1965.02.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38η

Παρασκευὴ 5 Φεβρουαρίου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Κατσώτας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ............. ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ. ................... (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Ν. Μαλλιάκας (Ὑφυπουργὸς Γεωργίας), Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ), Σ. Χούτας (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων) καὶ Κ. Μητσοτάκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἀποκαταστάσεως τῆς οἰκονομίας τῶν ἐκ τῶν ἀρδευτικῶν ἔργων Πηνειοῦ Ἠλείας θιγομένων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Πλεύρης, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀσφαλείας τῆς ναυσιπλοΐας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Α. Λώρας, Α. Πετραλιᾶς, Ι. Γιαμᾶς, Φ. Βουνάτσος, Θ. Ἀνδρεάδης, Γ. Λαμπριανὸς καὶ Σ. Κοντομάρης, 2) Δ. Βρανόπουλος, 3) Ι. Κουτσοχέρας, 4) Ι. Κουτσοχέρας, 5) Δ. Βρανόπουλος, 6) Β. Ἰντζὲς καὶ Λ. Λαγάκος, 7) Χ. Ἀποστολάκος καὶ 8) Θ. Ὑψηλάντης, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Δ. Κρόκος, καταθέτουσι προσθήκας καὶ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Ὑπαλληλικοῦ Κώδικος κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ Τυποποιήσεως Ἑλληνικῶν Προϊόντων (Ο.Τ.Ε.Π.)». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Κουτσοχέρας, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων περὶ φορολογίας μεταβιβάσεως ἀκινήτων καὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ αὐτομάτου ὑπερτιμήματος ἀστικῶν οἰκοπέδων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Παπασπύρου, Κ. Πετρόπουλος, Γ. Παπαδημητρίου, Θ. Ὑψηλάντης καὶ Γ. Σερπάνος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἀποδοχῶν καὶ ἐπιδόματος ἀδείας εἰς ἐργατοτεχνίτας οἰκοδόμους». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργίου Φωτοπούλου κατοίκου Ἀθηνῶν, αἰτουμένου ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ του ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν κατοίκων Σπολαΐτης–Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ χορήγησιν σίτου μέσῳ τῆς Α.Τ.Ε. εἰς κατοίκους κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ζευγαρακίου–Μεσολογγίου, αἰτουμένου τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας μέχρι τῆς κοινότητός των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Ράλλης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Σωματείου ὀξοποιῶν, αἰτουμένων ἀπαλλαγήν των ἐκ τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν ἐπὶ τοῦ ὄξους κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιάρας καὶ Γ. Πανάγος, δι’ ἀναφορᾶς των, αἰτοῦνται καθορισμὸν ὑπὸ τῆς Δασικῆς Ὑπηρεσίας Λαγκαδᾶ ἑτέρας τοποθεσίας πρὸς ξύλευσιν τῶν κατοίκων τῶν χωρίων Σταυροῦ καὶ Κάτω Σταυροῦ, καθ’ ὅσον ἡ ἤδη καθορισθεῖσα εἶναι ἀκατάλληλος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σακελλάρης, Γ. Πανάγος, Α. Τσιάρας καὶ Δ. Παπανικολάου, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων Αἰανῆς Κοζάνης, αἰτουμένων ἀσφαλτόστρωσιν τῆς ὁδοῦ Λευκοπηγῆς–Αἰανῆς, ἐπαναλειτουργίαν τῶν μεταλλείων χρωμίου εἰς Μπούρινο καὶ Ἀμιάντου εἰς Μονὴν Ζτιάνη κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτ)νίας κ. Γ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀναστασίου Β. Καϋμενάκη, κατοίκου Ἀστακοῦ, διαμαρτυρομένου διὰ πλημμελῆ ὑπὸ τοῦ ἐκεῖ ὑπηρετοῦντος γεωπόνου Γεωργικῶν Ἐφαρμογῶν Βασ. Χαβέλλα ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ὑπόμνημα Ἐπιτροπῆς ἐπαγγελματιῶν Τζερμιάδων, αἰτουμένων κατάργησιν ἀποφάσεως χαρακτηριζούσης τὴν περιοχὴν Τζερμιάδων ὡς τουριστικῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν προσωρινῆς ἐπιτροπῆς ἐκλεκτόρων τῶν χωρίων Παλαιοκλησίου, Ἀρτεσιανοῦ, Καναλίων κλπ. Ν. Καρδίτσης, αἰτουμένης κατάργησιν τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν καλλιεργητῶν διὰ 50% τῆς δαπάνης ἐπὶ τῶν ἐκτελουμένων ἀρδευτικῶν ἔργων Βʹ Ζώνης, ἐπίσπευσιν τοῦ ἀναδασμοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ἰδιοκτητῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως Σουφλίου, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην ἐπιβολὴν νέας φορολογίας ἐπὶ τῶν ἐν λόγῳ αὐτοκινήτων. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ πρεσβυτέρου Ἀγησιλάου Παπαϊωάννου ἐφημερίου Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγ. Θεοδώρων Ὀρεστιάδος, αἰτουμένου εἰσαγωγήν του εἰς μίαν τῶν Θεολογικῶν Σχολῶν Ἀθηνῶν ἢ Θεσσαλονίκης. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Προαστίου, αἰτουμένης ἵδρυσιν ἐν αὐτῇ Γυμνασίου Α. βαθμίδος. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγου Τεχ)κῶν ὑπαλλήλων Αʹ Κατηγορίας Νομῶν Αἰτωλ)νίας, Ἄρτης καὶ Λευκάδος, αἰτουμένων ὅπως ὁρισθῇ ὡς εἰσαγωγικὸς βαθμὸς διὰ τοὺς ὑπαλλήλους Αʹ Κατηγορίας τῆς ἐν λόγῳ Ὑπηρεσίας ὁ 8ος τοιοῦτος. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ὑπαλλήλων Δήμων Νομοῦ Ἕβρου, αἰτουμένων ρύθμισιν ζητήματος ὑπολογισμοῦ χρόνου προϋπηρεσίας των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Παπαϊωάννου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συνταξιούχων τοῦ Ι.Κ.Α. Καρδίτσης, αἰτουμένων καθορισμὸν ὡς κατωτάτου ὁρίου Συντάξεως τοῦ ποσοῦ τῶν 1.000 δραχ. μηνιαίως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ε. Ζαπάρτας, καταθέτει ἀναφορὰν συνταξιούχων Τ.Ε.Β.Ε. Ἀμορίου Ἕβρου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ αὔξησιν τῶν συντάξεων τῶν συνταξιούχων τῶν διαμενόντων εἰς χωρία κάτω τῶν 2.000 κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Πενταλόφου, αἰτουμένης μὴ ἐνοικίασιν τῶν παρὰ τῇ θέσει «ΜΠΑΡΑΣ», περιοχῆς Πενταλόφου, κειμένων ἀγροκτημάτων τοῦ Τ.Ε.Θ.Α. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Τσιάρας, καταθέτει ἀναφορὰν παναγροτικῆς συγκεντρώσεως Ἀλεξανδρείας αἰτουμένης διενέργειαν ἐλέγχου ἐπὶ τῶν ἐκτελεσθέντων ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων πρὸς διαπίστωσιν σοβαρῶν ἀνωμαλιῶν ἐπ’ αὐτῶν, ἀναστολὴν εἰσπράξεων ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. τῶν δόσεων στρεμματικῆς εἰσφορᾶς διὰ τὰ ἐν λόγῳ ἔργα κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Γονέων καὶ Κηδεμόνων ὑποψηφίων διαγωνισθέντων εἰς τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις τῆς Δημοσίας Σχολῆς Ὑπομηχανικῶν Ἀθηνῶν, αἰτουμένων συμπλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων τῆς ἐν λόγῳ Σχολῆς ἐκ τῶν διαγωνισθέντων κατὰ τὴν σειρὰν τῆς βαθμολογικῆς των Ἐπιτυχίας. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Χ. Μπουγᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας οἰκιστῶν ἐργατικῶν κατοικιῶν ἐργατ)λων Ἑλλάδος, αἰτουμένης χορήγησιν εἰς τοὺς δικαιούχους οἰκιστὰς τῶν παραχωρητηρίων ἄνευ οἰκοδομικῆς ἐπιβαρύνσεως πλὴν τοῦ 10% κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Δήμου καὶ Κοινοτήτων Κερκύρας, αἰτουμένων ἀξιοποίησιν τῶν Τουριστικῶν Περιοχῶν τῆς ἐν λόγῳ Νήσου. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Μοτοσυκλετιστῶν «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ», αἰτουμένων χορήγησιν αὐτοῖς ἀδειῶν δημοσίας χρήσεως. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σταμάτης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν–Βιοτεχνῶν Ἀγρινίου, αἰτουμένων κατάργησιν τοῦ Ν. 3203)1955 τοῦ σχετικοῦ μὲ τὸν ἐφοδιασμὸν δι’ ἀδειῶν λειτουργίας τῶν μηχανημάτων τῶν μικρῶν Βιοτεχνιῶν. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιστημονικῶν Ἐπαγγελματικῶν καὶ Γεωργικῶν Ὀργανώσεων καὶ Συλλόγων Δυτικῆς Θεσσαλίας, αἰτουμένων ἐγκατάστασιν ἐν αὐτῇ βιομηχανικῆς μονάδος σακχάρεως. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Σκάφης Σελίνου Χανίων Κρήτης παραπονουμένου διότι κατὰ γενομένην διάλεξιν πρὸς τοὺς Προέδρους τῶν Κοινοτήτων ἐπὶ ἀγροτικῶν θεμάτων εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, ὁ ὁμιλητὴς Διοικητὴς τοῦ ΟΓΑ κ. Μπερνάρης δὲν ἐπέτρεψεν εἰς αὐτοὺς νὰ ζητήσουν ὡρισμένας διευκρινήσεις ἀπαραιτήτους πρὸς κατατοπισμόν των ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Βελεστίνου, αἰτουμένου νομοθετικὴν ρύθμισιν παραχωρήσεως εἰς τὴν ἐν λόγῳ Κοινότητα τοῦ κτήματος «Σαριγκιόλης» κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν πατατοπαραγωγῶν τῶν Κοινοτήτων Λασηθίου, αἰτουμένων ἐπιδότησιν διὰ δραχ. 1,50 κατὰ κιλὸν τῆς πατάτας ποικιλίας «ΜΑΖΕΣΤΙΚ». Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Παληουρίου, αἰτουμένης ἀποστολὴν καὶ χορήγησιν ζωοτροφῶν εἰς τοὺς στερουμένους παντελῶς τοιούτων κτηνοτρόφους τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν Κοινοτήτων τῶν Νομῶν Τρικάλων–Καρδίτσης, αἰτουμένων ἵδρυσιν ἐργοστασίου σακχάρεως ἐν Πεδινῷ Καρδίτσης.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων τῶν ἀφορωσῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Ε. Σακελλάρη, ἀναφερομένης εἰς τὴν ἀνάγκην λήψεως μέτρων διὰ τὴν προστασίαν τῶν εἰς Ἀντίκυρα καὶ τὰ ἐκεῖ ἐκτελούμενα ἔργα τῆς Ἑταιρείας Ἀλουμινίου Πεσινὲ ἐργαζομένων.

§5Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, εὐθὺς ὡς ἐλήφθη ἡ ἀναφορὰ τῶν ἀξιοτίμων κ. συναδέλφων, ἐδόθη ἐντολὴ εἰς ἐποπτείαν Ἀγορανομικοῦ ἐλέγχου ὅπως προβῇ εἰς ἐνεργείας κατὰ τῶν παντοπωλῶν τῆς περιοχῆς.

§6Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργός, ἔδωσεν ἀπάντησιν εἰς ὅσα ἐρωτήματα ἀφοροῦν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου καὶ ἱκανοποιήθημεν ἐκ τῆς ἀπαντήσεώς του. Λυποῦμαι διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας, διὰ νὰ μᾶς δώσῃ ἀπάντησιν καὶ ἐπὶ τῶν ὑπολοίπων ἐρωτημάτων.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Τσιάρα καὶ Σακελλάρη, δι’ ἧς ζητοῦν νὰ πληροφορηθῶσιν ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν παραγωγῶν λεμονίων Κορινθίας. Διαγράφεται. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Σταυροπούλου, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν παραγωγῶν φασολίων περιοχῶν Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας.

§8Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ παρομοίας ἐρωτήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐδώσαμεν ἀπάντησιν χθές. Δὲν ξεύρω ἐὰν ὁ κ. Σταυρόπουλος, ἦτο χθὲς ἐδῶ.

§9Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς παριστάμην, ἀλλὰ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ, δὲν μὲ ἱκανοποίησε. Καὶ μεταφέρω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν φωνὴν διαμαρτυρίας τῶν παραγωγῶν φασολίων τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας. Κατὰ τὴν ἐφετεινὴν περίοδον αἱ τιμαὶ τοῦ προϊόντος τούτου ἤρχισαν πρὸς δραχμὰς 6,70 κατὰ κιλὸν καὶ ἔφθασαν εἰς 7,40. Σήμερον δέ, πωλοῦνται πρὸς 7,60 μέχρις 7,80. Ἀντιθέτως κατὰ τὴν περυσινὴν περίοδον καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν ἀγοραπωλησιῶν, αἱ τιμαὶ ἦσαν πολὺ ὑψηλότεραι. Οὕτω ἤρχισαν ἀπὸ 7 δραχμὰς τὸ κιλόν, ἔφθασαν τὰς 8,50, τὴν ἰδίαν δὲ ἐποχὴν πέρυσιν ἐπωλοῦντο πρὸς 9,50 μέχρι 10 δραχμῶν τὸ κιλόν. Ἡ πτῶσις αὐτὴ τῶν τιμῶν θὰ πρέπει νὰ ἐκτιμηθῇ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὰ ηὐξημένα ἔξοδα τῶν παραγωγῶν καὶ τὴν μεγάλην αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων. Σημαντικαὶ ποσότητες ἐξακολουθοῦν νὰ παραμένουν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν. Δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μόνον εἰς τὴν περιοχὴν Νεοχωρίου καὶ Κατοχῆς, ὑπάρχουν ἀκόμη 300 περίπου τόννοι.

§10Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἐτόνισα χθὲς ὁμιλῶν ἐπὶ παρομοίας ἐρωτήσεως, ὁ χειμὼν ἐφέτος ἦλθε βραδύτερον καὶ ἑπομένως ποσότητες φασολίων ἔμειναν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, λόγῳ μειωμένης καταναλώσεως. Ἐλπίζω, ὅτι μὲ τὴν ἔλευσιν τοῦ χειμῶνος θὰ ἔχωμεν ὕψωσιν τῶν τιμῶν.

§11Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ὑποστηρίζεται, ὅτι αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι συνετέλεσαν εἰς τὴν μείωσιν τῶν τιμῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπογραμμίσω καὶ πάλιν, ὅτι πέρυσι αἱ τιμαὶ ἤρχισαν ἀπὸ τὰς 7 δραχμὰς καὶ ἔφθασαν τὰς 10. Ἐφέτος κατὰ τὰς ἀντιστοίχους χρονολογίας ἤρχισαν αἱ τιμαὶ ἀπὸ τὰς δραχμὰς 6,70 καὶ ἔφθασαν εἰς τὰς 7,40. Οὐδεμίαν σχέσιν ἠμπορεῖ νὰ ἔχουν αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι. Ἡ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ διατυπωθεῖσα εὐχή, ἀποδεικνύει τὴν ἔλλειψιν οἱασδήποτε πολιτικῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐναποθέτει τὴν προστασίαν τῶν παραγωγῶν εἰς τὰς καιρικὰς συνθήκας καὶ μόνον.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Παπαδημητρίου, ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν βαμβακοπαραγωγῶν Αἰτωλοακαρνανίας.

§13Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον ἔγγραφον ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ εὐχαριστῶ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Ἡλιοπούλου καὶ Κύρκου, ἀναφερομένης εἰς τὸν ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας διωγμὸν τῶν πλανοδίων ὀπωροπωλῶν.

§15Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, διεβιβάσαμεν τὴν ἀναφορὰν τῶν συναδέλφων μὲ ἔγγραφον ἐπεῖγον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως, καθ’ ὅσον ἡ ἐρώτησις δὲν ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου.

§16Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μεταφερθῇ ἡ ἐρώτησις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου, ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σακελλάρη, Τσιάρα καὶ Δούκα, ἀναφερομένης εἰς τὸν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου προκηρυχθέντα διαγωνισμὸν διὰ τὴν προμήθειαν ὀσπρίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§18Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, σχετικὰ μὲ τὸ ἐν λόγῳ θέμα, πράγματι τὴν 11.12.1964 προεκηρύχθη διεθνὴς διαγωνισμὸς διὰ τὴν προμήθειαν 70 τόννων φασολίων. Ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω, ὅτι κατὰ προτίμησιν θὰ προτιμηθοῦν τὰ ὄσπρια ἐσωτερικῆς παραγωγῆς καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπαρκέσουν, τότε θὰ ἀγοράσωμεν καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶχεν ὁ προκηρυχθεὶς διεθνὴς διαγωνισμός.

§19Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀνησυχία τῶν παραγωγῶν ἀκριβῶς εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εὑρίσκεται. Ἐνῷ ὑπάρχουν ποσότητες ἀδιάθετοι εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, γίνεται προμήθεια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Πρῶτα θὰ πρέπει νὰ ἀπορροφηθῇ ἡ ἐγχωρία παραγωγὴ καὶ μετὰ νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§20Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀσφαλῶς μᾶς χαροποιεῖ. Θὰ πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ τεθῇ ἕνας φραγμὸς εἰς τὰς εἰσαγωγὰς ὁσάκις εὑρίσκονται ἀδιάθετοι ποσότητες προϊόντων εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν. Θὰ εὐχαριστηθῶμεν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου θέσῃ τέρμα καὶ ὁρόσημον καὶ παύσῃ νὰ διαθέτῃ πιστώσεις διὰ προμήθειαν προϊόντων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν ταῦτα ἐκ τῆς ἐγχωρίας παραγωγῆς. Ἀκριβῶς αὐτὸ ζητοῦν ὅλοι οἱ ἀγρόται τῆς Ἑλλάδος καὶ θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἂν αὐτὴ ἡ ἀρχὴ σταθεροποιηθῇ ὡς καθεστὼς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου.

§21Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι μόνον ὅταν γίνῃ ἀπορρόφησις τῆς ἐσωτερικῆς παραγωγῆς, μόνον τότε θὰ γίνῃ εἰσαγωγὴ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Τσιάρα, Σακελλάρη, Προκοπίδη, Μαυρίδη, Λαυρεντίδη κλπ., ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν βαμβακοπαραγωγῶν τῶν χωρίων Ἀραβυσσοῦ, Καλλιπόλεως, Μεσσιανοῦ καὶ Μελισσίου Ν. Πέλλης, Στρυμονοχωρίου Σερρῶν καὶ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παλαιοφύτου Γιαννιτσῶν, αἰτουμένων ἐξαγγελίαν μέτρων προστασίας βάμβακος.

§23Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα δὲν ὑπάρχει, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μέτρα ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐφέτος ἐπεδότησε κατὰ ποτιστικὸν στρέμμα μὲ 150 δραχμάς, ἐνῷ ἦτο 100 καὶ κατὰ ξηρικὸν ἀπὸ 70 εἰς 100. Ἔχομεν, λοιπόν, 150 καὶ 100 δραχμὰς ἐπιδότησιν κατὰ στρέμμα. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀνέρχεται εἰς 250.000.000 δραχμὰς καὶ ἀφορᾷ τὸ 1964. Ἐπίσης ἀπεφασίσθη, διὰ πρώτην φορὰν ὑπὸ τῆς Κ.Υ. Δ.Ε.Π., ἡ συγκέντρωσις μὲ τιμὴν 6 δραχ. κατὰ κιλὸν τῆς κατωτέρας ποιότητος σπόρων βάμβακος, τῶν μεταβροχικῶν λεγομένων. Αὐτὴ ἦτο ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τοῦ βάμβακος καὶ νομίζω, ὅτι ἦσαν ἱκανοποιημένοι οἱ βαμβακοπαραγωγοί, καθ’ ὅσον διεμορφώθη ἡ μέση τιμὴ εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον 7,80 κατὰ κιλόν, καὶ μόνον 30 τόννους συνεκέντρωσε τὸ Κράτος κατωτέρας ποιότητος βάμβακος.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§25Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, νὰ πιστεύω, ὅτι οἱ βαμβακοκαλλιεργηταὶ εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν, διότι αἱ τιμαὶ εἶναι πράγματι ἐν συγκρίσει μὲ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς πάρα πολὺ χαμηλαὶ καὶ τὰ ἔξοδα εἶναι τεράστια. Τὰ συλλεκτικὰ μόνον, κύριοι βουλευταί, εὑρίσκονται εἰς τοιοῦτον ὕψος, ὥστε νὰ ἀπορροφοῦν τελευταίως 3 δραχμὰς κατὰ κιλόν. Ἡ αὔξησις τῆς κατὰ στρέμμα ἐπιδοτήσεως τὴν ὁποίαν ἐτόνισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι πράγματι ὠφέλιμος διὰ τοὺς ἀγρότας, ἀλλὰ βεβαιωθῆτε δὲν ὠφέλησε τοὺς παραγωγοὺς ὅσον θὰ ἔπρεπε. Τὸ δρᾶμα τῶν βαμβακοκαλλιεργητῶν εἶναι κυρίως ἡ συλλογή. Εἰς ἄλλα κράτη, κύριοι βουλευταί, ὅταν ἡ παραγωγὴ κινδυνεύῃ, βοηθοῦν καὶ οἱ φοιτηταὶ καὶ ὁ στρατὸς πολλὲς φορές. Ἐδῶ, στὸν δικό μας τὸν τόπο κανεὶς δὲν βοηθεῖ τὸν ἀγρότην. Οἱ πάντες τὸν ἐγκαταλείπουν εἰς τὴν μοῖραν του ἄοπλον καὶ ἀβοήθητον. Ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ θέμα αὐτὸ δὲν εἶναι ἱκανοποιητική, λυποῦμαι ποὺ αὐτὸ τὸ τονίζω ὑπευθύνως ἀπὸ αὐτὴν ἐδῶ τὴν θέσιν. Οἱ παραγωγοὶ τοῦ βάμβακος πράγματι, κύριοι βουλευταί, εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν, διότι οὐδεὶς παραγωγὸς μὲ τὰς τιμὰς ποὺ δίδει τὸ ἐμπόριον, ἐπῆρε τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς του. Ἐὰν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς δι’ ὅλα τὰ προϊόντα, ἑπομένως καὶ στὸ βαμβάκι δὲν ἱκανοποιηθῇ, ὁσαδήποτε ἡμίμετρα καὶ ἂν ληφθοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, δὲν θὰ ἱκανοποιήσουν τοὺς μόχθους τῶν παραγωγῶν μας. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπρεπε νὰ μένῃ ἱκανοποιημένη ἀπὸ τὰ μέτρα ποὺ ἔλαβε καὶ θὰ πρέπει νὰ λάβῃ ἄλλα μέτρα ποὺ νὰ καλύπτουν ἐπὶ τέλους τὸ κόστος παραγωγῆς τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Ἂν τοῦτο δὲν τὸ πράξῃ, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ βαμβακοκαλλιέργεια θὰ μειωθῇ σοβαρώτατα καὶ ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν θὰ ἀποτύχῃ καὶ τοιαύτην ἐξέλιξιν δὲν τὴν ἐπιθυμοῦμεν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σακελλάρης, ἔχει τὸν λόγον.

§27Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός, τὸ θέμα διὰ τὸ 1964 παρῆλθεν. Ὅπως εἶπεν ἐπίσης, ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὡρισμένα μέτρα διὰ τὴν ἐπιδότησιν τῶν παραγωγῶν κατὰ στρέμμα. Πράγματι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς ἔχει ἀνέλθει ἰδιαιτέρως ἐκ τῶν συλλεκτικῶν. Ἐπίσης δὲν ὑπάρχει μείωσις οὔτε εἰς τὰ καύσιμα οὔτε εἰς τὸ νερὸ ποὺ χρησιμοποιοῦν. Καὶ ὅτι ἀκριβῶς ἡ ὑπόθεσις τῆς βαμβακοπαραγωγῆς — καὶ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βαμβακοπαραγωγῆς των, εὑρίσκονται εἰς δεινὴν θέσιν — εἶναι, ὅτι ἐφέτος δὲν ἔχουν αὔξησιν τῶν καλλιεργειῶν των εἰς στρέμματα. Αὐτὸ εἶναι κρίσιμον σημεῖον τὸ ὁποῖον, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν, πρέπει νὰ τὸ προσέξῃ. Δηλαδὴ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε διὰ τὰ τεῦτλα νὰ λάβῃ καὶ διὰ τὸν βάμβακα, ὁ ὁποῖος εἶναι ἓν ἐκ τῶν κυριωτέρων προϊόντων τῆς χώρας μας.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Προκοπίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§29Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, οὐδόλως μᾶς ἱκανοποίησε. Δὲν εἶναι τὸ θέμα, ὅτι ἡ πριμοδότησις ἢ ἡ ἐπιδότησις, ἥτις ἀνῆλθεν εἰς 150 δραχ., διὰ τὰ ποτιστικὰ καὶ 100 διὰ τὰ ξηρικὰ ἔλυσε τὸ θέμα. Ἡ ἐπιδότησις ὑπῆρχε καὶ ἐδόθη μία αὔξησις ἐκ 30 δραχμῶν. Αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἐκεῖνο ποὺ ἔχει σημασίαν εἶναι, ὅτι ἐμειώθη ἡ καλλιέργεια τοῦ βάμβακος. Ὁ κ. Ὑφυπουργός, εἶπεν, ὅτι ἡ ΚΥΔΕΠ ἔχει συγκεντρώσει 30 χιλιάδες τόννους εἰς τὴν τιμὴν τῶν 6 δραχ. κατὰ κιλόν. Ἐξέχασεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι κατὰ τὸν μῆνα Νοέμβριον τοῦ 1963, ὅταν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τότε, διερχόμενος τὴν ἰδιαιτέραν ἐκλογικὴν περιφέρειάν μου, ἔφθασεν εἰς Γιαννιτσὰ καὶ ὁμιλῶν ἐνώπιον συγκεντρώσεως τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας μας, εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ τιμὴ τοῦ βάμβακος νὰ εἶναι 7,80 δραχ. Πρέπει, μὲ τὸ σημερινὸν κόστος παραγωγῆς νὰ εἶναι τοὐλάχιστον 10 δραχ. κατὰ κιλόν. Ἐπίστευσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὴν ἐπαγγελίαν αὐτὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὸν ἐξηπάτησε μὲ τὰς κενὰς φράσεις. Βλέπετε σήμερον τὸ ἀποτέλεσμα, ὅταν ἔφθασε νὰ εἶναι ὑπεύθυνος Κυβερνήτης τῆς χώρας, ἡ τιμὴ νὰ εἶναι 6 δραχ. κατὰ κιλόν. Καὶ ὁμιλεῖτε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ τιμὴ εἶναι ἱκανοποιητικὴ διὰ τοὺς ἀγρότας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑφυπουργόν, νὰ μελετήσῃ περισσότερον τὰς ἐξαγγελίας τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τοὺς ἐξώστας τῆς ὑπαίθρου ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καὶ νὰ φροντίσῃ διὰ τὴν καλυτέραν προστασίαν τοῦ βασικοῦ τούτου προϊόντος. Ἐπιβάλλεται καὶ δι’ ἕνα εἰσέτι λόγον ἡ λῆψις μέτρων ὑπὲρ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, διότι δὲν ὑπάρχουν πλέον εἰς τὴν ὕπαιθρον ἐργατικὰ χέρια ὥστε νὰ ἐπιδοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν καὶ συγκομιδὴν βαμβακοπαραγωγικῶν περιοχῶν, εἰς τὰς ὁποίας τὸ κόστος ἔχει ἀνέλθει πολὺ ὑψηλά. Φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν δὲν ληφθοῦν ριζικὰ μέτρα προστασίας τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, διὰ τῶν ὁποίων νὰ καλύπτεται τὸ ὑψηλότατον κόστος παραγωγῆς δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν. Φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν δὲν γίνουν ὅλα αὐτὰ θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ καταπληκτικοῦ φαινομένου νὰ μὴ ὑπάρχῃ εἰς τὸ μέλλον βαμβακοκαλλιέργεια εἰς τὸν τόπον μας καὶ τὰ ἀποτελέσματα τὰ γνωρίζεται κάλλιον ἐμοῦ. Συνιστῶ νὰ συνέλθῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς πολὺ χαμηλὴν στάθμην.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Λαυρεντίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§31Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις εἶχεν εἴπει, ὅτι θὰ ἐξαγγείλῃ ἐπαναστατικὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ἐνῷ ἀνέμεινεν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τὴν λῆψιν αὐτῶν τῶν μέτρων ἤκουσε μὲ ἔκπληξιν νὰ ἐξαγγέλλωνται μέτρα προστασίας γεωργικῶν εἰδῶν ποὺ δὲν ἐνδιαφέρουν ἀπολύτως τοὺς ἀγρότας μας. Ἐξήγγειλε βασικὰς τιμὰς εἰς ὡρισμένα προϊόντα τὰ ὁποῖα εἶναι μὴ βασικὰ καὶ παρέλειψε νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὰ 3 βασικὰ προϊόντα, τὸν βάμβακα, τὸν καπνὸν καὶ τὸν σῖτον. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν αἱ ἐρωτήσεις νὰ συζητοῦνται ἐγκαίρως, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητοῦμεν διὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις περὶ προστασίας τοῦ βάμβακος καὶ φθάνομεν ἤδη εἰς τὴν περίοδον ποὺ ἄρχεται προπαρασκευαστικὴ τῆς βαμβακοκαλλιεργείας. Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ βγάλωμεν τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου ἀπὸ τὴν πλάνην, ὅτι μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις, οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ εἶναι ἱκανοποιημένοι. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι ἡ παραγωγὴ τοῦ βάμβακος ἐμειώθη. Ἐφέτος τὰ ἡμερομίσθια ἀπὸ 60 δραχ. ἀνῆλθον εἰς 90 καὶ οὕτω ἔχομεν ὑψηλὸν κόστος παραγωγῆς. Ἔπρεπε νὰ εἴχωμεν τὴν τιμὴν τῶν 10 δραχμῶν κατὰ κιλόν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθοῦν τὰ ὑπερέξοδα τῆς καλλιεργείας τοῦ βάμβακος καὶ ὄχι νὰ καθορισθῇ τιμὴ συγκεντρώσεως 6 δρχ. ποὺ ἐδόθησαν καὶ λυποῦμαι πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, ὅτι εἶναι ἱκανοποιημένοι οἱ βαμβακοπαραγωγοί. Ἡ ἐκδοθεῖσα αὔξησις ἐπιδοτήσεως τῶν 30 δραχ. κατὰ στρέμμα, δὲν καλύπτει τὸ μέγα κόστος παραγωγῆς. Ἐφέτος οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ ἔμειναν ἐντελῶς ἀνικανοποίητοι καὶ θὰ ὑποχρεωθοῦν ἐὰν συνεχισθῇ ἡ μὴ προστασία τοῦ προϊόντος, νὰ ἐπαναρχίσουν τὴν σιτοκαλλιέργειαν ἔστω καὶ ἂν ἡ στρεμματικὴ ἀπόδοσις ἀνέρχεται εἰς 30–40 κιλὰ σιτάρι, καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ ἀθρόα ἔξοδος τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ μας διὰ τὰς χώρας τοῦ ἐξωτερικοῦ, συνέβαλεν εἰς τὸ νὰ φθάσῃ τὸ κόστος παραγωγῆς τοῦ βάμβακος εἰς τὰ ὑψηλότατα ἐπίπεδα καὶ οὕτω τὰ σημερινὰ ἐργατικὰ ἡμερομίσθια εἶναι ηὐξημένα κατὰ 50%.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παππᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§33Θ. ΠΑΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ τὰ γενικώτερα αἰτήματα τῶν βαμβακοπαραγωγῶν, ἀνέπτυξαν τὰς ἀπόψεις τοῦ κόμματός μας οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι κ.κ. Σακελλάρης καὶ Τσιάρας. Βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐξάρωμεν τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῆς κατὰ στρέμμα ἐπιδοτήσεως τῆς βαμβακοκαλλιεργείας. Ἐγώ, ἂν ἔλαβα τὸν λόγον, τὸν ἔλαβα διὰ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὸ αἴτημα τῶν βαμβακοπαραγωγῶν ὡρισμένων περιφερειῶν τῆς χώρας μας, εἰς τὰς ὁποίας τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς εἶναι πολὺ ηὐξημένον λόγῳ τῆς κατατμήσεως τοῦ ἐδάφους. Πρόκειται περὶ τῶν περιοχῶν ἐκείνων ὅπου ἡ πρὸς καλλιέργειαν γῆ εἶναι εἰς μικρὰ τεμάχια, δὲν δύναται νὰ ἀρδευθοῦν τὰ τεμάχια αὐτὰ ἄλλως καὶ ἀναγκάζονται οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ νὰ ἀνοίγουν πηγάδια δι’ ἐξεύρεσιν ὕδατος πρὸς ποτισμὸν τῶν τεμαχίων αὐτῶν, χρησιμοποιοῦντες ἀντλητικὰ μηχανήματα. Κύριε Πρόεδρε, πέραν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐν προκειμένῳ, πρὸς διευκόλυνσιν τῶν βαμβακοκαλλιεργητῶν, πρέπει νὰ ληφθοῦν συμπληρωματικῶς καὶ τὰ ἑξῆς μέτρα, εἰς τὰς περιφερείας αὐτάς, ὅπως ἐν Λήμνῳ καὶ ἀλλαχοῦ. 1) Νὰ διευκολυνθοῦν ὥστε τὰ μηχανήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν πάρει ἀπὸ τὴν ΑΤΕ, νὰ τὰ πληρώνουν εἰς μακροπροθέσμους δόσεις ἄνευ ἐπιβαρύνσεως καὶ 2) εἰς τὸ θέμα τῶν καυσίμων, νὰ ληφθῇ εἰδικὸν μέτρον, ὥστε νὰ τοὺς δίδεται περισσοτέρα ποσότης καυσίμων μὲ μειωμένην τιμήν, ἵνα περιορίζεται τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς. Ἐπίσης, θὰ παρεκάλουν, παρισταμένου καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως ἐφαρμοσθῇ μὲ εὐρύτητα ἡ διάταξις ἥτις ἐτέθη εἰς τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, ὥστε κατὰ τὴν περίοδον τῆς συγκομιδῆς τοῦ βάμβακος νὰ δίδωνται ἄδειαι εἰς τοὺς στρατευσίμους, ὥστε νὰ βοηθοῦν τοὺς οἰκείους των κατὰ τὴν συγκομιδήν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Πιπιλῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§35Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζουν οἱ καλλιεργηταὶ βάμβακος, ὥστε νὰ μὴ ἐπαναπαύεται ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε καὶ τὰ ὁποῖα καθ’ ἡμᾶς εἶναι ἡμίμετρα. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ σοβαρῶς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ νὰ δώσῃ ἐνίσχυσιν πραγματικὴν εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ προϊόντος μας καὶ νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα προηγουμένως ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Διότι αὐτὰ κάθε ἄλλο παρὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν βαμβακοπαραγωγῶν εἶναι, ἐφ’ ὅσον οἱ οἰωνοὶ διὰ τὴν ἐφετεινὴν καλλιέργειαν εἶναι λίαν δυσμενεῖς.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γραφάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§37Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μὲ τιμήσῃ μὲ τὴν προσοχήν του. Γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὰ ἔξοδα καλλιεργείας κατὰ στρέμμα ἀνέρχονται περίπου εἰς 1.300–1.400 δραχ. Ἐπ’ αὐτοῦ, φαντάζομαι νὰ συμφωνῆτε καὶ συνομολογῆτε. Ἡ στρεμματικὴ ἀπόδοσις συσπόρου βάμβακος, εἶναι 250 κιλά. Ἐὰν κάμετε ὑπολογισμὸν ἐσόδων καὶ ἐξόδων, θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν μένουν εἰς τὸν βαμβακοπαραγωγὸν παρὰ 600 δραχ. κατὰ στρέμμα. Εἰς αὐτὰ βέβαια δὲν ὑπολογίζονται καὶ τὰ ἰδικά του ἡμερομίσθια. Ἐπίσης πέραν τῶν ἐξόδων καλλιεργείας καὶ ἀρδεύσεως, ὑπάρχουν καὶ ἔξοδα καταπολεμήσεως ἀσθενειῶν ἅτινα ἀνέρχονται εἰς 300–400 δραχ. κατὰ στρέμμα. Ἐὰν προσθέσωμεν καὶ τὰ ἔξοδα αὐτά, τότε δὲν μένει τίποτε εἰς τὸν βαμβακοπαραγωγόν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Καὶ ἀντί, κ. Ὑπουργέ, νὰ μᾶς εἴπητε, ὅτι ἐδώσατε τὰς ἐπιδοτήσεις τὰς ὁποίας ἐδώσατε, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω διὰ ποῖον σκοπὸν ἐφαρμόζετε τὰς διγράμμους ἐπιταγάς. Ἀσφαλῶς τὰς ἐφαρμόζετε, διὰ νὰ εἶναι πάντοτε ὁ παραγωγὸς ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Τραπέζης. Δηλαδὴ ὅταν ἕνας παραγωγὸς πηγαίνῃ νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὴν Τράπεζαν μὲ τὴν ἐπιταγὴν αὐτὴν τὰ χρήματά του, θὰ τοῦ κρατήσουν πρῶτον τὸ χρέος του πρὸς τὴν Τράπεζαν καὶ κατόπιν θὰ τοῦ δώσουν τὰ ὑπόλοιπα. Μὲ τὰ μέτρα αὐτά, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἔχωμεν ἐκπλήξεις ἀργότερον, διότι οἱ καλλιεργηταὶ θὰ στραφοῦν πρὸς ἄλλας καλλιεργείας, καθ’ ὅσον ἡ καλλιέργεια τοῦ βάμβακος, κατέστη ἀσύμφορος καὶ ἡ εὐθύνη δὲν θὰ βαρύνῃ ἡμᾶς, ἀλλὰ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου.

§39Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι οἱ ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι, ἐζήτουν ἀφορμὴν νὰ γενικευθῇ τρόπον τινὰ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προστασίας τοῦ βάμβακος. Πάντως εἶμαι περιληπτικός, θὰ προσπαθήσω νὰ δώσω μίαν περιληπτικὴν ἀπάντησιν. Θὰ ἠμποροῦσα ὅμως νὰ τονίσω ἐξ ὑπαρχῆς, ὅτι ὡς καλλιεργητής, ἐγὼ προσωπικῶς, βάμβακος, ἔχω περισσοτέραν ἐμπειρίαν ἀπὸ τοὺς κ. συναδέλφους» καὶ νομίζω, ὅτι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰς τὴν διάθεσίν των, δὲν ἔχουν ἀκριβῶς ὅπως τὰ ἀνέφερον. Ὅπως ἐτέθη τὸ πρόβλημα, ὑπάρχουν δύο θέματα. Ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς τιμῆς: Εἶναι ἡ μέση τιμὴ τοῦ 1964, 7,80 κατὰ κιλόν, σὺν 1 δραχ. περίπου ἡ ἐπιδότησις, δηλαδὴ περίπου 9 δραχ. κατὰ κιλόν. Εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὸν παραγωγόν. Δεύτερον εἶναι τὸ θέμα τοῦ κόστους καὶ ἰδίως τὰ συλλεκτικά. Οἱ ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, ἐτόνισαν πράγματι μίαν ἀκραίαν περίπτωσιν. Διότι τρεῖς δραχ. συλλεκτικὰ εἶναι μόνον τὸν Δεκέμβριον καὶ πολλὰς φορὰς εἶναι 4 καὶ 5 δραχ. καὶ οἱ βαμβακοπαραγωγοί, λόγῳ τῶν βροχῶν ἐγκαταλείπουν τελείως τὴν παραγωγήν των. Ἀρχίζουν τὰ συλλεκτικὰ μὲ 1 δραχ. κατὰ κιλὸν τὸν Σεπτέμβριον καὶ φθάνουν τὸν Δεκέμβριον μὲ 3 καὶ 4 δραχ. καὶ 50%, ὅπως ἠξεύρει καὶ ὁ κ. Καλαντζῆς ἀπὸ τὴν Φθιώτιδα, ποὺ ἀπ’ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς συγγενεύομεν, δηλαδὴ 50% ὁ παραγωγὸς καὶ 50% ὁ συλλέγων. Ἑπομένως τὸ θέμα τῶν συλλεκτικῶν δὲν εἶναι ἀκριβῶς ὅπως τὸ ἔθεσαν οἱ ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, διότι ἔλαβον ὑπ’ ὄψει των μίαν ἀκραίαν περίπτωσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἐλλείψεως ἐργατικῶν χειρῶν, ἀσφαλῶς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, δὲν εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἔλλειψιν αὐτήν, διότι γνωρίζετε ἰδίως οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ, ὅτι τὸ μακροχρόνιον αὐτὸ πρόβλημα τῆς μεταναστεύσεως, δὲν ὀφείλεται εἰς ἡμᾶς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Σᾶς ἤκουσα μὲ μεγάλην προσοχὴν καὶ δὲν διέκοψα κανένα. Ἐπίσης ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἐπιδοτήσεως, ἐτόνισα καὶ εἰς τὴν ἀρχήν, λέγω καὶ τώρα, ὅτι εἶναι 70 δραχ. διὰ τὰ ξηρικὰ καὶ 100 δραχ. διὰ τὰ ποτιστικά. Ἔγινεν 100 καὶ 150. Ἑπομένως ὑπῆρξε μία αὔξησις τῆς ἐπιδοτήσεως κατὰ 30%. Τὶ ἄλλο ἠμποροῦσε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις; Ηὔξησε τὴν ἐπιδότησιν κατὰ 30%. Ἔχω ἀκόμη νὰ εἴπω δι’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα συνεκέντρωσεν ἡ ΚΥΔΕΠ, ὅτι ἐνῷ τὰ προηγούμενα χρόνια ἐπωλοῦντο πρὸς 3 δραχ. κατὰ κιλόν, ἐπλήρωσεν 6 δραχ. κατὰ κιλὸν διὰ τὰς τελευταίας ποιότητας. Αὐτὰ σᾶς τὰ ἀναφέρω ἐκ προσωπικῆς ἐμπειρίας.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§41Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἦτο μεταξὺ τῶν ὑποβαλόντων τὴν ἐρώτησιν, μοῦ ἔκαμε τὴν σύστασιν, ὅπως ἐφαρμόσω τὸν ψηφισθέντα νόμον ἐσχάτως ὑπὸ τῆς Βουλῆς, βάσει τοῦ ὁποίου θὰ χορηγοῦνται ἀγροτικαὶ ἄδειαι εἰς τοὺς στρατιώτας, διὰ νὰ βοηθοῦν τὰς οἰκογενείας των εἰς τὴν συγκομιδήν. Ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον, ὅτι τηρῶ πάντοτε τοὺς νόμους καὶ ἐφαρμόζω αὐτούς, πολὺ δὲ περισσότερον ὅταν εἶμαι καὶ ὁ εἰσηγητής των. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μοῦ δίδει τὴν εὐκαιρίαν νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι πρὶν ἢ ὑπάρξῃ παρόμοιος νόμος, ὁ ὁποῖος μὲ ὑποχρεώνει εἰς τὴν χορήγησιν ἀδειῶν ἀγροτικῶν, εἰς τοὺς στρατιώτας, ἐφήρμοσα μόνος μου διὰ διαταγῆς, τὴν χορήγησιν ἀγροτικῶν ἀδειῶν εἰς τοὺς στρατιώτας, διὰ νὰ βοηθήσουν τὰς οἰκογενείας των κατὰ τὸν χρόνον τῆς συγκομιδῆς.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Προκοπίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§43Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ηὔξησε τὰς ἐπιδοτήσεις κατὰ 30%. Δὲν μᾶς εἶπεν ὅμως ἐὰν ἡ καλλιέργεια ηὐξήθη ἢ ἐμειώθη. Τὸν πληροφορῶ, ἐὰν δὲν τὸ γνωρίζῃ, ὅτι ἡ καλλιέργεια ἐμειώθη καὶ δὲν ξεύρω μὲ αὐτὸν τὸν ρυθμὸν ποὺ πᾶμε, ποὺ θὰ φθάσωμεν. Διότι ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ μηδὲν τὶ λόγον ἔχει ἡ ἐπιδότησις, οἱ ἀγρόται τὸ ἀντιλαμβάνονται, ἐκεῖνοι ποὺ δὲν τὸ ἀντιλαμβάνονται εἶναι οἱ Κυβερνῶντες. Τὸ θέμα κύριε Πρόεδρε, εἶναι σπουδαιότατον καὶ ζωτικὸν διὰ τοὺς βαμβακοπαραγωγοὺς καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, πρέπει νὰ προχωρήσῃ περισσότερον καὶ νὰ βοηθήσῃ τὰ προϊόντα μας, διὰ νὰ τὰ ἐξάγωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ πᾶμε ὄχι μόνον δὲν θὰ τὰ ἐξαγάγωμεν, ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ εἰσαγάγωμεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ βάμβακα. Φαίνεται αὐταὶ εἶναι αἱ προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὁ λαὸς παρακολουθεῖ καὶ ἀγρυπνεῖ.

§44Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. (Ὁμιλεῖ διαμαρτυρόμενος) (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§45Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐγγραφῇ ὁ κ. συνάδελφος νὰ ὁμιλήσῃ. Ἔχω ὅμως νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἡ ἐπαρχία του τὸν ἀκούει. Θὰ ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῶν καπνῶν καὶ θὰ προκληθῇ ὁ κ. συνάδελφος καὶ δὲν ξεύρω ἐὰν θὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἢ θὰ ἀπουσιάζῃ διὰ νὰ πληροφορηθοῦν οἱ καπνοπαραγωγοὶ τῆς ἐπαρχίας του, ποίαν στάσιν θὰ τηρήσῃ διὰ τὰ καπνά.

§46Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεκόψατε ὅμως χωρὶς τὴν ἄδειαν τοῦ Προεδρείου.

§48Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Προκοπίδης, μὲ προεκάλεσεν εἰπών, ὅτι ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῶν καπνῶν ἐὰν θὰ εἶμαι ἐδῶ ἢ θὰ ἀπουσιάζω καὶ ποίαν στάσιν θὰ τηρήσω ὅταν τὸ θέμα τῶν καπνῶν ἀπασχολήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Τοῦ ἀπαντῶ, ὅτι πέρυσι τὰ καπνὰ ἐπωλήθησαν εἰς τιμὴν πολὺ καλυτέραν ἀπ’ ὅ,τι ἐπωλοῦντο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ, ποὺ τὰ καπνὰ ἐπώλει ὁ περονόσπορος. Φέτος θὰ πωληθοῦν ἀκόμη καλύτερα.

§49Ι. ΠΡΟΚΟΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ μιμηθῶ τὸν κ. συνάδελφον, διότι πολὺ καλὰ γνωρίζει, ὅτι ἡ προσπάθεια ὅλων μας κατευθύνεται πῶς θὰ δώσωμεν καλυτέρας τιμὰς εἰς τὰ προϊόντα τῶν ἀγροτῶν μας καὶ μάλιστα εἰς τὰ καπνὰ καὶ τὸν βάμβακα, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλα τὰ προϊόντα. Ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ ξεχνᾷ ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι, ὅτι τὰ καπνὰ ΚΟΥ-ΛΑΡ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἐπωλοῦντο πρὸς 35 δραχμὰς κατὰ κιλὸν καὶ οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς ἐκλογικῆς μου περιφερείας ἔλεγον εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, ὅτι θὰ ἐπωλοῦντο δύο δολλάρια, ἤτοι 60 δραχμὰς κατὰ κιλὸν ἐὰν ἤρχοντο εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ πρέπει νὰ γνωρίσῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία πόσον ἐπωλήθησαν τὰ καπνά. Ἐπωλήθησαν 25–28 δραχ. κατὰ κιλόν. Δὲν τοὺς πιστεύουν πλέον οἱ παραγωγοὶ καὶ δὲν τολμοῦν νὰ ἐπισκεφθῶσι τὰ χωρία τῆς ἐκλογικῆς των περιφερείας. Κατηφεῖς οἱ ἀγρόται διὰ τὸ πάθημά των δὲν ὁμιλοῦν, ἀλλὰ θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ ὁμιλήσουν καὶ μάλιστα πολὺ γρήγορα.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Φράγκος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς ἀγελαδοτρόφων Ἀττικῆς, αἰτουμένης προστασίαν τιμῆς τοῦ γάλακτος.

§51Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ θέμα τῆς τιμῆς τοῦ γάλακτος, κατόπιν μελέτης τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἐλήφθη τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην ἀπὸ τὴν Οἰκονομικὴν Ἐπιτροπὴν ἀπόφασις αὐξήσεως κατὰ 20 λεπτὰ τὸ κιλόν.

§52Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ τιμαὶ τῶν ζωοτροφῶν ηὐξήθησαν κατὰ 100%. Ἡ βαμβακόπητα ἀπὸ 1,40 δραχ. ποὺ εἶχε σήμερα ἔχει 3,20. Ἡ πόλμα ἡ κρατικὴ ἀπὸ 90 λεπτὰ πωλεῖται σήμερον 1,20–1,60 δραχ. Ὁ ἀμερικανικὸς ἀραβόσιτος ποὺ προσφέρεται ἐδῶ δωρεάν, ηὐξήθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ κατὰ 20–30% διὰ νὰ πλουτισθῇ ὁ προϋπολογισμός. Ἔναντι ὅλων αὐτῶν, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργός, μᾶς εἶπεν, ὅτι ηὐξήθη ἡ τιμὴ τοῦ γάλακτος κατὰ 20 λεπτὰ τὸ κιλόν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἐμπαιγμὸν τῶν παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον νὰ χύνουν τὸ γάλα τους εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ νὰ ὁδηγοῦν τὸ ζωϊκὸν κεφάλαιον εἰς τὰ σφαγεῖα διὰ νὰ ἀπαλλαγοῦν τοῦ βάρους. Εἶναι καιρὸς ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ἐπαγγελίας της, καὶ νὰ ἐνθυμηθῇ ὅταν οἱ ὑποψήφιοι περιήρχοντο εἰς τὰ χωρία μὲ ἕνα μπουκάλι Καραντάνη νερό, καὶ ἔλεγον εἰς τοὺς παραγωγούς, ὅτι βλέπετε, αὐτὸ ἔχει 4 δρχ. καὶ τὸ γάλα σας ἔχει 3. Ὅταν ἡμεῖς ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, θὰ σᾶς δώσωμεν 5 καὶ 6 δραχ. τὸ κιλόν. Ἦλθε λοιπὸν ἡ ὥρα νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποσχέσεις της. Δὲν νομίζω, ὅτι χάριν τῆς ἀκριβείας καὶ πρὸς διάσωσιν αὐτῆς, ἡ Κυβέρνησις θὰ χρησιμοποιήσῃ τοὺς παραγωγοὺς ὡς θύματα διὰ νὰ τρῶνε οἱ ἄνθρωποι τῶν πόλεων. Ὑπῆρξεν ἐποχὴ ποὺ πράγματι οἱ παραγωγοὶ ἐλάμβανον 3,70 κατὰ κιλόν, ἀλλὰ αἱ τιμαὶ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἔβαινον πρὸς τὰ κάτω. Ἀλλὰ καὶ σήμερον ἀκόμη οἱ παραγωγοὶ ἐὰν εἶχαν τὰς τιμὰς τοῦ 1963, θὰ ἦσαν ἱκανοποιημένοι. Ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, μὲ τὴν κατάντια εἰς τὴν ὁποίαν ἐφέρατε τὸν κόσμον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Φράγκο, κάμνετε ἐπερώτησιν. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐπερώτησις, ἀλλὰ ἐρώτησις.

§54Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Ὑπάρχει, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐπερώτησίς μας, ἀλλὰ μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ συζητοῦμεν αὕτη θὰ ἔλθῃ μετὰ 6 μῆνας πρὸς συζήτησιν, ὁπότε τὸ θέμα θὰ εἶναι ἄκυρον. Θέλω λοιπὸν νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου δὲν ἀντιμετωπίζεται μὲ αὐτὰ τὰ μέτρα. Δὲν θὰ πληρώνῃ ὁ παραγωγός, διὰ νὰ τρῶμε ἡμεῖς εἰς τὰς πόλεις.

§55Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος. Ἀνεξαρτήτως, κ. Πρόεδρε, τοῦ γεγονότος, ὅτι εἶμαι βουλευτὴς τῆς περιφερείας διὰ τὴν ὁποίαν ὡμίλησεν ὁ συνάδελφος κ. Φράγκου, ἀνεξαρτήτως πρὸς τὸ ὅτι ἔχω καταθέσει καὶ ἐγὼ συναφῆ ἐρώτησιν, ὡς ἐπίσης καὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι δὲν ἐδόθησαν ἐπιδοτήσεις ἰσοδυναμοῦσαι πρὸς τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ κόστους τοῦ γάλακτος, λόγῳ τῆς ηὐξημένης τιμῆς ζωοτροφῶν, ὁ κ. συνάδελφος, ὁμιλῶν, εἶπεν, ὅτι κυβερνητικοὶ ὑποψήφιοι τῆς περιφερείας, κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον περιήρχοντο τὴν περιφέρειαν ἐπιδεικνύοντες μίαν φιάλην μὲ νερό κλπ. Ὁ κ. συνάδελφος ὀφείλει νὰ προσδιορίσῃ σαφῶς, ἂν ἐγὼ ἤμην μεταξὺ τῶν συναδέλφων αὐτῶν τοὺς ὁποίους ἐννοεῖ ὁ κ. Φράγκος. (Θόρυβος ἐκ τῆς ΕΡΕ).

§56Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν ἐνόουν τὸν κ. Διαμαντόπουλον.

§57Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδώσατε τὸν λόγον εἰς τὸν συνάδελφον κ. Διαμαντόπουλον, χωρὶς νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένος.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπρόκειτο, κ. συνάδελφε, περὶ προσωπικοῦ θέματος.

§59Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος, διότι καὶ ἐγὼ εἶμαι βουλευτὴς τῆς αὐτῆς περιφερείας. Καὶ ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι τὰ ὑπὸ τοῦ συναδέλφου κυρίου Φράγκου, λεχθέντα, ἀναφορικῶς μὲ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, εἶναι ἀπολύτως ἀληθῆ. (Θόρυβος).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§61Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω ἄλλο τί, εἰμὴ νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῶν γαλακτοπαραγωγῶν καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐνισχύσῃ τούτους, πέραν τῆς δοθείσης αὐξήσεως, καὶ δι’ ἄλλων μέτρων ὑπὲρ τῶν γαλακτοπαραγωγῶν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀνερούσης, ἔχει τὸν λόγον.

§63Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑφυπουργὸν Ἐμπορίου, ἐὰν τὰ μέτρα παροχῆς προστασίας τῶν γαλακτοπαραγωγῶν θὰ ἐπεκταθοῦν καὶ διὰ τοὺς παραγωγοὺς γάλακτος, Νομοῦ Κυκλάδων. Ἐὰν θὰ δοθῇ ἐπίδομα καὶ εἰς τὰς Κυκλάδας ὡς καὶ λῆψις προνοίας παροχῆς ἐπαρκῶν καὶ εἰς μειωμένας τιμὰς ζωοτροφῶν πρὸς τοὺς παραγωγούς μας, δηλ. ἐὰν αἱ Κυκλάδες θὰ ἐξαιρεθοῦν προστασίας ἢ καὶ αὐταὶ θὰ προστατευθοῦν ὡς ἐπιβάλλεται.

§64Χ. ΠΙΠΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ μᾶς γνωρίσῃ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἐν γένει προστασίας τῶν γαλακτοπαραγωγῶν, πολλῷ μᾶλλον καθ’ ὅσον κυβερνητικὸς βουλευτὴς ἀνεφέρθη εἰς τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐτήρησε τὰς ὑποχρεώσεις της, τὰς ἐξαγγελθείσας ἀναφορικῶς μὲ τὸ προϊὸν αὐτό. Δὲν εἶναι κυρίως ἡ τιμὴ τοῦ γάλακτος, νομίζω, ποὺ ἐνδιαφέρει εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν καὶ ἀρκεῖται ἡ Κυβέρνησις εἰς αὔξησιν 20 λεπτῶν κατὰ κιλόν. Ἀλλὰ εἶναι καὶ ἡ χαμηλὴ τιμὴ τῶν ζωοτροφῶν καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐκεῖνοι παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλονται διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς προστασίας τῆς συμπαθοῦς αὐτῆς τάξεως.

§65Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, (θόρυβος ἐκ τῆς ΕΡΕ). Καὶ ὁ κ. Παπαχρήστου, δὲν μὲ ἐξῄρεσε τῶν ὅσων κατηγγέλθησαν διὰ τοὺς Κυβερνητικοὺς ὑποψηφίους εἰς τὴν περιφέρειάν μου καὶ ἢ θὰ ἀνακαλέσῃ ἢ θὰ μὲ ἀναγκάσῃ νὰ τοῦ πῶ αὐτὸ ποὺ τοῦ εἶπα τὸ 1956, ποῖος δηλαδὴ εἶναι.....

§66Α. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναμφισβητήτως μόνον ὁ κ. Διαμαντόπουλος, δὲν ὡμίλησε κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον διὰ τὴν τιμὴν τοῦ γάλακτος εἰς τὴν περιφέρειαν. Ὡμίλησαν μόνον οἱ λοιποὶ ὑποψήφιοι, ὁ δὲ τελευταῖος τούτων εἶπε μόνον, ὅτι θὰ ἐδίδετο τιμὴ βελτιωμένη ἀνταποκρινομένη πρὸς τὸ κόστος καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς παραγωγῆς.

§67Α. ΣΠΑΝΟΡΡΗΓΑΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, μίαν ἀπάντησιν θὰ ἤθελα νὰ δώσω εἰς τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι κατέθεσαν τὴν σχετικὴν ἐρώτησιν. Πράγματι διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν ὄχι μόνον οἱ γαλακτοπαραγωγοί, ἀλλὰ οἱ οἱοιδήποτε παραγωγοί, ὑπάρχουν δύο τρόποι, ἢ νὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ ἢ νὰ μειωθῇ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς, ἢ καὶ τὰ δύο. Ἡμεῖς ἐλάβομεν ἕνα μέτρον. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὸ σύνολον τῶν μέτρων καὶ ἰδίως τὴν μείωσιν τῶν κτηνοτροφῶν, τὸ πρόβλημα τῆς μειώσεως τῶν κτηνοτροφῶν καὶ ἐντὸς συντόμου χρόνου θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀναγγείλωμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβωμεν διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῶν κτηνοτροφῶν. Ἐπίσης θέλω νὰ προσθέσω καὶ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Φράγκου, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζῃ, ὅτι αἱ τιμαὶ τοῦ γάλακτος ἔχουν παγώσει ἀπὸ τὸ 1957. Ἕνα αἴτημα, κ. συνάδελφε, τόσον παλαιὸν ἐπὶ ὀκτὼ χρόνια δὲν ἱκανοποιήθη καὶ τώρα ἔρχεσθε μὲ τόσην σφοδρότητα καὶ μὲ τοιαύτην διάθεσιν νὰ ἐπικρίνετε τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία τοὐλάχιστον μερικῶς ἀντεπεκρίθη εἰς τὸ αἴτημα τῶν γαλακτοπαραγωγῶν; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρελθούσης τῆς ὥρας, τερματίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§69Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον. Ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν καὶ μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸν κ. Διαμαντόπουλον. Φαίνεται, ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ παρακολουθήσῃ. Εἶπα, ὅτι πραγματικῶς τότε ὑπῆρχε μᾶλλον τιμὴ ἀσφαλείας, παρὰ διατίμησις, διότι τότε τὸ γάλα δὲν εἶχε καμμίαν πέρασι καὶ ἐτέθη μόνον ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καὶ ἐπειδὴ αἱ τιμαὶ ἦσαν πρὸς τὰ κάτω, οἱ παραγωγοὶ δὲν εἶχαν καμμίαν ἀνάγκην νὰ πάρουν πάρα πάνω. Ἤδη, ἐφ’ ὅσον αἱ τιμαὶ ἔφθασαν ἐκεῖ ποὺ ἔφθασαν, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἀναγνωρίζει καὶ λέγει, ὅτι ἀφοῦ ἐκάμαμεν τὸ λάθος νὰ δεχθῶμεν ὑπερτίμησιν..... (Τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἰσέρχεται εἰς τὴν αἴθουσαν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κ. Παπανδρέου, χειροκροτούμενος ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως).

§70Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Αὐτὴ δὲν εἶναι νομίζω πρᾶξις Βουλῆς νὰ διακόπτεται ὁ ὁμιλῶν βουλευτής, διὰ νὰ χειροκροτήσετε. Εἶναι πρᾶξις, ἡ ὁποία δὲν σᾶς συνιστᾷ, οὔτε σᾶς τιμᾷ.

§71Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μᾶς προκαλεῖ ὁ κ. συνάδελφος.

§72Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Εἶπα προηγουμένως, ὅτι αἱ τιμαὶ τοῦ γάλακτος.....

§73Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Νὰ μάθῃς νὰ μιλᾶς.

§74Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, κ. Πρόεδρε, καὶ νὰ ζητήσῃ συγγνώμην ἀπὸ τὴν Βουλὴν διὰ τὴν φράσιν ποὺ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος.

§75Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα καὶ δικαιοῦμαι μιὰ φορὰ ποὺ ἦλθεν ἕνα θέμα τῆς ἐπαρχίας μου νὰ ὁμιλήσω ἐλευθέρως.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμιλήσατε πολὺ περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι σᾶς ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμός.

§77Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Ἀπαντῶ καὶ δικαιοῦμαι νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι αἱ τιμαὶ τοῦ γάλακτος ἦσαν στάσιμοι καὶ εἶπα, ὅτι ἦσαν στάσιμοι, διότι αἱ ζωοτροφαὶ ἐπωλοῦντο τότε εἰς τιμὰς χαμηλάς. Ἐφ’ ὅσον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἔκαμε τὸ λάθος νὰ αὐξήσῃ τὰς τιμὰς τῶν ζωοτροφῶν, εἶναι ὑποχρεωμένον, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ξεφύγῃ, νὰ αὐξήσῃ καὶ τὴν τιμὴν τοῦ γάλακτος.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὰ εἴπητε αὐτά, κύριε Φράγκο, εἰς τὴν ἐπερώτησίν σας, καθῆστε κάτω, προκαλεῖτε τὴν δυσφορίαν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς καὶ τῶν ὁμοφρόνων σας ἀκόμη. Καθῆστε κάτω, δὲν ἔχετε περαιτέρω τὸν λόγον. Κύριοι βουλευταί, προκειμένου νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον ὡρισμένων συναδέλφων, καὶ νὰ καταλήξωμεν ἀπόψε εἰς ὁριστικὴν ἀπόφασιν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἅπαντες ἔχομεν ἐγκαταλείψει ἔξω τῆς αἰθούσης αὐτῆς πᾶν ἴχνος κομματικοῦ πάθους, ἢ πολιτικοῦ συμφέροντος. Ἀπροκαλύπτως καὶ ἀνεπηρεάστως, μὲ πλήρη ἀντικειμενικότητα καὶ ἀμεροληψίαν ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ἐν ἀπολύτῳ νηφαλιότητι τὴν ἀπόφασίν μας εἰς τρόπον ὥστε καὶ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου νὰ κρατήσωμεν εἰς περιωπήν, καὶ πρὸς τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου, ἡ ὁποία εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εὑρίσκει τὴν ἐπισημοτέραν της ἐπαλήθευσιν, νὰ ἐπιδείξωμεν τὸν ὀφειλόμενον σεβασμόν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἔχει τὸν λόγον.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δύο συνεδριάσεις μακροτάτης διαρκείας, ἀσυνήθους διαρκείας, ἡ δευτέρα διήρκεσε μέχρι τῆς 7ης πρωϊνῆς, ἀφιερώθησαν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ἡ ΕΔΑ. Καὶ εἰσερχόμεθα σήμερον εἰς τὴν τρίτην συνεδρίασιν. Θεωρῶ ἀναγκαῖον, καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ τὸ πράξω, νὰ προβῶ εἰς ὡρισμένας διαπιστώσεις καὶ νὰ χαράξω ὡρισμένας γραμμάς. Τέσσαρα εἶναι τὰ σημεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Πρῶτον, ὁ ἀξιότιμος, κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνεφανίσθη ἐνώπιον τοῦ Σώματος κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν, δηλαδὴ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἠθικὸν καὶ δικαστικὸν καὶ ἀπόκειται εἰς τὴν συνείδησιν ἑκάστου ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων νὰ λάβῃ θέσιν. Ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι εἶχα τὴν πρόθεσιν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ οὐσιαστικωτέραν θέσιν. Δὲν εἶχα τὴν πρόθεσιν αὐτήν. Καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν ἀνεγίγνωσκον σήμερον τὴν νέαν δήλωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἐμμένει εἰς τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ πατάξῃ καὶ ἐὰν δὲν εἶχον ἀναγνώσει αὐτὴν τὴν δήλωσιν θὰ ἠρκούμην εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπα ἀπόψε, δηλαδὴ εἰς τὴν διαπίστωσιν, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ ἦτο δικαίωμά του νὰ λάβῃ αὐτήν. Δεύτερον, ἐπεχειρήθη νὰ ἐμφανισθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις ὡς ζητοῦσα νὰ καλυφθῇ ὄπισθεν τῆς παραγραφῆς. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβὲς καὶ εἶναι προσπάθεια μειώσεως τῆς παρατάξεως, ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὁποίας ἔχω τὴν μεγάλην τιμὴν νὰ εὑρίσκωμαι. Τὰ πράγματα εἶναι εἰς ὅλους σας γνωστά. Πρῶτος ὡμίλησεν ὡς εἰσηγητὴς τῆς προτάσεως τῆς ΕΔΑ, ὁ κ. Ἡλιόπουλος καὶ περὶ τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας του ἔθιξε δι’ ἐλαχίστων — καὶ εἶναι αὐτονόητον, διατὶ μόνον δι’ ἐλαχίστων — τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς, συνδυάσας μάλιστα τοῦτο πρὸς μίαν παράδοξον θεωρίαν, τελείως νέαν, περὶ τοῦ κατ’ ἐξακολούθησιν ἀδικήματος. Παρὰ ταῦτα, ὅταν ἀνῆλθον ἐγὼ εἰς τὸ βῆμα, παρεμέρισα τὸ θέμα καὶ ἐθεώρησα, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ἐπηρεασθῇ κἂν ἀπὸ τὸ θέμα τοῦτο, δηλαδὴ ἀπὸ τὸ θέμα τῆς παραγραφῆς αὐτὸ καθ’ ἑαυτό. Ἀλλὰ ἀνῆλθε μετ’ ἐμὲ εἰς τὸ βῆμα ὁ φίλος ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος εὐθέως ἔθεσε, καὶ δικαίωμά του ἦτο νὰ θέση τὸ ζήτημα, καταλήξας ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑπῆρχεν ἀδίκημα ἔχει παραγραφῆ καὶ μετὰ τὸν κ. Μαρκεζίνην, βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὡμίλησαν ἐπὶ τοῦ θέματος, ὡμίλησε π.χ. ὁ κ. Βασιλᾶτος. Τὶ ἔπρεπε νὰ πράξωμεν ἡμεῖς, νὰ μὴ λάβωμε θέσιν; Κύριοι, ὤφειλα καὶ προσωπικῶς νὰ λάβω θέσιν καὶ ὤφειλα νὰ λάβω θέσιν κυρίως διὰ νὰ καταγγείλω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ὑπόθεσις ἀνακινεῖται ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ, βάσει τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ἐν πλήρει γνώσει τῶν ἀνακινούντων αὐτήν, ὅτι τὸ εἰδικὸν Δικαστήριον, ἐὰν τελικῶς φθάσῃ ἕως ἐκεῖ ἡ ὑπόθεσις, θὰ ἀποφανθῇ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι τὰ ὑποτιθέμενα ἀδικήματα εἶναι παραγεγραμμένα. Ἐν γνώσει αὐτοῦ προέβησαν, οἱ κύριοι αὐτοί, εἰς τὴν κατάθεσιν τῆς προτάσεως, περὶ παραπομπῆς, διότι ἔχουν παρέλθει ὄχι μόνον 3, ἀλλὰ 4 σύνοδοι. Πρόκειται λοιπὸν — καὶ μόνον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν συνεδύασα τὴν στάσιν μου ἐπὶ τοῦ θέματος μὲ τὸ τυπικὸν καθαρῶς ζήτημα τῆς παραγραφῆς — πρόκειται λέγω περὶ πολιτικῆς ἀσχημίας. Καὶ αὐτὴ ἡ ἀσχημία στρέφεται ὀλιγώτερον κατὰ τῶν συναδέλφων μου τέως Ὑπουργῶν, εἴτε εὑρίσκονται ἐν τῇ Βουλῇ, εἴτε εὑρίσκονται ἐκτὸς αὐτῆς καὶ στρέφεται περισσότερον κατὰ τοῦ ἱδρυτοῦ τοῦ κόμματος, κατ’ ἐκείνου τὸν ὁποῖον διεδέχθην εἰς τὴν ἡγεσίαν τῆς ΕΡΕ. Καὶ στρέφεται, ἐὰν θέλετε ὀλιγώτερον καὶ κατ’ αὐτοῦ καὶ πολὺ περισσότερον καθ’ ὁλοκλήρου τῆς παρατάξεως τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπῶ. Ἐφοβήθη ἡ ΕΔΑ τὴν τελευταίως ἀναπτυχθεῖσαν δραστηριότητα τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐφοβήθη τὴν ἀπόφασιν τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ δώσῃ μάχην ἀπὸ χωριὸ σὲ χωριὸ καὶ ἀπὸ λαγκάδι σὲ λαγκάδι (χειροκροτήματα). Ἐφοβήθη ἡ ΕΔΑ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ ἀποκαλύψῃ τὰς ἐνεργείας της, ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι εἶναι λίαν ἐπικίνδυνοι διὰ τὴν ἀσφάλειαν καὶ γενικῶς διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας. Καὶ ἐσκέφθη, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀντιπερισπάσῃ τὸν ἀγῶνα, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπεδύθημεν, ἀλλὰ εἰς μάτην πιστεύει, ὅτι θὰ ἀντιπερισπάσῃ τὸν ἀγῶνα αὐτόν. Θὰ τὸν καταστήσῃ δριμύτερον καὶ βιαιότερον. Ἐκεῖνο μάλιστα τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ σπουδαιότερον εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι θὰ καταστήσῃ, εἶμαι βέβαιος περὶ αὐτοῦ, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, τὴν φωνήν μας, ἀκόμη συμπαθεστέραν εἰς τὸν λαόν, εἰς τὸν ἁπλοῦν μάλιστα λαόν, ὁ ὁποῖος μὲ τὸ ἔξοχον ἠθικόν του ἔνστικτον δὲν ἀνέχεται τὰς ἠθικὰς ἀσχημίας, ὅπως εἶναι αὐτή. Τρίτον, ἡ ΕΔΑ, ὑπελόγισε καὶ ὅπως ἀπεδείχθη ἀπὸ ὡρισμένας τοὐλάχιστον ἀγορεύσεις συναδέλφων τῆς Ε.Κ., ὑπελόγισε καλῶς ἐπὶ ἑνὸς ἀδιεξόδου, πρὸ τοῦ ὁποίου ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀγάγῃ τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν. Τὸ ἀδιέξοδον εἶναι ἀνύπαρκτον καὶ πρόκειται περὶ παγίδος, ἀλλὰ δὲν ἀποκλείεται νὰ πέσουν συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. πολλοὶ ἢ ὀλίγοι, οἱ περισσότεροι, ἢ οἱ ὀλιγώτεροι, εἰς τὴν παγίδα αὐτήν. Ποῖον εἶναι τὸ ἀδιέξοδον, τὸ ψευδές, τὸ ἀνύπαρκτον κατ’ οὐσίαν ἀδιέξοδον, ὅπως τὸ ἐμφανίζει ἡ ΕΔΑ; Ἡ ΕΔΑ λέγει πρὸς τὴν Ε.Κ.: Εἴχατε ἐπὶ ἔτη καταγγείλει τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ, ἰδίᾳ ἀπὸ τὸ 1961 καὶ ἐντεῦθεν ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσήλθατε εἰς τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα, εἴχατε προβῆ εἰς καταγγελίας, εἴχατε ὑποσχεθῆ εἰς τὸν λαόν, ὅτι θὰ ἀποκαλύψετε πᾶν ὅ,τι συνέβη, ὅτι θὰ ἀναζητήσετε τοὺς ὑπευθύνους, ὅτι θὰ πλήξετε τοὺς ὑπευθύνους. Ἐπράξαμεν λέγει ἡ ΕΔΑ, καὶ τὸ εἶπε ρητῶς ὁ κ. Ἡλιόπουλος, δικαιολογῶν τὴν καθυστέρησιν τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως, περὶ παραπομπῆς, ὅ,τι ὠφείλατε νὰ πράξετε σεῖς, ἀνεμέναμεν, μάλιστα, ἐπὶ δεκαήμερον, εἶπεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος, διὰ νὰ ἀφήσωμε σᾶς νὰ ὑποβάλετε τὴν πρότασιν παραπομπῆς. Δὲν τὸ ἐπράξατε, τὸ πράττομεν ἡμεῖς. Πῶς θὰ τὴν καταψηφίσετε; Ἐὰν δὲν ψηφίσετε ὑπὲρ τῆς προτάσεώς μας, θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ παγίς, ὅτι δὲν ἐπιστεύατε εἰς ὅσα ἐλέγατε, καὶ πέραν αὐτοῦ θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι συμμαχεῖτε, κατὰ τρόπον ἐμμέσως ἢ ἀμέσως μὲ τὴν λεγομένην δεξιὰν διὰ τὴν συγκάλυψιν τῶν πράξεων αὐτῆς, πράξεων τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε. Διατί, λέγω, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ ἀδιέξοδον αὐτὸ εἶναι ψευδές, εἶναι ἀνύπαρκτον; Βεβαίως ὅποιος ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, εἰς οἱανδήποτε παράταξιν καὶ ἐὰν ἀνήκῃ, νομίζει εἰλικρινῶς, ὅτι ὑπάρχουν σοβαραὶ ἐνδείξεις κατὰ τὰς ὁποίας οἱ ἐγκαλούμενοι τέως Ὑπουργοί, ἐξετέλεσαν πράξεις ποινικῶς κολασίμους, ὅποιος ὕστερα ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ ἀπὸ τὴν μελέτην τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, νομίσει, ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη σοβαρωτάτη ἔνδειξις, βεβαίως πρέπει νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τῆς ΕΔΑ, πρὸς σύστασιν ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, ἄρα ὑπὲρ τῆς ἐνάρξεως τῆς διαδικασίας περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, τοὐτέστι τῆς ποινικῆς διαδικασίας, διότι ἡ ποινικὴ διαδικασία ἄρχεται ἀπὸ τῆς ὑπερψηφίσεως τῆς προτάσεως περὶ καταρτίσεως τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχουν συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι τὸ πιστεύουν, ὄχι μόνον δικαίωμά των εἶναι, ἀλλὰ καθῆκον νὰ καταλήξουν, εἴτε τὴν πρότασιν τὴν ἔκαμεν ἡ ΕΔΑ, εἴτε οἱονδήποτε κόμμα, ὑπὲρ τῆς προτάσεως. Ποτέ, ὅμως, λόγῳ τοῦ ψευδοῦς ἀδιεξόδου. Ὀφείλουν νὰ ψηφίσουν ὑπὲρ τῆς προτάσεως, ἐὰν πέραν οἱουδήποτε συλλογισμοῦ συνδεομένου μὲ τὸ ψευδὲς αὐτὸ ἀδιέξοδον, ἡ συνείδησίς των ἐπιβάλῃ τοῦτο. Καὶ ἡ συνείδησις δὲν ἐπιτρέπεται, λειτουργοῦσα κανονικῶς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν βασικῶν ἀρχῶν τῆς ἠθικῆς, νὰ ὁδηγήσῃ βουλευτὴν εἰς ὑπερψήφισιν τῆς προτάσεως ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς παραδόξου καὶ ὑπούλου συλλογισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἠκούσθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τοῦ συλλογισμοῦ, ὁ ὁποῖος λέγει: Ἐπὶ τέλους ἂς διευκρινίσῃ τὰ πράγματα ἡ ἀνακριτικὴ ἐπιτροπή. Κύριοι συνάδελφοι, οὐδέποτε εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ κοινοβουλευτικὴν εἰδικώτερον ἱστορίαν τῆς χώρας, ὡδήγησεν εἰς τὴν σύστασιν ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ἔναρξιν διαδικασίας ποινικῆς διώξεως πολιτικῶν ἀνδρῶν, συλλογισμὸς ὡς ὁ ἀκόλουθος: Διατὶ νὰ ἀποφασίσωμεν ἡμεῖς, ἂς ἀνατεθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν. Αὐτὸς ὁ ἄνετος συλλογισμὸς εἶναι ἀπαράδεκτος. Αὐτὸ θὰ ἐσήμαινε ἐὰν τὸν εἶχον ἀκολουθήσει οἱ πατέρες καὶ οἱ πάπποι μας, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἐπανειλημμένως νὰ εἶχε κινηθῇ διαδικασία ποινικὴ ἐναντίον Ὑπουργῶν καὶ Πρωθυπουργῶν, ἀλλ’ ἡ σοβαρότης, ἡ ὁποία διέκρινε τὸν πολιτικὸν κόσμον, τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν, δὲν ἐπέτρεψεν ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων συλλογισμῶν νὰ καταρτίζωνται ἐπιτροπαὶ καὶ νὰ κινῆται ἡ ποινικὴ διαδικασία κατὰ Ὑπουργῶν. Κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὸ τέταρτον καὶ τελευταῖον σημεῖον. Ἐὰν ἡ ΕΔΑ ἐπεχείρησε νὰ φέρῃ τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς ἐνώπιον ψευδοῦς ἀδιεξόδου, ἐγὼ ἀνῆλθον διὰ νὰ καλέσω ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ἀντικρίσῃ εὐθέως τὰς εὐθύνας της. Εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, εἶναι ἡλίου φαεινότερον καὶ κατέστη καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν διὰ τῶν ἀγορεύσεων τῶν κ. κ. Πρωτοπαπαδάκη καὶ Παπαληγούρα, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα διώξεως, οὔτε ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας οὔτε ἀπὸ τυπικῆς πολιτικῆς ἀπόψεως. Παραμερίζω μάλιστα τὸ τυπικὸν πολιτικὸν θέμα, δηλαδὴ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν παραγραφήν. Εἶπα ἄλλωστε τὶ νόημα ἔχει ἡ ἀντίδρασίς μου ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό. Κύριοι, λυποῦμαι, διότι εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς ἐντάσεως, ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν εἰς τὴν Βουλήν, προέβην, ὅταν διεπίστωσα ἐπὶ τῇ βάσει ἀντικειμενικῆς κρίσεως ὡρισμένα κενὰ ἢ ὡρισμένας ἀπαραδέκτους νύξεις εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν ἀνωτάτων δικαστῶν, εἰς κάπως δικαίαν κατ’ αὐτῶν κριτικήν. Τιμῶ τὴν δικαιοσύνην ὅσον οὐδεὶς ἄλλος ἢ τὴν τιμῶ ὅσον οἱοσδήποτε ἄλλος, ὁ ὁποῖος τὴν τιμᾷ εἰς οἷον ὕψος τὴν τιμῶ ἐγώ, ἀλλὰ πῶς νὰ θεωρήσω ὀρθὸν καὶ δίκαιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀντιτίθεται πρὸς τὴν βασικὴν ἀρχὴν τῆς ἰσονομίας, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀντίκειται εἰς τὴν ἀρχὴν νὰ ἀκούεται καὶ ἡ ἄλλη πλευρὰ καὶ νὰ μὴ καταλήγῃ ἀνώτατος δικαστικὸς εἰς κρίσιν χωρὶς νὰ ἀκούσῃ καὶ τὴν ἄλλην πλευράν; Ἀπὸ τῆς πρώτης συνεδριάσεως ἐπεσήμανα καὶ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἐπισημάνω, ὅτι δὲν ἠρώτησαν οἱ ἀνώτατοι δικαστικοὶ τοὺς κατ’ ἐξοχὴν ἁρμοδίους τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε. Δὲν ἐζήτησαν νὰ διαφωτισθοῦν. Ἐὰν τὸ ἐζήτουν καὶ ἐὰν δὲν περιέπιπτον εἰς αὐτὸ τὸ καθαρῶς ἠθικὸν λάθος, διότι εἶναι ἠθικὸν λάθος αὐτό, δὲν θὰ κατέληγον καὶ εἰς ὡρισμένα λογικὰ σφάλματα, διότι θὰ διεφωτίζοντο καὶ θὰ ἀπέφευγον ὡρισμένα λογικὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὴν ἔκθεσίν των. Κύριοι, θέμα οὐσίας διὰ πάντα καλοπίστως καὶ ἀπολύτως ἀκομματίστως παρακολουθήσαντα τὴν λεπτομερῆ καὶ ἐμπεριστατωμένην ἀνάλυσιν τῶν πραγμάτων εἰς τὴν ὁποίαν προέβησαν οἱ δύο τέως Ὑπουργοί, κ.κ. Πρωτοπαπαδάκης καὶ Παπαληγούρας, θέμα οὐσίας δὲν ὑπάρχει. Βεβαίως δικαίωμα οἱουδήποτε ἐξ ὑμῶν, κ. συνάδελφοι, εἶναι νὰ πιστεύῃ, ὅτι ὑπάρχει θέμα οὐσίας, ἀπὸ ἀπόψεως ὀρθῆς ἢ μὴ πολιτικῆς τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ ἐπὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν καὶ τὰ θέματα τοῦ κατηγορητηρίου. Ἀλλ’ ἡ πολιτικὴ μιᾶς Κυβερνήσεως, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, δὲν παραπέμπεται εἰς Δικαστήρια, καὶ δὲν παραπέμπεται οὔτε εἰς ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν. Ἐὰν τοῦτο πράξητε, ἐὰν προχωρήσητε χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ θέμα οἱασδήποτε ποινικῶς διωκτέας πράξεως, ἐὰν προχωρήσητε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς προτάσεως τῆς ΕΔΑ, θὰ κλονίσητε τὸ Σύνταγμα, θὰ κλονίσητε τὰ βάθρα τὰ ἠθικὰ τοῦ Δημοκρατικοῦ πολιτεύματος, ἄνευ τῶν ὁποίων τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος εἶναι λόγος κενός. Θὰ παραβιάσητε, ἐὰν τὸ πράξητε, τὰς στοιχειώδεις ἀρχάς, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται εἰς τὰς Δημοκρατίας ἡ σχέσις πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας. (Χειροκροτήματα). Θέλει ἡ πλειοψηφία νὰ τὸ πράξῃ; Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν ἐμποδίσω νὰ τὸ πράξῃ. Θέτω τὰ ζητήματα κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ λάβῃ τὰς ἀποφάσεις του, ἀλλὰ ἐὰν ἡ πλειοψηφία τὸ πράξῃ, ἐὰν κλονίσῃ τὰ βάθρα τῆς Δημοκρατίας, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν σχέσεις μεταξὺ πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας, ἀποκλειούσας καὶ τὴν παραμικρὰν ὑποψίαν διώξεως πολιτικῆς, ἐὰν τὸ πράξῃ καὶ κλονίσῃ αὐτὰ τὰ βάθρα τοῦ πολιτεύματος, τότε θὰ συναγάγωμεν καὶ ἡμεῖς τὰ συμπεράσματά μας καὶ θὰ ρυθμίσωμεν βάσει τῶν συμπερασμάτων αὐτῶν τὴν τακτικὴν τοῦ περαιτέρω ἀγῶνος μας. (Χειροκροτήματα). Κύριοι, δὲν δέχομαι νὰ θιγῇ, μόνον καὶ μόνον διὰ λόγους πολιτικῆς ἐκδικήσεως, διότι ποινικὴ θεμελίωσις οἱασδήποτε πράξεως δὲν εἶναι οὔτε οὐσιαστικῶς, οὔτε τυπικῶς νοητή, δὲν δέχομαι, λέγω, νὰ θιγῇ ἀπὸ ἁπλῆν διάθεσιν ἐκδικήσεως ὁ ἱδρυτὴς τοῦ Κόμματος τοῦ ὁποίου ἡγοῦμαι. (Χειροκροτήματα). Δὲν δέχομαι νὰ θιγῇ ὁ Πρωθυπουργὸς Κυβερνήσεων, τῶν ὁποίων μετεῖχον ὡς Ἀντιπρόεδρος. Δὲν δέχομαι περαιτέρω νὰ θιγοῦν συνάδελφοί μας τέως Ὑπουργοί, εἴτε εὑρισκόμενοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν αἴθουσαν, εἴτε εὑρισκόμενοι ἐκτὸς αὐτῆς, συνάδελφοι, τοὺς ὁποίους τιμῶ, συνάδελφοι, τοὺς ὁποίους θεωρῶ ὑπεράνω πάσης ὑποψίας. Κηρύσσομαι ἀλληλέγγυος πρὸς ὅλους τοὺς σκαιῶς ἐγκαλουμένους καὶ δηλῶ, ὅτι ἀπὸ τὴν ἔκβασιν τῆς συνεδριάσεως αὐτῆς θὰ κριθῇ ἡ δυνατότης τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τοῦ κοινοβουλευτικοῦ καὶ δημοκρατικοῦ μας πολιτεύματος. (Χειροκροτήματα).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος...

§81Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον, κ. Τσιαπάρα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§83Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω, ὅσα εἶπον κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν. Τὸ θέμα δὲν εἶναι πολιτικόν. Εἶναι ἠθικὸν καὶ δικαστικόν. Καὶ διὰ τοῦτο ἕκαστος βουλευτὴς καὶ δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ ψηφίσῃ ἐλευθέρως καὶ κατὰ συνείδησιν. (Χειροκροτήματα).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ ἔχει τὸν λόγον.

§85Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁμιλῶν ἐξ ὀνόματος τῆς παρατάξεώς μου, ἐπιθυμῶ προεισαγωγικῶς νὰ διευκρινήσω δύο σημεῖα, τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν τριήμερον διαδρομὴν τῶν συζητήσεων ἐσφαλμένως ἔχουν τοποθετηθῆ. Ὑπῆρξαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ὑπεστηρίχθησαν ἀπόψεις καὶ μάλιστα εἰς τόνον ὑψηλόν, μὲ κἄποιαν ἀγέρωχον καὶ ὑπεροπτικὴν ἀλαζονείαν, αἱ ὁποῖαι τείνουν περίπου εἰς τὸ νὰ καθιερωθῇ, ὅτι οἱ δημόσιοι ἄνδρες, οἱ διαχειριζόμενοι τὴν ἐξουσίαν καὶ τὰ δημόσια συμφέροντα εἶναι ἀνώτεροι καὶ ὑποψίας καὶ ἐλέγχου, ὅτι ὑπάρχει τεκμήριον περὶ τῆς ἀπολύτου ἀθωότητός των. Καὶ ὅλα αὐτὰ συνεδυάσθησαν μὲ ὀξυτάτας ἐπιθέσεις καὶ κατὰ τῆς Δικαστικῆς καὶ κατὰ τῆς Εἰσαγγελικῆς ἀρχῆς. Πιστεύω, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι πράγματα τελείως ξένα καὶ ἄσχετα πρὸς τὸ Συνταγματικόν μας πολίτευμα. Πολὺ ἢ πρὶν ἡ καταχθονίως μηχανορραφοῦσα ΕΔΑ ὑπάρξῃ, ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν ὑπῆρχεν ἀπὸ τὸ 1877 καὶ πρὶν ἀπὸ αὐτὸν ἀπὸ τότε ποὺ κατέστη ἐλεύθερον τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ὑπῆρχε διαδικασία διώξεως τῶν Ὑπουργῶν διὰ παραβάσεις ποινικοῦ χαρακτῆρος ἐν τῇ ἀσκήσει τοῦ καθήκοντός των. Μόνον εἰς τὴν ἀπόλυτον μοναρχίαν τῶν Βουρβώνων ὑπῆρχεν ἡ θεωρία SOLUTUS LEGIBUS, τοῦ λελυμένου τῶν νόμων, διότι ὁ μονάρχης ἦτο ἡ πηγὴ καὶ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας καὶ ὅταν παρενόμει ἐθεωρεῖτο ἀπὸ τοὺς νομοδιδασκάλους, ὅτι δὲν παρενόμει, ἀλλὰ ἐξεδήλωνε θέλησιν μεταβολῆς τοῦ νόμου. Ταμποῦ εἰς τὰ θέματα τὰ συνταγματικὰ δὲν ὑπάρχει. Δὲν διαχειριζόμεθα καὶ ὅλοι ἡμεῖς οἱ πολιτικοὶ καὶ ὅλως ἰδιαιτέρως οἱ Ὑπουργοὶ οὔτε ἰδικάς μας ὑποθέσεις, οὔτε ἰδικά μας χρήματα. Εἴμεθα ἐντολοδόχοι τοῦ λαοῦ, τοῦ ὁποίου καὶ τὰς ὑποθέσεις καὶ τὰ χρήματα διαχειριζόμεθα καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι πρὸς λογοδοσίαν καὶ πολιτικὴν καὶ ἠθικὴν καὶ ποινικήν, ἐὰν παραβῶμεν τοὺς ποινικοὺς νόμους. Ταῦτα δὲ τὰ προσδιορίζει τὸ πολίτευμα κατὰ τρόπον σαφῆ καὶ συγκεκριμένον. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει παναρχαία περὶ τούτου παράδοσις, Ἐχαρακτήρισαν ὡς νόθευσιν τοῦ ἀρχαίου πολιτεύματος τῶν Ἀθηνῶν τὰς διαφόρους ἀτραποὺς διὰ τῶν ὁποίων κατώρθωνον ἐνίοτε πολιτικοὶ ἄνδρες νὰ διαφεύγουν τὴν λογοδοσίαν. Ὁ Αἰσχίνης εἰς τὸν κατὰ Κτησιφῶντος λόγον λέγει: «Πολλοί, γάρ, πάνυ τῶν ὑπευθύνων, ἐπ’ αὐτοφώρῳ κλέπται τῶν δημοσίων χρημάτων ἐξελεγχόμενοι, διεφύγανον ἐκ τῶν δικαστηρίων». Ἀλλὰ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, εἶπεν, ὅτι αὐτὸ εἶναι νόθευσις τοῦ πολιτεύματος καὶ ὄχι ἐφαρμογή του. «Ἐν ταύτῃ τῇ πόλει, οὕτως ἀρχαίᾳ οὔσῃ, τηλικαύτη τὸ μέγεθος, οὐδεὶς ἐστὶν ἀνυπεύθυνος τῶν καὶ ὁπωσοῦν πρὸς τὰ κοινὰ προσεληλυθότων». Καὶ συμπληρώνει: «Ἀνεύθυνον δὲ καὶ ἀνεξέταστον καὶ ἀζήτητον οὐδὲν ἐστὶ τῶν ἐν τῇ πόλει». Δεύτερον θέμα τὸ ὁποῖον ἐπίσης προεισαγωγικῶς πρέπει νὰ διευκρινισθῇ εἶναι, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη καὶ ἀποτελεῖ μίαν ἐσκεμμένην διαβολὴν τοῦ θεσμοῦ πρὸς ἀποφυγὴν ἀποδόσεως εὐθυνῶν, εἶναι ἐσφαλμένον, ὅτι ἡ κίνησις τῆς συνταγματικῆς διαδικασίας τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν παραδίδει βορὰν εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἀντιπάλους τοὺς μειοψηφίσαντας ἤδη πρώην Ὑπουργοὺς καὶ ὅπως ἐγράφη, ἐλέχθη «ἀποτελεῖ ὠμὴν πρᾶξιν ἀπροσχηματίστου πολιτικοῦ διωγμοῦ». Κύριοι συνάδελφοι, λάθος. Παλαιότερον, εἶναι γεγονὸς ποὺ ἰσχύει καὶ μέχρι σήμερον, εἰς ἄλλας χώρας, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, διὰ τοὺς ἔχοντας ἰδιαιτέραν ἀδυναμίαν διὰ τὰ ἐν Ἀγγλίᾳ συμβαίνοντα, παρεπέμποντο οἱ Ὑπουργοὶ εἰς τὴν Ἄνω Βουλήν, ἢ Γερουσίαν. Καὶ παρ’ ἡμῖν, ἐπὶ Ὄθωνος καὶ ἐπὶ Συντάγματος τοῦ 27. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ Γερουσία εἶχε διαφορετικὴν προέλευσιν, ἀλλὰ εἶναι ὁπωσδήποτε πολιτικὸν Σῶμα, ἀκριβῶς καθιερώθη τὸ Εἰδικὸν Συνταγματικὸν Δικαστήριον, ἀποτελούμενον ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ 12 δικαστὰς κληρουμένους μεταξὺ τῶν Ἀρεοπαγιτῶν, Ἐφετῶν καὶ Προέδρων αὐτῶν ἐξ ὁλοκλήρου τῆς Ἐπικρατείας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς δὲν πρόκειται νὰ δικάσωμεν. Δὲν πρόκειται νὰ καταδικάσωμεν. Σήμερον ἔχομεν νὰ ἀποφανθῶμεν ἐὰν ὑπάρχῃ θέμα πιθανολογοῦν ποινικὰς εὐθύνας, θέμα πρὸς ἐξέτασιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη φάσις τῆς διαδικασίας. Ἐὰν ὑπάρχῃ θέμα, ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις παραπομπῆς, δὲν σημαίνει κἄν, ὅτι παρεπέμφθησαν. Θὰ γίνῃ ἡ 12μελὴς ἐπιτροπὴ βουλευτῶν πρὸς συλλογὴν ἀποδείξεων πρὸς προανάκρισιν. Θὰ ὑποβάλῃ εἰς τρίτον στάδιον, εἰς τὸ Σῶμα τὰ πορίσματά της, τὸ Σῶμα θὰ ἐξετάσῃ τὰ πορίσματα αὐτὰ καὶ τότε θὰ ἀποφανθῇ ἐὰν πρέπει ἢ ὄχι νὰ ὑπάρξῃ παραπομπή. Καὶ πάλιν δὲν θὰ δικάσωμεν. Θὰ ἐπακολουθήσῃ κλήρωσις τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου, ἐὰν καὶ ἡ δευτέρα ψηφοφορία εἶναι θετική, τότε ὅλος ὁ φάκελλος θὰ παραδοθῇ εἰς τακτικὸν ἀνακριτήν. Καὶ μετὰ τὴν τακτικὴν ἀνάκρισιν ἰσόβιοι δικασταί, κληρούμενοι— καὶ μεταξὺ τῶν ὁποίων τοὐλάχιστον δὲν ὑπάρχει κανεὶς προερχόμενος ἀπὸ τὴν παράταξίν μας— ἰσόβιοι δικασταὶ κληρούμενοι θὰ ἀποφανθοῦν περὶ ἀθωότητος ἢ περὶ ἐνοχῆς. Ἑπομένως τὸ ζήτημα εἶναι μόνον ἐὰν ὑπάρχῃ θέμα ἐνδεχομένων ποινικῶν εὐθυνῶν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγου εἶπε— νομίζω, ὅτι τὸ ἐκράτησα αὐτολεξεὶ— ὅτι ὁ συλλογισμός, ὅτι ὑπάρχοντος θέματος πρὸς διευκρίνισιν, πρέπει νὰ συσταθῇ ἀνακριτικὴ ἐπιτροπή, διὰ νὰ διαλάμψῃ ἐπὶ τέλους καὶ ἡ ἐνδεχομένη ἀθωότης, διότι καὶ αὐτὴ εἶναι κατ’ ἴσον λόγον ὅσον καὶ ἡ ἐνοχὴ ζητητέα, εἶναι πρωτότυπος, ὕπουλος καὶ οὐδέποτε ἠκούσθη. Πλὴν ἄλλων περιπτώσεων συνέβη νὰ ἀκουσθῇ δὶς ἀπὸ τὸν κ. Κανελλόπουλον τότε μὴ Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, μίαν φορὰν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τῆς προτάσεως παραπομπῆς τοῦ ἐν ἐνεργείᾳ τότε Ὑπουργοῦ κ. Ἀβέρωφ, ὁπότε— καὶ τὰ ἀνέγνωσε προχθὲς ὁ κ. Ἡλιόπουλος— ὁπότε ἐδήλωνεν, ὅτι καίτοι πεισθεὶς ὁ ἴδιος, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα, ἐν τούτοις ἐπιμένει νὰ γίνῃ ἡ παραπομπὴ διὰ νὰ διαλάμψῃ καὶ νὰ διακριβωθῇ ἡ ἀθωότης καὶ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία σκιὰ ἀμφιβολίας. Καὶ δευτέρα φορά, ὅταν προέκυψε τὸ θέμα τῶν ὑγρῶν καυσίμων. Δὲν ὑπῆρξε καμμία Ἀντιπολίτευσις καὶ μάλιστα μὲ καταχθονίους σκοπούς, ἡ ὁποία ἐζήτησε τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ κ. Χατζηπάνος ἐζήτησεν ἀμέσως ὁ ἴδιος νὰ συσταθῇ Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή. Καὶ ἡ Βουλὴ τότε, μὲ πλειοψηφοῦν τὸ ἰδικόν του καὶ τὰ ἄλλα μετ’ αὐτοῦ συνεργαζόμενα κόμματα εἶπεν, ὅτι δὲν ἀρκεῖ ἡ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπή, ἀλλ’ ἐπειδὴ διὰ τοῦ Συντάγματος τῆς Δημοκρατίας ἐθεωρήθη ὅτι εἶχε καταργηθῆ ὁ νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, πρέπει νὰ ἐπαναφέρωμεν ἀμέσως ἐν ἰσχύϊ τὸν νόμον ἐκεῖνον. Καὶ τὸν ἐπανέφερον ἐντὸς δύο συνεδριάσεων. Καὶ μετὰ ταῦτα ἐζήτησεν ὁ ἴδιος εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 25ης Μαΐου 1950 νὰ παραπεμφθῇ διὰ νὰ ἔλθῃ πρὸ ἡμῶν καὶ νὰ ἀναπτύξῃ τὸ θέμα τῆς μεταφορᾶς τῶν ὑγρῶν καυσίμων. Καὶ τότε παρενέβη ἐπίσης ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ εἶπεν, ὅτι «ὁ λόγος ποὺ μὲ ἠνάγκασε νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα ἐπιβάλλει νὰ δεχθῇ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα τὴν παραπομπήν». Ὥστε ὄχι ὕπουλα, ὄχι πρωτάκουστα, εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα, μὴ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἐπίστευε καὶ διεκήρυξε δὶς ὁ κ. Κανελλόπουλος. Πράγματι, αἱ ἀποψιναὶ θεωρίαι, αἱ θεωρίαι αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν κατὰ τὸ τριήμερον, ὅτι πρόκειται περὶ πολιτικοῦ διωγμοῦ, διακόπτουν μίαν παγίαν πολιτικὴν παράδοσιν. Διότι, οὐδέποτε, οὐδὲν κόμμα ἐν Ἑλλάδι ἐθεώρησεν, ὅτι εἶναι ἀλληλέγγυον διὰ τὰς ἐνδεχομένως ποινικὰς εὐθύνας οἱουδήποτε τῶν μελῶν του. Καὶ πέραν τούτου, διότι ὅλοι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες εἶχον τὴν εὐθιξίαν νὰ ζητοῦν νὰ κριθοῦν καὶ ὄχι νὰ συγκαλυφθῇ ἡ περὶ τῶν διατεινομένων παρ’ αὐτῶν παρανομιῶν κινηθεῖσα διαδικασία. Ὑπενθυμίζω, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν Ἀβέρωφ, μέλος τοῦ Κόμματος τοῦ ὁποίου Ἀρχηγὸς ἦτο ὁ Σοφοκλῆς Βενιζέλος, τὸ Κόμμα ἐκεῖνο ἔδωσε τὸ σύνθημα τῆς ἀπελευθερώσεως ἀπὸ οἱανδήποτε κομματικὴν δέσμευσιν τῶν μελῶν του διὰ νὰ χωρήσῃ ἡ δίωξις. Τὸ ἴδιον συνέβη μὲ τὸν Χατζηπάνον. Τὸ ἴδιον συνέβη παλαιότερον μὲ τὴν δίωξιν τοῦ γαμβροῦ τοῦ Πρωθυπουργοῦ Βούλγαρη, τοῦ Νικολοπούλου— ἡ πρώτη περίπτωσις διώξεως— περὶ τοῦ ὁποίου εἶχεν εἴπει τότε ὁ Ροΐδης, ὅτι ὁ Νικολόπουλος ἐγνώριζε 24 τρόπους νὰ πορίζεται χρήματα τιμιώτερος τῶν ὁποίων ἦτο ἡ κλοπή. Μόνον, κύριοι, ἀπὸ τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦλθεν ἡ ΕΡΕ εἰς τὴν ἐξουσίαν ἤλλαξεν αὐτὴ ἡ τιμία παράδοσις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Καὶ ὅταν ἐζητήθη ὁμοψήφως ἀπὸ ὅλην τὴν τότε Ἀντιπολίτευσιν, τοῦ κόμματος τῶν Προοδευτικῶν συμπεριλαμβανομένου, ὁμοψήφως πρὸ τεραστίων ἀποδείξεων, ἡ παραπομπὴ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ Ἐμπορίου Χρυσανθοπούλου διὰ τὴν ὑπόθεσιν ΜΠΟΥΚΕ, ἐτέθη ζήτημα κομματικῆς πειθαρχίας ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κριτηρίου αὐτοῦ καὶ ὄχι κριτηρίου συνειδήσεως, διεκόπη ἡ παλαιὰ παράδοσις. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ τριήμερον τῶν συζητήσεων, ἀνεπτύχθησαν ἀπόψεις οὐσίας, ἀπόψεις νομικαί, ἀπόψεις πολιτικαί. Αἱ ἀπόψεις οὐσίας, δὲν ἦσαν ἀποτέλεσμα οὔτε σπερμολογιῶν ἀνευθύνων, οὔτε ἐπὶ τέλους, καὶ ὑπευθύνων καταγγελιῶν ἐντίμων πολιτικῶν ἀνδρῶν, ἢ ἐντίμων ὀργάνων τῆς δημοσίας γνώμης ἢ ἔστω οἱουδήποτε πολίτου ἔχοντος τὸ θάρρος ἐπωνύμως νὰ καταγγείλῃ. Ὅλαι αἱ πράξεις αἱ οὐσιαστικαί, ἦλθον εἰς τὸ Σῶμα ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς λίαν ἐπιμελοῦς πορίσματος τριῶν ἀνωτάτων δικαστικῶν προερχομένων ἀπὸ τὰ τρία διαφορετικῆς νοοτροπίας, διάφορα ἄλλα ἰσόβαθμα ἀνώτατα δικαστήρια τῆς χώρας, τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, τὸν Ἄρειον Πάγον, τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, ἐπιλεγέντων ἀπὸ τὴν Ὁλομέλειαν ἑκάστου τῶν σωμάτων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι μετὰ μίαν ἐπεξεργασίαν χιλιάδων σελίδων ἐγγράφων καὶ μαρτυρικῶν καταθέσεων, μετὰ σύνταξιν ἰδίας ἑκάστου ἐκθέσεως ὄγκου 800 σελίδων, συνέταξαν ἀπὸ κοινοῦ ὁμοψήφως ἕνα πόρισμα τὸ ὁποῖον καταλαμβάνει 128 διστήλους μεγάλας σελίδας πρακτικῶν. Αὐτὸ διαπιστώνει τὴν τέλεσιν σοβαρωτάτων κακουργιῶν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου χρήματος. Ἑπομένως, δὲν ἦλθον ἐδῶ πράγματα, ἔστω ὡς καταγγελία μιᾶς παρατάξεως ἢ πολλῶν παρατάξεων, ἢ πολλῶν προσώπων. Ἦλθον πράγματα, περὶ τῶν ὁποίων προηγήθη μία ἀνακριτικὴ κρίσις, ἀπὸ ἕνα συλλογικὸν ἀνακριτικὸν σῶμα, τῆς περιωπῆς τοῦ ὁποίου δὲν ἐγνώσθη προηγουμένως εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς χώρας. Κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν τούτων καὶ κατόπιν τῆς λαμπρᾶς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος, νομίζω, ὅτι παρέλκει, πλὴν τῆς ἀπαριθμήσεως μόνον πρὸς ὑπόμνησιν, οἱαδήποτε ἐπὶ τῆς οὐσίας ἐπιμονή. Εἶναι ἡ περίπτωσις τῶν 50.000 Γαλλικῶν φράγκων, διὰ μελέτην ἡ ὁποία συνεφωνήθη νὰ μὴ ἐκτελεσθῇ ὑπὸ τῆς Ο.Λ.Κ.Ο. καταβληθέντων ἐν τούτοις, εἰς τὴν Ο.Λ.Κ.Ο., πρᾶγμα ποὺ ἐχαρακτηρίσθη ἀπὸ τὸν ἀνακριτήν, ὅτι προξενεῖ κατάπληξιν. Εἶναι ἡ μετατροπὴ τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως τῆς Ο.Λ.Κ.Ο., ἡ ὁποία θὰ εἶχε μόνον τὴν μελέτην καὶ τὴν ἐπίβλεψιν, ἡ ὁποία τῆς ἀναθέτει καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων μὲ ἀμοιβὴν ἐργολαβίας 40%, καὶ ἡ ὁποία εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα μόνον τό, ὅτι ἔργον προϋπολογισθὲν ἀρχικῶς ὑπὸ τοῦ Κ.Ν.Α.Π.Ε.Ν. διὰ 11.335.000 δολλάρια καὶ μετὰ βελτιώσεις καὶ προσθήκας εἰς τὴν μελέτην εἰς 19.000.000 δολλάρια, ἐπραγματοποιήθη μὲ δαπάνας 36.400.000 δολλάρια, δηλαδὴ μὲ ὑπέρβασιν 17.400.000 δολλαρίων, ἢ δραχμῶν 523.000.000. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαπίστωσις τῶν τριῶν ἀνωτάτων δικαστικῶν. Ὑπάρχει ἀθέμιτον ὄφελος ὑπὲρ τῆς ΟΛΚΟ καὶ ἀδικαιολόγητος ζημία τῆς Δ.Ε.Η. 75 ἑκατομ. πέραν 20,5 ἑκατ. καὶ πέραν 375.000 δολλαρίων. Τὸ τρίτον εἶναι ἡ προμήθεια τῶν μηχανημάτων κατὰ τὸν τρόπον ἐκεῖνον τὸν ἐξόχως σκανδαλώδη, ὁ ὁποῖος προκύπτει ἀπὸ τὰς ἐπιστολὰς Φιλαρέτου καὶ ὁ ὁποῖος ἀνεβίβασε τὸ κόστος ἀπὸ 4 εἰς 6½ ἑκατ. δολλάρια. Τὸ τέταρτον εἶναι τὸ ἀποκληθὲν σκάνδαλον τοῦ αἰῶνος, ἡ ὑπόθεσις ΠΕΣΙΝΕ εἰς τὴν ὁποίαν ἀπεδείχθη, ὅτι παρὰ τὴν ἐναντίαν διαπίστωσιν τῶν ὑπευθύνων τῆς ΔΕΗ περὶ τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος ὑπεχρεώθησαν νὰ ὑπογράψουν ἀντιθέτως πρὸς τὴν πεποίθησίν των ἐπιστολὴν βεβαιοῦντες ὅτι κοστίζει εὐθηνότερον. Καὶ ἀναφέρεται εἰς τὴν σελίδα 36 τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως τῆς Παρασκευῆς, ὅπου ἀναφέρονται 10 περιπτώσεις διακεκριμέναι κατὰ τὸν ποινικὸν νόμον ἀπάτης δηλαδὴ παραστάσεως ψευδῶν πραγμάτων ὡς ἀληθῶν διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ὑποστηρίξῃ αὐτὰ τὰ πράγματα, διατασσόμενος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὁ κ. Πεζόπουλος διότι τὸ πρωῒ ἐπρόκειτο ὁ κ. Καραμανλῆς νὰ ἐξαγγείλῃ ἀποφάσεις. Καὶ πέμπτον ἡ προτίμησις τῆς Ι-ΣΙΕΪ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς μελέτης τῶν Κρεμαστῶν ἀντὶ τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ παρὰ τὴν διαφορὰν προσφορᾶς 901 χιλιάδων δολλαρίων, ἤτοι περίπου 30 ἑκατομμύρια δρχ., ἡ ὁποία προκύπτει ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας τοῦ κ. Χαρμπούρη σελὶς 109 ἕως 110 τοῦ πορίσματος ἦτο ἀντίθετος πρὸς τὴν θέλησιν τῆς ἡγεσίας τῆς ΔΕΗ καὶ ἐπεβλήθη ὑπὸ τοῦ Κ. Καραμανλῆ διὰ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας κ. Μάρτη. Αὐτὰ εἶναι συνοπτικῶς τὰ οὐσιώδη κεφάλαια τῶν ἀτασθαλιῶν. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀνάγκη δι’ ἐλάχιστον νὰ θέσω ὑπὸ κριτικὸν ἔλεγχον τί ἀπαντοῦν οἱ κ.κ. τότε Ὑπουργοί. Ὁ κ. Παπαληγούρας συνεπικουρούμενος καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Τσάτσου, ἰσχυρίσθη ὅτι οἱ Δικαστικοὶ ὁμιλοῦν μόνον περὶ πράξεων καὶ παραλείψεων τῶν Διευθυντῶν καὶ ὑπαλλήλων τῆς ΔΕΗ οὐχὶ δὲ καὶ τῶν Ὑπουργῶν. Φυσικὰ ἡ ὀξυτάτη ἐπίθεσις κατὰ τῶν Δικαστῶν ἐν τῇ διεξαχθείσῃ συζητήσει ἀποτελεῖ μίαν ἀναγνώρισιν περὶ τοῦ ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι σωστός. Καὶ δὲν εἶναι σωστὸς (παρὰ τὸ δικαίωμα κάθε ἀνθρώπου κατηγορουμένου νὰ εἶναι σεβαστός, ὁτιδήποτε καὶ ἂν εἴπῃ πρὸς ὑπεράσπισίν του) διότι οἱ τρεῖς ἀνώτατοι δικαστικοὶ δὲν εἶχον δικαιολογίαν νὰ ἐξετάσουν εὐθύνας Ὑπουργῶν, διότι ἐχρειάζετο παραπομπὴ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν στεγανὰ εἰς τὰς ἀνθρωπίνας σχέσεις, διότι τὴν στιγμὴν ποὺ διετάχθη ἀνάκρισις περὶ τῶν ἡγητόρων τῆς ΔΕΗ καὶ ἐνεφανίσθησαν πρὸς δικαιολογίαν δημόσια ἔγγραφα ἐξ αὐτῶν δὲ προέκυψεν ἐπέμβασις καὶ ἀνάμιξις διὰ διαταγῶν τῶν Ὑπουργῶν καὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, καὶ ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ οἱ ἐξετασθέντες πολυάριθμοι καὶ σοβαρώτατοι μάρτυρες ἔθιξαν τοιαῦτα ζητήματα δὲν ἦτο δυνατὸν ἔστω καὶ παρεμπιπτόντως νὰ μὴ μνημονεύσουν οἱ δικαστικοὶ ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν. Καὶ μνημονεύονται τοὐλάχιστον δεκαεπτάκις εἰς τό πόρισμα πράξεις ἀναμίξεως Ὑπουργῶν. Συγκεκριμένως ἡ ἔκθεσις τοῦ Ἀεροπαγίτου κ. Παπαϊωάννου σημειώνει (σελὶς 17): «Ἄξιον ἰδιαιτέρας ἐξάρσεως εἶναι τὸ ὅτι τὸ Δ.Σ. ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ γεγονὸς, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι ἀπόρροια κυβερνητικῶν συμφωνιῶν». Ἐπίσης εἰς συνεδρίασιν τῆς 4.5.1955 ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις ἐγκρίσεως μὲ νέαν ὑποχώρησιν τῆς ΔΕΗ κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Πεζοπούλου, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Βιομηχανίας διὰ τοῦ κ. Βλαχοπούλου ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τοῦ Δ.Σ., «ὅτι εἶναι ἀνάγκη τελικῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως διὰ γενικωτέρους λόγους, καὶ ὅτι ἐζήτησε σχετικὰς πληροφορίας ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ καὶ ὁ Γεν. Γραμματεὺς κ. Καλίνσκης». (ἔκθεσις σελ. 18) καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Παπαϊωάννου ἐπάγεται: «Οὕτω ὑπὸ τὴν ψυχολογικὴν πίεσιν τῶν ἐκφοβιστικῶν δημοσιευμάτων τῶν Ὑπουργικῶν ἐπεμβάσεων καὶ τῶν λοιπῶν ὡς ἄνω παραγόντων ὑπεγράφη ἡ σύμβασις τῆς 5.5.1955 ἂν καὶ πολλοὶ καὶ οὐσιώδεις ὅροι της ἐκρίθησαν ἀσύμφοροι διὰ τὴν ΔΕΗ» (σελ. 18). Καὶ ἡ ἔκθεσις συνεχίζει: «Κατὰ τὴν σύσκεψιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας ἀπεφασίσθη τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 14 παράγραφος 3 τοῦ σχεδίου κατὰ τρόπον ὥστε εἰς τὰς δημοπρασίας περὶ ἀπολογιστικῆς ἐκτελέσεως νὰ συμμετέχωσιν ἀντὶ τῶν ἀρχικῶς προβλεπομένων ἀλλοδαπῶν τεχνικῶν οἴκων μόνον Γαλλικοὶ τοιοῦτοι». «Ἡ τοιαύτη— συνεχίζει ἡ ἔκθεσις— σπουδαιοτάτη τροποποίησις, ἥτις ἐγένετο «τὴν τελευταίαν στιγμήν» ἀπετέλεσε τὸ σημαντικώτερον, μετὰ τὴν ἀοριστίαν τῆς ἀμοιβῆς, ὅπλον μὲ τὸ ὁποῖον κατώρθωσεν ἡ ΟΛΚΟ νὰ ἐκβιάσῃ τὴν ἐπιδιωκομένην ὑπ’ αὐτῆς λύσιν τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀπολογιστικῆς ἐκτελέσεως ὑπὸ εὐνοϊκωτάτους δι’ αὐτὴν καὶ βαρυτάτους διὰ τὴν ΔΕΗ ὅρους» (σελὶς 20). Ἐπίσης ὁ Γεν. Διευθυντὴς εἶχεν ἐπικαλεσθῆ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Παπαληγούρα, ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ χαλάσῃ τὴν δουλειὰ διὰ 32.000 δολλάρια (σελὶς 29). Περαιτέρω λέγει πρέπει νὰ εὕρωμεν μηχανισμὸν διὰ νέας πιστώσεις. Ὁ κ. Παπαληγούρας μοῦ εἶπε ρητῶς, ὅτι θέλει FORMULE πρὸς χρησιμοποίησίν των. Καὶ συνεχίζει «ἀνάγκη νὰ ἰδωθῶμεν... 2) διάστασίν σου διὰ νέαν ΚΡΕΝΤΙΤ–ΓΟΥΩΛ ἐκ συμφώνου μὲ τὸν κ. Παπαληγούραν. Νὰ προτείνῃ ὁ κ. Παπαληγούρας συμφωνηθησομένην FORMULE». Καὶ περαιτέρω «οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας ἐζήτησαν νὰ μονογράψωμεν καὶ ἐμονογράψαμεν τὸ συμβόλαιον». «Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις προεξοφλεῖ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Δ.Σ.» (σελὶς 44). «Τονίζω καὶ πάλιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κρίνουσα τὰς τιμὰς ταύτας ὡς μὴ ζημιογόνους ἔχει ὑπ’ ὄψει της τὰ ἀποτελέσματα τῶν ὑπολογισμῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ ὄχι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνεκοίνωσα ὡς ἰδικά μου». «Λυποῦμαι, ὅτι τὸ συμβόλαιον ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀχθῇ ἐγκαιρότερον πρὸς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον. Σᾶς διαβιβάζω παράκλησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως συζητηθῇ τοῦτο σήμερον καὶ ληφθῇ ἀπόφασις τοῦ Δ. Σ. προκειμένου ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς σχετικὰς δηλώσεις διὰ τῶν πρωϊνῶν ἐφημερίδων τῆς αὔριον» (σελὶς 45). Καὶ συνεχίζει. «Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ἀποφασίσει νὰ κάμῃ δηλώσεις, ὅτι ὑπέγραψε σύμβασιν μὲ τὴν «Πεσινέ», χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τίποτε περὶ αὐτοῦ τὸ Δ. Σ. τῆς Δ.Ε.Η.». Καὶ περαιτέρω λέγει. Δὲν νομίζομεν, ὅτι ἡ ἀσκηθεῖσα ἐπὶ τοῦ κ. Πεζοπούλου Κυβερνητικὴ πίεσις, ἣν πράγματι διηυκόλυνεν ἡ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐκστρατεία κατ’ αὐτοῦ τοῦ «Νεολόγου» τῶν Πατρῶν καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 9.3.1960 τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν ἐκπληκτικὴ ἀποκάλυψις τῆς ὑπάρξεως ἐπιστολῶν, τὸ περιεχόμενον, τῶν ὁποίων ἐδικαιολόγει τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν θέσεων τοῦ Καθηγητοῦ τοῦ Πολυτεχνείου καὶ τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ τῆς ΔΕΗ, δικαιολογεῖ μόνη αὐτὴ τὰς προαναφερθείσας ὁμοίας πράξεις καὶ παραλείψεις αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅλα αὐτὰ δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ τὰ ἐξετάσουν οἱ Δικαστικοί, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ τὰ ἀποφύγουν καὶ τὰ ἐξήτασαν παρεμπιπτόντως κατὰ τὴν ἐξέτασιν ἢ μᾶλλον τὴν ἀνάκρισιν διὰ τὰς εὐθύνας Πεζοπούλου, Γουναράκη. Δι’ αὐτὸ ἡ παραπομπὴ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν σημαίνει παραπομπὴν ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου, ἀλλὰ σημαίνει, ὅτι πρέπει νὰ χυθῇ φῶς δι’ ὅλα τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξητάσθησαν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἀνακρίσεως περὶ τῶν εὐθυνῶν Πεζοπούλου–Γουναράκη. Εἶναι βέβαιον, ὅτι αὐτὰ τὰ οὐσιαστικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἁπλῶς ὑπεμνήσθησαν, ἂν ἐξετασθοῦν δικαστικῶς, προκύπτουν εὐθῦναι καὶ συγκροτοῦν ἀδικήματα κατὰ συρροὴν τοῦ Ποινικοῦ Νόμου εἴτε ἀδικήματα ἀπιστίας (ἐκ προθέσεως δολίας διαχειρίσεως πρὸς βλάβην τοῦ Δημοσίου καὶ ὄφελος τρίτων). Ἀπάτης, (δηλ. παραστάσεως, ψευδῶν πραγμάτων ὡς ἀληθῶν πρὸς ὄφελος τρίτων καὶ βλάβην τοῦ Δημοσίου) τοῦ νόμου περὶ μεσαζόντων, παραβάσεως καθήκοντος, παρασιωπήσεως ἐγκλημάτων ὡς καὶ παραβάσεως τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν λόγῳ τοῦ, ὅτι οὗτοι παρέβησαν τὴν περὶ ΔΕΗ νομοθεσίαν. Ἡ ΔΕΗ, ἡ ὁποία ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀνακηρύσσει τὴν διοικητικὴν καὶ οἰκονομικὴν αὐτοτέλειάν της καὶ ἀπαγορεύει τὴν παρέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ προσδιορίζει, ὅτι τὸ πωλούμενον ρεῦμα πρέπει πάντοτε νὰ ἀφήνῃ κἄποιο περιθώριον ἄνω τοῦ κόστους. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἰσχυρίζονται ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν καὶ οἱ κύριοι Τσάτσος καὶ Παπακωνσταντίνου τὰ περὶ παραγραφῆς, τὰ ἰσχυρίζονται δὲ ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ἀμφιβόλου νομικῆς ἑρμηνείας, ἂν ἰσχύῃ ἢ δὲν ἰσχύῃ, ἂν ὑπολογίζεται ἢ δὲν ὑπολογίζεται ὡς Σύνοδος καὶ ἡ ἔκτακτος τοιαύτη.

§86Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν χρειάζεται, ἀρκοῦν αἱ τρεῖς.

§87Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ εἴπω ἂν ἀρκοῦν τρεῖς. Μὴ βιάζεσθε, σᾶς ἠκούσαμεν μὲ ὑπομονήν. Ὑπάρχει πάντως εἰς ἀνύποπτον χρόνον γνώμη τοῦ καθηγ. τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Σγουρίτσα, γνώμη τοῦ κρατίστου τῶν ἐν ζωῇ νομομαθῶν κ. Βαμβέτσου, γνώμη τοῦ Εἰσαγγελεύοντος τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Καλλιμοπούλου, γνώμη πάρα πολλῶν νομικῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς συνυπολογιζομένη καὶ ἡ ἔκτακτος Σύνοδος. Ἀλλὰ προσέξατε, κύριοι, ἤδη ὑπῆρξε μία κριτικὴ τοῦ Ν. Σαριπόλου ὅτι καὶ τὰ τρία χρόνια, αἱ τρεῖς τακτικαὶ Σύνοδοι εἶναι περίοδος ὑπεράγαν βραχεῖα. Διὰ τὸν κοινὸν πολίτην τὸ πταῖσμα του παραγράφεται μέσα σὲ ἕνα χρόνο, τὸ πλημμέλημα, ἔστω καὶ 500 δραχμῶν, ἰδιοτελὴς πρᾶξις σὲ 5 χρόνια, τὸ κακούργημά του σὲ 15, ἂν ὑπόκειται δὲ εἰς ἰσόβια δεσμὰ ἢ εἰς θάνατον σὲ 20 χρόνια. Αὐτὰ διὰ τὸν κάθε πολίτην πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θέλωμεν πολιτικῶς νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν δι’ ἐκτάκτων Συνόδων νὰ περιορισθοῦν ἐνδεχομένως αἱ εὐθύναι διὰ βαρυτάτας πράξεις εἰς βαθμὸν κακουργήματος σὲ 5 μῆνες μὲ μίαν τακτικὴν καὶ δύο ἀλλεπαλλήλους ἐκτάκτους Συνόδους; Ἀνεξαρτήτως προθέσεως, δὲν ἐξετάζω ἐὰν ὑπάρχῃ πρόθεσις, προσέξατε ὅτι ἀνεξαρτήτως τοῦ αἰσθήματος τῆς ἰσότητος, τὸ ὁποῖον διεκδικεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους του καὶ τὸ ὁποῖον ἄλλως τε στηρίζεται εἰς τὴν ρητὴν ἐπιταγὴν τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Συντάγματος, θὰ ὑποστῇ κατακρήμνισιν τὸ ἠθικὸν κῦρος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὅτι ἐδῶ νομοθετοῦμεν καὶ ἑρμηνεύομεν τοὺς νόμους καὶ ἐξευρίσκομεν ἑρμηνείας διὰ νὰ συγκαλύπτωμεν ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ προχωρήσω — θὰ ἠδυνάμην νὰ πείσω καὶ τὸν πλέον μὴ θέλοντα νὰ πεισθῇ — μόνον τοῦτο θέλω νὰ τονίσω ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς παραγραφῆς, διότι ἠκούσθη ἡ φωνὴ ὅτι ἀρκοῦν αἱ τρεῖς τακτικαὶ Σύνοδοι. Ὄχι δὲν σᾶς φθάνουν, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὰ ἀδικήματα τῆς παραβάσεως καθήκοντος καὶ τῆς παρασιωπήσεως ἐγκλημάτων. Ἀμφότερα τὰ ἀδικήματα αὐτὰ εἶναι ἀδικήματα τελούμενα διὰ παραλείψεως ὀφειλομένης ἐνεργείας καὶ ὑπάρχει θεωρία καὶ πρᾶξις καὶ ἀποφάσεις τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ διδασκαλία τοῦ καθηγητοῦ Χωραφᾶ εἰς τὸ ἐφετεινόν του σύγγραμμα, ὅτι τὰ ἀδικήματα τὰ διὰ τῆς παραλείψεως τελούμενα, τελειοῦνται τὴν τελευταίαν στιγμὴν καθ’ ἣν ἠδύνατο καὶ ὤφειλεν ἀλλὰ παρέλειψε, δηλαδὴ μέχρι τέλους τῆς ὑπουργικῆς θητείας τῶν ἐγκαλουμένων, ἡ ὁποία ἦτο τὸν Ἰούνιον τοῦ 1963. Δὲν θέλω νὰ προχωρήσω εἰς τὴν περίπτωσιν τὴν ἐξ ἴσου βάσιμον τοῦ κατ’ ἐξακολούθησιν ἀδικήματος.

§88Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος τοῦ 1962.....

§89Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Θανόπουλον καὶ τοὺς κυρίους συναδέλφους, νὰ μὴ παρεμβαίνουν. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς. Λέγει ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι κἄποιος ἐφώναξεν ὅτι μᾶς φθάνουν αἱ τρεῖς Σύνοδοι, εἰς ἐμὲ δὲν φθάνουν οὔτε 13 οὔτε 23.

§90Η. ΗΛΙΟΥ. Σᾶς συγχαίρω. Ἐν τούτοις ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγου, κ. Ἀρχηγέ, εἴπατε ἐδῶ εἰς βάρος τῆς προτάσεώς μας καὶ τῶν προτεινάντων καὶ τῆς παρατάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκομεν, ὅτι ἀποτελεῖ πολιτικὴν ἀσχημίαν τὸ ὅτι ἐφέραμεν πρότασιν περὶ πράξεων παραγεγραμμένων, ἐνῷ ὅπως ἐξέθεσα ἀμφισβητεῖται σφοδρότατα καὶ ἐγκυρότατα ἡ παραγραφή. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ προσπάθεια διαφυγῆς ἀπὸ τὴν λογοδοσίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελῇ ἐνδεχομένως πολιτικὴν ἀσχημίαν, ἡ δὲ ἐπιδίωξις ἐρεύνης συμπορευομένη πρὸς τὴν ἀξίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ χυθῇ πλῆρες φῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς πολιτικὴ ἀσχημία. Ἐπίσης, μᾶς ἀπεδώσατε ὅτι ἡ ΕΔΑ φοβεῖται τὴν μάχην τὴν ὁποίαν ἐξεκινήσατε. Τὸ λέγω καὶ λυποῦμαι, ἡ ἐπίθεσίς σας ξεφούσκωσε ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως, μὲ σαπουνόφουσκες μάχη δὲν δίδεται καὶ τὴν μάχην αὐτὴν ἡ ΕΔΑ δὲν τὴν φοβεῖται ὅπως καὶ κανένα ἀγῶνα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΔΑ). Δὲν θὰ τὴν ἀποφύγωμεν ἄλλωστε, σεῖς ἐζητήσατε νὰ παρακαμφθῇ ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐκείνου τοῦ τρομεροῦ φιάσκου περὶ κινδύνου τῆς ἀσφαλείας, ἐπιδιώξατε νὰ παρακαμφθῇ, δὲν τὴν ἀποφεύγομεν καὶ δὲν τὴν φοβούμεθα καὶ οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ἔκβασις τῆς σημερινῆς ψηφοφορίας, βέβαιον εἶναι ὅτι τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα θὰ συνεχισθῇ. Αὐτὸ ποὺ μᾶς ἀπεδώσατε δὲν εἶναι σωστόν. Ἀλλὰ μᾶς ἀπεδώσατε καὶ κἄτι ἄλλο, ὅτι μὲ τὸν διωγμὸν τὸν ὁποῖον προκαλοῦμεν καθιστοῦμεν τὴν φωνήν σας συμπαθεστέραν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Φοβοῦμαι ὅτι ὑποτιμᾷ τὴν ἠθικὴν εὐαισθησίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑποπίπτει εἰς τὴν ἐκτίμησιν ὅτι θὰ καταστῇ συμπαθέστερος ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μάθῃ αὐτὰ τὰ τρομερὰ πράγματα τὰ ὁποῖα διεπίστωσαν οἱ τρεῖς ἀνώτατοι δικαστικοί. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὰ νομικά, ἔρχομαι εἰς τὸ τρίτον μέρος, εἰς τὰ πολιτικὰ θέματα τὰ ὁποῖα προέκυψαν. Τὸ πρῶτον ἂν καὶ πολιτικὸν συνάπτεται πολὺ μὲ τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως. Ἐμνημόνευσα τί ἰσχυρίσθη ὁ κ. Παπαληγούρας. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἰσχυρίσθη ἄλλα πράγματα τὰ ὁποῖα ἀνάγονται εἰς τὴν πολιτικήν. Ὁ κ. Παπακωνσταντίνου προχθὲς καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ σήμερον ἐτόνισαν μίαν ἀρχήν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραπέμπωνται εἰς τὰ δικαστήρια Ὑπουργοὶ διὰ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἤσκησαν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ πολιτικὴ νὰ ἐλέγχεται ὑπὸ τῶν δικαστηρίων. Παρεβίασαν ἀνοικτὰς θύρας, οὐδεὶς σκέπτεται νὰ παραπέμψῃ καὶ οὐδεὶς ἐπεδίωξε νὰ παραπεμφθοῦν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς των, ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν, ἀληθεύουν αὐτά; Ἦλθε προχθὲς ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης καὶ ἀνέπτυξεν ἐδῶ μίαν ὁλόκληρον πολιτικὴν γραμμὴν καὶ εἶπεν ὅτι δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ δι’ ἐκείνους τοὺς λόγους, πιστεύει ὅτι συμφέρει νὰ δίδεται καὶ κάτω τοῦ κόστους τὸ ρεῦμα εἰς τὴν ΠΕΣΙΝΕ.

§91Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κάτω τοῦ κόστους δὲν εἶπον, τὸ λέγετε σεῖς.

§92Η. ΗΛΙΟΥ. Μὲ συγχωρεῖτε, νὰ μὴ παρατείνωμεν τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ ἐπειδὴ προέβλεπον τὴν ἀντίρρησιν, εἰς τὴν σελίδα 55 τῶν πρακτικῶν τῆς περασμένης Παρασκευῆς λέγετε, ὅτι ἡ μόνη ἀξιόλογος πληροφορία ποὺ παρέχεται εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἔκθεσιν, εἶναι ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν μελέτην τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ, ἡ ὁποία ὑπολογίζει εἰς 4,3 Μὶλς— ἦτο ὁ Τεχνικός σας Σύμβουλος—θὰ τὸ ἐδίδαμεν μὲν εἰς τὴν ΠΕΣΙΝΕ εὐθηνότερον, θὰ παίρναμε ὅμως περισσότερα ἀπὸ τὴν ἄλλην κατανάλωσιν μοσχοπωλοῦντες... θυμηθεῖτε τὴν ἔκφρασιν. Κύριε Πρωτοπαπαδάκη, εἶμαι πάρα πολὺ στενοχωρημένος διότι ἀναγκάζομαι νὰ ἀσχοληθῶ μὲ εὐθύνας προσώπων. Ἡμεῖς ἔχομεν ἀρχὰς διὰ τὰς ὁποίας μαχόμεθα καὶ δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀνάγκην νὰ ἐπιδιώξωμεν νὰ σπιλώσωμεν κανένα, (ἀποδοκιμασίαι τῆς δεξιᾶς) καὶ πολλάκις μᾶς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ διακηρύξωμεν καὶ διακηρύσσωμεν τὸ ἄμεμπτον τῶν ἐνεργειῶν πολλῶν προσώπων ἐκ τῆς παρατάξεώς σας. Εἶναι τόση ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τοῦ προγράμματός σας καὶ τοῦ προγράμματός μας, ὥστε νὰ ἀρκῇ νὰ κάμωμεν κριτικὴν τῆς πολιτικῆς σας, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετασθοῦν, τὸ ἐπιτάσσει ὁ λαὸς καὶ τὸ πολίτευμα, νὰ ἐξετασθοῦν αἱ εὐθῦναι, καὶ εὐθῦναι ὑπάρχουν. Ἂν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ὁ ὁποῖος προχθὲς ἀνέπτυξεν αὐτὴν τὴν πολιτικήν, πολιτικὴν κατ’ ἐμὲ ὀλεθρίαν, ἀπαράδεκτον, ἀλλὰ μίαν πολιτικὴν γραμμήν, ἤρχετο τὸ 1960 καὶ τὸ 1962 ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἔλεγε, μάλιστα, κύριοι, θὰ δώσω εἰς τὴν ΠΕΣΙΝΕ τὸ ρεῦμα εὐθηνότερον ἀπὸ τὸ κόστος, διότι συμφέρει κλπ., κλπ. Ἂν τὸ ἔλεγεν αὐτὸ καὶ τὸ ἐδέχετο ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἐτροποποίει καὶ τὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἀπαγορεύει τὴν χορήγησιν ρεύματος χωρὶς περιθώρια κέρδους, (ὁ ὁποῖος πάντως παρεβιάσθη, εἶναι μία συγκεκριμένη εἰδικὴ παράβασις νόμου ἀξιόποινος), ἐὰν τὰ ἔλεγεν αὐτὰ καὶ ἐγένετο δεκτὴ τότε ἡ πολιτική του, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ οὐδεμία δίωξις ποινική, ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ πολιτικὸς ἔλεγχος, ἀλλὰ οὐδεμία δίωξις. Περὶ αὐτοῦ ὅμως πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι; Ὄχι. Παρουσιάσθη τότε ἰσχυριζόμενος, ὅτι 2,82 μὶλς κοστίζει. Παρουσιάσθη φέρων βεβαίωσιν τῆς ΔΕΗ, ἡ ὁποία —προκύπτει δὲ τοῦτο ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τῶν δικαστῶν—ἀπεσπάσθη ἐνῷ ἡ ΔΕΗ εἶχεν ἀντίθετον γνώμην, μὲ τὴν βεβαίωσιν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἶχεν ἄλλους ὑπολογισμούς. Παρουσιάσθη δηλαδή, μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ εἶναι ἔκφρασις ἑνὸς ἄρθρου τοῦ ποινικοῦ νόμου, παραστήσας ψευδῆ πράγματα ὡς ἀληθῆ, ὅτι τὸ ρεῦμα κοστίζει ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅ,τι πράγματι κοστίζει, ἢ παρεσιώπησεν ἀληθῆ πράγματα, καὶ τοῦτο εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα ἀθέμιτον ὠφέλειαν ἑνός, ἀθέμιτον βλάβην ἄλλου. Μὴ μὲ ὑποχρεώνετε, κ. Πρωτοπαπαδάκη, νὰ ἀναγνώσω ἓν εὐρὺ ἀπόσπασμα τῆς ἀγορεύσεώς σας τῆς 17 Νοεμβρίου 1960, εἰς τὸ ὁποῖον λέγετε τὰ ἑξῆς: «Ἔχω ἕνα σημείωμα τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ κατατεθῇ καὶ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἴσως νὰ τὸ καταθέσω εἰς τὸ τέλος τῆς ἀγορεύσεώς μου βάσει τοῦ ὁποίου τὸ κόστος ὑπελογίσθη εἰς 2,82 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου ἀνὰ κιλοβατώραν. Ἔναντι αὐτῶν, ὅπως γνωρίζετε, ἡ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει συμφωνηθῆ νὰ παρέχεται ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια εἰς 3,1 κατ’ ἀρχὰς καὶ 3,6 κατόπιν. Εἰς τήν, περίπτωσιν, αὐτήν, λοιπὸν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἐπιδοτήσεως ἐκ μέρους τοῦ ὑπολοίπου ἐθνικοῦ δικτύου». Ἐπὶ τῆς ἰδίας ἐσφαλμένης προϋποθέσεως, δηλαδὴ ἐπὶ τῆς διακηρύξεως σήμερον μιᾶς πολιτικῆς, ἡ ὁποία τότε δὲν εἶχε διακηρυχθῆ ἐστηρίζοντο αἱ ἐξηγήσεις αἱ γραπταί, τὰς ὁποίας ἔστειλεν ὁ ἤδη μὴ ἀποτελῶν μέλος τῆς Βουλῆς κ. Μάρτης. Μᾶς εἶπεν, ὅτι ἀπὸ τὴν ἐξαγωγὴν βωξίτου, ἔχομεν εἰσόδημα 1 ἑκατομ. δολλαρίων. Ἐδώσαμεν εἰς τὴν Πεσινὲ εὐθηνὸν ρεῦμα, διότι τώρα θὰ ὑπάρχῃ ἐθνικὸν εἰσόδημα 26 ἑκατομ. δολλαρίων τὸν χρόνον. Λάθος. Θὰ ὑπάρχῃ ἐθνικὸν εἰσόδημα 750.000 δολλ. πλέον τῆς ἀξίας τῆς πρώτης ὕλης, ἡ ὁποία οὕτως ἢ ἄλλως ὑπῆρχεν 750.000 δολλ. τὸν χρόνον κατὰ ἀνώτατον ὅριον, ὅσα ἡ ἀμοιβὴ ἀπασχολήσεως τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι ὀλιγώτεροι τῶν 1.000, τοὺς ὑπολογίζω εἰς 1.000 μὲ 300 ἡμερομίσθια τὸν χρόνον καὶ μὲ 2,5 δολλ. τὴν ἡμέραν. Πέραν αὐτοῦ δὲν εἶναι ἐθνικὸν εἰσόδημα, θὰ εἶναι εἰσόδημα τοῦ οἴκου Πεσινέ. Καὶ ἀπὸ τὸ εἰσόδημα αὐτὸ τῶν 24,5 ἑκατομ. δολλαρίων ἕνα ποσὸν ὑπολογίζομεν ὑπὸ τῆς ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς μεταξὺ 3,5 μὲ 10 ἑκατομ. δολλαρίων θὰ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἐπιδότησιν διὰ τῆς παραχωρήσεως κάτω τοῦ κόστους, ρεύματος, τὸ ὁποῖον θὰ πληρώνῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ αἱ ὑπόλοιποι Ἑλληνικαὶ βιομηχανίαι, μὴ δυνάμεναι νὰ ἀναπτυχθοῦν, ὡς θὰ ἠδύναντο νὰ ἀναπτυχθοῦν, ἐὰν τοῦτο ἦτο ἐλεύθερον. Κύριοι συνάδελφοι, τέλος, ὑπῆρξαν 6 βαρύτατα ἐπιχειρήματα ἀμιγῶς πολιτικά. Τὸ πρῶτον: Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις θὰ ἐπέλθῃ ἐθνικὸς διχασμὸς μὲ ἀπροσμετρήτους συνεπείας. Ἡ ὑγιὴς πολιτικὴ παράδοσις, διεπιστώσαμεν, ὅτι δὲν γνωρίζει κανενὸς εἴδους ἀλληλεγγύην τῶν ὁμοφρόνων πρὸς τοὺς παρανομοῦντας. Ἀποδεσμεύει πάντοτε ἡ παλαιὰ τιμία πρακτικὴ ἀπὸ κἄθε πολιτικὴν πειθαρχίαν τὰ μέλη τοῦ κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκουν οἱ ἐγκαλούμενοι, εἴτε Χατζηπάνος λέγεται, εἴτε Ἀβέρωφ, εἴτε οἱοσδήποτε. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι ἀναμφισβητήτως οὔτε ὅλοι οἱ ὀπαδοί, οὔτε ὅλα τὰ πολιτικὰ στελέχη τῆς ΕΡΕ ἀλληλέγγυα, (ἐὰν διεπράχθησαν θὰ τὰ εὕρῃ τὸ δικαστήριον) εἰς τυχὸν πραχθείσας παρανόμους καὶ ἀθεμίτους πράξεις καὶ δὲν ξεύρω ἐὰν δὲν θὰ ὑπάρξῃ παρ’ οἱονδήποτε τόνον, τὸν ὁποῖον ἠθέλησε προκαταλαμβάνων νὰ δώσῃ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἐὰν δὲν θὰ ὑπάρξῃ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἀπόδειξις τῆς χειραφετημένης συνειδήσεώς των περὶ τούτων. Ἀλλὰ λέγω ὁπωσδήποτε, τὸ ἐπιχείρημα τὸ πολιτικὸν ἦτο, ὅτι ἢ θὰ συγκαλυφθοῦν τὰ πράγματα καὶ δὲν θὰ προχωρήσῃ ἡ ἐξέτασις ἢ θὰ ἔχωμεν ἐθνικὸν διχασμόν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ χαρακτηρίσω τὴν ἀπειλήν. Ἐπιθυμῶ μόνον νὰ ὑπογραμμίσω τὴν ἀσυνέπειάν της. Παρ’ ὅσα βαρύνουν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ τὴν παράταξιν τῆς ΕΡΕ, πρὸ ἑβδομάδος ὁ κ. Πιπινέλης ἠπείλησε μὲ εἰδικὸν δικαστήριον τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ Κυπριακὸν καὶ πρὸ 15 ἡμερῶν εἰς Θεσσαλονίκην ὁμιλῶν ἐνώπιον πλήθους, ὅπως φαίνεται, λαοῦ, ἐντὸς μιᾶς αἰθούσης, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ εἶπεν: «Ὁ Παπανδρέου στὸ σκαμνί». Δὲν ἐνθυμοῦνται τὸν ἐθνικὸν διχασμὸν οἱ κύριοι, παρὰ μόνον ἑτεροπλεύρως καὶ ἑτεροβαρῶς;.

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε; Διότι ἡ παραποίησις φράσεων οἱουδήποτε, ὄχι μόνον ἀρχηγοῦ κόμματος, ἀλλὰ οἱουδήποτε βουλευτοῦ, οἱουδήποτε πολίτου εἶναι πρᾶξις κακίας. Ἀνήκει εἰς τὰς κακίας καὶ οὐχὶ εἰς τὰς ἀρετὰς τοῦ ἀνθρώπου. Εἶπον, καὶ δὲν εἴχατε δικαίωμα....

§94Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ ἔγραψαν αἱ ἐφημερίδες. Δὲν ἤμην ἀκροατής.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδιαβάσατε τί εἶπον, ἀλλὰ λέτε ἄλλα ἀντὶ ἄλλων ἐπίτηδες. Ὅταν ὁ κ. Παπανδρέου ὀνομάζει ὁλόκληρον παράταξιν κατάδικον, εἶπον ἐγώ, ὅτι δὲν τολμῶ νὰ ἀνταποδώσω τὸ αὐτό, παρ’ ὅλα ὅσα συμβαίνουν κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας καὶ προσέθεσα, ὅτι ἐὰν ἐκεῖνος λέγει, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα κατάδικοι ἡμεῖς οἱ κατάδικοι, τὸ 35% — τὸ ὁποῖον ἔχει αὐξηθῆ — τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, λέγομεν εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, ὅτι θὰ καθήσῃ εἰς τὸ σκαμνί... (γέλωτες ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου) — ἀφῆστε τοὺς γέλωτας — ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ μόνος θὰ κρίνῃ ἐὰν εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἔνοχος. Αὐτὰ εἶπον, ἀντιδιαστέλλων τὴν ἰδικήν μου στάσιν ἀπὸ τὴν ἰδικήν του. Λοιπὸν ἢ θὰ διαβάζετε πλήρη μίαν φράσιν ἢ ἄλλως περιπίπτετε εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον, εἰς τὸ λάθος μιᾶς βαρυτάτης κακίας.

§96Τ. ΚΕΦΑΛΛΗΝΟΣ. Ὁ λαὸς τὸν ἐκάθησεν εἰς τὸ σκαμνὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ.

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ σκαμνὶ τοῦ λαοῦ καθήμεθα ὅλοι. Καὶ δὲν εἶναι φράσις ἀνεπίτρεπτος. Ἀντὶ νὰ ἀνταποδώσω ἐκεῖνο ποὺ εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ εἴπῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐγὼ εἶπον ὅτι θὰ καθήσῃ στὸ σκαμνί, ὅπως καθήμεθα ὅλοι, καὶ σεῖς καὶ κἄθε βουλευτής, ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μόνου ἁρμοδίου νὰ κρίνῃ ἐὰν εἶναι κανεὶς ἔνοχος ἢ ὄχι εἰς μίαν οἱανδήποτε ἐνέργειαν.

§98Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρ. Κυβερν.). Δὲν ἀμφέβαλα, ὅτι ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν ἑρμηνείαν ἡ ὁποία ἀπεδόθη ἀπὸ τὸν φιλικόν του τύπον. Ἡ συνήθης ἔννοια τοῦ «σκαμνιοῦ» εἶναι ἔννοια δικαστικῆς καταδίκης. (Γέλωτες καὶ χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Ὅταν πρόκειται περὶ τοῦ λαοῦ ἄλλοι εἶναι οἱ γλωσσικοὶ ὅροι. Ἐὰν εἶπον ἐπανειλημμένως καὶ ἐπανέλαβον, ὅτι ἡ ΕΡΕ εἶναι κατάδικος, τὸ ἔχω συναγάγει ἀπὸ τὴν τελευταίαν ἐτυμηγορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία τὴν κατεδίκασεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Κ.).

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ἠλιοῦ, νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν.

§100Η. ΗΛΙΟΥ. Εὐχαρίστως.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ συναγάγῃ τοιοῦτόν τι. Ὁ λαὸς δὲν εἶναι δικαστήριον καὶ δὲν μᾶς ἔστειλεν ἐδῶ, τὸ 35% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὡς καταδίκους. Καὶ ἐὰν δὲν εἶναι ἡ φράσις τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἐχρησιμοποίησα, ἐκείνη ἡ ὁποία ἁρμόζει εἰς τὰς σχέσεις λαοῦ καὶ πολιτικῶν ἀνδρῶν, ἡ λέξις τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἔτι ὀλιγώτερον ἁρμόζουσα εἰς τὴν σχέσιν μεταξὺ τῆς ἐτυμηγορίας τοῦ λαοῦ καὶ οἱουδήποτε κόμματος. Ὅταν τὸ 35% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ μᾶς ἔστειλεν ἐδῶ, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς ὀνομάζῃ καταδίκους. Δὲν στέλλει καταδίκους εἰς τὴν Βουλὴν ἀλλὰ εἰς τὰς φυλακὰς ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΡΕ).

§102Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρ. Κυβερν.). Ὅσους ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀποδοκιμάζει, στέλλει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. (Γέλωτες καὶ χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.).

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε λυποῦμαι, διότι ἡ μνήμη τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὸν ἐγκαταλείπει αὐτὴν τὴν στιγμήν. Λησμονεῖ, ὅτι ἐπὶ δεκαετίας τὸν ἔστειλλεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§104Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρ. Κυβερν.). Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἐγὼ τότε οὐδέποτε τὸ ἠμφισβήτησα, ἐνῷ σεῖς τὸ ἀμφισβητεῖτε τώρα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς

Ε.Κ.).

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι οὐδέποτε ἐγὼ ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος ἐτολμήσαμεν ἠθικῶς νὰ σᾶς ὀνομάσωμεν κατάδικον, διότι ἔχομεν μεγαλοφροσύνην, τὴν ὁποίαν παρακαλοῦμεν νὰ συμμερίζεσθε καὶ σεῖς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§106Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρ. Κυβερν.). Οὐδέποτε εἰς τὴν πολιτικήν μου ζωὴν ἐξήρτησα τὴν ὑπόστασίν μου ἀπὸ τὴν μεγαλοφροσύνην καὶ τὴν ἐπιείκειαν τῶν ἀντιπάλων μου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.).

§107Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ μὴ προχωρήσω. Γνωρίζω, ὅτι πρόκειται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἔχῃ τὸν τελευταῖον λόγον. Τοῦ τὸν παραχωρῶ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον, πρὶν τοῦ τὸν παραχωρήσω καὶ πάλιν τὸν τελευταῖον λόγον, δηλῶ ἀπὸ τοῦδε, ὅτι δὲν θὰ ἀνταπαντήσω, νὰ εἴπω ὅτι ἡ ΕΡΕ δὲν ἔχει ἀνάγκην οὔτε μεγαλοφροσύνης, οὔτε κρίσεως ἐπιεικοῦς κανενός, οὔτε τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, οὔτε τῆς ἐν τῇ Βουλῇ πλειοψηφίας. Ὡμίλησα περὶ τῆς καθαρῶς προσωπικῆς μου στάσεως. Οὐδέποτε εἰς τὴν ζωήν μου ἐχαρακτήρισα ἀντίπαλον, ὁ ὁποῖος δὲν ἦλθε μὲ πλειοψηφίαν εἰς τὴν Βουλὴν, κατάδικον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§108Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, χαίρω διότι αἱ διακοπαὶ ἔδωσαν μίαν νόταν ὑφέσεως εἰς τὸ βαρὺ πράγματι ἀποψινὸν κλῖμα καὶ εἰς ἐμὲ μίαν ἀνάπαυλαν ἀπὸ μίαν φυσικὴν κούρασιν. Ἀλλὰ λυποῦμαι, διότι ἐνόμισα ὅτι παρέσχον τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν «εἰς τὸ σκαμνί», ὅταν μάλιστα διεβεβαίωσε κατὰ τὴν πρώτην διακοπὴν ὅτι παραποιῶ τὰ λεγόμενά του, καὶ παρὰ ταῦτα τὴν ἐπεβεβαίωσεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂς προχωρήσωμεν παρὰ πέρα. Τὸ δεύτερον πολιτικὸν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπικαλοῦνται, ἀποτελεῖ μίαν παραλλαγὴν τοῦ πρώτου ἐπὶ τὸ ἠπιώτερον. Λέγουν ὅτι ἐὰν δύσκολοι συνθῆκαι ἐξαναγκάσουν νὰ συνεργασθῶμεν, κάποτε — πάντα τὸ τροπάριον καὶ ἡ βλέψις πρὸς τὴν κεντροδεξιάν, διὰ τὴν ὁποίαν τόσαι παγίδες καὶ μηχανορραφίαι— ἂν συνέβαινε νὰ χρειασθῇ, ἔχει κάπως ἀμβλυνθῆ ἡ ἐπαφὴ τῶν δύο ἐθνικοφρόνων κομμάτων.

§109Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό;

§110Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ εἶπεν, ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, τὴν Τρίτην, τὸ εἶπεν ὁ Τύπος σας, τὸ σύνολον τῶν θέσεών σας εἶναι αὐτό.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅταν μνημονεύῃ φράσεις μας, ὁ κ. Ἠλιοῦ, νὰ τὰς διαβάζῃ, διότι διαφορετικὰ δὲν εἴμεθα βέβαιοι, ἂν εἶναι ἰδικαί μας φράσεις.

§112Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, τὸ νὰ κουβαλάω μαζί μου βιβλιοθήκην δὲν εἶσθε σεῖς ποὺ θὰ μοῦ τὸ ἐπιβάλλετε. Σᾶς λέγω ποῖος τὸ εἶπε, περὶ ἀμβλύνσεως τῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν δύο πτερύγων τῆς ἐθνικόφρονος παρατάξεως. Τὸ εἶπεν, ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, προχθὲς ὁμιλῶν περὶ τῆς προσπαθείας τῆς ΕΔΑ καὶ ὅτι ἐκαρποφόρησεν ἤδη. Ἐγὼ λέγω, ὃ μὴ γένοιτο, διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἂν ἐφθάναμεν ποτὲ εἰς πραγματοποίησιν τοῦ σχεδίου τῆς κεντροδεξιᾶς, διὰ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀπὸ τὸ παράθυρον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξεβλήθησαν διὰ τῆς ψήφου τοῦ λαοῦ ἀπὸ τὴν θύραν. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπαίρναμεν μίαν ὑπόθεσιν δυσάρεστον, κατ’ ἐμέ, διὰ τὸ μέλλον τοῦ λαοῦ καὶ τῆς χώρας, ὡς πραγματοποιήσιμον, πότε θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ συνεργασία; Μόνον ἐὰν ἀπεκαθαίρετο ἡ παράταξις ἡ κατηγορουμένη δι’ ἀτασθαλίας διαχειριστικὰς διὰ μιᾶς ἐξονυχίσεως τῆς ὑποθέσεως καὶ δικαστικοῦ καθαρμοῦ καὶ ὅταν ἔπαυε νὰ ὑπάρχῃ ἑκατέρωθεν τὸ παράπονον τοῦ ἑνὸς ὅτι ἠδίκησε κατὰ τὴν διαχείρισιν καὶ τοῦ ἄλλου ὅτι μᾶς ἐσυκοφάντησαν, μόνον ὅταν ὑπάρξῃ ἐκκαθάρισις δικαστικὴ καὶ ὄχι ὅταν παραλειφθῇ αὐτό. Ὑπάρχει τρίτον ἐπιχείρημα, ὁ κ. Τσάτσος, τὸ εἶπεν: «Ἡ ΕΔΑ ἐπιθυμεῖ νὰ φθείρῃ κορυφαῖα πρόσωπα τῆς ἐθνικόφρονος παρατάξεως, ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ φθείρῃ ὁλόκληρον τὴν ἐθνικόφρονα παράταξιν, ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ φθείρῃ τὸ κοινωνικὸν καθεστώς». Ἡ διαδικασία τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ὑπάρχει πρὸ τῆς ὑπάρξεως τῆς ΕΔΑ, ἔγινεν ὄχι διὰ νὰ φθείρῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ δώσῃ τὴν εὐχέρειαν τοῦ αὐτοκαθαρμοῦ. Τότε φθείρονται καθεστῶτα, ὅταν δείξουν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ ἐνδεχομένως σεσηπότα μέλη των καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θέλουν νὰ χυθῇ φῶς, ἀλλ’ ἐπιθυμοῦν νὰ συγκαλυφθῇ κάθε ὑπόθεσις, ἡ ὁποία περιέχει σοβαρὰς ἀνακριτικῶς βεβαιωμένας ὑποψίας κακῆς καὶ ἀτασθάλου διαχειρίσεως. Αὐτὸ ἔγινεν εἰς ὅλον τὸν κόσμον, αὐτὸ ἔγινε καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ Παναμᾶ, αὐτὸ ἔγινε καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν Σταβίνσκυ, εἰς τὴν ὑπόθεσιν Φελὶξ Φὸρ καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ βρωμεροῦ πολέμου τῶν πιάστρων τῆς Ἰνδοκίνας, καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν 18.000 δολλαρίων τοῦ Νῖξον, ὁ ὁποῖος ἦτο τότε Ἀντιπρόεδρος τῶν ΗΠΑ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ θεωρηθῇ ὅτι ὑπονομεύεται καθεστώς, παρὰ μόνον ἀπὸ τὴν συγκάλυψιν. Ἐξ ἄλλου τὰς καταγγελίας ἡμεῖς δὲν τὰς ἐπενοήσαμεν. Τὰς διεπίστωσαν τρεῖς ἀνώτατοι δικαστικοί. Αὐτοὶ φαίνεται εἶναι οἱ ὑπονομευταὶ τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Τέταρτον, πολιτικὸν ἐπιχείρημα, ἡ ἐπίκλησις τῆς ἀλληλεγγύης τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου. Ὁ κ. Παπακωνσταντίνου λέγει: «Ἡ προσπάθεια τῆς Ε. Δ.Α. ἐκαρποφόρησεν, ἤμβλυνε τὸ αἴσθημα τῆς ψυχικῆς ἐπαφῆς τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου». Μὰ τὶ εἴδους ἀλληλεγγύη; Ἀλληλεγγύη ἐπὶ κοινωνικοῦ προγράμματος, ἐπὶ κοινωνικῶν ἀρχῶν, ἢ ἀλληλεγγύη συγκαλύψεως ἀνομημάτων ἢ ἀλληλεγγύη σκέψεως; Ἐγὼ πιστεύω ὅτι θὰ ἀπετέλει πολιτικὸν ὄλεθρον διὰ τὴν Ε.Κ., ὕστερα μάλιστα ἀπὸ τὰς περὶ ἠθικοῦ καθαρμοῦ προεκλογικὰς ἐξαγγελίας καὶ καταγγελίας περὶ τῶν σκανδάλων καὶ τῶν ἀτασθαλιῶν τῆς ΕΡΕ, θὰ ἀπετέλει πολιτικὸν ὄλεθρον, ἐὰν ἔτσι ἐξελαμβάνετο ἡ ἀλληλεγγύη. Τὸ πέμπτον ἐπιχείρημα: «Θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ πλειοψηφία σύρεται καὶ χειραγωγεῖται ἀπὸ τὴν ΕΔΑ, ἡ ὁποία δίδει τὸν τόνον εἰς τὴν πολιτικὴν μάχην, ἐνῷ ἡ Ε.Κ. ἔγινε οὐραγός της». Αὐτὸ εἶναι τὸ αἰώνιον ἐπιχείρημα τῶν χαμένων ὑποθέσεων, ὅπου δὲν ἐξετάζεται ἐὰν τὸ πρᾶγμα, τὸ ὑποστηριζόμενον, εἶναι ὀρθὸν ἢ ὄχι, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ εἶπεν ὁ α δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτόν, ἔστω καὶ ἂν εἶναι ὀρθόν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ἀληθὲς αὐτό, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ πρότασις τῆς ΕΔΑ ἐξέφρασε τὴν θέλησιν ὁλοκλήρου τῆς δημοκρατικῆς πλειοψηφίας, ἡ ὁποία ἐνίκησεν ἐν ὀνόματι τοῦ καθαρμοῦ καὶ τῆς ἀποκαλύψεως τῶν σκανδάλων. Δὲν ἐφαρμόζομεν κάτι τὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἰδιαίτερον πρόγραμμα τῆς ΕΔΑ, διάφορον ἀπὸ τὸ πρόγραμμα οἱουδήποτε δημοκρατικοῦ κόμματος. Καὶ τὸ πέμπτον, τὸ τελευταῖον πολιτικὸν ἐπιχείρημα, εἶναι τὸ ἑξῆς ἀνήκουστον. Τὸ εἶπεν ὁ κ. Τσάτσος. Ἀπειλαὶ ἀντιποίνων. «Ἐγκαινιάζετε κύριοι τῆς Ε.Κ., ἐὰν δεχθῆτε τὴν πρότασιν, μίαν μόδαν. Ἡ μόδα θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐφαρμόζεται καὶ ὅταν φύγετε». Ὑπάρχει δηλαδὴ ἐδῶ ἕνας εὐθὺς ὑβριστικὸς ὑπαινιγμός, ὅτι καὶ ἡ Ε.Κ. διαπράττει παρανομίας διὰ τὰς ὁποίας θὰ ἔπρεπε νὰ παραπεμφθῇ καὶ ἐν καιρῷ ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά της θὰ παραπεμφθῇ μὲ βάσιν τὸν νόμον περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν, ἐκτὸς ἐὰν μᾶς συγκαλύψετε τώρα διὰ νὰ σᾶς συγκαλύψωμεν καὶ ἡμεῖς αὔριον. Εἴθε ὁ ὠμὸς καὶ ὑβριστικὸς αὐτὸς ἐκβιασμὸς νὰ ὑπαγορεύσῃ εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς Ε.Κ. τὸ καθῆκον των. Ἡμεῖς ἐπράξαμεν τὸ ἰδικόν μας.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Σ. Μαρκεζίνης.

§114Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον διότι ἐγένετο ἀναφορὰ εἰς τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ὑπεστήριξα. Πράγματι νομίζω, ὅτι ἐγὼ εἶμαι ὁ πρῶτος ὁμιλήσας περὶ παραγραφῆς τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος περιπτώσεων. Καὶ τοῦτο διότι ἀφ’ ἧς ἐμόρφωσα νομικὴν γνώμην, ὅτι ὑπάρχει παραγραφή, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ἀναπτύξω εἰς τὸ Σῶμα διατὶ πιστεύω ὅτι παρεγράφησαν αἱ ὑποθέσεις αὗται. Μὲ τὴν συνήθειαν δὲ τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ μὴ μακρηγορῶ ὅταν ἀνέπτυξα τὰς ἀπόψεις μου, δὲν ἀνεφέρθην εἰς οὐδὲν τῶν ὑποστηριχθέντων ὑπὸ ἄλλων ἐπιχειρημάτων, ἀλλὰ ἐπέμεινα εἰς δύο σημεῖα, τὰ ὁποῖα καὶ ἐπαναλαμβάνω ἤδη. Ὅτι ὁ συνταγματικὸς ὡς καὶ ὁ κοινὸς νομοθέτης καθ’ ὅλην τὴν 100ετίαν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὅτι οἱ πλέον ἔγκριτοι τῶν Ἑλλήνων Νομομαθῶν δὲν διέκρινον μεταξὺ ἐκτάκτου καὶ τακτικῆς Συνόδου, καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα ἐξηκολούθει νὰ μὴ διευκρινίζῃ. Τὸ ὁποῖον σημαίνει, κατ’ ἐμέ, ὅτι ἐν γνώσει τῆς ἑρμηνείας αὐτῆς ἐνομοθέτει ἀποδεχόμενος ὅτι καὶ αἱ Ἔκτακτοι Σύνοδοι συνυπολογίζονται εἰς τὴν προσμέτρησιν τοῦ χρόνου παραγραφῆς. Αἱ ἀναπτυχθεῖσαι ἀντίθετοι θεωρίαι εἶδον τὸ φῶς μετὰ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1952. Ἐπίσης ὅλως ἰδιαιτέρως ἐτόνισα καὶ τὸ ἔκρινα ἀπαράδεκτον τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντεισαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου ἐπιχείρημα τοῦ κινδύνου καταδολιεύσεως εἰς ὄφελος τινῶν καὶ εἰς βάρος τῆς ὁλότητος. Ἐξέφρασα τὴν ἀγανάκτησίν μου διότι εἶναι ἀπαράδεκτον ἀπὸ οἱονδήποτε δικαστικὸν ἢ ὄχι νὰ ἀπευθύνῃ τοιαύτην μομφὴν ἔστω καὶ ὑποψίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸν Βασιλέα (διότι διὰ νὰ συγκληθῇ ἔκτακτος Σύνοδος, πρέπει νὰ συντρέξῃ καὶ ἡ γνώμη τοῦ Βασιλέως). Καὶ τοῦτο ὅταν ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχωμεν τὸ γεγονὸς ὅτι 100ετὴς πολιτικὸς βίος τοῦ τόπου αὐτοῦ ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ παρουσιάσει πολλὰ παράδοξα πράγματα εἰς τὴν προκειμένην ὅμως περίπτωσιν ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει προηγούμενον, καταδολιεύσεως, ἀλλὰ οὔτε ὑποψία ἀποπείρας. Ἔχων λοιπὸν τοιαύτην μορφώσει νομικὴν γνώμην, καθ’ ὃ νομικὸς καὶ ὁ ἴδιος, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ἐξηγήσω εὐθὺς ἀμέσως τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ ἔπραξα δὲ διότι συντρέχουν ἐξόχως σοβαροὶ λόγοι. Ἀντιλαμβάνομαι βεβαίως πλήρως τὴν εὐαισθησίαν τοῦ ἀξιοτίμου φίλου Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ἀλλὰ ὀφείλει καὶ ἐκεῖνος καὶ ὅλοι νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν ἰδικήν μας εὐαισθησίαν, διότι ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη πλευρά, ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη ὄψις τοῦ νομίσματος. Μᾶς ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἡλιοῦ ὅλην τὴν διαδικασίαν τῶν διαδοχικῶν σταδίων διὰ νὰ φθάσωμεν κάποτε εἰς τὸ δικαστήριον ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ φθάσωμεν, τὸ ἀποτελούμενον ἀπὸ 12 Ἀρεοπαγίτας ἐκλεγομένους διὰ κλήρου. Ἀλλὰ ὅταν ἐγὼ ἔχω μορφώσει νομικὴν πεποίθησιν καὶ ὅσοι μαζί μου ἔχουν τὴν ἰδίαν γνώμην, ὅτι τὸ δικαστήριον αὐτὸ θὰ ἐξετάσῃ πρῶτον τὸ προδικαστικὸν θέμα καὶ θὰ ἀποφανθῇ ὅτι συντρέχει παραγραφή, τότε μοιραίως ὀφείλω νὰ ἀνησυχήσω διὰ τὴν τύχην ἀνθρώπων κατηγορουμένων, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπολογηθοῦν. Λοιπὸν τοῦτο θὰ συμβῇ. Διότι κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ δίκη ποτέ. Δημιουργεῖται συνεπῶς εἰς τὴν ἰδικήν μας, τῶν σκεπτομένων ὅπως ἐγώ, εὐαισθησίαν, ἀνησυχία, μήπως κριθῶμεν ἀπὸ οἱονδήποτε, ὅτι πονηρὰ σκέψις μᾶς ὡδήγησεν εἰς οὐσιαστικῶς πολιτικὸν διωγμόν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐφαρμόζων γενικὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, καὶ ἐὰν εἶχον ἀκόμη ἀμφιβολίαν, ἐὰν ὑπολογίζεται ἢ δὲν ὑπολογίζεται ἡ ἔκτακτος σύνοδος, τὴν ἀμφιβολίαν αὐτὴν θὰ τὴν ἡρμήνευον ὑπὲρ τῆς παραγραφῆς, δηλαδὴ τῆς μὴ συνεχίσεως, δηλαδὴ τῆς καταψηφίσεως τῆς προτάσεως. Εἶναι λοιπὸν δι’ ἐμὲ —καὶ διαφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ— τὸ ζήτημα τῆς παραγραφῆς, ζήτημα ὑψίστης οὐσιαστικῆς σημασίας καὶ ὄχι τυπικόν, διότι συνδέεται μὲ τὰς σκέψεις τὰς ὁποίας ἀνέπτυξα. Εἶμαι δὲ εὐτυχὴς διότι ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος ἔχει ἤδη ἐκφράσει τὴν ἰδίαν γνώμην καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὁμιλῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς 16ης Ἰουνίου δι’ ἥσσονα πρότασιν συστάσεως Ἐξεταστικῆς τῶν Πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, διὰ τὰ περίφημα οἰκόπεδα, εἶπε τότε ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναγνώσω: «Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ λειτουργία εἰδικοῦ δικαστηρίου θὰ ἐκκρεμῇ ἡ διαμάχη τῶν μερίδων, χωρὶς νὰ ἐπέρχεται ἡ κάθαρσις τῆς δικαιοσύνης. Ἰδού, διατί, κ.κ. βουλευταί, φρονοῦμεν ἡμεῖς ἡ Ε.Κ., ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, ἐφ’ ὅσον διὰ τὴν πρᾶξιν, ἡ ὁποία καταγγέλλεται, ἔχει ἐπέλθει παραγραφή, δὲν ἔχει ἔννοιαν, δὲν ἔχει ἠθικὸν καὶ πολιτικὸν λόγον ἡ σύστασις Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς». (Χειροκροτήματα). Καὶ χειροκροτήσατε σεῖς καὶ ὀρθῶς.

§115Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε κἂν Ἐξεταστικῆς.

§116Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Οὔτε Ἐξεταστικῆς. Ἔχω λοιπὸν δίκαιον νὰ ὑποστηρίζω, ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι τυπικόν, ἀλλὰ εἶναι οὐσιαστικὸν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἀποκτᾷ τεραστίαν σημασίαν. Καὶ δὲν θέλω νὰ παρασυρθῶ εἰς νομικὰς ἑρμηνείας διὰ τὴν παρεμβολὴν τῶν ἐκτάκτων συνόδων μικροτέρων ἐνίοτε εἰς χρόνον ἀπὸ ἄλλας τακτικὰς ἐνίοτε συνόδους. Ταῦτα φρονῶν, κ. Πρόεδρε, ὁμολογῶ, ὅτι τὴν φορὰν αὐτὴν δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ ὅσα ἤδη ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὴν ἐξέτασιν αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, κατὰ τὸ παρὸν στάδιον, προέχει τὸ πολιτικὸν στοιχεῖον καὶ ὄχι τὸ δικαστικόν. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀποφασίσωμεν τὴν σύστασιν Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐὰν θὰ ἐπρόκειτο νὰ συζητήσωμεν κατόπιν ἐπὶ τοῦ πορίσματος ταύτης, τότε θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὅτι ἀρχίζει νὰ κλίνῃ ἡ πλάστιγξ ὑπὲρ τοῦ δικαστικοῦ στοιχείου. Εἰς τὴν σημερινὴν περίπτωσιν ὅμως προέχει τὸ πολιτικὸν στοιχεῖον. Καίτοι δὲ ὁμιλοῦμεν περὶ μυστικῆς ψηφοφορίας, εἴθισται πάντοτε νὰ καθορίζεται ἡ θέσις προκαταβολικῶς τῶν κομμάτων, ὅπως, ἄλλωστε, ἐγένετο καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Διότι ἄλλως θὰ ἦτο ὡς νὰ παρῃτεῖτο ἡ Κυβέρνησις τοῦ δικαιώματος νὰ ζητήσῃ αὐτὴν τὴν σύστασιν Εἰδικοῦ Δικαστηρίου. Τί ἔκαμεν ὁ Κουμουνδοῦρος; Ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε παραπομπὴν καὶ ἔλαβε θέσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φρονῶ εἶναι, ὅτι ἴσως δὲν ἐξεφράσθη καλῶς ὁ πάντοτε ἀκριβολογῶν κ. Πρωθυπουργός. Ἔπρεπεν οὗτος νὰ εἴπῃ, ἐγὼ θὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, ἐὰν δὲ τυχὸν δὲν συμφωνοῦν οἱ ἄλλοι, τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ πολιτικὸν ζήτημα καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δημιουργεῖται θέμα πολιτικῆς εὐθιξίας διὰ νὰ παραιτηθῶ. Καὶ βεβαίως ἐπὶ τοῦ ζητήματος δὲν νοεῖται θέμα ἐμπιστοσύνης. Περαίνων, κύριε Πρόεδρε, δὲν θέλω νὰ ὑψώσω τὸν τόνον καὶ νὰ δραματοποιήσω τὰ πράγματα, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι πρέπει ἅπαντες εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ αἰσθανθοῦν, ὅτι ὁ τόπος διέρχεται ἐθνικὴν κρίσιν. Καὶ ἀναφέρομαι εἰς τὰ ἐξωτερικὰ θέματα. Εἶναι, πράγματι, θλιβερόν, ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὀξυνθοῦν τὰ πάθη εἰς σημεῖον κατὰ τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν νὰ ἐλέγχῃ τὴν κατάστασιν. Εἶναι δυνατὸν αὐτὸ νὰ ἔχῃ πράγματι ἐπιπτώσεις εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου. Ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ 1870. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω τὸ ἴδιον. Διότι καὶ τότε τὸ Ἔθνος, τὸ 1870, δὲν εἶχεν ἀντιληφθῆ, ὅτι ἀντιμετώπιζε τὴν πρώτην ἐθνικὴν κρίσιν. Διότι, κ. Πρόεδρε, γνωρίζετε καλῶς, ὅτι ἡ μεγάλη ἐθνικὴ κρίσις δὲν ἐξεδηλώθη τὸ 1897, ἀλλὰ τὸ 1870. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀνεγνωρίσθη ἡ χωριστὴ ἐκκλησία τῆς Βουλγαρίας συμφωνούσης τῆς Ρωσίας καὶ τῆς Τουρκίας, ἑκατέρας δι’ ἄλλον σκοπόν. Καὶ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἔπαυσαν νὰ συνδέουν τὸν Χριστιανισμὸν καὶ τὴν Ὀρθοδοξίαν μὲ τὸν Ἑλληνισμὸν εἰς τὴν Ὀθωμανικὴν Αὐτοκρατορίαν. Ἀρχίζει ἡ ἐποχὴ τῶν ἐθνοτήτων, ἡ δὲ νέα κατάστασις ὡδήγησε βαθμηδὸν εἰς τὸ νὰ περιέλθωμεν εἰς τὸ ἐπικίνδυνον σημεῖον, τὸ ὁποῖον γνωρίζετε ὅλοι, καθ’ ὃ οἱ Βούλγαροι ἠσχολοῦντο εἰς τὸ νὰ ἀναγκάζουν μὲ ὅλα τὰ μέσα τοὺς ἰδικούς μας Χριστιανοὺς Ὀρθοδόξους νὰ ἐμφανίζωνται δι’ εὐνοήτους λόγους, ὡς δῆθεν Βούλγαροι Ὀρθόδοξοι. Ἡμεῖς ἠσχολούμεθα τότε μὲ τὰ ἐσωτερικά μας. Ἔγινε, λοιπόν, τότε —τὸ 1870— ὁ διαχωρισμὸς καὶ ἐπηκολούθησεν ἡ μεγάλη κρίσις τῆς Ἀνατολῆς, ἐκ τῶν ἐνόντων ἡμεῖς ἐσπεύδαμεν νὰ σχηματίσωμεν μίαν ὀνόματι Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν, χωρὶς νὰ δυνάμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ πράγματα. Καὶ ὅταν ἐπὶ τέλους ἀνενήψαμεν δὲν ἐπρολάβαμεν νὰ δράσωμεν, διότι εἶχεν ἤδη ὑπογραφῆ ἡ συνθήκη τοῦ Ἁγίου Στεφάνου. Καὶ εὐτυχῶς ὑπῆρξαν ἄλλοι, δι’ ἄλλους λόγους, οἱ ὁποῖοι ἀνέτρεψαν τὴν συνθήκην ἐκείνην καὶ μᾶς ἔσωσαν ἀπὸ τὴν Μεγάλην Βουλγαρίαν. Φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ἔχομεν συνειδητοποιήσει καὶ σήμερον τὴν κατάστασιν. Δὲν ὁμιλῶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν περὶ ὑπευθύνων ἢ ἀνευθύνων. Ὁμιλῶ γενικῶς. Κατὰ τὸ ἔτος αὐτὸ ἔχομεν εἰσέλθει εἰς περίοδον ἐθνικῆς κρίσεως. Καθῆκον, λοιπόν, ὅλων μας εἶναι νὰ ἀποσύρωμεν ἀπὸ τὴν μέσην κἄθε θέμα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ δημιουργῇ ἀναταραχὴν καὶ νὰ ἐπιδιώκωμεν νὰ ἀποκαταστήσωμεν εἰρήνευσιν, γαλήνην καὶ ἡσυχίαν. (Χειροκροτήματα).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας, ἔχει τὸν λόγον.

§118Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἐπεχείρησε νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι αἱ ἐκθέσεις τῶν δικαστικῶν ἔστω ἐμμέσως καταλογίζουν κακούργημα εἰς βάρος μελῶν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Ὅσοι ἔχουν ἀναγνώσει τὰς ἐκθέσεις ἀντιλαμβάνονται πόσον εἶναι ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. ἐκπροσώπου τῆς Ε.Δ.Α. ψευδής. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος διὰ τοῦτο νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ μερικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα εἶναι κατ’ ἀνάγκην τεχνικά. Θητεύω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπὸ εἰκοσαετίας σχεδὸν καὶ δικαιοῦμαι νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ προσέξετε μολονότι τὰ θέματα ταῦτα εἶναι ἀνιαρά. Αὐτή σας ἡ προσοχή, κ.κ. βουλευταί, ἐπὶ ἡμίσειαν τὸ πολὺ ὥραν θὰ εἶναι ἀρκετή, διὰ νὰ καταρριφθῇ οἱαδήποτε ἀμέσως ἢ ἔστω ἐμμέσως ἀσκηθεῖσα ἐπίκρισις. Θέμα πρῶτον. Γαλλικαὶ πιστώσεις προμηθείας ὑλικοῦ. Τὸ 1953, ὑπεγράφη μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως πρωτόκολλον, διὰ τοῦ ὁποίου διηνοίγετο διὰ πρώτην φορὰν ὁ δρόμος πρὸς τὰς πιστώσεις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἐθεώρει, ὅτι ὑπεχρεούμεθα νὰ ἀπορροφήσωμεν τὸ σύνολον τῶν Γαλλικῶν πιστώσεων πεντέμισυ δισεκατομμυρίων φράγκων καὶ ὅτι ἡ ἀπορρόφησις αὐτὴ ἔπρεπε νὰ γίνῃ διὰ προμηθείας διενεργουμένης ἄνευ διαγωνισμοῦ. Ὁ κ. Χαρμπούρης, σύμβουλος τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἐλεγκτῶν, λέγει, ὅτι εἶχε νομικὸν ἔρεισμα ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἰσχυριζομένη τὰ ὅσα ἰσχυρίζετο. Προέκυψε λοιπὸν διαφωνία μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως. Ἔγιναν συσκέψεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ τὸ 1955 καὶ ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα. Γράφει ὁ κ. Παπαϊωάννου, ὅτι ὁ Σύμβουλος τότε τῆς Δ.Ε.Η. κ. Καραβίδας εἰς σημείωμά του τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τονίζει: «Κατωρθώσαμεν νὰ ἀπαγκιστρωθῶμεν εἰς τὸν μέγιστον δυνατὸν βαθμὸν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἀναλάβει ἔναντι τῶν Γάλλων». Αἱ πιστώσεις περιωρίσθησαν πράγματι εἰς τὸ ἑνάμισυ δισεκατομμύριον. Ἐννοῶ τὰς πιστώσεις τὰς χρησιμοποιηθείσας δι’ ἐλαφρὸν ἠλεκτρολογικὸν ὑλικόν. Αὐτὴ ἦτο ἡ πρώτη εὔνοια, ὅπως τὴν ὠνόμασα προχθές. Τὸ 1956 ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἀπέστειλεν εἰδικὸν ἀπεσταλμένον ἀπὸ τὸ Παρίσι καὶ ἔγιναν ὑπὸ τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας σᾶς περιέγραψα λεπτομερέστερον προχθές, νέαι συσκέψεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Καὶ ἐδώσαμεν τότε μίαν λύσιν, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι εἶναι εὐτυχεστάτη. Ἡ Δ.Ε.Η. ἀπηύθυνε μίαν ἐπιστολήν, τῇ ἐγκρίσει μου, πρὸς τοὺς Γάλλους καὶ τοὺς εἶπε. Θὰ διενεργήσω τὸ θέρος τοῦ 1956 διεθνῆ διαγωνισμόν, θὰ ἀγοράσω ἀπὸ τὸν τελευταῖον μειοδότην καὶ ἀφοῦ τελειώσῃ αὐτὸς ὁ διεθνὴς διαγωνισμός, εἰς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἀνειλημμένων ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου, θὰ ἀγοράσω καὶ ἀπὸ σᾶς καὶ ἀπὸ τὴν Γαλλίαν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ προσφέρετε εἰς τὰς τιμὰς τοῦ διεθνοῦς διαγωνισμοῦ. Ἰδοὺ πῶς ἔκρινε τὴν ἐνέργειαν ἐκείνην τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Δ.Ε.Η. τὸ πόρισμα τῶν ἐλεγκτῶν εἰς τὴν σελίδα 70: «Τὸ παρεχόμενον εὐεργέτημα δὲν ἦτο οὐσιῶδες, ἐφ’ ὅσον καὶ οἱ Γάλλοι θὰ ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ προσφέρουν εἰς τὰς ἐπιτευχθείσας διὰ διεθνοῦς διαγωνισμοῦ τιμάς, ἴσως δὲ καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτο δὲν ἐφηρμόσθη, ὡς τοὐλάχιστον ἐκ τῶν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν τεθέντων στοιχείων προκύπτει». Αὐτὰ γράφουν οἱ ἐλεγκταί. Καὶ τώρα ἐρωτῶ: Τί περισσότερον ἠδυνάμην νὰ πράξω ἀπὸ τοῦ νὰ ἐμποδίσω τὴν προμήθειαν, ἀπὸ τοῦ νὰ φύγουν οἱ Γάλλοι καὶ ταὐτοχρόνως νὰ διασφαλίσω, ὅτι οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ κατηγορήσῃ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι κακόπιστος. Νομίζω, ὅτι διὰ τὴν ἐνέργειάν μου ἐκείνην δικαιοῦμαι νὰ εἶμαι ὑπερήφανος. Τρίτη φάσις τοῦ 1957. Νέα προσπάθεια διὰ νὰ πάρωμεν Γαλλικὰς πιστώσεις. Ὁ κ. Γουναράκης, τότε ἦτο εἰς τὸ Παρίσι. Τὸ πόρισμα τῶν ἐλεγκτῶν πάλι λέγει —καὶ ὄχι ἐγὼ— εἰς τὴν σελίδα 71 τὰ ἑξῆς: «Πρὸ τῆς μεταβάσεώς του ἐγγράφως καὶ προφορικῶς εἶχε ἐπιστήσει» —ἐγὼ ὁ Ὑπουργὸς τότε τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας— «τὴν προσοχὴν τοῦ Προέδρου τοῦ Δ.Σ. τῆς Δ.Ε.Η. ἐπὶ τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ στέρξῃ εἰς τὴν χρησιμοποίησιν πιστώσεων τοῦ προηγουμένου τύπου, ἀλλὰ μόνον ἐφ’ ὅσον θὰ ἠκολουθεῖτο διαδικασία ἐξακριβώσεως τῶν τιμῶν τοῦ διαγωνισμοῦ». Ὁ κ. Γουναράκης ἐπιστρέφει κομίζων 3–4½ δισεκατομμύρια φράγκα πιστώσεις, ἀλλὰ δυστυχῶς, πιστώσεις ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι θὰ ἐχρησιμοποιοῦντο ἄνευ διαγωνισμοῦ. Καὶ τί λέγει ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς, ὄχι ἐγώ, εἰς τὴν σελίδα 71: «Ὑπὸ τοιούτους ὅρους αἱ κομισθεῖσαι πιστώσεις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν δεκταὶ ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η., πρῶτον μὲν λόγῳ τῆς ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως κτηθείσης πείρας καὶ δεύτερον, διότι ἤδη πρὸ τῆς ἀναχωρήσεως τοῦ κ. Γουναράκη ὁ Ὑπουργὸς κ. Παπαληγούρας εἶχε καταστήσει γνωστόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ στέρξῃ εἰς τὴν χρησιμοποίησιν πιστώσεων τοῦ προηγουμένου τύπου, ἀλλὰ μόνον ἐφ’ ὅσον θὰ ἠκολουθεῖτο διαδικασία ἐξακριβώσεως τῶν τιμῶν διὰ διαγωνισμοῦ». Αὐτὰ λέγει ἡ ἔκθεσις περὶ τῆς δραστηριότητός μου εἰς τὸν τομέα ἐκεῖνον καὶ τὸ 1955 καὶ τὸ 1956 καὶ τὸ 1957, ὄχι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπαν οἱ κ.κ. Ἡλιόπουλος καὶ Ἡλιοῦ. Εἰς τὰς πιστώσεις αὐτὰς τὰς ὁποίας ἀπέκρουσα καὶ τὰς ὁποίας διαπιστώνει ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι ἀπεκρούσθησαν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, εἰς τὰς πιστώσεις αὐτὰς ἐπεχειρήθη νὰ ἐμπλακῇ καὶ τὸ θέμα ἐπιστολῶν Φιλαρέτου. Πράγματι εἰς δύο ἀπὸ τὰς ἀπαισίας ἐκείνας ἐπιστολὰς ἀναφέρεται καὶ τὸ ὄνομά μου. Σᾶς ἀνέγνωσα ὅμως προχθὲς τὶ γράφει περὶ τῆς ἐννοίας τῆς ἀναφορᾶς τοῦ ὀνόματός μου ὁ Σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας κ. Χαρμπούρης εἰς εἰδικὴν περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἔκθεσιν. Καὶ δὲν θέλω νὰ σᾶς ὑποβάλω εἰς τὴν δοκιμασίαν νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὁλόκληρον ἐκείνην τὴν μακρὰν περικοπὴν τοῦ κ. Χαρμπούρη, ὁ ὁποῖος δὲν εὑρίσκει τίποτε τὸ ἀνώμαλον, τίποτε τὸ ἀξιόμεμπτον καὶ ὁ ὁποῖος καταλήγει ἐπὶ λέξει ὡς ἑξῆς. Ἀναφέρομαι μόνον εἰς τὸ τέλος τῆς περικοπῆς ἐκείνης διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω διότι, νομίζω, ὅτι ἔχει πιὰ κουρασθῆ ἡ Βουλή: «Θεωρῶ ἐπίσης ὅτι δὲν δικαιολογοῦνται αἱ διατυπούμεναι ἀπορίαι ὡς πρὸς τὸ ὅτι εἰς τὰς ἐπιστολὰς ἀναφέρεται ὁ κ. Παπαληγούρας, ὡς ζητήσας τὴν ἐξεύρεσιν ΦΟΡΜΙΛ διὰ τὴν ἀποδοχὴν τῆς νέας πιστοδοτήσεως». Αὐτὰ λέγει ὁ δικαστής, ὄχι ἐγώ. Τί ἀπομένει λοιπὸν ὕστερα ἀπὸ ὅλας αὐτὰς τὰς διαπιστώσεις, ἀπὸ ὅλα ὅσα ἐξετοξεύθησαν ἐναντίον μου ἐν σχέσει μὲ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν Γαλλικῶν πιστώσεων; Θέμα δεύτερον. Μέγδοβας. Βάσει τῶν πρωτοκόλλων τῶν Γαλλικῶν τῶν ὑπογραφέντων ἀπὸ τὸν κ. Μαρκεζίνην, κατηρτίσθη ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. καὶ ὑπεγράφη ὑπ’ αὐτῆς τὴν 5 Μαΐου 1955 ἡ σύμβασις τῆς κατασκευῆς τοῦ Μέγδοβα. Τίθεται ὡς πρῶτον ἐρώτημα: Δυνάμεθα ἄραγε νὰ συνάψωμεν σύμβασιν μὲ ἄλλους ἐκτὸς τῶν Γάλλων; Διὰ νὰ τὰ εἴπωμεν ἁπλούστερα, εἴχαμεν μήπως νὰ ἐκλέξωμεν μεταξὺ τῶν Γάλλων, Βέλγων, Πολωνῶν, Οὔγγρων, Γερμανῶν, Ἄγγλων καὶ ἐπελέξαμεν τοὺς Γάλλους; Τίθεται τέτοιο θέμα, ὄχι. Ἔχομεν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐπιλέξωμεν μόνον μεταξὺ τῆς Γαλλικῆς λύσεως καὶ τοῦ μηδενός.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Παπαληγούρα, διὰ τὴν διακοπήν. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ διαβιβάσητε εἰς τοὺς κ. συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον ἀπ’ τὴν αἴθουσαν, τὴν παράκλησίν μου νὰ εἰσέλθουν καὶ νὰ ἀκούσουν. Εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι θὰ κρίνουν ὡς Δικασταί. Ποῦ εἶναι οἱ Δικασταί; Καὶ συνέβη τὸ αὐτὸ καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης. Δὲν θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ καταψηφίσουν ἢ μᾶλλον νὰ ἀποφανθοῦν ὑπὲρ τῆς προτάσεως παραπομπῆς, οἱ κύριοι οἱ ὁποῖοι ἀπουσιάζουν, ἠθικὸν δικαίωμα δὲν θὰ ἔχουν, ἐκτὸς ἐὰν ἀπεφάσισαν νὰ καταψηφίσουν τὴν πρότασιν, ὁπότε εἶναι δικαίωμά των. Ἀλλὰ δὲν εἶναι νοητόν, κ. Πρόεδρε, καὶ ἐκφράζω τὴν ἀγανάκτησίν μου καὶ καταγγέλλω τοῦτο εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι κρίνονται Ἕλληνες πολιτικοὶ ἄνδρες, συνάδελφοι τῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι ἀπουσιάζουν.

§120Τ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ. Καὶ οἱ ἰδικοί σας ἀπουσιάζουν.

§121Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Γεωργίου, σεῖς θὰ κρίνετε, οἱ ἰδικοί μας ὅλοι θὰ καταψηφίσουν τὴν πρότασιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, μὴ διαμαρτύρεσθε σεῖς οἱ ὁποῖοι παρίστασθε, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶ δι’ αὐτὴν τὴν ἔλλειψιν τῆς στοιχειώδους ἐκείνης προσοχῆς τὴν ὁποίαν ὀφείλουν οἱ Δικασταὶ ὅπως τοὺς ὠνόμασεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ δείξουν ἀπέναντι συναδέλφων κρινομένων, κρινομένων ἐὰν θὰ παραπεμφθοῦν ἢ ὄχι εἰς ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν. Καταγγέλλω εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τοῦτο. Ἂν τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι καταδικαστικὸν σημαίνει, ὅτι ἐλήφθη ἄνευ κρίσεως.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρατήρησίς σας εἶναι βάσιμος.

§123Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος.

§124Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Δὲν ὑπάρχει κανένας λόγος νὰ δραματοποιοῦμεν τὸ πρᾶγμα. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν κόπωσιν τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθησαν οἱ Δικασταὶ ὕστερα ἀπὸ 3 ὥρας συνεχοῦς συνεδριάσεως. Κάμνω μίαν πρότασιν καὶ τὸ εἶπα καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, νὰ κάμωμεν μίαν διακοπὴν 10 λεπτῶν χάριν ψυχαγωγίας καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν αἴθουσαν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ προεκάλεσε τὴν ἔξοδον τῶν βουλευτῶν ἐκ τῆς αἰθούσης.

§125Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θὰ ἵστανται εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπὸ αὔριον τὸ πρωΐ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπερψηφίσουν τὴν πρότασιν, ἐὰν δὲν ἀκούσουν λέξιν πρὸς λέξιν ὅσα θὰ εἴπῃ καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης. Δὲν τοὺς ἀκούουν οἱ περισσότεροι, δὲν τοὺς ἤκουσαν οὔτε τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν.

§126Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν θὰ συμφωνήσω μαζί σας.

§127Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκφράζω εὐχαριστίας πρὸς τοὺς παρισταμένους εἴτε ψηφίσουν ὑπὲρ εἴτε ψηφίσουν κατά.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ εἶναι βασιμωτάτη. Χρέος τῶν κ. βουλευτῶν εἶναι νὰ παρίστανται. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὑπάρχει κόπωσις. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι εὑρίσκονται ὅλοι εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς. Ἐὰν θέλετε νὰ διακόψωμεν ἐπὶ 5 λεπτά, διότι νομίζω, ὅτι οἱ βουλευταὶ εἶναι ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου.

§129Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς βίας δὲν γίνονται πραγματικοὶ δικασταί, οἱ βουλευταί. Ἐὰν ἔχουν ἀγαθὴν προκατάληψιν οἱ μὴ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν αἴθουσαν, ἡ ἀγαθὴ προκατάληψις εἶναι πάντοτε κάτι τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει καὶ τὴν ἀπουσίαν. Ἐὰν ἔχουν ὅμως προκατάληψιν δυσμενῆ, πῶς ἀπουσιάζουν καὶ πῶς δὲν προσπαθοῦν νὰ παρακολουθήσουν ἐκείνους, τοὺς ὁποίους τυχὸν εἶναι ἀποφασισμένοι, ἂν εἶναι ἀποφασισμένοι, τινὲς ἐκ τῶν ἀπουσιαζόντων, νὰ τοὺς παραπέμψουν εἰς εἰδικὸν δικαστήριον ἢ εἰς ἀνακριτικὴν ἐπιτροπήν; Ἐφ’ ὅσον δὲν τὸ αἰσθάνονται μόνοι των καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν τὸ ᾐσθάνθησαν καὶ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν καὶ συνεχισθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ συνεδρίασις τὸ καταγγέλλω εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ αὔριον τὸ πρωΐ θὰ κρίνῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τοὺς Δικαστάς, ἂν οἱ Δικασταὶ ἀπουσιάζοντες ἀπὸ τὴν αἴθουσαν εἶναι καταδικαστικοί.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἄποψίς σας εἶναι ὀρθή. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ ἀπουσία τῶν συναδέλφων ὀφείλεται εἰς τὴν 3ωρον καὶ πλέον συνεχῆ συνεδρίασιν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συνεζητούσαμεν μὲ τὸν συνάδελφον κ. Νικολαΐδην τῆς Ε. Κέντρου καὶ ἐσχηματίσαμεν τὴν γνώμην, ὅτι ἡ εἰκὼν τῆς Βουλῆς αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι παράτυπος καὶ κατ’ οὐσίαν μὴ ἀνταποκρινομένη εἰς τὸ θέμα τῆς συζητήσεως. Καὶ εἴπομεν μὲ τὸν κ. Νικολαΐδην, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ δίκη ἐὰν δὲν ἀκουσθῇ καὶ ὁ κατηγορούμενος, ἂς τὸν ὀνομάσωμεν ἔτσι, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ πλεονέκτημα νὰ ἀκουσθῇ τελευταῖος. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Βουλὴ δὲν παρίσταται, καὶ δὲν ἀκούεται ὁ ἀπολογούμενος, ἂς εἴπωμεν ὁ ἀπολογούμενος, ὁ ὁποῖος δίδει ἐξηγήσεις. Παρακαλῶ νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις ἐπὶ ἕνα τέταρτον τῆς ὥρας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ἐὰν δὲν ἀκουσθοῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν. Συμφωνεῖτε, κύριοι βουλευταί.

§132ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ὅσοι κ.κ. βουλευταί, δὲν εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου, νὰ εἰδοποιηθῶσι νὰ ἔλθουν. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 10 λεπτά.

(Ὥρα 10.10′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.20′ μ.μ.)

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλῶ τοὺς κ.κ. βουλευτάς, νὰ καταλάβουν τὰς θέσεις των. Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας, ἔχει τὸν λόγον.

§135Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ προβῶ εἰς βραχυτάτην ἀνασκόπησιν τῶν ὅσων εἶπον πρὶν διακοπῇ ἡ συνεδρίασις.

§136Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χρειάζεται, κ. Παπαληγούρα, διότι περίπου ἡ κατάστασις εἶναι ἡ αὐτή, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀδιαφορία.

§137Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ συμμορφωθῶ πρὸς τὴν ἄποψίν σας. Θὰ εἴπω μόνον, ὅτι εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ὁμιλίας μου ἀνέφερον αὐτὸ τὸ θέμα τῶν γαλλικῶν πιστώσεων τῶν χρησιμοποιηθεισῶν διὰ τὴν προμήθειαν ὑλικοῦ καὶ ἀνέφερον τὶ λέγουν τὰ κείμενα τῶν ἐκθέσεων καὶ τὰ κείμενα τῶν ἐκθέσεων λέγουν ἀκριβῶς τὰ ἀντίθετα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἰσχυρίσθησαν ὅτι λέγουν, προκειμένου περὶ μελῶν τῆς Κυβερνήσεως οἱ κ.κ. Ἠλιόπουλος καὶ Ἠλιοῦ. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ μέγα θέμα τοῦ Μέγδοβα. Ὅπως σᾶς ἔλεγα πρίν, τὸ πρῶτον πρόβλημα, ποὺ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις ἦτο, ἐὰν ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ χρησιμοποιήσῃ ἄλλας πιστώσεις πλὴν τῶν γαλλικῶν, αἱ ὁποῖαι τῆς εἶχον ἐξασφαλισθῆ διὰ τοῦ πρωτοκόλλου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑπογράψει ὁ κ. Μαρκεζίνης. Καὶ σᾶς ἐξήγησα, ὅτι τοιαῦται πιστώσεις, τοιαῦτα κεφάλαια, δὲν προσεφέροντο. Ὁ ἴδιος ὁ κ. Χαρμπούρης, λέγει, ὅτι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος μετὰ συνεπείας ὑπεστήριξεν, ὅτι θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἀναζητήσῃ ἄλλας πιστώσεις, ἦτο ὁ κ. Δημητρακόπουλος καὶ οὐδεὶς ἄλλος. Ἔκρινεν δὲ ὁ ἴδιος ὁ κ. Σύμβουλος τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ὁ προαναφερθεὶς ἐλεγκτής, ὅτι τὸ ἔργον τοῦ Ταυρωποῦ μὲ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν γαλλικῶν πιστώσεων ἠδύνατο νὰ γίνῃ πραγματικότης. Ἀντιθέτως, ἡ μὴ χρησιμοποίησις τῶν πιστώσεων καὶ ἡ ἀναζήτησις ἄλλων πιστώσεων θὰ ἀπετέλει — ἡ ἔκφρασις εἶναι ἰδική του — ἅλμα εἰς τὸ ἄγνωστον καὶ περιπέτειαν. Ἡ λέξις περιπέτεια εἶναι ἐπίσης ἰδική του. Δὲν εἴχομεν νὰ ἐπιλέξωμεν, κύριοι συνάδελφοι, μεταξὺ προσφερομένης Γαλλικῆς λύσεως καὶ τῶν ὀνείρων μας. Εἴχομεν νὰ ἐπιλέξωμεν μεταξὺ τῆς Γαλλικῆς λύσεως καὶ τῆς μὴ πραγματοποιήσεως τοῦ Μέγδοβα. Ὅταν πάντα ταῦτα λέγωνται τὸ 1963 ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, τὰ ὁποῖα σᾶς προανέφερα, ὑπάρχει τις ἐξ ἡμῶν, ὁ ὁποῖος θὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἔπρεπε ἡμεῖς τὸ 1955–57, δηλαδὴ ἐκ τῶν προτέρων, νὰ ἀναλάβωμεν τὴν εὐθύνην αὐτοῦ τοῦ ἅλματος εἰς τὸ ἄγνωστον; Παρουσιάσθησαν κατὰ τὸ στάδιον, τόσον τῆς καταρτίσεως, ὅσον καὶ τῆς ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως, μέγισται δυσχέρειαι. Καὶ ἡ ΔΕΗ κατέφυγεν εἰς ἐμὲ διὰ νὰ προστατεύσω τὰ συμφέροντά της καὶ ὁ Γαλλικὸς Ὅμιλος τῶν Ἑταιρειῶν εἰς τὴν Γαλλικὴν Πρεσβείαν, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς ἀπόψεις του. Καὶ ἐγένοντο ἀλλεπάλληλοι συσκέψεις ὑπὸ τὴν προεδρίαν μου, μὲ τὴν συμμετοχὴν τῆς Γαλλικῆς πλευρᾶς καὶ εἰδικώτερον τῆς Γαλλικῆς Πρεσβείας. Ἡ διαπραγματευτική μας θέσις ἦτο ἐξ ἀντικειμένου δυσχερεστάτη διὰ τέσσαρες λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα τὴν προηγουμένην Παρασκευήν. Πρῶτον διότι οἱ Γάλλοι εἶχον νομικὰ ἐπιχειρήματα, δεύτερον, διότι ἐὰν δὲν ἐχρησιμοποιοῦσαμεν τὰ Γαλλικὰ κεφάλαια δὲν θὰ ἀνεβάλετο ἁπλῶς ἐπ’ ἀόριστον ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου τοῦ Μέγδοβα καὶ δὲν θὰ ἐζημιοῦτο μόνον ἡ ΔΕΗ κολοσσιαῖα ποσά, ἀλλὰ θὰ ἐσημειοῦτο γενικώτερον καθυστέρησις τοῦ προγράμματος βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως βασικὴ προϋπόθεσις τῆς ἐφαρμογῆς, τοῦ ὁποίου εἶναι βεβαίως ἡ ἀνάπτυξις τοῦ προγράμματος ἐξηλεκτρισμοῦ. Τρίτον, ἀφ’ ἧς ἐγκατεστάθη, νομίζω, εἰς τὸ τέλος τοῦ θέρους τοῦ 1954, ἡ OLCO εἰς τὸν χῶρον τοῦ ἔργου, ηὐξήθησαν αἱ δυσχέρειαι. Ἔπρεπε νὰ φθάσωμεν μέχρι ρήξεως, διότι ἡ ρῆξις αὐτὴ θὰ προεκάλει καὶ νομικὰς ἐμπλοκάς, ἀλλὰ καὶ τεραστίαν καθυστέρησιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, ἡ ἐκ τῆς ὁποίας καθυστερήσεως ζημία εἶναι ἀνυπολόγιστος καὶ διὰ τὴν ΔΕΗ καὶ διὰ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν. Τέταρτον, τὸ θέμα ἀντεμετωπίσθη μὲ τὰ τεχνικὰ καὶ ὀργανωτικὰ μέσα, τὰ πεπερασμένα, τὰ ὁποῖα διέθετεν ἡ χώρα. Ὑπὸ τὰς δυσχερεστάτας ταύτας συνθήκας ἐβοηθήσαμεν τὴν ΔΕΗ νὰ καταρτίσῃ καὶ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν σύμβασιν. Εἰδικῶς ἐχρειάσθη νὰ διαπραγματευθῶ, διεπραγματεύθην ὅσον ἠδυνάμην καλύτερον. Διαπραγματεύσεις ἔκαμα, καὶ διαπραγματεύσεις σημαίνουν συμβιβασμὸν τῶν ἑκατέρωθεν ἀπόψεων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἄλλος εἰς τὴν θέσιν μου θὰ διεπραγματεύετο καλύτερον, προβαλλόμενον μετὰ 10ετίαν ἢ 7ετίαν, διότι ταῦτα ἀφοροῦν τὰ ἔτη 1955–57, τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο προβαλλόμενον σήμερον ἔχει χαρακτῆρα τοὐλάχιστον μεταφυσικόν. Ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς δώσω μίαν ἰδέαν τῶν ψευδῶν, τὰ ὁποῖα ἐξετοξεύθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θὰ ἀναφέρω μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερε καὶ ἀπόψε ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ. Μοῦ κατελόγισε τὸ λάθος τῶν 50 ἑκατομμυρίων γαλλικῶν φράγκων. Τὰ γαλλικὰ φράγκα ἦσαν τότε πληθωρικὰ καὶ ἐσήμαινον τὰ 50 ἑκατομμύρια φράγκα 3 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἔκθεσις πιστοποιεῖ, ὅτι ἡ ΔΕΗ διέπραξεν ἕνα τοιοῦτον λάθος ὑπολογισμοῦ. Διαπιστώνει ὅμως ταὐτοχρόνως ἡ ἔκθεσις τῶν Ἐλεγκτῶν, ἀκούσατε, κύριοι βουλευταί. Πρῶτον, ὅτι τὸ λάθος τὸ ἔκαμεν ὁ ἐντιμότατος καὶ περισσότερον ἐπαινούμενος ὑπὸ τῆς ἐκθέσεως ὑπάλληλος τῆς ΔΕΗ καὶ δὲν τοῦ καταλογίζει δόλον, ὁ ὑπάλληλος κ. Παπαλεονάρδος. Δεύτερον, ὅτι εἶχε τὴν ἐντιμότητα καὶ τὴν εἰλικρίνειαν νὰ ὁμολογήσῃ τὸ λάθος εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐπιχειρήσεως. Εἰς τὴν Διοίκησιν, ἡ ἔκθεσις τῶν ἐλεγκτῶν καταλογίζει καὶ εὐθύνην, ὅτι τὸ ἀπέκρυψεν ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, δηλαδὴ ἀπὸ ἐμέ. Καὶ τολμοῦν ὁ κ. Ἡλιόπουλος καὶ ὁ κ. Ἡλιοῦ, νὰ φέρουν ὡς παράδειγμα τοῦ κακοῦ τρόπου.

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἁπλῶς τοῦ κακοῦ τρόπου. Τῆς καταδολιεύσεως τῶν συμφερόντων.

§139Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Μάλιστα. Τολμοῦν νὰ φέρουν ὡς παράδειγμα τὸ θέμα τῶν 50 ἑκατομμυρίων φράγκων, ἢ 3 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, περὶ τῶν ὁποίων ἐκφράζεται ἡ ἔκθεσις τῶν Ἐλεγκτῶν. Ἀνεφέρθη ἀκόμη ὁ κ. Ἡλιόπουλος, ὅτι εἰς δεδομένην στιγμὴν τῆς διαπραγματεύσεως εἶπον τοῦτο τὸ καταπληκτικόν: Διὰ 32 χιλιάδας δολλάρια ἐγὼ δὲν χαλάω τὴν σύμβασιν. Πηγαίνετε, κύριοι νὰ συνεννοηθῆτε. Φαντασθῆτε, ἐὰν ἔλεγα τὸ ἀντίθετον καὶ ἂν προκειμένου περὶ συμβάσεως τῆς τάξεως τῶν 25 ἑκατομμ. δολλαρίων, ἐγὼ ἐδίσταζα νὰ συμβιβασθῶ ἐπὶ ἑνὸς τόσον εὐτελοῦς ποσοῦ. Ὅπως, ὅμως, σᾶς εἶπον καὶ προχθές, βεβαίως δὲν συνεβιβάσθην μόνον δι’ ἕνα τέτοιο μικρὸ ποσόν. Ἠναγκάσθην νὰ προβῶ, συμφωνοῦντος καὶ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, καὶ εἰς ἄλλας ὑποχωρήσεις. Λύσιν προσεπαθήσαμεν νὰ εὕρωμεν καὶ τὴν εὑρήκαμεν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος καὶ νόμιμος εἶναι, καὶ ὀρθὸς εἶναι, καὶ ἐδημιούργησε τὸν Μέγδοβα. Βεβαιότατα, ἡ ἔκθεσις τῶν Ἐλεγκτῶν καταλογίζει εἰς διάφορα ὄργανα τῆς ΔΕΗ εὐθύνας, τόσον διὰ τὴν διαχείρισιν τῶν Γαλλικῶν πιστώσεων, ὅσον καὶ διὰ τὸν Μέγδοβα. Μὰ καλεῖσθε σεῖς νὰ κρίνετε περὶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῶν εὐθυνῶν; Ἐπὶ τέλους, ἡ ΕΔΑ, ἡ ὁποία τόσα εἶπε, δὲν δύναται νὰ ἀναφέρῃ μίαν συγκεκριμένην πρᾶξιν ἰδικήν μου, τὴν ὁποίαν ἀμέσως ἢ ἐμμέσως νὰ μοῦ καταλογίζῃ, προκειμένου περὶ τοῦ ἔργου τούτου; Ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία εἶναι ὡς ἐκ τῆς φύσεώς της τοιαύτη, συνεπάγεται τὴν δικαιολόγησιν τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως τῆς ΕΔΑ; Ὑπάρχουν τόμοι, κύριοι, τῆς ΕΔΑ, πέραν τοῦ πορίσματος, ἄλλαι χίλιαι σελίδες περίπου. Δὲν εὑρήκατε τίποτε ἄλλο νὰ μοῦ καταλογίσετε παρὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα γράφετε, τὰ— συγχωρήσατέ μου— φαιδρά; Διότι καὶ οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἐδώσατε, ἐν σχέσει μὲ τὸ κόστος τοῦ ἔργου, εἶναι ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω προχθές, ἀνακριβέστατοι. Διότι, ποία εἶναι ἡ γενικὴ ἐκτίμησις τῆς Ἐπιτροπῆς περὶ τοῦ ἔργου; Πρῶτον, πιστοποιεῖ ἡ Ἐπιτροπή, εἰς τὴν σελίδα 66, νομίζω, τοῦ πορίσματος, ὅτι τὸ ἔργον εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ποιοτικῶς ἄρτιον. Δεύτερον, πιστοποιεῖ ἡ Ἐπιτροπή, ὅτι τὸ κόστος τοῦ ἔργου δὲν ὑπερβαίνει ἕνα ὅριον, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται ἐπακριβῶς νὰ προσδιορισθῇ, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον δὲν ὑπῆρξεν ἀπαράδεκτον. Σημειώνει ὅμως ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ δὲν θεωρῶ ἄσκοπον νὰ σᾶς τὸ ὑπομνήσω, τὸ ἑξῆς, ἐπὶ λέξει, εἰς τὴν σελίδα 66 τοῦ πορίσματος: «Ὁ ἐκ τῶν ὑστέρων κρίνων τὰς ἐκτεθείσας ἐξελίξεις ὀφείλει νὰ μὴ παραβλέπῃ, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν κατασκευάζεται εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑδροηλεκτρικὸν ἔργον τοιαύτης ὁλκῆς. Καὶ εἶναι φυσικὸν καὶ λογικὸν αἱ Ὑπηρεσίαι τῆς Δ.Ε.Η. νὰ ἐνεφάνισαν ἀδυναμίαν κατὰ τὴν μελέτην καὶ κρίσιν τῶν προτάσεων τῆς ΚΝΑΠΕΝ καὶ OLCO καὶ ἰδίως τὴν εἰλικρινῆ ἀντίληψιν περὶ τῆς ἀποστάσεως, ἥτις ὑφίσταται μεταξὺ τῶν σχεδίων καὶ τῆς πραγματικότητος». Αὐτὰ γράφουν, κ. Ἡλιόπουλε, οἱ Δικασταί. Ἡ Ἐπιτροπὴ διεπίστωσε — ἐπαναλαμβάνω — βεβαιότατα συγκεκριμένας εὐθύνας, αἱ ὁποῖαι μόνον εἰς συγκεκριμένα πρόσωπα δύνανται νὰ ἀποδοθοῦν, ἐφ’ ὅσον θὰ πιστοποιηθοῦν ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν εὐθῦναι, αἱ ὁποῖαι, ὡς ἐκ τῆς φύσεώς των, δὲν δύνανται νὰ εἶναι κυβερνητικαὶ εὐθῦναι. Διότι καὶ νομίμως διεπραγματεύθην, καὶ συμβουλευόμενος τὰ ἁρμόδια ὄργανα διεπραγματεύθην καὶ πᾶν προφυλακτικὸν μέτρον ἔλαβον διὰ νὰ διαπραγματευθῶ κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον. Ὅλας τὰς ἐγγυήσεις ἔλαβον. Ποῖον ἠδυνάμην νὰ συμβουλευθῶ καὶ δὲν συνεβουλεύθην; Καὶ ὅλαι αἱ ἀποφάσεις αἱ σχετικαὶ ἐλήφθησαν ἀπὸ τὸ Δ. Συμβούλιον. Ἐγὼ ἐβοήθησα τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ὁσάκις ἐχρειάζετο τὸ κῦρός μου, ὅπως ἐβοήθησε φυσικὰ καὶ ὁ Γάλλος Πρεσβευτὴς τὰς Γαλλικὰς Ἑταιρείας, ὁσάκις ἐχρειάζετο τὸ ἰδικόν του κῦρος. Ἐγὼ γνωρίζω, κ. βουλευταί, ὅτι ἐὰν δὲν ἐλαμβάνοντο αἱ ἀποφάσεις ἐκεῖναι, σήμερον δὲν θὰ ὑπῆρχε Μέγδοβας. Τρίτον θέμα ἡ περίφημος I.C.I. Πρῶτον, δὲν ἀντελήφθη ἡ Βουλή, ὅτι ὑπάρχουν δύο θέματα, I.C. I. Τὸ ἕνα ἀναφέρεται εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν Ἐλεγκτῶν καὶ τὸ ἄλλο δὲν ἀναφέρεται εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν Ἐλεγκτῶν. Εἰς τὸ πρῶτον, εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται, ἀπήντησε περιληπτικῶς ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἀλλὰ ἀπήντησεν ἀναλυτικῶς καὶ συντριπτικῶς καὶ ἐγγράφως, ὁ κ. Μάρτης, ὁ ὁποῖος τότε ἦτο Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, διὰ τῆς ἀπευθυνθείσης πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἐπιστολῆς του. Ἀνεφύη καὶ δεύτερον θέμα I.C.I., τὸ ὁποῖον πλέον ἀφορᾷ ἐμέ, ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μου πιὰ Ὑπουργίας, μολονότι τοῦτο δὲν ἀναφέρεται ὑπὸ τῶν Ἐλεγκτῶν. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο διηυκρινίσθη, διότι προέκυψεν ἀπὸ τὴν διαλογικὴν συζήτησιν, ὅτι δὲν εἶχον διατάξει, ὅπως ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ἡλιόπουλος, νὰ λάβῃ γνῶσιν ἕνας ἐκ τῶν συμμετασχόντων τοῦ διαγωνισμοῦ τῆς προσφορᾶς τοῦ ἄλλου πρὸ τοῦ ἀνοίγματος τῶν φακέλλων, ἀλλ’ ἀπεδείχθη ἐγγράφως ἐξ ἐγγράφων κατατεθέντων καὶ ὑπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ κ. Ἡλιοπούλου, ὅτι διέταξα, ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον, ὑπέδειξα ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Εἶπον, ὅτι διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ, μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν φακέλλων μείζων δημοσιότης, διότι οἱ διαγωνισμοί, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι μυστικοί, μέχρις ὅτου ἀνοίξουν οἱ φάκελλοι, ἀφ’ ἧς ἀνοίξουν πρέπει νὰ γίνωνται δημοσιώτατοι, διέταξα, λοιπόν, νὰ λάβουν γνῶσιν ἅπαντες οἱ συναγωνιζόμενοι ὁ εἷς τῆς προσφορᾶς τοῦ ἄλλου. Προχθὲς ἀκόμη, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ ἐξήγησεν, ὀρθῶς, ὅτι προκειμένου περὶ μελετῶν δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ διενεργοῦνται διαγωνισμοὶ καὶ δικαιολογεῖται ἡ ἀπ’ εὐθείας ἀνάθεσις. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς I.C.I. καὶ τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν φορὰν ἐπρόκειτο περὶ διαγωνισμοῦ μελέτης καὶ ἐπιβλέψεως, τὸν ὁποῖον ἠδύνατο ἡ ΔΕΗ νὰ ἀναθέσῃ ἀπ’ εὐθείας εἰς ὅποιον ἤθελε, καὶ ἐν τούτοις δὲν τὸ ἔκαμε καὶ διενεργήθη διαγωνισμός. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν περίπτωσιν....

§140Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἦτο κυβερνητικὴ γραμμή. Ἤμην Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τὴν πρώτην περίπτωσιν καὶ κατὰ τὴν δευτέραν. Καὶ ἦτο κυβερνητικὴ γραμμή. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ τὸ Δ. Συμβούλιον τῆς Δ.Ε.Η. θὰ ἀπεφάσιζε τὸ αὐτό. Παρὰ ταῦτα, ἦτο γραμμὴ ἰδική μας. Καὶ ὑπενθυμίζω κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν εἴπατε. Ὅτι ὄχι μόνον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ πρὸ διμήνου ἀνέπτυξεν ὀρθῶς τὴν ἄποψιν, ὅτι αἱ μελέται δὲν ἀνατίθενται κατόπιν διαγωνισμοῦ — καὶ πρόκειται περὶ μελέτης, δὲν ἐγένετο ἡ διευκρίνισις ἀρκετὰ ἐκ μέρους τῶν κυρίων τῆς Ε.Δ.Α. — ἀλλ’ ὑπῆρξε καὶ ἀντίδρασις τῶν Ἀμερικανῶν, δηλαδὴ τῆς D.L.F., ἡ ὁποία εἶπεν, ὅτι δὲν συνηθίζομεν νὰ φέρωμεν τὰς τεχνικὰς ἑταιρείας, προκειμένου περὶ μελετῶν, εἰς συναγωνισμὸν πρὸς ἀλλήλας καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον σκέπτεσθε εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν. Καὶ τότε εὑρέθη, κατόπιν διαπραγματεύσεων, ἡ ἑξῆς μέση λύσις. Νὰ μὴ γίνῃ προκήρυξις διαγωνισμοῦ, ἀλλὰ νὰ σταλῇ πίναξ 15, 20 τῶν κυριωτέρων τεχνικῶν εἰς τὴν D.L.F. Καὶ ἡ D.L.F. ἀπεφάνθη, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ ἑταιρεῖαι εἶναι κατάλληλοι. Καὶ ὅλα αὐτὰ ἔγιναν ἄνευ προκηρύξεως δημοσίου διαγωνισμοῦ, διότι θὰ ἀντέκειτο ὄχι μόνον πρὸς τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Ἀθ. Κανελλόπουλος, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία τηρεῖται εἰς τὴν Ἀμερικήν. Τότε ἐκάλεσεν ἡ Δ.Ε.Η. τὰ τεχνικὰ αὐτὰ Γραφεῖα καὶ προέβησαν εἰς προσφορὰς καὶ ἐγένετο πράγματι διαγωνισμός, παρὰ τὴν ἀρχήν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται.

§141Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ συνεπληρώσατε τὴν ὁμιλίαν μου καὶ εἴπατε κἄτι τὸ ὁποῖον ἐλησμόνησα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω κάτι τὸ ὁποῖον καὶ σεῖς ἐλησμονήσατε.

§142Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνταπόδοσις εὐχάριστος.

§143Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἡ ἔκθεσις, ἢ τὸ πόρισμα τῶν Ἀνωτάτων Δικαστῶν, τῶν Ἐλεγκτῶν....

§144Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ Ἐλεγκτῶν. Πρόκειται περὶ τριῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν.

§145Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Τὸ πόρισμα τῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν, πιστοποιεῖ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε περὶ τῶν Ἀμερικανῶν. Καὶ γράφει μάλιστα, ὅτι κατὰ τὴν Ἀμερικανικὴν ἄποψιν, ἡ διενέργεια διαγωνισμοῦ προκειμένου περὶ μελέτης καὶ προκειμένου περὶ ἀναθέσεως ἐπιβλέψεως, θεωρεῖται κατὰ τὰ ἐν Ἀμερικῇ κρατοῦντα, πρᾶξις ἀνήθικος. Αὐτὸ δὲν τὸ λέγω μόνον ἐγώ, τὸ λέγουν καὶ οἱ Ἀμερικάνοι.

§146Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρὰ ταῦτα, ἐπεμείναμεν. Ἦτο κυβερνητικὴ γραμμή.

§147Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν ἐδόθη ἀπάντησις. Εἰς τὴν δευτέραν δὲν ὑπάρχει θέμα διὰ νὰ δοθῇ ἀπάντησις, διότι τὰ πάντα προέκυψαν ἐδῶ. Περιττὸν νὰ σημειώσω, ὅτι εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν τὴν μελέτην δὲν ἐπῆρε ἡ ICI, ἀλλὰ ἡ ΕΜΠΑΣΚΟ. Ἔρχομαι εἰς τὸ τέταρτον θέμα: Ἠσκήθη ἐπὶ τῆς ΔΕΗ ὁ ἁρμόζων κυβερνητικὸς ἔλεγχος εὐθὺς ὡς ἀνέκυψεν ἡ ὑποψία, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβαίνουν μέσα εἰς τὸν χῶρον της ἀνωμαλίαι; Διὰ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερα, ὁ κ. Μάρτης, ὁ ὁποῖος ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ὅταν ἐδημοσιεύθησαν αἱ πρῶται ἐπιστολαὶ Φιλαρέτου εἰς τὸν «Νεολόγον», δηλοῖ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι μετέβη προσωπικῶς εἰς τὸν Προϊστάμενον τῆς Εἰσαγγελίας τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν καὶ τὸν παρεκάλεσεν ὅπως ἐνεργήσῃ σχετικὴν ἔρευναν. Μετά τινα χρόνον ἐπληροφορήθη, λέγει ὁ κ. Μάρτης εἰς τὴν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἐπιστολήν του, ἀπὸ τὸν ἴδιον Εἰσαγγελέα, ὅτι οὐδὲν προέκυπτε καὶ ὅτι ὁ φάκελλος ἐτέθη εἰς τὸ ἀρχεῖον. Ἐγὼ ἔχω νὰ μαρτυρήσω πρὸς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης τὰ ἑξῆς: Ὅταν τὸ 1962 ἐκλήθην νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν περὶ τῆς ὑποθέσεως, ὁ κ. Μάρτης, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο Ὑπουργός, μὲ ἐπληροφόρησε περὶ πάντων τούτων καὶ ἐγὼ ἐπληροφόρησα τὴν Βουλήν. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό. Ὁ κ. Μάρτης, μοῦ ἔδειξε τότε καὶ ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας τώρα, μίαν ἐφημερίδα τῆς Καβάλας, ἡ ὁποία εἰς ἀνύποπτον χρόνον, τὸ 1961 ἢ 1962, δὲν ἐνθυμοῦμαι, γράφει, ὅτι ὁ κ. Μάρτης προκαλεῖ τὸν συνάδελφόν μας κ. Λυμπερίδην νὰ μεταβοῦν ὁμοῦ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, διὰ νὰ πιστοποιηθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ὁ κ. Μάρτης, ὅτι δηλαδὴ ἐπῆγεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τότε. Ἀλλὰ ὅπως γνωρίζετε αἱ πρῶται ἐπιστολαὶ καὶ αἱ πρῶται ἀποκαλύψεις ἐγένοντο ἐνώπιον ἑνὸς δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον ὑποτίθεται, ὅτι ἔπρεπε αὐτεπαγγέλτως νὰ ἐνεργήσῃ. Αἱ ἐπιστολαὶ ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸν «Νεολόγον». Καὶ ὑπάρχει Εἰσαγγελεὺς εἰς τὰς Πάτρας. Ὁ «Νεολόγος» ἐκυκλοφόρησεν εἰς τὰς Ἀθήνας. Καὶ ὑπάρχει καὶ Εἰσαγγελεὺς εἰς τὰς Ἀθήνας. Πέραν τούτων ὑπάρχει Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ ἀποτελούμενον ἀπὸ ἐντιμότατα μέλη καὶ ἐν τούτοις οὐδείς, οὔτε ὁ κ. Ἀνάργυρος Δημητρακόπουλος, οὔτε οἱ ἄλλοι ἐξ ἴσου μὲ αὐτὸν ἐντιμότατοι ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι μετέχουν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ τοὺς ὁποίους χρησιμοποιεῖ καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἰς ὑψηλὰς θέσεις, δὲν ἐσκέφθησαν νὰ συζητήσουν τὸ θέμα. Ἀκόμη θὰ ἔπρεπε νὰ προσθέσω, ὅτι ἔγιναν ἐν τῷ μεταξὺ ἀντιπροσωπευτικαὶ Συνελεύσεις τῆς ΔΕΗ, Συνελεύσεις τῶν ὁποίων προεδρεύει ὁ Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ μετέχουν ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν Συνελεύσεων αὐτῶν τῆς ΔΕΗ, οὐδεὶς διενοήθη νὰ ἐρωτήσῃ τὶ σημαίνουν αἱ πρῶται ἐπιστολαὶ Φιλαρέτου αἱ δημοσιευθεῖσαι εἰς τὸν «Νεολόγον». Φαίνεται ἐξ ἀντικειμένου, δὲν ἐδημιουργήθη τότε εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ὄργανα ποὺ σᾶς προανέφερα, ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν θὰ ἀνέμενον ἐνδεχομένως νὰ δημιουργηθῇ. Καὶ ἡ ἐντύπωσις αὐτὴ ἐδημιουργήθη μόνον εἰς τὸν κ. Μάρτην. Ἀλλὰ ὅταν ἐδημοσιεύθησαν αἱ πλήρεις πλέον ἐπιστολαὶ εἰς τὸν Ἀθηναϊκὸν Τύπον καὶ ἔγινε θόρυβος, καὶ ὅταν διὰ πρώτην φορὰν ἐξεφράσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπόνοιαι ἠθικοῦ χαρακτῆρος περὶ τῶν συμβαινόντων εἰς τὴν ΔΕΗ, ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς ἁλυσιδωτὴν ἄμεσον ἀντίδρασιν. Ὑπέδειξε διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, τοῦ κ. Ζησάκη, παρισταμένου καὶ τοῦ κ. Ἀναργύρου Δημητρακοπούλου, τὴν ὑποβολὴν καὶ παραιτήσεως καὶ μηνύσεως. Κατέθεσε δὲ ἡ Κυβέρνησις σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτερματίζετο βιαίως ἡ θητεία τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ. Καὶ ἐθέσπισεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς πλειοψηφίας τὴν ὁποίαν διέθετε τότε τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξέδωσαν τὸ συζητούμενον πόρισμα. Τὶ ἄλλο δυνάμεθα νὰ πράξωμεν, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι περισσότερον ἀπὸ αὐτό; Καὶ ἐρωτῶ, ἰδίως: Πότε θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ εἴχομεν πράξει; Καὶ ἐρωτῶ: Ποῖος εἶχεν ὑποπτευθῆ διὰ ἠθικῆς τάξεως θέματα, τὴν Διοίκησιν τῆς ΔΕΗ πρὸ τῶν ἰδικῶν μας ἐνεργειῶν; Ποῖος; Μήπως τὸ εἶχεν ὑποπτευθῆ ὁ σημερινός, ὁ ἰδικός σας Πρόεδρος τοῦ Διοικ. Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, ὁ ἐντιμότατος, ὁ πάλλευκος Καθηγητὴς τοῦ Πολυτεχνείου κ. Παππᾶς, τὸν ὁποῖον ὅλοι τιμῶμεν, καὶ τὸν ὁποῖον καὶ ἡμεῖς εἴχομεν χρησιμοποιήσει εἰς ἄλλας θέσεις ἐκτὸς τῆς ΔΕΗ; Μήπως αὐτὸς εἶχεν ὑποπτευθῆ;

§148Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι θέσεις. Εἰς ἄλλας βαρείας εὐθύνας. Νὰ μὴ δημιουργοῦμεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι παίρνουν θέσεις.

§149Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἦτο ἀντιπρόεδρος εἰς τοὺς Σιδηροδρόμους καὶ εἶχε χρησιμοποιηθῆ εἰς ἐμπιστευτικὴν ἀποστολὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ὁ ἐντιμότατος, ὁ πάλλευκος αὐτὸς Καθηγητής, ὅπως ἐπληροφορήθην ἀπὸ ἔγκριτον ἐφημερίδα τοῦ Κέντρου, τὴν «Ἀθηναϊκήν», κατέθεσε, ἀφοῦ προέκυψε ζήτημα διὰ νὰ καταθέσῃ, ὅτι ὁ κ. Πεζόπουλος, εἶναι ἐντιμότατον πρόσωπον, διότι αὐτὴ ἦτο ἡ πίστις του. Αὐτὴ ἦτο ἡ πίστις τοῦ Καθηγητοῦ κ. Παππᾶ, τὸν ὁποῖον ὅλοι τιμῶμεν καὶ τὸν ὁποῖον πρῶτοι τιμᾶτε σεῖς. Σεῖς τὸν διωρίσατε ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ΔΕΗ. Νομίζω, ὅτι ἀντέδρασα ριζικῶς καὶ ὅπως ἔπρεπε νὰ ἀντιδράσω, διότι θὰ εἴμεθα ἀνέντιμοι ἂν ἀντιδρῶμεν ἄλλως.

§150Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι τὸ γεγονός, ὅτι ἐγένετο μία τοιαύτη ἀντίδρασις, καταδεικνύει τὴν ἐντιμότητα τῆς τότε Κυβερνήσεως, διότι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιδράσῃ μία Κυβέρνησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔναντι οἱουδήποτε προσώπου, ἐὰν ἐφοβεῖτο καὶ τὴν παραμικρὰν ἐκ μέρους αὐτῶν ἀποκάλυψιν. Καὶ μόνον ὁ συλλογισμὸς αὐτὸς ἔπρεπε νὰ ματαιώσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γίνεται ἀπόψε.

§151Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Καὶ ξεύρετε ὅταν ἀντικατεστήσαμεν τὴν διοίκησιν, ποῖον ἐβάλαμε κυβερνητικὸν ἐπίτροπον; Τὸν Ἀνάργυρον Δημητρακόπουλον. Πρόσωπον λεπτότατον καὶ στενὰ συνδεδεμένον μὲ τὸν σημερινὸν Πρωθυπουργόν.

§152Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Δημητρακοπούλου, ἐπελέγη ὄχι διότι εἶναι στενὰ συνδεδεμένον μὲ τὸν σημερινὸν Πρωθυπουργόν, ἀλλὰ διότι πρόκειται περὶ ἀτέγκτου ἀνθρώπου. Σκεφθῆτε: εἶναι δυνατὸν Κυβέρνησις, ἔνοχος νὰ τοποθετῇ μετὰ τὴν παῦσιν τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου ὡς Κυβερνητικὸν Ἐπίτροπον τὸν πλέον ἄτεγκτον ἄνθρωπον εἰς τὸ ἦθος; Τὸν εἶχα παρακολουθήσει ὡς Ὑπουργὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν 22 ἡμερῶν τοῦ 1945—ἦτο καὶ προηγουμένως Ὑπουργὸς εἰς τὴν Κυβέρνησιν Βούλγαρη καὶ τὸν εἶχα παρακαλέσει νὰ παραμείνῃ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησίν μου— εἶναι καὶ δύστροπος καὶ ἄτεγκτος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ᾐσθάνετο ἔνοχος θὰ ἐτοποθέτει τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ὡς Κυβερνητικὸν Ἐπίτροπον;

§153Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ διακοπή σας μὲ ἐμβάλλει εἰς τὸν πειρασμὸν νὰ ἀναγνώσω περικοπὴν ἀπὸ τὸ ἡμερολόγιον τοῦ κυρίου Δημητρακοπούλου, περικοπὴν περιεχομένην εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἀρεοπαγίτου κ. Παπαϊωάννου. Ἀναφέρεται ἡ περικοπὴ εἰς μίαν πίστωσιν Γαλλικήν, εἰς μίαν εἰδικωτάτην περίπτωσιν, ἀλλὰ θεωρῶ χαρακτηριστικὰ τὰ ὅσα γράφει ὁ ἔντιμος αὐτὸς ἀνήρ. Γράφει ὁ κ. Δημητρακόπουλος. (Ἀναγιγνώσκει). Αὐτὰ γράφει περὶ ἐμοῦ, ὁ κ. Δημητρακόπουλος, καὶ αὐτὰ τὰ ψεύδη ἐτολμήσατε ἐσεῖς νὰ εἴπητε.

§154Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ψεύδη ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον.

§155Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ λέγει ὅμως ὁ Πεζόπουλος καὶ ὁ Γουναράκης.

§156Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ εἴδους συνάδελφοι εἶναι οἱ κομμουνισταὶ ἀποκαλύπτεται, ὅτι διαβάζουν ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν μόνον ὅσα εἶναι κατὰ καὶ ὄχι τὰ ὑπέρ. Αὐτὴ εἶναι ἡ συναδελφότης τῶν κομμουνιστῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Πληροφορῶ, ὅτι αὐτὴ εἶναι μοιραίως καὶ ἐξ ἰδεολογικῆς ἀνάγκης ἡ συναδελφότης των.

§157Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν σᾶς ἀναφέρω γνώμας ἰδικάς μου. Ἂν κάνετε τὸν κόπον νὰ ἀνατρέξετε εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Παρασκευῆς καὶ νὰ διαβάσητε ὅσα ἀναφέρουν οἱ Δικαστικοὶ καὶ ὅσα ἀναφέρει ὁ κ. Δημητρακόπουλος καὶ ὅσα ἀναφέρει ὁ κ. Καλλιμόπουλος θὰ σχηματίσητε γνώμην. Δὲν ἀπέκρυψα τίποτε, διότι δὲν εἶχα νὰ ἀποκρύψω τίποτε. Ἂν εἴχατε νὰ παρουσιάσετε κάτι, θὰ τὸ εἴχατε παρουσιάσει, ἀλλὰ δὲν παρουσιάσατε τίποτε καὶ κατερρακώθη ἡ λεγομένη κατηγορία. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, πρὶν τερματίσω τὸν λόγον, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τονίσω τὰ ἑξῆς. Πρῶτον, ὁ κ. Καραμανλῆς, ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἠδύνατο νὰ ἔχῃ τὴν παραμικρὰν ἀνάμιξιν εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον καὶ μὲ τὰ ὁποῖα σᾶς ἀπησχόλησα, διότι πάντα ταῦτα τὰ προβλήματα προδήλως δὲν ἦσαν πρωθυπουργικῆς στάθμης. Οὔτε αἱ Γαλλικαὶ πιστώσεις, οὔτε ὁ Μέγδοβας, οὔτε οἱονδήποτε τι ἐκ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν. Τὸ μόνον θέμα, τὸ ὁποῖον ἐνθυμοῦμαι νὰ συνεζήτησα πλὴν τῶν θεμάτων γενικῆς ἠλεκτρικῆς πολιτικῆς, μὲ τὸν κ. Καραμανλῆ, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον συνεζήτησα παρουσίᾳ καὶ τοῦ τότε Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ νῦν Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ κ. Κανελλοπούλου καὶ τοῦ τότε ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας συναδέλφου κ. Ζησάκη, ἦτο τὸ θέμα τῆς καταρτίσεως τοῦ νομοσχεδίου διὰ τοῦ ὁποίου ἐπαύετο ἡ Διοίκησις τῆς ΔΕΗ. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ μόνη εἰς τὰ περὶ ὧν πρόκειται θέματα ἀνάμιξις τοῦ κ. Καραμανλῆ. Ἔχω καὶ μίαν δευτέραν ὑποχρέωσιν νὰ τονίσω, ὅτι ὁ κ. Χέλμης δὲν εἶχεν οἱαδήποτε ἀνάμιξιν εἰς τὰ ὑπὸ συζήτησιν θέματα. Καὶ τώρα ἐπιτρέψατέ μου νὰ τελειώσω μὲ μίαν παρατήρησιν. Πιστεύω, ὅτι ἔπραξα τὸ καθῆκον μου, δὲν συνέλαβον τὸν ἑαυτόν μου οὔτε μίαν στιγμὴν νὰ σκέπτεται, ὅτι λόγῳ τῆς ταλαιπωρίας ποὺ ὑφίσταμαι ἂν εἶχον νὰ ξανακάμω τὴν πρᾶξιν τὴν ὁποίαν τότε ἔκαμα, δηλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι θὰ ἐνήργουν καὶ μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐμπειρίαν ὅπως τότε ἐνήργησα. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ ὁ τόπος θὰ πρέπει οἱ Ὑπουργοί, νὰ ἐνθαρρύνωνται ἀπὸ τοὺς συναδέλφους των ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς τὴν ἀνάληψιν πρωτοβουλιῶν. Ἂν δὲν θεμελιωθῇ αὐτὴ ἡ πίστις, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξουν καὶ πάρα πολλοὶ νέοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσουν νὰ συνεχίσουν τὸ ἔργον τῶν σημερινῶν πολιτευομένων. Εἶναι καθῆκον μας, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ στηρίζωμεν ἠθικῶς ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, ὅπως εἶναι καὶ καθῆκον μας μὲ θάρρος, μὲ παρρησίαν, ἀνερχόμενοι εἰς τὸ βῆμα, νὰ καταγγέλλωμεν τὰς ἠθικὰς ἀτιμίας. Ἀλλὰ ἐδῶ περὶ οὐδενὸς συγκεκριμένου ἔγινε λόγος, ἕνα συγκεχυμένον χαρτὶ ὑπὸ μορφὴν προτάσεως ὑπεβλήθη, ἕνας συγκεχυμένος λόγος τοῦ κ. Ἡλιοπούλου ἐξεφωνήθη, λόγος ἀναφερόμενος εἰς πιστοποιήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ κατασκευῆς νὰ ἔχουν σχέσιν μὲ οἱανδήποτε κυβερνητικὴν εὐθύνην. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εὕρῃ τὸν τρόπον νὰ προστατεύσῃ τὸ πολίτευμα, τὸ ὁποῖον προϋποθέτει, ὅτι θὰ εὕρῃ ἡ Βουλὴ τὸν τρόπον νὰ προστατεύσῃ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἔχουν ἦθος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§159Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῆς οὐσίας ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου τῆς περασμένης Παρασκευῆς, δὲν ἤκουσα καμμίαν σημαντικὴν ἀντίκρουσιν. Θὰ ἠδυνάμην ὡς ἐκ τούτου νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν σήμερον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία, νομίζω, ὅτι εἶναι χρήσιμον νὰ συνοψίσω ἁπλῶς μερικὰς σκέψεις μου. Εἰς τὴν πρότασιν τῆς ΕΔΑ διατυπώνεται ἡ κατηγορία, ὅτι εἶμαι ἔνοχος βλάβης ἐκ προθέσεως τῶν συμφερόντων τῆς Ἐπικρατείας. Ὅπως εἶπον καὶ τὴν περασμένην Παρασκευήν, εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν δὲν πρόκειται νὰ δώσω ἀπάντησιν καὶ πιστεύω, ὅτι κανεὶς ἀπὸ σᾶς δὲν θὰ ἔδιδεν ἀπάντησιν ἐὰν διετυπώνετο ἐναντίον του τοιαύτη κατηγορία. Ἡ πρότασις τῆς ΕΔΑ μοῦ καταλογίζει ἐπίσης, ὅτι παρέλειψα νὰ προβῶ ὡς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ εἰς τὴν δίωξιν τῶν διοικούντων τὴν ΔΕΗ. Ἀλλ’ ὅπως γνωρίζετε, καὶ ἐξετέθη ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἰς τὴν ΔΕΗ λειτουργοῦν τρία ὄργανα ἐλέγχου, ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος, τὸ Συμβούλιον Ἐλέγχου καὶ ἡ Ἀντιπροσωπευτικὴ Συνέλευσις. Κανένα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἐκ τοῦ νόμου τεταγμένα ὄργανα δὲν ἐξεδήλωσε ποτὲ ἀνησυχίας διὰ τὴν ἐντιμότητα τῶν διοικούντων τὴν ΔΕΗ, ὥστε νὰ λάβῃ ἀφορμὴν ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἢ ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ἢ πρὸ παντὸς ἄλλου, ὁ ἁρμόδιος Εἰσαγγελεὺς νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι θὰ ἔπρεπεν. Οἱ Ὑπουργοί, κύριον προορισμὸν ἔχουν τὴν δημιουργίαν, ἐν προκειμένῳ δὲ μόνον ἀνωτάτην ἐπὶ τῆς ΔΕΗ ἐποπτείαν ἀσκοῦν. Ὁ ἔλεγχος καὶ τὰ εἰσαγγελικὰ καθήκοντα ἀνήκουν εἰς ἄλλους συμφώνως πρὸς τοὺς ὁρισμοὺς τῶν νόμων. Ἡ πρότασις τῆς ΕΔΑ καὶ ἡ ἐπ’ αὐτῆς εἰσήγησις βασίζεται σχεδὸν ἀποκλειστικῶς ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῶν τριῶν ἀνωτάτων δικαστικῶν ἐπὶ τοῦ ἐκτάκτου ἐλέγχου τῆς ΔΕΗ, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἀφορᾶ τοὺς Ὑπουργούς. Ἀλλὰ ἐκτίθενται ἐν αὐτῇ γνῶμαι σχετικῶς πρὸς διάφορα θέματα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας, μεταξὺ δὲ αὐτῶν καὶ περὶ τῆς συμβάσεως παροχῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας πρὸς τὴν Ἑταιρείαν τοῦ Ἀλουμινίου. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω νὰ εἴπω ὀλίγα τινά. Θὰ ἀναγνώσω καὶ πάλιν, κύριοι βουλευταί, δύο περικοπὰς ἀπὸ συνέντευξιν ποὺ ἔδωσε πρὸς τὸν Τύπον εἰς τὰς 22 Νοεμβρίου τοῦ 1960 ὁ τότε Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς ΔΕΗ. Ἡ πρώτη περικοπή: «Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω ἐξ ὑπαρχῆς εἶναι, ὅτι οὐδέποτε ἐπιέσθημεν νὰ ὑπογράψωμεν τὴν σύμβασιν ἢ νὰ συμφωνήσωμεν εἰς μίαν τιμὴν — ὁμιλῶ τώρα εἰδικῶς διὰ τὴν ΔΕΗ — ἡ ὁποία νὰ εἶναι εἰς βλάβην τῶν συμφερόντων τῆς ΔΕΗ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Θέλω νὰ εἴπω ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μὲ ἐκάλεσεν ὅταν ἤρχισαν αἱ διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Ἑταιρείαν Πεσινὲ διὰ τὸ στενὸν θέμα τῆς πωλήσεως τοῦ ρεύματος καὶ ἐδήλωσε σαφῶς ὅτι δὲν δέχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ αὐτὸς προσωπικῶς καμμίαν συμφωνίαν μεταξὺ ΔΕΗ καὶ Πεσινέ, ἡ ὁποία θὰ ὡδήγει εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον καλῶς ἢ κακῶς χαρακτηρίζεται ὡς ἐπιδότησις». Καὶ πάρα κάτω: «Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως ἡ ὁδηγία αὕτη τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐσήμανε νὰ μὴ διστάσωμεν νὰ διαρρήξωμεν τὰς διαπραγματεύσεις ἐν ᾗ περιπτώσει θὰ ὡδήγουν πρὸς τιμὰς χαμηλοτέρας τοῦ κόστους παραγωγῆς». Αὐτὴ εἶναι ἡ πίεσις ἡ ὁποία ἠσκήθη ἐπὶ τῆς ΔΕΗ. Ὅσα δὲ ἀναφέρονται εἰς τὴν ἔκθεσιν ὡς λεχθέντα πρὸς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ, ταῦτα δὲν εἶναι ἀντίθετα πρὸς ἐκεῖνα οὔτε καὶ τὰ ἀνατρέπουν. Τὰ τιμολόγια τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, εἶναι γνωστόν, κ. βουλευταί, ὅτι εἶναι κλιμακωμένα. Ἡ τιμὴ τῆς κιλοβαττώρας δὲν εἶναι ἑνιαία δι’ ὅλας τὰς χρήσεις. Εἰς τοὺς καταναλωτὰς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἐκείνους ποὺ χρησιμοποιοῦν πολλὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν ἐπὶ πολλὰς ὥρας τοῦ 24ώρου καὶ ποὺ συνεχῶς ἐπιτρέπουν εἰς τὴν ἠλεκτρικὴν ἐπιχείρησιν, τὴν οἱανδήποτε ἠλεκτρικὴν ἐπιχείρησιν, τὴν ΔΕΗ, ποὺ τῆς ἐπιτρέπουν πληρεστέραν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἐγκαταστάσεών της καὶ τοῦ προσωπικοῦ της, παρέχεται τιμὴ μικροτέρα. Αὐτὴ εἶναι ἡ περίπτωσις τῆς Βιομηχανίας. Φυσικὰ καὶ τὸ τιμολόγιον ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας βιομηχανικῆς χρήσεως ἔχει καὶ αὐτὸ τὴν ἐσωτερικήν του κλιμάκωσιν. Ἡ Βιομηχανία τοῦ Ἀλουμινίου, εὑρίσκεται εἰς τὴν κορυφὴν τῶν ἠλεκτροβόρων λεγομένων βιομηχανιῶν καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον ἔχει ὑπὲρ αὐτῆς τὰ εὐνοϊκώτερα τιμολόγια. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον ἀπὸ τὰ δεδομένα ποὺ πρέπει νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των ὅσοι θέλουν νὰ μορφώσουν ὀρθὴν γνώμην ἐπὶ τῆς τιμῆς εἰς τὴν ὁποίαν παρεσχέθη ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια διὰ τὸ Ἀλουμίνιον. Τὸ δεύτερον δεδομένον εἶναι, ὅτι ἡ ΔΕΗ λειτουργεῖ μὲν βάσει τῶν μονάδων τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως, ὅμως δὲν εἶναι κερδοσκοπικὴ ἐπιχείρησις, εἶναι ἐπιχείρησις κοινῆς ὠφελείας καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ προσαρμόζῃ τὴν τιμολογιακὴν καὶ λοιπὴν πολιτικήν της πρὸς τὸ γενικώτερον ἐθνικὸν συμφέρον. Ἔ λοιπόν, κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπῆρξε μέχρι σήμερον Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ μὴ κρίνῃ ὡς ἐπιβαλλομένην τὴν ἵδρυσιν ἐν Ἑλλάδι βιομηχανίας ἀλουμινίου. Ἀλλὰ ἡ ΔΕΗ δὲν πρέπει νὰ παρέχῃ ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν μὲ ζημίαν της. Ὁ κύριος Ἠλιοῦ, εἶπε προηγουμένως, ὅτι ἐγὼ ὑπεστήριξα τὴν ἄποψιν, ὅτι ἡ ΔΕΗ ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν εἰς τὸ Ἀλουμίνιον καὶ κάτω τοῦ κόστους. Καὶ ἀνέφερε μίαν περικοπὴν ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν μου τῆς περασμένης Παρασκευῆς, τὴν ἑξῆς: «Ἡ μόνη ἀξιόλογος πληροφορία, ἡ ὁποία περιέχεται εἰς τὴν ἐν λόγῳ Ἔκθεσιν τῶν τριῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν σχετικῶς μὲ τὸ κόστος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, εἶναι ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν μελέτην τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ τοῦ Μαρτίου 1963. Εἰς τὴν μελέτην αὐτήν, ἡ ΕΜΠΑΣΚΟ ὑπολογίζει κόστος ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἀπὸ τὸ ἔργον τοῦ Καστρακίου, 4,3 μὶλλς ἀνὰ κιλοβατώραν». Καὶ ἐσταμάτησεν ἐκεῖ ὁ κύριος Ἠλιοῦ, κατὰ τὴν συνήθειαν ποὺ ἔχει εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις νὰ ψαρεύῃ εἰς τὰ διάφορα κείμενα μόνον τὰς φράσεις αἱ ὁποῖαι τὸν συμφέρουν διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἄποψίν του. Ἀλλὰ ἐγὼ εἰς τὴν ἰδικήν μου ὁμιλίαν, κ. βουλευταί, εἶπον παρακάτω τὰ ἑξῆς: «Ἀλλὰ ἡ τιμὴ αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ μέση τιμὴ τῆς κιλοβατώρας τοῦ Καστρακίου». Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ἀναγνώσω περισσότερα. Θὰ σᾶς εἴπω μόνον ἐν συντομίᾳ, ὅτι ὁ ἠλεκτροπαραγωγικὸς σταθμὸς Καστρακίου εἶναι συνολικῆς ἰσχύος, συνολικῆς ἱπποδυνάμεως 240 χιλιάδων κιλοβάτ. Τὸ Ἀλουμίνιον δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ ἀπασχολήσῃ ἰσχὺν — προσέξατε, ἰσχὺν — μεγαλυτέραν τῶν 115 χιλιάδων κιλοβάτ. Καὶ ἐρωτᾶται ἡ ὑπόλοιπος παραγωγὴ τῶν 125 χιλιάδων κιλοβάτ, ποὺ περισσεύουν, διατὶ παράγεται ἀπὸ τὴν ΔΕΗ; Παράγεται, κύριοι βουλευταί, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς αἰχμὰς καταναλώσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διὰ τὰς ὁποίας ὅπως εἶπον καὶ τὴν περασμένην Παρασκευήν, ἠναγκάσθη ἐπειγόντως νὰ προβῇ εἰς τὴν προμήθειαν τῶν γνωστῶν ἀεροστροβίλων ἡ Δ.Ε.Η. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν νὰ ὁμιλήσω σήμερον, ἀλλὰ τὸ λέγω μόνον διὰ νὰ τονίσω τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ διατεθειμένη ἰσχύς. Εἶναι γνωστόν, ὅτι καταναλίσκεται ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια αἰχμῆς ἀπὸ τοὺς καταναλίσκοντας ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν οἰκιακῆς χρήσεως καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ τιμολόγιον τῆς οἰκιακῆς χρήσεως, εἶναι οὐσιωδῶς ὑψηλότερον, εἰς ὅλον τὸν κόσμον, ἀπὸ τὰ τιμολόγια τῆς βιομηχανικῆς χρήσεως. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τοῦ ὅτι ἡ ΔΕΗ θὰ μοσχοπωλοῦσε τὴν ἐνέργειαν, ἡ ὁποία θὰ παρείχετο ἀπὸ τὴν περισσὴν ἰσχὺν τὴν ὁποίαν θὰ διέθετε τὸ Καστράκι. Ἀλλὰ εἶπεν, ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἐπίσης, ὅτι θὰ μοσχοπωλήσῃ καὶ εἰς τοὺς ὑπολοίπους Ἕλληνας καταναλωτάς. Εἶπεν, ὅτι τὸ εἶπον ἐγὼ αὐτό. Ἐξήγησα τὶ ἐννοοῦσα μὲ τὸ θὰ μοσχοπωλήσῃ. Εἶπον ὅμως καὶ κάτι ἄλλο εἰς τὴν ὁμιλίαν μου τῆς περασμένης Παρασκευῆς. Εἶπον, ὅτι εἰς τὸ συνέδριον τῶν Μηχανολόγων–Ἠλεκτρολόγων, ποὺ συνῆλθε τὸν Νοέμβριον τοῦ 1963, εἰς τὸ ὁποῖον παρίστατο καὶ ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας κ. Ζίγδης — εἶχεν ὁρκισθῆ ἡ πρώτη Κυβέρνησις τοῦ κ. Παπανδρέου — καὶ ἦτο Πρόεδρος τῆς ΔΕΗ ἤδη ὁ καθηγητὴς κ. Παππᾶς, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ σήμερον, εἶπον, ὅτι εἶπε τότε ὁ τότε Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς ΔΕΗ— καὶ τὸ εἶπον καὶ τὴν περασμένην Παρασκευὴν καὶ περιλαμβάνεται καὶ εἰς τὰ πρακτικά, ἀλλὰ δὲν τὸ ἀνέγνωσεν, ἴσως ὁ κ. Ἠλιοῦ — εἶπεν ἡ ΔΕΗ τότε διὰ τοῦ ἁρμοδιωτέρου προσώπου, διὰ τοῦ ἁρμοδιωτέρου ὀργάνου της, ὅτι «ἡ ΔΕΗ ἦτο προητοιμασμένη ἤδη ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1963 νὰ θέση εἰς ἐφαρμογὴν ἀπὸ τοῦ 1965 τιμολόγια βιομηχανικῆς χρήσεως ποὺ θὰ εἶναι ἀπὸ τὰ χαμηλότερα τῆς Εὐρώπης». Ἀποδεικνύεται λοιπόν, ὅτι ἰσχυούσης τῆς συμβάσεως διὰ τὴν παροχὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς τὸ Ἀλουμίνιον ἡ ΔΕΗ ἦτο εἰς θέσιν νὰ δώσῃ εἰς τὴν βιομηχανίαν ἕνα ἀπὸ τὰ χαμηλότερα τιμολόγια τῆς Εὐρώπης. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τὴν περασμένην Παρασκευὴν δὲν εἶχον καλοεξετάσει τὴν εἰσήγησιν πρὸς τοὺς τρεῖς Ἀνωτάτους Δικαστικούς, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἷς ἐξ αὐτῶν ὁ Ἀρεοπαγίτης κ. Παπαϊωάννου, ἐπὶ τοῦ θέματος ἀκριβῶς τοῦ Ἀλουμινίου. Θὰ ἤθελα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, νὰ τονίσω, ὅτι ὅ,τι λέγω διὰ τὴν Ἔκθεσιν, ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον περὶ Ἀλουμινίου καὶ μόνον. Ἀπὸ τὴν περασμένην Παρασκευὴν μέχρι σήμερον εἶχον τὸν χρόνον νὰ διεξέλθω αὐτὴν τὴν εἰσήγησιν, κάπως μὲ περισσοτέραν ἄνεσιν. Εἰς τὴν σελίδα, λοιπόν, 168 τῆς Εἰσηγήσεως τοῦ Ἀρεοπαγίτου Παπαϊωάννου, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ σᾶς παραπέμπω, κ. βουλευταί, ἀναφέρεται, ὅτι ἀπὸ τὸν ὑδροηλεκτρικὸν σταθμὸν Κρεμαστῶν–Ἀχελώου ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια θὰ στοιχίζῃ, μέσην τιμὴν λέγω πάντα, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν δαπανῶν διασυνδέσεως, μεταφορᾶς δηλαδὴ ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, θὰ στοιχίζῃ, πόσον παρακαλῶ; Τὸ εἶπον, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Τρίτης, ἀλλὰ ἦσαν πρωϊνὲς ὧρες καὶ ὀλίγοι ἐξ ὑμῶν, κ. συνάδελφοι, εἶσθε παρόντες. Ἀναφέρει, λοιπόν, εἰς τὴν σελίδα 168, ὁ Ἀρεοπαγίτης Παπαϊωάννου, στηριζόμενος, φυσικά, ὄχι εἰς ἰδικούς του ὑπολογισμούς, ἀλλ’ εἰς στοιχεῖα ἄλλων ἁρμοδίων, τιμὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας 3,24 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, μέσην τιμὴν πάντοτε. Τὸ ἐγνώριζον, κ. βουλευταί, ὅτι τόσον χαμηλὴ ἦτο ἡ τιμὴ εἰς τὰ Κρεμαστὰ τοῦ Ἀχελώου, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ἐγνώριζον ἀπὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον μοῦ εἶχεν ἐμπιστευθῆ προσωπικῶς ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ τὸ ὁποῖον εἶχε χαρακτηρισθῆ ὡς ἀπόρρητον, δι’ αὐτὸ οὔτε διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἀπόψεώς μου τὸ ἐχρησιμοποίησα. Ἤδη ὅμως αὐτὴ ἡ Εἰσήγησις, κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι πλέον κοινὸν δημόσιον ἔγγραφον καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὸ χρησιμοποιήσω. Ἔναντι αὐτῶν τῶν 3.24 μίλλς, ὅπως λέγονται τὰ χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, ποία εἶναι ἡ μέση τιμή, ποὺ ἔχει παραχωρηθῆ εἰς τὴν Ἑταιρείαν Ἀλουμινίου; 3,44 μίλλς. Ὑπάρχει, λοιπόν, πηγὴ ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἡ ὁποία δύναται νὰ παράγῃ ποσότητα ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, διπλασίαν καὶ πλέον ἀπὸ αὐτήν, ποὺ χρειάζεται εἰς τὸ Ἀλουμίνιον, κιλοβατώρας, δηλαδὴ διπλασίας ἀπὸ ὅ,τι χρειάζεται εἰς τὸ Ἀλουμίνιον, πηγή, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει μέσην τιμήν, ἐπαναλαμβάνω 3,24 μίλλς. Ὑπάρχει, λοιπόν, περιθώριον ὑπὲρ τῆς ΔΕΗ καὶ τὸ περιθώριον εἶναι μεγαλύτερον, ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι καὶ τὰ Κρεμαστὰ τοῦ Ἀχελώου θὰ διαθέτουν ἰσχὺν περισσοτέραν ἀπὸ ὅ,τι χρειάζεται διὰ τοὺς καταναλωτὰς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, βιομηχανικῆς χρήσεως. Δὲν ἔχει, λοιπόν, ἡ ΔΕΗ ζημίαν, κ. βουλευταί. Βεβαίως ἁπλοποίησα τὰ πράγματα καὶ τοῦτο, διὰ νὰ γίνω ἀντιληπτὸς καὶ ἀπὸ ἐκείνους ἐξ ὑμῶν, ποὺ δὲν ἔχετε ἀπασχοληθῆ ἰδιαιτέρως μὲ τὰ θέματα τῆς ἠλεκτρικῆς οἰκονομίας καὶ ποὺ μοῦ κάμνετε τὴν τιμὴν νὰ μὲ προσέχετε. Εἶπα καὶ τὴν περασμένην Παρασκευήν, ὅτι ἔχω εἰς χεῖρας μου στοιχεῖα παλαιότερα καὶ νεώτερα, μὲ τὰ ὁποῖα δύναμαι νὰ ἀποδείξω, ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ ΔΕΗ, καὶ παρακαλῶ προσέξατε τὴν διατύπωσιν, ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ ΔΕΗ, νὰ ὑπογράψῃ μὲ τὸ Ἀλουμίνιον τὴν σύμβασιν, ποὺ ὑπέγραψεν. Δὲν προέβην οὔτε τὴν περασμένην Παρασκευήν, οὔτε καὶ σήμερον θὰ τὸ κάμω, εἰς λεπτομερεστέραν ἀνάλυσιν, διότι νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν θὰ συνέβαλεν εἰς τὴν εὐόδωσιν τῶν διαπραγματεύσεων, ποὺ διεξαγάγει σήμερον ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν Ἑταιρείαν τοῦ Ἀλουμινίου, διὰ τὴν βελτίωσιν αὐτῆς τῆς συμβάσεως. Ἂς σημειωθῇ, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 3,44 μὶλλς εὑρίσκεται ἄνω τοῦ μέσου ὅρου τῶν τιμῶν εἰς τὰς ὁποίας παρέχεται ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια εἰς τὰς διαφόρους ἀνὰ τὸν κόσμον βιομηχανίας ἀλουμινίου, πρὸς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ συναγωνισθῇ καὶ ἡ ἐν Ἑλλάδι ἱδρυθεῖσα. Κύριοι βουλευταί, κανὲν ἀπὸ αὐτὰ τὰ τρία δεδομένα δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν τριῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν. Ὅλοι, ὅσους ἐκάλεσαν καὶ ἠρώτησαν οἱ τρεῖς Δικαστικοί, ἐξετάζουν τὸ θέμα ἀπὸ τὴν στενήν, τὴν κερδοσκοπικὴν ἄποψιν ὑπὲρ τῆς ΔΕΗ, ὡσὰν νὰ ἦσαν οἱονεὶ μέτοχοι τῆς ΔΕΗ. Δὲν τὸ ἐξετάζουν ἀπὸ τῆς γενικῆς σκοπιᾶς τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος, ἐντὸς τοῦ ὁποίου, βέβαια ὑπάρχει καὶ τὸ συμφέρον τὸ εἰδικώτερον τῆς ΔΕΗ. Καὶ αὐτό, κ. βουλευταί, εἶναι μία ἀδυναμία τῆς ἐκθέσεως. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν αὐτὰ τὰ τρία δεδομένα, αὐτὰ τὰ τρία ἐπὶ μέρους θέματα, ἐὰν ἀπησχόλησαν τὴν σκέψιν τῶν τριῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν. Πάντως εἰς τὴν Ἔκθεσιν δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν. Ἄλλη ἀδυναμία τῆς Ἐκθέσεως εἶναι ἡ δήλωσις τῶν τριῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν, ποὺ συνέταξαν τὴν ἐν λόγῳ Ἔκθεσιν, ὅτι δὲν ἐνεπλάκησαν εἰς τεχνικοοικονομικὰς λεπτομερείας καὶ τὰς περὶ αὐτῶν ἀμφισβητήσεις. Καὶ ἐνῷ λέγουν αὐτά, μίαν λέξιν παρακάτω λέγουν: «Ἀλλὰ τὰ συμπεράσματά των τὰ θεωροῦν ἀσφαλῆ καὶ ἀδιάσειστα». Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἐνεβάθυναν εἰς τὸ θέμα, τὶ ἔπρεπε νὰ κάμουν, κ. βουλευταί; Μπορεῖ νὰ μὴ ἠθέλησαν νὰ ἐμβαθύνουν ἢ μπορεῖ νὰ μὴ ἠδύναντο νὰ ἐμβαθύνουν. Τὶ ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὁ καλὸς δικαστικὸς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν; Οἱ περισσότεροι ἀπὸ σᾶς εἶσθε δικηγόροι καὶ μπορεῖτε νὰ δώσετε μόνοι σας τὴν ἀπάντησιν. Θὰ ἔπρεπε νὰ καλέσουν ἐμπειρογνώμονας καὶ νὰ τοὺς ἐπιλέξουν τοὺς ἐμπειρογνώμονας μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν εὑρίσκοντο εἰς πολιτικὴν ἢ ἄλλην ἀντίθεσιν πρὸς τοὺς τότε ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἢ πρὸς τοὺς ὑπευθύνους Διοικητὰς τῆς ΔΕΗ. Αὐτοὶ ὅμως τὶ ἔκαμαν; Ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Ἐκάλεσαν διὰ νὰ διαφωτισθοῦν μόνον πρόσωπα τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς ὀξεῖαν πολιτικὴν ἀντίθεσιν πρὸς τὸν ἔχοντα τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ εἰς πᾶν ἄλλο ἢ ἀγαθὰς σχέσεις μὲ τοὺς ὑπευθύνους Διοικητὰς τῆς ΔΕΗ. Ἐβασίσθησαν ἐπίσης ἀποκλειστικῶς εἰς τὰ δημοσιεύματα ἐφημερίδων ἀντιθέτων πρὸς τὴν ΕΡΕ, χωρὶς οὔτε νὰ ἀναφέρουν τὸν ὑπόλοιπον Τύπον. Τέλος ἠγνόησαν ἐντελῶς τοὺς Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ἐχειρίσθησαν τὰ θέματα. Ἐμὲ δὲν μὲ ἐκάλεσαν. Τὸν κ. Παπαληγοῦραν δὲν τὸν ἐκάλεσαν. Τὸν κ. Μάρτην δὲν τὸν ἐκάλεσαν. Κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου τῆς περασμένης Παρασκευῆς ἐπεσήμανα καὶ ἄλλας ἀδυναμίας.

§160Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε; Ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω, ὅτι ὁσάκις δὲν γίνεται ἀνάκρισις καὶ πρόκειται ἕνας πολιτικὸς ἀσκήσας ἐπὶ ἔτη κυβερνητικὰ καθήκοντα, ἀλλὰ καὶ οἱοσδήποτε βουλευτής, ἔστω καὶ πρωτόβγαλτος, νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἀνακριτικὴν ἐξουσίαν, ὅπως εἶναι αὐτή, θὰ πρέπει νὰ ἐπισκέπτωνται οἱ δικασταὶ τοὺς πολιτικοὺς εἰς τὸ σπίτι των καὶ νὰ τοὺς ζητοῦν πληροφορίας. Δὲν ἤσκησαν ἐν προκειμένῳ οἱ κ. δικασταὶ τὸ ἔργον των ὡς ἀνακριταί. Ὡρίσθησαν ὡς ἐλεγκταὶ τῆς ΔΕΗ. Ἐὰν θέλουν νὰ πληροφορηθοῦν κἄτι ἀπὸ ἕνα συνάδελφον —οἱονδήποτε ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, ὄχι μόνον διατελέσαντα Ὑπουργόν, ἀλλὰ καὶ οἱονδήποτε ἄλλον— θὰ πρέπει νὰ τὸν ἐπισκέπτωνται. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν καθιέρωσιν καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ ἐξωτερικοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὸ ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον κατέχομεν ὡς ἐκλεκτοὶ τοῦ λαοῦ.

§161Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως ὀρθὰ εἶναι αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν ἐὰν μὲ καλοῦσαν νὰ μεταβῶ εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ Ἀρεοπαγίτου κ. Παπαϊωάννου ἢ οἱουδήποτε ἄλλου ὁ ὁποῖος θὰ μὲ ἐκάλει.

§162Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἀσκεῖ ἀνακριτικὰ αὐτὴν τὴν στιγμὴν καθήκοντα, θὰ πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς σᾶς.

§163Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὀρθότατα εἶναι αὐτά, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα ἐγὼ θὰ ἐπήγαινα.

§164Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ ἐπήγαινα παρὰ ταῦτα, ἀλλὰ ὡς ἀρχὴ θὰ ἔπρεπε νὰ θεσπισθῇ ἡ ὑπ’ ἐμοῦ ὑποστηριζομένη.

§165Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Δὲν ἐνθυμεῖσθε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐζήτησαν τὴν γνώμην σας, σᾶς ἀπέστειλαν ἔγγραφον καὶ δὲν ἀπηντήσατε; Ἀδικεῖτε τοὺς δικαστικούς. Ἔκαμαν τὸ καθῆκον των, εὐσυνειδήτως. Ἀπέφυγαν νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ πολιτικοὺς καὶ δὴ μὲ Ὑπουργούς, διὰ νὰ μὴ δώσουν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι κάμνουν ἀνάκρισιν ἐναντίον των. Ἁπλῶς ἀπέστειλαν — καὶ ὀφείλω νὰ τὸ διευκρινήσω, διότι ἤλεγξα τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ἔδωσα εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν — ἐπῆραν τὸν κατάλογον τῶν ὁμιλησάντων κατὰ τὴν συζήτησιν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1962.

§166Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εἴπατε.

§167Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Ναί, κ. Πρόεδρε, καὶ ἀπηύθυναν ἐπιστολὴν εἰς ὅλους ὅσοι διετύπωσαν κατηγορίαν.

§168Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. .... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§169Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.)..... ἀπηύθυναν ἐπιστολὴν εἰς ὅσους διετύπωσαν κατηγορίαν τινά. Κἄποια ψυχραιμία ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς ΕΡΕ θὰ ὠφελήσῃ, διότι διαφορετικὰ θὰ συζητῶμεν ἀδικοῦντες τοὺς ἀπόντας δικαστικούς. Ἀπηύθυναν ἐπιστολὴν ζητοῦντες ἐξηγήσεις καὶ στοιχεῖα ἀπὸ ὅσους διετύπωσαν καταγγελίας. Ἐπειδὴ μία φράσις ἰδική σας, κ. Πρόεδρε τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀναφερομένη εἰς τὴν ἐξαγορὰν τῶν ἠλεκτρικῶν ἐπιχειρήσεων ἐνεφανίζετο τρόπον τινὰ ὡς καταγγελία, δι’ αὐτὸ ἀπηύθυναν καὶ πρὸς ὑμᾶς τὸ ἔγγραφον ποὺ ἔστειλαν καὶ εἰς ἡμᾶς. Εἶδον, κ. Πρόεδρε, τὸ βιβλίον διεκπεραιώσεως, διότι αἱ ἐπιστολαὶ αὐταὶ διενεμήθησαν δι’ ἐπιδόσεως εἰς τοὺς παραλήπτας. Διὰ τὸ Γραφεῖον μου ὑπογράφει ὁ ἰδιαίτερός μου. Διὰ τὸ ἰδικόν σας Γραφεῖον ὑπάρχει μία μονογραφή.

§170ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀλλοῦ ἔστειλαν;

§171Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Εἶσθε ἱκανοποιημένος, ὅτι οἱ δικαστικοὶ δὲν ἀπηυθύνθησαν εἰς τοὺς πολιτικοὺς διὰ τὸν προαναφερθέντα λόγον, ὡς ἀπηυθύνθησαν εἰς τοὺς ἄλλους, καὶ ὡς ὁ ἔλεγχος.....

§172Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν, νὰ μὴ παραταθῇ βεβαίως, αὐτὸς ὁ διάλογος εἰς βάρος τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκομένου, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω μίαν σύντομον ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν: Ὅταν, ἀνώτατοι δικαστικοί, ἐκτελοῦντες τοιοῦτον χρέος, χρέος συνδεόμενον μὲ εὐθύνας τόσων προσώπων καὶ μὲ πάρα πολὺ δύσκολα προβλήματα — εἶναι καὶ τὰ προβλήματα αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ δύσκολα — ἀρκοῦνται, ἐνδεχομένως εἰς τὴν ἀποστολὴν εἰς ἐμὲ ἑνὸς χάρτου καὶ ἐρευνῶντες ἐπὶ διετίαν, διότι δύο χρόνια διήρκεσεν, κ. Πρόεδρε, ἡ ἔρευνα καὶ ὀρθῶς, ἐρευνῶντες ἐπὶ δύο χρόνια, δὲν ἐθεώρησαν ἀναγκαῖον, διαπιστώσαντες τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἀπήντησα, νὰ πάρουν ἕνα τηλέφωνον καὶ νὰ ἐρωτήσουν, μήπως, τυχόν, δὲν ἔφθασεν εἰς χεῖρας μου ἡ ἐπιστολή των, παρέλειψαν οὐσιώδη ἐνέργειαν. Ἐὰν ἐχρειάζοντο πράγματι διαφώτισιν καὶ ἐὰν δὲν ἤθελον νὰ ἀρκεσθοῦν κατὰ βάθος μόνον εἰς ὅσα ἀνέφερον οἱ καταγγέλλοντες, θὰ ἐπεζήτουν τὴν ἐπαφὴν διὰ νὰ διαφωτισθοῦν. Ἀλλὰ σᾶς λέγω, αὐτὸ συνέβη καὶ ἀπηυθύνθησαν εἰς ἐμέ, διότι εὗρον κἄποιαν φράσιν μου εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Διατὶ ὅμως, δὲν ἀπηυθύνθησαν εἰς τοὺς Ὑπουργούς; Διατὶ δὲν ἀπηυθύνθησαν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεῖχον πλήρως τὰ θέματα; Διότι καὶ ἐγὼ δὲν θὰ ἤμην εἰς θέσιν νὰ ἐξηγήσω εἰς τὸν κ. Παπαϊωάννου, φίλον μου προσωπικὸν ἀπὸ ἐτῶν, ὄχι πολιτικόν, καὶ γνωρίζοντά με πολὺ καλά, καὶ ἐπισκεφθέντά με εἰς τὸ γραφεῖον μου δι’ ἄλλα ζητήματα, δίς, διὰ ζητήματα γενικά, ποτὲ προσωπικὰ ἰδικά του, ὅταν ἤμην Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐγὼ δὲν θὰ ἠμποροῦσα νὰ τοῦ ἐξηγήσω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, μαθηματικός, τεχνικὸς ὁ ἴδιος καὶ ἁρμόδιος Ὑπουργός, θὰ τοῦ ἐξηγοῦσε. Δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, λέγω, νὰ τοῦ ἐξηγήσω ἐγώ, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁ κ. Παπαληγούρας, θὰ τοῦ ἐξηγοῦσε, μολονότι ὁ κ. Παπαληγούρας, δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ θέμα τοῦ Ἀλουμινίου, ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸν καλέσῃ, ὡς ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀσχοληθῆ μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ προβλήματα καὶ διεδέχθη τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἀγαπητέ μου, κύριε Ὑπουργέ, ὅταν θέλῃς νὰ διαφωτισθῇς δὲν στέλλεις ἕνα χαρτί, ἀλλὰ τηλεφωνεῖς, ἐπιμένεις καὶ εὑρίσκεις, ὄχι μόνον ἐκείνους ποὺ εἶχον καταγγείλλει τι, ἀλλὰ καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς διαφωτίσουν, διότι εἶχον γνῶσιν καὶ στοιχεῖα. Δὲν τὸ ἔπραξαν. Δικαίωμά των. Ἄς κριθοῦν ἀπὸ ὅλους σας. Κατ’ ἐμὲ ἡ παράλειψίς των ἦτο βαρεῖα.

§173Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν Βιομηχανίας, εἰς τὸ πρωτόκολλον ποὺ ἤλεγξεν ὑπάρχει τὸ ὄνομά μου;

§174Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἐὰν θέλετε ἀπάντησιν, ὄχι. Ἀλλὰ ἡ ἀπάντησις νὰ δοθῇ καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς ΕΡΕ. Ὅτι οἱ δικασταὶ ἐκ τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος τοὺς ἀνέθεσε τὴν εἰδικὴν ἀποστολήν, δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἀπευθυνθοῦν εἰς Ὑπουργοὺς νὰ τοὺς ἀνακρίνουν καὶ νὰ τοὺς ζητήσουν πληροφορίας ἢ ἄλλας ἐξηγήσεις, διότι θὰ ἔθετον καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς εἰς τὴν ἰδίαν μοῖραν μὲ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς ΔΕΗ ἐναντίον τῶν ὁποίων ἀσκοῦν ἀνάκρισιν καὶ ἔλεγχον. Δὲν τοὺς ἐπετρέπετο κατὰ τὸν εἰδικὸν νόμον. Καὶ διὰ τοῦτο τὸ βαρύτατον παράπτωμα, τὸ ὁποῖον μᾶς καταλογίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς ΕΡΕ εἶναι ἐντελῶς ἀνυπόστατον. Θὰ περιέπιπτον εἰς παράπτωμα, ἐὰν ὅλως ἀνευθύνως ἐζήτουν νὰ πάρουν καταθέσεις, ἢ ἐξηγήσεις ἀπὸ τοὺς Ὑπουργούς. Οἱ κύριοι δικασταί, διότι διωρίσθησαν νὰ ἐλέγξουν τὸ βάσιμον τῶν καταγγελιῶν κατὰ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, περιωρίσθησαν νὰ ζητήσουν ἀπὸ τοὺς καταγγέλλοντας βουλευτάς, νὰ συγκεκριμενοποιήσουν τὰς καταγγελίας των αὐτάς. Καὶ ἐπειδὴ μετὰ τῶν καταγγελλόντων ἐφαίνετο, ὅτι ἦτο καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος, δι’ αὐτὸ τοῦ ἀπηύθυνον τὴν πανομοιότυπον ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνον εἰς ὅλους τοὺς καταγγέλλοντας καὶ εἰς ἐμέ. Εἰς τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ δὲν διετύπωσαν καταγγελίαν δὲν ἀπηύθυνον ἐπιστολήν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§175Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ, ἡσυχίαν. Ἀπαιτῶ ἀπόλυτον ἡσυχίαν. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀνέμενον καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ γνωρίζῃ τὸ κείμενον τοῦ νόμου καὶ ἀπὸ τοὺς κυρίους ἀνωτάτους δικαστάς, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν αὐτὴν τὴν δικαιολογίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ὁ νόμος λέγει: «Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐκτάκτου Ἐλέγχου, ἔχει ἁρμοδιότητα καὶ ἐξουσίαν ὅπως α) διορίζῃ κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῆς ἐμπειρογνώμονας ἐπὶ θεμάτων τεχνικῶν, διοικητικῶν, οἰκονομικῶν καὶ διαχειριστικῶν, β) καλῇ καὶ ἐξετάζῃ, κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῆς, ἐνόρκως ἢ μή, πᾶν πρόσωπον δυνάμενον νὰ παράσχῃ αὐτῇ χρησίμους πληροφορίας καὶ γ) ζητῇ τὴν προσαγωγὴν παντὸς δημοσίου ἢ ἰδιωτικοῦ ἐγγράφου ἀναγκαίου κατὰ τὴν κρίσιν της διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἔργου της, δυναμένη νὰ προβῇ καὶ εἰς κατάσχεσιν ἐγγράφων κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Ἡ Ἐπιτροπὴ δέον ὡσαύτως νὰ ἐξετάζῃ κατ’ αἴτησίν του, πᾶν πρόσωπον ἐπιθυμοῦν νὰ παράσχῃ αὐτῇ χρησίμους πληροφορίας». Δὲν τὸν ἐδιαβάσατε τὸν νόμον, κ. Ὑπουργέ, καὶ σᾶς εἶπον πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Εἶχον δικαίωμα νὰ καλέσουν καὶ εἶχον μάλιστα καθῆκον νὰ ζητήσουν καὶ ἀπὸ τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, πληροφορίας.

§176Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νὰ καταχωρηθοῦν, παρακαλῶ, αὐτὰ εἰς τὰ πρακτικά.

§177Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὁ νόμος τοὺς ἀπαγορεύει νὰ καλοῦν Ὑπουργούς. Ὁ νόμος εἶναι αὐτός. Δὲν τὸ εἴχατε οὔτε σεῖς διαβάσει.

§178Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Παρακαλῶ νὰ διαβάσετε ὅλον τὸν νόμον, διὰ νὰ ἴδητε ἐναντίον τίνος στρέφεται ὁ ἔλεγχος, ἐὰν στρέφεται ἐναντίον προσώπων τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἐὰν στρέφεται κἂν ἐναντίον προσώπων τοῦ πολιτικοῦ κόσμου.

§179Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι ἐνεπλάκη ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ νόμος οὔτε στρέφεται κατὰ προσώπων, οὔτε δὲν στρέφεται. Ὁ νόμος ἀφ’ ἑνὸς μὲν κατήργησε τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐλειτούργει ἕως τότε, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ἐκτὸς ἄλλων τινῶν πραγμάτων, ὥρισεν αὐτὴν τὴν ἔκτακτον τριμελῆ ἐξ ἀνωτάτων δικαστικῶν ἐπιτροπήν. Καὶ ἐπαναλαμβάνω.....

§180Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Νὰ κάμῃ τί, κύριε Πρόεδρε;

§181Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐκάμαμε τὸν νόμον, ὁ Πρωθυπουργὸς τότε κ. Καραμανλῆς, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐθεσπίσαμεν, ὅτι τοὺς τρεῖς ἀνωτάτους δικαστὰς θὰ τοὺς ἐκλέγουν τὰ τρία ἀνώτατα δικαστικὰ ἱδρύματα. Καὶ δὲν ἐκάμαμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κάμει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἐπιλέγουσα κατ’ ἐπιθυμίαν της τὸν αʹ ἀντεισαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ τὸν βʹ Ἀρεοπαγίτην. Αἱ κυβερνήσεις ὀφείλουν νὰ ἀπευθύνωνται — αὐτὴ εἶναι ἄλλως τε ἡ ὀρθὴ ἠθικὴ τάξις, ὅταν μάλιστα πρόκειται νὰ κριθοῦν οἱ ἀντίπαλοί της — εἰς τὰς Ὁλομελείας. Τὸ ἐπισημαίνω καὶ αὐτό. Ὅταν πρόκειται νὰ κριθοῦν οἱ ἀντίπαλοι, εἶναι ἄτοπον, εἶναι ἄηθες νὰ ἀπευθύνεται κανεὶς εἰς ὡρισμένους δικαστάς. Καὶ νομίζω, ὅτι καὶ ἐκεῖνοι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον ἀρνηθῆ. Αὐτὸ ἐπιβάλλει ἡ στοιχειώδης πολιτικὴ εὐθιξία τῶν Κυβερνήσεων. Ὁ νόμος λοιπὸν προβλέπει τὴν σύστασιν αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὁρίζει, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ καλέσῃ ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἔχει ὡς σκοπὸν τὴν ἔρευναν περὶ τυχὸν γενομένων παραβάσεων τῶν διεπόντων τὴν ΔΕΗ νόμων καὶ κανονισμῶν καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς ἢ περὶ τῶν τυχὸν γενομένων διαχειριστικῶν ἀνωμαλιῶν καὶ ἐντὸς τριμήνου ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῆς νὰ ὑποβάλῃ σχετικὴν ἔκθεσιν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ βεβαίως ἐδόθησαν παρατάσεις, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἐντὸς τριμήνου νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν. Ὁ νόμος τὶ λέγει; Ὅτι δύναται ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκτελοῦσα τὸ ἔργον της νὰ καλῇ καὶ νὰ ἐξετάζῃ κατὰ τὴν κρίσιν της πᾶν πρόσωπον δυνάμενον νὰ παράσχῃ χρησίμους πληροφορίας. Δὲν θὰ παρεῖχον χρησίμους πληροφορίας οἱ Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι κατεῖχον τὸ θέμα; Πῶς τολμοῦν νὰ δώσουν, ἐὰν ἐτόλμησαν καὶ δὲν τὸ ἐφεύρατε σεῖς, τοιαύτην πληροφορίαν οἱ κύριοι ἀνώτατοι Δικαστικοί; (Χειροκροτήματα).

§182Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Δὲν δέχομαι τὴν φράσιν ὅτι «ἐφεῦρον ἐγὼ» καὶ παρακαλῶ νὰ τὴν ἀνακαλέσετε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ζητῶ νὰ ἀνακαλέσητε ἀμέσως τὴν φράσιν.

§183Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαρίστως τὴν ἀνακαλῶ. Ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ κατανοήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ὅτι παρενέθεσα αὐτὰς τὰς δύο–τρεῖς λέξεις, διὰ νὰ μειώσω τὴν εὐθύνην τῶν ἀνωτάτων δικαστικῶν καὶ ἐνόμιζον ὅτι θὰ προετίμα ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀναλάβῃ ὁ ἴδιος ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὴν εὐθύνην. Ἀφοῦ ὅμως δὲν τὸ θέλει, ἀνακαλῶ τὴν παρεμπίπτουσαν φράσιν «ὅτι ἐὰν δὲν ἐφεῦρεν ὁ ἴδιος τὴν ἀπάντησιν». Δὲν τὴν ἐφεῦρε, τοῦ τὴν ἔδωσαν. Καὶ εἶναι ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἀνώτατος δικαστικὸς δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ δώσῃ, ἀπάντησις ἀντίθετος καὶ πρὸς τὸ γράμμα καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος τὸν ἔταξεν εἰς μίαν εἰδικήν, δύσκολον καὶ κρίσιμον ἀποστολήν.

§184Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Χαίρομαι, διότι ἀνακαλέσατε τὴν βαρυτάτην φράσιν.

§185Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ. Δὲν μὲ ἠρωτήσατε, ἐὰν συμφωνῶ καὶ ἐγώ, διὰ νὰ ὁμιλήσετε.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι παρετάθη ἡ διακοπὴ τοῦ ρήτορος.

§187Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Κύριοι συνάδελφοι, χαίρομαι, διότι ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος ἀνεκάλεσε, διότι δὲν τὸ ἐφεῦρον. Κύριε Πρόεδρε, λησμονεῖτε ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς (θόρυβος κωδωνοκρουσίαι), εἶναι εἰδικὸς διὰ τὴν διενέργειαν εἰδικοῦ ἐλέγχου ἀπὸ ἀνωτάτους δικαστικοὺς διὰ παραβάσεις, γενομένας ἐντὸς τῆς ΔΕΗ. Οἱ νόμοι, βάσει τῶν ὁποίων γίνεται ὁ ἔλεγχος τῆς διαχειρίσεως τῶν μυστικῶν κονδυλίων ἐπὶ παραδείγματι καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς, εἶναι διάφοροι. Ἀφοροῦν τὴν διαχείρισιν ἑνὸς ὡρισμένου Ὑπουργοῦ καὶ ἑπομένως ὁ δικαστὴς δικαίως ἀναφέρεται εἰς τὰς πράξεις καὶ τὰς παραλήψεις τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐδῶ, ὅπως θὰ εἴδατε ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν.

§188Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Διαβάσατε τὸν νόμον ὅλον. Ἔχει καὶ ἄλλην διάταξιν ὁ νόμος πάρα κάτω.

§189Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατε, κ. Στεφανάκη νὰ τὸν διαβάσῃ. Ἂς γίνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναγνώστης τοῦ νόμου εἰς βάρος τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκομένου. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πλεύρη, παρακαλῶ καθήσατε.

§191Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Νὰ συμπληρώσω.

§192Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὰ συμπληρώνετε κατόπιν.

§193Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Νὰ τελειώσω τὴν φράσιν μου. Ἀπορῶ, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς ΕΡΕ κάμει τοιαύτην σύγχυσιν. Συγχέει τὰς εἰδικὰς ἁρμοδιότητας τῶν εἰδικῶν ἐλεγκτῶν εἰς μίαν εἰδικὴν περίπτωσιν, μὲ τὴν ἄλλην ἁρμοδιότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁρίζῃ δικαστάς, διὰ νὰ κάμουν ἔλεγχον τῆς διαχειρίσεως ἑνὸς Ὑπουργοῦ. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν μυστικῶν κονδυλίων ἐλέγχονται οἱ Ὑπουργοί. Εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἐλέγχονται τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς ΔΕΗ. Ὑπάρχει τεραστία ἀπόστασις καὶ ἀπορῶ, πῶς ἔκαμε τὴν σύγχυσιν αὐτὴν τὴν ἠθελημένην —φοβοῦμαι— ὁ κ. Πρόεδρος τῆς ΕΡΕ. (Χειροκροτήματα).

§194Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ λυπηθῇ αὔριον ὁ κ. Ζίγδης, διότι εἶπε κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ εἴπῃ, ὅτι προβαίνουν εἰς ἔλεγχον κατὰ τῶν Ὑπουργῶν οἱ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὁρισθέντες δικασταί. Ἐὰν προέβησαν εἰς ἔλεγχον Ὑπουργῶν, χωρὶς νὰ κινηθῇ ὁ νόμος «περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν» παρενόμησαν καὶ παρεβίασαν τὸ Σύνταγμα. (Χειροκροτήματα). Εἴπατε «ἔλεγχον Ὑπουργῶν» καὶ παρακαλῶ νὰ μείνῃ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ φράσις ὅπως τὸ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας.

§195Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομ.). Ἔλεγχον τῆς διαχειρίσεως τῶν Ὑπουργῶν διὰ τὰ μυστικὰ κονδύλια. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἐβασανίσθη ἐπὶ τοῦ βήματος μὲ τὰς διακοπάς, ἐπὶ τόσην ὥραν. Παρακαλῶ, νὰ ἀκούσωμεν τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην, συμπληροῦντα τὴν ἀγόρευσίν του.

§197Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἶναι προφανές, ὅτι ἐκ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριοι συνάδελφοι τῆς ΕΡΕ, θὰ σᾶς εἶμαι λίαν ὑπόχρεως ἐὰν σεῖς κάμετε ὀλίγην ἡσυχίαν. Εἶναι προφανές, ἔλεγα, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ὥριζε τὸν ἔκτακτον ἔλεγχον τῆς Δ.Ε.Η., εἶχον δικαίωμα οἱ τρεῖς Ἀνώτατοι Δικαστικοὶ νὰ καλέσουν ἐκείνους ποὺ ἐνόμιζαν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοὺς διαφωτίσουν. Καὶ εἶπον ὅτι λυποῦμαι διαπιστώνων, ὅτι οἱ τρεῖς Ἀνώτατοι Δικαστικοὶ ἔκριναν ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ποὺ κατὰ σύμπτωσιν εἶναι καὶ μηχανικός, δὲν θὰ ἦτο χρήσιμος διὰ τὴν διαφώτισίν των. Τὸ ἀποτέλεσμα ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, εἶναι ὅτι, ἐνῷ οἱ τότε Ὑπουργοὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τῆς Βιομηχανίας, ἀγνοοῦνται ἐντελῶς ἀπὸ τοὺς τρεῖς Ἀνωτάτους Δικαστικούς, εἰς τὴν Εἰσήγησιν τοῦ Ἀρεοπαγίτου Παπαϊωάννου πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν τριῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν, καταλαμβάνουν αἱ γνῶμαι τῶν κ.κ. Ζίγδη καὶ Κιτσίκη 33 σελίδας καὶ δὴ ἀπὸ τὰς σελίδας 100 ἕως 133. Εἶχον λοιπὸν δίκαιον, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου διὰ τὴν τοιαύτην μονομέρειαν εἰς τὴν ἔρευναν αὐτὴν τῶν τριῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν. Καὶ εἶχον δίκαιον νὰ διερωτηθῶ ποῖος ὁ λόγος. Ἐρώτησιν διατυπώνω: Μήπως ὑπῆρξεν ἔλλειψις ἐπαρκοῦς προσοχῆς, ἵνα μὴ διατυπώσω ἄλλον χαρακτηρισμόν; Μήπως ὑπῆρξεν ὑποσυνείδητος προκατάληψις; Μήπως ὑπῆρξεν καμμία σκοπιμότης, καλοπροαίρετος ἔστω; Ἀλλὰ ἔχει ἐνδιαφέρον, κύριοι βουλευταί, καὶ εἶναι χαρακτηριστικὴ ἡ κατάληξις ποὺ διατυπώνεται εἰς τὸ ἕβδομον ἐδάφιον τῆς παρ. 10 τοῦ κεφαλαίου περὶ Ἀλουμινίου. Σᾶς ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου τὴν πρώτην φράσιν τῆς παραγράφου 10, ἐκεῖ ὅπου δηλώνουν οἱ τρεῖς Ἀνώτατοι Δικαστικοί, ὅτι δὲν ἤθελαν νὰ ἐμπλακῶσιν εἰς τεχνικοοικονομικὰς λεπτομερείας καὶ τὰς περὶ αὐτῶν ἀμφισβητήσεις. Καὶ ὅπου, μίαν λέξιν περαιτέρω, καταλήγουν εἰς τὰ συμπεράσματα τὰ ὁποῖα θεωροῦν ἀσφαλῆ καὶ ἀδιάσειστα. Ἀκούσατε τώρα τὸ ἕβδομον ἐδάφιον ποὺ εἶναι καὶ ἡ κατάληξις αὐτοῦ τοῦ κεφαλαίου περὶ Ἀλουμινίου: Δὲν εἶναι βέβαιον τὸ ποσὸν τῆς ζημίας, ἥτις θὰ προκύψῃ διὰ τὴν ΔΕΗ ἐκ τῆς συμφωνηθείσης τιμῆς τῆς παρασχεθησομένης εἰς τὴν Πεσσινὲ ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Αὐτὸ θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τοὺς Α, Β, Γ, Δ συντελεστάς. Πάντως δύναται ἀπὸ τοῦδε μετὰ βεβαιότητος νὰ λεχθῇ, ὅτι ἡ ζημία αὕτη ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δύναται νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 100 ἑκατομμ. δραχμῶν ἐτησίως. Εἶναι συνέπεια αὐτή; Εἶναι συνέπεια συλλογισμοῦ δικαστῶν; Καὶ ἕνας μαθητὴς γυμνασίου ποὺ θὰ διετύπωνε μίαν τοιαύτην ἀντιφατικὴν φράσιν θὰ ἔπαιρνε τὸ ἀπολυτήριόν του; Σᾶς ἀπησχόλησα, κ. βουλευταί, μὲ τὴν ἔκθεσιν τῶν τριῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν, καίτοι, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἡ ἔκθεσις αὐτὴ δὲν ἀφορᾷ ἡμᾶς τοὺς Ὑπουργούς. Σᾶς ἀπησχόλησα ὅμως ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι ἡ Ἔκθεσις αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποκλειστικὴ σχεδὸν βάσις τῆς προτάσεως τῆς ΕΔΑ, ἀλλὰ καὶ διότι εὔλογον εἶναι νὰ ἐπροκάλεσεν ἐσφαλμένας ἐντυπώσεις εἰς τὴν Κοινὴν Γνώμην. Βεβαίως διετύπωσα ὡρισμένας φράσεις ἐναντίον τῶν Ἀνωτάτων Δικαστικῶν ποὺ συνέταξαν τὴν Ἔκθεσιν. Δὲν ἦτο σκοπός μου νὰ ἐκδηλώσω ἔλλειψιν σεβασμοῦ, τοῦ προσήκοντος, πρὸς τοὺς Ἀνωτάτους αὐτοὺς Δικαστικούς. Οὔτε ἐπιθυμῶ νὰ ἐκδηλώσω ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης πρὸς αὐτοὺς ὡς πρὸς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν κυρίων αὐτῶν καθηκόντων. Ἀλλὰ ὅπως ἐπανειλημμένως ἔχει λεχθῆ καὶ ὁ κρίνων κρίνεται. Καὶ θὰ κριθῆτε καὶ σεῖς, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν κρίσιν ποὺ θὰ ἐκφέρετε ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς Ε.Δ.Α. Καὶ δὲν θὰ κριθῆτε, κύριοι συνάδελφοι τῆς Ε. Κ. μόνον ἀπὸ τοὺς φανατικοὺς ὀπαδούς σας. Θὰ κριθῆτε ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Θὰ κριθῆτε καὶ ἀπὸ σοβαροὺς καὶ μετριοπαθεῖς φίλους σας. Καὶ αὐτοὶ δὲν περιμένουν ἀπὸ τὴν ἔκβασιν αὐτῆς τῆς διαδικασίας νὰ πληροφορηθοῦν ἂν ὁ Πρωτοπαπαδάκης καὶ οἱ ἄλλοι Ὑπουργοὶ εἶναι ἔντιμοι ἄνθρωποι. Ἐρωτήσατε πρὸ παντὸς τὴν συνείδησίν σας, κύριοι βουλευταί. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ).

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, οὐδενὸς ἑτέρου ζητήσαντος τὸν λόγον καὶ σύμφωνα μὲ τὴν ληφθεῖσαν σιωπηρῶς συμφωνίαν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν τοῦ ἐλέγχου, ἡ συζήτησις θεωρεῖται τερματισθεῖσα.

§199Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ λυθῇ καὶ τὸ ἰδικόν μου θέμα.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μιὰ στιγμή, κ. Μπουρνιᾶ. Θὰ παρεκάλουν, κύριοι συνάδελφοι νὰ συμφωνήσητε νὰ διακόψωμεν ἐπὶ 10 λεπτὰ διὰ νὰ κανονίσωμεν τὰς ψηφοδόχους καὶ τὸν τρόπον τῆς ψηφοφορίας. Καὶ πρὶν ἀπὸ αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν τῆς παραπομπῆς, ἐὰν τὸν κ. Μπουρνιᾶν, τὸν περιέλαβον ἐκ λάθους εἰς τὴν πρότασίν των, ὅπως εἶχον δηλώσει πρὸ ἡμερῶν.

§201Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ξεύρω, πῶς θὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, τὸ εἶπεν ὁ κ. Ἡλιόπουλος ἐκ λάθους περιελήφθη ὁ κ. Μπουρνιᾶς. Ὑπάρχει, ὅμως, ἕνα νομικὸν θέμα ἐὰν ἠμπορῇ νὰ διαγραφῇ χωρὶς νὰ ἀκολουθηθῇ ὡρισμένη διαδικασία. Δέν ξεύρω ἐὰν ἠμπορῇ καὶ ἀκολουθουμένης ὡρισμένης διαδικασίας νὰ διαγραφῇ, διότι εἶναι μήνυσις καὶ ὄχι ἔγκλησις καὶ πρέπει νὰ τηρηθοῦν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἰσχύουν προκειμένου περὶ μηνύσεως.

§202Κ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ. Ὅταν εἶναι λάθος;

§203Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν κάμνῃ κανεὶς μήνυσιν δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμνῃ λάθος. Ἢ ἐὰν κάμνῃ λάθος θὰ τὴν πάθῃ.

§204Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ ἀπησχόλησε καὶ ἐμένα τὸ θέμα καὶ δι’ αὐτὸ εἶπα τὴν πρώτην ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ὑπογράφοντες τὴν πρότασιν ἐξέφρασαν τὴν λύπην των, εἶπα ὅτι αὐτὸ τὸ γεγονὸς τοῦ λάθους, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώρισαν οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν, ἐπιθυμῶ νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλή. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται, ὅτι πρόκειται περὶ λάθους, δὲν γεννᾶται θέμα δι’ ἐμέ. Ἐὰν τὸ ἀποδέχεται ἡ Βουλή, μένω ἱκανοποιημένος, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ γενικωτέρα τοιαύτη ἀπόφασις, ἄλλως πρέπει νὰ ἀποσείσω καὶ ἐγὼ τὴν κατηγορίαν καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσετε τόν λόγον.

§205Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μολονότι ὡς νομικὸς ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον, ἀποσυρθεῖσα, δὲν ὑπάρχει ἡ πρότασις ἡ συγκροτουμένη διὰ τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ τῶν εἴκοσι βουλευτῶν, ἐν τούτοις ἐὰν ἐπιθυμῇ καὶ ψῆφον τοῦ Κοινοβουλίου, ἡμεῖς δὲν θὰ ἔχωμεν ἀντίρρησιν νὰ ἀκολουθηθῇ καὶ αὐτὴ ἡ διαδικασία.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§207Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως ἀπαιτεῖται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι μόνον ἐπὶ ἀδικημάτων τιμωρουμένων κατ’ ἔγκλησιν, ὅτι χωρεῖ ἀνάκλησις τῆς ἐγκλήσεως. Ἐδῶ τὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα συμπεριελήφθησαν εἰς τὴν πρότασιν, ἐξετάζονται καὶ ἐξ ἐπαγγέλματος. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἔρχονται οἱ ἀσκήσαντες τὴν δίωξιν διὰ τῆς προτάσεως καὶ ἀνακαλοῦν οὐσίᾳ πλέον νὰ ἀπορριφθῇ καὶ δι’ αὐτὸ χρειάζεται ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Εἴμεθα νομομαθεῖς, γνωρίζομεν τοὺς νόμους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ ἀνάκλησις μόνον ἐπὶ ἀδικημάτων τιμωρουμένων κατ’ ἔγκλησιν. Συνεπῶς, εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς καὶ ἐγὼ συνεφώνησα ὅτι καὶ διὰ τὸν κ. Μπουρνιᾶν δὲν ὑπάρχει θέμα καὶ διότι ἀνεκάλεσεν ἡ ΕΔΑ. Συνεπῶς, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, τὸ Σῶμα θὰ ἀποφανθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις νὰ γίνῃ ψηφοφορία διὰ τὸν κ. Μπουρνιᾶν δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους.

§208Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐκθέσω ὀλίγα πράγματα, διότι τὸ θέμα μας εἶναι, ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν; Μὴ ὑπαρχούσης τῆς ἰδιότητος τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ ψηφοφορία ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ θέματος; Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Ἄλλο τὸ ἐὰν διὰ λόγους ἠθικῆς τάξεως ἐπιθυμῶ, διότι εἶναι εἴκοσι μόνον οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι μὲ συμπεριέλαβον εἰς τὴν πρότασιν καὶ εἶπον ἐκ τῶν ὑστέρων ὅτι βλέπουν ὅτι δὲν ἤμην Ὑπουργὸς κατὰ τὸ διάστημα ἐκεῖνο. Ἐὰν αὐτὸ τὸ δέχεται ἡ Βουλή, ἐγὼ δὲν χρειάζομαι ψηφοφορίαν καὶ ταλαιπωρίαν τοῦ Σώματος.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§210Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι ἐν προκειμένῳ εὐσταθεῖ στενὴ δικονομικὴ ἑρμηνεία κατὰ τοὺς κανόνας τῆς κοινῆς ποινικῆς δικονομίας, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν σαφῆ διάκρισιν ἐὰν ἐνταῦθα ἡ δίωξις γίνεται κατ’ ἔγκλησιν ἢ αὐτεπαγγέλτως. Καὶ τοῦτο διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθῇ ἡ διαδικασία τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν αὐτεπαγγέλτως εἰμὴ μόνον ἐὰν ὑπάρχουν αἱ ὑπογραφαὶ τῶν εἴκοσι βουλευτῶν. Ἐὰν θέλετε τοῦτο νὰ τὸ χαρακτηρίσωμεν ὡς ἔγκλησιν ἢ ὄχι, εἶναι κάπως παρακεκινδυνευμένον, ὁπότε συζητητέον τυγχάνει ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ δικαίωμα τῆς παραιτήσεως ἀπὸ τῆς ἐγκλήσεως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐκεῖ τὸ θέμα. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ὁ κ. Μπουρνιᾶς κακῶς περιελήφθη εἰς τὴν ἀρχικὴν πρότασιν καὶ πρέπει νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὰ στενὰ ὅρια τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καὶ νὰ δεχθῶμεν ἄνευ ψηφοφορίας, ὅτι οὗτος ἐσφαλμένως περιελήφθη εἰς τὴν πρότασιν. Διότι ἐὰν γίνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς εὐθύνης ἢ μὴ τοῦ κ. Μπουρνιᾶ, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐφαρμόζοντες τὸν Κανονισμὸν νὰ κάμωμεν μυστικὴν ψηφοφορίαν καὶ θὰ ταλαιπωρήσωμεν τὴν Βουλὴν ἄνευ λόγου.

§211Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἰδού, ὅτι ὑπάρχει καὶ περίπτωσις, καθ’ ἣν ὁ ἀγαπητὸς φίλος καὶ βουλευτὴς τῆς ΕΡΕ, κ. Κ. Ράλλης, διαφωνεῖ πρὸς ἐμὲ ἐνῷ ὁ κ. Βασιλᾶτος συνεφώνησε πρὸς ἐμέ. Πράγματι, ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὰς ἐννοίας τῆς δικονομίας θὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ μήνυσις ν’ ἀποσυρθῇ, διότι δὲν εἶναι τὸ ὑποτιθέμενον ἀδίκημα ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα μόνον κατ’ ἔγκλησιν διώκονται. Θὰ ἦτο δυνατὸν ὅμως, διότι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν θὰ ἤθελα νὰ ἐγκαινιάσωμεν αὐτὴν τὴν ἄνετον ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ φίλος μου κ. Κ. Ράλλης, διότι δὲν ξεύρω ποῖαι ἄλλαι περιπτώσεις θὰ παρουσιασθοῦν. Προτείνω, λοιπὸν τὸ ἑξῆς: Ὅταν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἐγειρομένη συμφωνῇ νὰ ἀποσυρθῇ ἡ μήνυσις, νὰ μὴ γίνεται ψηφοφορία, ἀλλὰ πρέπει ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἐγειρομένη νὰ τὸ ἀποφασίσῃ, διότι διαφορετικὰ τροποποιοῦμεν μίαν βασικὴν ἔννοιαν τῆς δικονομίας. Τοὐλάχιστον νὰ τὴν τροποποιήσωμεν δι’ ἀποφάσεως ὁμοθύμου τῆς Βουλῆς.

§212Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν εἰς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ Βουλὴ δηλαδὴ νὰ ἀποφανθῇ ὅτι δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς μὴ ὑποβληθεῖσα διὰ τὸν κ. Μπουρνιᾶν ἡ πρότασις. Ἐν τούτοις πρέπει νὰ γίνῃ σκέψις. Ἡ πρότασις αὐτὴ κινεῖται κατὰ μίαν εἰδικὴν διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν ὁρίζει εἰδικὸς νόμος. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύσουν οἱ κανόνες τῆς δικονομίας, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν δικονομίαν ἐὰν ἴσχυον συντελεῖται ἡ ὕπαρξις τῆς ἐγκλήσεως ὄχι ἁπλῶς ἐπὶ τῇ παραδόσει εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ὁ νόμος προβλέπει, ὅτι γίνεται συζήτησις, ἐπακολουθεῖ συζήτησις καὶ μετὰ τοῦτο καλεῖται νὰ ἀποφασίσῃ, ἐὰν θὰ προχωρήσῃ ἡ μήνυσις. Ὅταν πρὸ πάσης συζητήσεως δηλοῦμεν ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα διὰ τὸν κ. Μπουρνιᾶν, νομίζομεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει πρότασις. Ὁπωσδήποτε δεχόμεθα καὶ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Κανελλοπούλου.

§213Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρ. Κυβερνήσεως). Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἄξιον τῆς Βουλῆς νὰ συνεχίσῃ αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ἐφ’ ὅσον διεπιστώθη, ὅτι δὲν ἦτο Ὑπουργός, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις διώξεως. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι ἄνευ ἀξίας. Ἡ Βουλὴ ἐπιβεβαιώνει τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν Ὑπουργός. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ὑπάρχει ἀνυπαρξία διώξεως καὶ λήγει τὸ θέμα.

§214Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι.

§215Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρ. Κυβερνήσεως). Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ἐτέθη τὸ θέμα νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ἐπιβεβαιώσῃ τὸ γεγονός, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς καὶ οἱ ὑπογράψαντες δηλώνουν ὅτι κατὰ λάθος ἀνεγράφη καὶ ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἐξ ἀντικειμένου εἶναι δεδομένον τὸ γεγονός, ὅτι δὲν συντρέχει ἡ ἀντικειμενικὴ περίπτωσις νὰ εἶναι Ὑπουργὸς καὶ τὸ θέμα λήγει. Καὶ θὰ προχωρήσωμεν εἰς τοὺς ἄλλους, διαγράφοντες τὸ ὄνομα τοῦ κ. Μπουρνιᾶ. Τὸ νὰ συνεχίζωμεν τὴν συζήτησιν, ἀναζητοῦντες δικονομικὰς εὑρέσεις, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον τῆς Βουλῆς καὶ ἡ παράτασις τῆς συζητήσεως δὲν ἔχει λόγον.

§216Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν τὸ θέμα, ὡς τὸ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν ἐσκέφθη τοῦτο, ὅτι ἡ σύνοδος τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο ὁ κ. Μπουρνιᾶς Ὑπουργός, εἶναι ἡ σύνοδος, ἡ ὁποία διεδέχθη τὴν σύνοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπέρασεν ὁ νόμος. Ἐὰν εἶναι ὀρθὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τότε ἔχουν περάσει τέσσαρες σύνοδοι. Αὐτό, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε, εἶναι καὶ τὸ ὀρθόν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἰπὼν τὰ ὅσα εἶπεν, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ἡλιόπουλος, εἰπὼν τὰ ὅσα εἶπεν, ἀνεγνώρισεν ὅτι ὑπάρχουν τέσσαρες σύνοδοι. Διότι ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἦτο Ὑπουργὸς τὸ 1962 μετὰ τὸν Ὀκτώβριον καὶ ὁ κ. Στεφανάκης κατενόησε τὸ ὀλίσθημα καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ἡλιοπούλου.

§217Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὑπῆρξε σαφὴς ἡ ἐξήγησις, τὴν ὁποίαν ἔδωσα. Δὲν ἦτο τυπικὸν τὸ θέμα τῆς μὴ ἐμφανίσεως τοῦ κ. Μπουρνιᾶ εἰς τὴν πρότασίν μας, ἀλλὰ οὐσιαστικόν. Διότι ναὶ μὲν ὑπῆρξεν Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κατὰ ἕνα χρονικὸν διάστημα, ποὺ ἐμπίπτει εἰς τὸν χρόνον ὅπου θεωρεῖται ὅτι διεπράχθησαν αὐτὰ τὰ ἀδικήματα, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ ἡ ἔκθεσις, ἀλλὰ ὁ κ. Μπουρνιᾶς δὲν ἦτο οὔτε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τὸ θέρος τοῦ 1962, ὅτε ἐξετέθησαν ὅλα αὐτά, τῶν ὁποίων ἔλαβον γνῶσιν οἱ τότε Ὑπουργοὶ καὶ τὴν ὁποίαν ὤφειλον νὰ καταλάβουν, ἔστω τότε τὸ πρῶτον πληροφορηθέντες αὐτὰ τὰ ἀδικήματα τῆς Δ.Ε.Η., ὁ κ. Μπουρνιᾶς δὲν ἦτο τότε οὔτε Ὑπουργός. Ἑπομένως, ἡ ἰδιότης του ὡς Ὑπουργοῦ ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1962 οὐσιαστικῶς εἴπομεν ὅτι πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὅτι τὸν ἀπαλλάσσει ἀπὸ τὰς εὐθύνας διὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔλαβον χώραν πρὸ τῆς προθεσμίας ἐκείνης δὲν εἶχε δὲ ὡς Ὑπουργὸς πλέον ὑπεύθυνος, δὲν εἶχε πληροφορηθῆ ὅτι ἔλαβον χώραν ὅσα ἐπληροφορήθησαν οἱ ἄλλοι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ 1962 καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐζητήσαμεν τὴν διαγραφήν.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον προτοῦ θέσω τὸ θέμα αὐτὸ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νὰ ὑπενθυμίσω, μήπως εἰς τὴν ἰδίαν περίπτωσιν ἐμπίπτει καὶ ὁ κ. Χέλμης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὼν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν.

§219Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Χρονικῶς ὁ κ. Χέλμης ἦτο Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ἀπὸ τὸ 1956 ἕως τὸ 1958. Βεβαίως, ὅπως ἐδήλωσε καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας, οὐδεμίαν ἀνάμιξιν εἶχεν εἰς τὸ θέμα, ἀλλὰ ἦτο Ὑπουργὸς τῆς περιόδου ἐκείνης, περιόδου ἀπὸ τῆς ὁποίας ἔχουν περάσει τόσοι καὶ τόσοι σύνοδοι.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἐρωτῶ τὴν Βουλήν. Σύμφωνα μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ πρέπει δι’ ἀναστάσεως τοῦ συνόλου τῶν βουλευτῶν νὰ ἀποφανθῶμεν. Ὅσοι παραδέχονται τὴν ἄποψιν, ὅτι ἐκ λάθους ὁ κ. Μπουρνιᾶς περιελήφθη εἰς τὴν πρότασιν καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται ἅπαντες οἱ κ.κ. βουλευταί.). Ἡ Βουλὴ ἠγέρθη σύσσωμος. Συνεπῶς ὁ κ. Μπουρνιᾶς δὲν ὑπόκειται εἰς τὴν κρίσιν μας. Θὰ ἤθελον κ. συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀνακοινώσω ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ τοποθετηθοῦν 5 ψηφοδόχοι, θὰ διανεμηθοῦν λευκὰ ψηφοδέλτια. Ἕκαστος ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων ἐπὶ τοῦ ψηφοδελτίου θὰ γράψῃ ΝΑΙ ἢ ΟΧΙ. Ὅσοι συμφωνοῦν διὰ τὴν παραπομπὴν τῶν ἐγκαλουμένων καὶ τὴν σύστασιν Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς θὰ γράψουν ΝΑΙ, οἱ μὴ συμφωνοῦντες θὰ γράψουν ΟΧΙ. Παρακαλῶ νὰ ἀναμείνωμεν ἐπ’ ὀλίγον, μέχρις ὅτου τοποθετηθοῦν αἱ κάλπαι.

§221Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἐξηγήσητε εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅτι χρειάζονται 4–5 ψηφοδόχοι εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, διότι ἐκ τῶν παρισταμένων κυρίων δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσουν καὶ ἑπομένως δὲν μπορεῖ εἰς ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ χαρτὶ–ψηφοδέλτιον νὰ μνημονεύσουν τὰ αὐτὰ ὀνόματα. Διότι ὁ κ. Παπαληγούρας ἠμπορεῖ νὰ ψηφίσῃ διὰ τοὺς ἄλλους, δὲν ἠμπορεῖ ὅμως νὰ ψηφίσῃ διὰ τὸν ἑαυτόν του. Τὸ αὐτὸ ἀλλὰ ἀντιστρόφως ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης. Κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ ὑπάρχουν 5 κάλπαι.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τοὺς κ.κ. Παπαληγούραν καὶ Πρωτοπαπαδάκην νὰ ψηφίσουν πρῶτοι.

§223Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ κ.κ. Παπαληγούρας καὶ Πρωτοπαπαδάκης θὰ ρίψουν ψηφοδέλτια ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχει τὸ ὄνομά των.

§224Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ πρότασις ὁμιλεῖ καὶ περὶ συναιτίων μὴ Ὑπουργῶν, καὶ τῶν κ.κ. Γουναράκη, Πεζοπούλου κ. ἄ. Δι’ αὐτοὺς τί θὰ γίνῃ;

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Τ. Πλεύρης, Γ. Σταμάτης, Κ. Στεφανόπουλος, Γ. Λαζαρίδης καὶ Παπαδημητρίου.

§226Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ κόμμα τὸ ὁποῖον ὑφίσταται τὴν ἐπίθεσιν παρακαλεῖ, ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς ὅλους, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐκδηλώσουν τὴν αὐτὴν προσοχὴν καὶ τὴν αὐτὴν ἐπιμέλειαν τὴν ὁποίαν θὰ ἐκδηλώνουν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς προσβαλλομένης παρατάξεως, παρακαλεῖ νὰ εἶναι καὶ ἄλλοι ἐκ τῆς παρατάξεώς μας.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ κ.κ. Ἐλαφρὸς καὶ Ἀνερούσης. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, τὰ κάτωθι τηλεγραφήματα: Πρὸς Ἰ. Μανουσάκην, Γενικὸν Διευθυντὴν Πολιτικοῦ Γραφείου Προέδρου Κυβερνήσεως. Ἐνταῦθα. Τηλεγράφημά σας μὲ παράκλησιν κυρίου Προέδρου Κυβερνήσεως ὅπως προσέλθω εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τὴν 2αν Φεβρουαρίου 1965 ἔλαβον στόπ. Δυστυχῶς δὲν δύναμαι νὰ προσέλθω ὅπως καὶ ἐγὼ ζωηρῶς ἐπιθυμοῦσα διότι οἱ θεράποντες ἰατροί μου ἀπαγορεύουν ἀπολύτως τὴν ἔξοδόν μου. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΓΚΟΥΤΣΟΣ, βουλευτὴς Τρικάλων. Πρὸς Πρόεδρον Βουλῆς κ. Νόβαν, Ἀρχηγὸν Κόμματος Προοδευτικῶν κ. Μαρκεζίνην, Λυκαβητοῦ 5, Ἀθήνας. Λόγῳ ἐπικρατουσῶν δυσμενῶν καιρικῶν συνθηκῶν ἀδυνατῶ παρευρεθῶ εἰς τὴν ψηφοφορίαν στόπ. Ἀκολουθῶ γραμμὴν Ἀρχηγοῦ Κόμματος Προοδευτικῶν κ. Μαρκεζίνη. ΧΑΣΑΝ ΧΑΤΙΠΟΓΛΟΥ, βουλευτὴς Ροδόπης. Πρὸς Ἰω. Μανουσάκην, Γενικὸν Διευθυντὴν Πολιτικοῦ Γραφείου Προέδρου Κυβερνήσεως. Ἀθήνας. Ἀσθενῶν ἀπὸ ἑβδομάδος συνεπεία δισκοπαθείας ὀξείας μορφῆς παραμένω κλινήρης ἐν ἀκινησίᾳ κατὰ σύστασιν ἰατρῶν μου. Λυποῦμαι μὴ δυνάμενος παραστῶ συνεδριάσεις Βουλῆς. ΧΡ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΔΗΣ, βουλευτὴς Λαρίσης. Πρὸς Γ. Ἀθανασιάδην–Νόβαν, Πρόεδρον Βουλῆς, Ἀθήνας. Ἀσθενῶν ἀπὸ ἑβδομάδος συνεπεία δισκοπαθείας ὀξείας μορφῆς παραμένω κλινήρης ἐν ἀκινησίᾳ κατὰ σύστασιν ἰατρῶν μου. Λυποῦμαι μὴ δυνάμενος παραστῶ συνεδριάσεις Βουλῆς. ΧΡ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΔΗΣ, βουλευτὴς Λαρίσης. Πρὸς Κύριον Πρόεδρον Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἐνταῦθα. Λόγῳ αἰφνιδίας ἀσθενείας θυγατρός μου ἀναχωρῶ εἰς Δράμαν καὶ δὲν δύναμαι νὰ παραστῶ εἰς ἀποψινὴν συνεδρίασιν στόπ. Ἐξουσιοδοτῶ ἀξ)μον κ. Πρόεδρον Κυβερνήσεως ὅπως ψηφίσῃ ἀντ’ ἐμοῦ εἰς οἱανδήποτε ψηφοφορίαν. Μετὰ σεβασμοῦ ΑΝΑΣΤ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, βουλευτὴς Δράμας. Πρὸς Γεώργιον Ἀθανασιάδην–Νόβαν, Πρόεδρον Βουλῆς. Ἀθήνας. Μὴ δυνάμενος λόγῳ ἀσθενείας παραστῶ εἰς ἀποψινὴν συνεδρίασιν Βουλῆς ψηφίζω κατὰ προτάσεως ΕΔΑ περὶ παραπομπῆς τέως Ἀρχηγοῦ ΕΡΕ καὶ λοιπῶν Ὑπουργῶν. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΜΑΝΕΝΤΗΣ, βουλευτὴς Κοζάνης. (Ἀκολούθως, προσελθόντων τῶν βουλευτῶν κ.κ. Τ. Πλεύρη, Κ. Στεφανοπούλου, Γ. Λαζαρίδη, Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Ἀνερούση καὶ Α. Γκελεστάθη ὡς ψηφολεκτῶν καὶ τῶν κ.κ. Γ. Σταμάτη καὶ Φ. Παναγιωτοπούλου ἐπὶ τοῦ καταλόγου, ἄρχεται ἡ διὰ ψηφοδελτίων μυστικὴ ψηφοφορία. Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας, ἀνακοινοῦνται παρὰ τοῦ κ. Προέδρου, ὅτι εὑρέθησαν ψηφίσαντες 282 κατὰ τὸ κάτωθι πρωτόκολλον:)

(Ἐν συνεχείᾳ περατωθείσης τῆς διαλογῆς, ἀνακοινοῦται παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα, συμφώνως πρὸς τὸ κάτωθι παρατιθέμενον πρωτόκολλον.

ΠΕΡΙΟΔΟΣ Ηʹ. ΣΥΝΟΔΟΣ Βʹ.

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΝ

Ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς προτάσεως παραπομπῆς εἰς Εἰδικὸν Δικαστήριον τοῦ τέως Πρωθυπουργοῦ Κ. Καραμανλῆ καὶ τῶν τέως Ὑπουργῶν Ν. Μάρτη, Ἀρ. Πρωτοπαπαδάκη, Π. Παπαληγούρα, Δ. Χέλμη.

Κύριοι βουλευταί, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 56 τοῦ Συντάγματος, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ λάβῃ ἀπόφασιν, ἄνευ τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας τῶν ψηφισάντων. Οἱ παρόντες κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἦσαν 282. Συνεπῶς χρειάζονται 142 διὰ νὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα θετικόν. Ἐπομένως ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ διεξαγωγῆς προανακρίσεως διὰ τοὺς κ.κ. Καραμανλῆν, 146 ὑπὲρ τῆς προτάσεως, Νικόλαον Μάρτην 144 ὑπὲρ τῆς προτάσεως καὶ Παναγιώτην Παπαληγούραν 147 ὑπὲρ τῆς προτάσεως. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν διατάσσει προανάκρισιν διὰ τὸν κ. Χέλμην Δημήτριον, ὁ ὁποῖος ἔλαβεν 141 κατὰ τῆς προτάσεως καὶ τὸν κ. Ἀριστείδην Πρωτοπαπαδάκην, ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπὲρ τῆς προτάσεως 140. Συνεπῶς, ἡ Βουλὴ διατάσσει ἀνάκρισιν διὰ τοὺς κ.κ. Κ. Καραμανλῆν, Ν. Μάρτην καὶ Π. Παπαληγούραν. Ἀπαλλάσσει δὲ τῆς περαιτέρω κατηγορίας τοὺς κ.κ. Δ. Χέλμην καὶ Α. Πρωτοπαπαδάκην. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἅπαντες οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ ἀποχωροῦν τῆς αἰθούσης κραυγάζοντες: Αἶσχος, αἶσχος). Κύριοι βουλευταί, ἡ Βουλὴ ἐψήφισε κατὰ συνείδησιν. Καὶ ἀποδεικνύεται τοῦτο ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀποφεύγω νὰ χαρακτηρίσω τὴν ἐκδήλωσιν τῶν ἀποχωρούντων συναδέλφων. Κύριοι βουλευταί, συμφώνως πρὸς τὸν «περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν» νόμον, μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, ἡ Βουλὴ πρόκειται νὰ ἐκλέξῃ τὴν 12μελῆ Ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἡ ψηφοφορία θὰ γίνῃ καὶ αὐτὴ διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας. Σᾶς ἐρωτῶ, θέλετε νὰ προχωρήσωμεν ἀπόψε εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς ἢ νὰ ἀναβάλωμεν; Παρακαλῶ, οἱ θέλοντες νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις καὶ νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι). Συνεπῶς, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν κατόπιν τούτου δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§228ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 3.05′ π. μ.)