1965.01.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 27η

Πέμπτη 21 Ἰανουαρίου 1965

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 6.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Κατσώτας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ Πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 19ης καὶ 20ῆς Ἰανουαρίου ἐ.ἔ.

§2Σ. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς 19ης καὶ 20ῆς Ἰανουαρίου ἐ.ἔ. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἔξαρχος, ζητεῖ ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Κεφαλληνός, ζητεῖ ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§8Φ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Σ. Κωστόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Κ. Μητσοτάκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας Συμβάσεως, περὶ γερμανικῶν στρατιωτικῶν κοιμητηρίων ἐν Ἑλλάδι». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4379)64 Ν.Δ. «περὶ ὀργανώσεως καὶ διοικήσεως τῆς Γενικῆς (Στοιχειώδους καὶ Μέσης) Ἐκπαιδεύσεως». Ἡ ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν.Δ. 4256)1962 «περὶ ἱδρύσεως καὶ ἐπεκτάσεως Βιομηχανιῶν καὶ Βιοτεχνιῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Ι. Κουτσοχέρας, Δ. Καρατζένης, Σ. Τσαπάρας, Α. Μαυρίδης καὶ Κ. Παλιόγλου, 2) Ι. Κουτσοχέρας, Κ. Βενέτης, Κ. Πιαλόγλου, Α. Μαυρίδης, Δ. Καρατζένης καὶ Σ. Τσαπάρας, 3) Π. Κατσώτας, 4) Κ. Κωνιωτάκης, καταθέτουσι τροπολογίας καὶ προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Ἀποστολάκος, Γ. Βασιλᾶτος καὶ Ι. Τσιριμῶκος, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 2 Ν.Δ. 4028)1959 περὶ ἱεραρχίας προαγωγῶν καὶ τοποθετήσεων τῶν ἀξιωματικῶν τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. 1) Γ. Βασιλᾶτος, Ι. Τσιριμῶκος, Χ. Γραμματίδης, 2) Λ. Λαγάκος, Ι. Ἀλευρᾶς, Ε. Μπακλατζῆς, 3) Ε. Σαββόπουλος, 4) Π. Κατσώτας, Χ. Ἀποστολάκος, Κ. Ἀποσκίτης, Ι. Βαρβιτσιώτης, Τ. Γεωργίου, Δ. Βρανόπουλος, Ι. Σπηλιωτόπουλος, Σ. Πολυζωγόπουλος, Ι. Χαραλαμπόπουλος, Θ. Μανωλόπουλος, Ι. Μελᾶς, Ι. Τούμπας, Κ. Παπασπύρου, Π. Κλῆς, 5) Δ. Βουρδουμπᾶς, καταθέτουσι τροπολογίας καὶ προσθήκας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Ὑπαλληλικοῦ Κώδικος κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Μανωλόπουλος, Ε. Σαββόπουλος καὶ Μ. Χλουβεράκης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων περὶ φορολογίας ἀκινήτων καὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ αὐτομάτου ὑπερτιμήματος ἀστικῶν οἰκοπέδων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Κρόκος, Μ. Γαληνός, Ε. Κοθρῆς, Ι. Τσιριμῶκος, Γ. Τζώρτζης, Α. Λιακόπουλος, Α. Λώρας, Σ. Τσαπάρας, Ι. Χαραλαμπόπουλος, Α. Χασαπίδης, Χ. Χονδρομματίδης, Ε. Σαββόπουλος, Ε. Ἀνερούσης, Τ. Μιχαηλίδης, Ν. Ἀλαβᾶνος, Χ. Μπουγᾶς, Σ. Ἐλαφρός, Ε. Σκορδίλης, Ν. Στειρόπουλος καὶ Χ. Καραπιπέρης, καταθέτουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν κειμένων διατάξεων περὶ ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων ὑπὲρ βιομηχανιῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Σακαλῆς, καταθέτει προσθήκην ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως ὡς ἰσοτίμου πρὸς τὰ δημόσια σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τοῦ ὑπὸ τοῦ προτύπου Εἰδικοῦ Ἐκπαιδευτηρίου ἱδρυθέντος ἰδιωτικοῦ Γυμνασίου Κωφῶν καὶ Βαρηκόων Παίδων». Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἰωάννου Εὐστ. Κοτσαμπάσογλου, γεωργοῦ, κατοίκου Νέμπρου Βουκολιῶν Κισσάμου Χανίων Κρήτης, αἰτουμένου ἀπόδοσιν εἰς αὐτὸν τοῦ ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπαλλοτριώσεως ἀφαιρεθέντος ἑνὸς στρέμματος ἀνταλλαξίμου κτήματος, τὸ ὁποῖον κατεῖχε ἀπὸ τοῦ ἔτους 1923. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, δι’ ὑπομνήματός του, αἰτεῖται ἐφοδιασμὸν τῶν Σταθμῶν Χωροφυλακῆς τῆς Ὑπαίθρου δι’ αὐτομάτων τηλεφωνικῶν συσκευῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν ἐφέδρων πολεμιστῶν Ἀκρωτηρίου Χανίων Κρήτης, αἰτουμένων σύνταξιν συμβολαίων διὰ τὰ παραχωρηθέντα εἰς αὐτοὺς κτήματα ὑπὸ τοῦ ἐφεδρικοῦ ταμείου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐκ Χανίων Κρήτης, Πέτρου Ἰωάννου Ζωνάκη, παραπονουμένου διὰ τὴν ἀπόλυσίν του ἐκ τοῦ Ναυστάθμου Σούδας καὶ αἰτουμένου τὴν διενέργειαν ἀνακρίσεων πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ταχ. Ὑπαλλήλων Αʹ Κατηγορίας Θεσσαλίας, αἰτουμένων δημιουργίαν θέσεως Προϊσταμένου Ταχυδρομικῆς Ἐκμεταλλεύσεως ἐπὶ βαθμῷ 4)Αʹ παρὰ τῇ Ταχ. Διευθύνσει Λαρίσης. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀπομακρυνθέντων βάσει τοῦ Α.Ν. τῆς 19.11.1935 ἀνθ)στῶν καὶ ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς, αἰτουμένων, ὅπως καὶ διὰ τὴν περίπτωσίν των, ἰσχύσῃ ὁ ἤδη ἐφαρμοζόμενος νόμος τῆς τριακονταπενταετίας κλπ. Ὁ Βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Γόννων, αἰτουμένου χορήγησιν ἀδείας καπνοκαλλιεργίας εἰς παραγωγοὺς τοῦ ἐν λόγῳ χωρίου. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Φορτοεκφορτωτῶν Καλυβῶν Ἀποκορώνου Χανίων, αἰτουμένων ἀσφάλισίν των εἰς τὸ Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Δ. Δαβάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σ. Ἀργειτάκου, Κ. Ἀργειτάκου καὶ Κων)ντίνας χήρας Ἀργ. Ἀργειτάκου, συνιδιοκτητῶν ὑδροκινήτου ἐλαιουργείου καὶ ὑδρομύλου κατοίκων Μαγούλας Λακωνίας, αἰτουμένων ἐλαφρὰν τροποποίησιν τῆς χαράξεως τῆς Ἐθνικῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Καλαμάτας, πρὸς ἀποφυγὴν καταστροφῆς τῶν ἐπιχειρήσεών των. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐφέδρου ἐπισμηνίου Σαββάκη Ἰωάννου 54) 4817, κατοίκου Χανίων Κρήτης, παραπονουμένου διὰ τὴν μὴ ἔγκρισιν ἐπανακατατάξεώς του κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου Πειραιῶς, αἰτουμένου ἔνταξιν τῆς ἐν Πειραιεῖ Σχολῆς Ναυπηγῶν εἰς τὴν δημιουργουμένην Ἀνωτέραν ἐκπαιδευτικὴν βαθμίδα. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Μανδαρινοπαραγωγῶν Σούδας Τσικαλαριῶν Χανίων Κρήτης, αἰτουμένων χορήγησιν ἐκτάκτου ἐνισχύσεως, λόγω τῆς μὴ διαθέσεως τῆς παραγωγῆς των. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ μεταφορικοῦ συν)σμοῦ ἐκμεταλλεύσεως Ἀστικῆς καὶ Ὑπεραστικῆς Συγκοινωνίας ὑπαλλήλων αὐτοκινητιστικῶν Ἁλμυροῦ «ΕΛΠΙΣ», αἰτουμένου παραχώρησιν εἰς αὐτὸν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς γραμμῆς Ἁλμυροῦ μετὰ τῶν πλησιεστέρων χωρίων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀπολυθέντων Ὑπαλλήλων Ἑλλάδος, αἰτουμένων ἐπαναπρόσληψίν των. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπάνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Δικαστικῶν κλητήρων Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένου δι’ ἐπικειμένην ψήφισιν νέας πολιτικῆς Δικονομίας κλπ. Ὁ Σύνδεσμος Καθηγητῶν Ἀγγλικῆς, αἰτεῖται διορισμὸν εἰς τὴν Δημοσίαν Μ.Ε. Κλασσικήν, Τεχνικὴν καὶ ἐπαγγελματικὴν τῶν ἐπιμορφωθέντων εἰς τὸ Ἀγγλικὸν Τμῆμα Σ. Ε.Λ.Ε.Τ.Ε. καθηγητῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Λεμονοπαραγωγῶν Μυρτιᾶς Τριχωνίδος, αἰτουμένων τὴν κατὰ μεγαλυτέρας ποσότητας συγκέντρωσιν λεμονίων παρὰ τῆς ΑΓΡΕΞ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασιθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν ἐπιτροπῶν συνταξιούχων ΤΕΒΕ Κρούστα καὶ Κάτω Χωρίου, παραπονουμένων διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ ΤΕΒΕ ἄνισον μεταχείρισίν των ἔναντι τῶν συναδέλφων των τῶν ἀστικῶν Κέντρων. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐκ Χανίων Κρήτης Ἐργοδηγοῦ Ἀνδρεαδάκη Ἀνδρέου, αἰτουμένου πρόσληψίν του εἰς τὴν βάσιν Πυραύλων Ἀκρωτηρίου Σούδας. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων ΤΕΒΕ ἐπαρχίας Ἀποκορώνου Χανίων Κρήτης, παραπονουμένων διὰ τὴν μὴ αὔξησιν τῆς συντάξεως τῶν διαμενόντων εἰς ἀγροτικὰς περιοχὰς κάτω τῶν 2.000 κατοίκων, συνταξιούχων κλπ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Δούκα καὶ Β. Ἐφραιμίδη, δι’ ἧς ζητοῦν νὰ πληροφορηθῶσιν ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἐν τῷ ἀπὸ 9.7.1964 ὑπομνήματι τοῦ Γ. Π. Συνεταιρισμοῦ Σκάλας Μαριῶν Θάσου ὁ «Φάρος» διαλαμβανομένων αἰτημάτων των.

§10Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν θὰ ἀκούσωμεν πρῶτον τοὺς κυρίους βουλευτάς;

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ λέγει ὁ Κανονισμός; ἀπεφασίσθη παγίως πλέον ἡ πιστὴ ἐφαρμογὴ τῆς σχετικῆς διατάξεως αὐτοῦ. Ὁρίστε, κύριε Ὑπουργέ.

§12Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Ἕνας Συνεταιρισμὸς τῆς Θάσου παραπονεῖται, ὅτι δὲν ἐφαρμόζονται αἱ Κυβερνητικαὶ ἀποφάσεις, αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Λέγεται δηλαδὴ συγκεκριμένως, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν διέγραψε τοὺς τόκους ὑπερημερίας. Συμφώνως πρὸς τὰς Κυβερνητικὰς ἀποφάσεις, πράγματι οἱ τόκοι ὑπερημερίας ἔχουν διαγραφῆ καὶ ἰσχύουν οἱ συμβατικοὶ τόκοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ χαμηλότεροι. Ἀπὸ τὴν ἔρευναν, ἡ ὁποία ἐγένετο διαπιστοῦται, ὅτι οἱ τόκοι ὑπερημερίας διεγράφησαν. Καὶ μετὰ τὸ 1963 πρέπει νὰ ἰσχύσῃ τὸ 4%, ἐν ἀντιθέσει, μὲ τὸ ὅ,τι ἴσχυε παλαιότερον, διότι οἱ τόκοι ὑπερημερίας ἐπεβαρύνοντο καὶ ἦσαν 9 καὶ 12 τοῖς ἑκατόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐὰν ὑπάρχει κἄποια παρανόησις ἐδόθησαν ὁδηγίαι νὰ ἐφαρμοσθοῦν αὐστηρῶς αἱ Κυβερνητικαὶ ἀποφάσεις, αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Ἐπίσης παραπονοῦνται, ὅτι ἡ πρώτη δόσις τῶν ρυθμισθέντων χρεῶν, ζητεῖ ἡ ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ καταβληθῇ ἐνωρίτερον. Ἐδόθησαν ὁδηγίαι καὶ ἡ πρώτη δόσις θὰ εἰσπραχθῇ τότε, ὅταν θὰ ἔχουν πράγματι οἱ ἐνδιαφερόμενοι παραγωγοί. Τοὺς ἐδόθη μία τρίμηνος προθεσμία καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους ἔπρεπε νὰ καταβάλλουν τὴν πρώτην δόσιν τῶν ρυθμισθέντων χρεῶν. Περαιτέρω ἐξετάζεται ἐὰν ὑπάρχῃ πράγματι ἀδυναμία, ἐὰν ὁ παραγωγὸς δὲν ἔχει τὸ εἰσόδημα ἢ δὲν διέθεσεν ἀκόμη τὴν παραγωγήν του καὶ ἐὰν δὲν συμπίπτει ὁ χρόνος ἐξοφλήσεως μὲ τὸν χρόνον πωλήσεως τοῦ προϊόντος των καὶ μελετᾶται νὰ δοθῇ μία περαιτέρω διευκόλυνσις, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἐξοφλήσουν τὰ χρέη των.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δούκας, ἔχει νὰ ἐρωτήσῃ τίποτε συμπληρωματικῶς;

§14Π. ΔΟΥΚΑΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, κρίνω ἱκανοποιητικὴν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Γεωργίας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐρωτήσεως τῶν συναδέλφων κ.κ. Γ. Πανάγου, Π. Δούκα καὶ Α. Τσιάρα, ἀναφερομένης εἰς τὴν ὑπὸ τῆς Ἐφορίας Καπνοῦ ἐκτέλεσιν ἀποφάσεως τῆς Νομαρχίας Κιλκίς, διὰ τῆς ὁποίας ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἀκατάλληλοι πρὸς καπνοκαλλιέργειαν μεγάλαι ἐκτάσεις γῆς παρὰ τὴν κοίτην παραποτάμου τοῦ Γαλλικοῦ ποταμοῦ.

§16Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Ἡ δευτέρα ἐρώτησις, ἡ ὁποία εἶναι καταχωρημένη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων κ.κ. Δούκα καὶ Τσιάρα, ἀναφέρεται εἰς τὰ θέματα τῆς καπνοκαλλιεργείας. Αὐτὰ τὰ θέματα τὰ παρακολουθοῦν οἱ ἔφοροι τῶν Καπνῶν; Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ἀπέστειλε τὴν ἐρώτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἁρμόδιον νὰ δώσῃ ἀπάντησιν καὶ ὄχι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Διότι τοῦ ἐλέγχου τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀνακύπτουν ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων ἐπιλαμβάνεται τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς νομοθεσίας, εἶναι ἁρμόδιον. Ὡς ἐκ τούτου θὰ περιμένετε τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§17Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος.

§19Η. ΗΛΙΟΥ. Ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματος, ζητῶ νὰ ὑπομνήσω, ὅτι γενικώτερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ καπνοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται καὶ ἡ περιστολὴ τῆς καπνοκαλλιεργείας, ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ διὰ σήμερον τοὐλάχιστον, ἀφοῦ δὲν ἐδέχθη διὰ τὴν Τρίτην, μίαν συζήτησιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, εἶναι ἀκριβές, ὅτι μοῦ ἐζητήσατε νὰ γίνῃ μία συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§21Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν ἀναφέρεται εἰς αὐτὸ τὸ θέμα τῆς καπνοκαλλιεργείας, ἀναφέρεται εἰς ἄλλα συγκεκριμένα παράπονα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πανάγος, ἔχει τὸν λόγον.

§23Γ. ΠΑΝΑΓΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Νομάρχης Κιλκίς, ἐπέβαλε τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς καπνοκαλλιεργείας καὶ ὄχι ὁ Ἔφορος. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἀπὸ 15ετίας ἰσχύει εἰς τὸν παραπόταμον Γαλλικοῦ ἡ καπνοκαλλιέργεια. Οἱ ἁρμόδιοι δὲ Γεωπόνοι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἔχουν κρίνει κατάλληλα τὰ ἐδάφη πρὸς καπνοκαλλιέργειαν. Θὰ ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐρευνήσῃ διὰ ποῖον λόγον παρενέβη ὁ Νομάρχης καὶ νὰ μᾶς δώσῃ σχετικὴν ἀπάντησιν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ σήμερον ἡ καπνοκαλλιέργεια διότι αἱ γνωματεύσεις τῶν ἁρμοδίων Γεωπόνων ὁμιλοῦν περὶ τῆς καταλληλότητος τῶν ἐδαφῶν διὰ καπνοκαλλιέργειαν.

§24Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὀρθῶς διεβίβασα τὴν ἐρώτησίν σας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, διότι καὶ σεῖς ἀναφέρεσθε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἐρώτησίς σας ἀναφέρεται εἰς διοικητικὴν πρᾶξιν τοῦ Ἐφόρου Καπνοῦ ἁρμόδιον διὰ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ἐφόρου εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐλέγξῃ τὸν Ἔφορον.

§25Γ. ΠΑΝΑΓΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου σας ἔχουν κρίνει κατάλληλα τὰ ἐδάφη πρὸς καπνοκαλλιέργειαν. Συνεπῶς ὁ Νομάρχης κακῶς τὴν ἀπηγόρευσε. Νὰ ἐρευνήσετε τὸ θέμα καὶ θὰ βεβαιωθῆτε ὅτι αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου σας ἐγκρίνουν τὴν καπνοκαλλιέργειαν εἰς τὰς ἐκτάσεις παρὰ τὴν κοίτην παραποτάμου τοῦ Γαλλικοῦ ποταμοῦ. Ἡ παραπομπὴ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάγεται ὁ Ἔφορος Καπνοῦ δὲν λύει τὸ θέμα. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ μόνον εἶναι ἁρμόδιον νὰ κρίνῃ ἂν αἱ ἀνωτέρω ἐκτάσεις εἶναι κατάλληλοι πρὸς καπνοκαλλιέργειαν. Αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν ἀνεμέναμεν ἀπὸ ὑμᾶς, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τὴν ἔχομεν.

§26Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε τὸ θέμα τῆς καταλληλότητος τῶν ἐδαφῶν ἀκολουθεῖ μίαν παγίαν διαδικασίαν. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐν συνεργασίᾳ μὲ ἄλλα Ὑπουργεῖα ρυθμίζει τὴν καταλληλότητα τῶν ἐδαφῶν. Συνεπῶς οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἂς προσφύγουν εἰς τὴν διαδικασίαν αὐτὴν ἡ ὁποία καὶ θὰ ἐφαρμοσθῇ.

§27Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι ὅτι ἀναγκάζομαι νὰ διαφωνήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Τὸ θέμα ὅπως ἀνεπτύχθη εἶναι καθαρῶς θέμα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας κατ’ ἀρχήν. Οἱ ἁρμόδιοι Γεωπόνοι ἄλλοτε εἶχον γνωματεύσει περὶ τῆς καταλληλότητος τοῦ ἐδάφους ἐκείνου πρὸς καπνοκαλλιέργειαν. Ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ κ. Νομάρχης Κιλκὶς ἀπηγόρευσεν τῇ ἀγνοίᾳ τῆς Κοινότητος καὶ τῶν ἀγροτῶν τὴν καπνοκαλλιέργειαν, ἐπὶ μιᾶς μεγάλης ἐκτάσεως, ἥτις ἐπὶ 15ετίαν καὶ πλέον οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς ἐκείνης τοῦ παραποτάμου Γαλλικοῦ καλλιεργοῦν μὲ καπνὰ ἀποκλειστικῶς καὶ συνεχῶς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ πρέπει νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Νομάρχου ποὺ ἀπαγορεύει τὴν καπνοκαλλιέργειαν. Ἀντιθέτως θὰ πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἡ καπνοκαλλιέργεια. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι δὲν εἶναι ἁρμόδιος αὐτὸς καὶ αἱ ὑπηρεσίαι του, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὄχι μόνον δὲν μὲ ἱκανοποίησεν, ἀλλὰ μοῦ ἐδημιούργησε καὶ κατάπληξιν. Ὁ κ. Νομάρχης Κιλκὶς διὰ νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν καπνοκαλλιέργειαν εἰς μίαν περιοχὴν ὅπου ἐπὶ 15 χρόνια καλλιεργεῖται καπνὸς ἀπὸ τοὺς ἀγρότας, θὰ ἔπρεπε κατ’ ἀρχὴν νὰ ἔχει τὴν σύμφωνον γνώμην τῶν γεωπόνων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Τοιοῦτόν τι δὲν ἔγινεν. Ἐπομένως ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Νομάρχου μὴ ἔχουσα αὐτὸ τὸ ἀπαραίτητον στοιχεῖον στερεῖται νομιμότητος. Ἐπομένως εἰς τὴν ἐρώτησίν μας μόνον ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ἐξακολουθεῖ κατ’ ἐμὲ νὰ εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ τὴν συνδρομὴν αὐτοῦ ἐπικαλοῦμαι ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν.

§28Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, διὰ ποῖον λόγον δὲν θέλετε νὰ λάβητε ἀπάντησιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν; Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν περὶ τῆς καταλληλότητος τῶν ἐδαφῶν δὲν εἶναι μόνον ἁρμόδιον τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Ἂς προσφύγουν εἰς τὴν καθιερωμένην διαδικασίαν τῶν Ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐφαρμόσουν τὰς Κυβερνητικὰς ἀποφάσεις.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν ἀποπεράτωσιν ἔργων ἀρδεύσεως τοῦ Ἀργολικοῦ πεδίου. Λόγῳ ἀσθενείας τοῦ κ. βουλευτοῦ, ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Δούκα, ἀναφερομένης εἰς τὴν παρέμβασιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῆς συγκροτήσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παναγίας–Θάσου, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§30Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ ἐρώτησις αὐτὴ ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ἔκπτωσιν ἐκ τοῦ ἀξιώματος μέλους τοῦ Δ. Συμβουλίου τοῦ Συνεταιρισμοῦ Παναγίας–Θάσου, ἅπτεται γενικωτέρου ζητήματος τῆς γνωστῆς περιπτώσεως ἰσχύος τοῦ ψηφίσματος ΜΘʹ καὶ τοῦ νόμου 516, συμφώνως πρὸς τὰ ὁποῖα ὅστις θεωρεῖται μὴ νομιμόφρων, ἐκπίπτει τοῦ ἀξιώματος τοῦ μέλους Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῶν Συνεταιρισμῶν. Τὸ ψήφισμα αὐτὸ ὡς καὶ ὁ νόμος, εἶναι ἐν ἰσχύϊ καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ ἐφαρμόζεται. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἔχει καταρτίσει σχέδιον νόμου, καταργοῦν τὰς διατάξεις αὐτάς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως εἶναι ἐν ἰσχύϊ τὸ ψήφισμα καὶ ὁ νόμος 516, δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ ἐφαρμόζεται.

§31Π. ΔΟΥΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν ὅτι πέραν τῆς συγκεκριμένης περιπτώσεως, ἀνέρχονται εἰς δεκάδες οἱ ὑπὸ τῶν Νομαρχῶν καθαιρεθέντες, ἀποφάσει τῶν Ἐπιτροπῶν Νομιμοφροσύνης, τοῦ ἀξιώματός των σύμβουλοι διαφόρων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ Νομοῦ Καβάλας, ἀλλὰ τῶν περιφερειῶν ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. εἶναι γεγονὸς ὅτι ἔχει καταρτίσει ἀπὸ ἔτους σχέδιον νόμου, περὶ καταργήσεως τῶν ἐκτάκτων μέτρων, διὰ τοῦ ὁποίου καταργοῦνται αἱ διατάξεις αὐταί. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκλέγωνται μέλη Συμβουλίων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, ὡς ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παναγίας– Θάσου Σύμβουλος, ὅστις ἐξελέγη τρίς, καὶ ὁ ἐπόπτης νὰ τὸν ἐξαναγκάζῃ εἰς παραίτησιν διὰ τῆς μὴ χορηγήσεως δανείου εἰς τὸν Συνεταιρισμόν; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσουν οἱ Συνεταιρισμοὶ καὶ νὰ ἀναπτύξουν τὴν τόσον ὠφέλιμον δραστηριότητά των, ὅταν ἡ δραστηριότης αὕτη ἐλέγχεται ἀπὸ τὴν διοίκησιν καὶ καθαιροῦνται αἱ διοικήσεις. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ προεκλογικῶς καὶ μετεκλογικῶς ὡς Κυβέρνησις διεκήρυξεν ἐπανειλημμένως τὴν πρόθεσίν της διὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ κατόπιν τούτου εἶναι καιρὸς νὰ ἀφεθοῦν ἐλεύθεραι αἱ ὀργανώσεις εἰς τὴν δημοκρατικὴν δραστηριότητά των.

§32Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, τὸ θέμα ὡς γνωστόν, ἀπησχόλησε πλειστάκις τὴν Βουλήν, καὶ ἐγὼ συμμερίζομαι τὴν ἄποψιν, ὅτι αἱ διατάξεις αὐταὶ εἶναι καὶ ἀντισυνεταιριστικαὶ καὶ ἀντιδημοκρατικαί. Ἐφ’ ὅσον ὅμως εἶναι ἐν ἰσχύϊ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐφαρμόζωνται. Πρέπει ἀκόμη νὰ σᾶς γνωρίσω, ὅτι εἶναι σύνηθες τὸ φαινόμενον τῆς ἐπανεκλογῆς προσώπων ἐκπεσόντων τοῦ ἀξιώματός των. Μὲ τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι οἱ συνεταῖροι ἐπανεκλέγουν ἐκπεσὸν μέλος τῆς διοικήσεως, νὰ μὴ ἰσχύσουν αἱ ὑφιστάμεναι διατάξεις. Ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται περὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐκπέσει τοῦ ἀξιώματος, ἡ Α.Τ.Ε. θεωρεῖ ὡς μὴ νόμιμον τὴν συγκρότησιν τοῦ Συνεταιρισμοῦ, καὶ δὲν χορηγεῖ δάνειον εἰς αὐτόν. Πιστεύω, τὸ σχέδιον νόμου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ψηφισθῇ συντόμως....

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΗΣ ΕΔΑ. Πότε, κ. Ὑπουργέ;

§34Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν εἶμαι ἁρμόδιος, κύριοι συνάδελφοι, νὰ προσδιορίσω τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§35Π. ΔΟΥΚΑΣ. Ὀφείλω νὰ τονίσω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἀναλήψεως τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τῆς Ε.Κ., τὸ καθεστὼς τοῦτο εἰς ἀρκετὰς περιπτώσεις ἔχει ἐνταθῆ καὶ ἔχομεν φθάσει εἰς τὸ σημεῖον νὰ ζητοῦνται πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων ἀπὸ τὸν ἀγρονόμον Καβάλας ἀκόμη καὶ διὰ τὸν ὑδροδιανομέα. Εἶναι καιρός, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀτονίσῃ παντελῶς μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ σχετικοῦ νόμου, τὸ καθεστὼς τῶν διακρίσεων, διώξεων καὶ καθαιρέσεων δημοκρατικῶς ἐκλεγομένων διοικητικῶν συμβουλίων τῶν συνεταιρισμῶν, πολλῷ μᾶλλον ἐφ’ ὅσον διακηρύσσετε, ὅτι αἱ καθαιρέσεις αὗται εἶναι ἀντιδημοκρατικαὶ καὶ ἀντισυνεταιριστικαί.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀρ. 5 οἱ κ.κ. Ν. Σκοπούλης καὶ Ξ. Γρηγόρης, ἐπὶ ἐρωτήσεώς των, ἀναφερομένης εἰς παράπονα κατοίκων Πηγῶν Ἄρτης κατὰ τοῦ Ὑποκ)τος ΑΤΕ Ἄρτης διὰ τὴν ὑπὸ τούτου ἄρνησιν παροχῆς ἐνισχύσεως πρὸς ἀξιοποίησιν κτήματός του.

§37Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ συνάδελφοι εἶναι ἰατροί, μετέχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς καὶ παρακαλοῦμεν νὰ ἀναβληθῇ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀρ. 5 ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀρ. 6 οἱ κ.κ. Μπριλλάκης, Ἡλιόπουλος καὶ Παρασκευόπουλος, ἐπὶ ἐρωτήσεώς των, δι’ ἧς ζητοῦν νὰ πληροφορηθῶσι σχετικῶς μὲ τὸ ὑπὸ τῆς ΔΕΗ καθορισθὲν ἐλάχιστον ὅριον χρεώσεως τιμῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος δι’ ἀρδεύσεις.

§39Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Φυσικὰ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐπιδιώκει τὴν ὕπαρξιν χαμηλοτέρων τιμῶν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος διὰ τὴν γεωργίαν καὶ εἰσηγήθην ἀναλόγως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ ἁρμόδια νὰ τὸ κρίνουν καὶ νὰ λάβουν τὰς ἐνδεδειγμένας ἀποφάσεις.

§40Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι δὲν θὰ πρέπει οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἶναι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν ἀπάντησίν του, διότι ἁρμόδιος διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν γεωργίαν καὶ τὰς γεωργικὰς ἐπιχειρήσεις θὰ πρέπει νὰ εἶναι περισσότερον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν δυνατότητα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς γῆς διὰ τῆς ἀναπτύξεως ἀγροτικῶν ἐργασιῶν, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ πρέπει συνεργαζόμενος καὶ συνεννοούμενος μὲ τοὺς ἁρμοδίους συναδέλφους του διὰ τὸν ἔλεγχον τῆς ΔΕΗ νὰ καθορίσουν κατώτατα ὅρια τιμῶν καὶ νὰ περιορίσουν τὰ ἐλάχιστα ὅρια ἐπιβαρύνσεως τῶν ἀγροτῶν διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ ρεύματος καὶ δι’ ἄλλας ἀγροτικὰς ἐργασίας. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐξαντλῆται ὅλη ἡ προσπάθεια τῆς ΔΕΗ νὰ καλύψῃ τὰ οἰκονομικά της μὲ τὸ νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τοὺς ἀγρότας, διότι εἶναι ηὐξημένον πέραν τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου καὶ τὸ τίμημα τοῦ ρεύματος, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τὴν ἀγροτικὴν καλλιέργειαν, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν χρησιμοποιεῖται ἡ μηχανὴ διὰ τὴν κατανάλωσιν ρεύματος, νὰ μὴ πληρώνουν τὸ ἐλάχιστον ὅριον, τὸ ὁποῖον ἤδη ἔχει καθορισθῆ καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ ὑψηλόν, ἰδίως ὅταν εἶναι καὶ νεκραὶ περίοδοι καὶ νεκραὶ ἐποχαὶ διὰ τὴν ἀγροτικὴν καλλιέργειαν καὶ ἑπομένως διὰ τὴν χρησιμοποίησιν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Νομίζω, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὅτι εἶναι ἀνάγκη σεῖς νὰ ἐπέμβητε καὶ σεῖς νὰ ρυθμίσητε τὸ θέμα αὐτό.

§41Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἤθελα νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Βεβαίως τὰ θέματα αὐτὰ ἅπτονται καὶ τῶν ἁρμοδιοτήτων τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας καὶ ὠφείλατε νὰ εἴχατε συνεννοηθῆ δι’ ὅσας ἐρωτήσεις δὲν σᾶς ἀφοροῦν ἵνα δώσετε συγκεκριμένην ἀπάντησιν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου εἶναι καὶ τὸ θέμα τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος καὶ τὸ θέμα τῆς ἠλεκτροκινήσεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας. Εἶναι θέματα ποὺ ἀφοροῦν τὸ Ὑπουργεῖον σας. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον παρίσταται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἔστω κατὰ σύμπτωσιν ἀπόψε, νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διευκρινισθῇ αὐτὸ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ἐλάχιστον ὅριον χρεώσεως, δηλαδὴ 100 δρχ. κατὰ ἵππον ἠλεκτροκινητῆρος, ἢ νὰ καταργηθῇ αὐτὸ τὸ ὅριον ἢ νὰ μειωθῇ. Νομίζω ὅτι πρέπει ἐπ’ αὐτοῦ νὰ μᾶς δώσετε μίαν ἀπάντησιν.

§42Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Λυποῦμαι διότι ἡ ἀπάντησίς μου δὲν ἱκανοποίησε τοὺς κ.κ. συναδέλφους καὶ διότι ὁ συνάδελφος κ. Ἡλιόπουλος εἶπεν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἱκανοποιημένος. Ἀλλὰ θὰ ἀντελήφθητε, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐγὼ δὲν εἰσῆλθα εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος καὶ σᾶς ἐδήλωσα ὅτι φυσικὸν εἶναι ὄχι μόνον ἐγὼ ἀλλὰ οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς Γεωργίας νὰ ἐπιδιώκῃ τὴν μείωσιν τῶν τιμολογίων ποὺ ἰσχύουν διὰ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν εἰς τὰς ἀρδεύσεις. Αὐτὸ ἐξυπακούεται, ἀλλὰ τὸ θέμα αὐτὸ δὲν ρυθμίζεται μόνον ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ρυθμίζεται συλλογικῶς καὶ μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι μέσα εἰς τὰ πλαίσια τὰ Κυβερνητικὰ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν θὰ παραλείψῃ νὰ πράξῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατόν, νὰ προπαρασκευάσῃ ἀποφάσεις κυβερνητικάς, διὰ τῶν ὁποίων θὰ μειώσωμεν τὰ ἰσχύοντα τιμολόγια ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διὰ τὰς ἀρδευτικὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου. Αὐτὸ εἶναι αὐτονόητον. Ἐνεργοῦμεν καὶ φροντίζομεν, κ. Ἡλιόπουλε. Ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν ἰδικήν σας συμπαράστασιν καὶ ὅλων τῶν κ.κ. συναδέλφων, ἀλλὰ νομίζω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, μὴ ἐξαιρουμένου φυσικὰ καὶ τοῦ παρόντος Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος ἐπίσης ἐμπνέεται ἀπὸ τὰς καλυτέρας διαθέσεις νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἠλεκτρισμοῦ εἰς τὴν ὕπαιθρον, διότι ὅλοι μας γνωρίζομεν ὅτι τὸ πρᾶγμα συνδέεται μὲ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ μὴ ἀμφιβάλλετε, ὅτι ἀπὸ τὴν πλευρὰν τὴν Κυβερνητικὴν θὰ γίνῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν. Ἀλλὰ κυρίως ἁρμόδιος εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος ἀκριβῶς ἐποπτεύει ἐπὶ τῆς ΔΕΗ καὶ ὁ ὁποῖος συμπίπτει νὰ εἶναι παρὼν καὶ εἶναι πιθανὸν νὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§43Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι νὰ ἀκούσωμεν, ἐὰν υἱοθετῇ ἡ Κυβέρνησις τὸ αἴτημα καὶ εἶναι ἀποφασισμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ μειώσῃ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα διὰ τὴν ἀγροτικὴν καλλιέργειαν; Μεταφέρετε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας τὸ θέμα, ἀλλὰ μὴ βασίζεσθε, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας εἶναι κεφαλαιοκράτης καὶ μετ’ ὀλίγον θὰ ὑποστηρίξῃ νομοσχέδια ὑπὲρ τῆς Βιομηχανίας, σεῖς διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν τὶ ἐκάματε;

§44Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ πολιτικὴ μας εἶναι, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, ἑνιαία, ἀλλὰ φυσικὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας ἠμπορεῖ νὰ εἶναι περισσότερον συντηρητικός, διότι τὸ πρᾶγμα συνδέεται μὲ τὸ κόστος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ μὲ τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς ΔΕΗ. Ἡμεῖς φυσικὰ ὡς Ὑπουργεῖον Γεωργίας ὑποστηρίζομεν τὴν μείωσιν τῶν τιμολογίων ποὺ ἰσχύουν εἰς τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὕπαιθρον.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 7. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν εἶναι εἰς γνῶσιν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας αἰτιάσεις ὑπαλλήλων τοῦ ΟΓΑ διὰ πράξεις καὶ παραλείψεις τῆς Διοικήσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου.

§46Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ θέμα ἔληξεν οὐσιαστικῶς, ἦτο μία καταγγελία, ἡ ὁποία ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ὑστέρων ὅτι δὲν εὐσταθοῦσε, ἦτο εἰς ἐφημερίδα, ἡ ὁποία ἤθελε νὰ κάμνῃ πολεμικὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐβεβαιώθην ὅτι ἀδίκως ἀνεγράφη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ συνεπῶς δὲν ἐπιμένω νὰ τύχω τῆς ἀπαντήσεώς σας.

§47Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ καταγγελία ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἦτο ἀνώνυμος, δὲν ἦτο κἂν ἐνυπόγραφος, διότι λέγει ὅτι ἕπονται ὑπογραφαί, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπῆρχον διὰ νὰ γίνῃ καὶ ἡ ἔρευνα τοῦ ζητήματος.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 8, οἱ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης καὶ Π. Δούκας, ἀναφέρονται εἰς διαμαρτυρίαν ἀγροτῶν τοῦ χωρίου Μελινικίτσι–Σερρῶν διὰ τήν, ὑπὸ πραγματογνωμόνων τῆς ΑΤΕ κακὴν ἐκτίμησιν ζημιῶν, ἃς ὑπέστησαν ἐκ χαλαζοπτώσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§49Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ ΑΤΕ ἡ ὁποία ἔλαβε τὴν ἐντολὴν νὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα τῶν παραπόνων, ἀνέφερεν ὅτι, σύμφωνα πρὸς τὰς ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων γεωπόνων, ἡ πραγματικὴ ζημία, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὴν καλλιέργειαν αὐτοῦ τοῦ συνοικισμοῦ, ἐξετιμήθη καὶ ὡς ἐκ τούτου πρέπει νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ παραγωγοί. Δὲν γνωρίζει ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ἐὰν μετὰ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ζητήματος, ἱκανοποιήθησαν. Θὰ σᾶς ἀκούσω καὶ εὐχαρίστως θὰ δώσω καὶ συμπληρωματικὰς πληροφορίας.

§50Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Πράγματι, κατόπιν ἐπεμβάσεως τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἐγένετο ἐπανεξέτασις τῶν ζημιῶν. Ἀλλὰ ἔχω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Γεωργίας ὅτι ὁσάκις οἱ πραγματογνώμονες πρόκειται νὰ ἐκτιμήσουν ζημίας ποὺ γίνονται εἴτε ἀπὸ χαλαζοπτώσεις εἴτε ἀπὸ ἄλλας ζημίας καὶ ἐκεῖ ὅπου ἡ ζημία εἶναι 100%, ἔχουν ἐντολὴν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν νὰ προσδιορίζουν τὰς ζημίας ἀπὸ 15– 20%. Ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ αἱ ζημίαι καὶ αἱ διαμαρτυρίαι τῶν παραγωγῶν. Οἱ παραγωγοὶ τοῦ Μελινικίτσι βάσει τῶν στοιχείων συγκομιδῆς ὑπελογίσθη, ὅτι πραγματικῶς ἐζημιώθησαν κατὰ 30–70%. Οἱ πραγματογνώμονες ὅμως τὴν προσδιώρισαν μόνον εἰς 7%. Ἐξ ἀφορμῆς αὐτοῦ θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ ἀλλάξῃ τὴν τακτικὴν αὐτὴν καὶ νὰ ὑπολογίζουν οἱ πραγματογνώμονες τὰς τυχὸν ὑπ’ αὐτῶν ἐκτιμωμένας ζημίας εἰς τὸ πραγματικὸν ὕψος.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρελθούσης τῆς ὥρας ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπείγεται, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀφήσωμεν δι’ αὔριον τὴν συνέχειαν τῶν ἐρωτήσεων καὶ νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῆς συμφωνίας τῆς 5ης Νοεμβρίου 1964 τῆς ἀφορώσης εἰς ὡρισμένα θέματα ὁδικῆς μεταφορᾶς».

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἐνθυμῆσθε, χθές, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ ζητήσω ἀπὸ ὑμᾶς, ὡς Προέδρου τῆς Βουλῆς νὰ ὁρισθῇ ἡ σημερινὴ συνεδρίασις, ὄχι διὰ τὴν συνήθη νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐπανεξέτασιν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων, διότι ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς Κυβερνήσεως καὶ οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητος ἡμῶν, ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις δὲν ἐπραγματοποιήθη. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω ὅτι οἱοσδήποτε, ἐκ μέρους τῶν ἀντιφρονούντων πρὸς τὴν ΕΡΕ, παρεξήγησε τὴν στάσιν μας, εἶναι πολὺ μικρᾶς καλῆς πίστεως, ἂν ὄχι κακῆς, δεδομένου ὅτι ἀνεμέναμεν ἐπὶ ¾ τῆς ὥρας προηγουμένως εἰς τὴν αἴθουσαν, ὡς καὶ οἱ ἄλλοι κύριοι βουλευταί, μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως εἰς τὰς 11.20′. Δὲν νομίζω ὅτι ἦτο νοητόν, ἄνευ μάλιστα εἰδοποιήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι κωλύεται ἢ ὅτι παρακαλεῖ μετὰ μίαν ὥραν νὰ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις, ἔναντι τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου, ὄχι μόνον τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο νοητὴ ἡ συνέχισις τῆς παραμονῆς μας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἶπον, λοιπόν, χθὲς καὶ πρόκειται περὶ μιᾶς συνδεδεμένης μὲ τὴν λειτουργίαν τοῦ Συντάγματος ἀξιώσεως, τὴν ὁποίαν διετύπωσα, ὅτι πρέπει νὰ μὴ χαθῇ ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις. Ἤδη ὅμως σήμερον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀντὶ νὰ ὑπάρχῃ τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς Κυβερνήσεως δὲν συνεζητήθη χθές, ὑπάρχουν ἄλλα νομοσχέδια. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, ἢ σήμερον, ἢ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, ἐπειδὴ κατηρτίσθη ἤδη ἡ ἡμερησία διάταξις, χωρὶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀξίωσις, τὴν ὁποίαν διετύπωσα ἐξ ὀνόματος τοῦ Συντάγματος, νὰ συζητηθῇ, πέραν τῆς ἐρχομένης Τετάρτης, ἓν ἐκ τῶν δύο Νομοθετικῶν Διαταγμάτων καὶ μάλιστα θὰ παρεκάλουν τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα νὰ προηγηθῇ τὸ Ν.Δ. περὶ Διοικήσεως, τῆς 35ετίας, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ οὐχὶ τὸ συνδικαλιστικόν, δεδομένου ὅτι ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας — ὄχι τῆς μειοψηφίας ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν συνήθη, ἀλλὰ ὡς εἰσηγητὴς ἐκ μέρους τῶν βουλευτῶν οἱ ὁποῖοι τὸ ἐπαναφέρουν— θὰ ἀπουσιάζῃ ἐξ Ἑλλάδος, ἐκτελῶν χρέη γενικώτερα κοινοβουλευτικά.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν εἰς αὐτὰ ποὺ λέγετε. Ὑπῆρξε πράγματι χθὲς μία παρανόησις. Ἐγὼ εἶχον ἀναγγείλλει ἀπὸ τῆς Τρίτης ὅτι θὰ προτιμηθῇ τὸ Ν.Δ. περὶ συνδικαλισμοῦ, τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο ἀπησχολημένος καὶ εἰδοποίησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας. Ἀλλὰ κατὰ ἀτυχῆ σύμπτωσιν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας περιεκυκλώθη ἀπὸ δύο Ἐπιτροπὰς ἀπεργῶν καὶ ἦτο ἀδύνατον νὰ διασπάσῃ τὸν κλοιὸν καὶ νὰ φθάσῃ ἐγκαίρως εἰς τὴν Βουλήν. Ὅπως γνωρίζετε, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ 1956, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ τότε Προέδρου τῆς Βουλῆς κ. Ροδοπούλου, εἶχε θεσπισθῆ ὅπως ἑκάστην Τετάρτην συζητοῦνται τὰ ἐπαναφερόμενα Ν. Δ)τα, πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Τοῦτο ἐθεσπίσθη ρητῶς διὰ τοῦ 27 νέου Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ τροποποιηθῇ ἂν θέλετε αὐτὴ ἡ διάταξις, ὁπότε θὰ ἀναγράφωνται τὰ Ν.Δ. εἰς τὴν τακτικήν, ἡμερησίαν διάταξιν κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ Συντάγματος, προτιμωμένου παντὸς ἄλλου. Ἀλλὰ ἐπειδὴ μέχρι τῆς στιγμῆς ἔχουν συζητηθῆ ἀπὸ τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροτὰς τέσσαρα ἐν ὅλῳ Ν. Δ)τα, δὲν νομίζω δὲ ὅτι θὰ ὑπάρξουν ἄλλα, δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ ἀνατραπῇ ἡ καθιερωθεῖσα τάξις. Ἐὰν ὅμως θέλετε νὰ καταργηθῇ ἡ Τετάρτη ὡς ἡμέρα ἐπανασυζητήσεως τῶν Ν.Δ. καὶ νὰ ἀναγράφωνται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν προτιμώμενα τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν. Πάντως δὲν ὑπῆρξεν οὔτε εἰς τὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως οὔτε εἰς τὴν ἰδικήν μου νὰ καθυστερήσῃ ἢ νὰ δυσχερανθῇ ἡ συζήτησις τῶν 4 προτάσεων ἐπαναφορᾶς.

§56Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐζήτησα αὐτὸ ἐγὼ καὶ οὐδέποτε ἐπρότεινον νὰ καταργηθῇ ἡ Τετάρτη ὡς τακτὴ ἡμέρα συζητήσεων τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον εἰς τὸν νέον Κανονισμόν, νομίζω ὅτι ἔχει θεσπισθῆ ἡ Τετάρτη διὰ τὴν συζήτησιν τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτησα, εἶναι νὰ μὴ χαθῇ ἡ χθεσινὴ ἡμέρα καὶ παρεκάλεσα ὅπως πέραν τῆς ἐρχομένης Τετάρτης ὁρισθῆ καὶ μία ἄλλη ἡμέρα διὰ τὴν συζήτησιν τῶν Νομοθετικῶν Διαταγμάτων. Π.χ. τὴν Δευτέραν ἠμποροῦν νὰ συζητηθοῦν ἐπὶ 1½ ὥραν Νομοθετικὰ Διατάγματα καὶ κατόπιν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων. Ἀλλὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ὡς αὐτονόητον, ὅτι ἡ χθεσινὴ ἡμέρα ἐχάθη.

§57Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἡ ἐπιταγὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος νὰ τηρῆται. Πάντως, παραλείψεις καὶ εἰς τὸ παρελθόν, ἐπὶ Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ εἶχον γίνει. Αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ γίνωνται καὶ τώρα ἢ ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐπανασυζητῇ τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ τονίσω, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ μία ἡμέρα ἀντὶ τῆς Τετάρτης, ἡ ὁποία ἐχάθη χθές. Καλὸν ὅμως εἶναι νὰ ὑπάρχῃ καθιερωμένη ἡ Τετάρτη διὰ τὰ Νομοθετικὰ Διατάγματα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 52 τοῦ νέου Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ὁρίζεται ἡ Τετάρτη, ὡς ἡμέρα συζητήσεως τῶν ἐπανεξεταζομένων Νομοθετικῶν Διαταγμάτων. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει ἀντίρρησιν ἡ Κυβέρνησις, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ συγκατατεθῇ ὅπως τὴν προσεχῆ Δευτέραν γίνῃ μικτὴ ἡμερησία διάταξις καὶ ἐπὶ 1½ τῆς ὥρας συζητηθῇ τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα περὶ 35ετίας καὶ κατόπιν νὰ συνεχισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις τῶν νομοσχεδίων. Εἰσερχόμεθα εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 νομοσχέδιον τῆς ἡμερησίας διατάξεως «περὶ κυρώσεως τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῆς συμφωνίας τῆς 5 Νοεμβρίου 1964, τῆς ἀφορώσης εἰς ὡρισμένα θέματα ὁδικῆς μεταφορᾶς».

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς πρὸς τὰς δύο συμφωνίας μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας, δὲν θὰ εἴχωμεν, ἐξ ὀνόματος τῆς ΕΡΕ, οὐδεμίαν ἀντίρρησιν, νὰ ψηφισθοῦν ἄνευ συζητήσεως. Παρακαλοῦμεν ὅμως, χωρὶς νὰ τὸ κρατήσωμεν, νὰ ἀναπτύξῃ ὡρισμένας ἀπόψεις πολὺ συντόμως ὁ συνάδελφος καὶ Πρόεδρος κ. Πιπινέλης, ἀπόψεις, μὲ τὰς ὁποίας ἄλλωστε πλήρως συμφωνεῖ ἡ ΕΡΕ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, κ. Σαββόπουλος, ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών, διαγράφεται. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§61Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, μὲ ἰδιαιτέραν χαρὰν ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ εἰσηγηθῶ τὰ δύο νομοσχέδια κυρώσεων συμβάσεων...

§62Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐπειδὴ εἴπατε, ὅτι θὰ εἰσηγηθῆτε καὶ τὰ δύο νομοσχέδια, λέγω καὶ ἐγὼ ὅτι, θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ γίνῃ κοινὴ συζήτησις καὶ ἐπὶ τῶν δύο νομοσχεδίων καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἦτο εὔστοχος ἡ παρατήρησίς σας, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ συγχρόνως καὶ ἐπὶ τῶν δύο νομοσχεδίων.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύμφωνοι. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῆς συμφωνίας τῆς 5ης Νοεμβρίου 1964 «περὶ ἀνταλλαγῆς τῶν ἐκεῖθεν τῶν συνόρων ἰδιοκτησιῶν».

§64Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐξ ἄλλου ἀπεφασίσθη καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅπου καὶ ἐκεῖ συγχρόνως συνεζητήθησαν. Εἶμαι, λέγω εὐτυχής, ποὺ ἐξελέγην ὡς εἰσηγητής, διότι μετ’ ἄλλων δύο συναδέλφων ἐργαζόμεθα καὶ ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν συνεννόησιν τῶν βαλκανικῶν λαῶν. Τὸ 1964, ὑπῆρξεν ἓν ἔτος ἐξαιρετικὰ εὐνοϊκὸν διὰ τὴν βαλκανικὴν συνεννόησιν, διότι πρῶτον εἴχομεν τὴν ἐπίλυσιν τῶν διαφορῶν μεταξὺ τῆς Βουλγαρίας καὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ τῶν συμφωνιῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπεγράφησαν, ἐτέθη τέρμα ἑνὸς παλαιοῦ κακοῦ παρελθόντος. Ἐπίσης μετὰ τῆς φίλης Γιουγκοσλαυΐας ἔχομεν ὑπογράψει τὸ 1959 11 συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι συμπληροῦνται διὰ τῶν δύο νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἔρχονται σήμερον, καὶ δι’ αὐτῶν συμπληροῦνται διάφοροι παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀνακύψει τότε καὶ ὑπῆρχον διάφοροι μικραὶ ἀνταλλαγαί, ὅσον ἀφορᾶ διὰ τὴν σκοπιμότητα κυρίως, διὰ τὴν ὁποίαν εἶχον ὑπογραφῆ τότε, τῆς ἐλευθέρας διακινήσεως τῶν πληθυσμῶν τῶν μεθοριακῶν. Σήμερον, διὰ τοῦ πρώτου σχεδίου νόμου, ἀποφασίζεται ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν κτημάτων. Ἡ ἀνταλλαγὴ αὐτὴ εἶναι ὑπὲρ ἡμῶν, τὸ νομοσχέδιον καθαρῶς τὸ γράφει, διότι ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς παίρνομεν περὶ τὰ 560 στρέμματα ἔναντι ἑνὸς ποσοῦ, τὸ ὁποῖον, δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ σοβαρόν, διότι ἀνέρχεται εἰς 20.000 δολλάρια, δηλαδὴ 600.000 δρχ. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ δεύτερον σχέδιον νόμου, τοῦτο ἀφορᾶ τὴν διακίνησιν μεταξὺ τῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων. Ὅπως εἶναι γνωστόν, μετὰ τὸν πόλεμον, τὸ αὐτοκίνητον εἶναι ἓν ἐκ τῶν κυριωτέρων μέσων μεταφορᾶς, μετὰ δὲ τὴν ἀποκατάστασιν, κατόπιν τῆς προσπαθείας, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ ἐκ μέρους τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος, τοῦ ὁδικοῦ δικτύου, ἡ κυριωτέρα σήμερον κίνησις ἐμπορευμάτων γίνεται διὰ τοῦ αὐτοκινήτου. Εἰς τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὑπῆρξαν ἀντιρρήσεις τῶν κ.κ. συναδέλφων, διατὶ νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφορά, δηλαδή, ἡμεῖς εἴχομεν πάρει 300 ἀδείας καὶ προσετέθησαν ἄλλαι 300, σύνολον 600, ἔναντι τῶν Γιουγκοσλαυϊκῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι 1250. Βεβαίως, ἐκ πρώτης ὄψεως, εἶναι ὀλίγον περίεργον, διατὶ 1250 ἄδειαι ἐχορηγήθησαν εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ἐνῷ εἰς ἡμᾶς ἐχορηγήθησαν 600. Ἐκ τῆς ἐρεύνης, τὴν ὁποίαν ἔκαμον καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι ἐγεννήθη θέμα εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅταν κατατίθενται τοιαῦτα νομοσχέδια, κυρίως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ παρευρίσκεται κἄποιος ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος νὰ δίδῃ ὡρισμένας ἐξηγήσεις.

§65Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἦλθε κἄποιος ὑπάλληλος.

§66Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ μίαν ἁπλῆν σύστασιν κάμω, διότι πρόκειται περὶ συμβάσεων, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἤθελον οἱ κ.κ. βουλευταὶ νὰ κατατοπίζωνται. Νομίζω, ὅτι ἡ διαφορὰ αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ εἶναι, διότι ὑπάρχει τεραστία διαφορὰ ἐπὶ τῶν χιλιομέτρων, τὰ ὁποῖα διατρέχουν τὰ αὐτοκίνητα, δηλαδὴ ὑπάρχει ἕνα τιμολόγιον, ὅπως ὑπάρχει καὶ εἰς τὰς ἀεροπορικὰς ἑταιρείας. Ἡ μεταφορὰ τῶν ἐμπορευμάτων διεθνῶς εἶναι καθωρισμένη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν χιλιομέτρων. Συνεπῶς, τὰ Γιουγκοσλαυϊκὰ αὐτοκίνητα κάμουν μίαν διαδρομὴν 100 χλμ. ἐπὶ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, ἡμεῖς δὲ ἂν πάρωμεν τὴν Θεσσαλονίκην ὡς κέντρον, διότι πρέπει νὰ θεωρῆται ὡς ἕνα κέντρον μετακομιδῆς ἐμπορευμάτων, κυρίως μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας, λόγῳ τῆς ἐλευθέρας ζώνης, ἡμεῖς δὲ κάμομεν μίαν διαδρομὴν περὶ τὰ 1000 χλμ. μέχρι Βελιγραδίου. Συνεπῶς, γίνεται μία ἐκμετάλλευσις. Ἐὰν δηλαδὴ ἐτίθετο ἐν ἐφαρμογῇ τὸ διεθνὲς τιμολόγιον, βεβαίως ἡμεῖς θὰ ἔπρεπε νὰ πληρώσωμεν τεράστια ποσὰ ἔναντι ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπλήρωνεν ἡ Γιουγκοσλαυΐα. Ἔχω ὅμως, μίαν πληροφορίαν καὶ ἐλπίζω, ὅτι πολὺ σύντομα ἡ Γιουγκοσλαυϊκὴ Κυβέρνησις θὰ εἶναι διατεθειμένη ἴσως νὰ αὐξήσῃ τὰς ἀδείας ἐλευθέρας κυκλοφορίας πέραν τῶν 600, αἱ ὁποῖαι ἤδη χορηγοῦνται. Εἶμαι εὐτυχής, ὅτι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ θὰ ψηφισθοῦν ἀπόψε, διότι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸ Βελιγράδι καὶ συνεπῶς, δὲν θὰ ὑπάρχουν θέματα διαδικασίας, εἴτε συγκοινωνιῶν, διότι ἔχουν ἐπιλυθῆ καὶ ὅτι ἡ συνάντησις θὰ εἶναι μία συνάντησις ἐξαιρετικῆς σημασίας καὶ διὰ τὸν βαλκανικὸν χῶρον, ἀλλὰ γενικῶς διὰ τὴν εἰρήνην. Καὶ ἔτσι ἀπερίσκεπτοι θὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὰ μεγάλα θέματα. Ἐπίσης θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον φαντάζομαι τὸ ἔχει ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ διαβιβασθοῦν αἱ πλέον θερμαὶ εὐχαριστίαι πρὸς τὸν Στρατάρχην Τίτο καὶ τὸν Γιουγκοσλαυϊκὸν λαὸν διὰ τὴν ἀμέριστον συμπαράστασιν εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἐλευθερίας, τὸν ὁποῖον διεξάγει ὁ Κυπριακὸς λαός.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πιπινέλης, ἔχει τὸν λόγον.

§68Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἐτόνισε πρὸ ὀλίγου, τὸ Κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ἀποδέχεται καὶ θὰ ψηφίσῃ τὰ σχέδια νόμων, τὰ ὁποῖα ἔχει ὑποβάλει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐθεώρησα ὅμως ἀπαραίτητον, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, ἐπειδὴ δὲν ηὐτύχησα νὰ παραστῶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, νὰ συνοδεύσω τὴν ψῆφον μου μὲ ὡρισμένας γενικωτέρας καὶ εἰδικωτέρας παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀποδεχόμεθα ὅλοι οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὴν ἀνάγκην καλῶν καὶ στενῶν σχέσεων μεθ’ ὅλων τῶν γειτόνων ἡμῶν, πρέπει νὰ προτείνωμεν ἀλληλοδιαδόχως εἰς τὴν ρύθμισιν ὅλων τῶν ἐκκρεμοτήτων μετὰ τῶν γειτόνων μας. Καὶ ἐν τῇ ἐννοίᾳ αὐτῇ ἡ ΕΡΕ ὁσάκις ἔφερε τὰ βάρη τῆς ἐξουσίας δὲν ἐδίστασε νὰ προβῇ εἰς ἐπιλύσεις πολλῶν ἐκκρεμῶν ζητημάτων. Συγκεκριμένως μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας τὸ θέμα εἶναι ἀκόμη αὐτονόητον δεδομένων τῶν παλαιῶν φιλικῶν, συμμαχικῶν, οἰκονομικῶν, πολλῶν ἄλλων καὶ δύναμαι νὰ εἴπω καὶ στρατηγικῶν δεσμῶν οἱ ὁποῖοι παρὰ τὰς ἑκάστοτε λαβούσας χώραν νέας διαμορφώσεις εἰς τὸν κόσμον τῆς Βαλκανικῆς καὶ ἀλλαχοῦ δὲν παύουν νὰ συνδέουν τὰς δύο γείτονας χώρας. Εἶχα μάλιστα κατανόησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὅταν ὑπὸ ἄλλην ἰδιότητα μετεῖχον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τῆς συμμαχικῆς Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων —Λαϊκοῦ Κόμματος τὸ 1948–49 εἰς τὴν κρισιμωτέραν φάσιν τῶν Ἑλληνο–γιουγκοσλαυϊκῶν σχέσεων ἀνέλαβον, συμφωνοῦντος τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, πρωτοβουλίαν ἐμμέσων μυστικῶν συνομιλιῶν καὶ συνεννοήσεων μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς Κυβερνήσεως αἱ ὁποῖαι μετὰ μακρὰν ἐπεξεργασίαν ἐκαρποφόρησαν τελικῶς καὶ ἤγαγον εἰς ἕνα τῶν βασικωτέρων γεγονότων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, εἰς τὸ κλείσιμον τῶν Ἑλληνο–γιουγκοσλαυϊκῶν συνόρων κατὰ τὸ θέρος τοῦ 1949. Ἑπομένως ἡ ἐπιθυμία μας εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπιλύσεως τῶν ζητημάτων μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας εἶναι ἀναμφισβητήτως καὶ βαθύτατα εἰλικρινής. Ἐὰν ἀνέφερα ταῦτα κάπως περισσότερον ἐκτεταμένως εἶναι διότι θέλω τοῦτο νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ὥστε αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔχω νὰ κάμω ἐν συνεχείᾳ νὰ μὴ ὑποτεθῇ ὅτι διέπονται ὑπὸ πνεύματος ἐπιφυλάξεως διὰ νὰ μὴ εἴπω ἀντιδικίας μὲ οἱονδήποτε ἀνήκοντα εἰς τὴν φίλην χώραν Γιουγκοσλαυΐαν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι τελευταίως διήλθομεν ἀπὸ πολλὰς κρίσεις εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν σχέσεων μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Ἐφθάσαμεν εἰς κρισιμώτατον σημεῖον καὶ εἰς περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέτρεπον νὰ λεχθῇ ὅ,τι ἐλέχθη δι’ ἀναλόγους περιστάσεις, ὅτι ἡ φιλία μας μετὰ τῆς Σερβίας ἀπέθανεν. Δὲν νομίζω ὅτι αἱ φιλίαι ἀποθνήσκουν, οὔτε μεταξὺ Ἐθνῶν οὔτε μεταξὺ ἀτόμων. Ἄλλωστε ἐὰν ἀποβλέψωμεν εἰς τὰ κυβερνητικὰ ἑδώλια, βλέπομεν ὅτι ἀκόμη καὶ ὅταν ὡρισμέναι φιλίαι συντρίβωνται ἐπὶ τῶν βάθρων τῆς ἰδεολογικῆς «προδοσίας», ἐντὸς εἰσαγωγικῶν, δύνανται νὰ ἀποκατασταθοῦν. Νομίζω, ὅτι τὸ ἴδιον ἰσχύει καὶ προκειμένου περὶ Ἐθνῶν, διότι εἶναι δυνατὸν αἱ φιλίαι νὰ ἀποθνήσκουν, ἀλλὰ τὰ προβλήματα παραμένουν καὶ ἐπιβάλλουν τὴν λύσιν των. Πρέπει ὅμως νὰ τὰς προστατεύσωμεν δι’ ὅλων τῶν δυνατῶν μέσων, ἀποφεύγοντες οἱασδήποτε δυνατὰς παρεξηγήσεις, καὶ ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ ἔχουν ἀντίθετα ἀποτελέσματα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ἐπιδιώκομεν. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ καίριον σημεῖον τῶν παρατηρήσεών μου, θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, ἡ ὁποία ἂν καὶ ἔχῃ λεπτομερειακὸν χαρακτῆρα, νομίζω ὅτι δέον νὰ τύχῃ τῆς ἀμέσου ἐπεξεργασίας, διότι πρόκειται περὶ αἰτήσεως διασαφήσεως, διότι διαβλέπω εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἴσως τὸν σπόρον μελλοντικῶν ἀμφισβητήσεων. Ἡ συμφωνία περὶ μεταφορᾶς ἐμπορευμάτων, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ὑπὸ κύρωσιν, μνημονεύει ρητῶς τὰς μεταφορὰς ἐμπορευμάτων ἐκ τῆς Γιουγκοσλαυΐας εἰς τὴν Γιουγκοσλαυϊκὴν ἐλευθέραν ζώνην καὶ τἀνάπαλιν. Ἡ συμφωνία αὐτὴ ἀνατρέχει προκειμένου νὰ καθορίσῃ τὰς προϋποθέσεις καὶ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ διεξάγεται ἡ διακίνησις, εἰς τὰς συμφωνίας τοῦ 1959, αἱ ὁποῖαι ὑπεγράφησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχει καὶ μία εἰδικῶς ἀφορῶσα τὰς μεταφοράς, δὲν ἀναφέρεται ὅμως εἰς τὰς συμφωνίας τοῦ 1929, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον, διὰ τῆς ἐλευθέρας ζώνης Θεσσαλονίκης. Ἡ διαφορὰ εἶναι μεγάλη, διότι ἡ μὲν συμφωνία τοῦ 1959 προβλέπει γενικῶς μόνον, περὶ μεταφορικῶν μέσων, χορηγήσεως ἀδειῶν, ἐγκρίσεως καὶ ἐνδεχομένως ἀκυρώσεως ἀδειῶν, ἀλλὰ δὲν ἀναφέρεται εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας αἱ συμφωνίαι τοῦ 1929 καὶ συγκεκριμένως τὸ πρωτόκολλον Βʹ τῶν συμφωνιῶν αὐτῶν, τὸ ἀφορῶν τὰς διατυπώσεις πρὸς ἀποστολὴν ἐμπορευμάτων, ἔχουν προβλέψει. Εἶναι δὲ αἱ διατυπώσεις αὐταὶ οὐσιώδεις, διότι πρόκειται νὰ κατοχυρώσουν καὶ κατοχυρώνουν τὰς βασικὰς ἀρχάς, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ μεταφορὰ ἐμπορευμάτων ἐκ τῆς ἐλευθέρας ζώνης πρὸς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, θὰ περιλαμβάνῃ ἐμπορεύματα, προοριζόμενα διὰ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν καὶ μόνον δι’ αὐτήν. Τοῦτο εἶχεν ἀποτελέσει σημεῖον ἀντιδικίας μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ ὁ Ἐλ. Βενιζέλος, εἶχεν ἐπιμείνει τότε ἐπ’ αὐτοῦ, διότι ἦτο φυσικόν, ἡ ἔκτασις τῶν παραχωρήσεων πρὸς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, ἐὰν περιελάμβανε καὶ τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον πέραν τῆς Γιουγκοσλαυΐας, θὰ ἦτο εὐρυτέρα ἐκείνης ποὺ ἐπρόκειτο νὰ δώσωμεν τότε. Συνεπῶς ἡ σύμβασις τοῦ 1929 προβλέπει τὰς ἐγγυήσεις διὰ τὴν μεταφορὰν ἐμπορευμάτων ἐκ τῆς ἐλευθέρας ζώνης πρὸς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν καὶ τἀνάπαλιν. Ἡ ὑπὸ κύρωσιν ὅμως συμφωνία δὲν ἀναφέρεται εἰς τὴν συμφωνίαν τοῦ 1929 καὶ δύναται κατ’ ἀντιδιαστολὴν νὰ συναγάγῃ τις, ὅτι δὲν θὰ ἰσχύσουν προκειμένου περὶ τῶν μεταφορικῶν μέσων τῆς συμφωνίας τὴν ὁποίαν κυροῦμεν, αἱ ἐγγυήσεις τῆς συμφωνίας τοῦ 1929. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἤθελον μίαν ἐπεξήγησιν. Ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα; Θὰ ἠδύνατο νὰ ἀπαντήσῃ τις καταφατικῶς στηριζόμενος εἰς τὸ γράμμα τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως καὶ τῆς συμφωνίας, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περὶ «...(ἀναγινώσκει)...». Θὰ ἤθελον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παράσχῃ διευκρινίσεις ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι τόσον ἡ καταφατικὴ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα θὰ ἦτο ἀναγκαία, ὅσον καὶ ἡ ἀσάφεια θὰ ἦτο ἐπικίνδυνος, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς παρερμηνείας καὶ ἀντιδικίας. Πέραν τούτου, κ.κ. βουλευταὶ καὶ κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελον νὰ ἐπισημάνω καὶ ἕνα ἄλλο σημεῖον ἔτι σοβαρώτερον, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἐπισημανθῇ ἐκ μέρους ὑμῶν, ἐπικειμένης τῆς προσεχοῦς ἐπισκέψεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὸ Βελιγράδι. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ἐργασία ἡ δημιουργικὴ εἰς τὰς σχέσεις μας μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν πρέπει νὰ προχωρήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον καὶ θὰ εἴμεθα πάντοτε πρόθυμοι νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς οἱονδήποτε μέτρον θέλει νὰ λάβῃ διὰ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸν δρόμον αὐτόν. Εἶναι ὅμως ἐξ ἴσου ἀναμφισβήτητον ὅτι μία πραγματικὴ προώθησις τῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν δύο ὁμόρων λαῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξάγεται μέσα εἰς ἕνα πλαίσιον ἀμφιβολίας ἐνδεχομένως ἢ παρεξηγήσεων ἀφ’ ἑτέρου. Δὲν θέλω νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι τὸ πλαίσιον αὐτὸ ὑπάρχει σήμερον. Αἱ διαθέσεις καὶ ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς ἀριστερᾶς πρὸ ὀλίγου ἐμνήσθη μιᾶς συγκεκριμένης περιπτώσεως, αἱ διαθέσεις εἶναι ἐξαιρετικῶς εὐνοϊκαί. Τοῦτο δὲν αἴρει τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἐκδηλώσεις ἐκ μέρους αὐθεντικῶν διερμηνέων τῆς κοινῆς γνώμης ἐν Γιουγκοσλαυΐᾳ αἱ ὁποῖαι θίγουν καιρίως τὸ Ἐθνικὸν αἴσθημα καὶ αἱ ὁποῖαι ἀναμφισβητήτως εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσουν σύγχυσιν καὶ ἐπιφύλαξιν εἰς ἕνα πνεῦμα ἀνεπιφυλάκτου συνεργασίας, τὸ ὁποῖον ὅλοι μας εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ προαγάγωμεν. Ἔχω συγκεκριμένως ὑπ’ ὄψει μου, καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ εἶναι περισσότερον ἐνήμερος ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, τὴν συζήτησιν τὴν διεξαχθεῖσαν ἐσχάτως πρὸ δύο μηνῶν, εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Βουλῆς τοῦ Βελιγραδίου. Κατὰ τὴν συζήτησιν, ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Πόποβιτς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν διεξαχθεῖσαν καὶ παρισταμένων τῶν μελῶν τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Βουλῆς πρεσβευτῶν τῆς Γιουγκοσλαυΐας ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐν Ρώμῃ ἐγένετο λόγος περὶ ὅλων τῶν θεμάτων τῶν ἀφορώντων τὰς σχέσεις, μεταξὺ Γιουγκοσλαυΐας καὶ τῶν ὁμόρων κρατῶν καὶ ἐπεσημάνθη ἰδιαιτέρως ὑπὸ πολλῶν ρητόρων διὰ τὴν ὕπαρξιν μειονοτήτων πέραν τῶν ὁρίων τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν δὲν ἐδόθη ἁρμοδίως ἐπεξήγησις ἀφορῶσα τὴν ἔκβασιν αὐτῆς. Εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ὅμως, ὁ τύπος, ὁ ὁποῖος ὅπως γνωρίζομεν αὐθεντικώτατα ἑρμηνεύει τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐδημοσίευσε περικοπὰς τῶν συζητήσεων αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι ἔδωσαν ἕνα πνεῦμα ἀναμφισβητήτως μὴ συνᾴδον πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν ὅλων μας νὰ προαγάγωμεν τὰς ἀγαθὰς σχέσεις μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Ἐγένετο ρητῶς μνεία, τοῦ ὅτι «ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔχομεν συμφέρον πολλάκις νὰ μὴ ὁμιλῶμεν περὶ ὡρισμένων ζητημάτων, διότι αὐτὸ δὲν προάγει τὰς σχέσεις μας μετὰ γειτόνων κρατῶν, πρέπει νὰ ἐννοοῦν καὶ οἱ γείτονες ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθοῦν αἱ σχέσεις μας, ἐφ’ ὅσον ἀγνοοῦνται τὰ ζητήματα αὐτά». Αἱ ἐφημερίδες τοῦ Βελιγραδίου, τοῦ Ζάγκρεπ κλπ. ἐπεξήγησαν εὐθὺς ἀμέσως ὅτι πρόκειται περὶ τῶν ζητημάτων τῶν μειονοτήτων. Καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἐκδήλωσις αὐτὴ ἐρχομένη ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν ἀκατάπαυστον καὶ συστηματικὴν διοχέτευσιν διὰ τοῦ ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ Σκοπίων μιᾶς ἂς εἴπωμεν διαφωτίσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν πέραν τῶν Γιουγκοσλαυϊκῶν συνόρων, ἐν τῇ Μακεδονίᾳ τοῦ Αἰγαίου κατοικούντων, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ δημιουργῇ συνεπῶς εἰς τὸν τόπον μας πολλὰ ἐρωτηματικὰ καὶ νὰ κρυώνῃ, ἂν μὴ τι ἄλλο τὸν ζῆλον καὶ τὸν ἐνθουσιασμόν, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ προαγάγουν τὴν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκὴν φιλίαν. Εἶμαι βέβαιος καὶ δὲν περιμένω ἐπὶ τούτου καμμίαν ἀπάντησιν, ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι θεωρῶ αὐτονόητον, ὅτι μετὰ τὴν συνάντησιν, ἡ ὁποία θὰ λάβῃ χώραν ἐν Βελιγραδίῳ ἐπὶ ἀνωτάτου ἐπιπέδου, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διερμηνευθῇ σαφῶς καὶ ἀπεριφράστως εἰς τὴν Γιουγκοσλαυϊκὴν Κυβέρνησιν πόσον εὐαίσθητος εἶναι ἡ κοινὴ γνώμη ἐν Ἑλλάδι, ἔναντι τοιούτων ἐκδηλώσεων καὶ πόσον πράγματι ὑποσκάπτεται ἡ Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκὴ φιλία, ὅταν ἀγνοοῦνται ὡρισμέναι ἀπόψεις, ἢ τοὐλάχιστον ὅταν διεκδικοῦνται μὲ τοιοῦτον ζῆλον, ὅπως συμβαίνει μὲ τὸν ραδιοσταθμὸν τῶν Σκοπίων. Θὰ ἤμην εὐτυχής, ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἤθελον νὰ ἐπισημάνουν τὸ θέμα τοῦτο. Καὶ ἐν τῇ ἐλπίδι αὐτῇ νομίζω ὅτι αἱ παρατηρήσεις μου ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς βοηθήσουν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§70Γ. ΜΕΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ἀναχωρήσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ συνοδευομένου ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς Βελιγράδιον, ἵνα δοθῇ συνέχεια εἰς πρόσφατον συμφωνίαν, ἐπελθοῦσαν μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν καὶ ἵνα δοθῇ μία τόνωσις καὶ ἀναζωογόνησις εἰς τὴν φιλίαν ποὺ συνδέει τὰς χώρας αὐτάς. Αἱ εὐχαί μας τοὺς συνοδεύουν καὶ ἐλπίζομεν ἀνεξαρτήτως πτέρυγος ὅτι τὸ ταξείδιον αὐτὸ θὰ εἶναι γόνιμον εἰς ἀπόδοσιν πάσης φύσεως, ἐνισχῦον τὰς εὐτυχῶς πολὺ ἀγαθὰς σχέσεις ποὺ συνδέουν ἤδη τὰς δύο χώρας. Ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς προσαγορεύῃ ἀπὸ πολλῶν δεκαετηρίδων πιστεύει βαθειὰ καὶ συνειδητὰ εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῆς φιλίας. Καὶ τολμῶ νὰ ἀναπολήσω στιγμὴν ἱστορικήν, κατὰ τὴν ὁποίαν βεβαίως ἦσαν ἄλλα τὰ καθεστῶτα, ἀλλὰ πάντως περὶ τῶν αὐτῶν παραγόντων ἐπρόκειτο, τῶν αὐτῶν χωρῶν. Ὅταν ὁ Ἐλευθ. Βενιζέλος, κατόπιν τῶν δημιουργηθεισῶν παρεξηγήσεων ἀπὸ τὸ 1923 μέχρι τὸ 28 εἰς τὰς σχέσεις τῶν δύο χωρῶν, εἶχεν ἀναλάβει τρόπον ἐνεργείας διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις τὰς ἐξωτερικὰς σχέσεις κατέστρωσε τὸ πρόγραμμα τοῦ ταξειδίου του ἀναχωρῶν πρῶτον μέσῳ Ρώμης ἵνα συζητήσῃ τὴν Ἑλληνοϊταλικὴν φιλίαν ὁ ὑποφαινόμενος νεαρὸς τότε ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἐτόλμησε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν μεγάλον πολιτικὸν καὶ νὰ τοῦ εἴπῃ μήπως ἡ προτίμησις τῶν Ἑλληνοϊταλικῶν σχέσεων ἠμποροῦσε νὰ ἀποβῇ κώλυμα πρὸς πραγματοποίησιν τῶν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῶν σχέσεων λόγῳ τῆς τότε ὑφισταμένης ὀξυτάτης ἀντιθέσεως μεταξὺ Γιουγκοσλαυΐας καὶ Ἰταλίας. Καὶ ὁ μέγας πολιτικὸς ἀφοῦ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας κατὰ σειρὰν μὲ ἐκάλει καὶ συνεζητούσαμεν, εἰς τὸ τέλος μοῦ εἶπε: «Θὰ κάμω ὅπως εἶχον ἀποφασίσει καὶ θὰ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου καὶ αὐτά, ποὺ εἴπομεν». Καὶ ὄντως ἀνεχώρησε μὲ τὸ μέγα του δαιμόνιον, μετέβη εἰς Ἰταλίαν καὶ ἀκολούθως εἰς τὸ Βελιγράδι καὶ ἐπραγματοποίησεν τὴν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκὴν φιλίαν. Λέγω τοῦτο μόνον διὰ νὰ ὑποσημειώσω πόσον πιστεύω εἰς τὴν ὠφελιμότητα τῆς φιλίας αὐτῆς διὰ τὴν χώραν μας. Ἐπίσης ἀργότερον εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν, ὅταν ἤμην ἀντιπρόσωπος τῆς χώρας εἰς τὴν Ἀμερικήν, μοῦ ἐδόθη πλέον ἢ ἅπαξ ἡ εὐχάριστος εὐκαιρία νὰ συνηγορήσω πλησίον τῶν ἐπισήμων Ἀμερικανῶν ὅπως γίνῃ συνέχισις τῆς ἀπονομῆς εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν τῆς παρεχομένης καὶ εἰς ἄλλας χώρας Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὥστε νὰ ἐκλείψῃ ἡ εἰς ὡρισμένους ἀμερικανικοὺς κύκλους ὑπάρχουσα τότε καχυποψία, διὰ τὴν χώραν αὐτήν. Λέγω τοῦτο διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία ἀμφιβολία περὶ τῶν πεποιθήσεών μου, ὡς πρὸς τὴν σοβαρότητα καὶ τὴν ὠφελιμότητα τῆς Ἑλληνο–γιουγκοσλαυϊκῆς φιλίας. Καὶ κατὰ τοῦτο χαίρω, ὅπως χαίρει ὅλη ἡ Βουλή, διότι ἐσημειώθη προχθὲς μία συμφωνία ἐποικοδομητική, τῆς ὁποίας ὅμως τὸ περιεχόμενον εἶναι ποῖον; Ὅτι τὰ ἑκατέρωθεν τῶν συνόρων ὑφιστάμενα κτήματα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν ἀντιστοίχως εἰς Ἕλληνας ἐπὶ Γιουγκοσλαυϊκοῦ ἐδάφους καὶ τἀνάπαλιν, ἀπετέλεσαν ἀντικείμενον μιᾶς συμφωνίας ἀνταλλαγῆς, ἵνα τακτοποιηθῇ ἡ κατάστασις καὶ εὐχερέστερον ἕκαστος, ἀνήκων εἰς τὰς δύο ἐθνικότητας, προβαίνει εἰς τὴν φροντίδα διὰ τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας του. Τὸ εἰς βάρος μας ὑπόλοιπον ἐκ τῆς συμφωνίας αὐτῆς θὰ μετρηθῇ εἰς δολλάρια πρὸς τὴν γείτονα χώραν. Ἐπίσης συνοδεύει τὴν συμφωνίαν αὐτὴν ἡ δευτέρα συμφωνία περὶ μεταφορῶν, περὶ ἐπηυξημένων μεταφορῶν διὰ ὁδικῶν μεταφορικῶν μέσων. Μοῦ ἐδόθη προσφάτως ἡ εὐκαιρία νὰ διαπιστώσω πόσον ζωτικῶς ἀναγκαία ἦτο ἡ πύκνωσις τῶν μεταφορῶν, ὅταν κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος ἠσχολούμην μὲ τὴν ἐντατικὴν καὶ τρισεπείγουσαν ἐξαγωγὴν νωπῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Ἐπομένως προσδοκῶ ὠφέλειαν καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν συμφωνίαν, τῆς ὁποίας θὰ ηὐχόμην τὸ ὕψος νὰ ἦτο ἀκόμη μεγαλύτερον. Διότι τὰ 300 φορτηγὰ αὐτοκίνητα ὅσα ἐπετρέποντο μέχρι τοῦδε ἡ συμφωνία τὰ ἀναβιβάζει εἰς 600. Θὰ ἔπρεπεν ἐν τούτοις νὰ πλησιάσωμεν περισσότερον τὸν Γιουγκοσλαυϊκὸν ἀριθμόν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἐπίκρισις, εἶναι ἁπλῶς παρατήρησις. Λέγω, ὅτι θὰ ἦτο εὐκταῖον νὰ ἦτο ἀκόμη ὑψηλότερος ὁ ἀριθμός. Ὡς πρὸς τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πιπινέλης, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἁρμόδιος, ἀλλὰ θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν. Φαντάζομαι ὅμως, ὅτι ἡ μὴ εἰδικὴ μνεία τῆς συμφωνίας τοῦ 1929 δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν κάμῃ νὰ ἀτονήσῃ. Διότι τὸ ἀντίθετον συμβαίνει. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἀγνοηθῇ προγενεστέρως ἰσχύουσα συμφωνία, τοῦτο ρητῶς κατονομάζεται συνήθως. Πάντως, εἶμαι ἀναρμόδιος νὰ ἀπαντήσω. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ εἴπω καταλήγων, διότι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις μακρῶν ἀγορεύσεων ἐδῶ, εἶναι ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτήν, πιστεύω, ὅτι ἡ συμφωνία αὐτὴ εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἐποικοδομητικὴ καὶ ἐνδιαφέρουσα. Καὶ κυρίαν συμφωνίαν θεωρῶ τὴν περὶ ἀνταλλαγῆς κτημάτων. Καὶ ἡ ἄλλη βεβαίως, ἡ τῆς στενῆς οἰκονομικῆς φύσεως περὶ μεταφορῶν, εἶναι σπουδαία. Ἀλλὰ σπουδαιοτέρα, κατ’ ἐμέ, εἶναι ἡ πρώτη. Ἡ πρώτη ἀπετέλεσε τὸ ἀντικείμενον, ὡς γνωστόν, τῆς μεγάλης, ἐκτεταμένης καὶ εἰδικῆς πρὸς τοῦτο συμφωνίας τῆς 18ης Ἰουνίου τοῦ 1959, δυνάμει τῆς ὁποίας ἐγκαθιδρύθη τὸ πρῶτον τὸ δικαίωμα ἐκεῖνο τῆς ἐλευθέρας διαβάσεως τῶν συνόρων, μὲ σκοπὸν πάντοτε τὴν ἀπασχόλησιν μὲ τὴν καλλιέργειαν τῶν ἑκατέρωθεν τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς κειμένων κτημάτων καὶ ἐκ τῶν δύο πλευρῶν. Τὸ ὅλον θέμα, ὅπως ἀναφέρει ἄλλωστε καὶ τὸ προοίμιον τῆς συμφωνίας τοῦ 1959, ἦτο νὰ διευκολύνῃ τὰς σχέσεις τῶν ἑκατέρωθεν παραμεθορίων πληθυσμῶν. Αὐτὴ ἦτο ἡ πεμπτουσία τῆς συμφωνίας αὐτῆς. Τὸ θέμα αὐτὸ ρυθμίζεται σήμερον κατὰ φυσιολογικὸν καὶ ὀρθολογιστικὸν τρόπον. Διότι ἀσφαλῶς ἡ ἀνταλλαγὴ αὐτὴ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ τακτοποιήσῃ ἀπολύτως τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἄλλωστε σπουδαῖον, ἀλλὰ δημιουργεῖ μίαν ἀνάγκην κινήσεως περὶ τὰ σύνορα. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὅτι θὰ θεωρήσω τὴν συμφωνίαν αὐτὴν ὡλοκληρωμένην, ἐὰν καὶ ὁπόταν σημάνῃ ἡ στιγμή, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι σύντομος, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ προβλεπόμενα σήμερον διὰ τῆς συμφωνίας αὐτῆς θὰ ἐπεκταθοῦν καὶ εἰς τὴν αὐτόματον συνέπειαν ποὺ ὑπῆρξε, τῆς κατοχῆς δηλαδὴ διὰ περαιώσεως τῶν συνόρων τῶν ἑκατέρωθεν εὑρισκομένων κτημάτων. Ἐκλιπόντος τοῦ βασικοῦ λόγου, ὁ ὁποῖος ἔχει προκαλέσει καὶ δικαιολογήσει τὴν κάπως ἀσυνήθη αὐτὴν διαδικασίαν τῆς ἐλευθέρας διαβάσεως τῶν συνόρων διὰ τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν κτημάτων πρέπει νὰ παύσῃ καὶ ἡ διέλευσις τῶν συνόρων ἀπαραιτήτως. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι πρὸς ἄρσιν κἄθε δυνατῆς παρεξηγήσεως, ἢ δημιουργίας οἱασδήποτε δυσαρέστου καταστάσεως, θὰ εἶναι φυσιολογικὸν καὶ εὐκταῖον καὶ ἀναμενόμενον, κατ’ ἐμέ, ὅπως ἐκλιπόντος τοῦ λόγου, ἐκλείψουν καὶ αἱ συνέπειαι. Ἔτσι μόνον νομίζω, θὰ εἶναι ὡλοκληρωμένον τὸ κύκλωμα τῆς συμφωνίας αὐτῆς, περὶ ἀνταλλαγῆς κτημάτων, ὑποθέσεως κατὰ πάντα ἐποικοδομητικῆς. Διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συντελεῖ εἰς τὴν παγίωσιν καὶ ἐξασφάλισιν τῶν ἀγαθῶν καὶ εὐχαρίστων σχέσεων μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν, ἐκλιπούσης πάσης πηγῆς προστριβῶν, δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ σημάνῃ ἕνα ἐθνικῶς εὐχάριστον γεγονός. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἠθέλησα νὰ εἴπω τὰ ὀλίγα αὐτὰ λόγια, ἐξηγῶν τὴν ψῆφον μου, ὡς βαθειὰ ἐμποτισμένος ἀπὸ τὴν συνείδησιν περὶ τῶν ὠφελημάτων τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῆς φιλίας. Εὔχομαι καὶ προσδοκῶ νὰ ἴδωμεν ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς συνέχειαν λαμπρᾶς ἀναπτύξεως καὶ τονώσεως, ἔτι μᾶλλον, τῆς φιλίας αὐτῆς εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§72Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν εἶχον καὶ ἐγὼ θέσει τὸ ἐρώτημα, διατὶ ἡμεῖς θὰ δίδωμεν 1250 ἄδειες στοὺς γείτονάς μας καὶ αὐτοὶ θὰ μᾶς δίδουν μόνον ἑξακόσιες. Σήμερον μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω. Ὅλοι θέλομεν, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀνάπτυξιν στενωτέρων σχέσεων μετὰ τῆς φίλης καὶ γείτονος χώρας Γιουγκοσλαυΐας, εἰς ἣν μάλιστα εἴμεθα εὐγνώμονες διὰ τὴν στάσιν της ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς γνωρίσῃ, ἀνεξαρτήτως τῆς συμφωνίας ποὺ ὅλοι θὰ ψηφίσωμεν, ἂν εἰς τὸ μέλλον θὰ ἰσχύσουν αἱ ἄδειαι εἰσόδου τῶν 3.000 ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι εἰσήρχοντο ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν ἀγρῶν των ἢ τὴν συγκομιδὴν τῶν προϊόντων των, ἐφ’ ὅσον τώρα μὲ τὴν ἀνταλλαγὴν τοῦ ἐδάφους θὰ εἶναι περιτταί.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§74Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὴν φίλην χώραν Γιουγκοσλαυΐαν μᾶς συνδέουν παλαιοὶ δεσμοί, ὄχι μόνον οἰκονομικῶν συμφερόντων, ἀλλὰ καὶ ἱστορικῶν ἀγώνων ὑπὲρ τῆς κοινῆς ἐλευθερίας. Ἐπίσης μᾶς συνδέουν αἰσθήματα ἀμοιβαίας ἐκτιμήσεως μεταξὺ τῶν δύο λαῶν ποὺ ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τῆς φιλίας τῶν δύο χωρῶν μας. Συνεπῶς πᾶσα προώθησις τῶν, μεταξὺ τῶν δύο σχέσεων, οἰκονομικῶν, ἐπιμορφωτικῶν ἢ καὶ ἄλλων εἰς τὸ πολιτικὸν πεδίον, εἶναι εὐκταία καὶ χαιρετίζεται ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς αἰθούσης. Ἡ ἐπίλυσις τῶν δύο προβλημάτων περὶ τῶν ὁποίων προβλέπουν τὰ δύο ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδια, ἤτοι περὶ τῆς ρυθμίσεως τῶν μεταφορῶν ἀπὸ τῆς μιᾶς χώρας εἰς τὴν ἄλλην καὶ περὶ ἀνταλλαγῆς ἀγροτικῶν ἰδιοκτησιῶν, ὡς διεπιστώθη ἀπὸ τὴν μέχρι τοῦδε συζήτησιν, φέρουν σύμφωνον τὴν Ἀντιπολίτευσιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ψηφισθοῦν αἱ δύο αὐταὶ συμφωνίαι, διότι ρυθμίζουν δύο θέματα ποὺ ἔχουν ἀνακύψει ἀπὸ τὸ παρελθόν. Δηλαδὴ τὸ θέμα τῶν μεταφορῶν καὶ τὸ θέμα τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν κτηματικῶν περιουσιῶν. Χαιρετίζομεν μὲ ἰδιαιτέραν χαρὰν τὴν ἀνταλλαγὴν αὐτῶν τῶν κτηματικῶν περιουσιῶν, διότι ὅπως εἶναι προφανές, ἐδημιουργήθησαν θέματα προστριβῶν, τόσον εἰς τὰς σχέσεις τῆς ἀμοιβαίας ἐπικοινωνίας τῶν ὁμόρων χωρῶν, ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὴν καλὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν γαιῶν αὐτῶν. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, χαιρετίζομεν μὲ ἰδιαιτέραν καὶ εἰλικρινῆ χαρὰν τὴν ἐπέλευσιν τῶν δύο αὐτῶν συμφωνιῶν, τὰς ὁποίας δηλοῦμεν ὅτι καὶ ἡμεῖς θὰ ψηφίσωμεν. Ὡς ἐκπρόσωπος ὅμως ἐκλογικῆς περιφερείας Ἀκριτικοῦ Νομοῦ, γειτονικοῦ πρὸς τὴν ὅμορον φίλην Γιουγκοσλαυΐαν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τόσον τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅσον — καὶ ἰδιαιτέρως — τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ θὰ ἤθελον, περαιτέρω, καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου ἐπίκειται ἡ μετάβασις εἰς τὴν φίλην γείτονα χώραν, ὅπως ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἀρθῇ μία σκιά, ἡ ὁποία πάντοτε ἐσκίαζε τὰς σχέσεις τῶν δύο αὐτῶν φίλων λαῶν. Ἐννοῶ τὸ θέμα ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον τόσον ἐκτενῶς καὶ σαφῶς ἀνεφέρθη ὁ προλαλήσας Πρόεδρος κ. Πιπινέλης, δηλαδή, τὴν ἀνακίνησιν εἰς ἕνα ὡρισμένον τμῆμα τῆς ὁμοσπόνδου ταύτης ὁμόρου χώρας, ὡρισμένου ζητήματος μειονοτήτων, τὸ ὁποῖον θίγει καιρίως τὰ αἰσθήματα καὶ θέτει ὑπὸ δοκιμασίαν τὰ παλαιὰ αἰσθήματα συμπαθείας καὶ ἀγάπης τῶν δύο λαῶν. Διότι, εἶμαι εἰς θέσιν προσωπικῶς νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ἐλάχιστοι Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς τοὺς Νομοὺς τοὺς γειτνιάζοντας πρὸς τὴν γείτονα Γιουγκοσλαυΐαν καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον ἄλλοτε ἕνα Σλαυοβλαχικὸν ἰδίωμα γλωσσικόν, ἐνῷ τώρα δὲν τὸ ἔχουν, διείποντο πάντοτε ἀπὸ εὐρέα Ἑλληνικὰ αἰσθήματα καὶ ἐπολέμησαν εἰς ὅλους τοὺς ἐθνικούς μας ἀγῶνας, εἰς τὴν πρώτην γραμμήν, προκινδυνεύοντες ὅλων τῶν ἄλλων Ἑλλήνων. Ἔχω τὴν ὑπερηφάνειαν νὰ τὸ τονίσω αὐτὸ ἰδιαιτέρως. Αἰσθάνονται δὲ ὡς ὕβριν τὸ νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι —εὐτυχῶς ὀλίγοι ἐλπίζω — οἱ ὁποῖοι ἐλπίζω ἀκόμη καὶ ἀποδοκιμάζονται ἀπὸ τὴν ἐπίσημον Γιουγκοσλαυϊκὴν πολιτικήν, παρ’ ὅλα ὅσο πολὺ ὡραῖα ἀνέπτυξε προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος κ. Πιπινέλης, αἰσθάνονται ὡς ὕβριν ὅτι ἄλλοι γείτονες λαοί, ἄλλα φρονοῦντες στὰ ἐθνικά των αἰσθήματα, νομίζω ὅτι δικαιοῦνται νὰ ζητήσουν τὴν προστασίαν των. Αὐτὴν τὴν προστασίαν οἱ Ἕλληνες αὐτοὶ τῶν Νομῶν Καστορίας, Φλωρίνης, Πέλλης καὶ ἄλλων Νομῶν, τὴν αἰσθάνονται ὡς ὕβριν ἔναντι τῶν ὡραίων Ἑλληνικῶν ἀκραιφνῶν αἰσθημάτων των καὶ αἰσθάνονται ἕνα δίκαιον αἴσθημα πικρίας ἔναντι τῶν φίλων Γιουγκοσλαύων ἀπέναντι τῶν ὁποίων τρέφομεν ὅλοι μας αἰσθήματα συμπαθείας, ἀγάπης καὶ αἰσθήματα ποὺ ηὐνόησαν περισσότερον οἱ πρόσφατοι δεσμοὶ κοινῶν ἀγώνων ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας. Εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ τὰ εἴπω αὐτὰ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ ἐπωφεληθοῦν κατὰ τὸ προσεχὲς ταξείδιόν των, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐλπίζω ὅτι θὰ γίνουν δεκτοὶ μὲ ἐγκαρδιότητα ἀπὸ τὸν φίλον Γιουγκοσλαυϊκὸν λαόν, τῆς εὐκαιρίας νὰ τονίσουν εἰς τὸν φίλον Γιουγκοσλαυϊκὸν λαὸν καὶ τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν του, πόσην πικρίαν δημιουργοῦν εἰς τὰ αἰσθήματα τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, τελείως ἄστοχος ἀνακίνησις ἀνυπάρκτων ζητημάτων. Δύνανται οἱ φίλοι Γιουγκοσλαῦοι ἐντὸς τοῦ ἐδάφους των νὰ δημιουργοῦν οἱασδήποτε θέλουν ἰδίας θεωρίας, εἴτε ἐθνολογικάς, εἴτε οἱωνδήποτε ἄλλων ἀντιλήψεων κοινωνικῶν ἢ ἄλλης φύσεως νομίζουν, ἀλλὰ δημιουργοῦν αἰσθήματα βαθυτάτης πικρίας ὅταν θέλουν νὰ ἀναμίξουν εἰς αὐτὰς καὶ ὡρισμένα βασικὰ συμφέροντα τῶν Ἑλλήνων τῆς περιοχῆς ἐκείνης. Ἐλπίζω ὅτι θὰ πεισθοῦν οἱ ἡγέται τοῦ φίλου Γιουγκοσλαυϊκοῦ λαοῦ ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἔχουν συμφέρον νὰ θάλπουν τοιαύτας ἀνακινήσεις, ἀλλὰ τοὐναντίον ἔχουν βασικὸν καὶ ἴδιον συμφέρον νὰ θέλουν νὰ εἶναι ἑδραῖα καὶ τὰ ἰδικά μας αἰσθήματα ἀγάπης καὶ φιλίας πρὸς τὸν λαόν των καὶ τὴν χώραν των καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ παύσουν ἐνθαρρύνοντες τοιαύτας ἀβασίμους ἐπιδιώξεις καὶ νὰ θέσουν τέρμα εἰς τὴν δημιουργίαν ἀνησυχιῶν ἐκ μέρους τῆς μεθορίου περιοχῆς τῆς Γιουγκοσλαυΐας, τὴν ὁποίαν ἀποκαλοῦν περιοχὴν Μακεδονίας, πρὸς τὴν Μακεδονίαν τοῦ Αἰγαίου, ἡ ὁποία Μακεδονία ὑπῆρξεν ὁ πρόμαχος ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων, ἀπὸ τῶν Περσικῶν πολέμων μέχρι σήμερον, ὅλων τῶν Ἐθνικῶν ἀγώνων, τοὺς ὁποίους διεξήγαγε τὸ Ἔθνος μας. Ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἀποβλέπουν, σλαυόφωνοι ἄλλοτε, σήμερον ὅμως ὅλοι ἀνεξαρτήτως Ἑλληνόφωνες, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ἐπρόταξαν τὰ στήθη των εἰς ὅλους τοὺς Ἐθνικοὺς Ἑλληνικοὺς ἀγῶνας καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι αἰσθάνονται ὡς ὕβριν ἐκ μέρους τοῦ φίλου Γιουγκοσλαυϊκοῦ λαοῦ, τὸ νὰ θέλουν νὰ ἐπιδείξουν δικαιώματα προστασίας ἐπ’ αὐτῶν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης ἔχει τὸν λόγον.

§76Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀθηνῶν τῆς ΕΡΕ, ὁμιλῶν ἐπὶ τῆς χορηγήσεως τῶν ἀδειῶν, διετύπωσε μερικὰς ἐπιφυλάξεις ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐμπορεύματα, δηλαδὴ ἐὰν τὰ ἐμπορεύματα αὐτὰ πρόκειται νὰ περιορισθοῦν ἐντὸς τοῦ στρατιωτικοῦ χώρου, ἢ πρόκειται νὰ ἐπεκταθοῦν κλπ. Ἀπορῶ, διότι ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι τόσον γνώστης καὶ τόσον ἐπιμελής, δὲν εἶχε φαίνεται ὑπ’ ὄψει του τὸ ἄρθρον 5, τὸ ὁποῖον βασίζεται ἐπὶ τῶν συμφωνιῶν τῆς 18.7.1959, τοῦ πρωτοκόλλου τῆς 18.6.1959 καὶ τοῦ πρωτοκόλλου τῆς 6.11.1959. Ἐκεῖ καθορίζονται λεπτομερῶς ὅλαι αἱ σχέσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὰ ἐμπορεύματα καὶ τὸν τρόπον μεταφορᾶς τῶν ἐμπορευμάτων. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ αἰτίας τῶν δύο νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ συμπλήρωσις τοῦ νόμου τοῦ 1959, ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ λεχθοῦν καὶ μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην ἦσαν περιττά. Διότι νομίζω ὅτι ὄχι μόνον ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ἀλλὰ καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ἀναγνωρίζεται πουθενὰ καμμία μειονότης εἰς τὴν Μακεδονίαν. Ὅλοι εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ἡ Μακεδονία ἡ Ἑλληνικὴ κατοικεῖται ἀπὸ Ἕλληνας καὶ μόνον ἀπὸ Ἕλληνας. Συνεπῶς, οὔτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, οὔτε ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ὑπάρχει θέμα μειονότητος Μακεδονικῆς. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ ξεύρω καὶ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω καὶ θὰ ἤθελα νὰ ἀνατρέξω εἰς τὰ πρακτικὰ ὅταν ὑπεγράφοντο αἱ συμφωνίαι τὸ 1959 ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ καὶ εἶχον γίνει τοιούτου εἴδους ἐπιφυλάξεις, ἐνῷ ἀντιθέτως, τότε ὑπῆρξεν ἐκ μέρους τοῦ ἀειμνήστου Σοφοκλῆ Βενιζέλου μία ἐπέμβασις καὶ μὴ λησμονῶμεν τὰς ἀνταλλαγείσας, τότε, ἐπιστολὰς μεταξὺ τοῦ ἀειμνήστου Σ. Βενιζέλου καὶ τοῦ τότε Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ. Ἄλλως τε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἐνθυμοῦνται τὰς συμβάσεις, τὰς ὁποίας ὑπέγραψαν αὐτοὶ τὸ 1959.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§78Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει θέμα εὐρείας συζητήσεως. Θὰ ἤθελα νὰ διευκρινήσω τὰς ἀπόψεις τῆς παρατάξεώς μας. Ἡ παράταξίς μας εἶναι ὑπὲρ τῶν δύο αὐτῶν νομοσχεδίων. Τὰ θεωρεῖ, ὅτι ἐντάσσονται μέσα εἰς τὴν πτυχήν, τὴν θετικήν, τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐξομάλυνσιν τῶν σχέσεων καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς φιλίας, γενικῶς μὲ ὅλας τὰς χώρας καὶ εἰδικῶς μὲ τὰς γειτονικάς. Πιστεύομεν ὅτι αὐτὸ εἶναι κἄτι τι τὸ ὁποῖον, ὄχι μόνον γενικὴν ἀξίαν ἔχει, ἀλλὰ καὶ εἰδικῶς, συγκεκριμένως, προκειμένου περὶ τῆς φίλης Ὁμοσπόνδου Δημοκρατίας τῆς Γιουγκοσλαυΐας εἶναι ἐπιδιωκτέος στόχος. Δὲν θεωροῦμεν ὅτι ἡ ἐξομάλυνσις διαφορῶν τινων σημαίνει ἐξαφάνισιν οἱασδήποτε ἄλλης διαφορᾶς ὑπαρχούσης σήμερον τυχόν, ἢ μελλούσης νὰ προκύψῃ εἰς τὸ μέλλον. Εἶναι δυνατὸν μεταξὺ φίλων χωρῶν νὰ ὑπάρχουν κατὰ καιροὺς διαφοραὶ ἀπόψεων ἢ καὶ διαφοραὶ συμφερόντων ἢ νὰ προκύψουν εἰς τὸ μέλλον. Ἐκεῖνο ποὺ ἔχει σημασίαν δι’ ἡμᾶς εἶναι ἡ καθιέρωσις πνεύματος φιλίας, συνεννοήσεως, παραμερισμοῦ ἀφορμῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠμποροῦσαν νὰ χειροτερεύσουν ἀντὶ νὰ βελτιώσουν τὰς σχέσεις, νὰ ὀπισθοδρομήσουν ἀντὶ νὰ προωθήσουν τὴν ἀνάπτυξιν οἰκονομικῶν σχέσεων, ἐμπορικῶν σχέσεων καὶ εἶδεν ἤδη καὶ ᾐσθάνθη ἡ Βόρειος Ἑλλὰς πὼς ἡ ἐξομάλυνσις τῶν σχέσεων μὲ τοὺς γείτονας εἶναι κἄτι τι ὄχι ἁπλῶς θεωρητικῶς ὠφέλιμον, ἀλλὰ συγκεκριμένον καὶ ἁπτὸν πλεονέκτημα τῶν παραγωγικῶν τάξεων καὶ τοῦ λαοῦ ὁλοκλήρου καὶ δημιουργεῖ ἑπομένως, κλῖμα φιλικῶν διαθέσεων προωθήσεως, τῶν οἰκονομικῶν ἀνταλλαγῶν, τῶν πνευματικῶν καὶ πολιτιστικῶν ἀνταλλαγῶν ἐπάνω εἰς τὴν βάσιν τοῦ σεβασμοῦ τῆς ἀκεραιότητος, ἐπάνω εἰς τὴν βάσιν τῆς μὴ ἀναμίξεως εἰς τὰ ἐσωτερικά, ἐπάνω εἰς τὴν βάσιν ἐκείνην ποὺ θὰ ἐπιτρέψῃ καὶ πᾶσαν περαιτέρω, ἂν ὑπάρχουν θέματα, διὰ φιλικῶν διαπραγματεύσεων, μέσα εἰς κλῖμα ὄχι ἀντιδικίας, ἀλλὰ καλοπίστου ἐποικοδομιτικῆς προσπαθείας, ἑδραίωσιν τῆς φιλίας, τῆς συνεργασίας, τῆς εἰρήνης, καὶ ὅτι ἀποτελεῖ μίαν παγίαν κοινὴν γραμμὴν ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία θὰ ἀποτρέψῃ τὴν ἐνδεχομένην ἐπιδείνωσιν κἄθε διαφορᾶς ποὺ ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ μέλλον. Ἐκτιμῶμεν, γενικῶς, ὅτι αὐτὴ ἡ πολιτικὴ πρὸς ὅλας τὰς χώρας, ἰδίως πρὸς τὰς γειτονικὰς χώρας, εἶναι ἡ πολιτική, ἡ σωστή. Ἐκτιμῶμεν ὅτι συμφέρον ἔχουν ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Γιουγκοσλαυΐα νὰ ἀναπτύξουν τὰς σχέσεις των. Θεωροῦμεν ὅτι αἱ δύο αὐταὶ συμβάσεις κατατείνονται εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν σχέσεων, εἰς τὴν προώθησιν τῶν σχέσεων καὶ δι’ αὐτὸ τασσόμεθα ὑπὲρ τῶν δύο νομοσχεδίων.

§79Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ μακρηγορήσω, διότι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἐντάσσονται εἰς τὰ πλαίσια τῆς προσπαθείας διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῶν σχέσεων, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν στερρῶς. Θὰ ἤθελον μόνον νὰ προβῶ εἰς ὀλίγας τινὰς παρατηρήσεις. Τὸ θέμα τῆς διαφορᾶς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀδειῶν δὲν νομίζω ὅτι εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐνοχλήσῃ, διότι ἡ βάσις εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις εἶναι νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν τὰ χρησιμοποιούμενα χιλιόμετρα καὶ ὀρθῶς νομίζω ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διαφορὰ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀδειῶν. Νομίζω, σχετικῶς, ὅτι ἄριστα ἔπραξεν ὁ Πρόεδρος κ. Πιπινέλης, ζητήσας τὴν διευκρίνησιν, τὴν ὁποίαν ἐζήτησε καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ δοθῇ ἱκανοποιητικὴ ἀπάντησις, διότι ἀσφαλῶς διακανονιστικὸν ἐμπόριον διὰ τῆς ἐλευθέρας Γιουγκοσλαυϊκῆς ζώνης νοεῖται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προορίζεται διὰ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν. Συμφωνῶ ἐπίσης ἀπολύτως πρὸς τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν κτημάτων, ἡ ὁποία ἁπλουστεύει διάφορα πράγματα. Θὰ ἤθελον ὅμως ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ὅτι ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν κτημάτων δὲν σημαίνει καὶ τὴν διακοπὴν τῆς συνοριακῆς ἐπικοινωνίας, τοὐλάχιστον κατ’ ἐμέ. Συνοριακὴ ἐπικοινωνία ὑπάρχει εἰς ὅλας τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἐμπόλεμοι μεταξύ των, ἀσχέτως ἐὰν ὑπάρχουν ἢ δὲν ὑπάρχουν κτήματα ἑκατέρωθεν τῆς μεθορίου. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι αἱ συνοριακαὶ γραμμαὶ διακόπτουν ἀνωμάλως τὴν ζωὴν τῶν κοινωνικῶν ὁμάδων, αἱ ὁποῖαι ζοῦν περὶ τὴν μεθόριον καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται μία συνοριακὴ ἐπικοινωνία, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἰατρικὴ περίθαλψις, κοινὸν ἐμπόριον, ἀνταλλαγὴ μικροπροϊόντων κλπ. Τοῦτο δὲ συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς μὴ ἐμπολέμους χώρας. Εἰδικώτερον, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, θὰ ἤθελον νὰ δώσω τὸ παράδειγμα τῆς συνοριακῆς ἐπικοινωνίας μεταξὺ Γιουγκοσλαυΐας καὶ Ἰταλίας, ὅπου κατὰ δεκάδας χιλιάδων λαμβάνουν χώραν αἱ ἐπισκέψεις κάθε ἡμέραν, εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπισκέψεων ἐτησίως νὰ ἀνέρχεται εἰς μερικὰ ἑκατομμύρια. Προσωπικῶς κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς ἐπαναλήψεως καὶ ὑπὲρ τῆς μεγάλης ἀναπτύξεως τῆς συνοριακῆς ἐπικοινωνίας. Τοῦτο ὅμως ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν καὶ ἐδῶ νομίζω, ὅτι ἄριστα ἔπραξεν ὁ Πρόεδρος κ. Πιπινέλης, νὰ ἐπισημάνῃ ὡρισμένας συζητήσεις, ἐκπομπὰς καὶ δημοσιεύματα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν τελευταίως πέραν τῶν βορείων συνόρων μας. Διότι ταῦτα δημιουργοῦν κινδύνους διασαλεύσεως τῶν σχέσεων καὶ ἀποτελοῦν παράβασιν συμφωνίας, ἡ ὁποία συνήφθη κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1962 μεταξὺ τῶν Γιουγκοσλαύων καὶ ἡμῶν. Κατ’ αὐτὴν συνεφωνήθη ὅτι ...

§80Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Χαίρω, διότι μνημονεύετε τὴν συμφωνίαν αὐτήν, διότι καὶ ἐγὼ εἶχον ὡρισμένας ἐπιφυλάξεις, λόγῳ τοῦ ἀπορρήτου.

§81Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. Δὲν διστάζω νὰ τὴν μνημονεύσω. Εἶναι μία συμφωνία, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἐπίσημον κείμενον, δὲν ἔχει ἀνταλλαγὴν ἐπισήμων ἐγγράφων, ἴσως νὰ τολμήσω νὰ διεκδικήσω τὸν τίτλον τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰργάσθη, ὅσον οὐδεὶς ἄλλος, διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν σχέσεων τῶν δύο χωρῶν. Ἦλθεν ὅμως μία στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ ὁ ἴδιος ἤμουν διατεθειμένος νὰ τὰς διασπάσω, διότι ἐλάμβανον χώραν ὡρισμέναι προπαγάνδαι, διὰ τὰς ὁποίας ἐξακολουθῶ νὰ θέλω νὰ πιστεύω ὅτι τὸ Βελιγράδιον δὲν ἔχει συμμετοχὴν εἰς αὐτάς. Αἱ προπαγάνδαι αὐταὶ μὲ ἔκαμαν νὰ σκεφθῶ, ὅτι θὰ ἔπρεπε, ἴσως, νὰ διασπασθοῦν πλήρως αἱ σχέσεις μας. Καὶ ἐπῆλθε μία, ἂς μὴ τὴν χαρακτηρίσω συμφωνία, μία ρητὴ συνεννόησις, μία ἂς χρησιμοποιήσω τὴν ἔκφρασιν «μία συμφωνία κυρίων», καθ’ ἣν οὐδεὶς ἐκ τῶν δύο θὰ ἐνοχλήσῃ τὸν ἄλλον, ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον εἶχε διαταράξει τὰς σχέσεις μας. Δι’ αὐτό, θὰ ἔλεγον, ὅτι θεωρητικῶς θέλω νὰ πιστεύσω ὅτι, οὐδὲν τὸ ἐνοχλητικὸν ἐλέχθη προσφάτως. Διότι, ἐὰν ἐλέχθη, ἀποτελεῖ παράβασιν συμφωνίας κυρίων καὶ ἐπάνοδον εἰς τακτικὴν λίαν ἐπικίνδυνον, διότι κάμνει ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅπως λέγω ἐγώ, ὅτι ἡ συνοριακὴ ἐπικοινωνία πρέπει νὰ ἀποκατασταθῇ καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ, νὰ εἴπω ὅτι ἐὰν αὐτὴ ἡ τακτικὴ πρόκειται νὰ συνεχισθῇ, τότε πρέπει νὰ μὴν ἰσχύσῃ καὶ ἡ συνοριακὴ ἐπικοινωνία καὶ ἄλλαι συμφωνίαι ἀκόμη. Πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι χώρα, μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς συνδέουν τόσοι δεσμοὶ τοῦ παρελθόντος, δεσμοὶ αἵματος, δεσμοὶ ἀγώνων, δεσμοὶ ἐλευθερίας, χώρα μὲ τὴν ὁποίαν τελευταίως ἐπὶ τόσα ἔτη συνειργάσθημεν τόσον καλά, χώρα, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν θύραν μας πρὸς βορρᾶν καὶ ἡμεῖς ἀποτελοῦμεν τὴν θύραν της πρὸς νότον, εἶναι χώρα, μὲ τὴν ὁποίαν γαιολογικοὶ λόγοι ἐπιβάλλουν νὰ προχωρήσωμεν χέρι μὲ χέρι εἰς τὸν διεθνῆ βίον. Ἀλλά, ἐὰν ἡ χώρα αὐτὴ ἐννοῇ νὰ δημιουργῇ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ πιστεύω ὅτι κατὰ βάθος δὲν θέλει νὰ δημιουργῇ, τότε πιστεύω ὅτι ἡ συνεργασία μας εἶναι ἀδύνατος. Πιστεύω τόσον πολὺ εἰς αὐτὴν τὴν συνεργασίαν, ὥστε διακαῶς εὔχομαι ἡ γείτων καὶ φίλη χώρα νὰ μὴ θέλῃ νὰ δημιουργῇ τοιαῦτα ζητήματα. Ἀλλά, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐπειδὴ ὑπῆρξα, ἴσως ὁ πρωτεργάτης τῆς τελευταίας συμφωνίας προσεγγίσεως, ἡ ὁποία ἔλαβε τὴν ὑλικὴν της ἔκφρασιν διὰ τῶν συμφωνιῶν τοῦ 1959, νὰ καθορίσω τὴν τοποθέτησίν μας. Διότι, οὐδεὶς πρέπει νὰ πλανᾶται ἐπὶ τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν ἔχουν ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ θερμοὶ θιασῶται τῆς προσεγγίσεως τῶν δύο χωρῶν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης.

§83Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι, ψηφίζω ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, διότι πιστεύω ὅτι αὐτὸ ἐξυπηρετεῖ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον τῆς χώρας μας. Ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν παραμεθόριον, νομίζω ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ ἕνα σημεῖον, ἕνα βῆμα ἐξομαλύνσεως ὡρισμένων διαφορῶν ποὺ ἔχομεν μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν καὶ θὰ ἐκλείψουν αἱ τοιαῦται δυνατότητες δημιουργίας προστριβῶν καὶ παρεξηγήσεων. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἐπίμαχον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Πιπινέλης καὶ ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Ἀβέρωφ. Ἔχομεν ἰδιαιτέραν εὐαισθησίαν, ἐξ ἄλλου αὐτὴν τὴν εὐαισθησίαν τὴν ἔχουν ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ ἡμεῖς ὀλίγον περισσότερον, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦμεν ἀκραίους Νομοὺς τῆς χώρας καὶ ἰδίως ὀλίγον περισσότερον ἡμεῖς, διότι ὁ Νομὸς Φλωρίνης πράγματι καθ’ ὁλοκληρίαν εὑρίσκεται ἐπὶ τῶν συνόρων μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ διότι ἡ διακίνησις τῶν πληθυσμῶν λαμβάνει χώραν μεταξὺ τῆς πόλεως τοῦ Μοναστηρίου τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ τῆς πόλεως τῆς Φλωρίνης τῆς Ἑλλάδος. Κύριε Πρόεδρε, φοβοῦμαι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παρεξηγηθῶ ἀπὸ τὴν μείζονα ἀντιπολίτευσιν μὲ αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι δηλαδὴ ἡ ὑπόμνησις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ μέρους τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τοῦ Προέδρου κ. Πιπινέλη, ὅπως προσέξωμεν αὐτὸ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐκδήλωσιν ἐνδιαφέροντος ἀπὸ μέρους τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ ὡρισμένων Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν τῆς χώρας μας, αὐτὴ ἡ ὑπόμνησις, λέγω, νομίζω ὅτι τοὐλάχιστον ἦτο περιττή. Ἦτο περιττὴ διὰ τὴν ἰδικήν μας Κυβέρνησιν. Διότι πολὺ καλὰ γνωρίζει ἡ μείζων Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡ ΕΡΕ, ἡ ἡγεσία τῆς ΕΡΕ, ὅτι ἡ ἰδική μας παράταξις ὅταν ἦτο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἐπεσήμανε τὸ γεγονὸς ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ὑπογραφοῦν αἱ συμφωνίαι. Τότε πράγματι ὁ ἀείμνηστος Σοφοκλῆς Βενιζέλος ἔστειλε δύο ἢ τρεῖς ἐπιστολάς, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἐκ τῶν ὁποίων μίαν μόνον ἐδημοσίευσε, διότι αἱ ἄλλαι ἦσαν Ἐθνικοῦ περιεχομένου καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθουν εἰς φῶς. Παρὰ ταῦτα, ὁ τότε Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας ἠρνήθη ἠμπορῶ νὰ εἴπω τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἀρχηγὸν τότε Σ. Βενιζέλον νὰ ἐκφράσῃ τοιαύτην γνώμην καὶ κἂν δὲν ἐδέχθη νὰ συζητήσῃ ἐπ’ αὐτῶν. Πράγματι ἐκεῖναι αἱ συμφωνίαι καὶ εἰδικώτερον τῆς διακινήσεως τῶν πληθυσμῶν, ἐδημιούργησαν ἐκ τῶν ὑστέρων ὡρισμένας παρεξηγήσεις καὶ αἱ προβλέψεις τοῦ Σοφ. Βενιζέλου ἐπηλήθευσαν καὶ ἠναγκάσθη ἡ ἰδία Κυβέρνησις τοῦ κόμματος τῆς ΕΡΕ τότε νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐκτέλεσιν μονομερῶς τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία ἦτο ἀνοικτὴ καὶ ἔτσι εὑρέθημεν πρὸ τοῦ φαινομένου οἱ Γιουγκοσλαῦοι ἐπὶ 1–2 περίπου ἔτη νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Ἑλλάδα χωρὶς ἡμεῖς νὰ πηγαίνωμεν μέσα εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν. Οἱ Γιουγκοσλαῦοι ἐξακολουθοῦν νὰ ἐφαρμόζουν τὴν συμφωνίαν, ἡμεῖς δὲ εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας, διότι ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως τῆς Γιουγκοσλαυΐας ἐξεδήλωσε κἄποιο ἐνδιαφέρον ὑπὲρ ὡρισμένων Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., δηλαδή, ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιδράσῃ εἰς τοῦτο κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἤκουσα ἀπόψε τὸν τέως Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸν κ. Ἀβέρωφ, ὁ ὁποῖος ἦτο σήμερον, πράγματι, πολὺ θαρραλέος, νὰ τονίζῃ, ὅτι «ἐὰν ἤμην ἐγὼ θὰ προχωροῦσα εἰς τὴν διάσπασιν καὶ ἄλλων συμφωνιῶν». Θὰ ἤθελα νὰ τὸν ἐρωτήσω ὅμως: Διατὶ ὅταν ἦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν διέσπασε καὶ ἄλλας συμφωνίας, ἀλλὰ ἀνέστειλε τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμφωνίας μονομερῶς, καὶ διατὶ δὲν προέβη γενικώτερον εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεώς του ἐντόνως, μὲ τὴν διάσπασιν καὶ ἄλλων συμφωνιῶν μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, διὰ νὰ τεθῇ τέρμα πλέον ἀπὸ μέρους τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ νὰ μὴ ἐπιδιώκῃ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ ὡρισμένων Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν, καὶ ἔρχεται σήμερον καὶ λέγει, ὅτι θὰ διέσπα καὶ ἄλλας συμφωνίας; Μὲ αὐτὸ δὲν ἤθελον νὰ προκαλέσω τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἁπλῶς καὶ μόνον τὸ ἀνέφερον χάριν τῆς ἱστορίας καὶ ἐπειδὴ ἐλέχθησαν ὅσα ἐλέχθησαν ἀπόψε σχετικῶς, ὑπὸ τῆς

Ε.Ρ.Ε.

Κύριε Πρόεδρε, πράγματι —καὶ ἐδῶ ἔρχομαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. Ἀβέρωφ— καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς διακινήσεως τῆς συνοριακῆς. Πράγματι, ὑπάρχει καὶ ἰδικόν μας συμφέρον ἀπὸ τὸ τοπικὸν ἐμπόριον, ἀπὸ τὰς ἀνταλλαγὰς αἱ ὁποῖαι γίνονται ἡμερησίως. Ἐξ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ἐθνικὸς κίνδυνος, κ. Πρόεδρε. Καὶ τοῦτο δύναμαι νὰ τὸ τονίσω ὀλίγον δυνατώτερον, διότι οἱ πληθυσμοί μας τῶν παραμεθορίων περιοχῶν μας, εἶναι τόσον Ἕλληνες ὅσον καὶ οἱ λοιποὶ πληθυσμοὶ τῆς νοτίου Ἑλλάδος (χειροκροτήματα) καὶ δὲν φοβούμεθα οὐδεμίαν προπαγάνδαν ἐξ οἱασδήποτε πλευρᾶς προερχομένην καὶ δὲν φοβούμεθα τὴν διαφορὰν τῶν κοινωνικῶν μας καθεστώτων. Ἐγὼ μάλιστα εἶμαι ὑπὲρ τῆς εἰσόδου μεγαλυτέρου μέρους τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν ἐντὸς τῆς Γιουγκοσλαυΐας, διὰ νὰ διαπιστώσουν τὸ κοινωνικὸν καθεστώς, τὴν ἐφαρμογὴν τῶν οἰκονομικῶν των μέτρων, τὴν ζωὴν καὶ τὸ βιοτικόν των ἐπίπεδον, διότι αὐτὰ καὶ μόνον θὰ εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρασύρουν τοὺς ἰδικούς μας πληθυσμούς, πρὸς τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην πλευράν. Αὐτὰ δὲν τὰ φοβοῦμαι, κ. Πρόεδρε, καθόλου. Καὶ τοῦτο, ὄχι διότι στηρίζω τὰς ἐλπίδας μου εἰς τὰ ἀστυνομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν ἀπὸ τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην πλευράν, ἢ τὰ ἄλλα τὰ διάφορα μέτρα, ἢ εἰς τὰς ὑπηρεσίας. Τὰς ἐλπίδας αὐτὰς τὰς στηρίζω ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν, αὐτῶν τῶν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι διαβιοῦν εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς. Δι’ αὐτὸ κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῆς συνοριακῆς διακινήσεως, ἡ ὁποία πράγματι θὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν περαιτέρω φιλικῶν δεσμῶν μεταξὺ τῶν δύο λαῶν. Καὶ οἱ δεσμοί, οἱ ὁποῖοι συνδέουν τοὺς δύο λαοὺς καὶ τὸ ὅτι ἄλλη διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο λαῶν δὲν ὑπάρχει, νομίζω, ὅτι θὰ συμβάλλουν πράγματι εἰς τὴν παγίωσιν μιᾶς φιλίας, ἡ ὁποία χρονολογεῖται ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν μεταξὺ τῶν δύο λαῶν, τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ὁμοσπόνδου Γιουγκοσλαυΐας. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ πρὶν πάῃ ἀκόμη μεθαύριον εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, ὁπωσδήποτε, ἀναμφισβητήτως ἔχει θέσει εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, ὅτι θέμα μειονότητος εἰς τὴν χώραν μας δὲν ὑπάρχει. Ἐὰν τώρα γράφῃ ὁ Γιουγκοσλαυϊκὸς Τύπος καὶ ἐὰν γίνωνται συνεδριάσεις εἰς τὴν Σκουρίνα τοῦ Βελιγραδίου ἢ τῶν Σκοπίων, αὐτὸ εἶναι θέμα ἰδικόν των. Πάντως, ἡ ἰδική μας θέσις εἶναι γνωστὴ καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ εἶναι διάφορος ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει ἤδη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μελᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§85Γ. ΜΕΛΑΣ. Γηράσκω ἀεὶ διδασκόμενος, κύριε Πρόεδρε. Καὶ τώρα ἐδιδάχθην, ὅτι ὁ ἐξασφαλίσας τὴν προσέγγισιν τῶν δύο χωρῶν εἶναι ὁ προλαλήσας βουλευτὴς ἐξ Ἠπείρου. Ὁμολογῶ, ὅτι τοῦτο μοῦ ἦτο ἄγνωστον. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο ἀναγκαία ἡ προσωπική του παρέμβασις, διὰ νὰ ἀκουσθῇ αὐτὸ τὸ ἐθνικὸν ἀπόκτημα. Ὑπῆρξε συνήγορος, ἐπίσης, τῆς διακινήσεως. Ἐξέφρασα ἀνεπιφυλάκτως καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς τὴν χαράν μου, διότι μία ἐποικοδομητικὴ συμφωνία προσθέτει ἕνα λίθον ἀκόμη εἰς τὸ οἰκοδόμημα τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῆς φιλίας. Δὲν πιστεύω ὅμως, ὅτι ἀφ’ ἧς ἐξασφαλίζεται τόσον ἐπιτυχῶς τὸ θέμα τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν κτημάτων, τὸ ὁποῖον φυσικὰ ἦτο ἡ γενεσιουργὸς αἰτία καὶ δικαιολογία τῆς διαπεραιώσεως αὐτῆς τῆς μεθοριακῆς, ὑπάρχει πλέον περίπτωσις δι’ οἱανδήποτε ἄλλην αἰτίαν, νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διακίνησις, ἡ ὁποία εἰς οὐδὲν συντείνει, ἄλλως πως, ἀλλὰ ἐδικαιολογεῖτο ἀπολύτως ἀπὸ τὴν ἀνάγκην καλλιεργείας τῶν κτημάτων. Αἱ ἀντίθετοι θεωρίαι, ὅλως ἀκαδημαϊκαὶ καὶ ἴσως νὰ ἐφαρμόζωνται εἰς ἄλλα σημεῖα τῆς Εὐρώπης, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνεφάρμοστοι ἐδῶ, λόγῳ τῆς αἰτίας, ἡ ὁποία ἐξέλιπε καὶ ἐκλείπει διὰ τὸ μέλλον εἰς τὰς σχέσεις ἡμῶν, ἐὰν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ εἰδικαὶ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι παρομαρτοῦν καὶ τῶν ὁποίων τὴν ἀνάλυσιν εἶναι περιττὸν νὰ κάμω ἐδῶ. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι σαφὲς καὶ αὐταπόδεικτον. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἐδῶ συζητήσεις ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀπολύτως οὔτε ἐποικοδομητικαί, οὔτε χρήσιμοι.

§86Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν θερμὴν σύστασιν πρὸς ὅλους τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους. Ὅπως ἐτονίσθη ἄλλως τε ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀγορητάς, εἶναι προφανές, ὅτι ἐπιδιώκεται ἡ κύρωσις τῶν συμβάσεων αὐτῶν ἐπὶ τῇ προόψει τοῦ ταξειδίου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ πραγματοποιηθῇ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν. Θὰ ἤθελον ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν συμβάσεων αὐτῶν καὶ ἡ ψήφισις αὐτῶν, ἐὰν τελικῶς βέβαια ψηφισθοῦν, νὰ διεξαχθῇ ἐντὸς μίας ἀτμοσφαίρας κἄποιας μεγαλυτέρας ἁρμονίας καὶ ἀποφυγῆς κομματικῶν διαξιφισμῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δικαιοῦται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μεταβαίνων εἰς τὸ Βελιγράδι, νὰ μεταφέρῃ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον πράγματι ἐπρυτάνευσεν εἰς ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐν συμπεράσματι τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἡ Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκὴ φιλία ἀποτελεῖ μίαν μεγάλην βάσιν διὰ τὴν ὅλην μας ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ αἰσθήματα ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἔτσι πρέπει νὰ χαιρετίσωμεν αὐτὴν τὴν συμφωνίαν. (Χειροκροτήματα).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας, ἔχει τὸν λόγον.

§88Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν, δὲν νομίζω, ὅτι ἐχαρακτηρίσθη ἀπὸ πολιτικοὺς διαξιφισμούς, ἀντιθέτως δὲ νομίζω, ὅτι σᾶς ἐβοήθησε. Καὶ προσωπικῶς ἐζήτησα καὶ πάλιν τὸν λόγον τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὡμίλει ὁ κ. Θεοχαρίδης, δὲν θὰ τὸν ἐζήτουν ἀργότερον, διὰ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν καὶ νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Τὰ ζητήματα τὰ ἐθνικά, τὰ ζητήματα τὰ μειονοτικὰ δὲν τὰ δημιουργοῦν ποτὲ αἱ συνοριακαὶ ἐπικοινωνίαι, δὲν τὰ δημιουργεῖ κἂν ἡ ὕπαρξις ἢ ἡ μὴ ὕπαρξις μειονότητος, ὅπως συνέβη εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Τὰ δημιουργεῖ ἡ ἠθελημένη καλλιέργεια. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὀφείλομεν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν φίλων γειτόνων, ὅτι πρέπει νὰ λείψῃ, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ προϋπόθεσις τῆς περαιτέρω προσεγγίσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ προσθέσω μετὰ τὴν παρατήρησιν, ἡ ἀπάντησις, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὁ κ. Θεοχαρίδης εἶπεν, ὅτι δὲν τὸ ἔκαμε διὰ νὰ προκαλέσῃ. Δὲν μὲ προεκάλεσε ποτέ. Δὲν προκαλεῖ ὁ φίλτατος ποτέ. Γενικῶς εἶπεν, ὅτι ἀπεκαλύφθη, ὅτι εἴχαμεν κάμει σφάλμα τὸ 1959 καὶ διατὶ δὲν διερρήξαμεν καὶ ἄλλην συμφωνίαν, ὅπως θαρραλέως τὸ λέγομεν τώρα. Μὲ τὴν ὀξυδέρκειαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Θεοχαρίδης, δὲν ἀνέμενον αὐτὴν τὴν παρατήρησιν. Διότι ἀκριβῶς, ὅταν ἐκ τῶν ὑστέρων ἠγέρθησαν δυσάρεστα θέματα, ἐτηρήσαμεν τοιαύτην στάσιν καὶ ὑπήρξαμεν τόσον ὀξεῖς εἰς τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ ἀκολουθήσωμεν, ὥστε ἐπετύχαμεν μίαν σιωπήν, ἡ ὁποία διήρκεσεν ἐπὶ ἔτη τινά. Καὶ αὐτὴ ἡ διακοπὴ τῆς σιωπῆς εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπισημαίνεται καὶ τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ ἐπιτύχωμεν ἐσαεί.

§89Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ ἀνεφέρθη προσωπικῶς ὁ κ. Ἀβέρωφ.

§90Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Δικαιοῦσθε νὰ λάβετε τὸν λόγον, νὰ δευτερολογήσετε. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ἀπευθύνω τὴν σύστασιν, μέσα εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσαμεν προηγουμένως, νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε καὶ τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς συμμερίζεσθε καὶ θέλετε νὰ ἐπικροτήσετε.

§91Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἀπολύτως, ναί. Νομίζω, ὅτι τὸ εἶπον εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι πράγματι εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀβέρωφ διὰ τῆς τελευταίας φράσεώς του ἠθέλησε καὶ πάλιν νὰ μεταφέρῃ τὸ θέμα πρὸς τὴν ἰδικήν μας πλευράν. Ἐνῷ πράγματι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον διεκυβέρνησε τὴν χώραν, ἐπέτυχε —λέγει— μίαν συμφωνίαν σιωπῆς. Ἀντιθέτως, ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι αὐτὴ ἡ συμφωνία ἡ μονομερής, ἡ μονομερὴς σιωπὴ ἀπὸ μέρους τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἦτο καὶ δὲν ἀπέβη πρὸς τὸ συμφέρον μας, ἀλλ’ οὔτε καὶ πρὸς τιμήν μας.

§92Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. Δὲν ἦτο μονομερής.

§93Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ ἐπισημάνω, ὅτι ἦτο μονομερής.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§95Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπισημάνω καὶ πάλιν τὸν ἀνώτερον τόνον, μὲ τὸν ὁποῖον διεξήχθη ἡ συζήτησις πλὴν ἀσημάντων λεπτομερειῶν ἢ καὶ ἐκφράσεων καθὼς καὶ τὴν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν δοκιμάζω ὡς ὑπεύθυνος Ἕλλην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ τὴν διαπίστωσιν, ὅτι τόσον αἱ συμβάσεις αὐταί, ὅσον καὶ τὸ ὑπόβαθρον τῶν συμβάσεων αὐτῶν, δηλαδὴ ἡ ἀνάγκη διατηρήσεως τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῆς φιλίας, εὑρίσκουν βαθυτάτην ἀνταπόκρισιν εἰς ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς καὶ κατ’ ἐπέκτασιν εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Θὰ ἤθελα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ δώσω ὡρισμένας ἐξηγήσεις ἐν σχέσει μὲ τὰ διάφορα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἠγέρθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως. Ἐν πρώτοις, ἠγέρθη τὸ θέμα τῆς δυσαναλογίας ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύμβασιν μεταφορᾶς δι’ αὐτοκινήτων, τῆς δυσαναλογίας μεταξὺ τῶν Ἑλληνικῶν καὶ τῶν Γιουγκοσλαυϊκῶν αὐτοκινήτων. Ἡ δυσαναλογία εἶναι μόνον φαινομενική. Κατ’ ἀρχήν, βέβαια, θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, τὸ ὅτι προκειμένου περὶ μιᾶς ἐλευθέρας ζώνης, ἡ ὁποία ἐργάζεται ἀπὸ 40 περίπου ἐτῶν καὶ ἡ ὁποία ἔχει σκοπὸν νὰ διευκολύνῃ τὸ ἐμπόριον μιᾶς γείτονος καὶ φίλης ἐπικρατείας καὶ ἡ ὁποία καθ’ ἣν ἐποχὴν ὑπεγράφη ἡ σύμβασις, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ προΐδει τὴν ἐξέλιξιν τῶν μεταφορῶν δι’ αὐτοκινήτων. Προκειμένου λοιπὸν περὶ μιᾶς τοιαύτης συμβάσεως, νομίζω, ὅτι ἀπὸ μέρους μας θὰ ἠμποροῦσε νὰ ὑπάρξῃ πλήρης ἀποδοχὴ τοῦ Σερβικοῦ αἰτήματος προσαρμογῆς τῆς παλαιᾶς ἐκείνης συμβάσεως πρὸς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα καὶ τὴν ἐξέλιξιν τῶν δι’ αὐτοκινήτων συγκοινωνιῶν, χωρὶς νὰ ζητήσωμεν κἂν κανένα ἀντάλλαγμα. Ἐν τούτοις, παρὰ ταῦτα, ἐζητήσαμεν καὶ ἐπετύχαμεν τὸν διπλασιασμὸν τῶν αὐτοκινήτων, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε εἶχε παραχωρήσει ἡ Γιουγκοσλαυΐα. Διότι πιθανὸν ἐκ τῆς προχείρου ἀναγνώσεως νὰ γεννᾶται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι πρόκειται μόνον περὶ 300 αὐτοκινήτων, ἐνῷ πρόκειται περὶ 600 αὐτοκινήτων, δηλαδὴ περὶ διπλασιασμοῦ τῶν ὑπαρχόντων, καὶ τὰ 600 αὐτοκίνητα δὲν ἐπελέγησαν κἄπως αὐθαιρέτως ἢ προχείρως, βεβαίως, κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις ἐζητήσαμεν 1.200 αὐτοκίνητα, ὅσα παρεχωρήσαμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τοὺς Γιουγκοσλαύους, μᾶς παρετηρήθη ὅμως, καὶ δικαίως, διὰ νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοί, ὅτι τὸ σύνολον τῶν μεταφορῶν ποὺ ἔγιναν κατὰ τὸ 1963 ἦσαν 600 αὐτοκίνητα Ἑλληνικά. Διότι, κ.κ. βουλευταί, μὴ πλανώμεθα. Αἱ μεταφοραὶ τῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων, διὰ τὰ ὁποῖα κυρίως ἐνδιαφερόμεθα, δὲν γίνονται μόνον δι’ αὐτοκινήτων, ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν σιδηροδρομικῶν βαγονίων ψυγείων, ἑπομένως, δὲν εἶναι τόσον μεγάλος ὁ ὄγκος τῶν μεταφορῶν δι’ αὐτοκινήτων καὶ ἀκριβῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν 600 αὐτοκινήτων ἐτέθη βάσει τῆς πραγματικότητος τοῦ 1963. Βεβαίως, ἡ πραγματικότης ἐκείνη δὲν ἀποτελεῖ δι’ ἡμᾶς τὸ ἰδεῶδες καὶ βεβαίως ἐπιθυμοῦμεν νὰ ὑπάρξῃ ἀπόλυτος ἐλευθερία εἰς τὰς διαδρομὰς αὐτὰς καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐπροτιμήσαμεν καὶ τὴν διατύπωσιν τοῦ τελευταίου ἄρθρου, βάσει τοῦ ὁποίου κάθε χρόνο ἔχομεν τὸ δικαίωμα τῆς καταγγελίας τῆς συμβάσεως, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μᾶς δίδεται ἡ εὐχέρεια τῆς ἐπανασυζητήσεως τοῦ θέματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλους προσθέτους λόγους, νομίζω, ὅτι ἡ δυσαναλογία, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, εἶναι μόνον φαινομενική. Διότι πράγματι, εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς τὴν κίνησιν εἴτε δι’ αὐτοκινήτων, εἴτε διὰ σιδηροδρόμων, ὑπολογίζεται ὁ λεγόμενος χιλιομετρικὸς τόννος, ἢ χιλιομετρικὸς ἐπιβάτης. Χιλιομετρικοὶ δὲ τόννοι δίδονται ἀναμφισβητήτως πολὺ περισσότεροι ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὰ 600 αὐτοκίνητα, παρὰ εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν μὲ τὰ 1.200. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰς μνημονευομένας ἀποστάσεις, δηλαδὴ μεταξὺ Θεσσαλονίκης καὶ Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῶν συνόρων εἶναι 90 χιλιόμετρα, ἐνῷ μεταξὺ τῶν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῶν συνόρων καὶ τῶν πρὸς τὴν Κεντρικὴν Εὐρώπην Γιουγκοσλαυϊκῶν συνόρων, εἶναι 1.200 χιλιόμετρα, ἑπομένως, κανονικῶς θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἕνα πρὸς δώδεκα ἡ ἀναλογία ἂν λάβωμεν, ἐπαναλαμβάνω, ὡς βάσιν τὴν συνήθη εἰς τὰς μεταφορὰς κατὰ χιλιομετρικὸν τόννον. Ἄλλως τε καὶ πέραν τούτου δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ, ὅτι αἱ μεταφοραὶ κατ’ ἀναλογίαν ἐκ Θεσσαλονίκης πρὸς Γιουγκοσλαυΐαν εἶναι ἀσυγκρίτως ἀνώτεραι ἀπὸ τὰς μεταφορὰς τὰς διακομιστικὰς τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων μέσῳ Γιουγκοσλαυΐας. Ἀκριβῶς κατὰ τὸ 1963 αἱ μεταφοραὶ ἐκ Θεσσαλονίκης διὰ τῆς ἐλευθέρας τῆς Σερβικῆς, ἔφθασαν περίπου τοὺς 600.000 τόννους. Ἔναντι αὐτοῦ τί ἐδώσαμεν ἡμεῖς εἰς τοὺς Γιουγκοσλαύους; Ἐδώσαμεν 1.200 αὐτοκίνητα, δηλαδὴ ἂν ὑπολογίσωμεν 10 τόννους κατ’ αὐτοκίνητον, τοὺς ἐδώσαμεν τὸ δικαίωμα νὰ μεταφέρουν 12.000 τόννους. Ἀντιλαμβάνεσθε λοιπόν, ὅτι ἡ ἀναφερθεῖσα δυσαναλογία ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, δὲν εἶναι τόσον μεγάλη, καὶ δεδομένου, ὅτι ἔχομεν τὴν εὐχέρειαν τῆς ἐπανασυζητήσεως, κατ’ ἔτος ὅλων αὐτῶν τῶν θεμάτων, νομίζω, ὅτι ἡ ἀνησυχία, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὡρισμένους συναδέλφους ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, διασκεδάζεται εὐκόλως. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ δώσω καὶ μίαν ἐξήγησιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ Προέδρου κ. Πιπινέλη διὰ τὴν μὴ σύνδεσιν τῆς συμφωνίας αὐτῆς μὲ τὴν συμφωνίαν τοῦ 1929. Ἡ μὴ σύνδεσις δὲν ἔγινε ἀπὸ ἀβλεψίαν ἢ ἀμέλειαν, ἀλλὰ ἔγινε προγραμματικῶς, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι δὲν ἠθελήσαμεν νὰ συνδέσωμεν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὴν σημερινὴν συμφωνίαν μὲ τὴν παλαιὰν ἢ νὰ δεχθῶμεν τροποποίησιν τῆς συμφωνίας περὶ ἐλευθέρας ζώνης τοῦ 1929. Ἠθελήσαμεν νὰ κάμωμεν μίαν αὐτόνομον μορφὴν εἰς τὴν σημερινὴν συμφωνίαν διὰ λόγους εὐνοήτους καὶ διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ὅλοι ἀντιλαμβάνεσθε ὅταν ἀναλογισθῆτε, ὅτι μετ’ ὀλίγα ἔτη ἡ περίφημος σύμβασις τοῦ 1929 λήγει. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ θὰ ἤθελα νὰ δώσω καὶ δύο ἄλλας ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐλπίζω νὰ ἱκανοποιήσουν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον κ. Πιπινέλην. Πρῶτα, πρῶτα, τὸ γράμμα τῆς ὑπογραφείσης καὶ κυρουμένης σήμερον συμβάσεως, λέγει τοῦτο, ὅτι «ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀποδέχεται ὅπως παραχωρήσῃ ἐτησίως εἰς τὴν Γιουγκοσλαυϊκὴν Κυβέρνησιν 1.250 ἀδείας...... (ἀναγινώσκει)......». Πρόκειται ἑπομένως περὶ μεταφορῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ διενεργοῦνται ἐκ τῆς ἐλευθέρας ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης καὶ θὰ προορίζωνται διὰ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν. Οὐδεμία γίνεται μνεία περὶ διακομιστικοῦ ἐμπορίου καὶ ἑπομένως ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς στενῆς ἑρμηνείας, ἡ ὁποία δικαίως δίδεται εἰς ὅλας τὰς ἀναλόγους περιπτώσεις, εἶναι φανερόν, ὅτι ἀποκλείεται τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον. Ἀλλὰ ἀσχέτως πρὸς αὐτά, εἶναι φανερόν, ὅτι διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον δι’ αὐτοκινήτων καί εἰς μίαν ἔκτασιν 1.200 χιλιομέτρων, ὡς εἶναι ἡ Γιουγκοσλαυϊκὴ περιοχή, θὰ κοστίζῃ τόσον ἀκριβά, ὥστε ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ ἀποκλείεται. Τέλος, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποκλείει τοὺς φόβους, τοὺς ὁποίους ἐξεδήλωσεν ὁ κ. Πιπινέλης, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἐδώσαμεν 1.200 αὐτοκίνητα, δηλαδὴ 12.000 τόννους, ἐπὶ συνόλου 500.000 τόννων διαμετακομισθέντων ἐκ τῆς ἐλευθέρας ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης. Εἶναι προφανές, ὅτι μέσα εἰς τοὺς 12.000 τόννους, δὲν ὑπάρχει κανένα περιθώριον διαμετακομιστικοῦ ἐμπορίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαυξήσῃ τὰς διὰ τῆς ἐλευθέρας ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης μεταφορὰς εἰς τρόπον ὥστε νὰ διογκώσῃ κατὰ τρόπον ἐπικίνδυνον τὴν σημασίαν τῆς ἐλευθέρας αὐτῆς ζώνης.

§96Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶμαι εὐτυχὴς διὰ τὰς ἐπεξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἐδώσατε, αἱ ὁποῖαι μὲ καθησυχάζουν ὡς πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὑπογραψάσης τὰς συμφωνίας αὐτάς. Θὰ προετίμων, φυσικά, κατὰ μίαν κλασσικὴν ἀρχὴν τῆς διπλωματίας, ὅπως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι αὐτονόητα νὰ λέγωνται καὶ ἑπομένως θὰ ἤμην πολὺ εὐτυχὴς καὶ πολὺ ἡσυχώτερος, ἂν ἡ ἑρμηνεία, ἡ ὁποία δίδεται περιελαμβάνετο ρητῶς ἐν τῇ συμβάσει, καὶ ἐὰν δηλαδὴ ἡ ἀναδρομὴ πρὸς τὴν σύμβασιν, πρὸς τὸ κανονιστικὸν πρωτόκολλον Βʹ τῆς συμβάσεως τοῦ 1929, εὑρίσκετο κατά τινα τρόπον ἐκπεφρασμένη εἰς τὴν συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν ὑπεγράψατε, διότι καὶ θέλω νὰ τὸ ἐπισημάνω αὐτό, διὰ νὰ μὴ γεννᾶται καμμία παρερμηνεία ἐν προκειμένῳ, ὅτι ἡ σύμβασις τοῦ 1929 καὶ τὸ λέγω ἀπαντῶν ἐμμέσως εἰς ὅσα εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Μερκούρης, ἡ σύμβασις τοῦ 1929 προέβλεπεν ὡρισμένας ἐγγυήσεις διὰ τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον μεταξὺ τῆς Γιουγκοσλαυΐας ρητῶς καὶ τῆς Σερβικῆς ἐλευθέρας ζώνης, ἐγγυήσεις τόσον ὑπὲρ τῶν Γιουγκοσλαύων εἰσαγωγέων, ὅσον καὶ ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς Ἑλληνικῆς κυριαρχίας. Συγκεκριμένως, μεταξὺ πολλῶν ἄλλων προεβλέπετο ἡ σφράγισις τῶν βαγονίων, ὅτι τὰ βαγόνια, τὰ ὁποῖα θὰ μετεφέροντο διὰ τῆς ἐλευθέρας ζώνης πρὸς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν θὰ ἦσαν σφραγισμένα καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἀποφεύγωνται οἱ γνωστοὶ κίνδυνοι καὶ αἱ γνωσταὶ παραβάσεις ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν. Ὑπάρχει ἑπομένως διττὴ κατοχύρωσις τόσον ὑπὲρ τῶν Γιουγκοσλαύων ὅσον καὶ ὑπὲρ ἡμῶν. Καὶ ἤθελα ἑπομένως εἰς τὸ προκείμενον νὰ ὑπάρχῃ πλήρης συμφωνία καὶ νὰ εἶναι ρητῶς ἐκπεφρασμένον ἐν τῇ συμβάσει, ὅτι αἱ ἐγγυήσεις αἱ ὁποῖαι προβλέπονται εἰς τὸ πρωτόκολλον Βʹ τοῦ 1929, ἀσχέτως τοῦ νομικοῦ μέρους τῆς ἀναδρομῆς τῶν συμβάσεων, ὅτι αἱ ἐγγυήσεις αὐταὶ θὰ ἐφαρμόζωνται καὶ θὰ ὑπάρχουν καὶ προκειμένου περὶ διαμετακομιστικοῦ ἐμπορίου διὰ τροχοφόρων, δηλαδὴ ὄχι διὰ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αἱ ἐπεξηγήσεις σας μὲ καθησυχάζουν ὅσον ἀφορᾷ τὰς προθέσεις καὶ τὴν ἔννοιαν ποὺ ἀποδίδει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις.

§97Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἀποδίδει περισσοτέραν σημασίαν ἐπὶ τῆς οὐσιαστικῆς ἐξηγήσεως, τὴν ὁποίαν ἐπανέλαβον πρὸ ὀλίγου, ὅτι πρόκειται περὶ μεταφορῶν 12.000 τόννων μέσα εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ περιθώριον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομικὸν θέμα, θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Πιπινέλην, ὅτι εἰς τὰς συμβάσεις τοῦ 1929 τὰ βαγόνια ἐσφραγίζοντο καὶ δὲν εἴχομεν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου, ἐνῷ εἰς τὰς συμβάσεις τοῦ 1959 αἱ μεταφοραὶ ἐλέγχονται κατὰ τὴν ἔξοδόν των ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Τελωνεῖον. Ἑπομένως, ὑπάρχει ἕνας ἔλεγχος ἐπὶ πλέον, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπάρχει εἰς τὰς συμβάσεις τοῦ 1929. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀσφάλεια ἐνδεχομένης διαφυγῆς. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ ἀσφάλεια, εἶναι τόσον μικρὰ ἡ ἀναλογία τῶν μεταφορῶν, ὥστε δὲν ἀξίζει νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ αὐτό. Περισσότερον θὰ ἤθελα νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ἐκφρασθεῖσαν ἀμφιβολίαν καὶ κἄποιας ἀνησυχίας ὅσον ἀφορᾷ τὸ γενικώτερον ὑπόβαθρον τῶν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῶν σχέσεων, ἀνησυχίας, αἱ ὁποῖαι δικαιολογοῦνται μέχρις ἑνὸς σημείου ἀπὸ τὸ ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι εἰς ὡρισμένην περιφέρειαν τῆς γείτονος Γιουγκοσλαυΐας ἔχει δημιουργηθῆ μία ἀχαλίνωτος ἐκστρατεία, ἡ ὁποία διαταράσσει ἀναμφισβητήτως τὰς σχέσεις, ἢ μᾶλλον διαταράσσει τὴν ἁρμονίαν, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ μας. Ἡ ἀνησυχία θὰ ἦτο μεγαλυτέρα ἂν ἡ τάσις, αὐτὴ ἡ προσπάθεια νὰ δημιουργήσῃ μειονότητα μὴ ὑπάρχουσαν, διότι ὡς δικαίως παρετηρήθη ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς, δὲν ὑπάρχει ἐθνικὴ μειονότης ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς Μακεδονίας εἶναι γνήσιοι Ἕλληνες.

§98Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Οὔτε γλωσσική.

§99Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Οὔτε γλωσσική. Πιθανὸν εἰς τὸ παρελθὸν νὰ ὑπῆρχε γλωσσικὴ ἀλλὰ τώρα δὲν ὑπάρχει οὔτε γλωσσική. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου πρέπει νὰ ἀποδίδωμεν ὑπερβολικὴν σημασίαν πέριξ ὡρισμένων θορυβοποιῶν τῆς Κυβερνήσεως τῶν Σκοπίων. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βελιγραδίου, ἡ ὁποία ἐκπροσωπεῖ καὶ χαράσσει τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, δὲν συμμερίζεται τὰς ἀνησυχίας αὐτάς. Ἀπόδειξις, ὅτι —ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐξ Ἰωαννίνων τὸ ἐμνημόνευσε καὶ κάμνω χρῆσιν καὶ ἐγὼ— τὸ 1962 ἠναγκάσθη ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βελιγραδίου νὰ κάμῃ μίαν συμφωνίαν κυρίων μετὰ τῆς τότε Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, βάσει τῆς ὁποίας ἀναλαμβάνεται ἑκατέρωθεν ἡ ὑποχρέωσις νὰ ἀποφεύγεται οἱαδήποτε συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐπιμάχου αὐτοῦ θέματος. Ἐγένετο τρόπον τινὰ μία συμφωνία ἀγνοήσεως, σιωπῆς ἢ θέσεως κατὰ μέρος τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐκ τῆς ὅλης ἐξελίξεως τῆς ὑποθέσεως ἀλλὰ καὶ τοῦ γεγονότος τῆς συμφωνίας τοῦ 1962, εἶναι προφανές, ὅτι σήμερον ἀκούονται καὶ εἰς τὸ Βελιγράδιον καμμιὰ φορὰ ἀνάλογοι ἐκφράσεις ἢ διατυποῦνται ἀνάλογοι φιλοδοξίαι. Τοῦτο ὀφείλεται περισσότερον εἰς μίαν προσπάθειαν, ἀνάγκην ἂν θέλετε, καθησυχάσεως τῆς ἐλαχίστης αὐτῆς μερίδος τῆς Κοινῆς Γνώμης τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ ὄχι εἰς τὰς πραγματικὰς διαθέσεις τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς πολιτικῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ πεποίθησις τὴν ὁποίαν ἔχομεν σχηματίσει καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀκράδαντος πεποίθησις, μὲ τὴν ὁποίαν μεταβαίνομεν εἰς τὸ Βελιγράδιον μεθαύριον. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ δεχθῇ συζήτησιν περὶ μειονότητος, ὄχι μόνον διότι μειονότης δὲν ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὴν διεθνῶς ἐκπεφρασμένην ἔννοιαν, ἀλλὰ καὶ διότι σήμερον ἡ θεωρία περὶ προστασίας τῶν μειονοτήτων εἶναι κἄτι τὸ ξεπερασμένον. Ἡ θεωρία αὐτὴ πράγματι ἔζησε καὶ ἀνεπτύχθη εἰς τὸ μεταξὺ τῶν δύο πολέμων διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἡ τότε Κ.Τ.Ε. εἶχεν εἰδικὸν μηχανισμὸν προστασίας τῶν μειονοτήτων καὶ εἶχεν ὑπογράψει μίαν εἰδικὴν συμφωνίαν. Σήμερον αἱ μειονότητες ἔπαυσαν νὰ ἀποτελοῦν ἀντικείμενον διεθνοῦς διπλωματικῆς ἀπασχολήσεως καὶ δραστηριότητος. Ὑπάρχει ἡ συμφωνία περὶ προστασίας τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, μία διεθνὴς συμφωνία, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται καὶ πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται ἀπὸ ὅλα τὰ πολιτισμένα ἔθνη. Ὑπαρχούσης αὐτῆς τῆς συμφωνίας, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ δεχθῇ συμφωνίαν ἢ καὶ συζήτησιν περὶ προστασίας μειονοτήτων. Τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον τὸ θέμα τοῦτο ἔχει καὶ ἐπιδιώξεις ἐπὶ τοῦ ὅλου Κυπριακοῦ ζητήματος καὶ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ θὰ εἴμεθα διατεθειμένοι κατὰ τὰς συζητήσεις τοῦ Βελιγραδίου νὰ κάμωμεν ὑποχωρήσεις ἢ συζητήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ εἶχον τὴν ἐπίσπευσίν των ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Μελᾶν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἐπαναλήψεως τῆς ἐλευθέρας κυκλοφορίας. Ἀναμφισβητήτως μετὰ τὴν κύρωσιν τῶν συμβάσεων θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐλευθέρα ἐπικοινωνία.

§100Γ. ΜΕΛΑΣ. Ἐγὼ εἶπα νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ.

§101Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἀναμφισβητήτως ἡ πρόθεσίς μας εἶναι νὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ἐλευθέραν κυκλοφορίαν, μὲ τὴν ἑξῆς διαφοράν: Ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν ἡ ἐλευθέρα κυκλοφορία δὲν θὰ βασίζεται εἰς τὸ αὐτοφυὲς πρὸς κάθε ἄνθρωπον δικαίωμα νὰ μεταβαίνῃ νὰ καλλιεργῇ τὰ κτήματά του, ἀλλὰ εἰς μίαν ἐλευθέραν συγκατάθεσιν τῶν δύο Κυβερνήσεων νὰ διευκολύνουν τὴν ἐπικοινωνίαν τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν. Ἐξ ἄλλου εἰς τὰς συμβάσεις τοῦ 1959, αἱ ὁποῖαι παραμένουν βάσις τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Γιουγκοσλαβίαν, προβλέπεται ρητῶς ὁ τρόπος διακοπῆς ὄχι μόνον ἑτεροβαρῶς τῆς ἐπικοινωνίας, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐξόδου τῶν Γιουγκοσλαβικῶν πληθυσμῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἑπομένως, ἂν ὑπάρξῃ πράγματι ἀφορμὴ ἢ λόγος ἀνησυχίας διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον λειτουργεῖ ἢ πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ ἡ ἐπικοινωνία τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν ὑπὸ τὴν σημερινήν της μορφήν, δηλαδὴ μετὰ τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν ἐγγράφων, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καμμία ἀμφιβολία εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ διστάσῃ νὰ κάμῃ τὸ χρέος της βάσει τῆς διατάξεως ἐκείνης τοῦ 1959, βάσει τῆς ὁποίας εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ἐλαχίστης προθεσμίας καὶ συντομωτάτης διαδικασίας νὰ σταματήσῃ καὶ τερματίσῃ τὴν ἐπικοινωνίαν αὐτήν. Συμμερίζομαι ὅμως τὴν ἐκφρασθεῖσαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. βουλευτὴν ἐκ Φλωρίνης, δήλωσιν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ ἀνησυχῇ ἀπὸ τὴν ἐπικοινωνίαν αὐτήν, διότι οἱ εἰσερχόμενοι ἐκ Γιουγκοσλαβίας εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος δὲν πρόκειται νὰ μᾶς μεταδώσουν κανένα ξένον πρὸς ἡμᾶς σύνθημα κοινωνικῆς ἢ πολιτικῆς τάξεως. Ἀντιθέτως διατρέχουν τὸν κίνδυνον νὰ προσηλυτισθοῦν αὐτοὶ ἀπὸ τὴν διαφορὰν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν δύο χωρῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὰς συμβάσεις τοῦ 1959 ὑπάρχει ρητὴ διάταξις, ἐπιτρέπουσα τὴν διακοπὴν τῆς ἐπικοινωνίας, τὴν ὁλοκληρωτικὴν διακοπήν. Καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἀφίσῃ νὰ κοιμᾶται ἡ διάταξις αὐτή, ἂν ὑπάρξῃ περίπτωσις, πρᾶγμα ὅμως διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἐκφράζω τὴν ἐλπίδα, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ. Καὶ θὰ ἤθελα τελειώνων νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν: Ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἕνας ἐκπρόσωπος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Γιουγκοσλαβίας, προέβη εἰς μίαν δήλωσιν εἰς τὴν ὁποίαν λέγει ρητῶς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεώς του, πανηγυρίζων τρόπον τινὰ τὸ ταξείδιον τοῦ Ἕλληνος Πρωθυπουργοῦ καὶ καὶ τοῦ Ἕλληνος Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς Βελιγράδιον, ὅτι αἱ ἐκεῖναι παλαιόταται σχέσεις φιλίας μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν, ὑφίστανται πάντοτε παρὰ τὴν διαφορὰν τῶν πολιτικῶν καὶ κοινωνικῶν συστημάτων. Καὶ τοῦτο διότι ἡ Ἑλληνογιουγκοσλαβικὴ φιλία βασίζεται πρῶτον εἰς μίαν πλήρη ἀναγνώρισιν τῆς ἀνάγκης εἰρηνικῆς συνυπάρξεως, δεύτερον, εἰς ἕνα ἀμοιβαῖον σεβασμὸν τῆς κυριαρχίας καὶ τῆς ἀκεραιότητος τῶν δύο χωρῶν καὶ τρίτον, εἰς ἐπιμελῆ ἀποφυγὴν οἱασδήποτε ἀναμίξεως εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῶν ἄλλων χωρῶν. Αὐτοὶ εἶναι ἀκριβῶς οἱ ὅροι μὲ τοὺς ὁποίους μεταβαίνει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς τὸ Βελιγράδι καὶ βεβαιωθῆτε, ὅτι ὁμιλοῦντες τὴν γλῶσσαν τῆς ἀληθείας, εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ εὕρωμεν πλήρη ἀνταπόκρισιν ἀπὸ μίαν χώραν καὶ ἀπὸ ἕνα λαὸν ὁ ὁποῖος τὰ τελευταῖα πενῆντα χρόνια ἐστάθη πάντοτε εἰς τὸ πλευρόν μας εἰς ὅλους τοὺς ἀγῶνας ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας. (Χειροκροτήματα). Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀνταλλαγῶν τῶν κτημάτων ὑπάρχει ἕνα τυπογραφικὸν λάθος. Ἐπαναλαμβάνεται, ὅτι «τὰ Γιουγκοσλαβικὰ κτήματα ἐν Ἑλλάδι», ἐνῷ τὸ ἄρθρον 1 ὁμιλεῖ περὶ τῶν Γιουγκοσλαβικῶν κτημάτων ἐν Ἑλλάδι. Τὸ ἄρθρον 2, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὴν ὅλην οἰκονομίαν καὶ ἀπὸ τὸ γαλλικὸν κείμενον, προβλέπει τὰ ἐν Γιουγκοσλαβίᾳ ἑλληνικὰ κτήματα. Παρακαλῶ ἡ ψήφισις νὰ γίνῃ μὲ τὴν διόρθωσιν αὐτήν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὰ σχέδια αὐτὰ μὲ τὴν φραστικὴν διόρθωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν;

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτά, δεκτά.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὰ καὶ κατ’ ἄρθρον;

§105ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτά, δεκτά.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὰ καὶ εἰς τὸ σύνολον;

§107ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτά, δεκτά.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένοντο δεκτὰ κατ’ ἀρχήν, κατ’ ἄρθρον καὶ εἰς τὸ σύνολον τὰ σχέδια νόμου. 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαβικῆς Συμφωνίας τῆς 5ης Νοεμβρίου 1964 τῆς ἀφορώσης εἰς ὡρισμένα θέματα ὁδικῆς μεταφορᾶς» καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς Ἑλληνογιουγκοσλαβικῆς Συμφωνίας τῆς 5ης Νοεμβρίου 1964 «περὶ ἀνταλλαγῆς τῶν ἐκεῖθεν τῶν συνόρων ἰδιοκτησιῶν». Εἰσερχόμεθα εἰς τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας.

§109Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἀντίρρησις, θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ τελευταῖον ὑπ’ ἀριθ. 6 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, τὸ ὁποῖον εἶναι τυπικὸν καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑπῆρξεν γενικὴ ἡ συμφωνία εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ὑπάρχει ὡρισμένη τροπολογία ἀφορῶσα τὴν ἐξαγορὰν ἑλληνικῶν ἠλεκτρικῶν ἑταιρειῶν, τὴν ὁποίαν θὰ συζητήσωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔρχεται αὔριον εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἐλέγχου τῶν ἠλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων».

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δηλαδὴ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 νομοσχέδιον γίνεται δεκτόν;

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου τοῦ Ὑπ. Βιομηχανίας «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν συμβάσεις ἐξαγορᾶς παραχωρηθεισῶν ἐπιχειρήσεων καὶ διατάξεων τινῶν περὶ δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας «περὶ βιομηχανικῶν περιοχῶν». Ὁ κ. Δ. Ἄρχος, ὡς εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§113Δ. ΑΡΧΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βιομηχανικῶν περιοχῶν», σκοπεῖται ἡ ἵδρυσις, ὀργάνωσις καὶ λειτουργία βιομηχανικῶν περιοχῶν πρὸς ἐγκατάστασιν πάσης φύσεως βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ἐπιχειρήσεων, ὡς καὶ ἐπιχειρήσεων ἐπεξεργασίας, ἀποθηκεύσεως καὶ ἐμπορίας ἀγροτικῶν προϊόντων. Εἰς ὅλας τὰς ἀνεπτυγμένας καὶ ἀναπτυσσομένας χώρας τοῦ κόσμου παρατηρεῖται μεταπολεμικῶς ἡ τάσις τῆς δημιουργίας βιομηχανικῶν περιοχῶν, πραγματοποιεῖται ἡ ὀρθολογιστικὴ συγκέντρωσις τῆς βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας καὶ διευκολύνεται ἡ ἐφαρμογὴ τῆς πολιτικῆς περιφερειακῆς ἀναπτύξεως καὶ ἀποκεντρώσεως. Διὰ τῆς ὀργανώσεως δὲ τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν, ἐπιδιώκεται ἡ ἐξασφάλισις κατὰ τὸν οἰκονομικώτερον τρόπον ἰσχυρᾶς βιομηχανικῆς καὶ βιοτεχνικῆς ὑποδομῆς. Βιομηχανικὴ περιοχὴ σημαίνει, κατὰ τὸ ὑπ’ ὄψιν σχέδιον νόμου, ἐπαρκὴς εἰς μέγεθος ἐδαφικὴ ἔκτασις, καταλλήλως ὠργανωμένη διὰ τῆς ἐκτελέσεως εἰς αὐτὴν ἔργων ὁδοποιΐας, λιμενικῶν ἔργων, ἔργων ὑδρεύσεως, ἀποχετεύσεως, τηλεπικοινωνιῶν καὶ παντὸς ἐν γένει χρησίμου ἔργου, προοριζομένη δὲ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν εἰς αὐτὴν βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ἐπιχειρήσεων, ὡς καὶ ἐπιχειρήσεων ἐπεξεργασίας, ἀποθηκεύσεως καὶ ἐμπορίας ἀγροτικῶν προϊόντων. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἀποδίδουσα πρωταρχικὴν σημασίαν εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας καὶ θεωροῦσα σημαντικὸν παράγοντα διὰ τὴν προώθησιν αὐτῆς, τὴν δημιουργίαν καὶ ὀργάνωσιν βιομηχανικῶν περιοχῶν, προέβη εἰς τὴν κατάρτισιν καὶ ὑποβολὴν πρὸς ψήφισιν τοῦ παρόντος σχεδίου νόμου. Κατὰ τὸ συζητούμενον σχέδιον νόμου, διὰ τῆς δημιουργίας βιομηχανικῶν περιοχῶν, παρέχεται ἡ εὐχέρεια: 1) Τῆς ἀγορᾶς ἐδαφικῶν ἐκτάσεων καὶ τῆς ἐκτελέσεως ἐπ’ αὐτῶν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου φορέως ἔργων ὑποδομῆς, ὡς π.χ. ἔργων ὁδοποιΐας, λιμενικῶν, ὑδρεύσεως, ἀποχετεύσεως, τηλεπικοινωνιῶν κλπ. 2) Τοῦ ἐλέγχου τῆς κερδοσκοπίας ἐπὶ τῶν βιομηχανικῶν οἰκοπέδων καὶ τῆς παραχωρήσεως τούτων εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις διὰ τῆς πωλήσεως ἢ ἐκμισθώσεως εἰς προσιτὰς τιμάς. 3) Τῆς ἀνεγέρσεως κτιριακῶν ἔργων καὶ τυποποιημένων ἐγκαταστάσεων καὶ τῆς παραχωρήσεως τούτων εἰς ἐπιχειρήσεις διὰ πωλήσεως ἢ ἐκμισθώσεως καὶ ὑπὸ συμφέροντας διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις ὅρους. 4) Τῆς ἀνεγέρσεως ἐργατικῶν οἰκισμῶν πέριξ τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἐργαζομένων εἰς αὐτὰς καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. 5) Τῆς ἐξασφαλίσεως φορολογικῶν καὶ ἄλλων σημαντικῶν κινήτρων, διὰ τῶν ὁποίων μειοῦται τὸ κόστος καὶ μειοῦνται αἱ ἀνάγκαι τῶν ἐπιχειρήσεων εἰς κεφάλαια, διευκολυνομένης οὕτω τῆς μεταφορᾶς καὶ ἐγκαταστάσεως διαφόρων ἐπιχειρήσεων ἐντὸς τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 1 παρ. 1 τοῦ παρόντος σχεδίου νόμου, διὰ κοινῶν ἀποφάσεων τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας, ἐκδιδομένων μετὰ γνώμην τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἑλληνικῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως καὶ δημοσιευομένης εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, θέλουν ὁρισθῆ βιομηχανικαὶ περιοχαὶ εἰς τὰς κατωτέρω ἓξ (6) διοικητικὰς περιφερείας, ἤτοι εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, τῆς ἐπαρχίας Θεσσαλονίκης καὶ τῶν περιοχῶν τῶν πόλεων Πατρῶν, Βόλου, Καβάλας καὶ Ἡρακλείου. Δύναται ὅμως νὰ ἐπεκτείνεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ παρόντος νόμου καὶ εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας κατόπιν ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας, δημοσιευομένης εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 1 παρ. 3 τοῦ σχεδίου νόμου, ἡ ὀργάνωσις καὶ ἐκμετάλλευσις τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν, ἀνατίθεται εἰς τὴν νεοσυσταθεῖσαν Ἑλληνικὴν Τράπεζαν Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως (Ε.Τ.Β.Α.) ὡς τοῦ πλέον ἐνδεδειγμένου φορέως. Δύναται ὅμως ἡ Ε.Τ.Β.Α. μετ’ ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ὀργάνωσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν βιομηχανικῶν περιοχῶν, συμπράττουσα μετὰ Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἢ ἄλλων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου καὶ Ἰδιωτικοῦ Δικαίου ἢ νὰ παραχωρήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς ἕτερα Νομικὰ Πρόσωπα διαθέτοντα τὰς καταλλήλους τεχνικὰς καὶ οἰκονομικὰς προϋποθέσεις (ἄρθρον 1 παρ. 3). Αἱ δαπάναι τῆς Ε.Τ.Β.Α. διὰ τὴν ἀγορὰν γηπέδων καὶ ὀργάνωσιν βιομηχανικῶν περιοχῶν ὡς καὶ διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἐργατικῶν οἰκισμῶν καὶ τὴν διαμόρφωσιν τῶν πέριξ χώρων δύνανται νὰ καλύπτωνται ἐν μέρει ἢ ἐν ὅλῳ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, εἰσφερομένων εἰς τὴν Ε.Τ.Β.Α., ἡ ὁποία δύναται πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν νὰ ἐκδίδῃ καὶ ὁμολογιακὰ δάνεια. Κύριοι βουλευταί, ἐν ὄψει τῶν ἀνωτέρω καὶ τῶν ἀναφερομένων σαφῶς καὶ ἐμπεριστατωμένων εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ συστήσω πρὸς ὑμᾶς τὴν ἀποδοχὴν καὶ ψήφισιν τοῦ παρόντος σχεδίου νόμου.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης, ἔχει τὸν λόγον, ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας.

§115Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Ὑπὸ τοῦ συναδέλφου, εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας, ἀνεπτύχθησαν ἐπαρκῶς ὅλαι σχεδὸν αἱ διατάξεις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Ἴσως παρελείφθησαν τινὰ μόνον σημεῖα νὰ ἀναπτυχθοῦν ἐπαρκῶς καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπανέρχωμαι ἐπὶ τῶν αὐτῶν σημείων καὶ καταπονῶ τὴν Βουλήν, θὰ προσπαθήσω νὰ ὁμιλήσω κυρίως ἐπὶ τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν ἀνέπτυξεν ἐπαρκῶς ὁ ἐκ τῆς πλειοψηφίας προλαλήσας κ. συνάδελφος. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἓν ἐκ τῶν σοβαρωτέρων τὰ ὁποῖα ὑπέβαλε πρὸς ψήφισιν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ὡς εἶπε καὶ ὁ συνάδελφος τῆς πλειοψηφίας, τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς ἀναπτύξεως τῆς Βιομηχανίας εἰς τὴν χώραν μας. Ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις κατανοήσασα τὴν ἀνάγκην ἱδρύσεως βιομηχανικῶν περιοχῶν περιέλαβεν σχετικὰς διατάξεις εἰς τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος 256)1962 καί, ἀφοῦ ὥρισε τὰς πόλεις, διὰ τὰς ὁποίας θὰ ἐπεχείρει τὴν ἵδρυσιν βιομηχανικῶν περιοχῶν, μετεκάλεσε ξένους ἐμπειρογνώμονας — Γάλλους καὶ Ἀμερικανοὺς — διὰ νὰ μελετήσουν τὸ θέμα αὐτὸ καὶ νὰ ὑποδείξουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ποῖαι περιοχαὶ τῶν ὡς ἄνω πόλεων θὰ ἐθεωροῦντο καταλληλότεραι διὰ τὴν ἵδρυσιν εἰς αὐτὰς τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν. Λόγῳ τῆς παραιτήσεως τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, ἡ προσπάθεια ἐκείνη δὲν ὡλοκληρώθη. Χαίρω ὅμως, κύριοι βουλευταί, βλέπων, ὅτι καὶ ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κατενόησε τὴν ἀνάγκην ἱδρύσεως βιομηχανικῶν περιοχῶν καὶ πρὸς τοῦτο συνέταξε καὶ ὑπέβαλε πρὸς ψήφισιν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Ὁ ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας συνάδελφος, ἐτόνισεν ὡς κύριον ἐπίτευγμα τῆς δημιουργίας τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο τὸ ἐπίτευγμα. Ὑπάρχει καὶ ἄλλο ἐπίτευγμα καὶ μάλιστα λίαν σοβαρόν, διότι σχετίζεται μὲ τὴν ὑγείαν τῶν πολιτῶν, τὴν πολιτιστικὴν ἐμφάνισιν καὶ πολεοδομικὴν ἀνάπτυξιν τῶν πόλεων. Ὅπως εἶναι γνωστὸν σήμερον δὲν ὑπάρχει νόμος ἐμποδίζων τὴν ἀνέγερσιν οἱουδήποτε ἐργοστασίου εἰς οἱονδήποτε σημεῖον μιᾶς πόλεως. Κατόπιν τούτου ἔχουν ἀνεγερθῆ καὶ λειτουργοῦν ἐργοστάσια εἰς κατῳκημένας περιοχὰς πόλεων καὶ οἱ κάτοικοι τῶν περιοχῶν αὐτῶν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούουν τοὺς θορύβους καὶ νὰ ὀσφραίνωνται τοὺς καπνοὺς καὶ ἀναθυμιάσεις τῶν ἐργοστασίων, αἱ ὁποῖαι εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἐπιδροῦν ἐπιβλαβῶς ἐπὶ τῆς ὑγείας τοῦ ἀνθρώπου. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πολεοδομίας καὶ ἐμφανίσεως μιᾶς πόλεως, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, ὀρθὸν εἶναι τὰ ἐργοστάσια νὰ ἀνεγερθοῦν καὶ λειτουργοῦν εἰς ὡρισμένας περιοχὰς μακρὰν τῆς κατοικίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου παρέχονται τοιαῦται εὐκολίαι, ὥστε ὄχι μόνον αἱ νεοϊδρυόμεναι βιομηχανίαι νὰ ἱδρύωνται εἰς τὰς καθωρισμένας αὐτὰς περιοχάς, ἀλλὰ καὶ αἱ ἤδη λειτουργοῦσαι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μετεγκατασταθοῦν εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς. Ἀκόμη διὰ τῆς ἱδρύσεως βιομηχανικῶν περιοχῶν τὸ Κράτος ἐπιδιώκει νὰ προστατεύσῃ τὰς βιομηχανίας ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν οἰκοπεδούχων, διότι ὡς γνωρίζετε, ἡ ἀξία τῆς γῆς ὁσημέραι καὶ ἀνέρχεται. Ὁ συνάδελφος τῆς πλειοψηφίας, ἔδωσεν τὸν χαρακτηρισμὸν τῆς βιομηχανικῆς περιοχῆς. Λέγοντες βιομηχανικὴν περιοχὴν μιᾶς πόλεως, ἐννοοῦμεν μίαν περιοχὴν κειμένην εἰς τὰ κράσπεδα τῆς πόλεως ἢ καὶ μακρύτερον αὐτῆς, ἡ ὁποία θὰ ὀργανωθῇ καταλλήλως διὰ νὰ δεχθῇ τὰς βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας. Ὡς κατάλληλον ὀργάνωσιν τῆς περιοχῆς αὐτῆς ἐννοοῦμεν ἐὰν ἡ πόλις εἶναι παραθαλασσία, τὴν κατασκευὴν λιμενικῶν ἔργων, εἰς πᾶσαν δὲ περίπτωσιν τὴν κατασκευὴν ὁδῶν διὰ νὰ εἶναι εὔκολος ἡ προσπέλασις εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν, τὴν κατασκευὴν ἔργων ὑδρεύσεως, ἀποχετεύσεως, τηλεπικοινωνιῶν, ἠλεκτρικῶν κλπ. Ἡ ὀργάνωσις καὶ ἡ λειτουργία τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν ἀνατίθεται εἰς τὴν Τράπεζαν Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως. Ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις τὸν τομέα αὐτὸν τὸν εἶχεν ἀναθέσει εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως. Μετὰ τὴν συγχώνευσιν τοῦ Ὀργανισμοῦ Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως μὲ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ τὴν δημιουργίαν τῆς Τραπέζης Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως, ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀναθέτει τὴν ἵδρυσις καὶ ἐκμετάλλευσιν βιομηχανικῶν περιοχῶν εἰς τὴν Τράπεζαν ταύτην. Αἱ πόλεις εἰς τὰς ὁποίας ἐν ἀρχῇ θὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ἵδρυσις βιομηχανικῶν περιοχῶν ἀνεφέρθησαν καὶ ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου τῆς πλειοψηφίας. Εἶναι αἱ Ἀθῆναι, ἡ Θεσσαλονίκη, αἱ Πάτραι, ἡ Καβάλα, τὸ Ἡράκλειον καὶ ὁ Βόλος. Διὰ τοῦ σχεδίου παρέχεται ἡ δυνατότης ἱδρύσεως βιομηχανικῶν περιοχῶν καὶ εἰς ἄλλας πόλεις αἱ ὁποῖαι παρουσιάζουν βιομηχανικὸν ἐνδιαφέρον. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, εἶναι τὸ ἑξῆς: Διὰ τὸν καθορισμὸν εἰς μίαν πόλιν βιομηχανικῆς περιοχῆς, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἀπαιτεῖται ἀπόφασις τῶν Ὑπουργῶν Βιομηχανίας καὶ Συντονισμοῦ. Θὰ παρεκάλουν νὰ προστεθῇ καὶ ὁ Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων καὶ ὅταν ἡ βιομηχανικὴ ζώνη δὲν θὰ ἐκτείνεται εἰς τμῆμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπεκταθῆ τὸ σχέδιον πόλεως, διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖται καὶ ἡ γνώμη τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων, μόνον ὅταν ἡ βιομηχανικὴ περιοχὴ καταλαμβάνει καὶ τμῆμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπεκταθῆ τὸ ρυμοτομικὸν σχέδιον τῆς πόλεως. Νομίζω, ὅτι εἰς πᾶσαν περίπτωσιν θὰ πρέπει τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν διὰ τὴν ἵδρυσιν μιᾶς βιομηχανικῆς περιοχῆς νὰ τὴν προσυπογράφῃ καὶ ὁ Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχὴν ἁρμόδιος διὰ τὴν πολεοδομικὴν ἐμφάνισιν τῶν πόλεων. Ἡ Τράπεζα Βιομηχανικῆς Ἀναπτύξεως, δὲν δύναται μόνη της νὰ ὀργανώσῃ καὶ ἐκμεταλλεύεται βιομηχανικὴν περιοχήν, ἀλλὰ θὰ δύναται νὰ πράττῃ τοῦτο συνεργαζομένη μὲ νομικὰ πρόσωπα, ἀκόμη δὲ καὶ μὲ Δήμους ἢ Κοινότητας. Νομίζω, ὅτι περίπτωσις συνεργασίας μὲ Δήμους ἢ Κοινότητας δὲν θὰ ὑπάρξῃ, διότι οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες στεροῦνται τῶν ἀναγκαιούντων οἰκονομικῶν μέσων διὰ τὴν ὀργάνωσιν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν. Ὀρθῶς προβλέπεται ἡ δυνατότης συνεργασίας μὲ ἄλλα νομικὰ πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὰς πρὸς τοῦτο οἰκονομικὰς δυνατότητας. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου πρὸς ἀποφυγὴν οἱωνδήποτε αἰχμῶν, καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἔργων σημαντικῆς ἀξίας, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ περιλάβῃ διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ἔργα τῶν περιοχῶν θὰ δημοπρατοῦνται καὶ ἐκτελοῦνται μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων Τεχνικῶν. Ἐπίσης ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω, ὅτι ὑπάρχει δυνατότης εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν πόλιν νὰ εἶναι μία ἢ καὶ περισσότεραι βιομηχανικαὶ περιοχαί. Ἀκόμη ὑπάρχει δυνατότης εἰς μίαν περιοχὴν νὰ ἐγκατασταθῇ μόνον μία βιομηχανία, ὅταν λόγῳ τῆς φύσεώς της δὲν εἶναι συμφέρον εἰς τὴν αὐτὴν περιοχὴν νὰ ἱδρυθοῦν καὶ ἄλλαι βιομηχανίαι. Τέλος τὸ ἄρθρον 1 προβλέπει τὴν ἵδρυσιν Ἐλευθέρας Ζώνης εἰς ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν ἢ μέρος αὐτῆς ὡς ἐπίσης τὴν ἵδρυσιν ἐλευθέρων τελωνειακῶν συγκροτημάτων εἰς τὰ ὁποῖα θὰ λειτουργοῦν βιομηχανίαι εἰσάγουσαι τὴν πρώτην ὕλην ἀτελῶς καὶ κατεργαζόμεναι ταύτην νὰ ἐξάγωσι τὰ προϊόντα των εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐκτὸς ἂν πωληθοῦν ταῦτα εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ὅτε θὰ ἐπιβληθοῦν οἱ ἀνάλογοι δασμοί, τέλη, φόροι κλπ. Τὸ ἄρθρον 2 προβλέπει τὸν τρόπον ἀποκτήσεως εἴτε ὑπὸ τῆς Τραπέζης, εἴτε ὑπὸ τοῦ φορέως δι’ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐδαφῶν πρὸς δημιουργίαν τῶν περιοχῶν. Θεωρῶ ἀπαραίτητον νὰ τονίσω, ὅτι ἡ ἐγκατάστασις τῶν βιοτεχνιῶν ἐντὸς τῶν πόλεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ καὶ νὰ παραμένουν αἱ ὑπάρχουσαι εἰς τὰς θέσεις ποὺ σήμερον λειτουργοῦν. Διότι πολλαὶ ἐξ αὐτῶν καὶ θορυβώδεις εἶναι καὶ δυσοσμίας ἀποπνέουν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, θὰ πρέπει καὶ αὐταὶ νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὰς βιομηχανικὰς περιοχάς. Ἐπίσης προβλέπεται διὰ τοῦ Νομοσχεδίου καὶ ἡ ἀνέγερσις Ἐκπαιδευτηρίων διὰ τοὺς ἐργάτας. Ἐπίσης προβλέπεται ἡ παροχὴ διευκολύνσεων καὶ εἰς τὰς Ὑπηρεσίας, τὰς ἐχούσας σχέσιν μὲ τὰς Βιομηχανίας. Ὅλα ταῦτα, κύριοι βουλευταί, εἶναι πολὺ σωστὰ καὶ μὲ εὑρίσκουν σύμφωνον. Ὁ τρόπος ἐγκαταστάσεως τῶν ἐπιχειρήσεων προβλέπεται, εἴτε διὰ παραχωρήσεως, τῆς κυριότητος τοῦ χώρου ἐν τῇ βιομηχανικῇ περιοχῇ, εἴτε δι’ ἐκμισθώσεως τούτου. Ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν ἐγκατάστασιν αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων προβλέπει διὰ τοῦ Νομοσχεδίου πλήρη ἀπαλλαγὴν τῶν συμβάσεων, ἀπὸ τέλη, φόρους, εἰσφορὰς κλπ. Ἁπλῶς μόνον ἐπιβαρύνεται ἡ σύμβασις διὰ χαρτοσήμου ἑκατὸν δραχμῶν. Ἐπίσης διευκολύνσεις παρέχονται καὶ εἰς τὰ δάνεια τὰ συναπτόμενα ὑπὸ τοῦ φορέως ἢ τῶν ἐπιχειρήσεων. Τὰ δάνεια εἶναι δυνατὸν νὰ συναφθοῦν ὑπὸ τῶν ὡς ἄνω ἐπὶ τῇ καταβολῇ τοῦ ⅕ τῶν κανονικῶν τελῶν διὰ τὰς περιπτώσεις συμβάσεων δανεισμοῦ καὶ χρηματοδοτήσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρόν, εἶναι ἡ δυνατότης μετεγκαταστάσεως τῶν λειτουργουσῶν σήμερον εἰς τὴν περιοχὴν τῶν πόλεων καὶ ἐντὸς αὐτῶν ἐργοστασίων. Διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ μετεγκατάστασις, προβλέπεται διὰ τοῦ νομοθετήματος ἡ ἀπαλλαγὴ ἐκ τοῦ φόρου μεταβιβάσεως τοῦ ἐγκαταλειπομένου οἰκοπέδου καὶ τῶν ἐγκαταστάσεων. Ἐπίσης προβλέπεται καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ ἐκ τοῦ φόρου εἰσοδήματος. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὸν κ. Ὑπουργόν, εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα τῆς μετεγκαταστάσεως τῶν Βιομηχανιῶν καὶ Βιοτεχνιῶν ποὺ λειτουργοῦν θορυβωδῶς. Τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶχεν ἀπασχολήσει καὶ ἐμὲ προσωπικῶς, ὡς Ὑφυπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ εἶχα δώσει ἐντολὴν καὶ ἐγένετο μία καταγραφὴ ὅλων τῶν λειτουργουσῶν Βιομηχανιῶν καὶ θορυβωδῶν Βιοτεχνιῶν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ Θεσσαλονίκην. Ὑπάρχουν δι’ αὐτὸ τὸ θέμα σχετικοὶ χάρται, τοὺς ὁποίους δύναται νὰ συμβουλευθῇ ὁ κ. Ὑπουργός. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, δίπλα ἀπὸ κατοικίας νὰ λειτουργοῦν θορυβώδη ἐργοστάσια. Διὰ τοῦ ἄρθρου 5, προβλέπεται ἡ σύνταξις Κανονισμοῦ λειτουργίας. Ἡ προθεσμία τῶν δύο μηνῶν ποὺ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, νομίζω πὼς εἶναι μικρὰ καὶ παρακαλῶ ὅπως αὕτη γίνῃ τοὐλάχιστον 3μηνος. Διὰ τοῦ Κανονισμοῦ θὰ προβλέπωνται αἱ προϋποθέσεις καὶ οἱ ὅροι παραχωρήσεως τμήματος τῆς περιοχῆς εἰς τὰς ἐγκαταστηθησομένας ἐπιχειρήσεις, τὰ δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις, ὁ τρόπος διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς περιοχῆς, ὁ τρόπος ἐλέγχου ὑπὸ τῆς Ε.Τ.Β.Α. τῶν φορέων καὶ γενικῶς προβλέπεται νὰ γίνῃ διὰ τοῦ Κανονισμοῦ ὅ,τι εἶναι ἀναγκαῖον, οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν ἀμφισβητήσεις μεταξὺ τῶν φορέων καὶ τῶν ἐπιχειρήσεων. Δι’ ὅλων αὐτῶν τῶν μέτρων ποὺ λαμβάνονται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὁ ἐπιθυμῶν νὰ ἱδρύσῃ ἓν ἐργοστάσιον εἰς μίαν περιοχήν, δὲν γίνεται ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν τῆς ἀναγκαιούσης αὐτῷ ἐκτάσεως, ἀλλὰ καὶ διευκολύνεται εἰς τὴν λειτουργίαν λόγῳ προκατασκευῆς τῶν ἀναγκαίων ἔργων. Ἀντιληπτὸν καθίσταται καὶ προβλέπεται διὰ τοῦ ἄρθρου 6, ὅτι ἐκτάσεις ἀνήκουσαι εἰς τὸ Δημόσιον, παραχωροῦνται εἰς τὴν Ε.Τ.Β.Α. Ἐπειδὴ αἱ δαπάναι τῆς Ε.Τ.Β.Α. εἶναι μεγάλαι, θὰ πρέπει, κ. Ὑπουργέ, καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐπενδύσεων νὰ προβλέπῃ σχετικὴν ἐνίσχυσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπικροτῶ, καὶ συγχαίρω βέβαια καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, διότι ἀκολουθῶν τὸ παράδειγμά μας, τὴν ὀρθὴν γραμμήν, ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας εἰς τὸν τόπον μας, προέβη εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι μεγαλυτέρας ἐκτάσεως καὶ λεπτομερειῶν, τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἴσχυε μέχρι σήμερον καὶ τὸ ὁποῖον εἶχε κάμει ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἀναφέρεται εἰς τὸ νομοσχέδιον εἶναι ποία εἶναι ἡ δαπάνη. Διότι θεωρεῖται ἐπιβεβλημένον ὁ ἐκ τῶν προτέρων προσδιορισμὸς τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν προβλεπομένων ἔργων. Ἐπίσης ἡ ἔκθεσις τοῦ Γεν. Λογιστηρίου οὐδόλως ὁμιλεῖ διὰ τὴν δαπάνην ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν εἰς τὰς 6 πόλεις, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὸ νομοθέτημα καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπελέγησαν διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανικῶν περιοχῶν. Πάντως ἐγὼ ἔκαμα μόνος μου τὸν ὑπολογισμὸν καὶ εὗρον, ὅτι ἀπαιτεῖται μέσος ὅρος δαπάνης δι’ ἑκάστην πόλιν 350 ἑκατομ. δραχμαί. Ἐὰν πολλαπλασιάσωμεν τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 350 ἑκατομ. ἐπὶ 6, ὅσαι δηλαδὴ εἶναι αἱ πόλεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ γίνουν αἱ βιομηχανικαὶ αὗται περιοχαί, θὰ ἔχωμεν ἕνα ποσὸν 2 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Φοβοῦμαι μὴ τυχὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν οἱ ἀπαιτούμενοι πόροι διὰ τὴν ἵδρυσιν καὶ λειτουργίαν τῶν βιομηχανικῶν αὐτῶν περιοχῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μας. Καὶ εὔχομαι νὰ διαψευσθῶ εἰς τοὺς φόβους μου καὶ νὰ μὴ ἀργήσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Εὔχομαι ἐπίσης νὰ διαψευσθῶ εἰς τὸ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξεύρῃ τοὺς ἀναγκαίους πόρους διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ. Εὔχομαι καὶ πάλιν ὁ κ. Ὑπουργός, τὸ ταχύτερον νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον του τὸ ὁποῖον ἐπικροτοῦμεν.

§116Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§117Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Ὁρίστε, κ. συνάδελφε.

§118Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἤκουσα, ὅτι εἶσθε σύμφωνος μὲ τὸ νομοσχέδιον. Ἐπειδὴ εἶσθε τεχνικός, ἀνέμενα, ὅτι δὲν θὰ συμφωνούσατε μὲ αὐτό, διότι ὑπάρχει διάταξις ποὺ χαρίζει τὰ ἀσφάλιστρα ὑπὲρ τῶν πτωχῶν βιομηχάνων.

§119Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Δὲν λέγει τέτοιο πρᾶγμα τὸ νομοσχέδιον, κ. συνάδελφε.

§120Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναφέρεται εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς δὲν προσέξατε.

§121Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ νομοσχέδιον δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἐκτελέσεως ἔργων. Περὶ παραχωρήσεως, ἐκτελέσεως δημοπρασιῶν κλπ. καὶ λέγει, ὅτι ἀπαλλάσσονται τελῶν κλπ. Συνεπῶς δὲν ἀναφέρει αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε. Ἐὰν ὑπάρχει ἀντίθετος γνώμη, ἢ τοιοῦτον τι, εἰς τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ διευκρινισθῇ. Πάντως ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι δὲν ἀναφέρεται οὐδαμοῦ τοιοῦτον τι.

§122Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἐπειδὴ δὲν θέλει νὰ φαίνεται, ὅτι εἶναι συμπολιτευόμενος βουλευτής, ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιόπουλος, δι’ αὐτὸ τὸ εἶπεν αὐτό.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μποῦτος, ὡς εἰδικὸς ἀγορευτὴς τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§124Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἠλιόπουλος, ἐφοβήθη τὸ ἄνοιγμα πρὸς τὰ δεξιὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἄνοιγμα πρὸς τὰ δεξιὰ τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅταν ἠθέλησε νὰ διακόψῃ τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας. Νομίζω χωρὶς νὰ ἔχω καμμίαν διάθεσιν νὰ δημιουργήσω ζήτημα ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου, ὅτι ἡ συμφωνία βασικῶς καὶ τοῦ κόμματος τοῦ ἰδικοῦ μας καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, δὲν ἀπορρέει ἀπὸ καμμίαν πολιτικὴν σκοπιμότητα. Ἀποτελεῖ ἁπλούστατα ἀποτέλεσμα τῆς διαπιστώσεως μιᾶς ἀνάγκης. Ἐπίσης θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἡ εὐχή, τὴν ὁποίαν ἐξετόξευσεν κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, δηλαδὴ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προβῇ εἰς τὰς ἐπενδύσεις τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον ὑπελόγισεν, εἶναι μία εὐχὴ ἡ ὁποία θὰ ἐξαρτηθῇ καὶ ἀπὸ τὰς ἱκανότητας τοῦ Ὑπουργοῦ, τὰς ὁποίας δὲν θὰ ἤθελα τοὐλάχιστον νὰ ἀμφισβητήσω, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ἐπισημάνω τὸ ἑξῆς: Ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ τῆς ἐπενδύσεως τῶν δύο δισεκ. τὸ πρόβλημα τῆς χωροταξικῆς κατανομῆς, τῶν οἰκονομικῶν δραστηριοτήτων τοῦ τόπου δὲν ἐπιλύεται. Ἄλλο θέμα ἐὰν θὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἐπενδύσεων εἰς τοὺς χώρους τοὺς ὁποίους εἴχομεν ἡμεῖς ἐπιλέξει εἰς τὸ παρελθὸν ὡς τόπους βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως καὶ ἄλλο θέμα, ἐὰν οἱ ἰδιῶται ἐπιχειρηματίαι, αἱ βιομηχανικαὶ μονάδες, αἱ μονάδες παραγωγῆς θὰ κατευθυνθοῦν πρὸς τοὺς τόπους, τοὺς ὁποίους καὶ ἡμεῖς καὶ σεῖς ἔχετε ἐπιλέξει. Ἡ ἐπιτυχία δὲ τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς δὲν θὰ κριθῇ ἀπὸ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἐπενδύσεων, ἀλλὰ ἀπὸ τὰ προσελκυόμενα ἀγαθά, εἰς τοὺς τόπους τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως. Κύριοι βουλευταί, ἀτυχῶς ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς δὲν μᾶς ἐπιτρέπει, ἐπὶ ἑνὸς τόσον σημαντικοῦ θέματος, νὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν ἐξέτασιν ὡρισμένων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι ζέοντα καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἀπασχολήσουν τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν τοῦ τόπου. Καθ’ ὅσον μοῦ τὸ ἐπιτρέπει ὁ χρόνος θὰ προβῶ εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν τὴν ἀξίωσιν τῆς ἐξαντλήσεως τοῦ θέματος, παρὰ μόνον τὴν ἐπισήμανσιν ὡρισμένων καιρίων θεμάτων. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, ἐπιχειρεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ πραγματοποιήσῃ μίαν διαφορετικὴν κατανομὴν τῶν οἰκονομικῶν δραστηριοτήτων ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν τὰ ἐμπειρικὰ καὶ τὰ στατιστικὰ δεδομένα, μᾶς ἔχουν μέχρι σήμερον περιγράψει. Καὶ τὸ πρόβλημα, τὸ μέγα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὸν τόπον εἶναι τὸ πρόβλημα κυρίως τῆς σχέσεως μεταξὺ τῆς περιφερείας τῆς τέως Διοικήσεως τῆς Πρωτευούσης πρὸς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα. Αἱ Ἀθῆναι μὲ τὸν Πειραιᾶ καὶ τὰ περίχωρα ἀποτελοῦν ὅπως εἶναι γνωστόν, τὸ κέντρον τῆς πνευματικῆς ζωῆς τοῦ τόπου, δεσπόζουν τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς, ἀπὸ ἀπόψεως καταναλώσεως καὶ παραγωγῆς ὡρισμένων στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοσχεδίου ἔκαμα τὸν κόπον νὰ εὕρω μᾶς λέγῃ, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν 1951–1961 ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας κατὰ 756.000 ἄτομα ἐπισυνέβη κατὰ τὸ 63% ὡς αὔξησις πληθυσμοῦ τῆς τέως διοικήσεως Πρωτευούσης. Ἐὰν συμπεριλάβωμεν καὶ τὴν Θεσσαλονίκην, τὰ ¾ τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ κατὰ τὴν 10ετίαν αὐτὴν περιωρίσθησαν εἰς τὰ δύο αὐτὰ κέντρα. Ἔτι περαιτέρω, ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ἐντυπωσιακὸν εἶναι, ὅτι αἱ Ἀθῆναι μὲ τὴν περιφέρειάν της αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀποτελοῦν τὸ 22% τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν δὲ ὑπολογίσωμεν τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα καὶ τὴν Εὔβοιαν, τὸ ⅓ κατοικεῖ εἰς μίαν ἀκτῖνα ὀλίγων χιλιομέτρων γύρω ἀπὸ τὴν Ἀθήνα. Τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος, ὄχι τῶν Ἀθηνῶν, εἶναι 2,5 φορὰς ὑψηλότερον τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος τῆς Ἠπείρου. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἡ σύγκρισις αὐτὴ προσλαμβάνει ἀνησυχητικὸν χαρακτῆρα, ἐὰν περιορισθῇ εἰς τὴν σύγκρισιν τοῦ εἰσοδήματος τῶν Ἀθηνῶν πρὸς τὰ νησιά μας, ἢ πρὸς τὰς ἡμιορεινὰς περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος. Ἐκτὸς τούτου εἰς τὰς Ἀθήνας εὑρίσκεται συγκεντρωμένον τὸ 41% τοῦ ἀπασχολουμένου εἰς τὴν μεταποίησιν, ἢ ἐὰν θέλετε τὰ ⅔ τῶν βιομηχανικῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν πλέον τῶν 100 ἀτόμων εἰς τὴν διαχείρησίν των. Τοῦτο βεβαίως δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ ἀπασχόλησις εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν εἶναι τόσον ὑψηλὴ ἐν συγκρίσει μὲ τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα. Διότι πρῶτα ὑπάρχει καὶ ὑψηλὸν ποσοστὸν ἀπασχολήσεως εἰς τὴν περιφέρειαν Ἀθηνῶν. Ὅμως τὰ ἡμερομίσθια ποὺ καταβάλλονται εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν δὲν εἶναι ὅλα σημαντικῶς ὑψηλότερα τῶν ἡμερομισθίων ποὺ καταβάλλονται εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἐδῶ ὑπάρχει τὸ φαινόμενον τοῦ διπλοῦ ἐπιπέδου ἡμερομισθίων, διότι καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας πληρώνονται χαμηλὰ ἡμερομίσθια. Ἐκτὸς τούτου τὴν συγκέντρωσιν τὴν τεραστίαν τὴν βλέπετε ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν τῆς ἠλεκτρικῆς δυνάμεως εἰς τὰς Ἀθήνας, ἡ ὁποία εἶναι 8πλασία τοῦ μέσου ὅρου τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος κατὰ κεφαλὴν ἐὰν θέλετε δὲ ἀκόμη αἱ Ἀθῆναι ἔχουν τὸ πλεονέκτημα, ἢ μᾶλλον τὸ εἶχον μέχρι τινὸς λόγῳ τοῦ διϋλιστηρίου τοῦ Ἀσπροπύργου νὰ ἔχουν τὰ φθηνότερα καύσιμα, διότι τὰ καύσιμα μεταφερόμενα εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐπιβαρύνονται μὲ τὰ ἔξοδα μεταφορᾶς. Ἔχει δημιουργηθῆ ἕνα μεγάλον τέρας εἰς τὴν καρδιὰν τῆς Ἑλλάδος. Τὸ τέρας τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ ὅλοι μας ἐνθυμούμεθα,— μοῦ φαίνεται, ὅτι ἦταν εἰς τὴν περασμένην Βουλὴν— ὅταν συνεζητῆτο μία ἐπερώτησις περὶ τῆς τύχης τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐπαρχιωτῶν βουλευτῶν δὲν ἐδίστασε νὰ βάλῃ ἐναντίον τοῦ φαινομένου αὐτοῦ. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν τὸ φαινόμενον εἶναι πράγματι καὶ ἀνησυχητικόν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προβῶ ἔτι περαιτέρω καὶ εἰς ὡρισμένας ἄλλας παρατηρήσεις. Διότι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν πρέπει νὰ αὐταπατώμεθα, οὔτε ὅσον ἀφορᾷ τὴν φύσιν τῶν φαινομένων, οὔτε δὲ ἔτι μᾶλλον ὅσον ἀφορᾷ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ πολιτεία διὰ τὴν διόρθωσιν τῶν φαινομένων αὐτῶν, διὰ τὴν ἀναστροφὴν τῶν τάσεων αὐτῶν. Διότι διαφορετικά, ἐὰν νομίζωμεν, ὅτι ἡ παρέμβασις τῆς πολιτείας, διὰ νομοθετήματος ὅπως τὸ ὑπὸ κρίσιν ἢ δι’ ἄλλων Κυβερνητικῶν μέτρων εἰς τὴν ἀναστροφὴν τοῦ ρυθμοῦ εἶναι εὔκολος πλανώμεθα. Ἀτυχῶς ἡ θεωρία τῆς περιφερειακῆς ἀναπτύξεως, δὲν εἶναι θεωρία ἡ ὁποία ἔχει ὁλοκληρωθῆ. Ἐνῷ δηλαδὴ αἱ διαφοραὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως μεταξὺ τῶν διαφόρων κλειστῶν οἰκονομικῶν συστημάτων διαφόρων χωρῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ διερευνηθοῦν καὶ νὰ ἐπισημανθοῦν ὡρισμένοι ὅροι καὶ αἰτίαι τῆς διαφορᾶς, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ μιᾶς κλειστῆς οἰκονομίας, καὶ θέλομεν εἰς μίαν καὶ μόνην κλειστὴν οἰκονομίαν νὰ ἐπισημάνωμεν τὰς αἰτίας τοῦ κακοῦ μέχρι σήμερον δὲν ἔχομεν οὔτε θεωρητικὰ ἐργαλεῖα, ἀλλὰ καὶ στερούμεθα εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐμπειρικῶν ὅπως ἐπίσης καὶ στατιστικῶν δεδομένων. Τελευταίως τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, ὅπως ὠνομάζετο τότε καὶ ἠσχολεῖτο πράγματι μὲ μελέτας — τώρα δὲν ξεύρω ἐὰν ἀσχολεῖται μὲ μελέτας ἢ πολιτικήν, αὐτὸ εἶναι ἓν ἄλλο θέμα — ἔχει ἐκδώσει μίαν μελέτην ἑνὸς κυρίου Μπενζαμὶν Γουώρντ. Ἐφήρμοσεν ὡρισμένας μεθόδους γνωστὰς εἰς τοὺς ἀσχολουμένους μὲ τὰ οἰκονομικὰ φαινόμενα καὶ κατέληξεν εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα πράγματι εἶναι ἐντυπωσιακά. Δηλαδή, ἡ κατανομὴ τοῦ πληθυσμοῦ εἰς τὰς 12 μεγαλυτέρας πόλεις τῆς Ἐπικρατείας, παρουσιάζει καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τοῦ 1920–1961 ἕνα βαθμὸν σταθερότητος ἀπιστεύτως ὑψηλοῦ. Αἱ 4 πρῶται πόλεις, παραμένουν περίπου αἱ αὐταὶ καθ’ ὅλην τὴν περίοδον αὐτήν. Αἱ διακυμάνσεις αἱ ὁποῖαι γίνονται μετὰ τὰς 5 ἢ 6 πόλεις εἶναι διακυμάνσεις ἐναλλαγῆς τῶν αὐτῶν πόλεων εἰς τὴν κατάταξιν τὴν ὁποίαν ἔχουν ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέγεθος. Ἐκτὸς τούτου, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τὸ 1940 ἤδη τὸ Ἀνώτατον Οἰκονομικὸν Συμβούλιον εἶχε προσπαθήσει νὰ προσδιορίσῃ ὡρισμένας αἰτίας τῆς ἀναπτύξεως τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἀνήκει εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν ἀνάλυσιν τῶν λόγων τῆς ὑπερτροφιακῆς ἀναπτύξεως τῶν Ἀθηνῶν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀπὸ τὴν μελέτην αὐτὴν εἶναι αἱ δύο κάτωθι προτάσεις. Λέγει ὁ κ. Γουώρντ: «Αἱ Ἀθῆναι ἤρχισαν ἀναπτυσσόμεναι οὐσιωδῶς ταχύτερον τοῦ συνόλου τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως σχεδὸν τοῦ νεωτέρου Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἐπὶ πλέον ἡ σχέσις τῶν Ἀθηνῶν πρὸς τὴν κατὰ μέγεθος κατανομὴν τῶν πόλεων διετηρήθη σχετικῶς ἀμετάβλητος ἀπὸ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1920. Εἶναι φανερόν, ὅτι ἀνεξαρτήτως ποῖοι παράγοντες συνέτεινον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν Ἀθηνῶν, οὗτοι ἐπενεργοῦν μετὰ τῆς αὐτῆς ἐντάσεως ἐπὶ 40 τοὐλάχιστον ἔτη. Καὶ περαιτέρω ἡ συγκέντρωσις τῆς βιομηχανικῆς δραστηριότητος εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν φαίνεται νὰ μετεβλήθη οὐσιωδῶς ἀπὸ τῆς περιόδου τοῦ 1930 καὶ ἐντεῦθεν». Ἔχομεν δηλαδή, κ. βουλευταί, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀπὸ τὸ 1920–1930, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐμβαθύνωμεν εἰς τὰς σχέσεις τῶν μεγεθῶν, ἔχομεν τὰς ἰδίας δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι λειτουργοῦν ἀκάθεκτοι καὶ τὰς ὁποίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὰς σταματήσωμεν παρὰ τὰς πολλαπλᾶς προσπαθείας ποὺ εἶχαν γίνει εἰς τὸ παρελθὸν καὶ εἰς τὸ ἀπώτερον καὶ τὸ πρόσφατον μὲ τὴν ψήφισιν νομοσχεδίων περὶ ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας περὶ ἐνισχύσεως τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς βιομηχανίας, ἢ ἄλλων ἐὰν θέλετε φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ κινήτρων, τὰς ὁποίας ἐδώσαμεν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν ἐν προκειμένῳ εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι θεωρητικοί, οἰκονομολόγοι, δὲν ἔχουν καταλήξει οὔτε εἰς τὸ πρῶτον συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέμενέν τις νὰ ἔχουν καταλήξει, δηλαδὴ ἐὰν αὐτὴν τὴν τάσιν ἐξεταζομένην μὲ κριτήρια αὐστηρῶς οἰκονομολογικά, θὰ πρέπει νὰ τὴν ἐνθαρρύνωμεν ἢ νὰ τὴν ἀποθαρρύνωμεν. Γνωρίζω, ὅτι ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἐκστομῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι κατὰ κἄποιον τρόπον, ἂν θέλετε ὄχι τόσον εὐμενοῦς ἀποδοχῆς ἐκ μέρους καὶ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ τοῦ εὐρυτέρου κοινοῦ. Ἀλλά, ἐάν, κ. Ὑπουργέ, θέλετε νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς οἰκονομικὰ δεδομένα, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὰ ἑξῆς: Ὅτι ἡ παραγωγικότης τῶν κεφαλαίων εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν, ἀκριβῶς λόγῳ τῆς προϋπάρξεως ὑψηλοῦ ρυθμοῦ ἐπενδύσεως, εἶναι ὑψηλοτέρα ἀπ’ ὅ,τι εἶναι ἡ παραγωγικότης εἰς τὰ ἄλλα σημεῖα τῆς Ἑλλάδος.

§125Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Εἶναι ἀπάντησις εὔκολος δι’ ὑμᾶς. Ἡ ἐσωτερικὴ οἰκονομία.

§126Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν ἐν προκειμένῳ εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἐὰν ἡ προσπάθεια διὰ τὴν ἐσωτερικὴν οἰκονομίαν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς ἄλλα σημεῖα τῆς Ἑλλάδος, ἀπαιτήσῃ τόσας δαπάνας καὶ τόσους κόπους, ὥστε ὁ γενικώτερος ρυθμὸς τῆς οἰκονομίας μας νὰ καθυστερήσῃ. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ οἱ θεωρητικοί, ὅσοι ἔχουν ἀσχοληθῆ μὲ τὸ πρόβλημα δὲν μᾶς δίδουν σαφῶς ἀπάντησιν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς δώσουν σαφῶς ἀπάντησιν, διότι δὲν ὑπάρχουν οὔτε τὰ θεωρητικὰ ἐργαλεῖα, οὔτε τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ κρίνωμεν μεταξὺ τῶν δύο διαζευτικῶν λύσεων ποία εἶναι προτιμοτέρα. Ἐπίσης, ἓν ἄλλο σημεῖον, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἐπισημάνω εἶναι ἡ τραγικότης καὶ ἡ σκληρότης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸν πολιτικὸν ὅταν λαμβάνῃ μίαν ἀπόφασιν. Ἐλλείψει δεδομένων, νὰ δώσῃ μίαν κατεύθυνσιν. Διότι πράγματι, ἐὰν οἱ θεωρητικοὶ καὶ οἱ οἰκονομολόγοι διαφωνοῦν ἢ τοὐλάχιστον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς διαφωτίσουν πρὸς τὴν πολιτικὴν αὐτήν, τὴν ἔλλειψιν αὐτήν, τὸ κενὸν αὐτὸ τῆς Ἐπιστήμης, ἦλθεν νὰ μᾶς ἐπιλύσῃ ἡ κοινὴ συμφωνία, ἡ σύμπτωσις τῶν ἀπόψεων τῶν πολιτικῶν κομμάτων ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ἡ δὲ σύμπτωσις αὐτὴ ὄχι μονάχα δὲν ἦτο τυχαία, ὄχι μονάχα δὲν ὑπηγορεύετο πρὸς τὴν ἀναγνώρισιν κοινωνικῶν πολιτικῶν, ἐὰν θέλετε ἀναγκῶν αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται γενικώτερον μὲ μίαν προοπτικὴν πολλῶν δεκαετηρίδων εἰς τὸ μέλλον αὐτῆς τῆς φυλῆς. Αἱ ἀπόψεις αὗται συνέπεσαν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποδοχὴν γενικῆς ἰδέας, ἀλλὰ καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τῶν τόπων οἱ ὁποῖοι ἔχουν καθορισθῆ εἰς τὴν πρώτην φάσιν, ὡς χῶροι βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως. Πράγματι, κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει μίαν μακρὰν ἱστορίαν, ἦτο ἡ ἐποχή, περὶ τὸ τέλος τοῦ 1961 ἀρχὰς 1962, ὅταν ὁ Ο.Β.Α., τὸ ἥμισυ τῆς σημερινῆς ΕΤΒΑ, εἶχεν ἀναθέσει τὴν Σολέπ, μίαν Γαλλικὴν ἑταιρείαν τὴν μελέτην ὡρισμένων πόλεων τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὰς δυνατότητας δημιουργίας ἐκεῖ βιομηχανικῶν ζωνῶν. Τὸ καλοκαῖρι τοῦ 1962 ὁ Ο.Β.Α. ἀναθέτει εἰς τὸ Ἰνστιτοῦτον τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Στάμφορδ, τὴν μελέτην τῆς βιομηχανικῆς ζώνης τῆς Θεσσαλονίκης. Ἔκτοτε ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1962 ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίζει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα ἐπὶ μιᾶς εὐρυτέρας βάσεως. Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ τότε ἐνεργοῦν μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς πολιτικῆς περὶ περιφερειακῆς Βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως προχωρεῖ πρὸς τὴν μελέτην, πρὸς τὸν καταρτισμὸν ρυθμιστικῶν μελετῶν διὰ τὰς μεγάλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Μέσῳ τῆς Γαλλικῆς βοηθείας, τῆς τεχνικῆς, τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1962 ἔρχεται εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ Ζὲτ ἡ ὁποία ὑποβάλει τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1963 μίαν μελέτην ἢ μᾶλλον μίαν προκαταρκτικὴν μελέτην, ἡ ὁποία δὲν εἶχεν ἄλλον ρόλον παρὰ τὸ πῶς νὰ καθοδηγήσῃ εἰς τὰ πρῶτα βήματα, νὰ προτείνῃ τὴν μορφὴν τῶν φορέων, νὰ περιγράψῃ τὰ ἔργα ποὺ θὰ γίνουν εἰς τὰς περιφερείας Βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως. Κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1963 ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίζει νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν συμβουλὴν τῆς Σ.Ε.Τ. καὶ ἀναθέτει εἰς τὴν Σ.Ε.Τ. νὰ τὴν βοηθήσῃ εἰς τὴν προσπάθειαν ἐπιλύσεως ὡρισμένων βραχυχρονίων προβλημάτων. Ἤδη ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀναγγείλει τότε τὴν δημιουργίαν τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν, ἀλλὰ ἐφοβούμεθα τὴν σπέκουλαν ἡ ὁποία θὰ ἐγένετο ἐπάνω εἰς τὰ κτήματα καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἰδέας ἐκ μέρους τῶν πάντοτε ὑπαρχόντων ἐν Ἑλλάδι ἐλαιώνων. Καὶ πράγματι ἀναθέτει εἰς τὴν Σ.Ε.Τ. τὴν μελέτην μιᾶς μικροτέρας ζώνης ἐντὸς τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν τῶν καθορισθέντων, μιᾶς μικροτέρας ζώνης, ἡ ὁποία ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἀπετέλει μέρος τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν, ὥστε ἡ ζώνη αὐτή, τὸ τμῆμα αὐτὸ τῆς γῆς, νὰ μείνῃ ἀπηλλοτριωμένον νὰ ἀποτελέσῃ κτῆμα τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἀποφύγωμεν τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν οἰκοπέδων. Ἐπίσης ἀνετέθη τότε εἰς τὴν Σ.Ε.Τ. νὰ προσδιορίσῃ εἰς μίαν ἑκάστην ἐκ τῶν 6 πόλεων βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως, τὴν ἔκτασιν, μὲ μίαν προοπτικὴν ὡρισμένων εἰδῶν καὶ νὰ περιγράψῃ τὰ ἔργα, τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα θὰ ἐθεωροῦντο, κατὰ τὴν γνώμην τῶν Γάλλων ἐμπειρογνωμόνων ἀναγκαῖα διὰ νὰ γίνουν ὁπωσδήποτε καὶ ἐπίσης νὰ καταρτίσῃ ἕνα πλῆρες χρονόγραμμα τῶν ὡρισμένων ἐνεργειῶν αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν ὥστε περὶ τὰ τέλη τοῦ 1963 — μέσα 1964 νὰ ἔχῃ ὁλοκληρωθῆ ὅλη αὐτὴ ἡ διαδικασία. Κατὰ Μάϊον τοῦ 1963 ὁ Ο.Β.Α. ἀναλαμβάνει πλέον τὴν εὐθύνην τῆς διοργανώσεως τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν καὶ ἔρχεται εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν ΔΕΗ, τὸν ΟΤΕ καὶ ἄλλους ὀργανισμοὺς διὰ νὰ καταστρώσῃ τὰ σχέδια καὶ προγράμματα, ὥστε νὰ ἑτοιμασθῇ ἡ δυνατότης τῆς παροχῆς τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἡ διοργάνωσις τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν. Κύριοι βουλευταί, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν, ὡς Ὑφυπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1961–1963, νὰ ἀναμιχθῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὰ ζητήματα αὐτά, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ὀργάνωσις τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν, ἀπετέλει θέμα τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ἐκλεκτοῦ συναδέλφου, κ. Μπουρνιᾶ, ὁ ὁποῖος τότε ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας. Ἀναφέρομαι εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα, ἐὰν θέλετε, μὲ μίαν νοσταλγίαν, ὄχι διότι ἐχάσαμεν, κύριοι, τὴν ἐξουσίαν, ἡ ὁποία ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε, εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην, εἶναι μία ἀσταθὴς ἐρωμένη καὶ πότε φεύγει καὶ πότε ἔρχεται. Τὸ γεγονὸς πάντως ἦτο, ὅτι εἰς τὴν ΕΡΕ εἶχε μείνει ἐπὶ 12 ἔτη καὶ πολὺ ἀμφιβάλλω περὶ τῆς πιστότητος τῆς ἐξουσίας αὐτῆς ἔπειτα ἀπὸ τὴν παράνομον σύμβασιν ἑνὸς ἔτους. Δὲν νοσταλγῶ λοιπὸν τὴν ἐξουσίαν. Νοσταλγῶ τὴν ὡραίαν ἐνασχόλησιν τὴν ὁποίαν εἶχον· καὶ ἐπίσης αἰσθάνομαι καὶ μίαν ζήλειαν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι ὅταν ἡμεῖς ἀπεφασίζαμεν, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐγκαθιδρύσωμεν τὴν Ὑπηρεσίαν περιφερειακῆς ἀναπτύξεως, διὰ νὰ δημιουργήσωμεν βιομηχανικὰς περιοχάς, εἴχομεν νὰ διανοίξωμεν παρθένον ἔδαφος ἐν Ἑλλάδι, τοσούτῳ μᾶλλον ἀτελὴς καὶ ἔπρεπε ἡμεῖς οἱ ἴδιοι ἀποφασίζοντας νὰ δημιουργήσωμεν τὴν θεωρίαν περιφερειακῆς ἀναπτύξεως εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Κύριοι βουλευταί, πράγματι, ὅταν ἀπεφασίζαμεν τὴν δημιουργίαν τῆς ὑπηρεσίας περιφερειακῆς ἀναπτύξεως, ὅπως σᾶς εἶπον προηγουμένως, ὄχι μονάχα ἐκινούμεθα εἰς ἄγνωστον ἔδαφος, ἀλλὰ καὶ τὰ θεωρητικὰ ἐργαλεῖα τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰς τὴν διάθεσίν των οἱ πάντες δὲν εἴχομεν, ἀλλὰ πάντως, εἴχομεν λάβει πρόνοιαν ὥστε τὸ περίγραμμα τῶν δραστηριοτήτων τῶν ὑπηρεσιῶν περιφερειακῆς ἀναπτύξεως νὰ εἶναι τοιοῦτον ὥστε νὰ μὴ ὑποθηκεύσωμεν τὸ μέλλον τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν εἰς καμμίαν ἀντιξοότητα τοῦ μέλλοντος. Προσπαθήσαμεν δηλαδή, νὰ τοῦ δώσωμεν μίαν εὐρύτητα καὶ νὰ τὸ θεμελιώσωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ εἶναι εἰς θέσιν μὲ εὐελιξίαν νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἀντιμετωπίζαμεν καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἀντιμετωπίσετε τώρα καὶ σεῖς. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ 1963 καὶ ἔπειτα δὲν γνωρίζω τὶ συνέβη. Ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1963, ὡς εἶναι γνωστόν, ἐπαύσαμεν τὴν παρακολούθησιν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τοῦ προβλήματος αὐτοῦ. Μὲ μίαν ὅμως διαφοράν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταματήσῃ κανεὶς εἰς τὴν διαπίστωσιν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1963, τοῦ Ἰουνίου, μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ 1965 ἔχουν παρέλθει ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος. Ἡ προσπάθεια δημιουργίας τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν ἦτο γνωστὴ καὶ φοβοῦμαι ὅτι ὁ ρυθμὸς μὲ τὸν ὁποῖον κινούμεθα ὑπῆρξεν ἀργός. Βέβαια δὲν θὰ ἤθελον ἐκ τῆς ἀσθενείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ ἀρυσθῶ ἐπιχειρήματα ἐναντίον αὐτῆς τῆς καθυστερήσεως. Ἄλλως τε σήμερον αἰσθάνομαι ἰδιαιτέραν ἀδυναμίαν ἀπέναντι τοῦ κ. Ζίγδη καὶ δὲν θέλω νὰ τὸν πειράξω πολύ. Ἀλλὰ ἀνέμενον ἀπὸ τὸν κ. Ζίγδην ὁ ὁποῖος μετὰ περισσῆς μετριοπαθείας εἶπεν, ὅτι διακατέχεται ἀπὸ τὸ θεῖον πάθος τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως...

§127Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας καὶ οἱ βιομήχανοι τῆς Ἑλλάδος τὸ εἶπον.

§128Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Τὸ εἶδον εἰς τὰς ἐφημερίδας ἐντὸς εἰσαγωγικῶν καὶ ἐνόμισα ὅτι ἦτο ἰδική σας φράσις, φαίνεται ὅτι ὑποκατέστησε τὴν μετριοπάθειαν τὴν ἰδικήν σας.

§129Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Τὸ εἶπε πρῶτος ὁ Πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων καὶ τὸ ἐπανέλαβεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας, ἂν αὐτὸ εἶναι θέμα μετριοφροσύνης δὲν ξέρω πῶς νὰ ἀντιδράσω.

§130Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐνόμισα ὅτι ἦτο ἰδική σας φράσις. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν φράσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, νομίζω, ὅτι ἡ μεγαλοστομία του τοῦ ἐπιτρέπει καὶ τὴν χρῆσιν αὐτῆς τῆς φράσεως. Ἐὰν δὲ οἱ βιομήχανοι ἐνσυνειδήτως τὸ εἶπον αὐτὸ δὲν τὸ γνωρίζω. Ἀλλὰ ἀνέμενον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, κατεχόμενον ἀπὸ τὸ θεῖον πάθος τῆς βιομηχανίας, τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀκριβῶς νὰ τὸ προτάξῃ πάσης ἄλλης δραστηριότητος. Θὰ ἀνέμενον μάλιστα τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ τὴν προετοιμασίαν ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἀπὸ ἡμᾶς καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας καὶ Συντονισμοῦ νὰ τὸ φέρῃ ἐν ἀνάγκῃ καὶ ἄλλος Ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι τὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα ἐμπλέκονται εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, εἶναι μεγάλα καὶ ἀντίθετα πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ θελήσω νὰ καταναλώσω τὸν χρόνον εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νόμου, ἄλλωστε ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας μὲ ἀπήλλαξε τοῦ κόπου αὐτοῦ, ἀλλὰ θέλω νὰ προβῶ εἰς 2–3 καὶ μόνον βασικὰς κατὰ τὴν γνώμην μου παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι ὁσονδήποτε καὶ ἂν φαίνωνται ὅτι ἔχουν χαρακτῆρα θεωρητικόν, δι’ ἐμὲ ἔχουν μίαν τεραστίαν σημασίαν. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐξετάσεως τοῦ σχεδίου νόμου ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅταν ἐπέμενον ὅτι ὁ μοναδικὸς φορεὺς πρέπει νὰ εἶναι ἡ ΕΤΒΑ, κατ’ ἀποκλεισμὸν οἱουδήποτε ἄλλου φορέως μοῦ ἐλέχθη ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, μὰ πῶς σεῖς, κ. Μποῦτο, παραγνωρίζετε καὶ λησμονεῖτε ἐν προκειμένῳ τὴν θεωρίαν τῆς ἐπιταχυνομένης ἀναπτύξεως; Ἦτο πράγματι ὡς ἐὰν νὰ ἐκόμιζέ τις γλαῦκα εἰς Ἀθήνας ἡ ὑπόμνησις αὐτῆς τῆς ὡραίας φράσεως. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὅτι ὅταν δημιουργοῦμεν βιομηχανικὰς ζώνας καὶ ὅταν θέλωμεν νὰ ἀναστρέψωμεν ὅπως σᾶς ἐξήγησα προηγουμένως μίαν γενικὴν τάσιν συγκεντρώσεως τῆς βιομηχανίας πρὸς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν, τάσιν ἡ ὁποία ἐκυριάρχησε τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου, κατὰ τὰ τελευταῖα 40 χρόνια, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν διὰ νὰ κρίνωμεν τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι ἡ εὐρύτης τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου ὥστε νὰ περιλάβῃ περιπτώσεις καὶ δυνατότητας αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνακύψουν ἔπειτα ἀπὸ 20, 10, 5 χρόνια, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει κατ’ ἐμὲ σημασίαν εἶναι ἡ ἐπιμονὴ τοῦ νομοθέτου ἐπὶ τοῦ σκοποῦ ἡ ὁποία θὰ κατεφαίνετο ἀπολύτως ἂν ἀποκλειστικὸν καὶ μόνον ὄργανον θὰ ἦτο ἡ ΕΤΒΑ. Κύριοι βουλευταί, εἶχον γίνει καὶ εἰς τὸ παρελθὸν προσπάθειαι διὰ τῆς μεταβολῆς τῶν θεσμῶν μας νὰ τρέψωμεν τὰς βιομηχανίας πρὸς τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰ ἀποτελέσματα ἀτυχῶς ὑπῆρξαν πενιχρά. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι τὸ πόσον ἡ προσπάθεια αὐτὴ θὰ ἐνταθῇ, τὸ πῶς ἡ προσπάθεια αὐτὴ θὰ βελτιωθῇ, θὰ περάσῃ ἀπὸ τὸ τελευταῖον σημεῖον τῆς ἰδικῆς μας προσπαθείας εἰς βάθος ὅμως καὶ ὄχι εἰς ἔκτασιν. Τὸ ὅτι θὰ ὑπάρξουν Δῆμοι καὶ Κοινότητες νὰ ὀργανώσουν βιομηχανικὰς περιοχάς, δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ μὴ τὸ ὑποστηρίζετε. Τὸν μόνον κίνδυνον τὸν ὁποῖον διατρέχετε ἐξ αὐτῆς τῆς διατάξεως εἶναι νὰ ἀμβλυνθῇ ἡ ἐπιμονή σας πρὸς αὐτὸ τὸ σημεῖον καὶ νὰ κατακλυσθῇ τὸ γραφεῖον σας πλὴν τῶν ἄλλων φίλων σας καὶ ἀπὸ τὰ δημοτικὰ συμβούλια ὅλων τῶν Δήμων τῆς Ἑλλάδος τὰ ὁποῖα θὰ ζητοῦν νὰ διοργανωθοῦν βιομηχανικαὶ περιοχαὶ εἰς τὸν τόπον των. Ἤδη, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν προετάθη καὶ τροπολογία, νομίζω, κατὰ τὴν ὁποίαν ἂν παρέχωνται δωρεὰν οἰκόπεδα ὑποχρεωτικῶς οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ Βιομηχανίας καὶ τοῦ Συντονισμοῦ θὰ καθορίζουν τὴν τοποθέτησιν τοῦ χωρίου ἢ τῆς κωμοπόλεως ἢ τῆς Κοινότητος ὡς τόπον βιομηχανικῆς περιοχῆς. Ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα κινδυνεύουν νὰ μείνουν ἀστειότητες. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον, πέραν θεωρειῶν, πέραν ἂν θέλετε τοποθετήσεως, διότι κατηγορήθην εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι δὲν εἶμαι φιλελευθέρας τοποθετήσεως πολιτικῆς. Ἐδῶ προέχει ὁ σκοπὸς αὐτὸς ὁ ὁποῖος εἶναι φοβερὰ δύσκολος καὶ τὸν ὁποῖον μὲ ἔντασιν καὶ συνέπειαν πρέπει νὰ ἐπιδιώξωμεν. Τὴν τελευταίαν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔρχεται τὸ ν)διον πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, προτείνω καὶ πάλιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀπαλείψῃ αὐτὴν τὴν διάταξιν ἢ νὰ τὴν βελτιώσῃ καὶ νὰ καθιερώσῃ τὴν ΕΤΒΑ ὡς τὸν μοναδικὸν φορέα διὰ τὸν ἑξῆς ἐπὶ πλέον λόγον, κ. Ὑπουργέ: Λέγετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατεθῇ ἡ ὀργάνωσις τῶν περιοχῶν καὶ εἰς ἄλλα νομικὰ πρόσωπα διαθέτοντα τὰς καταλλήλους οἰκονομικὰς καὶ τεχνικὰς προϋποθέσεις. Εἶπον τότε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι ἀτυχῶς εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ἡ ΕΤΒΑ, ὁ μεγαλύτερος ὀργανισμὸς τὸν ὁποῖον διαθέτει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις, δὲν διαθέτει οὔτε τὰς τεχνικὰς οὔτε τὰς οἰκονομικὰς ἐκείνας δυνατότητας αἱ ὁποῖαι θὰ τοῦ ἐπιτρέψουν νὰ ὀργανώσῃ τὰς περιοχάς. Καὶ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἡ ΕΤΒΑ νὰ προστρέξουν εἰς τὰ φῶτα ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πεῖραν περὶ αὐτὰ τὰ θέματα. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν ἄλλοι ὀργανισμοί; Ὄχι. Ἂν ὑπῆρχον ἄλλοι ὀργανισμοὶ οἱ ὁποῖοι διέθετον 2–3 εἰδικοὺς ἀνθρώπους δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν δραστηριότητα αὐτῶν τῶν ὀργανισμῶν ἢ τῶν νομικῶν προσώπων, νὰ τὴν ἐνσωματώσωμεν μέσα εἰς τὴν δραστηριότητα τῆς ΕΤΒΑ παρὰ νὰ διασπάσωμεν τὰς προσπαθείας μας; Ὅπως ἐπίσης ἀνακύπτει καὶ ἕτερον θέμα, Νομικὰ Πρόσωπα Ἰδιωτικοῦ Δικαίου, ἐπιδιώκουν τὴν πραγματοποίησιν κέρδους τὸ ὁποῖον σημαίνει ὅτι θὰ ἐμπλακῆτε εἰς ὡρισμένας οἰκονομικὰς σχέσεις ποικίλας ἀλληλοσυγκρουομένας, γραφειοκρατικῆς ἂν θέλετε δραστηριότητος καὶ ἱκανότητος διὰ νὰ ἀποφασίσετε μέχρι ποίου σημείου θὰ ἐπιδοτήσετε καὶ θὰ καλύψετε τὰς δαπάνας τους καὶ δὲν ξέρω τί ἄλλο ἠμπορεῖ νὰ δημιουργηθῇ. Εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τὴν Γαλλίαν, τὴν Ἀγγλίαν ὑπάρχουν ὡρισμένοι ὀργανισμοί, οἱ ὁποῖοι ξέρουν τὴν δουλειά τους, ἀναλαμβάνουν τὰς περιοχὰς καὶ εἶναι ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Κράτους, εἶναι ἡμικρατικοὶ ὀργανισμοί. Ἐδῶ τὰ ἕτερα Νομικὰ Πρόσωπα ποῖα εἶναι; Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ διότι κἄποιος ἐκ τῶν ἐμπειρογνωμόνων τοῦ Ὑπουργείου σας ὡμίλησε περὶ τῆς θεωρίας τῆς ἐπιταχυνομένης ἀναπτύξεως, νομίζω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶσθε τόσον αἰσιόδοξοι ὥστε νὰ νομίζετε ὅτι ἀρκεῖ νὰ ψηφίσετε τὴν διάταξιν, διὰ νὰ ἀρχίσῃ πλέον κατὰ μυριάδας ἡ κάθοδος τῶν βιομηχανιῶν πρὸς τὰς βιομηχανικὰς περιοχάς. Πολὺ ἀμφιβάλλω ἂν θὰ κατορθώσετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας αὐτοῦ καὶ τὴν προσεχῆ πενταετίαν, δεκαετίαν νὰ μετακινήσετε εἰς τὴν ἐπαρχίαν βιομηχανικὰς μονάδας ἀξίας ἐπενδεδυμένου κεφαλαίου ἴσον πρὸς τὸ συγκρότημα ΕΣΣΟ — ΠΑΠΑΣ, Θεσσαλονίκης. Διότι ἐδῶ πρέπει νὰ καταλάβετε καὶ κἄτι ἄλλο, ὅτι αἱ βιομηχανικαὶ περιοχαὶ ὅπως τὰς συλλαμβάνωμεν μὲ τὸ μυαλό, δὲν ἀναφέρονται εἰς μεγάλας βιομηχανικὰς μονάδας, μία βιομηχανικὴ μονὰς τῆς ἀξίας ἐπενδεδυμένων κεφαλαίων τῆς ΕΣΣΟ, δημιουργεῖ βιομηχανικὴν περιοχὴν ἀπὸ μόνη της καὶ εἶναι θέμα τῆς συμβάσεως μεταξὺ τοῦ συμβασιούχου καὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ καθορισθῇ ἡ τοποθεσία της. Τὸ θέμα αὐτὸ ἐπιλύεται ἀπὸ μονάχο του. Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ δὲν ἐπιλύεται ἀπὸ μόνο του εἶναι ὅτι θὰ ἔχετε βιομηχανικὰς μονάδας μεσαίας τάσεως ἢ μικρᾶς τάσεως, τὰς ὁποίας θὰ τοποθετήσῃ εἰς τὰς βιομηχανικὰς περιοχὰς καὶ αὐταὶ αἱ μονάδες δὲν θὰ πᾶνε τόσον εὔκολα. Μὴ εἶσθε τόσον αἰσιόδοξος καὶ μὴ ἐπιτρέπετε νὰ ἐπηρεάζεται τὸ θεῖον πάθος σας ἀπὸ τὰς θεωρίας περὶ ἐπιταχυνομένης ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Αὐτὰ δι’ ἡμᾶς, τοὺς πρακτικούς, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς ζωῆς μας, ἀποτελοῦν, ἂν θέλετε νὰ σᾶς εἴπω ὀλιγώτερον θεωρίαν ἔχουσαν ἀξίαν μηδαμινήν, ἀσήμαντον. Ἐπίσης, θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 2 ὀρθῶς μᾶς δίδεται μία εὐρυτάτη ἑρμηνεία τοῦ τί καλεῖται βιομηχανικὴ περιοχὴ καὶ ὀρθῶς ἡ δημιουργία οἰκισμῶν θεωρεῖται μέρος τῆς βιομηχανικῆς περιοχῆς. Δὲν εἶναι ὅμως ὀρθὸν νὰ θεωρῆται ἡ δημιουργία οἰκισμῶν προσάρτημα ἢ παράρτημα τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν. Δὲν ἀποτελεῖ ὅμως, μέρος μιᾶς βιομηχανικῆς ζώνης ἢ μιᾶς βιομηχανικῆς περιοχῆς. Ἐγὼ θὰ ἔλεγα, ἀντιθέτως, ὅτι τὸ θέμα τοῦ κόστους τῆς μεταφορᾶς τῆς ἐργασίας ἀπὸ τὸν τόπον τῆς κατοικίας του εἰς τὸν τόπον τῆς ἐργασίας του εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ λυθῇ βεβαίως, κατὰ τὰς περιστάσεις, εἰς κάθε περίστασιν καὶ εἰς κάθε περίπτωσιν, ἀλλὰ ἔχοντας ὑπ’ ὄψιν ὄχι μόνον οἰκονομικὰ κριτήρια. Συνεφωνήσαμεν, ὅτι ἡ δημιουργία τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν δὲν ἐπεβλήθη ἀπὸ τὸν ὑπολογισμὸν τῶν οἰκονομικῶν πλεονεκτημάτων ἢ μειονεκτημάτων. Ἀπεφασίσθη ἐκ λόγων οἰκονομικῶν καὶ πολιτικῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ θέμα στεγάσεως τῆς κατοικίας ἔχει τὴν ἀξίαν κοινωνικοῦ προβλήματος. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνεται μία διάκρισις, νὰ ἔχῃ ἕνα MASTER PLAN μιᾶς ὡρισμένης περιοχῆς, ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ καθορισθῇ ἡ σχέσις τοῦ ἐργοστασίου πρὸς τὴν κατοικίαν τοῦ ἐργάτου. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι θὰ πρέπει ὁ φορεὺς τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανικῆς περιοχῆς νὰ ἔχῃ τὴν ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου. Εἶναι γενικώτερον θέμα τῶν ἀσχολουμένων μὲ τὸν φυσικὸν σχεδιασμὸν καὶ μὲ μέρος τοῦ φυσικοῦ σχεδιασμοῦ εἰς ἕνα καταρτισμὸν ἑνὸς πολεοδομικοῦ σχεδίου μιᾶς ὡρισμένης πόλεως καὶ περιοχῆς. Διὰ τοῦτο θὰ προέτεινα εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀποκλειστικὴ ἁρμοδιότης τῆς ΕΤΒΑ, ἀλλὰ νὰ ὑπάρξῃ συναρμοδιότης καὶ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν ἁρμοδίων της Ὑπουργείων. Πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν νὰ προσθέσω ἄλλο τι. Εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἐλπίζω νὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ βελτιώσωμεν, ἂν τὸ θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ κἄποιον τρόπον, τὸ νομοσχέδιον. Ἡ εὐχή, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἦτο εὐχὴ ἀλυσιτελὴς διὰ τὸ καλὸν τοῦ τόπου. Ἡ ἰδική μου εὐχή, πέραν αὐτῆς τῆς εὐχῆς εἶναι, ὄχι νὰ πραγματοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις μόνον τὰς ἐπενδύσεις εἰς τὰς βιομηχανικὰς περιοχάς, ἀλλά, πράγματι, νὰ ἴδωμεν ὅλοι οἱ Ἕλληνες τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν κινουμένην πρὸς τὴν ἐπαρχίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον.

§132Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Κύριε Πρόεδρε, ὑπῆρξαν τόσον ἐνδελεχεῖς αἱ ἀγορεύσεις τῶν δύο εἰσηγητῶν, ὥστε ἡ παρέμβασις τοῦ Ὑπουργοῦ ἔχει μᾶλλον συμβολικὴν ἀξίαν τὴν στιγμὴν αὐτήν. Καὶ εἰς τοὺς εἰσηγητὰς ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ συγκαταλέξω καὶ τὸν ἐκ Μεσσηνίας ἀγαπητὸν φίλον κ. Μποῦτον. Διότι, πράγματι, ὑπῆρξεν εἰσήγησις ἡ ἀγόρευσίς του, ἔστω καὶ ἂν εἰς ὡρισμένα σημεῖα φαίνεται ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ ἀντιλήψεων μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου εἰς τοὺς εἰσηγητὰς, διότι, πράγματι, διεφώτισαν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νομίζω, ὅτι καὶ εἰς τὸν μὴ ὁμιλήσαντα ἀκόμη ἀπόντα εἰσηγητὴν τοῦ ἄλλου Κόμματος πρέπει νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου, διότι καὶ ἀπὸ ἐκεῖ διαισθάνομαι ὅτι ἡ συμφωνία ἐπὶ τῆς γραμμῆς εἶναι ἀπόλυτος.

§133ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ.....

§134Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Ὁ κ. Κιτσίκης, ὁ ὁποῖος ἔμαθα ὅτι ἀσθενεῖ σήμερον καὶ δὲν θὰ ὁμιλήσῃ, ἔχει ἐκφράσει τὰς ἀπόψεις του. Ἐν πρώτοις, θὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν. Ἡ ἔννοια τῆς βιομηχανικῆς περιοχῆς εἶναι ἔννοια οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Καὶ ἡ ἔννοια τῆς βιομηχανικῆς ζώνης εἶναι πολεοδομικὴ ἔννοια καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ γίνεται σύγχυσις καὶ νὰ χρησιμοποιήσωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μόνον τὸν ὀρθὸν ὅρον τῆς βιομηχανικῆς περιοχῆς καὶ νὰ ἀφήσωμεν ὅλα τὰ θέματα τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν ὅταν θὰ ἔλθουν πρὸς συζήτησιν, ἄλλα σχετικὰ νομοσχέδια. Κύριοι, ἡ ἔννοια τῆς βιομηχανικῆς περιοχῆς εἶναι, πράγματι, ἔννοια οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Τί πᾶμε νὰ κάμωμεν μὲ τὰς βιομηχανικὰς περιοχάς; Πᾶμε νὰ κάμωμεν αὐτό, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη ὁ κ. Μποῦτος. Νὰ δημιουργήσωμεν τὰς συνθήκας τῶν λεγομένων ἐξωτερικῶν οἰκονομιῶν, διὰ νὰ ἠμπορέσουν ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ χώρου νὰ λειτουργήσουν αἱ βιομηχανίαι μὲ τὸ μικρότερον δυνατὸν κόστος. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς καὶ ἡ ἔννοια τῆς βιομηχανικῆς περιοχῆς. Καί, βέβαια, ἡ ἔννοια αὐτὴ ἀνεπτύχθη ἰδίως κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον καὶ θεωρητικῶς, ἀλλὰ καὶ ἐφηρμόσθη εἰς τὴν πρακτικὴν εἰς μεγίστην ἔκτασιν. Μεταπολεμικῶς, παρηκολούθησα καὶ τὰς συζητήσεις, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Καὶ νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν δεκαετίαν, τὴν διαρρεύσασαν, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀναφέρω τὰς ἐντυπώσεις καὶ τὰ συμπεράσματά μου, τόσον ἀπὸ τὴν θεωρητικὴν συζήτησιν, ὅσον καὶ ἀπὸ τὴν πρακτικὴν τῆς ἐφαρμογῆς της. Εἰς τὸν τόπον μας ἡ βιομηχανικὴ περιοχή, μοιραίως, συνδέεται μὲ τὴν παραγωγικὴν ἀνάπτυξιν. Διότι ἀπὸ ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτομεν, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν ἀποκέντρωσιν τῆς βιομηχανίας, ἡ ὁποία, διὰ λόγους καθαρῶς οἰκονομικοὺς προσελκύεται πρὸς τὰ κέντρα, ἀπὸ ὅλας τὰς μεθόδους, τὰς ὁποίας διαθέτομεν, διὰ νὰ ἀποθήσωμεν τὴν βιομηχανίαν πρὸς τὴν ἐπαρχίαν, αὐτὴ ἡ μέθοδος τῆς βιομηχανικῆς περιοχῆς εἶναι ἡ πλέον ἀποτελεσματική. Δὲν εἶναι πανάκεια, δὲν σημαίνει ὅτι μὲ αὐτὴν λύομεν ὅλα τὰ προβλήματα. Ἀλλὰ εἶναι μία ἀποτελεσματικὴ μέθοδος, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, ἑπομένως, εἶμαι ὑπερήφανος καὶ ἐγώ, ὡς Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι προηγήθησαν καὶ ὅλαι ὅσαι ἐδέχθησαν τὸν θεσμόν, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ νομοθετήσωμεν καὶ νὰ δώσωμεν περιεχόμενον καὶ νὰ μεταφέρωμεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα τὸν θεσμόν. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕνας δεύτερος, βεβαίως, σκοπός, ὁ ὁποῖος ἐξυπηρετεῖ μεγάλα, κοινωνικὰ πλέον, προβλήματα, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ὑπογραμμισθῇ, ὅταν θὰ ἔχωμεν τὴν συζήτησιν περὶ βιομηχανικῶν περιοχῶν. Ἡ ἀνάπτυξις τῆς βιομηχανίας ἔγινε κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὰ περισσότερα ἐργοστάσια ἀνεπτύχθησαν ἐντὸς τῶν ὑφισταμένων πόλεων, αἱ ὁποῖαι, ἐν τῇ ἀναπτύξει των, περιέλαβον καὶ τὰ ἐργοστάσια ἀκόμη, τὰ ὁποῖα εἶχον ἱδρυθῆ εἰς τὰς παρυφάς. Ἔτσι ἐδημιουργήθησαν συνθῆκαι διαβιώσεως καὶ κάθε ἄλλο παρὰ ἱκανοποιητικαὶ εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας καὶ ἀπὸ πλείστων ἄλλων ἀπόψεων. Πρέπει βεβαίως, νὰ γίνῃ μία προσπάθεια ὥστε αἱ κατοικούμεναι περιοχαὶ νὰ ἀπαλλαγοῦν καὶ ἀπὸ τὰς ἀναθυμιάσεις τῶν ἐργοστασίων καὶ ἀπὸ τοὺς θορύβους καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα κακὰ τὰ συμπαρομαρτοῦντα τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν. Μία μέθοδος διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν εἰς τὸν σκοπὸν αὐτὸν εἶναι αὐταὶ αἱ βιομηχανικαὶ περιοχαί. Καὶ διὰ τοῦτο ὅλα τὰ κίνητρα τὰ ὁποῖα περιελάβομεν εἰς τὸ ἄρθρον 6 καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἶναι πάρα πολὺ δυνατά, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ πείσωμεν ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγκατεστημένον εἰς μίαν αʹ περιοχὴν πόλεως ὅπου συνδέεται, ἔχει τὰς ρίζας του, νὰ ἀποφασίσῃ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐκεῖ ἐγκατάστασίν του καὶ νὰ πάῃ 5–10 χιλιόμετρα μακρύτερα διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν πόλιν ἀπὸ τὴν ζημιογόνον ἐπίδρασίν του. Ὁ θεσμὸς τῆς βιομηχανικῆς περιοχῆς δὲν ἔχει ἀντίπαλον εἰς τὴν χώραν. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀντίπαλον. Δὲν θέλω εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξάγεται πράγματι εἰς ἕνα ἀνώτερον καὶ πολιτισμένον ἐπίπεδον νὰ κάμω πολιτικὴν συζήτησιν. Θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσωμεν τὴν βιομηχανικὴν περιοχὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα πολὺ ἐνωρίτερον. Διότι καὶ ἡ θεωρία καὶ ἡ πεῖρα ὑπῆρχεν ἐπ’ αὐτῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως, ἤρχισεν ἡ συζήτησις κατὰ τρόπον οὐσιαστικὸν ἀπὸ τὸ 1961. Καὶ βεβαίως, ὅπως εἶπον ὁ κ. Μποῦτος καὶ ὁ κ. Θεοδοσιάδης προϋπῆρχε μεγάλη ἐργασία πρὶν ἀναλάβῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τὴν ἀρχὴν ἐπὶ τοῦ θέματος. Τῆς ἐργασίας αὐτῆς ἐπωφελήθημεν διότι δὲν θὰ ἀρνηθῶμεν τίποτε ἀπὸ τὴν ἱστορίαν τῆς χώρας, οὔτε εἴμεθα τόσον τυφλωμένοι πολιτικῶς ὥστε νὰ εἴπωμεν ὅτι οἱ προκάτοχοί μας μόνον κακὰς ἐνεργείας ἔκαμον καὶ νὰ ἀρνηθῶμεν νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῆς τόσον ἐποικοδομητικῆς ἐργασίας τὴν ὁποίαν προσέφερον. Πληροφορῶ ὅμως τὴν Βουλήν, ὅτι εὑρέθην πρὸ ἑνὸς σχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπεξεργασθῆ ἡ τελευταία Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐπὶ τοῦ θέματος. Δὲν μὲ ἱκανοποιοῦσε. Δὲν εἶναι ὅμως λόγος ἐδῶ νὰ ἀναπτύξω διατί δὲν μὲ ἱκανοποιοῦσεν. Ἐὰν ρίξετε μίαν ματιὰν εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο καὶ τὸ συγκρίνετε μὲ τὸ ἰδικόν μας, θὰ ἴδητε ὅτι τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον διαφέρει, εἶναι τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἐθεωρήσαμεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ συμπληρωθῇ. Ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν ποὺ μοῦ ἐγένετο ἡ τιμὴ καὶ μοῦ ἀνετέθη ἡ διεύθυνσις τοῦ Ὑπουργείου, ἠσχολήθην μὲ τὸ θέμα. Δὲν μοῦ ἦτο ξένον καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἔλλειψις μετριοφροσύνης, κ. Μποῦτο. Εἶχα πάθος διὰ τὸ θέμα καὶ διὰ τοῦτο ἐνόμισα, ὅτι μεταξὺ τῶν πρώτων μελημάτων ἦτο νὰ μετακαλέσω τὸν κ. ΜΠΡΕΝΤΟ, τὸν ὁποῖον καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις εἶχε καλέσει διὰ νὰ συζητήσω τὸ θέμα μαζί του. Ὁ κ. ΜΠΡΕΝΤΟ ἦλθεν ἐδῶ τὴν 1ην Ἀπριλίου 1964. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι δὲν ὑπῆρξε καμμία καθυστέρησις. Τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1964, ἦλθεν ὁ κ. ΜΠΡΕΝΤΟ. Τὸν ἐφιλοξενήσαμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, μαζὶ μὲ τὸ προσωπικόν μου, ὑπῆρξαν μεγάλαι συζητήσεις καὶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον βλέπετε εἶναι προϊὸν συνεργασίας μὲ τὸν διεθνοῦς φήμης εἰδικὸν αὐτόν. Τὸ νομοσχέδιον ἦτο ἕτοιμον καὶ ἤλπιζον, ὅτι θὰ ἐψηφίζετο παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως τὸ περασμένον καλοκαίρι. Βάσκανος ὀφθαλμὸς μὲ ἠμπόδισε νὰ πραγματοποιήσω τὴν ἐπιθυμίαν μου αὐτήν. Ἴσως ὀφείλεται κάπως εἰς τὸ πάθος, τὸ ὁποῖον μοῦ ἀναγνωρίζουν ὁ Σύνδεσμος Βιομηχάνων καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας, διότι εἶχον ὑπερεκτιμήσει τὰς σωματικάς μου δυνάμεις καὶ ἔτσι ἐπέρασα τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ παρελθόντος θέρους εἰς τὸ νοσοκομεῖον. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι τῆς καθυστερήσεως. Λυποῦμαι περισσότερον ἀπὸ ὅλους διὰ τὴν καθυστέρησιν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω νὰ μὲ βοηθήσετε ὅλοι ὥστε ἡ καθυστέρησις νὰ εἶναι πλέον ἡ ἐλαχίστη δυνατὴ καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ ταχύτερον τὸ νομοσχέδιον, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας καὶ εἰς τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἄλλας αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπακολουθήσουν. Διότι, κύριοι, ὁμιλοῦμεν καὶ λέγομεν ὅλοι μας, ὅτι χρειάζεται, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ποθητὴ βιομηχανικὴ ἐπανάστασις, μία ἐπανάστασις νοοτροπίας καὶ μεθόδων. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἡμεῖς ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ ἀποδείξωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι διακατεχόμεθα ἀπὸ αὐτὸ τὸ πνεῦμα, ὅτι τάχιστα, ἡ εἰκοσὰς τῶν νομοσχεδίων τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, θὰ γίνουν νόμοι τοῦ Κράτους, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν μίαν ὡλοκληρωμένην νομοθεσίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν πλήρη εὐόδωσιν τῆς βιομηχανικῆς προσπαθείας τοῦ Ἔθνους, διὰ τὴν διασφάλισιν τοῦ μέλλοντός του. Ὁ Ὑπουργὸς δηλοῖ, ὅτι ἀποδέχεται ὅλας τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, τῆς ὁποίας μὲ εὐχαρίστησιν πρέπει νὰ ἐξάρω τὸ ἐποικοδομητικὸν ἔργον, κατὰ τὴν συζήτησιν ὑπ’ αὐτῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἁπάσας τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἀπὸ κοινοῦ συνεζητήσαμεν τὰς ἀποδέχομαι καί, ἑπομένως, δὲν χρειάζεται νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτῶν. Ἐὰν ὑπάρχουν τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ταπεινήν μου κρίσιν θὰ βοηθοῦν εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ νομοθετήματος, θὰ τὰς δεχθῶ εὐχαρίστως. Βεβαίως δι’ ἄλλας θὰ πρέπει ἐγὼ νὰ κρίνω, διότι ἡ εὐθύνη εἶναι ἰδική μου καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Μὲ τὸν κ. Θεοδοσιάδην, νομίζω δὲν μᾶς χωρίζει τίποτε τὸ βασικόν. Ἡ μικρὰ τροπολογία τὴν ὁποίαν προέτεινε, γίνεται ἀποδεκτὴ ἄνευ συζητήσεως.

§135Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Τῆς συμμετοχῆς....;

§136Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ὄχι, τῆς τριμήνου παρατάσεως τῆς προθεσμίας. Περὶ τῆς συμμετοχῆς θὰ ὁμιλήσω εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον. Ὁ κ. Θεοδοσιάδης, ἔθεσεν ἕνα μέγα θέμα διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἴπω ὀλίγα τινά. Εἶπεν: Ἔχετε κάμει προϋπολογισμὸν πόσον θὰ κοστίσουν αἱ βιομηχανικαὶ αὐταὶ περιοχαὶ καὶ εἶσθε ἕτοιμοι νὰ μᾶς εἴπητε τὸ ἀκριβὲς ποσόν; Καὶ μάλιστα ἐκάκισε τὸ λογιστήριον κατὰ ἕνα τρόπον, διότι δὲν προέβη εἰς ἕνα τοιοῦτον ὑπολογισμόν. Βεβαίως δὲν εἶναι δουλειὰ τοῦ λογιστηρίου, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν μίαν θετικὴν ἐκτίμησιν τῆς συνολικῆς ὑπευθυνότητος. Ἔκαμα ἕνα ὑπολογισμόν. Οἱ κ.κ. συνάδελφοι ἔκαμον ἄλλον ὑπολογισμόν. Δὲν ὑπάρχει καὶ πολὺ μεγάλη διαφορά, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ἐπένδυσις δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ εἰς ἕνα χρόνον. Τὸ ἔργον τῆς δημιουργίας τῶν 6 πρώτων βιομηχανικῶν περιοχῶν εἶναι μοιραῖον νὰ ἐπεκταθῇ εἰς μίαν σειρὰν ἐτῶν. Ἀλλοῦ θὰ πάῃ ἕν ἔτος, ἀλλοῦ δύο καὶ ἀλλοῦ τρία ἀναλόγως τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν. Πάντως διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων τὸν ἐφετεινόν, ἐγένετο πρόβλεψις μὲ 150 ἑκατομμύρια. Νομίζω, ὅτι δι’ ἐφέτος, μέχρις ὅτου ἡ Τράπεζα ἀποκτήσῃ τὴν ἱκανότητα νὰ ὀργανώσῃ καὶ νὰ προχωρήσῃ, νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν εἶναι ἀρκετόν. Ἀλλὰ ἔχομεν συμφωνήσει μὲ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἐὰν ἐν τῇ πορείᾳ μᾶς χρειασθοῦν περισσότερα κεφάλαια, νὰ μᾶς τὰ δώσῃ ἀπὸ τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων. Δὲν ἐνόμισα ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ περισσοτέρα συζήτησις, διότι ἐδῶ ἐφαρμόζεται τὸ σπεῦδε βραδέως. Εἰς τὴν ἀρχὴν πρέπει νὰ σπεύσωμεν, μὲ κἄποια βραδύτητα, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν, νὰ μὴ κάμωμεν γκάφα. Εἶναι εὔκολον νὰ δαπανήσῃ πολλὰ λεπτά, χωρὶς νὰ πιάσουν τόπο. Δι’ αὐτὸ τὸ πρῶτον ἔτος πρέπει ἡ Τράπεζα μέχρις ὅτου ἀποκτήσει πεῖραν νὰ βαδίσῃ μετὰ περισκέψεως. Ἀλλὰ σᾶς δηλώνω καὶ αὐτὴ εἶναι δήλωσις ἐπίσημος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ἐὰν χρειασθοῦν περισσότεραι πιστώσεις, θὰ τὰς ἐξεύρωμεν. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ ὁμιλοῦμεν, ἡ βιομηχανικὴ περιοχὴ τῆς Νέας Καβάλας (Καβάλας) — καὶ εἶναι εὐχάριστη ἡ σύμπτωσις, διότι ἀρχίζομεν ἀπὸ τὴν Β. Ἑλλάδα — εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τῆς πραγματοποιήσεως. Μά, σᾶς κάμουν ἐντύπωσιν τὰ ποσά; Γνωρίζω ἕνα ἀριθμὸν 180. Πράγματι διὰ τὰ ἔργα ὑποδομῆς τοῦ ἐργοστασίου φωσφωρικῶν λιπασμάτων προϋπελογίσθησαν 180 ἑκ. Καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐντυπωσιάσθη ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν αὐτόν. Ὅταν θὰ κάμωμεν τοὺς λογαριασμοὺς θὰ ἴδητε ὅτι μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῶν δαπανῶν δημιουργίας τῆς ζώνης αὐτῆς, τὰ 180 ἑκ. δὲν λέγουν πολλὰ πράγματα, οὔτε εἶναι ἔνδειξις κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτηθοῦν τελικῶς. Διότι ἡ βιομηχανικὴ περιοχὴ δὲν εἶναι μόνον δαπάνη, εἶναι εἴσπραξις. Ἀρκεῖ ἡ ἐπιχείρησις νὰ γίνεται μὲ σκοπὸν οὐχὶ τὴν κερδοσκοπίαν τοῦ φορέως ἢ τὸ κέρδος τοῦ φορέως, ἀλλὰ τὴν δημιουργίαν συνθηκῶν πλήρων πλεονεκτημάτων διὰ τὴν ἐγκατάστασιν μιᾶς βιομηχανίας ἢ μιᾶς βιοτεχνίας εἰς μίαν περιοχήν. Ἠμπορεῖ νὰ μᾶς χρειασθοῦν διὰ μίαν περιοχὴν 400 ἑκ. καὶ 600 ἑκ. Δὲν σημαίνει ὅμως ὅτι τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ διαθέσῃ ἡ Τράπεζα διὰ τὴν περιοχὴν αὐτήν, θὰ εἶναι 400 ἢ 600 ἑκατομμύρια. Ὥστε μὴ σᾶς φοβίζῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν 2 δισεκατομμυρίων, ποὺ ἀκούετε ἢ τῶν 3 ἢ τῶν 5. Ἄλλως τε τὸ ἄρθρον 4 μὲ τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα δίδει, εἶναι ἕνα ἄλλο δεῖγμα τοῦ πῶς ἠμπορεῖ νὰ ἀντληθοῦν τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια διὰ τὴν διαμόρφωσιν ἑκάστης περιοχῆς. Ὁ κ. Μποῦτος φοβεῖται, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς περιφερειακῆς ἀναπτύξεως καὶ ἴσως τῆς ἀναπτύξεως αὐτῶν τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ παράγοντα καθυστερήσεως τοῦ ρυθμοῦ ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Εἶναι θεωρητικὴ ἡ συζήτησις καὶ δὲν ἀξίζει νὰ τὴν προχωρήσωμεν. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Μποῦτον τὸ ἑξῆς: Ὅτι πιστεύω ἀπολύτως, ὅτι εἶναι θεμελιωμένη οἰκονομικῶς ἡ προσπάθεια τῆς βιομηχανικῆς ἀποκεντρώσεως. Αὐτὸ ποὺ λέγεται γεωγραφικὸν στοιχεῖον, γεωγραφικὴ θέσις, τὴν ὁποίαν καὶ διὰ τὴν χώραν μας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ἐπαρχίας θεωροῦμεν ὡς μειονεκτικὸν παράγοντα, εἶναι εἰς πολλὰς περιπτώσεις πλάνη. Τὸ ὅτι ἡ Θεσσαλονίκη προσφέρεται διὰ τὴν ἀνάπτυξιν μιᾶς κατηγορίας βιομηχανιῶν πολὺ καλύτερον ἀπ’ ὅτι αἱ Ἀθῆναι, εἶναι ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον οἱοσδήποτε ἀσχολεῖται μὲ τὴν πρακτικὴν ζωὴν θὰ σᾶς τὸ εἴπῃ, χωρὶς νὰ διαβάσῃ βιβλία. Τὸ ὅτι εἰς τὴν Καβάλαν πρέπει νὰ γίνουν ὡρισμέναι βιομηχανίαι καὶ ὄχι εἰς τὰς Ἀθήνας εἶναι ἐπίσης μία ἀλήθεια αὐταπόδεικτος, τὴν ὁποίαν γνωρίζουν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, πρὶν δημιουργηθοῦν τὰ τεχνικὰ κίνητρα προσεγγίσεως πρὸς τὰς Ἀθήνας, ἐδημιούργουν εἰς τὸ τέλος τοῦ 19ου αἰῶνος καὶ εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ 20οῦ, βιομηχανίας. Κύριοι, ἡ οἰκονομικὴ ἱστορία τῆς χώρας μας εἰς ἄλλους ἐμπνέει ἀπογοήτευσιν. Εἰς ἐμὲ ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην καὶ πεποίθησιν διὰ τὸ μέλλον μας. Ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς ὑμᾶς πιστεύει πρῶτον, ὅτι ἡ χώρα του δὲν εἶναι πτωχὴ χώρα, δεύτερον, ὅτι ἡ γεωγραφική της τοποθέτησις δὲν ἀποτελεῖ μειονέκτημα διὰ βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν, ἀποτελεῖ ἕνα τεράστιον ἀτοῦ καὶ τρίτον πιστεύει τυφλὰ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν δαιμόνιον. Πιστεύει ὅτι ὁ Ἕλλην δὲν εἶναι κατώτερος τοῦ οἱουδήποτε Εὐρωπαίου, διὰ νὰ ἐπιδοθῇ μετ’ ἴσης ἱκανότητος καὶ ἀποτελεσματικότητος εἰς τὴν μεγάλην περιπέτειαν τῆς βιομηχανικῆς δημιουργίας. Μὲ τὴν τριπλῆν αὐτὴν πίστιν, ἡ ὁποία εἶναι πίστις τῆς Κυβερνήσεως, προσπαθοῦμεν νὰ διαμορφώσωμεν τὴν στρατηγικὴν τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας, ἡ ὁποία ἐκβιομηχάνισις, δὲν θὰ στηριχθῇ εἰς τὰς Ἀθήνας μόνον, δὲν θὰ στηριχθῇ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην μόνον. Θὰ στηριχθῇ εἰς τὰς ἐσχατιὰς τῆς Ἑλλάδος, ἐκεῖ ποὺ σήμερον ὑπάρχουν μόνον λιμάνια γνωστὰ εἰς τοὺς ψαράδες καὶ ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχουν χωράφια σήμερον ἐντελῶς ἀνεκμετάλλευτα. Ἡ πίστις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὁμιλοῦντος ὡδήγησε κἄποτε εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Πτολεμαΐδος. Τὸ 1946 οὐδεὶς ἐπίστευε διὰ τὴν ὕπαρξιν Πτολεμαΐδος καὶ τὰς δυνατότητάς της. Ἐν τούτοις ἐκεῖ δημιουργεῖται σήμερον ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα βιομηχανικὰ κέντρα τῆς χώρας. Καὶ ἐλπίζω, ὅτι καὶ εἰς τοὺς Φιλίππους θὰ ἔχωμεν αὔριον ἕνα βιομηχανικὸν κέντρον τῆς χώρας. Καὶ ἐλπίζω, ὅτι εἰς τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς ἀποδείξῃ ἡ ἔρευνα ὅτι γεωγραφικῶς εἶναι προικισμένα, ἐκεῖ θὰ ἱδρύσωμεν τὰ νέα βιομηχανικὰ κέντρα. Κύριοι, αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἐκφράζει τὴν πίστιν μας εἰς τὴν βιομηχανικὴν ἀποκέντρωσιν, ἡ ὁποία ἐκφράζει τὴν πολιτικήν μας, διὰ νὰ μεταβληθῇ ἡ πίστις μας αὐτὴ εἰς πραγματικότητα. Μὲ τὴν βοήθειαν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ ἰδίως μὲ τὴν ἀποφασιστικότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἠμποροῦμεν συντομώτατα νὰ ὑπερπηδήσωμεν τὸ φράγμα τῆς ὑπαναπτύξεως καὶ νὰ θεμελιώσωμεν μίαν Ἑλλάδα εὐημεροῦσαν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι βασικῶς βιομηχανικὴ Ἑλλάδα, διότι ἡ βιομηχανία ἀποτελεῖ τὴν βασικὴν προϋπόθεσιν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν κάθε ἄλλης οἰκονομικῆς ἐκδηλώσεως καὶ ἰδίως τῆς γεωργίας τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι, ὡμίλησα ἤδη ἀρκετά. Θὰ ἐπιφυλαχθῶ, ἐὰν χρειασθῇ νὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς ἄλλους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσουν νὰ λάβουν τὸν λόγον. Ἤθελον ὅμως, τελευτῶν, νὰ σᾶς ὑπομνήσω, ὅτι πολεμοῦμεν ἐναντίον τοῦ ὡρολογίου. Εἴμεθα πολὺ καθυστερημένοι εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἀνακτήσεως τοῦ χρόνου, ὁ ὁποῖος ἐχάθη, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ συναγωνισθῶμεν καὶ τοὺς ἐν τῇ κοινῇ ἀγορᾷ ἑταίρους μας καὶ τοὺς ἐκτὸς αὐτῆς συναγωνιστάς μας. Ἄς φροντίσωμεν ὅλοι ὥστε τὰ νομοθετήματα αὐτὰ τὸ ταχύτερον νὰ γίνουν νόμοι τοῦ Κράτους, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν μὲ τὸν ἐξοπλισμὸν αὐτὸν νὰ ἐπιδοθῶμεν εἰς τὴν σωτηρίαν διὰ τὸ μέλλον τοῦ Ἔθνους προσπάθειαν, τὴν προσπάθειαν τῆς πλήρους ἐκβιομηχανίσεως τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Κ.).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§138Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤμην ὁ τελευταῖος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἀντιθέτως λυποῦμαι διότι ἦλθε τόσον βραδέως εἰς τὴν Βουλὴν νομοθέτημα τοιαύτης σημασίας καὶ διότι ἠκούσθη μόλις πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας νὰ μᾶς λέγῃ ὅτι εἰς τὰ θέματα τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἴδιος ἔχει τὴν νοοτροπίαν τοῦ «σπεῦδε βραδέως» καὶ τὴν νοοτροπίαν τῶν 150 ἑκατ. ἐτησίως, τὰ ὁποῖα ἀνεγράφησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ποσὸν δηλαδή, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν θὰ ναυαγήσῃ εἰς τὴν χώραν μας. Καὶ λυποῦμαι διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ ἔργον μας, ἀλλὰ δὲν παρέχει τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναγνωρίσω καὶ ἐγὼ τὸ ἰδικόν του. Εἶχον, κ. συνάδελφοι, τὴν τιμὴν καὶ τὴν εὐθύνην τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Ν. 4256)1962 «περὶ ὀργανώσεως τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν». Καὶ γνωρίζων τὸν γοργὸν ρυθμόν, μὲ τὸν ὁποῖον ἐπροχωρούσαμεν εἰς τὸ ἔργον αὐτό, ἔχοντες ἀνὰ 15ήμερον εἰς τὸ κεφάλι μας τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς χώρας καὶ ὅλους τοὺς εἰδικοὺς ποὺ διεθέτομεν, πλὴν τῶν ξένων, τοὺς ὁποίους εἴχομεν μετακαλέσει, διερωτῶμαι διατὶ ἐχάσαμεν 1½ χρόνον εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν; Καὶ διατὶ μετεκλήθη ὁ αὐτὸς ξένος, ὁ ὁποῖος εἶχε συμφωνήσει; Καὶ διατί —ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ εἰς τὴν Κοινοβ. Ἐπιτροπὴν— διατὶ ἀφοῦ τὸ ἰδικόν μας νομοσχέδιον ἦτο ἕτοιμον —καὶ δὲν βλέπω, ἐγὼ τοὐλάχιστον ποῦ διαφέρει ἀπὸ τὸ ἰδικόν σας—, ἀφοῦ ὑπῆρχον αἱ μελέται καὶ αἱ γνῶμαι τῶν εἰδικῶν μετακληθεὶς δὲ ἐκ νέου ὁ ξένος εἰδικὸς συνεφώνησε μὲ τὰ προηγηθέντα διατί καθυστερήσαμεν; Βεβαίως ἐμεσολάβησεν ἡ ἀσθένεια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ αὕτη δὲν ἦτο τοιαύτης ἐκτάσεως, ὥστε νὰ καθυστερήσῃ ἕνα τέτοιο μεγάλο θέμα —θέμα, συνδεόμενον μὲ τὴν ἀποκέντρωσιν, μὲ τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμὸν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἐπαρχίας, διὰ τὴν ὁποίαν τόσα λέγομεν. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἀντελήφθην τὸν λόγον αὐτῆς τῆς βραδύτητος. Καὶ ᾐσθάνθην ἀπογοήτευσιν ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸ ὀλίγου μᾶς ἀνέπτυξε τὴν θεωρίαν τοῦ «σπεῦδε βραδέως». Κύριοι, στερούμεθα πείρας, ἀλλὰ δι’ αὐτὸ μετεκαλέσαμεν τοὺς ξένους. Καὶ ὅταν γνωρίζωμεν τὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῆς πείρας τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ εἰς ἄλλας χώρας, ὅπως εἰς τὴν Γαλλίαν ὅπου ἔχει ἐπιτύχει θαυμάσια, πῶς ἡμεῖς θὰ πᾶμε βραδέως; Καὶ τί θὰ ἐπιτύχωμεν μὲ αὐτὸν τὸν βραδύτατον ρυθμὸν καὶ μὲ τὰ 150 ἑκατ. ἐτησίως; Θὰ σταματήσωμεν μήπως τὴν αἱμορραγίαν τῆς μεταναστεύσεως; Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν —πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν καθαρὰ— τὸ Κράτος πρόκειται νὰ κερδίσῃ. Τὸ Κράτος, ὁσαδήποτε καὶ ἂν δαπανήσῃ, θὰ τὰ πάρῃ πολὺ περισσότερα, διότι θὰ ἀξιοποιήσῃ ἄγονα μέρη, ἀπαράγωγα. Βουνὰ καὶ ἀγροί, ποὺ δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν, ὅταν δημιουργηθοῦν αἱ βιομηχανικαὶ περιοχαὶ θὰ ἀποκτήσουν ἀξίαν καί, ἑπομένως, τὸ Κράτος θὰ πάρῃ πολλαπλάσια. Διατί, λοιπόν, νὰ διστάσῃ; Δὲν ἔχει χρήματα τὸ Κράτος; Αὐτὸ εἶναι ἄλλου Ὑπουργοῦ ἁρμοδιότης, ἐγὼ κάμνω αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις: Πρῶτον, τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὅπως σᾶς εἶπον, δὲν διαφέρει κατὰ τίποτε εἰς τὰς οὐσιώδεις του γραμμάς, εἰς τὰ βασικά του στοιχεῖα, ἀπὸ τὸ ἰδικόν μας. Διατί; Διότι καὶ εἰς τὸν φορέα εἴμεθα σύμφωνοι. Ἡμεῖς εἴχομεν τὸν Ο.Β.Α., διάδοχος τοῦ Ο.Β.Α. εἶναι ἡ Ε.Τ.Β.Α. Συνεπῶς εἰς τὸ θέμα τοῦ φορέως ἀκολουθεῖ τὴν ἰδικήν μας γραμμήν. Ἐπίσης τὰς 6 πόλεις, τὰς ὁποίας εἴχομεν προκρίνει ἡμεῖς, τὰς αὐτὰς πόλεις ἔχει καὶ τὸ νομοσχέδιον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Τὴν δυνατότητα ἐπεκτάσεως, ποὺ εἴχομεν ἡμεῖς, τὴν ἔχει καὶ αὐτό, ἀλλὰ τὴν ἔχει εἰς σημεῖον, ὥστε νὰ ἀποτελῇ πλέον ἀδυναμίαν, ὡς πολὺ ὀρθῶς εἶπε προηγουμένως ὁ συνάδελφος κ. Μποῦτος καὶ ὅπως θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἐγὼ ἐν συνεχείᾳ. Ἐπίσης τὰς ἀπαλλοτριώσεις καὶ τὰς μετεγκαταστάσεις. Αὐτὰ εἶναι τὰ βασικὰ στοιχεῖα τοῦ νομοσχεδίου. Ποῖον εἶναι τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἔκαμε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σκέπτεται τόσον πολὺ καὶ νὰ κρατήσῃ τὴν κατάστασιν; Διατί, τὸν ἠρώτησα καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ δὲν εἶχον ἀπάντησιν. Ἀνέμενα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος πράγματι κατέχεται ἀπὸ πάθος διὰ τὸν τομέα ποὺ διευθύνει, θὰ εἶχεν ἀπομονώσει τὸ θέμα αὐτὸ ἀπὸ τὰ λοιπὰ θέματα τοῦ τομέως του διὰ νὰ μᾶς τὸ φέρῃ ἐγκαιρότερον. Ἀντιθέτως μᾶς ἔφερε τόσην σωρείαν νομοσχεδίων, 12 νομοσχεδίων .......

§139Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). 22.

§140Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. 22 καυχᾶται σήμερον ὁ κ. Ὑπουργός. Ὄχι ὅμως σημαντικῶν, κ. Ὑπουργὲ καὶ θὰ τὸ εἴπω διατὶ δὲν εἶναι σημαντικά. Θὰ ἔλεγα, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, χωρὶς νὰ ἀδικῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἐπέτυχεν εἰς τὴν βιομηχανίαν τῶν νομοσχεδίων, διότι μᾶς ἔφερεν 22, ἀλλ’ ἀπέτυχεν εἰς τὴν βιομηχανικὴν πολιτικὴν καὶ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἢ μᾶλλον ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν τὴν βλέπω τὴν βιομηχανικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως δὲν βλέπω καὶ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐσχάτως μάλιστα οἱ παρακολουθοῦντες τὰ θέματα τῆς Οἰκονομίας μας ἤρχισαν νὰ ἀνησυχοῦν καὶ νὰ ἐκφράζουν τὰς ἀνησυχίας των καὶ διὰ τοῦ τύπου, ὅτι δὲν ὑπάρχει οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἴσως αὐτὸ νὰ ἀποτελῇ καὶ ἕνα λόγον φοβίας καὶ ἀνησυχίας καὶ κάμψεως τῆς οἰκονομίας, ἡ ὁποία παρετηρήθη ἐσχάτως καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς βιομηχανίας, ὥστε νὰ ἔχωμεν τώρα τὰς ἀντικρούσεις τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων ὅσον ἀφορᾷ τὴν μείωσιν τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Λέγω, λοιπόν, ὅτι νομοσχέδια ἔχομεν 12, 20, 22, πολιτικὴν δὲν ἔχομεν. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ὀρθῶς ἀναφέρεται ὅτι μᾶς εἶναι ἀπαραίτητος ἰσχυρὰ βιομηχανικὴ ὑποδομὴ καὶ ὅτι πρὸς τὰ ἐκεῖ τείνει τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία καθυστερεῖ καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς ὑποδομῆς, δὲν ἐνδιαφέρεται νὰ μᾶς εἴπῃ ποίους θὰ ὑποδεχθῇ αὔριον αὐτὴ ἡ ὑποδομή, ὅταν θὰ τὴν ὀργανώσωμεν; Ποῖαι εἶναι αἱ ἐπενδύσεις, ποῖος ὁ ρυθμὸς τῆς αὐξήσεως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως; Θὰ ἤθελα νὰ ἀκούσω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἕνα ἀριθμὸν διὰ νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι ὀργανώνει τὴν ὑποδομήν, διὰ νὰ ὑπάρξουν αὔριον τὰ κεφάλαια καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμοποιήσουν αὐτὴν τὴν ὀρθὴν ὑποδομήν, τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ Κυβέρνησις. Μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, κ. βουλευταί, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Κοινοβ. Ἐπιτροπὴν ἕνας ὑπάλληλος τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων μᾶς διένειμεν ἀπ’ ἔξω ὑπομνήματα — 1, 2, 3 — ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ὁποίων ἐπείθετο κανείς, ὅτι δὲν ὑπῆρξε συνεργασία μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων. Καὶ ἠναγκάζετο ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς παρατηρήσεις τοῦ συνδέσμου, αὐτὰ τὰ ὑπομνήματα τὰ ὁποῖα μᾶς ἐδίδοντο εἰς τὴν ἐπιτροπήν, νὰ τὰ μελετᾷ καὶ νὰ τὰ υἱοθετῇ ἐκεῖ ἐνώπιόν μας καὶ νὰ τροποποιῇ καὶ νὰ ἔρχωνται νέαι διαρθρώσεις τῶν ἄρθρων. Βεβαίως ἀνθρώπινον εἶναι αὐτό, ἀλλὰ τὸ λέγω διότι ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ τὸν κομπασμὸν τῶν μελετῶν καὶ τῶν προγραμματισμῶν ...

§141Η. ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν δὲν τὰ εἴπατε αὐτὰ τὰ πράγματα.

§142Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Φαίνεται ὅτι σᾶς ἀπέλιπεν ἡ μνήμη. Ἐγὼ λέγω ὅσα εἶπα εἰς τὴν ἐπιτροπήν, οὔτε προσθέτω οὔτε ἀφαιρῶ τίποτε, δὲν εἶπα τοῦ συνδέσμου τῶν βιομηχάνων διότι ἦτο ὀψιγενές. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν κατηγορῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τέλους δὲν εἶναι ἄρτιον. Εἶπον ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀνθρώπινον. Κανένας Ὑπουργὸς δὲν ἔφερε τέλεια νομοθετήματα καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι αἱ ἐπιτροπαὶ καὶ ἡμεῖς διὰ νὰ τὰ διορθώνωμεν. Ἀλλ’ ὅταν ἡ Κυβέρνησις διαθέτῃ τόσους ἐγκεφάλους καὶ ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς προσέλαβεν, ὅπως εἶδα εἰς τὸ Β. Δ)γμα ὑπ’ ἀρ. 691, τρεῖς εἰδικοὺς συμβούλους ἐπὶ συμβάσει, μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν πῶς προσέλαβε τρεῖς ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, συζητουμένου τοῦ νόμου περὶ 35ετίας, μᾶς ἐδήλωσεν ὅτι μόνον εἷς εἰδικὸς σύμβουλος θὰ προσληφθῇ ἀνὰ Ὑπουργεῖον, ὅπως εἶναι ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς θὰ ἔχῃ καὶ ἕνα εἰδικὸν σύμβουλον καὶ βλέπω μόνον 3 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας — εἶναι δηλαδὴ θέμα πρὸς ἔρευναν νὰ ἴδωμεν τί κατακλυσμὸς ἀνωτάτων θέσεων ὑπάρχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν — ὅταν, λέγω, ὑπάρχουν τόσοι ἐγκέφαλοι καὶ 3 εἰδικοὶ σύμβουλοι, δικαιολογεῖται ἡ προχειρότης, μὲ τὴν ὁποίαν κατηρτίσθη αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν ἀρχικήν του διατύπωσιν ὡμίλει «πρὸς ἐγκατάστασιν πάσης φύσεως βιομηχανικῶν περιοχῶν»; Ἤθελε νὰ εἴπῃ πρὸς ὀργάνωσιν, διότι ἡ ἐγκατάστασις περιοχῶν εἶναι φυσική.

§143Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Λάθος εἶναι, κ. συνάδελφε.

§144Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Λάθος εἶναι, ἀλλὰ οἱ ἐγκέφαλοι τί κάμνουν; Αὐτὸ δὲν τὸ εἶπον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ τὸ λέγω εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ τὸ ἀκούσουν ὅλοι. Ἐνθυμοῦμαι κἄποτε ὁ Πολυγένης, ὁ καθηγητής μας, διέθεσεν ἕνα μάθημα καὶ μᾶς ἔφερε τόμους, τοὺς ὁποίους μεταξὺ σοβαροῦ καὶ ἀστείου εἶχε ξεδιαλύνει, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ πόσον ἀτυχὴς ἦτο ἡ γραφειοκρατικὴ διατύπωσις τῶν ὅρων κλπ. Βλέπετε, ὅτι ὡμίλησε περὶ ἐγκαταστάσεως καὶ ἐλησμόνησε τὰς βιοτεχνίας, ὅταν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι συνέχεια καὶ τροποποίησις καὶ κατάργησις ὑφισταμένου νόμου, τοῦ 4256) 1962, ὁ ὁποῖος ἐπιγράφεται «περὶ ἱδρύσεως καὶ ἐπεκτάσεως βιομηχανιῶν καὶ βιοτεχνιῶν». Τὸ ἐλησμόνησε καὶ ἦλθεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἔγινε κατόπιν ἡ ἀνατύπωσις εἰς τὸν πολύγραφον καὶ διωρθώθη. Τὸ λέγω αὐτὸ ὄχι ἀπὸ καμμίαν χαιρεκακίαν, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ διὰ νὰ εἶναι προσεκτικώτεροι οἱ συνεργάται σας, ὅταν μάλιστα εἶναι εἰδικοὶ σύμβουλοι καὶ δὲν ξεύρω μὲ ποίας ἀποδοχάς. Τελειώνω μὲ μίαν ἀκόμη παρατήρησιν. Πῶς συμβιβάζετε σεῖς τὴν καθυστέρησιν τὴν τόσον μακράν, διὰ τὴν ὁποίαν εἴπομεν σεβόμεθα τὸν χρόνον τῆς ἀσθενείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ μένει ἕνα κενὸν ὡς πρὸς τὸν ὑπόλοιπον χρόνον, ἐκτὸς ἐὰν ἔλθετε καὶ εἴπητε ὅτι ἐμελετοῦσεν ἄλλα πράγματα.

§145Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Οὔτε μιᾶς ἡμέρας κενόν.

§146Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Ἐπὶ 12 χρόνια ποὺ ἦτο ἡ παράταξίς σας εἰς τὴν ἀρχήν, διατὶ δὲν τὰ ἐκάματε αὐτά;

§147Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι ἐβράδυνεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὸ παραδεχθῇ καὶ τώρα λέγει θὰ σπεύσωμεν βραδέως. Τότε διατί νὰ κρίνωμεν ὡς κατεπεῖγον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον; Τὰ θεωρῶ ὡς ἀσυμβίβαστα αὐτὰ τὰ πράγματα. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ζητεῖ, λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος τοῦ νομοσχεδίου, καὶ παρακαλεῖ ὅπως κριθῇ τοῦτο ὡς κατεπεῖγον. Ἐσημείωσα μερικὰς γενικὰς παρατηρήσεις καὶ ὁμιλῶν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῶν ἄρθρων θὰ εἴπω τὰς ἀπόψεις μου, διότι ὑπάρχουν χρησιμώτατα ἄρθρα, ὅπως εἶναι τὰ κίνητρα καὶ ἄλλα τινά, ὅπως εἶναι αἱ διαφορετικαὶ προϋποθέσεις ἀπὸ περιοχῆς εἰς περιοχήν. Θὰ ἐπαινεθοῦν αἱ διατάξεις αὐταὶ ἀπὸ τὸν ὁμιλοῦντα, ἀλλὰ εἰς τὰς γενικὰς παρατηρήσεις δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ εἴπω αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον καὶ τὰ ὁποῖα μὲ κάμουν νὰ ἀνησυχῶ. Κύριοι βουλευταί, ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐχαρακτήρισε τὸ πρῶτον ἔτος τῆς Κυβερνήσεώς του ὡς ἔτος προπαρασκευῆς, μὲ τὸν ρυθμόν, ποὺ βλέπω εἰς τὸ κατ’ ἐξοχὴν σπουδαῖον θέμα, τὸ σπουδαιότατον θέμα τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν, φοβοῦμαι ὅτι καὶ τὸ δεύτερον ἔτος θὰ εἶναι ἔτος προπαρασκευῆς.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἔχει τὸν λόγον.

§149Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ παρασυρθῶ εἰς ἀντιδικίαν μὲ τὸν κ. Μπουρνιᾶν, διότι ἡ συζήτησις εἰς τὰ θέματα αὐτὰ πρέπει νὰ εἶναι ἐποικοδομητική. Νὰ τοῦ ἀπαντήσω, ὅτι ἦτο ὀκτὼ χρόνια εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ μόνον τὴν παραμονὴν τοῦ θανάτου τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἠσχολήθη; Νὰ τοῦ παρατηρήσω τοῦ κ. Μπουρνιᾶ ὅτι ἤρχισαν ἀπὸ τὸ 1960 νὰ ἀντιλαμβάνωνται τὴν ἀνάγκην τῆς δημιουργίας βιομηχανικῶν περιοχῶν καὶ κατώρθωσαν νὰ παρουσιάσουν ἕνα κάτισχνον καὶ καχεκτικὸν νομοσχέδιον εἰς τὸ τέλος τοῦ 1963; Αὐτὰ νὰ τὰ συζητήσωμεν εἰς μίαν ἄλλην εὐκαιρίαν, δὲν ἀξίζει τὸν κόπον. Ἄλλωστε, ἐγὼ ἀνεγνώρισα τὴν θετικὴν συμβολὴν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Ἂς μείνωμεν εἰς αὐτά, ἔχομεν ἄλλας εὐκαιρίας πολιτικῶν ἀντιδικιῶν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁμιλοῦμεν διὰ πράγματα ποὺ ἀφοροῦν ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ἂς ἀφήσωμεν αὐτὴν τὴν διάθεσιν τῆς ἀντιδικίας εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν. Λυποῦμαι ὅτι ὁ κ. Μπουρνιᾶς παρεξήγησε τόσον πολὺ αὐτὸ ποὺ εἶπον, ὅτι λόγῳ ἀσθενείας μου καθυστερήθη νὰ κατατεθῇ τὸ ἤδη ἕτοιμον νομοσχέδιον ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου 1964. Δηλαδή, νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον παρεσκευάσθη τὰς πρώτας ἑβδομάδας μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, μόλις ἔγινα καλὰ κατέθεσα τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§150Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Διατί δὲν τὸ ἐψηφίσατε;

§151Ι. ΖΙΓΔΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Δυστυχῶς, δὲν ἐπρόφθασεν ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ψηφίσῃ καὶ τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, διότι, ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἡ ἐκπαιδευτικὴ ἐπανάστασις, τὰ νομοθετήματα περὶ Παιδείας, ἐπῆραν τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἔπρεπε νὰ ἀφήσωμεν τὸ προβάδισμα εἰς τὴν Παιδείαν καθὼς καὶ εἰς δύο–τρία βασικὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ ἀναβάλωμεν. Ἡμεῖς, μόλις ἤρχισαν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς τὰ κατεθέσαμεν καὶ ἐνθυμεῖσθε μὲ ποίαν προσπάθειαν παρεκάλεσα τὴν Κοινοβουλευτ. Ἐπιτροπὴν τῆς Βιομηχανίας νὰ τελειώσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὴν ἐπεξεργασίαν των διὰ νὰ τὰ ψηφίσωμεν καὶ ἡ Κυβέρνησις, μόλις ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας ἐτελείωσε τὴν ἐπεξεργασίαν, ἔβαλεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὰ νομοσχέδια αὐτά. Ἑπομένως, ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρξεν ἠθελημένη καθυστέρησις ἢ καθυστέρησις ὀφειλομένη εἰς ραθυμίαν τοῦ ὁμιλοῦντος ἢ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τὸ ἀντίθετον εἶναι πραγματικότης καὶ περὶ αὐτοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι μάρτυς ὁ κ. Μπουρνιᾶς καὶ ὄχι κατήγορος διὰ τὰ ἀντίθετα. Ἀλλὰ μοῦ κάμνει κατάπληξιν ἡ προσπάθεια νὰ ἐμφανισθῇ ἐντελῶς ἀπὸ τὴν ἀντίθετον πλευράν. Αὐτὸ ποὺ εἴπατε, τὸ «σπεῦδε βραδέως», δὲν εἶχε καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν νομοθεσίαν, μὲ τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ νομοθετήσωμεν τὸ ταχύτερον. Ἐγὼ εἶπον τὸ ἑξῆς, ὅτι μόλις νομοθετήσωμεν, ἔχομεν τὸ ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐφαρμόσῃ τὴν πολιτικὴν καὶ τὸ ὁποῖον ἔχομεν προικοδοτήσει μὲ χρήματα διὰ νὰ προχωρήσῃ κατὰ τὰ πρῶτα χρόνια. Δὲν ἐπερίμενα νὰ ἴδω νὰ σηκώνωνται βιομηχανικὲς περιοχὲς σὲ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, διότι τὸ ὄργανον αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ κάμῃ γκάφες κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Πρέπει νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν μὲ περίσκεψιν. Αὐτὸ τὸ «σπεῦδε βραδέως», αὐτῆς τῆς φύσεως, ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ αὐτὸ ποὺ ἤθελε νὰ ἐμφανίσῃ ὡς πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως; Ὅταν λέμε μεγαλοστομίες καὶ δὲν ἐνδιαφερόμεθα πραγματικὰ διὰ τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ἐκβιομηχανίσεως; Νομίζω, ὅτι ἀδικεῖ τὸν ἑαυτόν του ὁ κ. Μπουρνιᾶς ὅταν προσπαθῇ διὰ τοιαύτης ἐμφανίσεως τῶν ἐπιχειρημάτων μου νὰ μᾶς κατηγορήσῃ. Θὰ τὸν ψέξουν οἱ ἀκροαταὶ ὅταν προσπαθῇ νὰ ἀποκτήσῃ ἕνα συζητητικὸν πλεονέκτημα εἰς βάρος μου. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι ἦτο ἀνώτερος ἄνθρωπος καὶ δὲν θὰ διενοεῖτο κἂν νὰ τὸ ἐπιχειρήσῃ αὐτό. Ἀλλά, ὁ κ. Μπουρνιᾶς, μᾶς ἐλέγχει: 150 ἑκατ. δίδετε ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων; Τί εἶναι αὐτά; Γελοῖον ποσόν. Κύριε Μπουρνιᾶ, τὰ κεφάλαια διὰ τὰς βιομηχανικὰς ζώνας θὰ προέλθουν μόνον ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων; Σεῖς ποὺ διαβάσατε τὸ νομοθέτημα, βλέπετε ὅτι ἡ Τράπεζα εἶναι ὁ φορεύς. Θὰ ἔχῃ καὶ δικά της κεφάλαια διὰ νὰ βάλῃ στὶς βιομηχανικὲς περιοχές, ἀλλὰ τῆς δίδεται καὶ δικαίωμα δανεισμοῦ εἰδικῶς διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ἀλλοίμονον ἐὰν ἔπρεπε τὴν ὅλην ἀνάπτυξιν τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν νὰ ἐξαρτήσωμεν ἀπὸ τὴν πίστωσιν τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων. Τότε πράγματι θὰ καρκινοβατούσαμεν. Ἀλλὰ ἐπίσης μοῦ ἔκαμε ἐντύπωσιν ἡ προσπάθεια τοῦ κ. Μπουρνιᾶ νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν βλέπει βιομηχανικὴν πολιτικήν, ἐνῷ ταὐτοχρόνως μὲ κατηγόρησε διὰ τὸν πληθωρισμὸν τῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα τί ἄλλο προδίδουν παρὰ βιομηχανικὴν πολιτικήν; Ποία εἶναι ἡ ἐπισημοτέρα ἐμφάνισις τῆς πολιτικῆς μιᾶς Κυβερνήσεως παρὰ τὸ νομοθετικόν της ἔργον; Ὅταν γίνωνται 22 νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα καλύπουν ὅλας τὰς πλευρὰς αὐτοῦ τοῦ συνθέτου προβλήματος ποὺ λέγεται ἐκβιομηχάνισις, ἠμπορεῖτε σεῖς ὁ ἴδιος νὰ κατηγορήσετε τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δὲν ἔχει βιομηχανικὴν πολιτικήν; Κατέχεσθε ἀπὸ τοιοῦτον πάθος, ὥστε ὁ ἴδιος λέγετε ὅτι σήμερον ἡ πολιτική σας εἶναι ἀπόλυτος; Καὶ ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἐπροχώρησεν εἰς ἄλλην μικροτέρας σημασίας ἐπίθεσιν ἐναντίον τοῦ Ὑπουργοῦ. Εἶπεν, ὅτι προχθὲς ἐδιάβασε ἕνα Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου, ἄκουσον–ἄκουσον, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχουν τόσα στελέχη, τόσοι ὑπάλληλοι, ἀπόφοιτοι Ἀνωτάτων Σχολῶν εἰδικῶν, ἐπήραμε τρεῖς συμβούλους. Εἶναι αὐτό, κατὰ τὸν κ. Μπουρνιᾶν, κἄτι τὸ ἀπίστευτον καὶ μάλιστα ἄφησε νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι οἱ σύμβουλοι αὐτοὶ θὰ ἀμείβωνται ἡγεμονικῶς. Κατηγόρησε δὲ τὸν Ὑπουργόν, ὅτι ἐνῷ ἔχει τοιούτους συμβούλους ἔκαμε νομοθέτημα πρόχειρον. Τὸ νομοθέτημα αὐτὸ εἶναι ἕνα χρόνον παλαιότερον ἀπὸ τὸν διορισμὸν τῶν συμβούλων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν συμβούλων, κ. Μπουρνιᾶ, θὰ ἔπρεπε, διότι εἶσθε μέλος τῆς Βουλῆς, νὰ ἠξεύρετε τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἐψηφίσατε, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς κάθε Ὑπουργὸν ἀναλόγως τῶν Γενικῶν Διευθύνσεων ποὺ ἔχει, νὰ προσλάβῃ καὶ ἀπὸ ἕνα σύμβουλον διὰ κάθε Γενικὴν Διεύθυνσιν. Ἑπομένως, τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, ὅπου ὑπάρχουν τρεῖς Γενικὲς Διευθύνσεις ἔχει τρεῖς συμβούλους. Ἑπομένως, ἢ ξεχάσατε τὸ Ὑπουργεῖον σας τόσον πολύ, ἢ δὲν ἐπροσέξατε τὸν νόμον τὸν ὁποῖον καὶ σεῖς ἐψηφίσατε. Τὸ τελευταῖον πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐπερίμενα ἀπὸ τὸν κ. Μπουρνιᾶν, ἦτο τὸ ἑξῆς: Δὲν ἠθέλησα καὶ ἐγὼ νὰ πάω σὲ χαρακτηρισμοὺς διὰ τὰ νομοσχέδια ποὺ ἐνεφανίσθησαν καὶ πέρασαν ἐδῶ ἀπὸ τὴν ΕΡΕ. Αὐτὰ ἀνήκουν εἰς τὸ παρελθόν. Διατί ὅμως τώρα θὰ ἔλεγον, αὐτὴ ἡ μικρόψυχος προσπάθεια τοῦ κ. Μπουρνιᾶ νὰ ἐμφανίσῃ τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον ὅτι ἔγινε στὸ πόδι; Καὶ ὅτι εἶναι γεμᾶτο ἀπὸ λάθη καὶ ἐπιπολαιότητας; Σεῖς, κ. Μπουρνιᾶ, ὅταν θὰ ξεχάσετε τὴν ἀντιπολιτευτικήν σας διάθεσιν, ἡ ὁποία σᾶς κατέλαβε ἀπόψε, διότι εἶσθε ὁ σπουδαιότερος ὑποστηρικτὴς τοῦ νομοσχεδίου ἐκ μέρους τῆς παρατάξεώς σας εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, θὰ ἐβλέπατε ὅτι παρεισέφρησαν ὡρισμένα τυπογραφικὰ λάθη τὰ ὁποῖα, παρ’ ὅλην τὴν τρίτην ἐκτύπωσιν, τὰ βλέπομεν καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Μὲ αὐτὰ θὰ κρίνωμεν τὴν ἐργασίαν; Τοὐλάχιστον ἔπρεπε νὰ εἶσθε κἄπως γενναιόδωρος. Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν μοῦ φθάνει καὶ δι’ αὐτὸ ἐπῆρα καὶ τὸν ἰδικόν σας. Νὰ εἶσθε, λοιπόν, κἄπως γενναιόδωρος καὶ νὰ μὴ φθάνωμεν εἰς τοιούτου εἴδους μικρολογίας. Ἐὰν σεῖς διαβάσετε αὐτὰ ποὺ εἴπατε εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσω. Πλεῖστα ὅσα ἀπὸ τὰ κίνητρα ποὺ ἔχω εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν τὰ εἴχατε σεῖς. Ὁ φορεὺς δὲν ἦτο μοναδικὸς ὅπως τὸν ἔχω ἐγώ. Ἐβάζατε διαφόρους φορεῖς διαζευτικῶς μέσα καὶ ὑπῆρχον καὶ ἀτέλειες καὶ λάθη, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ ὁδηγήσουν εἰς περιπλοκάς. Ἐγὼ ἁπλῶς εἶπον, ὅτι δὲν εἶμαι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἤθελα νὰ τὸ βελτιώσω. Νομίζω, ὅτι μεταχειρίστηκα τὰς πλέον εὐγενεῖς καὶ τὰς πλέον γενναιοφρόνους ἐκφράσεις. Ἐπερίμενα καὶ ἀπὸ σᾶς, ἀφοῦ κατὰ βάσιν εἶσθε τῶν αὐτῶν ἀντιλήψεων νὰ ἀποφύγετε νὰ χάσωμεν τὸν πολύτιμον χρόνον εἰς ἀντιδικίας αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Δι’ αὐτὸ σᾶς ἀπήντησα, διὰ νὰ μὴ παραπονεθῆτε ὅτι δὲν σᾶς ἔδωσα ἀπάντησιν. Εὔχομαι νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις εἰς δημιουργικώτερον τόνον.

§152Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐπιφυλλάσσομαι νὰ ἀπαντήσω καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἐγγράψετε διὰ νὰ δευτερολογήσω.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. Μπουρνιᾶ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§154Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργός, ἔδωσε τὴν ἀπάντησίν του καὶ ὡμίλησεν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου, πρὶν ἢ θελήσει νὰ ἀκούσῃ καὶ τὰς ἀπόψεις τῆς ΕΔΑ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, σκοπίμως δὲν ἠθέλησε νὰ ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις τῆς ΕΔΑ, διότι γνωρίζει, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Ε. Κ. εἰς τὰ θέματα τῆς βιομηχανικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου μας, εἶναι συνέχεια τῆς πολιτικῆς τῆς ΕΡΕ. Καὶ ἡ μόνη πολιτική, ἡ ὁποία διαφέρει τῆς πολιτικῆς τῆς Ε. Κ. εἶναι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει καὶ ἔχει ὡς πρόγραμμά της ἡ ΕΔΑ. Ὤφειλεν, ἑπομένως, νὰ ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις τῆς ΕΔΑ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ κατόπιν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν.

§155Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριε συνάδελφε, εἶχον πληροφορηθῆ, ὅτι ὁ εἰσηγητὴς τῆς ΕΔΑ, ὁ κ. Κιτσίκης, σήμερον δὲν θὰ ὡμίλει καὶ μοῦ ἐζήτησε νὰ ὁμιλήσῃ εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν. Τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Κιτσίκη τὰς γνωρίζω ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Συνεβουλεύθην τὸν κατάλογον τῶν ἐγγεγραμμένων διὰ νὰ ὁμιλήσουν συναδέλφων καὶ εἶδον, ὅτι ὁ ὁμιλητὴς τῆς ΕΔΑ θὰ ἐλάμβανε τὸν λόγον ἀφοῦ θὰ ὡμίλουν 3–4 συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν πρὸ αὐτοῦ ἐγγεγραμμένοι. Δι’ αὐτὸ ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ μὴ περιμένω νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ συνάδελφοι οἱ ἐγγεγραμμένοι καὶ κατόπιν νὰ ἀπαντήσω, ἀλλὰ εἰς ἕνα στάδιον νὰ δώσω ὡρισμένας ἀπαντήσεις ἐπιφυλασσόμενος ὅπως εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους συναδέλφους νὰ δώσω ἀπάντησιν κατὰ τὸ τέλος τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως. Συνεπῶς, κύριε συνάδελφε, θὰ ἔδιδα ἀπάντησιν καὶ εἰς τὰς ἀπόψεις τοῦ κόμματός σας.

§156Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Θὰ ἐδεχόμην τὴν ἐξήγησίν σας, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν ἡ ὁμιλία σας δὲν ἤρχετο μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ εἰδικοῦ ἀγορητοῦ τῆς ΕΡΕ, διότι ἐγνώριζεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ὑπῆρχε καὶ εἰδικὸς ἀγορητὴς τῆς ΕΔΑ. Νομίζω, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ πρέπει νὰ ἀκούουν ὅλας τὰς ἀπόψεις τῶν κομμάτων καὶ κατόπιν νὰ δίδουν ἐπὶ ὅλων ἀπάντησιν, ὥστε τὸ σῶμα νὰ ἔχῃ ὅλας τὰς ἀπόψεις καὶ τὰς σχετικὰς ἀπαντήσεις καὶ νὰ φωτίζεται ἐπαρκῶς πρὶν ἢ ψηφίσῃ.

§157Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μποῦτο, παρακαλῶ μὴ διακόπτετε τὸν ρήτορα.

§159Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Δύο λέξεις, κ. Πρόεδρε. Ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος κ. συνάδελφος δέχεται τὴν διακοπήν.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁρίστε, κ. συνάδελφε.

§161Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὀρθῶς ἔδωσεν ἀπάντησιν εἰς τὰς παρατηρήσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ δὲν ἀνέμενε τὰς ἰδικάς σας παρατηρήσεις, διότι ἡ ὅλη σας οἰκονομικὴ καὶ κοινωνικὴ θεωρία διαφέρει. Σεῖς κινεῖσθε εἰς ἄλλην σφαῖραν.

§162Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἡ θεωρία καὶ ἡ πολιτικὴ ἡ ἰδική μας ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐνῷ ἡ ἰδική σας ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, ἡ ὁποία ἐκμεταλλεύεται τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκλεισε τὴν ὁμιλίαν του, ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ νομοσχεδίου, μὲ τὸ πιστεύω του. Καὶ αὐτὸ τὸ πιστεύω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι χώρα πτωχή, ὅτι ἡ γεωγραφικὴ θέσις τῆς Ἑλλάδος δὲν ἀποτελεῖ μειονέκτημα καὶ ὅτι πιστεύει εἰς τὸ δαιμόνιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἔπρεπε μὲ αὐτὸ τὸ πιστεύω, ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ ἀποσπάσῃ τὰ χειροκροτήματα ὄχι μόνον τῆς παρατάξεώς του ἀλλὰ ὅλων τῶν παρατάξεων καὶ τῆς ἰδικῆς μας. Δὲν τὰ ἀπέσπασεν ὅμως τὰ χειροκροτήματα αὐτὰ ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ καὶ δὲν τὰ ἀπέσπασε διότι μ’ αὐτό, τὸ ὁποῖον θεωρεῖ πιστεύω του ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἀποτελεῖ καὶ τὴν πολιτικὴν τῆς Ε. Κ. καὶ δὲν ἐκφράζεται εἰς τὰ νομοσχέδιά της, οὔτε καὶ εἰς τὸ συζητούμενον. Τὸ συζητούμενον σχέδιον νόμου εἶναι τὸ σπουδαιότερον ἐκ τῆς σειρᾶς τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἔχει ἑτοιμάσει, διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ τῶν ὁποίων ἐπιδιώκει τὴν προώθησιν τῆς οἰκονομικῆς καὶ βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας μας. Τὸ βασικὸν αὐτὸ νομοσχέδιον ἀποδεικνύει ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἐκβιομηχανοποιήσεως τῆς χώρας μας ἀκολουθεῖ τὴν αὐτὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦσεν ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ χωρὶς καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐκβιομηχάνισιν καὶ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας μας. Κύριοι συνάδελφοι, παρ’ ὅλον τὸν πακτωλὸν τῶν οἰκονομικῶν μέσων ποὺ διετέθησαν τὴν τελευταίαν 15ετίαν, τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας μας δὲν ἐλύθη. Διότι δὲν ἀκολουθήσαμεν ὀρθὴν πολιτικήν. Διότι ἀναθέσαμεν τὸ ἔργον τῆς οἰκονομικῆς καὶ βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως εἰς τοὺς βιομηχάνους καὶ μονοπώλια καὶ ἐφθάσαμεν νὰ ἐξαρτώμεθα ἀπὸ τὰ ξένα ληστρικὰ συγκροτήματα. Μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων, μέσα εἰς μίαν 10ετίαν ξένα συγκροτήματα ἐτοποθέτησαν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς χώρας μας μὲ ἀποικιακὰ προνόμια, κεφάλαια, διὰ νὰ ἐκμεταλλεύωνται τὸν πλοῦτον τῆς χώρας καὶ τὸν ἱδρῶτα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ ΕΣΣΟ καὶ ἡ Β.Π. ἐλέγχουν τὴν ἐμπορίαν τῶν καυσίμων, ἡ ΠΕΣΣΙΝΕ τοὺς βωξίτας. Καὶ πολλὰ ἄλλα ξένα συγκροτήματα ἐτοποθέτησαν κεφάλαια εἰς σοβαροὺς τομεῖς καὶ ἐκμεταλλεύονται τὸν ἐθνικόν μας πλοῦτον. Καὶ τὸν ἐκμεταλλεύονται μὲ τὰ εὐεργετικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ὑπὲρ τῶν ξένων συγκροτημάτων καὶ μὲ ὅρους ἀποικιακούς. Εἶναι γνωστὸν τὸ σκάνδαλον τῆς ΠΕΣΣΙΝΕ, ἡ ὁποία πληρώνει τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα μὲ 9 λεπτὰ καὶ δὲν ἔχομεν τὴν δυνατότητα νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἠλεκτροφόρους ἐπιχειρήσεις μας ἐλλείψει ἠλεκτρικοῦ ρεύματος.

§163Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος θέλω νὰ εἴπω, διότι εἶναι καὶ ζήτημα κοινοβουλευτικῆς τάξεως. Εἶχον πληροφορηθῆ, ὅτι ὁ εἰσηγητής σας κ. Κιτσίκης σήμερον δὲν θὰ ὡμίλει καὶ ὅτι μοῦ ἐζήτησε μάλιστα νὰ δεχθῶ νὰ ὁμιλήσῃ εἰς μίαν ἄλλην εὐκαιρίαν. Τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Κιτσίκη τὰς γνωρίζω ἀπὸ τὰς συζητήσεις εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Συνεβουλεύθην τὸν κατάλογον τῶν ὁμιλητῶν καὶ εἶδον ὅτι ὁ ὁμιλητὴς τῆς ΕΔΑ ἤρχετο ἀφοῦ θὰ ὡμίλουν 3–4 ἄλλοι συνάδελφοι. Δι’ αὐτὸ ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ μὴ περιμένω νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ κ.κ. συνάδελφοι καὶ κατόπιν νὰ ἀπαντήσω, ἀλλὰ εἰς ἕνα πρῶτον στάδιον νὰ δώσω ὡρισμένας παρατηρήσεις ἐπιφυλασσόμενος ὅταν τελειώσῃ ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις νὰ δώσω, ἐὰν ἐχρειάζετο μίαν γενικωτέραν ἀπάντησιν εἰς ὅλους τοὺς ἀγορητάς. Ἑπομένως δὲν ἦτο εἰς τὴν πρόθεσίν μου νὰ ἀγνοήσω τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας θὰ διετυπώνατε.

§164Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀκριβῶς ὅσα ἐκθέτω εἶναι μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε. Κ. ὅπως εἶπον συνεχίζει τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ἡ ΕΡΕ, τὴν πολιτικὴν τῆς παραχωρήσεως ἀποικιακῶν προνομίων εἰς τοὺς βιομηχάνους, Ἕλληνας καὶ ξένους. Ἡ ὅλη βάσις τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου εἶναι τὰ προνόμια τὰ ὁποῖα παραχωρεῖ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ συγκροτήματα. Ἀφήνομεν ἀναξιοποίητες τὶς οἰκονομικὲς δυνατότητες τῆς χώρας μας καὶ ἀπορρίπτομεν προσφορὰς ἀπὸ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας διὰ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας μας ἐπ’ ἀνταλλαγῇ προϊόντων καὶ προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτύχῃ ἐκβιομηχάνισιν μὲ χορήγησιν νέων προνομίων εἰς τὰ ξένα ληστρικὰ συγκροτήματα. Ὑπάρχει ἡ δυνατότης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ προωθήσῃ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Καὶ ὑπάρχει ἡ δυνατότης ἐὰν μειώσῃ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, ἐὰν ἐνθαρρύνῃ τὴν ἐσωτερικὴν συσσώρευσιν, ἐὰν πατάξῃ τὴν φοροδιαφυγὴν καὶ ἐγκαταλείψῃ τὴν πολιτικὴν τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσε προκειμένου περὶ τῶν ἐφοπλιστῶν καὶ ἐὰν δέχεται ξένα κεφάλαια τὰ ὁποῖα δὲν θέτουν ἀποικιακοὺς ὅρους. Πρέπει νὰ ὑπάρξουν γενναῖαι δημόσιαι ἐπενδύσεις. Πρέπει νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας μας καὶ ὄχι νὰ περιμένωμεν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας μας ἀπὸ τὰ ξένα συγκροτήματα τὰ ὁποῖα ἐγκατέστησεν ἡ ΕΡΕ εἰς τὴν χώραν μας μὲ ἀποικιακὰ προνόμια. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε. Κ. στηρίζει καὶ αὐτὴ τὰς ἐλπίδας της εἰς τὰ ξένα συγκροτήματα καὶ ἐπεκτείνει τὴν πολιτικὴν τῶν ἀνοικτῶν θυρῶν. Διὰ τὴν βιομηχανικήν μας ἀνάπτυξιν ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μειώσῃ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν σύμβασιν συνδέσεως μὲ τὴν κοινὴν ἀγοράν. Τὸ ξένο κεφάλαιον θίγει τὴν Ἑλληνικὴν κυριαρχίαν, ἐνῷ θὰ ἔπρεπεν ἡ εἴσοδός του νὰ γίνεται ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ τὴν μέχρι τώρα ἐφαρμοσθεῖσαν πολιτικὴν καὶ ἐδῶ ὀφείλεται ὅτι ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ δὲν ἐπεκρίθη τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Ὑπάρχει βεβαίως διαφορὰ μεταξὺ τῆς πολιτικῆς τῆς ΕΡΕ καὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Ε. Κ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σημειώσωμεν ὅτι αὐτὴ δὲν εἶναι διαφορὰ γραμμῆς, ἀλλὰ διαφορὰ δευτερευούσης σημασίας. Ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις παρουσιάζει κἄποιαν ἀντίστασιν ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀποικιακὰ αἰτήματα τῶν ξένων συγκροτημάτων, κἄποιαν πλέον εὐέλικτον πολιτικὴν καὶ περισσότερον μελετημένην. Ἐφήρμοσε νέαν ἐκπαιδευτικὴν πολιτικὴν ἀπαραίτητον διὰ τὴν οἰκονομικὴν μας ἀνάπτυξιν καὶ ἐπίσης μὲ καλυτέραν κοινωνικὴν πολιτικὴν τονώνει τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν. Κύριοι συνάδελφοι, ἂν κύριον στήριγμα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου δὲν ἀποτελέσουν οἱ ἐσωτερικοὶ πόροι, ἂν δὲν ἀξιοποιήσωμεν τὸ ἔδαφος τῆς Πατρίδος καὶ τὸ πολύτιμον ὀργανικὸν δυναμικὸν τὸ ὁποῖον σήμερον ἐκπατρίζεται συνεχῶς καὶ ἡ ὕπαιθρος ἐρημώνεται, ἐὰν δὲν τροποποιήσωμεν τὴν σύμβασιν μὲ τὴν κοινὴν Ἀγορὰν καὶ ἐὰν δὲν ἀναθεωρήσωμεν τὰς ἀποικιακὰς ξένας συμβάσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν πραγματικὴν ἀνάπτυξιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν βιομηχάνευσιν. Βεβαίως, δὲν ἀρνούμεθα, ὅτι θὰ ἔχωμεν κἄποιαν βελτίωσιν χωρὶς ὅμως καὶ νὰ ἔχωμεν λύσιν τοῦ προβλήματος. Τὸ πρόβλημα εἶναι ἡ ἀξιοποίησις τοῦ ἐσωτερικοῦ δυναμικοῦ, τῶν ἐσωτερικῶν δυνατοτήτων. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς καὶ ἡ διαφορά μας, ἡ διαφορὰ τῆς πολιτικῆς τοῦ Κόμματος τῆς ΕΔΑ, μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Κ. Τὸ Κόμμα τῆς ΕΔΑ θέλει τὸ ξένον κεφάλαιον, ἀλλὰ δὲν δέχεται τοὺς ἀπαραδέκτους ἀποικιοκρατικοὺς ὅρους, ποὺ θίγουν τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματά μας. Πιστεύει, τὸ Κόμμα τῆς ΕΔΑ, ὅτι πρέπει νὰ στηριζώμεθα εἰς ἐσωτερικὰς πηγάς, μὲ μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν προσέλευσιν κεφαλαίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ χωρὶς ἀποικιοκρατικοὺς ὅρους καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἐπιτύχωμεν τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τῆς χώρας. Τὸ σχέδιον νόμου, ἀναθέτει τὴν ὀργάνωσιν τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν εἰς τὴν ΕΤΒΑ. Ἡ Τράπεζα αὐτὴ ὅμως ἔχει, διὰ τοῦ σχεδίου νόμου τὴν εὐχέρειαν νὰ παραχωρῇ τὰς ἀρμοδιότητάς της αὐτὰς καὶ εἰς ἄλλους ὀργανισμούς. Καὶ ἡ εὐχέρεια αὐτὴ θὰ τὴν ὑποχρεώσῃ λόγῳ τῆς ἀνάγκης κεφαλαίων νὰ παραδώσῃ τὴν ὀργάνωσιν τῆς βιομηχανίας μας εἰς οἰκονομικὰ συγκροτήματα. Ἔτσι ὁ κ. Νιάρχος θὰ εἶναι μόνος κύριος ἐπὶ τῶν διϋλιστηρίων, ὁ Πεσσινὲ εἰς τὴν ἰδικήν του ἐπικράτειαν. Εἰς τὴν Νέαν Καρβάλην ἡ Ἑταιρεία Λιπασμάτων ἡ ὁποία διοικεῖται ἀπὸ τὸν κ. Ἀνδρεάδην καὶ τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν, θὰ ὀργανώσῃ μόνη της ἐκεῖ τὴν βιομηχανικὴν περιοχήν. Ἔτσι θὰ ἔχωμεν, ἐντὸς τῆς Ἐπικρατείας, ξένας ἐπικρατείας. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι πρέπει ἡ ΕΤΒΑ νὰ ὀργανώσῃ αὐτὴ τὰς βιομηχανικὰς περιοχὰς, καὶ νὰ συμπράττῃ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν καὶ μὲ ἄλλους φορεῖς, ἀλλὰ σὲ καμμίαν περίπτωσιν νὰ μὴ δύναται νὰ ἐκχωρῇ εἰς τρίτους τὴν ὀργάνωσιν βιομηχανικῶν περιοχῶν. Διότι, κ.κ. συνάδελφοι, ἐὰν αὔριον θελήσουν οἱ Ἰάπωνες, τῶν ὁποίων εἶναι γνωστὴ ἡ ἀνάπτυξις εἰς τὴν βιομηχανίαν τῶν ναυπηγείων, νὰ δημιουργήσουν ναυπηγεῖα εἰς τὸ Λαύριον ἢ τὴν Πύλον, μὲ αὐτὰ τὰ προνόμια τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἐκχωρηθοῦν εἰς αὐτούς, θὰ ὑπάρξῃ ἀσφαλῶς Ἰαπωνικὴ ἐπικράτεια ἐντὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας, πρᾶγμα ποὺ δύναται νὰ γίνῃ ἀπὸ ἄλλο Κράτος, εἰς ἄλλην περιοχὴν εὐκόλως. Καὶ ἐφ’ ὅσον στηρίζεται ἐκεῖ ἡ βιομηχάνευσις τῆς χώρας, ἡ Κυβέρνησις, θὰ χάσῃ, τελικῶς, τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν. Εἰς τὸ νομοσχέδιον, δίδεται καὶ τὸ δικαίωμα τῆς δημιουργίας ἐλευθέρων ζωνῶν καὶ ἐλευθέρων τελωνειακῶν συγκροτημάτων καὶ ἔτσι τὰ κατέχοντα τὰς βιομηχανικὰς περιοχὰς ξένα συγκροτήματα, θὰ δημιουργοῦν ἰδικάς των ἐπικρατείας.

§165Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Ὄχι κύριε συνάδελφε καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἀπὸ σᾶς ἐπερίμενα μίαν σοβαρωτέραν πάντοτε ἀνάλυσιν τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου. Αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν ποὺ προσπαθεῖτε νὰ δημιουργήσετε, ὅτι δημιουργοῦμεν ξέφραγο ἀμπέλι, πρέπει νὰ τὴν διαλύσω ἀμέσως, διότι εἶναι ἐντελῶς ἀντίθετος μὲ τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου. Καὶ ἀπορῶ πῶς σεῖς ἕνας ἐπιμελὴς ἀναγνώστης τῶν νομοσχεδίων λέγετε αὐτὰς τὰς φράσεις.

§166Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ὡλοκλήρωσα. Διὰ τοῦ σχεδίου νόμου ἐπιτρέπεται ὅπως ἐντὸς τῶν βιομηχανικῶν περιοχῶν ἱδρυθοῦν ἐλεύθεραι βιομηχανικαὶ ζῶναι καὶ ἐλεύθερα τελωνειακὰ συγκροτήματα διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ λαμβάνῃ γνῶσιν καὶ ἡ Κυβέρνησις, πιεζομένη δι’ ἐξεύρεσιν κεφαλαίων θὰ εὑρεθῇ πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ δέχεται τὴν δημιουργίαν ξένων ἐπικρατειῶν. Πέραν αὐτοῦ, ὅταν διὰ τὴν ἵδρυσιν ἑνὸς Τελωνείου πρέπει νὰ γίνῃ νόμος, πῶς χωρὶς τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργοῦνται ἐλεύθεραι ζῶναι καὶ Τελωνεῖα; Ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων τρεῖς Ὑπουργοὶ θὰ ὑπογράψουν τὴν δημιουργίαν ἐλευθέρας ζώνης ἐντὸς βιομηχανικῆς περιοχῆς καὶ ἡ ξένη ἐπικράτεια θὰ ἐγκαθίσταται ἐντὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας.

§167Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Αὐτὸ δύναται νὰ γίνῃ τώρα διὰ τῆς ὑπογραφῆς ἁπλῶς καὶ μόνον κατόπιν ἀποφάσεως, τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μόνον βάσει τοῦ δασμολογικοῦ κώδικος. Διὰ τοῦ σχεδίου νόμου διασφαλίζεται ἡ ὑπογραφὴ τριῶν Ὑπουργῶν καὶ ἡ ἔκδοσις διατάγματος. Ἀνεμένομεν νὰ μᾶς κατηγορήσετε, ὅτι εἴμεθα συντηρητικοί.

§168Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἐάν, κ. Ὑπουργέ, ἀπαιτήσῃ ἡ Πεσσινέ, δηλαδὴ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις, τὴν ἵδρυσιν ἐλευθέρας ζώνης ἠμπορεῖτε νὰ ἀρνηθῆτε; Μόνον ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀρνηθῇ. Ἂν ὁ Τὸμ Πάππας ζητήσῃ ἐλευθέραν ζώνην εἰς τὴν Θεσσαλονίκην δὲν θὰ τὸ κάμετε; Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ ἀρνηθῆτε καὶ μόνον ἡ Βουλὴ ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἀρνηθῇ. Νομίζω, ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ ρυθμίζωνται διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων μόνον οἱ ὅροι λειτουργίας καὶ ὄχι ἡ ἵδρυσις. Τὰ πάντα εἰς τὰς ἐλευθέρας ζώνας θὰ εἰσάγωνται χωρὶς δασμοὺς καὶ ἄλλους φόρους κλπ. καὶ μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα περάσουν μέσα ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος, τότε μόνον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθοῦν οἱ δασμοὶ καὶ αἱ λοιπαὶ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἐπιβαρύνσεις. Διὰ τὸ σχέδιον αὐτὸ τοῦ νόμου δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ψέξῃ κανεὶς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐβράδυνε νὰ τὸ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν συμφωνῶ ἐπ’ αὐτοῦ μὲ τὸν κ. Μπουρνιᾶν. Εἶναι σχέδιον τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ μελετηθῇ περισσότερον. Δὲν ἀρνούμεθα τὴν ἵδρυσιν βιομηχανικῶν περιοχῶν καὶ δὲν εἴμεθα ἀντίθετοι κατ’ ἀρχὴν μὲ τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ ἔχομεν σοβαρὲς διαφορὲς μὲ βασικὲς διατάξεις αὐτοῦ. Τὰς διαφορετικάς μας ἀπόψεις λεπτομερέστερον θὰ ἀναπτύξωμεν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων. Ἐδῶ περιορίζομαι εἰς γενικὰς παρατηρήσεις. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων προνομοίων, τὰ ὁποῖα παραχωρεῖ τὸ νομοσχέδιον, φθάνει εἰς σημεῖον ὥστε καὶ δικαιώματα ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν νὰ καταργῇ ἀπαλλασσομένων τῶν βιομηχάνων κατὰ τὴν σύναψιν δικαιοπραξιῶν ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν καταβολῆς ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν, ὅπως ἀπαλλάσσωνται καὶ ἀπὸ τὴν καταβολὴν δασμῶν καὶ παντὸς ἄλλου φόρου καὶ τέλους. Καὶ διερωτᾶται κανεὶς ποῖα εἶναι τὰ ὠφέλη ποὺ ἀποκομίζει τὸ Κράτος καὶ ποῖος θὰ πληρώνῃ ἐπὶ τέλους φόρους εἰς τὸ Κράτος; Ἀκόμη καὶ τὰ συμβολαιογραφικὰ δικαιώματα μειώνονται σὲ 3.000 καὶ τὰ ἔξοδα τῶν ὑποθηκοφυλακείων σὲ 1.000 δραχμές. Ἐπίσης μειώνονται εἰς τὸ ⅕ τὰ ἔξοδα διὰ μεταβιβάσεις, ἐξάλειψιν ὑποθηκῶν κλπ. Ἂν ἡ βιομηχανία θελήσῃ νὰ περάσῃ μέσα εἰς τὴν βιομηχανικὴν περιοχὴν καὶ θελήσῃ νὰ πωλήσῃ τὰς οἰκοπεδικὰς ἐκτάσεις, ἀπαλλάσσεται ἀπὸ ὅλους τοὺς φόρους μεταβιβάσεως καὶ εἰσοδήματος. Εἶναι τόσα τὰ δικαιώματα ποὺ τοὺς χορηγοῦνται ποὺ ἀπορεῖ κανεὶς τί θὰ πληρώνουν ἐπὶ τέλους. Κύριοι συνάδελφοι, ἕνα ἄλλο χαρακτηριστικὸ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι, ὅτι δὲν γίνεται σὲ αὐτὸ οὐδεμία μνεία διὰ τοὺς ἐργαζομένους. Οἱ ἐργαζόμενοι ἀγνοοῦνται. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προχωρῇ λαμβάνοντας ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων. Χωρὶς νὰ βελτιώσῃ τὰς συνθήκας ἐργασίας καὶ ἀμοιβῆς, χωρὶς νὰ δώσῃ πνοὴν εἰς τοὺς ἐργαζομένους πολὺ δύσκολα θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ σᾶς ἀναφέρω τὸ παράδειγμα τῶν διϋλιστηρίων πετρελαίου. Ἀπήργησαν οἱ ἐργαζόμενοι καὶ ἐδέχθησαν νὰ λύσουν τὴν ἀπεργίαν τῇ ἐπεμβάσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἐζήτησαν νὰ ἀναλάβουν ἐργασίαν, τοὺς ἐζήτησαν νὰ ὑπογράψουν νέας συμβάσεις, νὰ παραιτηθοῦν τῶν δικαιωμάτων των καὶ νὰ ἀποκηρύξουν τὴν ἀπεργίαν. Καὶ αὐτὸ δυστυχῶς τὸ ἀνέχεται ἡ Κυβέρνησις. Ὁ Καραπάνος ἔγινε Κράτος ἐν Κράτει. Ἐκεῖ καταντήσαμεν.

§169Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Τί σχέσιν ἔχει αὐτὸ μὲ τὸ νομοσχέδιον;

§170Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἔχει σχέσιν, διότι ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν προσέξῃ τοὺς ἐργαζομένους δὲν θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Τὸ παράδειγμα τῶν διϋλιστηρίων θὰ τὸ ἀκολουθήσουν καὶ ἄλλες βιομηχανίες. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν πρέπει νὰ τὰ προσέξῃ αὐτά. Κύριοι συνάδελφοι, φαίνεται, ὅτι ἀπὸ πολλοὺς δὲν ἔχει μελετηθῆ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἀλλοιῶς δὲν θὰ ἐδέχοντο νὰ περιληφθοῦν τὰ θεσπιζόμενα προνόμια. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἰδίαν τακτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολούθησεν ἡ ΕΡΕ τότε νὰ εἶναι βεβαία, ὅτι πολὺ μικρὰ βήματα θὰ σημειώσωμεν εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀλλάξῃ πολιτικήν, νὰ στηριχθῇ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς δυνατότητας, νὰ μειώσῃ τὰς ἀντιπαραγωγικὰς δαπάνας, νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν συγκροτημάτων. Νὰ δεχθῇ βεβαίως καὶ ξένα κεφάλαια ἀλλὰ ὄχι μὲ ἀποικιακοὺς ὅρους. Αὐτὴν τὴν πολιτικὴν ἀπαιτεῖ ὁ λαὸς καὶ ἂν τὴν ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡμεῖς θὰ τὴν χειροκροτήσωμεν. Δυστυχῶς τὸ παρὸν νομοσχέδιον δὲν μᾶς ἐνθαρρύνει.

§171Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐπεθύμουν νὰ κάμω τὴν ἑξῆς πρότασιν. Νὰ δεχθῶμεν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ ὅσοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 1 συζήτησιν.

§172Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ συνεχίσωμεν ἀπόψε τὴν συζήτησιν δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω τί νόημα ἔχει ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ διακόψωμεν τὸ βρίσκω λογικόν. Ἀλλὰ ἐὰν προχωρήσῃ ἡ συζήτησις εἰδοποιῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι θὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις ἐλλείψει ἀπαρτίας, διότι εἰς τὸ ἄρθρον 1 θὰ συζητήσωμεν προσθήκην σχετικὰ μὲ τὰ διϋλιστήρια πετρελαίων καὶ θὰ γίνῃ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία. Ὅταν δίδωνται τὰ δικαιώματα ποὺ δίδονται εἰς τὰς Βιομηχανίας τὰς κάμνομεν Κράτος ἐν Κράτει καὶ τοὺς δίδομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀπειλοῦν καὶ τὰς Κυβερνήσεις ἀκόμη καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὅπως ἔκαμεν ὁ κ. Καραπάνος.

§173Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Κύριε Πρόεδρε, ἀπορῶ καὶ ἐξίσταμαι διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θέτει τὰ ζητήματα ὁ κ. Ἡλιόπουλος, σήμερον. Τί σχέσιν ἔχει θέμα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου μὲ τὴν συζήτησιν ἑνὸς συγκεκριμένου νομοσχεδίου; Αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἄτακτον καὶ πράγματι ἀπορῶ, διότι πεπειραμένος συνάδελφος σἂν τὸν κ. Ἡλιόπουλον, προβαίνει σὲ μίαν τοιαύτην κοινοβουλευτικὴν ἀταξίαν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητοῦμεν ἕνα νομοσχέδιον καὶ ὁ κ. Ἡλιόπουλος θέλει νὰ ἐκτρέψῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἑνὸς ἐντελῶς διαφορετικοῦ θέματος. Αὐτὸ δὲν τὸ ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμός. Ἕνα πρᾶγμα θὰ τοῦ εἴπω περιοριζόμενος εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅτι οὐδὲν προνόμιον διὰ τοῦ νομοσχεδίου δίδομεν εἰς τοὺς βιομηχάνους οὔτε τὸ ἐλάχιστον, ἀπεναντίας δημιουργοῦμεν συνθήκας διὰ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν ἰδίως τῆς ἐπαρχίας, οἱ δὲ ἐργαζόμενοι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ ἔχουν προνόμια τὰ ὁποῖα οὐδεὶς μέχρι σήμερον ὠνειρεύθηκε νὰ τοὺς παραχωρήσῃ. Ἄν παρατηρήσετε τὸ νομοσχέδιον προσπαθεῖ νὰ δημιουργήσῃ συνθήκας διὰ τὸν ἐργαζόμενον αἱ ὁποῖαι νὰ εἶναι ἰδεώδεις καὶ συνθήκας διὰ τὴν μικρὰν ἐπίσης βιοτεχνίαν, συνθήκας στεγάσεως, συνθήκας ἐκπαιδεύσεως, συνθήκας ψυχαγωγίας. Ἄρα δὲν ἀποδέχομαι τὴν φράσιν τοῦ κ. Ἡλιοπούλου, ὅτι παρέχομεν πλεονεκτήματα εἰς τοὺς βιομηχάνους. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνομεν ἀντιθέτως εἶναι νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν βιομήχανον καὶ ὅταν δὲν θέλῃ νὰ ἀπαλλάξῃ τῆς παρουσίας του, ὅταν αὐτὴ εἶναι δυσμενὴς διὰ τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων, τὴν περιοχὴν τὴν κατεχομένην, νὰ μεταβῇ εἰς περιοχήν, ἡ ὁποία δὲν κατοικεῖται κανονικῶς. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ οὐδὲν νομοθετεῖ ὑπὲρ τῶν βιομηχάνων. Ὅ,τι νομοθετεῖ εἶναι ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας. Καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Παπαδημητρίου ἐνόμισεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἦτο ἡ εὐκαιρία διὰ νὰ ὁμιλήσῃ περὶ παντὸς ἄλλου, ἐκτὸς τοῦ νομοσχεδίου. Διότι δὲν εἴχομεν προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς ΕΔΑ σήμερον, οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε προγραμματικὰς δηλώσεις. Ἕνα πτωχὸν νομοσχέδιον ἐφέραμεν. Πῶς τὰ ἐκατάφερεν ὁ κ. Παπαδημητρίου νὰ ὁμιλήσῃ περὶ προνομίων, τὰ ὁποῖα παραχωροῦνται εἰς ξένα κεφάλαια καὶ περὶ ἑνὸς κλίματος φοβίας καὶ δημιουργίας συμφορῶν καὶ καταστροφῶν εἰς τὴν χώραν, διότι ἀποφασίζομεν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὸν τόπον μας ἕνα θεσμόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ταχυτέραν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπαρχίας. Κύριοι βουλευταί, πρέπει τὰ νομοσχέδια αὐτὰ κἄποτε νὰ ψηφισθοῦν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ νὰ θεωρήσωμεν ὡς ψηφισθὲν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἰχθυοσκαλῶν, διότι ἠξεύρετε, ὅτι πολλοὶ πτωχοὶ ἄνθρωποι περιμένουν ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ τακτοποιήσουν τὴν τύχην των, οἱ ψαράδες τῆς Ἑλλάδος, τῶν ὁποίων ἡ κατάστασις εἶναι ἀθλία. Ἐὰν δέχεσθε νὰ ψηφίσωμεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον σήμερον, δέχομαι καὶ ἐγὼ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε νὰ θεωρηθῇ δηλαδή ψηφισθὲν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν καὶ νὰ ὁμιλήσουν οἱ ἐγγεγραμμένοι ὁμιληταὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς διεξοδικώτερον ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου.

§174Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πολλοὶ συνάδελφοι, θέλουν νὰ ὁμιλήσουν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἰχθυοσκαλῶν, ὅπως οἱ κ.κ. Πρωτοπαπαδάκης, Ἀνδριανόπουλος κλπ., οἱ ὁποῖοι ἤδη ἀπεχώρησαν μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἀπόψε θὰ συζητηθῇ μόνον τὸ νομοσχέδιον περὶ Βιομηχανικῶν Ζωνῶν. Εἶναι λοιπὸν καὶ ζήτημα τάκτ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ συζητήσωμεν λοιπόν τώρα τὸ νομοσχέδιον περὶ ἰχθυοσκαλῶν.

§175Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Ἐνόμισα, ὅτι ὑπῆρχε μία συμφωνία. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει συμφωνία δὲν ὑπάρχει θέμα.

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, κύριοι συνάδελφοι;

§177Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Νὰ δεχθῶμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§178Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, κύριε Πρόεδρε.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Ἡλιόπουλε.

§180Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας δὲν ἠξεύρω ἐὰν μὲ παρηκολούθησεν εἰς ὅσα εἶπον προηγουμένως. Ὡμίλησε περὶ κοινοβουλευτικῆς ἀταξίας, διότι ἔθιξα ἕνα ζήτημα, ποὺ ἀναφέρεται εἰς ἐργάτας βιομηχανίας. Καὶ εἶπον, ὅτι ἀφοῦ παρέχομεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου πλεονεκτήματα εἰς τοὺς βιομηχάνους εὔλογον εἶναι νὰ συνδέωνται μὲ τὰ πλεονεκτήματα καὶ ὡρισμέναι ὑποχρεώσεις καὶ δὴ ὑποχρεώσεις συνδεόμεναι μὲ τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι συνθέτουν ἐπίσης αὐτὸ ποὺ λέγεται βιομηχανία. Δὲν εἶναι μόνον οἱ βιομήχανοι ἀλλὰ εἶναι καὶ οἱ ἐργάται βιομηχανίας καὶ ἑπομένως καὶ δικαιώματα ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων καὶ δικαιώματα καὶ παραχωρήσεις πρὸς τοὺς βιομηχάνους, ἀλλὰ καὶ ὑποχρεώσεις διὰ τοὺς βιομηχάνους. Ὅταν λοιπόν, αὐτὴν τὴν θέσιν ἔλαβον, δὲν καταλαβαίνω ποῦ εἶδε τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον; Διότι ὡμίλησε περὶ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Καὶ ποῦ εἶδε τὴν ἀταξίαν τοῦ Κανονισμοῦ, ἀταξίαν μου ὅπως εἶπεν. Ὡμίλησε, λοιπόν, κακῶς, περὶ κοινοβουλευτικῆς ἀταξίας καὶ λέγω, ὅτι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξα συνδέεται ἀπολύτως μὲ τὸ νομοσχέδιον. Παραχωρήσεις ὑπάρχουν εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς Βιομηχανίας ὁμιλεῖ διὰ κίνητρα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ παραχωρήσεις. Καὶ ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ ἀπαλλαγῶν χαρτοσήμου, περὶ ἀπαλλαγῶν ἐκ τῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων πρὸς Ἀσφαλιστικοὺς Ὀργανισμούς, αὐταὶ αἱ παραχωρήσεις εἶναι παραχωρήσεις πρὸς τοὺς βιομηχάνους, πρὸς τοὺς ἐπιχειρηματίας. Δὲν ἀρνοῦμαι νὰ γίνουν. Ἀπορῶ ὅμως πολύ, διατί διαμαρτύρεται ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι καθυστεροῦμεν τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει πουθενὰ καμμία τάσις νὰ καθυστερήσωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅμως ὡρισμένα πράγματα πρέπει νὰ λεχθοῦν, νὰ ἐπισημανθοῦν. Καὶ ἕν ἀπὸ αὐτὰ εἶναι ἐὰν εἰς αὐτὸν τὸν θεσμὸν ποὺ εἰσάγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, καὶ διὰ τὸν ὁποῖον εἴμεθα σύμφωνοι, τὸν θεσμὸν τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἀνάπτυξις τῆς βιομηχανίας, ἐὰν θεωρῇ, ὅτι εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας περιλαμβάνεται καὶ ἡ προστασία τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ τὸ ὁποῖον κατὰ πρῶτον λόγον εἶναι οἱ ἐργαζόμενοι. Ἰδοὺ λοιπόν, ὅτι ἔχει σχέσιν μὲ τὸ θέμα καὶ ὅτι τοὐλάχιστον, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ, ὅτι πράγματι εἶναι φιλεργάτης, νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ ἐὰν ἠμπορῇ ἕνας ἐπιχειρηματίας ὅπως ὁ Καραπάνος καὶ ὁ Νιάρχος νὰ πετᾶνε τοὺς ἐργαζομένους στὸ δρόμο, διότι ἀπήργησαν. Ἂς πάρῃ τὴν εὐθύνην του ὁ καθένας.

§181Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχ.). Καὶ πάλιν ἐκπλήσσομαι μὲ ὅσα ὑποστηρίζει ὁ κ. Ἡλιόπουλος.

§182Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ἐκπλήττεσθε.

§183Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Συζητοῦμεν ἡμερησίαν διάταξιν νομοθετικῆς ἐργασίας. Συζητοῦμεν νομοσχέδιον καὶ σεῖς ἀναφέρεσθε εἰς θέμα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἐὰν θέλετε νὰ σταματήσῃ ἡ συζήτησις ἑνὸς νομοθετήματος, μὲ τὴν ἀπειλὴν ὅτι θὰ ἐπακολουθήσῃ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν δεχθῇ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ συζητήσῃ ἓν εἰδικὸν θέμα ἀφορῶν μίαν ἐκδήλωσιν τῆς ζωῆς, τότε δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἔχωμεν τάξιν.

§184Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡμίλησα περὶ τροπολογίας.

§185Ι. ΖΙΓΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Μὴ μὲ διακόπτετε. Δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν πάντως νὰ προχωρήσῃ ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς, ἐὰν εἰς κάθε συζητούμενον νομοσχέδιον ἕνας συνάδελφος θὰ εὕρισκεν ἕνα τρόπον νὰ συσχετίσῃ ἓν αἴτημά του μὲ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον καὶ νὰ μεταβάλωμεν τὴν εἰς τὴν Βουλὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων εἰς συζήτησιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφές. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐφ’ ὅσον δὲν γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, παρακαλῶ νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων. Νὰ προχωρήσωμεν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§187Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι καθιερωμένον ἔθιμον εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων, ὅταν ὁ Ὑπουργὸς ζητῇ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ ἐξαντληθῇ ὁ πίναξ τῶν ρητόρων ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, νὰ ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ νὰ ἐπιτρέπεται εἰς νέαν συνεδρίασιν νὰ ἐπεκτείνωνται κάπως οἱ ρήτορες ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς φοβοῦμαι ὅτι δὲν δέχεται τὴν λύσιν αὐτήν. Πάντως ἐὰν θὰ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου, μὲ δικαίωμα τῶν ἐγγεγραμμένων ἐπὶ τῆς ἀρχῆς νὰ ἐπεκταθοῦν κάπως ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ κάμωμεν δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, οἱ δὲ ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα θὰ ἀναγνώσω, νὰ ὁμιλήσουν ἐκτενέστερον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§189ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ βιομηχανικῶν περιοχῶν». Οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐξ ἄλλου νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἶναι οἱ ἑξῆς καὶ κατὰ τὴν ἀκόλουθον σειρὰν κ.κ.: Ἡλιόπουλος, Γυιόκας, Χαραλαμπόπουλος, Ἐφραιμίδης, Ἐλαφρός, Γ. Βογιατζῆς, Κουτσοχέρας, Στειρόπουλος, Ν. Ἀναγνωστόπουλος, Μπουρνιᾶς, Τσιάρας, Ἀνερούσης, Κατριβάνος, Ἀνδρεάδης, Τούντας καὶ Ἄρχος. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§191ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 0.15′ π.μ.)