τοῦ πλοιάρχου τοῦ πλοίου τούτου, τὸν ὁποῖον εὐφήμως ἀναφέρω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διότι εἰς κρίσιμον ὥραν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον του, τὰ ἐφόδια τὴν νύκτα τῆς πρώτης ἡμέρας τοῦ σεισμοῦ ἔφθασαν εἰς τὴν Ἀλόννησον καὶ διενεμήθησαν εἰς τοὺς κατοίκους ἐγκαίρως ὑπὸ τοῦ καταφθάσαντος ἐκεῖ Νομάρχου καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν. Τὴν ἑπομένην τοῦ σεισμοῦ μὲ τὸν συνάδελφον Ὑπουργὸν Ἐμπορίου κ. Γκλαβάνην, μετέβημεν εἰς τὴν Ἀλόννησον καὶ εὑρέθημεν πρὸ ἑνὸς λαοῦ ἡσύχου, ἐκφράζοντος τὴν εὐγνωμοσύνην του πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ταχυτάτην κίνησιν τῆς κρατικῆς μηχανῆς, πρὸς ἀνεφοδιασμόν των. Ἦλθον καὶ οἱ σεισμοὶ τῆς Σκοπέλου, οἱ ὁποῖοι ἐπέφερον τὰς καταστροφάς, τὰς ὁποίας προανέφερον καὶ κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἐκινήθη ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς καὶ ἐγκαιρότατα ἐφωδιάσαμεν καὶ τὴν νῆσον ταύτην διὰ σκηνῶν, κλινοσκεπασμάτων, τροφίμων καὶ ἄλλων ἐφοδίων. Τότε, ἐπειδὴ ἐπῆρεν ἔκτασιν ἡ καταστροφὴ αὐτή, ἐκινήθη τὸ σχέδιον τῆς κρατικῆς ἀρωγῆς καὶ τότε ἐστάλη καὶ ὁ στρατὸς εἰς τὰς νήσους αὐτάς, διὰ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του διὰ τὰς κατεδαφίσεις καὶ διὰ τὴν ἄλλην ἐπικουρίαν πρὸς τὸν λαὸν τῶν δύο νήσων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ θὰ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία καὶ περαιτέρω νὰ ὁμιλήσω διὰ τὸν στρατὸν καὶ νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοί, ἀπὸ τοῦ διοικητοῦ μέχρι τοῦ τελευταίου ἀξιωματικοῦ καὶ οἱ ἄνδρες τοῦ στρατοῦ, οἱ ὁποῖοι διετέθησαν πρὸς βοήθειαν τῶν σεισμοπλήκτων καὶ εἰς τὰς νήσους καὶ εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀργότερον, ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον των μετ’ αὐταπαρνήσεως, προσέφερον θετικωτάτας ὑπηρεσίας εἰς τοὺς κατοίκους καὶ προεκάλεσαν, ὄχι μόνον τὸν θαυμασμόν, ἀλλὰ καὶ τὴν βαθυτάτην των εὐγνωμοσύνην. Ὁ στρατός, εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, προσέφερεν ἐξαιρέτους ὑπηρεσίας πρὸς τὸν λαὸν καὶ ὁ λαὸς ἀναγνωρίζει αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας. Εἶναι μία ἀναγνώρισις πρὸς τὸν στρατόν, ἡ ὁποία τοῦ ἀξίζει πράγματι, διότι προσέφερε πολυτίμους ὑπηρεσίας αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸν δοκιμασθέντα λαόν. Δὲν πρέπει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τοῦ λόγου μου νὰ μὴ ἐξάρω τὴν συμβολὴν τῶν Νομαρχῶν, ὅλων τῶν νομῶν, οἱ ὁποῖοι ἐδοκιμάσθησαν καὶ τῶν διοικητικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν μηχανικῶν καὶ ὁλοκλήρου τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἠγρύπνησαν ὅλας αὐτὰς τὰς ἡμέρας, διὰ νὰ ἐπικουρήσουν τὰς πληγείσας περιφερείας. Ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς ἐκινήθη ταχύτατα καὶ προεκάλεσε, πράγματι, τὸν θαυμασμὸν καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν κατοίκων τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν. Καὶ ἡ Χωροφυλακὴ ἐπέδειξεν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἀξιοθαύμαστον συμβολὴν καὶ εἶναι ἀξία συγχαρητηρίων καὶ ἐξάρσεως ἡ συμβολή της. Ἦτο συγκινητικόν, διότι ἐπεσκέφθην τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, νὰ βλέπω τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας μαζὺ μὲ τὸν στρατὸν καὶ τὴν χωροφυλακήν, νὰ συμπαρίστανται καὶ νὰ βοηθοῦν τὸν δοκιμασθέντα λαόν. Τὸ κράτος ἐκινήθη μὲ γοργότητα, μὲ κατανόησιν καὶ αἱ κρατικαὶ ὑπηρεσίαι προσέφερον, πράγματι ἐξαιρέτους ὑπηρεσίας. Εἶναι ἀναγνώρισις ὄχι ἰδική μου, ἀλλὰ τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἐδοκιμάσθη. Εἰς τὰς νήσους Σκόπελον καὶ Ἀλόννησον, κατὰ τοὺς δύο αὐτοὺς σεισμοὺς καὶ μέχρις ὅτου ὁ ρυθμὸς τῆς ζωῆς ἔλθῃ εἰς τὴν κανονικήν του σειράν, ἐστάλησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας 600 σκηναί, 600 κλινοσκεπάσματα, 2.000 κονσέρβαι καὶ 12 δέματα ἱματισμοῦ. Ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἐξησφαλίσθη ἡ διατροφὴ διὰ 14 ἡμέρας καὶ ἀπεστάλησαν, ἐν συνόλῳ, 45.000 μερίδες τροφίμων. Σημαντικαὶ ποσότητες ἱματισμοῦ καὶ δεμάτων ἀπεστάλησαν ὑπὸ τῶν διαφόρων ὀργανώσεων τῆς CARE, τοῦ Παγκοσμίου Συμβουλίου Ἐκκλησιῶν. Ὑπὸ τοῦ Ε.Ε. Σταυροῦ ἐστάλησαν ἱματισμὸς διὰ 1.200 ἄτομα, καὶ 40 σκηναί, 675 κιλὰ γάλακτος εἰς κόνιν, 840 κυτία γάλακτος Νουτρίτσια, 600 κυτία παιδικῶν τροφῶν, 150 κιλὰ σακχάρεως, 115 κιλὰ ὀρύζης, 10 κιλὰ καφέ, 196 κιλὰ ἐλαίου, 1.200 κυτία χυμῶν φρούτων, 5 κιλὰ τσάϊ, 240 κυτία πρωτεϊνῶν καὶ 200 κυτία ἄνθος ἀραβοσίτου. Ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ ἐστάλησαν ἓξ παραπήγματα. Ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας ἀπεστάλη ποσὸν δρχ. 650.000 καὶ ἐκ μέρους τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ΠΙΚΠΑ 246 σκηναί. Τὰ ἐφόδια αὐτὰ ἦσαν ἀπολύτως ἐπαρκῆ διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν ταχύτατα καὶ ἐντὸς τῆς πρώτης ἡμέρας μετὰ τὸν σεισμὸν τοὺς πληγέντας κατοίκους καὶ νὰ ἀποκαταστήσουν τὴν γαλήνην τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, τοὺς ὁποίους καὶ πρὸ δύο ἡμερῶν μὲ τὸν συνάδελφον Ὑφυπουργὸν τῶν Δημ. Ἔργων, κ. Ἀγγελούσην, ἐπεσκέφθημεν καὶ ἐδέχθημεν τὴν εὐγνωμοσύνην των καὶ εἴδομεν τὴν χαράν των, διότι εἶδον τὸ κράτος κινούμενον μὲ τοιαύτην ταχύτητα καὶ χορηγοῦν τόσον δαψιλῶς τὰ ἐφόδια, τὰ ὁποῖα ἐχορηγήθησαν. Συνεπῶς, τὸ πρόβλημα τῶν σεισμῶν τῶν νήσων Σκοπέλου καὶ Ἁλοννήσου, εἰς τὴν πρώτην του φάσιν κλείει ἐδῶ μὲ ἀπόλυτον ἱκανοποίησιν τῶν κατοίκων καὶ μὲ ἱκανοποίησιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐξετέλεσε τὸ κοθῆκον της, διότι εἶδε τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν κινηθέντα ταχύτατα καὶ βοηθήσαντα πράγματι θετικῶς καὶ ταχέως τὸν πληγέντα πληθυσμόν. Δυστυχῶς δὲν ἐσταματήσαμεν εἰς τοὺς σεισμοὺς τῆς 9ης καὶ 10ης Μαρτίου, ἀλλὰ ἦλθε καὶ ὁ σεισμὸς τῆς 31ης Μαρτίου, ὁ ὁποῖος ἔπληξε τοὺς Νομοὺς Ἀχαΐας καὶ Αἰτωλοακαρνανίας. Ὁ σεισμὸς αὐτὸς ἔγινε τὴν 12.30′ μεσημβρινήν. Ἀφοῦ συνεννοήθην μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς ἄλλους ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἀνεχώρησα ἀμέσως διὰ τὰς Πάτρας, ὅπου ἔφθασα εἰς τὰς 4.50 μ.μ. Εἰς τὸ Νομαρχιακὸν μέγαρον ἦσαν συγκεντρωμένοι ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Νομάρχου καὶ συνειργάζοντο ὅλαι αἱ πολιτικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ ὁ Στρατ. Διοικητὴς Πελοποννήσου. Ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς καὶ εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν εἶχε κινηθῆ δραστηρίως ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς. Ἐγνώρισα εἰς τὸν Νομάρχην καὶ τὰς ὑπηρεσίας τὰ ἐφόδια, τὰ ὁποῖα εἴχομεν φορτώσει καὶ ἤρχοντο ἀπὸ τὰς Ἀθήνας διὰ τὴν Ἀχαΐαν, τὴν Ἠλείαν καὶ τὴν Αἰτωλοακαρνανίαν καὶ ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Κέντρου Προνοίας νὰ δαπανήσῃ, διὰ τὴν μεταστέγασιν τῶν πληγέντων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ μποροῦσαν νὰ μείνουν εἰς σκηνὰς καὶ νὰ χορηγήσῃ εἰς αὐτοὺς τὸ ἐνοίκιον δύο μηνῶν. Ταχέως καὶ ἐντὸς τῆς ἑσπέρας μετεστεγάσθησαν ἀρκετοὶ ἐξ αὐτῶν. Ἐπεσκέφθην, κατὰ παράκλησιν τοῦ Δημάρχου Πατρέων τὸ Βρεφοκομεῖον τοῦ Δήμου, τὸ ὁποῖον πράγματι εἶχε πληγῆ ὑπὸ τῶν σεισμῶν καὶ ἐνέκρινα ἐπὶ τόπου, μολονότι τὸ Βρεφοκομεῖον εἶναι Νομικὸν Πρόσωπον Ἰδιωτικοῦ Δικαίου, παρὰ τὴν τυπικὴν αὐτὴν δυσχέρειαν, ἐνέκρινα ἐπὶ τόπου πίστωσιν 100.000 δραχμῶν, τὴν ὁποίαν ἐγνωστοποίησα τὴν ἑπομένην ἀπὸ τὸ γραφεῖόν μου εἰς τὸν κ. Δήμαρχον, διὰ νὰ ἐπισκευασθῇ τὸ Βρεφοκομεῖον, διότι ἐκ τῶν δημοσίων καταστημάτων μόνον τὸ Βρεφοκομεῖον εἶχεν ὑποστῆ μεγάλας καταστροφὰς καὶ εἶχεν ἀνάγκην ἐπιδιορθώσεως τῶν ζημιῶν, ὡς καὶ τὸ Νομαρχιακὸν μέγαρον, διὰ τὸ ὁποῖον ἁρμόδιος ἦτο νὰ φροντίσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν εἶχεν ἀνάγκην ἀμέσου ἐπισκευῆς, ὅπως τὸ Βρεφοκομεῖον. Ἄλλο ἵδρυμα ἢ ἄλλο δημόσιον ἢ δημοτικὸν κατάστημα τῆς περιοχῆς τῶν Πατρῶν δὲν μοῦ ἀνεφέρθη ὡς ὑποστὰν ζημίας. Ἀφοῦ, λοιπόν, ἐτακτοποίησα τὰ ζητήματα τῆς ἀμέσου διανομῆς τῶν ἐφοδίων, τὰ ὁποῖα ἤρχοντο ἐξ Ἀθηνῶν, ἔφυγα ἀπὸ τὰς Πάτρας καὶ ἐπεσκέφθην μετ’ ὀλίγην ὥραν τὸ Μεσολόγγιον, ὅπου ἔδωσα ἀναλόγους διαταγὰς διὰ τὴν διανομὴν τῶν ἐφοδίων, τὰ ὁποῖα ἤρχοντο καὶ ὅπου διεπίστωσα πράγματι τὴν δραστηρίαν κίνησιν τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ ἐκεῖ διὰ νὰ βοηθήσῃ τοὺς πληγέντας. Μετὰ ταῦτα ἐπεσκέφθην τὸ Αἰτωλικόν, ὅπου διεπίστωσα τὰς ζημίας δύο σχολείων καὶ ἤδη ἐστάλησαν λυόμενα οἰκήματα διὰ νὰ στεγασθοῦν τὰ σχολεῖα αὐτά. Ἀπὸ τὸ Αἰτωλικὸν μετέβην εἰς τὸ χωρίον Ματαράγκα, ὅπου ὑπῆρχε πράγματι μία μικρὰ διέγερσις, τὴν ὁποίαν κατεπράϋνα καὶ οἱ κάτοικοι ἐπανεῦρον τὴν ψυχραιμίαν των, τὴν ὁποίαν εἶχον χάσει, διότι εἶχε σκοτωθῆ ἐκεῖ μία γυναῖκα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπεκατεστάθη ἡ ψυχική των γαλήνη. Διέταξα τὸν Διευθυντὴν τοῦ Κέντρου Προνοίας νὰ τοὺς χορηγήσῃ ἀμέσως ἐφόδια καὶ ἐσπευσμένως ἐπῆγα εἰς τὸ Ἀγρίνιον ὅπου εἶδα κινητοποιημένον τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν καὶ παρέχοντα τὴν βοήθειάν του εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμοὺς καὶ διέταξα τὴν ἰδίαν ὥραν τὴν μεταστέγασιν τοῦ Οἰκονομικοῦ Γυμνασίου Ἀγρινίου εἰς ἵδρυμα τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας εἰς τὴν Σχολὴν Μαθητείας, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νὰ λειτουργήσῃ ἀμέσως τὸ σχολεῖον αὐτό. Ἄλλο σχολεῖον εἰς τὴν πόλιν τοῦ Ἀγρινίου δὲν ἐπλήγη. Αὐτὴ ἡ περιοδεία ἐγένετο τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἀπὸ τὰς 2.30′ μ.μ. ἕως τὴν 3ην νυκτερινὴν ὥραν καὶ διεπίστωσα τὴν κινητοποίησιν τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ ὅλων τῶν κρατικῶν ὑπαλλήλων καὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ πληθυσμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶδεν ἀμέσως μετὰ τοὺς σεισμοὺς τὴν παρουσίαν τοῦ κράτους εἰς τὰς πληγείσας περιοχάς. Μὲ τὸν Νομάρχην Ἠλείας ἐπεκοινώνησα ἀπὸ τὰς Πάτρας καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι αἱ προκληθεῖσαι ζημίαι ἦσαν ἐλάχισται καὶ τοῦ εἶπον ποῖα ἐφόδια ἀπεστάλησαν καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ σπεύσῃ νὰ τὰ διανείμῃ εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην ἐκ τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας του. Διὰ τὸν σεισμὸν αὐτὸν τῆς 31ης Μαρτίου ἡ Κυβέρνησις ἀπέστειλεν εἰς τὸν Νομὸν Ἀχαΐας 300 κλινοσκεπάσματα, 135 σκηνάς, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ἀπέστειλεν 21.000 κιλ. τροφίμων εἰς τὰ διαμερίσματα αὐτά. Εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας ἐστάλησαν 500 κλινοσκεπάσματα, 100 σκηναί... (Ἀναγινώσκει). Εἰς τὸν Νομὸν Ἠλείας ἀπεστάλησαν ὀλίγα ἐφόδια, διότι οἱ σεισμοὶ τῆς 31 Μαρτίου δὲν προεκάλεσαν μεγάλας ζημίας. Νομίζω, ὅτι καὶ τὴν θεομηνίαν αὐτὴν τῆς 31ης Μαρτίου τὴν ἀντεμετωπίσαμεν ἐπιτυχῶς καὶ ἀνεκουφίσαμεν τοὺς πληθυσμοὺς ταχύτατα καὶ τὴν ἰδίαν ἡμέραν ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς ἐκινήθη, τὰ ἐφόδια ἐκινήθησαν πρὸς τοὺς πληγέντας πληθυσμοὺς καὶ οἱ πληθυσμοὶ ἐπανεῦρον τὴν ψυχραιμίαν των. Ἦλθεν ἡ θεομηνία τῆς 5ης Ἀπριλίου, ἡ ὁποία ἔπληξεν εὐρέως τοὺς Νομοὺς Ἀρκαδίας, Ἠλείας, Μεσσηνίας. Αἱ ζημίαι εἰς τὰς περιοχὰς αὐτὰς ἐκ τῶν σεισμῶν αὐτῶν καταγράφονται ἀκόμη, ἀλλὰ ἐξ ὅσων ἐπισήμων στοιχείων ἔχω μέχρι προχθές, εἶναι αἱ ἑξῆς: Ἠλεία, ἔχουν καταστραφῆ οἰκοδομαὶ 1.872. Μεσσηνία: 1.450. Ἀρκαδία 910. Εἰς τὸν Νομὸν Κορινθίας κατὰ τοὺς πρώτους σεισμοὺς ἐπλήγησαν 415 οἰκοδομαί, Ἀχαΐας 1.124 καὶ Αἰτωλοακαρνανία 265, σύνολον δηλαδὴ καταστροφῶν ἐκ τῶν τελευταίων σεισμῶν, αἱ ὁποῖαι κατεμετρήθησαν μέχρι προχθὲς τὸ βράδυ, 8.064 οἰκίαι κυρίως εἰς τὴν ὕπαιθρον. Αὐταὶ εἶναι αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι προεκλήθησαν ἀπὸ τοὺς 4 σεισμοὺς τῆς 9ης Μαρτίου, τῆς 16ης Μαρτίου, τῆς 31ης Μαρτίου καὶ τῆς 5ης Ἀπριλίου. Τοὺς σεισμοὺς τῆς 5ης Ἀπριλίου ἡ Κυβέρνησις ἀντεμετώπισεν ὡς ἑξῆς. Ἐκίνησε πάλιν τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν τὸ σχέδιον τῆς κρατικῆς ἀρωγῆς καὶ ἐκήρυξε τὰς περιφερείας αὐτὰς εἰς κατάστασιν ἀνάγκης. Ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς εὑρέθη πράγματι ἐπὶ ποδὸς καὶ ἀμέσως εἰς τοὺς τόπους τῆς καταστροφῆς. Εἰς τὰς 5 τὸ ἀπόγευμα ποὺ συνώδευον τὴν Α.Μ. τὸν Βασιλέα εἰς τὴν περιοδείαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε δι’ ἑλικοπτέρου εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Μεγαλουπόλεως εἶδον τὸν στρατὸν καὶ τὴν χωροφυλακὴν παρόντας καὶ ἀγωνιζομένους διὰ νὰ ἐκκαθαρίσουν τὰ ἐρείπια, τὸν Νομάρχην καὶ τὰς πολιτικὰς ὑπηρεσίας ἐπὶ τόπου. Ὁ Νομίατρος εἶχε κάμει χλωρίασιν τοῦ ὕδατος, εἶχεν ἐμβολιάσει δι’ ἀντιτετανικοῦ ὀρροῦ ὅλους τοὺς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν μικροτραύματα καὶ οἱ τραυματίαι ἤδη ἀπὸ πρωΐας εἶχον μεταφερθῆ εἰς τὸ Παναρκαδικὸν Νοσοκομεῖον τῆς Τριπόλεως καὶ τὸ μόνον θλιβερὸν θέαμα ἦτο μόνον ἡ καταστροφὴ τῶν χωρίων, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποστῆ ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν καὶ τὰ πτώματα, τὰ ὁποῖα εἴδομεν καὶ τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ Βασιλέως νὰ ταφοῦν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ κράτος ἦτο παρὸν καὶ τὴν 7ην ἀπογευματινὴν εἰς τὴν περιοχὴν Μεγαλουπόλεως κατέφθασαν τὰ ἐφόδια, τὰ ὁποῖα εἶχον σταλῆ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας καὶ ἐστεγάσθησαν ἅπαντες οἱ κάτοικοι, τῶν ὁποίων κατέρρευσαν αἱ οἰκίαι. Τὴν 7 μ.μ. εἶχον στεγασθῆ ὅλοι οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Χωρέμι. Καλύβια, Ἀπιδίτσα Κυπαρίσσια, τὰ ὁποῖα ἐπεσκέφθη ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς καὶ ὁμολογῶ, ὅτι μοῦ προεκάλεσε—διότι εἰς τὰς θεομηνίας θέλω τὸ Ἔθνος καὶ τὰ κόμματα ἡνωμένα —μοῦ προεκάλεσεν ἄσχημον ἐντύπωσιν, ὅτι ἐδημοσιεύθη μία φωτογραφία, ἡ ὁποία ἔλεγεν, ὅτι «ἡ γιαγιὰ αὐτὴ ἀπὸ τὸ Χωρέμι περιμένει ἀκόμη μίαν σκηνήν». Εἶναι συγγενὴς ἑνὸς φίλου μου καὶ ἐστεγάσθη τὴν 7ην ἑσπερινὴν τῆς ἰδίας ἡμέρας. Δὲν προσφέρουν καλὴν ὑπηρεσίαν οὔτε εἰς τὴν κυκλοφορίαν των, οὔτε εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν θεομηνιῶν αἱ ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι δημοσιεύουν τοιαύτας πληροφορίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει...

§58Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§59Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Μίαν στιγμήν...

§60Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστομωτικὴ ἀπάντησις εἰς συνάδελφον ἀντιπολιτευόμενον, προερχόμενον ἀπὸ τὴν Ἀρκαδίαν, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσε τὸ «παρὸν» εἰς τὴν πληγεῖσαν περιφέρειάν του. Οὐδέποτε ἄλλοτε ἐσημειώθη τόσον ἄμεσος καὶ ἀποτελεσματικὴ Κυβερνητικὴ παρουσία.

§61Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Τὴν ὥραν ποὺ συνώδευον τὸν Βασιλέα περιοδεύοντα εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς, τὴν ἰδίαν ὥραν ὁ συνάδελφος ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς κ. Κοκκέβης μὲ τὴν Βασίλισσαν Μητέρα περιώδευσε τὴν πληγεῖσαν περιοχὴν τῆς Ὀλυμπίας–Τριφυλίας. Ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς ἔδειξε μέγα ἐνδιαφέρον διὰ τὰς καταστροφὰς καὶ ἡ παρουσία του μεταξὺ τῶν σεισμοπλήκτων, ἐνεψύχωσε καὶ ἐνεθάρρυνε τὸν λαόν. Ἔχω σημείωμα συναδέλφου τῆς περιφερείας Τριπόλεως, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐδῶ καὶ ὁ ὁποῖος μοῦ γράφει, ὅτι ἐφόδια πάσης φύσεως, κατέφθασαν εἰς τὴν περιοχὴν Μεγαλουπόλεως, προτοῦ ἀκόμη κατέλθουν αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι τῆς Τριπόλεως. Μὲ τόσην ταχύτητα ἐκινήθη ὁ κρατικὸς μηχανισμός.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι;

§63Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Εἶναι ὁ κ. Κατριβάνος. Μὲ τόσην ταχύτητα ἐσπεύσαμεν νὰ βοηθήσωμεν τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Αὐτὰ ὡς πρὸς τὴν Μεγαλόπολιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν, διότι ἐπεσκέφθην τὴν περιοχὴν καὶ τὰ γνωρίζω. Τὴν περιοχὴν Τριφυλίας Ὀλυμπίας τὴν ἐπεσκέφθη ὁ συνάδελφος κ. Κοκκέβης, ἀλλὰ εὑρέθη παρὼν καὶ ὁ Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ κ. Α. Κανελλόπουλος, ὁ ὁποῖος διέταξε τοὺς ἀνθρώπους του νὰ βοηθήσουν διὰ νὰ διανεμηθοῦν αἱ σκηναὶ καὶ τὰ ὑλικά, τὰ ὁποῖα ἔφθασαν εἰς τὴν Ὀλυμπίαν τὴν 11ην ἑσπερινὴν τῆς ἡμέρας ἐκείνης. Καὶ εἰς τὴν ὀρεινὴν Ὀλυμπίαν, χάρις εἰς τὴν βοήθειαν τῶν ὑπαλλήλων καὶ τοῦ συναδέλφου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ διανομὴ τῶν σκηνῶν ἐγένετο μέχρι τῆς δευτέρας πρωϊνῆς. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν τῶν σεισμῶν αἱ ὀρειναὶ περιοχαὶ τῆς Ὀλυμπίας εἶχον τὰς σκηνάς των καὶ ἐστεγάσθησαν. Μὲ μεγαλυτέραν ταχύτητα, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κινηθοῦν τὰ ἐφόδια αὐτά. Ἴσως κανεὶς εἴπῃ, διατί δὲν ἐκινήθησαν διὰ τῶν ἀεροπλάνων. Τὸν πληροφορῶ, διὰ νὰ τὸν διαφυλάξω ἀπὸ τὴν πλάνην, ὅτι διὰ τῶν ἀεροπλάνων, δὲν ἠμποροῦν νὰ μεταφερθοῦν αἱ σκηναί, διότι διὰ νὰ καταρριφθοῦν αἱ σκηναί, χρειάζονται ὡρισμένα εἰδικὰ ἀλεξίπτωτα, τῶν ὁποίων στερεῖται ὁ στρατός μας. Καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου, δὲν ἐστάλησαν αἱ σκηναὶ δι’ ἀεροπλάνων, ἀλλὰ ἐστάλησαν ὁδικῶς, διὰ τῶν ταχυτέρων μέσων. Εἴχαμεν, λοιπόν, τὴν ἰδίαν ἡμέραν σκηνὰς εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Μεγαλοπόλεως, εἰς τὰ χωρία τῆς Μεγαλοπόλεως, εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ὀλυμπίας καὶ εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Μεσσηνίας.

§64Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Εἰς τὴν περιοχὴν ὀρεινῆς Τριφυλίας, πρώην Ὀλυμπίας. Ὄχι τῆς Ὀλυμπίας.

§65Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Εἰς τοὺς δοκιμασθέντας πληθυσμοὺς ἐκ τῶν σεισμῶν, ἐπῆγεν ὁ κ. Στεφανόπουλος.

§66Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Τὴν ἑπομένην ἐπῆγεν ὁ κ. Στεφανόπουλος. Τὸ ἴδιο βράδυ, ὅταν ἐπεστρέψαμε μὲ τὸν Βασιλέα εἰς τὴν Καλαμάταν, ἐγὼ παρέμεινα εἰς τὴν Καλαμάταν ὅπου καὶ ἠγρύπνησα ἀπὸ τοῦ Νομαρχιακοῦ μεγάρου μέχρι τινὸς καὶ ἀπὸ τοῦ δωματίου τοῦ ξενοδοχείου μου, ἐπικοινωνῶν ὅλην τὴν νύκτα μὲ τὸν στρατιωτικὸν διοικητὴν τῆς Τριπόλεως καὶ μὲ τοὺς Νομάρχας Ἀρκαδίας καὶ Ἠλείας διὰ νὰ κινηθοῦν τὰ ἐφόδια. Καὶ ἐκινήθησαν τὰ ἐφόδια ταχέως τὴν ἰδίαν ἑσπέραν. Ταχυτέρα διακίνησις ἐφοδίων, πρὸς ἐπικουρίαν πληγέντων πληθυσμῶν, δὲν παρουσιάσθη ποτέ. Ἂς μοῦ εἴπῃ κανείς, πότε ἄλλοτε ἐκινήθη ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς κατὰ τοιοῦτον ρυθμόν. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν εὑρέθησαν ἐκεῖ. Τώρα, ἐὰν ὑπάρχουν ὡρισμένα ὀρεινὰ χωρία Τριφυλίας ἢ ἄλλων περιοχῶν, ὅπου δὲν ἔφθασαν τὴν ἰδίαν ἑσπέραν τὰ ἐφόδια, εἶναι διότι δὲν ὑπάρχουν αὐτοκινητόδρομοι καὶ ἔπρεπε νὰ μεταφερθοῦν ἐπὶ δύο καὶ τρεῖς ὥρας δι’ ὑποζυγίων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖ ὅπου ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσουν τὰ ἐφόδια αὐθημερόν, ἐστάλησαν καὶ ἔφθασαν αὐθημερόν. Καὶ εἰς τοὺς δοκιμασθέντας πληθυσμοὺς τῶν περιοχῶν Ἀρκαδίας, Ἠλείας καὶ Μεσσηνίας ἐστάλησαν τὰ ἑξῆς ἐφόδια αὐθημερόν. Μερίμνῃ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων ἐξησφαλίσθη ἡ παροχὴ τροφῆς καὶ ἄρτου, ἤτοι διετέθησαν 5.000 κονσέρβαι κρέατος καὶ 3.000 μερίδες ἄρτου. Συγχρόνως, ἀπεστάλησαν εἰς τὰς ἕδρας τῶν Νομαρχιῶν τῶν πληγεισῶν κλιμάκια ἀξιωματικῶν μὲ στρατιωτικὸν προσωπικὸν καὶ μηχανήματα πρὸς περιφρούρησιν τῶν ἀγαθῶν τῶν πληγέντων καὶ ἐκτέλεσιν ἀπαραιτήτων ἐργασιῶν. Μερίμνῃ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου ἀπεστάλησαν τρόφιμα δι’ 7 ἡμέρας εἰς τοὺς κάτωθι Νομούς: Ἠλείας: Δι’ 7 ἡμέρας διὰ 20.000 σεισμοπλήκτους. Ἀρκαδίας: Δι’ 7 ἡμέρας διὰ 3.000 σεισμοπλήκτους. Μεσσηνίας: Δι’ 7 ἡμέρας διὰ 2.500 σεισμοπλήκτους. Ὑπὸ ἐνόπλων δυνάμεων καὶ Ὑπουργείου Κοινων. Προνοίας διετέθησαν ἐν συνόλῳ 3.630 σκηναί. Διετέθησαν ὁμοίως ἀνὰ 33 τόννοι ἄλευρα ὑπὸ Παγκοσμίου Συμβουλίου Ἐκκλησιῶν δι’ ἕκαστον Νομόν. Ὁμοίως, ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ Συμβουλίου ἀνὰ 120 δέματα ἱματισμοῦ εἰς ἕκαστον Νομὸν καὶ 8.500 δέματα τῆς Ὀργανώσεως ΚΕΑΡ κατανεμόμενα καὶ εἰς τοὺς τρεῖς Νομούς. Ὑπὸ τοῦ Ε.Ε.Σ. ἀπεστάλησαν 1.000 δέματα ἱματισμοῦ, 10 σάκκοι γάλακτος καὶ παιδικῶν τροφῶν, χυμοὶ φρούτων εἰς βιταμίνας, 10 σκηναὶ κωνικαὶ καὶ 2 σκηναὶ γερμανικαί, 12 ἀτομικὰ ἀντίσκηνα καὶ ἀποστέλονται ὡσαύτως 2.000 δέματα ἱματισμοῦ. Ὑπὸ τῆς Βασιλικῆς Προνοίας ἀπεστάλησαν ἓξ (6) συνεργεῖα ξυλουργῶν καὶ οἰκοδόμων, 1.000 κλινοσκεπάσματα, 600 πουλόβερ καὶ 300 ζεύγη ὑποδημάτων. Ὑπὸ τῆς Διευθύνσεως ΠΙΚΠΑ ἐξεδόθη κατεπείγουσα ἐγκύκλιος πρὸς τὰ ὑποκαταστήματα τῶν πληγέντων Νομῶν, ὅπως ἐν τῇ ἁρμοδιότητί των συμβάλλουν εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀρωγῆς τῶν πληγέντων. Διετέθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Κοινων. Προνοίας εἰς ΑΣΔΕΝ τὸ ποσὸν δι’ ἀγορὰν λαμαρίνης καὶ ξυλείας πρὸς κατασκευὴν στεγάστρων, τῶν ὁποίων ἤρχισεν ἡ προώθησις. Ἐπίσης, διετέθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Κοινων. Προνοίας διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν σεισμοπαθῶν Ἀρκαδίας, Ἠλείας καὶ Μεσσηνίας, χρηματικὸν ποσὸν 700.000 καὶ ἐλειτούργησεν πλῆρες σύστημα διαπιστώσεως τῶν καταστροφῶν ὑπὸ εἰδικῶν συνεργείων καὶ κατηρτίσθησαν συνεργεῖα κατεδαφίσεων μερίμνῃ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν. Ὁμοίως, ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας διετέθησαν 74 σκηναὶ καὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου 15.400 μερίδες τροφίμων διὰ τὴν Κορινθίαν. Τὰ ἐφόδια αὐτά, ταχύτατα κινηθέντα, καλύπτουν τὰς ἀνάγκας εἰς τὴν πρώτην φάσιν τῶν πληθυσμῶν, πλὴν ὡρισμένων σκηνῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάρχουν, διότι ἐξηντλήθησαν τὰ ἀποθέματα καὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Ἀνεζητήσαμεν εἰς τὴν ἀγορὰν νὰ ἀγοράσωμεν σκηνάς, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν. Τὰ εἰδικὰ ἐργοστάσια τοῦ στρατοῦ κατασκευάζουν πυρετωδῶς σκηνάς, αἱ ὁποῖαι καὶ στέλλονται καθημερινῶς. Σήμερον ἐστάλησαν τριακόσιαι καὶ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ καλυφθοῦν αἱ ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπερβαίνουν τὰς 1.000 σκηνὰς εἰς ὅλους τοὺς Νομούς.

§67Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἀπόψε μὲ αὐτὸν τὸν καιρὸν μένουν εἰς τὸ ὕπαιθρον... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§68Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Οὐδεὶς μένει εἰς τὸ ὕπαιθρον. Καὶ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα σεῖς, κ. Λαντζούνη νὰ τὸ λέγετε αὐτό.

§69Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Νὰ σᾶς ἀναγνώσω τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον μοῦ ἀπεστάλη.

§70Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Ἀφήσατε τὸ τηλεγράφημα. Ἠξεύρομεν, πῶς κατασκευάζονται τὰ τηλεγραφήματα ἐκ Μεγαλοπόλεως.

§71Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. .. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε ἐγγραφῆ, διὰ νὰ ὁμιλήσετε.

§73Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Διατί δημοκοπεῖτε ἐπὶ τῶν σεισμῶν; Δὲν εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον σας καὶ δὲν ἠξεύρετε τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τῆς περιφερείας σας, ὅπως τὴν ξεύρω ἐγώ. Ἐγὼ τὴν παρακολουθῶ, τὴν ἔζησα, ἠγρύπνησα εἰς τὴν περιφέρειάν σας καὶ τὴν γνωρίζω. Αἱ σκηναὶ ποὺ ἐλλείπουν, δὲν εἶναι πρὸς στέγασιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν τὰ σπίτια των, ἀλλὰ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φοβοῦνται νὰ εἰσέλθουν εἰς τὰ σπίτια των καὶ φιλοξενοῦνται εἰς συγγενικὰς οἰκίας. Οὐδεὶς αὐτὴν τὴν ὥραν εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕπαιθρον. Θὰ δώσωμεν αὐτὰς τὰς σκηνάς, μόλις τὰς κατασκευάσῃ ὁ στρατός, διὰ νὰ συμπληρώσωμεν τὰς ἀνάγκας ἐκείνων, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι ὑπέστησαν ρήγματα. Ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι κατερρίφθησαν ἐπῆραν σκηνάς. Διότι ἐμοιράσαμεν περίπου 3.700 σκηνάς, αἱ ὁποῖαι ἀναλογοῦν εἰς 20.000 κατοίκους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ὅλοι ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐστερήθησαν τῶν κατοικιῶν των. Οὐδεὶς μένει εἰς τὸ ὕπαιθρον. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πράγματι ἀνάγκην σκηνῶν καὶ τοὺς ὁποίους ταχύτατα καὶ καθημερινῶς ἐφοδιάζομεν, εἶναι ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων αἱ κατοικίαι ὑπέστησαν ρωγμὰς καὶ φοβοῦνται νὰ πᾶνε εἰς τὰ σπίτια των καὶ φιλοξενοῦνται εἰς ἄλλας σκηνάς. Εὑρίσκομαι εἰς καθημερινὴν ἐπαφήν, νύκτα καὶ ἡμέραν, ἀπὸ τῆς 5ης Ἀπριλίου μὲ τοὺς Νομάρχας, μὲ τὰ Κέντρα Προνοίας, μὲ τοὺς Δημάρχους καὶ τοὺς Κοινοτάρχας, μὲ τοὺς πάντας εἰς τὴν περιοχὴν τῶν τριῶν αὐτῶν Νομῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω εἴπει καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω τὸ ἐπιβεβαιώνουν οἱ καλῆς πίστεως συνάδελφοι τῆς περιφερείας... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, ὁ κ. Λαντζούνης ὄρθιος ἐπισείων τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἔλαβε σήμερον, διαμαρτύρεται ἐν μέσῳ θορύβου καὶ ἀντιδικιῶν τῶν βουλευτῶν, ἀμφοτέρων τῶν πλευρῶν τῆς αἰθούσης).... ὅπως ὁ κ. Χαραλαμπόπουλος, ὁ ὁποῖος ἦλθε τώρα ἀπὸ τὴν περιφέρειάν σας, ἐνῷ σεῖς τὴν ἐγκατελείψατε, κ. Λαντζούνη, καὶ δημοκοπεῖτε ἐδῶ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§74Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, μόλις τελειώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§75Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Δὲν εἶχα διάθεσιν νὰ δώσω ὀξύτητα εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Λαντζούνης ἠγέρθη νὰ μὲ διακόψῃ κατὰ τέτοιον τρόπον, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἀμυνόμενος, νὰ τοῦ ἀπαντήσω.

§76Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς ζητῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν βραχεῖαν διακοπήν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν παρὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν συζήτησιν. Γνωρίζετε, ὅτι δὲν κάμω κατάχρησιν διακοπῶν καὶ ἑπομένως ὅταν τὴν ζητῶ κατ’ ἐξαίρεσιν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι εἰσακουστὴ ἡ παράκλησίς μου. Ἡ παράκλησίς μου συνίσταται εἰς τοῦτο: Ἠρχίσατε τὴν συζήτησιν κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ ἐξάρω ὡς ἀντικειμενικόν, διότι ἠθελήσατε νὰ προβῆτε εἰς μίαν ἀντικειμενικὴν ἀνάλυσιν τῆς καταστάσεως. Δὲν βλέπω διατί πρέπει νὰ παρεμβάλετε εἰς τὴν ἀνάπτυξιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε μέχρι τώρα, μετὰ πάσης συγκρατήσεως, ὑβριστικὰς ἐκφράσεις ἐναντίον συναδέλφων. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον, ὁσονδήποτε καὶ ἂν δύνασθε νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι προεκλήθητε, διότι ἡ θέσις ὑμῶν, ὡς Ὑπουργοῦ καὶ ἐκπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι διάφορος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὑπάρχουν συνάδελφοι καλῆς πίστεως καὶ συνάδελφοι κακῆς πίστεως, εἶναι προκλητικὸν καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, περιττῶς προκλητικόν. Θὰ συστήσω καὶ εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἓν ἐθνικὸν θέμα, μετὰ ψυχραιμίας καὶ ἠρεμίας. Καὶ ἡ ἐπίκλησίς μου εἶναι πρὸ παντὸς πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, διότι ἡ εὐθύνη σας εἶναι συσσωρευτικὴ καὶ πολὺ μεγαλυτέρα οἱουδήποτε ἄλλου, εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην.

§77Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως) Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις, βεβαίως, ἔπρεπε νὰ διεξαχθῇ κατὰ τρόπον ἤρεμον, δεδομένου, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, προέβη εἰς μίαν ἀνάπτυξιν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἴσως θὰ ἦσαν χρήσιμα εἰς ὅλους τοὺς βουλευτάς. Ἔξαφνα ἐξαπελύθησαν ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς διακοπαί, αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν μίαν σύγχυσιν.

§78ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς ΕΚ). Μόνον ἀπὸ τὸν κ. Λαντζούνην.

§79Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ἔχει σημασίαν. Καὶ ὁ ἀντίλογος συμβάλλει εἰς τὴν σύγχυσιν καὶ ἐκεῖθεν ἡ πρόκλησις. Δὲν ἀντελήφθην, διὰ τίνα λόγον ὁ συνάδελφος κ. Λαντζούνης, ἐπισείων ἕνα χαρτὶ μὲ κραυγὰς προσπαθοῦσε νὰ διακόψῃ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἐντὸς ὀλίγου θὰ λάβετε τὸν λόγον, θὰ ἀναπτύξετε τὰς ἀπόψεις σας καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἔπρεπε, κατὰ πρῶτον λόγον, νὰ στραφῆτε πρὸς τοὺς συναδέλφους τοῦ κόμματός σας, νὰ τοὺς συστήσετε νὰ μὴ προβαίνουν εἰς ἀκαίρους διακοπὰς καὶ ἐὰν αὐτὸ γίνῃ θὰ τερματίσωμεν τὴν συζήτησιν κατὰ τρόπον ἤρεμον καὶ θὰ ἀντιληφθῆτε, καὶ σεῖς, ποῖον ὑπῆρξε τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιφερείας. Δι’ αὐτό, παρακαλῶ καὶ ὅλους τοὺς συναδέλφους ὅλων τῶν παρατάξεων, δεδομένου ὅτι τὸ θέμα ἐνδιαφέρει ὅλους, βλέπετε, ὅτι καὶ συμπολιτευόμενοι καὶ ἀντιπολιτευόμενοι ὑπέστημεν ζημίας ἀπὸ τοὺς σεισμούς, τὸ κακὸν εἶναι δι’ ὅλους, δὲν κάμνει διάκρισιν μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἐκείνων, δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅταν θὰ τερματίσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ λάβετε τὸν λόγον καὶ νὰ ὁμιλήσετε ἄνευ διακοπῶν καὶ πρὸ παντὸς ἄνευ κραυγῶν, αἱ ὁποῖαι καταλήγουν νὰ εἶναι ἐκνευριστικαὶ καὶ δὲν εἶναι ἐποικοδομητικαὶ οὔτε διὰ τὴν ἰδικήν σας ὑπόθεσιν, οὔτε διὰ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου.

§80Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἡ διακοπὴ ἐδικαιολόγει τὴν ὕβριν;

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ὑπουργέ.

§82Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, ἔκαμα ἐν ψυχραιμίᾳ ἕνα ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως καὶ πῶς ἀντεμετωπίσαμεν τὰς καταστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν συσσωρευτικαί. Μέσα εἰς ἕνα μῆνα ἔγιναν τέσσαρες σεισμοὶ καὶ εἰς τοιαύτην μάλιστα ἔκτασιν, ὥστε ἐδημιουργήθη ἕνα πρόβλημα σοβαρώτατον. Ἐν τούτοις, ἡ Κυβέρνησις τὰς ἀντεμετώπισε μετὰ σθένους, ἐκινήθη ταχύτατα, δραστηριώτατα καὶ ἠθέλησα διὰ τοῦ λόγου μου αὐτοῦ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ εἴπω τί προσέφερεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἐξάρω τὴν συμβολὴν τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι πράγματι, μετ’ αὐταπαρνήσεως προσέφερον ὑπηρεσίας. Ὁ κ. Λαντζούνης, μὲ προεκάλεσε καὶ μὲ προκαλεῖ ἀπὸ χθές, ὅτι τάχα δὲν λέγω τὴν ἀλήθειαν, ἢ ἀμφισβητεῖ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγω ἐπισήμως καὶ τὰ ὁποῖα, ἂν εἶχε τὴν ὑπομονὴν νὰ ἐλέγξῃ εἰς τὴν περιφέρειάν του, ἐὰν εὑρίσκετο εἰς τακτικὴν ἐπαφὴν μὲ τοὺς Νομάρχας καὶ τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας τῆς περιφερείας του, θὰ ἐπληροφορεῖτο.

§83Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Εὑρίσκομαι εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς κατοίκους.

§84Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας)..... Θὰ ἐπληροφορεῖτο, ὅπως ἀναφέρεται καὶ εἰς τὸ πρακτικόν, τὸ ὁποῖον στέλλει ὁ Νομάρχης Μεσσηνίας, ὅτι εἰς τὸ Ζευγολατιὸ ἐστάλησαν ἄλευρα 17.500 κιλά, ζάχαρις, ὄρυζα καὶ ἔλαιον ἀνὰ 1.250 κιλά. Εἰς Κυπαρισσίαν ἐστάλησαν ἄλευρα 16.000, φασόλια 2.000 καὶ τρόφιμα CARE, χαρτοκιβώτια 500. Κλινοσκεπάσματα τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας 100, σκηναὶ 585. Τὰ τρόφιμα δὲ αὐτά, εἶναι δι’ 7 μόνον ἡμέρας καὶ ἐὰν συνεχισθῇ ἡ κατάστασις, θὰ σταλοῦν καὶ ἄλλα. Καὶ ἐὰν ἐστάθμιζε τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς καὶ τὴν ἔκτασιν τῶν ζημιῶν, θὰ ἔβλεπεν, ὅτι τὸ Κράτος, ἐκινήθη ταχύτατα, μετέφερε τὰ ἐφόδια εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς, τὰ ὁποῖα διενεμήθησαν ὑπὸ τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκινήθησαν δραστηρίως, ἠγρύπνησαν καὶ ἔφθασαν μέχρι τῶν ἀκραίων σημείων διὰ νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὸν πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἀπὸ τοὺς Νομάρχας καὶ τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας, εἶναι εὐχαριστημένος καὶ ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησίν του. Ἐκεῖνο ποὺ λείπει, ὅπως τὸ ὡμολόγησα, εἶναι ὀλίγαι σκηναὶ ἀκόμη δι’ ἐκείνους, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι ὑπέστησαν ρωγμὰς καὶ οἱ ὁποῖοι φιλοξενοῦνται εἰς συγγενικάς των καὶ φιλικάς των οἰκίας. Δὲν ὑπάρχει κίνδυνος ζωῆς ἀνθρώπων καὶ ἂν, ὃ μὴ γένοιτο, γίνῃ ἄλλος σεισμός, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὑρίσκονται ἐν ἀσφαλείᾳ. Ἐὰν, ὁ κ. Λαντζούνης, εἶχε πληροφορηθῇ ἀπὸ τὴν περιφέρειάν του τὴν προώθησιν αὐτῶν τῶν ἐφοδίων καὶ τὴν κατανομὴν των εἰς τὰ χωρία τῆς περιφερείας του καὶ ἦτο ἀντικειμενικὸς κριτής, δὲν θὰ ἐκράδαινεν ἕνα τηλεγράφημα καὶ νὰ τὸ ἐπισείῃ, οὔτε θὰ μὲ διέκοπτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ νὰ προκαλῇ ἀπὸ τὴν περασμένην Δευτέραν. Κινοῦμαι δραστηρίως, τρέχω, πηγαίνω ἀπὸ ἐδῶ, ἀπὸ ἐκεῖ, ἀγρυπνῶ, εὑρίσκομαι εἰς ἐπαφὴν μὲ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω ἀπὸ τοὺς κ.κ. συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι μὲ εἶδαν εἰς τὴν περιφέρειάν των ἀγωνιζόμενον, νὰ ζητήσω μίαν κατανόησιν. Δὲν θέλω τίποτε ἄλλο, ἁπλῶς νὰ ὁμολογήσουν, ὅτι τὸ Κράτος εὑρέθη ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς παρὸν εἰς τὸν τόπον τῶν συμφορῶν. Δι’ αὐτὸ, ἂν προεκλήθη εἰς τὸ ἐπεισόδιον καὶ μία ἀναταραχή, λυποῦμαι πάρα πολύ, καὶ ἂν χρειάζεται καὶ ἀνάκλησις, εὐχαρίστως νὰ τὴν κάμω. Λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ οἱ σεισμοὶ καὶ αἱ θεομηνίαι δὲν εἶναι οὔτε τῆς Συμπολιτεύσεως, οὔτε τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ἀφοροῦν ὁλόκληρον τὸν λαὸν καὶ εἶναι ἐθνικαὶ συμφοραὶ καὶ ἐπειδή, δυστυχῶς, ἡ χώρα μας πλήττεται ὑπ’ αὐτῶν τῶν θεομηνιῶν, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει ὅταν συζητοῦμεν τοιαῦτα θέματα, νὰ εἴμεθα προσεκτικοί, νὰ αἰρώμεθα ὑπεράνω παθῶν, διχογνωμιῶν καὶ ἀντιθέσεων καὶ νὰ κοιτάξωμεν πῶς ὁ ἕνας νὰ βοηθήσῃ τὸν ἄλλον καὶ πῶς ὅλοι μαζὶ νὰ βοηθήσωμεν τὸν λαόν, διὰ νὰ ἐξέρχεται ἀπὸ τὰς κρίσεις, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦνται ἀπὸ αὐτὰς τὰς θεομηνίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ νομίζω, ἐνσυνειδήτως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν πρώτην φάσιν καὶ τὰς τρεῖς αὐτὰς θεομηνίας τὰς ἀντεμετώπισεν ἐπαρκῶς. Εἶμαι αὐτήκοος προχθεσινὸς μάρτυς τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ λαοῦ τῶν νήσων Ἀλοννήσου καὶ Σκοπέλου. Ἔχω πληροφορίας ἀπ’ ὅλας τὰς πληγείσας περιοχάς, ὅτι ὁ λαὸς ἡσύχασεν, ἐπανευρίσκει τὴν ζωήν του καὶ τὴν ἠρεμίαν του, ἡ γαλήνη ἐπανῆλθε, τὰ ἐφόδια ὑπάρχουν ἐν ἐπαρκείᾳ, οὐδεὶς πεινᾶ, ὅλοι ἐξυπηρετοῦνται καὶ ἡ ζωὴ εἰσῆλθεν εἰς τὸν δρόμον της. Σιγὰ–σιγὰ θὰ κυττάξωμεν πῶς θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν θεομηνίαν. Δὲν χρειάζεται κατὰ συνέπειαν οὔτε ἀντιπολιτευτικὸν μένος, οὔτε ἀντιπολιτευτικὴ διάθεσις εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν διὰ μίαν Κυβέρνησιν καὶ ἕναν μηχανισμόν, ὁ ὁποῖος ἐκινήθη δραστηρίως. Καὶ τὴν προσεχῆ Κυριακὴν ἔχω προγραμματίσει νὰ περιοδεύσω τὰς περιφερείας Ὀλυμπίας καὶ Τριφυλίας διὰ νὰ ἔλθω εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς πληγέντας πληθυσμοὺς καὶ ἐὰν ὄντως διαπιστώσω παραλείψεις τινὰς θὰ λάβω τὰ δέοντα μέτρα καὶ θὰ ἴδω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὶ ἄλλο πρέπει νὰ προσφέρωμεν εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Ἀλλὰ ἐξ ὅσων πληροφοροῦμαι, οἱ πληθυσμοὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐφοδίων εὑρίσκονται ἐν πλήρει ἐπαρκείᾳ καὶ δὲν ἔχουν καμμίαν ἀγωνίαν, γνωρίζουν δὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα θὰ τοὺς ἀνεφοδιάσῃ μόλις περάσῃ τὸ ἑπταήμερον. Τὸ μόνον, ποὺ ἐπαναλαμβάνω εἶναι, ὅτι δὲν εὑρήκαμε σκηνές. Δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν ἀγοράν, ἀνεζητήσαμεν παντοῦ μὲ ἕνα διαγωνισμόν, ἀλλὰ αὐταὶ δὲν μᾶς ἐδόθησαν ἀκόμη, ἀλλὰ διὰ τῆς ταχείας παρεμβάσεως τῶν στρατιωτικῶν ἐργαστηρίων θὰ ἀποκατασταθοῦν συντόμως καὶ θὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀνάγκας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν σπίτια μὲ ρωγμάς, ὄχι μόνον ἐκείνων, τῶν ὁποίων τὰ σπίτια ἐπλήγησαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπεκατεστάθησαν μὲ τὰς σκηνάς. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὰς θεομηνίας αὐτὰς τὰς ἀντεμετώπισε μετὰ ψυχραιμίας, μετὰ ταχύτητος καὶ μὲ πόνον πραγματικὸν ἀπέναντι τοῦ πληγέντος πληθυσμοῦ. Νομίζω, ὅτι εἰς τὴν προσπάθειαν καὶ τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως εὗρε συμπαράστασιν θετικὴν μὲ αὐταπάρνησιν καὶ γενναιότητα τοῦ Στρατοῦ μας, τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, τῶν Νομαρχῶν, τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὑπαλλήλων τῶν Κέντρων Προνοίας, τῶν Μηχανικῶν τῶν Τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ὅλου τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ τῶν κεντρικῶν καὶ τῶν περιφερειακῶν ὑπηρεσιῶν. Ἐξέφρασα δημοσίᾳ τὴν ἱκανοποίησίν μου μετὰ τὴν ἐπίσκεψιν τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν πρὸς τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας διὰ τὸν ζῆλον, τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξαν, διὰ τὴν προσφοράν, τὴν ὁποίαν ἔκαμαν πρὸς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Καὶ μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία καὶ αὐτὴν τὴν ὥραν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διότι εἶναι χρέος μου, ἐπειδὴ τοὺς εἶδα ἀγωνιζομένους καὶ νὰ κουράζωνται καὶ ἀγωνίζωνται διὰ νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὰ μύρια προβλήματα τῶν θεομηνιῶν πρὸς ὅλον τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν ἀπὸ τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν μέχρι καὶ τῶν τελευταίων περιφερειῶν νὰ ἀναγνωρίσω τὴν ἱκανοποίησιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ λαοῦ διὰ τὴν προσφοράν του ταύτην. (Χειροκροτήματα). Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τι ἐπὶ πλέον. Ἐὰν ὑπῆρχον καὶ αὐταὶ αἱ σκηναὶ καί τὸ λέγω διὰ νὰ μὴ δώσω τὴν εὐκαιρίαν εἰς τοὺς συναδέλφους νὰ τὸ εἴπουν αὐτοὶ καὶ κάμουν ἀποκαλύψεις, ἐὰν ὑπῆρχον καὶ αὐταὶ δὲν θὰ ὑπῆρχε κανένα θέμα. Κατὰ τὰ ἄλλα ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ὅλα τὰ ἐφόδια προωθήθησαν ἐγκαίρως καὶ ὁ πληθυσμὸς εἶναι εὐχαριστημένος. Ἐὰν οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔχουν νὰ καταγγείλουν θετικήν τινα παράλειψιν πρὸς διόρθωσιν εὐχαρίστως θὰ τὴν ἀκούσω, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὅλοι θὰ πρέπει νὰ συμφωνήσουν, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐξετέλεσε πλήρως τὸ καθῆκον της καὶ ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς ἐκινήθη δραστηρίως καὶ εὑρέθη εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ πονεμένου λαοῦ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς καὶ τὸν συμπαραστέκεται μέχρι τώρα. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργός, ποὺ ἐποπτεύω τῶν Ὑπηρεσιῶν κοινωνικῆς προνοίας, αἰσθάνομαι ἱκανοποίησιν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὴν ἀνάγκην νὰ εὐχαριστήσω τοὺς συνεργάτας μου, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ μὲ αὐτὴν τὴν αὐταπάρνησιν καὶ αὐτὴν τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς εἰργάσθησαν καὶ προσέφεραν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς ἕνα λαὸν δοκιμασθέντα καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπερηφάνως ἀντιμετωπίζει τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, διότι ἐξετέλεσε πράγματι εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον της. (Χειροκροτήματα).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἡλιοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§86Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ προτιμοῦσα νὰ ἀκούσω βουλευτὰς καὶ τῶν ἄλλων παρατάξεων καὶ τῆς παρατάξεώς μας, οἱ ὁποῖοι ἐπεσκέφθησαν ἐπὶ τόπου τὰς πληγείσας περιοχὰς ἢ ἔχουν συγκεκριμένας ἀντιλήψεις καὶ νὰ ὁμιλήσω ἐν συνεχείᾳ.

§87Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νὰ ἀκούσωμεν τὴν ἔκθεσιν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν καὶ μετὰ ταῦτα θὰ λάβετε τὸν λόγον ὅσοι θέλετε. Καλλίτερον νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ Κυβερνητικὴ ἔκθεσις ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ κατόπιν θὰ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπητε ὅ,τι θέλετε.

§88Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ δικαίωμα αὐτὸ θὰ τὸ ἀσκήσω καὶ βραδύτερον, διότι θέλω νὰ ἀκούσω καὶ τὴν ἄλλην πλευράν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει καλῶς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς ἔχει τὸν λόγον.

§90Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς). Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ παράσχω ὡρισμένας πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ σχηματίσῃ ἀντίληψιν ἀκριβῆ περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἀμέσως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τὴν ἀναγγελίαν τοῦ τραγικοῦ συμβάντος τῶν σεισμῶν τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν τελευταίως καὶ εἰδικώτερον τῆς Νοτιοδυτικῆς Πελοποννήσου. Θέλω νὰ συμπληρώσω τὸν συνάδελφον κ. Ζορμπᾶν ὅσον ἀφορᾷ τὴν παροχὴν τῆς ὑγειονομικῆς συνδρομῆς, ἡ ὁποία ἀφεώρα εἰς τὴν περιποίησιν, τὴν διακομιδὴν καὶ τὴν νοσηλείαν τῶν τραυματιῶν καὶ ἀκόμη εἰς τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ περιβάλλοντος καὶ τὴν ἀποτροπὴν τυχὸν ἐπιδημιῶν. Εὐθὺς ὡς ἀνηγγέλθη τὴν 7.30 πρωϊνὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς τὸ τραγικὸν συμβάν, ἐκινήθησαν ἀμέσως αἱ ὑγειονομικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ διέταξα τὴν μεταφορὰν 36 φιαλῶν αἵματος εἰς τὸ Παναρκαδικὸν Νοσοκομεῖον Τριπόλεως, 25 φιαλῶν εἰς τὸ Νοσοκομεῖον Πατρῶν. Ἐπεκοινώνησα τηλεφωνικῶς μὲ τὸ Νοσοκομεῖον Καλαμῶν, τὸ ὁποῖον μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι ὑπῆρχεν ἐπάρκεια αἵματος ἀπὸ τοὺς Κρατικοὺς Σταθμοὺς Αἱμοδοσίας ὅπως καὶ εἰς τὸν Πύργον. Τὰ ὑγειονομικὰ κλιμάκια εὑρέθησαν εἰς τὸν τόπον τῆς συμφορᾶς ἀπὸ τῆς 12ης μεσημβρινῆς, ὥστε εἰς τὰ ὀρεινὰ χωρία τῆς Τριφυλίας καὶ ἐπαρχίας Ὀλυμπίας ὅλοι οἱ τραυματίαι ἀπεσύρθησαν ἐκεῖθεν καὶ διεκομίσθησαν εἰς τὰ Νοσοκομεῖα. Ἐπάρκεια πλήρης ὑγειονομικοῦ καὶ ἐπιδεσμικοῦ ὑλικοῦ ὑπῆρχεν, ἀλλὰ δὲν εἴχομεν ἀκριβεῖς πληροφορίας τῆς ἐκτάσεως τῶν ζημιῶν καὶ τῆς ἐκτάσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τραυματιῶν, διὰ τοῦτο ἐζητήσαμεν τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ε.Ε. Σταυροῦ, ὁ ὁποῖος ἐγκατέστησε δύο χειρουργεῖα ἕνα εἰς τὴν Μεγαλόπολιν καὶ ἕνα εἰς τὴν Ἀνδρίτσαιναν. Παρέχω δὲ τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἀπὸ τῆς μεσημβρίας τῆς ἰδίας ἡμέρας εἴχομεν διακομίσει ὅλους τοὺς ἀσθενεῖς εἰς τὰ Νοσοκομεῖα. Ἐπίσης, τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς ἐνίσχυσε τὸ Παναρκαδικὸν Νοσοκομεῖον Τριπόλεως μὲ τὸν Ὑφηγητὴν κ. Μοσχόπουλον, μὲ ἰατροὺς καὶ νοσοκόμους, ὥστε νὰ παράσχῃ πᾶσαν βοήθειαν ἐὰν ὁ ἀριθμὸς τῶν τραυματιῶν ἦτο μεγάλος καὶ δὲν ἐξήρκει τὸ ὑπάρχον προσωπικόν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τραυματιῶν δηλώνω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς τὸ Νοσοκομεῖον Τριπόλεως νοσηλεύονται 46 καὶ 11 εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον Τριπόλεως, 5 τραυματίαι εἰς τὴν Καλαμάταν καὶ 5 εἰς τὸ Νοσοκομεῖον Κρεσταίνων. Ἄφθονον ὑγειονομικὸν ὑλικὸν καὶ ἐπιδεσμικὸν ἀπεστάλη. Ἐπίσης ποικιλία ἀντιβιοτικῶν, ἤτοι τετραμυκίνη, χλωρομυκιτίνη, πενικιλλίνη καὶ στρεπτομυκίνη εἰς πλήρη ἐπάρκειαν. Χθὲς εἶχα τὴν πληροφορίαν ἐκ Καλαμῶν, ὅτι μετέβη, διότι πρὸ 3 ἡμερῶν διέταξα τὸν Διευθυντὴν Ὑγειονομικῶν Μηχανικῶν κ. Κωστόπουλον νὰ μεταβῇ εἰς Μεσσηνίαν, Ἀρκαδίαν καὶ Ἠλείαν διὰ νὰ ἐλέγξῃ τὸ σύστημα ὑδρεύσεως τῶν οἰκισμῶν διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἔχουν ὑποστῇ βλάβην τινά, ὥστε νὰ πᾶμε εἰς τεχνικὴν ἐπανόρθωσιν διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τυχὸν ἐπιδημίαν τύφου. Ταὐτοχρόνως ἔχει διαταχθῆ ἡ χλωρίωσις τοῦ ὕδατος καὶ ἤρχισεν ὁ ἀντιτυφικὸς ἐμβολιασμός. Ἐπίσης, ἐλήφθησαν μέτρα, ὥστε ἡ ἀποκομιδὴ τῶν ἀπορριμμάτων νὰ γίνεται εἰς ἀπομεμακρυσμένους χώρους. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀντεπεκρίθη πλήρως εἰς τὰς προσδοκίας τῶν σεισμοπλήκτων. Εἰς τὴν περιοχὴν τῶν νήσων Ἀλοννήσου καὶ Σκοπέλου, δὲν παρέστη ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν ἀντίστοιχα μέτρα, ἐλήφθησαν ὅμως κατόπιν μέτρα πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου, προκειμένου νὰ ἐνεργηθοῦν ὡρισμέναι ἐπισκευαὶ συστημάτων ἢ δικτύων ὑδρεύσεως. Συνοδεύων τὴν Βασίλισσα Μητέρα εἰς μίαν ἐπίσκεψιν παραμυθίας εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς τῆς Τριφυλίας καὶ Ὀλυμπίας, ἐπεκοινώνησα μὲ ἐκείνους ποὺ ὑπέστησαν τὴν δοκιμασίαν αὐτήν, οἵτινες δὲν διετύπωσαν ἄλλο αἴτημα, πλὴν τῆς ἀποστολῆς σκηνῶν. Μὲ ἀσυνήθη ταχύτητα μετεφέρθησαν εἰς τὰς πληγείσας περιοχὰς τὰ ἐφόδια. Ἐκεῖνο ποὺ ἐπεσήμανεν ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας, κ. Ζορμπᾶς, εἶναι ἀληθές, ὅτι ὑπῆρξεν ἔλλειψις σκηνῶν, δὲν ἀφορᾷ ὅμως τοῦτο ἐκείνους, τῶν ὁποίων κατέρρευσαν αἱ οἰκίαι, διότι ὑπάρχουν πολλαὶ συγγενικαὶ οἰκίαι, αἱ ὁποῖαι τοὺς περιέθαλψαν, συνεχίζεται δὲ καὶ ἡ μεταφορὰ σκηνῶν. Ὁ ἀξιότιμος δὲ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι ἕνα μέρος σκηνῶν θὰ παραδοθῇ ἐπίσης, ὥστε αἱ ἀνάγκαι νὰ καλυφθοῦν. Ἀντιλαμβάνεσθε, κ. βουλευταί, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβλεφθῇ μία τοιαύτη δοκιμασία ὅπως ἐπίσης δὲν ἠδύνατο νὰ προβλεφθῇ καὶ τὸ ὅτι θὰ ὑπῆρχε τοιαύτη ἔκτασις καταστροφῶν. Ἐπειδὴ δὲ συνεχίζονται αἱ μετασεισμικαὶ δονήσεις, τοὺς κατοίκους τῶν ἐν λόγῳ περιοχῶν τοὺς συνέχει εἰσέτι ὁ φόβος. 2.000.000 δραχμαὶ ποὺ ἀπεστάλησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, ἀπεστάλησαν ἵνα δοθῇ βοήθημα εἰς ἐκείνους ποὺ δὲν εἶχον σκηνὰς διὰ νὰ πληρώνουν τὸ ἐνοίκιόν των. Τὰ μέτρα, κ. βουλευταί, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς ὑγειονομικῆς συνδρομῆς, τῆς περιθάλψεως καὶ τῆς περιποιήσεως τῶν τραυματιῶν, ὑπῆρξαν πλήρη, μέτρα διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπερήφανος. Αἱ ὑγειονομικαὶ ὑπηρεσίαι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον των καὶ τοὺς ἀνήκει ὁ δίκαιος ἔπαινος. (Χειροκροτήματα).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§92Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, οἱ προλαλήσαντες Ὑπουργοὶ σᾶς ἐξέθεσαν διὰ μακρῶν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἀμέσως ὡς ἀνηγγέλθησαν οἱ σεισμοί. Ἐπειδὴ τὸ μεγαλύτερον βάρος τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς δημιουργηθείσης ἐκ τῶν σεισμῶν καταστάσεως, τὸ ἔφερε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πρέπει νὰ ἀνακοινώσω τὰ ἑξῆς: Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ἀφ’ ἧς ἀνηγγέλθησαν οἱ σεισμοὶ καὶ ἐντὸς δύο ὡρῶν, διῃρέθη ἡ σεισμόπληκτος περιφέρεια εἰς 4 τομεῖς καὶ ἐτέθησαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ Τριπόλεως, κ. Σταματοπούλου. Ἐντὸς 2 ὡρῶν ἀπὸ τῆς ἀναγγελίας τῶν σεισμῶν ἐκινήθησαν στρατιωτικὰ τμήματα πρὸς τὰς περιφερείας, αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν. Συγκεκριμένως, ἐνισχύθη ἡ Διοίκησις Τριπόλεως μὲ μονάδας μηχανικοῦ ὑπὸ τὸν Ταξίαρχον Παπαηλιοῦ, Ἡ περιοχὴ Πατρῶν ἐνισχύθη μὲ ἄνδρας μηχανικοῦ ὑπὸ τὸν Ταξίαρχον Κουμπῆν, Διοικητὴν τῆς Σχολῆς Μηχανικοῦ καὶ φυσικὰ ἐκ Πατρῶν οἱ ἄνδρες αὐτοὶ προωθήθησαν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Πελοποννήσου εἰς τὰς περιοχὰς ὅπου εἶχον πληγῆ. Ἀποσπάσματα διαβιβάσεων, διότι αἱ τηλεπικοινωνίαι εἶχον καταστραφῆ, καθὼς καὶ ὑγειονομικὰ ἀποσπάσματα ἐκ τοῦ 401 Στρατιωτικοῦ Νοσοκομείου Ἀθηνῶν, μὲ ποσότητα αἵματος καὶ λοιπῶν φαρμακευτικῶν εἰδῶν, ἀπεστάλησαν εἰς Τρίπολιν, ἤρχισαν δὲ κινούμενα ἐντὸς δύο ὡρῶν. Ὁλόκληρος ἡ 5η ΜΟΜΑ Πατρῶν ἐτέθη ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Στρατηγοῦ Σταματοπούλου, ὑλικὸν δὲ ἐκ τῶν κέντρων ἐκπαιδεύσεως προωθήθη εἰς τὰς πληγείσας περιοχὰς ἀμέσως. Δύο τάγματα πλήρη μηχανικοῦ διετέθησαν καὶ σημαντικὸς ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν μηχανικοῦ. Ἐπίσης ἐνισχύθη ἡ στρατιωτικὴ διοίκησις Τριπόλεως μὲ 9 ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς ἐξ Ἀθηνῶν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Συνταγματάρχου Πεζικοῦ Ἀσημακοπούλου. Ἐπίσης ὅλα τὰ ἑλικόπτερα, τὰ ὁποῖα διαθέτει ὁ στρατὸς καὶ δυστυχῶς δὲν διαθέτει παρὰ ἐλάχιστα, ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Ἐπίσης ἀπεστάλησαν 3 ὑδροφόρα ὀχήματα. Αὐτὰ τὰ μέτρα ἐλήφθησαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποστολὴν προσωπικοῦ καταλλήλου διὰ τὴν πρόχειρον ἐπούλωσιν τῶν ἀναγκῶν τῶν σεισμοπλήκτων καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀποστολῆς ὑγειονομικοῦ ὑλικοῦ. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ταὐτοχρόνως διετάχθησαν τὰ στρατιωτικὰ ἀρτοποιεῖα νὰ παράγουν διπλασίαν ποσότητα ἄρτου εἰς τὰς Πάτρας, τὴν Κόρινθον καὶ τὴν Τρίπολιν καὶ νὰ ἀποστέλλεται ἡ παραγωγὴ των αὐτὴ εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπεστάλησαν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τὰ ἑξῆς εἴδη: Αἱ ἀποστολαὶ αὐταὶ εἶναι ἄσχεται μὲ τὰς ἀποστολὰς τῶν διαφόρων φιλανθρωπικῶν ὀργανώσεων. Ἀπεστάλησαν εἰς τὸν Νομὸν Ἀρκαδίας 6.800 μερίδες ἄρτου καὶ 6.800 μερίδες κρέατος. Εἰς τὸν Νομὸν Μεσσηνίας, 2.740 μερίδες ἄρτου καὶ 2.500 μερίδες κρέατος. Εἰς τὸν Νομὸν Ἠλείας, 7 τόννοι ἐφοδίων... (Ἀναγινώσκει)... Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ εὐαίσθητον σημεῖον τῆς προσωρινῆς στεγάσεως, διότι διὰ τὸ μέλλον καὶ διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ὁριστικὴν ἀντιμετώπισιν τῶν πληγέντων τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὁ ἁρμόδιος διὰ νὰ προβῇ εἰς σχετικὰς ἀνακοινώσεις. Διὰ τὰς σκηνὰς ὑπάρχει μία διαφορὰ μεταξὺ τοῦ ἀριθμοῦ, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ τοῦ ἀριθμοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ δώσω ἐγώ. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἔχει ὑπ’ ὄψει του τὸν ἀριθμὸν τῶν σκηνῶν ποὺ ἐστάλησαν μέχρι τῆς πρωΐας τῆς σήμερον, ὁ ἀριθμὸς δὲ τὸν ὁποῖον θὰ δώσω ἐγώ, ἀφορᾷ τὰς σκηνάς, αἱ ὁποῖαι ἀπεστάλησαν μέχρι τῆς ἑσπέρας σήμερον. Ἔχουν σταλῆ περίπου σήμερον συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν 75 μεγάλων σκηνῶν, αἱ ὁποῖαι ἐστάλησαν διὰ τὴν στέγασιν τῶν καταστραφέντων σχολείων ἐν συνόλῳ περὶ τὰς 4.000 σκηναί. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐντὸς τῆς αὔριον εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ σταλοῦν ἐπίσης, διότι δὲν ἔκαμον δημοπρασίαν, ἦτο μία σκέψις νὰ γίνῃ δημοπρασία διὰ τὴν ἀποστολὴν καὶ ἄλλων σκηνῶν, ἀλλὰ ὁ χρόνος δὲν ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεπε δημοπρασίαν, ἐργάζονται τὰ συνεργεῖα τοῦ στρατοῦ 24ωρα συνεχῆ διὰ τὴν κατασκευὴν σκηνῶν καὶ θὰ συμπληρωθῇ ἐντὸς τῆς αὔριον ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἡ ἀποστολὴ εἰς τὸ ὕψος τῶν 5.000 σκηνῶν. Παραλλήλως ὅμως θὰ πρέπει νὰ σημειώσετε, ὅτι ἐστάλησαν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης 10 τόννοι λαμαρίνες καὶ 500 κυβικὰ ξυλείας, τὰ ὁποῖα ἐπακριβῶς ἐστάλησαν διὰ στεγαστικοὺς σκοπούς, μαζὶ μὲ ἄνδρας— προσωπικὸν μηχανικοῦ. Τὸ ὑλικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπερβαίνει τὰ 2 ἑκατ. δρχ. θὰ συμπληρώσῃ τὰς προσωρινὰς στεγαστικὰς ἀνάγκας τοῦ πληγέντος πληθυσμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ δρᾶμα τοῦ πληθυσμοῦ εἶναι τόσον μέγα, ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται ὁ τονισμὸς προσφερθεισῶν ὑπηρεσιῶν. Θὰ ἦτο ὅμως παράλειψίς μου ἐὰν ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργὸς δὲν ἐξέφραζον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὰ θερμά μου συγχαρητήρια πρὸς τὰς στρατιωτικάς μου μονάδας, αἱ ὁποῖαι ἐκινήθησαν τάχιστα, ἐντὸς δύο ὡρῶν, μὲ ρυθμὸν καταπληκτικὸν καὶ μὲ σχέδιον, τὸ ὁποῖον κατεστρώθη ἅμα τῇ ἀναγγελίᾳ τῶν σεισμῶν καὶ τὸ ὁποῖον ἐξετελέσθη κατὰ τρόπον ἄρτιον. Καὶ θὰ ἦτο ἀκόμη παράλειψίς μου, ἐὰν δὲν ἐσημείωνα, ὅτι οἱ ἄνδρες τοῦ στρατοῦ εἰργάσθησαν ἐκεῖ μὲ 24ώρους βάρδιες, μὴ φεισθέντες κόπου καὶ μόχθου. Ἦτο μία βαθυτάτη ἐκδήλωσις ἀλληλεγγύης πρὸς τοὺς πληγέντας ἀδελφούς των. Βεβαίως θὰ σᾶς κάμῃ ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον διετέθη εἰς σκηνὰς—αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις ἔστειλαν ὅλο τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνουν αἱ ἀποθῆκαι καὶ τοῦ στρατοῦ ξηρᾶς καὶ τῆς ἀεροπορίας καὶ τοῦ ναυτικοῦ—ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι αὐτόχρημα κωμικός. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Θὰ πρέπει νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι εἶναι μία ἀποκάλυψις, ἡ ὁποία ἐγένετο—ὅτι αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις μας ἔχουν πολλὰς ἀνάγκας, ἔχουν ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον δὲν εἶχε ληφθῆ πρόνοια, ἔστω μιᾶς συστηματικῆς ἐξυπηρετήσεώς των, ὥστε νὰ μὴ συσσωρευθοῦν αἱ ἀνάγκαι αὐταὶ καὶ προλάβουν σήμερον αὐτὴν τὴν μορφήν, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ. Δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τὸν λόγον αὐτόν. Πάντως ἔχω νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔπραξεν εἰς ἀκέραιον τὸ καθῆκον του καὶ ἐπίσης νὰ τονίσω, ὅτι δὲν ἐφείσθη οὔτε κόπων οὔτε θυσιῶν ἀκόμη διότι γνωρίζετε τὸ γλίσχρον τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, γνωρίζετε τὴν συμπίεσιν τῶν πιστώσεων ποὺ ἔχει γίνει εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ ἀντιλαμβάνεσθε τὴν θυσίαν, ὅταν εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων δὲν ὑπάρχῃ οὔτε μία σκηνὴ διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ἀντιλαμβάνεσθε τὶ θυσία εἶναι αὐτὴ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω ἥσυχον τὴν συνείδησίν μου, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐκινήθη τάχιστα καὶ ἐξετέλεσε κατὰ τρόπον ἄρτιον τὸ καθῆκον του ἐντὸς φυσικὰ τῶν δυνατοτήτων τὰς ὁποίας ἔχει. (Χειροκροτήματα).

§93Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριοι συνάδελφοι, οἱ συνάδελφοί μου εἰς τὴν Κυβέρνησιν σᾶς ἐξέθεσαν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τὴν ἄμεσον, τὴν ἐπείγουσαν ἀντιμετώπισιν τοῦ δοκιμασθέντος πληθυσμοῦ ἀπὸ τοὺς τελευταίους σεισμούς. Τὰ μέτρα ταῦτα ἀποτελοῦν ἕνα σύνολον, τὸ ὁποῖον ἠμποροῦμεν νὰ χαρακτηρίσωμεν ὡς πρώτην φάσιν, φάσιν ἀμέσου καὶ ταχείας ἀντιμετωπίσεως, ἀλλὰ καὶ προσωρινῆς ἀντιμετωπίσεως. Τὸ πρῶτον μας μέλημα ὑπῆρξεν ἡ στέγασις. Ἡ ἀνάγκη τῆς στεγάσεως ἦτο ἐκείνη, ἡ ὁποία προεβάλλετο εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὡς ἐπιτακτική. Σᾶς ἐξέθεσεν ὁ συνάδελφός μου Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ποῖαι ἦσαν αἱ ἐλλείψεις μας ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς καὶ πῶς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης παρέδωσε τὰς σκηνὰς τὰς ὁποίας εἶχε διὰ ἄλλον προορισμόν, διὰ τὴν περίθαλψιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὴν τελευταίαν δοκιμασίαν. Εἶναι βέβαιον, ὅτι σκηναὶ δὲν ὑπῆρχον. Δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐν τῷ συνόλῳ ἡ στέγασις ἐξ ἀρχῆς. Ἀλλὰ τώρα πλέον, κατόπιν τῆς χορηγήσεως ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ἄλλων 1500 σκηνῶν, μοῦ ἀνεφέρθη ὅτι θὰ ἔχουν προωθηθῆ μέχρι τὴν Κυριακήν, προσωρινῶς τὸ θέμα θὰ ἔχῃ λυθῆ. Τὸ θέμα, ἰατρικὴ περίθαλψις καὶ τὸ θέμα ἐπισιτισμὸς καὶ αὐτὰ ἀντεμετωπίσθησαν. Μετὰ ταῦτα ἐπεχειρήθη ἀμέσως ἡ σύστασις συνεργείων, τὰ ὁποῖα εἰς τὰς διαφόρους κωμοπόλεις, αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν, θὰ καταγράφουν τὰς ζημίας καὶ θὰ προσδιορίζουν τὰ κτίρια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπικινδύνως ἑτοιμόρροπα καὶ θὰ προβοῦν εἰς τὴν κατεδάφισιν. Ἡ κατεδάφισις ἐπίσης εἶναι μέτρον ἐπεῖγον, διότι γνωρίζετε μὲν ὅτι τὰ θύματα δυστυχῶς ὑπῆρξαν ἀρκετά, ἐν τούτοις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καταστοῦν περισσότερα, ἐὰν δὲν ληφθῇ μέριμνα διὰ τὰ οἰκήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπειλοῦνται μὲ ἄμεσον κατάρρευσιν. Μετὰ ταῦτα, προκειμένου πάντοτε περὶ προσωρινῆς στεγάσεως, τὸ θέμα τῶν σχολείων καὶ τὸ θέμα τῶν ἐκκλησιῶν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Εἴτε διὰ σκηνῶν, εἴτε διὰ ἄλλων μέσων τῶν ὁποίων νομίζομεν, ὅτι ἡ προμήθεια καὶ μεταφορὰ θὰ εἶναι ταχίστη, θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἀναγκῶν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως σχολείων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκκλησιῶν. Αὐτὴ εἶναι, ἡ πρώτη φάσις —ἐπαναλαμβάνω— τῆς ἐπειγούσης ἀντιμετωπίσεως τῶν ἀναγκῶν τῶν πληγεισῶν περιφερειῶν. Αὐτὴ ὅμως ἡ πρώτη φάσις κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ ἔχῃ ὡς ἐπακόλουθον τὴν δευτέραν φάσιν, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ὁριστικὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν καταστραφεισῶν περιφερειῶν. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἔχω μίαν εἰσήγησιν ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ζητήσω ὄχι νὰ ἐπισημάνῃ τὸν τάδε ἢ τὴν τάδε παράλειψιν, ἀλλὰ νὰ μᾶς ὑποδείξῃ μέτρα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν. Ἂς ἀναμνησθῶμεν ὅτι εἰς ἄλλας ἐποχὰς ἐφθάσαμεν εἰς ἀνοικοδόμησιν περιφερειῶν, τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι καταρῶνται τὴν ὥραν ἐκείνην, διότι ἡ ἀποκατάστασις κάθε ἄλλο παρὰ ἱκανοποίησε τοὺς κατοίκους τῶν περιφερειῶν αὐτῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἤδη νὰ κάμωμεν εἶναι νὰ κινηθῶμεν τὸ ταχύτερον. Νὰ συστήσωμεν εἰδικὰ συνεργεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ περιλαμβάνωνται ἐκτὸς τῶν τεχνικῶν, ἐκτὸς τῶν πολεοδόμων καὶ Γεωλόγοι. Θὰ κινηθῶμεν τὸ ταχύτερον διὰ νὰ προβῶμεν ἐπὶ τόπου εἰς τὰς ἀναγκαίας μελέτας. Εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν μου, ἀπὸ τοῦ Ἀλφειοῦ καὶ ἐκεῖθεν κατὰ μίαν περίεργον σύμπτωσιν, ὑπάρχουν ἐδάφη τὰ ὁποῖα κινοῦνται καὶ ἄνευ σεισμῶν. Πρόκειται περὶ κατολισθαινόντων ἐδαφῶν. Ὅσοι κατάγονται ἀπὸ ἐκεῖ γνωρίζουν, ὅτι ὑπάρχουν χωρία τὰ ὁποῖα εἶναι κάτωθεν ὄγκων ἐξ ἄμμου, τὰ ὁποῖα κινδυνεύουν ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ ἐνταφιασθοῦν κάτω ἀπὸ τοὺς ἀμμολόφους αὐτούς. Θὰ χρειασθῇ λοιπὸν νὰ προσδιορισθῇ ποῖαι θὰ εἶναι αἱ περιφέρειαι ποὺ θὰ πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθοῦν καὶ ποῖαι θὰ ἐκλεγοῦν πρὸς ἐγκατάστασιν. Νὰ σκεφθῶμεν, ἐὰν θὰ εἶναι σκόπιμος ἡ σύμπτυξις καὶ συγχώνευσις ὡρισμένων χωρίων καὶ οἰκισμῶν. Ὑπελογίσθη ἀπὸ τοπικὰς ὑπηρεσίας, ὅτι προκειμένου νὰ συνδέσωμεν 3–4 χωρία ὀρεινῶν περιφερειῶν θὰ ἐδαπανῶντο πολὺ περισσότερα παρὰ ἐὰν συνεπτύσσαμεν τὰ χωρία αὐτὰ εἰς ἕνα οἰκισμὸν καὶ ἐκτίζαμεν οἰκήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν πλέον ἀνθρώπινα καὶ θὰ καθίστων τὴν ζωὴν ἀνεκτὴν ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Ζητοῦμεν, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν κατανόησιν. Εἶναι εὔκολος ἡ κριτική, εἶναι εὔκολοι αἱ ἐπικρίσεις. Εἶναι εὔκολον νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ἀπὸ τὸ τάδε χωρίον λείπει μία σκηνὴ ἢ κάτι ἄλλο. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον χρειάζεται εἶναι τοὐλάχιστον νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῆς ἀνωμαλίας αὐτῆς, διὰ νὰ καταστήσωμεν ἴσως τὴν ζωὴν διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς πλέον ἀνθρωπίνην καὶ πλέον ὑποφερτήν. Θὰ μελετήσωμεν λοιπὸν τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ποῖοι συνοικισμοὶ θὰ πρέπει νὰ μεταφερθοῦν, ποῖοι θὰ πρέπει νὰ συμπτυχθοῦν καὶ μετὰ ταῦτα θὰ ἔλθῃ τὸ σχέδιον καὶ τὸ πρόγραμμα ἀνοικοδομήσεως. Δὲν λέγομεν, ὅτι τὸ θέμα εἶναι βραχείας πνοῆς. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ κινηθῇ τὸ Κράτος μετὰ πάσης δραστηριότητος, ὅπως ἐκινήθη ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς διὰ τὰς ἀμέσως ἐπειγούσας ἀνάγκας. Θὰ κινηθῇ τὸ Κράτος σύμφωνα μὲ τὴν γραμμὴν αὐτήν, τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἐπαναλαμβάνω δὲν θὰ δημιουργήσουν διὰ τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, ὅπως εἰς ἄλλας περιφερείας, ὅπου ἐν τούτοις ἐδαπανήθησαν τεράστια ποσά, παράπονα. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγράφη ἀπὸ πολλὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἤδη ἀντιμετωπίζεται περίπτωσις ἐπιβολῆς φορολογιῶν. Πρόκειται περὶ ἀδιορθώτων ἀντιπολιτευομένων, οἱ ὁποῖοι δὲν βλέπουν καὶ εἰς τὸ θέμα αὐτὸ παρὰ ἕνα τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πλήξουν τὴν Κυβέρνησιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἤδη ἡ Κυβέρνησις ἀπένειμε δίκαιον ἔπαινον εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, εἰς τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, εἰς τὰς Δημοσίας Ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι ἔσπευσαν μὲ πραγματικὸν ζῆλον καὶ αὐταπάρνησιν νὰ ἔλθουν εἰς βοήθειαν τῶν πληγέντων πληθυσμῶν. Δὲν ἐπέδειξαν ἁπλῶς προθυμίαν, ἀλλὰ πραγματικὸν ζῆλον ποὺ ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἀλληλεγγύη εἰς τοιαύτας στιγμὰς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνισμοῦ διατηρεῖται πάντοτε ὡς ἕνα αἴσθημα τὸ ὁποῖον θὰ ὑπάρχῃ εἰς τοὺς αἰῶνας κατὰ τὰς στιγμὰς τῶν κινδύνων εἴτε τῶν ζημιῶν. Αὐτὴν τὴν ἀλληλεγγύην ὀφείλομεν νὰ ἐπιδείξωμεν καὶ ἡμεῖς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ζητοῦμεν ἀπὸ σᾶς, κύριοι συνάδελφοι, ἐποικοδομητικὰς εἰσηγήσεις, ζητοῦμεν ἰδέας. Νὰ μᾶς εἴπητε κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ προσωρινῶς καὶ μονιμώτερον .......

§94Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἀγροτοπόλεις, κύριε Πρόεδρε.

§95Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Θὰ σᾶς ἀκούσωμεν, κ. συνάδελφε, ὅταν θὰ ὁμιλήσητε. Γνωρίζω καὶ τοὺς ἀγῶνες σας καὶ τὴν εὐρυτέραν ἀντίληψίν σας. Ἴσως εἰς ὡρισμένας περιοχὰς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ αὐτό. Ἐπὶ τοῦ παρόντος θὰ προβῶμεν εἰς τὰς μελέτας μετὰ πάσης ταχύτητος καὶ δραστηριότητος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ τονίσω εἶναι ὅτι ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ λαμβάνωνται μετὰ τὴν πρώτην φάσιν τὰ προπαρασκευαστικά, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν ἴσως εἰς τὴν μόνιμον ἀποκατάστασιν, ὅλα τὰ μέτρα θὰ γίνουν γνωστὰ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀκριβῶς διὰ νὰ συζητηθοῦν διὰ νὰ ἴδωμεν μήπως ὑπάρχουν εἰσηγήσεις ἐποικοδομητικαί. Βεβαίως, ἀντιπολίτευσις θὰ γίνῃ. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἡ ἀντιπολίτευσις θὰ εἶναι κακόπιστος, δὲν ἐνδιαφέρει οὔτε ἡμᾶς οὔτε τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους. Ἂς μὴν ἀσχοληθῶμεν ἀπόψε μὲ ἐπικρίσεις καὶ μὲ μικρὰ θέματα, ὅτι ἔφθασεν ἀργότερα μία σκηνή, ὅτι ὑπάρχει μία γραῖα ἡ ὁποία ἀμέσως δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ στεγασθῇ. Θὰ ἤθελα ἀπόψε, ἀντὶ νὰ ἀκούωμεν διαμαρτυρίας, ἐπικρίσεις, φωνὰς καὶ κραυγάς, ὅπως ἠκούσαμεν, νὰ ἀκούσωμεν ἰδέας, νὰ ἀκούσωμεν εἰσηγήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ὁδηγήσουν καὶ ἡμᾶς καὶ ὅλους μαζὶ εἰς τὴν δημιουργίαν ἑνὸς καλυτέρου μέλλοντος διὰ τὰς περιφερείας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν πράγματι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ὁ πόνος καὶ ἡ στοργὴ ὅλων μας νὰ στρέφεται εἰς αὐτοὺς κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν.

§96Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι προκειμένου περὶ μιᾶς θεομηνίας, περὶ μιᾶς συμφορᾶς, λαϊκῆς καὶ ἐθνικῆς, δὲν εἶναι ἡ καταλληλοτέρα εὐκαιρία διὰ πολιτικὴν ἀντιδικίαν, οὔτε ἐκφραζομένην, τυχόν, μὲ δηλώσεις ἐξαιρετικῆς αὐτοϊκανοποιήσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Διότι, πράγματι, ὅτι καὶ ἂν κάμῃ μία Κυβέρνησις, πρῶτον μέν, δὲν κάμνει εὐεργεσίαν, ἀλλὰ ἐπιτελεῖ καθῆκον καὶ δεύτερον, ὅ,τι καὶ ἂν κάμῃ καὶ ὅσον ταχέως καὶ ἂν τὸ κάμῃ, θὰ ὑπολείπεται τῶν μεγάλων ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας δημιουργοῦν αἱ ἐκτεταμέναι θεομηνίαι, εἴτε ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τῆς ἀντιμετωπίσεώς των, εἴτε ὡς πρὸς τὸ ἔγκαιρον αὐτῶν. Βεβαίως, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, ἐπίσης, ἀντίστοιχος ἀντιδικία ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς προσπαθείας κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Θεωρῶ, πάντως, ὅτι ἐνδεχομένως καὶ ὡς πρὸς τὰ μέτρα ἀμέσου βοηθείας, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐξετέθησαν, ἀπὸ τοὺς τρεῖς Ὑπουργοὺς καὶ τὰ ὁποῖα καὶ θετικὰ εἶναι καὶ σημαντικὰ — καὶ ὡς πρὸς αὐτὰ θεωρῶ ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω ἀπὸ συναδέλφους τῆς παρατάξεώς μας, παρακληθέντας νὰ περιοδεύσουν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχὰς— ὅτι δὲν γίνεται ἐπαρκὴς καὶ ἀκριβὴς ἐκτίμησις τῆς ἐκτάσεως τῶν ἀναγκῶν. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον, διότι θὰ ὁμιλήσουν καὶ ὁ κ. Ἠλιόπουλος καὶ ὁ κ. Παπανικολάου, ἐπισκεφθέντες ἐπὶ τόπου καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν, καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Πετραλιᾶς). Πέραν τῶν τριῶν κυρίων Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξέθεσαν τὰ κυβερνητικὰ μέτρα ἀμέσου βοηθείας, ἔκλεισεν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, τὴν σειρὰν τῶν ἀνακοινώσεων, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος, χαράξας ἕνα ἀόριστον καὶ γενικὸν προγραμματισμὸν διὰ τὸ ἄμεσον μέλλον, πρὸς ὁριστικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος. Ἔχομεν ἕνα προηγούμενον τῶν σεισμῶν τῆς περασμένης δεκαετίας. Πιστεύω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἀντίληψιν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι ἕνα προηγούμενον πρὸς ἀποφυγήν. Θὰ ἤθελα, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, συμφώνως καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ πρὸς τὸ γράμμα μιᾶς συστάσεως, τὴν ὁποίαν ἀπὸ προχθὲς κατέθεσεν ἡ παράταξίς μας, ἐξ ἀφορμῆς αὐτῶν τῶν ἐκτεταμένων ζημιῶν ἐκ τῶν σεισμῶν καὶ ἐπωφελούμενος τῆς τοποθετήσεως ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ θέματος ἐπὶ βάσεως πολὺ εὐρυτέρας, παρὰ τῆς ἀμέσου ἀντιμετωπίσεως, νὰ καλέσω ὅλους νὰ συνειδητοποιήσωμεν μερικὰ πράγματα. Ἐπιλογίζομεν σήμερον ἐπὶ τῆς συμφορᾶς περίπου ὅπως πρὶν 2.500 χρόνια πρὶν ἀνακαλυφθοῦν τὰ μικρόβια, τὰ ἐμβόλια ἡ ἀντισηψία, ὁ Θουκυδίδης ἐπιλόγιζεν ἐπὶ τῆς πανώλους ποὺ ἀπεδεκάτιζε τὰς Ἀθήνας. Σήμερον ἔχουν ξεπερασθῆ ἀπὸ ἀπόψεως θυμάτων ἡ πανώλις καὶ ἡ χολέρα. Συμβαίνει ἀπὸ ἀπόψεως καταστροφῶν ἀπὸ σεισμοὺς νὰ μὴ εἶναι ἡ ἔκτασις τῶν καταστροφῶν εἰς τὴν χώραν μας ἀντίστοιχος ἀλλὰ πολὺ μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνας τὰς ζημίας τὰς ὁποίας οἱ σεισμοὶ εἰς τὴν σύγχρονον ἐποχὴν καὶ ὑπὸ συγχρόνους οἰκιστικὰς καὶ χωροταξικὰς ἀντιλήψεις καὶ ἐφαρμογὰς θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἐπιφέρουν. Συμβαίνει νὰ μὴ σκοτώνουν οἱ σεισμοί, ἀλλὰ νὰ σκοτώνουν οἱ ὀροφές, οἱ τοῖχοι, τὰ ἀγκωνάρια τῶν οἰκιῶν αἱ ὁποῖαι καταρρέουν. Καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν κοινὴν πεῖραν, ἀλλὰ περισσότερον γνωστὸν εἰς τοὺς ἐπιστήμονας καὶ τεχνικούς, ὅτι ὑπάρχει μία εὐρυτάτη κλιμάκωσις ἑτοιμορρόπων καὶ στερεῶν, ἀντισεισμικῶν καὶ σεισμικῶν κατασκευῶν ἀπὸ ἀπόψεως χρησιμοποιουμένων ὑλικῶν καὶ τεχνικῆς. Ἄλλωστε εἰς τὴν ἰδίαν τὴν ἔκθεσίν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας μᾶς εἰσφέρει ἕνα πολύτιμον στοιχεῖον. Οἱ σεισμοὶ δὲν πᾶνε κατὰ χωρία, κατὰ μικρὰς περιοχάς, ἀλλὰ καλύπτουν ἕνα Νομόν, 2–3 Νομούς. Καὶ μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς παρατηρήσεις του, ὅτι ἐπλήγησαν περισσότερον τὰ χωρία καὶ ὀλιγώτερον αἱ πόλεις καὶ ἐπλήγησαν ἀκόμη περισσότερον τὰ ὀρεινὰ χωρία, δηλαδὴ τὰ πτωχότερα χωρία, παρὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι πλουσιώτερα καὶ ἑπομένως ἔχουν κἄποιον καλύτερον τρόπον στεγάσεως. Θὰ ἔπρεπε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἔχωμεν συνειδητοποιήσει, ὅτι ὅπως προσφυῶς ἐλέχθη, ὁ ἀγροτικὸς λαὸς ζῇ ἀκόμη εἰς τὰ καλύβια ποὺ ἐκληρονόμησεν ἀπὸ τοὺς ἡρωϊκοὺς προγόνους του τοῦ 1821, ζῇ εἰς ἀνθρωποπαγίδας καὶ θὰ πρέπει νὰ συνειδητοποιήσωμεν ἀκόμη, ὅτι τὰ 20 ἀνθρώπινα θύματα θὰ ζοῦσαν σήμερον, οἱ 100–200 τραυματίαι δὲν θὰ ἦσαν τραυματίαι, αἱ δεκάδες χιλιάδες ἀστέγων πιθανώτατα δὲν θὰ ἦσαν ἄστεγοι καὶ δὲν θὰ εἶχον τὸ ἄγχος καὶ τὴν ἀπόγνωσιν, ὅτι μπαίνουν εἰς μίαν περιπέτειαν ποὺ θὰ κρατήσῃ 1, 2, 3–5 χρόνια καὶ θὰ ἐξαρτᾶται ἡ ζωή των ἀπὸ τὴν βοήθειαν καὶ θὰ στεγάζωνται κάτω ἀπὸ παράγκας μὲ λαμαρῖνες ἢ κάτω ἀπὸ σκηνές. Ὅλα αὐτὰ δὲν θὰ ὑπῆρχον, ἐὰν τὴν στιγμὴν ποὺ ἔχει ἀλλάξει μέσα σὲ δέκα–δεκαπέντε χρόνια ἡ ὄψις τῶν Ἀθηνῶν μὲ τὰς πολυτελεῖς οἰκοδομὰς δὲν ἐβλέπαμεν, ὅτι τὰ ⅘ τοῦ πληθυσμοῦ ζοῦν ὑπὸ στεγαστικὰς συνθήκας ἀναξίας ἀνθρώπων, ἴσως ἀναξίας καὶ ζώων. Ζοῦν δὲ ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀκριβῶς δὲν εἶναι δυνατὸν λόγῳ χαμηλοῦ εἰσοδήματος δι’ ἰδίων μέσων νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς στεγαστικὰς των ἀνάγκας ποὺ εἶναι μία ἀπὸ τὰς θεμελιώδεις ἀνάγκας τοῦ ἀνθρώπου.

§97Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ Σκόπια διατὶ κατεστράφησαν;

§98Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἠξεύρω ἂν ὑπῆρχαν καὶ ἐκεῖ παλαιὰ κτίσματα. Φυσικὰ εἶναι δυνατὸν ἕνας σεισμὸς νὰ καταστρέψῃ καὶ τὴν Ν. Ὑόρκην καὶ τὰς Ἀθήνας. Δὲν μὲ παρακολουθήσατε, κ. συνάδελφε. Δὲν εἶπον, ὅτι οἱ σεισμοὶ ποτὲ δὲν κάμνουν καταστροφάς, ἀλλὰ εἶπον, ὅτι ἡ ποιότης καὶ τὸ ἀντισεισμικὸν τῆς κατασκευῆς τῶν οἰκοδομῶν παίζουν οὐσιώδη λόγον.

§99Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε ...

§100Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἀντιδικοῦμεν, ἄλλωστε εἶναι ἐδῶ καὶ ὁ κ. Ρουσόπουλος, ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς εἴπῃ ἐπὶ τῶν τεχνικῶν ζητημάτων. Ἐνόμιζον, ὅτι παραβιάζω ἀνοικτὰς θύρας καὶ ἐκπλήσσομαι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἀντίθετος γνώμη ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Εἶπον, ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν τρόπον τῆς κατασκευῆς. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ μίαν σωρείαν συνθηκῶν, ἐὰν εἶναι κανεὶς ὀλιγώτερον ἢ περισσότερον ἀσφαλής. Παράδειγμα: Ἐσείσθησαν καὶ αἱ Πάτραι, ἀλλὰ ἔπαθαν ἐλάχιστα κτίρια ὡρισμένας ρωγμάς, ἐνῷ εἰς τὰ ὀρεινὰ χωρία αἱ καταστροφαὶ ἦσαν μεγάλαι. Ἂς ἐξετάσωμεν τὸ θέμα. Οἱ πληθυσμοὶ οἱ ὀρεινοὶ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσουν μόνοι των τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεώς των χωρὶς καμμίαν πρόνοιαν, χωρὶς κανένα στεγαστικὸν πρόγραμμα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ὅτι τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικρίνῃ κανείς, διότι εἰς τὸν ἕνα χρόνο ποὺ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν δὲν ἔλαβε μέτρα στεγάσεως, ἴσως μάλιστα καὶ ἐπὶ παλαιοτέρων καταστάσεων ἐὰν ἐγένετο ἀρχὴ δὲν εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ εἶχεν ὁλοκληρωθῆ ἡ ἀγροτικὴ στέγασις, διότι ὑπῆρχον τόσαι καταστροφαὶ ἐκ τοῦ παρελθόντος καὶ τόσης ἐκτάσεως καθυστέρησις, ὥστε καὶ ἂν εἶχε τεθῆ εἰς ἐφαρμογὴν ἕνα εὐρὺ στεγαστικὸν πρόγραμμα, δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ καλύψῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας. Ἐγὼ τὸ παραδέχομαι αὐτό. Ἀλλ’ ἐπισημαίνω τὶ πρέπει νὰ ἐνεργήσωμεν διὰ τὸ μέλλον καὶ θέλω νὰ καταλήξω εἰς τὸ συμπέρασμα ἀκριβῶς τῆς συστάσεως τὴν ὁποίαν ἀπηυθύναμε ἐπὶ τούτῳ εἰς τὴν Κυβέρνησιν προχθές. Ἐκάμαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν προχθὲς σύστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν καταλήγομεν ὡς ἑξῆς: «Συνιστᾶται θερμῶς ὅπως προγραμματισθῇ καὶ τεθῇ εἰς ἄμεσον ἐφαρμογὴν στεγαστικὸν πρόγραμμα τῆς ὑπαίθρου, συνδυαζόμενον ἐνδεχομένως μὲ χωροταξικὴν ἀνακατανομὴν καὶ συγκέντρωσιν τῶν οἰκισμῶν κατὰ τρόπον ὀρθολογιστικόν, ἐπιτρέποντα μεγάλας παραλλήλους οἰκονομίας καὶ ἀποδοτικότητα, ἀρχῆς μὲν γενομένης καὶ ἀπολύτου προτεραιότητος διδομένης εἰς τὰ θύματα τῶν σεισμῶν, ἀλλὰ μὲ θετικὴν πρόβλεψιν ἐπεκτάσεως εἰς τὸ σύνολον τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου». Τὰ λέγω αὐτά, διότι συνέβη πρὸ ἑνάμισυ μηνὸς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ ὑπερτιμήματος τῶν ἀκινήτων νὰ θίξω τὸ ζήτημα, ὅτι εἰς Ἀθήνας, Θεσσαλονίκην καὶ εἰς ὡρισμένας περιοχὰς ἀναπτυσσομένων ἢ βιομηχανικῶν ἢ τουριστικῶν ζωνῶν, ὑπάρχει μία ἀνατίμησις οἰκοπέδων, ἐνῷ ἀντιθέτως οἱ ἀγροτικοὶ οἰκισμοὶ τῆς ὑπαίθρου δὲν ἀνοικοδομοῦνται καθόλου. Καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε τὸ ἔσοδον τὸ δημιουργηθὲν ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν ἀκινήτων αὐτῶν τῶν εὑρεθέντων εἰς τουριστικὰς ἢ βιομηχανικὰς περιοχὰς νὰ εἶχε κάμει τὴν ἀπαρχὴν ἱδρύσεως ἑνὸς Ταμείου διὰ τὰς στεγαστικὰς ἀνάγκας τῆς ὑπαίθρου. Ἀλλὰ δὲν ἀντεμετωπίσθη οὕτω τὸ ζήτημα, ἦλθεν ἡ ὑπηρεσία καὶ εἶπεν, ἂς πάρω καὶ ἐγὼ διὰ τὸν «μπεζακτὰ» κἄτι ἀπὸ τὴν ὑπερτίμησιν αὐτῶν τῶν οἰκοπέδων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἐγένετο τότε θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ ἀκόμη καὶ σήμερον καὶ ἡ θεομηνία ποὺ ἐπῆλθεν ἐπαληθεύει τὴν ὀρθότητα τῶν συστάσεών μας. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Κεφαλληνός, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§102Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ συζητούμενον θέμα εἶναι ἄκρως σοβαρὸν καὶ ἐνδιαφέρει ὅλους μας. Μοῦ προκαλεῖ, ὅμως, ἐντύπωσιν, κύριε Πρόεδρε, τὸ γεγονὸς καὶ λύπην ταὐτοχρόνως, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν συζητοῦμεν ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα, δύο ὑπάλληλοι ὄπισθεν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, συζητοῦν ὁμοῦ μεθ’ ἑνὸς συναδέλφου, ὡσὰν νὰ πρόκειται περὶ καφενείου. Παρακαλῶ, νὰ σεβώμεθα τὴν Βουλήν.

§103Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος. Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει ἐπερώτησίς μου, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ συζητηθῇ ἐν συνεχείᾳ, ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας. Ὁ κ. Ὑπουργός, μοῦ συνέστησε νὰ συμβουλευθῶ καὶ τοὺς παρισταμένους τεχνικούς του Συμβούλους, ὅπερ καὶ ἐγένετο. Κατὰ συνέπειαν, ὁ κ. συνάδελφος, μὲ ἠδίκησε καὶ ἀδικεῖ καὶ ἑαυτόν.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§105Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν συνάδελφον κ. Κατριβᾶνον νὰ μοῦ παρεχώρει τὴν σειρὰν τῆς ὁμιλίας του, ἐφ’ ὅσον θὰ εἶχε τὴν καλωσύνην, διότι ἐγὼ εἶμαι κατὰ κάποιον τρόπον ὁ εἰδικὸς ἀγορητὴς ἐπὶ τῶν σεισμῶν. (Ἱλαρότης).

§106Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μέχρι στιγμῆς ὡμίλησαν οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Ἡλιοῦ. Καὶ οἱ μὲν κ.κ. Ὑπουργοὶ καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξέθεσαν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς δημιουργηθείσης ὑπὸ τῶν σεισμῶν καταστάσεως εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς. Ἐν συνεχείᾳ, ὡς εἶπον, ὡμίλησεν ὁ κ. Ἡλιοῦ. Καὶ ἐνομίζομεν, ὅτι τὸ Προεδρεῖον θὰ αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην κατ’ ἔθιμον τοὐλάχιστον νὰ δώσῃ τὸν λόγον εἰς ἕνα ὁμιλητὴν τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως διὰ νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ αὐτῆς. Διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ρουσόπουλος. Μετὰ τὸν κ. Καθηγητὴν θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Κατριβᾶνος καὶ θὰ ἐπακολουθήσουν ἐν συνεχείᾳ δύο ἄλλοι βουλευταί...

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τώρα ἀνῆλθον εἰς τὴν ἕδραν καὶ εὗρον τὸν κατάλογον αὐτόν, βάσει τοῦ ὁποίου ἐκφωνῶ τὴν σειρὰν τῶν ἐγγραφέντων.

§108Α. ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὅλοι οἱ ὁμιληταὶ θὰ ἀναφερθοῦν εἰς τοὺς σεισμοὺς τῆς Πελοποννήσου καὶ μόνος ὁμιλητὴς τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν τῶν νήσων εἶμαι ἐγώ, παρακαλῶ, ὅπως ὁμιλήσω πρῶτος ἐγὼ ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν σεισμῶν τῶν νήσων. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§109Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ὁμιλήσῃ ὁ καθεὶς μὲ τὴν σειράν του, ὁπότε θὰ ἔλθῃ καὶ ἡ σειρὰ ἡ ἰδική σας, κύριε συνάδελφε, καὶ θὰ σᾶς ἀκούσωμεν μετὰ προσοχῆς.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν σειρὰν ἐγγραφῆς τῶν ὁμιλητῶν.

§111Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμβαίνει —καὶ τοῦτο ἀφορᾷ τὸ Προεδρεῖον κυρίως— νὰ ἔχωμεν ἐγγραφῆ, ζητήσαντες τὸν λόγον ὅλοι μαζὶ οἱ βουλευταὶ ὅλων τῶν παρατάξεων. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, σειρά, ἀλλὰ προτίμησις τοῦ ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος ἀνέγραψε τοὺς ζητήσαντας τὸν λόγον κυρίους συναδέλφους ἢ βουλευτάς. Φρονῶ, λοιπόν, οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν μίαν δικονομίαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ σύστημα τῆς ἐναλλαγῆς τῶν ὁμιλητῶν.

§112Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὸ εἴπομεν αὐτό, κύριε συνάδελφε. Ἀλλὰ ἀπὸ κἄθε πλευρὰν ἔχουν ἐγγραφῆ 3–4. Πῶς θὰ ἔκαμε προτίμησιν τῶν κ.κ. συναδέλφων ὁ ὑπάλληλος ποὺ ἔγραψε τοὺς ζητήσαντας τὸν λόγον; Νὰ ἀκολουθήσωμεν, λοιπόν, τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς καὶ νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ σύστημα τῆς ἐναλλαγῆς τῶν ὁμιλητῶν.

§113Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν ἐγγραφὴν τῶν ὁμιλητῶν, κύριε Πρόεδρε, συνέβη νὰ σηκώσω πρῶτος τὸ χέρι μου πρὸς ἐγγραφὴν καὶ εἶμαι τελευταῖος εἰς τὴν σειράν, ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ὁ γράφων τὴν σειράν, κ. Βοζίκης, ἤρχισεν ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς καὶ κατέληξεν εἰς τὴν ἰδικήν μας.

§114Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ σύστημα τῆς ἐναλλαγῆς τῶν βουλευτῶν, ἀφοῦ ἀκούσωμεν πρῶτον τὸν κ. Ρουσόπουλον, ὅστις ὁμιλεῖ καὶ ὡς τεχνικὸς καί, ὅπως εἴπομεν, ἔχομεν κἄθε διάθεσιν νὰ ἀκούσωμεν ὑποδείξεις ἐπὶ τῆς καλυτέρας ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος.

§115Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εὐχαριστῶ, πρῶτον, διότι μοῦ ἐδόθη ἡ ἄδεια νὰ ὁμιλήσω πρῶτος. Συνέβη νὰ παρακολουθῶ ἐκ τοῦ σύνεγγυς καὶ νὰ ἔχω εἰδικήν, δυστυχῶς, πεῖραν ἐπὶ ὅλων τῶν σεισμῶν ποὺ ἔπληξαν τὴν χώραν μας ἀπὸ 35ετίας. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἀπὸ τὰς πλέον σειομένας χώρας τῆς Εὐρώπης καὶ τῶν Βαλκανίων. Πολλοὶ σεισμοὶ ἦσαν ἄκρως καταστρεπτικοὶ καὶ ὅλοι ἐνθυμούμεθα τοὺς τελευταίους σεισμοὺς τῆς Κορίνθου, κατὰ τοὺς ὁποίους κατεστράφησαν μάλιστα δύο πόλεις, ἡ Κόρινθος καὶ τὸ Λουτράκι. Ἐν συνεχείᾳ, εἴχομεν καὶ δύο ἀκόμη περιπτώσεις ἰσχυρῶν σεισμῶν μὲ καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα εἰς δύο ἄλλας περιοχὰς τῆς χώρας μας καὶ τελευταίως τοὺς τρεῖς αὐτοὺς σεισμοὺς ποὺ ἔπληξαν περιφερείας τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς Πελοποννήσου. Ὀρθῶς, λοιπόν, ἐλέχθη, ὅτι τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν πρέπει νὰ τὴν ἀπασχολήσῃ κατὰ πρῶτον λόγον ἡ ἄμεσος ἀντιμετώπισις τῆς δημιουργηθείσης ἐκ τῶν σεισμῶν καταστάσεως καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ τοιαύτη διὰ τὸ ἀπώτερον μέλλον. Ἀπὸ τοῦ 1930 παρηκολούθησα προσωπικῶς ὡς νέος Καθηγητὴς καὶ μηχανικὸς ὅλους τοὺς σεισμοὺς ποὺ ἔγιναν εἰς τὴν χώραν μας. Πάντοτε αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, ἐλάμβανον τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἐμφανιζομένης ἑκάστοτε καταστάσεως ἐκ τῶν σεισμῶν. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον της εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Βεβαίως λόγῳ τῶν ἐπανειλημμένων καὶ ἐντὸς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος καὶ εἰς διαφόρους περιοχὰς τῆς χώρας δημιουργηθεισῶν ἐκ τῶν σεισμῶν ἀναγκῶν, ἐδημιουργήθησαν πρόσθετα βάρη, τὰ ὁποῖα βεβαίως θὰ ἀντιμετωπισθοῦν. Δυστυχῶς, λόγῳ τῶν ἑκάστοτε σεισμῶν εἰς τὴν χώραν μας ἀπεκτήσαμεν πεῖραν διὰ τὴν ἄμεσον καὶ τὴν ἀπωτέραν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐξ αὐτῶν δημιουργουμένων ἀναποφεύκτων προβλημάτων. Ἀκόμη δὲ ὑπάρχει καὶ ἕνας νόμος, νομίζω τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας, περὶ λήψεως μέτρων ἐκτάκτου ἀνάγκης καὶ κινητοποιήσεως τοῦ Κρατικοῦ Μηχανισμοῦ κλπ. Αὐτὸν τὸν νόμον, ἀσφαλῶς θὰ τὸν γνωρίζῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας.

§116Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Εἶναι σχέδιον, κύριε συνάδελφε, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται.

§117Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφηρμόσθη, κ. Ὑπουργὲ καὶ εἰς τοὺς τελευταίους σεισμούς. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει, οἱ συνάδελφοι τῶν πληγεισῶν περιοχῶν, μὲ καλόπιστον διάθεσιν νὰ θέσουν τὰ δημιουργηθέντα προβλήματα εἰς τὰς περιοχάς των καὶ νὰ προτείνουν εἰ δυνατόν, τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα νομίζουν ὡς ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν καὶ ἀμέσως τῶν ζημιῶν καὶ μελλοντικῶς τοῦ ὅλου στεγαστικοῦ προβλήματος. Ἐγὼ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀμέσου ἀντιμετωπίσεως δὲν ἔχω νὰ συστήσω τίποτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, αἱ ἁρμόδιαι Ὑπηρεσίαι εἶναι πλήρως κατατοπισμέναι καὶ ἐλπίζω μὲ τὸν ρυθμὸν καὶ τὴν αὐτόματον ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως ἐντὸς τῶν ἡμερῶν θὰ ἔχῃ ὁλοκληρωθῆ τὸ ὅλον θέμα τῶν ἐκτάκτων ἀναγκῶν εἰς τὰς πληγείσας περιοχάς. Θὰ πρέπει ὅλοι μας νὰ δώσωμεν ἄνεσιν χρόνου εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὴν λῆψιν τῶν οὐσιαστικῶν καὶ μελλοντικῶν μέτρων. Ἡ σοβαρότης τοῦ θέματος δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν προσωρινὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν εἰς τὰς πληγείσας περιοχάς. Τὸ σοβαρὸν θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἀνακύψῃ ἀπὸ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, εἶναι πῶς θὰ ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἡ πραγματικὴ καὶ μόνιμος στέγασις. Ἐπ’ αὐτοῦ πρέπει νὰ κατατοπισθῇ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐπὶ τῆς φύσεως τοῦ προβλήματος. Αὐταὶ αἱ μεγάλαι καταστροφαὶ ὀφείλονται εἰς τὴν εὐτελῆ δόμησιν τῶν οἰκιῶν καὶ ὡς προεἶπον, οἱ σεισμοὶ τῆς Κορινθίας τὸ 1930 ἦσαν ἰσχυροὶ καὶ εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα νὰ καταστραφοῦν αἱ δύο μεγάλαι πόλεις Κόρινθος καὶ Λουτράκι, λόγῳ τῆς εὐτελοῦς δομήσεως τῶν οἰκιῶν. Ἐπίσης οἱ σεισμοὶ ἐν συνεχείᾳ τῆς Χαλκιδικῆς καὶ τοῦ Ὠρωποῦ μετέπειτα, ἦσαν ἰσχυρότατοι. Ἐπίσης οἱ ἐπακολουθήσαντες πρὸ ἐτῶν σεισμοὶ τῶν Ἰονίων Νήσων ἦσαν ἐξ ἴσου ἰσχυροί. Οἱ τελευταῖοι σεισμοὶ ἔχουν σεισμικὰ κέντρα εἰς τὴν περιοχὴν Κορινθίας καὶ τὰς Ἰονίους Νήσους. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι τὰ περισσότερα κτίρια ποὺ πίπτουν ἐκ τῶν σεισμῶν εἶναι κτισμένα ἁπλᾶ καὶ ἀσύνδετα. Καὶ τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρὸν καὶ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, εἶναι ἡ ποιότης τῶν οἰκιῶν. Διότι ἡ ποιότης τῶν οἰκιῶν εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν ἐπιτρέπει καμμίαν ἀντοχὴν εἰς κἄθε σεισμόν. Θέλω νὰ καθησυχάσω τὸν λαόν, ὅτι τὰ ἀντισεισμικὰ κτίσματα εἶναι ἀπολύτως ἀσφαλῆ. Ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸν Τύπον χάρται, εἰς τοὺς ὁποίους ἐχαρακτηρίζοντο κατὰ κατηγορίας τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα εἶναι πλέον εὐπαθῆ εἰς τοὺς σεισμούς. Τὰ πλέον εὐπαθῆ εἶναι τὰ ἀμμώδη, τὰ χωματώδη καὶ τελευταῖα τὰ πετρώδη. Ἡ τεχνικὴ ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ κάμῃ τελείως ἀντισεισμικὰς κατοικίας. Ἀπὸ τὸ 1930, μετὰ τοὺς σεισμοὺς τῆς Κορινθίας, ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπιστήμη, ὡς πρὸς τὰς ἀντισεισμικὰς κατασκευὰς τῶν οἰκιῶν ἔχει προηγηθῆ ὅλων τῶν χωρῶν τῆς Εὐρώπης. Τὸ θέμα εἶναι, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν ἐντελῶς εἰς τὴν ἀντισεισμικότητα τῶν οἰκιῶν, πῶς θὰ ὀργανωθῇ ἡ ἁρμοδία Τεχνικὴ Ὑπηρεσία, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν σεισμῶν, καθὼς καὶ ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς. Θὰ πρέπει ἐφεξῆς τὰ κτίσματα νὰ εἶναι πλέον ἀντισεισμικὰ διὰ νὰ ἀντέχουν εἰς σεισμικὰς δονήσεις. Τὰ ἀντισεισμικὰ κτίσματα ἔχουν εὐκαμψίαν καὶ παρέχουν περισσοτέραν ἐπάρκειαν ἀσφαλείας, ἀκόμη δὲ καὶ εἰς περιπτώσεις κατολισθήσεως τοῦ ἐδάφους εἶναι ἀσφαλεῖς.

§118Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχει ἀνησυχία εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην ἐπὶ τοῦ ἑξῆς γεγονότος. Αἱ συνήθεις κατασκευαὶ τῶν πολυκατοικιῶν τῶν μεγάλων πόλεων, Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀντισεισμικαί, ὥστε νὰ μὴ διατρέχουν κίνδυνον καταρρεύσεως ἢ ζημιῶν ἐν περιπτώσει ἰσχυρῶν σεισμῶν;

§119Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δύναμαι ὑπευθύνως νὰ καθησυχάσω καὶ ὑμᾶς καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ νὰ εἴπω, ὅτι αἱ σημεριναὶ κατασκευαὶ γίνονται ἐπὶ τῇ βάσει Κανονισμοῦ καὶ εἶναι ἀπολύτως ἀντισεισμικαί. Πάντοτε πρέπει νὰ εἶναι περισσότερον ἀντισεισμικὰ τὰ τοιχώματα καὶ ὀλιγώτερον τὰ σοβατίσματα κλπ., τὰ ὁποῖα δὲν παίζουν καὶ τόσον σοβαρὸν ρόλον. Τὸ θέμα συνεπῶς ἐντοπίζεται, πέραν τῶν τριῶν μεγάλων πόλεων ποὺ ἀνέφερον, εἰς τὸ ὑπόλοιπον τῆς χώρας μας, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι μικρόν. Ὅλαι αἱ ἄλλαι πόλεις δὲν ἔχουν κτισθῆ ἀντισεισμικῶς. Γεννᾶται ὅμως τὸ ἐρώτημα, πῶς θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ μέγα αὐτὸ πρόβλημα; Θὰ πρέπει νὰ οἰκοδομήσωμεν ἀντισεισμικῶς ὅλα τὰ χωρία τῆς Ἑλλάδος, τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν ἐπικίνδυνα. Θὰ πρέπει εἰς τὸ τεχνικὸν πρόγραμμα περὶ ἀνοικοδομήσεως, ἢ μᾶλλον στὸ στεγαστικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον σκέπτεται νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις καθ’ ἅπασαν τὴν Ἐπικράτειαν, νὰ ληφθῇ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν τὸ ὅτι ἡ ἀνοικοδόμησις νὰ γίνῃ ἀντισεισμική. Ἡ δαπάνη διὰ τὴν πλήρη ἀντισεισμικὴν κατασκευὴν τῶν οἰκιῶν εἶναι ἐλαχίστη. Καὶ ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς στεγάσεως. Εἶναι ἕνα ἐκ τῶν μεγαλυτέρων προβλημάτων, τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζουν ὅλα τὰ Κράτη κατὰ τὸν πλέον σύγχρονον τρόπον. Σήμερον ἡ Τεχνικὴ Ἐπιστήμη ἔχει προχωρήσει πάρα πολύ, μὲ ἀποτέλεσμα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐπάνω εἰς πάτωμα καὶ ἐντὸς 10 ἡμερῶν εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθῇ μία 6ώροφος πολυκατοικία. Αὐτὴν τὴν ἐξέλιξιν θὰ πρέπει καὶ ἡ χώρα μας νὰ ἐφαρμόσῃ αὐστηρῶς. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς παρακαλῶ νὰ προσέξητε τὴν πρότασίν μου. Ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ διὰ τῶν ὀργανισμῶν σχολικῶν κτιρίων θὰ πρέπει νὰ παραγγελθοῦν ἕτοιμα σχολεῖα μὲ τὸν τρόπον ποὺ ἀνέπτυξα προηγουμένως, ἀντὶ νὰ κατασκευάζωμεν ξύλινα, διότι τὸν ἴδιον χρόνον θὰ χρειασθοῦν καὶ τὰ ἴδια χρήματα.

§120Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Καθηγητά, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἕνα τοιοῦτον σύστημα μελετᾶται εἰδικὰ διὰ τὰ σχολεῖα.

§121Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τέτοιο θὰ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, ἡ ὁποία αὐτομάτως θὰ ἦτο καὶ ἀντισεισμική. Πῶς ὅμως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἕνα τέτοιο τεράστιο στεγαστικὸ ἀντισεισμικὸ πρόγραμμα; Ἡ Ἑλλὰς εἶναι πτωχὴ καὶ δὲν ἔχει τὶς οἰκονομικὲς δυνατότητες ἄλλων προηγμένων χωρῶν. Ἀλλὰ διὰ τὴν Ἑλλάδα τὸ θέμα συνδέεται μὲ τὸ θέμα παραγωγῆς ἀγαθῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν αὐτὲς τὶς τεράστιες δαπάνες ἂν δὲν ἔχωμεν τεχνικὲς δυνατότητες. Μεταφέρεται, λοιπόν, τὸ θέμα τῆς στεγάσεως εἰς θέμα ἀνοικοδομήσεως. Θὰ πρέπει δηλαδὴ νὰ δημιουργήσωμεν οἰκισμοὺς διὰ τῆς συνεννοήσεως πολλῶν χωριῶν, ἀφοῦ ἐξεύρωμεν τὸν κατάλληλον χῶρον, ὁ ὁποῖος θὰ πληροῖ ὅλας τὰς τεχνοοικονομικὰς ἀνάγκας ἑνὸς ἀγροτικοῦ οἰκισμοῦ. Τὰ ἄμεσα, λοιπόν, προβλήματα εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ συνδέσωμεν μὲ τὰ ἀπώτερα. Θὰ πρέπει, δηλαδή, νὰ συνδυασθῇ κατὰ γεωγραφικὰς καὶ παραγωγικὰς κοιλάδας τῆς χώρας. Δὲν κατηγορῶ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν μόνον. Τὸ θέμα τοῦ προγραμματισμοῦ εὑρίσκεται εἰς τὰ μετέωρα τῆς συλλήψεως. Θὰ πρέπει ἡ πολιτικὴ νὰ καταστῇ ἐντόνως τεχνική. Θὰ πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν ἕνα προγραμματισμόν, ἤδη ἔχομεν ἀρχίσει καὶ ἔχομεν θέσει τὰς βάσεις μιᾶς περιφερειακῆς ἀναπτύξεως.

§122Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι βεβαίως ὀρθὸν καὶ ἔτσι, κατ’ ἀνάγκην, θὰ ἀρχίσῃ καὶ εἰς τὴν χώραν μας εἷς προγραμματισμὸς ἀνασυγκροτήσεως. Ἐκτὸς τῆς περιφερειακῆς ἀνασυγκροτήσεως, πέραν αὐτῆς, ὑπάρχει τὸ θέμα μιᾶς χωροταξικῆς μελέτης, ἐκτεινομένης εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν. Ἤδη ἤρχισεν ἡ τοιαύτη μελέτη. Ἔχετε γνῶσιν αὐτῆς, κ. Καθηγητά. Τὸ θέμα εἶναι ὅτι δὲν ἐπροχωρήσαμεν ταχέως, διότι ἔπρεπεν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, νὰ εἶναι κεκαλυμμένος ἀπὸ ὡρισμένης πλευρᾶς, διότι αἱ μελέται αὐταὶ κοστίζουν ἀκριβὰ καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ καταστοῦν διαβληταί, εἰς περίπτωσιν ἀναθέσεως ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν. Εἷς κῶδιξ ἀμοιβῶν, τὸν ὁποῖον ἀναμένομεν, θὰ ἐπιτρέπῃ τὰς ταξικὰς μελέτας κατὰ περιφερείας, νὰ τὰς ὁλοκληρώσωμεν εἰς τὴν χώραν. Ὁ κ. καθηγητὴς ἔχει δίκαιον. Προχωροῦμεν βραδέως, κ. καθηγητά. Ξεύρετε, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὰς ἀρχάς, εἰς τὰ σπάργανα, εἰς τὸ μετέωρον, ὅπως εἴπατε καὶ οὕτως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προχωρήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δηλαδή, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, ἐπειδὴ τὰ θέματα αὐτὰ ἐμφανίζονται διὰ πρώτην φοράν. Νὰ εἶσθε, ὅμως, βέβαιος, ὅτι θὰ προχωρήσωμεν, κατὰ τὸν δυνατόν, σοβαρώτερον καὶ ἐπιστημονικώτερον τρόπον, οὕτως ὥστε, καὶ ἐὰν κατηγορηθῶμεν, διὰ μίαν σχετικὴν βραδύτητα, πάντως, θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀπαντήσωμεν, ὅτι προχωροῦμεν μὲ σταθερότητα, πρὸς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ μέλλοντος. (Χειροκροτήματα).

§123Α. ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἔλεγον περὶ μετεωρισμοῦ καὶ ἀνάγκης ἐπιταχύνσεως δὲν ἐννοοῦσα, ὅτι φταίει ἡ πολιτική. Δυστυχῶς στερεῖται τεχνικοῦ ἐξοπλισμοῦ ἡ πολιτική μας, πρᾶγμα ποὺ συμβαίνει εἰς ἄλλας χώρας. Ὑπάρχει μία ὡραιοτάτη κοιλάδα, τῆς Φλωρίνης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ καταστῇ παραγωγική, βεβαίως ἀπαιτεῖται μία γεωγραφικὴ κατανομή. Μία ἀλλαγὴ τῶν Νομῶν ἀντὶ 50 νὰ ἔχωμεν 10 νὰ εἶναι συνδυασμένοι καὶ θὰ ἀποτελοῦν ἑνιαῖον σύνολον οἰκονομικοῦ καὶ τεχνικοῦ χώρου. Κάθε κοιλάδα νὰ τὴν μελετήσωμεν παραγωγικῶς ἀπὸ πλευρᾶς γεωργίας, βιομηχανίας, πληθυσμοῦ κλπ. Πρέπει ἡ παραγωγικότης νὰ μπῇ στὸ μυαλὸ ὅλων μας. Καὶ θὰ πρέπει νὰ δημιουργήσωμεν τὰς περιοχὰς αὐτὰς πόλους ἕλξεων τῶν ἀστικῶν πληθυσμῶν ὥστε νὰ ἀδειάσωμεν τὴν Ἀθήνα ἀπὸ τοὺς ἀνέργους καὶ νὰ τοὺς κάμωμεν παραγωγικούς. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ μελετήσωμεν ἁπλῶς πρόγραμμα στεγάσεως ἀλλὰ τεχνικῆς ἀνοικοδομήσεως. Αὐτὴ ἡ κολοσσιαία ἔκτασις τοῦ προβλήματος κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἀντιμετωπισθῇ; Ἐπειδὴ ὅπως εἶναι γνωστόν, ἔχω εἰδικευθῆ εἰς τὴν ἀντισεισμικήν, ἐθεώρησα σκόπιμον ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσω διὰ νὰ τονίσω ὅτι ἐπείγει ἡ παραγωγικὴ ὀργάνωσις τῆς χώρας καὶ ὁ τεχνικὸς ἐξοπλισμὸς τῆς πολιτικῆς. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκτὸς τῶν γεωλογικῶν σεισμῶν ἔχομεν καὶ τοὺς πολιτικοὺς σεισμούς. Καὶ οἱ πολιτικοὶ σεισμοὶ ὀφείλονται εἰς τὴν ἔλλειψιν τεχνικῆς πολιτικῆς. Θεωρῶ σκόπιμον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ σᾶς εἴπω χωρὶς μὲ τοῦτο νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἐξασκῶ πίεσιν, ὅτι ἡ παρουσία μου θὰ ἦτο ἀπαραίτητος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων ἢ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἢ ἀκόμη καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, διὰ τὸ θέμα τῆς τεχνικῆς παιδείας. Ἐδήλωσα εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰς σοβαρὰν συζήτησιν ποὺ εἶχα μαζί του, ὅτι εἶμαι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς καθηγητὴς καὶ ὡς βουλευτής. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι τὸ θέμα κομματικόν. Μὲ τὴν πολιτικὴν δὲν θ’ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ μεγάλα θέματα. Εἴμεθα ὀλίγοι οἱ Ἕλληνες καὶ μόνον ἑνωμένοι θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τοὺς μεγάλους. Ἡ Κυβέρνησις ἀσθενὴς τεχνικῶς. Πρέπει νὰ γίνῃ τεχνικωτέρα καὶ συμπεριλάβῃ εἰς τοὺς κύκλους της τεχνικούς. Νὰ πάρῃ μαθητάς μου οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ τοὺς χρήσῃ Ὑπουργούς. Ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο κηρύσσω τὴν ἰδεολογικὴν γραμμὴν τῆς ἐργασίας καὶ τῆς ἀγάπης ἡ ὁποία θὰ συνενώσῃ ὅλους μας διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ μέλλον.

§124Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μὲ ἐλαχίστας παρατηρήσεις νὰ ἐπιδιώξω νὰ ἐπαναφέρω τὸ θέμα εἰς τὰ πλαίσια, εἰς τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι πράγματι εὑρίσκεται. Διότι, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι αἱ ἀγορεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν πρὸ ὀλίγου, χρήσιμοι αὐταὶ καθ’ ἑαυταί, εἶχον ἐν τούτοις τὸ χαρακτηριστικόν, ὅτι ἐπεξέτεινον πέραν τοῦ δέοντος τὸ θέμα, ὅπως ἐμφανίζεται σήμερον ἐνώπιον ἡμῶν.

§125Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). ... (Δὲν ἠκούσθη).

§126Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὸν κ. καθηγητήν. Ὁμιλῶ δι’ ὅλους τοὺς ἀγορεύσαντας. Μὲ συγχωρῆτε. Τὸ θέμα ἐγενικεύθη, διότι ἡ συζήτησις ἐπεξετάθη ἀφ’ ἑαυτῆς. Δὲν κακίζω οὐδένα δι’ αὐτό, ἀλλὰ διαπιστώνω ἕνα γεγονὸς καὶ νομίζω, ὅτι χρήσιμον εἶναι εἰς ὡρισμένην στιγμὴν μίαν συζήτησιν ἐπεκτεινομένην κἄποιος νὰ ἀκούεται, διὰ νὰ τὴν ἐπαναφέρῃ εἰς τὸν δρόμον, ὅπου εὑρίσκεται. Τρεῖς εἶναι αἱ πλευραὶ τοῦ ζητήματος σήμερον. Ἡ μία πλευρὰ εἶναι γενικωτάτη, εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος καθηγητής, κ. Ρουσσόπουλος. Ἤκουσα μετ’ ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ ἰδιαιτέρου σεβασμοῦ, δύναμαι νὰ εἴπω, τὰς παρατηρήσεις του. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀπασχολῇ τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρέπει νὰ τὴν ἀπασχολῇ, ἀλλὰ εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν οἰκιστικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὲ τὸ σύνολον τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνα τοιοῦτον θέμα τοιαύτης εὐρύτητος νὰ συζητηθῇ εἰς τὸ πλαίσιον ἀνακοινώσεων τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς τελευταίους σεισμούς. Θὰ ἀποτελέσῃ, εἶμαι βέβαιος, ἀντικείμενον εἰσηγήσεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ἔχωμεν τὸν καιρὸν ἐὰν δὲν προτρέξωμεν τούτων, εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν νὰ ἐκφράσωμεν τὰς ἐπὶ τοῦ προκειμένου γνώμας μας. Δευτέρα πλευρὰ τοῦ ζητήματος εἶναι ἡ ἄμεσος, εἶναι δηλαδὴ ἐκείνη ἡ πλευρά, ἡ ἀφορῶσα τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς θεομηνίας, ἡ ὁποία ἔπληξε τὴν χώραν μας. Ἠκούσαμεν τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ νομίζω, ὅτι ὡρισμένοι ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μου, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦν τὰς πρὸ παντὸς πληγείσας πληροφορίας, θὰ ἔχουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισημάνουν τὶ παρελείφθη, τὶ δὲν ἔγινεν ἐγκαίρως, τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ τί ἀκόμη κακῶς ἐγένετο. Προτρέχων ὅλων τῶν παρατηρήσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποβληθοῦν ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, δύναμαι νὰ ἐκφέρω μίαν κρίσιν, γενικωτάτην, ἐὰν θέλετε, ἐπιεικείας, τὴν ὁποίαν ἐπιείκειαν δημιουργεῖ, ἂν θέλετε, ὁ χρόνος καὶ ἡ πεῖρα, ὅτι ἐνώπιον τόσον συνταρακτικῶν γεγονότων, ὅπως εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζομεν αὐτὰς τὰς ἡμέρας, εἶναι ἀδύνατον καὶ παραλείψεις νὰ μὴ ἔχουν γίνει καὶ σφάλματα μεγάλα νὰ μὴ ἔχουν διαπραχθῆ, ὅπως εἶναι ἐπίσης πολὺ φυσικὸν— νομίζω— δι’ ἕνα κρατικὸν Ὀργανισμὸν νὰ κάμῃ, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπηρίθμησεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς Προνοίας. Ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ θέματος ἑπομένως δὲν ἔχω νὰ εἰσφέρω τίποτα. Θὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλή, ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ ἀκούσῃ ἐντὸς ὀλίγου. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία τρίτη πλευρά, ἐπὶ τῆς ὁποίας εἰδικῶς ἠθέλησα νὰ παρέμβω, διὰ νὰ ἐπισημάνω ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον— νομίζω— κυριαρχεῖ τῆς ὅλης σημερινῆς συζητήσεως. Εἶναι ὁ τρόπος τῆς ἀντιμετωπίσεως ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν διὰ τὴν χώραν μας εἴτε αὐταὶ προέρχονται ἀπὸ ἐσωτερικὰς αἰτίας, εἴτε ἀπὸ αἰτίας ἐκτὸς παντὸς ἐλέγχου τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, εἴτε προέρχονται καὶ ἀπὸ αἰτίας ἀλλοτρίας ἔξω τοῦ Ἑλληνικοῦ χώρου εὑρισκομένας. Διὰ τοιαύτας περιπτώσεις, ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ὅλων τῶν χωρῶν ἔχουν καταρτίσει προγράμματα, ἔχουν μελετήσει τὸν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐξασφαλισθοῦν, ὅταν ἡ χώρα θὰ αἰφνιδιασθῇ ἀπὸ γεγονότα τοιαύτης φύσεως. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον διὰ τὴν σημερινὴν τεχνικήν μας ἐποχὴν καὶ εἰς τὴν στάθμην, ὅπου ἐπροχώρησεν ὁ τεχνικὸς ἐξοπλισμὸς τῆς ἀνθρωπότητος αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ αἰφνιδιάζεται τόσον σημαντικῶς καὶ τόσον ἐπικινδύνως ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ οἱανδήποτε αἰτίαν εἴτε φυσιολογικήν, εἴτε καὶ ἄλλην. Εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ τελειοποιήσωμεν τὸν ὀργανισμὸν ἀντιμετωπίσεως τῶν ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν. Ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν σήμερον τὴν ἑσπέραν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω, ὅτι ἕνα καὶ μόνον σημεῖον σημαντικὸν προέκυψε, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ ἔχει δύο πλευράς. Πρῶτον, ὅτι ἡ κυριωτέρα ἐνέργεια, ἂν μὴ τὸ σύνολον τῆς προσπαθείας πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς περιστάσεως ἐγένετο ἀπὸ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις τῆς χώρας. Καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μας νὰ ἀκουσθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, ἡ εὐγνωμοσύνη τῆς χώρας διὰ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις της καὶ τὰς δυνάμεις Ἀσφαλείας, αἱ ὁποῖαι ἔπραξαν τὸ καθῆκον των, καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἔπραξαν. (Χειροκροτήματα). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐνετυπωσίασε περισσότερον, εἶναι ὅτι ἡ προσπάθεια σχεδὸν ἐξ ὁλοκλήρου, ἐνετοπίσθη καὶ ἀπέρρευσεν ἀπὸ τὰς στρατιωτικὰς δυνάμεις. Καὶ προέβη περαιτέρω ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας εἰς μίαν βαρυσήμαντον ἀποκάλυψιν, τὴν ὁποίαν ἤθελα νὰ ἐπισημάνω ὄχι διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφέρω οἱανδήποτε ἐπίκρισιν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἄλλου τινός, ἀλλὰ διότι θὰ μᾶς χρησιμεύσῃ, δι’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεσήμανα πρὸ ὀλίγου, διὰ τὴν τελειοποίησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ ἀντιμετωπίσεως τῶν ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν, τῶν ἐπειγουσῶν περιπτώσεων ὅπως προκύπτει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐὰν ἐσημειώθησαν παραλείψεις, ἐὰν ὑπῆρξαν κενὰ εἰς τὴν ὅλην προσπάθειαν τῆς Κυβερνητικῆς μηχανῆς πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως, αὐτὰ τὰ κενὰ ἐνετοπίσθησαν εἰς τὴν ἔλλειψιν σκηνῶν, διότι ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς δὲν διαθέτει ἐπαρκὲς ὑλικὸν σκηνῶν ἐν ἐφεδρείᾳ διὰ τοιαύτας περιστάσεις. Κύριοι, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ἀποκάλυψις αὐτὴ μοὶ ἐπροξένησεν ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν. Δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω οὐδεμίαν εὐθύνην εἰς οὐδένα, θέλω ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ σήμερον καὶ ἐπέκεινα ἐπωμίζεται βαρυτάτην εὐθύνην ἐὰν δὲν μεριμνήσῃ, αὐξάνουσα ἐνδεχομένως τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις διὰ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, νὰ ἐξοπλίσῃ τὴν χώραν μὲ ὅλον ἐκεῖνο τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται νὰ ἔχουν αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις τῆς χώρας, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν περιστάσεις ὅπως ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίσαμεν πρὸ ὀλίγου. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἐὰν ἄλλα χειρότερα συμβοῦν διὰ τὴν χώραν μας— δὲν θέλω νὰ τὰ ἐπισημάνω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὑπάρχουν εἰς τὴν σκέψιν πολλῶν ἐξ ὑμῶν— δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς μίαν τοιαύτην περίστασιν, ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν κυριωτέραν μηχανὴν ἀντιμετωπίσεως τῶν περιστάσεων αὐτῶν, νὰ εὑρίσκεται μὲ ἀποθήκας ὄχι πλήρως ἐφωδιασμένας καὶ ἐξωπλισμένας πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν περιστάσεων αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐν τούτῳ ἐπωμίζεται μεγάλην εὐθύνην. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ἐπωμίσθη, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπεκτείνω τὴν εὐθύνην καὶ πολὺ πέραν εἰς τὸ παρελθόν. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἀπὸ σήμερον ποὺ γνωρίζει ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη, ὅτι ὑπάρχουν κενὰ εἰς τὰ ἐφόδια καὶ τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοιούτων περιστάσεων, εἶναι ἐπιτακτικόν της καθῆκον, ἀδιαφοροῦσα διὰ οἱανδήποτε ἄλλην ἐπίκρισιν ὅσον ἀφορᾷ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, νὰ προέλθῃ ἐπειγόντως εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἀναγκαίων μέτρων. Αὐτά, κ. Πρόεδρε, τὰ ὀλίγα ἐπεθύμουν νὰ προσθέσω, νομίζω, ὅτι δι’ αὐτῶν καὶ τὴν συζήτησιν θὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν τροχιὰν ὅπου πρέπει νὰ εὑρίσκεται ὅσον καὶ θὰ προσφέρω μίαν χρήσιμον ὑπόδειξιν δι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ μέλλον ἔχομεν νὰ πράξωμεν.

§127Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀφήσω χωρὶς ἀπάντησιν ὡρισμένα σημεῖα τοῦ λόγου τοῦ Προέδρου κ. Πιπινέλη. Ἐν πρώτοις σχέδιον πρὸς ἀντιμετώπισιν ἐκτάκτων περιστάσεων, ἀντιμετωπίζον τοιαύτης φύσεως θεομηνίας ἢ ἄλλας καταστροφὰς προερχομένας ἐξ ἐσωτερικῶν ἢ ἐξωτερικῶν αἰτίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἕνα καὶ γενικόν. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, ὅπως ἐξήγησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπάρχει σχέδιον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν θεομηνιῶν, ἀσθενειῶν ἢ ἐπιδημιῶν, σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐκινήθη καὶ τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἕνα γενικὸν σχέδιον, διότι ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, ὑπάρχουν πλείστων εἰδῶν κίνδυνοι, τοὺς ὁποίους ὀφείλομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἀναλόγως τῆς φύσεως αὐτῶν καὶ ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ὁποίων ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀπὸ περισσότερα Ὑπουργεῖα. Τὸ τελευταῖον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξε καὶ τὸ ὁποῖον φρονεῖ, ὅτι ἀποτελεῖ ἀποκάλυψιν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀποκάλυψις δι’ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος διετέλεσεν Ὑπουργὸς καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγνώριζε καὶ γνωρίζει, ὅτι ὑπάρχουν τοιαῦτα κενά. Βεβαίως, εἶπεν, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ ἐπίκρισιν κατὰ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τούτοις ὅμως ὁ τόνος, τὸν ὁποῖον ἐχρησιμοποίησεν εἶναι ὡσὰν νὰ ἐπέκρινε τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ὕπαρξιν κενῶν. Ἐκεῖνο τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπισημαίνω εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι ἡ χρησιμοποίησις τοῦ ὅρου ἀποκάλυψις. Ὡσὰν ἡ ἔλλειψις, χρόνια τώρα, δὲν ἦτο γνωστὴ καὶ δὲν ἀπεκαλύπτετο οὔτε εἰς τοὺς Ὑπουργούς, οὔτε εἰς τοὺς Πρωθυπουργοὺς καὶ σήμερον μόνον ἀπεκαλύφθη. Δὲν θέλω, κ. συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ ἐπεκτείνω τὴν συζήτησιν. Θέλω μόνον νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅπως τὸ ἐβεβαίωσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὁ Στρατὸς δὲν εἶχε διαθέσει περισσεύματα, τὰ ὁποῖα νὰ δοθοῦν διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων. Περισσεύματα, εἰς ὑλικόν, κυρίως εἰς σκηνάς. Τὰ ἀποθέματα αὐτὰ θὰ ἀντικατασταθοῦν ἀμέσως καὶ θὰ συμπληρωθοῦν. Αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει, ὅτι ὁ Στρατὸς στερεῖται σκηνῶν ἢ ὑλικοῦ. Σημαίνει, ὅτι δὲν ὑπάρχουν περισσεύματα ὥστε ὁ Στρατὸς νὰ παρέχῃ καὶ εἰς τὸν ὑπόλοιπον πληθυσμὸν νὰ παρέχῃ καὶ εἰς τοὺς ἰδιώτας. Θὰ ἐνόμιζον, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ ἐπίκρισις δὲν ἔπρεπε νὰ στραφῇ εἰς τὸ σημεῖον, ὅτι ὁ Στρατὸς δὲν ἔχει ἐπαρκὲς ὑλικόν, ἀλλὰ ὅτι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἐφ’ ὅσον ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τοιαύτης φύσεως κινδύνους καὶ θεομηνίας εἰς τὸν τόπον αὐτὸν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποκτήσῃ σκηνὰς καὶ νὰ μὴ ἀναμένῃ ἀπὸ τὸν Στρατόν. Εἰς αὐτὸ θὰ μὲ εὕρετε ἀπολύτως σύμφωνον. Καὶ θὰ προσπαθήσωμεν εἰς τὸ μέλλον, μετὰ τὰς θεομηνίας, ποὺ ἔγιναν νὰ συναγάγωμεν χρήσιμα συμπεράσματα. Ἐξ ἄλλου ἡ συζήτησις δὲν νομίζω, ὅτι ἐξετράπη. Εἰς τὴν σύνοψιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον εἰς τὸ τέλος τῶν ἐκθέσεων τῶν συναδέλφων μου, εἶπον, ὅτι ὑπάρχει πρώτη φάσις τῆς ἐπειγούσης, ἀμέσου ἀντιμετωπίσεως. Κατὰ δεύτερον λόγον ἐπακολουθεῖ μία ἄλλη φάσις, ἡ ὁποία ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις καὶ συνθήκας, θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν μόνιμον ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν, εἰς τὴν μόνιμον ἀνοικοδόμησιν. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε καὶ εὐχαρίστως ἤκουε τὸν ἐκλεκτὸν συνάδελφον, ὡς εἰδικόν. Βεβαίως ἡ τεχνοκρατία αὐτὰ ἔχει, κ. Πρόεδρε. Δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς τεχνοκρατίας, εἶμαι ὑπὲρ τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ συμβούλους ἀπὸ τὴν τεχνοκρατίαν. Μοιραίως οἱ τεχνοκράται νομίζουν, ὅτι τὸ τεχνικὸν θέμα εἶναι τὸ πᾶν, εἰς μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἐκτείνονται κατὰ τρόπον ὑπερτροφικὸν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν περιστάσεων. Αἱ παρατηρήσεις βεβαίως τοῦ κ. συναδέλφου ἦσαν ἄξιαι προσοχῆς.

§128Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Φοβοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἀπέδωκε τὴν δέουσαν τιμὴν εἰς τὸ πνεῦμα ἀνωτερότητος, δύναμαι νὰ εἴπω μὲ τὸ ὁποῖον προσεπάθησα νὰ ὑποβάλω τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον πρὸ ὀλίγου. Οὐδεμίαν ἐπίκρισιν, ἐναντίον οὐδενὸς διετύπωσα, καθ’ ὅσον μάλιστα εἶπον καὶ ἐλπίζω νὰ τὸ ἐπρόσεξεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐὰν ἤθελον νὰ ὁμιλήσω περὶ εὐθυνῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ τὰς προεκτείνω καὶ εἰς τὸ παρελθόν, καὶ νὰ περιλάβω καὶ ἄλλας Κυβερνήσεις. Διότι, ἐὰν ὑπάρχουν κενά, τὰ κενὰ αὐτὰ δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα, ἐὰν θέλετε, ἀβλεψίας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀποτέλεσμα καὶ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐλάβομεν, διότι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λάβωμεν ἐν προκειμένῳ. Δὲν ἐπρόκειτο συνεπῶς περὶ ἐπικρίσεως καὶ τὸ θέμα δὲν ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς. Λυποῦμαι, ὅμως διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠθέλησε νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς παρατηρήσεως ἐκείνης, ἡ ὁποία εἶχε τὸ νόημα μιᾶς κρισίμου ὑποδείξεως, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ καὶ ἀποδεχθῇ, ὅπως ἀνέμενον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ πράξῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ βελτιώσῃ τὸν ἐξοπλισμὸν τῆς χώρας πρὸς ἀντιμετώπισιν κρισίμων περιστάσεων. Τὸ νὰ συνιστᾷ κἄποιο μέλος τῆς Βουλῆς τὴν βελτίωσιν ἑνὸς καθεστῶτος ὑφισταμένου σήμερον, ὄχι μόνον ἐπίκρισιν δὲν δύναται νὰ ἀποτελέσῃ, ἀλλὰ τοὐναντίον πρέπει νὰ χειροκροτῆται ὡς χρήσιμος ἀπόδειξις πρὸς βελτίωσιν τῶν ὑπαρχόντων. Ἐκτὸς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις—καὶ θὰ ἐξενιζόμην πολὺ ἐὰν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος συνεμερίζετο τὴν γνώμην αὐτὴν—νομίζῃ, ὅτι ὅλα ἔχουν τόσον καλῶς εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὅτι ὅλα ὅσα ἐγένοντο ἐντὸς τοῦ ὀλίγου χρόνου τῆς Κυβερνήσεώς των, ἔχουν φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον τελειότητος, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν τίποτε ἄλλο νὰ βελτιωθῇ. Ἀλλὰ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ἐὰν τοιαύτην ἔχῃ ἀντίληψιν, νὰ μὴ μὲ εὑρίσκῃ σύμφωνον.

§129Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἀλλοίμονον ἐὰν εἶχον τὴν ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἀπέδωσεν ὁ κ. Πρόεδρος. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ἐνομίζομεν, ὅτι τὰ πάντα εἰς τὴν σημερινὴν Ἑλλάδα εἶναι τέλεια. Ἄλλο εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠθέλησα νὰ τονίσω, ὅτι δῆθεν εἰς τὸν Στρατὸν παρετηρήθη ἔλλειψις σκηνῶν. Παρετηρήθη, διότι ἐχρειάσθη ὁ Στρατὸς νὰ ἐφοδιάσῃ καὶ τοὺς πολίτας μὲ σκηνάς. Καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς εἶπον, ὅτι τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει γύμνιαν τοῦ Στρατεύματός μας ἀπὸ ἀπόψεως ὑλικοῦ. Συνεφώνησα μαζί του βεβαίως, ὅτι ἐπειδὴ ὑπάρχουν ἐπείγουσαι ἀνάγκαι καὶ χρειάζεται ἀντιμετώπισίς των, θὰ ἔπρεπε ἀντὶ τοῦ Στρατοῦ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας νὰ ἐφοδιασθῇ μὲ ἀνάλογον ὑλικόν, ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται ἡ παρέμβασις τοῦ Στρατοῦ. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς καὶ ἡ ἰδική σας παρατήρησις ὑπῆρξε χρήσιμος, ἀλλὰ καὶ ἡ ἰδική μου ἀπάντησις ἐτοποθέτει τὰ πράγματα ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε.

§130Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἔρχομαι ἀπὸ τὴν κατὰ κύριον λόγον πληγεῖσαν ἐκ τῶν σεισμῶν περιοχήν, τὴν Μεγαλόπολιν, τῆς ὁποίας ἔχω σήμερον τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ εἶμαι καὶ ὁ ἰδιαίτερος κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος. Μεταφέρω εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων τὴν ὀδύνην καὶ τὸν σπαραγμὸν χιλιάδων κατοίκων, τῶν ὁποίων τὰ χωρία, εἴτε ἰσοπεδώθησαν, εἴτε κατέστησαν ἀκατοίκητα, ἐνῷ ὁ φρικτὸς θάνατος δεκάδων συγγενῶν των, προσέθεσεν εἰς τὸν πόνον τῆς ὑλικῆς καταστροφῆς, τὰ δάκρυα διὰ τὴν ἀπώλειαν τῶν ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τριήμερον ἔζησα τὴν δημιουργηθεῖσαν κόλασιν καὶ θεωρῶ καθῆκον μου νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλήν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ μέγεθος τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ τονίσω τὴν ἀνάγκην ταχείας καὶ ριζικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος, προβλήματος συνδεδεμένου μὲ τὴν τύχην καὶ ἄλλων ὁμόρων ἐπαρχιῶν ποὺ ἐπλήγησαν ἀπὸ τὴν ὀργὴν τῆς φύσεως. Ἐκφράζω, κατ’ ἀρχήν, τὰς εὐχαριστίας τῶν δυστυχῶν κατοίκων διὰ τὴν κυβερνητικὴν συμπαράστασιν. Ὑπῆρξεν, ὄντως, ταχεῖα καὶ ἀποτελεσματικὴ ἡ ἄμεσος βοήθεια καὶ ἔχει ἡ Κυβέρνησις ἄπειρον τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ ἀτυχοῦς αὐτοῦ λαοῦ. Ὑπῆρξε, λέγω, τόσον ἀποτελεσματικὴ ἡ κυβερνητικὴ μέριμνα καὶ στοργή, διὰ τῆς ἀστραπιαίας ἀποστολῆς τροφίμων, φαρμάκων καὶ σκηνῶν, ὅσας ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ, ὥστε νὰ προκαλέσῃ κατάπληξιν εἰς ὅλους ἡμᾶς, ἐνῷ οἱ πληγέντες χωρικοὶ μᾶς ἐξεδήλουν ἀναθαρρημένοι ἐκ τῆς συμφορᾶς, διὰ παντὸς τρόπου, τὴν ἀπέραντη εὐγνωμοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἦτο ἡ πρώτη ἡμέρα τῆς συμφορᾶς, ποὺ κάθε παράπονο καὶ ὀργὴ καὶ ἀγανάκτησις θὰ ἐδικαιολογοῦντο ἀπόλυτα. Ἀλλά, πλὴν τῆς εὐγνωμοσύνης, ποὺ ἦταν ἔκδηλος εἰς τοὺς ὑγροὺς ὀφθαλμούς των, οὐδὲν ἄλλο. Ἑπομένως, ὅλα ὅσα μετέπειτα ἐγράφησαν εἰς τὸν ἀντιπολιτευόμενον τύπον καὶ οἱ ἀκουσθέντες ψίθυροι, δὲν εἶναι παρὰ ταπεινὴ προπαγάνδα καὶ ἀηδὴς κομματικὴ ἐκμετάλλευσις. Ἰδιαιτέρως εὐχαριστῶ, ἐξ ὀνόματος ὅλων, τὸν Βασιλέα, τὸν ἐθνικόν μας Στρατόν, τοὺς Ὑπουργοὺς κ.κ. Ζορμπᾶν, Κοκκέβην, Μπακόπουλον, ὅστις μάλιστα ἔσπευσεν ἀμέσως εἰς Τρίπολιν, διὰ τὴν ἀποστολὴν καὶ ἄλλων σκηνῶν, τὴν Πρόνοιαν Ἀρκαδίας καὶ ὅλας τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας καὶ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διότι ἔσπευσαν ἐπὶ τόπου καὶ παρέσχον τὴν πολύτιμον συνδρομήν των. Ἀλλὰ τὰ προβλήματα παραμένουν καὶ θὰ μεγενθύνωνται. Ὑπάρχει ἀνάγκη στεγάσεως, τροφῶν, ἀποφυγῆς ἐπιδημιῶν κατ’ ἀρχήν, καὶ ἐν συνεχείᾳ ὑπάρχει τὸ μέγα θέμα τῆς ὁριστικῆς λύσεως. Ἀπευθύνομαι ἰδιαιτέρως εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς «ἐν γνώσει» τῶν ὁποίων εὑρίσκεται τὸ φλέγον θέμα τῶν ἔργων τῆς Μεγαλοπόλεως, ἐκ τῶν Γερμανικῶν πιστώσεων. Ἐάν, ἕως χθές, τὸ θέμα ἦτο ἐπεῖγον καὶ οἰκονομικῶς συμφέρον, σήμερον εἶναι κατεπεῖγον καὶ οἰκονομικῶς καὶ ἐθνικῶς ἐπιβεβλημένον. Ὁλόκληρος ἡ Ἀρκαδία τοῦ Νότου ἐπλήγη καὶ εὑρίσκεται εἰς ἀπόγνωσιν, διότι συνεχίζονται καὶ οἱ μικροσεισμοί. Οἱ κάτοικοι, πτωχοὶ ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, μὲ περισσὴν γενναιότητα, ἐκρατήθησαν εἰς τὴν ἄγονον περιοχήν των, συντροφιὰ μὲ τὰς παραδόσεις των καὶ τὶς σκιὲς τῶν Ἡρώων τοῦ 21, διότι τοὐλάχιστον εἶχον τὴν στέγην των! Εἶχον τὰ χωριά των! Σήμερα ἔχουν μόνον ἐρείπια! Καὶ αὐτὴ ἡ πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας, ἡ Μεγαλόπολις ἔχει κατεστραμμένον τὸ 40% τῶν οἰκιῶν της. Ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀλλοφροσύνης, θέλουν ὅλοι νὰ φύγουν καὶ θὰ ἐρημώσῃ ἡ περιοχή. Μία ὑπεύθυνος κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις, ὅτι τὰ ἔργα συντόμως θὰ λειτουργήσουν, θὰ εἶναι ψυχολογικῶς σωτήρια, διότι θὰ τονώσῃ τὸ φρόνημα τῶν κατοίκων καὶ θ’ ἀποτρέψῃ τὴν ἐγκατάλειψιν. Ἐπιβάλλεται, ὅθεν, νὰ γίνῃ ἀμέσως καὶ ἡ κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις καὶ ἡ ἔναρξις τῶν ἔργων, καὶ παρακαλῶ τὸν παριστάμενον ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προβῇ ἐπισήμως ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας εἰς τὴν ὑπεύθυνον ταύτην κυβερνητικὴν δήλωσιν. Καὶ τὸ τελευταῖον μὲ τὸ ὁποῖον περαίνω τὸν λόγον μου. Σήμερον, 6–7 χωριὰ κεῖνται ἐρείπια, ἀπὸ τῆς καλύβης τοῦ πτωχοῦ, μέχρις τῶν οἰκιῶν τοῦ Κυρίου, τῶν ἐκκλησιῶν! Νὰ μὴν ὑπάρξῃ πρόχειρος ἀντιμετώπισις ἀποκαταστάσεως, ἀλλὰ ὀρθολογισμὸς καὶ ἐπιστημονικὴ μελέτη, διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, τόσον ὡς πρὸς τὰ ἐδάφη, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιλεγοῦν, ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὰ χωρία, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνεγερθοῦν. Ὄχι ἀνέγερσις χαλασμάτων, οὔτε ἀναστήλωσις ἐρειπίων. Ἀλλὰ νέα χωριὰ βιώσιμα, τὰ ὁποῖα θὰ χαρίσουν τὴν εὐτυχία, ἐκεῖ ὅπου σήμερα ὑπάρχει ἡ καταστροφὴ καὶ ὁ θάνατος.

§131Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἐπεθύμουν, ἀκριβῶς, νὰ σᾶς δώσω μίαν σαφῆ καὶ ὑπεύθυνον ἀπάντησιν διὰ τὸ θέμα τῶν ἔργων τῆς Μεγαλοπόλεως. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε καὶ ἔχει πάντοτε τὴν ἀπόφασιν, ὅπως φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον τῆς Μεγαλοπόλεως. Σήμερον, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω ἐπισήμως, ὅτι ταχέως θὰ γίνῃ ἡ ἔναρξις ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Διότι ἡ Γερμανικὴ ἀποστολή, ἡ ὁποία ἀφίχθη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἀκριβῶς διὰ νὰ συζητήσῃ τὸ θέμα αὐτό, κατέληξε μεθ’ ἡμῶν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ τὰ ἔργα αὐτὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν. Ἤδη, μαζὶ μὲ τὴν ἐπιτροπήν, σύμφωνα μὲ τὴν σύμβασιν, προβαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Τεχνικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον, κατόπιν θὰ παράσχῃ τὰς ὑπηρεσίας του, θὰ συμβουλεύσῃ τὴν ΔΕΗ περὶ τῶν προδιαγραφῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ χρειασθοῦν διὰ τὴν δημοπράτησιν τελικῶς τοῦ ἔργου. Συνεπῶς, αὐτὴν τὴν στιγμήν, μετὰ τὰς συνομιλίας, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν μὲ τοὺς Γερμανούς, τὰς τελευταίας ἡμέρας ἐν Ἀθήναις, δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προχωρήσῃ ταχέως εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα προβλέπονται ἀπὸ τὴν σύμβασιν, διὰ τὴν ταχεῖαν ἔναρξιν τῆς μελέτης, τῆς ἐρεύνης καὶ μετὰ ταῦτα, τῆς κατασκευῆς τοῦ ἔργου αὐτοῦ.

§132Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Εἶμαι ἰδιαιτέρως εὐτυχής, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ὑπεύθυνον αὐτὴν Κυβερνητικὴν δήλωσιν ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, ἡ ὁποία πραγματικῶς θὰ ἀποτελέσῃ τόνωσιν τοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ τῆς περιοχῆς, ὁ ὁποῖος, ἔπειτα ἀπὸ τοὺς σεισμούς, εὑρίσκεται εἰς ἀπόγνωσιν. (Χειροκροτήματα).

§133Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις, κ.κ. βουλευταί, ἐπισήμως ἀνεκοίνωσε πρὸς τὸ σῶμα τὰς λεπτομερείας καὶ τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον σκέπτεται νὰ ἀκολουθήσῃ καὶ ἠκολούθησε μέχρι τοῦδε, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς τελευταίας θεομηνίας. Κατάγομαι ἀπὸ μίαν περιοχήν, τὴν Ὀλυμπίαν, ἡ ὁποία ἐπλήγη ὑπὸ τῶν σεισμῶν εἰς μεγάλον βαθμόν. Κατ’ ἀρχήν, θεωρῶ καθῆκον μου, ὡς Χριστιανὸς νὰ εὐχαριστήσω τὸν Θεόν, διότι παρ’ ὅλον, ὅτι οἱ σεισμοὶ συνέβησαν τὴν 5ην πρωϊνὴν καὶ ὅλοι εὑρίσκοντο εἰς τὰς οἰκίας των καὶ ἐπὶ τῶν κλινῶν των, τὰ ἐξ αὐτῶν θύματα, εἶναι ἐλάχιστα. Ὁλόκληρα χωρία κατέρρευσαν, χιλιάδες σπίτια κατέστησαν ἀκατοίκητα. Παρὰ ταῦτα, θύματα εἴχομεν ἐλάχιστα. Παρὰ τὸν μικρόν, ὅμως, ἀριθμὸν τῶν θυμάτων, ἔχομεν τεραστίας ὑλικὰς ζημίας, συνεπείᾳ τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι τῆς σεισμοπλήκτου περιοχῆς, τελοῦν ἐν ἀπογνώσει. Ἄμεσον θεραπείαν καὶ τόνωσιν τοῦ ἠθικοῦ τῶν κατοίκων ἔδωσεν ἡ ὑψηλὴ ἐπίσκεψις τῆς Α.Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Ὑψηλοτάτης Βασιλίσσης Μητρὸς εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Ὀλυμπίας. Οἱ Ὑψηλοὶ ἐπισκέπται ἐτόνωσαν ἠθικῶς καὶ ἐπαρηγόρησαν μὲ τὴν ἐμφάνισίν των τὴν δεινοπαθοῦσαν περιοχὴν τῆς Ὀλυμπίας. Εἶμαι ἀκόμη ὑποχρεωμένος νὰ ἐξάρω τὴν παρουσίαν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν εἰς τὸν τόπον τῆς καταστροφῆς καὶ ἀκόμη νὰ εὐχαριστήσω ὅσους συνετέλεσαν ὁπωσδήποτε εἰς τὴν παροχὴν τῶν πρώτων βοηθειῶν. Ὁ Στρατὸς καὶ ἡ Χωροφυλακή, πράγματι, ἐξέπληξαν μὲ τὴν ταχύτητα τῶν ἐνεργειῶν των, ἦσαν ἀποτελεσματικώταται. Οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, προέβησαν εἰς ὡρισμένας ἀνακοινώσεις. Θὰ σημειώσω, κ.κ. βουλευταί, ὡρισμένας παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ὑπογραμμίσω μερικὰ δυσάρεστα σημεῖα ποὺ ἔλαβον χώραν, μετὰ τὴν θεομηνίαν. Αἱ ζημίαι εἶναι μεγάλαι, καὶ ὁ καιρός, δυχτυχῶς, ἔρχεται συνεπίκουρος τῆς ἐπεκτάσεως αὐτῶν. Πληροφοροῦμαι, ὅτι εἰς τὴν Ὀλυμπίαν βρέχει καὶ πολλοὶ παραμένουν ἄστεγοι, μὴ δυνηθέντες νὰ λάβουν σκηνάς. Εἶναι σημαντικὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἄστεγοι. Αἱ σκηναὶ εἶναι ἐλλιπεῖς, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ὡμολόγησε καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις. Θὰ ἔπρεπεν, ἴσως, ἀπὸ τὴν πεῖραν τοῦ παρελθόντος, νὰ ὑπῆρχε προμήθεια σκηνῶν. Ἄς ἐλπίσωμεν, ὅμως, ὅτι συντόμως θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ὁριστικὴν στέγασιν τῶν πληγέντων. Περιώδευσα ὅλα τὰ χωρία τῆς Ὀλυμπίας ποὺ ἐπλήγησαν. Διεπίστωσα, ὅτι τινὰ ἐξ αὐτῶν ἔχουν καταστραφῆ τελείως, ὅπως εἶναι τὰ Διάσελλα, οἱ Κρουνοί, τὰ Καλυβάκια, ἡ Φρῖξα, τὸ Πλουτοχῶρι καὶ ἄλλα. Ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα χωρία ἔχουν ὑποστῆ ἐκτεταμένας ζημίας. Παρὰ ταῦτα, οὐδεμία σκηνὴ ἐχορηγήθη τὴν πρώτην ἡμέραν. Αἱ ἀνακοινώσεις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Κοιν. Προνοίας, κ. Ζορμπᾶ, ἐπιβεβαιοῦν τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀνεπαρκῆ διανομὴν ἐφοδίων. Ἀνέφερεν, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι κατέρρευσαν 1.872 οἰκίαι καὶ ἐδόθησαν 1.380 σκηναί. Θὰ πρέπει ἀκόμη νὰ σημειωθῇ, ὅτι πολλαὶ οἰκογένειαι εἶναι πολυμελεῖς καὶ δὲν χωροῦν νὰ μείνουν ὑπὸ μίαν σκηνήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ἐστάλησαν καὶ ἄλλαι σκηναί. Νομίζω, ὅμως, ὅτι καὶ πάλιν, ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν εἶναι ἀνεπαρκής, ἔναντι τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν ἀστέγων. Ὑπῆρξα ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀντιλαμβάνονται τὴν εὐθύνην των καὶ συνέστησα εἰς τοὺς κατοίκους ἐγκαρτέρησιν καὶ ὑπομονήν. Ἐλπίζω, ὅτι τὸ κακὸν δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ. Αἱ δονήσεις, ὅμως, συνεχίζονται καὶ οἱ κάτοικοι, ἕνεκα τούτων, τελοῦν ἐν συγκινήσει. Οἱ εἰδικοὶ μᾶς βεβαιοῦν, ὅτι αἱ μετασεισμικαὶ δονήσεις, δὲν εἶναι ἐπίφοβοι. Πλήν, ὅμως, συνεπείᾳ αὐτῶν, πολλαὶ οἰκίαι καταρρέουν καὶ ἄλλαι καθίστανται ἑτοιμόρροποι, ὥστε αἱ ζημίαι νὰ παρουσιάζωνται ὁλοὲν καὶ μεγαλύτεραι. Δὲν εἶναι ἀληθές, τὸ ὑποστηριχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προνοίας, ὅτι συνεπείᾳ τῆς ἀνυπαρξίας ὁδῶν, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ φθάσῃ αὐθημερὸν ἡ κρατικὴ βοήθεια. Ὅλαι αἱ Κοινότητες τῆς Ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, συνδέονται μὲ αὐτοκινητόδρομον καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν αὐθημερὸν νὰ φθάσῃ ἡ βοήθεια, ἥτις ἔφθασε τὴν ἑπομένην καὶ τὴν μεθεπομένην διὰ στρατιωτικῶν αὐτοκινήτων.

§134Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Δὲν ἀνεφέρθην εἰς ὅλας τὰς Κοινότητας. Ὑπάρχουν Κοινότητες ποὺ δὲν συνδέονται μὲ αὐτοκινητόδρομον καὶ εἰς αὐτάς, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ φθάσῃ ἐγκαίρως ἡ κρατικὴ βοήθεια. Εἰς τὴν Ζαχάρω, π.χ., ποὺ ἔχει αὐτοκινητόδρομον, ἡ βοήθεια ἔφθασε τὴν 11ην νυκτερινὴν καὶ εἶχε διανεμηθῆ μέχρι τῆς 2ας πρωϊνῆς.

§135Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ αὐτὸ μαρτυρεῖτε ὅτι πράγματι ἐπεσκέφθητε τὴν περιφέρειάν μας καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς ηὐχαρίστησα καὶ προηγουμένως, ἀλλὰ δὲν εἴχατε τὸν χρόνον, οὔτε καὶ τὴν ψυχικὴν ἠρεμίαν νὰ ἰδῆτε ἀκριβῶς, τὸ ὁδικόν μας δίκτυον. Βέβαια, δὲν λέγομεν, ὅτι εἶναι ἄρτιον, ἀλλὰ πάντως ἦτο ἀρκετόν, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης νὰ φθάσουν τὴν ἰδίαν ἡμέραν οἱ σκηνὲς εἰς τὰ Διάσελλα τῆς Ὀλυμπίας, ὅπου ἐπῆγαν τὴν ἑπομένην καὶ τὰ Διάσελλα εἶναι ἡ Κοινότης ποὺ ἔχει ὁλικὴν καταστροφήν. Τὴν ἐπεσκέφθην τὴν Τρίτην τὸ ἀπόγευμα καὶ εὑρῆκα τοὺς κατοίκους εἰς ἔξαλλον κατάστασιν. Εἶχε προηγηθῆ ἐμοῦ ὁ ἀξιότιμος Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ, παλαιὸς συμμαθητὴς καὶ φίλος, ὁ ὁποῖος μόνον τοὺς ἐπεσκέφθη, ἀλλὰ ἡ ἐπίσκεψις δὲν ἦτο καὶ ἱκανοποίησις εἰς τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων, διότι ἤθελαν νὰ στεγασθοῦν καὶ μὲ τὴν ἐπίσκεψιν, δὲν ἐκάλυψαν τὰς ἀνάγκας των καὶ διενυκτέρευσαν εἰς τὸ ὕπαιθρον τὰ μικρὰ παιδιὰ καὶ οἱ γέροντες. Ἤθελα, κ.κ. βουλευταί, νὰ ἐπισημάνω καὶ μικροπαραλείψεις, αὐτὰς ποὺ εἶπα, ἀλλὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι, δυστυχῶς, ὑπῆρξε καὶ ἕνας κακὸς χειρισμός. Δὲν ἐνόμιζα, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἡ παροχὴ σκηνῶν, τροφίμων ἢ κλινοσκεπασμάτων, νὰ ὑπάρξῃ ἀντικείμενον πολιτικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Λυποῦμαι, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν νὰ τονίσω, ὅτι αὐτὸ συνέβη εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν καὶ λυποῦμαι δύο φορές, διότι δὲν ἠθέλησεν ὁ παλαιός μου φίλος καὶ συμμαθητής, κ. Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ, νὰ παρευρεθῇ, καὶ νὰ ἀκούσῃ ὁλόκληρον τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν σεισμῶν τῆς περιοχῆς μας, διότι ἀντελήφθην, ὅτι ἦλθε τὴν ὥραν τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, ἀλλὰ φαίνεται, ἄλλα καθήκοντα τὸν ὑπεχρέωσαν νὰ φύγῃ. Πάντως, δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ, ὅτι τὸ στενὸν οἰκογενειακόν του περιβάλλον, τὸ ἰδικόν του πολιτικὸν γραφεῖον, τὸ ὁποῖον ἠθέλησε κἄποτε νὰ δικαιολογήσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Προνοίας, ὅτι ἠθέλησε νὰ βοηθήσῃ τοὺς ὑπαλλήλους εἰς τὴν παροχὴν τῶν ἐφοδίων. Δυστυχῶς, κ. Ὑπουργέ, δὲν ἐβοήθησαν, ἀλλὰ δυσχέρειαν ἔφεραν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους καὶ ἔδωσαν εὐκαιρίαν, ὁμιλῶ ὑπευθύνως καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀκούσητε ὡλοκληρωμένην τὴν πρότασίν μου καὶ κατόπιν, εὐχαρίστως, νὰ δεχθῶ τὴν ἀπάντησίν σας. Τονίζω, ὅτι οἱ οἰκεῖοι του παρεξετράπησαν καὶ ἔδωσαν καὶ τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀναβιώσῃ ὁ Δεληγιαννικὸς μικροκομματισμὸς καὶ νὰ ἔχωμεν σὲ κάθε Κοινότητα ἀνθρώπους, ξένους πρὸς τὴν αὐτοδιοίκησιν, ξένους πρὸς πᾶσαν ἐξουσίαν, νὰ ἐπιλαμβάνωνται, νὰ δίδουν ἐντολὰς καὶ νὰ ὑπάρχῃ καὶ μία φοβία εἰς τὰ ὑπεύθυνα πρόσωπα, ὥστε νὰ τὰ παραδέχωνται, ὡς συνοδοιπόρους ποὺ ἐρωτοῦσαν διὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ καταλλήλου ἢ ἀκαταλλήλου τῶν οἰκιῶν. Ἔ, αὐτὸ εἶναι κἄπως πολύ. Ἠναγκάσθην, δι’ αὐτὰ τὰ σκάνδαλα, νὰ δώσω τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, διότι δὲν ἐπιτρέπεται σήμερον νὰ συμβαίνουν αὐτὰ ποὺ συνέβησαν. Θὰ ἤθελα νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι εἶμαι ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὴν κομματικήν μου τοποθέτησιν καὶ βλέπω τὰ πράγματα δύσκολα. Διὰ νὰ σᾶς πείσω, ὅτι ἔχω καλοπροαίρετον πρόθεσιν καὶ ἐπιθυμίαν καὶ ὁ παλαιός μου συμμαθητὴς νὰ μὴ πέσῃ θῦμα τοῦ κακοῦ χειρισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔκαμαν οἱ οἰκεῖοι του, νομίζω, ὅτι τὴν Τετάρτην τὸ ἀπόγευμα, εἰς τὴν πλατεῖαν τῶν Κρεσταίνων, ὁ πολιτευτὴς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐπιλαχὼν μάλιστα εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογάς, διεπληκτίζετο δημοσίᾳ μὲ τὸν κομματάρχην τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἔφθασαν σὲ θέμα σοβαρῶν συζητήσεων καὶ στεντορείᾳ τῇ φωνῇ, νὰ ἀπειλῇ ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. Αὐτά, πρὸς ἐπιμαρτυρίαν, ὅτι ἡ διάθεσίς μου δὲν εἶναι νὰ μεταφέρω ἐδῶ ψευδεῖς εἰδήσεις, ἀλλὰ ἔχω πρόθεσιν νὰ βοηθήσω εἰς τὴν ἐξυγίανσιν καὶ τοῦ παλαιοῦ μου συμμαθητοῦ, κ. Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὸ θέμα τῆς πολιτικῆς ἀντιλήψεως καὶ ὑποχρεώσεών του, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον, νὰ μὴ δίδωμεν ἀφορμὴν καὶ ἐπανέρχεται ἡ παλαιὰ κατάστασις τῆς παλαιοκομματικῆς διαιρέσεως, ἡ ὁποία κακὰ προμηνύει καὶ δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ περιμένωμεν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ νὰ ἀνδρωθῇ πάλιν.

§136Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, τὰ ὅσα εἴπατε, τὰ κατηγγείλατε ἐγγράφως καὶ διὰ τηλεγραφήματος, τὰ ἔθεσα ὑπ’ ὄψει τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος τὰ διαψεύδει καὶ λέγει, ὅτι ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, εὑρέθη εἰς τὸν τόπον τῆς συμφορᾶς καὶ ἦτο ὑποχρεωμένος καὶ μὲ τὴν ἐντολὴν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὸ νὰ βοηθήσῃ τὸν πληγέντα πληθυσμόν. Ἀλλὰ νὰ κάμῃ διανομάς, ὅπως τὰς εἴπατε σεῖς, τροφίμων κλπ., αὐτὸ δὲν ἐγένετο, οὔτε ἀπὸ αὐτόν, οὔτε ἀπὸ τὸ περιβάλλον του. Εἰς μίαν περίπτωσιν ἀνεμίχθη προσωπικῶς τὸ ἴδιον βράδυ εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ζαχάρως, διὰ νὰ βοηθήσῃ τὰς ὑπηρεσίας τῆς Νομαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ὀλιγάριθμοι καὶ ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ, αἱ σκηναί, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν εἰς τὰς 11 μ.μ. διενεμήθησαν μέχρι τῆς 1ης πρωϊνῆς. Ταῦτα βεβαιώνει ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπησχολημένος ἀλλοῦ διὰ σοβαρὸν θέμα καὶ δὲν παρευρίσκεται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι καλῶς ἀνεμίχθη εἰς τὸ νὰ δώσῃ κατευθύνσεις καὶ νὰ βοηθήσῃ τοὺς πληγέντας πληθυσμούς, διότι αὐτὸ ἦτο τὸ καθῆκον του. Ἐὰν ἠδράνει, θὰ παρεξηγεῖτο. Διότι ἀνεμίχθη πρέπει νὰ τὸν παρεξηγήσωμεν; Νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι ὑπερβολή.

§137Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εὐχαριστῶ πολύ, διότι ἐπιβεβαιώνετε τὴν σκέψιν μου, ὅτι εἶναι ἀθῶος προσωπικῶς ὁ παλαιός μου συμμαθητὴς καὶ ἀξιότιμος Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ διαψεύσετε γεγονότα, εἰς τὸ ὅτι προηγεῖτο τὸ ὑπουργικόν του αὐτοκίνητον, καὶ ἐπωχοῦντο τοῦ αὐτοκινήτου, ὁ ἰδιαίτερος γραμματεὺς καὶ ἡ σύζυγός του καὶ ἠκολούθει τὸ στρατιωτικὸν αὐτοκίνητον ποὺ μετέφερε τὰ τρόφιμα.

§138Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Συνέπεσεν αὐτό.

§139Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Δηλαδὴ συνέπεσε νὰ εἶναι ἡ σύζυγός του εἰς τὴν πληγεῖσαν περιοχήν;

§140Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Ἔπρεπε νὰ μὴ κινηθοῦν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ δρόμου τὸ αὐτοκίνητον τῶν ἐφοδίων καὶ τὸ αὐτοκίνητον τοῦ Ὑπουργοῦ; Πρόκειται περὶ παρεξηγήσεως, ἀδικεῖτε τὸν κ. συνάδελφον.

§141Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ δὲν μὲ ἱκανοποιεῖτε μὲ τὴν ἀπάντησίν σας. Βέβαια, δὲν θὰ ἤθελα νὰ δώσετε διαφορετικὴν ἀπάντησιν, εἶναι καὶ ἡ ἀλληλεγγύη εἰς τὴν μέσην, δὲν ἠμπορεῖτε, ὅμως, νὰ ἀρνηθῆτε, εἰς τὸ ὅτι δὲν εἶχε θέσιν τὸ ὑπουργικὸν αὐτοκίνητον νὰ περιτρέχῃ τὴν ἐπαρχίαν καὶ νὰ ἐποχῆται ἄλλος καὶ νὰ ἀπουσιάζῃ ἀπὸ τὸ αὐτοκίνητον τὸ ἁρμόδιον πρόσωπον, διὰ τὸ ὁποῖον χορηγεῖται τὸ αὐτοκίνητον. Θέμα πρῶτον. Θέμα δεύτερον. Δὲν ἐκινοῦντο τὰ στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα, ἐὰν δὲν προηγεῖτο τὸ ὑπουργικὸν αὐτοκίνητον. Δὲν εἶναι μόνον ἡ ἰδική μου μαρτυρία. Ὑπῆρξε θέμα δημοσίας καὶ ἀνοικτῆς διαμάχης μεταξὺ τοῦ πολιτευτοῦ Ὀλυμπίας, κ. Χειμῶνα καὶ τοῦ κ. Φωτοπούλου, κομματάρχου τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ.

§142Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΑΤΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, κ. συνάδελφε;

§143Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται σκύλευσις εἰς βάρος τῆς δυστυχίας καὶ τῆς ἀγωνίας τῶν πληγέντων.

§144Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μᾶς εἴπητε ἔστω καὶ μία συγκεκριμένην περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔλαβεν ἐφόδια πληγείς, καὶ ἔλαβε φίλος τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ. Ἐὰν ὅμως ἐβοήθησεν εἰς τὴν διανομὴν τῶν σκηνῶν, τοῦτο ἦτο καὶ καθῆκον του.

§145Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν προσέφερε τὴν βοήθειάν του. Ἀλλὰ δὲν πρέπει οἱ οἰκεῖοι καὶ τὸ πολιτικὸν γραφεῖον του νὰ ὑποκαθιστοῦν τὸ κράτος εἰς τὰς τοιαύτας περιπτώσεις. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατήγγειλα. Καὶ ἐπειδὴ προεκλήθην, καταγγέλλω ἐπωνύμως, ὅτι ἐδόθη μία σκηνὴ εἰς ἕναν κ. Βλάχον, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀπὼν καὶ δὲν εὑρίσκετο εἰς τὴν περιοχὴν μετοικήσας εἰς Ἀθήνας ἀπὸ 4μήνου καὶ πλέον.

§146Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΑΤΙΔΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα;

§147Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Μάλιστα, διὰ νὰ καυτηριάσω αὐτά, τὰ ὁποῖα ἔγιναν. Ἡ σκηνὴ αὐτή, διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ βράδυ ἔμεινεν ἀκατοίκητος, διετέθη τὴν ἑπομένην εἰς δικαιοῦχον σεισμόπληκτον.

§148Χ. ΧΟΝΔΡΟΜΑΤΙΔΗΣ. Εἶναι ἀπίστευτον. Λυποῦμαι, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι σεῖς δὲν συγκινεῖσθε.

§149Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο ποὺ θέλω νὰ παρακαλέσω εἶναι τὸ ἑξῆς: Εἶναι πόθος καὶ ἐπιθυμία ὅλων μας νὰ συμπαριστάμεθα εἰς τὸν πόνον τῶν πληγέντων καὶ εἰς τὴν ἀποκατάστασίν των. Προέρχομαι ἀπὸ τὴν Μαγνησίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἐπίσης περιοχὴ πληγεῖσα ἀπὸ τὸν σεισμόν, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἀνεφέρθη. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρεκάλεσεν ὅπως πέραν τῶν ἐπικρίσεων συμβάλωμεν καὶ εἰς ἐποικοδομητικὴν ἐργασίαν κάμνοντας θετικὰς προτάσεις διὰ τὴν ριζικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων, θὰ παρεκάλουν νὰ παρακάμψωμεν τὰς ἐπικρίσεις, διὰ τυχὸν γενομένας παραλείψεις καὶ σφάλματα καὶ νὰ προχωρήσωμεν, διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς.

§150Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ ἐπισημανθοῦν τὰ σφάλματα αὐτὰ διὰ νὰ σταματήσῃ τὸ κακό. Ἐξετάζω τὸ πρᾶγμα μὲ εὐρεῖαν ἀντίληψιν καὶ ὄχι μὲ πρῖσμα κομματικόν. Μετέβην εἰς τὴν περιοχήν μου διὰ νὰ συμπαρασταθῶ εἰς τοὺς πληγέντας καὶ συμβάλλω εἰς ἐποικοδομητικὴν λύσιν. Σᾶς ἐρωτῶ, δὲν συνέβησαν εἰς σᾶς ἐφ’ ὅσον προέρχεσθε ἀπὸ σεισμόπληκτον περιοχήν, τὰ ἴδια; Ὅταν εἴχατε τὴν σκληρὰν τύχην τῶν σεισμῶν;

§151Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Ἀλλὰ δὲν μᾶς ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος.

§152Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἐθίξατε τὸν χρόνον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ βῆμα αὐτὸ ἀξίζει νὰ ἀπασχοληθῇ μὲ ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα. Ὁ συνάδελφος κ. Ρουσσόπουλος, προηγηθεὶς ἐπὶ τοῦ βήματος, ἐξέθεσεν ὡς ἐκ τῆς εἰδικότητός του, τὸ πρόβλημα καὶ ὑπέδειξε λύσεις. Καὶ ἕνας ἀκόμη λόγος ποὺ πρέπει νὰ ἐπισημανθοῦν τὰ γεγονότα αὐτὰ εἶναι, ἐὰν ὃ μὴ γένοιτο ἐπαναληφθῇ ἡ θεομηνία, νὰ μὴν ἐπαναληφθοῦν αἱ φαυλότητες αὐταί.

§153Ι. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐὰν ἐδόθη μία σκηνὴ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ποὺ ἀναφέρατε, ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ γενικεύετε τὸ θέμα καὶ νὰ ὁμιλῆτε περὶ φαυλοτήτων;

§154Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ κατήγγειλα ὡρισμένας περιπτώσεις μεροληψίας καὶ ἀνέφερα συγκεκριμένως καὶ πιστεύω, ὅτι εἶναι φαυλότητες, ἐρωτῶ σᾶς νὰ μοῦ εἴπητε πῶς θὰ τὰς ἐχαρακτηρίζατε. Ἡ διάθεσίς μου, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι νὰ δώσωμεν καὶ μίαν ἱκανοποιητικὴν λύσιν εἰς τὸ θέμα τῶν πληγέντων κατοίκων. Ὁ καιρὸς εἶναι κακός, βροχερὸς καὶ ὅλοι οἱ πληγέντες ζοῦν ἄλλοι ὑπὸ σκηνὰς καὶ ἄλλοι ἄνευ εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀντιμετωπίσουν μὲ ἠρεμίαν τὴν ζωήν. Θὰ παρεκάλουν συνεπῶς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ μίαν πρόσθετον βοήθειαν, διὰ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς στεγάσεως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν σκηνὴν νὰ ζοῦν 4 οἰκογένειαι μὲ μικρὰ παιδιά. Καὶ νὰ διατηρηθῇ ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ἐπὶ πολὺν καιρόν. Θὰ πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ μία λύσις προσθέτου βοηθείας διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ στεγαστικοῦ χώρου τῶν κατοίκων. Μοῦ ἐγένετο πρότασις ἐκ μέρους τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐπιμόνως τὸ ζητοῦν, νὰ τοὺς παραχωρηθοῦν ἐκ μέρους τῆς ΑΤΕ δωρεὰν σταφιδόπανα διὰ νὰ βάλλουν τὰ πράγματά των. Νομίζω, ὅτι ἐκτὸς τῆς περιπτώσεως τῆς χορηγήσεως ἐπαρκῶν σκηνῶν, θὰ πρέπει νὰ χορηγηθῇ εἰς τοὺς πληγέντας καὶ περαιτέρω ἐνίσχυσις.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πιπιλῆ, συντομεύσατε, εἶναι νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι 30 ἐγγεγραμμένοι συνάδελφοι.

§156Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ποιὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ περιορίσω τὸν χρόνον τῆς ὁμιλίας μου. Καὶ ἐφ’ ὅσον λέτε, ὅτι εἶναι νὰ ὁμιλήσουν ἄλλοι 30 συνάδελφοι ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι βλέπω μόνον 20 συναδέλφους ἐν ὅλῳ εἰς τὴν αἴθουσαν. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ τονίσω περαιτέρω τὴν ἄμεσον ἀνάγκην ἐνάρξεως λειτουργίας τῶν καταστραφέντων ἐκ τῶν σεισμῶν σχολείων. Ἕνας λόγος ποὺ ἐπιβάλλει ἀκόμη τοῦτο εἶναι τὸ ὅτι τὰ παιδιὰ τῶν σχολείων δὲν ἀπασχολοῦνται, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ κυκλοφοροῦν ἐλεύθερα καὶ νὰ ἐπιτείνουν, ὡς ἐκ τούτου, τὸν ἐκνευρισμὸν τῶν κατοίκων. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν πρέπει νὰ σταλοῦν κατὰ τὸ δυνατὸν ταχέως εἰδικαὶ πρὸς τοῦτο σκηναί...

§157Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὸ τὸ εἴπαμε. Ἐστάλησαν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, 74 σκηναί.

§158Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Πέραν αὐτῶν αὔριον περιλαμβάνομεν ἑτέρας 25 τοιαύτας σκηνὰς ἐκ Γερμανίας πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν.

§159Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ χαίρω πολύ, διότι ἡ πληροφορία αὕτη θὰ χαροποιήσῃ καὶ τοὺς κατοίκους τῆς περιφερείας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐν συνεχείᾳ νὰ ἐκδηλώσω τὴν χαράν μου διὰ τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως λεχθὲν τῆς μελλοντικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ φθάσωμεν καὶ εἰς τὸ ἐπιθυμητὸν σημεῖον τῆς δημιουργίας ἀγροτοπόλεων. Πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειάν μου ὑπάρχουν δύο χωριὰ τὰ Διάσελλα καὶ οἱ Σχοῖνοι, ὅπου ὑπάρχει ἄμεσος ἀνάγκη μεταφορᾶς των, ἐκ κατολισθήσεων παλαιῶν. Δι’ ὃ καὶ χειροκροτῶ τὸ σχέδιον τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§160Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ ἀναπτύξας τοῦτο κ. Κουτσοχέρας ἔχει διαβάσει τὸ πρόγραμμα τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν...

§161Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κολακεύομαι, διότι τὸ σχέδιον ἀνήκει εἰς τὸν Ἀρχηγόν μου καὶ χαίρω διττῶς.

§162Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὡς γνωρίζω αἱ πεποιθήσεις τοῦ συναδέλφου κ. Κουτσοχέρα ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ὡς καὶ οἱ ἀγῶνες του εἶναι πολὺ παλαιότεροι. Ἄν τώρα συνέπεσε νὰ εἶναι αἱ αὐταὶ μὲ τὸ πρόγραμμα τῶν Προοδευτικῶν, δὲν σημαίνει, ὅτι ὁ κ. Κουτσοχέρας ἀντέγραψε τοῦτο.

§163Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Εὐχαριστῶ θερμῶς, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶχα ἀκούσει τὶ ἐλέχθη περὶ ἐμοῦ ἐκ μέρους τοῦ κ. Μπούτου. Καὶ σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν θέσιν ποὺ πήρατε πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας. Οἱ ἀγῶνες μου, πράγματι εἶναι πολὺ παλαιότεροι. Εἶμαι ὁ πρῶτος ποὺ εἰσηγήθην (1931) τὴν Κοινωνικὴν Ἀσφάλισιν τῶν ἀγροτῶν, καὶ πολὺ πρὶν τοῦ κ. Μαρκεζίνη ὡμίλησα γιὰ τὸ οἰκιστικὸ θέμα τῆς ὑπαίθρου. Μὲ συγκινεῖτε μὲ τὴν παρέμβασίν σας, κ. Πρόεδρε. Ἔτυχε, κ. Πρόεδρε, νὰ εἶμαι πρωτοπόρος εἰς ὡρισμένα ζητήματα.

§164Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ ἐπισημάνω ἀκόμη, εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εὑρίσκωνται αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας εἰς τοιαύτην ἀδυναμίαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐλλείψεως ἐξοπλισμοῦ εἰς σκηνὰς καὶ νομίζω, ὅτι ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος εἰς τοιαύτας περιπτώσεις καταστροφικῶν σεισμῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς εἶχε συνετίσει.

§165Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εὐθὺς ὡς ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον, πρῶτον μέλημά μου ἦτο ἡ παραγγελία δύο σκηνῶν πρὸς ἀντιμετώπισιν τοιούτων καταστάσεων.

§166Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ συντομεύσωμεν τὸν χρόνον τῆς ὁμιλίας εἰς πέντε λεπτὰ δι’ ἕκαστον ὁμιλητήν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Αὐγερινός.

§168Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, σημειῶ μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν τὸ ὑψηλὸν κοινοβουλευτικὸν ἦθος, μὲ τὸ ὁποῖον διεξάγεται ἡ συζήτησις, ἐπὶ τῆς δραματικῆς περιπτώσεως τῶν σεισμῶν. Καὶ πράγματι αὕτη ἔπρεπε ὑπεράνω κομμάτων νὰ διεξαχθῇ, ἂν καὶ ὑπῆρξαν μερικαὶ ἐξαιρέσεις, ὡς τοῦ συναδέλφου, κ. Πιπιλῆ, ὅστις μεταξὺ σοβαροῦ καὶ φαιδροῦ...

§169Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νὰ ἀνακαλέσετε. Φαιδρότης εἰς τὸ δρᾶμα τῶν σεισμοπλήκτων, δὲν ἐπιτρέπεται, εἰς αὐτοὺς τοὐλάχιστον ποὺ εἶδαν τὴν κατάστασιν. Παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσετε.

§170Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἐδώσατε τὴν πρέπουσαν σημασίαν εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁρμώμενος ἐκ μεμονωμένης περιπτώσεως, ἥτις ὑπερβολικῶς ἐμφανίζεται καὶ δὲν νομίζω, ὅτι συνέβησαν ὅσα εἴπατε, ὡμιλήσατε περὶ φαυλότητος. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς εὑρέθη ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν εἰς τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, τί ἠθέλατε νὰ πράξῃ; Εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὸ ἔργον τῆς βοηθείας.

§171Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Συνεχάρην τὸν κ. Ὑφυπουργὸν διὰ τὰς προσωπικὰς ἐνεργείας του, ἀλλὰ τὸ ἐπιτελεῖον του καὶ τὸ πολιτικόν του γραφεῖον δὲν ἐνήργησεν ὡς ἔπρεπε.

§172Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐκινήθη κατὰ τὸν πλέον ἐπιβαλλόμενον τρόπον. Οἱ Ὑπουργοί της μετέβησαν ἐπὶ τόπου μετὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν μετέβη μόνον εἰς τὴν Ἠλείαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἀρκαδίαν καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιοχάς. Καὶ ἀσφαλῶς τὸ δρᾶμα τῶν σεισμοπλήκτων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τύχῃ πολιτικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ἤκουσα τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς. Παρηκολούθησα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὰ συγχαρητήρια καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρῶτον εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος τὴν ἰδίαν ἡμέραν τῶν σεισμῶν, συνεκάλεσεν ἐκτάκτως τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως καὶ ἐν συνεχείᾳ πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, ὡς ἐπίσης πρὸς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας καὶ ὅλας ἐν γένει τὰς ὑπηρεσίας ὡς προερχόμενος δὲ ἐκ τῆς πληγείσης περιφερείας, ἐκφράζω πρὸς ὅλους διὰ λογαριασμὸν καὶ τοῦ πληγέντος πληθυσμοῦ τὰς εὐγνωμόνους εὐχαριστίας μας. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῶν σεισμῶν εἶναι σοβαρώτατον καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ κἄποτε ἐν πλάτει. Διότι, εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱ πληγέντες βλέπουν μὲ δυσπιστίαν τὰς διδομένας ὑποσχέσεις. Εἶναι ὅμως βέβαιον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ πλήρως. Μέχρι σήμερον, ἔχομεν τὸ προηγούμενον τῆς 10ετίας κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ δοθεῖσαι ὑποσχέσεις δὲν ἱκανοποιήθησαν οὔτε εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν Ἰονίων Νήσων, οὔτε εἰς τὴν περίπτωσιν ἄλλων περιοχῶν. Εἰς τὴν Ἠλείαν, ἡ ὁποία πλήττεται ἐκ τῶν σεισμῶν ἐμμέσως, ὁπουδήποτε λαμβάνουν οὗτοι χώραν ὑπάρχουν πολλαὶ ζημίαι. Καὶ ὑπάρχουν ἀπὸ τὸ 1953 χιλιάδες αἰτήσεις δι’ ἀποκατάστασιν σεισμοπλήκτων εἰς τὴν περιοχὴν, εὑρισκόμενοι ἐν ἐκκρεμότητι ἀκόμη. Τὰ εἰδικὰ προγράμματα, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν, ἠκολούθησαν γραφειοκρατικὴν ὁδὸν μὲ ἀποτέλεσμα τὴν συστηματικὴν ταλαιπωρίαν τῶν πολιτῶν. Ἐπεθύμουν νὰ τὸ εἴπω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Κοιν. Προνοίας καὶ τοῦ ἀνέφερον τὸ γεγονός, ὅτι τὸ γραφεῖον λαϊκῆς στεγάσεως ἀκολουθεῖ γραφειοκρατικὸν σύστημα, στενόκαρδον πολιτικήν, μὲ κανονισμόν, μεταβαλλόμενον συνεχῶς, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε οἱ δικαιοῦχοι νὰ εὑρίσκωνται εἰς διαρκῆ ἀγανάκτησιν. Παλαιότερον ἐδίδετο 12.000 δρχ. ἀρωγὴ εἰς τοιαύτας περιπτώσεις, ἡ ὁποία ἀργότερα ἔγινε 20.000 δρχ. ὡς δάνειον, τὸ ὁποῖον διὰ νὰ τὸ λάβουν ἔπρεπε νὰ προβοῦν, ἰδίαις δαπάναις, εἰς τὴν κατεδάφισιν τῶν οἰκιῶν των. Καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν ἐπήρκει πολλὲς φορὲς οὔτε διὰ τὴν κατεδάφισιν τῆς οἰκίας, πολλαὶ τῶν ὁποίων, εἶναι διώροφοι. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἢ δὲν ἔπαιρναν οἱ δικαιοῦχοι τὸ δάνειον ἢ ἔπαιρναν μέρος τούτου, διὰ νὰ ἐμπλακοῦν ἀργότερα εἰς περιπετείας καὶ νὰ προστρέχουν εἰς ἡμᾶς τοὺς πολιτευομένους, αἰτοῦντες τὴν συμπαράστασιν καὶ τὴν βοήθειάν μας. Πρὸ αὐτοῦ τοῦ παρελθόντος τρέμουν καὶ οἱ σημερινοὶ σεισμόπληκτοι καὶ φοβοῦνται, μὴ ἐπαναληφθῇ τοῦτο καὶ δι’ ἑαυτούς.

§173Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θέλω νὰ σᾶς συγχαρῶ δι’ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας εἴπατε, ὅτι θὰ θέσετε τὸ θέμα ὑπεράνω κομμάτων καὶ θὰ εἴπητε ὀλίγα τινά. Σεῖς ἀντὶ τούτου ἀνεφέρθητε εἰς θέματα πέραν τοῦ συζητουμένου.

§174Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Δέχομαι, κ. συνάδελφε, τὰ συγχαρητήριά σας. Νομίζω—ὡς ἀρχικῶς ἐδήλωσα—ὅτι ἐκράτησα τὴν συζήτησιν εἰς τὸ ὕψος ποὺ ἐπέβαλε τὸ συζητούμενον θέμα. Ἐγὼ δὲν ἐπέκρινα κανένα, ἐπέκρινα τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, αἱ ὁποῖαι λειτουργοῦν πλημμελῶς.

§175Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ νομοθεσία περὶ λαϊκῆς κατοικίας ὅπως ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ τελευταίου διατάγματος καὶ ἁπλουστεύεται καὶ εἶναι εὐχερής. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαδικασίαν, ἡ ὁποία ἐτηρεῖτο πρέπει νὰ τηρῆται, διότι εἰς τὴν χώραν μας τὰ προβλήματα νοθεύονται. Παρουσιάζεται μία θεομηνία, πλήττονται 10 καὶ ἐμφανίζονται 1.000 δικαιοῦχοι. Ἐπειδὴ τὰ χρήματα εἶναι περιωρισμένα, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ὑπηρεσία νὰ λαμβάνῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, ὥστε νὰ ἀποκαθιστᾷ τοὺς πράγματι πληγέντας. Εἰδικῶς διὰ τὴν περιφέρειαν Ἠλείας, δὲν πρέπει, κ. συνάδελφε, νὰ παραπονῆσθε, διότι τὸ πρόγραμμα ἔχει διευρυνθῆ καὶ τελευταίως μάλιστα ἐχορηγήθησαν νέαι πιστώσεις. Συνεπῶς, μὴ λέγετε, ὅτι δὲν λειτουργεῖ καλῶς ὁ ὀργανισμὸς αὐτός, διότι οὕτω ἀδικεῖτε τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν.

§176Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, γνωρίζω τὸν ἀπώτερον σκοπὸν τῶν κανονισμῶν καὶ διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐκδίδονται, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ἐμφάνισις προσώπων ὡς δικαιούχων παρανόμως. Ἐν τούτοις, ἠδύνατο νὰ ἦτο ἁπλῆ ἡ διαδικασία καὶ παγία. Οἱ σεισμόπληκτοι ἀπὸ τοῦ 1953 εἶχον ὑποβάλει αἰτήσεις διὰ στεγαστικὸν δάνειον, τὸ ὁποῖον ἀνήρχετο εἰς τὸ ὕψος τῶν 12.000 δραχμῶν. Μετὰ ταῦτα ἐξεδόθη ἐγκύκλιος, δι’ ἧς ηὐξάνετο τὸ ποσὸν εἰς 20.000 δραχμὰς καὶ ἐκαλοῦντο οἱ σεισμόπληκτοι νὰ ὑποβάλουν ἐκ νέου αἰτήσεις καὶ δικαιολογητικά. Πλεῖστοι τῶν σεισμοπλήκτων δὲν κατέθεσαν ἐγκαίρως τὰς αἰτήσεις των αὐτὰς καὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας ἔκρινε ταύτας ὡς ἐκπροθέσμους. Οὕτω, ὑπάρχουν 1.200 αἰτήσεις ἐκπρόθεσμοι τὰς ὁποίας ἐξετάζετε σεῖς — καὶ εἶναι πρὸς τιμήν μας — σήμερον, κ. Ὑπουργέ, καὶ δύναμαι νὰ σᾶς συγχαρῶ, διότι ἀπεδέχθητε τὴν ἐπανεξέτασιν τοῦ θέματος αὐτοῦ, διὰ νὰ δικαιωθοῦν οἱ 1.200 αὐτοὶ σεισμόπληκτοι τοῦ παρελθόντος. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς, σχετικῶς μὲ τὴν ἔλλειψιν σκηνῶν. Ἀναγνωρίζομεν τὴν προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν κατεβάλατε, ὥστε νὰ ἀποσταλοῦν τὸ ταχύτερον ἐφόδια καὶ σκηναὶ πρὸς ὅλας τὰς πληγείσας ὑπὸ τῶν σεισμῶν περιοχὰς Πελοποννήσου, Αἰτωλοακαρνανίας καὶ τῶν νήσων Σκοπέλου καὶ Ἀλοννήσου. Εἶναι ἀξιέπαινος ἡ προσπάθεια αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως, διότι κατώρθωσε ταχύτατα, διὰ τῶν ἰδίων μας μέσων, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν καταστροφὴν αὐτὴν καὶ ἄνευ οἱασδήποτε ξένης βοηθείας, ὅπως ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθόν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ ἀναφερθῶ καὶ εἰς ἕνα ἄλλο θέμα καταστροφῆς οἰκιῶν εἰς διάφορα χωρία, εἰδικώτερον τῆς ἰδιαιτέρας μου ἐκλογικῆς περιφερείας, εἰς ἕκαστον, τῶν ὁποίων κατεστράφησαν 2, 3, 5 καὶ 10 οἰκίαι. Οἱ πληγέντες εὑρίσκονται εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ δὲν ἔχει φθάσει ἀκόμη ἐκεῖ ἡ κρατικὴ πρόνοια, σκηνῶν καὶ διαφόρων ἐφοδίων. Δι’ αὐτό, κ. Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, ὅταν τὴν προσεχῆ Κυριακὴν θὰ μεταβῆτε εἰς τὴν Ἠλείαν, νὰ συνεννοηθῆτε σχετικῶς μὲ τὸν Νομάρχην, διὰ τὴν λεπτομερῆ καταγραφὴν ὅλων τῶν ζημιῶν ὅλων τῶν χωρίων τῆς περιοχῆς καὶ τὴν διανομὴν πρὸς ὅλους σκηνῶν.

§177Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐντολὴ πρὸς τὸ Κέντρον Προνοίας Ἠλείας εἶναι νὰ καταγράψῃ ὅλας τὰς ζημίας τοῦ Νομοῦ, τὰς προξενηθείσας ἐκ τῶν τελευταίων σεισμῶν.

§178Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Τὸ ἀναγνωρίζομεν, κ. Ὑπουργέ, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ πληγέντας τηλεγραφήματα, διὰ τῶν ὁποίων ζητοῦν τὴν ἐπέμβασίν σας. Εἰς μερικὰ δὲ χωρία, καταστραφέντα ὁλοσχερῶς, τῆς Ὀλυμπίας, ὑπάρχει ἀκόμη κἄποια σύγχυσις. Πέραν αὐτῶν, πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ θέμα τῆς λαϊκῆς στεγάσεως διὰ σειρᾶς κυβερνητικῶν μέτρων καὶ προγράμματος, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ ἀνανέωσις πολλῶν οἰκιῶν καὶ νὰ ἀποφεύγωνται αἱ καταστροφαί, αἵτινες προκαλοῦνται συχνὰ εἰς τὴν σεισμογενῆ χώραν μας. Δεύτερον, πρέπει νὰ ἱδρύσωμεν Ἀσφαλιστικὸν Ὀργανισμὸν ἀποκαταστάσεως σεισμοπαθῶν, διότι ἡ χώρα μας εἶναι, ὡς εἶναι γνωστόν, χώρα σεισμογενὴς καὶ ἐφ’ ὅσον δημιουργοῦνται συχνὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζωμεν ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, εἶναι καιρὸς νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ θέμα αὐτὸ ριζικῶς διὰ τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς Ἀσφαλιστικοῦ Ὀργανισμοῦ, τὸν ὁποῖον νὰ προικοδοτήσωμεν μὲ πιστώσεις καὶ μονίμους πόρους, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίζωνται τοιαῦται περιπτώσεις. Τελειώνων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εὐχαριστήσω ὅλους τοὺς κυρίους συναδέλφους, διὰ τὴν συμπαράστασίν των εἰς τὴν σκληρὰν δοκιμασίαν τῶν κατοίκων τῆς ἰδιαιτέρας ἐκλογικῆς μου περιφερείας, οἱ ὁποῖοι μὲ γενναιότητα, αὐτοθυσίαν καὶ ἀλληλεγγύην, ἀντιμετώπισαν τὴν σκληρὰν θεομηνίαν.

§179Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργ. Προεδρ. Κυβερν.). Παρακαλῶ, θερμότατα νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις αὐτή, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§180Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Μέχρι τῆς στιγμῆς, οὐδεὶς ἔχει ὁμιλήσει ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ριζοσπαστικὴν Ἕνωσιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τῆς 7ης ὥρας, ποὺ ἤρχισεν ἡ συζήτησις, νὰ μὴ ὁμιλήσῃ οὔτε εἷς ἐκ τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως.

§181Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργ. Προεδρ. Κυβερν.). Ἂν δὲν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων, θὰ ὑπάρξῃ ἐκ μέρους τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἡ ἀξίωσις ὅπως ἡ συνεδρίασις τῆς Δευτέρας ἡ ὁποία εἶναι ἀφιερωμένη εἰς νομοθετικὴν ἐργασίαν, νὰ γίνῃ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος.

§182ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΗΣ ΕΡΕ. Βεβαίως, βεβαίως.

§183Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργ. Προεδρ. Κυβερν.). Βλέπετε, λοιπόν; Παρακαλῶ, νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς δύο ἀγορητὰς τῆς ΕΡΕ διὰ νὰ προχωρήσωμεν κατόπιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον συμφωνεῖ, ἐφαρμόζον, ἄλλως τε, τὸν Κανονισμόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§185Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε. (Κωδωνοκρουσίαι).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§187Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργ. Προεδρ. Κυβερν.). Δὲν ἐπιχειρῶμεν νὰ ματαιώσωμεν τὴν διατύπωσιν τῶν ἀπόψεων, οἱασδήποτε πλευρᾶς. Θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§188Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς). Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ παρέμβω εἰς τὴν συζήτησιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως κάνοντας αὐτὴν τὴν διακοπὴν καὶ προτείνοντας αὐτό, τὸ ὁποῖον προέτεινε, νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις, διὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, διὰ τὰς σεισμοπλήκτους περιοχάς, ἀπέβλεπεν εἰς τὰ ἑξῆς: Αἱ ἡμέραι νομοθετικῆς ἐργασίας εἶναι πάρα πολὺ περιωρισμέναι. Ἐὰν δὲν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἶναι ἐνδεχόμενον, εἶναι μᾶλλον βέβαιον, ἡ μείζων Ἀντιπολίτευσις νὰ ζητήσῃ τὴν Δευτέραν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ ἐπερωτήσεων. Ἐπειδὴ αἱ ἡμέραι τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας εἶναι περιωρισμέναι, ἐὰν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δηλωθῇ, ὅτι δὲν θὰ ἐπιμείνῃ, ὥστε ἡ Δευτέρα νὰ εἶναι ἀναφορῶν, ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων, εἴμεθα σύμφωνοι νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις.

§189Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἡμεῖς πταίομεν, ποὺ ἀναμένομεν ἐπὶ τέσσαρας ὥρας, χωρὶς νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁμιλήσῃ οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν;

§190Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς). Μὴ συγχύζεσθε.

§191Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργ. Προεδρ. Κυβερν.). Τὴν σειρὰν τῶν ὁμιλητῶν, δὲν τὴν κανονίζει ἡ Κυβέρνησις.

§192Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδημιουργήθη μία σύγχυσις πρὸς διάλυσιν τῆς ὁποίας θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ εἴπω μερικὰς λέξεις. Ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ διατυπώσω τὸ ἀπολύτως εὔλογον αἴτημα τῆς συμμετοχῆς τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν διεξαγομένην συζήτησιν. Διότι, ἐπαρουσιάσθη τὸ παρὰ πᾶσαν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ φαινόμενον νὰ ἔχουν λάβει τὸν λόγον ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως συζητήσεως τρεῖς Ὑπουργοί, ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, χωρὶς νὰ ἔχῃ δοθῇ ἐν τῷ μεταξὺ καὶ εἰς ἐκπροσώπους ἡμῶν ἡ δυνατότης νὰ ὁμιλήσουν. Ἀπετάθημεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ζητοῦντες τὴν ἐφαρμογὴν τῆς βασικῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν θέτει ὁ Κανονισμός, τῆς ἀρχῆς τῆς ἐναλλαγῆς τῶν ρητόρων, τῆς διαδοχῆς εἰς τὸ βῆμα, λέγοντας καὶ ἀντιλέγοντας. Μολονότι, ὅμως, ἀνεγνωρίσθη ἡ ὀρθότης τῆς ἀπόψεώς μας, τὸ αἴτημά μας, δὲν ἱκανοποιήθη. Καὶ ἀνεμέναμεν νὰ λάβωμεν τὸν λόγον κατὰ τὴν σειρὰν κατὰ τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἐγγραφῆ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον. Ἀλλ’ ὅταν ἦλθεν, ἐπὶ τέλους, ἡ σειρὰ τοῦ πρώτου ὁμιλητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως καὶ συγκεκριμένως ἐμοῦ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, παρενεβλήθη καὶ προέτεινε διακοπὴν τῆς συζητήσεως. Βεβαίως, ἐναπόκειται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ, ὅμως, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἀποστεροῦσαν τὴν Ἀντιπολίτευσιν τοῦ δικαιώματος νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις της.

§193Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργ. Προεδρ. Κυβερν.). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ ἔκαμον τὴν πρότασιν νὰ ὁμιλήσουν δύο συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ κατόπιν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν τὴν Δευτέραν νὰ τὴν ἀφιερώσωμεν εἰς νομοθετικὴν ἐργασίαν. Ἐπρότεινα δέ, ὅπως τὴν προσεχῆ Τρίτην, ὁμιλήσουν οἱ ἔχοντες ἐγγραφῆ, ἀφοῦ θὰ διακόψωμεν ἀπόψε τὴν συζήτησιν, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τὸ Προεδρεῖον συμφωνεῖ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§195Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Προεδρ. Κυβερν.). Κύριοι συνάδελφοι, ἐν ἀπολύτῳ καλῇ πίστει ἐζήτησα τὴν συζήτησιν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις διὰ τὴν παροχὴν βοηθείας εἰς τοὺς σεισμοπαθεῖς καὶ ὅταν τελειώσῃ, νὰ δηλωθῇ, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων.

§196Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ὑπαγορεύῃ ἡ Κυβέρνησις τί θὰ πρέπει νὰ κάμῃ ἡ Βουλή;

§197Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπουργ. Προεδρ. Κυβερν.). Κύριε Γεροκωστόπουλε, δὲν ὑπαγορεύει ἡ Κυβέρνησις. Προτείνει καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ κάμῃ ἀποδεκτὴν τὴν πρότασίν μας.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λούλης, ἔχει τὸν λόγον.

§199Γ. ΛΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ 3 περίπου ὥρας διεξάγεται συζήτησις διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους. Καὶ διεξάγεται ἡ συζήτησις αὐτὴ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς μίαν διακοπὴν νὰ τονίσω τὴν ἀλληλεγγύην τῶν Σποράδων καὶ τοῦ Νομοῦ Μαγνησίας πρὸς τοὺς κατοίκους τῆς Πελοποννήσου, οἱ ὁποῖοι ἐδοκιμάσθησαν ἀπὸ τοὺς σεισμούς. Ὅλας ὅμως αὐτὰς τὰς ὥρας δὲν ἀκούεται τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον Πελοπόννησος, Πελοπόννησος, Πελοπόννησος. Διὰ τὴν περιφέρειαν τῶν Σποράδων δὲν ἠκούσθη παρὰ μία μόνον φωνὴ συμπαθείας ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Προνοίας. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὄχι ὁ Κανονισμός, ἀλλὰ ἡ ἠθικὴ τοῦ Κανονισμοῦ ἐπιβάλλει νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ τῶν Σποράδων εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀνασταλῇ ὀλίγον τὸ ρεῦμα αὐτό, διότι θὰ ἐνθυμηθῶ κἄτι, τὸ ὁποῖον συνέβη ἐπὶ κατοχῆς. Ἐπὶ κατοχῆς ὅταν ἐκαίετο ὅλη ἡ Βόρειος Ἑλλὰς ἀπὸ τὴν Φωκίδα καὶ πάνω, οὐδεὶς διεμαρτυρήθη ἀπὸ τὴν κάτω πλευρὰν τοῦ Ἰσθμοῦ. Καὶ ὅταν κἄποτε πολῖται ἐπῆγαν εἰς τὸν Καφαντάρην, ὅταν ἤρχισεν ἡ πυρκαϊὰ εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς καίεται, τοὺς ἀπήντησεν, ἡ Πελοπόννησος καίεται. Αὐτὰ γενικῶς. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς κανέναν νὰ ὁμιλήσῃ διὰ τὸ δρᾶμα τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς ἐκείνης, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαράδεκτον, παρακαλῶ νὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος.

§200Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ πλευρὰ αὐτή. Διότι, νομίζει, ὅτι πρέπει μὲ καλὴν πίστιν καὶ καλὴν διάθεσιν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ θέματα. Ἐπὶ πλέον, κ. Πρόεδρε, θέλω νὰ προσθέσω δύο μόνον λέξεις: Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς στοργῆς καὶ τοῦ πόνου δὲν κάμει διαχωρισμὸν περιφερειῶν. Βλέπει δυστυχισμένους ἀνθρώπους. Βλέπει περιοχὰς ποὺ ἐπλήγησαν. Καὶ μὲ τὸν ἴδιον πόνον καὶ μὲ τὴν ἰδίαν ἀγάπην βλέπει τὰ θέματα τῶν Σποράδων, ὅπως βλέπει καὶ τὰ θέματα τῆς Πελοποννήσου. Ἀπόδειξις, ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ποὺ ἔγινε τὸ δρᾶμα εἰς τὰς Σποράδας 3 Ὑπουργοὶ ἐπῆγαν ἐπὶ τόπου καὶ ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα διὰ νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ συμπαράστασις καὶ ἡ στοργὴ πρὸς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Τὸ ἴδιον ἔγινε καὶ διὰ τὴν Πελοπόννησον. Ἀπορῶ πῶς ὁ κ. συνάδελφος ἔκαμε τὸν διαχωρισμόν, ἐνῷ δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως ἀφορμὴν διὰ νὰ σταθῇ εἰς τὸ ἐπιχείρημα ποὺ διετύπωσε. Παρακαλῶ πάρα πολύ, ἡ συζήτησις νὰ διεξαχθῇ ὁμαλῶς καὶ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐδῶ μὲ κοινὸν ἐνδιαφέρον ὅλον τὸ δρᾶμα ποὺ ἐξελίσσεται εἰς τὰς διαφόρους περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος καὶ τέλος νὰ φροντίσωμεν νὰ τερματισθῇ κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον.

§201Α. ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι πρέπει κάποτε νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ τῶν Σποράδων. Ἔχομεν ἐγγραφῆ, διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν, ἀλλὰ εὑρέθημεν τελευταῖοι. Πρέπει τέλος πάντων νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς.

§202Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δεχόμεθα τὴν εἰσήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ἡ Δευτέρα θὰ ἀφιερωθῇ εἰς νομοθετικὴν ἐργασίαν, καὶ ἀπόψε νὰ ὁμιλήσουν ὅσοι ἔχουν ἐγγραφῆ διὰ τὸ θέμα τῶν σεισμοπλήκτων.

§203Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Μόλις τερματισθῇ, ὅταν τερματισθῇ ἡ συζήτησις, θὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων καὶ λύεται ἡ συνεδρίασις.

§204Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀντικανονικόν.

§205Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπουργὸς Πρ. Κυβερνήσεως). Ὁρίστε, κ. Ψαρρέα, διὰ νὰ ἴδητε τὶ γίνεται.

§206Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν ἐπισημαίνω, ὅτι μοῦ δίδετε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀφοῦ παρέβητε ἐπανειλημμένως τὸν Κανονισμόν. Καὶ ἡ κυρία παράβασις, τὴν ὁποίαν ἐκάματε εἶναι ἡ ἀλλαγὴ τῆς σειρᾶς τῶν ρητόρων.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἤλλαξα τὴν σειράν.

§208Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὑπῆρχε σειρὰ ὁμιλητῶν. —Ἐπεσήμανα προσωπικῶς τὴν σειρὰν τὴν ἰδικήν μου.— Καὶ μὲ μεγάλην μου κατάπληξιν ἀντελήφθην, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, ὅτι τὸ φύλλον, τὸ χαρτὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶχε καθορισθῆ κατ’ ἀρχὴν ἡ σειρὰ τῶν ὁμιλητῶν τὸ εἴχατε γυρίσει ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν τοῦ μπλόκ, τὸ ὁποῖον ἔχετε καὶ ἐδημιουργήσατε νέαν σελίδα. Λοιπόν, εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων λέγει ὁ κ. συνάδελφος, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι ὑπῆρχε μία σειρὰ τῶν ὁμιλητῶν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπεσήμανα τὴν σειράν μου. Δὲν ἠθελήσατε νὰ διορθώσητε αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκάματε καὶ μὲ μεγάλην μου λύπην σᾶς ἐπισείω τὸ φύλλον αὐτὸ τοῦ χάρτου, εἰς τὸ ὁποῖον τὸ Προεδρεῖον εἶχε καθορίσει τὴν σειρὰν τῶν ὁμιλητῶν. Τὸ Προεδρεῖον πρέπει πρῶτα–πρῶτα νὰ σοβαρεύηται καὶ ἂν ἔκαμε λάθος εἰς τὴν πρώτην κατάστασιν τῶν ὁμιλητῶν, ἂς ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. Νομίζω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἠδίκησε τὸν ἑαυτόν του ὅταν τὴν καθορισθεῖσαν ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου σειρὰν τὴν ἐγκατέλειψε, δὲν ξεύρω διὰ ποίους λόγους, καὶ τὸ καταπληκτικὸν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημειώματος ἔχετε ἐπιφέρει ὡρισμένας διορθώσεις καὶ τὰς ἔχετε καθαρογράψει εἰς τὴν ἄλλην σελίδα, τὴν ὁποίαν ἔχετε.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εὑρῆκα αὐτὸν τὸν κατάλογον τῶν ὁμιλητῶν. Ἐγὼ δὲν ἔλαβον καθόλου μέρος εἰς τὴν γραφὴν τῶν ὁμιλητῶν.

§210Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Διὰ νὰ διευθετηθῇ τὸ θέμα, ποὺ ἀνέκυψεν, ἡ Κυβέρνησις τοὐλάχιστον κάμνει τὴν σύστασιν πρὸς τὸ Προεδρεῖον νὰ δίδῃ ἐκ περιτροπῆς τὸν λόγον εἰς ἕνα βουλευτὴν τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἕνα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ σωστό. Ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς δύο συναδέλφους τῆς Ε.Ρ.Ε., νὰ εἴπουν τὰς ἀπόψεις των καὶ νὰ διακόψωμεν, ἐφ’ ὅσον δὲν συμφωνοῦν νὰ γίνῃ νομοθετικὴ ἐργασία τὴν Δευτέραν, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων.

§211Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. Ἡμεῖς συμφωνοῦμεν.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἀντιπολίτευσις συμφωνεῖ. Δύο θὰ ὁμιλήσουν ἐκ μέρους τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων,

§213Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. Βοζίκης, κατὰ παγίαν τακτικήν, μᾶς γράφει τελευταίους, διότι ἔχει προσηλωμένον τὸ βλέμμα του εἰς τὴν Δεξιάν.

§214Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐγὼ εἶπον νὰ ὁμιλήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, δὲν ἔκαμον διάκρισιν Ἀριστερᾶς καὶ Δεξιᾶς. Βλέπω, ὅτι συμφωνοῦν οἱ κ.κ. συνάδελφοι νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις περὶ σεισμῶν ἀπόψε. Θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων καὶ λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν μὲ θέμα νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τερματισθῇ μὲ 30 ἐγγεγραμμένους.

§216Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Νὰ παραταθῇ ἡ συνεδρίασις.

§217Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν πρέπει νὰ ματαιωθῇ τὸ δημοσιοϋπαλληλικόν.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ δὲν συμφωνοῦμεν νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν Τρίτην ἡ συζήτησις; Καὶ οἱ πρακτικογράφοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσουν καὶ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ κατέχῃ τὴν ἕδραν καὶ οἱ βουλευταὶ καὶ οἱ πάντες ἔχουν ξενυχτήσει καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ξενυχτήσουν καὶ πάλιν.

§219Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις παρακαλεῖ νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις καὶ μέχρι πρωΐας ἀκόμη, νὰ ὁμιλήσουν οἱ κύριοι συνάδελφοι καὶ νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος.

§220Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Ἡμεῖς, ὅσοι ἔχομεν ἐγγραφῆ, παραιτούμεθα διότι δὲν πρέπει νὰ ματαιωθῇ τὸ δημοσιο– ὑπαλληλικόν.

§221Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Εἶναι ἀνάγκη νὰ καταστῇ σαφές, ὅτι ἡ Δευτέρα θὰ εἶναι ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας. Αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα θὰ διακοποῦν τὴν προσεχῆ Παρασκευήν. Ἐὰν συμβῇ νὰ καταναλωθῇ ἡ συνεδρίασις τῆς Δευτέρας εἰς ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις, θὰ μείνῃ ἡ προσεχὴς Πέμπτη, ὡς ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας, ἐνῷ ὑπάρχει ἐκκρεμὲς σοβαρώτατον νομοσχέδιον. Ὁ κ. Ψαρρέας, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Ρ.Ε., καὶ ὁ κ. Ἡλιοῦ συμφωνοῦν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Οἱ κύριοι συνάδελφοι εἶναι δυνατὸν νὰ συντομεύσουν, ἄλλοι νὰ παραιτηθοῦν, καὶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων καὶ νὰ διακόψωμεν.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Τ. Τριανταφυλλάκος.

§223Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Διάφορος, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἦτο ἡ ἔναρξις τῆς ἀγορεύσεώς μου, ἐὰν δὲν εἶχον προηγηθῆ αἱ ἀγορεύσεις τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἰδίως ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Προνοίας κ. Ὑπουργοῦ. Δέχομαι καὶ ἐγώ, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον, συζητήσεις ἐπὶ θέματος, ὡς τὸ προκείμενον, νὰ τηροῦνται μακρὰν παντὸς πλαισίου κομματικῶν ἀντιθέσεων. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε πρώτη νὰ τηρήσῃ τὴν γραμμὴν αὐτήν, ἀντὶ οἱ ἐκ τῶν Ὑπουργῶν ἀγορηταὶ νὰ ἐξαπλοῦνται, ὡς ἔπραξαν, εἰς αὐτοεπαίνους. Ὁ πρῶτος μάλιστα ἐκ τῶν ἀγορητῶν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας, προέβη εἰς μίαν λεπτομερῆ ἀφήγησιν, ἔφθασε δὲ μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἐκθέσῃ πρὸς τὸ Σῶμα πῶς ἔδωσε 5 ἢ 10 χιλιάδας δραχμὰς εἰς τὴν Αʹ περιοχήν, πληγεῖσαν ἀπὸ παλαιότερον σεισμόν, ἢ νὰ ἀναφερθῇ εἰς φωτογραφίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ μίαν γραῖαν συμπατριώτιδά μου ἑνὸς τῶν πληγέντων χωρίων. Καὶ συγχρόνως ἔφθασε νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κινοῦνται αἱ σκηναὶ δι’ ἀεροπλάνων. Δὲν εἶναι ἡ φράσις ἰδική μου. Ἡ φράσις εἶναι τοῦ ἐπὶ τῆς Προνοίας κ. Ὑπουργοῦ.

§224Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Μεταφέρονται.

§225Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἐπανέλαβον ἐπὶ λέξει, ὅ,τι σεῖς εἴπατε. Παρηκολούθησα μὲ ἰδιαιτέραν προσοχὴν τὴν ἀγόρευσίν σας, καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὅτι 50 φορὰς τοὐλάχιστον ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας τὴν λέξιν «ἱκανοποίησιν», συγχαίρων ἑαυτὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, τοὺς συναδέλφους του, διὰ νὰ ἀναμείνῃ εἰς ἀνταπάδοσιν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν διεδέχθησαν εἰς τὸ βῆμα τὰ συγχαρητήριά των. Αὐτὸς ὁ τόνος, ὁ ὁποῖος ἐδόθη εἰς τὴν συζήτησιν ὑπὸ τῶν ἐκπροσώπων τῆς Κυβερνήσεως, μὲ ὑπεχρέωσε νὰ ἀρχίσω τὴν ὁμιλίαν μου κατὰ τρόπον διάφορον ἐκείνου, τὸν ὁποῖον εἶχον συλλάβει. Εἶναι, ὅμως ἀνάγκη, ἐπίσης, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐπισημανθῇ καὶ τὸ ἄλλο. Ὅτι πρέπει, ἐπὶ τέλους, νὰ ἀντιληφθοῦν τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι θὰ ἀκούεται, καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκούγεται ὁ ἀντίλογος. Θὰ πρέπει δὲ ἀκόμη τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, ὄχι μόνον νὰ ἀκούουν τὸν ἀντίλογον, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ ἐκνευρίζωνται δι’ αὐτόν. Διότι εἰς τοῦτο συνίσταται τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: νὰ ἐλέγχῃ, νὰ ἐπικρίνῃ, νὰ διατυπώνῃ ἐλευθέρως τὴν γνώμην της. Ἐπίσης, θὰ ἤθελον νὰ ἐπισημάνω, ὅτι εἶναι ἀδικαιολόγητος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας νὰ ἀπαντήσῃ, ὡς ἀπήντησεν, εἰς διακοπήν, ἔστω παρὰ τὸν Κανονισμόν, τοῦ κ. Λαντζούνη. Ἀλλὰ μήπως καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐκινήθη ἐντὸς τοῦ πνεύματος, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐξεδηλώθη κατ’ ἀρχὴν ἡ Κυβερνητικὴ πτέρυξ, ὅτι δηλαδὴ εἶναι ἀνάγκη τὸ ὅλον θέμα νὰ διατηρηθῇ μακρὰν κομματικῶν ἀντιθέσεων; Καὶ μήπως ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν διετύπωσεν αἰχμήν, στρεφομένην εὐθέως κατὰ τοῦ ἔργου τῶν ἰδικῶν μας Κυβερνήσεων, ἰδίως εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὸν τομέα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σεισμοπλήκτων; Ὁ ἀπουσιάζων τὴν στιγμὴν αὐτὴν κ. Ἀντιπρόεδρος, δὲν ἀγνοεῖ ἀσφαλῶς, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἀντιμετωπίσαμεν σεισμοὺς πρωτοφανοῦς ἐκτάσεως διὰ τὴν χώραν. Ἀνοικοδομήθησαν 150.000 περίπου οἰκίαι, ἑκατοντάδες σχολείων καὶ ἐκκλησιῶν, ἐπραγματοποιήθησαν δὲ τεραστίας ἐκτάσεως ἔργα ὁδοποιΐας, ὑδρεύσεως, λιμενικὰ κλπ. Καὶ θὰ πρέπει νὰ προσθέσω χαρακτηριστικῶς, ὅτι κατὰ τοὺς σεισμοὺς τοῦ 1957 εἰς Λάρισαν, ἐπετύχαμεν νὰ παραδώσωμεν ἐντὸς 5 μηνῶν καὶ 20 ἡμερῶν τὴν τελευταίαν ἀπὸ τὰς προγραμματισθείσας νὰ ἀνεγερθοῦν ἐντὸς ἑξαμήνου, κατὰ τὴν πρώτην φάσιν τῆς ἀνοικοδομήσεως, 5.000 οἰκίας. Εἴθε, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργὲ τῆς Προνοίας, καὶ σεῖς νὰ δυνηθῆτε νὰ πλησιάσητε τὸ ἐπίτευγμά μας. Ἐπέστρεψα, κύριοι συνάδελφοι, μόλις χθὲς ἀπὸ τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν τῆς Μεγαλοπόλεως. Ἐπεσκέφθην ὅλα τὰ πληγέντα χωρία, ἔμεινα ἐπὶ μακρὸν εἰς ἕκαστον ἐξ αὐτῶν, διαμορφώσας προσωπικὴν ἀντίληψιν περὶ τῆς δημιουργηθείσης καταστάσεως. Δυστυχῶς, δὲν θὰ συμφωνήσω μὲ τὴν θριαμβολογίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνελύθησαν τὰ ὁμιλήσαντα μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν θὰ συμφωνήσω δὲ οὔτε μὲ τὸν συνάδελφον ἐξ Ἀρκαδίας, τὸν φίλον κ. Κατριβάνον, ὁ ὁποῖος ἀσφαλῶς ἔχει, ἐπίσης, προσωπικὴν ἀντίληψιν τῆς ἐπικρατούσης εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν καταστάσεως. Δυστυχῶς, ὑπάρχει δι’ αὐτὸν ἡ κομματικὴ δέσμευσις καὶ ἡ κομματικὴ πειθαρχία, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ διάφορα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν. Κύριοι βουλευταί, μετὰ τὴν θεομηνίαν, μετὰ ἕνα σεισμόν, τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζονται εἰς τὴν πρώτην φάσιν εἶναι: Ἡ προσωρινὴ στέγασις, ἡ διατροφή, ἡ ὑγειονομικὴ περίθαλψις, ἡ τόνωσις τοῦ ἠθικοῦ καὶ ἡ ἀπογραφὴ τῶν ζημιῶν. Ἄς ἐξετάσωμεν κατὰ ποῖον τρόπον ἀντεμετώπισεν ἡ Κυβέρνησις τὰ στοιχεῖα αὐτά, τὰ ὁποῖα συνθέτουν ἐν τῇ οὐσίᾳ τὸ πρόβλημα. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κοκκέβης, ὁ ὁποῖος μειδιᾶ, ἴσως ἀπὸ ἱκανοποίησιν διὰ τὰς κυβερνητικὰς ἐπιτυχίας, νὰ παρακολουθήσῃ τὰ λεγόμενά μου...

§226Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Παρακολουθῶ τὴν ὁμιλίαν σας, κύριε συνάδελφε.

§227Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾶ τὴν προσωρινὴν στέγασιν, ἡ ὁποία ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως, εἰμὴ διὰ σκηνῶν, διατὶ νὰ προσθέσω ὁτιδήποτε, ὅταν ὑπάρχῃ ἡ πανηγυρικὴ ὁμολογία τῶν ὁμιλησάντων Ὑπουργῶν, ὅτι λόγῳ ἀνεπαρκείας σκηνῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καλυφθοῦν ὅλαι αἱ ἀνάγκαι; Σᾶς δίδω τὴν συγκεκριμένην πληροφορίαν, ὅτι εἰς πλεῖστα χωρία —πάντοτε ὁμιλῶ διὰ τὴν περιοχὴν Μεγαλοπόλεως, διότι δὲν ἔχω σχηματίσει προσωπικὴν ἀντίληψιν, διὰ τὴν κατάστασιν εἰς ἄλλας περιοχὰς— δὲν ἐστάλησαν ὅλαι αἱ ἀναγκαῖαι σκηναί. Καὶ εἰς ἓν ἐξ αὐτῶν, διὰ τὸ ὁποῖον ἐζητήθησαν 17, δὲν ἐστάλη οὔτε μία. Δύναμαι, ἂν χρειασθῇ, νὰ κατονομάσω καὶ τὰ συγκεκριμένα χωρία. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχουν χωρία, ὅπως τὰ Καλύβια, τὰ Κυπαρίσσια, τὸ Χωρέμιον καὶ ἡ Ἀπιδίτσα, ὅπου ἐσημειώθησαν ἀνθρώπινα θύματα καὶ κατέρρευσαν ὅλαι αἱ οἰκίαι. Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα τῆς προσωρινῆς στεγάσεως δὲν τίθεται μόνον δι’ αὐτά. Παρουσιάζεται ὀξὺ καὶ διὰ τὰ ἄλλα πληγέντα χωρία, ὅπου ἔχουν καταστῆ ἐπικινδύνως ἑτοιμόρροποι καὶ ὅσαι — ὀλίγαι δυστυχῶς— δὲν ἔχουν καταρρεύσει. Τὰ 95% —διὰ νὰ μὴ εἴπω τὰ 100%— μὴ καταρρευσασῶν οἰκιῶν, πρέπει νὰ κατεδαφισθοῦν τὸ ταχύτερον, διότι ἄλλως θὰ θρηνήσωμεν καὶ νέα θύματα. Διότι ἔχουν καταστῆ μὴ κατοικήσιμοι καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ ἔνοικοί των διαβιοῦν εἰς τὴν ὕπαιθρον. Πᾶσα δὲ τυχὸν ἀντίθετος ἄποψις κατωτέρου ὀργάνου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων ἢ τῶν πολιτικῶν ὑπηρεσιῶν — δὲν δύναται νὰ ἀλλοιώσῃ τὴν πραγματικὴν αὐτὴν εἰκόνα. Εἰς τὸν τομέα, συνεπῶς, τῆς προσωρινῆς στεγάσεως, ἐσημειώθη ὁπωσδήποτε σοβαρὰ κυβερνητικὴ παράλειψις. Εὔχομαι ταχέως ἡ Κυβέρνησις νὰ δυνηθῇ, διὰ συμπληρωματικῶν μέτρων, νὰ καλύψῃ τὰ κενά, δὲν ἔχει ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαίρεται καὶ νὰ αὐτοσυγχαίρεται. Τὸ δεύτερον θέμα, εἶναι τὸ τῆς διατροφῆς. Εἰς πλεῖστα χωρία, ἀπὸ τὰ ὁποῖα διῆλθον, διεπίστωσα, ὅτι τὰ διανεμόμενα τρόφιμα συνίσταντο εἰς μισὴν κουραμάναν καὶ μισὴν κονσέρβαν ψαριοῦ κατ’ ἄτομον. Αὐτὰ δύναμαι νὰ τὰ βεβαιώσω ὑπευθύνως. Ὅλα τὰ ἄλλα τρόφιμα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ πῶς διενεμήθησαν, εἴτε εὑρίσκοντο ἀκόμη καθ’ ὁδὸν ἕως χθές, εἴτε διενεμήθησαν πράγματι, ἀλλ’ ὄχι ἀπὸ τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας. Διενεμήθησαν ἀπὸ τὴν Βασιλικὴν Πρόνοιαν, τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρὸν ἢ ἑτέρους Ὀργανισμούς, σημαντικὸν δὲ μέρος προῆλθεν ἀπὸ προχείρους ἐράνους, διενεργηθέντας εἰς τὴν Τρίπολιν. Τὸ θέμα τῆς ὑγειονομικῆς περιθάλψεως, τώρα βεβαίως ἔχει ἀντιμετωπισθῆ. Δὲν ἀντεμετωπίσθη ὅμως καθ’ ὃν τρόπον ἔπρεπε, καὶ μὲ τὸν ἐπιβαλλόμενον ρυθμόν, τὰς πρώτας ὥρας μετὰ τὴν καταστροφήν. Ὅσον ἀφορᾶ εἰς τὴν τόνωσιν τοῦ ἠθικοῦ, εὐτυχῶς ποὺ ὑπῆρξεν ὁ Βασιλεὺς καὶ ἡ Βασίλισσα–Μήτηρ, ποὺ ἔσπευσαν νὰ μεταβοῦν ἐπὶ τόπου. Τέλος, ὅσον ἀφορᾶ εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν, θὰ ἤθελον νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω σύστασιν πρὸς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ὅπως μεριμνήσουν, ὥστε οἱ ὑπηρεσιακοὶ παράγοντες, οἱ ἐπιφορτισμένοι μὲ τὸ ἔργον τοῦτο, εἶναι σοβαρώτεροι. Διότι ὅταν εἷς ἐξ αὐτῶν μεταβαίνῃ εἰς τὴν πληγεῖσαν περιοχὴν καὶ ἐπισκέπτεται τὰ κατεστραμμένα χωρία ἐπὶ 20′ λεπτὰ ἢ ἡμίσειαν ὥραν, εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων ἀδύνατον νὰ προβῇ εἰς ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν. Καὶ οἱοσδήποτε περὶ τοῦ ἀντιθέτου ἰσχυρισμὸς στερεῖται παντὸς στοιχείου σοβαρότητος. Ἀναγνωρίζω, ὅτι εἶναι ἐξ ἀντικειμένου ἀδύνατος ἡ ἐκτίμησις τῶν ζημιῶν ἐντὸς τῶν πρώτων εἰκοσιτετραώρων. Καὶ εἶναι εἰς βάρος τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν νὰ ἰσχυρίζωνται, παρασυρόμενοι ἔστω ἀπὸ ὑπηρεσιακὰ ὄργανα, ὅτι ἔχουν προχωρήσει εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν.

§228Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Κατηγορεῖτε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐπέδειξε προχειρότητα καὶ ἐπιπολαιότητα, χωρὶς νὰ ἀναφέρετε κἄτι τὸ συγκεκριμένον. Δὲν ἀνεφέρατε καμμίαν συγκεκριμένην παράλειψιν, δὲν ἀναφέρατε καμμίαν συγκεκριμένην καταγγελίαν. Ἀνεφέρατε γενικότητας καὶ ἐβγάλατε τὸ γενικὸν συμπέρασμά σας, τὸ ὁποῖον εἶναι τελείως αὐθαίρετον. Ἡ Κυβέρνησις ἐνήργησε συστηματικῶς καὶ μετὰ συνέσεως καὶ προσέφερεν ὑπηρεσίας καὶ βοήθειαν θετικωτάτην ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς. Ἀναφέρατέ μας μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Δὲν μᾶς εἴπατε τίποτε συγκεκριμένον, δὲν ἀνεφέρατε καμμίαν συγκεκριμένην κατηγορίαν. Καὶ τὰ συμπεράσματά σας εἶναι αὐθαίρετα.

§229Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Καταλογίζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὄχι, πρὸς Θεοῦ, κακὴν πρόθεσιν — θὰ ἦτο ἀπαράδεκτον— ἀλλὰ ὅτι ἐπέδειξε πλήρη ἔλλειψιν συντονιστικῆς ἱκανότητος κατὰ τὴν πρώτην φάσιν, τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν προβλημάτων. Αἱ ἐνέργειαί της μαρτυροῦν ἐπιπολαιότητα καὶ προχειρότητα. Καὶ περισσότερον, ἀκόμη, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, κυριαρχοῦνται ἀπὸ πρόθεσιν νὰ ἐντυπωσιάσῃ, παρὰ ἀπὸ διάθεσιν ὅπως ἀντιμετωπίσῃ ρεαλιστικῶς τὰ ἐκ τῆς θεομηνίας δημιουργηθέντα προβλήματα. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην φάσιν.

§230Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Σεῖς ἔχετε ἐγκαταστήσῃ χαλκεῖον ψευδῶν εἰδήσεων εἰς Μεγαλόπολιν...

§231Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ γεγονὸς καὶ μόνον, ὅτι σεῖς ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅπου ἠγορεύσατε πέραν τῆς ὥρας, προέβητε εἰς τόσον λεπτομερειακὴν ἀφήγησιν δι’ ὅλους τοὺς σεισμούς, οἱ ὁποῖοι ἐσημειώθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον, ὑπεισερχόμενος εἰς ἀσήμαντα μικροζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνδιαφέρουν τὸ Σῶμα, ὡς π.χ. ὅτι ἐδώσαμεν 8.000 δραχ. — ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς— δι’ ἐπισκευὴν ἑνὸς σχολείου τῆς Ἀχαΐας.

§232Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε...

§233Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὴ μὲ διακόπτεται. Αἱ διακοπαὶ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ἀγορητὴν καὶ δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν καταφαίνεται, ὅτι εἴχατε συναισθανθῆ, ὅτι εὑρίσκεσθε εἰς ἀσθενῆ θέσιν. Καὶ προσπαθήσατε νὰ δημιουργήσητε εὐμενῆ δι’ ὑμᾶς ἀτμόσφαιραν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἰσχυριζόμενοι, ὅτι εἰς ὅλους τοὺς σεισμοὺς ἡ Κυβέρνησις ἐπέδειξε τὸ ἀναγκαῖον ἐνδιαφέρον καὶ ἂν ἐσημειώθησαν ὡρισμέναι μικραὶ καθ’ ὑμᾶς παραλείψεις, τοῦτο ὀφείλεται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὰς ἀλλεπαλλήλους θεομηνίας. Βεβαίως δὲν ἔχω ἐγὼ νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν, ὡς ὑμεῖς, καμμίαν ἀσήμαντον μικρολεπτομέρειαν...

§234Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Ἔχετε ἐγκαταστήσει χαλκεῖον ψευδῶν εἰδήσεων εἰς τὴν Μεγαλόπολιν. Καὶ οἱ δημοσιογράφοι, τοὺς ὁποίους ἔχετε ἀποστείλει...

§235Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς, κ. Πρόεδρε.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριανταφυλλάκος, δὲν δέχεται διακοπάς.

§237Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ὁμιλεῖ περὶ ἐντυπώσεων. Εἶπεν, ὅ,τι ἔκαμον οἱ Ὑπουργοί, τὸ ἔκαμον διὰ νὰ ἐντυπωσιάσουν. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§238Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Γνώμη μου εἶναι. Αὐτὸ εἶναι Δημοκρατία. Νὰ ἐκφράζῃ ἕκαστος ἐλευθέρως τὴν γνώμην του. Καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε. Αὐτὸ εἶναι ἀναφαίρετον δικαίωμά μου. Ἰδού, κ. Πρόεδρε, πῶς διεξάγεται ἡ συζήτησις.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ γίνωνται διακοπαί. Ὁ ρήτωρ δὲν δέχεται διακοπάς.

§240Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος καὶ πάλιν, ὅπως ἔπραξε προηγουμένως κατὰ τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Λαντζούνη, παρεκτρέπεται, χρησιμοποιῶν φράσεις αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἐπιτρεπταί. Δὲν θὰ τὸν ἀκολουθήσω εἰς αὐτό. Δὲν εἶναι εἰς τὰς συνηθείας μου. Ἄλλως τε εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ προκλητικότης εἶναι πάντοτε ἔκφρασις ἀδυναμίας. Τοῦτο δὲν ἐκφράζει αὐτοπεποίθησιν καὶ μαρτυρεῖ ἔλλειψιν οὐσιαστικῆς ἐπιχειρηματολογίας. Ἀλλὰ μήπως, κ. Ὑπουργέ, δύνασθε νὰ μᾶς πληροφορήσητε πῶς ἀντιμετωπίζετε τὸ μέγα πρόβλημα τῆς Μεγαλοπόλεως; Καὶ ἐπὶ τούτου ἐπισύρω τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ συναδέλφου τῆς Συμπολιτεύσεως κ. Κατριβάνου. Γνωρίζετε, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε ἓν συνεργεῖον κατεδαφίσεων εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν τῆς Μεγαλοπόλεως; Ἐνδεικτικῶς σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἰς τὰ Κυπαρίσσια ὑπῆρχεν ἑτοιμόρροπος τοῖχος τῆς ἐκκλησίας εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ χωρίου, διὰ τὴν κατακρήμνισιν τοῦ ὁποίου ἐχρησιμοποιήθη στρατιωτικὸν αὐτοκίνητον «Τζαίημς» μὲ πρωτογόνους μεθόδους. Περαιτέρω, ἐπὶ τῆς κεντρικῆς ὁδοῦ τῆς Μεγαλοπόλεως ὑπάρχουν ἑτοιμόρροποι τοῖχοι. Οἱ ἀπειλούμενοι ἀπὸ τὴν κατάρρευσιν ἔνοικοι τῶν γειτονικῶν οἰκιῶν ἀπευθύνονται εἰς τοὺς ἁρμοδίους τῆς Τεχνικῆς Ὑπηρεσίας καὶ δὲν λαμβάνουν ἀπάντησιν. Ἀπευθύνονται εἰς ἑτέρους φερομένους ὡς ἁρμοδίους καὶ ἐπίσης δὲν λαμβάνουν ἀπάντησιν. Εἰς τὴν Μεγαλόπολιν ὑπάρχουν πράγματι μεγάλαι καταστροφαί, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀμέσως ἐμφανεῖς. Πάντως, ὅμως, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπετρέπετο νὰ λεχθῇ ὅ,τι ἐλέχθη, ὄχι ἀπὸ ἡμᾶς, ὅτι δηλαδὴ δὲν ὑπάρχει πρόβλημα Μεγαλοπόλεως. Ὑπάρχει πρόβλημα καὶ εἴτε τὸ θέλετε εἴτε ὄχι, θὰ τὸ ἀντιμετωπίσετε. Καὶ θὰ τὸ ἀντιμετωπίσετε μόνον διὰ συγκεκριμένων μέτρων καὶ ὄχι διὰ λόγων. Συμπερασματικῶς, κατὰ τὴν προσωπικήν μου γνώμην, ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν πρώτην φάσιν ἀπέτυχεν. Εὔχομαι νὰ δυνηθῇ ταχέως νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενά, τὰ ὁποῖα ἐνεφανίσθησαν λόγῳ τῆς ἰδικῆς μου ἀνεπαρκείας. Βεβαίως ἡ καλὴ πρόθεσις ὑπάρχει καὶ θὰ ἤμην κακῆς πίστεως, ἐὰν ὑπεστήριζα τὸ ἀντίθετον. Δὲν ὑπάρχει ἡ ἱκανότης. Καὶ ἀντὶ νὰ θριαμβολογῆτε ἢ νὰ καυχησιολογῆτε, θὰ ἔπρεπε καὶ σεῖς καὶ οἱ ἕτεροι Ὑπουργοὶ νὰ χειρισθῆτε τὸ θέμα μὲ μετριοφροσύνην καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην σεμνότητα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§241Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, παρεκτρέπεσθε. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς κατηγορῆτε, ὅτι μᾶς λείπει ἡ σεμνότης. Μετὰ σεμνότητος καὶ πειθαρχίας πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὡμιλήσαμεν. Μᾶς προκαλέσατε καὶ ἀπηντήσαμεν. Σεῖς ἔρχεσθε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ ἀναφέρετε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγονται εἰς τὰ καφενεῖα τῆς Μεγαλοπόλεως. Ἐκεῖ χαλκεύονται αἱ πληροφορίαι ἀπὸ ἰδικούς σας δημοσιογράφους καὶ δημοσιεύονται εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἀπηντήσαμεν λεπτομερῶς, διὰ νὰ γνωρίζῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τί κάμνει τὸ Κράτος. Μᾶς ἠναγκάσατε νὰ ἀναφερθῶμεν εἰς λεπτομερείας. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχον αἱ ψευδεῖς εἰδήσεις, δὲν θὰ ἀπαντούσαμεν διὰ τόσων λεπτομερῶν στοιχείων. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δώσωμεν αὐτὰς τὰς ἀπαντήσεις, διὰ νὰ κατατοπίσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως.

§242Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Θὰ ὑποχρεωθῶ νὰ δώσω μίαν σύντομον ἀπάντησιν εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, πρὶν προχωρήσω περαιτέρω. Ἔχω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι δὲν ἀσχολοῦμαι μὲ τὰ ὅσα συζητοῦνται εἰς τὰ καφενεῖα τῆς Μεγαλοπόλεως. Προδήλως, σεῖς ἔχετε ἐκεῖ τοὺς πληροφοριοδότας σας. Εἶναι θέμα ἰδικόν σας. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς μεταφέρω εἶναι προσωπικαί μου ἀντιλήψεις ποὺ ἐσχημάτισα ἀπὸ ἐπιτόπιον ἐπίσκεψιν εἰς ὅλα τὰ χωρία τῆς σεισμοπλήκτου περιοχῆς καὶ ἀπὸ συνομιλίας μου μετὰ τῶν κατοίκων. Ἄλλωστε, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχετε ἐπισκεφθῆ τὰ περισσότερα ἐκ τῶν πληγέντων χωρίων τῆς περιοχῆς Μεγαλοπόλεως, ἐνῷ ἐγώ, παντοῦ ὅπου ἐπῆγα, ἐσχημάτισα προσωπικὴν ἀντίληψιν ἐκ τῶν ἐπισκέψεών μου. Ἀφήσατε, λοιπόν, αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε περὶ καφενείου. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προχωρήσω εἰς τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν γνώμην μου, προώρως ἐθίγη σήμερον. Πράγματι διὰ τὴν ὁριστικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος ἀπαιτεῖται χρόνος καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ ζητῇ τώρα ἀπὸ ἡμᾶς νὰ τῆς φέρωμεν στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ τὴν ὑποβοηθήσουν εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ προγράμματος ἀντιμετωπίσεως τῆς ὁριστικῆς ἀνοικοδομήσεως, νὰ ἐπιδοθῇ ταχέως, μὲ σοβαρότητα καὶ ὄχι μὲ τυμπανοκρουσίας, εἰς τὴν κατάρτισιν ἑνὸς συγκεκριμένου προγράμματος. Τότε θὰ τὸ κρίνωμεν. Παραδέχομαι, ὅτι θὰ παρουσιασθοῦν δυσχέρειαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀπὸ τὰς δυσχερείας αὐτὰς αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερνικηθοῦν. Ἐπίσης συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ ὅσα ἐλέχθησαν περὶ τῆς ἀνάγκης συνενώσεως διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν χωρίων εἰς κωμοπόλεις, ἀγροτοπόλεις ἢ ἀγροτικοὺς συνοικισμούς. Αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν καὶ ἀποτελεῖ ἄλλωστε αἴτημα τῶν κατοίκων τῆς πληγείσης περιοχῆς. Ἕτερον θέμα τὸ ὁποῖον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θίξω καὶ τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν ἐκ τῶν θεομηνιῶν, ἀλλὰ ἅπτεται τοῦ ὅλου προβλήματος τῆς Ἀρκαδίας καὶ τῆς Μεγαλοπόλεως, εἶναι ἡ ἐρώτησις ἡ ὑποβληθεῖσα ἀπὸ τὸν συνάδελφον κ. Κατριβᾶνον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὰ ἔργα τῆς Μεγαλοπόλεως. Θὰ διατυπώσω μίαν ἄποψιν καὶ ἂν εἶναι ὀρθὴ δὲν δημιουργεῖ αἰχμὴν ἐναντίον τοῦ συναδέλφου. Νομίζω, ὅτι ἦτο μᾶλλον προητοιμασμένη ἡ ἐρώτησις διὰ νὰ δοθῇ ἡ ἀπάντησις.

§243Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές.

§244Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Χαίρω. Δι’ αὐτὸ ὡμίλησα εὐθέως, χωρὶς νὰ θέλω τὸ παράπαν νὰ σᾶς θίξω. Λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐπεθύμουν νὰ τοῦ ὑποβάλω μίαν ἐρώτησιν. Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1963 εἶχε ἀναχωρήσει εἰς τὴν Γερμανίαν —ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη— ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἀπὸ ἐκπροσώπους τῆς ΔΕΗ καὶ ἐκπροσώπους τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, διὰ νὰ προωθήσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ πρώτου μέρους τῆς συμβάσεως τῶν 200 ἑκατ. μάρκων διὰ τὴν ταχεῖαν ἔναρξιν τῆς πρώτης φάσεως τῶν ἐργασιῶν. Ὁ δὲ συμπατριώτης μας, ὁ καθηγητὴς κ. Ζέρβας, Ὑπουργὸς Βιομηχανίας τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, καὶ πάλιν ἂν δὲν μὲ ἀπατᾶ ἡ μνήμη, εἶχε κάμει καὶ ἐπισήμους ἀνακοινώσεις, ὅτι τὸ θέμα ἐρρυθμίσθη κατὰ τρόπον ὁριστικὸν καὶ ἐπίκειται ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν.

§245ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἀκριβές.

§246Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἶχε προβῆ, ἐπαναλαμβάνω, εἰς ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν καὶ εἶναι πρὸς τιμήν του, ὅτι ἐξεδήλωσεν ἐνδιαφέρον δι’ ἔργον τοιαύτης σημασίας, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πολλὰ ἀνέμενεν ἡ Ἀρκαδία καὶ εἰδικώτερον ἡ Μεγαλόπολις. Ἡ ἀπορία μου εἶναι ἀντίθετος πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διετύπωσεν ὁ κ. Κατριβᾶνος —τί ἐμεσολάβησεν ἀπὸ τότε, δηλαδὴ ἀπὸ τὰς ἐπισήμους ἀνακοινώσεις τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Ὑπουργοῦ κ. Ζέρβα, ὁ ὁποῖος ἄλλωστε ἀνήκει εἰς τὴν ἰδικήν μας παράταξιν— τί ἐμεσολάβησε, λέγω, ὥστε μετὰ 1½ ἔτος νὰ εἴμεθα εἰς τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαντῶν εἰς ἐρώτημα τοῦ κ. συναδέλφου, ἀνέφερεν, ὅτι δηλαδὴ θὰ ἔλθουν τώρα τεχνικοὶ ἀπὸ τὴν Γερμανίαν διὰ νὰ κάμουν τὰς προδιαγραφάς. Δὲν γνωρίζω τὴν αἰτίαν. Ἐρώτημα ὑποβάλλω καὶ ἐλπίζω, ὅτι εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ δώσῃ ἀπάντησιν.

§247Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν;

§248Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Νὰ μοῦ ἀπαντήσητε, ὄχι τί γίνεται τώρα, ἀλλὰ νὰ μοῦ ἀπαντήσητε ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος τὸ ὁποῖον ἔθεσα ἐγώ. Τί ἐμεσολάβησεν ἀπὸ τότε ποὺ ὁ κ. Ζέρβας προέβη εἰς ἀνακοινώσεις, ὥστε νὰ χρειασθῇ νὰ παρέλθῃ 1½ ἔτος καὶ νὰ ἀκούσωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου.

§249Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, πῶς ἔχουν αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ζέρβα. Γνωρίζω, ὅμως, τὸ θέμα, διότι οὐδὲ ἐπὶ στιγμὴν ἔπαυσα νὰ τὸ παρακολουθῶ καὶ δύναμαι νὰ σᾶς δώσω ἐξηγήσεις. Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1963, ἀπεστάλη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἐν Γερμανίᾳ Ἐπιτροπὴ διὰ τὴν ἐπιλογὴν τοῦ Τεχνικοῦ Συμβούλου πρὸς κατάρτισιν τῶν προδιαγραφῶν διὰ τὴν προκήρυξιν τοῦ διαγωνισμοῦ. Ἡ Ἐπιτροπὴ μετέβη ἐν Γερμανίᾳ, ἀλλὰ συνήντησεν ὡρισμένας δυσκολίας. Ὑπεχρεοῦτο νὰ ἐκλέξῃ τὸν τεχνικὸν σύμβουλον ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Αὐτὸ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν τὸ ἐδέχθη καὶ ἐπέστρεψεν ἐκ Γερμανίας ἄπρακτος. Πάντα ταῦτα τὰ ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει τῆς Κυβερνήσεως. Μετὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν, προκειμένου νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, ὡρισμένην ἐγγύησιν διὰ τὴν καλὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, καὶ ἐζήτησεν ὡς ἐγγύησιν τὸ 30% τῆς προβλεπομένης ἀξίας τοῦ ἔργου, διότι ἡ κατασκευὴ τοῦ ὅλου ἔργου θὰ ἀπῄτει τέσσαρα δισεκατομμύρια δραχμάς, ἤτοι τὸ 4ον τοῦ ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Οἱ Γερμανοὶ ἠρνήθησαν νὰ δεχθοῦν τὸν ὅρον τοῦτον καὶ ἀπεχώρησαν. Νομίζω, ὅτι δικαιολογημένα ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀπῄτει ἐγγύησιν δι’ ἓν τοιοῦτον ἔργον, ὥστε νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν τὰ καλὰ τῆς Λαρύμνης, διὰ τὰ ἔργα τῆς ὁποίας διετέθησαν ἀρκετὰ ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἀποτυχία καὶ νὰ μεταβληθῇ εἰς νεκροταφεῖον.

§250Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ πάρα πολύ.

§251Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἦτο δὲ ἀπαραίτητον νὰ δοθῇ ἡ ἐγγύησις αὕτη, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς τεραστίου ἔργου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπορροφήσῃ 4,5 ἑκατ. δραχμῶν.

§252Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἰς ἡμᾶς τὰ λέγετε αὐτά, ποὺ εἶναι τὸ ἔργον αὐτὸ ἔργον καθ’ ὁλοκληρίαν ἰδικόν μας; Σεῖς τὸ πολὺ θὰ ἔχητε πιθανόν, μόνον τὴν τύχην νὰ τὸ ἐγκαινιάσητε. Δὲν ὁμιλοῦμεν περὶ αὐτοῦ.

§253Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Ἔγινε μία ἀγοραπωλησία καὶ ἐζητήθη ἐγγύησις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως. Ἐζήτησε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἐγγύησιν, διὰ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ προηγούμενον τοῦ ἔργου τῆς Λαρύμνης, τὸ ὁποῖον μετὰ διετίαν κατεστράφη. Ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις ἐγγύησιν, τὴν ὁποίαν ἐπῆρε.

§254Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶσθε πολὺ νέος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Μὴ ὁμιλῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§255Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Μοῦ ἐζητήσατε πληροφορίας...

§256Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Πληροφορίας ναί, ὄχι ὅμως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ ὄχι ἀπὸ σᾶς. Τὰς ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἀνάγκη νὰ συντομεύσω καὶ νὰ τελειώσω, ἀλλὰ πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, θὰ ἤθελον νὰ διατυπώσω ὡρισμένας σκέψεις μου. Ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν σεισμόπληκτον περιοχὴν Μεγαλοπόλεως, εἶναι οἵα καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιοχὰς τῆς πληγείσης ὑπὸ τῶν σεισμῶν. Βεβαίως, δὲν ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν τῶν ζημιῶν, εἰς τὰς ἄλλας περιοχάς, ἀλλὰ αὐτὰς τὰς πληροφορίας τὰς ἔχω ἀπὸ ἀξιοπίστους πηγὰς καὶ τὰς μεταφέρω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ἐπίσης ἐπιθυμῶ νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ 17ετίας ἐκπροσωπῶ τὴν Ἀρκαδίαν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, μοῦ παρέχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκπροσωπεῖται ἀπὸ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Προνοίας καὶ Ὑγιεινῆς, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι θὰ ἐλέγχεται ἐν παντὶ καὶ θὰ ἐπικρίνεται ἐκεῖ ὅπου ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπικριθῇ. Βεβαίως τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως θὰ διατηροῦν τὰς γνώμας των, θὰ ἀπαντοῦν εἰς τὰς ἐπικρίσεις μας. Ἐπίσης θὰ ἀμύνωνται εἰς τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκοῦμεν ἡμεῖς. Ἀλλὰ οὔτε εἶναι ἐπιτρεπτόν, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίζῃ μία συζήτησις εἰς τὰς 7 τὸ ἀπόγευμα καὶ νὰ φθάνωμεν εἰς τὴν 11ην νυκτερινὴν διὰ νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐπὶ πλέον δὲ ἐκείνην ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν ἐμφανίζεται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἀξιῶν ἐπιτακτικῶς νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις. Ἰδοὺ διατὶ ἐδημιουργήθη ἡ ὀξύτης. Διότι καθ’ ἣν στιγμὴν ἀνεμέναμεν τέσσαρας ὁλοκλήρους ὥρας διὰ νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ ἰδική μας φωνή, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ παρέμβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ σταματήσῃ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἕως τότε ἀπετέλει κυβερνητικὸν μονόλογον. Ἡ ἐνέργεια αὐτὴ εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸν Κανονισμὸν καὶ τὴν κοινοβουλευτικὴν πρακτικήν. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι καθῆκον καὶ ἀποστολὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ὁ ἔλεγχος. Καὶ ὅτι δικαιούμεθα νὰ τὴν ἐπικρίνωμεν, ὅπου κατὰ τὴν γνώμην μας, χωρεῖ ἐπίκρισις. Ὁ ἐκνευρισμὸς καὶ αἱ διακοπαὶ οὐδὲν ἐξυπηρετοῦν. Ὅπως οὐδὲν ἐξυπηρετοῦν καὶ αἱ βαρεῖαι ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν, δυστυχῶς, φίλε κ. συνάδελφε ἐκ Ζακύνθου, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπόψε. Περαιτέρω θὰ ἐπεθύμουν ἐπίσης νὰ διατυπώσω μίαν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον, νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν μέθοδον τῶν αὐτοεπαίνων, νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν μέθοδον τῆς συνεχοῦς ἐκφράσεως τῆς αὐτοϊκανοποιήσεώς της καὶ νὰ ἀντιληφθῇ ποίας εὐθύνας ἔχει ἐπωμισθῆ. Καὶ διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα, φίλτατοι κ.κ. Ὑπουργοὶ τῆς Προνοίας καὶ τῆς Ὑγιεινῆς, ὀφείλετε νὰ καταβάλετε πᾶσαν προσπάθειαν μὲ τὴν ἀπαιτουμένην σοβαρότητα καὶ μὲ πλῆρες συναίσθημα εὐθύνης, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ σᾶς συνέχῃ, ὥστε νὰ δυνηθῆτε νὰ ἀντιμετωπίσητε κατὰ τὸν ἀποτελεσματικώτερον τρόπον τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται ἐκ τῶν σεισμῶν κατὰ τὴν πρώτην φάσιν των. Ἄν κινηθῆτε καὶ ἐνεργήσητε ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦτο πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ εὔχομαι, τότε ὄντως θὰ ἐξασφαλίσητε τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ πληθυσμοῦ τῆς πληγείσης περιοχῆς διότι μέχρι στιγμῆς, τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἔχετε ἐπιτύχει, ὑπῆρξε νὰ προκαλέσητε τὴν ὀργὴν καὶ τὴν ἀγανάκτησίν του.

§257Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Προν.). Θὰ διαβάσῃ ὁ λαὸς καὶ θὰ ἀντιληφθῇ ποῖος ἔχει δίκαιον.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ συζήτησις διακόπτεται διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν Τρίτην.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§259Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ μοῦ τὸν δώσητε.

§260Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Κύριε Πρόεδρε, ἡ διεξαχθεῖσα συζήτησις ἀπέληξεν εἰς μίαν συμφωνίαν μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σεβασθῶμεν.

§261Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ἔστειλα πρὸ δύο ὡρῶν αἴτησιν, ζητῶν νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§262Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀποστῶμεν ἐκ τῆς συμφωνίας μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις.

§263Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις. Θὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις ἀπόψε.

§264Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, θὰ ἐξαντληθῇ ἡ συζήτησις ἀπόψε μὲ 20 βουλευτὰς ἐγγεγραμμένους;

§265Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Προνοίας). Ναί, κύριε συνάδελφε, θὰ ἐξαντληθῇ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ εἰσέλθωμεν πλέον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἀφοῦ διακόψωμεν νὰ συνεχισθῇ ἡ παροῦσα συζήτησις τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§266Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐρωτηθοῦν ὅλοι οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πότε θέλουν νὰ ὁμιλήσουν. Ἐπιμένουν νὰ ὁμιλήσουν ἀπόψε;

§267Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Ἐφ’ ὅσον, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ μέρους τῶν βουλευτῶν διατυποῦται ἡ συμφωνία νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος τὴν προσεχῆ Τρίτην καὶ ἐὰν βεβαίως συμφωνῇ καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος κ. συνάδελφος νὰ ὁμιλήσῃ τὴν Τρίτην, τότε νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ παροῦσα συζήτησις τὴν Τρίτην μὲ πρῶτον ὁμιλητὴν τὸν κ. Χαραλαμπόπουλον.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχονται οἱ κύριοι συνάδελφοι τὴν λύσιν αὐτήν;

§269ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§270Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος τῶν ὀνομάτων, κ. Πρόεδρε, καὶ νὰ ἴδωμεν ποίαν σειρὰν ἔχομεν.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κατάλογος ἔχει ὡς ἑξῆς, κύριοι συνάδελφοι. Εἶναι ἐγγεγραμμένοι μὲ τὴν σειρὰν οἱ κ.κ. Χαραλαμπόπουλος, Λαντζούνης, Ἠλιόπουλος, Ψαρρέας, Ἄρχος, Φροντιστής, Παπαηλιοῦ, Γιαννόπουλος, Παπανικολάου, Ἀνδρεάδης, Κεφαλληνός, Λούλης, Κουτσοχέρας, Παπαλουκᾶς καὶ Λαζαρίδης. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ παρῆλθεν ἡ ὥρα μὲ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος τῶν σεισμῶν, δὲν εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων, ἀλλὰ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Μιχαηλίδη ἀναβάλλεται λόγω ἀπουσίας τούτου εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§272Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Ποῦ εἶναι, κ. Πρόεδρε, οἱ ἐρωτώμενοι καὶ ἐπερωτώμενοι Ὑπουργοί;

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζητεῖτε ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Μπουρνιᾶ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς εἶναι παρών. Παρὼν δὲν εἶναι ὁ ἐπερωτῶν συνάδελφος κ. Μπουρνιᾶς, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἡ ἐπερώτησίς του διαγράφεται.

§274Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν σέβεσθε οὔτε τὸ Σύνταγμα, οὔτε τὸν Κανονισμόν.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, καὶ τὸ Σύνταγμα σέβομαι, καὶ τὸν Κανονισμόν. Καὶ τὸ καθῆκον μου ἐκτελῶ ὅπως πρέπει.

§276Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Κύριε Πρόεδρε, αἱ φράσεις, αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ συναδέλφου κ. Ἀνερούση, εἶναι ἀνεπίτρεπτοι καὶ δὲν συγχωροῦνται. Ἐγώ, κ. συνάδελφε, εἶμαι παρὼν διὰ νὰ συζητήσω τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Μπουρνιᾶ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς, δὲν εἶναι παρών.

§277Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Τί εἶναι αὐτὰ ποὺ λέτε, κ. Ὑπουργέ. Τὸ Κοινοβούλιον μὲ τὴν συμπεριφοράν σας ἔχει χάσει τὸ αἴσθημα τῆς ἀξιοπρεπείας.

§278Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὑπ. Ὑγιεινῆς). Κύριε Ἀνερούση, ἔχετε χάσει σεῖς τὸ αἴσθημα τῆς ἀξιοπρεπείας. Τί τρόπος εἶναι αὐτός. Δὲν ἐντρέπεσθε λίγο. Δὲν σέβεσθε τοὐλάχιστον τὸν ἑαυτόν σας;

§279Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Ἔπρεπε νὰ εἰσέλθητε πρῶτα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ κατόπιν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις, κ. Πρόεδρε.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, ἔχει παρέλθει ὁ χρόνος τῶν ἐρωτήσεων καὶ εἰσήλθομεν κανονικῶς, μετὰ τὴν συμφωνίαν, νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις διὰ τοὺς σεισμοπλήκτους τὴν Τρίτην, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§281ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 00.05′ π.μ.)