1965.02.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39η

Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Κύριοι βουλευταί, Μὲ πραγματικὴν ὀδύνην ἀγγέλλω τὸν ἀδόκητον θάνατον ἐπιλέκτου μέλους τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ βουλευτοῦ τῆς Βʹ Περιφερείας Ἀθηνῶν καὶ Ὑφυπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Λουκῆ Ἀκρίτα. Ἡ πρόωρος ἀπώλειά του ἀποτελεῖ βαρὺ πλῆγμα, ὄχι μόνον διὰ τὴν πολιτικὴν παράταξιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνῆκεν, ἀλλὰ δι’ ὁλόκληρον τὸ Κοινοβούλιον καὶ τὸν πολιτικὸν κόσμον. Ἀδιστάκτως προσθέτω καὶ δι’ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος. Διότι, ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας συνεκρότει ὁλοκληρωμένην προσωπικότητα μεστὴν ἀξιῶν, δυναμένην νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν Πατρίδα ἐπὶ ἀνωτέρου ἐπιπέδου. Πανελλήνια εἶναι ὁ θρῆνος καὶ τὸ πένθος. Ἐξορμήσας ἀπὸ ἕνα μικρὸ χωριὸ τῆς Κύπρου, ἐπεδόθη εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ζωῆς μὲ ἀφάνταστον θεληματικότητα καὶ κατώρθωσε μὲ τίμιον μόχθον νὰ καλλιεργήσῃ εὐρέως τὰς ἐμφύτους πνευματικάς του δυνάμεις καὶ νὰ ἀξιοποιήσῃ δημιουργικῶς τὸ θεῖον δῶρον τοῦ ταλάντου. Λογοτέχνης δόκιμος ἐκ νεαρᾶς ἀκόμη ἡλικίας, δημοσιογράφος ὥριμος μὲ σθένος εὐγενὲς καὶ σεβασμὸν πρὸς τὴν κοινὴν γνώμην, εἰσῆλθεν εἰς τὸν πολιτικὸν στίβον μὲ πλήρη ἠθικὴν καὶ μορφωτικὴν πανοπλίαν, μὲ ἰδεολογικὸν κόσμον διαμορφωμένον, μὲ πεῖραν ἐπὶ τῶν δημοσίων πραγμάτων πλουσίαν. Ἐνεφορεῖτο ἀπὸ ἄδολον πατριωτισμόν, διάπυρον. Τὸν συνήντησα στρατιώτην εἰς τὰ χιονισμένα Βορειοηπειρωτικὰ βουνά, τὸν παρηκολούθησα ἀγωνιστὴν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, τὸν ἐθαύμασα ψύχραιμον προπαρασκευαστὴν τῆς ἀναιμάκτου ἀπελευθερώσεως. Καὶ τέλος, τὸν ἀντίκρυσα μεταξὺ τῶν κορυφαίων προμάχων τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀγῶνος τῆς Κύπρου, εἰς τὸν ὁποῖον προσέφερε μέχρις ἐσχάτων πολυτίμους ὑπηρεσίας. Ἐπέπρωτο νὰ μὴ ἐπιζήσῃ διὰ νὰ ἴδῃ πραγματοποιούμενον τὸ ὡραιότερον ὄνειρον τῆς ζωῆς του: Τὴν Ἕνωσιν τῆς Κύπρου μὲ τὴν Μητέρα–Ἑλλάδα. Ἀλλὰ καὶ τόσα ἄλλα εὐγενῆ ὄνειρα τοῦ διακεκριμένου συναδέλφου διέλυσε στυγνῶς ὁ πρόωρος θάνατος .... Ἔναυλος ἀπομένει ἀκόμη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἡ ἠχὼ τῶν ἐμπνευσμένων ἀγορεύσεών του κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκπαιδευτικῆς μεταρρυθμίσεως, τὴν ὁποίαν μὲ τόσον ἐνθουσιασμὸν ἐπίστευσε καὶ μὲ τόσην ἔξαρσιν ὑπερησπίσθη. Δὲν θὰ ἴδῃ τὰ ἄνθη καὶ τοὺς καρποὺς τῆς μεγάλης προσπαθείας του. Ἀλλ’ οὐδείς, οὐδέποτε, θὰ λησμονήσῃ τὸν καλὸν σπορέα... Ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας εἶχε ἁγνὸν αὐθορμητισμὸν καὶ πηγαῖον ψυχικὸν ἀνάβλυσμα. Οἱ ὁραματισμοί του ἐξετείνοντο εἰς εὐρεῖς ὁρίζοντας. Ἡ σκέψις του ἐπετύγχανεν ὑψηλὰς πτήσεις. Ἡ καρδία του εἶχεν ἔντονον παλμὸν καὶ ἡ ψυχή του βαθεῖαν δόνησιν. Τὰ κείμενά του καὶ αἱ ἀγορεύσεις του ἐνεῖχον πάντοτε γνησίαν ποιότητα καὶ γλαφυρὸν κάλλος. Ἦθος καὶ ἀρετὴν ἀκτινοβολοῦσεν ἡ δρᾶσις του. Κρῖμα ποὺ διεκόπη τόσον προώρως. Αἰωνία θὰ παραμείνῃ ἡ μνήμη του καὶ φωτεινὸν ἐσαεὶ τὸ παράδειγμά του. Παρακαλῶ νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσετε, κύριοι βουλευταί, νὰ διαβιβάσω τὰ συλλυπητήρια τοῦ Σώματος εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀλησμονήτου συναδέλφου καὶ νὰ ἐγκρίνητε τὰς καθιερωμένας ἐκδηλώσεις τῆς συμμετοχῆς τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ὀφειλόμενον πένθος. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§2Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐρχόμεθα ἀπὸ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ σκληροῦ χρέους. Ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας ἀπὸ τὴν ξένην, μᾶς ἦλθε νεκρός. Καὶ συνωδεύσαμεν τὴν σορόν του. Ἄφατος εἶναι ἡ θλῖψις, τὴν ὁποίαν δοκιμάζομεν ἀπὸ τὸ βαρύτατον πλῆγμα. Ἡ Κυβέρνησις θρηνεῖ τὴν ἀπώλειαν τοῦ ἐμπνευσμένου συναδέλφου. Εἶχεν ἀναλάβει τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας μὲ ὑψηλὸν συναίσθημα ἀποστολῆς. Οἶστρος δημιουργίας κατεῖχε τὴν ψυχήν του. Ὑπῆρξεν ὁ ἰδεώδης φορεὺς τῆς Ἐκπαιδευτικῆς ἀναγεννήσεως. Καὶ δὲν ἐπετέλει ἁπλῶς καθῆκον. Εἶχε μεταρσιωθῆ. Οἱ ὑψηλοὶ λόγοι του, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς συνήγειρον τὴν αἴθουσαν, κατήργουν τὰς διαφορὰς τῶν παρατάξεων καὶ ἐδόνουν τὰς ψυχὰς καὶ τὰ πνεύματα ὅλων τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου θρηνεῖ τὸν ἔξοχον δημόσιον ἄνδρα, ὁ ὁποῖος ἐτίμα τὰς τάξεις της καὶ ἐνώπιον τοῦ ὁποίου ἠνοίγετο μέγα πολιτικὸν μέλλον. Ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος τὸν εἶχεν ἐκλέξει πρῶτον βουλευτὴν μὲ 60.000 ψήφους, θρηνεῖ τὴν ἀπώλειαν τοῦ ἐκλεκτοῦ μὲ ἀληθινὰ δάκρυα λατρείας. Πενθεῖ ὁ ἐκπαιδευτικὸς κόσμος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐνωτισθῆ τὰ νάματα τῶν μεγάλων ἐμπνεύσεων τοῦ Ἀποστόλου καὶ Ἀναμορφωτοῦ. Καὶ ἡ Πατρίς, ἡ Μεγάλη Πατρὶς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ τοπικὴ Πατρίς, τῆς ὁποίας ἦτο ἐκλεκτὸν τέκνον, ἡ Μεγαλόνησος Κύπρος θρηνεῖ τὸν ὁραματιστήν, ὁ ὁποῖος ἐδονεῖτο καὶ ἐδόνει τὰς ψυχὰς τῶν Ἑλλήνων μὲ τὸ ἱερὸν πένθος τῆς Ἑνώσεως. Πρὸς τοὺς ἀπαρηγορήτους οἰκείους του ἐκφράζομεν ὅλην μας τὴν συμπαράστασιν, τὴν ὀδύνην καὶ τὴν ἀγάπην. Καὶ ἐπιθυμῶ, καὶ προσωπικῶς, νὰ ἀσπασθῶ καὶ νὰ ἀποχαιρετίσω τὸν ἀλησμόνητον φίλον μου. Μὲ τὴν ἀπροσδόκητον, ἄδικον καὶ σκληροτάτην ἀπώλειαν, ὁ δημόσιος βίος τῆς Ἑλλάδος ἔγινε πτωχότερος.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βογιατζῆς ὡς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΡΕ, ἔχει τὸν λόγον.

§4Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ΕΡΕ συμμερίζεται ἀπολύτως τὴν βαθυτάτην ὀδύνην ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου διὰ τὸν ἀδόκητον θάνατον πολιτικοῦ ἀνδρὸς τῆς περιωπῆς τοῦ Λουκῆ Ἀκρίτα. Ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας ὑπῆρξεν ἀγωνιστὴς εἰς ὅλην του τὴν ζωήν, εἰς τὰς ἐθνικὰς ἐπάλξεις καὶ εἰς τὸν πολιτικὸν βίον. Ἐνθυμοῦμαι μετὰ συγκινήσεως, ὅταν κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος ἐπὶ δύο μῆνας εἰς συνεχεῖς πολυώρους συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, ἠγωνίσθη ἀγῶνα μεγάλον καὶ ὡραῖον διὰ νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ νομοθέτημα περὶ τῆς ἐκπαιδευτικῆς μεταρρυθμίσεως. Ὑπῆρξεν ἀγωνιστής. Παρὰ τὴν βαθυτάτην διαφορὰν ἀπόψεων εἰς τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν ἐκπαιδευτικὴν μεταρρύθμισιν ἐθαυμάσαμεν τὸ ἀγωνιστικόν του σθένος καὶ τὴν ἀγωνιστικήν του διάθεσιν, ἀλλὰ καὶ τὴν πίστιν του καὶ τοὺς ὁραματισμούς του εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Πραγματικῶς λυπούμεθα βαθύτατα διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ ἀνδρὸς αὐτοῦ καὶ ἀπευθύνομεν πρὸς τὴν οἰκογένειάν του ἐγκάρδια καὶ εἰλικρινῆ συλλυπητήρια καὶ πρὸς τὸν πανάγαθον Θεὸν τὴν εὐχὴν νὰ τοῦ ἀναπαύῃ τὴν ψυχήν. Αἰωνία ἡ μνήμη του.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, ἔχει τὸν λόγον.

§6Η. ΗΛΙΟΥ. Πενθεῖ σήμερον τὸ Κοινοβούλιον διὰ τὴν ἀπώλειαν ἐπιλέκτου ἡγετικοῦ στελέχους τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας ὑπῆρξεν ἕνας πραγματικὰ προοδευτικὸς καὶ συνεπὴς δημοκράτης. Ἕνας δεινὸς μαχητὴς ὑπὲρ ἰδεῶν. Πολύπλευρη ἰδιοφυΐα. Διεκρίθη διὰ τὴν ἐπίδοσίν του εἰς τὴν λογοτεχνίαν σὰν ἕνας ἀπὸ τοὺς δοκιμωτέρους πεζογράφους. Εἰς τὴν δημοσιογραφίαν ἀγωνιστὴς ὅσον ὀλίγοι, εἰς τὸν πολιτικὸν στίβον πρόμαχος πάντοτε τῆς δημοκρατίας. Φλογερὸς πατριώτης καὶ σὰν διαλεκτὸ παιδὶ τῆς Κύπρου, τὸν ἀρραβῶνα τῆς ὁποίας μὲ τὴν μητέρα Ἑλλάδα ἐσυμβόλησεν ἡ παρουσία του εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ συμμετοχή του εἰς τὴν Κυβέρνησιν, φλογερὸς πατριώτης καὶ στὴ μεγαλύτερη πατρίδα τὴν Ἑλλάδα. Ἡ τραγωδία τῆς πατρίδος κατὰ τὴν κατοχὴν τὸν βρῆκε ἀδιάλακτον μαχητὴν τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως καὶ φλογερὸν κήρυκά της εἰς τὸν παράνομον Τύπον. Ἡ θητεία του στὸν ἀληθινὸ πατριωτισμὸ κατὰ τὴν περίοδο τῆς ἀντιστάσεως, τὸν εἶχε λυτρώσει ἀπὸ ἀπαράδεκτα πλέγματα καὶ μόλις τελευταῖα σὰν Ὑπουργὸς εἶχε δεχθῆ νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν κριτικὴν ἐπιτροπὴ τοῦ περιοδικοῦ «Ἐπιθεώρηση Τέχνης» ποὺ ἔχει ἀθλοτήσει τὸ λογοτεχνικὸ ἔπαθλο Κορυσχάδες γιὰ τὸ ἔργο τῆς τέχνης τοῦ λόγου, ἐμπνευσμένο ἀπὸ τὴν ἐθνικὴ ἀντίσταση. Ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας φεύγει ἀπὸ τὸν κόσμο μας νέος. Τὸν νεκρολογοῦμε οἱ πρεσβύτεροί του. Αὐτὸ κάμει τὸν ἀδόκητον χαμό του τόσο παράλογον καὶ ἐξοργιστικόν, ὅσον ἀπεικόνιζεν ὁ Θουκιδίδης τὸν πόλεμον κατὰ τὸν ὁποῖον— ἔλεγε— συμβαίνει τὸ ἀφύσικον οἱ γονεῖς ἐπιζῶντες νὰ συνοδεύουν νεκρὰ τὰ παιδιά των εἰς τὴν ταφήν. Εὐτύχησεν ὅμως νὰ συνδέσῃ τὸ ὄνομά του μὲ ἕνα μεγάλο ἔργον δημιουργίας καὶ προόδου, τὴν ἐκπαιδευτικὴν ἀνανέωσιν, ποὺ μὲ τόσην θέρμην καὶ τόσην δεινότητα προήσπισε τὸ καλοκαῖρι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Πολλὲς γενεὲς νέων θὰ τὸν μνημονεύουν γι’ αὐτό. Στὴν ἰδιαίτερη πατρίδα του, τὴν Κύπρον, ἂς ὑποσχεθῶμεν, ὅτι ὁ θάνατος τοῦ διαλεκτοῦ παιδιοῦ της μόνον προσωρινὰ διακόπτει τὴν ἐκπροσώπησίν της στὴν ἀμφικτυονία αὐτὴ τῶν Ἑλλήνων. Μὲ κοινοὺς ἀγῶνες θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν μόνιμον παρουσίαν της ἐδῶ. Μαζὶ μὲ τὰ θερμὰ συλλυπητήρια πρὸς τὴν οἰκογένειάν του ποὺ τόσον ἐπλήγη, συμμετέχομεν καὶ εἰς τὸ πένθος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀπώλειαν ἐκλεκτοῦ μέλους της καὶ τοῦ κόμματος τῆς Ε.Κ. διὰ τὴν ἀπώλειαν ἐκλεκτοῦ ἡγετικοῦ στελέχους.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης, ὡς ἐκπρόσωπος τῶν Προοδευτικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§8Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Βαθυτάτην λύπην ἐκφράζει καὶ τὸ κόμμα τῶν Προοδευτικῶν διὰ τὴν πρόωρον ἀπώλειαν τοῦ ἐκλεκτοῦ συναδέλφου καὶ Ὑφυπουργοῦ Παιδείας, Λουκῆ Ἀκρίτα. Νέος ξεκίνησεν ἀπὸ τὸ χωριό του, τῆς Μεγαλονήσου μας Κύπρου, καὶ κατώρθωσε νὰ καταλάβῃ ὕπατα ἀξιώματα τῆς Πολιτείας, χάρις εἰς τὴν ἐργατικότητα, τὴν ἐντιμότητα καὶ τὴν πίστιν του. Τὴν βαθυτάτην αὐτὴν λύπην καὶ ἡμεῖς παρακαλοῦμεν, κ. Πρόεδρε, ὅπως μεταδώσητε εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἐκλιπόντος ἐκλεκτοῦ συναδέλφου.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§10Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶναι ἄφατος ἡ λύπη ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐγνώρισαν τὸν ἀείμνηστον Λουκῆν Ἀκρίταν, οἱ ὁποῖοι συνειργάσθησαν μαζί του, καὶ ἡμῶν τῶν συναδέλφων του, τῆς Βʹ ἐκλογικῆς περιφερείας ἀκόμη μεγαλυτέρα, διὰ τὸν ἀδόκητον θάνατόν του. Ὑπῆρξεν, ὁ ἐπίλεκτος τῶν ἐκλεκτῶν, ὁ δεξιοτέχνης ἐκτελεστὴς τοῦ μεγαλοπνόου προγράμματος τοῦ ἀρχηγοῦ διὰ τὴν ἀναδημιουργίαν τῆς Παιδείας. Μὲ τὸ πάθος, τὸ ὁποῖον τὸν κατέλαβε νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὴν μεγάλην ἐντολὴν τοῦ ἀρχηγοῦ, ἠναλώθη καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων. Τὸν θρηνοῦμεν εἰλικρινῶς ὅπως αἱ δεκάδες χιλιάδες τῶν φίλων του, οἱ ὁποῖοι τοῦ ἔδωσαν τὸν σταυρὸν προτιμήσεώς των, καὶ ὁλόκληρος ἡ Ε.Κ. Ἐπέπρωτο τόσον προώρως νὰ τὸν χάσῃ ἡ περιφέρειά του, ἡ Ἑλλὰς ὁλόκληρος, ἡ Ε.Κ. Ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων τῆς Βʹ ἐκλογικῆς περιφερείας ἀπευθύνω, πρὸς τὴν οἰκογένειάν του τὰ θερμότερα συλλυπητήρια, εὐχόμενοι νὰ εἶναι ἐλαφρὸν τὸ φιλόξενον χῶμα τῆς Ἀττικῆς καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἐπὶ τοῦ τάφου του θὰ φυτρώσουν ἄνθη, τὸ ἄρωμα, τῶν ὁποίων θὰ μεταφέρουν οἱ ζέφυροι εἰς τὴν ἀγαπημένην του Κύπρον μαζὶ μὲ τὴν πίστιν διὰ τὴν Ἕνωσιν καὶ τὴν ἐλευθερίαν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ἀποστολάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§12Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Ἡ φυσιογνωμία τοῦ Λουκῆ Ἀκρίτα θὰ εἶναι πάντοτε παροῦσα εἰς τὴν συνείδησιν τῆς πολιτικῆς μας ἡγεσίας, διότι ἐκεῖ ἡ Ἱστορία ἔχει προβάλει τὸ ἠθικὸν παράστημα τῶν ἐκλεκτῶν της ἀνδρῶν. Ἠνδρώθη εἰς τὴν ἐθνικὴν μάχην τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν Ἐλευθερίαν καὶ ἐπρομάχησεν εἰς τὰ ἰδεώδη τοῦ λαοῦ μας διὰ τὴν Δημοκρατίαν. Εἶναι ἡ ὑψίστη τιμὴ τοῦ ἀνδρὸς εἰς τὸν πολιτικὸν καὶ κοινωνικὸν στίβον εἰς τὴν ζωήν μας καὶ ὅταν ὁ μαχητὴς ἐγκαταλείπῃ τὴν ζωὴν ἐν ὥρᾳ μάχης διὰ τὰ ἰδανικὰ τῆς φυλῆς μας, τίμημα τῆς σταδιοδρομίας εἶναι ἡ ἀθανασία καὶ πρὸς αὐτὴν αἴρεται ἡ συνείδησις τῶν Ἑλλήνων. Τιμῶμεν τὴν μνήμην τῶν γενναίων ἀγωνιστῶν εἰς τὸ ἄθλημα τῆς Πανελληνίου ἐξάρσεως διὰ τὰ πεπρωμένα τοῦ Ἔθνους καὶ εἰς τὴν ἀοίδιμον μνήμην τοῦ ἐκλεκτοῦ τέκνου τῆς φιλτάτης Κύπρου, εἰς τὸν ἄνδρα τῆς ἐμπνευσμένης πρωτοβουλίας καὶ πίστεως διὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ δημοκρατικοῦ ἰδεώδους. Εἰς τὰ ἐργώδη πεπραγμένα τῆς Παιδείας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἀφιερώνομεν ὅλοι τὴν σκέψιν τῆς φιλίας τοῦ πόνου, ἀλλὰ καὶ τῆς εὐγνωμοσύνης διὰ τὸ κράτιστον παράδειγμα ἀρετῆς εἰς τὴν δημοσίαν ζωήν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Τούντας, ἔχει τὸν λόγον.

§14Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Ὡς πρὸς ἐμέ, δὲν θρηνῶ ἁπλῶς, ὅτι λείπει ἀπὸ κοντά μας ἕνας συνάδελφος, ἕνα μέλος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἕνας ἄξιος ἐκπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἐσημείωσε τὴν παρουσίαν του εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου, μὲ τὴν θερμουργόν, τὴν ἀκάματον αὐτὴν ἐνίσχυσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν μεταρρύθμισιν καὶ τὴν πολιτικὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ μας. Ἐγὼ προσωπικῶς αἰσθάνομαι τὴν ἀπουσίαν τοῦ δημοκρατικοῦ ἀγωνιστοῦ, διότι δι’ ὅλης τῆς ζωῆς μου θητεύω εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας, καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς δίπλα ὑπῆρχε καὶ ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας. Ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας πράγματι, εἰς ὅλην του τὴν ζωὴν ἐλειτούργει εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Δημοκρατίας. Εἰς τοὺς καιρούς μας, ὅπου ἡ πίστις εἶναι ὀλίγον ἐφθαρμένη, ἀποτελεῖ μίαν ἐξαίρεσιν ὁ φανατισμὸς ὁ ἰδεολογικὸς μὲ τὸν ὁποῖον ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας ἠγωνίζετο πάντοτε καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἐργασία του ἡ πολιτική, ὁ ἀγών του ὁ πολιτικός, δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἀπέβησαν ἐπὶ ματαίῳ. Ἄφησε πίσω του ὁ Ἀκρίτας εἰς τὸν ἀγωνιστικὸν στίβον τὸ προσωπικόν του παράδειγμα καὶ αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἐνθυμοῦνται πάντοτε ὅσοι ζοῦν, ἀλλὰ καὶ οἱ νεώτεροι ποὺ ἔρχονται. Διότι, πράγματι, κ. Πρόεδρε, ζοῦμεν δύσκολες στιγμές. Πρέπει ὅλοι μας, ἔξω ἀπὸ τὶς ἀντιδράσεις τὶς πολιτικές, νὰ στρατευθῶμεν ὡς ἕνας ἄνθρωπος διὰ νὰ προασπίσωμεν τὴν δημοκρατίαν, ἡ ὁποία χρειάζεται εἰς τὸν τόπον αὐτὸν διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ σταθῇ. Καὶ νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας προσέφερεν ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν καὶ αἱ ὑπηρεσίαι του αὗται εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἑνώσεως τῆς τοπικῆς του Πατρίδος, τῆς Κύπρου, δὲν ἀπέβησαν καὶ αὗται ἐπὶ ματαίῳ. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ εἶναι μακρυὰ ἡ ἡμέρα ποὺ θὰ ἑορτάσωμεν τὴν Ἕνωσιν τῆς Πατρίδος μας μὲ τὴν Μητέρα Ἑλλάδα καὶ θὰ εἶναι αὐτὸ μία παρηγορία δι’ ὅσους τὸν περιέβαλον μὲ τὴν στοργήν τους, διότι ἀφιέρωσεν τὴν ζωήν του διὰ τὴν ἱερὰν ὑπόθεσιν τῆς χώρας, τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν τῆς Κύπρου.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κατσώτας, ἔχει τὸν λόγον.

§16Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευταί, ἐπῆρα τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, τὰς ὁποίας αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ ἐξέφυγεν ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτόν, τὸν πρόσκαιρον, ὁ τιμώμενος νεκρός. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ ἡ οἰκογένειά του θλίβεται ἀπὸ ἕνα πόνον βαθύν, ἴσως νὰ τῆς φέρῃ κἄποιον βάλσαμον παρηγορίας ἡ τιμή, ἡ ὁποία τοῦ προσγίγνεται εἰδικώτερα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ ἀπὸ ἡμᾶς, κ. Πρόεδρε, καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τοὺς ἐκπροσώπους τῶν κομμάτων καὶ τοὺς ἄλλους ἀγορητάς, ἐξετέθη ἡ φυσιογνωμία καὶ τὸ παρελθὸν τοῦ ἐκλιπόντος πολιτικοῦ ἀνδρός. Ἡμεῖς θὰ ἀναφέρωμεν ἁπλῶς, ὅτι τὴν 22.9.1944, κατόπιν ἐντολῆς τῆς Κυβερνήσεως, κατόπιν ἐντολῆς τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ σημερινοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, προσεγειώθημεν εἰς τὸ ὑψίπεδον τῆς Νευρουπόλεως διὰ νὰ ἀναλάβωμεν, ἐρχόμενοι εἰς τὰς Ἀθήνας ὡς ἐπιτελάρχαι στρατιωτικῆς διοικήσεως τῆς Ἀττικῆς. Καὶ ὅταν τὴν 28ην Σεπτεμβρίου τὴν νύκτα ἤλθαμεν εἰς τὰς Ἀθήνας συνηντήσαμεν κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως δύο πρόσωπα, τὸ ἓν ἐκ τῶν ὁποίων ἦτο ἕνας νέος ξανθὸς καὶ ὑψηλὸς τότε, τοῦ ὁποίου ἡ ἐμφάνισις ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν μοῦ προεκάλεσε πίστιν καὶ ἐμπιστοσύνην καὶ τοῦ ὁποίου ὁ ἐνθουσιασμὸς μὲ ἐγέμισε χαρὰν, διότι ἐνόμιζα καὶ ἐπίστευα, ὅτι λόγῳ τῆς τριπλῆς κατοχῆς, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποστῆ ὁ τόπος θὰ εἶχον κλονισθῆ αἱ συνειδήσεις καὶ αἱ πεποιθήσεις. Ὄχι μόνον δὲν εἶχε κλονισθῆ ἡ συνείδησις, ἡ πίστις καὶ ἡ πεποίθησίς του, ἀλλὰ ἀντιθέτως παρουσιάζετο μὲ πλῆρες ἠθικόν, μὲ πλήρη πίστιν, μὲ πλήρη ἐργατικότητα, μὲ πλήρη πόνον, γεμᾶτος ψυχὴ ἕτοιμος νὰ βοηθήσῃ καὶ νὰ κτυπήσῃ καὶ αὐτὸς μὲ τὸν τρόπον του τὶς τελευταῖες ἡμέρες, τὶς τελευταῖες ὧρες καὶ τὶς τελευταῖες στιγμὲς διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ χώρα ἀπὸ τὸν κατακτητήν, τὶς δύσκολες ἐκεῖνες στιγμὲς ποὺ ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων ἦτο τὸ εὐθηνότερον πρᾶγμα διὰ ποικίλους λόγους, ποὺ ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων ἐκρέματο ἀπὸ μίαν τρίχαν καὶ διὰ τὸ τίποτε ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ ἐκλείψῃ. Ἡ ζωντάνια τοῦ Λουκῆ Ἀκρίτα μένει ἀκόμη ζωντανὴ μέσα εἰς τὴν μνήμην μου. Αὐτὰ τὰ ἁπλᾶ λόγια, τὰ ὁποῖα εἶπον διὰ τὰς ὑπηρεσίας ποὺ προσέφερεν εἰς τὰς δεινὰς ἐκείνας στιγμάς, ποὺ ὅπως εἶπον ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τὸ τίποτε καὶ ἐχάνετο διὰ τὸ τίποτε, ἴσως ἡ ἁπλῆ αὐτὴ ἐξιστόρησις ἀποτελέσῃ βάλσαμον παρηγορίας εἰς τὴν βαρέως πενθοῦσαν οἰκογένειάν του καὶ ἰδιαιτέρως τὴν σύζυγον καὶ τὴν κόρην του. Αἰωνία του ἡ μνήμη.

§17Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς νεωτέρους βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶναι παρόντες εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1950–52, ὅταν ὁ ἀείμνηστος Στρατηγὸς Πλαστήρας ἀνέγνωσε τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεώς του καὶ δὲν ἀνέφερε τίποτε διὰ τὸ Κυπριακόν, ὁ Λουκῆς Ἀκρίτας παρ’ ὅλον, ὅτι ἦτο Κυβερνητικὸς βουλευτὴς ἐζήτησε τὸν λόγον καὶ ἐζήτησεν οὐσιαστικῶς ἐξηγήσεις, διατὶ παρελείφθη τὸ θέμα τῆς Κύπρου. Τίποτε ἄλλο.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ νὰ τηρήσωμεν ἑνὸς λεπτοῦ σιγὴν εἰς μνήμην τοῦ ἀειμνήστου συναδέλφου Λουκῆ Ἀκρίτα. (Ἐγείρονται ἅπαντες οἱ βουλευταὶ καὶ τηρεῖται ἑνὸς λεπτοῦ σιγή).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐγκρίνετε, ὅπως εἰς ἔνδειξιν πένθους, λύσωμεν τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον 6ην μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ ἐνδεχομένως τὴν ἐκλογὴν τῆς 12μελοῦς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, κατόπιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Διὰ τὴν περίπτωσιν ποὺ θὰ διεξαχθῇ ψηφοφορία, παρακαλῶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ εἶναι παρόντες.

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 8,45′ μ.μ.)