1964.05.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 28η

Δευτέρα 25 Μαΐου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Θ. Ρέντης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Εἰς τὴν 9η σελίδα γράφει «λόγῳ τοῦ ἐπισυμβάντος κατὰ τὸν χειμῶνα παγετῶνος». Πρέπει νὰ γραφῇ «παγετοῦ», διότι εἶναι ὁ παγετός, τοῦ παγετοῦ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τυπογραφικὸν λάθος. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως μὲ φραστικάς τινας διορθώσεις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Γραφάκου καὶ Γ. Σταμάτη. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Ε. Σακελλάρης, ζητεῖ ὀλιγοήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ κ. Πρέσβυς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς μὲ ἐπεσκέφθη εἰς τὸ γραφεῖον μου καὶ μοὶ ἐπέδωκε ψήφισμα τῶν δύο Κοινοβουλευτικῶν Σωμάτων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἔχον ὡς ἑξῆς:

ΨΗΦΙΣΜΑ

ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΣ ΓΕΡΟΥΣΙΑΣ ΑΡΙΘ. 72

ΕΚΦΡΑΖΟΝ ΤΗΝ ΛΥΠΗΝ ΤΟΥ ΚΟΓΚΡΕΣΣΟΥ

ΕΠΙ ΤΩ ΘΑΝΑΤΩ ΤΗΣ ΑΥΤΗΣ ΜΕΓΑΛΕΙΟΤΗΤΟΣ

ΠΑΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἐνώπιον τοῦ Κογκρέσσου τῶν Η.Π.Α. 10 Μαρτίου 1964 Ἐπειδὴ διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Βασιλέως Παύλου ἡ Ἑλλὰς ἐστερήθη ἑνὸς Μεγάλου Ἄρχοντος, ὁ ὁποῖος ὡδήγησε τὴν χώραν του ἐκ τῆς φρίκης καὶ τοῦ τρόμου τοῦ Ἐμφυλίου Πολέμου εἰς τὴν Εἰρήνην καὶ τὴν αὔξουσαν εὐημερίαν. Ἐπειδὴ ὁ Βασιλεὺς Παῦλος ἐβασίλευσεν ὡς συνετὸς καὶ ἀγαθὸς συνταγματικὸς μονάρχης καὶ ἐτήρησε καὶ ἀνέπτυξε τὰς παλαιὰς καὶ ἰσχυρὰς παραδόσεις τῆς χώρας του. Ἐπειδὴ ὁ Βασιλεὺς Παῦλος ἤγαγε τὴν χώραν του εἰς στενὴν συμμαχίαν μὲ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς καὶ μὲ τὰς ἄλλας, τὰς ἀγαπώσας τὴν ἐλευθερίαν χώρας τῆς Εὐρώπης. Ἐπειδὴ διὰ τοῦ θανάτου τοῦ Βασιλέως Παύλου αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς ἀπώλεσαν ἀληθῆ, πραγματικὸν καὶ ἀφωσιωμένον φίλον. Ἐπειδὴ ὁ λαὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τρέφουν πρὸς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸν λαόν της μεγάλον σεβασμὸν καὶ ἐκτίμησιν καὶ ἐπιθυμοῦσιν ἵνα ὁ νεαρὸς Μονάρχης, ὁ Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος, καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος ἐκπληρώσωσιν ἐπιτυχῶς τὰ καθήκοντά των. Διὰ ταῦτα νῦν Ἀποφασίζεται καὶ ψηφίζεται ὑπὸ τῆς Γερουσίας καὶ τῆς Βουλῆς τῶν Ἀντιπροσώπων, ἵνα ἐκφρασθῇ εἰς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων Κωνσταντῖνον, τὴν Α. Μ. τὴν Βασίλισσαν Φρειδερίκην καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν λαὸν τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὴν παροῦσαν ὥραν τῆς τραγῳδίας των, ἡ ἐγκάρδιος καὶ εἰλικρινὴς συμπάθεια τοῦ Κογκρέσσου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, παρακαλεῖται νὰ διαβιβάσῃ τὸ παρὸν Ψήφισμα εἰς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων, Κωνσταντῖνον, εἰς τὴν Α. Μ. Βασίλισσαν Φρειδερίκην καὶ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Γραμματεὺς τῆς Γερουσίας Ὁ Γραμματεὺς τῆς Βουλῆς τῶν Ἀντιπροσώπων Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, ὁμοίου περιεχομένου ψήφισμα μᾶς ἀπέστειλε καὶ ἡ Συνέλευσις τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος Καλιφορνίας, ἀναφερόμενον εἰς τὴν 143ην ἐπέτειον τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδος, ἔχον οὕτω: Συνέλευσις τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος Καλιφορνίας 1964.

(Πρώτη Ἔκτακτος Περίοδος)

ΑΠΟΦΑΣΙΣ

Ἀναφερομένη εἰς τὴν 143ην Ἐπέτειον τῆς Ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδος. ............................................. ............................................. (ἀναφέρονται τὰ ὀνόματα τῶν Ἀντιπροσώπων διαφόρων διαμερισμάτων τῆς Πολιτείας). Ἐπειδὴ ἡ Ἱστορία τοῦ μακροῦ, ὀδυνηροῦ καὶ ἐπιπόνου ἀγῶνος τῆς ἀνθρωπότητος διὰ τὴν ἐλευθερίαν λαμπρῶς καὶ ἐξόχως διαστίζεται μὲ τὰ συνταρακτικὰ καὶ ὑπέροχα κατορθώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπὸ τοῦ Μαραθῶνος μέχρι τῶν ὀρέων τοῦ Γράμμου, καὶ ἐπειδή, οὐδὲν γεγονὸς ἐν τοῖς νεωτέροις χρόνοις εἶναι περισσότερον λαμπρὸν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπανάστασιν ἡ ὁποία ἤρχισεν ἐν Ἁγίᾳ Λαύρᾳ τῇ 25 Μαρτίου 1821 καὶ ἡ ὁποία, κατὰ μέγα μέρος, εἶχε τὴν ἔμπνευσίν της εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἐπανάστασιν τοῦ 1776, ἡ ὁποία δὲ τέλος ἔσχεν ὡς ἐπιστέγασμα τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τῆς ὑπὸ τὴν Ὀθωμανικὴν Αὐτοκρατορίαν τετρακοσιετοῦς περίπου δουλείας, καὶ Ἐπειδὴ ὁ λαὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς παρέσχεν εὐρυτάτην ὑποστήριξιν εἰς τὸν λαὸν τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἀγῶνος τῆς Ἀνεξαρτησίας του διὰ τροφίμων, ἰατρικῶν ἐφοδίων, ἐθελοντῶν καὶ ἑτέρας βοηθείας, ἔκτοτε δὲ ἐπικρατεῖ βαθεῖα καὶ σταθερὰ φιλία μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν, καὶ Ἐπειδὴ ἡ φιλία αὕτη ἐδοκιμάσθη ἑκάστοτε διὰ τῆς ἡμετέρας στρατιωτικῆς συμμαχίας εἰς τοὺς δύο Παγκοσμίους Πολέμους, διὰ τοῦ Σχεδίου Τροῦμαν, τοῦ Κορεατικοῦ Πολέμου, τῆς ἡμετέρας οἰκονομικῆς βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα, καὶ πλείστων μορφωτικῶν δεσμῶν δι’ Ἰδιωτικῶν καὶ Κυβερνητικῶν προγραμμάτων, καὶ Ἐπειδὴ ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀρκεταὶ χιλιάδες πολιτῶν τῆς Καλιφορνίας Ἑλληνικῆς καταγωγῆς ἵστανται κατὰ τὴν παροῦσαν ἐπέτειον τῆς Ἀνεξαρτησίας των μὲ θλῖψιν καὶ πένθος διὰ τὸν θάνατον τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων Παύλου τοῦ Αʹ, καὶ Ἐπειδὴ ὁ Βασιλεὺς Παῦλος ἦτο σταθερὸς φίλος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ ἤγαγε τὴν χώραν του εἰς πλείστας ἐκδηλώσεις φιλίας διὰ τὴν χώραν μας, καὶ Ἐπειδὴ ἡ φιλία τῶν λαῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Ἑλλάδος ἐξεδηλώθη εἰς χρόνους λύπης, θλίψεως καὶ ἐθνικοῦ πένθους (ὡς καὶ χαρᾶς) ὡς ἀπεδείχθη διὰ τῆς παραστάσεως τῆς Βασιλίσσης Φρειδερίκης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν κηδείαν τοῦ Προέδρου Τζὼν Φ. Κέννεντυ καὶ τῆς παραστάσεως τοῦ πρώην Προέδρου Χάρρυ Σ. Τροῦμαν καὶ τῆς Κυρίας Λύντον Τζόνσον, συζύγου τοῦ ἡμετέρου Προέδρου εἰς τὴν κηδείαν τοῦ Βασιλέως Παύλου, Διὰ ταῦτα νῦν Ἀποφασίζεται καὶ ψηφίζεται ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῆς Πολιτείας τῆς Καλιφορνίας, ἵνα ἐκφράσῃ αὕτη εἰς ὅλους τοὺς πολίτας τῆς Καλιφορνίας Ἑλληνικῆς καταγωγῆς τὰς ἀρίστας εὐχὰς διὰ τὴν 143ην Ἐπέτειον τῆς Ἐθνικῆς Ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδος τὴν 25 Μαρτίου καὶ ἵνα τὰ μέλη ἐκφράσωσι τὰ συλλυπητήριά των πρὸς τὸν λαὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ πρὸς πάντας τοὺς Ἕλληνας τὴν καταγωγὴν πολίτας τῆς Καλιφορνίας διὰ τὸν πρόωρον θάνατον τοῦ Βασιλέως Παύλου. Καὶ περαιτέρω ἀποφασίζεται καὶ ψηφίζεται ἵνα ὁ Πρῶτος Γραμματεὺς διαβιβάσῃ τρία δεόντως παρασκευαζόμενα ἀντίγραφα τοῦ παρόντος Ψηφίσματος εἰς τὸν Ἐντιμότατον Σωτήριον Μπουφίδην, Β. Γενικὸν Πρόξενον τῆς Ἑλλάδος ἐν Ἁγίῳ Φραγκίσκῳ. Ἀριθ. Ψηφίσματος 104 ἀναγνωσθέντος καὶ ὁμοφώνως γενομένου δεκτοῦ τὴν 25 Μαρτίου 1964. Ὑπογραφὴ JESSE M. UNRUN Πρόεδρος τῆς Συνελεύσεως Ἡ Μεγάλη Σφραγὶς τῆς JAMES D. DRISCOLL Πολιτείας τῆς Καλιφορνίας Πρῶτος Γραμ. τῆς Συν)σεως Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Καλκάνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§7Α. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Γ. Μπακατσέλος (Ὑπουργὸς Ἐργασίας), καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ συντάξεως σχεδίου Κώδικος Ἐργασίας», 2) «περὶ Ὀργανώσεως Ὑπηρεσιῶν παρακολουθήσεως καὶ ἐξυπηρετήσεως τῶν ἐν Γερμανίᾳ ἐργαζομένων Ἑλλήνων» καὶ 3) «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας», διατάξεων. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ράλλης, καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ πολεμιστῶν νομοθεσίας (Α. Ν. 1836)1951 ὡς ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως)». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἐπανακτήσεως παροχῶν ὧν ἀπηγγέλθη στέρησις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 617)1948» καὶ τοῦ ΝΑʹ τοῦ 1948 Ψηφίσματος τῆς Βουλῆς, καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 591) 26.7.1949, 601)15.4.58, 975)23.7.58, 79)25.5.59 καὶ 114)10.8.59 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, περὶ ἀναζυμώσεως οἴνων, παρασκευῆς οἴνων διὰ Γαλλίαν καὶ ἀποστάξεως πλεονασμάτων οἴνων, ὡς καὶ τῶν πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπ’ ἀριθ. 717)4.8.1950 περὶ παραχωρήσεως ὑπὸ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ ποσότητος μέχρι 5.000 τόννων μελάσσης διατεθησομένης πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος προοριζομένου δι’ ἀναμίξεις μετ’ οἴνων καὶ γλεύκους ἐξαχθησομένων εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, 1206)11.7.1955 περὶ ἐγγραφῆς τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου Ἐλέγχου καὶ Ἐποπτείας Φορολογίας Οἰνοπνεύματος εἰς τὸ Ἐθνικὸν Παραγωγικὸν Δάνειον 5% 1954, 140)30.8.60, 181)28.11.60, 145)28.9.61, 159) 21.10.61, 105)19.8.62, 166)15.12.62, 120)27.7.63 καὶ 140)23.8.1963 περὶ ἀποστάξεως κατεχομένων οἴνων ὑπὸ Συνεταιρικῶν Οἰνοποιητικῶν Ὀργανώσεων καὶ τῆς Α. Ε. «ΑΓΡΕΞ» ἢ ἐξαγωγῆς τούτων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὡς καὶ καταβολῆς ἐξόδων μεταφορᾶς τούτων, τῆς ὑπ’ ἀριθ. 85)9.7.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ οἰνοπνευματοποιήσεως τῆς ἐγχωρίας μελάσσης τῶν Ἑλληνικῶν Σακχαρουργείων», 2) «περὶ χορηγήσεως εἰς Οἰνοποιητικὰς Ὀργανώσεις ἐξόδων μεταφορᾶς παραδιδομένων ἑκάστοτε πρὸς ἀπόσταξιν ἢ ἐξαγωγὴν οἴνων διὰ κοινῆς ἀποφάσεως Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν, Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας», 3) «περὶ παρατάσεως, δι’ ἀποφάσεως Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν τοῦ χρόνου ἀποταμιεύσεως οἰνοπνεύματος ἀφορολογήτου προοριζομένου πρὸς ἀνάμιξιν μετ’ οἴνου ἢ γλεύκους ἐξακτέου εἰς ἀλλοδαπήν». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Τρικούπης καὶ Α. Ἀντωνίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Κακαρᾶς, Ι. Διαμαντόπουλος καὶ Τ. Κολοκυθᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Ἀποστολάκος, Ι. Κουτσοχέρας, Ι. Ἀλευρᾶς, Γ. Στεφανόπουλος καὶ Κ. Ἀποσκίτης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Δ. Παπανικολάου, Γ. Πανάγος, Ν. Σκοπούλης καὶ Λ. Κύρκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Πανάγος, Δ. Παπανικολάου καὶ Θ. Παππᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Ἀνερούσης καὶ Γ. Ἡγουμενάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Σ. Ἠλιόπουλος, Θ. Παππᾶς, Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Πανάγος, Ν. Σκοπούλης καὶ Π. Δούκας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ ρυθμίσεως συναφῶν θεμάτων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Τ. Πλεύρης, Ι. Διαμαντόπουλος, Ε. Ἀνερούσης, Γ. Ἡγουμενάκης, Χ. Πιπιλῆς καὶ Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανακτήσεως παροχῶν ὧν ἀπηγγέλθη στέρησις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 617)1948 καὶ τοῦ ΝΑʹ τοῦ 1948 Ψηφίσματος τῆς Βουλῆς». Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Θεοδοσιάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐργατοϋπαλλήλων τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ ἐργοστασίου κλωστοϋφαντουργίας ΥΦΑΝΕΤ, παραπονουμένων διὰ καθυστέρησιν καταβολῆς δεδουλευμένων ἡμερομισθίων ὡς καὶ δώρων Χριστουγέννων καὶ Πάσχα λόγῳ μὴ ὁμαλῆς λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου καὶ οἰκονομικῆς ἀδυναμίας τῆς ἐπιχειρήσεως. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Παρασκευόπουλος, Σ. Ἠλιόπουλος, Π. Πανάγος καὶ Α. Τσιάρας, καταθέτουσιν ὑπομνήματα κατοίκων Κ. Σχολαρίου, Σοχοῦ, Ἀσβεστοχωρίου Θεσσαλονίκης καὶ Φιλιατρῶν, αἰτουμένων ἀπόλυσιν τοῦ συγχωριανοῦ των Ἡρακλέους Κουρμούλη, χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Θεοδοσιάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοικούντων εἰς ἐρειπωμένα οἰκήματα τοῦ συνοικισμοῦ Ἄνω Τούμπας, αἰτουμένων χορήγησιν δανείου αὐτοστεγάσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Πετραλώνων Ὀλυμπίας, αἰτουμένου πίστωσιν διὰ τὴν συνέχισιν ἐργασιῶν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Πετραλώνων Λυνισταίνης. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ὑπόμνημα ἐπιτροπῆς σεισμοπλήκτων 1941 κατοίκων Λαρίσης, αἰτουμένης στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιάρας καὶ Γ. Πανάγος, καταθέτουν ὑπόμνημα καπνοπαραγωγῶν τοῦ χωρίου Πέντε Βρύσες Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων ὅπως τὰ καπνά των πωληθῶσιν εἰς τιμὰς ἱκανοποιητικάς. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τῶν χωρίων Φουρνέ, Ἀλικιανοῦ, Ἀγυιᾶς, Κουφοῦ, Πατελάρι καὶ Μεσκλῶν, αἰτουμένων διευθέτησιν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Κερίτη κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Πετραλώνων Ὀλυμπίας, παραπονουμένου διὰ μελετωμένην διάλυσιν Μ.Ο.Μ.Α. καὶ διακοπὴν ἐργασιῶν κατασκευῆς τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Πετραλώνων Ἀρχαίας Φυγαλείας κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Δ. Ἀντωνιάδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου διδασκάλων Κομοτηνῆς καὶ περιφερείας, αἰτουμένου τὴν δωρεὰν παραχώρησιν ὑπὸ τοῦ Ταμείου ἀνεγέρσεως διδακτηρίων Κομοτηνῆς τοῦ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Βενιζέλου ἀκινήτου κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Δ. Ἀντωνιάδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων τῆς περιοχῆς Κομοτηνῆς βάσει διαταγῶν Ἀρχῶν κατοχῆς, αἰτουμένων τὴν ἐπαναφοράν των διὰ νόμου εἰς τὰς θέσεις των ἢ τὴν συνταξιοδότησίν των. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Λ. Μπουρνιᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν ἀγροτῶν Χίου, αἰτουμένων τὴν μὴ ἀπαλλοτρίωσιν περιοχῆς ἐπιλεγείσης διὰ κατασκευὴν ἀεροδρομίου, τῶν ἀγρῶν οὕτω καταστρεφομένων. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Δελιανῶν, αἰτοῦντος τὴν ἵδρυσιν προγυμνασίου εἰς τὴν Κοινότητα Δελιανῶν Κισσάμου Χανίων. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου Χανίων Κρήτης, αἰτουμένων τὴν δωρεὰν παραχώρησιν τμήματος ἐκ τῶν παρὰ τῇ συνοικίᾳ εὑρισκομένων στρατιωτικῶν οἰκοπέδων πρὸς δημιουργίαν ἀθλητικοῦ συλλόγου «Ἀπόλλων» Χανίων. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Πετραλώνων, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ ἀποπεράτωσιν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Κάτω Φυγαλίας–Πετραλώνων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Ι. Βαλυράκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Κανδάνου, αἰτουμένου προαγωγὴν τῆς Κοινότητος εἰς Δῆμον κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 101127)14.5.64 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων διὰ τὴν δανειοδότησιν τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Λαρίσης μέχρι ποσοῦ δραχμῶν 14.000.000 δι’ ἀνέγερσιν Διοικητηρίου. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 101135)14.5.1964 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὰς Τραπέζας Ἑλλάδος καὶ Ἐθνικὴν Κτηματικὴν διὰ τὴν χορήγησιν στεγαστικῶν δανείων, εἰς τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Ὁλικῆς Ἀναπηρίας ἁπάντων τῶν Ὅπλων καὶ Σωμάτων Πολέμων 1912–1949. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιάρας καὶ Γ. Πανάγος καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων χωρίου Βασιλοῦδι Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ἀπόλυσιν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Θεοδοσιάδης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐργατοϋπαλλήλων Ἀστικῆς Συγκοινωνίας Θεσσαλονίκης, παραπονουμένης κατὰ τοῦ ὀργανισμοῦ (Ο.Α.Σ.Θ.), διότι ἤρχισεν ἀπολύων αὐτοὺς ἀντικαθιστῶν διὰ νέων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου Κρήτης κ. Γ. Ἡγουμενάκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Ἀστράκων Πεδιάδος Νομοῦ Ἡρακλείου, αἰτουμένου διάθεσιν πιστώσεως διὰ τὴν μίσθωσιν αἰθούσης διδασκαλίας, μέχρις ἀνεγέρσεως τῆς ἐλλειπούσης τοιαύτης. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀθαν. Κουρῆ, αἰτουμένου τὴν μὴ ἔγκρισιν τοῦ ὑπὸ τοῦ πολιτευτοῦ τῆς ΕΔΑ Σ. Ζερβοῦ παραχωρηθέντος εἰς τὴν Κοινότητα Λευκίμμης Κερκύρας οἰκοπέδου πρὸς ἀνέγερσιν σχολικοῦ κτιρίου, λόγῳ ἀκαταλληλότητος αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων αἰτουμένων ὅπως ὅλοι οἱ ἀπολυθέντες ὑπάλληλοι ὡς καὶ οἱ ἐξαναγκασθέντες εἰς παραίτησιν, ἐπανέλθουν εἰς τὰς θέσεις των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἡγουμενάκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κρήτης, αἰτουμένου λῆψιν μέτρων προστασίας τῶν ὑπὸ τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας διεξαγομένων ἐπιχειρήσεων. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἡγουμενάκης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν 37ου ΚΤΕΛ Νομοῦ Ἡρακλείου δηλοῦντος ἀδυναμίαν καταβολῆς παρ’ αὐτοῦ, τῆς ὑπὸ τοῦ Διαιτητικοῦ Δικαστηρίου ἀποφασισθείσης αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν προσωπικοῦ κινήσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἡγουμενάκης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Συνδέσμου βομβοπλήκτων Νομοῦ Ἡρακλείου, αἰτουμένου ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν αὐτοῦ καὶ πάντων τῶν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ὑποστάντων ζημίας, συνεπείᾳ τῆς πολεμικῆς περιόδου. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἡγουμενάκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ χωρίου Παναγία–Πεδιάδος Νομοῦ Ἡρακλείου, αἰτουμένου ἐπίλυσιν ζητημάτων ὑδρεύσεως, ἐσωτερικῆς ὁδοποιΐας καὶ ἀρδευτικῶν ἔργων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γρηγορίου Καλάκου κατοίκου Ἀθηνῶν, αἰτουμένου τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος τοῦ χειμάρρου Κωμοπόλεως Βάρδας Ἠλείας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἡγουμενάκης καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἡμερομισθίων Ἐποπτῶν Ἐξυγιάνσεως τοῦ Ὑγειονομικοῦ Κέντρου Ἡρακλείου, αἰτουμένων μισθολογικὴν τακτοποίησιν. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἡγουμενάκης καταθέτει ἀναφορὰν Κοινότητος Ἁγ. Βαρβάρας Νομοῦ Ἡρακλείου αἰτουμένης κατασκευὴν τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως, ἀποπεράτωσιν τοῦ ἀνεγειρομένου κτιρίου πρὸς στέγασιν τοῦ Γυμνασίου κλπ. Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Μ. Θεοδωράκης, καταθέτουν ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πειραιῶς, αἰτουμένου σύστασιν Ἐφετείου ἐν τῇ ἐν λόγῳ πόλει. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει Δελτίον τοῦ Συλλόγου Συνταξιούχων Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος δι’ οὗ αἰτοῦνται ὅπως τὸ Ταμεῖον Συντάξεων ἐπιστρέψῃ ὅσα ἔλαβε πρὸς ἐνίσχυσίν του καὶ ἀπαλλαγῇ τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν βιαίως ἀπομακρυνθέντων ὑπαλλήλων πρὸ τῆς καταλήψεως αὐτῶν ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας, λόγῳ συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἀδιορίστων Θεολόγων καὶ τῶν Φοιτητῶν τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν αἰτουμένων ἐπίλυσιν προβλήματος ἀδιορίστων, εἰσαγωγὴν μαθήματος θρησκευτικῶν ὡς ὑποχρεωτικοῦ εἰς Μέσην Ἐκπαίδευσιν, εἰσαγωγὴν Πατερικῶν κειμένων ὡς ἰδιαιτέρου μαθήματος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης καταθέτει ὑπόμνημα τακτικῶν Ὑπαλλήλων τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων τοῦ Κράτους, αἰτουμένων χαρακτηρισμόν των ὡς Δημοσίων Ὑπαλλήλων, κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων, κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Χανίων, αἰτουμένου μείωσιν τῶν φορολογικῶν συντελεστῶν εἰσοδήματος μέχρι 400.000 δραχμ., αὔξησιν τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου συντηρήσεως τοῦ φορολογουμένου, τῶν προστατευομένων ὑπ’ αὐτοῦ μελῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων, κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν συνταξιούχων τοῦ Τ.Σ.Τ. Νομοῦ Χανίων, αἰτουμένων τροποποίησιν τοῦ σχετικοῦ νόμου διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν χορηγουμένων συντάξεων καὶ τὴν ταχυτέραν συνταξιοδότησιν τῶν ἐξερχομένων τοῦ Ἐπαγγέλματος. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Πετρόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς Προέδρων Κοινοτήτων καὶ Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, Γεωργικῶν Ἑνώσεων καὶ καπνοπαραγωγῶν κατοίκων περιοχῶν Θέρμου Μεσολογγίου, Ἀστακοῦ, Προδρόμου, Χρυσοβίτσης, Παναιτωλίου, Παραβόλας, Γαβαλοῦς, Ἁγ. Γεωργίου, Ματαράγκας καὶ Βασιλοπούλου, αἰτουμένων πώλησιν καπνῶν εἰς τιμὰς ἱκανοποιητικὰς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Νομαρχίας Ἠλείας, αἰτουμένων οἰκονομικὴν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν, κ. Ι. Τσιριμῶκος, καταθέτει ἀναφορὰν ἀντιπροσώπων διδασκάλων διαγωνισθέντων πρὸς κατάληψιν θέσεων Ἐπιθεωρητῶν Στοιχειώδους Ἐκαιδεύσεως, αἰτουμένων ἔκδοσιν ἀποτελεσμάτων διαγωνισμοῦ 14ης Ὀκτωβρίου 1963. Ὁ βουλευτὴς Χανίων, κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων Ἐθνικῆς Τραπέζης Νομοῦ Χανίων βάσει νόμου 2510)1953, αἰτουμένων τὴν κατάργησιν τούτου ἢ τὴν συνταξιοδοτικήν των ἀποκατάστασιν. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Ε. Ἀνερούσης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ ἐργατικοῦ Κέντρου Κυκλάδων, αἰτουμένου διορισμὸν Μητροπολίτου εἰς τὴν Μητρόπολιν Σύρου. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἡγουμενάκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἡρακλείου, αἰτουμένου τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τοῦ ἐν λόγῳ Νομοῦ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων, κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ροδοβανίου Σελίνου Χανίων Κρήτης, αἰτουμένου ἵδρυσιν Προγυμνασίου εἰς τὴν ἕδραν τῆς Κοινότητος Ροδοβάνι. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Κ. Πετρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Μεσολογγίου αἰτουμένου δικαίαν κατανομὴν τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος διὰ τῆς προστασίας τῆς ἐργασίας καὶ τῆς Ἐθνικῆς παραγωγῆς, σύντομον ἀνέγερσιν κτιρίου τοῦ ἐργατικοῦ Κέντρου Μεσολογγίου διὰ τῆς ἐγκρίσεως πιστώσεως ἐξ ἑπτακοσίων χιλιάδων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Τ. Κωστῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου Στυλίδος, αἰτουμένου ὅπως γίνουν δεκταὶ αἰτήσεις τοῦ Σωματείου φορτοεκφορτωτῶν Ξηρᾶς «περὶ ἄρσεως ἀπαγορευτικῆς διατάξεως μεταφορᾶς ὑγρῶν καυσίμων διὰ τῶν Σ.Ε.Κ.». Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς κ. Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Μ. Θεοδωράκης, καταθέτουν ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πειραιῶς, αἰτουμένου τὴν ἵδρυσιν ἰδίου Νομοῦ Πειραιῶς καὶ Νήσων. Ὁ βουλευτὴς Ξάνθης κ. Κ. Πιαλόγλου, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ καθυστέρησιν κατασκευῆς ὁδοῦ Θερμῶν Μεσούσης κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Τσιάρας, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν κατοίκων περιοχῆς τῆς Κοινότητος Συκιᾶς Χαλκιδικῆς, αἰτουμένων ματαίωσιν ἀγοραπωλησίας παραλιακῆς ἐκτάσεως ἀνηκούσης εἰς τὴν Μονὴν Ἁγ. Παύλου τῆς ὡς ἄνω περιοχῆς καὶ παραχώρησιν ταύτης εἰς ἀκτήμονας. Ὁ βουλευτὴς Χανίων, κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Συν)σμοῦ Ἁγίας Μαρίνας Χανίων Κρήτης, αἰτουμένου ὅπως ὁ ἀρδευτικὸς χάνδαξ πρὸς ἄρδευσιν τῆς περιοχῆς συνεχισθῇ καὶ ἀποπερατωθῇ μὲ τὰς αὐτὰς ὡς ἀρχικῶς, διαστάσεις, χωρητικότητα κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων, κ. Ι. Βαλυράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν τελειοφοίτων τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς Κρήτης, αἰτουμένων τὸ δικαίωμα τῆς συμμετοχῆς εἰς τὰς ἐξετάσεις διὰ τὴν ἀπόκτησιν Ἀκαδημαϊκοῦ Ἀπολυτηρίου ὡς τοῦτο προβλέπεται καὶ διὰ τοὺς μαθητὰς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Γεωπόνων Ἠλείας, αἰτουμένων ἔνταξίν των εἰς καταρτιζόμενον μισθολόγιον τεχνικῶν ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Σεισμοπλήκτων 1941 κατοίκων Λαρίσης, αἰτουμένων στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Καθὼς ἐνθυμεῖται τὸ Σῶμα, ἡ τελευταία συνεδρίασις ἐλύθη ἐλλείψει ἀπαρτίας, ὑποβληθείσης αἰτήσεως περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως ἐκ μέρους τῶν κ.κ. Σταυροπούλου, Ἀνερούση, Γραφάκου, Βενέτη, Κ. Παπαδοπούλου, Κωνσταντινίδη, Ἰορδάνογλου, Κοντούλη, Πιπιλῆ, Δαμιανοῦ, Γρίβα, Μιχαηλίδη, Παπαληγούρα. Ἐφ’ ὅσον παρατηρῶ ἤδη ὅτι δὲν εἶναι παρόντες 10 ἐκ τῶν ὑπογραψάντων βουλευτῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ πρότασις νὰ εἰσαχθῇ. Ἐπὶ πλέον θὰ ἤθελα νὰ εἴπω εἰς τὸ Σῶμα καὶ τοῦτο. Ὅτι ἡ πρότασις δὲν εἶναι νομότυπος καὶ δὲν δύναται νὰ εἰσαχθῇ, διότι πρότασις γενικεύσεως συζητήσεως ἐπὶ ἐπερωτήσεως διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων—ποὺ εἶναι ζήτημα προσωπικὸν τοῦ αἰτοῦντος τὴν κατάθεσιν ἐγγράφου καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ— δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή. Ἐκτὸς τούτου, οἱ κ.κ. Μιχαηλίδης, Σταυρόπουλος, Ἐφραιμίδης, ἔχουν καταθέσει διὰ τὸ καπνικὸν τὰς ὑπ’ ἀριθ. 14, 17, 24 ἐπερωτήσεις καὶ συνεπῶς ὑπάρχουν ἐπερωτήσεις ἀφορῶσαι κατ’ οὐσίαν τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ συζητηθοῦν καὶ νὰ γίνῃ ἐπ’ αὐτῶν πρότασις γενικεύσεως τῆς συζητήσεως καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Παρακαλῶ, ἐπειδὴ ἀδικαιολογήτως ἐδημιουργήθη σάλος ἄνευ λόγου, νὰ θελήσετε νὰ διοχετεύσωμεν τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος ἐντὸς τῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα θέτει ὁ Κανονισμός, διὰ νὰ μὴ δημιουργῆται θόρυβος καὶ ἀταξία ποὺ δὲν συντείνουν εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ Κοινοβουλίου. Θὰ παρακαλέσω νὰ προχωρήσωμεν.

§9Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Σταυρόπουλε.

§11Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζήτησα μετ’ ἄλλων συναδέλφων τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως. Οὐδεμία σημασίαν ἔχει τὸ γεγονὸς ὅτι ἅπαντες οἱ ἐν λόγῳ συνάδελφοι δὲν εἶναι τὴν στιγμὴν αὐτὴν παρόντες. Ἦσαν πάντως παρόντες—καὶ τοῦτο ἀπαιτεῖ ὁ Κανονισμὸς—κατὰ τὴν ἡμέραν ὑποβολῆς τῆς προτάσεώς μας αὐτῆς, ὅτε καὶ τὸ Προεδρεῖον εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ διαπιστώσῃ τοῦτο. Ἐξ ἄλλου βάσει τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς οὐδόλως ἀπαγορεύεται ἡ γενίκευσις ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐπερωτήσεως. Θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ ὑποδείξητε, ἐὰν διαφωνῆτε πρὸς αὐτὴν τὴν ἄποψιν, τὴν σχετικὴν διάταξιν ἡ ὁποία συνηγορεῖ μὲ τὰς ἰδικάς σας ἀπόψεις. Τὸ καπνικὸν θέμα ἐπιβάλλεται νὰ συζητηθῇ διὰ λόγους γενικωτέρου συμφέροντος, ἀλλὰ καὶ ἐπειγούσης ἀνάγκης ἐν ἐκτάσει καὶ τὸ ταχύτερον.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς Κανονισμοῦ, κ. συνάδελφε. Εἰσήλθατε εἰς τὴν οὐσίαν τῆς προτάσεως.

§13Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ διεκόψατε ἀκριβῶς εἰς τὸν ἐπίλογον. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι διαφωνεῖτε πρὸς τὸν ἐπίλογον αὐτόν. Τὸ καπνικὸν ὡς θέμα ὑψίστης σημασίας εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητηθῇ ἀμέσως.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀλαβᾶνος, ἔχει τὸν λόγον.

§15Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ὑπεβλήθη ἀπὸ μέρους 10 συναδέλφων αἴτησις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Τὸ Προεδρεῖον διαπιστῶσαν ὅτι κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην δὲν ὑφίστατο ἀπαρτία ἔλυσε τὴν συνεδρίασιν πρὶν ἢ προβῇ εἰς διαπίστωσιν τῆς παρουσίας τῶν ὑπογραψάντων τὴν αἴτησιν. Κατὰ συνέπειαν, ἐφ’ ὅσον σήμερον ἀπουσιάζουν πολλοὶ τῶν ὑπογραψάντων συναδέλφων καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ ἡ αἴτησις, φρονῶ δὲ ὅτι τοῦτο ἐρείδεται ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ. Πέραν τούτου ὁ συνάδελφος κ. Σταμάτης εἶχε καταθέσει αἴτησιν διὰ κατάθεσιν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δὲν κατετέθησαν. Οὕτω συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 50 τοῦ Κανονισμοῦ προέβη εἰς ἐπερώτησιν. Κατὰ καμμίαν νομολογίαν τοῦ Σώματος εἰς τὰς τοιαύτας περιπτώσεις ἡ συζήτησις περιορίζεται εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν λόγων μὴ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων καὶ δὲν ἐπεκτείνεται ἐπὶ τῆς οὐσίας. Τούτου δεδομένου δὲν δύναται νὰ νοηθῇ γενίκευσις τῆς συζητήσεως. Ἐξ ἄλλου θὰ ἐνετρέπετο —καὶ τὸ ἀντίθετον ἐγένετο δεκτόν— ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 51 τοὐτέστιν δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς πρόταξις.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω καὶ προηγουμένως, θὰ ἦτο δυνατὸν διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς νὰ ἀποδειχθῇ ἡ ὀρθότης τῆς ἀπόψεως τοῦ Προεδρείου. Ἄλλως ἡ συζήτησις ἐπὶ μὴ καταθέσεως ἐγγράφων, ἡ ὁποία προτάσσεται βάσει τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γενικευθῇ. Ἂν τοῦτο ἐφηρμόζετο τότε οὐδεμία ἄλλη ἐπερώτησις οὐσίας θὰ συνεζητεῖτο ποτέ. Ὁ κάθε βουλευτής, ὅπως γίνεται συχνάκις, ζητεῖ κατάθεσιν ἐγγράφων. Ἀλλ’ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι πᾶσα αἴτησις καταθέσεως ἐγγράφων μὴ ἱκανοποιουμένη, δύναται, ὄχι μόνον νὰ προταχθῇ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων, ἀλλὰ καὶ νὰ προκαλέσῃ γενίκευσιν τῆς συζητήσεως, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν ποτὲ ἐπερώτησιν οὐσίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε σειρὰν νὰ τηρήσωμεν ἐπερωτήσεων, οὔτε κἂν τὰς ἐπειγούσας νὰ προτάξωμεν. Δι’ αὐτό, θὰ παρεκάλουν πολὺ νὰ μὴ ἐπιμείνετε. Καὶ διὰ νὰ μὴ χρονοτριβῶμεν, ὅπως ἐχρονοτριβήσαμεν ματαίως, χωρὶς κἂν ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος νὰ ἀκουσθοῦν ἄνευ ταραχῆς καὶ ἄνευ ὀργῆς τὰ ἐπιχειρήματα καὶ αἱ διαπιστώσεις ὅλων, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐρωτήσω τὸ Σῶμα, ἐὰν δέχεται ἢ ὄχι τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως.

§17Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δυνατὸν ποτέ, μία ἐρώτησις, ἡ ὁποία μετατρέπεται εἰς ἐπερώτησιν, διὰ μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων, καὶ τῆς ὁποίας, κατὰ τὴν παγίαν νομολογίαν τοῦ Σώματος, τὸ περιεχόμενον καὶ τὸ ἀντικείμενον εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ γεγονός, διατί δὲν κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα, εἶναι δυνατόν, ὕστερα ἀπὸ τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον ἔχει, διότι ἠμπορεῖ δι’ οἱονδήποτε ἔγγραφον καὶ διὰ μίαν ὑπόθεσιν δευτερεύουσαν, ἐνδεχομένως, νὰ προταχθῇ, νὰ γίνῃ γενίκευσις; Εἶναι σαφές, ὅτι ὑπάρχει μία νομολογία ἑνὸς αἰῶνος. Ἐπομένως, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα περὶ γενικεύσεως ἢ μή.

§18Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε. Εἴπατε τὴν γνώμην σας.

§20Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγένετο...

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐπιμένετε, κ. συνάδελφε. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως...

§22Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ψηφοφορίαν, κ. Πρόεδρε. Δὲν θὰ τὸ κρίνετε, σεῖς, ἡ Βουλὴ θὰ κρίνῃ.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταπονῆτε οὕτω τὴν Βουλήν. Καθήσατε, παρακαλῶ.

§24Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Εἰς ἔντονον ὕφος). Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. Πρόεδρε, νὰ παρερμηνεύετε τὸν Κανονισμόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠρεμήσατε, κ. Σταυρόπουλε. Διατί ἐπιμένετε, ἀφοῦ εἴπατε τὴν γνώμην σας;

§26Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἔκαμα μίαν παραχώρησιν, διὰ νὰ λυθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ θέμα. Νομοτύπως, δὲν ἦτο ὀρθὴ ἡ πρότασις.

§28Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, μόνον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§30Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐὰν ἐπιθυμία τοῦ Προεδρείου εἶναι ἡ μὴ συζήτησις τοῦ καπνικοῦ διὰ δικονομικοὺς λόγους, διὰ δῆθεν ἐπιτάχυνσιν τῆς συζητήσεως καὶ ἡ οἰκονομία χρόνου δι’ ἄλλας συζητήσεις, ἂς λεχθῇ ἐννόμως καὶ εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀλλὰ ἡ οὐσία εἶναι, ὅτι τὸ συζητούμενον θέμα, τὸ καπνικόν, εἶναι θέμα μέγα καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ πνιγῇ ἡ φωνὴ 1 ἑκατομμυρίου καπνοπαραγωγῶν, ἀπὸ ἀμφισβητούμενες δικονομικὲς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Λυποῦμαι πάρα πολύ, ἀλλὰ δὲν θὰ σᾶς ἐπιτρέψω νὰ συνεχίσετε. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ προσέξητε καὶ τὸ Προεδρεῖον. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἐπακολουθοῦν 4 ἐπερωτήσεις οὐσίας ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Ἔχετε δικαίωμα νὰ ζητήσητε τὴν πρόταξιν. Διατί θέλετε παρατύπως νὰ συνεχισθῇ ἡ παράνομος συζήτησις, ἐνῷ ἔχομεν τὴν εὐχέρειαν νὰ συζητήσωμεν νομοτύπως; Εἶναι ἀναγεγραμμέναι 4 ἐπερωτήσεις ἐπὶ τῆς οὐσίας. Διατί καταπονεῖτε τὴν Βουλήν; Διατί δημιουργεῖτε αὐτὴν τήν, εἰς βάρος τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῆς ὁμαλότητος τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος ἀταξίαν; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσω τὸν λόγον εἰς οὐδένα. Ὑποβάλατε πρότασιν προτάξεως ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῆς οὐσίας. Οὕτω, θὰ εἴμεθα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ, ἐντὸς τῆς νομοτύπου διαδικασίας ποὺ ἀκολουθεῖται εἰς τὸ Σῶμα. Καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν θέλετε νὰ ὑποστηρίξετε τὴν οὐσίαν αὐτῶν ποὺ ὑποστηρίζετε. Προκαλεῖτε μίαν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν ξέρετε, ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ κάμετε, καὶ παρεμποδίζετε τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων. Τὰ δικαιώματά σας εἶναι ἀκέραια. Κανεὶς δὲν σᾶς τὰ στερεῖ. Πάντοτε, ὅμως, ἐντὸς τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ.

§32Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε;

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε. Ὡμιλήσατε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§34Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, παριστάμεθα εἰς τὸ θέαμα νὰ ἐγείρωνται τινὲς τῶν κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι νὰ ζητῶσι κατ’ ἐπανάληψιν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ μὲ τὸ πρόσχημα τῆς διατυπώσεως γνωμῶν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἀπασχολοῦν τὴν Βουλὴν ἐπὶ μακρόν, μὴ καθισταμένης, οὕτω, δυνατῆς... (Φωναί, καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κωδωνοκρουσίαι).

§35Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὄρθιος ἀπὸ τῆς θέσεώς του, ὁμιλεῖ, ἐν μέσῳ τοῦ θορύβου, μὴ ἀκουόμενος).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ.κ. συνάδελφοι, ἡσυχίαν. Καθήσατε εἰς τὰς θέσεις σας.

§37Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Συνήθως, τὸ ὕψος τοῦ τόνου τῶν κραυγῶν εἶναι ἀντιστρόφως ἀνάλογον πρὸς τὴν ποιότητα τοῦ περιεχομένου τῶν λόγων. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ μόνην τὴν εὐκαιρίαν μιᾶς συζητήσεως, ἐδόθη τὸ δικαίωμα νὰ συζητηθῇ τὸ καπνικὸν ἐν τῇ οὐσίᾳ του ἐπὶ πολλὰς ὥρας. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§38ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Διακόπτει, μὴ ἀκουόμενος).

§39Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Δὲν σᾶς διέκοψεν κανείς, ὅταν ὡμιλήσατε. Καὶ ζητοῦμεν νὰ ἔχωμεν ἐκ μέρους σας, τοὐλάχιστον, τὴν τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἐπιτρέπεται καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατυπώνῃ τὴν γνώμην της. Ἐσεῖς, οἱ τόσον πολὺ κοπτόμενοι ὑπὲρ τοῦ Κανονισμοῦ, σεβασθῆτε τον, τοὐλάχιστον, οἱ ἴδιοι, οἱ ὁμιλοῦντες ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐπὶ ὥρας ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι ἐγγεγραμμέναι τρεῖς ἄλλαι ἐπερωτήσεις ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσητε τὴν γενίκευσιν τῶν ἄλλων αὐτῶν ἐπερωτήσεων. Διατί θὰ γενικευθῇ ἡ ἐπερώτησις ποὺ ἀφορᾷ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων; Ἂς ἀφήσωμεν κατὰ μέρος τοὺς τύπους, καὶ ἂς κυττάξωμεν τὴν οὐσίαν. Θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄλλων ἐπερωτήσεων καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρὰ μιᾶς συζητήσεως, ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ, πάλιν θὰ ὁμιλήσητε ὅλοι.

§40Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ ἀξιότιμος καὶ ἰδιαιτέρως ἀγαπητός μου, κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἐπεκαλέσθη τὸν Κανονισμὸν καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω, ὅτι βασικὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτα ὁ αἰτῶν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ὕστερα πᾶς τις ἄλλος. Μὴ κάμνετε, λοιπόν, παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Ὑπουργέ, διότι μοῦ θυμίζετε τὴν τακτικὴν τοῦ Προεδρείου......

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ὁμιλεῖτε, κ. συνάδελφε. Καὶ δὲν ὁμιλεῖτε, διότι αἰτιᾶσθε τὸ Προεδρεῖον λέγοντας, ὅτι κακῶς ἔδωσα τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Μὰ τοῦτο, ἀποτελεῖ βασικὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§42Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, 15 χρόνια σᾶς παρακολουθῶ εἰς τὴν Βουλήν. Εἴσαστε ἐκ τῶν ὀλίγων, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν οἰκονομίαν λόγου εἰς τὴν Βουλήν. Ἀφ’ ἧς ὅμως κατελάβατε τὴν προεδρικὴν θέσιν, τὰ πράγματα ἀντεστράφησαν ἐξ ὁλοκλήρου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μιχαηλίδη, ἐξεφύγατε πάλιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§44Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὑμεῖς δὲν εἴχατε παραβῆ ρητὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ὁποῖον συνεχῶς ἐπικαλεῖσθε, ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἶχε προκληθῆ ἡ συζήτησις αὐτὴ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ αἱ μεταξὺ τῶν βουλευτῶν ἀντεγκλήσεις. Ἑρμηνεία εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ μόνον ἐπὶ τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζουν κἄποιαν ἀσάφειαν. Ἐπὶ τῶν σαφῶν ὅμως διατάξεων ἑρμηνεία δὲν χωρεῖ. Σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ μοῦ εἴχατε δώσει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου τῆς ἀφορώσης τὸν καπνόν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς οὐδεμίαν ἀπάντησιν μοῦ ἔδωσεν ἐντὸς τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ 6 ἡμερῶν, ἕνεκα δὲ τούτου μετέτρεψα τὴν ἐρώτησίν μου ταύτην εἰς ἐπερώτησιν. Ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἐπερωτήσεις βουλευτῶν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων ἢ τὴν παράλειψιν παροχῆς πληροφοριῶν ὑπὸ Ὑπουργῶν ἐντὸς 6 ἡμερῶν, συζητοῦνται ὡς πρῶτον θέμα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως κατὰ τὴν πρώτην μετὰ τὴν ὑποβολήν των συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου». Τὸ ἄρθρον 46, τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε, κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν ἰδικήν μου περίπτωσιν δὲν ἔχει ἐφαρμογήν. Ἐγὼ τὴν σχετικὴν ἐρώτησίν μου, τὴν μετέτρεψα εἰς ἐπερώτησιν, ἀφοῦ παρῆλθον ἄνευ παροχῆς πληροφοριῶν πολλὰ 8ήμερα. Διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ταύτης ἐζήτουν νὰ μοῦ δοθοῦν ὡρισμέναι πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις δὲν μοῦ ἔδωσε. Κατόπιν τούτου, θὰ ἔπρεπε τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην νὰ τὴν ἐγγράψητε κατὰ προτίμησιν διὰ νὰ συζητηθῇ συμφώνως πρὸς τὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα. Πάντα ταῦτα, κ. Πρόεδρε, τὰ παρελείψατε ἑρμηνεύοντας τὸν Κανονισμὸν κατ’ αὐθαίρετον τρόπον. Ποῦ στηρίζετε τὴν γνώμην σας;

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διάταξις, κ. βουλευτά, εἶναι σαφής. Οὐδέποτε προτάσσεται ἐπερώτησις διὰ μὴ παροχὴν πληροφοριῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Μόνον ἐὰν ζητοῦνται ἔγγραφα καὶ δὲν κατετέθησαν, μόνον τότε προτάσσεται ἡ ἐπερώτησις δυνάμει τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§46Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Αὐτό, κ. Πρόεδρε, τὸ λέτε σεῖς. Δὲν προκύπτει ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ Κανονισμὸς περιλαμβάνει τελείως ἀντίθετον διάταξιν, τῆς ὁποίας μάλιστα ἔκαμα χρῆσιν μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1956, ὁπότε μετετράπη ἐρώτησίς μου, ἀφορῶσα τὸν τρόπον λειτουργίας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἰς ἐπερώτησιν, τῆς ὁποίας ἡ συζήτησις ἐπροτιμήθη, βάσει τοῦ ἄρθρου 51 παράγραφος 2 τοῦ Κανονισμοῦ. Προφανές, ὅμως, εἶναι, ὅτι ἑρμηνεύετε τὸν Κανονισμόν, ὡς τὸν ἑρμηνεύετε, διότι ἐπιθυμεῖτε καὶ ὑμεῖς καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποφύγετε τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Θὰ ἦτο ὀρθότερον, ὅμως, νὰ δηλώσετε εὐθέως τοῦτο, ἀντὶ νὰ ἑρμηνεύετε ἐσφαλμένως τὸν Κανονισμὸν καὶ νὰ προκαλῆτε ὅλας αὐτὰς τὰς συζητήσεις.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, καὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ ἀποφύγουν τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, ἀλλὰ τοὐναντίον συμβάλλουν μὲ πάντα τρόπον διὰ τὴν καλυτέραν καὶ ἀνετωτέραν διεξαγωγὴν αὐτοῦ. Ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι εἰς τὴν πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, περιλαμβάνεται ἡ διάταξις, καθ’ ἣν θὰ παρέχεται ἡ δυνατότης νὰ συζητοῦνται ἐρωτήσεις ἐπὶ μακρότερον χρόνον. Παρὰ ταῦτα, σεῖς ἐπιμένετε εἰς τὴν γνώμην σας. Τὸ Προεδρεῖον, ὅμως, ἔχει ἄλλην γνώμην. Δυστυχῶς, δὲν δύναμαι νὰ σᾶς πείσω. Ἐκεῖνο, ποὺ ἐπιβάλλεται μετὰ ταῦτα νὰ κάμω εἶναι νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐὰν ἐπιθυμῇ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀφορώσης τὸν καπνὸν ἢ ὄχι. Παρακαλῶ, λοιπόν, ὅσοι ἐκ τῶν βουλευτῶν δὲν ἐπιθυμοῦν τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης νὰ ἐγερθοῦν. (Ἠγέρθησαν οἱ περισσότεροι). Ἠγέρθησαν οἱ περισσότεροι, καὶ συνεπῶς, ἡ πρότασις ἀπορρίπτεται.

§48Κ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβάλλομεν, μόλις, μετ’ ἄλλων συναδέλφων, μίαν πρότασιν, ἀναφερομένην εἰς τὴν πρόταξιν τῶν ἐπερωτήσεων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ καπνικόν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ τὴν ἀνακοινώσω πρῶτα καὶ θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον. Κύριοι βουλευταί, ὑπὸ τοῦ προβλεπομένου ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ἀριθμοῦ βουλευτῶν ὑπεβλήθη πρότασις, καθ’ ἣν αἰτεῖται ἡ πρόταξις τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ. Ἡ πρότασις ἔχει ὡς ἑξῆς: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐνταῦθα Συμφώνως τῷ Κανονισμῷ τῆς Βουλῆς, ζητοῦμεν τὴν πρόταξιν τῆς ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ συζητήσεως καὶ τῶν ἐγγεγραμμένων ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ἐπερωτήσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Μαΐου 1964 Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Α. Γεροκωστόπουλος, Κ. Τρικούπης, Κ. Ἀποσκίτης, Κ. Βενέτης, Ι. Προκοπίδης, Ἀθ. Τσαλδάρης, Δ. Ἰωάννου, Τρ. Μιχαηλίδης, Γ. Γραφάκος, Δ. Λαντζούνης, Χρ. Πιπιλῆς, Κ. Δαμιανός, Δ. Βρανόπουλος.

§50Κ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Πρὸς διευκόλυνσίν σας καὶ ἐπειδὴ εἴδομεν, ὅτι βάσει τῆς ὑφισταμένης προτάσεως καὶ λόγῳ τῶν προκυπτουσῶν ἀμφιβολιῶν, θὰ ἦτο δύσκολον νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀφορώσης τὸν καπνόν, ὑπεβάλομεν τὴν ὑπὸ κρίσιν νέαν καὶ ἀπολύτως σύμφωνον πρὸς τὸν Κανονισμὸν πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦμεν τὴν πρόταξιν τῶν ἐπερωτήσεων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ καπνικὸν θέμα. Πρόκειται περὶ τεσσάρων μόνον ἐπερωτήσεων, ἡ συζήτησις τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἀπασχολήσῃ ἐπὶ μακρὸν τὸ Σῶμα. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ θέματος φλέγοντος καὶ ἀπολύτως ἐπικαίρου, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἕνα μεγάλο τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν τὴν ἄμεσον συζήτησίν του, οὕτως ὥστε καὶ τὸ Σῶμα νὰ διαφωτίσωμεν, ἀλλὰ καὶ νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ εὐκαιρία νὰ διατυπώσῃ μὲ ἄνεσιν τὰς ἀπόψεις της ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπεβάλομεν τὴν ὑπὸ κρίσιν πρότασιν καὶ ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ σταθμίσῃ τὰς εὐθύνας της καὶ νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ἐκ μέρους καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων νὰ θέσω ἐνώπιόν σας.

§51Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ Ε.Ρ.Ε., κ. Πρόεδρε, ἀφοῦ διὰ τῆς μεθόδου τῆς μὴ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων ἐπέτυχε νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν πρῶτον τὸ καπνικὸν θέμα, ἐπιχειρεῖ ἤδη νὰ διαιωνίσῃ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ συνεπῶς νὰ ἀποτρέψῃ τὸν ἔλεγχον ἐπὶ ἄλλων θεμάτων. Βεβαίως, τὸ καπνικὸν θέμα εἶναι σοβαρὸν καὶ συγκινεῖ ἕνα μέγα τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ. Δὲν πρέπει ὅμως διὰ τὴν συζήτησιν ἑνὸς θέματος, ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶναι τοῦτο σπουδαῖον, νὰ παραλύσῃ ὁ ἔλεγχος καὶ νὰ μὴ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἐλέγξωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ δι’ ἄλλα θέματα. Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις, ἡ ὁποία, βεβαίως, θὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως κατὰ παγίαν τακτικήν, θὰ παρεκάλουν νὰ ὁρίσωμεν διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ τρεῖς τὸ πολὺ συνεδριάσεις. Ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν δεχόμεθα καὶ ἡμεῖς τὴν πρότασιν. Ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ αὐτὸς ὁ περιορισμός, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῶμεν ἐπὶ πολλοὺς μῆνας καὶ νὰ παραλύσῃ οὕτω ὁ ἔλεγχος. Βέβαια, τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι σοβαρόν, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ὑπομνησθῇ, ὅτι οἱ σήμερον κοπτόμενοι διὰ τοὺς καπνοπαραγωγούς, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον ἐξυπηρετήσει αὐτοὺς καὶ τὰ συμφέροντά των κατὰ τὴν 8ετίαν ποὺ ἦσαν Κυβέρνησις.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρόταξιν τῆς συζητήσεως τῶν 4 ἐπερωτήσεων τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ καπνικὸν θέμα, νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι). Ἠγέρθησαν οἱ ὀλιγώτεροι καὶ συνεπῶς ἡ πρότασις ἀπερρίφθη.

§53Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Δυστυχῶς, κ. Πρόεδρε, διαπιστοῦται, ὅτι ἡ κυβερνητικὴ παράταξις, συνεργαζομένη ἐπὶ τοῦ προκειμένου μὲ τὴν Ε.Δ.Α., ἐματαίωσε τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων τούτων, τῶν ἀφορωσῶν τὸν καπνόν, θέμα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν ζωὴν καὶ τὸν μόχθον χιλιάδων ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐπερωτήσεως ἀναβάλλεται, διότι ἀπουσιάζει ὁ ἐπερωτώμενος Ὑπουργός. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Λ. Κύρκος ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἐγκατάστασιν ὑλικοῦ Πολάρις ἐν Ἑλλάδι.

§55Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐν μέσῳ ἐκνευριστικῆς ἀτμοσφαίρας, ἔρχεται πρὸς συζήτησιν ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὄχι μόνον τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Θὰ παρεκάλουν νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα αὐτό, μὲ ἠρεμίαν, διὰ νὰ διαφωτισθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τὰς διαστάσεις τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ διὰ τὴν πολιτικὴν ποὺ πρέπει νὰ υἱοθετηθῇ. Πρόκειται περὶ τῆς ἐγκαταστάσεως πυρηνικῶν βάσεων εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γῆν καὶ τῆς συγκαταθέσεως τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εἰς τὰς Ἑλληνικὰς θαλάσσας κινοῦνται ὑποβρύχια ἐφωδιασμένα μὲ πυρηνικὰ ὅπλα τύπου Πόλαρις. Ὅπως γνωρίζετε, τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι διεθνές. Ἀκόμη καὶ μεταξὺ τῶν ἑταίρων τοῦ ΝΑΤΟ ὑπῆρξαν ἀντιδικίαι. Ὅπως γνωρίζετε, πολλοὶ σύμμαχοι ἠρνήθησαν νὰ συμμετάσχουν εἰς μίαν πολυεθνικὴν δύναμιν τοῦ ΝΑΤΟ. Πρὸ μηνῶν, ἐκ τοῦ Τύπου ἐπληροφορήθημεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐδέχθη τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἐγκαταστάσεως πυραυλικοῦ κέντρου εἰς τὴν Κρήτην καὶ ἀκόμη, ὅτι ἐπετρέψαμεν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς θαλάσσας νὰ κινοῦνται ὑποβρύχια ἐφωδιασμένα μὲ πυρηνικὰ ὅπλα Πολάρις. Ἔκτοτε, ἐμεσολάβησαν νέαι ἐξελίξεις. Ὅπως γνωρίζετε, κ.κ. βουλευταί, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἀλγερίας, ὑποστηρίζεται ἡ πρωτοβουλία τῆς συγκλήσεως συσκέψεως, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μετέχουν καὶ Κυβερνήσεις ἀκόμη, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητηθῇ τὸ θέμα καὶ θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν ἀποπυρηνοποίησιν τῆς Μεσογείου, αὐτοῦ τοῦ λίκνου τοῦ ἀρχαίου πολιτισμοῦ. Ἡ σημασία τοῦ θέματος ὑπεγραμμίσθη κατὰ τὴν πρόσφατον ἐπίσκεψιν τοῦ Σοβιετικοῦ Πρωθυπουργοῦ κ. Χρουστσὼφ εἰς Αἴγυπτον, ὁ ὁποῖος προειδοποίησε διὰ τοὺς τρομεροὺς κινδύνους ποὺ θὰ δημιουργοῦσε ἡ παρουσία θερμοπυρηνικῶν ὅπλων στὴν Μεσόγειον. Μία ἄλλη ἐξέλιξις ἦτο ἡ στάσις τοῦ 6ου Ἀμερικανικοῦ Στόλου κατὰ τὴν τελευταίαν κρίσιν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ. Ἡ στάσις τοῦ 6ου Ἀμερικανικοῦ Στόλου ἔθεσε τὸ ἐρώτημα εἰς τὸν λαόν μας, ἐναντίον τίνων στρέφονται τὰ πυρηνικὰ ὅπλα καὶ οἱ πύραυλοι Πολάρις; Ἡ ἀπάντησις ποὺ ἐδόθη εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν εἶναι, ὅτι τὰ πυρηνικὰ ὅπλα τοῦ 6ου Ἀμερικανικοῦ Στόλου, στρέφονται ἐναντίον τῶν σοσιαλιστικῶν χωρῶν καὶ τῶν ἀπελευθερωτικῶν κινημάτων τῆς περιοχῆς, ἕνα τῶν ὁποίων εἶναι τὸ ἐθνικοαπελευθερωτικὸν κίνημα τῆς Κύπρου. Κορυφαῖο, τέλος, γεγονὸς ὑπῆρξεν ἡ Μαραθώνιος πορεία ποὺ ἐξέφρασε κατὰ τόσο ἐπιβλητικό, πολιτισμένο καὶ μαχητικὸ τρόπο τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ μας, τῶν ἀνθρώπων καλῆς θελήσεως, ὅλων τῶν τάξεων, νὰ ἀσκηθῇ συγκεκριμένη πολιτικὴ εἰρήνης, ἀποδεσμεύσεως ἀπὸ πυρηνικὰς ἐμπλοκὰς καὶ γενικοῦ ἀφοπλισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ, πίσω ἀπὸ τὴν πλάτη τοῦ λαοῦ μας, ἀνέλαβε βαρυτάτας δεσμεύσεις πρὸς σύμμαχον χώραν. Οὐδέποτε ἔφερεν εἰς τὴν δημοσιότητα τὴν ἀνάληψιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ἠκολούθησε τακτικὴν ψευδωνύμου. Ἐν τέλει, μετὰ τὴν ἐξέγερσιν τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ, καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐβάπτισε τὸ κέντρον τῶν πυρηνικῶν ἐξοπλισμῶν εἰς Κρήτην, εἰς «ἐκπαιδευτικὸν κέντρον». Πρῶτον, διὰ τοῦτο, αἴτημα τῆς ΕΔΑ εἶναι ὅπως χυθῇ πλῆρες φῶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, δὲν πρέπει νὰ συσχετίσῃ τὸ θέμα αὐτὸ μὲ τὸ ἀπόρρητον γύρω ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν. Ἡ ἀφετηρία τοῦ θέματος αὐτοῦ ἄρχεται ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1953, ὅτε ὑπεγράφη ἡ συμφωνία καὶ παρεχωρήθη τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς νὰ ἐγκαθιστοῦν βάσεις καὶ νὰ χρησιμοποιοῦν τὸν Ἑλληνικὸν χῶρον ἐλευθέρως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ πρᾶξις ἐκείνη ἀπετέλεσε τὴν ἀφετηρίαν τῆς πολιτικῆς μειοδοσίας καὶ ἐθνικῆς ὑποτελείας. Καὶ ἀπορῶ μέν, πῶς ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. δὲν περιέλαβεν εἰς τὸ πρόγραμμά της τὴν κατάργησιν αὐτῆς τῆς συμφωνίας. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς διατάξεις αὐτῆς τῆς ἐπαισχύντου συμφωνίας «...(ἀναγινώσκει)...». Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ συμφωνία αὐτὴ ἐξεχώρησε τὴν ἐθνικὴν κυριαρχίαν εἰς ξένην δύναμιν. Εἶναι λυπηρόν, ὅτι ἡ ΕΡΕ ἀπουσιάζει ἀπὸ τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς, ὡσὰν νὰ μὴ ἐνδιαφέρεται διὰ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιφέρῃ τυχὸν πυρηνικὸς πόλεμος.

§56Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τέτοια θέματα δὲν ἀναπτύσσονται εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ δὲν εἶσθε καὶ σεῖς ἁρμόδιος νὰ ὁμιλῆτε ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν.

§57Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Γραφάκο, ἐὰν νομίζετε, ὅτι μπορεῖτε νὰ τὰ ἀναπτύξετε σεῖς, νὰ ἀνέλθετε εἰς τὸ βῆμα. Ἀλλὰ οἱ τελευταῖοι ποὺ μπορεῖτε νὰ διαμαρτύρεσθε εἶσθε σεῖς, ἡ παράταξίς σας, ποὺ ἀνέλαβε βαρυτάτας ἐθνικὰς εὐθύνας μὲ τὰς πυρηνικὰς δεσμεύσεις.

§58Ε. ΑΝΕΡΟΥΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Γραφάκος, ἔχει προσφέρει ἐθνικὰς ὑπηρεσίας.

§59Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀφετηρία τῆς ἀτομικῆς ἐποχῆς ἐσημειώθη μὲ τὴν χρησιμοποίησιν τῆς ἀτομικῆς βόμβας εἰς τὸ Ναγκασάκι καὶ εἰς τὴν Χιροσίμα. Ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἐχαρακτηρίσθη ἀπὸ τὸν καθηγητὴν Μπλάκεττ — βραβεῖον Νόμπελ — ὡς πρώτη πρᾶξις τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Ἡ βόμβα αὐτὴ ποὺ ἐστοίχισε τὴν ζωὴν 100.000 ἀτόμων, καὶ ποὺ κατέστησε παντελῶς ἀναπήρους 300.000 ἀτόμων, ἀποτελεῖ σήμερον «βόμβα βρέφος» ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς βόμβας ὑδρογόνου. Ἡ βόμβα αὐτὴ εἶναι χίλιες φορὲς μικρότερη ἀπὸ τὰς μικρὰς βόμβας ὑδρογόνου. Τὰ σημερινὰ ὅπλα δὲν ἔχουν ὅριον καταστροφικῆς ἰσχύος καὶ θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ ὑπομνήσωμεν τὸ ἀπόφθεγμα τοῦ Ἀϊνστάϊν, ὅτι ἐὰν ἐκραγῇ θερμοπυρηνικὸς πόλεμος, ὁ μετ’ αὐτὸν θὰ διεξαχθῇ μὲ δόρατα καὶ τόξα, διότι ἡ ἀνθρωπότης θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν πρωτόγονον ζωὴν τῶν σπηλαίων! Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν οἱ πύραυλοι φορεῖς πυρηνικῶν κεφαλῶν κινοῦνται μὲ τὴν ταχύτητα τῶν 650 χιλιομέτρων κατὰ λεπτόν. Ὡς ἐκ τούτου δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἄμυνα ἔναντι αὐτῶν τῶν μέσων τῶν μεταφερομένων διὰ τοιαύτης ταχύτητος. Τὸ λέγω δὲ τοῦτο, διότι λειτουργεῖ —διὰ νὰ ἀναλογισθῶμεν καὶ τὸ φαιδρὸν τοῦ πράγματος— καὶ ἐν Ἑλλάδι Ὑπηρεσία Πολιτικῆς Ἀεραμύνης, διὰ νὰ δημιουργῇ προφανῶς καὶ ἐφησύχασιν καὶ αὐταπάτας διὰ τὴν ὁλοσχερῆ καταστροφὴν ποὺ ἀπειλεῖ τὴν χώραν εἰς περίπτωσιν πυραυλικοῦ πολέμου. Μόνον διὰ τῆς πολιτικῆς τῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀντιμετωπισθῇ ὁ κίνδυνος αὐτός. Διότι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ποὺ ἐπίμονα προάγεται ἀπὸ τὸν σοσιαλιστικὸν κόσμον, ἀποτελεῖ τὸ ὑποχρεωτικὸν πολιτικὸν πλαίσιον εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀτόμου. Ἡ ἄλλη ἐκλογὴ θὰ ἦτο ἡ καταστροφὴ τοῦ πολιτισμοῦ. Ἐνδεικτικῶς ἀναφέρω, ὅτι θὰ ἀρκοῦσαν 3–4 θερμοπυρηνικὲς βόμβες διὰ νὰ ἐξαλειφθῇ κάθε ἴχνος ζωῆς ἀπὸ τὴν χώραν μας.

§60Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ποῖος θὰ τὶς ρίψῃ αὐτὲς τὶς βόμβες, κ. Κύρκο;

§61Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Θὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ αὐτό, κ. συνάδελφε. Ἐὰν ἡ κοινὴ γνώμη, κύριοι βουλευταί, εἶχεν ἐπαρκῶς διαφωτισθῆ ἐπὶ τοῦ κινδύνου αὐτοῦ τῶν πυραυλικῶν ὅπλων θὰ ἦτο τοιαύτη ἡ ἐξέγερσις τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως, ὥστε θὰ ἦτο ἀδύνατος ἡ περαιτέρω παραμονὴ τῶν βάσεων αὐτῶν ἐν Ἑλλάδι. Στὶς δραματικὲς ὧρες ποὺ διήρχετο ἡ ἀνθρωπότης κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Κούβας ποῖος λογικὸς ἄνθρωπος δὲν ᾐσθάνθη τὸ ρῖγος τῆς πυρηνικῆς ἀπειλῆς; Καὶ σᾶς ἀπαντῶ, κ. συνάδελφε, ποὺ προηγουμένως μὲ ἠρωτήσατε ποῖος θὰ ρίψῃ τὰς βόμβας, ὅτι αἱ βόμβαι εἰς περίπτωσιν πολέμου θὰ ριφθοῦν καὶ ἀπὸ τοὺς δύο κόσμους. Ἐὰν δὲν ὑπάρξουν μέτρα ἐγκαίρου, γενικοῦ καὶ πλήρους ἀφοπλισμοῦ, καταστροφῆς τῶν θερμοπυρηνικῶν ὅπλων, καὶ καταδίκης τοῦ πολέμου ὡς μέσου ἐπιλύσεως τῶν διεθνῶν διαφορῶν, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ ἡ ἔγερσις ὁλοκλήρου τῆς ἀνθρωπότητος καὶ τῆς παγκοσμίου συνειδήσεως, τότε θὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι εἰς περίπτωσιν νέας βαρείας κρίσεως ἡ δύναμις τῶν πραγμάτων θὰ ἦτο ἴσως τότε ἰσχυροτέρα παντὸς ἐλέγχου. Ἡ ἐπιμονή, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Ἀμερικανικῆς πολιτικῆς, νὰ δημιουργῇ πυρηνικὰς βάσεις εἰς διάφορα μέρη τοῦ κόσμου, θέτει τὸν κόσμον εἰς καθεστὼς πυρηνικῆς ἀπειλῆς. Αἱ σκέψεις ποὺ ὡδήγησαν εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς πολυεθνικῆς πυρηνικῆς δυνάμεως Πολάρις, εἶναι μεταξὺ ἄλλων, καὶ ἡ ὑπερφαλάγγισις τῶν λαϊκῶν ἀντιδράσεων ὡς καὶ ἡ προσπάθεια τῶν Γερμανῶν ρεβανσιστῶν νὰ ἀποκτήσουν ἐμμέσως ἔλεγχον ἐπὶ στρατηγικῶν πυρηνικῶν ὅπλων, πρᾶγμα ποὺ συνιστᾷ μεγίστην ἀπειλὴν κατὰ τῆς ἀνθρωπότητος. Ἡ δημιουργία αὐτῆς τῆς δυνάμεως καὶ ἡ ἐμπλοκή μας εἰς αὐτήν, γεννᾶ πολὺ μεγαλυτέρους κινδύνους ἀπὸ ὅσους κινδύνους θὰ εἴχομεν ἀπὸ τὰς χερσαίας πυρηνικὰς βάσεις. Κατὰ συνέπειαν, καὶ εἰδικῶς διὰ τὴν χώραν τὴν ἰδικήν μας ποὺ περιβρέχεται ἀπὸ θαλάσσας, ὁ κίνδυνος ἐκ τῆς δημιουργίας πυρηνικῶν βάσεων πολάρις εἶναι ἀκόμη μεγαλύτερος. Ἡ δημιουργία βάσεων Πολάρις, ἐδημιούργησεν ἀνὰ τὸν κόσμον, κύριοι συνάδελφοι, σοβαρὰς καὶ ποικίλας ἀντιδράσεις. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν π.χ., ὁ στρατηγὸς Μοντγκόμερυ καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῶν Ἐργατικῶν Οὐίλσων, ἀντέδρασαν ζωηρῶς εἰς τὴν δημιουργίαν τοιαύτης δυνάμεως. Γνωσταί, ἐπίσης, εἶναι αἱ ἀντιδράσεις τοῦ στρατηγοῦ Ντὲ Γκώλ, ὡς καὶ αἱ ἀντιδράσεις τῆς Δανίας καὶ ἄλλων Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν. Ἡ ΕΔΑ ἀναλογιζομένη τοὺς κινδύνους ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῶν βάσεων Πολάρις εἰς τὴν Ἑλλάδα, ζητεῖ, ἀπευθυνομένη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, κατηγορηματικὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν θὰ ἐμπλέξῃ τὴν χώραν εἰς αὐτὴν τὴν θανάσιμον περιπέτειαν καὶ ὅτι θὰ καταργήσῃ οἱασδήποτε πυρηνικὰς δεσμεύσεις. Ἂς εἰσακουσθῇ, κύριοι τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς ΕΡΕ, ἡ λογικὴ τοῦ δολοφονηθέντος Προέδρου Κέννεντυ, ὅστις ἔλεγεν, ὅτι ἡ μετατροπὴ τῆς Κούβας εἰς στρατιωτικὴν βάσιν ἀπειλεῖ μὲ κίνδυνον τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας καὶ ὅλην τὴν Ἀμερικανικὴν Ἤπειρον καὶ ἀποτελεῖ πρόκλησιν πρὸς τὸν Καταστατικὸν Χάρτην τοῦ Ο.Η.Ε. Πῶς, λοιπόν, ἀφοῦ διὰ τὴν Ἀμερικὴν ἀποτελεῖ κίνδυνον ἡ ἐγκατάστασις στρατιωτικῶν πυρηνικῶν βάσεων εἰς Κούβαν, ἡ ἐγκατάστασις τοιούτων βάσεων ἐν Ἑλλάδι δὲν ἀποτελεῖ κίνδυνον διὰ τὴν χώραν μας καὶ τὸν λαόν μας καὶ πρόκλησιν ἔναντι τῶν σοσιαλιστικῶν καὶ Ἀραβικῶν χωρῶν καὶ πρόκλησιν πρὸς τὸν Χάρτην τοῦ ΟΗΕ; Ἐάν, λοιπόν, νομίζετε, ὅτι ἡ φωνὴ τοῦ Προέδρου Κέννεντυ ἦτο φωνὴ λογική, διατί τὴν φωνὴν αὐτὴν τῆς λογικῆς νὰ μὴ θελήσωμεν νὰ τὴν ἀκούσωμεν καὶ εἰς τὴν χώραν μας, ἀπομακρύνοντες μακρὰν τῶν ὑδάτων μας τὰς βάσεις πυραύλων καὶ τὰ Πολάρις; Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν προχωρήσω θὰ ἤθελα νὰ σημειώσω τὰς ἀντιδράσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ποὺ προέκυψαν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ποὺ ἐτέθη τὸ θέμα τῶν ἐγκαταστάσεων θερμοπυρηνικῶν βάσεων. Πέραν τῆς Ε.Δ.Α., ἡ ὁποία μάχεται διὰ τὴν μὴ ἐγκατάστασιν τῶν βάσεων αὐτῶν καὶ τὴν ἄσκησιν συνεποῦς Ἑλληνικῆς πολιτικῆς εἰρήνης καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὡμίλησε περὶ κρισίμου καμπῆς ποὺ διέρχεται ἡ χώρα ἐξ αἰτίας τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν βάσεων. Ἡ ἐφημερὶς «Ἐλευθερία» ἔγραφεν, ὅτι δὲν δύναται ὁ κ. Καραμανλῆς πίσω ἀπὸ τὶς πλάτες τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ καθορίσῃ αὐτὸς τὴν στάσιν τῆς Ἑλλάδος σὲ ἕνα τόσον σοβαρὸν ζήτημα. Ἐπίσης πολλαὶ προσωπικότητες, βουλευταί, καθηγηταί, Ἀκαδημαϊκοί, πνευματικοὶ ἄνθρωποι, ἔλαβον θέσιν κατὰ τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν θερμοπυρηνικῶν βάσεων. Ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐπεσήμανε τοὺς κινδύνους ἐκ τῆς ἐγκαταστάσεως τοιούτων βάσεων καὶ ἐκηρύχθη ὑπὲρ τῆς ἀπυραύλου ζώνης. Στὶς 27)6)59 ὁ μακαρίτης Πρόεδρος Σοφοκλῆς Βενιζέλος ὁμιλήσας ἐτάχθη καὶ αὐτὸς ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν δηλαδὴ τῆς μὴ ἐγκαταστάσεως θερμοπυρηνικῶν βάσεων καὶ ὑπὲρ τῆς ἀπυραύλου ζώνης. Ὁ καθηγητὴς κ. Ρουσόπουλος, ὁ Ἀκαδημαϊκὸς κ. Ἄμαντος καὶ πλῆθος κορυφαίων τοῦ πνεύματος, τῆς πολιτικῆς ζωῆς καὶ τῆς λαϊκῆς δραστηριότητος ὤρθωσαν καὶ αὐτοὶ τὸ ἀνάστημά των. Αἱ δὲ ἐφημερίδες τῆς Κρήτης, ὡς ἡ τοῦ κ. Μητσοτάκη, κ. Μπακλατζῆ, τοῦ κ. Καφάτου καὶ κ. Κορίλη, διηρμήνευσαν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Κρητικοῦ λαοῦ νὰ «ξηλώσῃ» τὰς βάσεις, ἐὰν ἀπετολμᾶτο ἡ ἐγκατάστασίς των. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ κορυφαῖον σημεῖον τῶν ἀγώνων ἐναντίον τῶν θερμοπυρηνικῶν κινδύνων ὑπῆρξεν ἡ Μαραθώνιος πορεία. Καὶ ἡ πηγὴ τῆς μεγαλειώδους ἐπιτυχίας τῆς πορείας ἦτο ὅτι εἶχεν ὡριμάσει πλέον κατόπιν τῶν ἀγώνων αὐτῶν ἡ ἰδέα τῆς ἀποδεσμεύσεως τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὰς πυρηνικὰς δεσμεύσεις, καὶ εὗρεν ἀπήχησιν εἰς τὰς ψυχὰς ὅλων τῶν ἁπλῶν Ἑλλήνων, ἀνεξαρτήτως ἰδεολογίας καὶ πολιτικῆς ἐντάξεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐθεώρησε περιττὴν τὴν ἐκδήλωσιν αὐτῆς τῆς πορείας, διότι, εἶπεν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν εἰρήνην. Καὶ εἶναι μὲν βέβαιον ὅτι οἱ ἁπλοῖ ἄνθρωποι συμφωνοῦμεν περὶ τῆς πολιτικῆς τῆς εἰρήνης. Ἀλλὰ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ ὁδηγήσῃ τὸν κ. Παπανδρέου ὄχι νὰ καταδικάσῃ αὐτὴν τὴν πορείαν, ἀλλὰ νὰ τὴν ἐνισχύσῃ. Καὶ φοβούμεθα, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑπὸ τὴν γενικὴν αὐτὴν φόρμουλαν τῆς εἰρήνης, ἡ Κυβέρνησις συντηρεῖ μίαν πολιτικήν, ἡ ὁποία τείνει νὰ ἐμπλέξῃ τὴν χώραν εἰς θανασίμους κινδύνους. Ἀλλά, παρὰ τὰς βιαίας ἐκστρατείας τῶν ὀργάνων τῆς ΕΡΕ καὶ τοῦ κ. Παπανδρέου, κατὰ τῆς πορείας τῆς εἰρήνης, ἡ πορεία ἐπέτυχε θριαμβευτικὰ πρὸς δόξαν τοῦ ἁπλῶν ἀνθρώπων, ὅλων τῶν τάξεων. Καὶ διεδήλωσεν διὰ τοῦ ὄγκου της καὶ τοῦ μεγαλείου της καὶ τῶν συγκεκριμένων αἰτημάτων της, ὅτι δὲν ἠμποροῦν πλέον ἐρήμην τοῦ λαοῦ, νὰ λαμβάνωνται ἀποφάσεις ἐπὶ τοιούτων σοβαρῶν θεμάτων. Ἡ πορεία ἐσημείωσε μίαν στροφήν. Ὁ λαός, πέραν πολιτικῶν ἀντιδικιῶν, ἀξιοῖ νὰ μὴ ὑπάρξουν βάσεις, νὰ μὴ ἀναληφθοῦν δεσμεύσεις «Πολάρις», νὰ μὴ τριγυρίζῃ ὁ 6ος στόλος στὶς θάλασσές μας ὡς χωροφύλαξ τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, ἀλλὰ νὰ ἀναληφθοῦν πρωτοβουλίες γιὰ ἀπύραυλο Βαλκανικὴ καὶ Μεσόγειο, γιὰ γενικὸ καὶ πλήρη ἀφοπλισμὸ καὶ οἱ ὑποδείξεις αὐτές, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀγνοηθοῦν. Ἐλέχθη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑποχρέωσίς μας εἶναι νὰ εὑρισκώμεθα ἐντεταγμένοι σὲ κἄποιο στρατόπεδο. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπένειμεν ἔπαινον εἰς τὸν Στρατάρχην Τίτο, ὡς παράγοντα τῆς εἰρήνης καὶ ὁ ὁποῖος ἀντανακλᾷ πρῶτον καὶ κύριον τὸ γεγονός, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Γιουγκοσλαυίας μετέχει τῆς κινήσεως τῶν ἀδεσμεύτων, δημιουργῶν παράδειγμα εἰς τὴν ἄμεσον γειτονίαν μας. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἄξιζε νὰ σημειωθῇ ἡ στάσις τῶν κομμάτων, ἔναντι τῆς πορείας τῆς εἰρήνης. Ἡ στάσις τῆς ΕΔΑ. Περιεβάλλομεν τὴν προσπάθειαν τῶν ὀργανωτῶν της μὲ ὅλην μας τὴν συμπάθειαν καὶ χαιρετίζομεν τὸ ψήφισμα τῆς πορείας. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο, θὰ μείνῃ εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ θὰ ἀπηχῇ τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἐλπίδας καὶ τοὺς ἀγῶνας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Υἱοθετοῦμεν τὸ ψήφισμα καὶ παρέχομεν ὅλην τὴν συμπαράστασίν μας. Ἡ στάσις τῆς ΕΡΕ τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ὑπῆρξε, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐκπληκτικὴ ἀξίωσις νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ πορεία ἐν ὀνόματι τῆς τάξεως. Ἐλησμόνησεν, ὅτι πολλὰ ἐμεσολάβησαν ἀφ’ ὅτου ἐδολοφονήθη ὁ μάρτυρας τῆς εἰρήνης καὶ τῆς Δημοκρατίας Λαμπράκης, κατ’ ἔμπνευσιν τῆς πολιτικῆς τῆς παρατάξεώς του. Ἔφθασεν, ὁ κ. Κανελλόπουλος, νὰ εἴπῃ, ὅτι ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις «...(ἀναγινώσκει)...». Ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ τραγικὸς αὐτὸς πνευματικὸς ἄνθρωπος, ἦλθε σὲ σύγκρουσι μὲ τὸν κόσμον τῆς πορείας, μὲ τὸν λαὸν καὶ τοὺς ἁπλοῦς ἀνθρώπους, ὁ ὁποῖος μετέσχεν εἰς τὴν μεγαλειώδη πορείαν τῆς εἰρήνης καὶ μὲ τὰ μωρά του ἀκόμη, διανύσας 40 ὁλόκληρα χιλιόμετρα μὲ ἱερὸν πάθος. Ἦλθεν εἰς σύγκρουσιν μὲ ὅ,τι λαμπρότερον καὶ ὑψηλότερον ἐμπνέει τὶς μάζες τῆς ἐποχῆς μας, μὲ τὸ ἰδεῶδες τῆς εἰρήνης. Θὰ θέλαμεν νὰ προφυλάξωμεν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως —ἀλλὰ βεβαίως δὲν τὸ μποροῦμεν— ἀπὸ τὶς κρίσεις τῶν ὀπαδῶν του καὶ ἀπὸ τὸ ὀλίσθημα, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσε, δηλώσας, ὅτι ἡ πορεία τῆς εἰρήνης ἀπέτυχεν. Ἐξετέθη βαρύτατα. Διότι τὴν ἰδίαν στιγμὴν προσωπικότητες διεθνοῦς κύρους, ὡς ἀπὸ τὴν Πάουλινγκ, τὴν Μπλούμ, τὸν ἐκπρόσωπον τοῦ Ράσσελ, Πόττλ, διεκηρύχθη, ὅτι ἡ πορεία τῆς εἰρήνης ἐν Ἑλλάδι ἦτο ἡ μεγαλυτέρα ἐκδήλωσις ποὺ ἔλαβε ποτὲ χώραν. Καὶ διὰ τῆς ἐπιτυχίας της αὐτῆς ἔγινε γνωστὸς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὡς πορευόμενος εἰς τὴν πρωτοπορείαν τοῦ ἀγῶνος διὰ τὴν εἰρήνην. Ὑπῆρξε, κ.κ. συνάδελφοι, ὁ Μαραθὼν εἰς τὴν ἱστορίαν, τὸ σημεῖον τῆς πάλης, τοῦ πνεύματος καὶ τῆς ἐλευθερίας πρὸς τὴν βαρβαρότητα καὶ καθίσταται καὶ σήμερα, πρὸς δόξαν τῆς Ἑλλάδος, νέον ὁρόσημον κατὰ τῆς συγχρόνου βαρβαρότητος: τοῦ ὑδρογονικοῦ πολέμου. Καὶ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ψήφισμα τῆς πορείας ποὺ τόσον εὔγλωττα ἐκφράζει τὰς ἰδέας αὐτάς. Ψήφισμα Βʹ Μαραθωνίου Πορείας Εἰρήνης 1964 Ἡ Βʹ Μαραθώνια πορεία ἐκφράζει τὴν ἱερὴ προσήλωση τῆς Ἑλλάδος στὰ ἰδεώδη τῆς Εἰρήνης καὶ τῆς Δημοκρατίας. Ἑνώνουμε τὴν φωνήν μας μὲ ὅλους τοὺς Λαοὺς τῆς Γῆς, στὴν ἀπαίτηση ν’ ἀποκλεισθῇ ὁ πόλεμος σὰν μέσο ἐπιλύσεως τῶν διαφορῶν. Κάνουμε ἔκκληση στὴν φωτισμένη Λογικὴ νὰ ληφθοῦν στὸ ὄνομα τῆς Ἀνθρωπότητος ὅλα τὰ μέτρα πού θὰ καθιστοῦν τὴν ἐξαπόλυσή του ἀδύνατη. Ζητοῦμεν τὴν κατάργηση τῶν βάσεων πυραύλων. Τὴν ἄμεση συμφωνία μὲ τούς Βαλκανικοὺς γείτονας γιὰ τὴν μετατροπὴ τῶν Βαλκανίων σὲ ἀπύραυλη ζώνη. Καὶ τὴν συμμετοχὴ στὶς πρωτοβουλίες γιὰ τὴν μετατροπὴ τῆς Μεσογείου σὲ χῶρο ἐλεύθερο ἀπὸ πυρηνικὰ ὅπλα. Ζητοῦμε νὰ μείνῃ ἡ Ἑλλάδα μακρυὰ ἀπὸ πυρηνικὲς δεσμεύσεις καὶ ἐμπλοκές. Ἀρνούμεθα τὰ «ΠΟΛΑΡΙΣ» στὰ ὕδατά μας. Τοὺς ξένους πυραύλους στὰ ἐδάφη μας. Τὶς πυρηνικὲς βόμβες στοὺς αἰθέρες μας. Ζητοῦμε εἰρήνευση στὴν Κύπρο, δημοκρατικὴ διαβίωση τῶν δύο κοινοτήτων καὶ Αὐτοδιάθεση γιὰ τὸ Λαό της. Ἀρνούμαστε κάθε ἀνάμιξη τοῦ ΝΑΤΟ. Ζητοῦμε τὴν συμπαράσταση ὅλων τῶν Λαῶν στὴν ρύθμιση τοῦ προβλήματος διὰ τοῦ Ο.Η.Ε. Καὶ προτείνουμε νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνση. Ἀγωνιζόμαστε γιὰ τὴν κατάργηση τῶν στρατιωτικῶν συνασπισμῶν. Ἡ Εἰρήνη μπορεῖ νὰ κατοχυρωθῇ μόνο μὲ μέτρα εἰρήνης, ὄχι μὲ τὴν ἔνταση τῶν πολεμικῶν προπαρασκευῶν. Ὑποστηρίζουμε τὴν ἄμεση ὑπογραφὴ συμφώνου μὴ ἐπιθέσεως μεταξὺ ΝΑΤΟ καὶ Βαρσοβίας. Καὶ ἐμπνεόμαστε ἀπὸ τὸ παράδειγμα τῶν ἀδεσμεύτων. Ἐργαζόμαστε γιὰ τὴν κινητοποίηση τῆς φιλειρηνικῆς συνειδήσεως. Τὴν μετατροπή της στὴν κυρίαρχη δύναμη τῆς ἐποχῆς μας. Καὶ ἐμπνεόμαστε ἀπὸ τὸ μαρτύριο τοῦ τελευταίου πολέμου, τὰ δάκρυα καὶ τὸν πόνο. Ἀπὸ τὸ αἴσθημα τῆς ὑψηλῆς εὐθύνης ἀπέναντι στὸν ἄνθρωπο καὶ στὸν Πολιτισμό. Ἀπὸ τὸ χρέος τῆς Αἰώνιας Ἑλλάδας πρὸς τὸ φωτεινὸ μέλλον τοῦ κόσμου. Ὁδοιπορήσαμε γιὰ νὰ ἑνώσουμε μὲ ὅλους, πάνω ἀπὸ προκαταλήψεις, τὴν θέλησή μας γιὰ ἕνα αὔριο ἀντάξιο τοῦ Ἀνθρώπου. Καὶ δὲν θὰ σταματήσουμε πρὶν ἡ ΕΙΡΗΝΗ στεριώσει γιὰ πάντα στὴ γῆ. Ὁ Μαραθώνας ὑπῆρξε αἰώνιο σύμβολο τῆς πάλης κατὰ τῆς βαρβαρότητος. Ἀποφασίζουμε νὰ γίνῃ καὶ τώρα σύμβολο τοῦ ἀγῶνος κατὰ τῆς σύγχρονης βαρβαρότητος: τοῦ πυρηνικοῦ πολέμου. Ἀποφασίζουμε νὰ προτείνουμε ἡ Μαραθώνιος Πορεία νὰ εἶναι κάθε χρόνο ἕνας παγκόσμιος δεσμὸς στὸν ἀγῶνα γιὰ τὸν θρίαμβο λογικῆς καὶ τὴ σωτηρία τῆς ἀνθρωπότητος. Πεδίον τοῦ Ἄρεως, 17 Μαΐου 1964 Κύριοι συνάδελφοι, κάθε ἐποχὴ ἔχει τὰ δικά της ὁρόσημα τῆς ἐλευθερίας καὶ τοῦ ἀγῶνος κατὰ τῆς βαρβαρότητος, καί αὐτὰ καταυγάζονται ἀπὸ τὸν ἀγῶνα τῶν Κυπρίων ἀδελφῶν κατὰ τοῦ ἰμπεριαλισμοῦ. Δι’ ἡμᾶς καὶ ὅλους τοὺς ἁπλοῦς ἀνθρώπους, ἡ εἰρήνη, ἡ ἐλευθερία, ἡ ἀνθρωπίνη ἀξιοπρέπεια, συμβαδίζουν. Καὶ εἶναι χαρακτηριστικόν, ὅτι οἱ ὀργανωταὶ τῆς πορείας συνύφαναν τὸ αἴτημα τῆς εἰρήνης πρὸς τὸ ἱερὸν αἴτημα τῆς Αὐτοδιαθέσεως τῆς Κύπρου. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει διέξοδος εἰς τὸν θερμοπυρηνικὸν ἀνταγωνισμόν. Καὶ ἡ διέξοδος αὐτὴ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἡ μὴ ἐμπλοκή της εἰς τὰς ὑπὸ τῶν Ἀμερικανῶν ὑποδεικνυομένας ἐγκαταστάσεις πυρηνικῶν βάσεων. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τῆς Δυτικῆς Γερμανίας Φὸν Χάσελ, γράφων ἐν προκειμένῳ, κατέστησε γνωστόν, ὅτι ἀμφισβητεῖ εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς τὸ δικαίωμα τοῦ ΒΕΤΟ εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν πυρηνικῶν ὅπλων «........ (ἀναγινώσκει) ........». Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον σημεῖον. Τὸ δεύτερον εἶναι ἡ ἀξίωσις τῶν ρεβανσιστῶν νὰ ἀποκτήσουν τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν πυρηνικῶν ὅπλων. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει πληροφορία καὶ εἶναι γνωστὴ εἰς ἡμᾶς ὅλους, ὅτι μεταξὺ ἐκείνων ποὺ θὰ χρησιμοποιοῦν τὴν πυραυλικὴν βάσιν τῆς Κρήτης, τὴν ὁποίαν ἐπιφανεῖς στρατιωτικοὶ ὅλων τῶν μεγάλων χωρῶν ἔχουν χαρακτηρίσει ὡς προσομοιάζουσαν πρὸς τοῦ Κανάβεραλ, θὰ εἶναι καὶ νεοχιτλερικοὶ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Καταλαβαίνει κανεὶς τοὺς κινδύνους ποὺ δημιουργοῦνται καὶ δικαιολογεῖ τὴν ἔκρηξιν τῆς ἐφημερίδος τοῦ Ἡρακλείου «Ἀλλαγὴ» ποὺ ἔγραψεν, ὅτι οἱ Κρῆτες θὰ λησμονήσουν, ὅτι ἐμεσολάβησαν 22 χρόνια ἀπὸ τὴν χιτλερικὴν εἰσβολήν. Ὁ κ. Ἀβέρωφ, διὰ μιᾶς ἀμφιβόλου ποιότητος εὐφυΐας, ἠθέλησε νὰ ξεπεράσῃ τὸ μεγάλο θέμα τῆς δημιουργίας ἀπυραύλων ζωνῶν. Θέμα ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐκηρύχθησαν δημοκρατικὰ κράτη, ὅπως ἡ Σουηδία, σὲ ἐπίσημα κείμενά τους, ὅπως ἡ ἀπάντησις στὶς ἐρωτήσεις τοῦ Οὔ Θάντ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχει τεραστίαν σημασίαν διὰ τὴν Βαλκανικὴν ἡ δημιουργία ἀπυραύλου ζώνης. Πέραν τῆς στρατιωτικῆς σημασίας, τοποθετουμένης εἰς τὸ ὅτι ὅπου δὲν ὑπάρχει πυρηνικὴ βάσις δὲν θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ προφανεῖς λόγους πυρηνικὰ ὅπλα, ὑπάρχει καὶ ἡ πολιτικὴ ἄποψις, ὅτι διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως θὰ ἀνεπτύσσοντο εὐρύτεραι θετικαὶ πρωτοβουλίαι τείνουσαι εἰς τὸν περιορισμὸν τῶν κινδύνων. Καὶ ὑπενθυμίζομεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὅτι καὶ ἀπὸ πλευρᾶς τῆς Ἀγγλίας ὑπάρχει πρότασις τοῦ Βρεταννικοῦ Ἐργατικοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον τάσσεται ὑπὲρ τῆς δημιουργίας ἀπυραύλων ζωνῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς). Ἀλλ’ ὅταν τρίτοι ἐνεργοῦν δι’ ἡμᾶς —αἱ ΗΠΑ συγκεκριμένως— τότε ἡ Ἑλλὰς περιάγεται εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὑποτελοῦς καὶ τοῦ μισθοφόρου. Πρέπει ὅμως νὰ φθάσωμεν καὶ νὰ περιμένωμεν εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, καὶ τότε τὶ γίνεται μὲ τὴν ἐπαγγελίαν τῆς Κυβερνήσεως περὶ ἀσκήσεως «ἑλληνικῆς πολιτικῆς»; Ἡ ἰδική μας πλευρὰ ἀπορρίπτουσα τὴν θέσιν τῆς ὑποτελείας καὶ τασσομένη ὑπὲρ τῆς ἀπυραύλου ζώνης εἰς τὴν Βαλκανικὴν καὶ τὴν Μεσόγειον, καὶ τοῦ γενικοῦ καὶ πλήρους ἀφοπλισμοῦ, δὲν κάμνει κήρυγμα μονοπλεύρου ἀφοπλισμοῦ. Ἀλλ’ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν, ὡς ὁ κ. Φροντιστὴς πρότινος, περὶ δῆθεν κινδύνου ἐκ Βορρᾶ, ἀπαντῶμεν, ὅτι ἀπὸ Βορρᾶν ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει κίνδυνος, ἀλλ’ ἀντιθέτως προτείνεται ἀμφίπλευρος συζήτησις καὶ δι’ ἀπύραυλον καὶ διὰ ἀφοπλισμόν. Δὲν ἀγνοεῖ κανεὶς τὰς συγκεκριμένας προτάσεις τὰς ὁποίας ὑπέβαλον καὶ δικά μας ἀκόμη γειτονικὰ κράτη ἐπὶ τούτου, καὶ δὲν πρέπει κανεὶς νὰ ἀγνοῇ τὴν πραγματικότητα καὶ νὰ ἐμμένῃ εἰς τὸν μονότονον καὶ ἀνόητον μονόλογον τοῦ δῆθεν ἀπὸ Βορρᾶ κινδύνου. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι νὰ λυπᾶται κανεὶς διὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἡ μὲ τὴν τόσον λαμπρὰν ἀρχαίαν παράδοσιν Πατρίς μας, δὲν βρῆκε ἀκόμη Κυβέρνησιν νὰ ἐφαρμόσῃ Ἑλληνικὴν πολιτικήν. Τὸ πρῶτον μέτρον μιᾶς Ἑλληνικῆς πολιτικῆς θὰ ἦτο ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ κατάργησις τῶν ἐπαισχύντων δεσμεύσεων, ὅπως ἡ τῆς 12.10.1953 καὶ τὸ δεύτερον σκέλος τούτου, τὸ αἴτημα τῆς ἀποδεσμεύσεως ἀπὸ τὰς πυρηνικὰς ἐμπλοκάς. Αἱ Ἑλληνικαὶ ὅμως Κυβερνήσεις καθορίζουν τὴν στάσιν των ὄχι ἀπὸ τὰ συμφέροντα τῆς χώρας, ἀλλὰ ἀπὸ αὐτὰ τοῦ ΝΑΤΟ. Καὶ ποίου ΝΑΤΟ; Τοῦ ΝΑΤΟ τοῦ Ντὲ Γκώλ, τοῦ Οὐίλσων, τῶν Γερμανῶν μιλιταριστῶν, τῶν Ἀμερικανῶν ὁμοίων των, ποὺ ἔφθασαν μέχρι τῆς δολοφονίας τοῦ Προέδρου Κέννεντυ, ποὺ αἱματοκυλίνουν τὸ Νότιον Βιετνάμ, εἰς ἕνα «βρώμικον πόλεμον» ποὺ δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἔχῃ τὴν τύχην ἐκείνου τῆς Ἰνδοκίνας; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ σκέψις σώφρονος ἀνθρώπου καὶ πολιτικοῦ μὲ αἴσθημα πολιτικῆς εὐθύνης ἔναντι τῆς ἱστορίας καὶ τοῦ λαοῦ του, ὅτι ἠμπορεῖ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐμπλακῇ εἰς πυρηνικὸν πόλεμον, διότι ὁ κ. Μακναμάρα θέλει νὰ χρησιμοποιήσῃ ὑπὲρ τοῦ αἱμοσταγοῦς καθεστῶτος τοῦ Ν. Βιετνὰμ τὰ πυρηνικὰ του ὅπλα; Καὶ ἠμποροῦμεν νὰ συζητοῦμεν περὶ τοῦ ΝΑΤΟ ὅταν ὁ ἴδιος ὁ Γκιουρσέλ, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Τουρκικοῦ Κράτους —καὶ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Λύχνος διὰ νὰ πάρῃ ἔστω καὶ βραδυφλεγῶς τὴν ἀπάντησιν εἰς ἐρώτημά του, ὅταν ὁ Γκιουρσέλ, μιλῶντας περὶ ΝΑΤΟ εἶπεν, ὅτι ἡ Τουρκία θὰ φύγῃ ἀπὸ αὐτὸ ἂν παύσῃ κἄποτε νὰ ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν δικαίαν ὑπόθεσιν τῆς Τουρκίας εἰς τὴν Κύπρον— πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ὑποκριτικόν, διότι μέχρι σήμερον τὸ ΝΑΤΟ ὑπὲρ τῆς «δικαίας» ὑποθέσεως τῆς Τουρκίας ἐνδιαφέρεται; Περὶ αὐτοῦ τοῦ ΝΑΤΟ ὁμιλεῖτε ὅταν λέγετε, ὅτι ἐν ὀνόματι τῶν μεγάλων συμμάχων πρέπει νὰ ἀναλάβωμεν αὐτὴν τὴν δέσμευσιν, ἡ ὁποία θὰ μετατρέψῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς θερμοπυρηνικὸν νεκροταφεῖον; Νὰ γιατὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πλήρης συγχρονισμὸς τῆς πολιτικῆς σκέψεως. Ἄλλη ἦτο ἡ κατάστασις πρὸ ἐτῶν, ἄλλη εἶναι σήμερον, μέσα εἰς ἕνα κόσμον, ὁ ὁποῖος ταχύτατα μεταβάλλεται καὶ εἰς μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἀναδιαρθρώνεται καὶ μέσα εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει τὸ μεγαλειῶδες κίνημα τῶν ἀδεσμεύτων Κρατῶν, τὸ ὁποῖον ἐξεκίνησε σὰν ἀμελητέα ποσότης καὶ ἐξελίσσεται καὶ ἀπετέλεσε μίαν πελωρίαν δύναμιν εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον, ποὺ θετικὰ συμβάλλει εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς εἰρήνης. Εἶναι ἀναγκαῖες αὐτὲς οἱ μετατοπίσεις εἰς τὴν πολιτικὴν σκέψιν, ὥστε νὰ μὴ ὁδηγήσῃ μία φανατικὴ ἐμμονὴ εἰς συμφέροντα μὴ ἐθνικά, ὅπως τοῦ ΝΑΤΟ, νὰ μὴ ὁδηγήσῃ εἰς ἐμπλοκήν, ἡ ὁποία ὄχι μόνον τὴν ἰδικήν μας παράταξιν, ἀλλὰ ὅλες τὶς ἰδεολογίες καὶ ὅλα τὰ μνημεῖα τοῦ πολιτισμοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ὁδηγήσῃ, εἰς ὥραν κρίσεως, εἰς τὴν γενικὴν καταστροφήν. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν κόσμον κερδίζει ἔδαφος ἡ μεγάλη ἰδέα τῆς ἀπεμπλοκῆς ἀπὸ τὸν πυρηνικὸν ἀνταγωνισμόν. Ἐὰν ἐδεχόμεθα τὴν θεωρίαν, ἡ ὁποία εὑρίσκετο εἰς τὸ ὕψος τῆς πολιτικῆς σκέψεως τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ὅτι δηλαδὴ «μικρὴ χώρα εἴμεθα, δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἀναλάβωμε μεγάλες πρωτοβουλίες», τότε πραγματικὰ θὰ ἔπρεπε νὰ παραιτηθοῦμε ἀπὸ ὁποιαδήποτε προοπτικὴ καὶ ὁποιουδήποτε ρόλου διὰ τὴν χώρα μας. Ἀλλ’ ἐὰν μᾶς ἐμπνεύσῃ τὸ πάθος νὰ ἴδωμεν τὸν τόπον μας νὰ ἐπιβάλλεται μὲ ἔργα εἰρήνης καὶ προόδου καί, κατὰ συνέπειαν, νὰ ἐξασφαλίσῃ ἕνα στάδιον εἰρηνικῆς διαβιώσεως, τότε πρέπει νὰ διεκδικήσωμε καὶ σὰν Ἕλληνες καὶ σὰν κληρονόμοι μιᾶς μεγίστης πολιτιστικῆς παραδόσεως, νὰ διεκδικήσωμε καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα ἕνα θετικὸ ρόλο εἰς τὸν διεθνῆ στίβον. Διατὶ ὁ Μπὲν Μπέλλα, διατὶ ὁ Νάσερ, ὁ μέχρις χθὲς ἐκπρόσωπος τῶν φελλάχων καὶ σήμερα ἐκπρόσωπος ἑνὸς ὑπερηφάνου λαοῦ, παίρνουν εἰς τὰ χέρια τους τὴν σημαία τῆς ἀποδεσμεύσεως τῆς Μεσογείου ἀπὸ τὰ πυρηνικὰ ὅπλα, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν εἰρήνην τῆς περιοχῆς; Καὶ διατὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ ἀναλάβῃ τέτοιας κλίμακος διεθνεῖς χειρονομίας. Ἐὰν πράγματι ἀποβλέπωμεν εἰς τὸ μεγαλεῖον τῆς Ἑλλάδος, ἰδοὺ ὁ δρόμος. Δὲν θὰ εὕρωμεν τὸν δρόμον αὐτὸν ἐὰν προσδεθοῦμε ὡς ἔσχατοι ὑπηρέται ἑνὸς ΝΑΤΟ, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀποκαλυφθῆ ὡς προασπιστὴς τῶν ἰμπεριαλιστικῶν συμφερόντων. Καὶ ἦλθε ἀκριβῶς τὸ Κυπριακὸν ζήτημα διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀκριβῆ ἀξίαν αὐτοῦ τοῦ συνασπισμοῦ τῶν ἀποικιοκρατῶν. Διατί, λοιπόν, θὰ γίνωμεν ἔσχατοι ὑπηρέται τοῦ ἀποικιοκρατικοῦ ΝΑΤΟ, καὶ δὲν ἀναλαμβάνομεν εἰς τὰ χέρια μας τὴν σημαίαν τῆς μεγάλης αὐτῆς ὑποθέσεως τῆς εἰρήνης; Κύριοι συνάδελφοι, συζητοῦμεν τώρα ἐν ὥρᾳ ἠρεμίας, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔπρεπε οὔτε ἐπὶ μίαν στιγμήν, ἂν θέλωμεν νὰ εἴμεθα εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς μας ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποκοιμίζωμεν τὸ Ἔθνος διὰ τοὺς κολοσσιαίους κινδύνους, οἱ ὁποῖοι τὸ ἀπειλοῦν. Καὶ ἀντὶ νὰ καταπολεμοῦμεν τὶς φιλειρηνικὲς πρωτοβουλίες, θὰ ἔπρεπε, ἀντιθέτως, νὰ τὶς ἐνθαρρύνωμεν, νὰ ἐνθαρρύνωμεν τοὺς ἁπλοῦς ἀνθρώπους ὄχι ἁπλῶς νὰ εὔχωνται διὰ τὴν εἰρήνην, ἀλλὰ καὶ νὰ μάχωνται δι’ αὐτήν, διότι μόνον ἔτσι θὰ ἠμπορέσουν νὰ συσπειρωθοῦν αἱ φιλειρηνικαὶ δυνάμεις τῆς ἐποχῆς μας καὶ νὰ φράξῃ ὁ δρόμος τοῦ ὀλέθρου. Εἶναι χαρακτηριστικὸν τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπὸ τὸν πυρῆνα τῆς πλέον ἀδιαλλάκτου καὶ φανατικῆς φιλοπολέμου σκέψεως, ποὺ εἶναι ἡ Ἀμερικανικὴ ἡγεσία, ὑπῆρξαν ἰδέες, οἱ ὁποῖες ἐξεφράσθησαν καὶ διὰ τοῦ Προέδρου Κέννεντυ —καὶ πιθανῶς δι’ αὐτὸ ὁ Πρόεδρος Κέννεντυ εὑρῆκε τὸ τραγικὸ τέλος ποὺ εὑρῆκε— σκέψεις, οἱ ὁποῖες σήμερον περνοῦν ἀπὸ τὸ στόμα ἑνὸς ἄλλου διακεκριμένου Ἀμερικανοῦ πολιτικοῦ. Ἂς τεθῇ τέρμα εἰς τοὺς σημερινοὺς μύθους, ποὺ χαρακτηρίζουν τὴν Ἀμερικανικὴν πολιτικήν, λέγει ὁ γερουσιαστὴς Φουλμπράϊτ. Καὶ ἠμπορεῖ ἡ παρέμβασίς του εἰς τὰ Ἑλληνικὰ πράγματα νὰ ἀποτελῇ ἐκδήλωσιν τῆς ἀντιδραστικῆς Ἀμερικανικῆς πολιτικῆς, δὲν ἠμπορεῖ ὅμως νὰ ἀγνοήσῃ κανεὶς ὅτι εἰς αὐτὸν τὸν φανατικὸν κόσμον, ποὺ τόσον κυριαρχεῖται ἀπὸ τὰς σκέψεις τῶν μιλιταριστῶν τοῦ Πενταγώνου καὶ τῶν μεγάλων Μονοπωλίων, ὑπάρχουν τέτοιες ἀπόψεις, οἱ ὁποῖες τόσον εὐρυτάτους κραδασμοὺς προκαλοῦν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅπως καὶ αὐτὴ τοῦ γερουσιαστοῦ Φουλμπράϊτ «ἂς ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὸ πλέγμα τοῦ ψυχροῦ πολέμου καὶ ἂς ἀναζητήσωμε νέους δρόμους πρὸς τὰ ἐμπρός». Κύριοι συνάδελφοι, ἀνησυχοῦμεν —καὶ δι’ αὐτὸ διετυπώσαμεν τὴν ἐρώτησιν— σύστασιν. Ἀνησυχοῦμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις Παπανδρέου, υἱοθετοῦσα εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν ἴδια πολιτικὴ τῆς σιωπῆς καὶ τῶν ψευδωνύμων τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, καλύπτει τὴν ἴδια πολιτικὴ τῶν θερμοπυρηνικῶν δεσμεύσεων, ποὺ τείνουν νὰ μεταβάλουν τὴν Ἑλλάδα, σὲ μιὰ ὥρα κρίσεως εἰς νεκροταφεῖον δι’ ὅλους τοὺς Ἕλληνας. Ἀνησυχοῦμεν βαρύτατα διὰ τὸ γεγονός, ὅτι συνεχίζεται ἡ σιωπὴ ἐπ’ αὐτῶν τῶν μεγίστων θεμάτων καὶ διὰ τὴν ἀρνητικὴν τοποθέτησιν, δηλωτικὴν τῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεως, ἔναντι τῆς μεγίστης φιλειρηνικῆς ἐκδηλώσεως τῆς πορείας. Ἀνησυχοῦμεν διὰ τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῷ ἐπαγγελλόμεθα τὴν ἄσκησιν Ἑλληνικῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, εἰς τὰ κρίσιμα σημεῖα της ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἐφαρμόζωμεν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀπὸ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος εἶχε στιγματισθῆ ὡς πολιτικὴ ὑποτελείας. Ἀνησυχοῦμεν διὰ τὸ γεγονός, ὅτι μὲ ἰδικήν της πρωτοβουλίαν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔφερε τὸ ζήτημα τῆς δεσμεύσεως τῶν «Πολλάρις» καὶ τῆς καταργήσεως τῆς ἐπαισχύντου συμφωνίας τῆς 12ης Ὀκτωβρίου 1953, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὴν ἔναρξιν σειρᾶς ἄλλων πράξεων, ποὺ κατέστησαν τὴν Ἑλλάδα χώραν ὑποτελῆ εἰς τὴν πολιτικὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Καὶ ζητοῦμεν, κ. συνάδελφοι, διερμηνεύοντες ἐν τούτῳ τὶς ἀνησυχίες καὶ τὰ αἰσθήματα ὅλων τῶν ἀνθρώπων καλῆς θελήσεως —πιστεύομεν δ’ ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐκφράζομεν καὶ τὶς μύχιες σκέψεις πλείστων συναδέλφων καὶ τῆς Ε.Κ. καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀκόμη, πιστεύομεν ὅτι ἐκφράζομεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους εἰς τὴν ἐποχήν μας, ἡ ὁποία κατέχεται ἀπὸ τὴν ἀγωνίαν αὐτῆς τῆς ἐμπλοκῆς— καὶ ζητοῦμεν νὰ ἀποσαφηνισθῇ πλήρως ἡ ἄποψις, ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ προβλήματος τῶν πυρηνικῶν ὅπλων. Νὰ διατυπωθῇ ἡ ἄποψίς της ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς λειτουργίας ἢ τῆς καταργήσεως τῆς συμφωνίας τῆς 12ης Ὀκτωβρίου 1953, νὰ ὑπάρξῃ σαφὴς ἡ τοποθέτησίς της εἰς τὸ αἴτημα τῆς διαλύσεως τοῦ κέντρου τῆς Κρήτης. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὑπενθυμίζω τὴν ὑπερήφανον φωνὴν τῆς Κρήτης, ποὺ ἐδημοσιεύθη ἀπὸ τὰ δημοσιογραφικὰ ὄργανα τοῦ κ. Μητσοτάκη εἰς τὰ Χανιὰ καὶ τοῦ κ. Κουράκη εἰς τὸ Ρέθυμνον, ὅτι ἐὰν τολμήσουν νὰ ἐγκαταστήσουν πυραυλικὰς βάσεις, ὁ Κρητικὸς λαὸς θὰ τὰς ξηλώσῃ τὰς βάσεις αὐτὰς διὰ νὰ ἐγγυηθῇ εἰς τὸν τόπον του τὴν εἰρήνην καὶ μόνον. Καὶ πιστεύομεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς πράγματι δύναται μέσα εἰς τὰ πλαίσια μιᾶς δημοκρατικῆς πορείας νὰ ἀναλάβῃ μεγάλης κλίμακος διεθνεῖς πρωτοβουλίες. Εἶναι μικρὰ ἡ χώρα μας, ἀλλὰ εἶναι εὐρύτατοι οἱ ὦμοι ποὺ ἐκληροδότησεν ἡ ἱστορία γιὰ νὰ σηκώσουν τὸ βάρος τέτοιας πρωτοβουλίας, γιὰ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ποὺ θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ ἀνθρωπότης, γιὰ νὰ σωθῇ ἀπὸ τὸν ὑδρογονικὸ πόλεμο. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐὰν θέλῃ νὰ μείνῃ συνεπὴς στὶς ἐπαγγελίες της τὶς προεκλογικὲς καὶ στὴν ἐξωτερικὴ πολιτική της καὶ ἐὰν δὲν θέλῃ —καὶ εὐχόμαστε νὰ μὴ θέλῃ— ἢ νὰ μὴν ἀφήσῃ νὰ συρθῇ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τοῦ νὰ συγκαλύπτῃ μίαν πολιτικήν, ποὺ μετατρέπει τὴν Ἑλλάδα σὲ νεκροταφεῖο, ὀφείλει νὰ ἀνταποκριθῇ στὸ πάγκοινο καὶ εὐρύτατο αἴσθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πρωτοβουλία καὶ τὴν πολιτικὴ τῆς εἰρήνης ποὺ καὶ τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος θὰ ὑπηρετήσῃ καὶ τὴν παγκόσμια εἰρήνη θὰ ὑπηρετήσῃ, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπόθεσιν τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν Κυπρίων ἀδελφῶν μας θὰ προαγάγῃ μέχρι τῆς ἀποφασιστικῆς ἐπιλύσεως τοῦ θέματος τῆς Κύπρου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΔΑ).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§63Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐκτὸς τοῦ κ. Μερκούρη θὰ ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι ρήτορες, κύριε Πρόεδρε;

§64Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ ἐγὼ δι’ ὀλίγων.

§65Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ μόνον κ. Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλοῦσα τοὺς κ.κ. ρήτορας, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἠθέλησα νὰ διακόψω τὸν κ. συνάδελφον, εἶναι νὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως καὶ νὰ μὴ ἀναπτυχθοῦν εἰς μία εὐρυτάτην ἐξωτερικὴν πολιτικὴν διὰ νὰ λεχθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν πράγματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν λεχθῆ, ἔχουν εἰπωθῆ, ἔχουν ἐπαναληφθῆ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἤδη καὶ εἶναι γνωστὰ καὶ ἔχουν λάβει καὶ τὰς ἀπαντήσεις των. Τὸ θέμα εἶναι περιωρισμένον. Ἦτο μία ἐρώτησις ἡ ὁποία ἔγινεν ἐπερώτησις καὶ ἀφορᾷ ἕνα καὶ μόνον, ἐὰν ὑπάρχουν ἐγκαταστάσεις «Πολάρις» εἰς τὴν Ἑλλάδα ἢ ὄχι. Τὰ ἄλλα περὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ περὶ ΝΑΤΟ καὶ ἕνα σωρὸ χαρακτηρισμοί, εἶναι θέματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἠθέλησα νὰ διακόψω τὸν κ. ρήτορα καὶ ἄφησα νὰ ἐπαναλάβῃ καὶ νὰ ἀναμασήσῃ τὰ ὅσα ἔχουν ἀναμασήσει ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν μὲ τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα, μὲ τὰ ἴδια λόγια καὶ μὲ τὴν ἰδίαν νοοτροπίαν, πολλοὶ ρήτορες τῆς ΕΔΑ, ἀλλὰ παρακαλῶ τοὺς ἄλλους δύο ρήτορας διὰ νὰ περιορισθῇ ὁ χρόνος καὶ νὰ μὴ ἀπασχολῆται ἡ Βουλή, νὰ ἐντοπισθοῦν εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ἐπερωτήσεως.

§66Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Τὸ «ἀναμασήσει» δὲν ἦτο ἡ πρέπουσα ἔκφρασις, κ. Ὑπουργέ.

§67Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ ἀντικαθιστῶ μὲ τὴν φράσιν «μὲ μίαν ἀνιαρὰν ἐπανάληψιν».

§68Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἀπορῶ δι’ αὐτὴν τὴν παρέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα τῶν βάσεων χωρὶς δυστυχῶς νὰ ἀναμίξωμεν καὶ τὴν γενικὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ ἄλφα ἢ ἡ βῆτα Κυβέρνησις. Εἶναι μοιραῖον, ἐξετάζοντες τὸ ζήτημα τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ ὑπάρξεως τοῦ ὠφελίμου ἐγκαταστάσεως βάσεων ἐν Ἑλλάδι, δυστυχῶς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐμπλακῶμεν μοιραίως ἐὰν ὄχι ὁλοκληρωτικά, ἀλλὰ ἐν μέρει εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας. Ἐγώ, ὅταν ἀνέρχωμαι εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ὁμιλήσω περὶ ἑνὸς θέματος ἐθνικῆς σοβαρότητος, προσπαθῶ νὰ ἀποβάλλω κάθε ροπὴν κομματικὴν ἢ πολιτικὴν ἢ παραταξιακὴν καὶ θὰ προσπαθήσω ἀντικειμενικῶς νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα, διότι ἡ ἐξέτασις ἀντικειμενικῶς τοῦ θέματος θὰ προσφέρῃ μεγαλυτέραν ὑπηρεσίαν καὶ προώθησιν τῆς ὑποθέσεως. Καὶ προτοῦ ἀρχίσω τὸν λόγον μου εἶμαι ἀναγκασμένος νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, μετὰ λύπης μου, τῆς ἐλλείψεως τοῦ ἐνδιαφέροντος ἐκ μέρους τῆς παρατάξεως τῆς Δεξιᾶς, καὶ τῆς ΕΡΕ, ἡ ὁποία ἀπεμακρύνθη τῆς αἰθούσης. Μᾶς εἶχε συνηθίσει ἡ παράταξις αὐτή, ὅταν ἐκυβέρνα τὴν χώραν διὰ τῆς σιωπῆς, ἢ διὰ ψευδῶν διαβεβαιώσεων νὰ κοιμίζῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 3ης Νοεμβρίου 1963 μᾶς εἶχε συνηθίσει διὰ τῆς φυγῆς. Κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μποῦμε εἰς τὸ ζήτημα τῶν βάσεων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν νὰ βγάλωμεν ἕνα συμπέρασμα ἐὰν δὲν ἐξετάσωμεν πότε ἐγεννήθη ἡ ἰδέα ἐγκαταστάσεως βάσεων μέσου βεληνεκοῦς. Ἡ ἐκτόξευσις τοῦ πρώτου «Σπούτνικ» γίνεται εἰς τὰς 4 Ὀκτωβρίου 1957. Αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι καὶ κυρίως ἡ κοινὴ γνώμη τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ οἱ ἁρμόδιοι εἴτε στρατιωτικοὶ εἴτε πολιτικοί, αἰφνιδιάζονται ἀπὸ τὴν νέαν τεραστίαν πρόοδον τῶν σοβιετικῶν ἐπιστημόνων. Δηλαδή, βλέπουν πλέον ὅτι τὰ μέσα εἴτε ἐπιθέσεως εἴτε ἀμύνης τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἀχρηστεύονται μετὰ τὴν ἀπόκτησιν τοῦ Σπούτνικ, δηλαδὴ μετὰ τὴν ἀπόκτησιν τῆς δυνατότητος τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως νὰ πλήξῃ ἀπ’ εὐθείας τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Εἶναι τοιαύτη ἡ ἀναταραχὴ τῆς κοινῆς γνώμης τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ποὺ ὁ τότε Πρόεδρος αὐτῶν στρατηγὸς Ἀϊζενχάουερ ζητεῖ τὴν σύγκλησιν τοῦ Συμβουλίου τοῦ ΝΑΤΟ εἰς κορυφὴν Ἀρχηγῶν Κρατῶν καὶ τὴν 11ην Δεκεμβρίου 1957 ὁρίζεται ἡ συνάντησις αὐτὴ καὶ συνέρχεται τὸ ΝΑΤΟ ὑπὸ τὴν Προεδρείαν τοῦ Προέδρου στρατηγοῦ Ἀϊζενχάουερ. Καὶ ἐκεῖ διὰ πρώτην φορὰν τίθεται τὸ θέμα τῆς ἐγκαταστάσεως βάσεων μέσου βεληνεκοῦς πέριξ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι διὰ τῶν βάσεων αὐτῶν καὶ διὰ τῆς μεγάλης διασπορᾶς αὐτῶν θὰ ἀναγκασθῇ ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς μικρὰς αὐτὰς βάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν πέριξ αὐτῆς καὶ θὰ μειωθῇ ὁ κίνδυνος τοῦ λαοῦ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Εὑρισκόμην τότε μὲ εἰδικὴν ἀποστολὴν εἰς τὰς Βρυξέλλας διὰ τὸ Κυπριακὸν καὶ εἰς τὰς 2 Δεκεμβρίου λαμβάνω πληροφορίας, ὅτι τὰ Σκανδιναυϊκὰ κράτη καὶ τὰ κράτη τοῦ Μπενελοὺξ θὰ ἀρνηθοῦν τὴν ἐγκατάστασιν βάσεων μέσου βεληνεκοῦς εἰς τὰ ἐδάφη των. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐξωτερικῶν τοῦ Βελγίου ἐκάλεσεν τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Βελγικοῦ Στρατοῦ νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις του ἐὰν εἶναι χρήσιμοι αἱ βάσεις μέσου βεληνεκοῦς. Πάντως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι τὸ Βέλγιον ἠρνήθη τὴν ἐγκατάστασιν βάσεων εἰς τὸ ἔδαφός του. Ἐθεώρησα καθῆκον μου διὰ τηλεγραφήματός μου νὰ γνωρίσω εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ εἰς συνάντησίν μου μὲ τὸν τότε Πρωθυπουργὸν εἰς Παρισίους τοῦ εἶπον ὅτι κι’ ἐγὼ εἶμαι κεκηρυγμένος ἐναντίον τῆς ἐγκαταστάσεως βάσεων εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ προσέθεσα ὅτι αἱ βάσεις δὲν ἐξυπηρετοῦν στρατιωτικοὺς λόγους, ἐξυπηρετοῦν μόνον πολιτικούς, δηλαδὴ θὰ ἐδημιουργοῦντο αἱ βάσεις πρὸς καθησύχασιν τῆς κοινῆς γνώμης τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τοῦ Ἀτλαντικοῦ συμφώνου. Ἠσχολήθην τότε καὶ δημοσιογραφικῶς μὲ τὸ θέμα καὶ ἔγραψα εἰς τὸ «Βῆμα» καὶ ἐδέχθην τὴν ἀπάντησιν τοῦ ἐξαιρέτου φίλου στρατηγοῦ Ἀλεξ. Μερεντίτη: Ἐγὼ ὑπεστήριζα ὅτι αἱ βάσεις εἶναι πολιτικῆς σημασίας ἄλλοι ὑπεστήριξαν ὅτι εἶναι στρατηγικῆς σημασίας. Ἐγὼ ἔφερα ὡς παράδειγμα τὴν Ἑλλάδα καὶ εἶπον ἐὰν ἐγένετο βάσις εἰς τὴν Κρήτην ἡ βάσις αὐτὴ θὰ εἶχεν ἐπισημανθῆ καὶ θὰ ἐξηφανίζετο ἐντὸς 5 λεπτῶν. Ἐνῷ ἕνας πύραυλος ἐκ Κρήτης ἐκτοξευόμενος δὲν θὰ εἶχε ἀποτελέσματα ἐναντίον τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, διότι αἱ βάσεις πυραύλων τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως δὲν εὑρίσκοντο εἰς τὰ σύνορά της καὶ συνεπῶς τὸ πλῆγμα δὲν θὰ ἦτο οὐσιαστικόν.

§69Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν, διότι ἴσως νὰ σᾶς διευκολύνω. Διότι ἀναπτύσσετε συλλογισμοὺς μὲ βάσιν τὸ τί θὰ ὠφελοῦσαν πύραυλοι μέσου βεληνεκοῦς ἐκτοξευόμενοι ἀπὸ τὴν Κρήτην. Τὸ θέμα εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐγκαταστάσεις πυραύλων εἰς τὴν Κρήτην. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν ἐγκαταστάσεις πυραύλων εἰς τὴν Κρήτην, τί ὁμιλεῖτε περὶ νεκροταφείων καὶ περὶ βάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐντὸς πέντε λεπτῶν θὰ καταστραφοῦν ὡσὰν αἱ ἄλλαι βάσεις εἰς τὰς ἄλλας χώρας νὰ μείνουν αἰώνιαι. Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουν βάσεις, δὲν ὑπάρχει θέμα καὶ ἀπορῶ διὰ ποῖον λόγον ἐπιμένετε, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει θέμα εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῆς τῆς ἐπερωτήσεως. Θὰ ἐξηγήσω, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι σᾶς ὤθησαν νὰ μακρηγορῆτε ἐπὶ τόσην ὥραν καὶ νὰ κάμετε διάλεξιν περὶ τῶν καταστρεπτικῶν συνεπειῶν τῶν πυραύλων μέσου βεληνεκοῦς, ὅταν καὶ ὁ πλέον ἀγράμματος ἄνθρωπος γνωρίζῃ τὰς συνεπείας, ὅταν εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἰσορροπία τοῦ τρόμου εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία διατηρεῖ τὴν διεθνῆ εἰρήνην. Θὰ ἀναπτύξω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι σᾶς ὤθησαν νὰ θέλητε νὰ μακρηγορῆτε διὰ ἀνυπάρκτους βάσεις καὶ νὰ ἐκφοβίζετε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§70Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι μοῦ κάμνει κατάπληξιν ἡ ἔκρηξις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος συνήθως εἶναι πολὺ ἤρεμος. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐγὼ οὔτε περὶ νεκροταφείων ὡμίλησα οὔτε περὶ κινδύνων, οὔτε περὶ τίποτε. Εἶπον ποία ἦτο ἡ κατάστασις τὸ 1957 καὶ ποῖοι λόγοι ὤθησαν τότε τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας διὰ νὰ ἀπαιτήσουν ἀπὸ τοὺς συμμάχους των ἐγκατάστασιν βάσεων μέσου βεληνεκοῦς.

§71Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ ἐπερώτησις γίνεται τὴν 25ην Μαΐου 1964 καὶ ὥραν 10 καὶ 20 λεπτά. Θὰ ὁμιλήσουμε σχετικῶς διὰ τὴν σήμερον. Ἔχουν ταφῆ ἀπὸ τότε πολλὰ πράγματα καὶ ἔχει ἀναδημιουργηθῆ ὁ κόσμος.

§72Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δηλαδὴ θέλετε νὰ μοῦ ἐπιβάλετε νὰ ὁμιλήσω μὲ τὴν ἰδικήν σας σκέψιν. Δυστυχῶς δὲν θὰ σᾶς κάνω τὸ χατῆρι, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἔχω τὴν ἰδικήν σας σκέψιν καὶ θὰ ἐκθέσω ἕνα θέμα μὲ τὴν ἰδικήν μου σκέψιν καὶ ὅπως ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τίθεται τὸ θέμα αὐτό. Ἴσως εἰς ἕνα σημεῖον ἐσυμφωνήσαμεν μαζί. Ὁμιλῶμεν περὶ κινδύνων καὶ περὶ βάσεων. Ἀλλὰ ἐπειδὴ τὸ θέμα δὲν ἔχει παρακολουθηθῆ ἀπὸ ὅσους εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ γνωρίζουν τί εἶναι αὐταὶ αἱ βάσεις καὶ δι’ αὐτὸ ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, πότε ἤρχισε ἡ ἰδέα τῆς ἐγκαταστάσεως βάσεων καὶ ποῖοι ἦσαν ἴσως οἱ λόγοι ποὺ ὤθησαν τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας νὰ ζητήσουν τὴν ἐγκατάστασιν βάσεων.

§73Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἐζήτησαν τίποτε αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, δὲν ἐζήτησαν ποτὲ αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἐγκατάστασιν βάσεων πυραύλων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι σαφὴς καὶ κατηγορηματικὴ ἡ δήλωσις καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία συσκότισις, οὔτε ἀπόκρυψις.

§74Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μὴ εἶσθε τόσον κατηγορηματικὸς ὅτι δὲν ἐζήτησαν ἐγκατάστασιν βάσεων εἰς τὴν Ἑλλάδα αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι. Πρῶτον αὐτὸ. Δεύτερον δὲν ἐζήτησαν τὴν ἐγκατάστασιν βάσεων αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἐν Ἑλλάδι διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐγὼ σᾶς ἀνέπτυξα. Ἀλλὰ τουναντίον ἐξήλωσαν τὰς βάσεις τὰς ὁποίας εἶχον εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν, διότι εἶδον ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως στρατηγικῆς ἦσαν ἄχρησται αἱ βάσεις πυραύλων μέσου βεληνεκοῦς.

§75Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἴμεθα σύμφωνοι, δὲν ὑπάρχουν βάσεις σήμερον. Ἔχει προχωρήσει τόσον πολὺ ἡ τεχνικὴ σήμερον, ὥστε νὰ εἶναι πεπαλαιωμέναι καὶ αἱ βάσεις καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα λέγετε. Ἔχουν ξεπερασθῆ.

§76Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Βλέπετε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἐὰν εἴχατε τὴν ὑπομονὴν καὶ μὲ ἀφήνατε θὰ συμφωνούσαμεν ἀπολύτως, ὅτι πρέπει νὰ μᾶς ἀφήσουν, οἱ κύριοι αὐτοί, οἱ κατέχοντες τὰ μεγάλα ὅπλα, εἴτε ἀπὸ τὴν μία πλευρὰν εἴτε ἀπὸ τὴν ἄλλην, νὰ ἀφήσουν ἡσύχους τοὺς λαοὺς καὶ ἂν ἔχουν τὰ μέσα καὶ θέλουν νὰ καταστραφοῦν ἂς ἀλληλοκαταστραφοῦν.

§77Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀπὸ τὸ στόμα σας καὶ εἰς τοῦ Θεοῦ τ’ αὐτί.

§78Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι, οἱ κίνδυνοι ἐκ τοῦ πυρηνικοῦ πολέμου εἶναι μέγιστοι, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐπαναλάβωμεν τοὺς κινδύνους αὐτούς, διότι δὲν ὑπάρχουν πλέον μυστικὰ τῶν ἀτομικῶν ὅπλων, ὅπως εἰς τὰς ἀρχὰς ἠθέλησαν νὰ τὰ καλύψουν δι’ ἑνὸς μυστικοῦ οἱ ἐπιστήμονες καὶ ἀπὸ τὴν μία πλευρὰν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην, ἤδη ἔχουν ἀποκαλυφθῆ τὰ μυστικὰ αὐτά. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι, ἀπὸ ὅ,τι ἔχω διαβάσει μέχρι τώρα διὰ τὰς συνεπείας ἑνὸς πολέμου ἀτομικοῦ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο μοῦ ἔκαμε ἐντύπωσιν ἦτο ἡ ἀνακοίνωσις ἑνὸς μεγάλου καθηγητοῦ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὁ ὁποῖος εἶπε ὅτι, ἐὰν τυχὸν γίνῃ πόλεμος ἐκτὸς τῶν καταστροφῶν καὶ τῶν ἑκατομμυρίων θανάτων, τουλάχιστον ἐπὶ μίαν εἰκοσαετίαν ἡ ἀνθρωπότης θὰ εἶναι μολυσμένη ἀπὸ τὴν ραδιενέργειαν. Συνεπῶς αὐτὸ ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἔχει ἐντυπωσιάσει. Ὁμιλῶ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, χωρὶς νὰ θέλω νὰ σᾶς προκαλέσω ἔκπληξιν καὶ θὰ σᾶς θέσω τὸ ἐρώτημα ἀφοῦ τελειώσω τὴν σκέψιν μου καὶ ἐκθέσω τὰς συνθήκας αἱ ὁποῖαι ἔχουν δημιουργηθῆ ἀπὸ τοῦ 1957 καὶ ἐντεῦθεν. Ἐδῶ, κύριοι, γίνεται μία προσπάθεια ἐκ μέρους τῶν Βαλκανικῶν λαῶν διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν πυρηνικῶν ὅπλων ἐκ τοῦ Βαλκανικοῦ χώρου. Ἀπὸ τὸ 1957 ὑπάρχουν αἱ προτάσεις τοῦ τότε πρωθυπουργοῦ τῆς Ρουμανίας Στόϊκα, καὶ ἔκτοτε δὲν ἔχουν παύσει ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπαναλαμβάνωνται προτάσεις κατηγορηματικαὶ ὄχι μόνον συνεργασίας τῶν Βαλκανικῶν λαῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ἐνδεχομένων βάσεων ἐκ τοῦ Βαλκανικοῦ χώρου καὶ δέχονται πάντα ἔλεγχον διὰ τὴν τήρησιν τῆς συμφωνίας αὐτῆς. Αὐτὸ ἔχει τονισθῆ ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1957 καὶ ἐπαναλαμβάνεται κατ’ ἔτος καὶ αὐτὴ ἡ προσπάθεια καταβάλλεται ὑπὸ τῶν Βαλκανικῶν Ἐπιτροπῶν διὰ τὴν συνεννόησιν αὐτῶν. Καὶ τὸ ἔτος 1962 γίνεται ἕνα γεγονὸς μεγάλης σημασίας. Ὁ πρωθυπουργός, καθὼς γνωρίζετε, τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καλεῖ καὶ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ἀφοῦ ὁ ἴδιος λέγει ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως εἶναι πρόθυμη νὰ δώσῃ τὴν ἐγγύησιν τῆς ἀπυραύλου ζώνης ἐν τῇ Βαλκανικῇ περιοχῇ, καλεῖ καὶ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας νὰ δώσουν καὶ αὐταὶ τὴν ἐγγύησίν των. Δηλαδὴ ὁμιλοῦμεν περὶ ἄλλων ζωνῶν εἰς τὴν Εὐρώπην, ὅπως ἦσαν αἱ προτάσεις τοῦ Ἤντεν ἀπὸ τοῦ 1955. Ἔχομεν κατόπιν τὰς προτάσεις Ραπάτσκυ καὶ κατόπιν ἔχομεν τὰς προτάσεις Γκομούλκα, ὁ ὁποῖος ἐπρότεινεν τὸ πάγωμα τῶν ἀτομικῶν ὅπλων εἰς τὴν Κεντρικὴν Εὐρώπην. Ἀλλ’ ἰδιαιτέρως διὰ τὰς Βαλκανικὰς χώρας, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία καὶ εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις κατηγορηματικῶς ἐδήλωσεν ὅτι θέλει νὰ καλλιεργήσῃ τὴν φιλίαν μὲ τὰς γειτονικὰς χώρας καὶ ἔκαμε ἕνα ὕμνον πρὸς τὸν στρατάρχην Τίτο καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ἄξιον προσοχῆς καὶ τοῦτο θὰ εἶναι ὄχι μόνον διὰ τὴν σωτηρίαν τῶν Βαλκανικῶν λαῶν, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ μίαν σημασίαν ἐξαιρετικήν. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν σήμερον ὑπῆρχον αὐταὶ αἱ δηλώσεις ἢ μᾶλλον συμφωνίαι μεταξὺ τῶν Βαλκανικῶν χωρῶν μὲ τὴν ἐγγύησιν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν, τότε ἡ ἀπομάκρυνσις ἐκ τοῦ χώρου τῶν Βαλκανίων τῶν ἀτομικῶν ὅπλων θὰ εἶχε τὴν ἑξῆς μεγίστην πολιτικὴν σημασίαν. Καίτοι εἰς τὰ Βαλκάνια, ὑπάρχουν χῶραι αἱ ὁποῖαι ἀκολουθοῦν τρεῖς διαφορετικὰς πολιτικάς, ἔχομεν τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ τὴν πολιτικὴν τῶν ἀδεσμεύτων χωρῶν, ἔχομεν τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν Ρουμανίαν αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τὸ σύμφωνον τῆς Βαρσοβίας, ἔχομεν τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸ σύμφωνον τοῦ ΝΑΤΟ. Συνεπῶς θὰ εἴχομεν τὴν δυνατότητα, ἐὰν ἐπήρχετο ἡ συμφωνία τὴν ὁποίαν οἱ τρεῖς ἄλλοι λαοὶ καὶ ἡ Γιουγκοσλαυΐα καὶ ἡ Βουλγαρία καὶ ἡ Ρουμανία ἐπίμονα ζητοῦν, τὴν συμφωνίαν αὐτήν, θὰ εἴχομεν νὰ δώσωμεν ἕνα παράδειγμα ὅτι ὑπάρχει δυνατότης συνεννοήσεως τῶν λαῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἔχουν διάφορον οἰκονομικοπολιτικὸν σύστημα, ὅτι δύνανται, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς ἀσφαλείας των, καὶ περὶ τῆς σωτηρίας των νὰ φθάσουν σὲ μία συμφωνία. Ἔχομεν καὶ τὸ παράδειγμα, ὅπως σήμερον οἱ Σκανδιναυϊκοὶ λαοί, οἱ ὁποῖοι ὅπως γνωρίζετε, ἔχουν ὑπογράψει μία συμφωνία ἡ ὁποία εἶναι μνημειώδης. Ὅταν εἰς τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον ὑπῆρχον τάσεις τῆς Νορβηγίας, τῆς Δανίας, καὶ τῆς Σουηδίας νὰ μείνουν οὐδέτεραι, ὑπέγραψαν μίαν συμφωνίαν ὅτι ἐὰν ἐνεπλέκοντο εἰς τὸν πόλεμον, εἴτε ὑπὲρ τῆς μιᾶς παρατάξεως εἴτε ὑπὲρ τῆς ἄλλης, οὐδέποτε Σκανδιναυικοὶ στρατοὶ θὰ εὑρίσκοντο ἀντιμέτωποι. Δηλαδὴ διεφύλαξαν ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερον καὶ διαφυλάττουν αὐτὴν τὴν φιλίαν αὐτοῦ τοῦ γεωγραφικοῦ συγκροτήματος, τὸ ὁποῖον λέγεται Σκανδιναυικαὶ χῶραι. Ἐφ’ ὅσον ἔχομεν τὰς ἐκδηλώσεις ἐπανειλημμένως τῶν λοιπῶν Βαλκανικῶν χωρῶν καὶ τοῦ ἀποστόλου τῆς εἰρήνης, ὅπως τὸν ἀπεκάλεσε ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, στρατάρχου Τίτο, νὰ φθάσωμεν εἰς μία συμφωνίαν ἀπυραύλου ζώνης εἰς τὴν Βαλκανικὴν καὶ ἀπομακρύνσεως τοῦ κινδύνου αὐτοῦ, νομίζω ὅτι εἶναι καιρός, ἢ μᾶλλον ἀναμένω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ. ὅτι σοβαρῶς ἤδη ἐξετάζει τὸ θέμα καὶ ὅτι τὸ ἔργο τὸ ὁποῖον ἠρχίσαμεν ἡμεῖς, αἱ Ἐπιτροπαὶ αἱ Βαλκανικαί, θὰ φύγῃ ἀπὸ τὰ χέρια τὰ δικά μας καὶ θὰ ἔλθῃ εἰς τὰ χέρια τοῦ ἐπιπέδου τοῦ κυβερνητικοῦ, ἐφ’ ὅσον ἐπιλυθοῦν αἱ διαφοραί, αἱ διμερεῖς διαφοραὶ αἱ ὁποῖαι μάλιστα ὑφίστανται καὶ μεταξὺ τῶν Βαλκανικῶν χωρῶν. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἰς μίαν ἔκρηξίν σας εἴπατε ὅτι δὲν μᾶς ἐζήτησαν καὶ δὲν ὑπάρχουν βάσεις ἐν Ἑλλάδι ἐκτοξεύσεως πυραύλων. Δὲν ὑπάρχουν αἱ βάσεις ἐκτοξεύσεως πυραύλων. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι. Μήπως ὅμως δὲν ὑπάρχουν, κύριε Ὑπουργέ, ἐπειδὴ μετὰ τὴν ἐξέλιξη τῆς ἐπιστήμης, δηλαδὴ μετὰ τὴν ἀντίληψιν ἐκ μέρους τοῦ πενταγώνου, τοῦ Ἀμερικανικοῦ, ὅτι ἦτο μάταιος ὁ κλοιὸς αὐτὸς τῶν βάσεων τοῦ μέσου βεληνεκοῦς καὶ ἔχομεν σήμερον τὰ ὑποβρύχια καὶ τὰ πλοῖα ἐπιφανείας ἀπὸ τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐκτοξεύωνται πύραυλοι μεγίστου βεληνεκοῦς; Καὶ δὲν θέλω μίαν ἀπάντησιν κατηγορηματικὴν καὶ ἐκκρηκτικήν, ὅπως προηγουμένως ὑπῆρξε ἐκκρηκτικὴ ἡ ἀπάντησίς σας. Μήπως ὅμως μᾶς ζητοῦν ἐναποθήκευσιν πυρηνικῶν ὅπλων ἐν Ἑλλάδι;

§79Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω, χωρὶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ θέλω νὰ σᾶς διακόψω, ὅταν θὰ λάβω τὸν λόγον καὶ δι’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν.

§80Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, περιμένω τὴν ἀπάντησίν σας καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, διότι ἐὰν εἴχομεν ἐναπόθεσιν πυρομαχικῶν τοιούτων ὅπλων, πρὸς ἀνεφοδιασμὸν τῶν πλοίων κλπ., τότε καὶ τοῦτο θὰ ἦτο μέγιστος κίνδυνος διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι ἡ ἐναποθήκευσις ὑλικοῦ εἶναι κύριος στόχος καὶ συνεπῶς ὁ κίνδυνος εἶναι ἐξ ἴσου σοβαρός. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀγνοήσωμεν τὰς προτάσεις τῶν ἄλλων Βαλκανικῶν λαῶν, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει, λαμβάνουσα αὐτὰς ὑπ’ ὄψιν, νὰ συζητήσῃ ταύτας καὶ νὰ σπεύσῃ εἰς συμφωνίαν, περὶ ἀπυραύλου Βαλκανικῆς ζώνης. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὑπάρχουν τρεῖς περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ ἀγνοοῦνται, ἐὰν δὲν θέλετε νὰ ἀκολουθήσετε τὴν πολιτικὴν τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ τῆς περασμένης 8ετίας. Καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα αἱ Κυβερνήσεις τοῦ κ. Καραμανλῆ ἠκολούθησαν μίαν πολιτικήν, χωρὶς νὰ προτάσσουν τὰ ἰδικά μας δικαιώματα καὶ ἐφρόντιζαν μόνον νὰ ἐξυπηρετοῦν τὰ συμμαχικὰ συμφέροντα εἰς βάρος τῶν ἐθνικῶν τοιούτων. Ὑποστηρίζω καὶ πάντοτε ὑπεστήριξα, ὅτι μέσα εἰς τὰς συμμαχίας δὲν πρέπει μόνον νὰ ἔχωμεν ὑποχρεώσεις καὶ νὰ τὰς ἐκπληροῦμεν ἀλλὰ πρέπει νὰ ζητοῦμεν καὶ τὰ δικαιώματά μας. Ὡς ἕνα τοιοῦτον παράδειγμα θὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν Γαλλίαν, τὰς χώρας τῆς Μπενελοὺξ καὶ ἀκόμη σήμερα τὸ Βέλγιον, ποὺ ἠρνήθησαν νὰ συμμετάσχουν εἰς τὴν δημιουργίαν κοινῆς ἀτομικῆς δυνάμεως τῆς συμμαχίας γενικῶς καὶ ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον δροῦν καὶ ἄλλα Κράτη. Ἐπὶ Κυβερνήσεων Καραμανλῆ καὶ συγκεκριμένως ὅταν ἐγένοντο καὶ ὑπεγράφοντο αἱ συμφωνίαι τῆς Ζυρίχης καὶ Λονδίνου, ἐθαύμασα τὸ θάρρος τοῦ Πρωθυπουργοῦ κ. Καραμανλῆ ὁ ὁποῖος εἶχεν εἴπει ὅτι ἐνῷ αἱ συμφωνίαι τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου δὲν περιέσωσαν ἱερὰς θυσίας τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων περιεσώθη ὅμως τὸ συμμαχικὸν πνεῦμα! Ἐλπίζω κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου δὲν θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἰδίαν πολιτικήν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἐξέθετεν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως εἶχεν εἴπει: «Θὰ τηρήσωμεν τὰς συμμαχίας μας, ἀλλὰ θὰ διεκδικήσωμεν καὶ τὰ δικαιώματά μας». Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε δοθῆ μεγαλυτέρα σημασία στὶς προτάσεις τῶν Βαλκανικῶν χωρῶν, περὶ δημιουργίας ἀπυραύλου ζώνης εἰς τὴν Βαλκανικήν. Ἐὰν καὶ αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς δεχθοῦν τὰς προτάσεις τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως τὰς προταθείσας διὰ τοῦ Προέδρου αὐτῆς Χρουστσώφ, τότε οἱ Βαλκανικοὶ λαοὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσουν ἐν εἰρήνῃ. Ἐὰν ὑπάρχῃ σκέψις ἐγκαταστάσεως στὴν Ἑλλάδα καὶ ἐναποθηκεύσεως κώνων πυραύλων, περιμένω ἀπάντησίν σας κ. Ὑπουργέ, διότι αἱ βάσεις αὗται, ὅπως ἐτόνισα προηγουμένως, εἶναι καταστρεπτικαὶ διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ἀκόμη κ. Ὑπουργὲ θὰ ἤθελα νὰ τονίσω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ καταβιβασθῇ εἰς τοιοῦτο ἐπίπεδον ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Ἐγώ, προτοῦ ἀκόμη συνεργασθῶ μετὰ τῆς ΕΔΑ, ἀπὸ τοῦ 1957, ἤμουν ἐναντίον τῆς ἐγκαταστάσεως βάσεων. Νομίζω, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὅτι ὁ ὑπαινιγμός σας αὐτὸς ἦτο ἄδικος. Ἐγὼ δὲν ἀνήκω εἰς τὴν ΕΔΑ. Συνεργάζομαι στενώτατα μετὰ τῆς ΕΔΑ, ἀλλὰ διατηρῶ πάντοτε τὴν ἀνεξαρτησίαν μου. Ὀφείλεται λοιπὸν μεγαλύτερος σεβασμὸς καὶ πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ καραμέλλα, αὐτὸ τὸ παραμύθι, τὸ ὁποῖον ἐπὶ 8ετίαν, μὲ ἀστυνομικὰ μέτρα, μὲ δολοφονίας καὶ μὲ ἀτιμίας, εἶχεν ἐξαπολυθῆ ὑπὸ τῆς ΕΡΕ διὰ νὰ διχάσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ ΕΔΑ εἶναι ἕνα Κόμμα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου ἀπὸ 14 ἐτῶν καὶ ἔδωσεν ἐξετάσεις. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἀπολογητὴς τῆς ΕΔΑ, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐπολιτεύθη πάντοτε νομίμως, ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ πολιτεύματός μας. Καὶ ὑπῆρξε πάντοτε πρωτοπόρος εἰς τὰ συνθήματα καὶ τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἀγάπης καὶ τῆς συμφιλιώσεως καὶ ἐναντίον τοῦ συνθήματος ποὺ θέλει τὸν διαχωρισμὸν τῶν Ἑλλήνων εἰς καλοὺς καὶ εἰς κακοὺς Ἕλληνας. (Χειροκροτήματα).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§82Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις ἐπῆρε μίαν ἔκτασιν, τὴν ὁποίαν ὁμολογῶ δὲν ἀνέμενα. Καὶ διὰ νὰ εἶμαι εἰλικρινής, δὲν ἀνέμενα κἄν, ὅτι θὰ συνεζητεῖτο ἡ ἐπερώτησις. Ἀνέμενον, ὅτι θὰ εἶχε διαγραφῆ. Διὰ ποῖον λόγον. Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἡ ἐπερώτησις ἐπιζητεῖ, ἔχει ἤδη δοθῆ ἀπὸ ἐμὲ τὸν ἴδιον. Ἔχει δοθῆ εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἐκπρόσωπον τῆς ΕΔΑ κ. Ἠλιοῦ, ὅταν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἀνέφερεν εἰς τὸν λόγον του, ὅτι ἔχει πληροφορίας, κατὰ τὰς ὁποίας εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐζητήθη ἡ ἐναποθήκευσις Πολάρις. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πληροφορίας αὐτῆς εἶχεν ἀρχίσει νὰ ἀναπτύσσῃ διαφόρους συλλογισμούς. Ἐζήτησα τὴν ἄδειαν τότε ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τὸν κ. Ἠλιοῦ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸν διακόψω καὶ τοῦ ἐδήλωσα κατηγορηματικῶς, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα ἐναποθηκεύσεως Πολάρις εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν δίδω σήμερον καὶ εἰς τὸν κ. Μερκούρην. Κατόπιν τῆς σαφοῦς αὐτῆς ἀπαντήσεώς μου δὲν ὑπῆρχε πλέον θέμα ἐπερωτήσεως. Καὶ ἔρχεται ἡ ἐπερώτησις, συζητεῖται ἡ ἐπερώτησις καὶ μάλιστα, ἐν τοιαύτῃ ἐκτάσει, ὥστε νὰ ἔχετε ἀκούσει σχεδὸν ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀναπτυχθῆ ἐπανειλημμένως ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Καμμία πτυχὴ δὲν ἔχει παραλειφθῆ. Ἠκούσατε καὶ πάλιν διάφορα περὶ πυραύλων, περὶ πυραυλικῶν ζωνῶν, περὶ ΝΑΤΟ, περὶ Κούβας, περὶ παντοίων πραγμάτων ἔξω ἀπὸ τὸ θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχει κατατεθῆ ἡ ἐπερώτησις, καὶ τὸ ὁποῖον θέμα ἀφορᾷ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδημιουργεῖτο τὸ ἐρώτημα, ἡ ἀμφιβολία, ἐὰν τυχὸν ἔχει ζητηθῆ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἡ ἐγκατάστασις, ἡ ἐναποθήκευσις Πολάρις. Δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πάλιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει παρόμοιον θέμα, ὅπως ἐδήλωσα καὶ προηγουμένως καὶ ὅπως ἦτο ἄλλωστε γνωστόν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν πυραυλικαὶ ἐγκαταστάσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐγκαταστάσεις πυραύλων. Ὅπως δηλῶ ἐπίσης καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ πεδίον βολῆς τῆς Κρήτης εἶναι πεδίον βολῆς καθαρῶς ἐκπαιδευτικόν. Καὶ διερωτῶμαι ἤδη διατὶ ὅλη αὐτὴ ἡ μακρὰ διάλεξις τοῦ κ. Κύρκου. Μία μακρὰ διάλεξις ἡ ὁποία προσπαθοῦσε ὡσὰν διὰ πρώτην φορὰν νὰ πείσῃ τοὺς Ἕλληνας διὰ τὰς καταστρεπτικὰς συνεπείας τῶν πυραύλων, προσπαθοῦσε νὰ δημιουργήσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸν πανικόν, ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸ χεῖλος τῆς καταστροφῆς, ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸ χεῖλος ἑνὸς παγκοσμίου πυρηνικοῦ πολέμου, ὅτι οἱ πύραυλοι θὰ πέσουν ἐπὶ τῶν κεφαλῶν ὅλων μας. Διατί; Εὑρισκόμεθα μήπως εἰς ἐποχὴν διεθνοῦς ἐντάσεως; Κάθε ἄλλο. Διανύομεν ἐποχὴν διεθνοῦς ὑφέσεως. Ὁ κ. Χρουστσὼφ ἔχει ὡς πολιτικὴν τὴν εἰρηνικὴν συνύπαρξιν. Διατὶ λοιπὸν ὅλη αὐτὴ ἡ μακρηγορία; Εἶπον, κύριοι βουλευταί, ὅτι θὰ σᾶς δώσω τὴν ἐξήγησιν, διὰ νὰ ἴδετε πόσον ξεπερασμένη εἶναι ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται ἀπόψε, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει ὑγιὲς ἔνστικτον καὶ γνωρίζει νὰ τοποθετῇ τὰ πράγματα καὶ νὰ ἀποδίδῃ τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν τὰ πράγματα. Δὲν ἀπέδωσε καμμίαν σημασίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ εἰς τὴν παροῦσαν ἐπερώτησιν. Καὶ βλέπετε τὸ θέαμα τῶν κενῶν ἑδωλίων, ὅτε συζητεῖται ἡ περίφημος αὐτὴ ἐπερώτησις τῶν Πολάρις, ἡ ὁποία ἠνάγκασε δῆθεν τοὺς ἐπερωτῶντας βουλευτὰς νὰ μακρηγορήσουν καὶ νὰ ἀναπτύξουν ὅλας τὰς πτυχὰς τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Καὶ βλέπετε ἀκόμη ὅτι εἰς τὰς τάξεις τῆς ΕΔΑ δὲν εἶναι παρόντες οὔτε οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἐπερώτησιν βουλευταί. Καὶ οὔτε ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς ΕΔΑ. Συζητεῖ ἡ Βουλὴ ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων. Καὶ συζητεῖ ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων, διότι τὸ θέμα εἶναι ξεπερασμένον. Καὶ ἔρχεται τὸ ἐρώτημα. Διατὶ ἐνῷ ἐγνώριζεν ἡ ΕΔΑ ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα πρὸς συζήτησιν, διατὶ ἐπέμεινεν ἐπὶ τῆς συζητήσεως καὶ διὰ ποῖον λόγον αἱ μακρηγορίαι; Σᾶς εἶπον ὅτι θὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν. Ὅλη ἡ μακρηγορία εἶχεν ἕνα σκοπόν. Νὰ δικαιολογήσῃ ἐκ τῶν ὑστέρων τὴν ἀδικαιολόγητον, τὴν ἄνευ λόγου «πορείαν τῆς εἰρήνης». Οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχεν, ὁ ὁποῖος νὰ δικαιολογῇ τὴν πορείαν τῆς εἰρήνης. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ἡ εἰρήνη ὑποστηρίξεως. Δὲν ὑπάρχει κίνδυνος πολέμου, δὲν ὑπάρχει κίνδυνος ἐντάσεως, διὰ νὰ δικαιολογῇ κίνησιν ὑπὲρ τῆς εἰρήνης. Πουθενὰ τῆς γῆς δὲν ἔγινε πορεία εἰρήνης, ἀλλὰ μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν ὑπῆρχε κίνδυνος πολέμου καὶ εἶχε διενεργηθῆ τὸ φιλειρηνικὸν αἴσθημα τῶν λαῶν, πορεῖαι εἰρήνης θὰ ἐγίνοντο ταὐτοχρόνως εἰς ὅλας τὰς χώρας. Ἀλλὰ μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔγινεν. Καὶ ἐρωτᾶται διατὶ ἦτο ἀναιτιολόγητος ἡ πορεία εἰρήνης. Διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ τὸ ἔνστικτον τὸ ὑγιὲς ποὺ διαθέτει ἀντελήφθη ὅτι ἦτο ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου. Καὶ ὅπως ἐδήλωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀπέβλεπεν εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς εἰρήνης, ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν ἀνάγκην ὑποστηρίξεως. Καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀποτελεῖ σήμερον ξεπερασμένον γεγονὸς ἡ κίνησις ὑπὲρ τῆς εἰρήνης, διότι διατρέχομεν περίοδον πολιτικῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως. Ἡ κίνησις αὕτη ἀπέβλεπεν εἰς τὴν κομματικὴν ἐνίσχυσιν τῆς ΕΔΑ. Ἦτο ἀναιτιολόγητος καὶ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ ἐκφοβίσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ ἐκφοβίσῃ τοὺς ξένους τουρίστας καὶ νὰ δημιουργήσῃ μίαν κρίσιν εἰς τὸν ἐπαγγελματικὸν κόσμον τῆς χώρας, νὰ ἐκδιώξῃ τοὺς τουρίστας, νὰ δημιουργήσῃ κρίσιν εἰς τοὺς αὐτοκινητιστάς, εἰς τὰ ἑστιατόρια καὶ εἰς ὅλους ἐκείνους ποὺ ἀποζοῦν ἀπὸ τὸν Τουρισμόν. Ἤθελεν ἡ ΕΔΑ νὰ ἀποκομίσῃ κομματικὰ κέρδη ἀπὸ τὴν πορείαν αὐτὴν τῆς εἰρήνης καὶ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία θὰ φέρῃ τὰ Πολάρις εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς πέντε λεπτὰ θὰ καταστραφῇ καὶ ἡ Ἑλλὰς καὶ τὰ πάντα. Κύριοι βουλευταί, αὐτὸς ἦτο ὁ σκοπός. Εἶπεν ὁ κ. Κύρκος εἰς τὴν χειμαρρώδη ἀγόρευσίν του, ἡ ὁποία ἴσως λόγῳ τῆς χειμαρρώδους μορφῆς της δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ σταθμίσῃ ὡρισμένους χαρακτηρισμούς, τοὺς ὁποίους ἔκαμεν: Εἶπεν ὅτι ὡς ἐκ τῆς φύσεώς των, τὰ Ἀνατολικὰ καθεστῶτα, τὰ Κομμουνιστικὰ καθεστῶτα, εἶναι ὑπὲρ τῆς εἰρήνης. Ἠθέλησε νὰ εἴπῃ ὅτι τὰ κομμουνιστικὰ καθεστῶτα ὡς ἐκ τῆς φύσεώς των εἶναι εἰρηνόφιλα. Θὰ ἔπρεπε νὰ περιορίζῃ τὰς χειμαρρώδεις ἐκφράσεις του ὁ κ. Κύρκος, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνθυμηθῇ ὅτι κομμουνιστικὸν καθεστὼς εἶναι ἡ Κίνα ποὺ ἐπετέθη κατὰ τοῦ Θιβὲτ καὶ τῶν Ἰνδιῶν. Δὲν ἔπρεπεν ὁ κ. Κύρκος νὰ ἐκφρασθῇ μὲ τοιαύτας ἐκφράσεις, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν πλανᾶται· ἔχει φρόνησιν, ἔχει ὑγιᾶ κριτήρια, ἔχει ἔνστικτον καὶ ξεύρει νὰ τοποθετῇ τὰ πράγματα καὶ ἐτοποθέτησε τὴν πορείαν εἰρήνης ὡς θέμα κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ΕΔΑ, ὡς θέμα ζημίας τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, ὡς θέμα βλάβης τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῶν Ἑλλήνων. Κύριοι βουλευταί, ἔχω νὰ κάμω μίαν κατηγορηματικὴν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τῆς Βουλῆς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δὲν ἐτέθη ζήτημα Πολάρις εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ καθαρῶς ἑλληνικὴν πολιτικήν, μὲ κριτήρια καθαρῶς ἑλληνικά, μὲ κριτήρια ἀποβλέποντα εἰς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ καμμίαν ἐξωτερικὴν δύναμιν εἴτε ἐξ ἀριστερῶν εἴτε ἐκ τῆς δεξιᾶς, εἶναι καθαρῶς ἑλληνικὴ πολιτικὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δύναται νὰ εἶναι ἥσυχος καὶ νὰ κοιμᾶται ἥσυχος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε. Κ. μεριμνᾷ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ζωῆς του, διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἐλευθερίας του καὶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. (Χειροκροτήματα).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§84Η. ΗΛΙΟΥ. Φοβοῦμαι, ὅτι ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἠδίκησε τὸν ἑαυτόν του θελήσας ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔπρεπε ποτὲ ν’ ἀποτελέσῃ θέμα πολιτικῆς ἀντιδικίας νὰ τὸ μεταφέρῃ εἰς μίαν πολιτικὴν ἀντιδικίαν δι’ ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα ἐντὸς ὀλίγου θὰ καταδειχθῇ ὅτι δὲν ἁρμόζουν οὔτε εἰς τοῦ Ὑπουργοῦ οὔτε εἰς τῆς Κυβερνήσεως τὴν σοβαρότητα, ἀλλ’ ἰδίως οὔτε εἰς τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος. Ἐν τούτοις ἐνῷ πράγματι εἰς ἐπίπεδον δὲν θὰ ἔλεγον ἀνώτερον, διότι πιστεύω εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἰσοτιμίας ὅλων τῶν χωρῶν μικρῶν καὶ μεγάλων, ἀλλὰ εἰς ἐπίπεδον ἀποτελεσματικώτερον μεταξὺ τῶν μεγάλων, μεταξὺ τῶν ὑπερδυνάμεων ἔχει πρὸ ἔτους ὑπογραφῆ εἰς τὴν Μόσχαν μία οὐσιώδους σημασίας συμφωνία περὶ ἀπαγορεύσεως πυρηνικῶν δοκιμῶν καὶ ἄλλη ἐπίσης πρὸ μηνὸς περίπου διὰ δύο μονομερῶν ταὐτοσήμως ἐξαγγελθεισῶν τὴν ἰδίαν ἡμέραν δηλώσεων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τῆς Ἀγγλίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως ἀφ’ ἑτέρου, ἐπῆλθεν ἐν τοῖς πράγμασι μία συμφωνία περιορισμοῦ τῆς παραγωγῆς διασπωμένου πυρηνικοῦ ὑλικοῦ ἐνῷ τρίτον ἔπαυσε πλέον ἡ ἰδέα τῆς δημιουργίας ἀπυραύλων ζωνῶν νὰ θεωρῆται ὡς μονόπλευρος ἐξ Ἀνατολῶν προπαγάνδα καὶ ἐξετάζεται μετὰ σοβαρότητος καὶ ἐποικοδομητικῶς ἀπὸ τὰς δύο πλευράς, εἰς τὰς ὁποίας δυστυχῶς ἡ περίοδος τοῦ ψυχροῦ πολέμου ἔχει διαιρέσει σημαντικὸν μέρος τοῦ κόσμου, ἐν τούτοις, ὑπῆρξαν συγκεκριμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐδικαιολόγουν τὴν ἐρώτησιν καὶ τὴν σύστασίν μας. Θέλω νὰ σᾶς ὑπομνήσω, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἐρώτησις–σύστασις τῆς ΕΔΑ κατετέθη εἰς τὰς 8 Ἀπριλίου κατετέθη δηλαδὴ μετὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ κατετέθη ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων, τὰ ὁποῖα συγχρονίσθησαν ἢ ἐπηκολούθησαν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις. Δὲν ἀποτελεῖ ἐπερώτησιν, ἀποτελεῖ κατὰ ἕνα σκέλος ἐρώτησιν πρὸς παροχὴν πληροφοριῶν καὶ κατὰ τὸ δεύτερον αὐτῆς σκέλος σύστασιν ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν εἴτε ἠλήθευον αἱ πληροφορίαι ἐν σχέσει πρὸς ὑποχρεώσεις τὰς ἀνέλαβεν ἢ μελετᾷ ν’ ἀναλάβῃ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἴτε ἠλήθευον ἐν σχέσει πρὸς παλαιοτέρας ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως καὶ καταστάσεως ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις, συνιστᾷ ἡ πλευρά μας ν’ ἀπόσχῃ τῆς ἀναλήψεως διὰ τὸ μέλλον ἢ νὰ ἀπεμπλακῇ παλαιῶν ὑποχρεώσεων ἐπὶ ἑνὸς θέματος τόσον σοβαροῦ καὶ μεγάλου. Καὶ βεβαίως τὸ θέμα εἶναι φύσεως τοιαύτης, ὥστε συγχωρεῖ τὴν ἀνάπτυξιν ὁλοκλήρου πολιτικῆς τοποθετήσεως. Θὰ ἤθελον νὰ ἐκήδετο περισσότερον τῶν θεσμῶν τῆς κοινοβουλευτικῆς Δημοκρατίας ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι ὅταν λέγῃ περιεφρονήθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ συζητεῖται ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων, δὲν χαμηλώνει τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ θέμα—τὸ ὁποῖον εἶναι μέγιστον, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἕνα τεκμήριον περὶ τοῦ ὕψους αὐτοῦ τοῦ Σώματος, δηλ. τῆς σημασίας, τὴν ὁποίαν τὸ Σῶμα, οἱ ἀπόντες συνάδελφοι ἀποδίδουν εἰς θέματα τοιαύτης σημασίας. Καὶ ἀπὸ μὲν τῆς ἀπόψεως τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία εἶχε ταχθῆ πάντοτε ὑπὲρ τῆς ψυχροπολεμικῆς ἐκδηλώσεως διὰ λόγους ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, διότι αὐτὸ εὐνοεῖ καὶ τὸ καθεστὼς τῆς τρομοκρατίας καὶ ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἐναντίον τῶν ἐλευθεριῶν καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀπορίαν διατὶ ἀπουσιάζουν. Ὅταν ἐνθυμοῦμαι, ὅμως, ποῖοι ἦσαν οἱ ἀγορηταὶ οἱ θερμοὶ καὶ ποῖοι ἦσαν εἰς ποιότητα αἱ ἀγορεύσεις τοῦ ἀειμνήστου Προέδρου Σοφοκλῆ Βενιζέλου καὶ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν κ. Ἀλλαμανῆ καὶ τοῦ κ. Τσιριμώκου καὶ ἄλλων στελεχῶν τῆς Ε.Κ. ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ ποία ὑπῆρξεν ἡ περιώνυμος, ἡ βροντερὴ τοποθέτησις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει σήμερον μία ἐγκατάλειψις θέσεων, τὴν ὁποίαν δὲν ξεύρω ἂν πρέπει νὰ τὴν συνδέσω μὲ τὴν μετάθεσιν τῆς προχθεσινῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὰ Κυβερνητικὰ ἑδώλια. Τὸ θέμα εἶναι μέγα, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε πρὶν ἐκτιμήσωμεν τήν σημασίαν τοῦ θέματος ἂς μποῦμε εἰς τὰ συγκεκριμένα στοιχεῖα τῆς ἐπερωτήσεώς μας. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς 8 Ἀπριλίου κατετέθη ἡ ἐρώτησις. Εἰς τὰς 3 Ἀπριλίου ὁμοιομόρφως ἐδημοσιεύθησαν εἰς δεξιόν, κεντρῶον καὶ ἀριστερὸν Τύπον, δημοσιογραφικαὶ πληροφορίαι ὡς προερχόμεναι ἀπὸ Ἑλληνικὴν στρατιωτικὴν πηγήν. Τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἀνέφερον ὅλαι αἱ ἐφημερίδες τῆς 3ης Ἀπριλίου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἕνας πυρηνικὸς σταθμὸς δοκιμῶν τῆς πολυεθνικῆς πυρηνικῆς δυνάμεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀνεξαρτήτως τοῦ χαρακτηρισμοῦ δοκιμῶν, εἴτε σταθμοῦ ἀσκήσεως, εἴτε ὡς σταθμοῦ μελέτης τῶν κλιματολογικῶν καὶ μετεωρολογικῶν συνθηκῶν, εἶναι ὁ εὔσχημος τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου καλύπτεται ἡ ἐναποθήκευσις ὑλικοῦ πυρηνικοῦ. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ὑπομνήσω, διὰ νὰ μὴ ἐξαπατώμεθα καὶ διὰ νὰ μὴ παίζωμεν μὲ τὰς λέξεις, ὅτι ὅταν τὸν Μάϊον τοῦ 1960 κατερρίφθη ἀπὸ Σοβιετικὰ καταδιωκτικὰ 2.000 χιλιόμετρα ἐντὸς τοῦ Σοβιετικοῦ ἐδάφους, καὶ μάλιστα τοῦ Ἀσιατικοῦ, τὸ περίφημον ΝΟΚΧΙΝΤ ΓΙΟΥ 2 καὶ ἠναγκάσθη κατὰ δραματικὸν τρόπον ὁ Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην, ὅτι αὐτὸς εἶχε διατάξει τὴν κατασκοπευτικὴν πτῆσιν, προηγουμένως ἡ ἐξήγησις ἡ ὁποία εἶχε δοθῆ κατὰ τὰς πρώτας στιγμάς, ἦτο, ὅτι τὸ ἀεροπλάνον αὐτό, ἀνῆκεν εἰς μίαν ὑπηρεσίαν σχεδὸν εἰρηνικήν, εἰς μίαν ὑπηρεσίαν ἐρεύνης τῶν μετεωρολογικῶν καὶ κλιματολογικῶν συνθηκῶν. Καὶ πράγματι, εἰς τὴν Τουρκίαν, ἀπὸ ἀεροδρόμιον τῆς ὁποίας ἐξεκίνησε τὸ ἀεροπλάνον, αὐτὸς ἦτο ὁ ἐπίσημος τίτλος τῆς ὑπηρεσίας. Ἐπομένως, μὴ μᾶς γελᾶνε τοῦ εἴδους αὐτοῦ αἱ ἀπατηλαὶ καὶ εὔσχημοι εὑρέσεις ἐπιγραφῶν τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι καλύπτουν ἄλλην οὐσίαν. Αὐτὰ λοιπὸν εἶχον γραφῆ εἰς τὰς 3 Ἀπριλίου, 5 ἡμέρας πρὶν καταθέσωμεν τὴν ἐρώτησίν μας, καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω 42 ἡμέρας πρὶν γίνῃ ἡ πορεία τοῦ Μαραθωνίου, πολὺ πρὶν δηλαδὴ σκεφθῇ κανεὶς περὶ τῆς πορείας αὐτῆς. Ὥστε εἶναι τελείως ἔξω ἀπὸ τὰ πράγματα, ὅτι κατεσκευάσθη ἀπὸ τὰς 8 Ἀπριλίου διὰ νὰ συζητηθῇ σήμερον δι’ αὐτὴν ἢ ἐκείνην τὴν ἐνίσχυσιν ἑνὸς ἐσωτερικοῦ γεγονότος πολὺ μεταγενεστέρως, δηλαδή, εἰς τὰς 17 Μαΐου λαβόντος χώραν. Εἰς τὰς 3 Ἀπριλίου ὑπῆρξαν αἱ πληροφορίαι αὐταί. Εἰς τὰς 4 καὶ 5 δημοσιεύονται ἐν συνεχείᾳ ὡρισμέναι χαρακτηριστικαὶ λεπτομέρειαι, ὅτι ὁμὰς 24 ἀξιωματικῶν τοῦ Β.Ν. μαζὶ μὲ Δυτικογερμανούς, Ἰταλούς, Ὁλλανδοὺς καὶ τοὺς φιλτάτους συμμάχους μας ἐφ’ ὧν στηρίζομεν καὶ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας μας, Τούρκους, ἐπέβησαν εἰς τὸ Ἀμερικανικὸν πυραυλοφόρον πολεμικὸν πλοῖον ΜΠΗΤΛ διὰ νὰ παρακολουθήσουν τὰ πειράματα τῆς πολυεθνικῆς πυρηνικῆς δυνάμεως. Ἄλλαι πληροφορίαι ἐδημοσιεύθησαν ἐκείνην τὴν ἡμέραν εἰς τὰς 4 καὶ 5 τοῦ μηνὸς ἰδίως δὲ προεβλήθησαν ἀπὸ τὴν ἐφημερίδα «Ἀπογευματινὴ» καὶ τὴν πρωϊνὴν ἀντίστοιχόν της «Ἀκρόπολιν», ὅτι διὰ τῶν πειραματικῶν αὐτῶν σταθμῶν ποὺ ἐζητήσαμεν νὰ ἱδρυθοῦν εἰς τὴν Κρήτην, ἐξητήθη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἡ συμμετοχή της εἰς τὰς δαπάνας ἀνερχομένας διὰ τὸ μερίδιον τῆς Ἑλλάδος— νομίζω ὅτι ἔτσι ἦτο αὐτὴ ἡ εἴδησις ἔτσι τὴν ἀνέγνωσα καὶ ἔτσι τὴν κατενόησα— εἰς 30 ἑκατομ. δολλάρια. Προεβλήθη, ἔλεγον αἱ πληροφορίαι εἰς τὰς 5 Ἀπριλίου οἰκονομικὴ ἀδυναμία καὶ ὡς ἐκ τούτου ἄρνησις τῆς Ἑλλάδος, καθ’ ὃ μέλος τῆς πολυεθνικῆς δυνάμεως, νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν δαπάνην αὐτήν. Ἀλλὰ προσετέθη τὸ αἴτημα τῆς Ἑλλάδος: Ἐὰν τὸν κάνετε εἰς Ἑλληνικὸν χῶρον, εἰς τὴν Κρήτην, τότε μάλιστα νὰ μετάσχωμεν εἰς τὴν δαπάνην. Ποῖαι τώρα ἔναντι αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν καὶ φημῶν ἦσαν αἱ Κυβερνητικαὶ ἀντιδράσεις; Ἡ Κυβέρνησις, ὡς Κυβέρνησις, ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς πρῶτον στάδιον δὲν ἀντιδρᾷ. Ἀλλὰ κυβερνητικὸς στρατιωτικὸς παράγων, λένε αἱ ἀπογευματιναὶ ἐφημερίδες τῆς 4 Ἀπριλίου, λέγει: «Δὲν ἔχω τίποτε τὸ συγκεκριμένον ὑπ’ ὄψιν. Ἴσως νὰ πρόκειται περὶ συγχύσεως» προσέξατε καὶ σεῖς κύριοι συνάδελφοι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος τόσον κατηγορηματικῶς ἀπήντησε. Μακάρι ἡ ἀπάντησίς του νὰ ἀποδίδῃ τὴν πραγματικότητα. Ὑπῆρχεν ὅμως ἐξ ὅλων τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν εὔλογος ἀνησυχία «ἴσως πρόκειται περὶ συγχύσεως ἐκ τοῦ ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν τὸ ΝΑΤΟ ἐζήτησε τὴν ἀποθήκευσιν πυρηνικῶν ὅπλων εἰς χῶρον κείμενον μεταξὺ τῆς Νεαπόλεως τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Κρήτης». Ἴσως ἀπὸ αὐτὸ νὰ προέρχεται ἡ σύγχυσις. Ἡ «Ἀπογευματινή», ὅμως τῆς 4ης Ἀπριλίου, ἐπιβεβαιώνει ὅτι μελετᾶται ἡ ἀποθήκευσις πυρηνικῶν ὅπλων καὶ πυραύλων Πολάρις εἰς τὴν Κρήτην. Ἑπομένως, ὑπῆρχον δύο πληροφορίαι αὐτὸ τὸ 3ήμερον. Ἢ σταθμὸς δοκιμῶν ἢ ἀποθήκη πυραύλων. Ἢ τὸ ἕνα ἢ τὸ ἄλλο. Τὴν ἑπομένην εἰς τὰς 5 τοῦ μηνός, ἐμφανίζεται τὸ πρῶτον, ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ἀληθῶς εἰς μίαν διακοπὴν κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου, ἀλλὰ πρὶν ἔλθουν εἰς φῶς αἱ πληροφορίαι αὗται, ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, εἶχεν εἴπει ὅσα πρὸ ὀλίγου ἀνέφερεν ὅτι εἶπεν. Ἀλλὰ ἔρχεται εἰς τὸν Τύπον καὶ λέγει δύο πράγματα ἀντιφατικὰ μεταξὺ των. Πρῶτον, εἶπεν, ὅτι ἀγνοῶ τὸ ζήτημα, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει ποτὲ ὅτι διαφεύγει τὸ ζήτημα. Τὴν ἑπομένην. Δὲν ἐγένοντο προτάσεις αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Τὴν πρώτην φορὰν εἶπεν, ὅτι δὲν ξεύρει, κατόπιν ὅτι δὲν ἐγένοντο προτάσεις αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Εἶναι πράγματι μία ἀντίφασις καὶ μία σύγκρουσις τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ἴδιος μὲ ὅσα εἶπον οἱ ὑπεύθυνοι στρατιωτικοὶ κύκλοι τοῦ Πενταγώνου.

§85Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ὑπάρχει ἀντίφασις. Εἶναι ταυτόσημα. Ὅταν ἔλεγον «ἀγνοῶ» ἐσήμαινεν ὅτι εἶναι ἀνύπαρκτον.

§86Η. ΗΛΙΟΥ. Δέχομαι τὴν ἐξήγησιν αὐτὴν ἀφοῦ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν δίδετε σεῖς. Ἀλλά, κύριοι, δὲν ἦσαν μόνον τὰ πράγματα αὐτά. Ὑπάρχει κἄτι τί πολὺ πλέον συγκεκριμένον. Δύο καὶ ἥμισυ μῆνας προηγουμένως, μέσα εἰς τὸν σάλον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἀγῶνος— ἴσως δὲν τὸ ἐπρόσεξε κανεὶς τόσον ὅσον θὰ ἔπρεπεν— εἰς τὰς 15.1.1964 δημοσιεύεται εἰς ἕνα Γαλλικὸν περιοδικόν, οὐσιαστικῶς ἐκφράζον τὸ Γαλλικὸν Κράτος καὶ τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν, διότι εἶναι περιοδικὸν μιᾶς ἐθνικοποιημένης τεχνικῆς ἑταιρείας κατασκευῶν ΝΟΡΝΤ ΑΒΙΑ-ΣΙΟΝ, τὸ περιοδικὸν αὐτό, τὸ ΝΟΥΒΕΛ ΝΤΙ ΜΟΥΑ, γράφει εἰς τὸ φύλλον του τῆς 15.1.1964 τὰ ἀκόλουθα: «Τὸ ΝΑΤΟ ἀντιμετωπίζει τὴν δημιουργίαν καὶ ἐγκατάστασιν εἰς τὴν Κρήτην βάσεως ἐκτοξεύσεως πυραύλων, σκοπὸς τῆς ὁποίας εἶναι νὰ προσφέρῃ εἰς μονάδας τοῦ ΝΑΤΟ σταθμευούσας ἐν Εὐρώπῃ καὶ ἐξωπλισμένας μὲ βλήματα ἐδάφους, ἀέρος ΧΟΞ ΝΙΚΗ καὶ ἐδάφους ΣΕΡΤΖΑΝΤ τὰ μέσα ἐκγυμνάσεως (δηλαδὴ ἀποθήκην πυραύλων). Ἡ Ἑλλὰς ὡς φιλοξενοῦσα χώρα προβαίνει εἰς ἀγορὰς τοῦ ἀπαιτουμένου ἐξοπλισμοῦ, ἡ δὲ ἑταιρεία μας ἡ Γαλλικὴ ἐθνικοποιημένη τεχνικὴ ἑταιρεία ΝΟΡΝΤ ΑΒΙΑΣΙΟΝ προέβη εἰς τὴν προσφορὰν μηχανημάτων C.D.—20 ἀμέσου παραδόσεως καὶ C.B.—42 μελλοντικῆς παραδόσεως πρὸς τὴν Ἑλλάδα». Καταλαβαίνετε, λοιπόν, ὅτι οὔτε διὰ νὰ βοηθήσωμεν ἢ νὰ δικαιολογήσωμεν τὸν Μαραθώνιον τῆς 17 Μαΐου τοῦ 64, οὔτε διὰ νὰ πολυπραγμονήσωμεν καὶ νὰ κάμωμεν διάλεξιν, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει συγκεκριμένων πραγματικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν εἰς κυβερνητικὸν φύλλον χώρας δυνάμεως τοῦ ΝΑΤΟ καὶ εἰς τὰ δημοσιογραφικὰ ὄργανα τῆς πρωτευούσης καὶ τὰ ἀνήκοντα εἰς τὴν κυβερνῶσαν παράταξιν, ἐπὶ τῇ βάσει συγκεκριμένων στοιχείων ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐντὸς δύο ἡμερῶν, εἰς τὰς 8 Ἀπριλίου νὰ παράσχῃ πληροφορίας καὶ ἐπὶ πλέον συνεστήσαμεν: 1) Ἐὰν τυχὸν ἐσκέφθη νὰ προβῇ εἰς τοιαύτας ἐνεργείας, νὰ ἀπόσχῃ, ἐὰν ὑπῆρξεν ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν ἀνάληψις ὑποχρεώσεως, ἀκριβῶς, διότι ἡ ἱστορία ἀνήγετο ἤδη εἰς τὸ 1963, ὅταν τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1963, πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ 2 μηνῶν ἀπὸ σήμερον ἦλθον ἀλληλοδιαδόχως ἐδῶ διὰ τὸν ἴδιον σκοπὸν τῆς πολυπυρηνικῆς δυνάμεως πρῶτος ὁ κ. Μέρτσαντ, ὕστερα ὁ κ. Λέμνιτζερ καὶ εἰς τὸ τέλος ὁ κ. Ταίηλορ, ὁ πρῶτος Ὑφυπουργὸς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ οἱ ἄλλοι δύο ἡγετικὰ στελέχη τοῦ ΝΑΤΟ. Καὶ ἐκεῖ φαίνεται, ὅτι ἀπεδέχθημεν τὴν ἔνταξιν εἰς τὸ πολυεθνικὸν ἢ πολυπυρηνικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ Ἀμερικανικὴν ἡγεσίαν. Ἀπεδείχθη τότε ὅτι ἤδη κατὰ τὴν σύνοδον τῶν Πρωθυπουργῶν τοῦ ΝΑΤΟ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1957 εἰς τὸ Παρίσι ὁ τότε Πρωθυπουργὸς κ. Καραμανλῆς, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶχε δεσμευθῆ πρῶτον νὰ μὴ ἀναλάβῃ καμμίαν δέσμευσιν διὰ τὴν Ἑλλάδα ἐὰν ἡ δέσμευσις δὲν εἶναι καθολικὴ δι’ ὅλας τὰς λοιπὰς χώρας τοῦ ΝΑΤΟ ὑπογραμμίζω δέ, ὅτι κατὰ τὰς τότε συζητήσεις καὶ ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Γ. Παπανδρέου, εἶπεν ὅτι θὰ ἐδέχετο κἄτι τι ἐνδεχομένως, ἀλλὰ μόνον ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς καθολικότητος,—ἡ καθολικότης αὕτη δὲν ὑπῆρξε,— παρ’ ὅλον, ὅτι ἀνέλαβεν αὐτὴν τὴν δέσμευσιν καὶ μίαν ἄλλην ἀκόμη δέσμευσιν, νὰ μὴ φέρῃ τὴν χώραν πρὸ γεγονότων τετελεσμένων, ἀλλὰ πρὶν ἢ δεσμευθῆ ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ θέματος συνδεομένου μὲ ἀτομικὸν πυρηνικὸν ἐξοπλισμὸν θὰ ἀνεκοινοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ πάρῃ τὴν συναίνεσίν της, εἶχεν ὑπάρξει μία δέσμευσις ἐν σχέσει πρὸς τὴν πολυπυρηνικὴν δύναμιν τοῦ ΝΑΤΟ. Σημειωτέον ὅτι καὶ πέρυσι ἐγένετο προσπάθεια νὰ ἀποκρυβοῦν τὰ πράγματα. Ὅταν ἦλθεν ὁ κ. Μέρτσαντ πρῶτος εἰς αὐτὴν τὴν σειρὰν τῶν ἐπισκέψεων, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς μίαν προκαταρκτικὴν συμφωνίαν ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, ὅτι ἤρχετο αὐτόκλητος. Ὁ κ. Μέρτσαντ ὅταν ἔφθασε καὶ τὸ ἐπληροφορήθη ἔδωσε σαφῆ ἐξήγησιν: «Ἐκλήθην καὶ ἦλθον κατόπιν προσκλήσεώς σας». Ὅταν ἦλθε μετὰ δύο ἑβδομάδας ὁ κ. Λέμνιτζερ, ἐπίσης ἐγράφη ἀπὸ Κυβερνητικὴν προέλευσιν, ὅτι ἤρχετο διὰ μίαν τυπικὴν ἐπίσκεψιν ἁβροφροσύνης. Διορθώνει καὶ πάλιν καὶ λέγει ὅτι «ἔρχομαι δι’ ὑψίστης σημασίας στρατηγικὰς συζητήσεις, διὰ σπουδαίας ἀπὸ ἀπόψεως στρατηγικῆς συζητήσεις». Τότε ὁ κ. Ντριοῦ Ντίπλιτον εἰς τοὺς «Τάϊμς τῆς Νέας Ὑόρκης», εἰς τὰς 4 Ἀπριλίου πέρυσιν, ἔγραφεν, ὅτι ὑπάρχουν ἤδη εἰς τὴν Ἑλλάδα βάσεις, αἱ ὁποῖαι τότε ἐξηλώνοντο ἀντικαθιστάμεναι μὲ Πολάρις. Ἡ Κυβερνητικὴ τότε ἐφημερὶς «Μεσημβρινὴ» εἰς τὰς 12 Ἀπριλίου 1963, γράφει: «Οἱ Ἀμερικανοὶ ἀποκαλύπτουν μὲ τηλεγραφήματα τῶν δύο μεγάλων εἰδησεογραφικῶν των πρακτορείων πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει συνάψει μυστικὴν διμερῆ συμφωνίαν μὲ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας περὶ ἐγκαταστάσεως Ἀμερικανικῆς βάσεως δι’ ἀεροπλάνα μὲ πυρηνικὰς βόμβας». Οἱ Γάλλοι ἀποκαλύπτουν διὰ τοῦ ἐπισήμου περιοδικοῦ ὀργάνου τοῦ Γαλλικοῦ Ὑπουργείου Ἀμύνης, ὅτι δυνάμει διμεροῦς Ἑλληνο–Ἀμερικανικῆς συμφωνίας, ἐπίσης μυστικῆς, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἔχουν ἐγκαταστήσει ἐπὶ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους βάσεις ἐκτοξεύσεως πυραύλων μέσου βεληνεκοῦς, ἐφωδιασμένους μὲ πυρηνικοὺς κώνους. Ἡ ἐφημερὶς «Τάϊμς τῆς Ν. Ὑόρκης» ἀποκαλύπτει, ὅτι αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἤρχισαν νὰ ἀντικαθιστοῦν τὰς βάσεις πυραύλων μέσου βεληνεκοῦς καὶ τὰ βομβαρδιστικά των ἀεροσκάφη τὰ ἐφωδιασμένα μὲ πυρηνικὰς βόμβας διὰ τῶν ὑποβρυχίων μὲ πυραύλους Πολάρις. Καὶ ἡ ἐφημερὶς προσθέτει ὅτι βάσει τῆς τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἐξηλώθησαν αἱ βάσεις πυραύλων μέσου βεληνεκοῦς τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Τουρκίας. Κατὰ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν τῆς χώρας καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅλα αὐτὰ εἶναι ψευδῆ. Ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὴν ἀντιπαράθεσιν τῶν δύο ἀνωτέρω παραγράφων ἡ μία ἀπὸ αὐτὰς εἶναι ἀνακριβὴς καὶ ἡ ἄλλη ἀκριβής. Ἐὰν ἡ ἀνακρίβεια εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πλευράν, εἶναι φανερόν, ὅτι δὲν χωρεῖ περαιτέρω συζήτησις. Ἀρχίζει ἡ δικαιοδοσία τοῦ Εἰσαγγελέως. Ὥστε ἀπὸ πέρυσιν εἶχε τεθῆ τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι τεραστίας σημασίας. Δὲν θέλω νὰ φέρω πρὸς ἀπόδειξιν ἄλλα πράγματα. Ἔχω κείμενα συντριπτικῆς σημασίας, τὰ ὁποῖα δείχνουν, ὅτι τοὐλάχιστον δικαιολογεῖται ἡ ἀμφιβολία, τὴν ὁποίαν ὡς Κυβερνητικὴ ἐφημερὶς διετύπωνεν ἡ «Μεσημβρινή». «Ἕνας ἀπὸ τοὺς δύο λέγει ψέματα καὶ τὸν λόγον ἔχει ὁ Εἰσαγγελεύς». Αὐτὸ ἦτο τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐρωτήσεώς μας. Νὰ πληροφορηθῶμεν τί γίνεται. Καὶ κακῶς ἅρπαξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κατὰ τὸ συνήθως λεγόμενον τὴν φρασεολογίαν περὶ βάσεων ὡς μονίμου τινὸς ἐπὶ ἐδάφους ἐμπεπηγμένου σχηματισμοῦ. Διότι ὅπως εἶναι γνωστόν, μὲ τὰς γνωστὰς ἐξελίξεις τῆς τεχνικῆς τῆς καταστροφῆς, ἐγκαταλείπονται αἱ βάσεις μέσου βεληνεκοῦς καὶ δημιουργοῦνται Πολάρις, πυραύλων Πολάρις, αἱ ὁποῖαι εἴτε ἀπὸ ὑποβρύχια, εἴτε πλοῖα ἐπιφανείας θὰ ρίπτωνται ἐν περιπτώσει πολέμου καὶ τοῦτο πρὸς διασποράν των καὶ ὄχι διότι θὰ ἐλέγχωνται ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον σύμμαχον. Τὴν ἡγεσίαν θὰ ἔχῃ κατὰ μονοπώλιον πάντοτε ἡ Ἀμερικανικὴ διοίκησις. Θὰ ἀντικαταστήσωμεν τὰς παλαιὰς βάσεις μὲ τὰς νέας. Αὐτὸ εἶναι τὸ νέον σχέδιον, ἕνα σχέδιον τὸ ὁποῖον ἀπεδέχθη ἐπὶ Ὑπουργίας Ἐξωτερικῶν Ἀβέρωφ, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἕνα σχέδιον τὸ ὁποῖον ἀποκρούεται ἀπ’ ὅλας τὰς μικρὰς χώρας περίπου τοῦ ΝΑΤΟ, Βέλγιον, Σκανδιναυϊκὰς χώρας, Δανίαν, Νορβηγίαν, ἀπὸ τὴν Γαλλίαν τοῦ Ντὲ Γκὼλ, καὶ ἀπὸ τὸν κ. Οὐΐλσων, Ἀρχηγὸν τῶν Ἐργατικῶν καὶ μὲ τὴν χθεσινὴν εἰς τὴν «Μόντ» δήλωσιν τοῦ ἐπιδόξου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς μελλούσης Ἐργατικῆς Κυβερνήσεως, κ. Γκόρντον Οὐῶλκερ, ὁ ὁποῖος ἐπιβεβαιώνει τὴν ἀντίθεσιν τοῦ Ἐργατικοῦ Κόμματος πρὸς τὴν πολυπυρηνικὴν αὐτὴν δύναμιν. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ πρέπει νὰ δώσωμεν μίαν ἐξήγησιν. Ὁ κ. Μακναμάρα, Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, συνάδελφος τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, εἰς ἄλλο Πεντάγωνον μεγαλύτερον, εἶπεν, ὅτι ἐὰν τυχὸν ἐξερρηγνύετο αὐτὸς ὁ πόλεμος, ὁ πυρηνικὸς ἢ ἀτομικός, θὰ πρέπει νὰ ὑπολογισθοῦν εἰς 800.000 ἀνθρώπους τὰ θύματα. Καὶ πάρα πέρα, συζητῶντας πάλιν μόνον διὰ τὸν Καναδᾶν, λέγει ὅτι προσφέρει μεγάλην ὑπηρεσίαν ἀποδεχόμενος νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὸ σχέδιον τὸ πολυπυρηνικόν, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἐπιτυγχάνεται μία διασπορὰ στόχων καὶ δὲν θὰ ἐπέπιπτον ὅλαι αἱ ἀτομικαὶ βόμβαι καὶ ὅλοι οἱ πύραυλοι πρὸς ἐξουδετέρωσιν στόχων τῶν Η.Π.Α. Δηλαδή, εἶναι μία τακτικὴ διασπορᾶς τῶν κινδύνων τῶν Η.Π.Α. εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερας χώρας, δεδομένου ὅτι ἂν ἐπήρχετο ὁ μέγας αὐτὸς κίνδυνος, μέτρον προνοίας κάθε πλευρᾶς καὶ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης θὰ ἦτο νὰ ἐξαφανίσῃ ἀμέσως ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα ὁρμητήρια πυρηνικῆς ἐπιθέσεως, διὰ νὰ μὴ καταστραφῇ αὐτὴ ἡ ἰδία. Καὶ ἔτσι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσῃ νὰ καταστραφῇ μία μικρὴ χώρα σὰν τὴν Ἑλλάδα, πρὶν τὸ πάρῃ εἴδησιν ὁ λαὸς καὶ ἐνδεχομένως καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐξερράγη κἂν πόλεμος καὶ ὅτι ἡ μόνη ἄμυνα εἶναι ἡ μὴ προσφορὰ στόχων διὰ τῆς μὴ ἐναποθηκεύσεως καὶ τῆς μὴ συμμετοχῆς εἰς πυρηνικὴν δύναμιν τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης μορφῆς. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς θὰ ἤθελα, κ. συνάδελφοι, νὰ σᾶς ὑπεγράμμιζα, ὅτι ὁ πλοίαρχος Μ. Παπαδημάκης, γράφων πέρυσιν, ὅταν συνέβαινον αὐτὰ τὰ πράγματα, εἰς τὴν «Ἑστίαν», τί εἶναι τὸ νόημα τῶν Πολάρις ἐπὶ τῶν ὑποβρυχίων καὶ πλοίων ἐπιφανείας, ἔλεγεν: «Τὰ πλοῖα θὰ εἶναι φορτηγὰ συμβατικοῦ τύπου, λ.χ. λίμπερτυ, ἢ βίκτορυ. Θὰ ἔχουν τὴν αὐτὴν ἐξωτερικὴν ἐμφάνισιν μὲ τὰ ἄλλα ἐμπορικὰ πλοῖα τοῦ ἰδίου τύπου καὶ ὡς ὑποθέτω, θὰ ὑψώσουν πολεμικὴν σημαίαν. Θὰ εἶναι μὲν λίαν ἐπικίνδυνα διὰ τὸν ἐχθρὸν ἐφ’ ὅσον θὰ διατηρηθοῦν ἐν ἐπιφανείᾳ, διότι θὰ ἀπειλοῦν τὰ ἐδάφη του ἀπὸ ἀποστάσεως 1.500 μιλίων. Ἀλλὰ πῶς καὶ ἐπὶ πόσον χρόνον θὰ μείνουν ἐν ἐπιφανείᾳ ὅταν ὁ ἀντίπαλος διαθέτῃ περὶ τὰ 500 ὑποβρύχια (μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἀτομικά), ἰσχυροτάτην ἀεροπορίαν, κατευθυνόμενα βλήματα καί, ἐν γένει, πᾶν σύγχρονον εἶδος ἐπιθετικοῦ ὁπλισμοῦ θαλάσσης καὶ ἀέρος; Ἀκόμη καὶ ἐν ὥρᾳ εἰρήνης, οὗτος φυσικὸν εἶναι νὰ παρακολουθῇ ἀγρύπνως τὰς ἐν λόγῳ πλωτὰς πυρηνικὰς βάσεις, τὰς μετακινήσεις των καὶ τὸ στῖγμα των...». Πῶς θὰ ἀποκρύψωμεν, λοιπόν, αὐτὰ τὰ πλοῖα; Ἰδοὺ τὸ πρόβλημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνώτερος ναυτικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ Πενταγώνου ἀπήντησε: «Θὰ τὰ ἀναμίξωμεν μὲ τὰ 4.000 ἐμπορικῶν πλοίων, ἅτινα διασχίζουν καθημερινῶς τὸν Ἀτλαντικὸν καὶ τὴν Μεσόγειον, ἄλλωστε, λόγῳ τοῦ μικροῦ των βυθίσματος, θὰ δύνανται νὰ κρύπτωνται καὶ εἰς παράκτια ὕδατα». («Κῆρυξ–Βῆμα» Ν. Ὑόρκης, τῆς 8ης Μαρτίου). «Διὰ νὰ βεβαιωθῇ ὁ ἀντίπαλος, ὅτι ἐβύθισε τὰ διὰ βαλλιστικῶν βλημάτων «Πολάρις» ἐξωπλισμένα πλοῖα θὰ χρειασθῇ νὰ βυθίσῃ μέγιστον ἀριθμὸν ἐκ τῶν ἐμπορικῶν μας πλοίων». Αὐτὸ τὸ λέγει ὁ «Ταχυδρόμος» τῆς Ρώμης, πάλιν τῆς 8ης Μαρτίου. «Ὡραία παρηγοριά». Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ἀδελβέρτ Βάϊσταϊν, ὁ εἰδικὸς ἀρθρογράφος τῆς «Γενικῆς Ἐφημερίδος τῆς Φραγκφούρτης», εἶπεν ἐφέτος: «Δὲν ἀποτελεῖ μυστικόν, ὅτι ὁ Πρόεδρος Τζόνσον δὲν δύναται νὰ καταστήσῃ τὴν πολυμερῆ δύναμιν συμπαθῆ εἰς τοὺς συμμάχους τῆς Ἀμερικῆς καὶ ὅτι ἀκόμη καὶ οἱ στρατιωτικοί του θεωροῦν, ὅτι δὲν ἀξίζει αὕτη ἀπὸ στρατιωτικῆς ἀπόψεως». Καὶ ὁ κ. Λίτμαν ἐφέτος εἰς τὰς 29.4.64, μετὰ τὴν ἐρώτησίν μας καὶ πρὸ τοῦ Μαραθωνίου, ἔγραφεν εἰς τὸ περιοδικὸν «Σπῆγκελ»: «Ἐλπίζω νὰ μὴ πραγματοποιηθῇ ἡ πολυμερὴς πυρηνικὴ δύναμις τοῦ ΝΑΤΟ. Ἀπὸ στρατιωτικῆς ἀπόψεως δὲν ἀξίζει τίποτα, κοστίζει πάρα πολὺ καὶ διεγείρει φόβον καὶ ὑποψίαν εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Ὅταν ἀναλαμβάνῃ κανεὶς μίαν ἐπικίνδυνον ἐνέργειαν, τὸ πράττει δι’ ἕνα συγκεκριμένον σκοπόν. Ἀλλὰ αὕτη ἡ ὑπόθεσις τῆς πολυμεροῦς δυνάμεως εἶναι ἐλαφρόνους». Αὐτὴ λοιπόν, εἶναι ἡ εἰκὼν τῶν γενικῶν ἀντιδράσεων, πλὴν τῆς Ἑλλάδος, ὡς πρὸς τὸ σχέδιον τὸ πολυπυρηνικὸν καὶ αἱ ἀνησυχίαι τὰς ὁποίας διαπιστώνει ὁ κ. Λίτμαν ὅτι ἀποτελοῦν ἀνησυχίας ὅλων τῶν Κυβερνήσεων καὶ τοῦ Ἐργατικοῦ κόμματος καὶ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως, τοῦ κ. Σπάακ καὶ τῆς Δανικῆς καὶ μόνον δὲν ἀνησυχοῦν, δι’ αὐτὸ καὶ θριαμβολογεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ἀνησυχοῦν τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ περὶ τῆς Βουλῆς εἶπον ὅσα ἔπρεπε, δυστυχῶς ἤμην ὑποχρεωμένος, νὰ τὰ εἴπω. Ἀνησυχοῦν ὅμως τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐρωτήσεώς μας συνίσταται εἰς τὸ ἂν ἀληθεύουν πληροφορίαι συγκεκριμέναι καὶ ὄχι ἰσχυρισμοί μας ἀόριστοι, πληροφορίαι τῶν ὁποίων τὴν πηγὴν ἐμνημόνευσα, ἂν ἀληθεύουν ὅτι διὰ τὸν ἀνεφοδιασμὸν τῶν πλωτῶν μέσων εἴτε ὑποβρύχια εἶναι εἴτε πλοῖα ἐπιφανείας, ζητεῖται ἀποθηκευτικὸς χῶρος εἰς τὴν Κρήτην, καλῶς καὶ ὀρθῶς ἐθέσαμεν τὴν ἐρώτησιν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἐκαλύφθη, παρὰ τὸν ὀξὺν καὶ προκλητικὸν τόνον, τὸν ὁποῖον ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ἐκαλύφθη νομίζω ἡ ἐρώτησίς μας, μὲ πρέπουσαν ἀπάντησιν. Κύριοι συνάδελφοι, προσπαθῶ καὶ νομίζω ὅτι παρὰ τὸν ἐρεθισμὸν τὸν ὁποῖον ᾐσθάνθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοί μου προσεπάθησαν εἰς τὸ θέμα αὐτὸ νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ψύχραιμοι. Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον ἂν τὸ θέμα τῶν πελωρίων κινδύνων ἐξοντώσεως μιὰ γιὰ πάντα (δὲν ὑπάρχει μέσος ὅρος διὰ χώραν μικρὴν σὰν τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶναι ζήτημα εὐθυβολίας, μία βόμβα ὁπωσδήποτε εἰς ὁποιοδήποτε σημεῖον, μᾶς καταστρέφει ὅλους) ἀλλοίμονον ἐὰν τὸ ἐκάμναμεν θέμα πολιτικῆς ἀντιδικίας. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἔθεσεν ὁ συνάδελφός μου κ. Κύρκος, ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΔΑ, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Μερκούρης ὡς ἀνεξάρτητος, δὲν ἔθεσεν ὡς ζήτημα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἀντιδικίας, τὴν ὁποίαν ὑπηνίχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἀλλὰ νομίζω, εἴτε ἡ χώρα μας ἀνήκει εἰς τὸ σύμφωνον τοῦ ΝΑΤΟ, εἴτε ἐὰν ἀνῆκεν εἰς τὸ σύμφωνον τῆς Βαρσοβίας, εἴτε ἦτο, ἐκτὸς συνασπισμοῦ, οὐδετέρα, οἱ κίνδυνοι ἂν εἶχεν ἐγκαταστήσει πυρηνικὸν ὁπλισμὸν εἶναι οἱ ἴδιοι. Τὸ θέμα δὲν εἶναι θέμα πολιτικῆς ἀντιδικίας, κύριοι συνάδελφοι. Ὁ κίνδυνος εἶναι κοινός. Καὶ δὲν θὰ ἀξιωθοῦν πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ τις τοῦ ἐπερχομένου τυχὸν κινδύνου. Ὅλοι βεβαιώνουν ὅτι ἡ μόνη ἄμυνα διὰ χώρας μικρὰς εἶναι ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ στόχου, διότι στόχος θὰ γίνῃ κάθε χώρα ἀποθηκεύσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἐμνημόνευσαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ καὶ ὁ φίλος κ. Κύρκος, τὸν Μαραθώνιον τῆς εἰρήνης. Ἄλλως τὸν ἡρμήνευσεν ὁ ἕνας καὶ ἄλλως ὁ ἄλλος. Πιστεύω, ὅτι ἀπὸ τὴν ἐφιαλτικὴν ἐκείνην νύκτα τῆς 6ης Αὐγούστου 1945 ποὺ ἔπεσεν ἡ πρώτη βόμβα εἰς τὴν Χιροσίμα, ὅλοι οἱ λαοὶ καὶ ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, οἱ νοῦν ἔχοντες, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς τοποθετήσεως κατέχονται ἀπὸ τὸν ἐφιάλτην καὶ τὸ ἄγχος αὐτῆς τῆς μαζικῆς καταστροφῆς καὶ δὲν μελετοῦν καὶ δὲν ἀγωνίζονται δι’ ἄλλο τίποτε παρὰ μόνον πῶς νὰ τὴν ἀποτρέψουν. Σήμερον εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ βόμβα τῆς Χιροσίμα ἦτο ἕνα παιγνιδάκι πρὸς τὴν χιλιοπλασίαν καὶ μυριοπλασίαν ἰσχὺν τῆς σημερινῆς πυρηνικῆς βόμβας, ὄχι ἀτομικῆς πλέον ἀλλὰ πυρηνικῆς. Καὶ κατανοῶ μὲν τὴν θέσιν τῆς ΕΡΕ, ἡ ὁποία ἐβάσισε τὴν κατίσχυσίν της ἐπάνω εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ ψυχροῦ πολέμου, ὁ ὁποῖος δημιουργεῖ συνθήκας περιστολῆς τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν, πιέσεων κλπ., ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ παρακολουθήσω τὴν συλλογιστικὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀπόψε, ὅτι ἀγὼν διὰ τὴν εἰρήνην, ἐκδηλώσεις διὰ τὴν εἰρήνην, λαϊκὴ συμμετοχὴ εἰς ἀγῶνα διὰ τὴν εἰρήνην περιττεύει, διότι ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι φιλειρηνικοί. Θὰ ἔλεγε κανεὶς μεταφέρων ἄλλην σειρὰν ἐννοιῶν: Μὴ κτίζετε ἐκκλησίας, μὴ πᾶμε στὶς ἐκκλησίες, διότι ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἴμεθα χριστιανοί.

§87Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν εἶναι αὐτό.

§88Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι τὸ ἴδιο καὶ χειρότερο.

§89Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἶσθε ἀρκετὰ εὐφυής. Τὸ πρῶτον εἶναι ἄσκησις, ἐνῷ ἡ πορεία εἰρήνης δὲν ἔχει κανένα σκοπόν, δὲν ἐνισχύει τὴν εἰρήνην, δὲν προστατεύει τὴν εἰρήνην. Εἶναι μία παθητικὴ πεζοπορία. Ἡ λατρεία εἶναι ἄσκησις. Ὑπάρχει διαφορά. Εἶσθε ἐξαιρετικὰ εὐφυὴς διὰ νὰ ἀναγνωρίζετε καὶ διὰ νὰ γνωρίζετε τὴν διαφοράν.

§90Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, φοβοῦμαι, ὅτι καὶ πάλιν ἐσπεύσατε καὶ ἠδικήσατε τὸν ἑαυτόν σας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ μίαν πολὺ παλαιὰν ἐποχήν, ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἂς εἴπωμεν τοῦ Πλάτωνος, ἢ τοῦ Μόρο, ἢ τοῦ Καμπανέλα, ὑπῆρξαν σοσιαλιστικαὶ θεωρίαι εἰς τὸν κόσμον. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ πολὺ παλαιὰν ἐποχὴν ὑπῆρξαν δημοκρατικὰ κηρύγματα εἰς τὸν κόσμον καὶ προδρομικὰ πνεύματα, ἔθεσαν τὰς βάσεις εἴτε εἰς τὴν ἐπιστήμην, εἴτε εἰς τὴν πολιτικὴν ὅλων τῶν ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι κατόπιν ἐγονιμοποιήθησαν καὶ ἐπραγματώθησαν εἰς λαμπρὰ ἐπιτεύγματα τοῦ ἀνθρωπίνου πολιτισμοῦ καὶ τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος. Ἀλλὰ ἡ σκέψις τῶν ὀλίγων ποτὲ δὲν ἐπαρκεῖ. Μέσα εἰς τοὺς ὀλίγους ὑπάρχουν καὶ οἱ φιλειρηνικοὶ ὑπεύθυνοι ἄνδρες καὶ οἱ τυχοδιῶκται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐδίσταζον κάμνοντες ὑπολογισμοὺς περὶ καταστροφῆς ἐντὸς 24 ὡρῶν 850 ἑκατομμυρίων ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων. Ὑπάρχουν οἱ παράφρονες καὶ οἱ τυχοδιῶκται, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ στρέψουν ἀλλοῦ τὴν πορείαν τῆς ἱστορίας, πρὸς τὸν τερματισμὸν τῆς πολιτισμένης ζωῆς ἐπάνω εἰς τὸν πλανήτην μας. Οἱ μεγάλες ἰδέες, οἱ γόνιμες ἰδέες τότε ἀποδίδουν, ὅταν γίνουν κτῆμα τῶν μαζῶν καὶ ὅταν οἱ μᾶζες ἠξεύρουν νὰ προασπίσουν, νὰ προαγάγουν καὶ νὰ ὑλοποιήσουν αὐτὲς τὶς ἰδέες τῶν ὀλίγων. Διότι τί ἔγινε μὲ τὴν ἀνατροπὴν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ; Καὶ σεῖς κατὰ καιροὺς τοὐλάχιστον, κάθε φορὰ πρὸ τῶν ἐκλογῶν εἶσθε σαφῶς ἐναντίον τῆς ΕΡΕ καὶ αἱ δυνάμεις τοῦ Κέντρου, αἱ σήμερον κυβερνῶσαι. Ἀλλὰ ἐλέγομεν, δὲν χρειάζεται ἁπλῶς ὁ ἀφορισμός. Χρειάζεται νὰ ἀγωνισθῶμεν ὅλοι. Ὅλοι, ἀπὸ ἐδῶ μέσα, ἀπὸ τὶς ἐφημερίδες μας, ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς ἐλέγαμεν μερικὰ πράγματα, ἀλλὰ βέβαια οἱ ἀνάγκες τῆς ζωῆς ἔφεραν καὶ ὑποχωρήσεις καὶ συμβιβασμοὺς καὶ τοῦτο καὶ ἐκεῖνο — δὲν θέλω νὰ ψιλολογήσω — καὶ μία κατάστασις ἡ ὁποία ἀντιδημοκρατικὰ εἶχεν ἐπιβληθῆ παρὰ τὴν θέλησιν καὶ ἐναντίον τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διετηρεῖτο. Μόνον ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ ὅλα αὐτὰ ἔγιναν κτῆμα τῶν μαζῶν, μόνον ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὥραν οἱ ἀγῶνες τῆς ἀνατροπῆς τῆς ἀντιδραστικῆς δράσεως εὐωδώθησαν. Οἱ ἀγῶνες αὐτοί, οἱ ὁποῖοι θὰ κατοχυρώσουν περισσότερον ἀπὸ κἄθε καλὴν θέλησιν ἢ κακὴν θέλησιν τῶν ὀλίγων ἡγετῶν τὴν εἰρήνην τοῦ κόσμου, εἶναι ἡ πάλη τῶν λαῶν διὰ τὴν εἰρήνην. Σήμερον ἔχετε καλὴν πρόθεσιν. Τὸ λέγετε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ λέγει καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ λέγουν τόσοι καλοὶ ἄνθρωποι. Εἴμεθα φιλειρηνικοί. Σήμερον εἶσθε, αὔριον δὲν εἶσθε. Δὲν εἶναι ὑπόθεσις καλῆς ἢ κακῆς σας θελήσεως. Καὶ ἴσως δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον ὅλοι οἱ ἔχοντες καλὴν θέλησιν ἔχουν τὴν δυνατότητα καὶ δὲν ὑπόκεινται εἰς ἐξαρτήσεις διεθνοῦς φύσεως. Ἡ πάλη τῶν λαῶν εἶναι τὸ ἀποτελεσματικώτερον ὅπλον. Καὶ ἀπορῶ διατὶ κατηγορεῖτε καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς ὅλον τὸν κόσμον γίνονται παρόμοιαι ἐκδηλώσεις καὶ λέγετε ὅτι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα γίνονται τοιαῦται πορεῖαι. Δὲν θὰ σᾶς μιλήσω διὰ τὴν μεγάλην πορείαν ἀπὸ τὸ Ἀλντερμάστον εἰς τὸ Λονδῖνον. Θὰ σᾶς ὁμιλήσω διὰ τὴν σημερινὴν εἴδησιν, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω, ὅτι ἐδιαβάσατε εἰς τὸν Τύπον: Χθὲς εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Σουηδίας τὴν Στοκχόλμην, ἔγινε μία πορεία ἐπίσης ἐναντίον κἄθε ἰδέας πυρηνικοῦ ἐξοπλισμοῦ. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἴτε ἡ χθεσινὴ πορεία τῆς Στοκχόλμης, εἴτε ἡ πορεία τῆς προχθεσινῆς Κυριακῆς εἶχε τὰς ἐπιπτώσεις, τὰς ὁποίας ἠθέλησε νὰ ἐμφανίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐπὶ τοῦ τουρισμοῦ. Τὸ ἀντίθετον μάλιστα. Ἀλλὰ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ὑπάρχουν ἀντίκτυποι ἐπὶ τοῦ τουρισμοῦ, θὰ ἤθελον νὰ ἐνθυμηθῆτε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατὰ καιροὺς ἐγὼ σᾶς ἔλεγον: Ἐνισχύσατε τὴν ἐκπροσώπησίν μας, τὴν διπλωματικήν, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι μᾶς ἐπῆραν φαλάγγι ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι ἐχθροὶ τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων. Ἰδῆτε τὶ γράφουν οἱ Τοῦρκοι, τὶ γράφουν οἱ Ἄγγλοι εἰς βάρος τῆς τουριστικῆς κινήσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀναζητήσατε τὰ αἴτια μὲ θάρρος σᾶν κυβερνῆται, ἔχοντες ἐπίγνωσιν εὐθυνῶν ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν καὶ ὄχι ἐκεῖ ὅπου δὲν ὑπάρχουν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἠμπορεῖ μία ὑπόθεσις σᾶν τὴν ὑπόθεσιν τῆς εἰρήνης καὶ τῆς πορείας διὰ τὴν εἰρήνην νὰ γίνῃ ἀφορμὴ ἀντιδικίας. Εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ἀντιδικία δὲν ὑπάρχει. Ἄν ἀντιδικοῦν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐξαφανίσεως ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα κάθε κινδύνου, κάθε ὑπονοίας κινδύνου ἐμπλοκῆς, εἴτε ὡς ἀποθήκης πυρηνικῶν ὑλικῶν, εἴτε καθ’ οἱονδήποτε ἄλλον τρόπον ἐμπλοκῆς εἰς τοὺς πυρηνικοὺς κινδύνους δὲν εἶναι αὐτὸ ἀντιδικία πρὸς ἡμᾶς. Εἶναι ἀντιδικία πρὸς τὴν Ἑλλάδα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§92Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἄλλος ὁμιλητής, διότι τὸ θέμα ἀνεπτύχθη μὲ τὴν πληρότητα ποὺ τοῦ ἥρμοζεν ἀπὸ τοὺς προηγηθέντας ὁμιλητάς. Ἐμεσολάβησεν ὅμως ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἀτύχημα ἐθνικὸν καὶ προσθέτω ἀτύχημα καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν κατώρθωσε νὰ εἶναι πειστικός. Τοῦτο δέ, διότι εἴτε δὲν τὸ ἠθέλησεν, εἴτε διότι δὲν ἠμπόρεσε. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἤθελεν ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ εἶναι πειστικός, δὲν θὰ ἀκολουθοῦσε τὴν τακτικὴν τῆς ΕΡΕ. Ἡ ΕΡΕ ἐπὶ τοῦ θέματος γενικῶς τῶν δεσμεύσεων καὶ εἰδικώτερον τῶν πυρηνικῶν–πυραυλικῶν ὅπλων, ἔχει διαπράξει ἐγκλήματα. Κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν μὲ ἔνοχον τὴν συνείδησιν, νομίζει ὅτι ἀποχωροῦσα τῆς αἰθούσης, ἔθεσεν ἑαυτὴν εἰς ἀπύραυλον γωνίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἐνίσχυσε διότι ἀντὶ νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς ἐπερωτήσεώς μας καὶ νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ θέμα, προσπαθεῖ νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχουν βάσεις κλπ. εἰς τὴν χώραν μας, ἐνεφάνισεν ἀνεπίληπτον τὴν ὀκταετῆ πολιτείαν τῆς ΕΡΕ. Ἐὰν ἤθελεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἶναι πειστικός, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ μὲ τὰς εὐθύνας ποὺ βαρύνουν τὴν ΕΡΕ. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ἄποψις μόνον ἰδική μας, ἀλλὰ ὅλων τῶν κομμάτων. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἀπὸ τὸ 1953 κατηγορεῖτο ἡ ΕΡΕ. Ὁ κ. Παπανδρέου, ἔλεγεν, ὅτι ἀσχέτως περιεχομένου καὶ τῆς ἰδικῆς του θέσεως ἐπὶ τῆς οὐσίας αἱ συμφωνίαι τοῦ 1953 πάσχουν ἐξ ἀπόψεως κύρους, διότι αὗται δὲν ἐψηφίσθησαν παρὰ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ κατὰ τὴν συνοπτικὴν διαδικασίαν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἐπίσης καὶ τὰ ἄλλα κόμματα, ὅπως τὸ ΔΚΕΛ, ἡ ΕΠΕΚ καὶ τὸ ΚΑΕ τοῦ κ. Μπαλτατζῆ κατεψήφισαν τὰς συμφωνίας τοῦ 1953, — ποὺ ἤνοιξαν τὴν ὁδὸν περαιτέρω δεσμεύσεων. Αὐτὰ τὰ κόμματα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ποὺ σήμερον ἀπαρτίζουν τὴν σημερινὴν κυβερνητικὴν παράταξιν κατηγοροῦσαν τὴν ΕΡΕ — ὀρθῶς — καὶ εἰς τὸ διάστημα ἀπὸ 1957–60, διὰ τὰς δεσμεύσεις ποὺ ἀνέλαβε διὰ τῆς ὑπογραφῆς μυστικῶν πρωτοκόλλων. Ἔλεγον ἡγετικὰ στελέχη τότε ὅτι ἀνελήφθησαν σοβαρὲς δεσμεύσεις ἐρήμην τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Βουλῆς. Ὁ δὲ κ. Μαρκεζίνης ἐκήρυξε καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ὅτι δεσμεύσεις σχετικαὶ μὲ πυρηνικὰ ὅπλα, πυρηνικὰς βάσεις κλπ. πρὸ πάσης συμφωνίας ὄχι μόνον πρέπει νὰ συζητοῦνται παρὰ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ τίθενται ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ λαοῦ δι’ ἐκλογῶν. Ἔπρεπε, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπελήφθη, ἐξετάζει, θὰ καταγγείλῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ θὰ ἀποδεσμεύσῃ τὴν χώραν ἀπὸ τυχὸν ἀναληφθείσας ἐρήμην αὐτοῦ δεσμεύσεις. Δὲν ἠθέλησεν ὅμως ὁ κ. Ὑπουργός. Μᾶς εἶπεν ἀορίστως, ὅτι δὲν ὑπάρχουν βάσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὅτι δὲν ἐζητήθη ἡ ἐγκατάστασίς των. Ἀλλὰ δὲν μᾶς εἶπεν, ὑπάρχουν οἱουδήποτε εἴδους ἀτομικὰ ὅπλα εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ὑπάρχουν τοιαῦτα εἰς βάσεις, εἰς τὴν ἀεροπορίαν, τὸ ναυτικὸν ἢ τὸν στρατόν; Καὶ πέραν αὐτῶν. Ἔχει δικαίωμα ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν προσέγγισιν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς θαλάσσας πλωτῶν πυρηνικῶν μέσων; Γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς θαλάσσας πλέουν τέτοια πλωτὰ μέσα; Ἐὰν ἤθελεν ὁμιλήσῃ περὶ ὅλων αὐτῶν, ἔπρεπε νὰ εἶναι κατηγορηματικός. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀποθήκευσις Πολάρις ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλὰ τὰ Πολάρις δὲν ἀποθηκεύονται εἰς τὴν ξηράν, κύριε Ὑπουργέ, διότι εὑρίσκονται ἐντὸς πλωτῶν μέσων. Καὶ αὐτὰ ἁλωνίζουν τὴν Μεσόγειον, εἰσέρχονται καὶ ἐξέρχονται εἰς τὰ Ἑλληνικὰ ὕδατα. Νομίζω, κ.κ. βουλευταί, καὶ ἂς θεωρηθῇ ὡς δικαιολογία, ὅτι δὲν ἠμποροῦσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ, διότι ὡς μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ μάλιστα εἰς θέσιν τόσον βαρυσήμαντον καὶ λεπτὴν (καὶ εἶναι γνωστὸν πῶς καὶ ποῖοι τοποθετοῦνται εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν) ἴσως ἀνέλαβεν ὑποχρέωσιν ἔναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐτοποθέτησαν ὅπως μὴ ἐνημερώνῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§93Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Εἶναι ἀπαράδεκτον αὐτό, κ.κ. βουλευταί, καὶ εἶναι χαρακτηριστικόν ......

§94Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ διακόπτετε κατ’ ἀρχήν, χωρὶς νὰ ζητῆτε τὴν ἄδειαν· νὰ τὰ ἀφήσετε αὐτά.

§95Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διακόπτῃ ὁ κάθε Ὑπουργός. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§96Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπω καμμίαν διακοπήν, αὐτὰ νὰ τὰ ἀφήσετε, ἐδῶ δὲν εἶναι λόγος νὰ διακόπτετε.

§97Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλῆτε περὶ δεσμεύσεων καὶ ὑποχρεώσεών μου, αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ σᾶς τὸ ἀπαγορεύω.

§98Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν, δὲν ὁμιλῶ περὶ διακοπῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ ἔστω καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς διακοπῆς νὰ τὴν ζητήσῃ. Ἔλεγα λοιπόν, κ. βουλευταί, ὅτι δὲν ἠμποροῦσε νὰ εἶναι πειστικὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πρῶτον διότι εἴθισται νὰ τὸ γνωρίζωμεν ὄχι μόνον ἀπὸ παραδείγματα εἰς τὸν ἰδικόν μας χῶρον, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλον, εἰς τὸν ἰδικόν μας ὑπῆρξε περιπέτεια, ὑπῆρξεν ἀθλιότης διὰ τὴν θέσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὄχι μόνον εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν τοῦ σχηματισμοῦ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων. Εἶναι γνωστὸν ποῖοι ἐτοποθετήθησαν εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν καὶ εἶναι γνωστὸν τί ἡ παράταξις ἡ ἰδική σας καὶ ἀπεκάλυψε καὶ κατήγγειλε προσωπικῶς εἰς βάρος τῶν Ὑπουργῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐπιλέγονται τὰ πρόσωπα καὶ τὰ πρόσωπα αὐτὰ δεσμεύονται καὶ κυρίως δεσμεύονται ὄχι ἐπὶ μικρῶν πραγμάτων, ἀλλὰ ἐπὶ μεγίστων θεμάτων. Εἶναι τὸ ἄδυτον τῶν ἀδύτων καὶ τίθενται οἱ Ὑπουργοὶ αὐτοὶ πρὸ τοῦ διλήμματος: Θὰ προτιμήσῃς τὴν ἱερὰν ὑποχρέωσιν ποὺ ἔχεις νὰ εἶσαι εἰλικρινὴς ἀπέναντι τοῦ λαοῦ σου ἢ ὑποτακτικὸς ἀπέναντι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι σὲ τοποθετοῦν ἐκεῖ. Καὶ ἀφ’ ἧς στιγμῆς τοποθετεῖται σημαίνει, ὅτι ὁ συμβιβασμὸς ἔγινε καὶ δὲν ἀποκαλύπτουν καὶ δὲν ὁμιλοῦν περὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, ἀλλὰ προσπαθοῦν διὰ τῆς ὑπεκφυγῆς νὰ συσκοτίζουν τὰ πράγματα. Ἰδού, κ. συνάδελφοι, διατὶ δὲν ἠμποροῦσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἶναι πειστικὸς καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὑπῆρχεν ἄλλος λόγος, διότι κανεὶς δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἀφελής, ἐδῶ ἁρμόζει ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ ἀφελοῦς καὶ ὄχι εἰς τὴν πορείαν τοῦ Μαραθῶνος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κανεὶς ἀφελὴς νὰ πιστεύῃ ὅτι προκειμένου οἱ Ἀμερικανοί, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν τὰ καταστρεπτικὰ αὐτὰ ὅπλα, οἱ ὁποῖοι τὰ διασπείρουν ἐκεῖ ποὺ νομίζουν διὰ νὰ εἶναι ἐξησφαλισμένα ὅσον γίνεται περισσότερον, αὐτά, ὅτι θὰ ζητήσουν προηγουμένως τὴν ἄδειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διὰ τὸ πότε καὶ ποῦ θὰ στείλουν ἢ θὰ χρησιμοποιήσουν τὰ ὅπλα αὐτά. Κύριοι βουλευταί, ἔχετε κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ἀναγνώσει καὶ ἀκούσει ἀπὸ τὸν ραδιοσταθμόν μας καὶ ἔχετε ἰδῆ ἴσως, ὅτι εἰς τὰ Φαληρικὰ ὕδατα καταπλέει τὸ ὑπεραεροπλανοφόρον Ἐντερπράϊζ καὶ εἶναι γνωστὸν καὶ γράφεται καὶ λέγεται κατὰ κόρον καὶ δὲν διεψεύσθη ὅτι φέρει πυρηνικὸν ὁπλισμόν. Ἐζήτησεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, συνεπὴς πρὸς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι «δὲν ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ ὅπλα εἰς τὴν Ἑλλάδα», ἐζήτησε νὰ μὴ καταπλεύσῃ εἰς τὸν Φαληρικὸν ὅρμον τὸ μεγαθήριον αὐτὸ μὲ τὰ ὅπλα αὐτά; Καὶ ποῖος εἶναι ἀφελὴς νὰ πιστεύῃ, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσέπλευσε δὲν θὰ εἶχε τὰς ἐνσφραγίστους ὁδηγίας δι’ οἱανδήποτε δρᾶσιν, καὶ ποῦ θὰ γνωρίζωμεν ἡμεῖς καὶ ποῖος θὰ ἐρωτοῦσε τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἢ τὸν κ. Γαρουφαλιᾶν; Ἑπομένως, διετρέξαμεν κατὰ τὸ διάστημα ἐκεῖνο τοὺς μεγίστους τῶν κινδύνων. Γνωρίζετε, ὅπως τὸ γνωρίζει ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ὑποβρύχιον Χιοῦστον μὲ «Πολάρις» κατέπλευσεν εἰς τὸν κόλπον τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ποῦ ὑπῆρξεν ἡ ἀντίρρησις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν πρέπει νὰ πλέῃ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ ὕδατα καὶ ποῦ γνωρίζομεν τώρα πόσα καὶ ποῖα καταπλέουν εἰς ποίους λιμένας καὶ εἰς ποίας Ἑλληνικὰς θαλάσσας; Ἑπομένως, κ. Ὑπουργέ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέτε μετὰ σοβαρότητος τουλάχιστον καὶ νὰ βεβαιώνετε τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἔχετε καὶ ἀξίωσιν νὰ σᾶς πιστεύῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουν «Πολάρις» οὔτε πύραυλοι, οὔτε πυρηνικὰ ὅπλα, ὅταν εἶναι γεγονὸς ὅτι ὑπάρχουν. Διότι ὡς Κυβέρνησις δὲν ἠθελήσατε καὶ δὲν θέλετε νὰ διακηρύξετε, ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι ἀδέσμευτος εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἐπιτρέπει νὰ καταπλέουν εἰς τοὺς λιμένας καὶ εἰς τὰς θαλάσσας της αὐτὰ τὰ μέσα. Ἔχετε κάνει αὐτὴν τὴν δήλωσιν, ἔχετε αὐτὴν τὴν πολιτικήν; Ἐὰν τὴν εἴχατε καὶ τὴν διακηρύσσετε ἀπόψε κατὰ τὴν συζήτησιν, τότε θὰ εἶσθε πειστικός. Δὲν ἐκάνατε αὐτὴν τὴν δήλωσιν. Τὸ θέμα, κύριοι βουλευταί, παραμένει εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ ἐὰν θέλετε, ἐγὼ δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν περικοπὴν ἀπὸ Κυβερνητικὴν ἐφημερίδα τὴν «Ἐλευθερίαν» τῆς προηγουμένης Κυριακῆς. Λέγει: «Τὸ Αἰγαῖον, ἡ Κρήτη καὶ τὰ Ἑπτάνησα δύνανται οὕτω νὰ ἀποτελῶσι τὸ κύριον πεδίον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ κριθῇ τυχὸν ἕνας νέος πυρηνικὸς πόλεμος». Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα. Καὶ συνεχίζει: «Ἰδιαζούσης ὅμως σημασίας διὰ τὴν Ἑλλάδα εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὴν στρατιωτικὴν μελέτην τοῦ Πενταγώνου τονίζεται τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ σκάφη μὲ «Πολάρις» πλέουν κυρίως εἰς ἀβαθῆ ὕδατα καὶ πλησίον ἀκτῶν, ὅπου δὲν εἶναι εὔκολον οὔτε εἰς τὰ ὑποβρύχια οὔτε εἰς τὰ ἀεροπλάνα τοῦ ἀντιπάλου νὰ τὰ βυθίσουν. Τὸ σχέδιον θεωρεῖ τὴν περιοχὴν τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου ὡς ἰδεῶδες κρησφύγετον τῶν ἐν λόγῳ πλοίων». Ἐάν, κ. βουλευταί, δὲν εἶχε μεσολαβήσει ὁ κατάπλους αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῶν μέσων εἰς τὰ Ἑλληνικὰ ὕδατα θὰ μᾶς ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι αὐτὸ εἶναι ἕνα δημοσίευμα καὶ δὲν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ πάρωμεν τοῖς μετρητοῖς. Ἀλλὰ ἡ τεχνικὴ πλέον τοῦ πολέμου αὐτοῦ ἐξάγεται μὲ τὰ σχέδια τοῦ Πενταγώνου, δὲν εἶναι μόνον, ὅτι κάνει ἕνα διασκορπισμὸν τῶν στόχων εἶναι ὅτι τὰ ὕδατα αὐτὰ τῆς Μεσογείου, τὸ Αἰγαῖον, ἡ περιοχὴ τῆς Κρήτης, τῶν Ἑπτανήσων εἶναι ἰδεώδη διὰ τὸ εἶδος αὐτὸ τοῦ πολέμου. Ἰδού, κ. βουλευταί, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς οὔτε ἠθέλησεν οὔτε ἠμπόρεσε νὰ εἶναι πειστικὸς καὶ τὸ θέμα παραμένει ἀκέραιον ὡς θέμα ἐγκληματικῶν δεσμεύσεων, τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ἡ πολιτικὴ τῆς ΕΡΕ ἐπὶ 8ετίαν, ἀλλὰ καὶ ὡς θέμα δεσμεύσεων ποὺ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις παρὰ τὰς διακηρύξεις της, παρὰ τὰς καταγγελίας της κατὰ τῆς ΕΡΕ εἰς τὸ παρελθὸν δὲν θέλει ὄχι μόνον νὰ καταργήσῃ, ἀλλὰ προσπαθεῖ καὶ νὰ τὰς συγκαλύψῃ. Καὶ ὅταν συγκαλύπτωνται, κ. βουλευταί, αὐτοῦ τοῦ εἴδους δεσμεύσεις σημαίνει ὅτι εἶσαι ἕτοιμος νὰ προχωρήσῃς ἀκόμη βαθύτερον καὶ σταθερώτερον εἰς τοιούτου εἴδους δεσμεύσεις. Νὰ ἀφήσωμεν, λοιπὸν τὰς ὑπεκφυγὰς καὶ ἂς ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ θάρρος νὰ διακηρύξῃ ἀνοικτὰ ὅτι ἀνελήφθησαν δεσμεύσεις, ὅτι ἡγεῖται προσπαθειῶν ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ νὰ ἀποδεσμεύσῃ τὴν χώραν μας. Τότε καὶ μόνον τότε θὰ εἶναι πειστικὴ καὶ τότε, κ. Ὑπουργέ, ἡ πορεία τὴν ὁποίαν ἐπιχειρήσατε καὶ σεῖς ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰρωνευθῆτε, τότε θὰ ἰδῆτε ὅτι ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ πορεία ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ εἶναι τὸ θεμέλιον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ στηριχθῇ ὁποιαδήποτε Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ θέλῃ πραγματικὰ νὰ ἀκολουθήσῃ Ἑλληνικὴν ἐθνικὴν πολιτικὴν καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν γεγονότων θὰ στηρίζεται διὰ νὰ ἐπιτύχῃ καὶ τὴν ἀποδέσμευσιν, διότι ἐὰν θέλετε νὰ ἐπιτύχετε τὴν ἀποδέσμευσιν μόνον μὲ συζητήσεις εἰς τὰ παρασκήνια, εἰς τοὺς διαδρόμους τοῦ ΝΑΤΟ δὲν θὰ τὸ ἐπιτύχετε, θὰ τὸ ἐπιτύχετε μόνον ὅταν στηριχθῆτε εἰς τὴν πανελλήνιον κατακραυγὴν ἐναντίον αὐτῆς τῆς ἐγκληματικῆς πολιτικῆς. Τολμήσατε, λοιπόν, θελήσατε νὰ εἶσθε πειστικὸς ἐὰν πράγματι θέλετε νὰ ἀντιπροσωπεύετε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐὰν πράγματι θέλετε νὰ ἀκολουθῆτε Ἑλληνικὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Δ.Α.).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 30 ἐπερωτήσεως, κηρύσσεται περαιωμένη. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§100Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἑπομένης ἐπερωτήσεως, διότι πρέπει κἄποτε νὰ τελειώσωμεν μὲ αὐτὰς τὰς ἐπερωτήσεις.

§101Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ἑπομένη ἐπερώτησις, ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου καὶ σημασίας εἶναι σπουδαιοτάτη, νομίζω, ὅτι θὰ δυσχερανθῇ ἡ συζήτησις καὶ λόγῳ κόπου. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων, ἀλλ’ ὄχι νὰ τὰς πνίγωμεν.

§102Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἄμ.). Ἀνεξαρτήτως τῆς σπουδαιότητος καὶ τῆς σημασίας τοῦ περιεχομένου τῆς συζητήσεως παρακαλῶ νὰ συνεχίσωμεν.

§103Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνόμιζα, ὅτι θὰ ἀπαντοῦσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἔλαβον τὸν λόγον νὰ κάμω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§104Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὁ κύριος συνάδελφος, δὲν γνωρίζει, ὅτι δὲν ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Ἡλιοῦ, διότι ὁ κ. Ἡλιοῦ, πράγματι, ἐπέδειξε μίαν σοβαρωτάτην ἐπιμέλειαν, σταχυολογήσεως ὅλων ὅσων γράφονται εἰς τὸν διεθνῆ Τύπον καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Τύπον. Εἶναι μία μέλισσα, ἡ ὁποία συνεκέντρωσεν ὅλο αὐτὸ τὸ δημοσιογραφικὸν ὑλικόν, τὸ ὁποῖον τίποτε δὲν ἀποδεικνύει. Συνεπῶς, δὲν ὑπῆρχε καμμία περίπτωσις νὰ ἀπαντήσω. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν προλαλήσαντα κ. Ἐφραιμίδην, πέραν ἐκείνων, τὸ ὁποῖον ἀπήντησα εἰς τὴν προσωπικὴν ἐπίθεσιν, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν γνωρίζω νὰ γίνεται Ὑπουργὸς ἢ βουλευτὴς ἢ μέλος ἑνὸς κόμματος μὲ τὶς δεσμεύσεις ποὺ ἀναλαμβάνει. Ἐγώ, προσωπικῶς, εἰς τὴν ζωήν μου, δὲν ἀνέλαβον ποτὲ δεσμεύσεις, καὶ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ βουλευτὴς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ ὁποῖος νὰ δέχεται νὰ γίνῃ Ὑπουργός, ἀναλαμβάνων ὡρισμένας δεσμεύσεις πρὶν ἢ ἀρχίσῃ τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων του, πρὶν χαράξῃ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ. Ἐπειδὴ δὲ δὲν θέλω νὰ κατέλθω εἰς τὸ ἐπίπεδον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Ἐφραιμίδης, δὲν θὰ ἀπαντήσω.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ἐκηρύχθη περαιωμένη καὶ συνεπῶς καὶ ὁ κ. Δαμιανὸς καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ὡμίλησαν παρατύπως.

§106Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἡλιοῦ, ὅτι αὐτὰ δὲν εἶναι τίποτε καὶ δι’ αὐτὸ δὲν τοῦ ἀπήντησεν, εἶναι ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δι’ αὐτὸ ἐρωτῶ, διατί τοῦ τὸ ἐπιτρέψατε, ἀφοῦ εἴπατε, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ἐκηρύχθη περαιωμένη; Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα. Ὁ κ. Ὑπουργός, μοὶ ἀπέδωσεν ἄλλας προθέσεις καὶ εἶπεν, ὅτι ἠθέλησα νὰ τὸν θίξω προσωπικῶς. Ὀφείλω νὰ διευκρινίσω, ὅτι δὲν ἠθέλησα νὰ τὸν θίξω προσωπικῶς. Ἐγὼ ὡμίλησα ἐπὶ πολιτικῆς βάσεως. Εἶπον, δηλαδή, ὅτι ἀνάληψις τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, προϋποθέτει ἐγγυήσεις, ὅτι δὲν θὰ γνωστοποιηθοῦν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅλαι αἱ δεσμεύσεις τῆς χώρας. Ἐτοποθέτησα τὸ ζήτημα ἐπὶ πολιτικῆς βάσεως, δὲν ὡμίλησα περὶ ἰδιοτελοῦς–προσωπικῆς συναλλαγῆς καὶ ἐὰν ὑπῆρξεν ὀξύτης κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς διέκοψε, χωρὶς νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν τῆς διακοπῆς. Εἰς ὅ,τι δὲ ἀφορᾷ τὰ περὶ ἐπιπέδου τῶν συζητήσεων καὶ τῆς ἀρνήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ, ὑπογραμμίζω καὶ πάλιν, ὅτι δὲν ἠμποροῦσε, δὲν ἠθέλησε καὶ δὲν ὑπῆρξε πειστικός.

§107Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐὰν προσπαθῇ ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος νὰ μὴ θέλῃ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν προσωπικὴν ἐπίθεσιν, εἶναι δικαίωμά του. Ἐγὼ δὲν ζητῶ οὔτε νὰ ἀνακαλέσῃ, οὔτε μὲ ἐνδιαφέρει καὶ ἡ προσωπικὴ ἐπίθεσις. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ μόνον ἡ Βουλή, ὅτι ἀκριβῶς, διότι ᾐσθάνθη ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἡ ἐξήγησις, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀπαντῶν εἰς τὴν μακροσκελῆ ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν πορείαν Εἰρήνης, τὴν ὁποίαν ἐπραγματοποίησαν, διότι ᾐσθάνθησαν ὅτι ἡ ἐξήγησις ἦτο πειστικωτάτη καὶ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει ἀπολύτως πεισθῆ διὰ ποῖον λόγον ἐγένετο ἡ ἐπερώτησις περὶ Πολάρις, δι’ αὐτὸ ἠναγκάσθησαν νὰ εἴπουν: Πρόσεξε, Ἑλληνικὲ λαέ, οἱ Ὑπουργοὶ τοῦ Κέντρου γίνονται Ὑπουργοί, ἀφοῦ προηγουμένως ἔχουν ὑπογράψει συμβόλαιον καὶ ἔχουν ἀναλάβει δέσμευσιν ὡς πρὸς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσουν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ὄχι ὕβριν προσωπικὴν ἐναντίον μου, διότι δὲν εἶσθε ἱκανοὶ ἐμὲ νὰ μὲ ὑβρίσητε σεῖς, διότι εἶμαι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ 1932, ἤτοι ἐπὶ 32 συνεχῆ ἔτη, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὲ θίξῃ κανεὶς ἀπὸ σᾶς. Ἀποτελεῖ ὅμως ὕβριν ἐναντίον τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ καὶ εἰδικώτερον ἐναντίον τῶν βουλευτῶν τοῦ Κέντρου καὶ τοιαύτας ὕβρεις ἡμεῖς δὲν δεχόμεθα, καὶ δὲν ἀπαντῶμεν, διότι μόνον ἡ περιφρόνησις εἶναι ἀρκετὴ ἀπάντησις δι’ ὑβριστὰς παρομοίας μορφῆς.

§108Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν τελευταίαν φράσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ἐδόθησαν ἑκατέρωθεν ἐξηγήσεις. Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἀναφερθῶ, εἶναι, ὅτι μετὰ τὴν ὁμιλίαν ὅλων ἡμῶν καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Ἡλιοῦ, ἡ ἐπερώτησίς μας εἶχε κατατεθῆ τὴν 8ην Ἀπριλίου 1964 καὶ μετὰ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ποὺ ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν καὶ διεθνῆ τύπον περὶ τῆς ὑπάρξεως πυρηνικῶν βάσεων εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τῶν κινδύνων τοὺς ὁποίους συνεπάγεται ἡ ὕπαρξις τούτων, μᾶς ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίας ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ μιμῆται τοὺς Ὑπουργοὺς τῆς ΕΡΕ, ὅτι ὑπεβάλαμεν τὴν ἐπερώτησίν μας αὐτὴν διὰ νὰ τὴν συνδυάσωμεν μὲ τὸ θέμα τῆς πορείας εἰρήνης. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι ἡ μὲν ἐπερώτησις κατετέθη πρὸ τεσσαράκοντα καὶ πλέον ἡμερῶν, ἐνῷ ἡ πορεία εἰρήνης ἐγένετο τὴν 17ην τρέχοντος μηνός. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ συνέλθετε καὶ νὰ παύσετε νὰ πιπιλᾶτε τὴν καραμέλλαν τὴν ὁποίαν ἐπιπιλοῦσεν ἐπὶ ὀκτὼ ὁλόκληρα ἔτη ἡ ΕΡΕ. Ἡ παράταξις τῆς ΕΔΑ εἶναι ἐθνικὴ παράταξις, εἶναι παράταξις ἡ ὁποία ἔχει προσφέρει ὑψίστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα καὶ ἡ παράταξις τῆς ΕΔΑ ἀνήκει καὶ εἰς τὴν παράταξιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ τὸν Ἐθνικὸν Ἀγῶνα.

§109Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀλίγας λέξεις, παρακαλῶ.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον. Ὡμίλησεν ὁ κ. Μερκούρης, διότι εἶναι ἐκ τῶν ὑπογραψάντων τὴν ἐπερώτησιν.

§111Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κλείνει ἡ συζήτησις τῆς ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεως κατὰ ἕνα περίεργον τρόπον. Ἡμεῖς οἱ τῆς ΕΔΑ, ἀναπτύξαντες τὸ θέμα, ἠθελήσαμεν νὰ διεξαγάγωμεν συζήτησιν ἐπὶ ὑψηλοῦ ἐπιπέδου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅμως ἠγνόησε τὴν θέσιν μας αὐτήν. Εἶναι δικαίωμά του νὰ ἐπιλέγῃ ὡς τρόπον συζητήσεως τὴν σιωπήν, τὴν ὑπεκφυγὴν ἢ τὴν ὕβριν. Εἶναι ζήτημα ποῖον θὰ πείσῃ ἔτσι. Δὲν ἔχει ὅμως δικαίωμα νὰ ἀγνοήσῃ καὶ νὰ μὴ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς ὡρισμένα εἰδικὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν καὶ συγκεκριμένα: Ποία ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως ἐν σχέσει μὲ τὴν συμφωνίαν τῆς 12ης Ὀκτωβρίου. Ἐὰν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ καταγγείλῃ ὡρισμένας ὑποχρεώσεις αἱ ὁποῖαι ἀνελήφθησαν ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ, ὡς αἱ διὰ τῶν πρωτοκόλλων τοῦ 1958 καὶ 1959 καὶ ἂν σκέπτεται νὰ ἐνημερώσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπὶ τῶν δεσμεύσεων αἱ ὁποῖαι ἀνελήφθησαν ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τῆς ΕΡΕ καὶ εἶχον καταγγελθῆ ἀπὸ τὸ Κέντρον ὡς Ἀντιπολίτευσις. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ δώσῃ ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων αὐτῶν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα θέματα, κύριε συνάδελφε, καὶ συνεπῶς οὔτε καὶ ἀπάντησις ἐπ’ αὐτῶν.

§113Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Τὸ ἐπίπεδον τῆς συζητήσεως τὸ καθώρισεν ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ἐφραιμίδη καὶ ὄχι ἐγώ. Τὴν ἀπάντησιν τὴν ἔχω δώσει ὅταν ὡμίλησα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ προέβην εἰς ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν δήλωσιν. Δὲν ἔχω τίποτε πλέον νὰ προσθέσω.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις θεωρεῖται περαιωθεῖσα. Συμφωνεῖ ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν δι’ αὔριον;

§115Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ ἡ ἑπομένη ἐπερώτησις. Ἐγὼ ἐκφράζω αὐτὴν τὴν ἐπιθυμίαν. Ἂν δὲν θέλετε νὰ συζητηθῇ εἶναι δικαίωμά σας.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§117Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ πρώτην φορὰν συμβαίνει νὰ ἀρχίζῃ συζήτησις ἐπερωτήσεως μετὰ τὰ μεσάνυκτα. Ἐὰν διὰ λόγους πείσματος ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ συνεχισθῇ μία συζήτησις, ἁπλῶς διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ διαδικασία τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ διαγραφῇ κἄποια ἐπερώτησις, τότε θὰ ἔχῃ κἄποιον νόημα ἡ συνέχισις. Ἐὰν ὁ ἔλεγχος ὅμως ἔχει κἄποια οὐσίαν δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς συζητήσεως τὴν 1ην μετὰ τὸ μεσονύκτιον, ὅταν μάλιστα εἶναι καταφανὴς ἡ ἔλλειψις ἀπαρτίας. Ἐὰν νομίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἔτσι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν, τότε κ. Πρόεδρε, προχωρήσατε.

§118Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἶμαι ὁ ἐπερωτώμενος Ὑπουργός, καὶ εἶναι ἐκδήλωσις εὐαισθησίας μου νὰ ἐπιμείνω νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία στρέφεται ἐναντίον μου. Ἔπρεπε νὰ ἐκτιμηθῇ ἡ χειρονομία αὐτή. Ἂν ἀπουσιάζῃ ἡ πτέρυξ αὐτή, ἔχω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς κυρίους, ὅτι ἡ πτέρυξ αὐτὴ ἀπουσιάζει ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συζητήσεως καὶ τῆς προηγουμένης ἐπερωτήσεως καὶ αὐτὸ δὲν ἠνώχλησε τοὺς ἐπερωτήσαντες βουλευτάς, διὰ νὰ ζητήσουν τὴν διακοπὴν τῆς συζητήσεως. Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει κανένας λόγος νὰ μὴ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζομεν τὴν συνεδρίασιν.

§120Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔθεσα θέμα ἀπαρτίας.

§121Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ἐφ’ ὅσον θέτετε ζήτημα ἀπαρτίας, ὁ κ. Πρόεδρος νὰ κρίνῃ.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις θεωρεῖται περαιωθεῖσα. Συμφωνεῖ ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν δι’ αὔριον;

§123Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Παρακαλῶ, νὰ συζητηθῇ ἡ ἑπομένη ἐπερώτησις. Ἐγὼ ἐκφράζω αὐτὴν τὴν ἐπιθυμίαν. Ἂν δὲν θέλετε, νὰ συζητηθῇ, εἶναι δικαίωμά σας.

§124Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προχθές, ποὺ συνεζητεῖτο τὸ καπνικόν, περὶ τὴν 11ην καὶ ἡμίσειαν, οἱ κύριοι τῆς ΕΔΑ, ἦσαν ἀπόντες, συνεπῶς, δὲν ἔχουν δίκαιον νὰ λέγουν, ὅτι ἀπουσιάζει ἡ ΕΡΕ.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δαμιανέ, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ἤρχισε τὴν 8ην μ.μ. καὶ ὄχι τὴν 11ην καὶ ἡμίσειαν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 12.00′ μ.μ.)