1965.01.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31η

Τετάρτη 27 Ἰανουαρίου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 11.15′ π.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Διαμαντίδης, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Ι. Ἀλευρᾶς, Ε. Μπακλατζῆς, Κ. Στεφανόπουλος, Η. Σακαλῆς, Α. Πετραλιᾶς, Λ. Λυμπέρης, Π. Κλῆς, Χ. Τσαντούλας, Δ. Καρατζένης, Κ. Παπαδημητρίου, 2) Π. Πλεύρης, Α. Βερνῖκος καὶ Α. Φροντιστής, καταθέτουσι προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Ε. Πέτσος, Β. Ἰντζές, Θ. Μαναβῆς, Κ. Σιγανίδης, Γ. Καραγκιώζης, 2) Γ. Βασιλᾶτος, Ι. Μαυριδόγλου, Τ. Κολοκυθᾶς καὶ Η. Κατριβάνος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Ὑπαλληλικοῦ Κώδικος κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Β. Νεφελούδης καὶ Δ. Στρατῆς, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βιομηχανικῶν περιοχῶν». Ὁ Σύνδεσμος Αἰγυπτιωτῶν Ἑλλήνων Βορείου Ἑλλάδος, ἐκφράζει τὰς εὐχαριστίας του διὰ τὰ ληφθέντα ὑπὲρ τῶν προσφύγων Αἰγυπτιωτῶν μέτρα καὶ αἰτεῖται ὁλοκλήρωσιν αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Μεραμβάλλου καὶ τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Τζερμιάδων καὶ Ἁγίου Στεφάνου, αἰτουμένων λῆψιν μέτρων προστασίας τῶν ἐκ χαλαζοπτώσεως πληγέντων παραγωγῶν. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐκπολιτιστικοῦ Ὁμίλου Γιαννιτσῶν «ἡ Πέλλα», αἰτουμένου οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν πρὸς ἀντιμετώπισιν ἀνάγκης στεγάσεώς του κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν συνταξιούχων ΤΕΒΕ Μαλλῶν Κρήτης, παραπονουμένων διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ ΤΕΒΕ ἄνισον μεταχείρισιν ἣν ὑφίστανται ἔναντι τῶν συνταξιούχων τῶν Ἀστικῶν Κέντρων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ ἐν Πάτραις Συλλόγου Σταθμαρχοελεγκτῶν Ἀστικοῦ καὶ 2ου ὑπεραστικοῦ ΚΤΕΛ Ἀχαΐας, αἰτουμένου ἐξίσωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν μελῶν αὐτοῦ πρὸς τὰς τῶν συναδέλφων των τῶν Ἀθηνῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Γονέων «ἡ Χριστιανική, Ἀγωγὴ Γ.Ε.Χ.Α.», αἰτουμένης ἀπομάκρυνσιν ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας τοῦ κ. Παπανούτσου. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ταχυδρομικῶν Ὑπαλλήλων Αʹ κατηγορίας Λασηθίου, αἰτουμένων ἐπίσπευσιν ἔργου Συμβουλίου προαγωγῶν, ὑπογραφὴν τῆς ἀποφάσεως περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Παχάμμου, αἰτουμένου λῆψιν μέτρων πρὸς ἀποτροπὴν μεγαλυτέρας ἐκτάσεως ζημιῶν εἰς τὸ στηθαῖον τοῦ λιμενοβραχίονος τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν Γ. Μαυροκεφάλου, Γ. Πέτροβα καὶ Ι. Μαστοράκη, πρώην ὑπαλλήλων τῆς ΗΕΜ, αἰτουμένων ἴσην μεταχείρισιν μετὰ τῶν ἀπολυθέντων συναδέλφων των κατὰ τὸ ἔτος 1959. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν πτυχιούχων Πυροσβεστῶν αʹ τάξεως τοῦ Πυροσβεστικοῦ Σώματος καὶ ὁδηγῶν ἀποφοίτων Γυμνασίου, αἰτουμένων βαθμολογικὴν ἀποκατάστασιν. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Σ. Τσαπάρας, καταθέτει ὑπόμνημα καπνοπαραγωγῶν τῆς Κοινότητος Βερτίσκου, αἰτουμένων πριμοδότησιν τῆς παραγωγῆς των. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ι. Μαυριδόγλου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συνεργαζομένων συνδικαλιστικῶν ὀργανώσεων, διαμαρτυρομένων δι’ ἀπαράδεκτον ἀξίωσιν ἰατρῶν θεραπευτῶν Ι.Κ.Α. περὶ ἀσφαλίσεώς των εἰς ΤΕΑΠΟΚΑ. Ὁ βουλευτὴς Φωκίδος κ. Α. Γκελεστάθης, καταθέτει τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς τῶν συνταξιούχων ΤΕΒΕ Πολυδρόσου Παρνασίδος καὶ τέως Δήμου Εὐπαλίου, παραπονουμένων διὰ τὴν παρὰ τοῦ ΤΕΒΕ ἄνισον μεταχείρισιν ἣν ὑφίστανται ἔναντι τῶν συναδέλφων των τῶν Ἀστικῶν Κέντρων (μὴ αὔξησις συντάξεων). Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Ἀρνίσσης, αἰτουμένης ἐπιδότησίν της πρὸς διευθέτησιν χειμάρρων τῆς περιοχῆς της. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐπαγγελματικῶν Κέντρων διασκεδάσεων καὶ κοσμικῶν Ταβερνῶν, παραπονουμένων διὰ μελετωμένην ἐπιβολὴν δημοτικοῦ φόρου 5% ὑπολογιζομένου ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῶν λογαριασμῶν τῶν πελατῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως οἰκογενείας θυμάτων ναζιστικῆς κατοχῆς «Μάννα τοῦ Φοίνικος», αἰτουμένων ρύθμισιν συνταξιοδοτικοῦ των ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων Νομοῦ Λασηθίου, αἰτουμένων χορήγησιν τοῦ ἐκ 10% ἐπιδόματος αὐτοδιοικήσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Κοινότητος Κρύας Βρύσης Γιαννιτσῶν, αἰτουμένου προαγωγὴν τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος εἰς Δῆμον. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν ἀγροτικοῦ Συλλόγου, Συν)σμοῦ τοματοπαραγωγῶν, Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν, Συνδέσμου ἐπαγγελματιῶν καὶ τοῦ ἐργατικοῦ Κέντρου Ἱεραπέτρας, αἰτουμένων ρύθμισιν ἐξοφλήσεως ἀγροτικῶν χρεῶν τῶν ἀγορῶν καὶ εἰδικὰ τῶν καλλιεργητικῶν κηπευτικῶν προϊόντων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ι. Προκοπίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συν)σμῶν Γιανιτσῶν, αἰτουμένης κατασκευὴν ἀγροτικῆς ὁδοῦ εἰς τὴν ἐσωλίμνιον περιοχὴν ἀποξηρανθείσης τέως λίμνης Γιαννιτσῶν κλπ. Ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία Συνταξιούχων ΙΚΑ ἀποδοκιμάζει τὴν στάσιν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ καὶ καταδικάζει πᾶσαν ἐνέργειαν, ὁποθενδήποτε προερχομένην καὶ σκοποῦσαν τὴν παρεμπόδισιν τῆς Ἑνώσεως τῆς Κύπρου μετὰ τῆς Ἑλλάδος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Προτάσεις Νόμων ἐπὶ Νομοθ. Διαταγμάτων, βάσει τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4352)63 Ν. Δ. «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς Δημοσίους Ὑπαλλήλους ὡς καὶ περὶ καταργήσεως Συμβουλίων Ἐπιτροπῶν τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν κ. λ. π.». Ὁ κ. Γ. Ράλλης ὡς εἰσηγητὴς τῆς μείζονος ἀντιπολιτεύσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§6Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅτε, κύριοι βουλευταί, συνεζητεῖτο τὸ σχέδιον Ν. Δ. τῆς 35ετίας, ὁμιλῶν ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ὑπεστήριξα, ὅτι σκοπὸς τοῦ Ν. Δ. δὲν εἶναι ἡ ἀνανέωσις τῶς Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, ὡς ἀνεγράφετο εἰς τὴν Εἰσηγητικὴν Ἔκθεσιν, ἀλλὰ σκοπὸς εἶναι ἡ ἀπομάκρυνσις ἐκ τῆς Δημοσίας Ὑπηρεσίας Ὑπαλλήλων μὴ ἀρεστῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἐπειδὴ βεβαίως ὁ γενικὸς κανὼν τῆς ἀπομακρύνσεως θὰ ἐπέπιπτεν ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους, ἡ Κυβέρνησις διὰ μιᾶς ἄλλης διατάξεως, διὰ τοῦ ἄρθρου 2 διετήρει τὴν δυνατότητα τοὺς ἐκ τῶν ἀπομακρυνθομένων ἀνήκοντας εἰς αὐτὴν νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ κατὰ διάφορον τρόπον. Ὁ Εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μοῦ ἀπήντησαν λέγοντες, ὅτι ταῦτα ὑποστηρίζων εὑρίσκομαι μακρὰν τῆς ἀληθείας. Δὲν ἐπέρασαν ὅμως οὔτε κἂν 6 μῆνες καὶ ἐπεβεβαιώθη πλήρως αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπον τότε. Ἐπεβεβαιώθη ἔργῳ καὶ λόγῳ. Λόγῳ ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ μήνυμά του, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς πρώτης τοῦ ἔτους, ὑποστηρίζει τὰ ἀντίθετα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπεστήριξεν ἡ Εἰσηγητικὴ Ἔκθεσις τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, ὁμιλοῦσα περὶ μέτρου, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται χάριν τῆς φυσιολογικῆς καὶ ἀναγκαίας ἀνανεώσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. Καὶ ὑπεστήριξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ μέτρον ἐλήφθη ὄχι διὰ τὴν φυσιολογικὴν ἀνανέωσιν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν ἀπὸ τὴν Δημοσίαν Ὑπηρεσίαν τῶν ἐγκαθέτων τοῦ Κόμματος. Καὶ εἶπε τάδε πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν: «Εἰς μίαν ἀληθῆ Δημοκρατίαν, οἱ Δημόσιοι Ὑπάλληλοι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀνήκουν εἰς τὰ Κόμματα τῆς ἀρεσκείας των, τηροῦντες τὸ Σύνταγμα. Εἰς τοὺς Δημοσίους Ὑπαλλήλους τὸ πολιτικὸν φρόνημα εἶναι ἐλεύθερον, ἀλλὰ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι ἐγκάθετοι τοῦ Κόμματος. Τότε δὲν ἔχουν θέσιν εἰς τὴν Διοίκησιν. Καὶ αὐτοὺς ἀφοροῦν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν». Ἀλλὰ ἡ διάψευσις, ὅπως σᾶς εἶπον δὲν ἔγινε μόνον λόγῳ ἔγινε καὶ δι’ ἔργων. Ἐνῷ ὁ Εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ἐτόνιζεν, ὅτι ἐπιδιώκομεν διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου Ν. Δ)τος τὸν συγχρονισμὸν τῆς Κρατικῆς μηχανῆς καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν συγχρονισμὸν τῆς Κρατικῆς Μηχανῆς μὲ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὑπηρετοῦν ἐπὶ 40– 45 ἔτη, ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀπὸ τοὺς 25, τοὺς ὁποίους διορίζει εἰς θέσεις Γενικῶν Διευθυντῶν καὶ Ἀναπληρωτῶν Γενικῶν Διευθυντῶν, διορίζει 18, οἱ ὁποῖοι κατελήφθησαν ἢ καταλαμβάνονται ἐντὸς τοῦ 1965 ἀπὸ τὴν 35ετίαν, μερικοὶ δὲ καὶ ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας. Ὅταν τὰ 74% τῶν διοριζομένων ἐπικεφαλῆς τῆς Διοικήσεως εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπομακρυνθοῦν, εἴτε λόγῳ ὁρίου ἡλικίας, εἴτε λόγῳ συμπληρώσεως 35ετοῦς πραγματικῆς ὑπηρεσίας, ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, περὶ ποίας ἀνανεώσεως πρόκειται. Βεβαίως δὲν εἶχον τὴν ἀπαίτησιν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν νὰ τοποθετηθοῦν πρόσωπα ξένα ἐντελῶς πρὸς τὴν Ὑπηρεσίαν, ἂν καὶ τὸ Ν. Δ)γμα, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ἐπέτρεπε καὶ τοῦτο, ἀλλὰ ὅταν ὁμιλῇ ἡ Κυβέρνησις περὶ ἀνανεώσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, εἶχον τὴν ἀπαίτησιν τὰ 75% τοὐλάχιστον τῶν οὕτω διοριζομένων νὰ προέρχωνται ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν καὶ νὰ εἶναι ἄνθρωποι νέοι, οἱ ὁποῖοι οὔτε τὴν 35ετίαν νὰ ἔχουν συμπληρώσει, οὔτε νὰ ἔχουν καταληφθῆ ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἴδητε μὲ ποῖον κομματισμὸν ἐφηρμόσθη τὸ Ν. Δ., θὰ σᾶς ἀναφέρω δύο συγκεκριμένας περιπτώσεις. Ἡ μία περίπτωσις ἀφορᾷ Δημόσιον ὑπάλληλον λίαν ἱκανόν. Ὑπῆρξα προϊστάμενός του καὶ γνωρίζω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἱκανός, στερεῖται ὅμως πτυχίου Ἀνωτάτης Σχολῆς καὶ ἐπειδὴ τὸ Ν. Δ. ζητεῖ ὡς προϋπόθεσιν διὰ τὸν διορισμὸν εἰς θέσιν Γενικοῦ Διευθυντοῦ ἐπὶ θητείᾳ τὸ πτυχίον Ἀνωτάτης Σχολῆς, πέντε ἡμέρας πρὶν κυρωθῇ τὸ Ν. Δ. καὶ δημοσιευθῇ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς διορίζεται Γενικὸς Διευθυντὴς μόνιμος, βάσει τῆς παλαιᾶς καταστάσεως. Καὶ ἐρωτῶ, ἐὰν αὐτὸς ὁ ἱκανὸς ὑπάλληλος δὲν ἦτο κομματικὸς φίλος τῆς Κυβερνήσεως, πιστεύει κανεὶς ἀπὸ σᾶς, ὅτι θὰ διωρίζετο κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πέντε ἡμέρας πρὶν τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν τὸ Ν. Δ.; Ἡ δευτέρα περίπτωσις. Εἰς τὸ κατατεθὲν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ Δημοσιοϋπαλληλικοῦ Κώδικος, ὑπάρχει διάταξις διὰ τῆς ὁποίας μία κατωτέρα Σχολὴ Ταχυδρομικῶν Ὑπαλλήλων ἐξισοῦται πρὸς Ἀνωτάτην Σχολὴν ἁπλῶς καὶ μόνον διότι ἐπιθυμία τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ εἶναι νὰ διορίσῃ τὸν στερούμενον πτυχίου Ἀνωτάτης Σχολῆς ὡς ἐπὶ θητείᾳ Γενικὸν Διευθυντήν. Καὶ πάλιν δὲν πιστεύω, ὅτι θὰ ἐγένετο αὐτὸ ἐὰν ὁ μέλλων νὰ διορισθῇ δὲν ἦτο κομματικὸς φίλος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπὸ τοὺς 25 διορισθέντας Γενικοὺς Διευθυντὰς οἱ 18 εἴτε κατελήφθησαν εἴτε καταλαμβάνονται ἐντὸς τοῦ 1965 ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας ἢ τὴν 35ετίαν καὶ πρόκειται περὶ ἀνανεώσεως. Ἀπὸ τοὺς 12 Πρεσβευτὰς τοὺς ἀπομακρυθέντας, οἱ 7 ἐπαναδιωρίσθησαν καὶ πρόκειται περὶ ἀνανεώσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο μεμπτὸν εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ὁ τρόπος τοῦ διορισμοῦ τῶν Γενικῶν Διευθυντῶν. Κατὰ παγίαν νομολογίαν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, οἱ διοριζόμενοι εἰς τὰς θέσεις αὐτάς, ἔστω καὶ ἐὰν διορίζωνται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡς ἐν προκειμένῳ, δὲν δύνανται νὰ διορισθοῦν ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ προκήρυξις τῆς θέσεως καὶ ὑποβολὴ αἰτήσεων. Ἡ ὁλομέλεια τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 557)1961 ἀποφάσεώς της λέγει: «Ἐφ’ ὅσον αἱ κείμεναι εἰδικαὶ διατάξεις δὲν ρυθμίζουν τὰ τῆς προσκλήσεως ὑποψηφίων πρὸς ἐπιλογὴν τοῦ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας προτιμητέου κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν ἀρχῶν τῆς χρηστῆς διοικήσεως, ἐπιβάλλεται γενικὴ γνωστοποίησις τῆς πληρώσεως τῆς θέσεως μετὰ προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεως. Τοῦτο ἐφαρμόζεται ἐπὶ πάσης Δημοσίας Ὑπηρεσίας, εἴτε Κρατικῆς, εἴτε Ν.Π.Δ.Δ.». Καὶ βεβαίως δὲν ἐγένετο ἡ τοιαύτη προκήρυξις οὔτε ἡ ὑποβολὴ τῶν αἰτήσεων, παρὰ τὸ ὅτι τοῦτο ἐπιβάλλεται κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας διὰ λόγους χρηστῆς Διοικήσεως. Ἀλλὰ οἱ ἀπομακρυθέντες καὶ ἐπαναδιορισθέντες δὲν ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 18 μόνον. Ἀπὸ τοὺς διορισθέντας εἰδικοὺς Συμβούλους 6 τοὐλάχιστον, ὡς ἠδυνήθην νὰ ἀνεύρω, διότι ἡ ἐργασία αὐτὴ δὲν εἶναι εὔκολος, ὅταν μάλιστα εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, 6 ὑπάγονται εἰς τὴν 35ετίαν, ἢ εἰς τὸ ὅριον ἡλικίας. Καὶ ὅσον καὶ ἂν θέλῃ κανεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι οἱ εἰδικοὶ Σύμβουλοι δὲν ἀσκοῦν διοίκησιν, θὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἔνιοι ἐξ αὐτῶν σήμερον ἀσκοῦν διοίκησιν, διότι εἰς ἐνίους ἐξ αὐτῶν ἔχει δοθῆ τὸ δικαίωμα νὰ μονογράφουν τὰς ἀποφάσεις τῶν ὑπηρεσιῶν, ἄνευ τῆς μονογραφῆς δὲ δὲν προσάγεται τὸ ἔγγραφον εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Συνεπῶς ὄχι μόνον ἐπαναδιωρίσατε τοὺς ἀπομακρυθέντας ἰδικούς σας εἰς τὰς θέσεις τῶν Γενικῶν Διευθυντῶν καὶ Ἀναπληρωτῶν, ἀλλὰ διωρίσατε καὶ κομισαρίους τοῦ Κόμματος ὡς εἰδικοὺς Συμβούλους καὶ ὁμιλεῖτε περὶ φυσιολογικῆς ἀνανεώσεως τῆς Διοικήσεως καὶ περὶ μέτρων τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν μακρὰν πάσης κομματικῆς ὑστεροβουλίας. Ἀλλὰ ὅταν συνεζητεῖτο τὸ Ν. Δ. ἐλέχθη ἐκ μέρους ὁμιλητοῦ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος, ὅτι εἰς ὅλα τὰ Κράτη ὑπάρχει ὅριον ἡλικίας τὸ ὁποῖον εἶναι μικρότερον ἀπὸ τὸ ἰσχῦον παρ’ ἡμῖν. Ἔκαμα, κύριοι, μίαν ἐξέτασιν εἰς 10 Κράτη. Βεβαίως δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐπεκτείνω τὴν ἐξέτασιν εἰς τὰ Κράτη τοῦ παραπετάσματος καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ ὅριον ἡλικίας εἰς τὰ Κράτη αὐτὰ εἶναι κατὰ κανόνα τὸ 65ον, ἐνίοτε δὲ καὶ τὸ 70όν. Εἰς τὴν Γαλλίαν εἰς τὴν αʹ κατηγορίαν ὑπαλλήλων ὑπάρχουν 5 κλιμάκια, εἰς τὸ 5ον κλιμάκιον τὸ ὅριον ἡλικίας εἶναι τὸ 65ον εἰς τὰ ἄλλα κλιμάκια τὸ 70όν. Εἰς τὴν βʹ κατηγορίαν, ὅπου ὑπάγονται ὑπάλληλοι τῶν ὁποίων ἡ ἐργασία συνεπάγεται κυρίως σωματικὴν κόπωσιν, ὑπάρχουν 4 κλιμάκια, διὰ τὸ 4ον κλιμάκιον τὸ ὅριον εἶναι τὸ 60όν, δι’ ὅλα τὰ ἄλλα τὸ 65ον. Εἰς τὴν Γερμανίαν ὅριον ἐξόδου διοικητικῶν ὑπαλλήλων τὸ 65ον, Δικαστικῶν τὸ 68ον. Εἰς τὴν Αὐστραλίαν ἁπάντων τὸ 65ον. Εἰς τὴν Ἰταλίαν τὸ 65ον καὶ διὰ τοὺς Ἐκπαιδευτικοὺς καὶ Δικαστικοὺς τὸ 70όν. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν χωρεῖ ἀπόλυσις τοῦ ὑπαλλήλου ἅμα συμπληρώσῃ τὸ 65ον, χωρεῖ ὅμως καὶ παράτασις πέραν τοῦ ὁρίου τούτου. Εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας ὅριον ὑποχρεωτικῆς ἀποχωρήσεως τὸ 70όν, εἰς τὴν Ἱσπανίαν τὸ 70όν, εἰς τὸ Βέλγιον τὸ 65ον καὶ εἰς τὴν Πορτογαλλίαν τὸ 70όν. Μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐθεωρήσαμεν, ὅτι τὰ ὅρια τῶν 65 καὶ τῶν 62 ἐτῶν δὲν εἶναι ὅρια τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπουν τὴν ἐργασίαν καὶ ἐζητήσαμεν νὰ ὑπάρξῃ καὶ τὸ ὅριον τῆς 35ετίας, νὰ ἀπομακρύνεται δὲ ὑπάλληλος ἔχων 35ετῆ πραγματικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ὑπερβὰς τὸ 56ον ἔτος τῆς ἡλικίας του. Ὁ κανὼν αὐτὸς εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετος πρὸς τὰ παραδεδεγμένα τῆς ἐπιστήμης. Παραδέχεται ἡ ἐπιστήμη καὶ ὑπάρχει μία διατριβὴ ἑνὸς Ἄγγλου ὀνόματι ΓΟΥΩΚΕΡ, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι εἶναι προτιμότερον διὰ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν νὰ ἔχῃ τρεῖς ὑπερβάντας τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας των ὑπαλλήλους, ἀποδίδοντας ἔργον δύο μέσης ἡλικίας ὑπαλλήλων, παρὰ νὰ ἀπομακρύνῃ αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους προώρως καὶ νὰ τοὺς καταστήσῃ συνταξιούχους. Τὸ θέμα ἐγεννήθη καὶ παρ’ ἡμῖν πρὸ 17 ἐτῶν καὶ ἡ Εἰδικὴ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ ὑπαλληλικοῦ κώδικος, πρότασιν τοῦ κ. Καζάκου περὶ 35ετίας, τὴν ἀπέρριψε διὰ βοῆς, ὁ δὲ κ. Βαμβέτσος Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τὸ 1948, τὸν Ὀκτώβριον, ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «Ἡ ἡλικία εἶναι ζήτημα ζωτικότητος. Ὅταν ἀναγκάζετε σεῖς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται, ὅτι εἶναι νέοι νὰ ἐργασθοῦν νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, οὗτοι θὰ ἀποκτήσουν ἄλλην ἀπασχόλησιν, κατ’ αὐτὸν δὲ τὸν τρόπον δὲν κερδίζει ἡ νέα γεννεά, διότι ὁ ἐξερχόμενος θὰ καταλάβῃ μίαν ἄλλην θέσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο νὰ καταλάβῃ κάποιος νέος. Πλὴν ὅμως, ὁ ἐξερχόμενος εἰς τοιαύτην ἡλικίαν θὰ βαρύνῃ τὸ Δημόσιον εἰς μακρὰν σειρὰν ἐτῶν μὲ σύνταξιν. Τέλος, δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ, ὅτι ἡ μόρφωσις τοῦ ὑπαλλήλου στοιχίζει εἰς τὸ Κράτος καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν ἀφοῦ τοῦτο ἐδαπάνησε διὰ τὴν μόρφωσίν του, ὅταν τὸν ἔχῃ ὥριμον μὲ μόρφωσιν καὶ πεῖραν νὰ στερῆται τῶν πολυτίμων ὑπηρεσιῶν του, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ὁ ὑπάλληλος ἔχει μίαν ζωτικότητα». Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἐκρίνετο ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἀνεφέρθη, ὅτι τὸ ὅριον ἡλικίας τῶν 56 ἐτῶν, τὸ ὁποῖον προσετέθη εἰς τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, μετὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ὅριον φυσιολογικῆς κάμψεως τοῦ ἀνθρώπου πρὸς ἀπόδοσιν ἐργασίας καὶ διὰ τὴν ὑποστήριξιν αὐτῆς τῆς γνώμης ἐπεστρατεύθησαν δύο ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας τῆς ἐποχῆς τῆς δικτατορίας. Αἱ ἀποφάσεις αὐταί, εἰς μὲν τὸ σκεπτικὸν εἶναι ἄρισται, εἰς τὸ διατακτικὸν ὅμως πάσχουν, διότι ἐξεδόθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Λέγουν εἰς τὸ διατακτικὸν αἱ ἀποφάσεις αὐταί, τὰς ὁποίας ἐπεκαλέσθησαν οἱ συνήγοροι τοῦ Δημοσίου εἰς τὴν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας δίκην, ὅτι τὸ ὅριον ἡλικίας δὲν δύναται νὰ μειωθῇ, κάτω ἑνὸς φυσιολογικοῦ ὁρίου κάμψεως. Ποῖον δὲ εἶναι αὐτὸ τὸ φυσιολογικὸν ὅριον, προκύπτει ἀπὸ τὴν κοινὴν πεῖραν καὶ μετὰ διὰ νὰ συμφωνήσουν μὲ τὴν γραμμὴν τῆς δικτατορίας, εἶπον, ὅτι φυσιολογικὸν ὅριον κάμψεως εἶναι τὸ 55ον. Πόσον κωμικὴ εἶναι αὐτὴ ἡ ἀπόφασις καὶ πόσον κωμικὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὴν ἐπικαλεῖται, ὄχι εἰς ἡμέρας δικτατορίας, ἀλλὰ εἰς ἡμέρας κοινοβουλευτικῆς δημοκρατίας, τὸ ἀντιλαμβάνεσθε χωρὶς νὰ ἐπιμείνω. Ἀλλὰ θὰ ἠδυνάμην νὰ προσθέσω καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐὰν τὸ 1937 τὸ 55ον ἔτος τῆς ἡλικίας ἦτο ὅριον φυσιολογικῆς κάμψεως τοῦ ἀνθρώπου, τὸ 1966 ὅταν ἔχετε τὰ παραδείγματα τοῦ Τσῶρτσιλ, Πρωθυπουργοῦ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας εἰς ἡλικίαν 80 ἐτῶν, τοῦ Ἀντενάουερ, Πρωθυπουργοῦ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας εἰς ἡλικίαν 87 ἐτῶν, τοῦ Στρατηγοῦ Ντὲ Γκώλ, Προέδρου τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας εἰς ἡλικίαν 75 ἐτῶν καὶ τοῦ σημερινοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἑλλάδος εἰς ἡλικίαν 77 ἐτῶν, εἶναι τοὐλάχιστον πρόκλησις νὰ λέγεται, ὅτι τὸ 55ον ἔτος εἶναι φυσιολογικὸν ὅριον κάμψεως.

§7Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Εἶναι τὰ χρόνια γόνιμα καὶ ἀποδοτικά.

§8Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας θέλῃ νὰ εὕρῃ τὸν δικαιολογητικὸν λόγον τῆς ψηφίσεως τοῦ Ν. Δ)τος, δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἀνατρέξῃ εἰς τὸ μήνυμα τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς 1ης τοῦ ἔτους. Ὅλα τὰ ἄλλα τὰ ἐπικληθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ τὰ ἀναγραφόμενα εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν διαγράφονται ἀπὸ τὴν περικοπὴν τοῦ Πρωθυπουργικοῦ μηνύματος. Αὐτὸ τὸ Πρωθυπουργικὸν μήνυμα ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, κατὰ τὴν μόρφωσιν τῆς γνώμης του νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, αἱ ἐφημερίδες τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἐψηφίζετο τὸ Ν. Διάταγμα ἐθριαμβολόγουν, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς μέτρου καταπληκτικοῦ, περὶ ἑνὸς μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ἀνανέωσιν τῆς Διοικήσεως. Θὰ ἀναγνώσω μίαν περικοπὴν Κυβερνητικῆς ἐφημερίδος, θριαμβολογούσης πρὸ 6 μηνῶν καὶ μελλούσης νὰ θριαμβολογήσῃ καὶ αὔριον, ὅταν ἀπορρίψητε τὴν αἴτησίν μας περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Διατάγματος, διότι δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν περὶ αὐτοῦ, θὰ ἀναγνώσω περικοπὴν τῆς ἐφημερίδος αὐτῆς τοῦ 1951, ὅτε ὄχι ἀπὸ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ σύνολόν της, ἀλλὰ ἀπὸ ἕνα μόνον τομέα της, ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἠναγκάσθησαν εἰς παραίτησιν 15 ἀνώτεροι ὑπάλληλοι. Ἔλεγε λοιπὸν ἡ ἐφημερὶς τὸ «Βῆμα» εἰς τὰς 5.1.51: «Αἱ παραιτήσεις παλαιῶν στελεχῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ συνεχίζονται. Ἐὰν πράγματι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἀποτελῇ τὸ οἰκονομικὸν ἐπιτελεῖον τῆς χώρας, πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι μετὰ τὰς ὑποβληθείσας παραιτήσεις μελῶν του, τὸ Ἐπιτελεῖον ἔχει διαλυθῆ. Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου, ὁ ὑπεύθυνος τῆς διαλύσεως, καυχᾶται, ὅτι μετέβαλε τὸ Ὑπουργεῖον ἀπὸ ἀπόρρητον εἰς δημόσιον. Ἐὰν θεωρῇ ὅτι μετέβαλε τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ εἰς κτῆμα τοῦ πρώτου τυχόντος προσωπικοῦ ἢ κομματικοῦ φίλου του, νὰ συμφωνήσωμεν πλήρως μαζί του. Θὰ προσθέσωμεν ὅμως ὅτι μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔμεινε κενὸν ἐγκεφάλων, ἔπαυσε νὰ εἶναι Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ τῆς οἰκονομικῆς προσπαθείας τοῦ τόπου καὶ μετεβλήθη εἰς συντονιστικὸν ὄργανον τῆς κομματικῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ καταλαβόντος αὐτὸ Ἀντιπροέδρου καὶ Ὑπουργοῦ». Δὲν ἔχω εἰς αὐτὴν τὴν περικοπὴν νὰ προσθέσω ἢ νὰ διορθώσω ἄλλο τι, εἰμὴ τὴν ἡμερομηνίαν, ἀντὶ 5.1.1951 νὰ τοποθετήσω 15.8.1964 καὶ θὰ ἔχωμεν τὴν ἄποψιν ἐφημερίδος, ἡ ὁποία ὑποστηρίζει τὸ κυβερνητικὸν μέτρον εἰς χρόνον ἀνύποπτον.

§9Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Συναγερμικὸν ἦτο τότε τὸ φύλλον αὐτό.

§10Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἰδιαιτέρως διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν, κύριοι, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδει ἰδιαιτέραν στοργήν, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐνῷ τὰ κενὰ ὑπελογίσθησαν ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν Κυβέρνησιν εἰς 2.000, ἀπεμακρύνθησαν μέχρι 12. 12.1964 314 ἀνήκοντες εἰς τὴν Μέσην καὶ Στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν, ἡ συνέπεια δὲ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν λειτουργῶν αὐτῶν, θὰ ἐνταθῇ μὲ τὴν λῆξιν τοῦ σχολικοῦ ἔτους τὸν Ἰούνιον, διότι ἐνθυμεῖσθε ὅτι χάρις εἰς τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως δὲν ἀπεμακρύνθησαν ὅλοι τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1964. Ἡ ὁμαδικὴ ἀπομάκρυνσις τῶν ἐκπαιδευτικῶν αὐτῶν δὲν ἐπιτρέπει τὴν λειτουργίαν τῶν νομίμων ὑπηρεσιακῶν συμβουλίων διὰ τὴν διενέργειαν προαγωγῶν καὶ μεταθέσεων. Οἱ πίνακες προακτέων εἰς Γυμνασιάρχας καὶ ἀπὸ διδασκάλους εἰς Διευθυντὰς Βʹ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κυρωθῆ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, ἐλλείψει τῶν νομίμων Ὑπηρεσιακῶν Συμβουλίων, δὲν ἔχουν ἀκόμη καταρτισθῆ. Ἐπίσης, καθυστεροῦν αἱ προαγωγαὶ ὅλων τῶν δοκίμων καὶ τῶν πρὸς μονιμοποίησιν διδασκάλων, διότι καὶ ἐκεῖ λόγῳ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ὑπαλλήλων ποὺ ὑπηρετοῦν εἰς τὰ Ὑπηρεσιακὰ Συμβούλια λόγῳ τῆς 35ετίας, δὲν ἔχουν συγκληθῆ τὰ Συμβούλια. Εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰ σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἔχουν μείνει χωρὶς ἐμπείρους Διευθυντὰς καὶ καθήκοντα Διευθυντοῦ ἀσκοῦν καθηγηταὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπηρεσίαν ὀλίγων μόνον ἐτῶν. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι, τώρα εἰς τὸ θέμα τῆς δαπάνης. Κατὰ κόρον— καὶ ἡ Ἀριστερὰ ὑπερθεμάτισεν εἰς αὐτὴν τὴν ἄποψιν— ἐλέχθη ὅτι ἡ δαπάνη διὰ τοὺς καταλαμβανομένους ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1964, ἡ ὁποία ὑπελογίσθη ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον εἰς 165 ἑκατομμύρια ἐτησίως ἐπὶ μίαν 3ετίαν ὅτι δὲν εἶναι δαπάνη, ἀλλὰ εἶναι προκαταβολή, θὰ μοῦ συγχωρήσητε καίτοι δὲν εἶμαι μαθηματικός, ἀλλὰ μέχρι αὐτοῦ τοῦ ἁπλοῦ συλλογισμοῦ αἱ γνώσεις μου αἱ ἀριθμητικαὶ ἐπαρκοῦν πλήρως, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ προκαταβολῆς, ἀλλὰ περὶ δαπάνης. Προκαταβολὴ εἶναι ἡ καταβαλλομένη ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων, διότι αὐτὰ καταβάλλονται σήμερον ἀντὶ νὰ καταβληθοῦν μετὰ 2, 3, 4 ἔτη. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι δαπάναι. Τὰ καταβαλλόμενα ὑπὸ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ Μ.Τ.Π.Υ. εἶναι πραγματικαὶ δαπάναι. Διατί; Διότι ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Ν.Δ., οἱ ἐν ἐνεργείᾳ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἦσαν φέρ’ εἰπεῖν 80.000 καὶ οἱ συνταξιοῦχοι 40.000. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Ν.Δ. οἱ ἐν ἐνεργείᾳ δημόσιοι ὑπάλληλοι παρέμειναν 80.000, διότι εἰς τὰ κενὰ προήχθησαν ἄλλοι, ἐνῷ οἱ συνταξιοῦχοι ἀπὸ 40.000 ηὐξήθησαν εἰς 41. ἢ 42.000. Συνεπῶς ὑπάρχει μία ἐπιβάρυνσις τοῦ Δημοσίου προϋπολογισμοῦ κατὰ 1.000 ἢ 2.000 ἀνθρώπους. Ἐπομένως δὲν πρόκειται περὶ καταβολῆς ἀλλὰ περὶ δαπάνης. Ἐὰν τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἀντὶ νὰ κάμῃ τὸν ὑπολογισμὸν ἐπὶ τροχάδην, μόνον διὰ τοὺς καταλαμβανομένους ἀπὸ τὸ ὅριον τῆς 35ετίας τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1964, ἐὰν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ κάμῃ αὐτὸν τὸν ὑπολογισμὸν διὰ τοὺς καταλαμβανομένους μέχρι τοῦ 1970, θὰ ἐβλέπατε ὅτι ἡ συνολικὴ δαπάνη τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ Μ.Τ.Π.Υ. καὶ ὄχι τοῦ Ταμείου Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων μέσα εἰς 6 ἢ 7 χρόνια θὰ ὑπερβῇ τὸ 1,5 δισεκ. δραχ. Ἐπομένως αὐτὸ εἶναι μία δαπάνη 1,5 δισεκ. δραχ. ἐπὶ μίαν πενταετίαν. Ἀλλὰ θὰ ὑπάρξῃ καὶ ἐπιβάρυνσις πέραν τῆς πενταετίας διότι ἀρχίζει ἡ πρόσληψις μεγάλης ἡλικίας ὑπαλλήλων μετὰ τὸ 1945, ἰδιαιτέρως δὲ μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ Κώδικος δημοσίων ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖ διὰ τὸν διορισμὸν εἰς δημοσίαν ὑπηρεσίαν νὰ ἔχουν ἐκπληρώσει τὰς στρατιωτικάς των ὑποχρεώσεις καὶ νὰ ἔχουν ἀποκτήσει πτυχίον ἀνωτάτης σχολῆς. Συνεπῶς μέχρι τοῦ 1975 θὰ ἔχωμεν μίαν σταθερὰν ἐτησίαν δαπάνην καὶ ὄχι προκαταβολήν. Αὐτὰ κυρίως ὡς πρὸς τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ Ν.Δ. Δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ συνταγματικοῦ, τὸ ἀνέπτυξα τὸ θέμα πρὸ 6 μηνῶν καὶ πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἀντισυνταγματική. Πιστεύω ὅτι ἐὰν διασωθῇ ἡ ἀντισυνταγματικότης, θὰ σωθῇ λόγῳ τῆς τροπολογίας τοῦ 56ου ἔτους τῆς ἡλικίας. Καὶ ἐν συνεχείᾳ αὐτὸ θὰ τὸ κρίνῃ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Φαντάζομαι ὅτι ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου θὰ ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις αὐτὴ καὶ οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι, ἐμένα τοὐλάχιστον δὲν πρόκειται νὰ μὲ μεταπείσῃ. Ἐγὼ πιστεύω ὅπως πιστεύουν καὶ νομικοὶ ἐρωτηθέντες εἰς ἀνύποπτον χρόνον, πρὸ 15ετίας, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἀντισυνταγματική. Τὸ ἐπίστευον αὐτὸ καὶ πρὸ 3ετίας. Καὶ μαζὶ μὲ τὸν συνάδελφον κ. Παπακωνσταντίνου, ἠναντιώθημεν εἰς ἐπίμονον τοιαύτην διάταξιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ. Εἶπον καὶ ἐπρότεινον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Ν.Δ., πῶς εἶναι δυνατὸν ὡρισμένους ὑπαλλήλους ἱκανωτάτους, οἱ ὁποῖοι λόγῳ πληρότητος τῆς θέσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθοῦν, νὰ τοὺς προαγάγωμεν. Δὲν ἔγινεν ἡ πρότασίς μου ἀποδεκτή, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ τὰ δημιουργηθέντα κενὰ ἀπὸ τὴν 35ετίαν, ἀντὶ νὰ τὰ πληρώσητε μὲ ὑπαλλήλους διανύοντες κατωτέρους βαθμούς, τὰ ἐπληρώσατε μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν τῆς ὑπηρεσίας λόγῳ τῆς 35ετίας. Ἔρχομαι, τώρα, κύριοι, εἰς τὸ ἄρθρον 10. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτό, εἰς τὴν πρώτην διατύπωσίν του, ἦτο ἄρθρον γενιτσαρικόν, ἔσφαζε τοὺς πάντας, χιλιάδας ὑπαλλήλων. Χάρις ὅμως εἰς τὴν ἐπιμονὴν τῶν ἐπαγγελματικῶν Σωματείων καὶ τὴν ἐμμονὴν τὴν ἰδικήν μας καὶ χάρις, ὁμολογῶ, εἰς τὴν καλὴν θέλησιν, τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, αἱ ὀδυνηραὶ συνέπειαι, διὰ χιλιάδας ὑπαλλήλων περιωρίσθησαν εἰς ὀλίγους. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀναφέρω. Μετὰ ὅμως τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ τοὺς δικηγόρους καὶ τοὺς ἰατροὺς δὲν εἶχε κἂν τὸ ἄρθρον 10, διότι οἱ ὀργανισμοὶ ἦσαν ἐλεύθεροι — καὶ ἐπρόκειτο κατὰ πλειοψηφίαν περὶ δικηγόρων καὶ ἰατρῶν — νὰ καταγγείλουν τὴν ἐντολὴν καὶ νὰ καταβάλουν τὴν ἀποζημίωσιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον προεβλέπετο ἀπὸ τὸ διάταγμα. Διατί ἐπανελήφθη εἰς τὸ Ν.Δ.; Ἐπανελήφθη διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ προσφυγὴ εἰς τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον διὰ κατάχρησιν δικαιώματος. Διότι καθὼς γνωρίζετε εἶναι ἐλεύθερον τὸ ταμεῖον νὰ καταγγείλῃ τὴν ἐντολήν, ἀλλὰ ἐὰν ἡ καταγγελία αὐτὴ ἐγένετο διὰ σκοπὸν ἀλλότριον, διὰ σκοπὸν ὕποπτον, εἶναι δυνατὸν νὰ προσβληθῇ ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου διὰ κατάχρησιν δικαιώματος καὶ τότε ἀκυροῦται ἡ καταγγελία καὶ ἐπανέρχονται οἱ δικηγόροι καὶ οἱ ἰατροί. Μὲ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου ἤλπιζεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι αὐτὸ τὸ ἐμπόδιον θὰ τὸ ὑπερπηδοῦσε καὶ δι’ αὐτὸ καὶ ἐτέθη ἄνευ λόγου ἐκ πρώτης ὄψεως εἰς τὸ διάταγμα ὅτι ἀπολύονται αὐτοδικαίως μὲ πλήρη ἀποζημίωσιν. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον θέμα τῆς ἀπομακρύνσεως ἐκείνων ποὺ κατέχουν πλείονας θέσεις, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου περισσοτέρας περιπτώσεις, θὰ ἀναφέρω ὅμως τὴν πλέον χαρακτηριστικήν. Ἀπεμακρύνθη ἀπὸ ἓν ὀργανισμὸν ἕνας καλὸς δικηγόρος, ὁ ὁποῖος δὲν πιστεύω νὰ εἶχεν ἄλλην θέσιν καὶ δὲν ἀνελάμβανεν καμμίαν ἰδιωτικὴν ὑπόθεσιν ἐκτὸς τοῦ ὀργανισμοῦ, διότι δὲν εἶχε τὸν χρόνον. Εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ, τοῦ ἀπομακρυνθέντος μὴ φίλου τῆς Κυβερνήσεως, ἐτοποθετήθη φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἔχει πλείστας ὅσας ὑποθέσεις εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, 15–20 μηνιαίως, ὁ ὁποῖος διωρίσθη νομικὸς σύμβουλος παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἐδόθη ἡ ἄδεια ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἄλλους νὰ ἀσκήσῃ καὶ τὸ ἐπάγγελμά του καὶ ὁ ὁποῖος διωρίσθη ἐπίσης καὶ εἰς τὴν Τράπεζαν Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάργησις τῆς πολυθεσίας, κ. Ὑπουργέ; Αὐτὸ εἶναι τὸ καλὸ παράδειγμα; Ἀπολύεται κἄποιος, ὁ ὁποῖος λαμβάνει 15.000 δραχμὰς καὶ διορίζεται εἰς τὴν θέσιν του κἄποιος μὲ συνολικὰς μηνιαίας ἀποδοχὰς 30–40.000 δραχμάς. Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος, εἶναι τόσον ἱκανὸς ὥστε ἐκπονήσας τὸ καταστατικὸν τῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως, δὲν εἶχε τὴν πρόνοιαν νὰ ἀντιγράψῃ τὸ καταστατικὸν μιᾶς ἀνωνύμου ἑταιρείας μὲ καταβεβλημένον ἑταιρικὸν κεφάλαιον δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν διὰ νὰ ἀντιγράψῃ οὕτω καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐκπροσωπήσεως. Καὶ ἀναγκάζεται ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ εἰδικὸν νόμον διότι δὲν προβλέπεται ἀπὸ τὸν ἱκανὸν αὐτὸν ἄνδρα ἡ ἐκπροσώπησις τῆς νεοϊδρυθείσης Τραπέζης. Τελειώνω, κύριοι, μὲ τὰ ὅσα φημολογοῦνται περὶ προαγωγῶν. Δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι ἀληθῆ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἐξετάσω ἐγώ. Θὰ τὰ ἐξετάσῃ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἐκεῖνο ποὺ δύναμαι νὰ εἴπω εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς παραπονουμένους νὰ παραπονοῦνται, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔκανε ὑπηρεσιακὰ συμβούλια, προσέθεσεν ἐπὶ θητείᾳ Γενικοὺς Διευθυντὰς καὶ ἔδωσεν εἰς ὅλους τοὺς παραπονεθέντας τὸ δικαίωμα νὰ παραπονοῦνται καὶ δικαίως, διότι αἱ προαγωγαὶ αὐταὶ δὲν ἐγένοντο κατὰ κρίσιν ἀγαθοῦ ἀνδρός, ἀλλὰ κατὰ κρίσιν κομματικοῦ ἀνδρός. Καὶ βεβαίως ὑπάρχει τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ὅπου οἱ περισσότεροι προσέφυγον, ἀλλὰ καὶ ἐὰν τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἐκδώσῃ ἀπόφασιν ἡ ὁποία θὰ δικαιώνῃ τοὺς προσφυγόντας μὴ νομίζετε ὅτι οἱ οὕτω δικαιούμενοι ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην θὰ δικαιωθοῦν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἔλεγεν ἡ Ε.Κ. ὡς Ἀντιπολίτευσις, ὅτι ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους εἶναι νὰ ἐφαρμόζῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἀλλὰ παρῆλθεν ἀφ’ ἧς ἔλεγε τοῦτο διετία καὶ μέσα εἰς τὴν διετίαν αὐτὴν μετέβαλε γνώμην καὶ νομολογίαν καὶ δὲν ἐφαρμόζει πλέον τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Γνωρίζω τὴν ἑξῆς χαρακτηριστικὴν περίπτωσιν. Ὑπάλληλος ἀνώτατος ἀπεξενώθη τῶν καθηκόντων του καὶ τοῦ ἀνετέθησαν καθήκοντα μελέτης διαφόρων θεμάτων. Ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς διεμαρτυρήθη, ἀλλὰ τοῦ εἶπεν ὁ Ὑπουργός, ὅτι ἐγὼ θέλω νὰ σοῦ ἀναθέσω μελέτας καὶ τὰ καθήκοντά σου θὰ τὰ ἐκτελῇ ἄλλος. Προσέφυγεν ὁ ὑπάλληλος εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ὑποθέσεως διημείφθη ἡ ἑξῆς χαρακτηριστικὴ στιχομυθία. Εἶπεν ὁ νομικὸς σύμβουλος τοῦ Δημοσίου: «Ἡμεῖς τὸν ἐτιμήσαμεν. Τοῦ ἀναθέσαμεν καθήκοντα μελετῶν». Καὶ εἶπεν ὁ Πρόεδρος: «Ἀφοῦ ὁ ἄνθρωπος ἠρνήθη τὴν τιμὴν διατί τοῦ τὴν ἐκάματε; Σεῖς ἐὰν σᾶς ἀπένειμε παράσημον ἕνα ξένο κράτος καὶ τὸ ἠρνεῖσθο θὰ ἐπέμενε τὸ ξένον κράτος νὰ σᾶς δώσῃ τὸ παράσημον; Ἢ ἐὰν σᾶς ἐκάλει ὁ τάδε νὰ σᾶς ἀπονείμῃ τὸν τίτλον τοῦ βαρώνου καὶ σεῖς τὸν ἀπεποιεῖσθο θὰ σᾶς τὸν ἀπένειμε»; Ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἡ ὁποία ἐδικαίωσε τὸν ὑπάλληλον, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα μπῆκε εἰς τὸ συρτάρι τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ μένει. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ἐκτελεσθοῦν καὶ αἱ μέλλουσαι νὰ ἐκδοθοῦν ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας.

§11Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὑπ. Προνοίας). Ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου θέματος πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἀπόφασις μόλις πρὸ ἡμερῶν ἐκοινοποιήθη καὶ μελετᾶται. Πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐκτελῇ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας.

§12Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι συνάδελφοι, ἐν πρώτοις ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου διότι ἐπανέρχεται πρὸς συζήτησιν τὸ σχέδιον Ν.Δ. προτάσει τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ Κυβέρνησις χαίρει εἰλικρινῶς καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εὐχαριστήσω διὰ τοῦτο τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς ΕΡΕ, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν πρωτοβουλίαν. Χαίρει ἀκόμη διότι νομίζω, ὅτι δίδεται μία καλὴ εὐκαιρία νὰ κάμω τὸν ἀπολογισμὸν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ διότι παρέχεται μία εὐκαιρία πρὸς συζήτησιν μετὰ πάροδον ἀρκετῶν μηνῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ὁποίων καὶ κοινὴ συνείδησις διεμορφώθη ἐπὶ τοῦ Ν.Δ. τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε μίαν ἐπαναστατικὴν ἀλλαγὴν εἰς τὸν τομέα τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἀλλὰ καὶ διότι θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκθέσῃ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην, τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἰδικῆς της ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου θέματος δραστηριότητος. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ συνεχίσω μὲ τὴν γενικὴν παρατήρησιν, ὅτι τὸ σχέδιον Ν.Δ. περὶ τριακονταπενταετίας — ἂς τὸ ἀναφέρω ἐν συντομίᾳ οὕτω — τὸ ὁποῖον καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπεβλήθη καὶ ἐψηφίσθη ἐδημιούργησεν ὡρισμένας ἀμφιβολίας περὶ τῆς ὀρθότητός του καὶ ὑπῆρξαν ἀπὸ πολλὰς πλευρὰς ἀρκεταὶ ἐπιφυλάξεις, δύναται σήμερον νὰ λεχθῇ ὅτε ἐπεβλήθη εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν καὶ ἀνεγνωρίσθη ἀπ’ ὅλους ὡς μέτρον κατὰ βάσιν ὀρθὸν καὶ ἐπιβεβλημένον πρὸς τὸ συμφέρον τῆς διοικήσεως καὶ τοῦ Κράτους. Εἶναι ἀληθές, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐπὶ πολλὰ ἔτη τοῦ παρελθόντος τὸ θέμα συνεζητεῖτο καὶ ὑπῆρξαν ἀντιτιθέμενες ἀπόψεις. Καὶ δὲν ἦτο ἐνδεχομένως τὸ θέμα ὥριμον μέχρι προσφάτως εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Δὲν μὲ ἐκπλήσσει ἡ ἄποψις τοῦ φίλου μου, κ. Βαμβέτσου, διατυπωθεῖσα πρὸ 13 ἢ 14 ἐτῶν. Ὁ ἴδιος, ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, ἐνθυμοῦμαι ὅτι πολλὲς φορὲς εἰς τὸ παρελθόν, ὅταν τὸ θέμα συνεζητεῖτο εἶχον ἐπιφυλάξεις πρῶτος ἐγώ, διότι πράγματι ἐπρόκειτο περὶ ἐφαρμογῆς ἑνὸς τοιούτου θεσμοῦ, ἑνὸς τοιούτου βασικοῦ νομοθετήματος. Ὑπάρχουν ἰσχυρὲς ἀντίθετες ἀπόψεις καὶ ἰσχυρὰ ἄποψις ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι μικρά, μὲ μικρὸν πληθυσμὸν καὶ δὲν εἶναι ἐνεδεχομένως ὀρθὸν νὰ στερηθῇ προώρως τῶν ὑπηρεσιῶν προσώπων ἱκανῶν, ἀλλὰ καὶ ἐμπείρων, ἀναμφισβητήτως ἔχει βάρος. Οὐδεὶς δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει καὶ ἀντίλογος εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου. Δύναμαι ὅμως μὲ ἱκανοποίησιν νὰ διαπιστώσω σήμερον καὶ θέλω νὰ πιστεύσητε ὅτι ὁμιλῶ μὲ ἀπόλυτον εἰλικρίνειαν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἐκφράζων τὴν προσωπικήν μου πεῖραν, δύναμαι νὰ διαπιστώσω, κύριοι, ὅτι τὰ μειονεκτήματα τὰ ὁποῖα καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐφοβήθην, δὲν ὑπῆρξαν τόσα ὅσα τινὲς ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων ἐφοβήθησαν, ὅτι θὰ ἦσαν. Ὑπῆρξε πράγματι ἕνας κλονισμὸς παροδικὸς εἰς τὴν δημοσίαν διοίκησιν, διότι ἀποτόμως ἀπεμακρύνθη σημαντικὸν μέρος ἀπὸ τὴν δημοσιοϋπαλληλικὴν ἡγεσίαν. Ἀπεδείχθη ὅμως, ὅτι ἐκ τῶν κατωτέρω στελεχῶν ἠδύνατο νὰ γίνῃ δι’ ἐπιλογῆς προώθησις εἰς τὰς ἀνωτάτας θέσεις. Τὸ κενὸν τὸ ὁποῖον ἄφησαν πίσω τους οἱ ἀπομακρυνθέντες, ἀνεπληρώθη, ἄνεμος ἀνανεώσεως ἔπνευσεν εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἀνακούφισιν ᾐσθάνθησαν κατὰ βάσιν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι διὰ τοὺς ὁποίους ἐδημιουργήθησαν μοναδικὲς καὶ ἄγνωστες ἕως τὴν ὥραν ἐκείνην δυνατότητες ἀνόδου καὶ προωθήσεως. Καὶ σήμερον, ὅταν ὁ πρῶτος θόρυβος, ὅταν ἡ πρώτη ἀναταραχὴ ἔχει παρέλθει, δύναμαι ὑπευθύνως νὰ βεβαιώσω ὅτι ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς ἠμπορεῖ νὰ λειτουργήσῃ ἐξ ἴσου ἐπιτυχῶς, ἐγὼ προσωπικῶς νομίζω καλύτερον ἀπὸ ὅτι ἐλειτούργει πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ. Ἀπολογιστικά, ἂς τὰ εἴπωμεν ἔτσι, στοιχεῖα, κ.κ. συνάδελφοι, τῆς μέχρι σήμερον ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου εἶναι τὰ ἑξῆς: Κατὰ τὴν πρώτην φάσιν τῆς ἐφαρμογῆς του δηλαδὴ τὸ τέλος τοῦ ἔτους, ὅτε ἴσχυσε διὰ τοὺς Γενικοὺς Διευθυντὰς καὶ διὰ τοὺς Διευθυντάς, ἀπεμακρύνθησαν 841 δημόσιοι ὑπάλληλοι, Διευθυνταὶ καὶ Γενικοὶ Διευθυνταί, ἔναντι προϋπολογισθέντος ἀριθμοῦ 1.221, δηλαδὴ μόλις ἐφθάσαμεν εἰς τὰ ⅔ τοῦ ἀρχικοῦ ἀριθμοῦ τὸν ὁποῖον εἴχομεν προϋπολογίσει. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὀφείλω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ἐξ Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος προηγήθη εἰς τὸ βῆμα, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἔδωσε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορηθοῦν ὡς μὴ ἐκφράζοντες τὴν ἀλήθειαν. Ἀντιθέτως, εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορήσωμεν τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ὅτι ἔδωσεν ὑπερμέτρως μεγάλον ἀριθμὸν δαπάνης. Ὑπενθυμίζεται ὅτι ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ 35ετίας, ἐξεφράσθησαν ἀμφιβολίες. Διεβεβαίωσα τὸ Σῶμα, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ὑπερμέτρως ὑψηλοὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μας πεποίθησιν, ὠφείλαμεν ὅμως νὰ δώσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς ἀφοῦ αὐταὶ ἦσαν αἱ πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι συνέρρευσαν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, τὸ ὁποῖον ἠρώτησεν ὅλας τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας διὰ νὰ τοῦ ἀναφέρουν τὸν ἀριθμὸν τῆς δαπάνης. Κατὰ συνέπειαν, κ.κ. συνάδελφοι, πρέπει νὰ μειωθῇ εἰς τὰ ⅔ τοῦ ἀριθμοῦ, τὸν ὁποῖον τότε εἴχομεν δώσει. Ἔχω δὲ τὴν γνώμην, χωρὶς νὰ δύναμαι ὑπευθύνως νὰ τὸ ἀποδείξω, θὰ τὸ ἀποδείξῃ καὶ αὐτὸ ἡ πρᾶξις, ὅτι προκειμένου καὶ περὶ τῶν Τμηματαρχῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποχωρήσουν εἰς τὸ τέλος τοῦ τρέχοντος ἔτους, θὰ ἀποδειχθῇ καὶ πάλιν ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἐδώσαμεν ἦσαν μεγαλύτεροι ἀπὸ τὴν πραγματικότητα. Χαίρω ἐπίσης διότι σήμερον διηυκρινίσθη τοὐλάχιστον ἐν μέρει τὸ πρόβλημα ἂν τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἀμέσως θὰ ἀπαιτηθοῦν, εἶναι δαπάναι ἢ δὲν εἶναι, Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν, ὁ κ. Ράλλης, παρεδέχθη ἐπὶ τέλους σήμερον, ὅτι τὸ ποσὸν διὰ τὸ Ταμεῖον Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων, εἶναι ἁπλῶς προκαταβολὴ καὶ δὲν εἶναι δαπάνη.

§13Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτονόητον.

§14Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ὅσον καὶ ἂν εἶναι αὐτονόητον, λυποῦμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός σας ἐπιμόνως ὑπεστήριξεν εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν τὸ ἀντίθετον.

§15Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ κάμω τὴν ἀντιδιαστολήν.

§16Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Προφανῶς καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ μεγάλο ποσόν. Εἴχομεν ὑπολογίσει 101.000.000 διὰ τὸ Ταμεῖον Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων, διότι ἡ λοιπὴ δαπάνη δὲν εἶναι σημαντική, εἴχομεν ὑπολογίσει 90.000.000 διὰ τὰς συντάξεις καὶ μὲ τὴν μείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ, θὰ χρειασθοῦν δι’ ἐφέτος, 65,8 ἑκατομ. Καὶ εἴχομεν ὑπολογίσει 20.000.000 διὰ τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων καὶ θὰ χρειασθοῦν μόνον 9.000.000 ἔναντι τῶν 20.000.000. Καὶ ἀκόμη, κ.κ. συνάδελφοι — καίτοι εἶναι ἀχάριστος ἡ συζήτησις — καὶ αὐτὸ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀναγράφομεν ὡς δαπάνην — ἀπὸ καλὴν συνείδησιν ὀρθοδόξων ἂν θέλετε Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν — καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι εἰς τὸ σύνολον δαπάνη καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω διατί. Συνταξιοδοτεῖται μόνον ὁ δημόσιος ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἀποχωρεῖ διὰ τῆς 35ετίας καὶ βέβαιον εἶναι ὅτι διὰ τῆς φυσιολογικῆς προαγωγῆς θὰ ἀναπληρωθῇ. Τελικῶς ὅμως, εἰς τὴν βάσιν, εἰς τὸν εἰσαγωγικὸν βαθμόν, θὰ ὑπάρξῃ ἕνα κενόν καὶ τὸ κενόν, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπάρξῃ εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν θὰ πληρωθῇ ἀμέσως καὶ αἱ προαγωγαί, αἱ ὁποῖαι θὰ πραγματοποιηθοῦν δὲν θὰ γίνουν ἀμέσως μηχανικῶς καὶ ταὐτοχρόνως. Δηλαδὴ διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος μετρᾷ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1965 — ἡ παρατήρησις ἀφορᾷ μόνον τὸ ἓν ἔτος — εἶναι βέβαιον ὅτι οὔτε αὐτὴ ἡ δαπάνη δὲν θὰ πραγματοποιηθῇ παρὰ μόνον κατὰ ἕνα ποσοστόν, ἴσως μόνον κατὰ τὸ ἥμισυ, 70%. Κύριοι συνάδελφοι, συνεζητήθη κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ χρόνου, ὁ ὁποῖος διέρρευσε, τὸ θέμα τῆς συνταγματικότητος τῆς 35ετίας, ὑπεστηρίχθη καὶ τότε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν καὶ τὸ ἐπανέλαβεν ὁ κ. Ράλλης. Ὁμολογῶ μὲ ἐκπλήσσει ἡ βεβαιότης του, ἐπανέλαβε τὴν ἄποψιν τὴν νομικὴν ὅτι τὸ νομοθέτημα περὶ 35ετίας εἰς τὴν βάσιν του εἶναι ἀντισυνταγματικόν. Προσωπικῶς εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος περὶ τοῦ ἀντιθέτου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ οὔτε ἐλάχιστον ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ἀντισυνταγματικότητος, διότι ἐπὶ τέλους τὸ συμφέρον τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν εἶναι τὸ προέχον στοιχεῖον. Ἡ ὑπηρεσιακὴ ἡλικία, ὅπως καθιερώθη νὰ ὀνομάζηται, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γίνῃ παραδεκτὴ ἀπὸ τὸν νομοθέτην καὶ ἐπίσης δὲν ἀντίκειται πρὸς καμμίαν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ τελικὴ κρίσις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας θὰ δικαιώσῃ τὴν ἄποψίν μας. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ σημειώσω πρὸς κατατοπισμὸν τῶν κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι τυχὸν δὲν τὸ γνωρίζουν, εἶναι ὅτι μέχρι σήμερον ἔχομεν δεδομένας τὰς δύο εἰσηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἂν καὶ μὲ διάφορον αἰτιολογίαν ἑκάστη, προτείνουν τὴν ἀπόρριψιν τῶν προσφυγῶν καὶ δέχονται ὅτι ὁ νόμος περὶ 35ετίας εἰς τὴν βάσιν εἶναι συνταγματικός. Ἀκόμη, κ.κ. συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ θίξω ἓν ἄλλο θέμα. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς πρώτης συζητήσεως μὲ ὑπερηφάνειαν νὰ διακηρύξω ὅτι ἴσως ποτὲ δὲν εἶχε ψηφισθῆ ἐν Ἑλλάδι τοιοῦτον βασικὸν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ κάνῃ καμμίαν διάκρισιν, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἀφήνῃ κανένα, ὅπως εἰς τὴν κοινὴν γλῶσσαν ὀνομάζεται, παράθυρον ὑπεκφυγῆς. Ὑπῆρξεν ἀπόλυτος ἡ γενικότης τοῦ νόμου καὶ μὲ ἀπόλυτον γενικότητα ἐφηρμόσθη. Τὸ συμφέρον τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, ἡ ἀνάγκη τῆς φυσιολογικῆς ἀνανεώσεως, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη κύριοι, διότι 841 νέα ἀνώτερα καὶ ἀνώτατα στελέχη τῆς διοικήσεως ἐξῆλθον μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ 35ετίας, γνωρίζετε δὲ τὶ σημαίνει ὁ ἀριθμὸς αὐτός. Ἤλλαξεν ἡ ὑπηρεσιακὴ ἡγεσία τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, τὸ συμφέρον λέγω αὐτὸ τὸ γενικώτερον τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, ἡ ὑγιὴς ἀρχὴ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ταχυτέρας κατὰ τὸ δυνατὸν ἀνανεώσεως, τὸ πραγματικὸν γεγονὸς ὅτι ὁ εὑρισκόμενος ἐπὶ μακρὰ ἔτη εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, ὄχι τὸ ἐπιχείρημα δὲν εἶναι ὅτι φυσιολογικῶς στερεῖται τῶν ἀναγκαίων δυνάμεων διὰ νὰ συνεχίσῃ ἐργαζόμενος ἐκεῖ, ἀλλὰ βέβαιον εἶναι ὅτι ἔχει περίπου ἀποδώσει ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ εἰς δημιουργικὸν ἔργον, εἰς ἔργον φαντασίας, εἰς ἔργον γόνιμον, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐκτιμηθῇ δεόντως καὶ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, διότι ὅ,τιδήποτε ἄλλο ἠμπορεῖ νὰ ὑπηγόρευσε τὸ νομοθέτημα αὐτό, ποτὲ ὅμως ἡ κομματικὴ σκοπιμότης, διότι τὸ νομοθέτημα ὑπῆρξεν ἀπολύτως γενικόν. Δὲν ὡμοίαζε μὲ ἄλλα νομοθετήματα τοῦ παρελθόντος, τὰ ὁποῖα ἄφηναν εἰς τὴν διάκρισιν τῆς Κυβερνήσεως ἢ τὴν ἐκκαθάρισιν ἢ τὴν ἐξαίρεσιν ἀπὸ τὴν ἐκκαθάρισιν. Καὶ ἀπορῶ εἰλικρινῶς διὰ τὸ ἐπιχείρημα ἐκ τοῦ διαγγέλματος τῆς 1ης τοῦ Νέου Ἔτους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὸ εἶχον ἀναγνώσει εἰς ἀπογευματινὴν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία ἀσκεῖ σκληρὰν κριτικήν, ἐνίοτε κατὰ τὴν γνώμην μου ἄδικον, κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀνέμενον ὅμως ὅτι θὰ τὸ ἐπεκαλεῖσθο ὡς ἐπιχείρημα. Τί εἶπε, κ.κ. συνάδελφοι, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως; Ἀνέφερεν ἐκείνην τὴν βασικὴν τοποθέτησιν περὶ τῶν καθηκόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ περὶ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος πρέπει νὰ λαμβάνῃ ἔναντι αὐτῶν καὶ ἐπὶ τῆς βασικῆς αὐτῆς θέσεως, εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ἔχουν τὰ πολιτικά τους φρονήματα. Δὲν ἐπιτρέπεται ὅμως νὰ μεταβάλλωνται εἰς ἐγκαθέτους οἱουδήποτε κόμματος. Καὶ ἐπειδὴ ὑπῆρξαν κατὰ τὴν πεποίθησίν μας ἐγκάθετοι κόμματος εἰς τὸ παρελθὸν εἰς τὴν δημοσίαν διοίκησιν, ἀνέφερε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐβελτίωσαν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν κατάστασιν. Μεταξὺ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐξ ἀντικειμένου εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα νὰ βελτιώσουν τὴν κατάστασιν ἦτο ἀναντιρρήτως καὶ τὸ νομοθέτημα τῆς 35ετίας. Διότι ἐὰν πάρετε ὡς δεδομένον, ὅπως καὶ τὸ παίρνομεν ἡμεῖς, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος, τὸ καθεστὼς τοῦ παρελθόντος εἶχον διαφθείρει τὴν δημοσιοϋπαλληλίαν, εἶχον κατ’ ἐξοχὴν διαφθείρει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατεῖχον τὴν κορυφὴν τῆς πυραμίδος καὶ διὰ τῆς αὐτομάτου ἀπομακρύνσεως ἕνα σημαντικὸν ποσοστὸν ἐξ ἐκείνων τῶν κακῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι πράγματι εἶχον γίνει ὄργανα τοῦ κόμματος, αὐτομάτως ἀπεμακρύνθησαν. Αὐτὸ ἦτο, κύριοι συνάδελφοι, τὸ σαφὲς νόημα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἄλλο ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε καμμίαν δυνατότητα ἐπιλογῆς. Ἔφυγαν καὶ οἱ φίλοι μας, ἔφυγαν καὶ οἱ ἀντίπαλοί μας ὑπὸ ἴσους ὅρους. Ἐνθυμοῦμαι δὲ καλῶς, ἐνθυμεῖται δὲ βεβαίως καὶ ἡ Βουλή, ὅτι ἀκόμη καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΡΕ, μοῦ προετάθη εἴς τινας περιπτώσεις νὰ ἀφήσω διεξόδους, νὰ δώσω τὴν δυνατότητα ἐξαιρέσεως τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου καὶ τὸ ἠρνήθην μέχρι τέλους ἀκάμπτως καὶ ἐπιμόνως, διότι εἰλικρινῶς πιστεύω, ὅτι ἐὰν ἕνα τοιοῦτον νομοθέτημα ἔχῃ δικαίωσιν, τοῦτο δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ μόνον ἐφ’ ὅσον ἡ γενικότης τῆς ἐφαρμογῆς του εἶναι ἀπόλυτος. Αὐτὸ μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντήσω τόσον κατηγορηματικῶς. Διότι ἐπὶ τέλους, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἔδαφος ἐκ τοῦ νόμου, ἐφαρμογῆς κομματισμοῦ, πῶς νὰ ἀσκήσωμεν κομματισμόν, κύριοι. Ὁ νόμος ἦτο ἀπόλυτος. Ὅποιον κατέλαβεν ἡ 35ετία δὲν ὑπῆρχε τρόπος καμμία δύναμις ἐν τῷ κόσμῳ νὰ τὸν σώσῃ.

§17ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπανῆλθον οἱ περισσότεροι.

§18Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἔκαμεν ἕνα μεγάλο λάθος ὁ φίλος μου κ. Ράλλης, συνδέων τὸ θέμα τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ ἐπὶ θητείᾳ μὲ τὸ θέμα τῆς 35ετίας. Τὰ θέματα εἶναι παντελῶς ἄσχετα. Ἠθέλησε νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀπεμακρύναμεν μὲ τὴν 35ετίαν καὶ ἐπανεφέραμεν ὡς Γενικοὺς Διευθυντὰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν. Τὴν δικαίωσιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ ἐπὶ θητείᾳ τὴν ἐθεμελιώσαμεν ἀλλοῦ, κύριοι συνάδελφοι. Δὲν θέλω νὰ σᾶς ταλαιπωρήσω ἐπὶ μακρὸν διὰ νὰ ἐπαναλάβω ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσα. Θὰ ὑπενθυμίσω μόνον — καὶ ἔχω χρέος νὰ τὸ κάμω — ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν σχετικῶν συζητήσεων ὄχι μόνον δὲν ἀπεκρύψαμε τὴν πρόθεσίν μας νὰ χρησιμοποιήσωμεν ὡς Γενικοὺς Διευθυντὰς ἐπὶ θητείᾳ, ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους θὰ κατελάμβανεν ἡ 35ετία, ἀλλὰ ρητῶς τὸ περιελάβομεν εἰς τὸν νόμον καὶ τὸ ἐψήφισε καὶ ἡ Βουλὴ καὶ καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, κατ’ ἐξοχὴν ἡ ἰδική σας παράταξις δὲν εἶχεν ἀντίρρησιν. Μάλιστα τότε, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, συνέβη τὸ ὀλίγον ἀσύνηθες περιστατικὸν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφίσεως, νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ νὰ τροποποιήσῃ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἤδη ἐθεωρήθη ψηφισθέν. Εἰς τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ εἶχον εἰσηγηθῆ, ἠδύνατο ἐλευθέρως καὶ ὁ ἀπομακρυνόμενος μὲ τὴν 35ετίαν Γενικὸς Διευθυντὴς νὰ ἐπαναδιορισθῇ εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν ἐπὶ θητείᾳ. Καὶ ἡ Βουλὴ τὸ εἶχε ψηφίσει. Καὶ σεῖς πρῶτοι δὲν εἴχατε ἀντίρρησιν.

§19Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι δὲν εἶναι ἔτσι.

§20Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Διότι ἡ γενικὴ κατεύθυνσίς σας ἦτο νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔφευγον, νὰ ὑπάρξῃ χρησιμοποίησις ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, ἄποψις τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ψυχικῶς συνεμεριζόμην καὶ τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα δι’ ὡρισμένων διατάξεων, τὰς ὁποίας εἰσηγήθην εἰς τὸ σχέδιον τοῦ νόμου περὶ 35ετίας. Ἐν συνεχείᾳ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκρινεν ὅτι δὲν εἶναι σωστὸ ὁ ἀπομακρυνόμενος νὰ ἐπανέρχεται εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν. Ἡ διάταξις ἐτροποποιήθη, προτάσει τοῦ φίλου μου Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας κ. Παπασπύρου, ἐκπροσωποῦντος ἐν τούτῳ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐτροποποιήθη οὕτω τὸ ἀρχικῶς ψηφισθὲν ἄρθρον καὶ ἀπεκλείσθη ἁπλῶς ἡ δυνατότης νὰ ἐπαναδιορισθῇ εἰς τὴν αὐτὴν ἀκριβῶς ἣν κατεῖχεν θέσιν ὁ ἀπομακρυνόμενος Γενικὸς Διευθυντής.

§21Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ τροπολογία δὲν ἦτο σωστή, σεῖς τὸ προσεθέσατε.

§22Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἔχω μπροστά μου καὶ τὰ πρακτικά. Ἡ τροπολογία ἦτο αὕτη, ὑποβληθεῖσα ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου κ. Παπασπύρου. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀπεκρύψαμεν ποτὲ τὴν πρόθεσίν μας νὰ χρησιμοποιήσωμεν διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν θέσεων τῶν ἐπὶ θητείᾳ Γεν. Δ)ντῶν ὄργανα τῆς Δημοσίας Διοικήσεως. Καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἐχρησιμοποιούσαμεν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον τοὐλάχιστον τὴν θέσιν τοῦ Δ)ντοῦ. Θὰ ἦτο ἀκατανόητον καὶ ἐντελῶς ἀντίθετον, ἐὰν ὁ νόμος τὸ ἐπέτρεπε, πρὸς τὰς στοιχειώδεις ἀρχὰς Διοικήσεως ἐὰν ἔπαιρνα φέρ’ εἰπεῖν ἕνα Τμηματάρχην τοῦ Γεν. Λογιστηρίου καὶ τὸν ἐτοποθέτουν Γεν. Δ)ντήν. Θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ συμβῇ αὐτό. Ἐφ’ ὅσον θὰ ἐχρησιμοποίουν ὄργανα τῆς Δημοσίας Διοικήσεως, αὐτὰ τὰ ὄργανα θὰ ἦσαν προδήλως Δ)νταὶ καὶ οἱ Δ)νταὶ λίγο–πολύ, εἴτε κατελαμβάνοντο ἀπὸ τὴν 35ετίαν, εἴτε προσήγγιζον μὲ τὴν 35ετίαν. Ἔτσι συνέβη πράγματι οἱ Γενικοὶ Δ)νταὶ οἱ ὁποῖοι ἐτοποθετήθησαν ἐπὶ θητείᾳ, εἴτε ἦσαν Δ)νταὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀπομακρυνθῆ βάσει τοῦ νόμου περὶ 35ετίας, εἴτε ἐνδεχομένως κατελαμβάνοντο μετὰ πάροδον μηνῶν ἢ ὀλίγων ἐτῶν ἀπὸ τὴν 35ετίαν. Ποῦ βλέπετε, κύριε συνάδελφε, τὸ ἀνώμαλον εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν; Κατὰ τί τοῦτο ἔχει τοὐλάχιστον ἴχνος κομματισμοῦ; Δὲν ἀντέχω εἰς τὸν πειρασμόν, νὰ ὑπενθυμίσω ἕνα ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον καὶ τὴν ἄλλην φορὰν ἐπεκαλέσθην. Ἡ Κυβέρνησίς μας ἐφαρμόζουσα τὸν νόμον περὶ 35ετίας, ἐὰν ἤθελε ταὐτοχρόνως νὰ διατηρήσῃ καὶ τὸν θεσμὸν τοῦ μονίμου Γεν. Δ)ντοῦ θὰ ἠδύνατο ἀνέτως νὰ τὸ πράξῃ, ἐπειδὴ ἔφευγον περίπου ὅλοι οἱ διευθυνταί, διότι ἦτο δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιλέγῃ τὸν γενικὸν διευθυντὴν διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Οὐδεὶς ἠμφισβήτησεν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καὶ ἠθέλησε νὰ ἐπιβάλῃ μονίμους γενικοὺς διευθυντὰς καὶ διὰ τὸ μέλλον, διὰ τὴν οἱανδήποτε μελλοντικὴν Κυβέρνησιν. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἤλθομεν καὶ καθιερώσαμεν, δι’ ἄλλους λόγους, τὸν θεσμὸν τοῦ ἐπὶ θητείᾳ Γενικοῦ Διευθυντοῦ, δεικνύει, ὅτι δὲν ἐπήγαμε νὰ δεσμεύσωμεν τὰς Κυβερνήσεις τοῦ μέλλοντος ἀλλὰ ἁπλούστατα ἐκρίναμεν δι’ ἄλλους λόγους, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τοὺς ἐπαναλάβω, ὅτι εἶναι συμφέρον διὰ τὸ Κράτος καὶ τὴν δημοσίαν διοίκησιν νὰ εἶναι ἐπὶ θητείᾳ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς καὶ ὄχι μόνιμος. Ἀνεφέρθη πέραν τοῦ ἀριθμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔδωσεν ὁ κ. Ράλλης, εἰς τὸν ὁποῖον ἔδωσα ἐπαρκῆ ἀπάντησιν, εἰς δύο συγκεκριμένα περιστατικά. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Τί τὸ ἀνώμαλον εὑρίσκει ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησίς μας, διώρισεν ἕναν Γενικὸν Διευθυντὴν κατ’ ἐφαρμογὴν κειμένης νομοθεσίας, ὅταν μάλιστα συμβαίνῃ ὁ ἴδιος πρῶτος νὰ συνομολογῇ, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ἱκανωτάτου ὑπαλλήλου; Τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις; Ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι αἰσθάνεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔχει καθ’ οἱονδήποτε τρόπον μείωσιν, διὰ νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ἀσκήσῃ τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα οἱ νόμοι τῆς δίδουν; Ἐὰν ὁ νόμος περὶ 35ετίας εἶχεν ἐφαρμοσθῆ, ὁ Διευθυντὴς αὐτός, ὁ καθ’ ὅλα ἄξιος, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ διορισθῇ ἐπὶ θητείᾳ Γενικὸς Διευθυντής, μόνιμος ὅμως ἠδύνατο νὰ διορισθῇ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἄρα ἡ Κυβέρνησις καὶ τύποις καὶ οὐσίᾳ εἶναι ἐν ἀπολύτῳ τάξει. Ἀνέφερε καὶ ἕνα δεύτερον παράδειγμα. Πράγματι, κύριοι, προκειμένου περὶ τῆς πληρώσεως τῆς θέσεως τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ταχυδρομείων, ἐγεννήθη τὸ πρόβλημα, ἐὰν εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ πτυχίου τῆς Ἀνωτάτης σχολῆς περιλαμβάνεται καὶ τὸ πτυχίον τῆς Ἀνωτέρας Ταχυδρομικῆς Σχολῆς. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὴν μέχρι τῆς ἐφαρμογῆς τῆς 35ετίας ἐποχήν, ἠδύνατό τις νὰ τοποθετηθῇ Γενικὸς Διευθυντὴς Ταχυδρομείου μὲ πτυχίον τῆς Ἀνωτάτης Ταχυδρομικῆς Σχολῆς. Ὁ συνάδελφός μου, κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ δώσῃ αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν, εἰς τὸν νόμον τῆς 35ετίας. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, διεφώνησε καὶ ἐκρατήθη ἡ ὑπόθεσις. Συνεζητήθη, ἐντὸς τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ 35ετίας. Ἀρχικῶς ἐπεκράτησεν ἡ ἄποψις ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τροποποιηθῇ καὶ νὰ δοθῇ, εἰδικῶς προκειμένου περὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ταχυδρομείων, ἡ εὐχέρεια, ἡ ὁποία ἀναγνωρίζεται καὶ ἀπὸ τὴν προηγουμένην νομοθεσίαν. Δὲν ἦτο τί τὸ ἄτοπον καὶ τὸ κομματικόν. Παρὰ ταῦτα κατόπιν, ἀπηλείφθη ἡ διάταξις ἀπὸ τὸ κατατεθὲν σχέδιον. Ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ τὸ θέμα καὶ ἐὰν τυχὸν ἀποφασίσῃ νὰ ζητήσῃ τροποποίησιν τοῦ νόμου εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ ἔλθῃ κανονικῶς ὡς ὀφείλει, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ θὰ ζητήσῃ τὴν ἔγκρισίν της. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πάροδος τοῦ χρόνου, ὁ ὁποῖος διέρρευσεν, ἀπέδειξεν καὶ κἄτι ἄλλο. Χαίρω διότι τὸ εἶπε πρῶτος σήμερον ὁ κ. Ράλλης, ὅτι οἱ φόβοι περὶ καρατομήσεως χιλιάδων ὑπαλλήλων διὰ τοῦ νομοθετήματος, ὑπῆρξαν ἀβάσιμοι. Ἐγὼ προσωπικῶς, εἶχον πλήρη συνείδησιν τοῦ τί ἐπράττομεν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, ἐὰν εἴπω, ὅτι πράγματι, δὲν ἦτο ἐπιδίωξίς μας νὰ καρατομήσωμεν ἀνθρώπους, νὰ ρίψωμεν ἀνθρώπους εἰς τὸν δρόμον, καὶ νὰ τοὺς στερήσωμεν τὴν ἐργασίαν. Καὶ ἡ πρᾶξις ἀπέδειξε τὸ ἀληθὲς τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου. Εἶναι ἀπιθάνως μικρὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν. Σχεδὸν μηδενίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἰατρῶν καὶ τῶν δικηγόρων, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν. Τῶν λοιπῶν ὑπαλλήλων ὁ ἀριθμὸς εἶναι ἐλάχιστος. Καὶ δὲν δυσκολεύομαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὅπως εἶχον προβλέψει— καὶ τὸ εἶχον εἴπει καὶ εἰς τὸν ἴδιον τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ λόγους καθαρῶς συναισθηματικούς, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὴν ἐπιθυμίαν νὰ στερήσῃ πτωχοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὴν ἐργασίαν των— περίπου ὅλοι καὶ οἱ ἀπολυόμενοι ἐπαναδιωρίσθησαν. Αἱ μεταβολαὶ αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν ἐκ τοῦ ἄρθρου 10, νομίζω, τοῦ σχεδίου νόμου, εἶναι παντελῶς ἀσήμαντοι. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη αὐτὴν τὴν ὥραν νὰ προσθέσω τίποτε περισσότερον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐν κατακλεῖδι ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω εἶναι, ὅτι ὅπως καὶ μέχρι σήμερον ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις, θὰ συνεχίσῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ παρακολουθῇ, μὲ ἄγρυπνον προσοχὴν καὶ μὲ ἐπιμονὴν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Εἶναι ἀποφασισμένη εἰς πᾶσαν περίπτωσιν νὰ μὴ ἀποστῇ τῶν βασικῶν ἀρχῶν, διότι θέλει αὐτὸ τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἔγινεν ἤδη πραγματικότης καὶ βεβαίως τὴν πραγματικότητα αὐτήν, τίποτε πλέον δὲν δύναται νὰ ἀνατρέψῃ ἢ νὰ μεταβάλῃ, πιστεύω, ὅτι ἐπεβλήθη εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν, θέλει αὐτὸν τὸν νέον θεσμὸν τῆς 35ετίας νὰ τὸν περιφρουρήσῃ νὰ τὸν κρατήσῃ εἰς τὸν σωστόν του δρόμον. Νὰ μὴ ὑπάρξουν ἐκτροπαί, νὰ μὴ ὑπάρξουν οἱουδήποτε εἴδους παρεκκλίσεις. Θέλει, ὁ θεσμὸς αὐτός, τελικῶς, ὅπως πράγματι ἡ πρᾶξις ἀπέδειξε, νὰ ὑπηρετήσῃ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας, τὸ συμφέρον τῶν ὑπαλλήλων, τὸ συμφέρον τῶν ἀνθρώπων τῆς νέας γενεᾶς. (Χειροκροτήματα).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ἀποστολάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§24Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τοῦ θέματος, νομίζω, ὅτι ἐκάλυψε περίπου ὅλον τὸν χῶρον, ὥστε νὰ μὴ μοῦ δίδῃ μεγάλην εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσω ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐξ ἄλλου, ὅμως, μὲ διευκολύνει διότι μόλις σήμερον πληροφορηθείς, ὅτι θὰ συνεζητεῖτο τὸ θέμα, ἐκ τῶν ἐνόντων ἐπρόκειτο καὶ πρόκειται νὰ τὸ ὑπερασπίσουν. Θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὰ σφάλματα τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν θεσμὸν τῆς 35ετίας. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε λάθος. Ἔκαμε λάθος, διότι δὲν ἐφήρμοσε, ἢ δὲν ἐπεξέτεινεν ἀκόμη τὸν θεσμὸν τῆς 35ετίας εἰς τὰς Τραπέζας καὶ εἰς τοὺς ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου. Καὶ λαμβάνω τὴν εὐκαιρίαν νὰ ζητήσω τὴν ἐπέκτασιν τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον μὲ τὴν αὐτὴν ἀγωνίαν ἀναμένουν καὶ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τοὺς ὀργανισμοὺς αὐτούς, ἀλλὰ καὶ ἡ δημοσία γνώμη, ἡ ὁποία τὴν ἀναμένει μὲ τὴν αὐτὴν ἀγωνίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἀνέμενε ἐπὶ τόσα ἔτη τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς 35ετίας εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶμαι συντομώτατος. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως διεκήρυξα καὶ διακηρύσσω καὶ σήμερον, ὅτι εἶμαι εὐτυχής, διότι εὑρίσκομαι αὐτὴν τὴν ἐποχὴν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ διότι ἀνήκω εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, ἡ ὁποία ἐφήρμοσε τὸν θεσμὸν αὐτὸν καὶ διότι ἀκόμη εἶχα τὴν εὔνοιαν τῆς τύχης νὰ εἶμαι εἰσηγητὴς αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ὡς ἀρχηγὸς τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ συνδικαλισμοῦ ἐπάλαισα μὲ πάθος ἐπὶ μίαν 6ετίαν, ἀλλὰ ματαίως, διότι παρὰ τὰς δοθείσας ἑκάστοτε ὑποσχέσεις πλὴν τοῦ σημερινοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀπὸ τὴν τότε Κυβέρνησιν, τελικῶς ὁ θεσμὸς δὲν ἐφηρμόσθη τότε. Προσεπάθησα, κ. συνάδελφοι, μὲ καλὴν πίστιν καλοπίστως, νὰ ἐξακριβώσω ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι, ποὺ ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις ἔφερεν εἰς τὴν Ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς πρότασιν περὶ καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς 35ετίας. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠδυνήθην νὰ τοὺς ἀνεύρω. Νὰ ὑπερασπίζῃ τὸ κομματικόν της συμφέρον; Ἐπιτρεπτὸν θὰ ἦτο. Ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐγνώριζεν καὶ γνωρίζει, ὅτι ὅλος ὁ δημοσιοϋπαλληλικὸς κόσμος, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ἡ δημοσία γνώμη ἦτο, εἶναι καὶ θὰ εἶναι ὑπὲρ τοῦ θεσμοῦ καὶ κατὰ συνέπειαν ἐναντίον τῆς προτάσεως. Ἑπομένως ζημίαν κομματικὴν εἰσπράττει διὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς. Νὰ ὑποβάλῃ τὴν πρότασιν διὰ νὰ ὑπερασπίσῃ τὸ δίκαιον, καὶ νὰ ὑπερασπίσῃ τὸ συμφέρον τῆς κρατικῆς μηχανῆς; Εἶναι ὅμως βέβαιον, ὅτι ἐὰν ἀποβλέπῃ εἰς αὐτὸ τοὐλάχιστον, σφάλλει. Διότι ἡ κρατικὴ μηχανὴ ἀνενεώθη. Διότι νέον αἷμα εἰσέρρευσεν εἰς τὴν κρατικὴν μηχανήν. Νὰ ἀποβλέπῃ νὰ ὑπερασπίσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν, ἢ θὰ ἀπομακρυνθοῦν μὲ τὸν θεσμὸν τῆς 35ετίας; Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν τοὺς ὑπερασπίζει. Διότι ἀπέδειξα καὶ κατὰ τὴν εἰσήγησίν μου τὴν μακρὰν τότε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπομακρύνονται μὲ τὸν θεσμὸν τῆς 35ετίας, λαμβάνουν μίνιμουμ 50% περισσότερον ἀποδοχάς, ἀπ’ ἐκείνας ποὺ ἐλάμβανον ὅταν εὑρίσκοντο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἰδοὺ μία ἀνάλυσις τῶν ἀριθμῶν. Εἷς Γενικὸς Διευθυντὴς λαμβάνει ἀποδοχὰς 7.000 περίπου μηνιαίως ἐν ἐνεργείᾳ. Εἷς Γενικὸς Διευθυντὴς ἀποχωρῶν καὶ μεταφερόμενος εἰς τὴν σύνταξιν λαμβάνει τὸ 80% τοῦ 7.000, ἤτοι 5.600. Λαμβάνει 2.000 ἀπὸ τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον καὶ γίνονται 7.600. Λαμβάνει καὶ 3.000–3.500 μηνιαίως ἀπὸ τὸ Ἐπικουρικὸν Ταμεῖον, πρᾶγμα ποὺ σημαίνει ὅτι γίνονται 11.000. Καὶ θὰ ἔχῃ μίνιμουμ ἄλλας 2.000 ποὺ θὰ ἀποφέρῃ τὸ εἰσόδημα τοῦ ἐφ’ ἅπαξ, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀποχωρῶν. Καὶ οὕτως, ὁ ἀπομακρυνόμενος λαμβάνει περίπου ὄχι 50% πλέον, ἀλλὰ διπλασίας ἀποδοχὰς ἀπὸ ἐκείνας ποὺ θὰ ἐλάμβανεν εὑρισκόμενος ἐν ἐνεργείᾳ.

§25Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Τότε διατί δὲν παραιτοῦνται;

§26Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε, ὅτι εἶμαι ἀπὸ ἐκείνους ποὺ δέχονται διακοπὰς καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ ὑμᾶς καὶ θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν. Ἀλλ’ ἐὰν σᾶς ἀπαντήσω πρέπει νὰ σᾶς ἀπαντήσω μὲ τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ λόγου, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑπέβαλε τὴν πρότασίν της. Φοβοῦμαι, ὅτι παρεσύρθη, ὄχι ἀπὸ ὅλους, ἀπὸ ἐλαχίστους— καθὼς ἀποκαλοῦνται καὶ θὰ ἀποκαλοῦνται— μανδαρίνους, οἱ ὁποῖοι παρέσυραν τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὑποστηρίζοντες πράγματι συμφέροντα ὄχι νόμιμα, ἀλλὰ συμφέροντα ὕποπτα. Διότι τοὐλάχιστον μερικοί, εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπῆρξαν πιστοὶ ὑπηρέται τῶν συμφερόντων τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας καὶ ἄλλων παρανόμων συμφερόντων. Καὶ αὐτὰ τὰ συμφέροντα ὑπερασπίζουν σήμερον ἐπιθυμοῦντες καὶ ἐπιδιώκοντες νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν.

§27Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Διατί, κ. συνάδελφε, δὲν παραιτοῦνται ὅλοι;

§28Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἢ θὰ κάμωμεν διαλογικὴν συζήτησιν, ἢ θὰ ὁμιλήσω. Ἀλλὰ ἀφοῦ ἐρωτᾶτε, λάβετε τὴν ἀπάντησιν. Ἰσχύει τὸ τηλέφωνον, ἰσχύει τὸ IMPERIUM, ἰσχύουν ὅλα ὅσα τοὺς παρέχει ἡ θέσις των. Φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν σωστὸς ὁ λόγος ποὺ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑπέβαλε τὴν πρότασιν καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς 35ετίας. Κύριοι βουλευταὶ κατὰ τὴν εἰσήγησίν μου εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐξήτασα τὸ θέμα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ δημοσίου συμφέροντος, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ συμφέροντος τῆς κρατικῆς μηχανῆς καὶ ἀπέδειξα, ὅτι ὑπῆρξεν ὠφέλιμον διὰ τὴν ἀνανέωσιν τῆς κρατικῆς μηχανῆς. Ἐξήτασα τὸ θέμα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν συμφερόντων τῶν ἰδίων ποὺ ἀπομακρύνονται καὶ ἀπέδειξα, ὅτι δὲν εἶχον συμφέρον ὑλικὸν νὰ παραμείνουν. Ἐξήτασα τὸ θέμα ἀκόμη καὶ ἀπὸ πλευρᾶς τῶν ἀπόψεων τῶν ἐν ἐνεργείᾳ δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν συνταξιούχων ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τοῦ ἐργαζομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἀπέδειξα καὶ τὸ τονίζω καὶ σήμερον, ὅτι τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἐπιθυμία ὁλοκλήρου τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ σώματος περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ, ὥστε εἰς πέντε συνεχῆ καὶ ἀλλεπάλληλα πανελλήνια συνέδρια, εἰς τὰ ὁποῖα ἔλαβον μέρος, ὅλοι οἱ κλάδοι — καὶ ὑπάρχουν πρακτικὰ ἐπίσημα — ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις νὰ παραιτηθοῦν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, πάσης ἀπαιτήσεως αὐξήσεως τοῦ μισθολογίου ἐπὶ ἓν καὶ πλέον ἔτος, φθάνει νὰ ἐφηρμόζετο ὁ θεσμὸς τῆς 35ετίας. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ἡμερῶν ἀπηγγέλθη μία πενιχρὰ αὔξησις τῶν μισθῶν καὶ τῶν συντάξεων. Καὶ ἐπειδὴ καθὼς ἐδήλωσα καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ εἰς δημοσίας συγκεντρώσεις, ἀνήκω εἰς μίαν πολιτικὴν παράταξιν, εἶμαι, ἐν τούτοις, καθὼς ἀπέδειξα καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ὅταν ἤμην εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην, ἕτοιμος καὶ πάλιν νὰ ὑπερασπίσω κάθε δίκαιον αἴτημα ὠργανωμένων τάξεων, καὶ πολὺ περισσότερον ἐκείνης ποὺ κατὰ τεκμήριον ἐκπροσωπῶ. Πρέπει νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ εἶμαι ἕτοιμος καὶ εἶμαι ἕτοιμος, ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ καὶ παραστῇ ἀνάγκη, ἀκόμη καὶ ἐὰν εἶμαι ἐκτὸς κομματικῆς πειθαρχίας ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ φθάνει νὰ εὑρεθῶ ὑπερασπιστής, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη, δικαίων αἰτημάτων τῶν τάξεων αὐτῶν. Διότι ὅμως, κ.κ. βουλευταί, ἡ Ἀνωτάτη Συνδικαλιστικὴ ἡγεσία τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἐγὼ ἔχων πλήρη ἐξουσιοδότησιν δὲν διεμαρτυρήθημεν διὰ τὴν δοθεῖσαν αὐτὴν πενιχρὰν αὔξησιν, πρέπει νὰ πληροφορηθῆτε, ποῖοι ἦσαν οἱ λόγοι. Ἐγράφη εἰς τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Α.Δ.Ε.Δ.Υ. τὸ ἐθνικὸν θέμα τῆς Κύπρου καὶ αἱ δαπάναι ποὺ ἐκτάκτως προέκυψαν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Διότι, ἐπὶ τέλους, καὶ πέραν τῆς φιλοσοφίας καὶ πέραν τῆς φιλοπατρίας, ἴσως, νὰ εἴμεθα ρεαλισταὶ καὶ περισσότερον πεζοί, ἀκολουθοῦμεν τὸ «PRIMUM VI-VERE DEINDE FILOSOFARE» περισσότερον ἀπὸ τὴν ὠφέλειαν ποὺ ἔδωσεν εἰς τὴν δημοσιοϋπαλληλικὴν τάξιν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ θεσμοῦ τῆς 35ετίας, τοῦ ἱστορικοῦ αὐτοῦ θεσμοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ Δημοσιοϋπαλληλικοῦ Κώδικος, τοῦ ἐπαναστατικοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου 30.000 ἐν ἐνεργείᾳ δημόσιοι ὑπάλληλοι εὐεργετοῦνται. Ἀποδεικνύεται, λοιπόν, ὅτι ὁλόκληρον τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν σῶμα εὐχαρίστως ἀπεδέχθη τὸν νόμον αὐτόν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ μὲ πιστεύσετε. Δὲν ὑπάρχει σχεδὸν βραδυὰ ποὺ νὰ μὴ πραγματοποιῶ συγκεντρώσεις μετεκλογικάς, χθές, σήμερον, εἰς ὅλας τὰς συνοικίας τῶν Ἀθηνῶν καὶ εἰς τὴν Βʹ καὶ εἰς τὴν Αʹ περιφέρειαν καὶ νὰ ὁμιλῶ τοὐλάχιστον διὰ τὸ τί ἐγὼ πράττω, συνεπὴς πρὸς τὴν ἐντολὴν ποὺ ἔχω λάβει. Καὶ δηλῶ, κύριοι βουλευταί, καλοπίστως ὅτι εἰς οὐδὲν σημεῖον ἑκάστου λόγου μου εἰσπράττω ἀπὸ τοὺς ἐργαζομένους καὶ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἀπὸ τὶς φτωχικὲς λαϊκὲς γειτονιές, ἀπὸ τὰ Σφαγεῖα, τὴν Νέαν Ἰωνίαν, τὰ Λιόσα, τὸ Χαλάνδρι, εἰς οὐδὲν σημεῖον ἑκάστου λόγου μου εἰσπράττω περισσότερα χειροκροτήματα, ἀπὸ τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ποὺ ἀναφέρομαι ἑκάστοτε, ὅτι δηλαδή, ἐπὶ τέλους ἀπεκεφαλίσθησαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἡ ἀντίδρασις διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, διὰ τοὺς συνταξιούχους, ὡς πρὸς τὴν ἐξεύρεσιν χρημάτων, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τοῦ πτωχοῦ ἐργαζομένου λαοῦ.

§29Χ. ΜΠΟΥΓΑΣ. Λέτε ὅτι ἀπεκεφαλίσθησαν.

§30Σ. ΠΕΡΤΣΙΝΙΔΗΣ. Καὶ ἐπανεφέρθησαν οἱ μισοί.

§31Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ἀποκεφαλισθοῦν. Καὶ ἐπειδή, λέτε, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἐπανεφέρθησαν οἱ μισοὶ σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἀπελύθησαν 1.000 — ὄχι 840, διότι ἦσαν μέχρι Νοεμβρίου τόσοι, ἐνῷ σήμερον εἶναι 1.000 — καὶ ἐπανεφέρθησαν 35 Γενικοὶ Διευθυνταὶ καὶ Εἰδικοὶ Σύμβουλοι. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ράλλης καὶ σεῖς ὅτι ἐπανεφέρθησαν ὅλοι. Δὲν ἐπανεφέρθη οὔτε τὸ 2% οὔτε τὸ 3%.

§32Σ. ΠΕΡΤΣΙΝΙΔΗΣ. Θὰ προσκομίσωμεν καταλόγους καὶ θὰ τὰ διαπιστώσετε.

§33Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Ἐλπίζω, ὅτι πιστεύετε πὼς σᾶς ὁμιλῶ καλοπίστως. Καὶ νὰ ἦσθε βέβαιοι, ὅτι γνωρίζω, τοὐλάχιστον, ἐγὼ λεπτομερῶς τὶ συνέβη μέχρι τώρα. Κατὰ τὴν εἰσήγησίν μου ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, συζητουμένου τοῦ νόμου, ἀπέμεινε μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. Ράλλη, ὡς εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας, μία διαφωνία. Ἡ Συνταγματικότης τοῦ νόμου. Ὑπεστήριξα τὴν Συνταγματικότητα τοῦ νόμου καὶ ἀνεφέρθην καὶ εἰς ἀποφάσεις AD HOC, περίπου τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ράλλης εἰς μίαν περικοπὴν τοῦ λόγου του εἶπεν, ὅτι τὰ στοιχεῖα ποὺ ἀνέφερε διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν Συνταγματικότητα τοῦ νόμου εἶχον μὲ τὴν πραγματικότητα τὴν αὐτὴν σχέσιν ποὺ εἶχεν ὁ φάντης μὲ τὸ ρετσινόλαδο. Καὶ βεβαίως τότε τοῦ ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν ποὺ ἔπρεπε. Σήμερον ὅμως εἶμαι εὐτυχής, ὅτι τὴν ἀπάντησιν τὴν ἔδωσαν καὶ οἱ δύο εἰσηγηταὶ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, οἱ ὁποῖοι εἰσηγηταὶ ἔκαμαν εἰσηγήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι σύμφωνοι μὲ τὴν ἰδικήν μου ἐδῶ ἀναπτυχθεῖσαν ἄποψιν. Πιστεύω ἀπολύτως καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ Ὁλομέλεια τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, θὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ εἰσηγητοῦ. «Θὰ ἐκπλαγῶ — ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ράλλην νομίζω — ἐὰν θεωρήσῃ τὸν νόμον Συνταγματικόν». Ἐγὼ δὲν θὰ ἐκπλαγῶ καὶ ἐὰν τὸν θεωρήσῃ ἀντισυναγματικόν. Ἐλπίζω ὅμως νὰ τὸν θεωρήσῃ Συνταγματικὸν τὸν νόμον, διότι πρὸ παντὸς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ τοῦ Συντάγματος, πρὸ παντός, πάνω ἀπὸ τὰ Δικαστήρια, τὸν κρίνει ἡ δημοσία γνώμη, τὸν κρίνει ὁ λαός, ὁ ὁποῖος ἀπεφάνθη ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐκτὸς ἐὰν — δὲν θὰ μοῦ φανῇ περίεργον — ὑπάρξῃ καμμία ἀπόφασις ὁμοία μὲ ἐκείνην ποὺ ἐψεύσθη κάποτε, πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, ὅταν ἐκρίθη ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἀγαπητοῦ μου συναδέλφου, μὴ εὑρισκομένου εἰς τὴν Βουλὴν σήμερον, ἐκρίθη ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ εἰς τὰς Ἀθήνας τοῦ κ. Χρυσανθοπούλου τελευταίου ἐκλεγέντος καὶ ἐκρίθη μετ’ ὀλίγα ἔτη ἄκυρος ἡ ἰδική μου ἐκλογή, συναδέλφου τοῦ κ. Χρυσανθοπούλου, ἐκτελοῦντος τὴν αὐτὴν ἐργασίαν καὶ ἐκλεγέντος 2ου εἰς τὴν Αʹ περιφέρειαν. Αὐτὰ ἤθελον ἀγαπητοί μου συνάδελφοι νὰ σᾶς εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπερασπίσω καὶ νὰ ἐπαναφέρω πάλιν εἰς τὴν μνήμην σας τὰς ἀπόψεις μου. Ἀπομένει τὸ θέμα τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀνέφερε καὶ ὁ κ. Ράλλης καὶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν διάφοροι συνάδελφοι, ὅτι ἐγένετο ὁ νόμος διὰ νὰ κομματισθῶμεν. Ἀλλὰ ἐάν, κ. συνάδελφοι, μέχρι τῆς στιγμῆς, καθὼς ἀνέφερον, ἀπελύθησαν 1.000 ὑπάλληλοι, βάσει ἑνὸς γενικοῦ θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐπιλογὴν καὶ τὸν διαχωρισμόν, εἶναι, ἐρωτῶ, κομματισμὸς ἡ ἐπαναφορὰ 30 ἢ 35 ἀνωτέρων κρατικῶν λειτουργῶν εἰς τὴν Διοίκησιν; Δὲν θὰ ὑποστηρίξω, κ. βουλευταί, ἀκριβῶς ὅ,τι ὁ ἀγαπητός μου φίλος, κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν: Ὅτι δὲν δύναται νὰ διαγνώσῃ πουθενὰ κομματισμὸν εἰς τὴν πρόσληψιν τῶν 30–35 αὐτῶν ἀνωτάτων κρατικῶν λειτουργῶν. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ σᾶς ἐρωτήσω καὶ νὰ μοῦ ἀπαντήσετε: Εἶναι ἆρα γε τόσον πολὺ ἄδικον, τόσον πολὺ δὲν ἐπιτρέπεται, μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν α ἢ β γραμμὴν τῆς πολιτικῆς της, νὰ τοποθετήσῃ 30 ἀνωτάτους κρατικοὺς λειτουργοὺς εἰς ὡρισμένας θέσεις, φίλους της κομματικούς, ἐὰν θέλετε, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀνθρώπους τῆς ἐμπιστοσύνης της;

§34Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ὁ νόμος τὸ ἐπιτρέπει καὶ ἠμποροῦσε νὰ τὸ κάμῃ, ἀλλὰ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν πρὸς μίαν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἐθέσπισε περὶ ἀνανεώσεως. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Ἡ κατηγορία, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐναντίον τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ ἦτο, ὅτι ἐτοποθέτησεν εἰς τὴν ἡγεσίαν τῆς Διοικήσεως ἐγκαθέτους τοῦ κόμματος. Ἡ ἡγεσία τῆς Διοικήσεως ἀπαρτίζεται ἀπὸ τοὺς Γενικοὺς Διευθυντάς. Ὅταν ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς Γενικοὺς Διευθυντὰς ἐπαναφέρει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις περισσοτέρους ἀπὸ τοὺς μισούς, πῶς ὀνομάζει ἐγκαθέτους ἐκείνους τοὺς ὁποίους εἴχομεν ἡμεῖς προαγάγει εἰς Γενικοὺς Διευθυντάς; Ἅπαντες ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἐπανέφερε, προήχθησαν εἰς τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ ἀπὸ ἡμᾶς. Πῶς τολμᾶ ὁ Πρωθυπουργός, ὅταν αὐτὴ εἶναι ἡ ἀναλογία τῶν ἀνθρώπων, τοὺς ὁποίους ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις ἐκτιμᾶ καὶ ἐπαναφέρει, νὰ χρησιμοποιῇ αὐτὴν τὴν ὑβριστικὴν φράσιν; Δὲν δικαιοῦται νὰ τὴν χρησιμοποιῇ οὔτε δι’ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους δὲν ἐπανέφερεν. Μὲ τὰ αὐτὰ κριτήρια ἐκρίθησαν ὅλοι καὶ μὲ τὰ αὐτὰ κριτήρια ἔγινεν ὁ ἕνας Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὁ ἄλλος ἀναπληρωτὴς Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὁ ἄλλος Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ἐπανέφερεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Τὸ εἶπεν ὁ κ. Ράλλης καὶ τὸ γνωρίζετε καὶ σεῖς. Καὶ αὐτὸ τὸ νόημα εἶχεν ἡ φράσις, ὅτι οἱ περισσότεροι ἐπανεφέρθησαν. Ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς ἡγεσίας. Οἱ περισσότεροι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀνῆκον εἰς τὴν ἡγεσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι προωθήθησαν εἰς τὴν ἡγεσίαν ἀπὸ ἡμᾶς καὶ ἐπανεφέρθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἦσαν ἐγκάθετοι τῆς ΕΡΕ; Σᾶς ἐρωτῶ καὶ παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσετε μὲ τὴν ἐντιμότητα τῆς σκέψεως, ἡ ὁποία σᾶς διακρίνει.

§35Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλπίζω νὰ ἦσθε σύμφωνος, ὅτι αὐτὴ εἶναι μία γενικωτέρα πολιτική, εἶναι δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν γνωρίζω ἂν ἔχω τὴν ἁρμοδιότητα νὰ τὴν ἑρμηνεύσω, ἀφ’ ἑνός. Ἀφ’ ἑτέρου, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωσεν ἐπ’ αὐτοῦ ἐξηγήσεις. Παρὰ ταῦτα, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ ἔννοια τῶν λόγων, τῆς φράσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, θὰ ἦτο ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἴσχυσε καὶ δι’ ὡρισμένους ἐγκαθέτους. Αὐτὴ εἶναι μία φράσις, ποὺ ἠμπορεῖ ἄλλος νὰ τὴν εἴπῃ καὶ ἄλλος νὰ μὴ τὴν εἴπῃ.

§36Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καλὸν ἦτο νὰ μὴ τὴν εἴπῃ.

§37Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ τὴν ὀνομάσῃ κατὰ διάφορον τρόπον. Νομίζω, ὅτι ἐδόθησαν ἐπαρκεῖς ἐπ’ αὐτοῦ ἐξηγήσεις. Ὅσον ἀφορᾶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπατε, ὅτι δηλαδὴ περὶ ἡγεσίας ὁμιλοῦντες, ὁμιλοῦμεν μόνον περὶ τῶν Γενικῶν Διευθυντῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συμφωνήσω κατὰ ἓν ποσοστόν, νὰ μὴ εἶμαι, ὅμως, ἀπολύτως σύμφωνος. Διότι ἡ ἡγεσία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν οἱ Διευθυνταί. Οἱ Γεν. Διευθυνταὶ εἶναι ἐλάχιστοι. Γενικοὶ Διευθυνταὶ δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰ Γυμνάσια. Γενικοὶ Διευθυνταὶ δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰς περιφερειακὰς Ὑπηρεσίας, ποὺ ἀποτελοῦν τὴν σπονδυλικὴν στήλην καὶ τὸν κορμὸν τοῦ ὑπαλληλικοῦ σώματος. Καὶ ἐλπίζω νὰ ἦσθε σύμφωνοι, ὅτι ἡ ἀνανέωσις, ὁπωσδήποτε, ἐπῆλθεν, ἀφοῦ χίλιοι διευθυνταὶ ἀπομακρύνονται καὶ χίλιοι νέοι τμηματάρχαι ἀνῆλθον.

§38Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Καὶ οἱ τμηματάρχαι θὰ ἀπομακρυνθοῦν.

§39Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Φαίνεται, ὅτι δὲν ἐνθυμεῖσθε, κ. Τσάτσο, ὅτι ἀπελύθησαν μόνον οἱ Διευθυνταὶ καὶ οἱ Γενικοὶ Διευθυνταί. Οἱ τμηματάρχαι θὰ ἀπολυθοῦν εἰς τὸ τέλος αὐτοῦ τοῦ ἔτους. Λέγω τὶ συνέβη μέχρις αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ἑπομένως, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἔχομεν, ὁπωσδήποτε, ἀνανέωσιν τῆς κρατικῆς μηχανῆς καὶ εἰσροὴν νέου αἵματος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβλέψῃ κανείς, ὅτι τὰ μεσαῖα καὶ τὰ κατώτερα στρώματα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἐπὶ τέλους ἀνέπνευσαν ἀπὸ αὐτὸν τὸν βραχνᾶν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι τοὺς καταπίεζον καὶ οἱ ὁποῖοι ἂς μὴ ἐπεκταθῶ περισσότερον, ἀπεμύζουν τὸ αἷμα ἀπὸ τὸν τράχηλον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις, κ. βουλευταί, ὑποστηρίζω ἐντίμως καὶ γνωρίζω, ὅτι τὸ ὑποστηρίζω καὶ ἀδιαβλήτως, δι’ οὓς λόγους ἔχω ἀναφέρει κάθε φορὰν ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτό, ἡ Κυβέρνησις καὶ ἂν δὲν εἶχε νὰ ἐπιδείξῃ καμμίαν ἄλλην ἐνέργειαν ὑπὲρ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, παρὰ μόνον τὴν τριακονταπενταετίαν καὶ μόνον τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγε πρὸς ψήφισιν, ἠδύνατο καὶ δύναται νὰ εἶναι ὑπερήφανος διὰ μίαν ἀρκετὰ μεγάλην χρονικὴν περίοδον. Γνωρίζω, βεβαίως, καίτοι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, ποὺ εὑρίσκεται τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ τὰς μάζας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν συνταξιούχων. Εὑρίσκεται εἰς τὴν λύσιν, τὴν ριζικήν, τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ προγράμματος, τοῦ μισθολογίου καὶ τῶν συνταξιούχων. Καὶ θέλω νὰ πιστεύω ἢ θέλω νὰ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, συντόμως, θὰ χωρήσῃ πρὸς τὴν λύσιν αὐτήν. Συντόμως θὰ χωρήσῃ πρὸς τὴν λύσιν αὐτὴν καί, ἄλλωστε, καὶ αἱ συνδικαλιστικαὶ ἡγεσίαι σαφῶς εἰς τὸ ἀνακοινωθέν των ἀναφέρουν, ὅτι περὶ προσωρινῆς λύσεως ὡμίλησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀναμένουν τὴν ριζικὴν καὶ τὴν ὁριστικὴν λύσιν τοῦ μισθολογίου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν συνταξιούχων. Τελειώνων, κ. συνάδελφοι, ἐπαναλαμβάνω τὴν σύστασίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, συντόμως νὰ ἐπεκτείνητε τὸν θεσμὸν εἰς τὰς Τραπέζας, εἰς τοὺς Ὀργανισμοὺς κοινῆς ὠφελείας καὶ εἰς τοὺς Ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου. Καὶ ἐκεῖ οἱ ὑπάλληλοι ἀναμένουν νὰ ἀνέλθουν. Καὶ ἐκεῖ λαὸς ἐξυπηρετεῖται καὶ ἀναμένει νὰ ἐξυπηρετηθῇ καλλίτερον ἀπὸ νέους ἀνθρώπους.

§40Δ. ΜΥΛΩΝΑΣ. Τὰ Ἀνώτατα Ἱδρύματα.

§41Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Γενικῶς ὅπου ὑπάρχουν ὑπηρεσίαι ἐκτὸς τῶν ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων. Καὶ ἐκεῖνοι ἀναμένουν νέας μεθόδους εἶναι οἱ ἐργαζόμενοι Ἕλληνες. Ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε μίαν ἐγχείρησιν ἐπιτυχῆ. Ἀπέκοψεν ἓν ἀπόστημα ἀπὸ τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν σῶμα, τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ δηλητηριάσῃ τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν σῶμα. Εἶναι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀποφασισμένη καὶ ἡμεῖς ἐδῶ οἱ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ὅσοι ἄλλοι συμφωνοῦν, ἀλλὰ καὶ ἔξω αἱ μᾶζαι τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἐργαζομένων εἶναι ἕτοιμοι, ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, νὰ ὑπερασπίσουν αὐτὸν τὸν ἱστορικὸν καὶ τὸν ἱερὸν θεσμὸν ἐναντίον οἱουδήποτε, ὁπουδήποτε εὑρίσκεται, ἂν τολμήσῃ νὰ θίξῃ αὐτὸν τὸν θεσμόν, ἂν τολμήσῃ νὰ ἐπιχειρήσῃ, θὰ εὕρωμεν τὸ φάρμακον, διὰ νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν μετάστασιν αὐτοῦ τοῦ ἀποστήματος, ποὺ ἦτο ἀπόστημα κακοήθους μορφῆς. Πρέπει νὰ τὸ γνωρίζουν οἱ πάντες, ὅτι θὰ εὕρωμεν τρόπον νὰ ἐμποδίσωμεν αὐτὴν τὴν μετάστασιν. Βαδίζομεν πρὸς τὰ ἐμπρὸς καὶ ὡς πολιτικὴ παράταξις, ἀλλὰ καὶ ὡς συνδικαλισταὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Καὶ δὲν θὰ στρέψωμεν, ὁπωσδήποτε, πρὸς τὰ ὀπίσω. (Χειροκροτήματα).

§42Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος κ. Ράλλης, ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀνεφέρθη εἰς τὸν συνεργάτην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Ζούκαν καὶ ἰσχυρίσθη ὅτι οὗτος λαμβάνει, ἐκ πλειόνων ἐμμίσθων θέσεων, ἀποδοχὰς ὑπερβαινούσας τὸ ποσὸν τῶν 40.000 δραχμῶν μηνιαίως. Ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου εἶναι ἀνακριβής. Παρέχω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὑπεύθυνον πληροφορίαν, ὅτι ὁ κ. Ζούκας προσελήφθη ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐπὶ ἐντολῇ, ὡς συνεργάτης τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μὲ μηνιαίαν καθαρὰν ἀποζημίωσιν δραχμῶν 13.600. Εἶχε συνεπῶς μόνον αὐτὴν τὴν ἔμμισθον θέσιν καὶ οὐδεμίαν ἄλλην. Κατὰ τὰς ἀρχὰς Νοεμβρίου 1964 ὁ κ. Ζούκας διωρίσθη, ὡς νομικὸς σύμβουλος εἰς τὴν Τράπεζαν Βιομηχ. Ἀναπτύξεως, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς διωρίσθη εἰς τὴν θέσιν αὐτήν, κατόπιν τῆς ἀπὸ 5.11.1964 δηλώσεώς του ὑποβληθείσης εἰς τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Διοικητικοῦ τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, παρῃτήθη τῆς μηνιαίας ἀποζημιώσεώς του, ὡς συνεργάτου τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρέχει ἔκτοτε τὰς ὑπηρεσίας του, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιμισθίας. Ἔκτοτε ὁ κ. Ζούκας, ἀπὸ τῆς 13 Νοεμβρίου 1964 ὁπότε διωρίσθη εἰς τὴν Τράπεζαν Βιομηχ. Ἀναπτύξεως, λαμβάνει τὰς ἀποδοχὰς τοῦ νομικοῦ συμβούλου τῆς Τραπέζης καὶ μόνον.

§43ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πόσας;

§44Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Δὲν γνωρίζω τὸ ποσόν, γνωρίζω μόνον ὅτι λαμβάνει τὰς ἀποδοχάς, τὰς ὁποίας λαμβάνει καὶ ὁ νομικὸς σύμβουλος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος.

§45ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πόσας;

§46Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Θὰ ζητήσω πληροφορίαν καὶ θὰ τὴν παράσχω εἰς τὴν Βουλήν. Συνήθως, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Ζούκας διατηρεῖ μόνον μίαν ἔμμισθον θέσιν σήμερον, ὡς Νομικοῦ Συμβούλου τῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως. Δὲν διατηρεῖ δευτέραν ἢ πλείονας ἐμμίσθους θέσεις.

§47Η. ΣΑΚΚΑΛΗΣ. Δὲν ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσετε πόσας ἀποδοχὰς λαμβάνει, διότι τὰς γνωρίζουν οἱ διωρίσαντες τοὺς νομικοὺς συμβούλους εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὴν Ἀγροτικήν.

§48Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι σωστόν, διότι ὁ κ. Ζούκας ἀπετάχθη. Τὸ γραφεῖον του ὁ κ. Ζούκας — διότι ἦτο μεταξὺ τῶν 2–3 καλλιτέρων εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, δηλαδὴ ἐλάμβανε τεράστια ποσὰ — τὸ ἔκλεισε διὰ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του. Ἑπομένως, δὲν ἠμπορεῖ νὰ θίγωνται πρόσωπα, ὡς ὁ κ. Ζούκας. Μὴ λέτε κουβέντες παράδοξες.

§49Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὡς μᾶς ἐδηλώσατε, ὁ κ. Ζούκας ἀφ’ ἧς διωρίσθη Νομικὸς Σύμβουλος εἰς τὴν Τράπεζαν, παρῃτήθη τῶν ἀμοιβῶν του ἐκ τῶν ὑπηρεσιῶν του ὡς συμβούλου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ ἡ πρᾶξις του ἀσφαλῶς τὸν τιμᾷ, ἀλλὰ μοῦ δημιουργεῖ τὴν ἀνάγκην νὰ διατυπώσω ὡρισμένα ἐρωτήματα. Ὑπάρχει κατ’ ἀρχὴν ἀνάγκη ὑπάρξεως Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως; Δὲν πρέπει διὰ λόγους ἠθικῆς τάξεως νὰ μὴ κρατοῦνται θέσεις ἄνευ ἀμοιβῆς; Πρέπει ἢ δὲν πρέπει πᾶς ἐργαζόμενος νὰ ἀμείβεται καὶ συγχρόνως νὰ μὴ ὑπάρχουν ἐπιστήμονες ἄνευ θέσεων;

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἀναλόγως τῶν ὑπηρεσιῶν.

§51Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναλόγως τῶν ὑπηρεσιῶν. Δὲν εἶναι πολιτικὸν πρόσωπον. Νὰ παραιτηθῇ καὶ νὰ προσληφθῇ ἕνας ἄλλος ἢ νὰ μὴ παραιτηθῇ καὶ νὰ μείνῃ μὲ τὸν μισθόν, τὸν ὁποῖον εἶχε, διότι ἄλλως θὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ νομίζουν, ὅτι ἄλλοι λόγοι ἀναγκάζουν τὸν κ. Ζούκαν νὰ μείνῃ ἐκεῖ.

§52Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ.

§53Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν συνάδελφον κ. Διαμαντόπουλον. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θίγει ὁ συνάδελφος κ. Διαμαντόπουλος, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἀπόκειται ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν κρίσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§54ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ ὅλα.

§55Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, εἰς τὴν ὁμιλίαν περιωρίσθην νὰ δηλώσω, ὅτι ὁ κ. Ζούκας, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ συνάδελφος κ. Γ. Ράλλης ἰσχυρίσθη, ὅτι ἐπὶ πλειόνων θέσεων λαμβάνει ἀποδοχὰς ὑπερβαινούσας τὰς δρχ. 40.000 μηνιαίως, διατηρεῖ μία μόνον ἔμμισθον θέσιν, τὴν τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου εἰς τὴν Τράπεζαν Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως.

§56Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ποτὲ δὲν εἶπον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Εἶπον τὸ ἑξῆς, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω. Εἶπον, ὅτι κάποιος κύριος διωρίσθη νομικὸς σύμβουλος παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν ἀντιθέσει μὲ τὰ συμβαίνοντα μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους συναδέλφους του, δι’ αὐτὸν δὲν ἰσχύει ἡ ἀναστολὴ τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος καὶ ἐξακολουθῇ νὰ ἔχῃ ἐργασίας ἰδιωτικὰς καὶ νὰ παρίσταται εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, πρᾶγμα ἄτοπον. Δεύτερον, εἶπον, ὅτι πλὴν τῆς θέσεως αὐτῆς, ἀπέκτησε μεταγενεστέρως τὴν θέσιν τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως. Δὲν ἐγνώριζον, ὅτι ἀπὸ τὴν θέσιν τοῦ Εἰδικοῦ Συμβούλου δὲν λαμβάνει ἀποζημίωσιν. Δὲν ὡμίλησα περὶ ἄλλων θέσεων καὶ εἶπον, ὅτι αὐτὴ τέλος πάντων εἶναι ἡ προσπάθειά σας νὰ ρυθμίσετε τὸ θέμα τῆς πολυθεσίας καὶ βγάζετε ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν θέσιν αὐτὴν καὶ δὲν εἶχε τὰς προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας εἶχεν ὁ ἄλλος, τὸν ὁποῖον ἐτοποθετήσατε καὶ βάζετε αὐτὸν τὸν κύριον καὶ δὲν τοῦ δίδετε καὶ ἀναστολήν. Τὸ λάθος μου εἶναι, ὅτι δὲν ἐγνώριζον, ὅτι δὲν λαμβάνει μισθὸν ἀπὸ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατεῖχεν ἐπὶ 6μηνον καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐλάμβανε μισθὸν καὶ παρίστατο εἰς τὸ Δικαστήριον, μὲ μοναδικὴν ἐξαίρεσιν ὅλων τῶν ἄλλων Εἰδικῶν Συμβούλων. Αὐτὸ εἶπον. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐπέμεινα καὶ ἐπιμένω, ὅτι εἶναι καὶ ἄτοπον.

§57Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, συνέπεσε νὰ εἶμαι παρὼν εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ ἤκουσα ὁ ἴδιος, ὅπως ὅλοι οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, τί ἀκριβῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ράλλης. Δὲν κατωνόμασε συγκεκριμένως τὸν κ. Ζούκαν, ἀλλὰ ἀνέφερε τὸν συνεργάτην καὶ Νομικὸν Σύμβουλον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶπεν, ὅτι διατηρεῖ οὗτος τὴν ἰδιότητα τοῦ δικηγόρου καὶ παρίσταται εἰς τὰ Δικαστήρια. Ἐκτὸς τῆς θέσεως αὐτῆς, ἰσχυρίσθη ὅτι διωρίσθη καὶ εἰς ἄλλας θέσεις καὶ συγκεκριμένως ἀνέφερε τὴν θέσιν τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου εἰς τὴν Τράπεζαν Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως καὶ ὅτι τὸ σύνολον τῶν ἀποδοχῶν του ὑπερβαίνει τὰς 40.000 δρχ. μηνιαίως.

§58Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Πόσα λαμβάνει κ. Ὑπουργέ;

§59Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Θὰ ζητήσω τώρα πληροφορίας, συνεχιζομένης τῆς συνεδριάσεως, πόσα λαμβάνει ὁ Νομικὸς Σύμβουλος τῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως καὶ θὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐρώτησίν σας. Γνωρίζω μόνον τοῦτο: Ὅτι ὁ μισθὸς τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως εἶναι ὁ αὐτός, μὲ τὸν μισθὸν τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Πάντως, εἴπατε, κ. συνάδελφε, ὅτι ἐπὶ πλειόνων θέσεων, καὶ δύο ἐξ αὐτῶν κατωνομάσατε, λαμβάνει κατὰ μῆνα ποσὸν ἄνω τῶν 40.000 δρχ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές. Προφανῶς, αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχετε λάβει δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ὀφείλετε ὅμως, ἐπειδὴ παρεπονέθητε εἰς τὴν ὁμιλίαν σας διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ προκατόχου τοῦ κ. Ζούκα, νὰ παράσχω τὴν πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλήν, τὴν ὁποίαν θὰ τὴν γνωρίζῃ ὁ κ. Ράλλης, διότι ἦτο καὶ βουλευτὴς καὶ Ὑπουργὸς τῆς ΕΡΕ, ὅτι ὁ προκάτοχος τοῦ κ. Ζούκα ὡς Νομικὸς Σύμβουλος παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, ὑφηγητὴς κ. Γεωργόπουλος, ἐλάμβανεν ἀποδοχὰς ἐκ πλειόνων θέσεων.

§60Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι. Ἦτο ὁ κ. Ἀπόστολος Παπαγεωργίου.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμετε λάθος. Δὲν ὡμίλησεν ὁ κ. Ράλλης διὰ τὸν προκάτοχον τοῦ κ. Ζούκα εἰς τὸν

ΟΒΑ....

§62Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὸν κ. Παπαγεωργίου, ὅστις ὡς λέγετε, ὑπηρέτησε τὸν ΟΧΟΑ. Ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὸν Νομικὸν Σύμβουλον ὑφηγητὴν κ. Γεωργόπουλον καὶ παρέχω τὴν πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ γίνῃ μία σύγκρισις τοῦ τρόπου ἀντιμετωπίσεως συναφῶν θεμάτων, ποὺ ἐγένετο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ καὶ ποὺ γίνεται σήμερον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ., ὅτι ὁ ὑφηγητὴς κ. Γεωργόπουλος, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἰδιότητα τοῦ συνεργάτου καὶ Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ, ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, ἐλάμβανεν ἐκτὸς τῶν ἀποδοχῶν τοῦ συνεργάτου καὶ ἐπιπροσθέτως δύο ἄλλους μισθούς, τὸν μισθὸν ἐκ τῆς συμβάσεώς του μετὰ τοῦ ΕΙΡ καὶ τὸν μισθὸν ἐκ τῆς συμβάσεώς του μετὰ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Ὅπως γνωρίζωμεν ἡμεῖς τοὐλάχιστον οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, ὁ κ. Ζούκας ἠργάζετο καὶ ἐργάζεται, ἀπὸ πρωΐας μέχρι βαθείας νυκτός, παρέχων τὰς πολυτίμους ὑπηρεσίας του εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Συνεπῶς, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι δὲν διετηροῦσε καμμίαν ἄλλην ἔμμισθον θέσιν ὁ κ. Ζούκας καὶ οὐδένα ἄλλον μισθὸν λαμβάνει, πλὴν τοῦ ἐκ τῆς ΕΤΒΑ, ἐνῷ ἐπὶ τῶν προκατόχων Κυβερνήσεων, ὁ κατέχων τὴν ἀντίστοιχον θέσιν παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως, εἶχε περισσοτέρας ἐμμίσθους θέσεις.

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θίγει τὸ θέμα τοῦ προκατόχου του κ. Ζούκα, ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι τρόπος, τὸν ὁποῖον δὲν ἀνέμενον ἀπὸ ἄνδρα τῆς κοινοβουλευτικῆς πείρας καὶ τῆς ἠθικῆς ὑποστάσεως τοῦ κ. Στεφανίδη. Δὲν ἠμπορεῖ, δι’ ἕνα σεμνὸν καὶ πτωχὸν ἐπιστήμονα, τὸν ἄριστον ὑφηγητὴν καὶ ἄμεσον βοηθὸν τοῦ καθηγητοῦ κ. Σγουρίτσα, νὰ ὁμιλῇ καθ’ ὃν τρόπον ὁμιλεῖ, χωρὶς νὰ λέγῃ τὶ λαμβάνει. Ὤφειλε νὰ εἴπῃ καὶ αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν ἀνέμενον ἀπὸ τὸ ἦθος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ποῖαι ἦσαν αἱ ἀπολαυαί, καὶ ἐὰν ἔφθανον τὸ ποσὸν τῶν 13.000 δραχμῶν. Πιθανὸν νὰ τὸ ἔφθανον ἀλλὰ πάντως εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν τὸ ὑπερέβαινον. Τὸν κ. Ζούκα δὲν τὸν ἔθιξε κανείς. Ἐξεκίνησεν ὁ κ. Ράλλης ἀπὸ τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι πρέπει νὰ μὴ κατέχωνται πολλαὶ θέσεις ἀπὸ τὸ αὐτὸ πρόσωπον. Ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ὑποστηρίζει, ὅτι ἐχάραξεν, δηλαδή, τὰς δημιουργίας προϋποθέσεων, ἀνόδου περισσοτέρων προσώπων, τοῦ ἀνοίγματος θυρῶν, διὰ περισσοτέρας— καὶ μόνον περιστασιακῶς ἐμνημόνευσε καὶ δὴ ὑπελόγισε τὰς ἐκ τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος— ἀποδοχάς. Καὶ δὲν εἴχατε τὸ δικαίωμα νὰ τὸ λησμονήσητε αὐτό. Καὶ δι’ αὐτὸ εἶπεν, ὅτι θὰ παίρνῃ 40.000 δραχμὰς μαζὶ μὲ τὰς ἀποδοχάς του, ὡς δικηγόρου. Λοιπὸν ἔρχεσθε ἐδῶ, δὲν ἠξεύρετε τὸ θέμα, σᾶς κατετόπισε προχείρως ὁ κ. Ζούκας, καὶ λέγετε αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε καὶ δὲν φθάνει, ὅτι παραλείπετε νὰ εἴπητε, ὅτι ὁ κ. Ράλλης εἶχεν εἴπει 40.000, ὑπολογίσας καὶ τὰς ἀπολαυάς, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ζούκας θὰ εἶχε τυχὸν ὡς δικηγόρος, ἀλλὰ θίγετε ἐμμέσως καὶ τὴν ὑπόληψιν ἑνὸς ὑφηγητοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἀρίστων ἐπιστημόνων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἀποδείξει καὶ διὰ τῶν συγγραφῶν του, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἔχει ἀποδειχθῆ καὶ διὰ τῆς ἐξαιρετικῆς ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν ὁ καθηγητής, κ. Σγουρίτσας, μηδόλως προσκείμενος φίλα πρὸς τὴν παράταξίν μας, τοῦ ἐχάρισεν. Τὸν κ. Γεωργόπουλον δὲν τὸν ἐπέλεξεν ὁ τότε Πρωθυπουργὸς ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ κομματικοῦ φίλου, οὔτε ἐγνώριζεν, ὅπως οὔτε ἐγὼ ἐγνώριζον, ποῖα εἶναι τὰ πολιτικά του φρονήματα. Ἦτο ὁ ὑφηγητὴς τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου. Τὸν ἴδιον τὸν καθηγητὴν τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προσλάβωμεν ὡς εἰδικὸν συνεργάτην. Προσελάβαμεν τὸν ὑφηγητήν, διὰ νὰ ἐξετάζῃ ὄχι ἐκεῖνα τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα τυχὸν τίθενται σήμερον ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Ζούκα, ἀλλὰ τὰ καθαρῶς συνταγματικὰ καὶ γενικώτερα νομικὰ θέματα, νὰ ἐξετάζῃ γενικωτέρας φύσεως Διατάγματα ἐὰν ἦσαν συνταγματικά, διὰ νὰ προβαίνῃ εἰς καθαρῶς ἐπιστημονικὴν ἔρευναν. Δι’ αὐτὸ ἐπελέγη ὁ συνταγματολόγος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συνεργάζεται μὲ τὸν κ. Σγουρίτσαν. Νὰ μᾶς εἴπητε τί ἔπαιρνε. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβαίνετε σεῖς, μὲ τὸ ἦθος σας, εἰς αὐτὴν τὴν μειωτικὴν ἔναντι ἑνὸς ἀρίστου ἐπιστήμονος κατηγορίαν περὶ πολυθεσίας.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§65Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., κ. Κανελλόπουλος, νομίζω, ὅτι ἔκαμε μίαν ἄδικον εἰς βάρος μου ἐπίκρισιν, τὴν ὁποίαν συνέδεσε μὲ τὸ ἦθος μου. Τὸν εὐχαριστῶ διὰ τὰς κολακευτικὰς λέξεις, τὰς ὁποίας φιλοφρόνως μοῦ ἀπηύθυνε. Τὸν διαβεβαιῶ, ὅτι ἐξακολουθῶ νὰ τηρῶ τὰς ἰδίας ἀρχὰς καὶ τὴν ἰδίαν τακτικὴν εὐπρεπείας καὶ πολιτικοῦ ἤθους. Δὲν προετιθέμην οὔτε προτίθεμαι νὰ θίξω οὐδενὸς τὴν ὑπόληψιν, πολλῷ μᾶλλον ἑνὸς πράγματι διακεκριμένου ἐπιστήμονος καὶ παρέχω τὴν πληροφορίαν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἔλαβον ἀφορμήν, διὰ νὰ μνημονεύσω ἐν συνεχείᾳ τὴν περίπτωσιν τοῦ κ. Γεωργοπούλου, ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν, κ. Ράλλης. Καθὼς ἐνθυμεῖσθε, περιωρίσθην εἰς τὴν ἀρχὴν ἁπλῶς νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Ζούκας εἶχε καὶ ἔχει μίαν μόνον ἔμμισθον θέσιν. Ὁ κ. Ράλλης ὡμιλήσας πρὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἰσχυρίσθη καὶ μάλιστα ἐπέκρινεν ἰδιαιτέρως τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὁ κ. Ζούκας ἔχει πλείονας τῆς μιᾶς ἐμμίσθου θέσεως καὶ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸ ἀκριβές. Ὁ κ. Ζούκας εἶχε καὶ ἔχει μίαν μόνον ἔμμισθον θέσιν. Καὶ βεβαίως, ἐφ’ ὅσον γίνεται ἐπίκρισις τῆς πολιτικῆς τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως, εἶχον στοιχειωδῶς χρέος νὰ μνημονεύσω συγκεκριμένην περίπτωσιν τοῦ ἤδη προκατόχου συνεργάτου καὶ νομικοῦ συμβούλου ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε., τοῦ κ. Γεωργοπούλου, τὸν ὁποῖον οὐδαμῶς ἔθιξα. Ὑπολήπτομαι καὶ φέρω πρὸς αὐτὸν βαθεῖαν ἐκτίμησιν. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ποτὲ ἐπὶ πολλὰ ἔτη ποὺ εὑρίσκομαι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἐδημιούργησα ὀξύτητα ἐπὶ προσωπικῶν θεμάτων ἢ νὰ θίξω ὑπόληψιν οἱουδήποτε. Ἁπλῶς καὶ μόνον ἐμνημόνευσα, ὅτι ὁ μὲν κ. Ζούκας, ὁ συνεργάτης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι ἔχει πλείονας ἐμμίσθους θέσεις, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ράλλης, ἀλλὰ ἔχει καὶ εἶχε μίαν μόνον, ἐνῷ ἐπὶ τῆς ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως τῆς Ε.Ρ.Ε. ὁ προκάτοχος, κ. Γεωργόπουλος, εἶχε τρεῖς ἐμμίσθους θέσεις. Συνομολογῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἀναφερθῇ καὶ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐλάμβανεν ἐκ τῶν τριῶν ἐμμίσθων θέσεων, διότι αὐτὸ ἔχει πράγματι οὐσιαστικὴν ἀξίαν. Ἐὰν τὸ ἐπιθυμῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐγὼ προσωπικῶς καὶ διὰ τὴν μίαν περίπτωσιν τοῦ κ. Ζούκα, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀπολαυὰς ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, τὴν μοναδικὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν διατηρεῖ καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Γεωργόπουλον, διὰ τὰς ἀπολαυάς, τὰς ὁποίας εἶχε ἐξ ὅλων τῶν θέσεών του, εὐχαρίστως θὰ ζητήσω πληροφορίας καὶ θὰ τὰς παράσχω ἀμέσως εἰς τὴν Βουλήν.

§66Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν μὲ ὀλίγας φράσεις ὁ κ. Γεροκωστόπουλος νὰ εἴπῃ πῶς ἔχει τὸ θέμα Γεωργοπούλου καὶ τί ἐλάμβανε. Διότι θὰ ἔπρεπε, πρὶν φθάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν ὅτι εἶχε τρεῖς θέσεις, νὰ εἶχεν ἐξετάσει ποίους μισθοὺς ἐλάμβανεν. Ἀλλὰ εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι εἰς ἀπάντησιν τῆς πράγματι ἐντόνου κριτικῆς, τὴν ὁποίαν ἤσκησα διὰ τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν ἐτήρησεν ἔναντι τοῦ κ. Γεωργοπούλου, τὸν εὐχαριστῶ, διότι ἐπωφελήθη τῆς κριτικῆς μου αὐτῆς, διὰ νὰ ἐκδηλώσῃ καὶ ὁ ἴδιος τὴν ἐκτίμησίν του πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Γεωργοπούλου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ἀποστολάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§68Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ θέμα.

§69Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Γεροκωστόπουλε, ἔχετε τὸν λόγον.

§71Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ὡμίλησε περὶ τῆς φύσεως τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας προσέφερεν ὁ κ. Γεωργόπουλος εἰς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ περὶ τῶν ἁρμοδιοτήτων, τὰς ὁποίας ἤσκησεν. Ἐγὼ θὰ προσθέσω δύο λέξεις, διὰ νὰ ἀνασκευάσω μίαν ἀνακρίβειαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐνδεχομένως ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περιέπεσε, λόγῳ ἐλλιποῦς ἐνημερώσεώς του. Ὁ κ. Γεωργόπουλος δὲν κατεῖχε τρεῖς θέσεις. Κατεῖχε μόνον τὴν θέσιν παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Προεδρίας Κυβερνήσεως τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου, ἐξ ἧς ἠμείβετο διὰ τὰς προσφερομένας ὑπηρεσίας εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, δεδομένου, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ὀργανικὴ θέσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀμειφθῇ διὰ τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερε παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως. Ἦτο δηλαδὴ οὐσιαστικῶς ἀπεσπασμένος πλησίον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀμειβόμενος ἀπὸ τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑφυπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσον;

§73Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσον, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς. Νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν ἐκυμαίνετο μεταξὺ 6 καὶ 8 χιλ. δρχ. Δὲν εἶμαι βέβαιος καὶ δι’ αὐτὸ μὲ ἐπιφύλαξιν μνημονεύω τὸ ποσόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερεν εἰς τὴν Ραδιοφωνίαν: Ἦτο τότε συνεργάτης τοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας. Ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν προσερχόμενος κάθε βράδυ εἰς τοὺς θαλάμους τοῦ Ζαππείου καὶ παραμένων μέχρι τῆς 2ας πρωϊνῆς— ἀπελάμβανεν ἐκ τῆς θέσεως ταύτης τοῦ ἐκτάκτου συνεργάτου τοῦ ΕΙΡ, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ καὶ πάλιν ἡ μνήμη, διότι ἤσκησε μὲν ἐποπτείαν ἐπὶ τοῦ ΕΙΡ, ἀλλὰ δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς ποῖαι ἦσαν αἱ ἀπολαυαί— ἀπελάμβανε 3000–3500 δρχ. Αὐταὶ ἦσαν αἱ ἀπολαυαὶ τοῦ Ὑφηγητοῦ τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου, κ. Γεωργοπούλου, Ὑφηγητοῦ ἀσκοῦντος τὴν πανεπιστημιακὴν διδασκαλίαν καὶ ἀναπληροῦντος ἐν πολλοῖς τὸν Καθηγητὴν τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου κ. Σγουρίτσαν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη, κύριε Ἀποστολάκο, νὰ ὁμιλήσετε ἐπὶ τοῦ θέματος;

§75Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Μᾶλλον εἶναι ἀνάγκη, ὡς συνέχεια ἐπὶ τέλους. Παρέλειψα ἕνα χρέος, τὸ ὁποῖον ἔχω διὰ τὴν ἀλήθειαν. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κομπλικάρουμεν τὴν συζήτησιν ἄνευ λόγου. Ἂς τὴν τοποθετήσωμεν εἰς τὴν βάσιν της. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ἡ παρατήρησις τοῦ συναδέλφου, κ. Ράλλη, εἶχε τὸ νόημα, ὅτι ὡς Κυβέρνησις ἐψηφίσαμεν ἕνα νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἀπηγορεύθη εἰς τοὺς δικηγόρους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ κατελάμβανον κάποιαν θέσιν, ἡ ἄσκησις τοῦ ἐπαγγέλματός των.

§76Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Ὄχι...

§77Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Ἀφήσατε εἰς ἐμὲ τὰς παρατηρήσεις. Ὅταν ὁμιλήσετε νὰ τὰ εἴπητε.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίσατε, κύριε Ἀποστολάκο.

§79Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Καὶ ὅτι ἡ ἀναστολὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς ἐν σχέσει μὲ τὸν εἰδικὸν σύμβουλον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως σημαίνει καταστροφὴν καὶ σημαίνει ἀκόμη, ὅτι ἄλλα λέγομεν καὶ ἄλλα πράττομεν. Ἀλλὰ ἆρα γε μία μοναδικὴ ἐξαίρεσις εἰς αὐτὸν τὸν γενικὸν κανόνα καὶ εἰς τὴν γενικὴν πρᾶξιν ἀποτελεῖ ἔγκλημα; Τοῦτο πρῶτον. Καὶ δεύτερον, εἶπεν ὁ κ. Ράλλης, ὅτι ὁ κ. Ζούκας εἶχεν ὑποθέσεις εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, κατὰ τὸ παρελθόν, 20 τὸν μῆνα. Γνωρίζουν οἱ περισσότεροι, ὅτι εἶχε 50 τὸν μῆνα. Τοῦτο σημαίνει μίνιμουμ 100.000 δρχ. μηνιαίως. Ὁ κ. Ζούκας γνωρίζομεν πολλοὶ δὲν παρεκάλεσε— καθὼς εἶναι φυσικόν, πλεῖστοι τῶν συναδέλφων του νὰ παρακαλοῦν νὰ καταλάβουν κἄποιαν θέσιν — παρεκλήθη. Δὲν ἐπίεσεν, ἐπιέσθη. Καὶ ἐπιέσθη προσωπικῶς ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ἐκεῖνος δύναται καὶ εἶναι ἱκανὸς νὰ κρίνῃ, λόγῳ τῶν γνώσεων, λόγῳ τῆς ἐμπιστοσύνης του. Καὶ ἐπιέσθη ὁ κ. Ζούκας καὶ διέλυσε τὸ Γραφεῖον, διότι παρὰ τὴν ἀναστολὴν τῶν διατάξεων ὡς πρὸς αὐτὸν γνωρίζομεν ὅλοι ὅτι διέλυσε τὸ Γραφεῖον του. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν δικαιοῦται αὐτῆς τῆς ἐξαιρέσεως αὐτὸς ὁ μέγας κανών, τὸν ὁποῖον ἐθέσαμεν;

§80Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Βέβαια ἐπετάχθη καὶ τὸ Γραφεῖον του τὸ διατηρεῖ γυναίκα.

§81Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ἐναντίον τῆς πολυθεσίας, διότι καὶ εἰς τὴν μακρὰν δικηγορικήν μου σταδιοδρομίαν οὐδέποτε ἐπεδίωξα νὰ καταλάβω οἱανδήποτε θέσιν. Ἐκεῖ ποὺ θέλω νὰ εἴπω τὰς ἀπόψεις μου, εἶναι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναστολὴν τῆς δικηγορίας. Ὑπάρχουν δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι θέλγονται τόσον ἀπὸ τὴν ἐνάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος ποὺ καμμία θέσις ἢ καμμία ἀνταμοιβὴ δὲν θὰ τοὺς ἠνάγκαζε νὰ παύσουν νὰ δικηγοροῦν. Δὲν εἶναι, ἐξ ὅσων γνωρίζω, μοναδικὴ περίπτωσις ποὺ ἐπετράπη εἰς Εἰδικὸν Σύμβουλον καὶ ἡ ἄσκησις τῆς δικηγορίας. Ἄν δὲν πλανῶμαι, ὅταν ἐψηφίζαμεν τὸν νόμον περὶ ἱδρύσεως Δικαστικοῦ Μεγάρου, ἐκεῖ ἐπετράπη ἡ πρόσληψις εἰδικοῦ συμβούλου, εἰς τὸν ὁποῖον ἐπετράπη καὶ ἡ ἄσκησις τῆς δικηγορίας.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, ἔχει τὸν λόγον.

§83Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Ν.Δ. ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἐξεφέραμεν μὲν τὰς παρατηρήσεις μας, ἀλλὰ ἐτάχθημεν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ συμμετέσχομεν εἰς τὴν ψήφισίν του. Ἑπομένως, εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς τὴν πρότασιν τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος. Φυσικὰ ἄλλο πρᾶγμα εἶναι ὁ νόμος καὶ ἄλλο ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας εἰσηγούμενος τὴν ἀκύρωσιν, ἀνέφερεν ὡρισμένα πράγματα, σχετικὰ μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοσχεδίου. Μερικαὶ ἀπὸ τὰς παρατηρήσεις του δὲν μᾶς εὑρίσκουν συμφώνους. Ἄλλαι, νομίζομεν, ὅτι θὰ εἶχον χρείαν περισσοτέρας διευκρινίσεως. Ἄλλαι, νομίζομεν, ὅτι εἶναι ὀρθαί. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ζήτημα, εἶναι ζήτημα ἐλέγχου, ἀσχέτου μὲ τὴν ψήφισιν ἢ τὴν ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως. Ἡμεῖς, ὡς παράταξις, εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἀπορρίψεως τῆς προτάσεως, περὶ ἀκυρώσεως τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Δὲν νομίζομεν δέ, ὅτι εἶναι εὐκαιρία ἐπ’ ἀφορμῇ αὐτοῦ τοῦ θέματος νὰ εἰσέλθωμεν εἰς θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐχρειάζοντο νὰ ἔφθανον κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ ἐλέγχου, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ προπαρασκευὴ καὶ ἡ ἐνημέρωσις καὶ τὰ πλήρη στοιχεῖα πρὸς διάγνωσιν τῆς ὀρθότητος ἢ ὄχι τῶν ἐπικρίσεων.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πιπινέλης, ἔχει τὸν λόγον.

§85Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ΕΡΕ ζητοῦσα ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Ν.Δ., περὶ 35ετίας, ἐκφράζει τὴν σπουδαιοτάτην σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἀπέδωκεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, εἰς τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰσηγηθεῖσαν μεταρρύθμισιν. Καὶ ἐὰν σήμερον ἠθέλησα νὰ παρέμβω εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως αὐτῆς, τοῦτο νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ἀποδοθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν, εἰς τὴν ὅλως ἰδιάζουσαν — ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, καθιερωθεῖσα ἐπ’ ἐσχάτων, — θεσμικὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοθέτημα αὐτὸ καὶ ἴσως καὶ εἰς τὸ ὅτι ἐλπίζω ἢ βαυκαλίζομαι νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ μακρὰ ὑπαλληλική μου σταδιοδρομία θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν κρίσιν σας ὡρισμένας ἀπόψεις, ὡρισμένα διδάγματα τῆς προσωπικῆς μου ἐμπειρίας, τὰ ὁποῖα ἴσως σᾶς διαφωτίσουν περισσότερον καὶ σᾶς ὁδηγήσουν πρὸς ἄλλας ὑγιεστέρας σκέψεις. Εἶναι, τῷ ὄντι, θεσμικὸν τὸ νομοθέτημα. Θίγει ὄχι μόνον τὰ τῆς συγκροτήσεως τῆς Ὑπηρεσίας, τῆς γονίμου καὶ ὁμαλῆς διοικήσεως ἐν τῷ Κράτει, ἀλλὰ θίγει πολὺ περισσότερον αὐτὰ ταῦτα τὰ θεμέλια τοῦ δημοσίου μας βίου. Καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, χωρὶς καμμίαν διάθεσιν δραματοποιήσεως ἢ ὑπερβολῆς, αὐτὰ ταῦτα τὰ θεμέλια τῆς Δημοκρατίας. Νομίζω, ἑπομένως, ὅτι ὅλαι αἱ ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεστηρίχθησαν ὑπὸ τῶν ἐκπροσώπων τῆς πλειοψηφίας καὶ συγκεκριμένως ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀδιαφόρως ποία εἶναι ἡ ἐξ ἀντικειμένου ἀξία των, εὑρίσκονται εἰς τὸ περιθώριον τοῦ ζητήματος. Διότι, βεβαίως ἡ σημασία, ὅπως ἐλπίζω νὰ σᾶς καταστήσω ἀντιληπτὸν καὶ ἀνάγλυφον, τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ ὑπερακοντίζει, κατὰ πολύ, καὶ τὸ θέμα τοῦ ἀριθμοῦ ἐκείνου τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θίγονται ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοθετήματος, ἐὰν εἶναι 800, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ 1.000, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας καὶ τὸ ζήτημα ἀκόμη, δύναμαι νὰ εἴπω, τῆς συνταγματικότητος τοῦ νομοθετήματος καὶ ἀκόμη περισσότερον τὸ ζήτημα τοῦ ἂν τυγχάνῃ ἢ ὄχι τὸ νομοθέτημα τῆς ἐγκρίσεως τῆς πλειοψηφίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Διότι ὅταν θίγωνται τὰ θεμέλια τῆς Πολιτείας, ὅταν δι’ ἑνὸς νομοθετήματος ἀπροσέκτως, ἀδιαφόρως ποία εἶναι ἡ πρόθεσις τῆς εἰσηγουμένης Κυβερνήσεως, εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν αἱ ἐπιπτώσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἐπισημάνω, νομίζω, ὅτι ἡ ἄποψις αὐτὴ προέχει ὅλων τῶν ἄλλων. Διότι καὶ ἰσχυραὶ ἐὰν ἦσαν αἱ ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν θὰ ἤρκουν διὰ νὰ καταστήσουν τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ἀνεκτόν. Εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι τὸ νομοθέτημα αὐτὸ θίγει τὰ θεμέλια τοῦ δημοκρατικοῦ βίου. Ἡ φράσις αὐτὴ ὑπέστη τελευταίως μίαν κατάχρησιν, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς συντείνει εἰς τὴν ὑποτίμησίν της. Ἐγένετο χρῆσις τοῦ θεσμοῦ καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς Δημοκρατίας εἰς πλεῖστα ὅσα θέματα καὶ διὰ θέματα ἀκόμη ἐκθεμελιώσεως τῶν πάντων ἐν τῇ χώρᾳ μας. Νομίζω ὅμως ὅτι εἰς τὸ προκείμενον, πράγματι συντρέχει περίπτωσις κλονισμοῦ τῶν θεμελίων τῆς Δημοκρατίας, διότι— καὶ αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ τὸ ἐπισημάνω, διὰ νὰ ἀπαντήσω ἴσως καὶ ἐμμέσως εἰς πολλὰ σχετικῶς λεχθέντα κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν —διότι, κύριοι, ἡ δημοκρατία δὲν συνίσταται ἁπλῶς εἰς τὴν ἔκφρασιν τῆς λαϊκῆς θελήσεως ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου πρὸς τοῦτο ὀργάνου τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς Πολιτείας. Συνίσταται συγχρόνως καὶ εἰς ὅλας ἐκείνας τὰς καταστάσεις καὶ τοὺς θεσμούς, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν εἰς τὸ ὄργανον αὐτὸ τῆς Πολιτείας, τὸ ὁποῖον λέγεται λαὸς καὶ Βουλή, ὡρισμένους ἀνασχετικοὺς φραγμοὺς προορισμένους νὰ καταστήσουν γόνιμον, προστατευτικὴν τοῦ Δημοσίου συμφέροντος τὴν λαϊκὴν βούλησιν. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον εἰς τὰς χώρας ὅπου ἐβλάστησεν ἡ δημοκρατία καὶ ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐξακολουθοῦμεν νὰ λαμβάνωμεν διδάγματα ἐθεωρήθη, ὅτι παραλλήλως πρὸς τὴν κατοχύρωσιν τῆς ἐλευθέρας ἐκφράσεως, τῆς βουλήσεως τοῦ λαοῦ, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὑπάρχουν καὶ ὅλαι αἱ ἐνεργοὶ ἐκεῖναι δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ὑπὸ τὴν σκέπην τοῦ νόμου καθορίζουν εἰς ἕκαστον τὰς ἁρμοδιότητας, τὰ δικαιώματα καὶ τὰ καθήκοντα. Ὅπως ἔγραψε τελευταίως εἰς ἕνα σπουδαιότατον ἔργον εἷς ἐκ τῶν πλέον πολυπείρων πολιτικῶν ἀνδρῶν τῆς Μεγάλης Βρεταννίας ὁ Λόρδος Ἔμμερυ, ἡ Δημοκρατία δὲν ὁλοκληροῦται ὅταν ἡ θέλησίς της ἐκφράζεται δι’ ἑνὸς μόνον ὀργάνου ἀδιάφορον ἐὰν τὸ ὄργανον αὐτὸ εἶναι ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων, εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἢ εἶναι ἡ Βουλή. Ἡ Δημοκρατία ἐκφράζεται καὶ κατοχυροῦται ἀκριβῶς ἐν τῇ πολυπλεύρῳ ὀργανώσει της καὶ ὅταν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ νὰ ἰσχύσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰς τὸ Ἀγγλικὸν Συνταγματικὸν Δίκαιον καθιερώθη νὰ λέγηται CHECKS AND BALANCES εἰς δὲ τὸ ἠπειρωτικὸν Συνταγματικὸν Δίκαιον συνηθίζεται νὰ λέγεται διάκρισις τῶν ἐξουσιῶν. Τὰς διακρίσεις αὐτὰς τῶν ἐξουσιῶν, θεμέλιον βασικὸν τῆς Δημοκρατίας, τὸ ὁποῖον ἀποτρέπει τὰς τυραννίδας, εἴτε εἶναι τυραννίδες ἀνωτάτων ἀρχόντων, εἴτε τυραννίδες Συνελεύσεων, τὸν θεσμὸν αὐτόν, τὴν δυνατότητα αὐτήν, κατοχυρώνουν πλεῖσται ἐξουσίαι ἐν τῷ Κράτει. Αἱ ἐξουσίαι τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, τὰ Δικαστήρια, ἡ Δικαιοσύνη, ἡ Αὐτοδιοίκησις, πρὸ παντὸς ὅμως — καὶ τοῦτο ἐπὶ μᾶλλον καὶ μᾶλλον — ἡ ἀνεξαρτησία, ἡ ἀκεραιότης καὶ ἡ παράδοσις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πραγματικὸν θεμέλιον ἢ μᾶλλον τὸ πραγματικὸν ἀντίβαρον τῶν λαϊκῶν Συνελεύσεων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν Δικαστηρίων, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει ἐν τῇ συρροῇ αὐτῶν τῶν ἁρμοδιοτήτων νὰ ἐξασφαλίζεται ἡ εὐνομία, ἡ Δικαιοσύνη, τὸ Κράτος τοῦ δικαίου καὶ ἡ Δημοκρατία, καὶ ἄνευ τοῦ ὁποίου ὅλαι αὐταὶ αἱ ἔννοιαι ἀποτελοῦν κενὰς λέξεις. Ἐν τῇ συγκεκριμένῃ περιπτώσει, ἂς ἐγκαταλείψωμεν μὲ αὐτὰ τὰ ὀλίγα τὴν θεωρίαν καὶ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν πρᾶξιν. Ἡ πρᾶξις ἐν Ἑλλάδι ἐνεφανίσθη ὅπως ὅλοι γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς καθιερώσεως τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος ἐν Ἑλλάδι τὸ 1843 διὰ τῆς πλήρους ἐπικρατήσεως ἑνὸς καὶ μόνον ὀργάνου τῆς Πολιτείας, τῆς Βουλῆς καὶ τῆς πλήρους ἀνυπαρξίας ἀνεξαρτήτου Διοικήσεως, ἐχούσης συνείδησιν ἑαυτῆς καὶ παράδοσιν. Ποῖον ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα; Τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν ὅπως ὅλοι γνωρίζετε ἡ πραγματικὴ ἐξουσία νὰ παραδοθῇ εἰς τὰ Κόμματα, εἰς τὰς ἑκάστοτε πλειονοψηφίας, ἡ Διοίκησις νὰ ἐκτελῇ κατ’ οὐσίαν τὴν θέλησιν τοῦ ἐπικρατοῦντος Κόμματος, ὁ λαὸς νὰ ἀδικῆται καὶ νὰ πάσχῃ. Καὶ ἡ Ἑλλὰς ἐπλήρωσε — ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ αὐτὴ ἡ ἀναδρομὴ εἰς ἱστορικὰ γεγονότα — ἡ Ἑλλὰς ἐπλήρωσε διὰ μιᾶς ταλαιπωρίας ἑνὸς ὁλοκλήρου αἰῶνος, διὰ μιᾶς ἐλλείψεως Διοικήσεως, ἡ ὁποία ἦτο εἰς ὅλους μας γνωστὴ καὶ ἀπὸ ὅλους εἶχε καυτηριασθῆ, τὸ ἱστορικὸν ἐκεῖνο κενόν, τὸ ὁποῖον εἶχε δημιουργήσει ἡ ἱστορία της, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐγκαθιδρύθη ἡ Δημοκρατία καὶ ὁ κοινοβουλευτικὸς βίος πρὶν ἢ ὅπως συνέβη εἰς ἄλλα Κράτη, ὅπου ἡ Δημοκρατία, ἐγκαθιδρύθη καὶ καθιερώθη ἀνεξάρτητος Διοίκησις. Καὶ τὰ δεινὰ ἐκ τῆς καταστάσεως αὐτῆς διεξετραγώδησαν καὶ ἐκαυτηρίασαν ὅλοι οἱ διακεκριμένοι πολιτικοὶ ἄνδρες τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος αἰῶνος. Εἷς ἐκ τῶν φωτεινοτέρων πολιτικῶν ἐγκεφάλων τοῦ τελευταίου αἰῶνος ἐν Ἑλλάδι, ὁ Ἐπαμεινώνδας Δεληγιώργης, ἐπωφεληθεὶς τῆς μεταπολιτεύσεως τοῦ 1864, εἶχεν ἐκφωνήσει ἕνα περίφημον λόγον διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅπου πρῶτος ἔθεσε τὸ ζήτημα τῆς μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπεστήριξε δι’ ἁδροτάτων ἐπιχειρημάτων προκαλεσάντων βαθυτάτην συγκίνησιν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἐκείνην, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ ἐλεύθερος πολιτικὸς βίος ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἡ μονιμότης τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ ὀλίγον βραδύτερον ἕτερον φωτεινὸν πνεῦμα εἰς τὸ πολιτικὸν στερέωμα τῆς Ἑλλάδος, ὁ Χαρίλαος Τρικούπης, ὅταν τὸ πρῶτον εἰσηγήθη τοὺς νόμους τοὺς καθιεροῦντας ἐν μικρᾷ κλίμακι τὴν μονιμότητα τῶν ὑπαλλήλων, τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Χωροφυλακῆς διὰ τῆς δημιουργίας τοῦ Ἀρχηγείου Χωροφυλακῆς καὶ τὴν ἀπουσίαν τῶν στρατιωτικῶν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν ταύτην, προσῆλθεν ὁ ἴδιος πρὸς τὸν ἀείμνηστον Βασιλέα Γεώργιον τὸν Αʹ φέρων τοὺς νόμους πρὸς κύρωσιν διὰ τῆς ὑπογραφῆς του καὶ εἶπεν εἰς τὸν ἀείμνηστον Βασιλέα: «Μεγαλειότατε, φυλάξετε τοὺς νόμους αὐτοὺς ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ, διότι ἀπὸ αὐτοὺς ἐξαρτᾶται τὸ μέλλον τῆς χώρας· καὶ ἐὰν ποτὲ Κυβέρνησις διάδοχος τῆς ἰδικῆς μου θελήσῃ νὰ θίξῃ τὸ καθεστὼς αὐτό, νὰ ἀσκήσετε τὸ δικαίωμα τῆς ἀρνησικυρίας, τὸ ὁποῖον σᾶς δίδει τὸ Σύνταγμα». Καὶ βραδύτερον ὅταν ἐτέθη ἐκ νέου τὸ θέμα εἰς τὴν Ἀναθεωρητικὴν Βουλὴν τοῦ 1911, ἀνεπτύχθησαν διὰ μακρῶν τὰ ἐπιχειρήματα, τῶν ὁποίων ἀκροθιγῆ μόνον μνείαν κάμνω σήμερον. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ μνημονεύσω μίαν περικοπὴν ἀγορεύσεως τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ τοῦτο, διότι ἡ περικοπὴ αὐτὴ εἰς τὴν μακράν του ἐπὶ τοῦ κειμένου ἀγόρευσιν ἐφαρμόζεται σχεδὸν ὡς ἐὰν εἶχεν ἔκτοτε προσδιορισθῆ ὁ τόπος καὶ ὁ χρόνος της διὰ σήμερον. Εἶχε τεθῆ τότε τὸ 1911, τῷ ὄντι, τὸ θέμα ἐὰν ἡ μονιμότης τῶν ὑπαλλήλων, τὴν ὁποίαν κατωχύρωνε τὸ Σύνταγμα, ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ εὐθὺς ἀμέσως ἢ ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ ἀφοῦ προηγουμένως, ἡ Κυβέρνησις, ἐπαναστατικὴ κατ’ οὐσίαν οὖσα τότε, θὰ εἶχε προβῆ εἰς βαθυτάτας τομὰς τῆς Διοικήσεως καὶ εἶχε καὶ αὐτὴ ἀναδιοργανώσει καὶ ἀνανεώσει τὸν δημόσιον ὀργανισμόν. Σημειωτέον, ὅτι εἶχε προηγηθῆ ἀπὸ τὴν ἀπειλουμένην τότε ἐκκαθάρισιν καὶ ἐκκαθάρισις ἀπὸ τὴν προηγηθεῖσαν Κυβέρνησιν Στεφάνου Δραγούμη, τὴν ὁποίαν ὅμως ἡ τότε πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς τοῦ 1911 ἐθεώρει ἀνεπαρκῆ καὶ ἐζήτει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προηγηθῶσιν αἱ ἐκκαθαρίσεις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ νὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ μονιμότης. Τότε ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ἀπαντῶν εἰς τὴν σχετικὴν τροπολογίαν, εἶπε τὰ ἑξῆς: «Αἱ ζητούμεναι συνταγματικαὶ ἐγγυήσεις δὲν ζητοῦνται ὑπὲρ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, διότι ἡ οὕτω ἐπιδιωκομένη εὔρυθμος Διοίκησις θὰ ὑπάρχῃ πρωτίστως ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. Εἶναι δὲ ἡ καλυτέρα εὐκαιρία νῦν πρὸς συνταγματοποίησιν τῆς μονιμότητος, διότι δὲν δύνανται νὰ παρεξηγηθῶσιν ἐν τῇ λήψει τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἡ Βουλὴ ἀφοῦ τοὺς νῦν ὑπαλλήλους διώρισαν τὰ παλαιὰ κόμματα. Ἀλλὰ μὲ πεποίθησιν, ὅτι ἡ μονιμότης αὕτη θὰ ἐνισχύσῃ καὶ τὰς παραγωγικὰς δυνάμεις τῆς χώρας, διότι αἱ χιλιάδες τῶν ἐν ἐφεδρείᾳ καὶ ἐθνοφρουρᾷ θεσιθηρῶν θὰ τραπῶσιν εἰς ἀνεύρεσιν ἄλλων ἐπαγγελμάτων ὅταν βεβαιωθῶσιν, ὅτι καλῶς κατέχονται αἱ θέσεις των παρ’ ἄλλων». Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀκριβῶς ἔδειξεν ἕνα ὕψιστον παράδειγμα πολιτικῆς εὐθιξίας θέλων, ὢν κατ’ οὐσίαν ἐπαναστάτης καὶ ἡγέτης μεγάλης πλειονοψηφίας ἐπαναστατικῆς, θέλων νὰ σεβασθῇ αὐτὸν τὸν ἄγραφον καὶ βασικὸν κανόνα τῆς δημοσίας ζωῆς τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐπετρέπετο νὰ θιγῇ οὔτε καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, ἡ καθιερωθεῖσα κατάστασις καὶ τὰ δικαιώματα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ οὕτω, κ.κ. βουλευταί, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον μὲ τὴν σκέψιν αὐτὴν καὶ μὲ τὴν προσπάθειαν ἀλλεπαλλήλων Κυβερνήσεων αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι ἐν Ἑλλάδι ἀνεπτύχθησαν καὶ ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος ἀπέκτησε συνείδησιν, ἀνεξαρτησίαν, ὑπερηφάνειαν καὶ παράδοσιν καὶ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, παρὰ τὰς γνωστὰς εἰς ὅλους μας ἐλλείψεις του, παρὰ τὰς ὑποτροπὰς καὶ τὰς ἀναταραχάς, τὰς ὁποίας ἐπροκάλεσαν τὰ γνωστὰ γεγονότα τῆς τελευταίας 50ετίας, ἔφθασε τὴν στάθμην διοικητικοῦ ὀργανισμοῦ μιᾶς προηγμένης καὶ εὐνομουμένης πολιτείας. Καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὅλοι μας, ὅσοι ὁπωσδήποτε ἤλθομεν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν πραγματικότητα ἐν τῇ Διοικήσει, νὰ ἀναγνωρίσωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλεγον κἄποτε εἰς ἕνα ξένον ὁμιλοῦντα, μετά τινος ὑπεροπτικότητος περὶ τῆς ὑπαλληλικῆς καταστάσεως ἐν Ἑλλάδι, ὅτι ἐὰν ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος καὶ ἡ διοίκησις ἐν Ἑλλάδι φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται σήμερον ἀλλαχοῦ, τοῦτο θὰ ἀπετέλει ἴσως αὐτονόητον κατόρθωμα δι’ οἱανδήποτε ἄλλην χώραν. Διὰ τὴν ἰδικήν μας ὅμως, ἡ ὁποία ἐπέρασε ἀπὸ ὅλας τὰς ἀναταραχὰς τῶν τελευταίων 10ετηρίδων καὶ τῆς ὁποίας ἡ οἰκονομικὴ θέσις δὲν ἐξασφαλίζει, παρὰ μόνον μισθοὺς πείνης διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, εἶναι ἐπίτευγμα καὶ ὀφείλει νὰ προκαλῇ σεβασμὸν ἀπὸ οἱονδήποτε ξένον ἐν Ἑλλάδι. Καὶ τὸν σεβασμὸν αὐτόν, κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε μὲ κἄποιαν συγκίνησιν νὰ ἐκφράσω σήμερον ἐνώπιον ὑμῶν, διότι ἔτυχε κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς ζωῆς μου νὰ φοιτήσω εἰς Δημοσίαν Ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους. Σήμερον ὅμως, ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ μέτρου τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, νὰ θίξῃ εἰς τὰ θεμέλιά της τὴν κατάστασιν αὐτήν. Δὲν μὲ συγκινεῖ πολὺ ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας, ὅτι τὸ νομοθέτημα αὐτὸ κατέστη κοινὴ συνείδησις. Δὲν θέλω νὰ προβῶ εἰς ἀντιδικίαν, ἀλλὰ νὰ κρίνω ἐὰν ὀρθῶς ἔπραξε καὶ ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως ὑπὸ τήν, ἐὰν θέλετε, ψυχολογικὴν πίεσιν τῶν νέων πολιτικῶν καταστάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν ἐν τῇ χώρᾳ μας, ἐὰν εἶναι ἀπόφασις, ἡ ὁποία θὰ ἀποβῇ ἐπὶ τῷ καλῷ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας καὶ τῆς χώρας, ἢ ἐὰν ἀντιθέτως, δὲν θὰ ἀποτελέσῃ νάρκην εἰς τὰ θεμέλιά της. Τοῦτο δὲ πιστεύω ἀκραδάντως. Βεβαίως, θὰ ἰσχυρισθοῦν τινες, ὅτι γίνεται πολὺς θόρυβος περὶ ὀλίγων πραγμάτων, ὅτι ὅπως ἐλέχθη πρὸ ὀλίγου μάλιστα, οἱ ἀνώτατοι δημόσιοι ὑπάλληλοι παρηγκωνίσθησαν χάριν τῶν νέων καὶ οὕτως ἢ ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ ὀρθὸν νὰ μείνῃ ἀδιατάρακτος ἡ σημερινὴ κατάστασις πραγμάτων, ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται μὲ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν καὶ πρὸ ὀλίγου ἀκούσαμεν, τῶν διαφόρων μανδαρίνων τῆς Δημοσίας Ὑπηρεσίας. Δὲν θὰ ἀντιδικήσω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, οὔτε κἂν θὰ ἀναφέρω καὶ θὰ λάβω θέσιν εἰς τὸ θέμα τῆς συνταγματικότητος, διότι ὅπως εἶπον ἐν ἀρχῇ, θεωρῶ ὅλας αὐτὰς τὰς ἀπόψεις εἰς τὸ περιθώριον τοῦ κυρίου θέματος εὑρισκομένας. Εἶναι δυνατὸν μάλιστα καὶ πολὺ λογικὸν νὰ ὑποστηρίξῃ κανείς, ὅτι τὸ κριτήριον διὰ τὴν ἀποχώρησιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρέπει νὰ εἶναι ἕνα κριτήριον ἡλικίας. Δύναται ἐπίσης μὲ πολλὴν λογικὴν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι τὸ κριτήριον πρέπει νὰ εἶναι ἡ 35ετία, διότι ὑπάρχουν πολλὰ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης ἀπόψεως. Ἐπίσης εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι καὶ τὰ δύο κριτήρια εἶναι δυνατὸν νὰ συνυπάρξουν. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ τὸ ὁποῖον ὑποσκάπτει τὰ θεμέλια τῆς πολιτείας, εἶναι ἡ δημιουργία τῆς πεποιθήσεως παρὰ τοῖς δημοσίοις ὑπαλλήλοις, ὅτι τὸ οἱονδήποτε καθεστώς, τὸ ὁποῖον θὰ ἰσχύσῃ, εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάληται διαρκῶς καὶ ἐπ’ ἄπειρον. Αὐτή, κύριοι, εἶναι ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία τίθεται εἰς τὰ θεμέλια τῆς πολιτείας. Διότι ὁ θεσμὸς τῆς νομιμότητος, δὲν εἶναι μόνον συνταγματικός, δὲν ἔχει μόνον νομικὴν ὑφήν, ἔχει πρὸ παντὸς ψυχικὴν ὑφήν, συνίσταται εἰς τὴν βεβαιότητα, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τὸν δημόσιον ὑπάλληλον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντά του ὑπὸ τὸ καθεστὼς τὸ ἰσχῦσαν καὶ κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς εἰσόδου του, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ βασικὴ καὶ θεμελιώδης μεταβολὴ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς σταδιοδρομίας του. Διότι ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχῃ μία ἁπλῆ ὑπόνοια καὶ ἁπλῆ δυνατότης τῆς μεταβολῆς αὐτῆς, παύει αὐτομάτως νὰ ὑπάρχῃ τὸ αἴσθημα τῆς βεβαιότητος καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας. Διὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, ἀδιαφόρως τοῦ πόσοι ἐθίγησαν καὶ τοῦ πόσοι θὰ ἐπανέλθουν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐτινάχθη εἰς τὸν ἀέρα εἶναι ἡ βεβαιότης καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια εἰς δημοσίους λειτουργούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀντιτάσσωνται εἰς κυβερνητικὰς ἀποφάσεις ὁσάκις πιστεύουν, ὅτι κακῶς λαμβάνονται τοιαῦται ἀποφάσεις. Διότι αὐτὸς εἶναι ὁ ρόλος, αὐτὴ εἶναι ἡ βαθυτέρα θεσμιακή, ἐπαναλαμβάνω, σημασία τῆς ἀνεξαρτήτου διοικήσεως. Αὐτὴ λοιπὸν ἡ κατάστασις τῆς βεβαιότητος, ἡ ὁποία ὑπῆρχε πρίν, σήμερον ἐνεκρώθη. Καὶ ὁ δημοσιοϋπαλληλικὸς κόσμος, ἐν τῇ ὁλότητί του ἀπέκτησε τὸ αἴσθημα τῆς ἀβεβαιότητος, ἀδιαφόρως τῆς προσωρινῆς ἀναταραχῆς ἐκ τῆς βουλιμίας, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, ἐνῷ συγχρόνως οἱ ἀνώτατοι λειτουργοὶ τοῦ Κράτους μετεβλήθησαν, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, εἰς δούλους τοῦ κόμματος. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι καὶ οἱ ἀνώτεροι καὶ ἰσχυρότεροι χαρακτῆρες καὶ οἱ ἄριστοι τῶν ἀρίστων εἰς τὴν ἐπαγγελματικήν των ἐπίδοσιν ἀνώτατοι λειτουργοί, ὅταν προσλαμβάνωνται ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν διὰ μίαν τριετίαν δὲν θὰ πρέπει ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς προσλήψεώς των νὰ ἀναζητήσουν νέαν θέσιν διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ γηρατειά των καὶ ὅτι δὲν θὰ ὑποκύπτουν εἰς τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, κ.κ. βουλευταί, ἡ ὁποία μοῦ ἐπιβάλλει νὰ θεωρῶ τὸ ἐν λόγῳ νομοθετικὸν διάταγμα ὡς ἀπαράδεκτον. Ἐγένετο ἐπίκλησις, προκειμένου νὰ θεμελιωθῇ τὸ νομοθέτημα αὐτό, ὡρισμένων ἐπιχειρημάτων. Ἐλέχθη, ὅτι ἐγένετο πρὸς χάριν τῆς ἀνανεώσεως τῆς διοικήσεως. Οἱ κύριοι εἰσηγούμενοι Ὑπουργοὶ εἰς τὴν εἰσηγητικήν των ἔκθεσιν ἀναφέρουν, ὅτι τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ἔρχεται διὰ τὴν ἀνανέωσιν τοῦ πολιτικοῦ βίου, διὰ μίαν βασικὴν ἀλλαγὴν καὶ πολλὰ ἄλλα τοιαῦτα. Ἐδῶ νομίζω, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς πλάνης. Διότι δὲν πρόκειται περὶ ἀνανεώσεως οὔτε κατ’ ἀριθμὸν οὔτε κατ’ ἔκτασιν, ὅταν ἀπέρχωνται οἱ ὑπάλληλοι τῆς ἡλικίας τῶν 56 ἐτῶν καὶ παραμένουν ἢ ἐπανέρχωνται ὑπάλληλοι τῆς ἡλικίας τῶν 65 ἐτῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ κἄτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶναι σημαντικώτατον καὶ σαφές. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ἀνανεώσεως καὶ περὶ ἀνάγκης εἰσαγωγῆς νέου αἵματος εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ ἑνὸς νέου δυναμισμοῦ εἰς τὰ στελέχη τῆς διοικήσεως πρέπει νὰ προσέχωμεν πολύ. Διότι ἡ Διοίκησις, οἱ ὑπάλληλοι, ὁ Διοικητικὸς Ὀργανισμὸς δὲν εἶναι ἕνα τόσον ἁπλοῦν καὶ ἂς εἴπωμεν μονολιθικὸν συγκρότημα, εἶναι ἕνας ἀνθρώπινος ὀργανισμός, εἶναι ἕνας πολύμορφος συνολικὸς ἐγκέφαλος. Ὁ ὑπάλληλος καὶ ὑπαλληλία ἐν γένει, κρίνει ἐπὶ τῶν δημοσίων πραγμάτων ἐν τῷ συνόλῳ της. Καὶ ὅπως πᾶς ὀργανισμὸς ἀνθρώπινος ἢ καὶ ἄλλος χρειάζεται πολλὰ πράγματα, οὕτω καὶ ἡ διοίκησις δὲν χρειάζεται μόνον τὸ σφρῖγος τῆς νεότητος, δὲν χρειάζεται μόνον τὸν δυναμισμὸν περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλοῦμεν, χρειάζεται καὶ τὴν ἐμπειρίαν, τὴν γνῶσιν τῶν πραγμάτων, χρειάζεται τὴν συνέχειαν τῶν ζητημάτων καὶ αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ λείψῃ, ὅταν ἀφαιρῆται, ἢ θέτεται εἰς ἥσσονα μοῖραν ἡ θέσις ἀνωτάτων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἴσως νὰ μὴ ἔχουν τὸν δυναμισμὸν τῶν νεωτέρων των, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχουν νὰ συνεισφέρουν εἰς τὸν Δημόσιον Ὀργανισμὸν κἄτι ἄλλο πολὺ σημαντικὸν καὶ πολὺ σοβαρόν, τὴν πεῖραν καὶ τὴν παράδοσιν. Ὑπηρέτησα ἐπὶ μακρὸν χρόνον ὑπὸ διαφόρους Κυβερνήσεις καὶ διάφορα καθεστῶτα τὸν Δημόσιον Ὀργανισμόν. Καὶ δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ἐκ τῆς ἰδίας προσωπικῆς ζωῆς καὶ ἐμπειρίας, ὅτι οὐδέποτε ἠσχολήθην, οὔτε ἐθεώρησα, ὅτι ὑπῆρχε μία παρέμβασις γεροντισμοῦ ἢ ἀρτηριοσκληρώσεως ὅταν ἀνώτατοι λειτουργοί, ὅπως ὁ Γεώργιος Λαγουδάκης, ὅπως ὁ Ναούμ, ὅπως ὁ Νικόλαος Πολίτης, μὲ ἔτη μακρὰ δημοσίας ὑπηρεσίας, συνεισέφεραν εἰς ἡμᾶς τοὺς νεωτέρους τὴν βαρυτάτην συμβολὴν τῆς γνώσεως πραγμάτων καὶ τῆς πείρας των. Καὶ νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἦτο δυνατὸν νὰ συνδυάζῃ ἐπὶ τόσα ἔτη καὶ τὰ δύο, καὶ τὴν ἀνανέωσιν καὶ τὴν ἐμπειρίαν, ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πολὺ καλύτερον παντὸς ἄλλου ἦτο προωρισμένον νὰ εὐδοκιμήσῃ. Ὑπάρχει καὶ ἕνα τελευταῖον σχετικῶς μὲ τὴν λεγομένην ἀνανέωσιν, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ὑπομνήσω ἐνώπιον ὑμῶν. Νομίζω, ὅτι εἶναι γενικῶς ἀφελὲς τὸ νὰ ἀνάγωμεν τὰ πάντα ἐν τῇ ἐνατενίσει τοῦ καθεστῶτος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς τὸ θέμα τῆς εἰσόδου καὶ ἐξόδου αὐτῶν. Βεβαίως, εἶναι σοβαρώτατον καὶ ἔχει μεγάλην σημασίαν τὸ πῶς προάγονται καὶ πῶς ἐξέρχονται οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἀνεμέναμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν προκειμένου νὰ εἰσηγηθῇ αὐτὴν τὴν ἐπαναστατικὴν μεταβολήν, τοὐλάχιστον καὶ ἀκροθιγῶς νὰ ἐγγίσῃ καὶ ὡρισμένα ἄλλα θέματα ἐξ ἴσου βασικά. Τὰ μνημονεύω ἁπλῶς διὰ νὰ τὰ ἐπισημάνω εἰς τὴν κρίσιν σας καὶ ἐν τῇ ἀμυδρᾷ ἐλπίδι, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν τοῦτο νὰ βοηθήσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν ποτὲ ἤθελεν εἴτε τὸν ἴδιον νόμον νὰ ἀναμορφώσῃ, εἴτε ἄλλον νόμον νὰ φέρῃ πρὸς ψήφισιν ἐνώπιον ὑμῶν. Ὑπάρχει, κ.κ. βουλευταὶ καὶ κ.κ. Ὑπουργοί, εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν τὸ βασικὸν θέμα τῆς προσλήψεως τῶν ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία γίνεται ὑπὸ ἕνα καθεστὼς ἀπηρχαιωμένον, καθεστὼς τοῦ δημοσίου διαγωνισμοῦ. Καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἰσχύει καὶ ἔφερεν εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα, ἀλλὰ ἔδειξε καὶ τὰς ἀδυναμίας καὶ τὰς ἐλλείψεις του. Δὲν θέλω αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ προβῶ εἰς εἰσηγήσεις. Σᾶς λέγω, ὅτι εἰς ἄλλα Κράτη, ὅπου ἡ Διοίκησις ἔχει φθάσει εἰς ἀνώτατα στάδια ἐξελίξεως, ἰσχύει ὁ θεσμὸς τῶν ἐξετάσεων διὰ διαγωνισμοῦ, ἀλλὰ καὶ δι’ ἀπ’ εὐθείας κρίσεως, τὸ ΤΕΣΤ. Ὁ συνδυασμός, νομίζω, ὅτι εἶναι ὁ καλύτερος διὰ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Ὑπάρχει καὶ ἄλλο θέμα βασικὸν καὶ σημαντικὸν τὸ θέμα τοῦ ἐλέγχου, τὸ θέμα τῶν προαγωγῶν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς τὸ θέμα τοῦ ἐλέγχου τῆς ἐνασκήσεως τῆς Διοικητικῆς ἐξουσίας. Ὁ ἔλεγχος αὐτὸς ὑπάγεται σήμερον εἴτε εἰς τὴν πολιτικὴν ἐξουσίαν κρίνουσα ἐκ προσδιορισμοῦ κομματικῶς εἴτε εἰς τὴν Δικαστικὴν ἐξουσίαν κρίνουσα ἐκ προσδιορισμοῦ μόνον νομικῶς. Ἡ πραγματικότης διαφεύγει, διότι ἡ πραγματικότης εἶναι μεταξὺ τῶν δύο. Ἡ πραγματικότης δὲν εἶναι μόνον αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι λαμβάνονται κατὰ παράβασιν νόμων ἢ αἱ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι λαμβάνονται κατ’ ἐπιταγὴν τῆς Αʹ ἢ Βʹ πλειοψηφίας. Εἶναι ἡ συνήθης μορφὴ τῶν Διοικητικῶν Πράξεων αἱ ὁποῖαι χωρὶς νὰ εἶναι παράνομοι χωρὶς νὰ ἀντίκεινται εἰς τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι εἴτε ἄστοχοι εἴτε ἐπιβλαβεῖς δι’ ὡρισμένους πολίτας. Αὐτὸν τὸν κενὸν χῶρον εἰς τὴν ἄσκησιν ἐλέγχου ἐπὶ τῆς διοικήσεως τὸν παρατηροῦμεν ὄχι μόνον ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα προηγμένα κράτη. Ἐκεῖ ὅμως τὸν ἐπεσήμαιναν καὶ γίνεται ἀντικείμενον εὐρυτάτης μελέτης ἐν Ἑλβετίᾳ ἐν Γερμανίᾳ καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ. Καὶ εἰς ὅλα τὰ κράτη αὐτά, γίνεται σκέψις ἡ ὁποία κατέληξε καὶ εἰς συγκεκριμένας εἰσηγήσεις εἰς τὰς Βουλάς, εἰσαγωγῆς τοῦ θεσμοῦ τοῦ ἰσχύοντος εἰς τὰ Σκανδιναυικὰ Κράτη τοῦ φέροντος τὸν τίτλον μιᾶς λέξεως «ὀμουντσμαν», ἑνὸς ἐπιτρόπου δηλ. ἐκλεγόμενον ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἐποπτείαν ὄχι μόνον διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων ἀπὸ νομικῆς πλευρᾶς καὶ μόνον. Δὲν θὰ σᾶς ἐκθέσω ποῖος εἶναι ὁ ὀργανισμὸς οὔτε θὰ τὸν εἰσηγηθῶ ἀλλὰ τὸν ἐπισημαίνω διότι ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν θέματα βασικὰ τῆς ζωῆς τοῦ Δημοσίου Ὀργανισμοῦ, τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ εἶχε ἀντιμετωπίσει καὶ νὰ εἶχε εἰσηγηθῆ εἰς τὴν Βουλὴν σχετικὰ νομοθετήματα χωρὶς νὰ περιορίσῃ ὅλην τὴν δυναμικότητα, τὴν σπουδὴν καὶ τὴν δημιουργικότητά της εἰς τὸ πῶς θὰ δημιουργηθοῦν μερικαὶ κεναὶ θέσεις καὶ τὸ πῶς θὰ ἀποσπάσῃ τὰ συγχαρητήρια ὡρισμένων ὀργανισμῶν τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Θέλω τώρα νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα τοῦ λόγου μου τὸ ἀφορῶν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νομοθετήματος αὐτοῦ, διότι ἓν νομοθέτημα εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἄριστον ἀλλὰ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ νὰ ἀποβῇ ἐπὶ κακῷ καὶ τἀνάπαλιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ράλλης, ἔθεσεν ἀνάγλυφον τὴν εἰκόνα τῆς πραγματικότητος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπαντῶν εἰς τὴν ἐπισήμανσιν καὶ εἰς τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Ράλλης, παρετήρησε μὲ μίαν γνωστὴν φράσιν, ὅτι αὐτὴ ἡ γενικότης τοῦ νόμου ἡ ὁποία δὲν προβλέπει εἰδικὴν μεταχείρισιν ἀπὸ περιπτώσεως εἰς περίπτωσιν ἐξασφαλίζει ἀπολύτως τὸ ἀνόθευτον, τὸ ἀβίαστον καὶ ἀδιάβλητον τῆς ἐφαρμογῆς του. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ πεποίθησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, προδίδει ἂν μή τι ἄλλο ὑπὲρ–αἰσιοδοξίαν διότι ὅλοι μας γνωρίζομεν, ὅτι ἕνας νόμος δύναται νὰ εἶναι κάλλιστα γενικὸς νὰ μὴ περιέχῃ ὁ ἴδιος διατάξεις ἐπιληψίμους, ἀπὸ τυπικῆς πλευρᾶς ἀλλὰ δύναται ἡ ἐφαρμογή του νὰ καταστήσῃ τὸν νόμον αὐτὸν ἐπιβλαβῆ καὶ ἐπιζήμιον διὰ τὰ Δημόσια συμφέροντα. Βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν μέσα εἰς ἕνα Νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ὅπως νομίζομεν ἀποβλέπει εἰς πολιτικοὺς σκοποὺς νὰ ὑπάρξῃ διαφορισμὸς εὐθαρσῶς καὶ ἀπροκαλύπτως ἐκδηλούμενος περὶ τοῦ ὅτι φερ’ εἰπεῖν πᾶς τις ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν καὶ φέρει τὸ στῖγμα τοῦ Καραμανλισμοῦ, πρέπει νὰ ἐξωβελισθῇ, δὲν ἦτο δυνατὸν καὶ μὲ τὴν μεγαλυτέραν φαντασίαν νὰ προβλεφθῇ τοιοῦτος διαφορισμός. Περιέχει ὅμως αὐτὸν ὑπὸ ἄλλην μορφήν, ἡ ὁποία διὰ τῆς ἐφαρμογῆς της ἀπέδειξε ὅλα τὰ δεινά, εἰς τὴν δυνατότητα δηλ. τῆς ἐπαναπροσλήψεως ὡρισμένων ἐκ τῶν ἀνωτάτων Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Ὅπως ὀρθότατα ὑπέμνησεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, δὲν ἔχει ἀπολύτως καμμίαν σημασίαν ἐὰν οἱ ἐπαναπροσληφθέντες εἶναι 8 ἢ 10 ἐπὶ συνόλου 1800 ὑπαλλήλων. Διότι ὅπως γνωρίζομεν ἡ κυρία βαρύτης εἰς τὴν Διοίκησιν, εἰς τὸν Δημόσιον Ὀργανισμὸν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνωτάτην βαθμίδα τῆς διοικήσεως, εἰς τοὺς Διευθυντὰς καὶ τοὺς Γενικοὺς Διευθυντάς. Καὶ σήμερον, γνωρίζομεν, ὅτι ὄχι μόνον οἱ Γενικοὶ Διευθυνταὶ καὶ οἱ Διευθυνταὶ εὑρίσκονται ἐντὸς τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ἀλλὰ καὶ ὅτι ὁ νόμος δὲν θὰ ἰσχύσῃ μόνον ἐφ’ ἅπαξ, θὰ ἰσχύσῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον καὶ οἱ μέλλοντες Διευθυνταὶ θὰ ὑπάγωνται καὶ αὐτοὶ εἰς τὰς ἰδίας διατάξεις. Ἔχω νὰ προσθέσω μόνον ἐλάχιστα παραδείγματα διὰ νὰ θεμελιώσω περισσότερον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ράλλης, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἐξ ἀμέσου γνώσεως περισσότερον προσφιλῆ ἢ ἐγγὺς πρὸς ἐμέ. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν οἱ ἀποχωρήσαντες πρεσβευταὶ ἔπρεπε νὰ εἶναι κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 16. Ἐκ τούτων ἐπανεφέρθησαν 9, ἐκ τῶν ὁποίων τινὲς ἔχουσιν ὑπερβῆ καὶ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας. Αὐτὸ ἀποτελεῖ κἄτι τὸ ἀπαράδεκτον, ἀλλὰ δὲν εἶναι τὸ πᾶν. Ἐκεῖνο ποὺ ἔχει σημασίαν εἶναι, ὅτι μεταξὺ ἐκείνων ποὺ δὲν ἔτυχον τῶν προνομίων τῆς ἀνανεώσεως, ἀλλὰ ἀπεχώρησαν ἀναγκαστικῶς, ὑπάρχουν καὶ δύο ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι κατὰ γενικὴν συνείδησιν ὑπῆρξαν οἱ καλύτεροι τῆς πρεσβευτικῆς ὑπηρεσίας. Ὁ πρεσβευτὴς τῆς Ἑλλάδος ἐν Λονδίνῳ καὶ ὁ πρεσβευτὴς τῆς Ἑλλάδος ἐν Παρισίοις. Δὲν θέλω νὰ ἀναμίξω προσωπικὰς κρίσεις ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι προερχόμενος ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν δύναμαι νὰ ἐκτεθῶ ἀπὸ ἐκείνους ἴσως, οἱ ὁποῖοι δὲν μὲ γνωρίζουν καλά, εἰς τὴν ὑπόνοιαν τῆς μεροληψίας. Ἀλλὰ προκαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ δηλώσῃ ἐὰν δὲν εἶναι εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν τοῦ διπλωματικοῦ κλάδου, ὅτι οἱ δύο αὐτοὶ ὑπάλληλοι ὑπῆρξαν οἱ καλύτεροι καὶ οἱ πλέον δυσαναπλήρωτοι ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Δὲν θὰ ἀναφέρω ἄλλους ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ ἔτυχον τῶν προνομίων τῆς ἀνανεώσεως, οἱ ὁποῖοι καὶ συμπαθέστατοι καὶ προσωπικοί μου φίλοι εἶναι, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποχωρήσουν τῆς ὑπηρεσίας χωρὶς νὰ ὑποστοῦν τοῦτο πρὸς ζημίαν, ἀλλὰ παρέμεινον, μεταξὺ δὲ αὐτῶν καὶ τινὲς καταληφθέντες ἀπὸ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας. Ἐὰν ἐμνημόνευσα τὴν περίπτωσιν αὐτήν, τὸ ἔπραξα ὄχι μόνον διότι ἡ περίπτωσις τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν μοῦ εἶναι περισσότερον γνώριμος, ἀλλὰ καὶ διότι συμπίπτει ἐν τῇ ἀσκήσει τοῦ λειτουργήματος τοῦ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ νὰ εὑρίσκεται Ὑπουργός, τὸν ὁποῖον τιμῶ ἰδιαιτέρως, καὶ διὰ τὸν ὁποῖον εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι σύμφωνος μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπραξεν. Βεβαίως θὰ μοῦ δοθῇ ἡ ἀπάντησις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀλληλέγγυος, καὶ ὅτι ἡ γνώμη τοῦ ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ὑπῆρξεν σύμφωνος πρὸς τὰ ἄλλα μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἔχω τὴν συνείδησιν ἥσυχον ἐν προκειμένῳ, ὅτι ἡ γνώμη μου εἶναι καὶ ἡ γνώμη ὁμοθύμου τῆς ὑπηρεσίας. Καὶ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸν ὁποῖον τιμῶ ἰδιαιτέρως γνωρίζω καὶ τὴν σωφροσύνην καὶ τὴν ἐντιμότητά του εἰς ὅλας του τὰς ἐνεργείας, δὲν ὑπῆρξεν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο πρόξενος τῆς ζημίας αὐτῆς. Ἀλλὰ δύναταί τις νὰ φαντασθῇ τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβαίνῃ εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας ὅπου δὲν συμβαίνει οἱ φέροντες τὰ λειτουργήματα αὐτὰ νὰ εἶναι ἐξ ἴσου προσεκτικοὶ μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν καθηκόντων των, ἢ ὅπου αἱ καταστάσεις εἶναι δυσμενέστεραι, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπουν εὔκολον ἀντιμετώπισιν. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ εἰς ἕτερα παραδείγματα. Δὲν θέλω νὰ μνημονεύσω περιπτώσεις, τὰς ὁποίας γνωρίζω, καὶ ἂν ἐμνημόνευσα τὰς τελευταίας, εἶναι διότι καὶ γνωρίζω τὸ θέμα καὶ διότι δὲν τὸ ἀνέμενα εἰς Ὑπουργεῖον ὅπου προΐσταται ὁ κ. Κωστόπουλος. Ἀλλὰ ποῖος εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς τῆς κοσμογονίας αὐτῆς; Ὁ ἀπολογισμὸς ὑπῆρξεν, ὅτι ἡ Ἑλλάς, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ δημόσιος ὑπάλληλος δὲν ἀποτελεῖ χρηματοδοτούμενον ἐργάτην, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἕνα ἐθνικὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον τὸ κράτος περιάπτει δι’ ὅλης του τῆς στοργῆς καὶ φροντίδος, καὶ πλουτίζει μὲ γνώσεις διὰ νὰ τὸν χρησιμοποιήσῃ ὅπως πρέπει, τὸ κράτος ἀπέλυσεν ἀνωτάτους λειτουργοὺς ὅπως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου τὸν κ. Κορίτσαν, ἄριστον ὑπάλληλον, διὰ τὸν ὁποῖον γνωρίζω προσωπικῶς, ὅτι αἱ πολιτικαί του σκέψεις δὲν ἦσαν σύμφωνοι πρὸς τὰς ἰδικάς μου, καὶ τὸν ὁποῖον ὄχι μόνον δὲν ὤχλησα δι’ οἱασδήποτε παρατηρήσεως, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἐτίμησα δι’ ὅλης μου τῆς στοργῆς καὶ τοῦ παρέσχον ὅλην τὴν ὑλικὴν ἀρωγὴν διὰ νὰ ἀποδώσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπέδωσεν.

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγὼ ὡς Ἀντιπρόεδρος καὶ οἱ Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ οἱ προκάτοχοί σας τὸν ἐτίμων ἐπίσης καίτοι γνωρίζοντες, ὅτι δὲν συνεφώνει μὲ τὰς πολιτικάς μας ἀπόψεις. Καὶ τοῦ ἐνεπιστεύθησαν ἀποστολὰς τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀντικείμενον διαχειρίσεως ἐκ μέρους ἄλλων.

§87Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Τὸ ἴδιον συνέβη μὲ τὸν κ. Δροσογιάννην καὶ θὰ συμβῇ ἐντὸς ὀλίγου χρόνου ἐὰν ὁ νόμος αὐτὸς συνεχίσῃ ἰσχύων καὶ δι’ ἄλλους ἀνωτάτους λειτουργούς, ὅπως ὁ Κοντογιῶργος καὶ Δημητρίου.

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸν ἔκαμαν Γενικὸν Διευθυντήν.

§89Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Δι’ ἐξαιρέσεως τοῦ νόμου. Ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄριστοι, καὶ διὰ τοὺς ὁποίους δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος ἡ ἀναπλήρωσις, ἐξῆλθον τῆς ὑπηρεσίας. Ἡ Ἑλλὰς ἔχασεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, ἀνωτάτους λειτουργούς, τὸν κ. Βερναρδῆν, Δαλαμάγκαν, Φράγκον καὶ Ἐπίμπην, ὁ ὁποῖος ἔλαβε θέσιν δι’ ἐξαιρέσεως τοῦ νόμου. Τὸ κράτος ἔχασεν ὑπαλλήλους ὅπως τὸν Ἀντωνόπουλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων, τὸν Ζαννίδην καὶ Ραζῆν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας καὶ πολλοὺς ἄλλους, τοὺς ὁποίους θὰ ἴδωμεν ἐν τῇ προόδῳ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν ἐξαντλεῖται ἐκεῖ, ἀλλὰ ὁλοκληροῦται μὲ τὸ πῶς ἔγινε καὶ διατὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον. Διότι αὐτὸ τὸ νομοθέτημα, κύριοι, δὲν θὰ εἶναι μόνον εἰς τὰς χεῖρας τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Παρέχει ἐλεύθερον στάδιον δι’ οἱανδήποτε κυβέρνησιν, καὶ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ εἶναι ἐξ ἀντικειμένου καλὸν ἢ ἐξ ἀντικειμένου κακόν. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε ἀνάγκην ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου κρίσιν. Ἔχετε τὴν βεβαίωσιν ἐφημερίδων, αἱ ὁποῖαι ἐκφράζουν τὴν κοινὴν συνείδησιν, ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει τὰς ἀπόψεις τῆς μεγίστης πλειοψηφίας τοῦ κοινοῦ, τοῦ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἀναγνωστικὸν κοινὸν τῆς Ε.Κ. Καὶ ἔχετε μίαν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία τιμᾷ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῆς ὑποστηρίξεώς της, καὶ ἡ ὁποία ἐκφράζει τὰς ἀπόψεις του ἐπὶ τῆς πολιτικῆς καταστάσεως τῆς ἐσωτερικῆς καὶ τῆς ἐξωτερικῆς. Ἡ ἐφημερὶς ἔγραφε πρὸ ὀλίγον μηνῶν «δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι πέραν τῶν ἐπὶ μέρους ἀτυχημάτων ποὺ ἐπέτρεψαν νὰ ἀναδυθοῦν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ὡς δείγματα ἀλλαγῆς ἕνα– δύο ἁμαρτωλὰ μορμολύκεια ἀκόμη καὶ ἕνα παράγοντα δοσίλογον καθὼς ἐπίσης καὶ μερικοὶ ἀπίθανοι τύποι διὰ τοὺς ὁποίους ὁ ἴδιος ὁ Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἀνευρέθησαν εἰς τὴν λαχαναγοράν, τὸ χειρότερον εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι διαθέτει ἑνιαῖα καὶ σταθερὰ κριτήρια κατὰ τὴν ἐπιλογὴν τῶν προσώπων. Ἄλλοτε ἐμφανίζεται παραγνωρίζουσα τὴν ἀνεπάρκειαν καὶ τὴν ἀναξιότητα τῶν ἐπιλεγομένων προσώπων διότι συμβαίνει νὰ πρόσκεινται εἰς τὸ κόμμα ἢ εἰς τὸ κυβερνητικὸν περιβάλλον. Καὶ ἄλλοτε ἐπιδεικνύει πολιτικὴν καὶ κομματικὴν μακροθυμίαν ὑπερχριστιανικήν». Καὶ καταλήγει εἰς ἄλλο ἄρθρον νὰ λέγῃ «οὔτε κράτος δικαίου ἐπραγματοποιήσαμεν, οὔτε κἂν ἕνα εὐπρεπὲς κομματικὸν κράτος». Ἄλλη ἐπίσης ἐφημερὶς κυβερνητική, ἐκφράζουσα ἐπίσης τὰς ἀπόψεις μιᾶς μεγίστης μερίδος τῆς Ε.Κ. τὸ «Βῆμα» ἔγραφε ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς τὰ ἑξῆς: «(Ἡ Κυβέρνησις) παρεσύρθη προσφάτως ἀπὸ τὴν ἀνάγκην νὰ ἱκανοποιήσῃ κατὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον τρόπον πολιτικὰ πρόσωπα φιλικῶς προσκείμενα εἰς αὐτὴν ἢ ἀποτελοῦντα μέλη της». Δὲν θὰ παρακολουθήσω τὸν ὑπαινιγμόν, οὔτε ἔχω ἀνάγκην ἐξηγήσεως. Τὸ γεγονός, νομίζω, παραμένει βεβαιωμένον ἀναμφισβητήτως, ὅτι κατὰ τὴν κοινὴν συνείδησιν ὄχι μόνον τὴν ἰδικήν μας ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδικήν σας, ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐγένετο κατὰ κριτήρια κομματικά, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραγνωρίσητε καὶ ἀμφισβητήσητε. Καὶ μὲ αὐτὸ φθάνω, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου. Πράγματι ἡ ἀναστάτωσις ἡ ὁποία προῆλθεν καὶ θὰ προέλθῃ καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου εἰς τὰς Δημοσίας Ὑπηρεσίας, ἔθιξε αὐτὰ ταῦτα τὰ θεμέλια τοῦ ὠργανωμένου πολιτικοῦ μας βίου. Δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν αἱ συνέπειαι τῆς ἐκθεμελιώσεως προκύψουν ἀμέσως, ἐὰν σήμερον κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ 1965 προκύψουν, ἢ ἐπὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἢ κατὰ τὴν διάρκειαν ἄλλων ἐτῶν ἢ ἄλλων Κυβερνήσεων. Αἱ συνέπειαι αὗται προῆλθον καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν συνείδησιν καὶ τὴν ψυχὴν ὅλων τῶν Δημοσίων Λειτουργῶν, καὶ ἀνοίγουν διάπλατα ὅλας τὰς δικαιολογίας καὶ ὅλας τὰς προφάσεις καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ συνεχίσουν ἐνδεχομένως τὸ ἔργον σας καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἔχουν ἴσως τὴν ἰδικήν σας εὐθιξίαν ἀλλὰ θὰ προχωρήσουν καὶ αὐτοί, εἰς τὸν δρόμον τῆς κατεδαφίσεως ἑνὸς θεμελίου τοῦ δημοσίου βίου τῆς Ἑλλάδος. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς ἐκθεμελιώσεως, κύριοι, διαμαρτυρόμεθα μὲ ὅλην μας τὴν ψυχὴν καὶ ἐπικαλούμεθα τὴν φρόνησιν καὶ τὸν πατριωτισμὸν τῆς Κυβερνήσεως νὰ θελήσῃ νὰ σταματήσῃ τὸ κακὸν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ποὺ εἶναι δυνατὸν ἀκόμη νὰ σταματήσῃ, ἀδιαφοροῦσα διὰ τὸ ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ψυχολογικαὶ ἢ αἱ κομματικαὶ ἐπιπτώσεις του. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογοῦμεν τὰ πάντα, νὰ καταστρέφωμεν, ὅ,τι ἔχει ὑπάρξει, ὅ,τι ἔχουν σεβασθῆ γεννεαὶ ὁλόκληροι Ἑλλήνων μόνον καὶ μόνον μὲ τὴν ἐπίκλησιν δημοκρατικῶν ἀξιωμάτων, τῶν ὁποίων ἀρχόμενος τοῦ λόγου, νομίζω, ὅτι ἀπέδειξα ἐπαρκῶς τὸ ἕωλον. Δὲν εἶναι δημοκρατία τὸ ἀνανεώνειν διαρκῶς καὶ κατεδαφίζειν. Δημοκρατία εἶναι πρὸ πάντων τὸ δημιουργεῖν ἕνα εὔρυθμον ἔννομον πολιτικὸν βίον ὅπου ἕκαστος ἔχει τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις του, διὰ τῶν ὁποίων καὶ περιστέλλονται αἱ ὑποχρεώσεις καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ ἄλλου. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν Δημοκρατίαν οἱ Ἕλληνες καὶ ἐκεῖνοι ποὺ σᾶς ἐψήφισαν καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ἐψήφισαν ἡμᾶς, ἀνέμενον νὰ ἴδουν στερεουμένην. Καὶ ὅτι δὲν τὴν βλέπουν στερεουμένην, ἀλλὰ βλέπουν μόνον καὶ μόνον νὰ γίνεται ἐπίκλησις τοῦ ὀνόματος τῆς Δημοκρατίας καὶ συγχρόνως ἡ κατασπίλωσις τῆς ἐννοίας τῆς Δημοκρατίας διὰ νομοθετημάτων τοιούτων, εἶναι ἱκανὸν νὰ κλονίσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην ἐπὶ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἰδικήν σας. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἡ κατεδάφισις εἶναι εὔκολος, ἀλλὰ ἡ δημιουργία καὶ ἡ θεμελίωσις εἶναι ἔργον βαρύ. Καὶ ἐπειδή, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ αἰσιόδοξος αὐτὴ πρόβλεψις, ταχέως θὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς τὸ βάρος τῶν τοιούτων εὐθυνῶν, θὰ ἤθελον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ μᾶς ἐπιρρίψῃ μαζὶ μὲ ὅλα τὰ ἄλλα καὶ αὐτὴν τὴν μεγάλην φροντίδα. (Χειροκροτήματα).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ράλλης, ἔχει τὸν λόγον.

§91Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγεννήθη τὸ θέμα ἐὰν κατὰ τὴν ἐπανεξέτασιν νομοθετικῶν Διαταγμάτων δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν. Κατὰ τὸν ἐκπρόσωπον τῆς ΕΔΑ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοιαύτη κρίσις ἐπ’ αὐτῶν. Θὰ διηρωτώμην ὅμως ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ποίαν ἔννοιαν ἔχει τὸ ἄρθρον 35 τοῦ Συντάγματος, ὅταν ἐπιτρέπῃ εἰς 15 βουλευτὰς νὰ ἐπαναφέρουν πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, Νομοθετικὰ Διατάγματα, ψηφισθέντα ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Διότι ἐὰν δὲν ἐπετρέπετο ἡ κρίσις, τότε ἡ ἐπαναφορὰ αὐτῶν εἰς τὴν Βουλὴν θὰ εἶχε καθαρῶς πλατωνικὸν χαρακτῆρα, δεδομένου, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἡ ὁποία κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον ἐψήφισεν ταῦτα, θὰ τὰ ἐπικύρωνε καὶ πάλιν. Οὔτε ἐπίσης ἡ ἐπανάληψις τῶν ὅσων ἐλέχθησαν κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον ἔχει νόημα. Ἀξίαν ἔχει ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐν ὄψει τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν θὰ θελήσῃ νὰ τὰ διατηρήσῃ ἢ νὰ τὰ διορθώσῃ ἢ καὶ νὰ τὰ ἀκυρώσῃ ἀκόμη. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν γενικὴν ἐφαρμογὴν τῆς 35ετίας ἀπὸ ἀπόψεως ἰδικῆς μας ἦτο ἀρκετὴ ἡ ἀνάπτυξις τῆς θέσεώς μας τόσον ἐκ μέρους τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας, ὅσον καὶ τοῦ Προέδρου κ. Πιπινέλη. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀπόλυσις 700 ἢ χιλίων ὑπαλλήλων ἡ ὁποία ἐπέφερεν πλῆγμα εἰς τὸν κρατικὸν μηχανισμόν. Μεγαλύτερον πλῆγμα ἐπέφερεν ἡ φοβία ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἡ ἀναστάτωσις, ἡ ὁποία προεκλήθη μὲ τὰς γενομένας προαγωγὰς καὶ μετατάξεις. Μοῦ κατηγγέλθη, ὅτι μεταταγέντες ἀπὸ τῆς κεντρικῆς, εἰς περιφερειακὰς ὑπηρεσίας παραμένουν μετέωροι καὶ μισθοδοτοῦνται χωρὶς νὰ προσφέρουν ὑπηρεσίαν. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ κλείσω τὸ κεφάλαιον αὐτό, ἐὰν δὲν ἐπαναλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, ὅτι καὶ πάλιν ἡ κυβερνητικὴ πλευρὰ εὗρε τὴν εὐκαιρίαν ἀναθέματος κατὰ τοῦ σώματος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἠκούσαμεν τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας, ἀγαπητὸν κατὰ τὰ ἄλλα συνάδελφον καὶ βουλευτὴν τῆς ἰδίας μὲ ἐμὲ περιφερείας, νὰ φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον νὰ ὁμιλήσῃ περὶ ἀποζημιώσεως τοῦ αἵματος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὑπὸ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἱεραρχίας. Καὶ ἐρωτῶ: Οἱ Διευθυνταί, οἱ Γυμνασιάρχαι καὶ οἱ λοιποὶ ἐκπαιδευτικοὶ λειτουργοὶ ἐπὶ βαθμῷ διευθυντοῦ, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν λόγῳ 35ετοῦς ὑπηρεσίας, ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπομυζοῦσαν τὸν ἱδρῶτα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ κατεπίεζον τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους; Συνεπῶς, καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν εἶναι ἄδικον τὸ ἀνάθεμα κατὰ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Μᾶς εἶπε καὶ κάτι ἄλλο ὁ ἀξιότ. κ. εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας. Ὅτι οἱ ἀπομακρυθέντες λαμβάνουν τοὐλάχιστον 50% περισσοτέρας ἀποδοχὰς ἐκείνων ποὺ ἐλάμβανον ὅταν ἦσαν ἐν ἐνεργείᾳ. Καὶ τὸν ἠρώτησα ἀφελῶς: Τότε διατὶ παραιτοῦνται καὶ οἱ σήμερον ὑπηρετοῦντες; Ἀλλ’ ἐκεῖ εἶναι τὸ θέμα; Πόσα θὰ λάβῃ ὁ ὑπάλληλος; Ἢ ὅτι θὰ ἔχουν τὴν τιμὴν νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των, ὅπως ἄλλοι εἰς ἄλλους τομεῖς, οἱ βουλευταὶ εἰς τὸ Κοινοβούλιον, οἱ στρατιωτικοὶ εἰς τὸν στρατὸν καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Ν. Δ. περὶ 35ετίας ἐπέμεινα ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 5 ἡ ὁποία προέβλεπε τὴν διάλυσιν τῶν Συμβουλίων τῶν δημοσίων Ὀργανισμῶν. Ἐπέμεινα νὰ ἐξαιρεθοῦν τὰ αἱρετὰ Συμβούλια. Καὶ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐδέχθη νὰ περιλάβῃ ρητὴν διάταξιν εἰς τὸ ἄρθρον 5, ὅτι τὰ πάσης φύσεως αἱρετὰ συμβούλια δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου τούτου, ἐν τούτοις διελύθη αἱρετὸν συμβούλιον καὶ τὰ μέλη του ἀντικατεστάθησαν μὲ φίλους — δὲν θέλω νὰ χρησιμοποιήσω ἄλλην λέξιν — τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ.

§92Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, νὰ εἶσθε πλέον συγκεκριμένος.

§93Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐσπεύσατε, κ. Ὑπουργέ, διότι, βεβαίως εἶχα σκοπὸν νὰ γίνω συγκεκριμένος. Δὲν συνηθίζω νὰ καταγγέλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀορίστως καὶ ἀνωνύμως. Πρόκειται περὶ τοῦ Δ. Συμβουλίου τοῦ ΤΕΒΕ. Τὸ Συμβούλιον τοῦτο δὲν διορίζεται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν Ἐργασίας. Δὲν διωρίζετο ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Ἀλλά, βάσει τοῦ καταστατικοῦ του, ἐκλέγεται ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ τῶν βιοτεχνῶν. Ἡ τελευταία σύνθεσίς του ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ΕΡΕ, ἡ ὁποία καὶ διετηρεῖτο διότι δὲν εἶχε λήξει ἡ θητεία του, ἢ μᾶλλον ἡ τελευταία ἐκλογή του περιελάμβανε τὸν Πρόεδρον τοῦ ἐπαγγελματικοῦ ἐπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, τοῦ ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς, τῆς Καβάλας, Ἡρακλείου, Πατρῶν κλπ. Κατὰ σύμπτωσιν, ἀρκετοὶ ἀπὸ τοὺς αἱρετοὺς αὐτοὺς συμβούλους τοῦ ΤΕΒΕ δὲν ἦσαν φίλοι τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως. Καὶ τοὺς κατήργησεν ἡ ἰδική σας Κυβέρνησις. Ἀντ’ αὐτῶν δέ, διώρισε προσωπικούς του φίλους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Δηλαδή, ἐκάματε δύο σφάλματα. Ἀφ’ ἑνὸς κατηργήσατε ἀρκετὰ συμβούλια καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὡς νεώτεροι Κροῖσοι, ἐφάγατε τὰ παιδιά σας.

§94Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἴδω τὸ θέμα ἐγγύτερον. Καθόσον γνωρίζω ἐν πάση περιπτώσει τὰ μέλη τὰ ὁποῖα ἀναφέρατε εἶναι ἐκ τοῦ νόμου μέλη τοῦ Συμβουλίου τοῦ ΤΕΒΕ.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐμμέσως αἱρετά.

§96Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Ἐπ’ αὐτοῦ διηυκρινίσθησαν αἱ ἀπόψεις κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου καὶ ἀπεδώσαμεν σαφῆ εἰκόνα.

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἡ μία ἄποψις καὶ ἡ ἄλλη βεβαίως ἔχουν δημοκρατικὴν βάσιν. Δημοκρατικώτατον εἶναι νὰ ὁρίζῃ ὁ νόμος, ὅτι οἱ τάδε θὰ εἶναι μέλη τοῦ Συμβουλίου, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ποῖοι θὰ εἶναι ἑκάστοτε οἱ τάδε, διότι ἔρχεται ὁ ἴδιος ὁ κόσμος τὸν ὁποῖον ἐκπροσωποῦν καὶ τοὺς ἐκλέγει. Ἑπομένως, ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ἀπολύτως αἱρετὸν τὸ Συμβούλιον ἐάν, ἔστω καὶ ἐκ τοῦ νόμου, εἶναι οἱ Πρόεδροι ὡρισμένων Ἐπιμελητηρίων μέλη τοῦ Συμβουλίου.

§98Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν πρόκειται περὶ αἱρετῶν Συμβούλων καὶ οὐδὲν δικαίωμα ὑπάρχει ἀντικαταστάσεως αἱρετῶν μελῶν, τὰ ὁποῖα προβλέπει ὁ νόμος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτό, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ Συμβούλιον τοῦ ΤΕΒΕ, ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς Ἐργασίας, τὸ ἀντικατέστησε διὰ προσωπικῶν του φίλων. Καί, ἐπαναλαμβάνω, ἐξελέγετο ἀπὸ τὰ ἐπαγγελματικὰ καὶ βιοτεχνικὰ ἐπιμελητήρια, ἦτο ἄμμεσος ἡ ἐκλογή του, ἦτο καθαρῶς αἱρετὸν Συμβούλιον.

§99Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο ἐντελῶς ἐμμέσως. Ἀπὸ τὶς ἑκατοντάδες τῶν ἀντιπροσώπων ἐξελέγοντο μόνον περὶ τοὺς 100, οἱ ὁποῖοι ἐμμέσως ὕστερα ἐξέλεγον τὴν διοίκησιν. Καὶ αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ πάγιον αἴτημα τῶν τάξεων αὐτῶν ὅταν ἐζήτουν νὰ ἐξυγιανθῇ ἡ συνδικαλιστική των ὀργάνωσις.

§100Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ διακοπὴ τοῦ κ. συναδέλφου, ἦτο ἀτυχεστάτη. Δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν εἶναι ἔμμεσος ἢ ἄμεσος. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ τὸ προηγούμενον νομοθέτημα ὁ Δήμαρχος ἐξελέγετο ἐμμέσως δὲν ἦτο αἱρετός, κ. συνάδελφοι. Δὲν ἦτο αἱρετὸς κ. συνάδελφοι, τὶ ἦτο διορισμένος; Ἡ διάκρισις δὲν εἶναι ἂν θὰ εἶναι τὸ Σῶμα τῶν ἐκλεκτόρων 200 ἢ 2000, ἡ διάκρισις εἶναι μεταξὺ διοριζομένων καὶ ἐκλεγομένων. Τὸ γεγονός, ὅτι θὰ σᾶς ἀναφέρω 5 πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἦσαν Πρόεδροι 5 ἐπιμελητηρίων ἀντιστοίχως τοῦ Κράτους, δὲν σᾶς πείθει καὶ μόνον τὸ γεγονός, ὅτι αὐτοὶ ἦσαν αἱρετὰ μέλη τῆς τάξεως; Καὶ σᾶς προσθέτω καὶ τοῦτο: Δὲν ἀρκεῖ τὸ γεγονός, ὅτι ἦσαν πρόεδροι τῶν ἐπιμελητηρίων; Ἐπὶ πλέον ἐξελέγησαν εἰδικῶς ὡς μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΤΕΒΕ, ἐνῷ σήμερον δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ ΤΕΒΕ συνδικαλιστικὸν στέλεχος τῆς τάξεως τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν καὶ ἂν θέλετε καὶ συνέχειαν, δὲν εἶχα σκοπὸν νὰ τὸ εἴπω, δι’ αὐτὸ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ κατάντημα νὰ αὐξάνωνται αἱ συντάξεις καὶ νὰ ἐξαιροῦνται τῆς αὐξήσεως οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ οἱ βιοτέχναι, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς πόλεις κάτω τῶν 2.000 κατοίκων. Ἂν ἦσαν αἱρετοὶ Σύμβουλοι δὲν θὰ τολμοῦσαν νὰ εἰσηγηθοῦν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας τοιαῦτα παράδοξα καὶ ἄδικα εἰς βάρος τῶν ἠσφαλισμένων, οἱ ὁποῖοι καταβάλλουν τὴν ἰδίαν εἰσφοράν. Τὴν ἰδίαν εἰσφορὰν καταβάλλει ὁ ἠσφαλισμένος τοῦ ΤΕΒΕ ὁ ὁποῖος κατοικεῖ εἰς πόλιν ἄνω τῶν δύο χιλιάδων κατοίκων καὶ ὁ ἄλλος ποὺ κατοικεῖ εἰς πόλιν κάτω τῶν δύο χιλιάδων κατοίκων. Καὶ ἂν θέλετε καὶ ἄλλα παράδοξα σᾶς ἀναφέρω, τὰς ἐπαγγελίας περὶ δῆθεν διπλασιασμοῦ τῶν συντάξεων. Εἴδομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἔφθασεν ἡ σύνταξις τοῦ ΤΕΒΕ εἰς 3.000, εἰς ποίαν; Εἰς τὴν 5ην κλάσιν· ποῦ τὰ λέγουν αὐτά; Διὰ νὰ φθάσουν εἰς τὴν 5ην κλάσιν καὶ νὰ πάρουν 3.000 πρέπει νὰ περάσουν 25 χρόνια ἀπὸ σήμερον. Καὶ ὅταν λέγουν, ὅτι αὐξάνουν τὰς συντάξεις τοῦ ΤΕΒΕ καὶ φθάνουν τὰς 3.000 ἐξαπατοῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Μόνον τῆς πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως αὐξάνονται, αἱ ἄλλαι εἶναι θεωρητικαὶ θὰ αὐξηθοῦν ἀπὸ τὸ 1980. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς νομίζω, ὅτι ὑπῆρξεν ἀτυχεστάτη ἡ ἀντικατάστασις τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΤΕΒΕ. Ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως δὲν ἀνήκει εἰς τὴν ΕΡΕ ὁ κ. Χαλκιαδάκης τῆς Καβάλας καὶ ὁ κ. Κ. Καβασιάδης, εἶναι στελέχη τοῦ Κέντρου, καὶ στενοὶ φίλοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐργασίας.

§101ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Λαμπρινάκος;

§102Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφήσατε τὸν Λαμπρινάκον, ἔχει ἀποθάνει πρὸ δύο ἐτῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ὥρα παρῆλθεν, γνωρίζω, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀκυρωθῇ τὸ Ν. Δ. καὶ τὴν πλειοψηφίαν ἔχετε καὶ τὴν ἀπαραίτητον συμπαράστασιν τῆς ΕΔΑ διότι ἐγένετο καὶ σήμερον ἡ δήλωσις ὑπὸ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐκπροσώπου τῆς ΕΔΑ.

§103Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην.

§104Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Διατὶ δὲν τὸ ἐλέγατε, ὅτι δὲν τοὺς ἔχετε ἀνάγκην ὅταν σᾶς τὴν ἔδιδον; Ἔπρεπε νὰ σηκωθῆτε καὶ νὰ εἰπῆτε, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τῆς ἐπικουρίας σας.

§105Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὅταν σᾶς λέγει ἕνας καλημέρα, τοῦ λέγετε, ὅτι δὲν τὴν δέχεσθε;

§106Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ καλημέρας, ἐδῶ ἐκπροσωποῦμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ κρίνομεν τὰς τύχας του. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω, ὅτι πέραν τοῦ θέματος τῆς 35ετίας, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ προβῇ εἰς τὴν λύσιν τοῦ θέματος τοῦ μισθολογικοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν συνταξιούχων. Μόνον ἔτσι θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἴπῃ, ὅτι ὑπάρχει συνέπεια πρὸς τὰς προεκλογικὰς ὑποσχέσεις.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§108Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἐχρειάζετο μία συνεδρίασις διὰ νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις τῆς Ε.Ρ.Ε. διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ν. Δ. περὶ τριακονταπενταετίας. Καὶ τοῦτο διότι εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι ἡ διοίκησις ἔχει γίνει τύραννος τοῦ λαοῦ καὶ συνάμα παγιδεύει τὴν πολιτικὴν ἐξέλιξιν τῆς χώρας μας. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν πολλῶν συναδέλφων οἱ ὁποῖοι πολλὲς φορὲς ἐνεπλάκησαν εἰς τὰ γρανάζια τῆς γραφειοκρατίας διὰ νὰ λύσουν ἕνα αἴτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Αἰτία τῆς κακοδαιμονίας αὐτῆς, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπῆρξε τὸ Σῶμα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡ βασικὴ αἰτία θὰ πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ — καὶ ἔχει τοῦτο ἐπισημανθῆ — εἰς τὴν κορυφὴν τῆς διοικήσεως. Εἶναι οἱ μανδαρίνοι κοινῶς ἐπιλεγόμενοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταφέρει νὰ κυριαρχήσουν ἐπὶ τοῦ ὑπολοίπου Σώματος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Βεβαίως ὑπῆρξαν καὶ ὑπάρχουν εὐθῦναι καὶ ἀπὸ κυβερνητικῆς πλευρᾶς, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε τὰ ἀπαιτούμενα ἐκεῖνα μέτρα, ὥστε νὰ δύνανται καὶ οἱ ὑπόλοιποι ὑπάλληλοι νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὴν ἀποστολήν των. Ἐὰν λοιπὸν ἐκεῖ τοποθετηθῇ τὸ θέμα, καὶ ἐφ’ ὅσον δεχόμεθα, ὅτι τὸ νομοθετικὸν τοῦτο διάταγμα ἔρχεται νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ πρόβλημα, τότε πάντες θὰ πρέπει νὰ ταχθῶμεν ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ διατάγματος αὐτοῦ, πλὴν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν παραταξιακὰ συμφέροντα ἐκ τῆς ἀνατροπῆς του. Τὸ δεύτερον θέμα, εἶναι ἡ ἔκτασις τῆς ἐπεμβάσεως συνεπείᾳ τοῦ κρινομένου Ν. Δ)τος. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας παράταξιν διετυπώθησαν ἐπιφυλάξεις. Ὡς ἐνθυμῆσθε ἀντετάχθημεν κατὰ τῶν ἐξαιρέσεων, αἱ ὁποῖαι περιελήφθησαν εἰς τὸ νομοθετικὸν τοῦτο Δ)γμα. Ἀλλά, κ.κ. βουλευταί, καὶ ὁ τρόπος ἐφαρμογῆς τοῦ νομοθετικοῦ τούτου Δ)τος, δὲν εἶναι ὁ ἐνδεδειγμένος. Αἱ ἀμφιταλαντεύσεις τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, διὰ τὴν πλήρη ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετικοῦ τούτου διατάγματος κατατείνουν νὰ ματαιώσουν τὸν ὀρθὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοθετικὸν τοῦτο διάταγμα. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετικοῦ τούτου διατάγματος, διὰ νέου δὲ νόμου νὰ καταργήσῃ τὰς περιληφθείσας εἰς τὸ διάταγμα τοῦτο ἐξαιρέσεις καὶ νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἐφαρμογήν του καὶ εἰς τὰ Ν.Π.Δ.Δ. καὶ εἰς τὰς Τραπέζας. Τὰ ἀναπτυχθέντα, κ. Πρόεδρε, ἐπιχειρήματα διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ κρινομένου Ν. Δ. προκαλοῦν πράγματι ἔκπληξιν. Ἐλέχθη π.χ. ἀπὸ τὸν Πρόεδρον κ. Πιπινέλην, ὅτι διὰ τοῦ διατάγματος τούτου ἀπεκεφαλίσθη ἡ διοίκησις καὶ ποῖος θὰ εὑρεθῇ νὰ ἀντικαταστήσῃ τοὺς ἀπομακρυνομένους. Θεωρῶ, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, ἀποτελεῖ ὕβριν διὰ τὸ Σῶμα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Δὲν εἶναι ἆραγε εἰς θέσιν τὸ Σῶμα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ 85.000 δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ δώσουν στελέχη ἱκανὰ νὰ ἀντικαταστήσουν τοὺς 1.000 ἀπομακρυνομένους ἀνωτέρους δημοσίους ὑπαλλήλους; Ἀλλὰ τότε, ποῖον ἦτο τὸ ἔργον αὐτῶν τῶν μανδαρίνων; Δὲν ἐστάθησαν οὔτε ἱκανοὶ νὰ δημιουργήσουν τοὺς ἀντικαταστάτας των καὶ θὰ πρέπει συνεπῶς αὐτοὶ νὰ εἶναι αἰώνιοι; Αὐτὸ λοιπὸν τὸ ἐπιχείρημα ἀποτελεῖ ὕβριν καὶ δι’ αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς ἀπομακρυνομένους. Μοῦ ἔκαμεν ἐπίσης ἐντύπωσιν καὶ τὸ ἑξῆς ἐπιχείρημα τοῦ Προέδρου κ. Πιπινέλη. Εἶπεν ὁ κ. Πιπινέλης, ὅτι ἀσχέτως τοῦ περιεχομένου τοῦ διατάγματος, ἀσχέτως τῶν εἰδικωτέρων διατάξεων αὐτοῦ καὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐφαρμογῆς του, τὸ γεγονός, ὅτι ἐπιχειρεῖται μία μεταβολὴ ἐπὶ τῶν ἰσχυσάντων ἀπὸ 100 καὶ πλέον ἐτῶν, ἀποτελεῖ νάρκην εἰς τὰ θεμέλια τῆς διοικήσεως. Πλέον ἀνάγλυφος αὐτοπεριγραφὴ τῶν ἀρνουμένων οἱανδήποτε ἀλλαγήν, δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ ὑπάρξῃ. Κατὰ τὴν ἀντίληψιν δηλαδὴ τοῦ κ. Πιπινέλη, πάντα ὅσα ἴσχυσαν ἀπὸ 100 ἐτῶν, ἀνεξαρτήτως ἐπιτυχίας των καὶ ἀνάγκης διατηρήσεώς των δὲν θὰ πρέπει νὰ θίγωνται, ἔστω καὶ ἐὰν διαπιστωθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀλλαγῆς των. Ὅταν, κ.κ. βουλευταί, ἐγένετο παραδεκτόν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἐκσυγχρονισθῇ ἡ διοίκησις σύμφωνα μὲ τὰς ἀνάγκας ποὺ ἐπιβάλλει ἡ κοινὴ ἀγορά, διότι ἀποφασιστικὸν ρόλον θὰ παίξῃ ἡ διοίκησις διὰ τὴν ἐπιτυχίαν αὐτοῦ τοῦ μέτρου, ὁ κ. Πιπινέλης, ἰσχυρίζεται, ὅτι οὐδεμία μεταβολὴ πρέπει νὰ ἐπιφέρωμεν, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ νάρκην εἰς τὰ θεμέλια τῆς διοικήσεως. Δὲν ἀντέχουν λοιπὸν τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ὑποστηρικτῶν τῆς ἀκυρώσεως τοῦ κρινομένου Ν. Δ)τος. Ἁπλῶς, ἀποκαλύπτουν τὴν ἐνδόμυχον πρόθεσίν των. Καὶ διὰ νὰ συνδυάσω καὶ ἐγὼ τὴν σημερινὴν συζήτησιν μὲ τὴν χθεσινήν, θὰ προσθέσω, ὅτι καὶ οἱ κίνδυνοι τοὺς ὁποίους χθὲς ἐπεκαλεῖτο ἡ ΕΡΕ καὶ οἱ κίνδυνοι τοὺς ὁποίους ἐπικαλεῖται σήμερον εἰς τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἀποβλέπουν. Δὲν ἐρευνᾶται ἐὰν ἡ μεταβολὴ αὐτὴ ἐξυπηρετῇ τὸ δημόσιον συμφέρον. Ἐρευνᾶται ἀπὸ τὴν ΕΡΕ μόνον ἐὰν ἡ μεταβολὴ αὐτὴ θὰ βλάψῃ τὰ παραταξιακά της συμφέροντα. Καὶ ὅταν ἡ ΕΡΕ βλέπῃ νὰ βλάπτωνται τὰ συμφέροντά της ὀνομάζει τὴν ἀλλαγὴν κίνδυνον τῆς διοικήσεως καὶ ἐπιδιώκει τὴν ματαίωσίν της. Εἶναι ἀνάγκη λοιπόν, ὅλοι νὰ ἀντιδράσωμεν εἰς τὰ σχέδια τῆς ΕΡΕ καὶ εἰς τὸν τρόπον τῆς ἀντιδράσεως εἶναι ἡ καταψήφισις τῆς προτάσεώς της. Ἡ ἰδική μας παράταξις, ὡς εἶπεν ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός μας, τίθεται ἐναντίον τῆς καταργήσεως τοῦ νομοθετικοῦ τούτου διατάγματος. Διατηρεῖ ὅμως ἐπιφυλάξεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον ἐφαρμογῆς τοῦ νομοθετικοῦ τούτου διατάγματος καὶ ἐπιμένει, ὅτι τὸ διάταγμα αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῶν Ν.Π.Δ.Δ. καὶ ἐπὶ τῶν Τραπεζῶν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ρουσόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§110Α. ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν πρώτοις ὑποχρεοῦμαι νὰ ἀφιερώσω ὀλίγας λέξεις εἰς ἕνα παρόμοιον θέμα. Τὸ ἀκόλουθον: Ἡ Βουλὴ εἶναι τὸ Ἀνώτατον Σῶμα τῆς Ἑλλάδος καὶ ὑποτίθεται, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι τὸ ὑπόδειγμα προσοχῆς καὶ ἠθικῆς τάξεως εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν θεμάτων, ἀπὸ τῶν μεγίστων μέχρι τῶν ἐλαχίστων. Παρετήρησα, ὅτι ἐγένετο λόγος περὶ τῶν δύο ὑπηρετησάντων, τοῦ πρώην νομικοῦ Συμβούλου τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ νῦν. Ἀποδοκιμάζω τὸν γενόμενον διασυρμὸν τῶν δύο προσώπων. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ διασύρωμεν τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ὡς πολῖται ἁπλοῖ, ἢ ὡς δημόσιοι λειτουργοὶ ἐργάζονται ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, κατὰ τοιοῦτον πρόχειρον τρόπον ἢ ὀργιζόμενοι, ἢ ἐκ πολιτικῶν λόγων. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ παύσῃ νὰ δίδῃ τοιαῦτα δείγματα, διότι ἔχομεν πολλὰ ἕως τώρα, καὶ ὀφείλομεν νὰ σεβώμεθα τὴν τάξιν τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς, ἐπαναλαμβάνω, ἀποδοκιμάζω τὸν διασυρμὸν τῶν δύο προσώπων ποίας θέσεις εἶχον, ποίους μισθοὺς εἶχον καὶ ἀσχέτως καὶ τοῦ χαμηλοῦ ἐπιπέδου τῶν συζητήσεων. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο πρέπει νὰ προσθέσω, ὅτι μοῦ κάμνει ἔκπληξιν, ὅτι κανεὶς ἐκ τῶν λαλησάντων μετὰ τόσης δριμύτητος, δὲν εἶπε κάτι τὸ σοβαρόν. Καὶ τὸ σοβαρὸν εἶναι, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως, κατὰ τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ σημερινοῦ, ὅτι δὲν ἔχει δύο θέσεις ἀλλὰ μίαν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἡ τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ ἐμμίσθου, καὶ συνεπῶς μένει ἄμισθος ἡ θέσις τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου. Μὲ ἐκπλήσσει τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι πολὺ σοβαρὰ θέσις καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀσκῆται ὡς δευτερεῦον ἔργον ἢ παρέργως. Σημειώνων τὴν παράλειψιν τοῦ ἀγορητοῦ ἐπὶ τούτου καὶ τὸ σημειώνω διότι εἰς τὴν Βουλὴν ἔχομεν λησμονήσει πολλὲς φορὲς τὴν ἠθικὴν τάξιν ἡ ὁποία πρέπει νὰ κρατῇ ἀλλὰ καὶ τὴν οὐσιαστικὴν τάξιν. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι αὐτό. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι Νομικὸς Σύμβουλος τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὁ Νομικὸς Σύμβουλος τῆς τάδε Τραπέζης καὶ νὰ ὑπηρετῇ ἀμισθί, ὡς ἐν παρέργῳ εἰς τὴν Προεδρίαν. Αὐτὸ δὲν τὸ εἶπε κανεὶς ἀπὸ σᾶς.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλέχθη.

§112Α. ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι διότι δὲν τὸ ἤκουσα. Ἴσως, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἐδόθη ὁ τόνος ὁ ἀνάλογος, διατὶ ἐτονίσθησαν ὅλα τὰ χαμηλὰ μέρη. Ἐπὶ τοῦ κυρίου θέματος, τοῦ νόμου τῆς 35ετίας ἐκ πρώτης ὄψεως, ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ὀρθὸς καὶ τὰ ἐπιχειρήματα ποὺ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Πράγματι ἦτο τὸ κοινὸν αἴτημα τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν εἰς τὰς ἰδίας θέσεις ἐπὶ μακρὸν χρόνον, κατόπιν τῆς καταλήψεως τῶν ἀνωτέρων θέσεων ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἀπὸ τὰ ἴδια πρόσωπα ἡ προώθησις τῶν ὑπαλλήλων. Ὡς πρόχειρος λύσις ἐξευρέθη αὐτό, ἐκ πρώτης ὄψεως. Ἐπίσης, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι χρειάζεται ἡ ἀνανέωσις τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων, τῶν προϊσταμένων, ἡ ἐνημέρωσις καὶ ὁ συγχρονισμὸς καὶ ὄχι ἁπλῶς εἰς μίαν κενὴν λέξιν. Προτείνω λύσιν οὐσιαστικήν, ὥστε νὰ γίνουν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Κράτους ἐνήμεροι τῆς σημερινῆς μεγάλης ἐποχῆς. Διότι εἴμεθα ὑπανάπτυκτοι καὶ γενικῶς καὶ κρατικῶς καὶ ὑπηρεσιακῶς καὶ μόνον προσωπικῶς, ὡς ἄτομα, εἴμεθα περίφημοι οἱ Ἕλληνες, ἀλλὰ δὲν εἴμεθα ἄξιοι νὰ δράσωμεν, ὡς σύνολον. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἢ δύο ἢ τρεῖς εἴμεθα, ὡς ἄτομα, ἐκλεκτοί οἱ περισσότεροι. Τὸ σύνολόν μας ὑποφέρει. Ἀκόμη καὶ ἡ σημερινὴ Βουλὴ διὰ μίαν ἀνάλογον ἐφαρμογὴν αὐτοῦ τοῦ κανόνος. Ἕκαστος ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων εἶναι πράγματι ὑπόδειγμα δυνάμεως καὶ ἱκανότητος. Ἐν τούτοις, ὡς Βουλὴ δὲν ἀποδίδομεν καὶ αὐτὸ τὸ ἀποδίδω εἰς τοῦτο, ὅτι τὸ μεγάλο μας λάθος διὰ τὴν σημερινὴν ἐποχήν, ὅπου τὰ θέματα εἶναι πολὺ ὑποκειμενικὰ καὶ πολὺ γενικώτερα τῶν ἀπόψεων ποὺ ἐκφράζουν οἱ βουλευταί, εἶναι, ὅτι οἱ βουλευταὶ εἶναι μέλη τῆς Βουλῆς καὶ ὑπεύθυνοι καὶ δεύτερον μέλοι τοῦ κόμματος. Οὐδέποτε ἐτονίσθη ἐπαρκῶς αὐτὸ εἰς τὴν παροῦσαν Βουλὴν καὶ ὀφείλει νὰ τονισθῇ εἰς τὴν ἠρεμίαν τῆς σημερινῆς πρωϊνῆς συνεδριάσεως. Ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι ἐκ πρώτης ὄψεως εἶναι ὀρθὸν τὸ νομοσχέδιον, διότι ἱκανοποιεῖ τὴν τάσιν τῆς ἀλλαγῆς, τὴν τάσιν τοῦ νὰ προωθηθοῦν οἱ καθυστεροῦντες ὑπάλληλοι. Ἐὰν πράγματι ὑπάρξῃ ἀντικειμενικὴ ἡ ἐφαρμογή του. Ἐγὼ διαφωνῶ εἰς τὸν ὅρον τῶν «ἐπὶ θητείᾳ Γενικῶν Διευθυντῶν». Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς εἶναι ἡ ἀνωτέρα βαθμίς. Ὀργανικῶς ἀποτελεῖ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς μέλος τοῦ μονίμου προσωπικοῦ τῶν δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. Εἶναι παράδοξος ὁ συλλογισμός, ὅτι δὲν ὀφείλει νὰ γίνῃ τίποτε. Ἀπὸ συνταγματικῆς πλευρᾶς, λυποῦμαι ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀντισυνταγματικόν, διότι ὑπάρχει εἰς δύο κύρια μέρη του. Πρῶτον, ὅτι εἰσάγεται ἡ ὑπηρεσιακὴ ἡλικία, ἐνῷ ἡ συνταγματικὴ διάταξις τῆς μονιμότητος ἐννοεῖ τὸ ὅριον ἡμερολογιακῆς ἡλικίας. Ἐὰν θέλετε νὰ κατεβάσωμεν τὸ ὅριον τῆς ἡμερολογιακῆς ἡλικίας, θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ συζητήσωμεν. Δὲν δέχομαι αὐτὴν τὴν μεταβάπτισιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ εἰς «ἐπὶ θητείᾳ». Συνεπῶς, πάσχει συνταγματικῶς ὁ νόμος καὶ ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς εἰσαγωγῆς τῆς ὑπηρεσιακῆς ἡλικίας εἰς ὡρισμένους βαθμούς. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματικὸς ὁ θεσμὸς τοῦ ἐκτάκτου ἢ ἐπὶ θητείᾳ Γεν. Διευθυντοῦ, διότι ὁ Γεν. Διευθυντὴς εἶναι ὀργανικὴ θέσις μονίμου ὑπαλλήλου καὶ συνταγματικῶς πάσχει κατὰ τοῦτο ὁ νόμος. Ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρας οὐσίας τὸ θέμα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πάσχει ἀπὸ τὸν πληθωρισμόν, ἀπὸ τὴν συμφόρησιν καὶ πάσχει κυρίως ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν τῆς συνειδήσεως τῆς παραγωγικότητος. Δὲν εἶναι τὰ τυπικὰ κριτήρια, τὰ ὑπηρεσιακά. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ παραλείψωμεν τὸ καθῆκον τοῦ βουλευτοῦ νὰ ἀποφύγωμεν σπιλώσεις ἀνθρώπων, εὑρισκομένων εἰς τὰς τελευταίας στιγμὰς τῆς ὑπηρεσιακῆς των ζωῆς. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τοὺς δώσωμεν τὸν τίτλον τοῦ μανδαρίνου. Ἠμπορεῖ νὰ ἦσαν μανδαρίνοι. Ὠφείλομεν νὰ συγκαλέσωμεν τὰ συμβούλια νὰ τοὺς τιμωρήσωμεν. Νὰ τοὺς περάσωμεν ἀπὸ τὰ συμβούλια μελετῶν, ἐκτὸς ἂν καταβιβάσωμεν τὸ γενικὸν ὅριον. Ἀλλὰ τὸ κυριώτερον εἶναι ἡ ἔλλειψις συνειδήσεως παραγωγικότητος. Γνωρίζετε τὸ πλῆθος τῶν ὑπαλλήλων ποὺ ὑπηρετοῦν καὶ τὸ ποικιλόμορφον τῶν Ὑπηρεσιῶν. Πρῶτον, πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ὅλοι καὶ πρέπει νὰ τονισθῇ ἐδῶ αὐτό, διότι δὲν εἶναι ἡ Ε.Κ. ποὺ ὑστερεῖ, ὑστεροῦμεν ὅλοι, φοβοῦμαι, ὅτι καὶ ἡ ἀριστερὰ πτέρυξ δὲν ὑστερεῖ εἰς τοῦτο, διότι προέρχεται ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν πολιτικὴν πρόσφατον ἱστορίαν. Δὲν εἶναι τὸ κύριον κριτήριον, τὸ τυπικὸν ἢ ἐπίκαιρον ἢ τὸ πρόχειρον, τὸ ὁποῖον μεταχειριζόμεθα. Δὲν ἔχομεν τὴν ἔννοιαν, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ εἶναι παραγωγικόν, νὰ ἀποδίδῃ, νὰ ἐργάζεται. Πλῆθος ὑπηρεσιῶν θὰ ἠμποροῦσαν νὰ καταργηθοῦν. Νὰ καταργήσῃ πρῶτον, τοὺς περιττοὺς μισθοὺς καὶ δεύτερον νὰ δημιουργήσῃ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ θὰ μεταφερθοῦν εἰς παραγωγικὰς ἐργασίας. Ποῦ εἶναι ἡ συνείδησις τῆς παραγωγικότητος; Χιλιάδες ὑπηρεσίαι γράφουν χαρτιά. Εἶπον κἄποτε, ὅτι ἀπὸ τοὺς ἑπτὰ Ἕλληνας ὁ εἷς ἐργάζεται παραγωγικὰ καὶ συντηρεῖ τοὺς ἄλλους ἕξ. Ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἓξ οἱ τρεῖς δὲν ἐργάζονται καὶ οἱ ἄλλοι τρεῖς ἐργάζονται, ἐμποδίζοντες τὸ ἔργον τοῦ ἑνός, ὁ ὁποῖος τοὺς συντηρεῖ. Ἰδοὺ ἡ κατάστασις τοῦ Κράτους καὶ τῆς χαμηλῆς παραγωγικότητος. Δι’ αὐτὸ εἶναι ἡ Ἑλλὰς εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, δι’ αὐτὸ εἴμεθα εἰς τὸ ⅒ τῆς προόδου, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχωμεν. Ἐντὸς 10ετίας πρέπει νὰ διπλασιάσωμεν τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα, ἀφοῦ ἀλλάξωμεν νοοτροπίαν. Πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς παραγωγικωτέραν ἐργασίαν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι οἱ βουλευταί. Καὶ τέλος, ἀνεφέρθη πολὺ ὀρθῶς, ὅτι τὸ θέμα τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων εἶναι μέγα. Καὶ τοὺς δίδομεν, κατὰ κἄποιον τρόπον κάτι μικροϊκανοποιήσεις, κάμνομεν ἕνα νόμον τριακονταπενταετίας, διὰ νὰ ἀποσυμφορήσωμεν, νὰ πάρουν μερικὰς προαγωγὰς ὡρισμένοι ὑπάλληλοι. Καὶ ποία εἶναι ἡ οὐσία; Πῶς θὰ ἐργασθοῦν οἱ ὑπάλληλοι, ὅταν δὲν ἀμείβωνται; Ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε, μία οἰκογένεια, διὰ νὰ ζήσῃ σήμερον εἰς τὴν Ἀθήνα χρειάζεται 6–7 χιλιάδας δραχ. τὸν μῆνα. Πῶς θὰ ζήσῃ ὁ ἐργάτης ἢ ὁ δημόσιος ὑπάλληλος ἢ ὁ Τμηματάρχης μὲ τὶς 3.000 δραχ. τὸν μῆνα; Πῶς δὲν τὸ ἀντιμετωπίζομεν τὸ θέμα αὐτό; Ποῖα εἶναι ἡ ἀνταπόδοσις ποὺ τοὺς κάμνομεν, ἡ ὁποία μᾶς ἱκανοποιεῖ καμμιὰ φορὰ ἐκ πρώτης ὄψεως. Ἐκ πρώτης ὄψεως ἐλύσαμε τὸ θέμα τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Θὰ δώσητε διπλάσιον μισθόν. Πῶς θὰ τοὺς δώσητε ἂν δὲν αὐξήσητε τὴν παραγωγικότητα; Ὁ Διευθυντὴς παίρνει 7.000. Ἕνας ἀξιοπρεπὴς καθηγητὴς θέλει 15.000. Καὶ ποῖα προβλήματα εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ λύσωμεν μὲ αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν; Κύριοι συνάδελφοι, πῶς δὲν ἀντιμετοπίζομεν τὸ κύριον θέμα καὶ πῶς πᾶμε εἰς αὐτὴν τὴν διαφυγήν, τὴν παραπλάνησιν καὶ τὰς ἐκτροπὰς τῶν μικρῶν θεμάτων; Καὶ πῶς πηγαίνομεν εἰς τὰς δευτερευούσας ἀτραποὺς τῶν μικροθεμάτων καὶ ξεχνοῦμεν τὰ μεγάλα θέματα ποὺ εἶναι ἡ αὔξησις τῆς παραγωγικότητος καὶ ἡ ἀνύψωσις τοῦ πνευματικοῦ καὶ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ; Πῶς θὰ τὰ κάμωμεν αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ πῶς λέγομεν, ὅτι ἀπαιτοῦμεν ἀπὸ τὸν δημόσιον ὑπάλληλον ὅταν δὲν κάμνωμεν τίποτε ὑπὲρ αὐτοῦ; Θὰ μοῦ εἴπητε: Εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ κάμωμεν ὅλα; Ἀγαπητοὶ φίλοι, τὰ σπίτια διορθώνονται καὶ περισσότερον εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχὴν διότι ὅπως σᾶς εἶπον καὶ ἄλλοτε, εἴμεθα εἰς θέσιν εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχὴν νὰ κάμνωμεν, ὅτι θέλομεν. Ἡ ἀνάπτυξις τῆς τεχνικῆς σᾶς δίδει τεραστίαν δύναμιν τῆς ὁποίας δὲν ἔχετε γνῶσιν, δὲν τὴν συνειδητοποιήσατε. Φθείρεσθε μὲ τὰ προσωπικά σας ζητήματα καὶ ἀφήνετε τὸν κόσμον νὰ ὑποφέρῃ. Εἶμαι ὑπεύθυνος μαζί σας. Πρέπει κἄποτε νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν εὐθύνην μας διότι δὲν πρέπει ἔτσι νὰ σκεπτώμεθα. Πρέπει νὰ ἀλλάξωμεν νοοτροπίαν. Ἡ Βουλὴ εἶναι πολὺ ὀλιγομελὴς αὐτὴν τὴν στιγμήν. Καλῶ πρῶτα–πρῶτα τὴν Βουλὴν νὰ σκεφθῇ τοῦτο: Ὅτι ἕκαστος ἐξ ὑμῶν εἶναι ἕνα μέλος τῆς Βουλῆς καὶ ὑπεύθυνος ἔναντι τοῦ λαοῦ καὶ ὕστερα μέλος τοῦ κόμματος. Δὲν λέγω νὰ μὴ ἔχωμεν κομματικὴν κυριαρχίαν, ἀλλὰ εἰς σοβαρὰ θέματα ὅπως εἶναι τὸ παρόν, πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐργάζεται καὶ νὰ ἀποδίδῃ εἰς τὸ σύνολον καὶ νὰ μὴ βλέπῃ τὰ πράγματα ἐκ πρώτης ὄψεως, ἀλλὰ νὰ τὰ μελετᾷ βαθύτερον. Παρακαλῶ, συνεπῶς, πρῶτον, τὴν Βουλήν, νὰ ἐπανέλθῃ κατὰ τὸ δυνατὸν εἰς τὴν ἠθικὴν τάξιν δι’ ὅλα τὰ θέματα ἀπὸ τὰ ἀνώτατα, μέχρι τῶν κατωτάτων καὶ ἀπὸ τὰ γενικώτερα μέχρι τῶν προσωπικῶν καὶ δεύτερον, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐργασθῇ διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγικῆς ἀποδόσεως τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος. Αὐτὸς πρέπει νὰ εἶναι ὁ σκοπὸς καὶ ἡμῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν πολιτῶν, διότι δὲν πρέπει νὰ ἀφήνωμεν νὰ παρέρχεται ὁ χρόνος ἀνεκμετάλλευτος. Ὅπως εἶπον εἶσθε ὑπεύθυνοι καὶ εἶμαι ὑπεύθυνος μαζί σας.

§113Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§115Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα ἁπλῶς νὰ ἐρωτήσω διὰ νὰ ἀποσαφηνισθῇ ἡ διαδικασία πῶς θὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι τελειώνομεν ἐὰν ὅπως φαίνεται ὁ κ. Βασιλᾶτος, ὁ ὁποῖος ἔχει ζητήσει νὰ ὁμιλήσῃ, παραιτηθῇ.

§117Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν παραιτοῦμαι, κ. Πρόεδρε.

§118Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ συναγάγω ὡρισμένα συμπεράσματα. Ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις, δὲν ἔχει λόγον νὰ ἐπιμείνῃ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἄλλην ἡμέραν. Τὸ γεγονός, ὅτι εἴμεθα ὀλίγοι εἰς τὴν αἴθουσαν δὲν θὰ ἤθελα νὰ τὸ χρησιμοποιήσω ὡς ἀφορμὴν διὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως καὶ τὴν ἐπάνοδον τοῦ θέματος πρὸς συζήτησιν, συμμορφούμενος ἐν πολλοῖς μὲ τὰς ὑποδείξεις περὶ κἄποιας στρατιωτικῆς σοβαρότητος, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διέπῃ τὴν αἴθουσαν, μὲ τὰς ὑποδείξεις τοῦ καθηγητοῦ κ. Ρουσοπούλου. Χρήσιμον εἶναι ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν νὰ ὑψοῦται ἡ φωνή του, ὅπως ὑψώθη σήμερον, ἀλλὰ ἀκόμη χρησιμώτερον θὰ ἦτο ἐὰν ἦτο πληρεστέρα ἡ αἴθουσα καὶ τὸν ἤκουον περισσότεροι. Δὲν σημαίνει ὅτι συμφωνῶ συγκεκριμένως μὲ κἄθε τὶ τὸ ὁποῖον σκέπτεται, ἀλλὰ καλὸν εἶναι νὰ μᾶς λέγῃ ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν αὐτὰ τὰ ὁποῖα γνωρίζει ἄλλως τε ἀπὸ τριάκοντα ἐτῶν καὶ πιστεύει, διότι διὰ πρώτην φορὰν τὰ ἀνεζητήσαμεν τὸ 1936, ὅταν ἐξέδωσε τὸ βιβλίον «Κατασκευάζειν καὶ χαίρειν». Κύριε Πρόεδρε, ἡ ΕΡΕ ἔθεσε τὰ ζητήματα ὅπως ἐπίστευεν ὅτι ἔπρεπε νὰ τεθοῦν. Φυσικὰ παρηρμηνεύθησαν ὅπως συνήθως πλήρως ὑπὸ τοῦ δευτέρου ἀγορητοῦ τῆς ΕΔΑ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη. Ὁ κ. Πιπινέλης δὲν εἶπεν ὅτι πρέπει τὰ πάντα νὰ μένουν ὅπως ἦσαν ἀπὸ ἑκατὸν ἐτῶν. Πρῶτον ἀπεδείχθη ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἀγνοῶν ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς μονιμότητος περὶ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο, δὲν εἶναι 100 ἐτῶν. Δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὸν 19ον αἰῶνα, ἀλλὰ εἶναι μόνον 50 ἐτῶν. Δεύτερον, ὡς ἐὰν εὑρίσκετο ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ἐνώπιον λαϊκῆς συγκεντρώσεως, τὴν ὁποίαν ἤθελε νὰ παρασύρῃ, ἔκαμε μίαν βιαίαν ἐπίθεσιν καὶ ἐνεφάνισε τὸν κ. Πιπινέλην — καὶ ὀφείλω νὰ τὸ εἴπω διότι ἀπουσιάζει καὶ πρέπει αὐτὸ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ — ἐνεφάνισεν αὐτὸν εἰπόντα, ὅτι ὅλα πρέπει νὰ μείνουν ὅπως ἔχουν ἀπὸ ἑκατονταετίας. Ὄχι, ὁ κ. Πιπινέλης εἶπεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ μείνῃ ὡς εἶχεν ἀπὸ 50 ἐτῶν ἐκεῖνο ποὺ ἀσφαλίζει τὴν συνείδησιν τοῦ ὑπαλλήλου. Αὐτὸ εἶπε καὶ αὐτὸ εἶναι οὐσιῶδες. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ κανεὶς οἱανδήποτε γνώμην περὶ τῆς 35ετίας. Ὁ παλαιός μου φίλος καὶ Πρόεδρος ἐπὶ χρόνια τῆς ΑΔΕΔΥ καὶ νῦν συνάδελφος, ὁ κ. Ἀποστολάκος, γνωρίζει ὅτι ἐπὶ μακρὸν ἐταλαντευόμην προσωπικῶς, μεταξὺ τῶν δύο σκέψεων, εἴτε τῆς προσχωρήσεως πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς 35ετίας, εἴτε πρὸς τὴν ἀπόρριψιν τῆς ἰδέας αὐτῆς. Ἀλλὰ ἄλλο εἶναι τὸ ἕνα καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο. Δὲν ὡμίλησεν εἰδικώτερον ὁ κ. Πιπινέλης περὶ 35ετίας, ὡμίλησε γενικώτερον περὶ τῆς ἀνάγκης ὅπως, θεσμοί, ὡς ἡ διοίκησις, καθ’ ὃ μέτρον συνδέονται μὲ τὴν ψυχολογίαν τῶν ὑπαλλήλων, μὴ μεταβάλλωνται εὐκόλως. Διότι — καὶ τὸ εἶπε ρητῶς — μία ἄλλη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔχῃ — καὶ ἀνεγνώρισεν ὅτι ἡ σημερινὴ ἔχει, προέβη μάλιστα εἰς μίαν διατύπωσιν, ἡ ὁποία ἦτο πολὺ κολακευτικὴ διὰ τὴν Κυβέρνησιν — ἡ ὁποία δὲν θὰ ἔχῃ τὴν εὐθιξίαν τῆς σημερινῆς, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ αὔριον, ὅτι εἰς τὰ 27 ἔτη πρέπει νὰ φεύγῃ ὁ ὑπάλληλος. Αὐτὸ εἶπεν ὁ κ. Πιπινέλης καὶ ὄχι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε δημαγωγῶν, ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Δὲν διεπόμεθα ἀπὸ τὰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ἐφραιμίδης μᾶς ἀποδίδει, ἀλλὰ διεπόμεθα ἀπὸ τὰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς οἱ ἴδιοι διετυπώσαμεν σαφῶς καὶ ἐκεῖνος ἢ δὲν τὰς κατανοεῖ ἢ δὲν θέλει, διὰ λόγους ἄλλους, νὰ τὰς κατανοήσῃ. Αὐτὸ λοιπὸν εἴπομεν ἡμεῖς καὶ εἰς αὐτὸ μένομεν. Μένομεν εἰς τὴν ἀρχὴν τὴν βασικήν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κλονίζωμεν τὴν ἀπὸ τοῦ 1911 καὶ ἐντεῦθεν θεμελιωθεῖσαν συνείδησιν τῶν ὑπαλλήλων περὶ τῆς σταθερᾶς σταδιοδρομίας των, δὲν πρέπει νὰ δημιουργῶμεν εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ὑπαλλήλων ἀμφιβολίαν, περὶ τοῦ μέλλοντός των. Σκεφθῆτε, ὅτι προερχόμενος ἀπὸ τὸν δικαστικὸν κλάδον καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους, φεύγει αἰφνιδίως εἰς τὴν ἡλικίαν τῶν 57–58 ἐτῶν, ἐνῷ ἄλλοι νομικοὶ σύμβουλοι ἔμειναν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἂν καὶ ἔχουν ὑπερβῆ τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας των. Καὶ μόνον αὐτὴ ἡ ἀντινομία εἶναι ἀρκετή, διὰ νὰ καταδείξω τὸ σαθρὸν τοῦ ὅλου νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἐνέκρινε καὶ τὸ ὁποῖον ἡ ἀριστερὰ ἐχειροκρότησεν. Εἶναι ἀσύλληπτον πρᾶγμα. Ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ συνεχίσωμεν τὴν ἄλλην ἑβδομάδα τὴν συζήτησιν, διότι εἶναι περιττὸν νὰ ἐπιχειρήσωμεν νὰ σᾶς πείσωμεν περὶ τῆς ἀληθείας, θὰ πεισθῇ ὁ λαὸς καὶ θὰ πεισθοῦν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Διότι σὺν τῷ χρόνῳ θὰ προχωρῇ εἰς ἡλικίαν ὁ καθ’ ἕνας τους, ἀπὸ 40 ἐτῶν ὁ καθ’ ἕνας θὰ γίνῃ 45 ἢ 50 καὶ θὰ σκέπτεται ὅτι πολὺ ἐνωρίτερον ἀπ’ ὅ,τι πρέπει πλησιάζει ἡ ὥρα τῆς ἀποχωρήσεώς του. Κύριοι, ὑπῆρχον καὶ ἄλλοι τρόποι, διὰ νὰ προωθηθῇ ὁ ἀξίζων νεώτερος καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὀρθότατα εἶπεν ὁ κ. Ρουσόπουλος, ὅτι ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς 35ετίας ἢ καὶ τοῦ ὁρίου ἡλικίας ἀπομακρυνομένου, διὰ νὰ καταλάβῃ θέσιν Γενικοῦ Διευθυντοῦ εἶναι πρῶτον ἀντισυνταγματικὴ ὁπωσδήποτε, διότι εἶναι παράβασις νομιμότητος, τὴν θέσιν αὐτὴν πρέπει νὰ τὴν καταλάβῃ ὁ ἐρχόμενος. Αὐτὸ σημαίνει νομιμότητα. Δὲν εἶναι μετακλητὴ ἡ θέσις τοῦ Γεν. Δ)ντοῦ. Μετακληταὶ εἶναι αἱ θέσεις τῶν Γεν. Γραμματέων. Καὶ τὸ Σύνταγμα λέγει ρητῶς ποῖαι εἶναι μετακληταί. Λοιπὸν ὀρθῶς εἶπε, χωρὶς νὰ εἶναι νομικός, ὀρθῶς ἀπεφάνθη, ὅτι εἶναι ἀντισυνταγματικὴ ἡ διάταξις αὐτή. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ δὲν εἶναι ἠθική. Ἔχει τὴν εὐχέρειαν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως εἶχον ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, νὰ διορίζῃ Γεν. Γραμματέα μετακλητὸν πολιτικόν. Ἔχει τὴν εὐχέρειαν, τὴν ἀπέκτησε μάλιστα τώρα κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄφθονος, ἀλλὰ ἄτοπον καὶ αὐτό, διὰ τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου, τὴν εὐχέρειαν νὰ διορίζῃ εἰδικοὺς συμβούλους. Ἀντιστοιχεῖ εἰς πάντα Γεν. Δ)ντὴν καὶ ἀπὸ εἷς σύμβουλος— καὶ Γεν. Γραμματέα, τὸν ὁποῖον τοποθετεῖ ἐλευθέρως, χωρὶς νὰ τηρῶνται ὀρθῶς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὰ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος διὰ τοὺς δημοσίους λειτουργούς, τοὺς μονίμους, ὁριζόμενα καὶ Γεν. Δ)ντὴν ἐπαναφέρει ἢ τοποθετεῖ ὅποιον θέλει, τὸ αὐτὸ καὶ σύμβουλον. Καὶ αὐτὸ σημαίνει κράτος δικαίου καὶ αὐτὸ σημαίνει ἀκομμάτιστον διοίκησιν. Καὶ αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διαπράττει αὐτά, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λέγῃ διὰ τῶν χειλέων τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἐγκαθέτους. Ἐγκαθέτους ἔχει σήμερον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου καὶ ὄχι ἡμεῖς. Διότι ἡμεῖς δὲν εἴχαμεν Γενικοὺς Δ)ντάς, τοὺς ὁποίους νὰ εἰσάγωμεν ἀπὸ τὸ παράθυρον. Ἡμεῖς ἐπελέγαμεν τοὺς Γεν. Δ)ντὰς διὰ τῆς διαδικασίας ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Ἐκάμαμεν ἐνδεχομένως λάθος εἰς τὴν κρίσιν. Πιθανόν. Ἀλλὰ δὲν ἐθεσπίζαμεν αὐτὰ τὰ παράθυρα τῆς παρανομίας καὶ τῆς ἀντισυνταγματικότητος. Καταγγέλλω, λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ ροπῇ πρὸς ἀντισυνταγματικότητα καὶ παρανομίαν μόνον καὶ μόνον διὰ τὴν ἱκανοποίησιν κομματικῶν συμφερόντων καὶ βλέψεων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια ὁ,τιδήποτε καὶ ἐὰν λεχθῇ. Καὶ ἐκλόνισεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν συνείδησιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὑπάρχουσαν βεβαιότητα περὶ τῆς τύχης των. Βεβαίως ἔκαμεν ὁ Συναγερμὸς— κακῶς κατ’ ἐμὲ εἶχον διαφωνήσει εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον— τοῦ Ν. 2500. Ἔκαμον αἱ παλαιότεραι Κυβερνήσεις ἐκτάκτους νόμους. Αὐτοὶ δὲν ἐκλόνιζον, διότι εἶχον παροδικὴν τὴν ἰσχύν. Καὶ δὲν ἦσαν μόνιμοι θεσμοί. Κακῶς ἐγίνοντο. Καὶ ὑπῆρχον ἄλλως τε αἱ δυνατότητες ὄχι παλαιότερον, τότε ποὺ ἐγίνοντο τὰ κινήματα, καὶ ἀνέστελλον ὡρισμένας διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ μετὰ τὸν Βʹ Παγκόσμιον Πόλεμον, εἶχον τὸ δικαίωμα οἱ διὰ τοῦ νόμου 2500 ἀδικηθέντες — καὶ ἦσαν πολλοὶ — νὰ πᾶνε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἐπανῆλθον σχεδὸν ὅλοι. Ἑπομένως οὔτε αὐτοὶ ἐθίγησαν. Ἐνῷ αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον κλονίζει τὰ βάθρα τῆς ἐννοίας τῆς διοικήσεως. Πρῶτον, διότι θεσπίζει ἄλλην ἐξέλιξιν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὴν δημοσιοϋπαλληλίαν. Αὐτὰ εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Ἐφραιμίδη. Καὶ ἔχει σημασίαν αὐτό, τὸ ὁποῖον τὸ 1911 ὁ Ἐλ. Βενιζέλος ἐθέσπισεν εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Ἡ ἰδέα τῆς ἀπολύτου νομιμότητος καὶ αὐτὴ εἶναι δημοκρατικωτέρα ἀπὸ τὰς δῆθεν ἰδέας περὶ ................. Δεύτερον, αὐτὸ τὸ ἀκατάληπτον καὶ ἀσύλληπτον φαινόμενον νὰ τοποθετοῦνται Γεν. Δ)νταὶ διὰ τοῦ παραθύρου καὶ Γεν. Γραμματεῖς μετακλητοὶ καὶ σύμβουλοι εἰδικοί, αὐτὸ τὸ φαινόμενον εἶναι φαινόμενον ἐσχάτης φαυλοκρατίας καὶ κομματισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, τί σημαίνει αὐτό; Ὅτι ὅπως τοποθετοῦνται δι’ ἁπλῆς ἐκδηλώσεως εὐνοίας κομματικῆς διαφόρων προσώπων καὶ ἠνοίχθησαν θῦραι καὶ παράθυρα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπῆρχον, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ νόημα τοῦ νομοθετήματος, ἤνοιξε παράθυρα καὶ πόρτες, διὰ νὰ βάζῃ τὸ κόμμα ὅποιον θέλει, πέραν αὐτοῦ βγάζει ἢ μεταθέτει ἢ ταλαιπωρεῖ πολλούς. Δὲν θέλω αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, οὔτε νὰ ἐκθέσω τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ταλαιπωροῦνται. Διότι θὰ ὑποστοῦν, ἐὰν τοὺς ἐκθέσω καὶ τοὺς ὀνομάσω ἀκόμη μεγαλυτέρας ταλαιπωρίας. Ἀλλὰ δηλῶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὅτι ἐὰν καὶ ὅταν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δώσῃ εἰς τὴν ΕΡΕ τὸ δικαίωμα νὰ διαχειρισθῇ ἐκ νέου ὑπευθύνως τὰ κοινά, θὰ προβῇ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν οἱουδήποτε ἀδικηθέντος ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως δημοσίου λειτουργοῦ. Καὶ ἠδικήθησαν καὶ ἀδικοῦνται συνεχῶς πολλοί. Εἶναι χρέος τιμῆς διὰ τὴν παράταξιν αὐτὴν νὰ προβῇ εἰς τὴν δήλωσιν αὐτήν. Βεβαίως ἡ ἔξοδος τῶν ἀνωτέρων, ἡ γενομένη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ θεσμοῦ τῆς 35ετίας, ὁρισθέντος πλέον καὶ θεσπισθέντος, ἡ ἔξοδος αὐτῶν κατ’ ἀνάγκην θὰ θεωρηθῇ καὶ ὑφ’ ἡμῶν ὁριστική, διότι δὲν θέλομεν νὰ προβῶμεν εἰς τόσον συχνὰς μεταβολάς. Θὰ ἐξετάσωμεν μᾶλλον μὲ πολλὴ προσοχὴν τὸ θέμα καὶ ἐὰν ἀκόμη πρόκειται νὰ μεταβληθῇ, θὰ μεταβληθῇ ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς δηλώσεως ἀφορώσης εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ψυχικῆς ἠρεμίας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν, διότι ἐπὶ τέλους ἔφθασαν καὶ εἰς ἕνα ὅριον ἐξελίξεως τὸ ὁποῖον τοὺς ἐπιτρέπει ἔστω καὶ μὲ μίαν διάταξιν, ἀδικοῦσαν αὐτούς, νὰ ἀποσυρθοῦν ἐν τιμῇ. Ἀλλὰ ἡ δήλωσις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην ἀφορᾷ εἰδικῶς τοὺς ἐν τῷ πλαισίῳ αὐτῆς ταύτης τῆς κειμένης σήμερον νομοθεσίας, αὐτοῦ τούτου τοῦ νόμου ἀδικουμένους. Διότι ἀδικοῦνται συνεχῶς, μερικοὶ διὰ νὰ ἐξαναγκασθοῦν εἰς πάντας. Καὶ μόνον ὅταν ἕνα Γεν. Δ)ντὴν τὸν τοποθετήσῃς ἐκτὸς ὑπηρεσιακῆς εὐθύνης, τὸν φέρῃς ἐνώπιον ἀδιεξόδου. Δὲν ὑπάρχει οὔτε μία περίπτωσις, κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν ὁποίαν τοιοῦτον τι νὰ ἔπραξεν ἡ δῆθεν κομματιζομένη Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ. Δὲν ὑπάρχει οὔτε μία περίπτωσις. Ἂν ὑπάρχῃ νὰ τὴν καταγγείλῃ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἀντιστρόφως ζητῶ καὶ ἀπαιτῶ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπῃ καθαρὰ ποῖος ἀπὸ τοὺς Γενικοὺς Διευθυντὰς τοὺς ὁποίους εἴχομεν ἡμεῖς προαγάγει εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν ὑπῆρξεν ἐγκάθετος τοῦ κόμματος. Νὰ εἴπῃ ἐὰν ἦτο ἐγκάθετος τοῦ κόμματος ὁ κ. Κομίτσας τὸν ὁποῖον εἴχομεν ἡμεῖς προαγάγει εἰς Γενικὸν Διευθυντήν. Νὰ εἴπῃ ἐὰν ἦτο ἐγκάθετος τοῦ κόμματος ὁ κ. Βερροιόπουλος, παλαιός μου συμμαθητὴς εἰς τὸ Γυμνάσιον, ἕνας ἄριστος καὶ ἄρτιος ὑπάλληλος. Καὶ νὰ εἴπῃ ἐὰν ἦτο ἐγκάθετος τοῦ κόμματος ὁ κ. Μανωλέσος τὸν ὁποῖον ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις σήμερον ἔθεσεν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ τὸν ὁποῖον ἡμεῖς προηγάγαμεν εἰς ἀναπληρωτὴν Γενικὸν Διευθυντήν. Νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ παύσῃ καὶ νὰ ὑβρίζῃ κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνεύθυνος, ποῖος συγκεκριμένως Γενικὸς Διευθυντὴς εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐγκάθετος τῆς ΕΡΕ.

§119Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀπουσιάζων αὐτὴν τὴν στιγμὴν Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Μητσοτάκης, ἐξέθεσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, πρὸ δύο περίπου ὡρῶν, τὴν Κυβερνητικὴν ἄποψιν ἐπὶ τῆς ὑπὸ κρίσιν προτάσεως νόμου καὶ ὀφείλω νὰ ἀναφερθῶ εἰς αὐτήν. Νομίζω, ὅτι ὑπῆρξεν, ἐξ ἀφορμῆς τῶν λεχθέντων εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ μέρους τοῦ συναδέλφου κ. Ράλλη, ἀποστομωτικὴ ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς κατηγορίας ἐναντίον της, ὅτι τρόπον τινὰ ἀπέβλεψεν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν κομματικῶν ἀναγκῶν τὸ νομοθέτημα αὐτό. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω μίαν συντομωτάτην ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀπάντησιν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἀπεφάσισε νὰ λάβῃ τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ μέτρον ἀπέβλεψεν εἰς τὸ βασικὸν καὶ θεμελιώδη σκοπὸν ὁ ὁποῖος εἶναι μέγα εὐτύχημα διὰ τὸν τόπον, ὅτι ἐξεπληρώθη εἰς ἀκέραιον. Ὁ σκοπὸς αὐτὸς ἦτο ἡ ἀνανέωσις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν διὰ τῆς προωθήσεως εἰς τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα τοῦ διοικητικοῦ μας ὀργανισμοῦ τῶν ἱκανῶν ἠθικῶν καὶ ἐκλεκτῶν νεωτέρων Ἑλλήνων Δημοσίων Ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν καθηλωμένοι ἐπὶ μακρὰ ἔτη πρὸς βλάβην τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κατέστη δυνατὸν νὰ εἰσρεύσῃ μέσα εἰς τὸν Κρατικὸν ὀργανισμὸν καὶ νέον αἷμα καὶ νέον πνεῦμα. Εἶναι τεραστία ἡ ὠφέλεια ἡ ἠθικὴ ἡ ὁποία προέκυψεν ἀπὸ τὴν λῆψιν τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ μέτρου. Καὶ αὐτὸ θὰ τὸ καταδείξῃ τὸ μέλλον καὶ ἡ ἐκδηλωθεῖσα καθολικὴ ἐπιδοκιμασία ἐκ μέρους τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ κόσμου ἀνήκοντος εἰς διαφόρους πολιτικὰς παρατάξεις. Εἶναι μία τρανὴ ἀπόδειξις τῆς ὀρθότητος τοῦ ληφθέντος νομοθετικοῦ μέτρου. Ἰσχυρίσθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ὅτι ἀπέβλεψεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν δημιουργίαν ἰδικοῦ της κομματικοῦ κράτους. Τοὐναντίον ἡ ἐπαγγελία πρὸς τὸν λαὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου, ἦτο ἡ κατάλυσις τοῦ κομματικοῦ κράτους τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη καθ’ ὅλην τὴν τελευταίαν ἰδίᾳ 8ετίαν εἰς τὴν χώραν, μέχρι τοῦ 1963, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον τὸ γεγονὸς αὐτὸ παρὰ τὰς ἐπικρίσεις καὶ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ ὑπάρχουν στοιχεῖα ἀδιάψευστα, τὰ ὁποῖα μαρτυροῦν περὶ αὐτοῦ.

§120Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πέστε ὀνόματα. Ἡ ἀφηρημένη συκοφαντία εἶναι τὸ βαρύτερον παράπτωμα ἑνὸς πολιτικοῦ ἀνδρός. Πέστε συγκεκριμένα, ἔστω καὶ συκοφαντοῦντες, ὅτι ὁ τάδε Γεν. Διευθυντὴς ἦτο ἐγκάθετος.

§121Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί...

§122Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ ἀπὸ τὴν θέσιν του μὴ ἀκουόμενος).

§123Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή, ἐκτὸς ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. συνάδελφος ὅτι εἶναι προνόμιον τῶν βουλευτῶν τῆς ΕΡΕ νὰ κτυποῦν τὰ ἕδρανα καὶ νὰ ὑψώνουν τὴν φωνὴν των εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ΕΡΕ εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὰ τόσα κακὰ ποὺ ἐσώρευσεν εἰς τὴν χώραν μας. Νὰ παύσητε, κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, νὰ ὁμιλῆτε περὶ συκοφαντίας, διότι τὰ γεγονότα αὐτὰ εἶναι πασίδηλα. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὰ τελευταῖα 12 περίπου ἔτη ἐδημιουργήθη ἀπὸ τὴν Δεξιὰν ἀποδεδειγμένως, ὄχι μόνον ἀστυνομικόν, ἀλλὰ καὶ κομματικὸν Κράτος. Καὶ εἶναι φανερόν, ὅτι δὲν δικαιοῦται ἡ παράταξις ἡ Κυβερνήσασα τὴν χώραν καθ’ ὅλα τὰ τελευταῖα ἔτη μέχρι τοῦ 1963 νὰ ἐπικρίνῃ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ λαμβανόμενα μέτρα τὰ ἀποβλέποντα εἰς τὴν ἐξύψωσιν καὶ ἀνανέωσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν, ὅταν εἶναι πασίδηλον, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρατάξεως αὐτῆς καὶ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς νομιμοφροσύνης μὲ τὸν περίφημον νόμον 2500 ἐσφαγιάσθησαν κυριολεκτικῶς— εἶναι ἡ φράσις ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Ράλλης— χιλιάδες ὑπάλληλοι. Ὑπὸ διάφορα προσχήματα καὶ μεταγενεστέρως εἶναι γνωστόν, ὅτι ἔγινεν ἀπὸ τὴν ΕΡΕ κομματικὴ ἀριστοτεχνικὴ διάρθρωσις τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, μὲ ἀποτέλεσμα ἕνα μέρος ἐκ τῶν ὑπηρετησάντων κρατικῶν λειτουργῶν νὰ μεταβάλῃ τὰ Ὑπουργεῖα καὶ τὰς κρατικὰς ὑπηρεσίας εἰς κομματικὰ φέουδα. Τί θέλει ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ νὰ γίνῃ ἐπίκλησις, ὅπως ζητεῖ, συγκεκριμένων προσώπων καὶ παραδειγμάτων; Θὰ ἠμπορούσαμεν καὶ αὐτὸ νὰ τὸ κάμωμεν. Ἀλλὰ τότε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διερωτώμεθα...

§124Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν τὸ κάμετε συκοφαντεῖτε κατὰ τρόπον ἀφῃρημένον.

§125Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ μὲ ἀφήσετε νὰ συνεχίσω. Ξέρετε πόσον βαθύτατα σᾶς ἐκτιμῶ, ὅμως ἀποκρούω αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμόν σας καὶ σᾶς τὸν ἐπιστρέφω.

§126Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑφίστασθε αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστηρίξετε μίαν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἠθικῶς διὰ σᾶς χαμένη. Ἐὰν δὲν πῆτε ἔστω καὶ ἕνα ὄνομα Γενικοῦ Διευθυντοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς πῆτε καθαρὰ ἐδῶ, ὅτι ἦτο ἐγκάθετος τῆς ΕΡΕ, συκοφαντεῖτε.

§127Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς σημερινῆς συζητήσεως αὐτός. Ὁ νόμος τῆς 35ετίας εἶναι νόμος ἀπρόσωπος, δὲν ἀναφέρεται εἰς συγκεκριμένα πρόσωπα, θεσπίζει καὶ καθιεροῖ ἀρχὰς καὶ χαράσσει κυβερνητικὴν γραμμὴν ἀνανεώσεως τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν χάριν τοῦ δημοσίου συμφέροντος. Ἡ Κυβέρνησίς μας ἔπειτα ἀπὸ τὸ κομματικὸν κράτος σας θεμελιώνει ἕνα κράτος δικαίου.

§128Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ἄλλαξε γραμμήν!!

§129Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἤλλαξα καθόλου γραμμήν. Ἡ ἀπάντησίς μου εἶναι, ὅτι ὑπάρχουν ἀποδεδειγμένως κρατικοὶ λειτουργοί, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μὲ τὴν βεβαιότητα τῆς μονιμότητος τοῦ καθεστῶτος τῆς Δεξιᾶς εἶχαν προβῆ εἰς πράξεις καὶ ἐνεργείας αἱ ὁποῖαι ἀπέβλεπον εἰς τὴν δημιουργίαν ἑνὸς πράγματι κομματικοῦ Κράτους εἰς τὴν χώραν. Ἡμεῖς ἐπιδιώκομεν τὸ ἀντίθετον, νὰ δημιουργήσωμεν Κράτος δικαίου, χωρὶς κομματικὰ κριτήρια.

§130Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Ποῖοι εἶναι;

§131Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Ὑπάρχουν πολλοί. Παραδείγματα δὲν ἀναφέρω, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μεταφέρω τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἄλλου πεδίου καὶ νὰ στραφῶ ἐναντίον συγκεκριμένων προσώπων. Ἡμεῖς δὲν ἐξεδικήθημεν κανένα οὔτε στρεφόμεθα ἐναντίον προσώπων. Ἡμεῖς ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν ἐπικράτησιν ἠθικῶν καὶ δικαίων ἀρχῶν εἰς τὸν δημόσιον βίον καὶ τὴν ἀνανέωσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Ἄλλωστε, ὅλα αὐτὰ τὰ ἀνεπτύξαμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ὁ λαὸς μᾶς ἔδωσεν αὐτὴν τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν καὶ ἔκρινεν, ὅτι αἱ κατηγορίαι μας ἐναντίον σας διὰ τὴν δημιουργίαν αὐτοῦ τοῦ κομματικοῦ κράτους ἦσαν βάσιμοι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀπεβλέψαμεν εἰς τὴν ἀνανέωσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ τὴν προώθησιν τῆς νέας γενεᾶς, τῶν ἱκανῶν καὶ ἀξίων δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν δυναμένων νὰ ἀποδώσουν εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμούς.

§132Α. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Στοιχεῖα νὰ φέρετε. Οἱ ἀφορισμοὶ εἶναι εὔκολοι. Στοιχεῖα νὰ φέρετε.

§133Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, ἐξ ἀφορμῆς τῆς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν, καθηγητὴς κ. Ρουσσόπουλος, ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ συγκεκριμένως ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ἔθιξε προσωπικὰ θέματα, ἀναφορικῶς μὲ τοὺς νομικοὺς συμβούλους τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ τοῦ νῦν Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐξηναγκάσθην λόγῳ τῆς πολεμικῆς καὶ τῆς ὀξυτάτης κριτικῆς, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ὁ κ. Ράλλης νὰ ἀντικρούσω τὸν ἰσχυρισμόν του καὶ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε εἰς τὴν Βουλήν, κ. Ράλλη, διὰ νὰ δημιουργήσετε μίαν ἐντύπωσιν, ὅτι καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει ἕνας νομικὸς σύμβουλος παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἰκάζεται, ὅτι πρέπει νὰ ἀπολαμβάνῃ τῆς προσωπικῆς του ἐμπιστοσύνης, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε θέσεις περισσοτέρας, ποὺ εἴπατε καὶ κατωνομάσατε, ἀλλὰ εἶχε μίαν μόνον θέσιν, ἤτοι μέχρι τῆς πρώτης Νοεμβρίου 1964, τὴν θέσιν τοῦ συνεργάτου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μὲ συνολικὸν καθαρὸν μισθὸν δρχ. 13.600. Ἀπήντησα δὲ προσθέτως, ὅτι αὐτὸ διὰ τὸ ὁποῖον κατηγορεῖτε ἡμᾶς ἀδίκως καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀληθές, συνέβη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ΕΡΕ μὲ τὴν πολυθεσίαν τοῦ νομικοῦ συμβούλου ἢ συνεργάτου τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ. Καὶ ἀνεφέρθην κατ’ ἀρχὴν εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τοῦ κ. Γεωργοπούλου, ὑφηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, διὰ τὸν ὁποῖον ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, ὅτι τρέφω ἐκτίμησιν καθ’ ὃ καὶ ἀνέλαβα τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλὴν ὑπεύθυνον πληροφορίαν ἀνταποκριθεὶς καὶ εἰς τὴν σύστασιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ζούκας, συνεργάτης παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως, ἐλάμβανε κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα μέχρι 1ης Νοεμβρίου ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν ἡ Ε.Κ. δρχ. 13.600 βασικὸν καθαρὸν μισθόν, μετεῖχε τῆς νομοπροπαρασκευαστικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἄλλων συμβουλίων, ἀλλὰ οὐδεμίαν ἐλάμβανεν ἐξ αὐτῶν ἀμοιβήν. Εἶναι γνωστὸν πόσον δόκιμον δικηγορίαν ἤσκει πρὸ τῆς ἀναλήψεως τῶν καθηκόντων του καὶ πόσον ἔκτοτε ἀπησχολεῖτο καθημερινῶς ἀπὸ πρωΐας μέχρι νυκτὸς μὲ τὰ θέματα τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, νομοπαρασκευαστικὰ καὶ συνταγματικά. Ἐλάμβανεν ὡς εἶπον ἀποδοχὰς 13.600 δραχ. καὶ μηδαμινὸν ποσὸν 600 περίπου δραχμῶν ἐξ ὑπερωριῶν. Τί συνέβη ἀντιστρόφως μὲ τὸν Σύμβουλον τοῦ τέως Πρωθυπουργοῦ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ κ. Γεωργόπουλον; Οὗτος ἐλάμβανε μηνιαίως κατὰ τὸ 1963 μέχρις ὅτου ἦλθεν ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις πρῶτον ἐπὶ συμβάσει ἀπὸ τὴν Γενικὴν Δ)νσιν Τύπου Προεδρίας Κυβερνήσεως μηνιαίως 8.000 δραχ., δεύτερον ἐπὶ συμβάσει εἰς τὸ Ε.Ι.Ρ. μηνιαίως 6.000 δραχ., τρίτον, ἐλάμβανε μηνιαίως διὰ παροχὴν Νομικῶν ὑπηρεσιῶν Προεδρίας Κυβερνήσεως ὑπὸ μορφὴν ἐξόδων κινήσεως διὰ τὴν μελέτην τῶν συμβάσεων ἔργων δραχ. 7.170.

§134ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΕΚ ΤΗΣ ΕΚ. Μήπως κάμνετε λάθος εἰς τοὺς ἀριθμούς;

§135Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ φαίνεται πράγματι περίεργον. Ἐγνώριζα καὶ θὰ τὸ ἐξακριβώσω καὶ ἐγώ, ὅτι εἰς ἕνα μῆνα τοῦ ἐδόθη κάτι δι’ εἰδικὰς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ γνωρίζω, ὅτι ἔπαιρνε περίπου 7–8.000 δραχ. ἀπὸ τὴν θέσιν του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου ἀπὸ τὸ ὁποῖον καὶ ἐθεωρεῖτο ἀπεσπασμένος παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ διὰ τὰς νομικάς του ὑπηρεσίας. Πρᾶγμα ἀπολύτως αὐτονόητον, διότι ὁ Πρωθυπουργὸς ἠμπορεῖ νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ ἀπεσπασμένον ὑπάλληλον. Ἐκτὸς τούτου ἐργαζόμενος τὴν νύκτα ὡς ἀργὰ ἦτο συνεργάτης καὶ τοῦ Ε.Ι.Ρ. ὅπου ἔπαιρνε νομίζω 4–5.000 δρχ. Αὐτὰ ἠμπορεῖ νὰ τὰ ἐξακριβώσωμεν, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον προχωρεῖτε εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ μᾶς εἴπητε πόσα παίρνει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Τράπεζαν Βιομηχανίας ὁ κ. Ζούκας. Διότι ἡμεῖς τοὐλάχιστον, ἔστω καὶ ἐὰν συμβαίνῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον πρώτην φορὰν ἀκούω, δὲν ἐφροντίσαμεν ἀμέσως οὔτε κἂν μετὰ ἔτη, μετὰ τόσα ἔτη ὑπηρεσίας νὰ τὸν τοποθετήσωμεν ἐπὶ κεφαλῆς ξαφνικὰ τῆς νομικῆς ὑπηρεσίας μιᾶς μεγάλης Τραπέζης. Διότι ὅπως γνωρίζετε πολὺ καλὰ οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς νομικῆς ὑπηρεσίας μιᾶς Τραπέζης, δύνανται νὰ λαμβάνουν καὶ 20 καὶ 30 καὶ 40.000 δραχμάς. Καὶ πάρα πάνω ἀκόμη, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχουν προϋπηρεσίαν εἰς τὴν Τράπεζαν. Ἡμεῖς δὲν ἐπράξαμεν τοιοῦτόν τι διὰ τὸν κ. Γεωργόπουλον μετὰ τόσα ἔτη συστηματικῆς ὑπηρεσίας ἡμέραν καὶ νύκτα, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀφιερωθῆ, ἐνῷ σεῖς ὀλίγους μῆνας μετὰ τὴν τοποθέτησίν του ὡς Εἰδικοῦ Συμβούλου τὸν τοποθετεῖτε εἰς τὴν κορυφὴν τῆς πυραμίδος τῶν νομικῶν ὑπηρεσιῶν μιᾶς μεγάλης Τραπέζης.

§136ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΕΚ ΤΗΣ ΕΚ. Δὲν ἔχει σχέσιν αὐτό.

§137Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει σχέσιν, διότι ἐκεῖνος ποὺ κατέχει τὴν ἰδίαν θέσιν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἢ εἰς μίαν ἄλλην μεγάλην Τράπεζαν, θὰ εἶναι πολλὰ χρόνια εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Τραπέζης. Ὁ νῦν ὑποδιοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὁ κ. Γαζῆς, τὸν ὁποῖον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔκαμεν ὑποδιοικητήν, αὐτὸς ὁ ἄριστος καὶ ἔξοχος νομικός, ἦτο ἐπὶ πολλὰ χρόνια ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Νομικῆς Ὑπηρεσίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀφοῦ εἶχε περάσει ἀπὸ πολλὰ προηγούμενα στάδια καὶ δὲν ἐτοποθετήθη αἰφνιδίως ἀπὸ τὸ Πολιτικὸν Γραφεῖον εἰς τὴν κορυφὴν τῆς πυραμίδος τῶν Νομικῶν Ὑπηρεσιῶν μιᾶς μεγάλης Τραπέζης.

§138Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, περιωρίσθην ἁπλῶς νὰ δώσω στοιχεῖα καὶ πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ μὲ διέκοψεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ καὶ πρέπει νὰ ὁλοκληρώσω αὐτὰς τὰς πληροφορίας. Ἔλεγα, ὅτι ὁ κ. Γεωργόπουλος, ἐν τῇ ἰδιότητί του, ὡς συνεργάτης τοῦ τότε Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ἐλάμβανεν ἐπὶ συμβάσει ἀπὸ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Τύπου μηνιαίως 8.000, ἐπὶ συμβάσει ἀπὸ τὸ Ε.Ι.Ρ. 6.000, ἐλάμβανε διὰ τὴν παροχὴν νομικῶν ὑπηρεσιῶν διὰ τὴν μελέτην τῶν συμβάσεων, ὑπὸ μορφὴν ἐξόδων κινήσεως μηνιαίως 7.170 δρχ., ἐλάμβανε, ἐπίσης, μισθὸν καὶ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον, διότι ἦτο ἐντεταλμένος Ὑφηγητής, περίπου 4.000 δρχ. κατὰ μῆνα.

§139Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Καὶ ἐδίδασκε;

§140Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφ. Οἰκον.). Ἐγὼ δὲν παρέχω εἰς τὴν Βουλήν, παρὰ μόνον πληροφορίας ἠλεγμένας διὰ τὰ σημεῖα ποὺ ἠρεύνησα, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀσχοληθῶ μὲ ἄλλα θέματα. Ἐν συνεχείᾳ, ὁ κ. Γεωργόπουλος, ἐλάμβανεν ἀπὸ συμμετοχήν του εἰς τὴν Νομοπαρασκευαστικὴν Ἐπιτροπήν, ἐκ τῆς Ἀστυνομικῆς Σχολῆς, ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς βοηθημάτων Σ.Ε.Κ., ἐκ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῶν ΣΕΚ, ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς ΟΠΑΠ, Ἐπιτροπῆς ραδιοφ. ὑλικοῦ, ἐκ τοῦ ΤΕΑ)ΡΤ, ἐλάμβανεν ἐπιπροσθέτως ὡρισμένα ποσά, τὰ ὁποῖα ἀθροιστικῶς διὰ τὸ ἔτος 1963, ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου ἀνῆλθον συνολικῶς μαζὶ μὲ τὰς λοιπὰς ἀποδοχὰς καὶ ἀποζημιώσεις ἐκ τῶν μνημονευθεισῶν ἀνωτέρω θέσεων εἰς τὸ ποσὸν περίπου τῶν δραχμῶν 435.000. Δηλαδή, ἐλάμβανε κατὰ μῆνα ποσὸν ὑπερβαῖνον τὰς 35.000 δραχμάς. Αὐτὸ τὸ ποσὸν ἐλάμβανεν ὁ συνεργάτης τοῦ τότε Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ, ὡς ἐξηκρίβωσα ἀπὸ τὰ στοιχεῖα ποὺ μέχρι τῆς στιγμῆς μοὶ παρεσχέθησαν ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Ζούκας, δὲν λαμβάνει οὔτε μίαν δραχμὴν ἀπὸ τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀπὸ 1ης Νοεμβρίου 1964 ἐδήλωσεν, ὅτι παραιτεῖται τῶν ἀποδοχῶν του, λόγῳ τοῦ διορισμοῦ του εἰς τὴν Τράπεζαν Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως. Ὁ κ. Ζούκας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἔγκριτος δικηγόρος παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ καὶ παρὰ Συμβουλίῳ Ἐπικρατείας ἐπὶ 22 ἔτη, λαμβάνει μόνον τὰς ἀποδοχὰς τοῦ συμβούλου τῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως, ἤτοι 25.000 δραχμάς, ὅσας λαμβάνουν καὶ οἱ ἄλλοι νομικοὶ Σύμβουλοι Τραπεζῶν Ἑλλάδος κλπ. Κύριοι βουλευταί, τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα παρεσχέθησαν εἰς τὴν Βουλήν, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, εἶναι ἀπολύτως ἀκριβῆ καὶ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ κάμῃ μίαν σύγκρισιν καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἀναμφιβόλως μὲ καλὴν πίστιν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἀνέφερεν ἐνδεικτικῶς ποσὰ πολὺ μικρότερα, διότι δὲν ἐφαντάζετο, ὅτι θὰ ἐλάμβανε ποσὰ ἀνώτερα τῶν δραχμῶν 35.000 κατὰ μῆνα ὁ τότε Νομικὸς Σύμβουλος τοῦ τότε Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ.

§141Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ δώσω ἀμέσως τὴν ἀπάντησιν. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι συνέβαινε τοιοῦτόν τι, ποὺ ἀνέφερον. Ἐὰν δὲν συνέβαινε δὲν ἔχω καμμίαν διάθεσιν νὰ ἀρνηθῶ, ὅτι κακῶς συνέβαινε. Δὲν εἶχον λάβει γνῶσιν, ἄλλως θὰ τὸ ἠμπόδιζον. Θὰ περιμένω ὅμως καὶ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Γεωργοπούλου, τὸν ὁποῖον θὰ καλέσω τὸ ἀπόγευμα διὰ νὰ πληροφορηθῶ μήπως αὐτὰ συνέβησαν μόνον ἐπὶ 2 ἢ 3 μῆνας καὶ οὐχὶ ἐπὶ 3 ἢ 4 ἔτη καὶ μὲ 35.000 δραχμάς.

§142Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Τὰ ποσὰ αὐτὰ προκύπτουν ἐκ τῆς εἰς χεῖρας μου καταστάσεως.

§143Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε κατάστασιν τῶν τελευταίων μηνῶν;

§144Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Ἔχω δι’ ὁλόκληρον τὴν χρῆσιν τοῦ 1963.

§145Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ δηλώσω, ὅτι τὸ ἠγνόουν. Ἐνόμιζον ὅτι ὁ μισθός του ἦτο 10–15.000 δραχμάς. Ἐὰν ἐλάμβανεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, κακῶς τὰ ἐλάμβανε, ὄχι διότι αἱ ὑπηρεσίαι του δὲν ἦσαν πολύτιμοι.

§146ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ τὰ ἐπιστρέψῃ.

§147Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατε αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς εὐκόλους ἐκφράσεις. Δὲν ἔχει νὰ ἐπιστρέψῃ τίποτε, ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κανονικῶς ἐλάμβανε, ἀδιαφόρως καὶ ἐὰν κακῶς ἀπεφασίσθη νὰ τοποθετηθῇ εἰς τόσας θέσεις. Ὀφείλω νὰ εἴπω εἰλικρινῶς, ὅτι δὲν τὸ ἐγνώριζον αὐτό, ἐὰν τὸ ἐγνώριζον θὰ τὸ εἶχον ἐμποδίσει. Ἐπίσης πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἐγνώριζεν ὁ κ. Ράλλης καὶ ὡμολόγησεν ὅτι ἠγνόει ὅτι ὁ κ. Ζούκας εἶχε παραιτηθῆ τοῦ μισθοῦ του ὡς εἰδικοῦ συμβούλου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ δὲν τὸ ἐγνωρίζατε οὔτε σεῖς. Καὶ ἐγένετο αὐτὸ γνωστὸν σήμερον, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ αὐτῆς τῆς συζητήσεως, τὴν ὁποίαν ὀρθῶς καὶ ὁ καθηγητὴς κ. Ρουσόπουλος ἐχαρακτήρισε δυσάρεστον. Δὲν τὸ ἐγνώριζον. Ἀλλὰ τὸ βάρος δὲν τὸ ἔρριψεν ὁ κ. Ράλλης εἰς τὸ γεγονὸς ἐὰν ἐλάμβανεν ὁ κ. Ζούκας 10 ἢ 15 χιλ. Διότι ἕνας νομικὸς μπορεῖ νὰ λαμβάνῃ καὶ 15 καὶ 25 καὶ 35 χιλ. ἐὰν αἱ ὑπηρεσίαι του θεωρηθοῦν πολύτιμοι. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ αὐτὸ πρόσωπον νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς δύο τόσον ὑπευθύνους θέσεις, δηλαδὴ νὰ εἶναι εἰς τὴν κορυφὴν τῆς Νομικῆς Ὑπηρεσίας μιᾶς τεραστίας ὑπὸ ἐξέλιξιν Τραπέζης καὶ νὰ ἔχῃ καὶ αὐτὴν τὴν τόσον ἐμπιστευτικὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν ὁ κ. Γεωργόπουλος ἦτο ἀφωσιωμένος ἀπὸ τὰς 9 τὸ πρωῒ ἕως τὰς 8 τὸ βράδυ, καὶ μετὰ ἠσχολεῖτο μὲ τὸ ΕΙΡ.

§148Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, ἐξ ἀφορμῆς τῶν ὅσων εἶπε προσθέτως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἐφ’ ὅσον πρέπει νὰ γίνῃ ἕνας δίκαιος καταλογισμὸς εὐθυνῶν ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἤθελε προσωπικὰ θέματα νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως νόμου. Ὁ κ. Ράλλης, εἶπε κατηγορηματικῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἐντύπωσιν εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πράγματι ἐλάμβανεν ὁ κ. Ζούκας ἀποδοχὰς ἐκ πλειόνων θέσεων καὶ εἶπεν ὅτι ἐκ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὡς Νομικὸς Σύμβουλος καὶ ὡς Νομικὸς Σύμβουλος τῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως ἐλάμβανε περίπου 40.000 δραχμὰς μηνιαίως καὶ ἦτο φυσικὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποκρούσῃ αὐτὸν τὸν ἀβάσιμον ἰσχυρισμὸν ἐφ’ ὅσον οὗτος δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ὅτι ὁ κ. Ζούκας ἀπησχολεῖτο συγχρόνως μὲ τὴν δικηγορίαν. Ἀλλὰ τὸν πληροφορῶ, ὅτι ἦτο τοιαύτη ἡ ἀπασχόλησίς του, εἰς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε δὲν τοῦ ἀπέμενε χρόνος συστηματικῆς ἀσκήσεως τῆς δικηγορίας ὡς πρότερον. Πάντως ὁ κ. Γεωργόπουλος εἶχε καὶ ἐκεῖνος τὸ δικαίωμα νὰ ἀσκῇ δικηγορίαν καθ’ ὃν χρόνον ἤσκει τὰ ὡς ἄνω καθήκοντα. Ἤθελα τέλος νὰ παρατηρήσω, κύριε ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, ὅτι σεῖς μὲν ἀνεφέρατε ὅτι εἰς τὸ ποσὸν τὸ ἀναφερθὲν ἀπὸ τὸν κ. Ράλλην περὶ συνολικῶν ἀποδοχῶν τοῦ κ. Ζούκα δραχ. 40.000 περιλαμβάνονται καὶ τὰ ἐκ δικηγορίας ἔσοδα, ἐνῷ ὁ κ. Ράλλης κατηγορηματικῶς ἐτόνισεν ὅτι ὁ κ. Ζούκας λαμβάνει ἐκ τῶν ἐμμίσθων θέσεων τὸ ποσὸν τοῦτο.

§149Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν εἶχον.

§150Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς προκύπτει σαφῶς, ὅτι ὡμίλει περὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν δύο ἐμμίσθων θέσεων καὶ ἦτο ἀπολύτως δεδικαιολογημένη ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ δώσουν μίαν ἀπάντησιν. Πιστεύω, ὅτι τελικῶς ἡ Βουλὴ διὰ τῆς ψήφου της θὰ ἀπορρίψῃ τὴν γενομένην ὑπὸ τῆς ΕΡΕ πρότασιν νόμου περὶ ἀκυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὴν πρότασιν νόμου περὶ ἀκυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος 4352)64;

§152ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ὑπὸ κρίσιν προτάσεως νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4352)1963 Ν.Δ. «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν, τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ὡς καὶ περὶ καταργήσεως συμβουλίων, ἐπιτροπῶν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν κλπ.», ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὴν ἐν λόγῳ πρότασιν.

§154ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἡ ἀνωτέρω πρότασις ἀπερρίφθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§156ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 4 μ.μ.)