1964.05.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26η

Δευτέρα 18 Μαΐου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Λ. Λαγάκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς ΚΓʹ) 14.5. 1964, ΚΔʹ) 14.5.1964 καὶ ΚΕʹ) 15.5.1964.

§2Λ. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς ΚΓʹ) 12.5.1964, ΚΔʹ) 14.5.1964 καὶ ΚΕʹ) 15.5. 1964. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Διαμαντίδης, ζητεῖ 10ήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Λαντζούνης, ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Γαληνός, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Ἰωάννου, ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν, προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Β. Ἰντζές, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§12Β. ΙΝΤΖΕΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου Ἐπαγγελματιῶν Αὐτοκινητιστῶν μὴ πωλησάντων αὐτοκίνητα Δ.Χ. Λαρίσης καὶ Περιχώρων ὁ «Ρήγας Φεραῖος», αἰτουμένου χορήγησιν νέων ἀδειῶν Δ.Χ. εἰς Λάρισαν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Κοινότητος Σπηλιᾶς Λαρίσης, αἰτουμένης ἄρσιν τῶν δασικῶν ἀπαγορεύσεων ἐπὶ φυσικῶν βοσκοτόπων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα αὐτεπαγγέλτως ἀποστρατευθέντων Ἀξιωματικῶν Ἀρχιτεχνιτῶν βάσει τοῦ Α.Ν. 888)49, αἰτουμένων ἀποκατάστασιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Ἐφημεριδοπωλῶν Λαρίσης, αἰτουμένης καθορισμὸν τοῦ 55ου ἔτους ὡς ὁρίου συνταξιοδοτήσεως τῶν Ἐφημεριδοπωλῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ἐργαζομένων εἰς τὸ Ἐργοστάσιον Σακχάρεως Λαρίσης, αἰτουμένων ἐπίλυσιν γενικῶν ζητημάτων τοῦ Κλάδου των. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συνδέσμου Φρεατοτεχνιτῶν Βόλου, αἰτουμένου ἀποζημίωσιν καὶ συνταξιοδότησιν τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν Κοκκαροπαραγωγῶν Μελιβοίας, Μεγαλοβρύσου καὶ Σωτηρίτσης τῆς Ἐπαρχίας Ἁγυιᾶς Νομοῦ Λαρίσσης, αἰτουμένων συγκέντρωσιν τοῦ κοκκαρίου παρὰ τοῦ Κράτους. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τοῦ χωρίου Κοκκινοπλοῦ Ἐλασσόνος, αἰτουμένων τὴν μὴ Κρατικὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν δασικῶν προϊόντων. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἀβδέλλης, αἰτουμένου χορήγησιν σίτου διατροφῆς εἰς χήρας γυναῖκας τῆς Κοινότητός του. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Κοινότητος Σπηλιᾶς Λαρίσης, αἰτουμένης ὅπως ἱδρυθῇ ἐκεῖ Κέντρον σποροπαραγωγῆς γεωμήλων, ἀρθοῦν αἱ δασικαὶ ἀπαγορεύσεις ἐπὶ φυσικῶν βοσκοτόπων καὶ ἐπισπευσθῇ ἡ κατασκευὴ τῆς δασικῆς ὁδοῦ Σπηλιᾶς–Λαρίσης. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα Ἐπιτροπῆς τῶν κατοίκων Κουτσοχείρου Λαρίσης, αἰτουμένης τὴν διὰ νόμου ἀποβολὴν ἐκ τῶν βοσκοτόπων ΣΑΑΚ τῶν μεγαλοκτηνοτρόφων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Ἐθνικοῦ Συνδέσμου Ἀστέγων Ἀπόρων Δημοτῶν Λαρίσης, αἰτουμένου ἐπαναφορὰν ἐν ἰσχύϊ τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου Πλανοδίων Μικροπωλητῶν Λαρίσης «Ἅγιος Χαράλαμπος», αἰτουμένου ἀναστολὴν τῆς παρ. αʹ τοῦ ἄρθρου 3 τῆς ὑπ’ ἀριθ. ΕΙΓ)4040)30.3.63 Ὑγειονομικῆς Διατάξεως περὶ ὅρων ὑγιεινῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἠμαθίας κ. Ι. Γιαμᾶς, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Κοινότητος Πόρων Νομοῦ Ἠμαθίας, αἰτουμένης τὴν ἐξαγορὰν παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τοῦ μεριδίου καθ’ ὃ τυγχάνει συνιδιοκτήτης εἰς τὸ δασόκτημα τοῦ χωρίου της. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Α. Κωνσταντινίδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ἰατρικῆς Ἑταιρείας Καβάλας, αἰτουμένης αὔξησιν τῶν νοσηλείων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. Λυμπέρης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Οἰκογενειῶν Πολιτικῶν Ἐξορίστων καὶ Φυλακισμένων, αἰτουμένων ἀπόλυσιν τῶν ἐν λόγῳ κρατουμένων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Ἀδικηθέντων Ἀναπήρων Πολέμου περιφερείας Ὀρεστιάδος, αἰτουμένου ταχεῖαν λῆψιν νομοθετικοῦ μέτρου πρὸς ἄρσιν τῶν ἀδικιῶν, προσγενομένων εἰς κατηγορίας τινὰς ἀναπήρων. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Κ. Γιαννούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν εἰς Τρίκαλα ὑπηρετούντων διοικητικῶν καὶ λογιστικῶν ὑπαλλήλων Βʹ Κατηγορίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, αἰτουμένων ἐπέκτασιν ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. 4030)1964 «περὶ βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν των κλπ.». Ὁ βουλευτὴς Δωδεκανήσου κ. Σ. Κωτιάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐλαιουργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μαλώνας–Ρόδου, παραπονουμένου διὰ χαμηλὴν ἐκτίμησιν τῶν ζημιῶν ἐκ τοῦ παγετοῦ καὶ αἰτεῖ ἀναθεώρησιν τῆς ἐκτιμηθείσης ἀποζημιώσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωπονικοῦ Συλλόγου Μακεδονίας–Θρᾴκης, αἰτουμένου ἀναδιάρθρωσιν τῆς Ὑπαλληλικῆς Πυραμίδος Γεωπονικοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, χορήγησιν ἐπιδόματος εἰς Γεωπόνους Γεωργικῶν Ἐφαρμογῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἠμαθίας κ. Δ. Χατζηδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Σταυροῦ Ἠμαθίας, αἰτουμένου καταβολὴν συμπληρωματικοῦ τιμήματος διὰ τὴν παραγωγὴν τῶν τεύτλων ἐσοδείας 1963. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, καταθέτει τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς τῶν Προέδρων Κοινοτήτων καὶ Συν)σμῶν Προμυρίου, Συκῆς, Ξυνόβρυσης καὶ Ἀργαλαστῆς Βόλου, αἰτουμένων προστασίαν τῶν βρωσίμων ἐλαιῶν ἐσοδείας 1961 διὰ τῆς ὑπὸ τοῦ Κράτους συγκεντρώσεως αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Χρίστογλου, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν παραγωγῶν Ἡρακλείας Σερρῶν, αἰτουμένων ἔγκρισιν ὀρυζοκαλλιεργείας ἐν τῇ ὡς ἄνω περιοχῇ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Γ. Καστανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Ἐρατείρας, αἰτουμένης ὅπως τὸ ἰδιωτικόν της Γυμνάσιον γίνῃ Κρατικόν. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Ἄρχος, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τῶν Συλλόγων Ἐμπορικοῦ, Ἐπαγγελματιῶν καὶ Πολυτέκνων τῶν Σωματείων Ἁμαξοκαρραγωγέων, Φορτοεκφορτωτῶν, Οἰκοδόμων Μεγαλοπόλεως, αἰτουμένων ἔναρξιν ἐκτελέσεως προγραμματισθέντων ἔργων ἀξιοποιήσεως λιγνιτοχώρου τῆς ὡς ἄνω περιοχῆς. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιάρας καὶ Γ. Πανάγος, καταθέτουν ὑπόμνημα κατοίκων τοῦ χωρίου Κριθιᾶς Νομοῦ Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων ἀπόλυσιν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πανάγος, Α. Τσιάρας, Β. Ἐφραιμίδης, Π. Δούκας καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Σιδ)κῶν Μακεδονίας, αἰτουμένου ἀποκατάστασιν τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων δι’ αὐτοδικαίας ἐπαναφορᾶς κλπ. Οἱ βουλευταὶ Ἄρτης κ.κ. Κ. Παπαδημητρίου καὶ Δ. Καρατζένης, καταθέτουσιν ἀναφορὰν Συνεταιρισμοῦ Ἄρτης, παραπονουμένου διὰ τὴν ἄδικον ἐκτίμησιν παρὰ τοῦ ΟΓΑ τῶν ζημιῶν ἐκ τοῦ παγετοῦ τοῦ πορτοκαλλεοκάρπου κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 100865)27.4.64 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ἱερὸν Ἵδρυμα Εὐαγγελιστρίας Τήνου διὰ τὴν παρ’ αὐτοῦ δανειοδότησιν τῆς ΔΕΗ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Σχολικῆς Ἐφορείας χωρίου Ἀσίνης Ναυπλίας, αἰτεῖ ἐνημέρωσιν ἐπὶ ὑποβληθείσης ὑπ’ ἀριθ. 34812)20.3.1957 αἰτήσεως πρὸς Ὑπουργεῖον Παιδείας περὶ ἐγκρίσεως ἀνεγέρσεως προτομῆς εἰς χῶρον τοῦ δημοτικοῦ σχολείου τοῦ ἐν λόγῳ χωρίου. Ὁ Γ. Μπάρλος, ἱδρυτὴς τῆς Α.Ε. «Ἑλληνικοὶ Βωξῖται» Ἑλικῶνος, αἰτεῖται ἄμεσον τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 3 τῆς συμβάσεως καὶ διατυπώσεως νέου ὅρου περιορίζοντος τὰ παρεχόμενα τῇ Ἑταιρείᾳ δικαιώματα εἰς τὰ λογικῶς καὶ νομικῶς ἐπιτρεπόμενα ὅρια κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων ὑπηρεσίας ἐγγείων βελτιώσεων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, αἰτουμένων τὴν μονιμοποίησίν των. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Λαρίσης, αἰτουμένων ρύθμισιν τῆς ὑπαλληλικῆς των ἰδιότητος. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν ἀδιορίστων καθηγητῶν Θεολογίας, αἰτουμένων τὸν διορισμόν των εἰς ἀναλόγους Σχολάς. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Κ. Περραιβός, καταθέτει ἀναφορὰν ὑπαλλήλων τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Λαρίσης, αἰτουμένων ρύθμισιν τῆς ὑπαλληλικῆς των ἰδιότητος. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Κοκκινοπλοῦ–Ἐλασσόνος, αἰτουμένων ἀπόρριψιν τῆς ἀποφάσεως περὶ Κρατικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασικῶν προϊόντων τῆς περιοχῆς τοῦ ὡς ἄνω χωρίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Σιδηροδρομικῶν, αἰτουμένης θέσπισιν διοικητικῆς αὐτοτελείας ἐλεγκτικοῦ προσωπικοῦ ἁμαξοστοιχιῶν ΣΕΚ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Καπνικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἀμπελῶνος, αἰτουμένου καθορισμὸν κατωτάτου ὁρίου ἀγορᾶς καπνοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐφημεριδοπωλῶν Λαρίσης, αἰτουμένης χαρακτηρισμὸν τοῦ ἐπαγγέλματος ὡς ἀνθυγιεινοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰς Ἐπιτροπῶν Ἀγῶνος τῶν Κοινοτήτων Κάτω Μακρυνοῦς, Καλουθίου, Φραγκουλαΐκων, Γραμματικοῦς περιφερείας Μεσολογγίου, διὰ τῶν ὁποίων καπνοπαραγωγοὶ ἀνωτέρω Κοινοτήτων παραπονοῦνται ἐντόνως, διὰ τὰς προσφερομένας χαμηλὰς τιμὰς εἰς ἐξαγώγιμα καπνά. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν καπνοπαραγωγῶν Λυσιμαχίας καὶ Στρογγυλοβουνίου Μεσολογγίου, αἰτουμένων ἄμεσον ἀγορὰν καπνῶν εἰς τιμὰς ἱκανοποιητικάς. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Χαρ. Κασιδιάρη, Γερ. Μπούτιβα, Ἀπ. Γαλιάτσου καὶ Μιλ. Τσούλου, κατοίκων Ἀγγελοκάστρου Μεσολογγίου, παραπονουμένων διὰ προσφερομένας χαμηλὰς τιμὰς εἰς καπνὰ ἐξωτερικῆς καταναλώσεως. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰν προέδρων ἐπιστημονικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων πόλεως Μεσολογγίου, διότι διὰ τῆς συμβάσεως ΕΣΣΟ–ΠΑΠΠΑΣ δὲν ἐξασφαλίζεται πλήρως ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς περιοχῆς Μεσολογγίου, μὴ δημιουργουμένων τῶν προϋποθέσεων ἐγκαταστάσεως ἐργοστασίου πετροχημικῶν. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει τηλεγραφικὰς ἀναφορὰς τῶν Γεωργικῶν πιστωτικῶν Συνεταιρισμῶν καὶ τῶν Γεωργικῶν Ἑνώσεων Νιγρίτης, τῆς Κοινότητος Κορμίσης κλπ., αἰτουμένων λῆψιν μέτρων δι’ ἀγορὰν καπνῶν εἰς τιμὰς ἱκανοποιητικάς. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν Ἐμπόρων, Ἐπαγγελματιῶν, Ἀγροτῶν, Ἐπιστημόνων καὶ Ἐργατοϋπαλλήλων Νομοῦ Σερρῶν, αἰτουμένων ἐπαναλειτουργίαν τῆς διακοπείσης συγκοινωνίας δι’ ὑπεραστικῶν λεωφορείων Ἀθηνῶν–Σερρῶν. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἠλεκτροτεχνιτῶν Μαγνησίας, αἰτουμένης μείωσιν ὁρίου ἡλικίας τῶν πρὸς συνταξιοδότησιν ἠλεκτροτεχνιτῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Φ. Παναγιωτόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Ἐργατῶν Μετάλλου Βόλου, αἰτουμένης τὴν μὴ καθυστέρησιν ὑπὸ τοῦ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου Μετάλλου τακτοποιήσεως τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἐν λόγῳ ἐργατῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτει ἀναφορὰν καπνοπαραγωγῶν, κατοίκων Μεσολακιᾶς, αἰτουμένων ἐξόφλησιν ὑπὸ καπνεμπόρων καὶ ΕΟΚ τῆς ἀξίας τῶν πωληθέντων καπνῶν, ἐσοδείας 1963 κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδης, αἰτεῖ τὴν παρὰ τοῦ ΕΟΚ ἀγορὰν καπνῶν τῶν χωρίων ἐπαρχίας Συντικῆς κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν κατοίκων τοῦ χωρίου Δραβίσκου Σερρῶν, αἰτουμένων τὴν ἵδρυσιν παιδικοῦ σταθμοῦ εἰς τὸ χωρίον των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτει ἀναφορὰν καπνοπαραγωγῶν κατοίκων χωρίου Τούμπας Σερρῶν, διαμαρτυρομένων διότι τὰ καπνά των ἐπωλήθησαν εἰς χαμηλοτέρας τιμὰς ἔναντι τῶν περυσινῶν καὶ αἰτουμένων ἀποζημίωσιν. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ταμείου ἀνταλλαξίμων χρέωσιν τῶν κατόχων ἀγρῶν χωρίου Σιτοχωρίου Σερρῶν καὶ λῆψιν μέτρων προστασίας των. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Λ. Νικολαΐδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Εἰσπρακτόρων, αἰτουμένης ὁριστικὴν ὑπαλληλικὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀπὸ δωδεκαετίας ὑπηρετούντων Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν εἰσπρακτόρων. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Λ. Νικολαΐδης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Κοινότητος Δικαίων Νομοῦ Ἕβρου, αἰτουμένης ἀνέγερσιν Γυμνασιακοῦ κτιρίου. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Λ. Νικολαΐδης, καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Σωματείου Λεμβούχων Ἀλεξανδρουπόλεως «Η ΣΩΤΗΡΙΑ», αἰτουμένου νομοθετικὴν ρύθμισιν ἀποζημιώσεως τῶν ἐξερχομένων τοῦ ἐπαγγέλματος λεμβούχων. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν καπνοπαραγωγῶν κατοίκων Νέας Ζίχνης, Ἀναστασιᾶς, Ἀγριανῆς, Σφελιανοῦ, Σκοπιᾶς, Μανδηλίου, Λευκοθέας καὶ Μεσορράχης, ἐπαρχίας Φυλλίδος, Νομοῦ Σερρῶν, αἰτουμένων ὅπως τὰ καπνά των χαρακτηρισθοῦν ὡς κλασσικὰ κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Β. Ἰντζές, καταθέτει ὑπόμνημα Σπυρ. Δενδρινοῦ, κατοίκου Θεσσαλονίκης, αἰτουμένου τροποποίησιν τοῦ Ν. 4104)1960 ἐπὶ τῷ τέλει ἄρσεως ἀδικιῶν εἰς βάρος ἠσφαλισμένων Ι.Κ.Α. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ν. Αὐγερινός καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν ἀρτεργατῶν Πύργου, αἰτουμένων ἐπίλυσιν αἰτήματος πόρων ΤΑΑΜΜ. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ν. Αὐγερινός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου ὑποδηματεργατῶν Πύργου Ἠλείας, αἰτουμένου καθιέρωσιν ὑποδηματοσήμου πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς τάξεώς των κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει ὑπόμνημα συνεταιρισμῶν τῶν Κοινοτήτων Ἀστακοῦ, Καραϊσκάκη, Βασιλοπούλου, Χρυσοβίτσης, Στρογγυλοβουνίου, Παλιομανίκης, Πενταλόφου, Παλαιοκατούνης, Ξηρομέρου, αἰτουμένων ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, κατοίκων τῶν ὡς ἄνω Κοινοτήτων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐργατοϋπαλλήλων Ἐγγείων Τεχνικῶν καὶ παραγωγικῶν ἔργων Ἑλλάδος, αἰτουμένης ἄρσιν τῆς προσγενομένης εἰς τὰ μέλη της ἀδικίας διὰ τροποποιήσεως τῆς Ἐργατικῆς Νομοθεσίας. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐργατοϋπαλλήλων Ἐγγείων Τεχνικῶν καὶ παραγωγικῶν Ἔργων Ἑλλάδος, αἰτουμένης ὅπως τὰ μέλη της ὑπαχθοῦν εἰς τὸ σύστημα τοῦ νόμου 3239)1955 διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς ἀμοιβῆς των, καταργουμένης τῆς ἀνίσου μεταχειρίσεως τῆς παραγράφου 5 τοῦ ἄρθρου 32 τοῦ Π.Δ. 3881)1958. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπᾶνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Ἀγρινίου καὶ περιοχῆς «Ἡ Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος», αἰτουμένου ἀναπροσαρμογὴν τῶν συντάξεων τῶν μελῶν τοῦ ὡς ἄνω Συνδέσμου καὶ ἐξομοίωσίν των πρὸς τοὺς ἠσφαλισμένους τοῦ Ι.Κ.Α., ἀνεξαρτήτως ὁρίου ἡλικίας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Κοθρῆς, Τ. Κολοκυθᾶς, Γ. Μιχελογιάννης, Α. Ρουσσόπουλος, Ι. Γκλαβάνης, Γ. Λούλης, Γ. Ἀνδριανόπουλος, Ε. Ματζαπετάκης, Β. Ἐφραιμίδης, Γ. Ἡγουμενάκης, Χ. Βασματζίδης, Θ. Δεσύλλας, Ι. Διαμαντόπουλος, Ε. Λουλακάκης, Ι. Τσιριμῶκος, Χ. Ἀβραμίδης, Ν. Ζορμπᾶς, Η. Σακαλῆς, Σ. Μανούσης, Τ. Γεωργίου, Ι. Μελᾶς, Α. Καστρινός, Τ. Πλεύρης, Ε. Ἀνερούσης, Α. Μπριλλάκης, Κ. Κωνιωτάκης, Η. Ἠλιοῦ, Τ. Κεφαλληνός, Γ. Βασιλᾶτος, Ι. Ἀλευρᾶς, Α. Ἀντωνίου, Ε. Μπακλαντζῆς, Φ. Παναγιωτόπουλος, Α. Βλαχοθανάσης, Μ. Ξυλούρης, Ε. Πέτσος, Α. Μπαρότσης, Ι. Σπηλιωτόπουλος, Κ. Σιγανίδης, Δ. Παπασπύρου, Ν. Ἀλαβᾶνος, Α. Γκίλλας, Γ. Παπαγιαβῆς, Χ. Τούντας, Λ. Λασκαρίδης, Φ. Παπαδόπουλος, Ι. Κυριαφίνης, Σ. Κοντομάρης, Γ. Σερπᾶνος, Ε. Σαββόπουλος, Γ. Στεφανόπουλος, Σ. Πολυζωγόπουλος, Δ. Βρανόπουλος, Δ. Μανέντης, Γ. Λύχνος, Ι. Παπαδημητρίου, Ι. Βαρβιτσιώτης, Χ. Γραμματίδης, Α. Τσαλδάρης, Α. Βγενόπουλος, Σ. Μερκούρης, Δ. Θανόπουλος, Μ. Χλουβεράκις, Γ. Λαζαρίδης, Α. Καλκάνης, Κ. Στεφανάκης, Α. Τζιτζῆς, Η. Κατριβᾶνος, Δ. Μπουρνιᾶς, Χ. Ἀποστολάκος, Λ. Λαγάκος. Α. Τσιάρας, Σ. Παπαπολίτης, Α. Αὐγερινός, Δ. Κίνιας, Ι. Σακελλαρίου, Δ. Καρατζένης, Α. Καλαντζάκος, Ν. Ἀθανασίου, Ι. Μαυρίδογλου, Χ. Τσαντούλας, Ι. Βαλυράκης, Σ. Ἀθανασιάδης, Μ. Μυριδάκης, Δ. Μυλωνᾶς, Σ. Κωτιάδης, Κ. Γιαννούσης, Α. Μητακίδης, Θ. Ρέντης καὶ Ε. Τομαρᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σαββόπουλος καὶ Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Βασιλᾶτος, Θ. Λυμπερίδης καὶ Δ. Παπασπύρου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας τῶν ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν, νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Βασιλᾶτος, Γ. Παπαγιαβῆς, Τ. Πλεύρης, καὶ Ι. Τσιριμῶκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας τῶν ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν, νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Λυμπέρης, Ι. Διαμαντόπουλος, Α. Αὐγερινός, Ν. Ζορμπᾶς, Κ. Πετρόπουλος, Α. Χασαπίδης, Δ. Μυλωνᾶς, Ι. Ἀλευρᾶς, Θ. Ἀνδρεάδης, καὶ Α. Πετραλιᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανακτήσεως παροχῶν ὧν ἀνηγγέλθη στέρησις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Ν.Δ. 617) 1948 καὶ τοῦ ΝΑʹ τοῦ 1948 ψηφίσματος τῆς Βουλῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Λυμπέρης, Θ. Λυμπερίδης, Ι. Παπαδάκης, Σ. Νικολαΐδης, Χ. Ἀβραμίδης, Ι. Διαμαντόπουλος, Α. Αὐγερινός, Ν. Ζορμπᾶς, Κ. Πετρόπουλος, Α. Χασαπίδης, Ι. Ἀλευρᾶς, Δ. Μυλωνᾶς, Θ. Ἀνδρεάδης, Α. Πετραλιᾶς, Γ. Λαμπριανὸς καὶ Κ. Πιαλόγλου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπανακτήσεως παροχῶν ὧν ἀπηγγέλθη στέρησις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Ν.Δ. 617)1948 καὶ ΝΑʹ τοῦ 1948 ψηφίσματος τῆς Βουλῆς». Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων, εἰς ἐρωτήσεις κ.κ. βουλευτῶν: Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Σταυροπούλου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3165)2097)27.4.64 ὑμετέρου καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 444 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Σταυροπούλου, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω ὑμᾶς, ὅτι ἅμα τῇ ἀναλήψει ὑφ’ ἡμῶν τοῦ Ὑφυπουργείου Γεωργίας, ἐκ τῆς μελέτης τῶν πινάκων διορισμῶν τοῦ ἔτους 1963, εἰς τὴν ὁποίαν προέβην, διεπίστωσα, ὅτι οὗτοι διαλαμβάνουν διορισθέντας ἐπὶ συμβάσει ἢ ἡμερομισθίους τὸ 90% περίπου τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων. Δεδομένου δὲ ὅτι ὁ χρόνος οὗτος συμπίπτει μὲ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, πρόδηλος ἦτο ὁ κομματισμός, ὅστις ἐπεκράτησεν ὡς μοναδικὸν κριτήριον πρὸς διορισμὸν καὶ οὐχὶ αἱ ὑπηρεσιακαὶ ἀνάγκαι. Τοὺς πλείστους τούτων, ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργ. εἶχεν χαρακτηρίσει ὡς ἀκαταλλήλους, πάντες δὲ σχεδὸν κατήγοντο ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας περιφερείας τοῦ ἐρωτῶντος κ. συναδέλφου, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι λόγοι κυρίως κομματικοὶ καὶ συναισθηματικοί, ὤθησαν εἰς τὸν διορισμόν των. Ἠναγκάσθην, πρὸς ἐκκαθάρισιν ἔστω μερικήν, νὰ μὴ ἐνδώσω εἰς ἀνανέωσιν τῶν συμβάσεών των, αἵτινες ἔληγον τὴν 31ην Μαρτίου ἐ.ἔ. καὶ κυρίως διὰ τοὺς διορισθέντας τὸ 1963. Ἡ Ε.Ρ.Ε., ἄλλωστε, καθώρισε τὸν χρόνον λήξεως τῆς συμβάσεως καὶ οὐχὶ ἡμεῖς. Ὅμως, ἐκ τούτων, πολλοὶ ἐπανεπροσελήφθησαν, ὅταν διεπιστώθη, ὅτι ἀνταπεκρίνοντο εἰς τὰ ὑπηρεσιακά των καθήκοντα. Οὕτω, ἐπὶ 73 ὑπαλλήλων ἐπὶ συμβάσει, τῶν ὁποίων τὴν παραμονὴν ἐζήτησε, διὰ σημειωμάτων καὶ προσωπικῶν παραστάσεών του, ὁ ἐρωτῶν κ. συνάδελφος, παρέμειναν οἱ 43, ἤτοι τὸ σύνολον σχεδὸν τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς Διευθύνσεις Ἐποικισμοῦ, (Ὑπηρεσία ἐκδόσεως παραχωρητηρίων — πρόγραμμα ἀναδασμοῦ) καὶ ὀρεινῆς οἰκονομίας (Κεντρικὴ Ὑπηρεσία, Διεύθυνσις Γεωργίας Αἰτωλοακαρνανίας, Εὐρυτανίας) καὶ τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὴν Τοπογραφικὴν Ὑπηρεσίαν. Ἐκ τῶν παρατεθειμένων ἀριθμῶν, προκύπτει, ὅτι ἂν ὑπῆρξε μεροληψία, ὑφίσταται ὑπὲρ τοῦ ἐρωτῶντος κ. συναδέλφου. Ἐπομένως, δὲν δύναται νά ἰσχυρίζεται, ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι καὶ παρ’ ἡμῖν ἐπεκράτησαν κομματικὰ κριτήρια. Καὶ ἡ συνημμένη ἐπιστολὴ τῆς δῆθεν ἐπιτροπῆς, τῶν ἀπολυθέντων, ἥτις καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν τύπον, ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους ψευδής, κατ’ οὐδὲν ἐνισχύει τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ λάβῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ κ. συνάδελφος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γραφάκου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3149)27.4.64 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 24.4.64 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Γραφάκου, ἀφορῶσα τὴν ἐν Γυθείῳ ἵδρυσιν γυμναστηρίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Μέχρι τοῦ ἔτους 1958, ὅτε τὰ Ἐθνικὰ καὶ Δημοτικὰ Γυμναστήρια ὑπήγοντο εἰς τὴν ἡμετέραν ἁρμοδιότητα, κατεβλήθη ὑφ’ ἡμῶν προσπάθεια καὶ παρεχωρήθη παρὰ τοῦ ἐν Γυθείῳ Γυμναστικοῦ Συλλόγου γήπεδον διὰ τὴν ἵδρυσιν Ἐθνικοῦ Γυμναστηρίου, πρὸς ἄσκησιν τόσον τῶν σχολικῶν, ὅσον καὶ τῶν ἐξωσχολικῶν νέων. Ἐπειδὴ τὸ παραχωρηθὲν γήπεδον ἦτο ἀνεπαρκές, προέβημεν εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας διὰ τὴν ἐπέκτασιν αὐτοῦ, πλὴν ὅμως, εἰς τὴν προσπάθειάν μας ταύτην, ἀντέδρασεν ὁ Δῆμος Γυθείου, ὅστις διεκδικεῖ τὴν κυριότητα τοῦ ἐν λόγῳ γηπέδου, παρεχώρησε τοῦτο εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν διὰ τὴν ἐγκατάστασιν στρατιωτικῆς μονάδος. Ἐπὶ τούτοις, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τὴν ἵδρυσιν Ἐθνικοῦ ἢ Δημοτικοῦ Γυμναστηρίου, ἁρμοδία τυγχάνει σήμερον ἡ Γενικὴ Γραμματεία Ἀθλητισμοῦ, ἡμεῖς δὲ εἴμεθα διατεθειμένοι ὅπως, ἐφ’ ὅσον ὁ Δῆμος παραχωρήσῃ κατάλληλον γήπεδον διὰ τὴν δημιουργίαν σχολικοῦ Γυμναστηρίου, νὰ χορηγήσωμεν τὴν ἀπαιτουμένην οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν διὰ τὴν κατασκευὴν ἐν αὐτῷ τῶν σχετικῶν γυμναστικῶν ἐγκαταστάσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Παπαδημητρίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2787)1869)23.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα κ. συνάδελφον, ὅτι τὸ καταρτισθὲν ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Σχολικῶν Κτιρίων πρόγραμμα ἀνεγέρσεως νέων διδακτηρίων, δὲν προβλέπεται ἡ περίπτωσις ἀνεγέρσεως διδακτηρίων εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Δήμου Κορυδαλλοῦ. Τὸ πρόγραμμα τοῦτο, θὰ ἀναθεωρηθῇ, ὥστε κατὰ τὸ δυνατὸν νὰ περιληφθοῦν ὅλοι οἱ Νομοὶ τῆς χώρας. Θὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὅπως ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν ὑφισταμένων οἰκονομικῶν δυνατοτήτων ἱκανοποιήσῃ τὸ αἴτημα τῶν δημοτῶν Κορυδαλλοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3153)27.4.1964 ὑμετέρου ἐγγράφου σταλείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, ἀναφορικῶς μὲ τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τοῦ Ἐφημεριακοῦ Κλήρου Ἑλλάδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα κ. συνάδελφον, τὰ κάτωθι: Ἡ Κυβέρνησις περιβάλλει μὲ πᾶσαν συμπάθειαν τὸ δίκαιον αἴτημα τῆς βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν τοῦ Ἐφημεριακοῦ Κλήρου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων Ὑπαλλήλων, ἐχορήγησεν αὐτοῖς τὴν δοθεῖσαν αὔξησιν ἐκ 5% ἐπὶ τοῦ βασικοῦ μισθοῦ τούτων καὶ τὸ ἐπίδομα ἀδείας, συνιστάμενον εἰς τὴν καταβολὴν ἑνὸς δεκαπενθημέρου κατ’ ἔτος. Ἡ διὰ νόμου κατάταξις τῶν ἐφημερίων ὡς δημοσίων ὑπαλλήλων εἶναι, κατὰ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἐκκλησίας, ἀντικανονική, διότι οἱ ἐφημέριοι ἀπὸ κανονικῆς ἀπόψεως, εἶναι λειτουργοὶ τοῦ Ὑψίστου, τὸ δὲ ὅλον θέμα τῆς βελτιώσεως ἔτι περαιτέρω τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεώς των, εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἐκκλησίας, θέμα ὅπερ εὑρίσκεται ὑπὸ μελέτην ἐκ μέρους τῆς ἐκκλησίας, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῆς Ἐκκλησίας καὶ εὐελπιστοῦμεν, ὅτι βάσει τῶν πορισμάτων τῆς μελέτης ταύτης, θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἔτι περαιτέρω βελτίωσις τῶν ἀποδοχῶν τοῦ Ἐφημεριακοῦ Κλήρου. Τὰ πορίσματα τῆς, κατὰ τὸν Ὀκτώβριον, παρελθόντος ἔτους, Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας, ἀσχοληθείσης καὶ μὲ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐφημερίων, δὲν περιέχουν πρότασιν καταστάσεως τούτων ὡς δημοσίων ὑπαλλήλων, ἀλλὰ τοιαύτη πρότασις ὑπάρχει Ἐπιτροπῆς ἐκ συνοδικῶν μελῶν τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου, ἥτις, ὅμως, δὲν ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τῆς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Πιπιλῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2901)1938)24.4.1964 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 407 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Πιπιλῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα κ. συνάδελφον, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἐννεαετοῦς ὑποχρεωτικῆς φοιτήσεως θὰ πραγματοποιηθῇ σταδιακῶς, ἐνῷ παραλλήλως θὰ αὐξάνῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν Γυμνασίων αʹ βαθμίδος καὶ θὰ συμπληροῦται τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν τῶν σχολείων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ

ΙΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Φροντιστῆ καὶ Σ. Ἐλαφροῦ. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2962) 64)16.5.64 ἐγγράφου τοῦ Γραφείου τοῦ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν Ὑπουργοῦ, ὑπ’ ἀριθ. 458 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Φροντιστῆ καὶ Σ. Ἐλαφροῦ, σχετικῶς μὲ τὴν σύστασιν Ταχ. Γραφείου Γʹ τάξεως εἰς Ἀλλόνησον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, τὰ ἀκόλουθα: Εἰς τὴν Κοινότητα Ἀλλονήσου λειτουργεῖ ἤδη Κοινοτικὸν Ταχ. Γραφεῖον, ἡ διὰ τοῦ ὁποίου παρεχομένη ταχυδρομικὴ ἐξυπηρέτησις, δὲν εἶναι, ὄντως, ὡλοκληρωμένη. Ὑπὸ τῆς Ταχ. Ὑπηρεσίας ἐμελετήθη τόσον ἡ περίπτωσις συστάσεως παρ’ αὐτῇ Ταχ. Γραφείου Γʹ τάξεως, ὅσον καὶ ἡ τοιαύτη Ταχ. Πρακτορείου. Ἐκ τῆς σχετικῆς μελέτης προέκυψεν, ὅτι δὲν συντρέχουν αἱ κατὰ τὸ σχετικὸν ὑπ’ ἀριθ. 414)62 Β. Διάταγμα προϋποθέσεις, δι’ ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις, καθ’ ὅσον αἱ ἐκ τῶν τελῶν εἰσπράξεις τῶν ἐκεῖθεν ταχυδρομηθέντων, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ παρελθόντος ἔτους, ταχυδρομικῶν ἀντικειμένων, ἀναλογεῖ εἰς 6.000 περίπου ἐπιστολάς, ἐνῷ κατὰ τὸ ὡς ἄνω Β. Διάταγμα, ἀπαιτοῦνται τοιαῦται 10.000 μὲν διὰ τὴν σύστασιν Ταχ. Πρακτορείου, 20.000 δὲ διὰ Ταχ. Γραφεῖον Γʹ τάξεως. Ἀνεξαρτήτως, πάντως, τῶν ἀνωτέρω, ὡς ἐκ τῆς ἰδιομορφίας τῆς περιπτώσεως, θὰ τεθῇ αὕτη προσεχῶς εὐνοϊκῶς ὑπ’ ὄψει τοῦ Συμβουλίου Ταχ. Ἐκμ)σεως, ἁρμοδίου ἵνα γνωματεύσῃ σχετικῶς. Προστίθεται δὲ ὅτι, ἂν τελικῶς προκριθῇ ἡ σύστασις Ταχ. Πρακτορείου, τοῦτο θὰ ἐκτελῇ ἁπάσας τὰς ὑπηρεσίας, ὡς καὶ τὰ Γʹ τάξεως Ταχ. Γραφεῖα καὶ θὰ παρέχηται οὕτω πλήρης ἐξυπηρέτησις εἰς τοὺς κατοίκους, τῆς περὶ ἧς πρόκειται Νήσου.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΕΥΑΓ. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1880)13.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 216)10.4.64 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανοπούλου, ἀφορώσης εἰς τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ προσωπικοῦ, ἰδιαιτέρως δὲ τῶν τεχνικῶν στελεχῶν, τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Μεταφορῶν, νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑφισταμένας ἀνάγκας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν, πράγματι στερεῖται ἐπαρκοῦς προσωπικοῦ πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ νόμῳ ἀνατεθειμένου αὐτῷ ἔργου καὶ ὡς ἐκ τούτου θέλομεν προσεχῶς ἀντιμετωπίσει τὴν διὰ ψηφίσεως οἰκείου νομοθετικοῦ μέτρου κάλυψιν τῆς ὑφισταμένης ἀνάγκης, ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν δημοσιονομικῶν δυνατοτήτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Κιτσίδη. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3702)2466)8.5.64 ἐγγράφου σας, διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 483)2.5.64 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χρ. Κιτσίδη, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνάγκην χορηγήσεως εἰς ἁμαξοκαρραγωγεῖς ἀδειῶν κυκλοφορίας φορτηγῶν αὐτοκινήτων δημοσίας χρήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὸ ἀνωτέρω αἴτημα δὲν δύναται νὰ ἱκανοποιηθῇ, καθ’ ὅτι διατάξεις τοῦ Α.Ν. 134)1936 καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 25730)1947 γενικῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου ἀπαγορεύουσι τὴν χορήγησιν ἀδειῶν διὰ τὴν κυκλοφορίαν νέων φορτηγῶν αὐτοκινήτων δημοσίας χρήσεως. Τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον ἔλαβε μέτρα ὑπὲρ τῆς πληγείσης ἐκ τῆς ἐξελίξεως εἰς τὸν τομέα τῶν μεταφορῶν τάξεως τῶν καρραγωγέων χορηγῆσαν εἰς αὐτοὺς ἀδείας διὰ τὴν κυκλοφορίαν τριτρόχων φορτηγῶν (μοτοσυκλεττῶν) δημοσίας χρήσεως, πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν μεταφορῶν, αἵτινες ἐνηργοῦντο διὰ τῶν ζωηλάτων ὀχημάτων αὐτῶν. Ἡ ἁρμοδία ἡμῶν Ὑπηρεσία μελετᾷ τὸ θέμα τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν εἰς διαφόρους πόλεις τῆς χώρας κυκλοφορούντων ἱππηλάτων ὀχημάτων μόνον δι’ εἰδικῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων πρὸς ἐκτέλεσιν μεταφορῶν ἐντὸς τῶν πόλεων, πλὴν τοῦτο χρῄζει νομοθετικῆς ρυθμίσεως, ἥτις θέλει ἀντιμετωπισθῇ ἐν καιρῷ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Τσαλδάρη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 240 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Τσαλδάρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Δυνάμει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Ν. 4436) 29 ἅπαντες οἱ εἰς ὑπηρεσίας τοῦ ΥΕΘΑ προσλαμβανόμενοι ἰδιῶται κέκτηνται τὴν ἰδιότητα τοῦ «ἐργάτου» ἀνεξαρτήτως τῆς φύσεως καὶ τοῦ εἴδους τῆς ἐκτελουμένης ὑπ’ αὐτῶν ἐργασίας (πνευματικῆς ἢ σωματικῆς) καὶ ἀσχέτως ἐὰν ἔνιαι κατηγορίαι ταύτης εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις προσφέρονται ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ὑπαλλήλου (ὁδηγοὶ αὐτοκινήτων, πρακτικοὶ μηχανικοί, χημικοί, ἰατροὶ κλπ.). Διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ὑπαλληλικῆς ἰδιότητος τῶν ἀνωτέρω κατηγοριῶν καὶ τῆς Στρατ. Ὑπηρεσίας ἐγένετο ὑπὸ τῶν ἐργατοτεχνιτῶν ἐπανειλημμέναι προσφυγαὶ εἰς τὰ Δικαστήρια μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἔκδοσιν ἀποφάσεων ἀπορριπτουσῶν τὸ αἴτημα ἀναγνωρίσεως τῆς ὑπαλληλικῆς ἰδιότητος καὶ ἀναγνωριζουσῶν ὡς μόνην ἐργασιακὴν ἰδιότητα τὴν τοῦ ΕΡΓΑΤΟΥ. (Ἀποφ. Ἀρείου Πάγου 91) 1958 καὶ 113)1964). β) Ἡ κράτησις 4% ὑπὲρ Μ.Τ.Σ. ἐπὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐργατοτεχνιτῶν ἀποτελεῖ νομοθετημένον πόρον τοῦ Μ.Τ.Σ. πρὸς ἐκπλήρωσιν ὑπὸ τούτου ὑποχρεώσεων μερισματοδοτήσεως θυμάτων πολέμου. Τυχὸν κατάργησις διὰ νομοθετικοῦ μέτρου τῆς ὡς ἄνω κρατήσεως θὰ συνεπάγεται τὴν ἀναπλήρωσιν τοῦ σχετικοῦ πόρου τοῦ Μ.Τ.Σ. ὅστις, ἀνέρχεται εἰς 6 ἑκατ. περίπου ἐτησίως. Τὸ θέμα τοῦτο μελετᾶται. γ) Τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον ἐφαρμόζει ἀπροφασίστως καὶ ἀνελλιπῶς ἁπάσας τὰς ὑποχρεωτικὰς διὰ τοῦτο συμφώνως τῷ νόμῳ 3239)55 Συλλ. Συμβάσεις Ἐργασίας ἢ Διοικητικὰς Ἀποφάσεις. Θέμα μὴ ἐφαρμογῆς ὑποχρεωτικῆς διὰ τὸ ΤΕΘΑ Συλλ. Συμβάσεως Ἐργασίας ἢ Διαιτ. Ἀποφάσεως οὔτε ἀνέκυψε κατὰ τὸ παρελθόν, οὔτε καὶ ὑφίσταται, πλὴν μιᾶς καὶ μόνον περιπτώσεως (μὴ ἐφαρμογὴ τῆς Συλλ. Συμβάσεως Ἐργασίας τῶν οἰκοδόμων) ὀφειλομένης εἰς ἄρνησιν συναινέσεως τοῦ Ὑπουργ. Συντονισμοῦ, ὅπερ ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ἡ ἀνωτέρω Σύμβασις δὲν ὑποχρεοῖ τὸ Δημόσιον. Διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς προκυπτούσης διαφορᾶς γνωμῶν περὶ τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἐν λόγῳ Συλλογ. Συμβάσεως Ἐργασίας ἔχει ζητηθῆ γνωμοδότησις τοῦ Ν. Σ. Κράτους, μὴ ἐκδοθεῖσα εἰσέτι. δ) Ἐπὶ τοῦ θέματος διαλύσεως τῶν ΜΟΜΑ οὐδεμία ἀπόφασις ἔχει ληφθῆ μέχρι τῆς στιγμῆς. ε) Ὑπὸ τοῦ ΤΕΘΑ)ΓΕΣ ἐγένοντο κατὰ τὸ 1963 μονιμοποιήσεις 2.000 περίπου ἐργαζομένων συμφώνως τῷ Ν.

Δ. 4193)1961.

Διὰ τῶν μονιμοποιήσεων τούτων ἐκαλύφθησαν αἱ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεφθεῖσαι θέσεις. Διὰ νέας μονιμοποιήσεις ἀπαιτεῖται λῆψις νομοθετικοῦ μέτρου μετὰ προηγουμένην συγκατάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 473 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία ὅτι ἀνεκλήθη ὡς ἔφεδρος ἐκ μονίμων Ταξίαρχος πρώην βουλευτὴς τῆς ΕΡΕ. Τὸ ἀκριβὲς εἶναι ὅτι ὑπεβλήθη αἴτησις ἀνακλήσεως ὑπὸ τοῦ ἐν ἀποστρατείᾳ Ὑποστρατήγου κ. Μπάλα, χωρὶς ὅμως νὰ δοθῇ συνέχεια εἰς ταύτην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2809)1892)23.4.64 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 386 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Ἐφραιμίδη σχετικῶς μὲ προεκλογικὰς καταγγελίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος τῆς 13.2.64 τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὸν Ἔφ. Ἀνθ)γὸν Τ.Ε.Α. Σιδηρόπουλον, διεπιστώθη κατ’ ἀναφορὰν τοῦ Γ.Σ.Σ. ὅτι ὁ ἐν λόγῳ Ἀνθ)γὸς ἐξετέλει διατεταγμένην ὑπηρεσίαν, ἐπὶ ἐπικειμένης συγκεντρώσεως ὁπλισμοῦ καὶ οὐδεμίαν σχέσιν καὶ ἐπαφὴν εἶχε μὲ τὴν πολιτικὴν συγκέντρωσιν τῆς Ε.Δ.Α. Ἡ ἐκεῖθεν κίνησις ὑπῆρξε τυχαία καὶ συμπτωματική. β) Ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος τῆς 14.2.64 τοῦ ἀναφερομένου εἰς στρατιωτικὰς κινήσεις εἰς περιοχὴν ΗΡΑΚΛΕΙΑ κλπ. καὶ εἰς ἐπέμβασιν τοῦ Δ)τοῦ Τ.Ε.Α. ΖΙΧΝΗΣ κατὰ τὴν συγκέντρωσιν τῆς Ε.Δ.Α., εἰς τὴν κωμόπολιν ΖΙΧΝΗΣ διεπιστώθησαν τὰ κάτωθι: 1) Αἱ ὡς ἄνω κινήσεις συνίσταντο ἐξ ὁπλιτῶν περιωρισμένου ἀριθμοῦ μετακινουμένων πρὸς ἐπάνδρωσιν τῶν ἐκλογικῶν τμημάτων. 2) Ἡ συγκέντρωσις τῆς Ε.Δ.Α. εἰς τὴν κωμόπολιν ΖΙ-ΧΝΗΣ ἔλαβε χώραν τὴν 21.00′ ὥραν ὅλως ἀπροειδοποιήτως καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ πολῖται περιεπάτουν εἰς τὴν κεντρικὴν ὁδόν. Μεταξὺ τῶν ὁπλιτῶν ἦσαν καὶ οἱ ἀναφερόμενοι Ἀξιωματικοί, ἤτοι Ταγμ)ρχης Ἀναγνωστίδης καὶ Ἀνθ)γὸς Σταματίου, οἵτινες εὐθὺς ὡς ἀντελήφθησαν τὴν συγκέντρωσιν ἀπεμακρύνθησαν ἀμέσως. γ) Ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος τῆς 14.2.64 τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὴν ρῖψιν προκηρύξεων ὑπὸ Στρατιωτικῆς Ντακότας διεπιστώθη ὅτι ἐπρόκειτο, περὶ ΕΠΑΡ τῆς VI Μεραρχίας μεταφέροντος τὸν Ἀρχίατρον τῆς Μεραρχίας εἰς

ΒΥΡΩΝΕΙΑ.

Τὰ περὶ προκηρύξεων τυγχάνουν ἀνακριβῆ. δ) Ἐπὶ τηλεγραφήματος τοῦ ἀναφερομένου εἰς ἐξύβρισιν τῆς ΕΔΑ ὑπὸ Ἀξιωματικοῦ οὗ τὰ στοιχεῖα ἔλαβε Δ)τὴς ΕΣΑ, διεπιστώθη ὅτι ἐπρόκειτο περὶ τοῦ Λοχ. Πανούτσου τῆς Χ Μεραρχίας, ὅστις καθήμενος μετ’ ἄλλων συναδέλφων του εἰς τὸ ἀναφερόμενον καφενεῖον οὐδόλως ἐπενέβη εἰς τὴν ἀποπομπὴν μέλους τῆς ΕΔΑ, διανέμοντος προκηρύξεις, παρ’ ἰδιώτου μὴ ἀνήκοντος εἰς τὴν ὁμήγυριν τοῦ Λοχαγοῦ. Τοῦ ὅλου θέματος ἐπελήφθη ὁ Εἰσαγγελεὺς Σερρῶν αὐτεπαγγέλτως κατόπιν τῆς καταγγελίας καὶ οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἀνεκοινώθη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Π. Παρασκευοπούλου, Μ. Θεοδωράκη, Λ. Κύρκου, Β. Ἐφραιμίδη καὶ Η. Ἠλιοῦ. 1) Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 396 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Π. Παρασκευοπούλου, Μ. Θεοδωράκη, Λ. Κύρκου, Β. Ἐφραιμίδη καὶ Η. Ἠλιοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι αἱ ἀναφερόμεναι αὐτοκτονίαι τῶν α) στρατιώτου Μπίλιου Ἀνδρέου καὶ β) Δ.Ε.Α. Κόντου Ἀθανασίου ἔχουσι διαλευκανθῆ δι’ ἐνεργηθεισῶν ἐνόρκων προανακρίσεων αἵτινες διεπίστωσαν τὰς αὐτοκτονίας. 2) Ὅσον ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν αὐτοκτονίας τοῦ ναύτου Ἀργυρούδη Γεωργίου, ἐφ’ ὅσον ὑπὸ τοῦ πατρὸς τούτου κατετέθη μήνυσις, ἔστω καὶ μετὰ παρέλευσιν 11 ἐτῶν, αὕτη εὑρίσκεται ἤδη εἰς τὰς χεῖρας τῶν Δικαστικῶν Ἀρχῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑμετέρου ἐγγράφου, διὰ τοῦ ὁποίου διεβιβάσθη ἡμῖν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 188 ἐ.ἔ. ἐρώτημα τοῦ βουλευτοῦ Σερρῶν, κ. Β. Ἐφραιμίδη, περὶ ἀνεγέρσεως κτιρίου διὰ τὴν στέγασιν τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀγροτικοῦ Νηπιοτροφείου Ἀλιστράτης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ ἡμετέρα Ὑπηρεσία, ἐνδιαφερομένη, κατ’ ἐξοχήν, ὅπως τὸ ἐν λόγῳ Ἵδρυμα, ἀποκτήσῃ συγχρονισμένον κτίριον διὰ τὴν ἀρτίαν λειτουργίαν του, ἀπὸ τετραετίας περίπου προέβη εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἀνεγέρσεως οἰκήματος διὰ τὸ Ἵδρυμα ἐκ τοῦ προγράμματος τῶν Δημοσίων Ἐπενδύσεων. Πρὸς τοῦτο ἐζητήθη ἡ ὑποβολὴ τοπογραφικοῦ σχεδιαγράμματος τοῦ παρὰ τῆς Κοινότητος Ἀλιστράτης δωρηθέντος οἰκοπέδου πρὸς τὸ Νηπιοτροφεῖον, προκειμένου ἡ Τεχνικὴ Ὑπηρεσία τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου νὰ γνωμοδοτήσῃ διὰ τὴν καταλληλότητα τοῦ οἰκοπέδου, καὶ ἐν περιπτώσει καταλληλότητος τούτου, νὰ καταρτίσῃ τὸ ἀρχιτεκτονικὸν σχέδιον καὶ τὴν σχετικὴν τεχνικὴν μελέτην ἀνεγέρσεως τοῦ κτιρίου. Ἡ Νομαρχία Σερρῶν ὑπέβαλεν ὑμῖν τοπογραφικὸν σχεδιάγραμμα τοῦ οἰκοπέδου, τὸ ὁποῖον διεβιβάσθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Δ2)3951)1961 ἐγγράφου ἡμῶν πρὸς τὴν Δ)νσιν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν, ἥτις διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ζ4)1366) 1961 ἐγγράφου της ἀπεφάνθη ὅτι, δὲν δύναται νὰ ἐκφέρῃ γνώμην ἐπὶ τῆς καταλληλότητος τοῦ οἰκοπέδου, διότι τὸ ὑποβληθὲν αὐτῇ σχεδιάγραμμα τούτου ἦτο ἐλλιπὲς καὶ ἔδει νὰ συμπληρωθῇ ὡς πρὸς ὡρισμένα στοιχεῖα. Κατόπιν τούτου ἡ Νομαρχία Σερρῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 16703)27.4.61 ἐγγράφου πρὸς τὸν Προϊστάμενον Τ.Υ. Δ.Κ. Σερρῶν ἐπέστρεψε τὸ τοπογραφικὸν σχεδιάγραμμα τοῦ οἰκοπέδου τοῦ Ἱδύματος, ἵνα συμπληρωθῇ τοῦτο διὰ τῶν ἐλλιπόντων στοιχείων. Ἐπειδὴ ἡ ἐν λόγῳ ὑπηρεσία καθυστέρησε εἰς τὴν ἐπανυποβολὴν ἡμῖν τοῦ αἰτηθέντος τοπογραφικοῦ σχεδιαγράμματος, ἡ Νομαρχία Σερρῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1850)23.3. 64 ἐγγράφου της προέβη εἰς ὑπόμνημα τοῦ θέματος. Ἐν τέλει ὑπεβλήθησαν ἡμῖν δύο τοπογραφικὰ σχεδιαγράμματα τοῦ οἰκοπέδου τοῦ ἀνωτέρω Νηπιοτροφείου, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 15822)8.4.64 ἐγγράφου τῆς Νομαρχίας, τὰ ὁποῖα ἐν συνεχείᾳ διεβιβάσθησαν πρὸς τὴν Τεχνικὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Δ2β)5534) 64 ἐγγράφου ἡμῶν, ἵνα αὕτη κρίνουσα τὴν καταλληλότητα τούτου, προβῇ εἰς τὴν σύνταξιν ἀρχιτεκτονικοῦ σχεδίου καὶ σχετικῆς μελέτης τοῦ ἀνεγερθησομένου κτιρίου τοῦ Ἱδρύματος, προκειμένου νὰ ἐνταχθῇ τὸ ἔργον τῆς ἀνεγέρσεως εἰς τὸ Πρόγραμμα Δημοσίων Ἐπενδύσεων 1964. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ

VI. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Δαμιανοῦ. Ἐπὶ τοῦ ὑμετέρου ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσατε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 234 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Δαμιανοῦ σχετικῶς μὲ νομιμοποίησιν καπνῶν παραχθέντων ἐκ καλλιεργείας ἐπὶ ἐκτάσεως μεγαλυτέρας τῆς ἐν τῇ ἀδείᾳ τοῦ παραγωγοῦ ἀναγραφομένης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ ἐρωτήσεως ἀπήντησεν ὑμῖν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 82574)899) 16.4.1964 ἐγγράφου του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαΐου 1964

Ὁ Γεν. Διευθυντὴς

Ι. ΚΟΜΙΤΣΑΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Δημοσ. Ἔργων. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1954)14.4.64 ὑμετέρου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 237 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Σερρῶν κ. Β. Ἐφραιμίδη σχετικῶς μὲ τὸ ἐκτελεσθὲν εἰς τὴν Κοινότητα Μυρίνης ἔργον ὑδρεύσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Καθ’ ἃ ἀνεφέρθη ἡμῖν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ὑδρεύσεως εἰς τὴν περὶ ἧς πρόκειται Κοινότητα Μυρίνης ἐχορηγήθη ἐν ἔτει 1957 τῇ αἰτήσει ταύτης παρὰ τοῦ Ε.Ο. Κ. ἄτοκον δάνειον ἐκ δρχ. 200.000 ἐξοφλητέον εἰς 10 ἔτη. Ἑκάστη ἐτησία δόσις ὁρίζεται εἰς 20.000 δραχμ. ἥτις καλύπτεται ἐκ τοῦ ἐπιβληθέντος ὑπὸ τῆς Κοινότητος διὰ τὴν ἐξόφλησιν τοῦ δανείου τέλους 50 δραχμῶν κατ’ ἄτομον. Μέχρι τοῦδε κατεβλήθησαν ὑπὸ τῆς Κοινότητος αἱ δόσεις τῶν ἐτῶν 1958, 1959, 1960 καὶ 1961 καὶ καθυστερεῖται ἡ καταβολὴ τῶν δόσεων τῶν ἐτῶν 1962 καὶ 1963. Ἡ μὴ καταβολὴ τῶν δόσεων τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν ὀφείλεται εἰς τὴν μὴ εἴσπραξιν τοῦ ἐπιβληθέντος τέλους. Διὰ τοῦ ἀνωτέρω ἐκτελεσθέντος ἔργου ὑδρεύσεως ἐξασφαλίζεται ἡ ἄρδευσις τῆς καπνοφυτείας, ὡς καὶ ἡ ὕδρευσις τῶν κατοίκων τοῦ Οἰκισμοῦ Μυρίνης, ἥτις κρίνεται ἐπαρκὴς καὶ κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας, ἐξυπηρετουμένων τῶν κατοίκων διὰ δώδεκα κρηνῶν. Δυνατότης ἐπεκτάσεως τοῦ ἔργου τούτου δὲν ὑφίσταται ἐλλείψει ὕδατος, οὔτε καὶ παρέχεται εἰς τὸν ΕΟΚ εὐχέρεια παρατάσεως τοῦ χρόνου ἐξοφλήσεως τοῦ ἀνωτέρω δανείου, ὡς ἀνέφερεν ὁ Ὀργανισμὸς οὗτος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

ΑΓ. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Ράλλη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2898)24.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἐν θέματι ἐρώτησις, σχετικὴ μὲ τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Κοινότητος Ἡλιουπόλεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: α) Συμφώνως πρὸς τὴν παρ. 4 τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Α.Ν. 1380)1938 αἱ ἐπεκτάσεις τοῦ δικτύου διανομῆς ὕδατος καὶ τῶν συναφῶν ἔργων καὶ ἐγκαταστάσεων εἶναι ὑποχρέωσις τῶν ἐνδιαφερομένων Δήμων, Κοινοτήτων, Συνοικισμῶν ἢ καὶ ἀτόμων. Συνεπῶς ἡ Κοινότης Ἡλιουπόλεως, συνάψασα δάνειον διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου διανομῆς ὕδατος εἰς τὴν περιοχήν της, ἐνήργησε συμφώνως πρὸς τὰς ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεώσεις της. Ἐκ παραλλήλου πρὸς τὸ δαπάναις τῆς Κοινότητος τοποθετηθὲν (καὶ ὑπὸ τοποθέτησιν) δίκτυον διανομῆς, ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν περιοχήν της, δαπάναις τῶν ἐσόδων ἐκμεταλλεύσεως τῆς ὑδρεύσεως καὶ τῶν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1956 ἐπιβληθεισῶν εἰδικῶν εἰσφορῶν, καὶ βάσει τῶν μέχρι τοῦδε ἐκτελεσθέντων προγραμμάτων, 8320 μέτρα μήκους ἀγωγῶν διανομῆς, προβλέπεται δὲ ἡ ἐγκατάστασις ἑτέρων τοιούτων μήκους 3000 μ. περίπου διὰ τοῦ ὑπὸ ἐκτέλεσιν 7ου προγράματος. β) Ἐν ὄψει τῆς οἰκονομικῆς ἀδυναμίας τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης ὅπως ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς δαπάνας ἐπεκτάσεως τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως ὡς ἐπίσης καὶ τῶν σημερινῶν τεχνικῶν καὶ οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ὑδρεύσεως, μὴ ἐπαρκουσῶν διὰ ταυτόχρονον κάλυψιν ὅλων τῶν ὑφισταμένων καὶ συνεχῶς ἐπεκτεινομένων ἀναγκῶν τῆς ὑδρεύσεως περιοχῆς Πρωτευούσης, μελετᾶται ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου πρόγραμμα εὐρείας ἐκτάσεως ἔργων καὶ ὁ τρόπος χρηματοδοτήσεως τούτου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τὴν πρόσκτησιν τῶν ἀπαιτηθησομένων εἰς τὸ ἐγγὺς καὶ εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον προσθέτων ποσοτήτων ὕδατος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς τῆς μείζονος περιφερείας Πρωτευούσης. Ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ προγράμματος τούτου θὰ ἐπιλυθῇ ὁριστικῶς καὶ τὸ πρόβλημα ὑδρεύσεως περιοχῆς τῆς Κοινότητος Ἡλιουπόλεως. γ) Ἡ ἔναρξις κατασκευῆς ὑδατοδεξαμενῆς εἰς τὴν περιοχὴν Καρέα ἔχει προγραμματισθῆ ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας Ὑδάτων διὰ τὸ τρέχον ἔτος, ὁ ἀκριβὴς δὲ χρόνος ἐνάρξεως θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν συντέλεσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῆς ἀπαιτουμένης ἐκτάσεως. δ) Ὅσον ἀφορᾷ τέλος τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσόδου τῆς κατὰ μέτρον προσόψεως εἰσφορᾶς, εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἰσπράττεται τοῦτο ὑπὸ τῆς Κοινότητος Ἡλιουπόλεως πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ὑπ’ αὐτῆς συναφθέντων διὰ τὴν ὕδρευσίν της δανείου, τοιαύτη ρύθμισις δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀποδεκτή, διότι αἱ ἐκ τῆς ἀνωτέρω εἰσφορᾶς εἰσπράξεις ἔχουσιν ἤδη ὑπερκαλυφθῆ ἀπὸ τὰς δαπάνας τῶν ἐκτελεσθεισῶν καὶ ὑπὸ ἐκτέλεσιν, βάσει προγραμμάτων, ἐπεκτάσεων τοῦ δικτύου διανομῆς ὕδατος εἰς τὴν περιοχήν της, καὶ διότι θὰ συνεπήγετο αὕτη δικαίας διαμαρτυρίας τῶν λοιπῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης, ἐπὶ ἀνίσῳ μεταχειρίσει. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤΥΛ. ΧΟΥΤΑΣ

VIII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2569 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 353 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου περὶ τοῦ ἐν θέματι ἀντικειμένου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι πρὸς ρύθμισιν τοῦ ἐν λόγῳ θέματος, ἡ καθ’ ἡμᾶς ὑπηρεσία ἀπηύθυνε, λόγω ἀρμοδιότητος πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 25619)1962 ἔγγραφόν της, δι’ οὗ ἐκτίθενται αἱ ἐπὶ τοῦ ἐν λόγῳ θέματος ἀπόψεις ὑμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Π. Παρασκευοπούλου καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1100)30.3.1964 ἐγγράφου ὑμῶν, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι, ὡς μᾶς ἐγνώρισε τὸ Ι.Κ.Α. διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 43560)21.4.1964 ἐγγράφου του, ἐπελήφθη ἤδη τοῦ θέματος τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἱδρύματος τόσον τοῦ Κέντρου, ὅσον καὶ τῶν Ἐπαρχιῶν, ἐλπίζεται δὲ ὅτι συντόμως θὰ δοθῇ ἱκανοποιητικὴ λύσις εἰς τὸ ζήτημα μετατροπῆς τοῦ Παραρτήματος Κιάτου εἰς τοπικὸν ὑποκατάστημα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ

ΙΧ. Τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Γεροκωστοπούλου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3152 ἀπὸ 27.4.64 ὑμετέρου ἐγγράφου, διὰ τοῦ ὁποίου διεβιβάσθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 430 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Γεροκωστοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν εἰς ὑμᾶς, ὅτι διετάχθη ὁ ἁρμόδιος Ἔφορος Ἀρχαιοτήτων νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναφερομένην ὑπόθεσιν τοῦ κλήματος παρὰ τὸ «Χάνι Κωτσολέτη» τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων τοῦ Νομοῦ Ἀχαΐας, τῆς ὁποίας τὸ πόρισμα καὶ τὰς κατόπιν τούτου ἐνεργείας θὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν ἐν συνεχεία. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Γ. ΜΥΛΩΝΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Π. Παρασκευοπούλου. Ἀναφερόμενος εἰς τὴν ἀπὸ 10 Ἀπριλίου 1964 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Π. Παρασκευοπούλου, τὴν κοινοποιηθεῖσαν ἡμῖν τὴν 29 Ἀπριλίου 1964 διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1886)1134 ἐγγράφου ὑμῶν, σχετικῶς μὲ τὴν κατάθεσιν στοιχείων περὶ τῶν χρηματικῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα ἔλαβε Ταξίαρχος ἐμφανιζόμενος εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Εἰδικοῦ Συμβούλου κ. Γ. Μπέρτσου μὲ τὸ ψευδώνυμον «συνδικαλιστὴς» ἀπαντῶ ὡς κάτωθι: 1) Τὸ πραγματικὸν ὄνομα τοῦ Ταξιάρχου ἀναφέρεται εἰς τὴν ὡς ἄνω ἔκθεσιν. Πρόκειται περὶ τοῦ Α. Δημητροπούλου. Οὐδαμοῦ τῆς ἐκθέσεως χρησιμοποιεῖται ψευδώνυμον. Ἀναφέρεται ὅμως ὅτι τὸ ὡς ἄνω ἄτομον «ἐλάμβανε μηνιαίως ποσὸν ἄνω τῶν 14.000 δραχμῶν πέραν τοῦ ἐκ 3.500 δραχμῶν μισθοῦ του ἐκ τῶν μυστικῶν κονδυλίων μὲ τὸ δικαιολογητικόν: «Συνδικαλισταί». 2) Ποῖα ποσὰ εἰσέπραξεν ὁ Ταξίαρχος κ. Α. Δημητρόπουλος μὲ τὸ δικαιολογητικὸν ὅτι ἐχρησιμοποίει αὐτὰ διὰ τὴν χρηματοδότησιν προφανῶς «συνδικαλιστῶν» συνεργατῶν τῆς Ὑπηρεσίας Πληροφοριῶν, παραθέτω κατωτέρω ἀναλυτικῶς. α) Οἰκον. ἔτος 1961:

β) Οἰκον. ἔτος 1962:

Συνολικῶς εἰς διάστημα 15 μηνῶν, ὁ Ταξίαρχος κ. Α. Δημητρόπουλος ἔλαβεν ἐκ τῶν ἀπορρήτων δαπανῶν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου, τῇ εἰσηγήσει τοῦ τότε προϊσταμένου τῆς Ὑπηρεσίας Πληροφοριῶν Προεδρίας Κυβερνήσεως Εἰδικοῦ Συμβούλου Στρατηγοῦ κ. Ν. Γωγούση, τὸ ποσὸν τῶν 219.000 δραχμῶν, πέραν τῶν μηνιαίων ἀπολαυῶν του, διὰ «συνδικαλιστάς». 3) Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων τούτων, οὐδὲν στοιχεῖον ὑπάρχει ἐπίσημον εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν. Ὁ Ταξίαρχος κ. Α. Δημητρόπουλος θὰ λογοδοτήσῃ σχετικῶς εἰς τὴν ἀρξαμένην ἤδη ἀνάκρισιν ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ Εἰδικοῦ Συμβούλου κ. Γ. Μπέρτσου. Ἔργον ἐπίσης τῆς ἀνακρίσεως ἀποτελεῖ καὶ ἡ διερεύνησις τῶν σχέσεων Γ.Σ. Ε.Ε. καὶ Ὑπηρεσίας Πληροφοριῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Γ. ΜΥΛΩΝΑΣ

Χ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 202)9.4.1964 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει ὑπογράψει τὴν ἐν λόγῳ Σύμβασιν τὴν 5 Ὀκτωβρίου 1961, τὸ δὲ θέμα τῆς ἐπικυρώσεώς της μελετᾶται παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπιτροπῆς Ἰδιωτικοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, ἁρμοδίας πρὸς τοῦτο. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 293)15.4.1964 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι αἱ ἁρμόδιαι Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου προβαίνουν ἤδη εἰς τὴν τελικὴν μελέτην τῶν διατάξεων τῆς ἐν λόγῳ Συμβάσεως. Κατόπιν τούτου πιστεύεται ὅτι ἡ ἔναρξις τῆς διαδικασίας ἐπικυρώσεως αὐτῆς δὲν θὰ βραδύνῃ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Στ. Μερκούρη. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 147)7.4.1964 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Στ. Μερκούρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι πάντα τὰ ἐν τῇ ἐρωτήσει διαλαμβανόμενα καλύπτονται ὑπὸ τῆς ἡμετέρας ἀγορεύσεως κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τῆς 24 Ἀπριλίου 1964, καὶ τὰς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συνεδριάσεως δοθείσας διευκρινίσεις πρὸς τὸν βουλευτὴν κ. Μερκούρην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Ἀναφερόμενοι εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 203)9.4.1964 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τῆς ἐν τῇ ὡς ἄνω ἐρωτήσει ἀναφερομένης συστάσεως, ἡ Συμβουλευτικὴ Συνέλευσις ζητεῖ κυρίως ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ὑπουργῶν ὅπως φροντίσῃ διὰ τὴν ἐν τῷ μέλλοντι σύγκλησιν εἰδικῶν ἐπιτροπῶν ἐξ ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τῶν Κρατῶν–Μελῶν μὲ σκοπὸν τὴν κατάρτισιν συμφωνιῶν ἐπεκτεινουσῶν εἰς τὰ Μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης ἢ εἴς τινα ἐξ αὐτῶν τὰ ἐπιτεύγματα τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος εἰς τὰ θέματα τῶν ἐργαζομένων ὡς καὶ τῶν δικαιωμάτων ἐγκαταστάσεως, παροχῶν ὑπηρεσιῶν καὶ μεταφορῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀναμένει τὴν ἀναγγελίαν συγκλήσεως τῶν ὡς ἄνω ἐπιτροπῶν ἵνα συνεννοηθῇ μετὰ τῶν λοιπῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων ὡς πρὸς τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἐν προκειμένῳ ἑλληνικῆς στάσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΚΩΣΤΟΠΟΤΛΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1841)11.4.1964 ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ἡ Συμβουλευτικὴ Συνέλευσις τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης εἶχε κατὰ Σεπτέμβριον 1963 συστήσει πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ὑπουργῶν τῶν Κρατῶν–Μελῶν αὐτοῦ ὅπως ἀναλάβῃ πρωτοβουλίαν ἱδρύσεως εἰς προσεχὲς μέλλον Εὐρωπαϊκοῦ Διακυβερνητικοῦ Πρακτορείου, ἐν συνεργασίᾳ Συμβουλίου Εὐρώπης καὶ Ὀργανισμοῦ Οἰκονομικῆς Συνεργασίας καὶ Ἀναπτύξεως. Ἔργον τοῦ Πρακτορείου τούτου ὡρίζετο ἡ ὑπαγωγὴ τῆς ἐθελοντικῆς ἐργασίας τῶν νέων εἰς τὰ προγράμματα τεχνικῆς συνεργασίας πρὸς ὄφελος τῶν ὑπαναπτύκτων χωρῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀναμένει ἐκδήλωσιν τῆς ἐν λόγῳ πρωτοβουλίας τῆς Ἐπιτροπῆς Ὑπουργῶν ἵνα ἐν συνεχείᾳ συνεννοούμενον μετὰ τῶν λοιπῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων καθορίσῃ τὴν ἐν προκειμένῳ ἑλληνικὴν στάσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΚΩΣΤΟΠΟΤΛΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 201)9.4.1964 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ὑπουργῶν τῶν Κρατῶν– Μελῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης, πρὸς ἣν ἀπηυθύνθη ἡ ἐν λόγῳ σύστασις τῆς Συμβουλευτικῆς Συνελεύσεως, δὲν ἔλαβεν εἰσέτι συγκεκριμένας ἀποφάσεις ὡς πρὸς τὴν συλλογικὴν χρηματοδότησιν τοῦ ἐν λόγῳ σχεδίου παρὰ τῶν Κρατῶν–Μελῶν τοῦ Συμβουλίου, οὐδὲ συνεζητήθη ἡ ἀναλογία ἑκάστου Κράτους–Μέλους εἰς τὴν χρηματοδότησιν αὐτήν. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀναμένει τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ζητήματος ἵνα ἐν συνεχείᾳ λάβῃ θέσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΚΩΣΤΟΠΟΤΛΟΣ

ΧΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Σκοπούλη καὶ Ε. Σακελλάρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1222)720)31.3.64 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσατε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 89 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Σκοπούλη καὶ Ε. Σακελλάρη, ὡς καὶ τὴν ἀπὸ 12.3.64 αἴτησιν τῆς Κοινότητος Καρίτσης —Δωδώνης, ἐν σχέσει μὲ τὴν δωρεὰν παραχώρησιν εἰς τοὺς κατοίκους της τῶν παρ’ αὐτῶν κατεχομένων ἀνταλλαξίμων κτημάτων τοῦ ἀγροκτήματος Καρίτσης περιφερείας Γραφείου ΔΑΠ Ἰωαννίνων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὁλόκληρον τὸ ὡς εἴρηται ἀγρόκτημα ἔχει καταληφθῆ ὡς ἀνταλλάξιμον, ὡς ἀνῆκον πρότερον εἰς τὸν ἀνταλλαγέντα Ὀθωμανὸν Μεχμὲτ–Ἀλῆ καὶ ἔχει διαχωρισθῆ εἰς 120 περίπου κτήματα. Τῶν κτημάτων τούτων πλεῖστοι ὅσοι ἐκ τῶν κατόχων των ἔσπευσαν κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀπ’ εὐθείας ἀγοράν, ἥτις καὶ ἐπραγματοποιήθη δι’ ἀποφάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Διαχειρίσεως Ἀνταλλαξίμων Κτημάτων Ἰωαννίνων. Τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων περὶ δωρεὰν παραχωρήσεως εἰς αὐτοὺς τῶν κτημάτων ἅτινα κατέχουσι δὲν δύναται νὰ ἱκανοποιηθῇ διὰ τὸν λόγον ὅτι ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας δὲν προβλέπεται δωρεὰν παραχώρησις ἀνταλλαξίμων κτημάτων. Δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι οἱ ἀνωτέρω ἐχρεώθησαν βάσει τῶν διατάξεων τῆς νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως ἀνταλλαξίμων κτημάτων μὲ τὸ ⅓ τῆς καθορισθείσης ἀξίας ἐξοφλητέαν εἰς 15 ἐτησίας δόσεις. Ἐπὶ τούτοις ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι ἐπὶ ὁμοίας αἰτήσεως τῆς ἄνω Κοινότητος ἐγνωρίσαμεν εἰς τὸν Πρόεδρον αὐτῆς τὰς ἀπόψεις τῆς ἡμετέρας ὑπηρεσίας καὶ παρεκαλέσαμεν ὅπως οἱ κάτοικοί της μεριμνήσωσι διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν ἔναντι τῆς ΔΑΜΚ ὑποχρεώσεών των. Τέλος γνωρίζομεν, ὅτι τὰ ἔσοδα ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων διατίθενται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας διὰ στέγασιν τῶν ἀστέγων ἀστῶν προσφύγων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1554)924)7.4.64 ἐγγράφου σας, ἐν σχέσει μὲ τὴν κατατεθεῖσαν εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀρ. βιβλίου ἐρωτήσεων 139 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ λῆψις νομοθετικοῦ μέτρου διὰ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς συνταξίμου τοῦ χρόνου προϋπηρεσίας τῶν ἐκπαιδευτικῶν εἰς τὰ σχολεῖα τῆς ἰδιωτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι κατὰ τὴν νομοθετικὴν ρύθμισιν τῶν ἐκκρεμούντων συνταξιοδοτικῶν ζητημάτων θὰ ἐξετασθῇ καὶ τὸ ὡς ἄνω αἴτημα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ

ΧΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2987 ἐ.ἔ. ὑμέτερον ἔγγραφον καὶ τὴν διὰ τούτου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἀρκοῦντος κολάζουσιν αἱ διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος τὸ ἔγκλημα τοῦ βιασμοῦ (ἄρθρ. 336)340) προβλέπουσαι ποινὰς καθείρξεως προσκαίρου ἢ καὶ ἰσοβίου (ἂν ἐπῆλθε θάνατος). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰδικωτέραν πρότασιν περὶ παραπομπῆς τῶν ὑπαιτίων τοῦ ἐν λόγῳ ἐγκλήματος εἰς τὰ Πενταμελῆ Ἐφετεῖα ὁσάκις τὸ ἐν λόγῳ ἔγκλημα στρέφεται κατὰ ἀλλοδαπῆς ἢ ἡμεδαπῆς γυναικὸς μονίμου κατοίκου ἐξωτερικοῦ, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ἡ τοιαύτη πρότασις ἀντίκειται εἰς συνταγματικὴν ἀπαγόρευσιν ἀπορρέουσαν ἐκ τοῦ ἄρθρου 95 τοῦ ἐν ἰσχύϊ Συντάγματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΠΟΛ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Π. Παρασκευοπούλου, Μ. Θεοδωράκη, Λ. Κύρκου, Β. Ἐφραιμίδη καὶ Η. Ἠλιοῦ. Ἔχομεν τὴν τιμήν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2889) 24.4.1964 ὑμέτερον ἔγγραφον καὶ τὴν διὰ τούτου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Π. Παρασκευοπούλου κλπ. νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐπὶ τοῦ ἐν αὐτῇ θέματος ἀπηντήσαμεν πρὸς ὑμᾶς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 29826 οἴκ. ἀπὸ 7.4.64 ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου κατόπιν σχετικῆς ἐρωτήσεως τοῦ πρώτου ἐκ τῶν ὡς ἄνω κ.κ. βουλευτῶν κ. Α. Μπριλλάκη. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς προσφάτως ὑποβληθείσης μηνύσεως τοῦ Στυλιανοῦ Ἀργυρούδη, ἀπηυθύναμεν σχετικὸν ἔγγραφον πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Χίου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαΐου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΠΟΛ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ

Ἔχομεν τὴν τιμήν, ἐν σχέσει πρὸς τό ὑπ’ ἀριθ. 1387 ἐ.ἔ. ὑμέτερον ἔγγραφον καὶ τὴν διὰ τούτου διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπριλλάκη, νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν ὅτι, ὡς ἐγνωρίσαμεν ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὸν κ. βουλευτὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 27927 ἐ.ἔ. ἡμετέρου ἐγγράφου ἐφ’ ὅσον τοῦ θέματος ἐπελήφθη ἡ Στρατιωτικὴ Δικαιοσύνη δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναμιχθῇ ἡ τακτικὴ Δικαιοσύνη τῆς χώρας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1857)63 ὑμετέραν ἐρώτησιν καὶ τὴν ἐπ’ αὐτῆς ἀπάντησιν τοῦ τέως Ὑπουργοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, τὸ θέμα τοῦτο τυγχάνει τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Ἀπριλίου 1964

Ὁ Ὑπουργὸς

ΠΟΛ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς».

§14Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ πρὸς τὴν Βουλήν, προτείνεται εἰς μίαν μόνον συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τοῦ Κανονισμοῦ. Μετέσχον εἰς ὅλας τὰς συζητήσεις ὄχι μόνον τῆς ὑπὸ τὴν προεδρίαν σας Ἐπιτροπῆς ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ 1958. Οὐδέποτε καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι ὄχι ἁπλῶς ἐγένετο δεκτὸν ἀλλὰ καὶ ἐπροτάθη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἄλλωστε ὁ Κανονισμὸς καίτοι δὲν λαμβάνει τὴν μορφὴν τυπικοῦ νόμου εἶναι καθὼς διδάσκεται ἀπὸ τοὺς συνταγματολόγους ἕνας βασικώτατος νόμος διὰ τὴν κύρωσιν τοῦ ὁποίου ἁπλῶς δὲν χρειάζεται ἡ συνυπογραφὴ τοῦ ἑτέρου νομοθετικοῦ παράγοντος. Εἶναι δὲ βασικώτατος νόμος, διότι ὀργανώνει τὴν διαδικασίαν τῶν νομοθετῶν καὶ ρυθμίζει τὴν ἄσκησιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι τὸ ἄρθρον 38 παρ. 4 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Γαλλικῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, λέγει, ὅτι ὅλα τὰ θέματα, μηδενὸς ἐξαιρουμένου, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν ἔκτακτον διαδικασίαν τῆς ψηφίσεως εἰς μίαν μόνην συζήτησιν πλὴν δύο: Τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Βεβαίως ὑπάρχει διαδικασία ἐκ τοῦ ἰσχύοντος Κανονισμοῦ, τῆς προτάσεως ὡρισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν διὰ νὰ μὴ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν συνοπτικὴν αὐτὴν διαδικασίαν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ θέμα ὄχι προτάσεως μιᾶς μερίδος, ἀλλὰ θέμα παραδοχῆς τῆς Βουλῆς, ὅτι ἕνα νομοθέτημα τόσης σημασίας, δὲν πρέπει νὰ συζητηθῇ ἐπὶ τροχάδην.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως ἐνθυμῆσθε, διότι νομίζω, ὅτι μετείχετε καὶ εἰς τὰς προηγουμένας Ἐπιτροπὰς Κανονισμοῦ καὶ εἰς τὴν προηγουμένην εἰσήγησιν πρὸς τὴν Βουλὴν ὑπῆρχε πρότασις τοῦ Προέδρου νὰ ψηφισθῇ ὁ Κανονισμὸς εἰς μίαν καὶ μόνην ἀνάγνωσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 57 τοῦ Συντάγματος. Δικαίωμά σας εἶναι νὰ ζητήσητε τὴν διὰ τῆς τακτικῆς διαδικασίας ψήφισιν. Ἀλλὰ ἐπειδὴ πράγματι εἰς ὅλας τὰς προτάσεις αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποβληθῆ εἰς τὸ παρελθὸν ἦτο τεθειμένη ἡ διάταξις τῆς εἰς μίαν καὶ μόνην συζήτησιν ψηφίσεως τοῦ σχεδίου τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ τὴν ταχυτέραν ἐπιψήφισιν, ἐφ’ ὅσον ἄλλως τε εἶχε προηγηθῆ συμφωνία τῶν κομμάτων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἤθελα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι πράγματι κοινὴ ἦτο συνείδησις ὅλου τοῦ Κοινοβουλίου, ὅτι ἔπρεπεν ὁ Κανονισμὸς νὰ τροποποιηθῇ. Ἤδη ἀπὸ τοῦ 1955 ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, συνέστησεν εὐρυτέραν διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, ὄχι τὴν διαρκῆ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἄλλοτε Προέδρου τῆς Βουλῆς κ. Γόντικα, εἶχεν ἀσχοληθῆ ἐπὶ μακρὸν καὶ κατέληξεν εἰς ὡρισμένας προτάσεις. Αὐτὸ συνέβη ἐπὶ τῆς Δʹ Περιόδου. Εἰς τὴν Εʹ Περίοδον τὸ 1958 ἡ διαρκὴς Ἐπιτροπὴ τοῦ Κανονισμοῦ, μὲ βάσιν τὴν πρότασιν τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, κατέληξεν εἰς διατύπωσιν συγκεκριμένης προτάσεως διὰ τὴν τροποποίησίν του. Διελύθη ἡ Βουλὴ αὐτή, ἦλθεν ἡ Βουλὴ τοῦ 1961, ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ Ἐπιτροπὴ τῆς ὁποίας ἐπίσης υἱοθέτησε τὴν πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλήν, ἔγινε κατ’ ἀρχὴν δεκτὴ καὶ ἐψηφίσθησαν καὶ δύο ἄρθρα. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι μακρὰ καὶ σταθερὰ ἡ διάρκεια τῆς συνειδήσεως τοῦ Σώματος, ὅτι πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι καὶ οἱ κύριοι βουλευταὶ ἐκ τῆς μελέτης τοῦ σχεδίου, θὰ ἐπείσθησαν, ὅτι πρόθεσίς μας εἶναι νὰ διευκολυνθῇ καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία τῆς Βουλῆς καὶ ἡ διαδικασία τῶν ἐρωτήσεων καὶ τῶν ἐπερωτήσεων, δηλαδὴ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Συνεπῶς θὰ παρεκάλουν τὸ Σῶμα ἀφοῦ ἀκούσωμεν τοὺς κ.κ. εἰσηγητὰς καὶ ἀφοῦ ἀκούσωμεν τὰς γνώμας ὅλων τῶν μελῶν τοῦ Σώματος ὅσοι ἐπιθυμήσουν νὰ λάβουν τὸν λόγον, νὰ βοηθήσωμεν εἰλικρινῶς εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνει, τὰ δικαιώματα τῶν βουλευτῶν ἐνισχύων μὲ τὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας εἰσάγομεν σήμερον. Διότι κατὰ τὸ μέγιστον μέρος ἐπανεισάγεται ἡ παλαιὰ πρότασις, ἡ συζητηθεῖσα ἤδη ἀπὸ τὴν Βουλὴν τοῦ 1961. Ἡ οὐσιωδεστέρα τροποποίησις εἶναι ἡ διὰ τοῦ προεδρικοῦ λόγου ἐξαγγελθεῖσα νὰ καθιερώσωμεν 4 συνεδριάσεις διὰ τὰς ἐρωτήσεις καὶ νὰ συνερχώμεθα εἰς τὰς 5.30′ τὸ ἀπόγευμα, οὕτως ὥστε, νὰ ἔχωμεν εἰς τὴν διάθεσίν μας ὄχι ἡμίσειαν ἀλλὰ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν, εἰς τρόπον ὥστε, καὶ ὅλαι αἱ ἐρωτήσεις καὶ αἱ ἀναφοραὶ μὲ πᾶσαν ἄνεσιν νὰ συζητῶνται. Συνεννοήθησαν μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ οἱ κ.κ. Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἐναλλὰξ βεβαίως, θὰ παρίστανται, εἶναι πρόθυμοι νὰ παρίστανται ἀπὸ τὰς 5.30′.

§16Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὰς 5.30′!

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ σχετικὸν ἄρθρον πρὸς συζήτησιν, θὰ ἀκούσωμεν τὰς γνώμας καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφασίσῃ τελικῶς. Ὁ κ. Ν. Στειρόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§18Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ οὐσίαν συμφωνῶ, ὅτι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς δὲν ἔχει ἰδιαιτέραν ἀρχὴν καὶ δὲν ὑπάρχει θέμα ἰδιαιτέρας συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ θὰ εἴπω διὰ ποίους λόγους πιστεύω εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν βραδύτερον, ὅταν λάβω τὸν λόγον. Θέλω νὰ ὑπομνήσω μόνον, ὅτι ὅταν τὸ 1962 ἐτέθη θέμα μεταρρυθμίσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου τότε Προέδρου τοῦ Σώματος, ἡ Ε.Κ. καὶ πολλὰ ἐκ τῶν στελεχῶν της τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπανεστάτησαν ἰσχυριζόμενα, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ ἰδιαιτέρως κατ’ ἀρχήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐν σχέσει πρὸς τὸν τρόπον καταθέσεως ἐκ μέρους σας σήμερον τοῦ σχεδίου τοῦ Κανονισμοῦ ἔχει μίαν ἀντίφασιν, τὴν ὁποίαν σημειῶ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ὡς εἰσηγητής, παρακαλεῖται νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§20Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Θὰ πᾶμε τελικῶς εἰς μίαν ἀνάγνωσιν, κ. Πρόεδρε;

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν διέκρινα εἰς τὸ Σῶμα ἀντίρρησιν, ὅπως τὸ σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ ψηφισθῇ εἰς μίαν καὶ μόνην ἀνάγνωσιν.

§22Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνάμεθα νὰ τὸ σκεφθῶμε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως. Ἂν παραστῇ ἐπὶ τῆς οὐσίας ἀνάγκη, τότε εἶναι δυνατὸν νὰ προσχωρήσωμεν εἰς τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ἡλιοῦ, ἂν δὲν παραστῇ ἀνάγκη, τότε ἂς γίνῃ εἰς μίαν συζήτησιν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἠμποροῦν οἱ κ.κ. εἰσηγηταὶ νὰ λάβουν τὸν λόγον.

§24Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Συνομολογεῖται ὑπὸ πάντων, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀδήριτος εἶναι ἡ ἀνάγκη ἀναπροσαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς πρὸς τὰς σημερινὰς συνθήκας ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταστοῦν πλέον εὐέλικτοι καὶ πλέον ἀποδοτικαὶ αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος. Ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος ἰσχύει σήμερον καὶ ὁ ὁποῖος ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν πρὸ 50ετίας, ὑπέστη μίαν ἐλαφρὰν τροποποίησιν ἐν ἔτει 1946 κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Δʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς καὶ ἔκτοτε ἐξακολουθεῖ νὰ ἰσχύῃ. Ὅπως ἀντιλαμβανόμεθα εἶναι ἀδύνατον πλέον νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία χωλαίνει καὶ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Ἐπίσης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ ὅπως ἐπιβάλλουν αἱ περιστάσεις. Εἶναι εὐτύχημα, ὅτι ὅλοι κατανοοῦμεν, ὅτι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ἕνας συνήθης νόμος ὅπου δύναται τίς νὰ ἀσκήσῃ καὶ τὰς ἀντιρρήσεις, εἴτε ὡς Ἀντιπολίτευσις, εἴτε ἐξ ἄλλου λόγου, ἀλλὰ εἶναι ἕνας ἀσυνήθης νόμος ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ γενικώτερα καὶ ἀντικειμενικὰ κριτήρια. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον αἱ ἐργασίαι τῶν Ἐπιτροπῶν αἱ ὁποῖαι συνεστήθησαν, ἵνα μελετήσουν καὶ δυνηθοῦν νὰ ἀναπροσαρμόσουν τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, συνεφώνησαν. Εἶμαι δὲ εὐτυχὴς διαβεβαιῶν τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ συζητήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ συμμετέχω, ὑπῆρξεν ὁμοφωνία, ἐκεῖ δέ, ὅπου τυχὸν ὑπῆρξαν ἀντιρρήσεις, οὐδέποτε τὰ κριτήρια ἦσαν κομματικῆς προελεύσεως, διότι συνέπεσεν ἐγὼ νὰ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Καλλίαν καὶ νὰ διαφωνῶ μὲ τὸν κ. Πρόεδρον, ἢ νὰ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ἡλιοῦ καὶ νὰ διαφωνῶ μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους, διότι ὁ σκοπός, τὸ προέχον ἦτο πῶς θὰ ἀναπροσαρμόσωμεν τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς ἵνα δυνηθῇ νὰ γίνῃ πλέον εὐέλπιστος καὶ πλέον ἀποδοτικός. Βάσις τοῦ νομοσχεδίου, ὑπῆρξε τῷ ἐν ἔτει 1955, ὅπως ἠκούσατε πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Σώματος, καταρτισθὲν σχέδιον Κανονισμοῦ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ ἄλλοτε Προέδρου τῆς Βουλῆς κ. Γόντικα καὶ ἐν ἔτει 1958 ἄλλης διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν ἀπετέλεσαν ὁ ἐκλεκτὸς φίλος δικηγόρος καὶ διατελέσας Ἀντιπρόεδρος καὶ ἐπανειλημμένως ἐκλεγεὶς ὡς βουλευτὴς τῆς ΕΡΕ κ. Πλατῆς, ὁ κ. Κορόζος, ὁ ἄλλοτε Ὑπουργὸς κ. Γεροκωστόπουλος, ὁ φίλος κ. Κατσιάμπας, ὁ ἀγαπητὸς κ. Ἡλιοῦ καὶ ὁ ἀείμνηστος Στέφανος Μακρόπουλος. Τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1958 τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐξεπόνησεν ἡ Ἐπιτροπή, ἦλθε πρὸς συζήτησιν καὶ ἐγένετο διεξοδικὴ συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Καὶ ὅπως ἠκούσατε, διότι μὲ ἐπρόλαβεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Σώματος, εἰσήλθομεν καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν δύο ἄρθρων, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἦλθεν εἰς πέρας. Τὸ σχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξεπόνησεν ἡ μνημονευθεῖσα Ἐπιτροπή, ἀποτελεῖ τὴν βάσιν, ἂν μὴ σχεδὸν τὸ ἀντίγραφον, ἐν πολλοῖς, ἀλλὰ ἐπηνέχθησαν τροποποιήσεις διὰ τοῦ σημερινοῦ σχεδίου τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ σημαντικαὶ βελτιώσεις. Διαβεβαιῶ, ὅτι ἡ Ἐπιτροπή, κατὰ τὰς συζητήσεις, εἶχεν ὑπ’ ὄψει της καὶ τὸ προηγούμενον σχέδιον, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀναπτυχθείσας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ κατὰ τὸ 1958 καὶ κατὰ τὸ 1962 συζητήσεις καὶ κατέληξεν εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐκ τῆς ἀντιπαραβολῆς τῶν δύο σχεδίων, δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ἐπηνέχθησαν οὐσιώδεις βελτιώσεις καὶ διὰ τὴν εὐρυθμοτέραν διεξαγωγὴν τῶν συζητήσεων, ἀλλὰ θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω καὶ παραχωρήσεις πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, διότι τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον εἶναι κατὰ πολὺ βελτιωμένον, ὥστε νὰ δύναμαι νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις καὶ ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς μείζονος, κυρίως, Ἀντιπολιτεύσεως, ἀφοῦ τὸ ἰδικόν της σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ περιεῖχε διατάξεις πολὺ δραστικωτέρας εἰς βάρος τῶν βουλευτῶν, ὅπως λ.χ. τὴν ἀναφερομένην εἰς τοὺς θορυβοῦντας, παρεκτρεπομένους ἢ φωνασκοῦντας βουλευτὰς ἢ δι’ οἱονδήποτε ἄλλον λόγον παρεμβάλλοντες προσκόμματα κατὰ τὴν συζήτησιν, ἐξωβελίσθησαν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς ὑποχρεώνουν νὰ εἴπω, ὅτι τὸ νέον σχέδιον εἶναι κατὰ πολὺ βελτιωμένον. Ἐπίσης λ.χ. εἰς τὸ ἄρθρον 10 τοῦ σχεδίου Κανονισμοῦ τοῦ κ. Ροδοπούλου, ὑπῆρχε διάταξις περὶ ἀποβολῆς ἐκ τῆς αἰθούσης τοῦ ἀτακτοῦντος, θορυβοῦντος, βιοπραγοῦντος ἢ ὑβρίζοντος βουλευτοῦ. Ἡμεῖς, τὴν τοιαύτην διάταξιν, ἐκρίναμεν ὅτι εἶναι καὶ ἀντισυνταγματικὴ καὶ ἀπάδει καὶ πρὸς τὰ ἔθιμα καὶ τὰς παραδόσεις τοῦ Σώματος, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἰδιοσυγκρασίαν τοῦ Ἕλληνος, καίτοι εἰς ἄλλας Βουλάς, μεγάλων δημοκρατιῶν, εἶχε νομοθετηθῆ τοιαύτη διάταξις καὶ ἰσχύει καὶ ἐφαρμόζεται. Ἐπίσης τὸ αὐτὸ ἄρθρον 10 περιεῖχε διάταξιν περὶ ἀποκλεισμοῦ τοῦ βουλευτοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἐθορύβει ἢ ἐξ ἄλλου λόγου ἐθεωρήθη ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποστῇ κυρώσεις δι’ ἀποβολῆς δι’ ὡρισμένας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Καὶ αὐτὴν τὴν διάταξιν ἐκρίναμεν διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ περιλάβωμεν καὶ διότι κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν προσκρούει καὶ εἰς τὴν συνταγματικὴν ἐπιταγήν, ἡ ὁποία προστατεύει τὸν βουλευτὴν καὶ δι’ αὐτὸ τοῦ παρέχει τὴν ἀσυλίαν, καὶ τοῦ παρέχει τὴν ἐλευθέραν συμμετοχὴν εἰς τὰς συζητήσεις καὶ τόσα ἄλλα προνόμια κατοχυρώσας τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους διὰ νὰ δύνανται ἀπροσκόπτως νὰ ἐπιτελοῦν τὴν μεγάλην ἀποστολήν των. Κατηργήθη ἐπίσης ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 16 κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας κατὰ τὸ πρῶτον σχέδιον ἔπρεπε νὰ ὑπογραφῇ ὑπὸ 25 βουλευτῶν. Μετὰ μακρὰν συζήτησιν ἐκρίθη, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 20 βουλευτῶν εἶναι πλέον ἢ ἐπαρκής. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἴδητε πῶς ἀντιμετωπίσαμεν τὴν ὅλην ὑπόθεσιν ἐλευθεριώτερον καὶ χάριν ἀκριβῶς καὶ τῆς ὁμαλῆς διεξαγωγῆς τῶν συζητήσεων καὶ χάριν τῶν βουλευτῶν, κυρίως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, αὐτὴν τὴν φορὰν ἐξωβελίσθη ἐπίσης μία διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ὅταν ληφθῇ ἀπόφασις — ἦτο τὸ ἄρθρον 16 τοῦ παλαιοῦ σχεδίου — ὅταν ληφθῇ ἀπόφασις περιορισμοῦ τῶν συζητήσεων, δὲν ἐπιτρέπεται ὑποβολὴ ἐνστάσεως ἀπαρτίας ἐὰν δὲν ὑπογράφεται ὑπὸ 50 βουλευτῶν. Αὐτὸ ἔλεγε τὸ σχέδιον τοῦ κ. Ροδοπούλου. Ἐκρίθη ὅμως ὅτι τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον, διότι ἡ πεῖρα ἔχει διδάξει ὅτι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μετὰ 2ωρον ἢ 3ωρον συζήτησιν εἶναι ζήτημα ἐὰν δυνάμεθα νὰ ἀριθμίσωμεν ἐν τῷ συνόλῳ τὸν ἀριθμὸν τῶν 50 βουλευτῶν καὶ συνεπῶς ὁ καθορισμὸς τοιαύτης διατάξεως θὰ ἰσοδυνάμει μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει κυρίως ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας. Καὶ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι σημαντικαὶ βελτιώσεις αἱ ὁποῖαι καθιστοῦν τὰς συζητήσεις ἀποδοτικωτέρας. Ἐπὶ παραδείγματι, τὸ σχέδιον τοῦ κ. Ροδοπούλου ἀνέγραφεν, ὅτι οἱ λοιποὶ βουλευταί, πλὴν τῶν εἰδικῶν ἀγορητῶν, τοῦ θεσμοῦ τὸν ὁποῖον ὡς νέον καὶ τὸ πρῶτον σχέδιον περιέλαβε καὶ ἡμεῖς ἐκρίναμεν ἐπιβεβλημένον, οἱ λοιποὶ βουλευταὶ θὰ δύνανται νὰ ὁμιλοῦν μόνον ἐπὶ 10 λεπτά. Εἴπομεν βεβαίως, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ ἡ ἀπεραντολογία, περὶ τῆς ὁποίας θὰ ὁμιλήσω καὶ ἡ ὁποία τείνει νὰ λάβῃ διαστάσεις καταστρατηγήσεως τῶν δικαιωμάτων τῶν ὑπολοίπων βουλευτῶν. Καὶ μεταβάλλεται εἰς κωλυσιεργίαν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ 10λεπτον ἐκρίθη ὅτι εἶναι ἀνεπαρκὲς καὶ κακόηχον, διότι συσχετίζεται μὲ τὸ 10κάρικον, ὅπως λέγουν συνήθως εἰς τὰς προεκλογικὰς περιοδείας. Τὸ ηὐξήσαμεν καὶ αὐτὸ εἰς 15λεπτον. Μία ἄλλη ἐπίσης παραχώρησις ἢ βελτίωσις ὅπως θέλετε νὰ τὴν εἴπωμεν ἐγένετο ἀκόμη, διότι συνεζητούσαμεν ἐν πνεύματι ἀληθοῦς κατανοήσεως ὡς συνάδελφοι συνεργαζόμενοι διὰ τὴν ἐπίτευξιν ἑνὸς ὡραίου σκοποῦ, τοῦ νὰ ἀποκτήσῃ δηλαδὴ τὸ Σῶμα ὅσον τὸ δυνατὸν ἀποδοτικώτερον καὶ πλέον εὐέλικτον Κανονισμόν. Ἡ βελτίωσις αὐτὴ εἶναι, ὅτι ἐνῷ τὸ πρῶτον σχέδιον τοῦ κ. Ροδοπούλου, ἂς εἴπωμεν, καθιέρωνεν, ὅτι ἐὰν γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ἡ συζήτησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ παρὰ μόνον εἰς δύο συνεδριάσεις. Ἡμεῖς τὸ ηὐξήσαμεν. Συνεφωνήθη ἀπὸ ὅλους νὰ αὐξηθοῦν αἱ συνεδριάσεις εἰς 3, διότι πολλάκις ὑπάρχουν γενικώτερα θέματα μεγαλυτέρας σημασίας καὶ ἐκρίναμεν ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ὁ περιορισμὸς αὐτὸς τῶν δύο ἡμερῶν. Συνελόντι εἰπεῖν κατεβλήθη προσπάθεια ὥστε νὰ βελτιωθῇ τὸ σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ βάσει τῶν πορισμάτων τῆς πείρας καὶ τῶν διδαγμάτων τῶν δύο προηγουμένων συζητήσεων αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Μία καινοτομία τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὸ νέον σχέδιον Κανονισμοῦ, ἐκτὸς τοῦ θεσμοῦ τῶν εἰδικῶν ἀγορητῶν, ὁ ὁποῖος καθιερώθη εἰς τὴν συνταγματικὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἶναι ἀντιγραφὴ μιᾶς σχετικῆς διατάξεως τοῦ σχεδίου Κανονισμοῦ τοῦ κ. Ροδοπούλου, καὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξίν του, εἶναι ὅπως εἶπε καὶ εἰς τὸν παρθενικόν του λόγον ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅταν ἐτιμήθη διὰ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς καὶ κατέλαβε τὸ ὕψιστον ἀξίωμα καὶ τὴν μεγάλην τιμὴν νὰ διευθύνῃ τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ αὐξηθῇ ὁ χρόνος ἀναπτύξεως τῶν ἐρωτήσεων. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καθωρίσαμεν, ὅτι ἐπὶ 4 ἡμέρας τὴν ἑβδομάδα καὶ μέχρι μιᾶς ὥρας δυναμένης νὰ φθάσῃ τὴν μίαν καὶ ἡμίσειαν θὰ γίνεται ἡ ἀνάπτυξις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Τοῦτο δι’ ἐμὲ ἔχει μεγάλην σημασίαν. Ἡ πεῖρα μᾶς διδάσκει ὅτι ἑκατοντάδες ἐρωτήσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἴδουν τὸ φῶς τῶν συζητήσεων ἐνῷ ὑπάρχουν θέματα ζωτικώτατα περιλαμβάνοντα αἰτήματα ἐπίσης ζωτικώτατα ἰδίως τῶν ἐπαρχιῶν τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναπτύσσωνται. Κατ’ ἐμὴν δὲ γνώμην θὰ εἶναι πολὺ χρήσιμον αὐτὸ καὶ διὰ τοὺς νέους συναδέλφους, οἱ ὁποῖαι εἰσερχόμενοι τὸ πρῶτον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, θὰ δύνανται νὰ ἀναπτύσσουν τὰς ἐρωτήσεις διὰ νὰ συνηθίζουν καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν σοβαρωτέρων θεμάτων. Τὴν καινοτομίαν αὐτὴν τὴν θεωρῶ ὡς καινοτομίαν διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν πρωτοβουλίαν ταύτην. Ἐπίσης, καθωρίσθησαν αἱ ἡμέραι τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ ὡρίσθη ὅτι θὰ εἶναι ἡ Δευτέρα, Τετάρτη καὶ Πέμπτη ἡμέραι νομοθετικῆς ἐργασίας, τὴν δὲ Τετάρτην κατ’ ἐξαίρεσιν θὰ πρέπει νὰ γίνεται ἡ συνεδρίασις τὸ πρωΐ διὰ νὰ ἔχουν τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ νὰ συνεδριάζουν. Διότι τὸ θέαμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον παρουσιάζουν αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, νὰ μεταβαίνωμεν δι’ ἕνα τέταρτον καὶ νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν νὰ συζητήσωμεν κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τοῦ ἑνὸς τετάρτου καὶ νὰ ἐκφέρωμεν τὰς γνώμας μας ἐπὶ κεφαλαιώδους σημασίας νομοθετημάτων ἢ ἄλλων μεγάλων θεμάτων εἶναι ἀπαράδεκτον. Θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὁ διαθέσιμος χρόνος ὥστε νὰ καταστῇ καὶ τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν ἡ λειτουργία εὐρρυθμοτέρα καὶ ἀποδοτικωτέρα. Ἐξαιρετικὴ προσπάθεια κατεβλήθη ὥστε καὶ ἡ ἐλευθερία τῶν συζητήσεων νὰ ἐξασφαλισθῇ. Ἴσως ἀντιλέξῃ κανεὶς ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐτέθησαν χρονικὰ ὅρια τῶν ἀγορεύσεων ὑπάρχει περιορισμός τις. Καίτοι εἶμαι λάτρης τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου καὶ ἐπὶ 10ετηρίδας ἤδη καὶ εἰς τὰ δικαστήρια ἀγορεύων πάντοτε θέλγομαι ἀπὸ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, παρετηρήθη ὅμως, ὅτι ἐγένετο κατάχρησις αὐτῆς τῆς ἀπεριορίστου, ἀκράτου ἐλευθερίας τοῦ λόγου. Ἐγένετο κατάχρησις καὶ εἰς βάρος ἡμῶν τῶν ἰδίων καὶ εἰς βάρος τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος καὶ τοῦ κύρους τοῦ Κοινοβουλίου. Διότι οἱ πρῶτοι ἐγγραφόμενοι ἀπεραντολογοῦντες καὶ ἀνεξελέγκτως δυνάμενοι νὰ κατέχουν τὸ βῆμα ἀπεριορίστως δὲν ἔπραττον τίποτε ἄλλο εἰ μὴ νὰ περιορίζουν τὸν χρόνον τῶν συναδέλφων των καὶ πολλάκις πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ἐπειδὴ ὑφιστάμεθα αὐτὴν τὴν ἀπεραντολογίαν τῶν πρώτων ἐγγραφέντων δὲν ἠδυνάμεθα νὰ λάβωμεν τὸν λόγον καὶ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ μετάσχωμεν εἰς τὰς συζητήσεις. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἡ ὁποία δύναται νὰ θεωρηθῇ καὶ ὡς κωλυσιεργία ἦτο καιρὸς νὰ περιορισθῇ. Βεβαίως δὲν ὑπάρχει πρόθεσις περιορισμοῦ οὔτε περιορίζεται ἡ ἐλευθερία τῶν συζητήσεων. Τίθεται ἕνα ὅριον τὸ ὁποῖον πρὸ ἡμῶν τὸ ἐθέσπισαν ἄλλαι μεγαλύτεραι Δημοκρατίαι διὰ τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι δὲν σέβονται τοὺς δημοκρατικοὺς θεσμούς. Καὶ ἐκεῖ ἔχουν θεσπίσει περιορισμοὺς κατὰ τοὺς ὁποίους πολλάκις εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ τερματισθεῖσα ἡ συζήτησις καὶ ὅταν δύο βουλευταὶ ἀντιφρονοῦντες λάβουν τὸν λόγον ἢ νὰ θεωρηθῇ τερματισθεῖσα ἡ συζήτησις διότι δέκα βουλευταὶ τὸ ἐπρότεινον καὶ ἡ Βουλὴ τὸ ἀπεδέχθη. Εἰς τὴν χώραν μας τοιαύτη διάταξις εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι ἐδῶ, ἀκριβῶς εἰς αὐτὴν τὴν χώραν, τὴν κοιτίδα τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, ὅπου ἐγεννήθησαν καὶ ἐγαλουχήθησαν οἱ μεγαλύτεροι ρήτορες τῶν αἰώνων, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ἢ νὰ ἀντιγράψωμεν ξένας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἰσοδυνάμουν μὲ τὴν κατάργησιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου. Ἑπτανήσιος καὶ ἐγὼ καὶ ἐπηρεασμένος ἐκ τῶν ἐπιφανῶν ρητόρων τῆς Ἑπτανήσου, τῶν ἀειμνήστων Γεωργαντάρα, Ἰακώβου, Καβαλιεράτου καὶ Μπασιᾶ καὶ ἄλλων, ἔλαβον μέρος κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς 22ας Μαρτίου 1962 ἀναπτύξας τὰς ἀπόψεις μου περὶ ἐλευθερίας τοῦ λόγου καὶ ἐνόμισα, τότε, ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμω μίαν ἱστορικὴν ἀνασκόπησιν. Ἀνέτρεξα εἰς τὰ βάθη τῶν αἰώνων καὶ ἔχω ἀναπτύξει καὶ εἶναι ἐγγεγραμμένα εἰς τὴν σχετικήν μου ἀγόρευσιν, ὡραῖα παραδείγματα ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἀκόμη τῆς ὁμηρικῆς ἐποχῆς, μέχρι καὶ τῆς συγχρόνου ἐποχῆς καὶ ἀνέφερα ὡραῖα ἀποσπάσματα τόσον τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ὅσον καὶ ἄλλων ἐπιφανῶν ρητόρων τῆς ὡραίας ἐκείνης ἰδίας ἐποχῆς, μέχρι τοῦ 1911, ὅπου, πράγματι, ὅταν ἐγεννήθη ζήτημα περιορισμοῦ τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, ἕνας συμπολίτης μου, ὁ Μ. Καβαλιερᾶτος εἶχε πραγματοποιήσει μίαν ἀναδρομὴν ἱστορικὴν μὲ ἔξαρσιν ποιητικὴν καὶ εἶχε ἐξυμνήσει τὰς ἀρετὰς τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου. Ἀλλά, ὅταν ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου καταντᾷ, πλέον πολλὲς φορὲς διὰ τῆς καταχρήσεως νὰ γίνεται τροχοπέδη εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς καὶ εἰς βάρος τῶν συναδέλφων, τότε, παύει νὰ εἶναι ἐλευθερία τοῦ λόγου, ἀλλὰ εἶναι ἐκτραχηλισμὸς καὶ πρέπει νὰ τὴν προβλέψωμεν. Διότι, ἂς μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου μας. Εἶναι ἀνάγκη ὅλοι νὰ βοηθήσωμεν μὲ τὴν εὐπρέπειαν τῆς διεξαγωγῆς τῶν συζητήσεων, μὲ αὐτοσεβασμὸν νὰ ἐξυψώσωμεν τὸ γόητρον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ προστατεύσωμεν τὸν Κοινοβουλευτισμὸν ἀπὸ τοὺς ἐλλοχεύοντας ἐναντίον του ἐχθρούς, μεταξὺ δὲ τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα προβάλλουν εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν συνεδριάζει, δὲν ἀποδίδει. Καὶ ἴσως, ἔχουν ἔν τινι μέτρῳ δίκαιον. Διότι βλέπομεν, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας διεξάγεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος, διότι ἀκριβῶς ἡ ἀπεραντολογία τῶν συζητήσεων εἰς τὴν Βουλήν, καθιστοῦν σχεδὸν ἀδύνατον τὴν συζήτησιν πολλῶν καὶ σοβαρῶν νομοσχεδίων. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ 1962, ὁπότε ἀνῆκον εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, καὶ μάλιστα ἀνῆκον εἰς κόμμα, τὸ ὁποῖον εἶχε κηρυχθῆ ὑπὲρ τῆς κατ’ ἄρθρον ἀπ’ εὐθείας συζητήσεως, διότι, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κόμματος, δὲν ἦτο δεδικαιολογημένη καὶ ἀπαραίτητος ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις, ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ὡμίλησα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ὅσα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω σήμερον, τὰ ὑπεστήριξα καὶ τότε καὶ ἐτόνισα ὅτι κηρύσσομαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπενεχθοῦν ὡρισμέναι βελτιώσεις καὶ τροποποιήσεις. Ἀκριβῶς, κατὰ μέγα ποσοστόν, εἶναι βελτιώσεις καὶ τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὑπογράφει τὸ παρὸν σχέδιον Κανονισμοῦ, ἤτοι οἱ κ.κ. Καλλίας Ἡλιοῦ. Στεφανόπουλος, Σπανορήγας, Πετραλιᾶς, Πετρόπουλος, ὁ ὑποφαινόμενος καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ μακρυγορήσω, διότι θὰ ἠδυνάμην νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν γνωμῶν μας, θέλω καὶ τοῦτο νὰ εἴπω, διὰ νὰ ἰδῆτε, ὅτι πάντες ἐν πνεύματι καλῆς πίστεως, ὑπεστηρίξαμεν τὰς ἀπόψεις μας καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχεδίου Κανονισμοῦ, ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ λησμονήσῃ εἰς ποίαν παράταξιν ἀνήκει καὶ νὰ προσφέρῃ τὰς πνευματικάς του δυνάμεις ἵνα τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὸ σχέδιον νέου Κανονισμοῦ, γίνει Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς καὶ συντελέσῃ εἰς τὴν εὐρυθμοτέραν καὶ ἀποδοτικωτέραν ἐπιτυχίαν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Καὶ ἔλεγον, τότε καταστρέφων τὸν λόγον μου. Ἔχομεν ὅλοι συμφέρον νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν ἀποτελεσματικωτέραν λειτουργίαν τῶν θεσμῶν καὶ ἂν θέλωμεν πράγματι νὰ προστατεύσωμεν τὸ Κοινοβούλιον, πρέπει νὰ θεσπίσωμεν καταστατικὸν χάρτην, ὅστις οὔτε θὰ δίνῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν πλειοψηφίαν νὰ καταδυναστεύῃ τὴν μειοψηφίαν, οὔτε, ἐξ ἄλλου, θὰ παρέχῃ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὸ δικαίωμα, μὲ ἀπεραντολόγους συζητήσεις, νὰ ἐμποδίζῃ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ ἔργου τοῦ Σώματος. Κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς προτάσεως, μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἐκ μέρους τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, θὰ ὑπάρξῃ κατανόησις, οὕτως ὥστε ὅλα τὰ τρωτὰ ποὺ ἐπεσήμανα, νὰ καλυφθοῦν ἢ αἱ σχετικαὶ διατάξεις νὰ τροποποιηθοῦν, διὰ νὰ ἔχωμεν ἕνα Κανονισμὸν ἀντάξιον τῶν παραδόσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, τῶν παραδόσεων τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, ὁπότε θὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι, ὅτι ἐπετελέσαμεν τὸ καθῆκον μας. Ἔλεγον, τὸν Μάρτιον τοῦ 1961 καὶ καθὼς γνωρίζετε, ἤμην ὁ σφοδρότερος πολέμιος τοῦ κόμματος ἐκείνου, ὡς ἀντιπολίτευσις. Καὶ σήμερον, κ.κ. συνάδελφοι, δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι οὐδόλως ἀπεμακρύνθην ἀπὸ τὰς ἀντιλήψεις ἐκείνας, διότι καὶ τότε, ἐζήτησα ἀκριβῶς νὰ ἐξοβελισθοῦν αἱ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐστρέφοντο κατὰ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ βουλευτοῦ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, διότι εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, τὸ Προεδρεῖον, δὲν εἶναι ὑπερκομματικόν. Συνεπῶς, ἐν Ἑλλάδι, δὲν θὰ θεσπισθῇ τὸ δικαίωμα νὰ διατάξῃ τὴν ἀποβολὴν ἐκ τῆς αἰθούσης τοῦ βουλευτοῦ, τὸ δικαίωμα δηλαδὴ νὰ ἀποφασίζῃ ἡ πλειοψηφία, ἡ Κυβέρνησις, τὸν ἀποκλεισμὸν δι’ ὡρισμένας συνεδριάσεις τοῦ βουλευτοῦ, τοῦ ἀτακτήσαντος τοῦ θορυβήσαντος ἢ τοῦ ὁπωσδήποτε ἄλλως πταίσαντος. Ὁ κ. Πρόεδρος συμφωνεῖ νὰ ἐξοβελισθοῦν αὐταὶ αἱ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι προσκρούουν πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν, ἰδίως, τοῦ Ἕλληνος βουλευτοῦ, καίτοι, ἐπαναλαμβάνω, εἰς ἄλλας Βουλάς, ἰσχύουν καὶ δύναται ὁ Πρόεδρος, νὰ διατάξῃ τὸν φρουρὸν νὰ τὸν ἀποβάλῃ. Καὶ πέραν τούτου, ὑπῆρχε καὶ ἄλλη διάταξις, τῆς ὁποίας δὲν ἐμνήσθην, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ πρόστιμον, περιορισμὸν τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα καὶ τότε κατεπολέμησα, σήμερον δὲν ὑπάρχουν εἰς τὸ σχέδιον τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἐφ’ ὅσον δέ, ἀπευθύνομαι, κυρίως, εἰς τὴν ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν, τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον κατέθεσε τότε ὡς Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλήν, ἦτο πολὺ περισσότερον, ἂς εἴπωμεν, ἐπαχθὲς ἢ καθίστα δυσχερῆ τὴν θέσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἡμεῖς ἤλθομεν σήμερον, ὡς πλειοψηφία καὶ συνεφωνήσαμεν ἀπολύτως καὶ μὲ τὰς δύο πτέρυγας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ βελτιώσωμεν, ὅσον ἦτο δυνατόν, πλέον ἐπιτυχῶς, τὸ σχέδιον. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις καὶ θὰ λογισθῶ, καὶ εἶμαι, ὑπερήφανος, διότι συμμετέχω εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐξεπόνησε τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅλαι αἱ πτέρυγες θὰ ἐπικροτήσουν καὶ θὰ καταστῇ τὸ συντομώτερον Κανονισμὸς ὁριστικὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. (Χειροκροτήματα).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας, ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§26Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μία τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ριζικὴ ὅπως εἶναι ἡ παροῦσα, γεννᾷ ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐλπίδας ταχυτέρας καὶ ἀποδοτικωτέρας λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀνησυχίας, μήπως γίνῃ κατάχρησις τῶν αὐστηροτέρων διατάξεων. Θὰ ἐκθέσω καὶ τὰς ἀνησυχίας καὶ τὰς ἐλπίδας. Αἱ ἀνησυχίαι, ἰδίως, τροφοδοτοῦνται ἀπὸ τὴν περίεργον καὶ ἄνευ κοινοβουλευτικοῦ προηγουμένου τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὅπως ἐξακολουθήσῃ ἐντὸς τῆς αἰθούσης τὸν ὀνομασθέντα ἀνένδοτον ἀγῶνα καὶ συχνὰ εὑρέθημεν ἐνώπιον κοινοβουλευτικῶς παραδόξου θεάματος Κυβερνήσεως ἐπιτιθεμένης. Ἐνθυμοῦμαι μίαν περίπτωσιν Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἠρνεῖτο μὲ παράδοξα, ἀληθῶς, κοινοβουλευτικὰ ἐπιχειρήματα, διακοπὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐνῷ ἠδύνατο καὶ νὰ τὴν ἀρνηθῇ ἀκόμη, μὲ θεμιτά, ὅμως, κοινοβουλευτικὰ ἐπιχειρήματα. Καὶ αὐτὸς ἀκόμη, ὁ συμπαθέστατος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, προχθές, χρησιμοποιῶν τὴν πλειοψηφίαν καὶ τὸ Προεδρεῖον, ἐζήτησε νὰ γίνῃ εἰς πολὺ προκεχωρημένην ὥραν, ἄνευ βουλευτῶν, ἡ συζήτησις τοῦ καπνικοῦ θέματος. Ὅλα αὐτὰ σημαίνουν, ὅτι δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ ἂν ὑπάρχῃ τὸ κλῖμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν συζήτησιν ριζικῶν τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ὁ μεγαλύτερος, ἴσως, τῶν ἑρμηνευτῶν τοῦ Ἀγγλικοῦ Συντάγματος, ὁ BA-GEHOT, εἶχεν εἴπει, ὅτι ὅρος ἀπαραίτητος — ὄχι κἂν διὰ τὴν καθιέρωσιν αὐστηρῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν Κοινοβουλευτικὴν διακυβέρνησιν μιᾶς χώρας,— εἶναι ἡ ἠρεμία, δηλαδὴ ἡ διάθεσις τοῦ πνεύματος, ἡ ἐπιτρέπουσα νὰ διερχώμεθα καὶ σάλον καὶ περιπετείας, χωρὶς νὰ χάνωμεν τὴν ἰσορροπίαν. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἔλθω τώρα εἰς τὸ οὐσιαστικὸν περιεχόμενον τοῦ σχεδίου τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε πρὶν ἔλθω εἰς τὰς κατ’ ἰδίαν διατάξεις, νὰ κάμω μίαν συντομωτάτην εἰσαγωγήν. Τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα, διακρίνονται εἰς τρεῖς κατηγορίας. Εἰς τὴν Κυβερνῶσαν Βουλήν, εἰς τὴν ἀνεξάρτητον ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν καὶ εἰς τὸ σύστημα τῆς Κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως. Τὸ σύστημα τῆς Κυβερνώσης Βουλῆς παρατηρεῖται, συνήθως, εἰς ἐπαναστατικὰς περιόδους. Συνέβη εἰς ἡμᾶς κατὰ τὴν Συνέλευσιν τοῦ 1863, συνέβη εἰς τὰς Γαλλικὰς Συνελεύσεις, παρατηρεῖται εἰς τὴν Ἑλβετικὴν Ὁμοσπονδίαν, νομίζω δὲ ὅτι ὀλίγον ἀπέχει Κυβερνώσης Βουλῆς τὸ σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐκυβερνᾶτο ἡ Γαλλία κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς 4ης Γαλλικῆς Δημοκρατίας. Δὲν ἦτο ἐντελῶς σύστημα κυβερνώσης Βουλῆς, ἀλλὰ ἦτο ἀσθενὴς ἐκτελεστικὴ ἐξουσία. Καὶ ἐν συνδυασμῷ μὲ μεγάλα γεγονότα, ὅπως τὰ ζητήματα τῆς Ἀλγερίας καὶ τῆς Ἰνδονησίας, κατέληξεν εἰς τὸ ἄλλο ἄκρον, εἰς τὸ σύστημα τῆς πέμπτης Δημοκρατίας, κατέληξε δηλαδὴ εἰς οὐσιώδη συγκέντρωσιν ἐξουσίας. Βεβαίως, τὸ παράδειγμα τῆς Γαλλίας, εἶναι ἀνεπανάληπτον, διότι στηρίζεται κυρίως εἰς τὴν μεγάλην πολιτικὴν φυσιογνωμίαν τοῦ Στρατηγοῦ Ντὲ Γκὼλ καὶ ἰδίως, εἰς τὸ γεγονός, ὅτι μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα, εἶναι καὶ ὁ ἐθνικὸς ἥρως τῆς Γαλλίας. Τυπικὸν παράδειγμα ἀνεξαρτήτου ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας εἶναι τὸ πολίτευμα τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Βορείου Ἀμερικῆς, καίτοι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει διασταύρωσις τῶν ἐξουσιῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἔρχεται ἐνίοτε εἰς τὴν σκέψιν ὁ πειρασμὸς τῆς ἀμέσου ἐκλογῆς τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τοῦ λαοῦ. Ὁ τρόπος οὗτος τῆς ἐκλογῆς, δημιουργεῖ τὴν ἐλπίδα μεγαλυτέρας κυβερνητικῆς σταθερότητος, χωρὶς νὰ παραβλάπτεται ἡ δημοκρατικὴ προέλευσις. Ἐν τούτοις τὸ πολίτευμα τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν δὲν δύναται ν’ ἀποτελέσῃ δι’ ἡμᾶς προηγούμενον, πρῶτον, διότι ἐκεῖ ὑπάρχει μία παράδοσις δύο περίπου αἰώνων, δεύτερον, διότι ἐκεῖ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας καὶ ὁ Πρωθυπουργὸς εἶναι τὸ αὐτὸ πρόσωπον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει εἰς πολλὰς δημοκρατίας καὶ δὴ εἰς Βασιλευομένας. Καὶ τρίτον, διότι καὶ ἐκεῖ πολλάκις εὑρέθησαν ἐνώπιον σοβαρῶν συγκρούσεων μεταξὺ τοῦ Κογκρέσου καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, ὁ ὁποῖος ἐκλέγεται ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ λαοῦ. Ἀπομένει ἑπομένως ἡ τρίτη μορφὴ δημοκρατικῆς διακυβερνήσεως, ἀπομένει τὸ σύστημα τῆς Κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως. Κοιτίς του εἶναι ἡ Μεγάλη Βρεταννία καὶ ὁσηνδήποτε ὀργὴν καὶ ἂν προκαλῇ ἡ χώρα αὐτὴ δι’ ὡρισμένας ἐκδηλώσεις τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς της, πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι ἡ λειτουργία τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματός της εἶναι ἱκανοποιητική. Τὸ πολίτευμα εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν λειτουργεῖ πράγματι ἄριστα. Ἡ ἀρίστη λειτουργία του ὀφείλεται κατὰ μέγα μέρος εἰς τὸ ὅτι ἐκεῖ οἱ θεσμοὶ ἐδημιουργήθησαν ἐκ τῶν πραγμάτων. Δὲν ἀντεγράφησαν. Ἐκεῖ ἕκαστος θεσμὸς ἀποτελεῖ τὸν πρακτικὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίσθη ἕνα πρόβλημα· καὶ τὸ ἄθροισμα αὐτῶν τῶν προηγουμένων κατὰ τὴν διάρκειαν αἰώνων ἐδημιούργησε τὸ Ἀγγλικὸν πολίτευμα. Ἀρκεῖ μία σύντομος διατύπωσις ἑνὸς ἐκ τῶν συγχρόνων ἑρμηνευτῶν τοῦ Ἀγγλικοῦ πολιτεύματος διὰ νὰ ἀποδείξῃ πόσον εἶναι κτῆμα τῆς συνειδήσεως τοῦ Ἀγγλικοῦ λαοῦ τὸ πολίτευμά του. Λέγει ὁ ΓΚΟΡΝΤΟΝ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἕνας ἐκ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων, ὅτι «τὸ Κοινοβούλιον ἀποτελεῖ μέρος τῆς πατρικῆς κληρονομίας ἑκάστου πολίτου, εἶναι ὁ καθρέπτης τοῦ πνεύματος τοῦ Ἔθνους καὶ ὁ φύλαξ τῶν ἐλευθεριῶν». Ἐξ ἄλλου βοηθεῖ πολὺ τὴν λειτουργίαν τοῦ Ἀγγλικοῦ πολιτεύματος ἡ μεγάλη ἐξουσία τοῦ ΣΠΗΚΕΡ. Ἀλλὰ καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ ΣΠΗΚΕΡ δὲν εἶναι ἐξηρτημένος ἀπὸ τὰ κόμματα, καίτοι ἐκλέγεται ὑπὸ τὴν σημαίαν ἑνὸς κόμματος, γίνεται ὅμως ἀνεξάρτητος εὐθὺς ὡς ἐκλεγῇ. Δὲν ἔχει κἂν ψῆφον, ψηφίζει ἄλλος ἀντ’ αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ πλέον εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς κατ’ ἔθιμον δὲν ἐκτίθεται ἀντίπαλος εἰς τὴν περιφέρειαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέρχεται ὁ ΣΠΗΚΕΡ διὰ νὰ ἐπανεκλεγῇ ἄνευ ἀντιπάλου. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι παρὰ τοὺς εἰδικοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ηὐδοκίμησεν ἰδιαιτέρως τὸ σύστημα τῆς Κοινοβουλευτικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν καὶ ἔξω αὐτῆς καὶ πέραν αὐτῆς εἶναι πράγματι τὸ ἄριστον τῶν συστημάτων, διότι εἶναι πολίτευμα ἰσοσταθμίσεως τῶν ἐξουσιῶν, πολίτευμα ἰσορροπίας. Ἡ πατρίς μας ἡ ὁποία εἶχε τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα ἀπὸ πολλῶν δεκαετηρίδων ἐθιμικῶς καθιερωμένον, τὸ ἔχει καθιερωμένον πλέον καὶ διὰ ρητῆς συνταγματικῆς διατάξεως, διὰ τοῦ ἄρθρου 78 τοῦ Συντάγματος. Τὸ κύριον ὄργανον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀσκοῦνται αἱ λειτουργίαι τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος εἶναι ἡ Βουλή, ἡ δὲ λειτουργία της προβλέπεται ἐν μέρει ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, ἐν μέρει ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ ἐν μέρει ἀπὸ τὰ ἔθιμα καὶ τὰς παραδόσεις. Σήμερον τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ εἶναι τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ σημασία του εἶναι τεραστία. Αὐτὴ ἡ μετριόφρων κοινοβουλευτικὴ δικονομία εἶναι τὸ μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου λαμβάνουν μορφὴν συγκεκριμένων ἀποφάσεων καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ μεγάλα ἰδεολογικὰ ρεύματα, τὰ ὁποῖα μετατρέπονται εἰς ἔντονα πολιτικὰ αἰτήματα· ἑπομένως ἡ μέριμνα διὰ τὸν Κανονισμὸν εἶναι ἐπιβεβλημένη. Οὐσιῶδες, πράγματι, προσὸν τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἡ ἀποδοτικότης, εἶναι τὸ νὰ ἐπιτρέπῃ δηλαδὴ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐκτελῇ τὸ ἔργον, διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι τεταγμένη, νὰ ἐκτελῇ ὁλόκληρον τὴν ἀποστολήν της. Τὰ ἀκραῖα ὅρια, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν προκειμένου νὰ θεσπίσωμεν διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, εἶναι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ πλήρης δυνατότης ἐκφράσεως γνώμης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ἀποφυγὴ τῆς πολυλογίας καὶ τῆς κωλυσιεργίας. Ἐν τῷ πλαισίῳ αὐτῶν τῶν κριτηρίων θὰ ἐξετάσωμεν τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς σχέδιον. Τὸ σχέδιον καθιερώνει τρεῖς βασικὰς μεταβολὰς καὶ μερικὰς ὀλιγώτερον οὐσιώδεις. Ἡ πρώτη βασικὴ μεταβολή, εἶναι ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν διάρκειαν τῆς ἀγορεύσεως. Νομίζω, κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ διάρκεια τῆς μιᾶς ὥρας διὰ τὸν πρῶτον ἐπερωτῶντα, διὰ τοὺς εἰσηγητάς, διὰ τοὺς εἰδικοὺς ἀγορητάς, ἐν συνδυασμῷ καὶ μὲ τὸ ἀπεριόριστον τοῦ λόγου τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ ἡ ἡμισεία ὥρα διὰ τοὺς ὑπολοίπους ἀγορητάς, εἶναι διάστημα ἐπαρκές. Καὶ ἐὰν ὑπάρχουν ἀκόμη ἀξιόλογα καὶ χρήσιμα πράγματα, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ λεχθοῦν ὅλα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἑνὸς νομοσχεδίου. Διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἀφ’ ἑνὸς ἡ ἀποδοτικὴ λειτουργία τῆς Βουλῆς, ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἔκφρασις ὅλων τῶν γνωμῶν καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου, νομίζω, ὅτι τὰ ὅρια εἶναι δικαιολογημένα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην μεγαλυτέρας προσοχῆς, εἶναι ὁ δεύτερος περιορισμός. Ὄχι ὁ κατ’ ἄτομον περιορισμός, ἀλλὰ ὁ συνολικὸς περιορισμός, δηλαδὴ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ θεσμοῦ τῆς περαιωμένης συζητήσεως. Περιορισμὸν εἰς τὴν διάρκειαν τὴν συνολικὴν τοῦ λόγου, εἶναι ἀληθές, ὅτι ἔχουν πολλὰ Κοινοβούλια. Μάλιστα καὶ αὐτὸ τὸ Ἀγγλικὸν Κοινοβούλιον ἔχει ἐπιτύχει τὴν περιωρισμένην διάρκειαν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 19 ΣΤΑΝ-ΤΙΓΚ ΟΡΝΤΕΡ, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὸν ΣΠΗΚΕΡ νὰ ἀφαιρῇ τὸν λόγον ὅταν ὁ ὁμιλῶν κάμνῃ ἐπαναλήψεις, τὸν θεσμὸν τῆς λαιμητόμου, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει ἐκ τῶν προτέρων τὸν καθορισμὸν τῆς διαρκείας ἑκάστου σταδίου κοινοβουλευτικῆς διαδικασίας καὶ τὸν θεσμὸν ΚΑΓΚΟΤΡΩ, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προκρίνῃ μεταξὺ πολλῶν ὑποβαλλομένων τροπολογιῶν ποίας μόνον θὰ θέσῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, προκειμένου νὰ γίνῃ ψηφοφορία. Ἀλλὰ παρὰ ταῦτα, ὁ θεσμὸς τῆς περιωρισμένης συζητήσεως ἐγκλείει τὸν κίνδυνον τῶν καταχρήσεων. Ὅταν ὡμίλησα πρὸ δύο ἐτῶν, ὡς κυβερνητικὸς τότε βουλευτής, ἐπεσήμανα τὸν κίνδυνον καταχρήσεων ἐκ τοῦ θεσμοῦ τῆς περαιωμένης συζητήσεως. Ἡ σημερινὴ διατύπωσις εἶναι κάπως ἁπαλωτέρα, νομίζω ὅμως, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἀκόμη μικρῶν τινων μεταβολῶν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ κίνδυνος ὑπερβολῆς, νὰ μὴ ὑπάρχῃ κίνδυνος νὰ ἀποκλεισθῇ τὸ νὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ μίαν χρήσιμον γνώμην ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἐπιδιώκεται ἡ ἐπιτάχυνσις τῆς κοινοβουλευτικῆς διαδικασίας. Ὑπάρχει, νομίζω, εἰς τὸ σχέδιον καὶ μία παράλειψις, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν εἶδεν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, διότι εἴχομεν νομίσει ὡς αὐτονόητον ὅτι προβλέπεται ἡ ἐξαίρεσις. Ἀλλὰ ὅταν ἀνέγνωσα ἐκ νέου τὸ σχέδιον τοῦ κανονισμοῦ, εἶδα ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἔλλειψις καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ θεσμὸς τῆς περαιωμένης συζητήσεως εἰς τὴν περίπτωσιν ἐμπιστοσύνης καὶ δυσπιστίας. Ἐκεῖ ἄλλος περιορισμὸς πέραν ἐκείνου τὸν ὁποῖον καθιερώνει τὸ Σύνταγμα, δὲν εἶναι νοητός. Ἡ τρίτη οὐσιώδης τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ, εἶναι ἡ διάκρισις μεταξὺ τροπολογίας καὶ προσθήκης. Εἶναι αὕτη ἕνα εὕρημα τῆς νομικῆς ἀγχινοίας τοῦ ἀλησμονήτου συναδέλφου μας Κων. Ἀδαμοπούλου. Νομίζω δὲ καὶ ἡ διατύπωσις εἶναι ἐπιτυχής, ἡ διατύπωσις δηλαδὴ τοῦ τὶ εἶναι τροπολογία καὶ πᾶν ὅ,τι δὲν εἶναι τροπολογία, εἶναι προσθήκη. Προβλέπει ἡ διάταξις ὅτι μόνον αἱ τροπολογίαι, δηλαδὴ αἱ διάφοροι διατυπώσεις τοῦ αὐτοῦ θέματος, συζητοῦνται κατ’ ἀνάγκην. Προκειμένου περὶ προσθήκης δύναται νὰ ζητήσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καθὼς καὶ εἰς τὸ γενικὸν λογιστήριον, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ προχωρεῖ ἡ διαδικασία ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Κύριοι βουλευταί, ἄλλη λύσις ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὴν προσπάθειαν δημαγωγίας δι’ ἀπιθάνων προσθηκῶν ἔστω καὶ μὴ ἀντιβαινουσῶν εἰς τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος, δὲν ὑπάρχει. Ἀλλὰ ὀφείλομεν νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι τὸ εὕρημα τοῦ ἀλησμονήτου συναδέλφου μας Κων. Ἀδαμοπούλου ἀποτελεῖ οὐσιώδη περιορισμὸν τῆς νομοθετικῆς πρωτοβουλίας τῶν βουλευτῶν. Ἔχω δὲ καὶ μίαν ἀνησυχίαν: Ἀφοῦ τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος ρητῶς μνημονεύει τὰς προσθήκας, μία διάταξις, ἡ ὁποία κατ’ οὐσίαν τὰς καταργεῖ, μήπως θεωρηθῇ τελικῶς ἀντισυνταγματική. Παρὰ ταῦτα, οὐδεὶς ἀγνοεῖ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ὅτι γίνεται κατάχρησις προσθηκῶν, αἱ ὁποῖαι συνταγματικῶς εἶναι παραδεκταί, διότι ἔχουν κάποιαν σχέσιν πρὸς τὸ κύριον περιεχόμενον τοῦ νόμου. Ἐν τούτοις δὲν ἦτο διόλου ἀπαραίτητον νὰ εἰσαχθοῦν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἑνὸς νομοσχεδίου, π.χ. εἰς τὸ περὶ προσθήκης ἕδρας φιλοσοφίας τοῦ Δικαίου εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα περὶ ἐπιλαχόντων. Πράγματι, ἐπειδὴ αἱ προσθῆκαι αὗται εἶναι συμπαθεῖς εἰς μεγάλας κατηγορίας πολιτῶν, προκαλοῦν παρεμπόδισιν τῆς ταχείας ψηφίσεως νομοσχεδίου, διὰ τὸ ὁποῖον κατὰ τὰ ἄλλα δὲν ὑπάρχει ἀπὸ οὐδεμίαν πλευρὰν οὐδεμία ἀντίρρησις. Ἐκτὸς τῶν βασικῶν αὐτῶν μεταβολῶν, ὑπάρχουν καὶ μερικαί, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὀλιγώτερον οὐσιώδεις. Εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν ὑπάγονται αἱ ἑξῆς προτάσεις τροποποιήσεως: Ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν ἰδιότητα τοῦ Ἀρχηγοῦ κόμματος. Νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἐγγυτέρα πρὸς τὰ πράγματα, ἐγγυτέρα πρὸς τὴν ἑκάστοτε κοινοβουλευτικὴν πραγματικότητα. Ἀλλὰ ἐπειδὴ οἱαδήποτε μεταβολὴ ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν ἰδιότητα πολιτικοῦ ἀρχηγοῦ, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι στρέφεται κατὰ συγκεκριμένου πολιτικοῦ ἀρχηγοῦ, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ὁμοφώνως ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινεν, ὅτι πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἡ μεταρρύθμισις ἀπὸ τῆς προσεχοῦς κοινοβουλευτικῆς περιόδου. Ἡ δημιουργία δυσχερεστέρων προϋποθέσεων ὑποβολῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας ἀποτελοῦν μίαν ἄλλην περίπτωσιν, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὰς προτάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς. Βεβαίως νὰ μεταβάλῃ τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῆς ἀπαρτίας, δὲν ἠδύνατο οὔτε ἡ ἐπιτροπὴ οὔτε ἡ Βουλή, διότι καθορίζεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Τὸ θέμα τῆς ἀπαρτίας ἀντιμετωπίζεται εἰς τὰς διαφόρους χώρας κατὰ διάφορον τρόπον. Ἐνῷ π.χ. εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν ἀντιστοιχεῖ ἡ ἀπαρτία εἰς 40 βουλευτάς, ἤτοι εἰς τὸ 1)16 περίπου τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων, καὶ εἰς τρεῖς μόνον προκειμένου περὶ τῆς Βουλῆς τῶν Λόρδων, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς 900 περίπου σήμερον, εἰς ἄλλας χώρας, τὴν ἀπαρτίαν προκειμένου περὶ ψηφοφορίας ἀποτελεῖ τὸ ἥμισυ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν. Τὸ ἰδικόν μας Σύνταγμα προβλέπει τὸ ⅓ τοῦ συνόλου τῶν βουλευτῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἀπὸ τὴν ἀνησυχίαν νυκτερινῶν συνεδριάσεων εἰς τὰς ὁποίας μικρὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν ψηφίζει σοβαρὰ νομοσχέδια συμβιβαζομένης καὶ τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν ἀποδοχὴν ὡρισμένων τροπολογιῶν, ἐπέμεινα καὶ ἐγὼ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 100, ὅταν συνετάσσετο τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα ὑπὸ τῶν δύο συνταγματικῶν ἐπιτροπῶν μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1946 καὶ 1949. Πράγματι ὅμως προκαλεῖ μίαν δυσκολίαν λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου ὁ μεγάλος ἀριθμὸς καὶ ἀνεζητήθη ἄλλος τρόπος ἐξοικονομήσεως τῶν πραγμάτων. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τοῦ πρώτου σχεδίου τῶν 25 βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας ἦτο ὑπερβολικός. Καὶ τῶν 20, τοῦ κρινομένου σχεδίου, εἶναι κατὰ τοῦτο ὑπερβολικός, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀναγνωρίζεται ὅτι ἀποτελεῖ κόμμα ὁ ἀριθμὸς — τῶν 15 βουλευτῶν, δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ἀποκλεισθῇ ἀπὸ ἕνα κόμμα ἡ ὑποβολὴ ἐνστάσεως ἀπαρτίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ζητῶμεν τόσον μεγάλον ἀριθμόν, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ὑποβληθῇ ἔνστασις ἀπαρτίας ἀκριβῶς ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἀρκετὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν, ὥστε νὰ δύναται νὰ τὴν ὑποβάλῃ. Βεβαίως ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ 15 καὶ 20 δὲν εἶναι οὐσιώδης, ἀλλὰ νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ μεταβολὴ δύναται νὰ ἐπέλθῃ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἄλλη τροποποίησις εἶναι ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Προέδρου. Αἱ μεταρρυθμίσεις δὲν εἶναι οὐσιώδεις καὶ εἶναι χρήσιμοι. Τὸ ὅτι δηλαδὴ δὲν ἀναγράφονται εἰς τὰ πρακτικὰ οἱ λόγοι τῶν ὁμιλούντων, χωρὶς νὰ λάβουν τὸν λόγον, καὶ τὸ ὅτι εἰς ὡρισμένας ἐκτάκτους περιστάσεις δύναται νὰ ἀπαγγείλῃ κοινοβουλευτικὴν μομφὴν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι εἶναι ἐξουσίαι, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ Πρόεδρος, διότι χωρὶς ἐξουσίας τοῦ Προέδρου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὁμαλὴ ἡ λειτουργία τοῦ Κοινοβουλίου. Παντοῦ εἰς ὅλον τὸν κόσμον τὰ Κοινοβούλια στηρίζονται εἰς τὰς ἐξουσίας τοῦ Προέδρου καὶ ἡ προσθήκη ἡ ὁποία γίνεται διὰ τοῦ σχεδίου Κανονισμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι εἶναι αὔξησις ὑπερβολικὴ τῶν ἐξουσιῶν του. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ πρακτικὰ ἡ καινοτομία εἶναι οὐσιώδης, ἀλλὰ καὶ λίαν εὐχάριστος, ἀρκεῖ νὰ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὅτι δηλαδὴ τὴν ἑπομένην τῆς συζητήσεως θὰ ἔχωμεν τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Ἐτέθη καὶ μία προθεσμία διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀξιολόγου καινοτομίας καὶ ὑπάρχει καὶ ἡ δυνατότης παρατάσεως τῆς προθεσμίας αὐτῆς. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι λίαν εὐχάριστον νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν δυνατότητα, ἀντὶ νὰ ἔχωμεν δύο φορὰς τὰς ἀγορεύσεις εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα, νὰ ἔχωμεν κατ’ εὐθεῖαν τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ καὶ δὴ τάχιστα. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ 1948 ὑπὸ τὴν μορφὴν προτάσεων καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὑπὸ τῆς ὁποίας κατηρτίσθη τὸ ἀρχικὸν σχέδιον μεταρρυθμίσεων τοῦ Κανονισμοῦ πρὸ ὀκτὼ περίπου ἐτῶν ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Γόντικα, εἶχον προτείνει τὴν κατάρτισιν συνολικοῦ εὑρετηρίου συντεταγμένου κατὰ τρόπον ἐπιστημονικὸν ὅλων τῶν συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι περιέχονται εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῶν συζητήσεων. Ἀντικειμενικὸς σκοπὸς δὲν ἦτο ἡ προσθήκη ἁπλῶς ἑνὸς καλοῦ εὑρετηρίου. Ἀντικειμενικὸς σκοπὸς ἦτο ἡ ἀξιοποίησις τῆς παραδόσεως. Εἶναι δὲ εἰδικῶς περὶ τοῦ Κοινοβουλίου ἡ παράδοσις πολύτιμος. Βεβαίως ἡ ζωὴ δὲν εἶναι ἀμετάβλητος καὶ τὰ πάντα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνουν ὡς ἔχουν. Ἀλλὰ ὅταν προβαίνῃ κανεὶς εἰς μεταβολάς, εἶναι ὀρθὸν καὶ εἶναι χρήσιμον νὰ γνωρίζῃ ἀκριβῶς τὶ ἰσχύει καὶ διατὶ ἰσχύει καὶ ἐν πλήρει ἐπιγνώσει διατὶ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ μεταβολὴ νὰ προχωρῇ εἰς αὐτήν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ περίπτωσις τῶν μεταβολῶν, εἶναι καὶ ἡ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναζητεῖται λύσις εἰς ὀξείας συζητήσεις καὶ ἡ λύσις γίνεται ὕποπτος ὅταν θεωρῆται ἀπόπειρα τῆς πλειοψηφίας νὰ δώσῃ λύσιν, ἡ ὁποία τὴν εὐνοεῖ. Τότε τὸ προηγούμενον δίδει τὴν ἀδιάβλητον λύσιν. Ἡ ἀξιοποίησις τῆς παραδόσεως τοῦ παρελθόντος καθιστᾷ εὐρυθμοτέραν τὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου. Τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Βουλῆς περὶ αὐξήσεως τοῦ χρόνου συζητήσεως τῶν ἐρωτήσεων. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι συμπαθὴς εἰς πολλοὺς συναδέλφους ἡ τροποποίησις, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸ πνεῦμα τῶν μεταρρυθμίσεων. Ἐξοικονομοῦμεν χρόνον ἀπὸ τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, περιορίζομεν τὴν διάρκειαν τῶν ἐπερωτήσεων εἰς μίαν συνεδρίασιν καὶ αὐξάνομεν ἀπὸ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν ἑβδομαδιαίως ποὺ διατίθεται σήμερον διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων εἰς ἓξ ὥρας περίπου. Τετραπλασιάζομεν δηλαδὴ τὸν χρόνον τῶν ἐρωτήσεων. Νομίζω, ὅτι πρόκειται περὶ ὑπερβολῆς. Βεβαίως, λέγεται, ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι θὰ ἔχουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ φέρουν ἀνετώτερον τὰ τοπικὰ ζητήματα. Ἀλλὰ ἔχω τὴν βεβαιότητα ὅτι ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐπιθυμοῦν ὄχι νὰ φαίνωνται ὅτι ἐξυπηρετοῦν τοὺς συμπολίτας των, ἀλλὰ πράγματι νὰ τοὺς ἐξυπηρετοῦν. Πολὺ δὲ ἀμφιβάλλω ἐὰν ἡ διάθεσις τόσον μακροῦ χρόνου δι’ ἑκάστην συνεδρίασιν, δηλαδὴ δύο ὡρῶν ἐν συνόλῳ, δηλαδὴ ἡμισείας ὥρας διὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν τηλεγραφημάτων καὶ μιᾶς ὥρας καὶ ἡμισείας δι’ ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις εἶναι χρήσιμος, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἔναρξις οὐσιαστικῆς ἐργασίας θὰ ἀρχίζῃ τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀρχίζει ἡ ἀραίωσις τῆς αἰθούσης καὶ ἐμφανίζονται τὰ πρῶτα ἴχνη κοπώσεως τῶν ἀξιοτίμων κ. βουλευτῶν. Πολὺ ἀμφιβάλλω, ἐπαναλαμβάνω, ἐὰν ἡ διάθεσις τόσου χρόνου θὰ εἶναι σκόπιμος. Νομίζω, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ χρόνου τῶν ἐρωτήσεων πρέπει νὰ μετριασθῇ, διότι δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ ὅλον πνεῦμα τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξοικονόμησις τοῦ χρόνου χάριν ἀποδοτικωτέρας λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἀπομένουν δύο ἀκόμη θέματα τὰ ὁποῖα δὲν ἀντιμετωπίζονται ὑπὸ τοῦ σχεδίου τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν εἶναι ἡ συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Δὲν νομίζω ὅτι χρειάζεται ρητὴ διάταξις. Χρειάζεται μόνον κατὰ τὰς συζητήσεις ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ νὰ διαφανῇ ἡ βούλησις τῆς Βουλῆς, ὅτι διατηρεῖται ἡ παράδοσις καὶ ὡς πρὸς τὸ μέλλον, ἵνα μὴ δύναται περαιτέρω νὰ ἀμφισβητηθῇ ὅτι ἔχει διαμορφωθῆ ἔθιμον ἐκ τῆς μακρᾶς ἐφαρμογῆς. Ἀπομένει μία ἄλλη προσθήκη εἰς τὸν Κανονισμόν, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ἀποβῇ πολὺ χρήσιμος διὰ τὸ μέλλον καὶ νὰ καταστήσῃ τὸν Κανονισμὸν ἐλαστικὸν καὶ ἀποδοτικόν. Νὰ καθιερωθῇ δηλαδὴ εἰς χωριστὸν ἄρθρον ὁ θεσμὸς τῆς ὡργανωμένης συζητήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέπῃ, μὲ συμφωνίαν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ συνόλου τῶν Ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, προσδιορισμὸν τοῦ συνολικοῦ χρόνου ὡρισμένων συζητήσεων, τὴν αὔξησιν ἀκόμη τῶν ἐλαχίστων ὁρίων, τὰ ὁποῖα προβλέπονται ὑπὸ τοῦ σχεδίου Κανονισμοῦ, ἢ καὶ τὴν ἐλάττωσιν αὐτῶν, ἐν ἀνάγκῃ, ἐὰν ἡ συζήτησις εἶναι πολὺ ἐπείγουσα καὶ κατὰ τὴν γνώμην ὅλων πρέπει νὰ τερματισθῇ συντόμως. Ὁ θεσμὸς τῆς ὡργανωμένης συζητήσεως σήμερον ἐφαρμόζεται εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ Κοινοβούλια, πιστεύω δέ, ὅτι εἶναι ἡ μόνη διάταξις, ἡ ὁποία καθιστᾷ ἐλαστικὸν τὸν Κανονισμὸν καὶ ἡ ὁποία καθιστᾷ ἐνδεχομένως περιττὴν τὴν μετὰ διάστημα δύο ἢ τριῶν ἐτῶν νέαν ἀναζήτησιν νέων τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτὰς κυρίως τὰς σκέψεις ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ σχεδίου εἶχον νὰ ἐκθέσω πρὸς ὑμᾶς, κ.κ. συνάδελφοι, χρησιμοποιῶν καὶ μίαν προσωπικὴν πεῖραν 18 περίπου ἐτῶν, τὴν ὁποίαν κατὰ σύμπτωσιν διήνυσα κατὰ τὸ ἕνα περίπου τρίτον ὡς μέλος Κυβερνήσεως, κατὰ τὸ ἕτερον τρίτον ὡς κυβερνητικὸς βουλευτὴς ἐκτὸς Κυβερνήσεως καὶ τὸ τελευταῖον τρίτον ὡς βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐγνώρισα δηλαδὴ τὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου ἀπὸ πάσης σκοπιᾶς ἐπὶ ἐπαρκὲς χρονικὸν διάστημα. Καταλήγων, νομίζω, ὅτι μέ τινας βεβαίως μεταβολὰς κατὰ τὸ οὐσιαστικόν των περιεχόμενον εἶναι παραδεκταὶ αἱ μεταρρυθμίσεις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποβοῦν ὠφέλιμοι. Ὡς πρὸς τὴν ἐπικαιρότητα ὅμως, ἔχω ζωηρὰς ἀμφιβολίας. Εἶπον καὶ σήμερον εἰς τὴν ἀρχήν, τὸ εἶπον καὶ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ σχεδίου μεταρρυθμίσεων τοῦ Κανονισμοῦ, ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅτι εἰλικρινῶς λυποῦμαι, διότι ἡ τακτικὴ τῆς Κυβερνήσεως δημιουργεῖ ἀνησυχίας καὶ ὑπονομεύει ἴσως μίαν ἀξιόλογον κοινὴν πρωτοβουλίαν τῶν κομμάτων, διότι κοινὴ πρωτοβουλία ὅλων τῶν κομμάτων ὑπῆρξεν ἡ τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ὅμως τελικῶς ψηφισθοῦν ἀμέσως αἱ μεταρρυθμίσεις, εὔχομαι νὰ μὴ ἐπιχειρήσῃ νὰ κάμῃ κατάχρησιν αὐτῶν ἡ πλειοψηφία, διότι τοῦτο, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ ἀπετέλει βαράθρωσιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, ἀντὶ τῆς προσδοκωμένης ὠφελείας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§28Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μαζὶ μὲ τὸν ἄρτι κατελθόντα τοῦ βήματος συνάδελφον κ. Καλλίαν, εἴμεθα οἱ μόνοι ἀντιπολιτευόμενοι βουλευταί, οἱ ὁποῖοι μετέσχομεν εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ, ἐκφράζων δὲ τὰς ἀπόψεις μιᾶς ἄλλης παρατάξεως, ζητῶ ἀντὶ εἰσηγήσεως, νὰ ἐκθέσω ὀλίγα τινὰ ἀπὸ τῆς θέσεώς μου. Προκαταρτικῶς ἤθελον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ Κανανισμὸς τῆς Βουλῆς εἶναι ἕνα πανάρχαιον κείμενον, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὸν παρελθόντα αἰῶνα καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ καιροὺς διὰ παρεμβλημάτων ποὺ ἐνεβολιάσθησαν εἰς αὐτὸ ὑπὸ μορφὴν ἄρθρων, παραγράφων, ἐδαφίων ἢ ἁπλῶς φράσεων προστιθεμένων εἰς ἐδάφια, ἔχει καταντήσει ἕνα εἶδος μανδύας τοῦ Ἀρλεκίνου, μὴ ἔχων καμμίαν ἑνότητα. Σωστὸν θὰ ἦτο ἀπὸ τώρα, μετὰ τὴν ψήφισιν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι καὶ σπουδαῖαι εἶναι καὶ κατεπείγουσαι καὶ ἀναγνωρίζεται τοῦτο ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς, σωστὸν θὰ εἶναι νὰ ὑπάρξῃ σοβαρὰ ἐργασία ἐξ ὑπαρχῆς συντάξεως ἑνὸς κειμένου μὲ νομοθετικὴν καὶ νομοτεχνικὴν ἑνότητα. Ἕνα ἐμπόδιον εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κανονισμοῦ ὑπῆρξε τὸ γεγονός, ὅτι ὡρισμέναι, κοινῶς ἀναγνωριζόμεναι καὶ ἐφαρμοζόμεναι, νομίζω, παντοῦ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, διατάξεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφασισθοῦν, διότι προϋποθέτουν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος. Παρὰ τὸ γεγονὸς λ.χ., ὅτι διὰ τοῦ Συντάγματος ὁρίζονται τὰ τῆς ἀπαρτίας, παρ’ ἡμῖν καὶ ἐδῶ ἀλλὰ καὶ γενικώτερον αἱ ἐνστάσεις ἀπαρτίας θεωροῦνται ὄχι ὡς προσήλωσις πρὸς τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ περίπου ὡς σκάνδαλον. Ἐν τούτοις, δὲν ὑπάρχει δυνατότης περιορισμοῦ παρὰ τοῦ ἐμμέσου, τοῦ προτεινομένου διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν τῶν δικαιουμένων νὰ ὑποβάλλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Μία ἄλλη ἐνδεδειγμένη τροποποίησις, ἰσχύουσα ἐν Ἰταλίᾳ, λ.χ., κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ καθ’ Ὑπουργεῖα Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἔχουν τὴν ἐξουσίαν εἴτε ἐκ τοῦ πολιτεύματος, εἴτε κατὰ παραπομπὴν ἐκ τῆς Βουλῆς νὰ νομοθετοῦν τελειωτικῶς καὶ ὄχι ἁπλῶς νὰ προπαρασκευάζουν τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, ἐπὶ θεμάτων ἥσσονος σημασίας, προσκρούει ἐπίσης εἰς συνταγματικὴν δυσχέρειαν. Κύριε Πρόεδρε, ἀναγνωρίζεται σήμερον, ὅτι ἐν ὄψει τοῦ ὁλονὲν ἐπεκτεινομένου ρόλου τοῦ Κράτους, τὸ μέγα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἔχουν νὰ ἀντιμετωπίσουν αἱ Βουλαί, εἶναι ἕνα σοβαρὸν ἐμπόδιον, ὁ χρόνος. Αἱ Βουλαὶ ὅλαι ἔχουν περισσοτέραν ἐργασίαν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ διεκπεραιώσουν. Τὸ λέγει εἰς ἕνα πολὺ ἐνδιαφέρον σύγγραμμά του ὁ εἰδικώτερος ἐν Γαλλίᾳ θεωρούμενος συγγραφεὺς τοῦ πολιτικοῦ, ἐκλογικοῦ καὶ κοινοβουλευτικοῦ δικαίου καὶ τοῦ πολιτικοῦ καὶ κοινοβουλευτικοῦ Κώδικος, ὁ Ἐμὶλ Μπλαμόν, Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Γαλλικῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, διότι τὸ περίπλοκον τῶν συγχρόνων Κρατῶν καὶ ἡ ἐπέμβασις τῆς δημοσίας δυνάμεως ἰδίως εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωήν, αὐξάνουν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν. Τὸ πρόβλημα εἰς ὅλας τὰς χώρας συνίσταται εἰς τὸ νὰ διαρρυθμισθῇ ὁ χρόνος τοῦ Κοινοβουλίου μὲ μίαν Ἡμερησίαν Διάταξιν καλῶς μελετημένην καὶ μὲ περιορισμὸν τοῦ μήκους τῶν συζητήσεων. Ὡς παράδειγμα ἠμπορῶ νὰ ἀναφέρω, ὅτι ἐπὶ Βασιλείας Γεωργίου τοῦ Αʹ μέχρι μὲν τοῦ 1900 κατὰ μέσον ὅρον αἱ Βουλαὶ ἐψήφιζαν 50 νόμους κατ’ ἔτος, ἀπὸ τοῦ 1900–1914 κατὰ μέσον ὅρον 90–100, ἐνῷ μεταπολεμικῶς, ἀπὸ τοῦ 1950 καὶ ἐντεῦθεν, ὁ μέσος ὅρος συμπεριλαμβανομένων τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων, φυσικά, εἶναι 500 κατ’ ἔτος. Ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἐὰν ἐνδιαφερώμεθα καὶ πρέπει νὰ ἐνδιαφερώμεθα, διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος πραγματικά, θὰ πρέπει νὰ γίνουν ἀποδεκταὶ ὡρισμέναι τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἔχουν δύο ὅρια, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ μὴ παρεμποδίζεται ἡ ἐμφάνισις γνώμης καὶ μάλιστα ἀντιθέτου γνώμης, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ἐκ τῆς ἀντιπαραθέσεως διαφόρων ἀπόψεων καὶ τῆς συγκρούσεώς των ὑπὸ τὴν καλὴν τοῦ ὅρου ἔννοιαν νὰ προκύψῃ τὸ καλύτερον, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διατηρουμένης αὐτῆς τῆς ἀρχῆς νὰ παρεμποδισθῇ ἡ κωλυσιεργία, εἴτε ἠθελημένη, εἴτε ἐξ ἀντικειμένου, δηλαδὴ τὸ μῆκος τῶν συζητήσεων καὶ αἱ ἐπαναλήψεις ἤδη λεχθέντων ἀποτελοῦσι κωλυσιεργίαν. Εἰδικῶς ἡ μὲν Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἐμποδίζεται εἰς τὸ νὰ πραγματοποιήσῃ τὸ πρόγραμμα νομοθετικῆς ἐξουσίας, ἡ δὲ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον, διότι καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις πολλάκις παρεμποδίζεται, εἴτε διὰ τῆς γενικεύσεως τῶν ἐπερωτήσεων, προτάσει κυβερνητικῶν βουλευτῶν, εἴτε διὰ τῆς ἀρνήσεως τῶν Κυβερνήσεων νὰ δεχθοῦν τὴν πρόταξιν μιᾶς ἐξαιρετικῶς ἐνδιαφερούσης ἢ ἐξαιρετικῶς ἐπειγούσης ἐπερωτήσεως. Τὸ βασικὸν χαρακτηριστικὸν τῆς εἰσαγομένης τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἡ σύντμησις τοῦ χρόνου διεξαγωγῆς τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς. Ἡ ἐντύπωσίς μου εἶναι γενικῶς κατ’ ἀρχήν, ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ὑπὸ τὴν αἵρεσιν, φυσικά, ὅτι θὰ δοκιμασθοῦν αἱ προτεινόμεναι τροποποιήσεις, διότι εἶναι ἱκανοποιητικαὶ αἱ προτάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἐρωτήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν μίαν μορφὴν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι ὁ χρόνος ἀπὸ 1½ ὥρα ποὺ ἦτο μέχρι τώρα ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς γίνεται ἐπὶ 4–6 ὥρας ἀσφαλῶς θὰ ἐπιτρέψῃ εὐρυτάτην συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων. Ὡς πρὸς τὰς ἐπερωτήσεις, ἐλήφθησαν τρεῖς προβλέψεις, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ δύο εἶναι σαφῶς προσδιωρισμέναι εἰς τὸ προτεινόμενον σχέδιον, ἡ τρίτη συνάγεται ἐμμέσως καὶ πρέπει νομίζομεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ διευκρινισθῇ. Ἡ μία εἶναι, ὅτι ἑκάστη ἐπερώτησις θὰ τερματίζεται εἰς μίαν καὶ μόνην συζήτησιν. Ἡ δευτέρα εἶναι, ὅτι ἑκάστη ἐπερώτησις γενικευθεῖσα θὰ τερματίζεται εἰς τρεῖς τὸ πολὺ συζητήσεις. Ἡ τρίτη, ἡ ὁποία συνάγεται ἐμμέσως ἀπὸ μίαν κἄπως ἀσαφῆ διατύπωσιν τῆς δευτέρας εἶναι, ὅτι θὰ ἐναλλάσσεται κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ ἐλέγχου ἡ σειρὰ τῶν προτιμηθεισῶν ἐπερωτήσεων, ἂς ἀφήσωμεν τὰς δυνάμει τοῦ ἄρθρου 61 τοῦ Κανονισμοῦ, περὶ τῶν ὁποίων ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως τερματίζωνται ἐντὸς μιᾶς ὥρας, ἡμίσεια ὥρα εἰς τὸν ἐπερωτῶντα καὶ ἡμίσεια εἰς τὸν ἀπαντῶντα Ὑπουργόν, ἀλλὰ ὡς πρὸς τὰς προτασσομένας, λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος, ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, θὰ τηρῆται χωριστὴ Ἡμερησία Διάταξις, ὥστε ἐναλλὰξ νὰ συζητοῦνται μίαν ἡμέραν αἱ προτιμώμεναι καὶ μίαν αἱ τρέχουσαι καὶ νὰ ἐγκαταλείπωνται ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφ’ ἑαυτῶν νὰ εἶναι λίαν ἐνδιαφέρουσαι καὶ ὑπηρετοῦν ἔστω τοπικὰ ἢ μεγάλα κλαδικὰ συμφέροντα σοβαρωτάτης σημασίας. Ὡς πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ὑπάρχουν, κ. Πρόεδρε, δύο δρόμοι γνωστοὶ εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν πρακτικήν, τὴν διεθνῆ. Ὁ ἕνας δρόμος εἶναι ὁ προσδιορισμὸς δρόμου ἐξ αὐτοῦ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ ἄλλος δρόμος εἶναι ἡ ὀργάνωσις τῶν συζητήσεων. Προετιμήθη ὁ προσδιορισμὸς τοῦ χρόνου. Βεβαίως δυνητικῶς διετυπώθη ἡ διάταξις, ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ὁρίσῃ μετὰ 8ωρον, ἢ καὶ ἄνευ 8ώρου, ὁποτεδήποτε, ὅτι ἐξηντλήθη τὸ θέμα. Φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι προκρουστικὴ ἡ διάταξις. Διετύπωσα τὰς ἐπιφυλάξεις μου καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς. Βεβαίως, κατὰ μέσον ὅρον εἶναι ὑπερεπαρκής, ἴσως, ὁ ὁριζόμενος χρόνος, ἀλλὰ ὑπάρχουν μεγάλα θέματα, ὅπως κατὰ τὴν τελευταίαν 5ετίαν αἱ γεωργικαὶ ἀσφαλίσεις, ἡ Κοινὴ Ἀγορά, ὁ ἐκλογικὸς νόμος, εἰς τὰ ὁποῖα τυχὸν ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως διαθετούσης τὴν πλειοψηφίαν καὶ δυναμένης νὰ ἀποφασίσῃ εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ 8ώρου, βεβαίως θὰ ἀπετέλει μίαν τροχοπέδην εἰς τὴν ἀνάπτυξιν γνωμῶν καὶ διευκρίνισιν ζητημάτων μεγάλης σημασίας. Ὑπάρχει, ἀφ’ ἑτέρου, νομοθετικὴ ἐργασία, ἡ ὁποία ἔρχεται πρὸς συζήτησιν καὶ διὰ τὴν ὁποίαν 2 ἢ 4 ὧραι ἢ μία συνεδρίασις εἶναι ἐνδεχομένως ἐπαρκής, ὅπως ἐπίσης ὑπάρχῃ καὶ σειρὰ νόμων, οἱ ὁποῖοι ἀνάγονται εἰς τὸ 40 ἢ 45% τοῦ συνόλου τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας ποὺ γίνονται δεκτοὶ ἐπὶ τῇ ἁπλῇ ἐκφωνήσει. Πόσοι νόμοι περὶ ἀλλαγῆς τοῦ σκοποῦ διαθέσεως τοῦ κληροδοτήματος ὑπὲρ τῆς τάδε Κοινότητος κλπ., οἱ ὁποῖοι οὔτε κἂν ἐν σχεδίῳ διαβάζονται ἀπὸ τοὺς βουλευτάς, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ ἐκφωνήσει γίνονται δεκτοί. Φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν τυχὸν ὑπῆρχε περίπτωσις ὄχι καλοπίστου ἐκ μέρους ἑνὸς Προεδρείου ἐφαρμογῆς τῶν χρονικῶν ὁρίων τοῦ 8ώρου, φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ὡδήγουν κατ’ ἀνάγκην τὴν ἑκάστοτε Ἀντιπολίτευσιν ὡς μοναδικὸν μέσον ἀμύνης νὰ ἔχουν καὶ εἰς αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐπὶ τῇ ἐκφωνήσει ψηφίζονται, νὰ ζητοῦν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ 8ώρου διὰ νὰ ἀμυνθοῦν κατὰ τῆς τυχὸν καταχρήσεως μιᾶς κυβερνητικῆς πλειοψηφίας. Δι’ αὐτὸ ἐπανέρχομαι καὶ κατὰ τοῦτο δὲν συμφωνῶ μόνον μὲ τὸν προηγουμένως ἀναπτύξαντα τὰς ἀπόψεις του συνάδελφον κ. Καλλίαν καὶ νομίζω, ὅτι τὸ πνεῦμα καὶ ὅλων τῶν συναδέλφων τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως θὰ εἶναι σύμφωνον καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ ἀντὶ τοῦ προκρουστικοῦ αὐτοῦ ὁρισμοῦ τοῦ 8ώρου νὰ ἀλλάξωμεν τὴν γενικὴν διατύπωσιν καὶ ὀργάνωσιν τῶν συζητήσεων. Εἰς τὴν Γαλλίαν αἱ συζητήσεις ὀργανώνονται ἀπὸ τὴν γενομένην συνδιάσκεψιν τῶν Προέδρων, ὅπου μετέχουν ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος, οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ὁμάδων καὶ οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ ἐν Γαλλίᾳ κοινοβουλευτικὸν δίκαιον, ἔχουν μεγάλην ἁρμοδιότητα. Ἐκεῖ προσδιορίζεται ὁ χρόνος, ἀλλὰ πρῶτα–πρῶτα προσδιορίζεται ἡ Ἡμερησία Διάταξις, τί θὰ συζητηθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τί ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πρὸ τῆς τελευταίας τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπὶ Ντὲ–Γκώλ, διὰ μίαν ἑβδομάδα, ἤδη εἶναι διὰ 15 ἡμέρας, προκαθορίζεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ποῖα θέματα θὰ συζητηθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἔτσι εἶναι ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸν ἐὰν θὰ γίνῃ συζήτησις ἑνὸς γενικοῦ θέματος, ὡς ἐπίσης ποῖα θέματα θὰ ἔλθουν, πόσος χρόνος ἀπαιτεῖται κατὰ κοινὴν συνείδησιν, ὅτι χρειάζεται διὰ τὴν ἐξάντλησιν ἑκάστου τῶν θεμάτων, εἴτε περὶ ἐλέγχου πρόκειται, εἴτε περὶ νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ πῶς κατανέμεται ὁ χρόνος αὐτὸς μεταξὺ τῶν ὁμάδων ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἕνα σύστημα, τὸ ὁποῖον ἴσως εἰς τὴν ἀρχὴν νὰ παρουσιάσῃ ὡρισμένας δυσκολίας, ἀλλὰ ἐὰν φθάσωμεν εἰς αὐτὸ τὸ σύστημα προβλέπω, ὅτι καὶ οἰκονομίαν χρόνου θὰ ἔχωμεν καὶ μαζὶ μὲ αὐτὸ δὲν θὰ ἔχωμεν ποτὲ τὸν κίνδυνον, μέγιστα θέματα νὰ πνιγοῦν, λόγῳ προκρουστικῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ. Καθ’ ὅσον ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ἀπὸ αὐτὴν τὴν 40μελῆ συνέλευσιν τῶν Προέδρων ἐν Γαλλίᾳ, ἡ ὁποία συνέρχεται κᾶθε Παρασκευήν, τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἑβδομάδος καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν κᾶθε Πέμπτην ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετὰ προηγουμένην συνεννόησιν μὲ τὴν ἡγεσίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐξαγγέλλει τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ συζητηθοῦν τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα. Αὐτὸ θὰ ἦτο τὸ τελειότερον. Ὑπάρχει, φυσικά, εἰς τὰς προτεινομένας διατάξεις συντόμευσις χρόνου. Ὑπάρχουν μερικαὶ διευκρινίσεις ὅμως, αἱ ὁποῖαι θὰ προστεθοῦν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Γενικὰ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ἱκανοποιητικαὶ προβλέψεις γίνονται. Τώρα ὑπάρχουν καὶ ἄλλα θέματα, ἔξω τῆς συντομεύσεως τοῦ χρόνου τῶν ἐργασιῶν. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει μία βελτίωσις ὡς πρὸς τὴν διάταξιν περὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτικῶν Ἀρχηγῶν. Περιορίζεται εἰς κἄτι τι, τὸ ὁποῖον ἀνταποκρίνεται κυρίως ὄχι πρὸς προνόμια προσώπων, ἀλλὰ πρὸς ἰδιότητας καὶ λαϊκὴν συναίνεσιν, διότι ἐπὶ τέλους αὐτὰ τὰ προνόμια δὲν εἶναι νομίζω γνωστὰ εἰς καμμίαν ἄλλην Βουλὴν τοῦ κόσμου. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν διδάσκεται, ὅτι ὑπάρχει Βουλὴ τῶν Κοινοτήτων καὶ Βουλὴ τῶν Λόρδων. Ἐδῶ κοντεύομεν νὰ ἔχωμεν, ἐν τῇ αὐτῇ αἰθούσῃ καὶ τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων καὶ τὴν Βουλὴν τῶν Λόρδων καὶ εἰς δικαιουμένους νὰ ὁμιλοῦν καὶ εἰς παρεμποδιζομένους νὰ ὁμιλοῦν. Δὲν εἴμεθα σύμφωνοι καὶ δὲν νομίζομεν, ὅτι ἔχει καμμίαν ἐξ ἀντικειμένου ἐπαινετὴν σκοπιμότητα. Δὲν εἴμεθα σύμφωνοι, μὲ τὴν ἰδιαιτέραν ἐκλογὴν τοῦ πρώτου Ἀντιπροέδρου τῆς Βουλῆς. Ἀλλοῦ τὰ Προεδρεῖα εἶναι διακομματικά, εἰς ἡμᾶς δὲν εἰσήχθη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ ὡς σκέψις. Ἐδῶ, πέραν τοῦ ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἀνήκει ὁλόκληρον, μέχρι καὶ τῶν γραμματέων καὶ τῶν κοσμητόρων καὶ τοῦ συνόλου τῶν Ἀντιπροέδρων εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν, δὲν δικαιοῦται ἐπὶ τέλους ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πλειοψηφίας νὰ προκριθῇ ἡ σειρὰ τῶν Ἀντιπροέδρων; Νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν. Δὲν συμφωνοῦμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ σχετικοῦ —καὶ τὸ θίγω τώρα τὸ θέμα αὐτὸ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς μὲ τὴν σύντομον εἰσήγησίν μου— δὲν συμφωνοῦμεν καθόλου μὲ τὴν ἀπαράδεκτον αὐτὴν τροποποίησιν. Λέγει, ὅτι χρειάζεται διὰ νὰ εἰσαχθῇ τροποποίησις ἢ προσθήκη, ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ἔκθεσις τῆς ἁρμοδίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἂν τοῦτο δὲν ὑπάρχῃ παραπέμπεται —ἄκουσον ἄκουσον— ὡς πρότασις νόμου πρὸς αὐτοτελῆ συζήτησιν. Ἀλλὰ ὑπῆρξε ποτὲ προηγούμενον ἐν Ἑλλάδι, κατὰ τὸ ὁποῖον πρότασις νόμου προερχομένη ἀπὸ οἱονδήποτε βουλευτὴν καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ νὰ ἔχῃ συζητηθῆ; Κατ’ οὐσίαν καταργεῖται τὸ δικαίωμα τῆς τροπολογίας καὶ τῆς προσθήκης. Πιστεύω, ὅτι πράγματι πρέπει νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ θεσμὸς τῆς πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἔστω καὶ ἂν ὄχι δι’ ἀναγραφῆς εἰδικοῦ ἄρθρου, διὰ μιᾶς ἑρμηνευτικῆς δηλώσεως, ὅτι ὑπάρχει αὐτὸς ὁ θεσμός, κατ’ ἐθιμικὸν ἢ νομολογιακὸν κοινοβουλευτικὸν δίκαιον. Μὲ αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ἡ παράταξίς μας θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ψήφισιν αὐτῶν τῶν στοιχείων τροποποιήσεων ποὺ προτείνονται, διότι πράγματι νομίζει, ὅτι ἔχει σημασίαν ἡ εὐχέρανσις τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι σωστόν, νὰ αἰτιώμεθα τὴν πληθὺν τῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων καὶ τῶν πυκνουμένων τοὐλάχιστον μέχρι πρό τινος πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐὰν δὲν παράσχωμεν εἰς τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἁρμόδιον Σῶμα τὴν εὐχέρειαν καὶ τὴν δυνατότητα νὰ ἀσκῇ τὸ νομοθετικὸν ἔργον. Ἐν τούτοις, ὑπογραμμίζομεν καὶ πάλιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἑνιαῖος Κανονισμός. Ἑπομένως, ὀρθὸν εἶναι μετὰ τὴν ψήφισιν αὐτῶν τῶν τροποποιήσεων νὰ ἐπιληφθῇ μία Ἐπιτροπὴ τῆς συντάξεως ἑνιαίου ἐξ ὑπαρχῆς κειμένου μὲ ἑνότητα νομοτεχνικὴν καὶ μὲ ἑνότητα νομοθετικοῦ πνεύματος.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Αὐγερινός, ἔχει τὸν λόγον.

§30Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Χαιρετίζομεν, κ.κ. βουλευταί, τὴν κατὰ προτίμησιν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου Κανονισμοῦ καὶ τὸ θεωροῦμεν ὡς ἐπιτυχίαν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, διότι ἐθεώρησεν ἐπιβεβλημένην τὴν κατὰ προτίμησιν συζήτησιν τοῦ σχεδίου Κανονισμοῦ.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν τὸ διεκδικοῦμεν ὡς ἐπιτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὡς ἐπιτυχίαν τῆς Βουλῆς.

§32Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Καὶ αὐτό, κύριε Πρόεδρε, ὀρθότατα τὸ παρετηρήσατε. Ἀλλὰ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ Ὑμεῖς προσωπικῶς, συνεβάλατε εἰς τὴν προτίμησιν τοῦ θέματος, διότι θέλετε νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῆς ὁμαλῆς Κοινοβουλευτικῆς λειτουργίας καὶ τὸ θεμέλιον τῆς ἐπιτυχίας τοῦ Κυβερνητικοῦ σας ἔργου.

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐπιθυμῶ, πράγματι, νὰ δηλώσω, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν, θὰ ὑπάρξῃ πνεῦμα συνεργασίας. Δὲν ὑπάρχει Κυβερνητικὸν σχέδιον. Ὑπάρχει ἕνα σχέδιον κοινῆς ἐπιτροπῆς καὶ θὰ παρεκάλουν καὶ ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας πτέρυγα νὰ διατυπωθοῦν ἐλευθέρως ἀπόψεις, διότι ἐπιθυμία μας εἶναι νὰ γίνῃ, κατὰ τὸ δυνατόν, πληρέστερος ὁ νέος Κανονισμός.

§34Α. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Καὶ αὐτό, ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ κύριοι βουλευταί, δεικνύει τὸ δημοκρατικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεώς μας, ὅπως συνέβη τὸ ἴδιον καὶ κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ὅπου ἀφέθησαν ἐντελῶς ἐλεύθεροι οἱ κύριοι βουλευταὶ ὅλων τῶν παρατάξεων, νὰ ἐκφράσουν τὰς γνώμας των καὶ πολλαὶ ἐξ αὐτῶν ἐγένοντο δεκταὶ καὶ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἔλαβε μίαν μορφὴν κοινῆς, δύναμαι νὰ εἴπω, ἐμπιστοσύνης. Εἶπεν, ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς μειοψηφίας, ὅτι ἦτο κοινὴ πρωτοβουλία τῶν κομμάτων. Βεβαίως, ἀναγνωρίζεται παρὰ πάντων, ἡ ἀνάγκη τῶν τροποποιήσεων, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν, κύριοι, νὰ παραγνωρίσωμεν, ὅτι αἱ Βουλαὶ τῶν προηγουμένων περιόδων, δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ θέμα, ἐνῷ κατ’ ἐπανάληψιν τὸ ἐξήγγειλον. Καὶ ἦτο κοινὴ συνείδησις, ὄχι μόνον τῶν Κοινοβουλευτικῶν παραγόντων τῆς χώρας, ἀλλὰ καὶ ὅλων ἐκείνων, ἐκ τοῦ λαοῦ μας, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν τὰς Κοινοβουλευτικὰς ἐργασίας, εἴτε ἐρχόμενοι ἐδῶ, εἴτε ἀπὸ τοῦ τύπου, ὅτι πράγματι ἐπεβάλλοντο αἱ τροποποιήσεις καὶ γενικώτερον ἐκρίνετο ἀναγκαία ἡ ὁπωσδήποτε συντόμευσις τῶν θεμάτων καὶ ἡ ἀποφυγὴ κωλυσιεργίας καὶ ἀπεραντολογίας, ἡ ὁποία μαστίζει πραγματικὰ καὶ μέχρι σήμερον ἀκόμη, ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ἰσχύοντος Κανονισμοῦ, τοῦ ὑπὸ τροποποίησιν Κανονισμοῦ. Τὸν ρυθμὸν τῶν συνεδριάσεων τοῦ Σώματος καὶ ἐν γένει τῶν ἐργασιῶν καὶ τῆς ἀποδόσεως τῶν ἐργασιῶν, καλύπτει πάντοτε ἡ σκιὰ μιᾶς ἀφορήτου κωλυσιεργίας, πολυλογίας καὶ ἀπεραντολογίας καὶ ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ πάντοτε ἕνα ἐμπόδιον τῆς συντομεύσεως καὶ τῆς ἀποδόσεως, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν ἀντιδράσεις καὶ ἠμπορῶ νὰ εἴπω καὶ διαμαρτυρίας καὶ διαφωνίας ἐνδιαφερομένων διὰ τὴν ψήφισιν, ἰδιαίτατα, νομοθετημάτων, ἀφορώντων διαφόρους τάξεις. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, μὲ τὴν μεγάλην καθυστέρησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο μὲ τὰς συζητήσεις, ἀπετελματοῦτο. Πέραν αὐτοῦ καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία ἐχώλαινεν, ὥστε νὰ ἀποτελῇ σανίδα σωτηρίας ἡ εἰσαγωγὴ τῶν νόμων αὐτῶν, ὡς νομοθετικῶν διαταγμάτων, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῶν προτεινομένων τροπολογιῶν, προφανῶς ἐπιδιώκεται ἡ συντόμευσις τῆς συζητήσεως ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων, ἡ ταχυτέρα ὁπωσδήποτε διεξαγωγὴ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ἡ ἀποφυγὴ κωλυσιεργειῶν καὶ ἀσκόπων ἐνστάσεων, χωρὶς παραλλήλως, νὰ παρεμποδίζωνται οἱ λόγοι καὶ χωρὶς νὰ θίγωνται οἱ θεσμοί. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συνεργασθῶμεν εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ Κανονισμοῦ διὰ τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην ἀντιγραφῆς Κανονισμῶν ἄλλων Κοινοβουλίων καὶ συγκεκριμένως τοῦ Κοινοβουλίου τῆς Μεγάλης Βρεταννίας, τῆς κοιτίδος τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, αἱ διατάξεις τοῦ νέου Κανονισμοῦ, εἶναι ὑπὲρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι καθιεροῦνται περισσότεραι ἡμέραι Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συζήτησις ὅλων τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὰς λαϊκὰς τάξεις. Ἀλλὰ καὶ ἡ Νομοθετικὴ ἐργασία ἐνισχύεται, διότι καθιεροῦται καὶ ἡ ἡμέρα τῆς Τετάρτης ὡς ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας πλήρης καὶ ὁπωσδήποτε ἐξασφαλίζεται ὅσον τὸ δυνατὸν ἡ συντόμευσις τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων καὶ ἡ ταχυτέρα ψήφισις τῶν νομοθετημάτων. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων, παρουσιάζεται μία εἰκὼν νοικοκυρεύσεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος καὶ ταχυτέρας ἀποδόσεως αὐτοῦ. Εἰδικώτερον, μὲ τὰς προτεινομένας τροποποιήσεις, θὰ ἀποφευχθοῦν αἱ διάφοραι παρερμηνεῖαι, αἱ ὁποῖαι ἐδίδοντο εἰς τὸν Κανονισμόν, μὲ τὴν σειρὰν ἐγγραφῆς κλπ. Εἴμεθα ὅλοι μάρτυρες καθημερινῶν ἀντεγκλήσεων καὶ ὀρθῶς πρέπει νὰ τεθῇ ἕνα τέρμα εἰς τὴν ἀπαράδεκτον αὐτὴν κατάστασιν. Πιστεύω νὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον καὶ προτείνω τὴν ἔγγραφον ζήτησιν τοῦ λόγου καὶ νὰ ἀνακοινοῦται εἰς τὸν αἰτοῦντα βουλευτὴν ὁ ἀριθμὸς ἐγγραφῆς του, ὥστε νὰ γνωρίζῃ ποίαν σειράν, πράγματι, ἔχει, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, κατὰ τὴν γνώμην μου, θὰ ἀποφευχθοῦν αἱ διάφοροι παρεξηγήσεις. Κύριοι βουλευταί, ὡς πρὸς τὸν θεσμὸν τοῦ εἰδικοῦ ἀγορητοῦ, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἀποτελεῖ τοῦτο ἀντίθεσιν μὲ τὸ ὅλον πνεῦμα τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ἐνῷ θέλομεν νὰ συντομεύσωμεν τὰς συζητήσεις, διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, δημιουργοῦμεν ἕνα εἰσέτι εἰσηγητήν. Ἡ καθιέρωσις τοῦ εἰδικοῦ ἀγορητοῦ, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ δημιουργήσῃ θέματα καὶ θὰ φέρῃ εἰς δύσκολον θέσιν καὶ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Διότι, οἱ πλεῖστοι τῶν κ.κ. βουλευτῶν, θὰ πιστεύουν, τοὺς ἑαυτούς των, ὡς εἰδικοὺς καὶ θὰ ἔχουν τὰς ἀξιώσεις των νὰ προτείνωνται ὡς εἰδικοὶ ἀγορηταί. Νομίζω, ὅτι ἡ καθιέρωσις τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ, εἶναι περιττὴ καὶ ἐμπόδια θὰ δημιουργηθοῦν καὶ εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ τὴν Νομοθετικὴν ἐργασίαν. Ἐξ ἄλλου, νομίζω, ὅτι ὁ κάθε Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος θὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοθετήματα πρὸς ψήφισιν, δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην — πέραν τῆς εἰσηγήσεως τῶν εἰσηγητῶν — καὶ περαιτέρω ἀναλύσεως τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τοῦ εἰδικοῦ ἀγορητοῦ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω νὰ κάμω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν, σχετικῶς μὲ τὴν καθιέρωσιν πρωϊνῆς συνεδριάσεως τῆς Τετάρτης, διὰ τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς. Τοῦτο εἶναι ὀρθόν. Νὰ γίνωνται δηλαδὴ αἱ συνεδριάσεις τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, τὴν πρωΐαν τῆς Τετάρτης καὶ ἡ ἀπογευματινὴ συνεδρίασις νὰ παραμένῃ διὰ τὴν Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. Κύριοι βουλευταί, αὐτὰ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς τὸ Σῶμα καὶ παρακαλῶ ὅλους ἡμᾶς, νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν ψήφισιν τῶν τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ, εἰς τὴν καλυτέραν συμπλήρωσιν αὐτοῦ, ὥστε νὰ ἔχωμεν πλήρη ἀποκατάστασιν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ νὰ ἐπιτύχωμεν καλύτερον εἰς τὸν προορισμόν μας.

§35Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ ἐτῶν ἔχει γίνει συνείδησις ἐκ τῶν ἐπανειλημμένων συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι διὰ τὴν μὴ εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ διὰ τὴν μὴ ἀπόδοσιν ἔργου πταίει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Καὶ ὅλοι, ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, κατὰ καιρούς, ἐβάλομεν ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἐθεωρήσαμεν ὡς ὑπεύθυνον τῆς μὴ ἀποδόσεως χρησίμου ἔργου ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Κύριε Πρόεδρε, διακονῶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1950, ἤτοι ἐπὶ 7 βουλευτικὰς περιόδους καὶ παρηκολούθησα λεπτομερῶς τὸ ἔργον τοῦ Κοινοβουλίου. Νομίζω, ὅτι ἀδίκως καὶ καθ’ ὑπερβολὴν ἐπετέθημεν ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἐθεωρήσαμεν ὑπεύθυνον τῆς μὴ ἀποδόσεως τοῦ Κοινοβουλίου. Τὰ αἴτια εἶναι ἄλλα. Ἀπὸ περιόδου εἰς περίοδον, βλέπω, ὅτι ἡ Βουλή, ἀντὶ νὰ ἔρχεται ἀνανεωμένη, καὶ μὲ νέαν ὁρμήν, ἔρχεται περισσότερον γηρασμένη, χωρὶς διάθεσιν ἀποδόσεως ἔργου, διὰ τὸ ὁποῖον ἐτάχθη. Ἔχομεν δημιουργήσει ὅλοι μίαν νοοτροπίαν, ὅτι τὸ ἔργον μας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἶναι πάρεργον καὶ ὅτι κυρία ἀποστολή μας εἶναι μόνον νὰ περιερχώμεθα τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν φίλων μας. Βεβαίως, ὑποχρέωσίς μας εἶναι καὶ αὐτή. Ὑποχρέωσίς μας, ὅμως, κυρία, εἶναι νὰ παριστάμεθα ἀνελλιπῶς εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος καὶ νὰ συμβάλλωμεν εἰς τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν αὐτοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἔργον σοβαρὸν καὶ ἐπιβεβλημένον. Νομίζω, ὅτι ὑπετιμήσαμεν τὴν ἀξίαν του. Καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη — καὶ μέχρι σήμερον δυστυχῶς — ὅτι, ἐνῷ ὁρίζεται τακτὴ ὥρα ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, ἡ ὥρα αὐτὴ δὲν τηρεῖται. Καὶ ἐνῷ ἀρχίζει ἡ συνεδρίασις πολὺ ἀργά, συνήθως περὶ τὴν 9ην νυκτερινήν, ἡ αἴθουσα τοῦ Κοινοβουλίου ἀδειάζει καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ ἑνδεκάτη ἢ ἡ δωδεκάτη νυκτερινή, τὸ Σῶμα φαίνεται καταπεπονημένον καὶ λύονται αἱ συνεδριάσεις. Ἐνθυμοῦμαι κατὰ τὴν περίοδον τῆς Βουλῆς τοῦ 1950– 1951, ὅτε ἡ Βουλὴ συνεζήτησε σοβαρώτατα προβλήματα τῆς χώρας, αἱ ὧραι ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων ἐτηροῦντο καὶ αἱ συνεδριάσεις παρετείνοντο καὶ πέραν τοῦ μεσονυκτίου καὶ οὕτω ἡ Βουλὴ ἐκείνη ἀπέδωσε σοβαρὸν ἔργον καὶ ἀνταπεκρίθη πρὸς τὴν ἀποστολήν της. Ἀκόμη ἐνθυμοῦμαι, ὡς ἀκροατής, πρὸ τοῦ πολέμου, παρακολουθῶν τὰς συνεδριάσεις τοῦ Κοινοβουλίου, ὅτι αὗται παρετείνοντο πολὺ πέραν τοῦ μεσονυκτίου, καὶ ἐδίδετο οὕτω χρόνος εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ ἐκφράζουν τὰς ἀπόψεις των. Τελευταίως, εἶχε καθιερωθῆ καὶ μία ἄλλη τακτική. Νὰ ἀρχίζωμεν δηλαδὴ τὰς συνεδριάσεις ἀργά, νὰ τὰς περατώνωμεν ἐνωρὶς καὶ νὰ ἐμπλεκώμεθα καὶ εἰς ἀσκόπους συζητήσεις, χωρὶς νὰ δύναται τὸ Προεδρεῖον, νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν εἰς τὰς συζητήσεις. Πρέπει σήμερον, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν καλυτέραν συμπλήρωσιν τοῦ Κανονισμοῦ, ὥστε καὶ τὸ Κοινοβούλιον νὰ ἐξυψωθῇ καὶ ἡ ἀπόδοσις τοῦ ἔργου μας νὰ ἐνισχυθῇ καὶ τὴν διαμορφωθεῖσαν, ὅμως, νοοτροπίαν ν’ ἀλλάξωμεν. Ἐὰν ὅλοι μας δὲν πιστεύσωμεν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μᾶς ἔστειλεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἐπιτελέσωμεν τὸ ὑψηλὸν ἔργον τοῦ νομοθέτου μὲ πίστιν καὶ ἀγάπην, τότε θὰ εἴμεθα ἀσυνεπεῖς τῶν ὑποσχέσεων ποὺ ἐδώσαμεν καὶ τῆς μεγάλης τιμῆς, τῆς ὁποίας ἐτύχομεν. Πρέπει νὰ παραμένωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν ἐπὶ μακρόν, καὶ μέχρι τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν ἀκόμη, προκειμένου νὰ ἐξαντλῶμεν τὰ θέματα ἐπὶ ὧν ἀρχίζει ἡ συζήτησις. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, κατὰ κύριον λόγον, θὰ πρέπει νὰ ἀλλάξωμεν νοοτροπίαν καὶ πλείστας κακὰς συνηθείας, διότι ὅποιο σχέδιον Κανονισμοῦ καὶ ἂν ψηφίσωμεν, δὲν θὰ ἀποδώσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει, πρὸς ὄφελος τοῦ Κοινοβουλίου. Θὰ ἐπρότεινον, αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος, νὰ ἀρχίζουν στὰς 5½ μ.μ. κάθε ἀπόγευμα καὶ τὸ Προεδρεῖον, βάσει τῆς ψηφισθησομένης διατάξεως νὰ ἀρχίζῃ τὴν συνεδρίασιν, ἀσχέτως ὑπάρξεως ἀπαρτίας καὶ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ Ὑπουργοὶ καὶ οἱ ἐρωτῶντες βουλευταί, νὰ εἶναι παρόντες καὶ νὰ διεξάγεται ἡ συζήτησις. Τὰ θέματα ποὺ τίθενται διὰ τῶν ἐρωτήσεων, κατὰ κανόνα, εἶναι φλέγοντα καὶ ἐνδιαφέρουν ἀμέσως τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅστις δικαιοῦται νὰ πληροφορῆται κατὰ ποῖον τρόπον ἐτέθη ἕνα θέμα ποὺ τὸν ἀφορᾷ, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, κατὰ τινα τρόπον ἐγένετο ἡ συζήτησις καὶ ποίαν θέσιν ἔλαβον ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων, οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ καὶ οἱ βουλευταί. Νομίζω, ὅτι αἱ συζητήσεις πρέπει νὰ γίνωνται ἀσχέτως ἀπαρτίας, ἥτις θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μόνον, ὅταν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ νόμος, κατὰ τὴν ὥραν τῆς ψηφίσεώς του, ἢ νὰ κριθῇ ἡ τύχη τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου. Αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐν τῇ Βουλῇ ἐνδιαφέρουν, κατὰ πρῶτον λόγον, τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ θὰ πρέπει αἱ ἀπόψεις ὅλων τῶν βουλευτῶν νὰ ἀκούωνται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς κρίνεται ἐκ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα συζητοῦνται ἐν αὐτῇ, τῶν λαμβανομένων ἀποφάσεων, τῶν ψηφιζομένων νόμων καὶ ὄχι ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἑκάστοτε παρισταμένων εἰς τὰς συνεδριάσεις βουλευτῶν. Ἂν, κύριε Πρόεδρε, ἀποφασίσωμεν καὶ θελήσωμεν νὰ ἐργασθῶμεν, ὡς ἐπρότεινα, αἱ εἰσηγήσεις τοῦ σχεδίου περὶ τοῦ περιωρισμένου τοῦ χρόνου τῶν συζητήσεων, δὲν εἶναι σωσταί, καὶ δὲν ὠφελοῦν διὰ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου. Τὸ ἡμίωρον καὶ τὸ τέταρτον, ποὺ προτείνεται, ὡς ὅριον ὁμιλιῶν τῶν βουλευτῶν, εἶναι ἀντίθετον καὶ πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κοινοβουλίου. Διότι ὅταν ἕνας βουλευτὴς θελήσῃ νὰ μελετήσῃ μίαν ὑπόθεσιν τὴν ὁποίαν φέρει ὑπὸ μορφὴν ἐλέγχου, ἢ ἕνα νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ προσφέρῃ τὴν εἰσήγησίν του, τὰς γνώμας του, αἱ ὁποῖαι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι χρήσιμοι, διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἔχει ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ὑπεράνω τῆς κεφαλῆς του, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀγορεύῃ ἀπὸ τὸ βῆμα, θὰ ὑπάρχῃ ἡ κλεψύδρα τοῦ ἑνὸς τετάρτου, οὐδεὶς σοβαρῶς, θετικῶς θὰ θελήσῃ νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα, διότι ἐντὸς ἑνὸς τετάρτου δὲν θὰ προλάβῃ νὰ εἴπῃ σχεδὸν τίποτε. Νομίζω, ὅτι ὀφείλομε διὰ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς βουλευτάς, ὅτι ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν εἰσκομίζουν εἰς τὴν αἴθουσαν, αἱ γνώσεις τὰς ὁποίας φέρουν εἰς κάθε περίπτωσιν, πρέπει νὰ εἶναι σοβαραί, διὰ νὰ συμβάλουν εἰς τὴν προαγωγὴν τῶν συζητήσεων, ἀλλὰ πῶς θὰ γίνῃ συνείδησις αὐτὸ εἰς τοὺς βουλευτάς, ὅταν γνωρίζουν, ὅτι θὰ ἠμποροῦν νὰ ἀγορεύουν ἕνα τέταρτο; Νομίζω λοιπόν, ὅτι ὁ περιορισμὸς τοῦ τετάρτου δὲν θὰ ὠφελήσῃ, δὲν θὰ προαγάγῃ τὸ ἔργον τοῦ Κοινοβουλίου. Δι’ αὐτὸ νομίζω, διὰ τοὺς εἰσηγητὰς νὰ ὁρισθῇ —ὡς συγκατάβασις— ἡ ὥρα καὶ εἰς πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν ἡ ἡμίσεια ὥρα, διότι ἐντὸς ἡμισείας ὥρας ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς τὰς γνώμας του. Εἰς τὸ σημεῖον λοιπὸν αὐτό, τοῦ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου εἶμαι ἀντίθετος καὶ προτείνω νὰ καθιερώσωμε τὴν ὥραν καὶ τὸ ἡμίωρον, ἐκτὸς ἐὰν ἔχῃ ἐξαντληθῆ προφανῶς τὸ θέμα καὶ ἡ συζήτησις πλέον γίνεται μόνον διὰ λόγους κωλυσιεργίας καὶ ἀντιδράσεως, ὁπότε ὑπάρχει τὸ δικαίωμα περιορισμοῦ κατὰ τὸν παλαιὸν Κανονισμόν. Ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος ἡ πλειοψηφία θὰ κάμῃ χρῆσιν, διὰ νὰ μὴ καταδυναστεύεται ἀπὸ τὴν μειοψηφίαν. Ἐὰν συνηθίσωμε νὰ ἐργαζώμεθα ἐπὶ μακρὰς ὥρας εἰς τὸ Κοινοβούλιον, θὰ ἔχωμε χρόνον νὰ εἴπωμε τὰς γνώμας μας. Ὀρθὴ εἶναι ἡ τροποποίησις ἡ εἰσαγομένη, ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς τηρήσεως τῶν πρακτικῶν. Ἡ τήρησις τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Διότι τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, τὰ δημοσιευόμενα εἰς τὴν Ἐφημερίδα Συζητήσεως, ὠφελοῦν τὸν ἱστορικόν, ὁ ὁποῖος θὰ μελετήσῃ τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, ὠφελοῦν τὰ Δικαστήρια διὰ νὰ ἀνεύρουν καὶ νὰ νομολογήσουν ἐπὶ τῶν ἐννοιῶν τῶν διαφόρων νόμων ποὺ ψηφίζονται καὶ ὠφελοῦν καὶ τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι θὰ μελετοῦν τὰς προηγουμένας ἀγορεύσεις των, διὰ νὰ τηροῦν ἐπὶ τῶν θεμάτων μίαν συνέχειαν καὶ συνέπειαν. Δὲν ὠφελεῖ ὅμως ὁ τρόπος συντάξεως σήμερον τῶν πρακτικῶν, τοῦ Δελτίου Τύπου, οὔτε τὴν Κοινὴν γνώμην, οὔτε τοὺς βουλευτάς, διότι τὸ Δελτίον Τύπου κυρίως καταλαμβάνεται ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν Ἀρχηγῶν, αἱ δὲ γνῶμαι τῶν βουλευτῶν παραλείπονται. Ἀλλὰ παρ’ ὅλην τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν καταβάλλουν οἱ συντάκται τοῦ Δελτίου Τύπου, δὲν ἠμποροῦν, ἀδυνατοῦν νὰ συλλάβουν πολλάκις τὸ νόημα τῶν ἀγορεύσεων τῶν κ.κ. βουλευτῶν καὶ παρουσιάζονται παραποιημέναι αἱ σκέψεις των, εἰς σημεῖον μάλιστα, ὥστε ἐκεῖνος ποὺ τὰ ἀναγινώσκει νὰ νομίζῃ, ὅτι εἴμεθα παράλογοι. Δὲν φταῖνε οἱ ταχυγράφοι, ἀλλὰ ὁ τρόπος τῆς ἐργασίας καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ταχείας ἐμφανίσεως τοῦ Δελτίου Τύπου. Νομίζω, ὅτι ἡ εἰσαγομένη διάταξις περὶ τοῦ τρόπου συντάξεως τοῦ Δελτίου Τύπου πάλιν θὰ βαρύνεται ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν καὶ πάλιν θὰ ἀδικῆται τὸ σύνολον τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἠμποροῦν νὰ ἐμφανίσουν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τὰς σκέψεις των, αἱ ὁποῖαι χρήσιμον εἶναι νὰ δίδωνται εἰς τὸ Πανελλήνιον, πρὸς διαμόρφωσιν τῆς κοινῆς γνώμης. Ἡ διάταξις, ἡ ὁποία εἰσάγεται, νομίζω, ὅτι δὲν λύει τὸ θέμα. Δι’ αὐτό, καὶ νομίζω, ὅτι οἱαδήποτε διάταξις δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα αὐτό, τὸ σοβαρὸν καὶ τὸ δύσκολον. Δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ ἀπασχοληθῇ καὶ νὰ ἀναζητήσῃ μέθοδον, πῶς εἶναι δυνατὸν ταχέως, ἐντὸς τῆς ἑσπέρας, ἕνα Δελτίον Τύπου, τὸ ὁποῖον, ἐν περιλήψει, ἔστω, ἀλλὰ μὲ περιλήψεις, μεστὰς τῶν οἱωνδήποτε ἐννοιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν, νὰ δίδωνται εἰς τὸν Τύπον, ὥστε νὰ ἠμπορῇ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ παιδαγωγῆται, ἐὰν ἐπιτρέπεται ἡ ἔκφρασις καὶ νὰ διαφωτίζεται ἐκ τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς. Αὐτὰς τὰς γενικὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς. Καὶ καταλήγων, θὰ ψηφίσω, βέβαια, τὸν Κανονισμόν, ὅπως τὸν προτείνετε καὶ ὅπως θὰ τὸν διαμορφώσῃ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἐπαναλάβω εἶναι, ὅτι οἱονδήποτε Κανονισμὸν καὶ ἐὰν ψηφίσωμεν, τὸ ἔργον μας καὶ ἡ ἀπόδοσίς μας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν θὰ βελτιωθοῦν, ἐὰν δὲν ἀλλάξωμεν νοοτροπίαν, ἐὰν δὲν συνηθίσωμεν νὰ ἐργαζώμεθα, ὅπως εἰς τὸ παρελθόν, πολλὰς ὥρας καὶ πολλὰς νύκτας, διὰ τὴν καλυτέραν ἀπόδοσίν μας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐὰν διατηρήσωμεν τὴν ἰδίαν νοοτροπίαν, τὴν ὁποίαν εἴχαμεν μέχρι τώρα καὶ τὴν ὁποίαν παρουσιάζομεν κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια, οἱονδήποτε Κανονισμὸν καὶ ἐὰν ψηφίσωμεν, οὐδὲν ὠφέλιμον ἔργον θὰ ἀποδώσωμεν.

§36Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεστήριξεν, μετὰ σθένους, ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὁ περιορισμὸς τοῦ 15λέπτου, εἶναι περιορισμὸς εἰς τὸ ἔργον τοῦ βουλευτοῦ. Ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀντιγράψῃ τὸ ἄρθρον 19, ὁπότε, ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, περιορίζεται ὁ λόγος εἰς τὰ 15 λεπτά. Πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι ἐφαρμόζοντες τὸν Κανονισμόν, οἱ ἐπιμελέστεροι τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνεγράφοντο πρῶτοι, κατελάμβανον τὸ βῆμα ἀγορεύοντες καὶ μίαν καὶ δύο ὥρας. Ἐγὼ δὲ τοὐλάχιστον, ἐπειδὴ δὲν ἤξερα τὴν διαδικασίαν, καταντοῦσα νὰ ὁμιλῶ τέταρτον. Συνεπῶς, δὲν εἶναι καινοτομία, οὔτε ἐπιβάλλει περιορισμὸν τὸ ἄρθρον 19.

§37Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ τέταρτον ἐφαρμόζεται κατὰ τὸν ἰσχύοντα Κανονισμόν, κατ’ ἐξαίρεσιν. Ὁ νέος Κανονισμὸς τὸ εἰσάγει κατὰ κανόνα. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ διαφωνία μας.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠ. Τσιριμῶκος, ἔχει τὸν λόγον.

§39Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως εἶναι δύσκολον ν’ ἀντιληφθῇ κανεὶς ποία ἀρχὴ ὑπάρχει εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἴσως, ἡ ἀρχὴ νὰ εἶναι ἡ εὔρυθμος λειτουργία τοῦ Κοινοβουλίου, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀτερμόνων συζητήσεων. Ἄλλο θέμα ἀρχῆς δὲν βλέπω. Ὁ κ. Ζορμπᾶς, εὗρε τὴν εὐκαιρίαν νὰ θίξῃ ἕνα βαρύτατον θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ τὸν Κανονισμόν, κατὰ πόσον τὸ ἔργον τοῦ βουλευτοῦ εἶναι νὰ νομοθετῇ ἢ νὰ ἀνεβοκατεβαίνῃ τὰς κλίμακας τῶν Ὑπουργείων. Θεωρῶ, ὅτι εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, ὅτι τὸ ἔργον τοῦ βουλευτοῦ εἶναι αὐτό. Ἀλλά, τὸ ἄλλο δὲν διορθώνεται, παρ’ ὅταν διορθωθῇ ὁλόκληρος ὁ Κρατικὸς μηχανισμός, ὥστε πράγματι οἱ βουλευταὶ νὰ ἔχουν ὀλιγωτέραν ἀνάγκην νὰ ἐπισκέπτωνται τὰ Ὑπουργεῖα. Πάντως, νομίζω, ὅτι καθ’ ἑαυτὸν ὁ περιορισμὸς τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων θὰ βοηθήσῃ σιγὰ–σιγὰ εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ εἴδους τῶν ἀγορεύσεων. Ὑποθέτω, ὅτι ὅλοι ἀντιλαμβανόμεθα, ὅτι ὁ Κανονισμός μας καὶ τὸ στὺλ τῶν συζητήσεων, ἔχουν ἀκόμα τὴν σφραγῖδα τοῦ περασμένου αἰῶνος, βοηθούσης, μάλιστα καὶ τῆς καθαρευούσης, ἡ ὁποία καὶ ἐπιτρέπει τὴν ἐπανάληψιν τῶν αὐτῶν πραγμάτων, διὰ διαφόρων λέξεων καὶ φράσεων. Αἱ ἀγορεύσεις, θεωρεῖ, κανείς, ὅτι εἶναι κάπως ὑποχρεωτικὸν νὰ εἶναι μακραὶ καὶ ὀλίγον δυσνόητοι. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ περιορισμὸς τοῦ χρόνου θὰ ἀναγκάσῃ τοὺς βουλευτὰς νὰ ἑτοιμάζουν τὶ τὸ οὐσιαστικὸν ἔχουν νὰ εἴπουν καὶ νὰ τὸ λέγουν καὶ μόλις τὸ εἴπουν νὰ κάθωνται κάτω καὶ νὰ μὴ ἐμμένουν εἰς τὸ νὰ ὁμιλοῦν, μὴ ἔχοντες πλέον ἀντικείμενον συζητήσεων. Βέβαια, μέχρις ὅτου φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, θὰ ὑπάρξουν μερικαὶ δυσκολίαι. Διότι ἡ συνήθεια ὑπάρχει. Νομίζω, ὅτι θὰ βοηθήσῃ, ἴσως, τὸ στάδιον αὐτὸ ὁ περιορισμὸς εἰς τὸ ἡμίωρον, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ζορμπᾶς καὶ ὄχι εἰς τὸ τέταρτον. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Δημιουργεῖται μία τεραστία δυσαναλογία δυνατότητος μεταξὺ Ὑπουργῶν καὶ Ἀρχηγῶν Κομμάτων, καὶ τῶν ὑπολοίπων βουλευτῶν. Βεβαίως, κατ’ ἀρχήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῇ κανεὶς νὰ θέσῃ διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ περιορίζῃ αὐτὰς τὰς ἀγορεύσεις. Θὰ ἐξέφραζον μίαν εὐχήν. Νὰ μὴ θεσπίσωμεν διάταξιν περιορίζουσαν τὸν χρόνον ἀγορεύσεως τῶν Ὑπουργῶν καὶ Ἀρχηγῶν Κομμάτων. Ἀλλὰ νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των, ὅσοι εἶναι, ὑπῆρξαν, ἢ πρόκειται νὰ εἶναι Ὑπουργοί, ἢ Ἀρχηγοὶ Κομμάτων, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ θεσπισθῇ καὶ τοιαύτη διάταξις, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ σεβασμὸς τοῦ χρόνου τῆς Βουλῆς καὶ ἐκ μέρους τῶν ἀξιωματούχων αὐτῶν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὅταν λέγωμεν, ὅτι εἰς ἕνα τέταρτον ἠμπορεῖ ἕνας βουλευτὴς νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του, νὰ χρειάζωνται 7 ὧραι διὰ νὰ εἴπῃ ἕνας Ὑπουργὸς τὴν ἰδικήν του. Βεβαίως, ὑπάρχουν περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργός, ἀναλύων ἕνα θέμα νὰ καταλάβῃ τὸ βῆμα, ἐπὶ ἀρκετὸν χρόνον. Ἀλλά, ἐπὶ τέλους, ὅλοι πρέπει νὰ μποῦν εἰς ἕνα ρυθμὸν μεγαλυτέρας ταχύτητος. Κύριε Πρόεδρε, ἐν συνεχείᾳ θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ θέμα τοῦ περιορισμοῦ εἶναι οὐσιῶδες, θὰ πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθοῦν καὶ μερικὰ θέματα, ὅπως π.χ. εἶναι τὸ 8ωρον, τὸ ὁποῖον θεσπίζεται. Αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ περιλαμβάνῃ καὶ τὰς ἀγορεύσεις τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν Ἀρχηγῶν Κομμάτων. Διότι ναὶ μὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ περιορίζεται ὁ χρόνος, ἀλλὰ ὁ χρόνος νὰ μὴ καταλαμβάνεται ἀπολύτως ἀπὸ τοὺς ἔχοντας προνόμια ὁμιλίας. Καὶ διὰ νὰ τελειώσω μὲ τὰ προνόμια. Ἤλπιζον, ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν ὁ Κανονισμὸς θὰ ἀπηλλάσετο ἑνὸς φεουδαρχικοῦ ὑπολοίπου. Τὰ Κόμματα, τὸν καιρὸν ποὺ ἔγινεν ὁ Κανονισμὸς ποὺ ἰσχύει ἀκόμα, ἦσαν φεουδαρχικοῦ τύπου. Δηλαδὴ ὑπῆρχον οἱ Τοπάρχαι καὶ εἰσερχόμενοι εἰς τὴν Βουλὴν ἐξέλεγον ἕνα Ἀρχηγόν. Καὶ ἔτσι ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν ἀνεγνωρίζετο ὁ Ἀρχηγὸς καὶ ὄχι τὸ Κόμμα. Ἀρχηγὸς ἀναγνωρίζεται, ὅστις ἀκολουθεῖται ἀπὸ 10 βουλευτὰς κλπ. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἐπαθαίναμεν τίποτα, ἐὰν ἐλέγαμεν, ὅπως λέγουν ὅλοι οἱ Κανονισμοὶ ὅλων τῶν χωρῶν. «Κόμματα» ἀναγνωρίζονται τὰ ἀπαρτιζόμενα ἀπὸ τόσον ἀριθμὸν βουλευτῶν, ὁπότε ὁ Ἀρχηγὸς ἢ Πρόεδρος ἢ Κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος ἔχει τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι προσωπικά, ἀλλὰ δίδονται εἰς τὸν ἐκφράζοντα τὸ σύνολον τοῦ Κόμματος. Εἰς τὸν Κανονισμὸν τὸν ἰδικόν μας γίνονται προσωπικὰ καὶ μένουν ὡς κληρονομικὴ ἀσθένεια. Ἀναγνωρίζεται καὶ ὡς Ἀρχηγὸς καὶ ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει κανένα κόμμα, μόνον διότι ὑπῆρξε τοιοῦτος εἰς προηγουμένην Βουλήν, μὴ ἐκφράζων πλέον παρὰ τὸν ἑαυτόν του. Σύμφωνος εἶμαι διὰ τοὺς πρώην Πρωθυπουργοὺς νὰ ἀναγνωρίζωνται αὐτὰ τὰ δικαιώματα, διότι, ὅταν κἄποιος ἔγινε Πρωθυπουργός, εἶναι φυσικόν, ὅτι καὶ ἡ γνώμη του καὶ ἡ θέσις του μέσα εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι ἐξαιρετική. Ἀλλὰ τὸ ὅτι ὑπῆρξεν Ἀρχηγὸς Κόμματος εἷς βουλευτὴς εἰς προηγουμένην περίοδον καὶ ἔρχεται εἰς δευτέραν περίοδον χωρὶς οὐδένα ὀπαδὸν νὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἔχῃ τὰ προνόμια, ὡς ἐὰν ἡ ἰδιότης τοῦ Ἀρχηγοῦ εἶναι ἀσθένεια ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ἀπαλλαγῇ, νομίζω, ὅτι εἶναι περιττόν. Δι’ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἀναγνωρίζεται τὸ Κόμμα καὶ τὰ προνόμια νὰ δίδωνται εἰς τὸν Ἀρχηγὸν καὶ ἐκπρόσωπον, ὅπως ὁρίζεται εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν τελευταίαν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν εἶχα νὰ κάμω, τὴν μόνην ποὺ ἀξίζει νὰ συζητηθῇ εἰς τὰ θέματα ἀρχῆς. Εἶναι τὸ περίφημον θέμα τῶν συζητήσεων πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Εἴπομεν ὅτι εἶναι ἔθιμον, λέγω εἶναι κακὸν ἔθιμον. Βεβαίως τὸ νὰ γίνεται συζήτησις πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐπὶ ἑνὸς σοβαροῦ θέματος ἐμφανιζομένου αἰφνιδίως εἶναι ὀρθόν. Τὸ νὰ περιορίζεται δὲ ἡ συζήτησις ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος Ἐθνικοῦ, ἐνδεχομένως, μεταξὺ τῶν ἀρχηγῶν κομμάτων εἶναι ἴσως καὶ σοφόν. Διότι ἡ ἀπεραντολογία δὲν ὠφελεῖ θέματα, τὰ ὁποῖα πρέπει μὲ κἄποιαν διάκρισιν νὰ συζητοῦνται. Ἀλλὰ τὸ νὰ γίνεται αὐτὸ συνήθεια μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ἡ περίφημος ὑπόθεσις ΕΣΣΟ–ΠΑΠΠΑΣ νὰ συζητῆται πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, νὰ ἔχῃ δὲ ἐξαγγελθῆ 5 ἡμέρας πρὶν ὅτι θὰ συζητηθῇ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, οἱ δὲ βουλευταὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ λάβουν τὸν λόγον, διότι, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἐπίσης κατ’ ἐθιμικὸν δίκαιον, δὲν δύνανται νὰ ἀνοίξουν τὸ στόμα τους οἱ βουλευταὶ διὰ νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ μιᾶς συμβάσεως τῆς ὁποίας ἡ μεταβολὴ δὲν πρόκειται κἂν νὰ ἔλθῃ πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ κατάχρησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς συζητήσεως πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Δὲν δύναμαι νὰ προτείνω δι’ ἄρθρου τοῦ Κανονισμοῦ νὰ καταργηθῇ ἡ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις ἡ ὁποία καὶ δὲν προβλέπεται ἀπὸ τὸν Κανονισμόν, ἀλλὰ προτείνω νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἐπιτάχυνσις τῆς συζητήσεως ὡρισμένων θεμάτων, δι’ ἀναγραφῆς εἰδικῆς διατάξεως, ἡ ὁποία θὰ κάμῃ, ὥστε ἡ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις νὰ εἶναι περιττή, ἢ τοὐλάχιστον ἡ χρησιμότης της νὰ εἶναι σπανία. Πράγματι, εἰς τὸ ἄρθρον 48 τοῦ Κανονισμοῦ προβλέπεται ὅτι ἂν μία ἐρώτησις, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἐπείγουσα, τότε δύναται νὰ προτιμηθῇ πάσης ἄλλης. Νομίζω, ὅτι δύναται νὰ τεθῇ θετικὴ διάταξις, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις θὰ δύναται νὰ προκαλέσῃ ἐπειγόντως τὴν ἐγγραφὴν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν κρίσιν της εἶναι ἐπεῖγον. Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν θὰ τὴν ὑποβάλω μὲ τὴν πρόθεσιν ὄχι νὰ καταργηθῇ ἐντελῶς ἡ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις, ἀλλὰ μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ διευκολυνθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἔργον της, νὰ διευκολυνθῇ καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις ζητοῦσα τὴν ἐπείγουσαν συζήτησιν μιᾶς ἐρωτήσεως ἐνδεχομένως καὶ νὰ καταστῇ ἢ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις περιττή.

§40Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ δύνανται νὰ προτείνουν τὴν συζήτησιν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συγκατατιθεμένης τῆς Κυβερνήσεως.

§41Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Βεβαίως, πιστεύω ὅτι πρέπει νὰ διαμορφωθῇ πάντως τὸ ἄρθρον κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε νὰ δύναται ἐγκαίρως νὰ ἀναγράφεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἕνα θέμα, διὰ νὰ δύνανται καὶ οἱ βουλευταὶ νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ ζητημάτων τὰ ὁποῖα εἶναι ζέοντα καὶ ἐπείγοντα καὶ σοβαρὰ καὶ ὄχι νὰ ἀναμένουν νὰ ἔχουν «ξεθυμάνει» τὰ θέματα διὰ νὰ εἴπουν τὴν γνώμην των. Μέχρι τῆς στιγμῆς ἠγωνιζόμεθα ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ νὰ φέρωμεν οἱονδήποτε θέμα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ κατεφεύγομεν κἄποτε εἰς τὴν περίφημον διάταξιν τὴν ὁποίαν βλέπω ἐπαναλαμβανομένην: «Πᾶσα ἄλλη πρότασις δύναται νὰ εἰσαχθῇ κλπ.». Βλέπω, ὅτι διατηρεῖται. Δὲν γνωρίζω ἂν κατώρθωσαν ἐκεῖνοι ποὺ τὴν ἄφησαν νὰ κατανοήσουν τὸ νόημα τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἐγὼ δὲν τὴν ἔχω κατανοήσει, διότι ἂν μία πρότασις δὲν ἀφορᾷ εἰς τὸν ἔλεγχον καὶ δὲν εἶναι νομοθετική, φοβοῦμαι ὅτι δὲν εἶναι τίποτε ἀπολύτως. Πάντως ἂς διευκρινισθῇ τέλος πάντων τὶ ἐννοοῦμεν μὲ αὐτὴν τὴν διάταξιν. Κατεφεύγομεν, ὡς εἶπον, ἄλλοτε, ἐκεῖ διὰ νὰ φέρωμεν ἕνα θέμα ἐπειγόντως πρὸς συζήτησιν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις —εἶναι πρὸς τιμήν της— δὲν ἀποφεύγει τὴν συζήτησιν ἐπὶ ἐπειγόντων ζητημάτων. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ μὴ ἀποφεύγῃ μὲν τὴν συζήτησιν, νὰ τὴν περιορίζῃ δέ. Διὰ τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω, νομίζω ὅτι καὶ τὰ ἐπείγοντα θέματα θὰ ἔρχωνται πρὸς συζήτησιν καὶ οἱ βουλευταὶ θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράζουν τὴν γνώμην των ἐπὶ φλεγόντων ζητημάτων.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Κουτσοχέρας, ἔχει τὸν λόγον.

§43Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ κοινοβουλευτική μου θητεία εἶναι βέβαια μικρά. Καὶ γι’ αὐτὸ τὸν λόγο δὲν θὰ ὁμιλήσω ὡς κοινοβουλευτικὸς δικονομολόγος. Γι’ αὐτὸ καὶ θὰ περιορισθῶ εἰς μίαν παρατήρησιν, ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὸν τρόπον διεξαγωγῆς τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὰ σχέδια νόμων συζητοῦνται εἰς πολυώρους συνεδριάσεις καὶ παίρνουν τὴν σφραγίδα τοῦ νόμου κατὰ τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας. Καὶ πολλὰ νομοθετήματα συζητοῦνται ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων καὶ πρὸ συναδέλφων κουρασμένων. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι τὸ προσφάτως ψηφισθὲν σχέδιον νόμου «περὶ ἐκλογῆς δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχόντων» εἶδε τὸ φῶς τῆς ἡμέρας ὡς νομοθέτημα περὶ τὴν 4.30′ πρωϊνήν. Αὐτῆς τῆς καταστάσεως ὑπῆρξε θῦμα μία τροπολογία μου, τὴν ὁποίαν ἐκλήθην νὰ ὑποστηρίξω εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔπλεξε βέβαια, ἐγκώμιον γιὰ τὴν τροπολογία μου καὶ τὴν ἐχαρακτήρισεν ἄκρως σοβαράν. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τὴν ἀπεδέχθη διότι, ὡς ἐτόνισε, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος καὶ φυσικὰ καὶ τῆς προχωρημένης ὥρας καὶ τοῦ καμάτου καὶ τοῦ μικροῦ ἀριθμοῦ τῶν συναδέλφων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἀποδεχθῇ καὶ θὰ τὴν παρέπεμπε πρὸς περαιτέρω μελέτην. Ἡ τροπολογία μου ἀπέβλεπεν εἰς τὴν διάρθρωσιν τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς τῶν Ἀθηνῶν καὶ εἰς τὴν ἱεράρχησιν τοῦ ἔργου αὐτῆς. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰ χρόνια τῶν Γαλλικῶν «ΟΡΝΤΟ-ΝΑΣ» ἀπηγορεύοντο αἱ ἀπογευματιναὶ συνεδριάσεις. Καὶ τυχὸν καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις εἰς θάνατον κατὰ τὰς ἀπογευματινὰς ὥρας, ἐθεωροῦντο ὡς ἐξ ὑπαρχῆς ἄκυροι. Εἰς τὴν Βουλὴν ποὺ συζητοῦμεν σοβαρὰ θέματα, νομίζω, ὅτι ἡ σοβαρότης τῶν θεμάτων αὐτῶν δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐπεξεργασίαν των, ὅταν ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται εἰς κάματον. Νομίζω, ὅτι αἱ συνεδριάσεις ἐπὶ τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς δὲν πρέπει νὰ παρατείνωνται εἰς πολυώρους συνεδριάσεις. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ ἄρθρον 15 τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 6, ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὴν πρώτην τακτικὴν συνεδρίασιν ἑκάστης Συνόδου. Τότε, ὅπως λέγει, ἡ Βουλὴ συνέρχεται, ὡς εἶναι γνωστόν, τὴν 11ην πρωϊνήν. Καὶ τοῦτο, διότι φαίνεται, ὅτι ἀποδίδεται ἰδιαιτέρα σημασία εἰς τὴν σοβαρότητα αὐτῆς τῆς ἡμέρας. Ἰδιαιτέρας καὶ πολὺ μείζονος σημασίας εἶναι αἱ ἡμέραι ποὺ διεξάγεται τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς. Βέβαια, δὲν φθάνω εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καλὸν θὰ εἶναι ὅλαι αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου, νὰ γίνωνται τὸ πρωῒ καὶ μόνον, ὁπότε ὑπάρχει καὶ διαύγεια πνεύματος καὶ ὁ κάματος εἶναι ὁ φυσικός, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, τοὐλάχιστον, ὁσάκις πρόκειται περὶ συνεδριάσεων ἀφορωσῶν εἰς τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς, νὰ περιορίζωνται αἱ ὧραι καὶ νὰ τελειώνωμεν εἰς τὰς 10 μ.μ. Νὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 6 τὸ ἀπόγευμα καὶ νὰ τελειώνωμεν εἰς τὰς 10 τὸ βράδυ. Καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, οὐδέποτε νὰ παρατείνωνται αἱ συνεδριάσεις αὐταὶ μετὰ τὸ μεσονύκτιον. Αὐτὰ εἶχον νὰ προτείνω, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχουν καὶ αἱ ἀτέλειαι εἰς τὰ νομοθετήματά μας, αἱ ὁποῖαι δίδουν ἀφορμὴν εἰς ἀτελειώτους ἑρμηνείας καὶ παρερμηνείας τῶν ἑκάστοτε νόμων.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§45Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πολὺς ἔγινε λόγος περὶ «πολυλογίας». Ὑπῆρξαν ἀκόμη καὶ χαρακτηρισμοὶ περὶ «φλυαρίας», «κωλυσιεργίας», «ἀσκόπων συστάσεων», ἔργων, δηλαδή, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπιδίδονται καὶ θὰ ἐπιδίδωνται οἱ βουλευταί, ἐὰν δὲν συνεζητοῦντο οἱ σωτήριες διὰ τὸν κοινοβουλευτισμόν, τροποποιήσεις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἢ πρόκειται περὶ προχειρολογίας ἢ πρόκειται περὶ μιᾶς ἀνιάτου καταστάσεως, τὴν ὁποίαν θὰ χαρακτηρίσω ὡς πολιτικόν, ὡς κοινοβουλευτικὸν μαζοχισμόν, διότι ὅταν συζητῇ ἡ Βουλὴ περὶ Κανονισμοῦ καὶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ χαρακτηρισμοὶ γίνονται διὰ τὰ ἔργα τῶν βουλευτῶν, νομίζω, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν τὸ θέλουν, ὅσοι μεταχειρίζονται τοὺς χαρακτηρισμοὺς αὐτούς, προσφέρουν ὅπλα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸ ἀμέσως πρόσφατον παρελθόν, ἀπεδείχθη, ὅτι εἶχον κατεργασθῆ, εἶχον σφυριλατήσει ὄργανα, μηχανισμούς, ἐπιτροπὰς μελετῶν διὰ νὰ καταλύσουν τὸν κοινοβουλευτισμόν. Καὶ λέγω, ὅτι ἀποτελεῖ προσφορὰν πρὸς τὰς δυνάμεις αὐτάς, διότι ἡ ἰδική μας παράταξις, πιστεύει, ὅτι παρὰ τὴν ἐπελθοῦσαν μεταβολὴν μὲ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, ἐξακολουθοῦν αἱ δυνάμεις αὐταὶ νὰ ἐμφωλεύουν μέσα εἰς τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ παίζουν τὸν φθοροποιὸν ρόλον των εἰς τὸν ἐν γένει δημόσιον βίον. Ἐπομένως, θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς νὰ εἶναι οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ὁμιλοῦντες ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐξαιρετικὰ προσεκτικοί. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποκλεισθοῦν αὐτοῦ τοῦ εἴδους οἱ χαρακτηρισμοί, διὰ λόγους ἀρνητικῆς ὑπερασπίσεως τοῦ θεσμοῦ. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ ἄλλη πλευρὰ τοῦ ζητήματος. Νὰ ἐρευνηθῇ ἐὰν θέλωμεν νὰ θεραπεύσωμεν ὅ,τι ἀνώφελον, ὅ,τι ἀπαράδεκτον ὑπάρχει εἰς τὸν τρόπον τῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς. Νὰ θελήσωμεν νὰ ἐμβαθύνωμεν, νὰ ἐρευνήσωμεν ποῖαι εἶναι αἱ πραγματικαὶ αἰτίαι, διότι ἐδῶ γίνεται μία προσπάθεια νὰ φορτωθοῦν ὅλα εἰς τὰς μακρὰς ἀγορεύσεις τῶν βουλευτῶν. Θέλομεν, δηλαδή, προκειμένου νὰ θεραπεύσωμεν τὴν νόσον νὰ μὴ ἀναζητήσωμεν τὰ αἴτια, ἀλλὰ νὰ κτυπήσωμεν μόνον τὸ σύμπτωμα. Καὶ θέλω νὰ ἐρωτήσω: Προέχει, κ. Πρόεδρε, τὸ σύντομον τῆς διαδικασίας, προέχει —θὰ τὸ εἴπω μὲ τὴν λαϊκὴν ἔκφρασιν— νὰ ξεφουρνίζῃ ἡ Βουλὴ πολλὰ νομοσχέδια; Ἢ πέραν αὐτοῦ ἢ ἔστω μετ’ αὐτὸ προέχει νὰ ψηφίζῃ ἄρτια νομοσχέδια, νομοσχέδια ποὺ θὰ ἐξυπηρετοῦν τὰς πραγματικὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ, τοῦ ἔθνους μας; Δὲν ἔχει ἐρευνηθῆ μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς τοὐλάχιστον, κατὰ τὴν συζήτησιν ἡ πλευρὰ αὐτὴ τοῦ θέματος. Θὰ εἶχε προσφέρει πολλὰ ἡ Βουλή, ἐὰν εἰς τὸ δίμηνον αὐτὸ ἐψήφιζεν 50 νομοθετήματα στὸ γόνατο, διότι θὰ εἴχομεν τροποποιήσει τὸν Κανονισμὸν καὶ θὰ ὡμίλουν οἱ συνάδελφοι μόνον ἐπὶ 10 λεπτὰ ἢ ἕνα τέταρτον, ἢ θὰ εἴχομεν ἀληθῆ ἐξυπηρέτησιν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε φέρει νομοσχέδια πολὺ ὀλιγώτερα εἰς ἀριθμόν, ἀλλὰ πολὺ μελετημένα καὶ πολὺ μελετημένα σημαίνει, πηγάζοντα ἀπὸ τὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ, ἀπὸ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου καὶ προτιθέμενα νὰ θεραπεύσουν τὰς ἀνάγκας αὐτάς; Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι μὲ 5 ἢ 10 νομοθετήματα ἦτο δυνατὸν ἡ Βουλὴ καὶ ἀνέτως νὰ συζητήσῃ καὶ ἄρτια νομοσχέδια νὰ προσφέρῃ καὶ ἀνταποκρινόμενα εἰς τὸν προορισμόν των. Ποία εἶναι, κ. συνάδελφοι, ἡ βασικὴ αἰτία τῆς ἀργοπορίας τῶν συζητήσεων καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ τῶν μακρῶν, κ. Πρόεδρε, ἀγορεύσεων; Εἶναι μᾶλλον ἡ διάθεσις, ὅπως λέγεται, τῶν βουλευτῶν νὰ λέγουν πολλὰ διὰ νὰ ἀναγράφωνται εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ νὰ γίνεται, ἐν συνεχείᾳ, ἡ διανομή των εἰς τὰ χωρία ἢ τοὺς ἐνδιαφερομένους. Δὲν ὁμιλῶ περὶ Τύπου, διότι εἶναι ἄλλη πληγὴ αὐτή. Διότι ὁ Τύπος ὅπως τὸν μεταχειρίζονται αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, ὅπως ἔχει καταντήσει δὲν δίδει τὴν ἀπαιτουμένην δημοσιότητα καὶ εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Εἶναι λοιπὸν ἡ διάθεσις αὐτὴ τῶν βουλευτῶν διὰ τῶν μακρῶν ἀγορεύσεων ἢ μήπως ὑπάρχει ἄλλη οὐσιαστικωτέρα αἰτία; Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν κατ’ ἐπανάληψιν εἶχεν ἀποκαλυφθῆ καὶ μνημονευθῆ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ὅτι τὰ νομοθετήματα ἦσαν πρόχειρα, ἦσαν ἀμελέτητα καὶ εἶχον βασικὰς παραλείψεις, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ συζήτησις νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ τὸ ἡμίωρον ποὺ εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος. Ὅταν ἕνας βουλευτὴς καθήσῃ νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα ἠμπορεῖ εἰς τὸ ¼ ἠμπορεῖ εἰς τὸ ἡμίωρον νὰ εἴπῃ τὰς ἀπόψεις του. Αὐτὸ προϋποθέτει ὅμως ὅτι ἔχομεν νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ ἑνὸς νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἔχει συνταχθῆ κατόπιν μελέτης εἶναι ἄρτιον καὶ ἐποικοδομητικῶς ἀντιμετωπίζει τὰ θέματα. Ὅταν ὅμως ἔχωμεν πρόχειρα κατασκευάσματα, ὅταν κ. Πρόεδρε, εἰς τὰς συζητήσεις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ εἰς τὰς συζητήσεις ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἐξακολουθεῖ ἀγωνιωδῶς ὁ βουλευτὴς ν’ ἀγορεύῃ διὰ νὰ ζητῇ στοιχεῖα ποὺ νὰ διαφωτίζουν τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον καὶ ὅταν ἀρνῆται πολλὲς φορὲς ὁ εἰσάγων τὸ νομοθέτημα Ὑπουργὸς νὰ παράσχῃ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, πῶς θέλετε νὰ εἶναι σύντομοι αἱ ἀγορεύσεις; Καὶ πῶς θέλετε νὰ θεραπεύσετε αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν ἡ ὁποία ὑφίσταται ἐξ ἀπόψεως λειτουργίας τῆς Βουλῆς καὶ ἀποδόσεως εἰς τὸ νομοθετικόν της ἔργον, ὅταν δὲν ἀναζητήσετε καὶ δὲν εὕρετε τὴν οὐσιαστικὴν αἰτίαν; Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἔλεγον, ὅτι καὶ εἰς τὸ ἕτερον σκέλος τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, τὸν ἔλεγχον, ἤδη ἔχουν συσσωρευθῆ ἑκατοντάδες ἐρωτήσεων καὶ ἀρκεταὶ δεκάδες ἐπερωτήσεων καὶ ὅπως προχωροῦμεν θὰ φθάσωμεν εἰς χιλιάδας. Διὰ ν’ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα ἡ τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ λέγει μία συνεδρίασις, μία ἐπερώτησις καὶ ἔτσι θὰ λυθῇ τὸ θέμα. Δὲν θὰ λυθῇ, διότι ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχωμεν ἑκατοντάδας ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἔχωμεν τόσας συνεδριάσεις Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, πάλιν ὁ ἔλεγχος δὲν θ’ ἀντιμετωπισθῇ. Ὑπάρχει ἄλλη οὐσιαστικὴ αἰτία καὶ ἡ οὐσιαστικὴ αἰτία εἶναι ὅτι ὑπάρχει, δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον βαθμὸν θὰ συνεχισθῇ, αὐτὸ τὸ ἀποκρυφικὸν σύστημα σχετικῶς μὲ τὰ συντελούμενα εἰς τὸν δημόσιον βίον. Αὐτὸ ὑποχρεώνει τὸν βουλευτήν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐνημεροῦται, ἐφ’ ὅσον τὰ πάντα γίνωνται ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ἐρήμην τῆς Βουλῆς, ἐρήμην τῆς κοινῆς γνώμης, αὐτὸ ὑποχρεώνει τὸν βουλευτήν, ὄχι ἐπὶ ἑνός, δύο, ἢ πέντε, ἢ περιορισμένου ἀριθμοῦ θεμάτων, ἀλλὰ ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων νὰ αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην νὰ ἐρωτήσῃ καὶ νὰ ἐπερωτήσῃ διὰ νὰ μάθῃ, διὰ νὰ κοινοποιήσῃ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τὰ τεκταινόμενα καὶ ὄχι ἁπλῶς τὰ συντελούμενα. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα πρόσφατον παράδειγμα: Ἔχομεν τὴν σύμβασιν τοῦ Τὸμ Πάππας. Ἐγένοντο διαπραγματεύσεις μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀναδόχου. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ὅτι μᾶλλον αἱ τροποποιήσεις τῆς συμβάσεως δὲν πρόκειται νὰ ἔλθουν πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐρήμην τῆς Βουλῆς θὰ γίνουν ὅλα αὐτά. Ἑπομένως πῶς θέλετε τώρα περὶ τὴν σύμβασιν αὐτὴν νὰ μὴ ἀναπηδήσῃ ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς καὶ ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων; Καὶ ἔχει σημασίαν οὐσιαστικῶς τὸ θέμα, διότι εὑρισκόμεθα εἰς μίαν περίοδον ἡ ὁποία δὲν ἔχει τίποτε τὸ ὅμοιον μὲ προγενεστέρας ἐποχὰς κατὰ τὰς ὁποίας αἱ Βουλαὶ ἦσαν πραγματικὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἤσκουν οὐσιαστικὸν ἔργον καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦ ἐλέγχου, ἀλλὰ περισσότερον εἰς τὸ θέμα τὸ νομοθετικόν. Σήμερον ἐφ’ ὅσον τὰ πάντα ρυθμίζονται ἐκτὸς τῶν Βουλῶν, σήμερον ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν καὶ εἰς τὸν τόπον μας πλέον συμφέροντα πελώρια, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν δύναμιν καὶ ἐπηρεάζουν τὴν ζωὴν τοῦ τόπου μας, τὸ μόνον μέσον ἀμύνης καὶ τῆς χώρας καὶ τοῦ λαοῦ καὶ ἂν θέλετε τὸ μόνον μέσον ποὺ θὰ ὑποβοηθοῦσεν τὰς Κυβερνήσεις ν’ ἀντιστοῦν εἰς τὰς πιέσεις τῶν κολοσσιαίων οἰκονομικῶν ὀργανισμῶν εἶναι ὄχι ὁ περιορισμὸς τοῦ ἐλέγχου, ἀλλὰ ἡ ἐνίσχυσις τοῦ ἐλέγχου, διότι μόνον διὰ τῆς δημοσίας συζητήσεως, τῆς ἀνέτου δημοσίας συζητήσεως καὶ τοῦ ἐλέγχου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθοῦν τοὐλάχιστον αἱ ἐπιδράσεις τῶν οἰκονομικῶν ὀργανισμῶν. Ἀντ’ αὐτῶν ὅλοι βλέπομεν ὅτι ὁ Κανονισμὸς ὅπως τροποποιεῖται θέλει καὶ εἰς ὅσα ἀφοροῦν τὸ νομοθετικὸν ἔργον καὶ εἰς ὅσα ἀφοροῦν τὸν ἔλεγχον νὰ θέση περιορισμοὺς ἐν ὀνόματι. Τὴν συντομίαν δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐπιδιώκετε. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιδιώκετε εἶναι νὰ εἶναι ἄρτια τὰ νομοθετήματα καὶ ἄρτιος καὶ ἐπαρκὴς ὁ ἔλεγχος διὰ νὰ προστατεύωνται τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ θέμα τῶν συζητήσεων πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀσχέτως τοῦ ἐθίμου τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε, ἀσχέτως τῶν ἀπόψεων αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἄποψιν πρέπει τὸ ἔθιμον νὰ καθοδηγηθῇ. Τὸ ἔθιμον ἀνέκυψεν ἴσως εἰς ὡρισμένας ἐποχὰς καὶ ἐξειλίχθη ὑπὸ διαφορετικὰς συνθήκας. Σήμερον ὁ ρυθμὸς τῆς ζωῆς εἶναι ταχύτατος. Σήμερον ὁ λαϊκὸς παράγων μὲ ἰδική του πρωτοβουλία δημιουργεῖ θέματα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν δημοσίαν ζωήν. Δὲν πρέπει εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς νὰ ὑπάρχῃ ἡ δυσκαμψία ποὺ ὑπῆρχε μέχρι καὶ τῆς προηγουμένης Βουλῆς, δυσκαμψία, ἡ ὁποία φθάνει τὸ ὅριον τὸ ἀπαγορευτικόν. Ἐνόμισεν ἡ τότε Κυβέρνησις, ὄχι τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἔκυπτε τὴν κεφαλὴν καὶ ὑπήκουε εἰς τὰ παραμικρὰ νεύματα τῆς Κυβερνητικῆς σκοπιμότητος, ἐνόμισεν ὅτι θέματα τὰ ὁποῖα ἐπυρπολοῦσαν τὴν συνείδησιν, τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι δὲν ἐχρειάζετο νὰ ἔλθουν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς καὶ ἀπήντα καὶ εἰρωνικῶς καὶ ἐμπαικτικῶς καὶ ἔλεγεν ὅτι ἐὰν νομίζετε ὅτι τὸ θέμα εἶναι σπουδαῖον καταθέσατε μίαν ἐπερώτησιν νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν. Καὶ αἱ ἐπερωτήσεις αὐταὶ ἔχουν καταχωρηθῆ εἰς τὰ πρακτικά, εὑρίσκονται εἰς τὸ ἀρχεῖον τῆς Βουλῆς καὶ δὲν συνεζητήθησαν ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον 8)ετίαν. Καὶ αὐτὴ ἦτο μία ἀκόμη ἀπὸ τὰς αἰτίας αἱ ὁποῖαι συνετέλουν εἰς τὴν ἐπιμήκυνσιν τῶν ἀγορεύσεων, διότι ἐφ’ ὅσον ὁ βουλευτής, ἢ τὸ οἱονδήποτε Κόμμα δὲν εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ φέρῃ τὸ φλέγον θέμα, εἰς τὴν Βουλήν, ἠναγκάζετο συζητουμένου νομοθετήματος ἐπὶ ἄλλου θέματος νὰ παρεμβάλῃ ἐκεῖ τὸ θέμα τὸ ἐπίκαιρον διὰ τὸ ὁποῖον τοῦ ἐτίθεντο ἀπαγορευτικὰ ὅρια νὰ τὸ ἀγάγῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῶν συζητήσεων πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὡς ἔθιμον εἶναι ἄριστον, πρέπει ὅμως νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰ δεδομένα τῆς σημερινῆς ζωῆς. Πρέπει ἐφ’ ἑξῆς, ὅταν ὁ λαϊκὸς παράγων μὲ ἰδικήν του πρωτοβουλίαν δημιουργῇ θέματα, περὶ αὐτῶν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ συζητῇ ἡ Βουλή. Ἑπομένως κατὰ τὴν διαδικασίαν τῶν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζητήσεων δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς. Θέλετε ἕνα πρόσφατον παράδειγμα; Ὑπῆρξε κ. Πρόεδρε, χθές, δὲν ἐνδιαφέρει ποία εἶναι ἡ ἄποψις ἡ ἰδική μου, ἢ ἡ ἰδική σας περὶ τοῦ γεγονότος, τῆς Κυβερνήσεως ἢ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἢ τῆς συμπολιτευομένης εἰς ὡρισμένα θέματα μὲ τὴν Κυβέρνησιν δεξιᾶς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπῆρξε χθὲς ἕνα γεγονός, τοῦ ὁποίου αἱ διαστάσεις, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε ὄχι, δὲν περιορίζονται εἰς τὰ ὅρια τῆς χώρας μας. Ἔχει γίνει γεγονὸς διεθνές. Ἀσχολεῖται ὁ διεθνὴς Τύπος καὶ ἀσχολοῦνται ὅλα τὰ συστήματα τῶν μεταδόσεων εἰδήσεων κλπ. Ὁμιλῶ περὶ τῆς Μαραθωνείου πορείας διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς εἰρήνης, ἡ ὁποία ἀφεώρα τὴν ὑπόθεσιν τῆς εἰρήνης, τὴν ὑπόθεσιν τῆς αὐτοδιαθέσεως τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ, τὴν ὑπόθεσιν τοῦ νὰ ἀπαγκιστρωθῇ ἡ χώρα μας ἀπὸ πυραυλικὰς βάσεις καὶ ἄλλα καταστροφικὰ φαινόμενα. Λέγω λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ συνεκίνησε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀπετέλεσε ἕνα γεγονὸς σπουδαῖον, συνεκίνησε ἀκόμη καὶ τὸν κ. Λύχνον, λέγω λοιπόν, ὅτι, ἦτο δυνατὸν αὐτὸ τὸ θέμα νὰ τύχῃ τῆς μεταχειρίσεως τὴν ὁποίαν ἐπεφύλλαξε δι’ ἀνάλογον θέμα ἡ Κυβέρνησις; Ὑπῆρξεν ἡ πορεία τῶν 100.000 ἐργαζομένων μέχρι τοῦ μεγάρου τῆς Βουλῆς, ἡ ἐπίδοσις ψηφίσματος, αἴτημα ἰδικόν μας καὶ τῶν ἐργαζομένων νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ πρὸ Ἡμερησίας Διατάξεως μὲ τὸ θέμα ἐκεῖνο καὶ δὲν συνεζητήθη. Ἠγνοήθη, δὲν ἀνεκοινώθη ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον οὔτε τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον εἶχον ἐπιδώσει 100 χιλ. ἐργαζομένων. Ἐὰν λοιπόν, θέλωμεν νὰ διατηρήσωμεν τὸ ἔθιμον, πρέπει νὰ τὸ προσαρμόσωμεν μὲ τὰ δεδομένα τῆς σημερινῆς ζωῆς. Ταῦτα πράττοντες καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰ θέματα τῆς νομοθετικῆς, τοῦ ἐλέγχου καὶ τὸ θέμα τῶν ζητημάτων ποὺ ἔρχονται πρὸ Ἡμερησίας Διατάξεως εἰς τὴν Βουλήν, νομίζω ὅτι συντελοῦμεν εἰς τὸ νὰ ἀνυψώσωμεν καὶ νὰ προφυλάξωμεν τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ θὰ διαφυλαχθῇ ὄχι μὲ τὰς οἱασδήποτε τυπικὰς τροποποιήσεις τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ διαφυλαχθῇ ὅταν καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ Κοινοβούλιον θὰ εὑρίσκεται εἰς ἄμεσον ἀνταπόκρισιν μὲ τοὺς παλμοὺς τῆς ζωῆς τοῦ λαοῦ μας. Ὅταν εἶναι ἔξω τῶν παλμῶν αὐτῶν δὲν θὰ ἀναστηλωθῇ, θὰ φθείρεται καὶ τότε θὰ ἐπωφεληθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ καταλύσουν τὸν Κοινοβουλευτισμόν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπογραμμισθοῦν κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ τὰ σημεῖα αὐτὰ καὶ εἶναι ἀνάγκη διότι δὲν πρέπει ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ ὑπάρξῃ παράπονον ἀπὸ τὴν κυβερνῶσαν σήμερον παράταξιν, ὅτι γίνεται μονοπώλησις καὶ τῆς σημαίας τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ἔχετε τὴν πλειοψηφίαν, ἔχετε διακηρύξει ὡρισμένας ἀρχὰς ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ὑπάρχει πεδίον νὰ ἐφαρμόσητε ἐμπράκτως ὅσα ἔχετε διακηρύξει.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χασαπίδης ἔχει τὸν λόγον.

§47Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς νεοεκλεγεὶς βουλευτὴς τὸ 1963 καὶ τὸ 1964 αἰσθάνομαι πολλοὺς δισταγμοὺς νὰ ὁμιλήσω διὰ τὸν Κανονισμόν, διότι εἶναι ἕνα πάρα πολὺ σοβαρὸν θέμα. Δι’ αὐτὸ θὰ περιορισθῶ εἰς δύο μόνο παρατηρήσεις καὶ θὰ ἤθελα οἱ παλαιότεροι συνάδελφοι νὰ μὲ κρίνουν μὲ ἐπιείκειαν εἰς τὸ θέμα αὐτό. Πρόθεσις τῆς τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἡ ἀξιοποίησις τοῦ Σώματος καὶ ἡ ἀνύψωσις τῆς ἀποστολῆς τοῦ βουλευτοῦ. Νομίζω ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸν ὅλοι συμφωνοῦμεν. Ἀλλὰ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὑπάρχει ἕνα θέμα ποὺ πρέπει ἀπολύτως νὰ τὸ τονίσωμεν, ὅτι ἡ συμμετοχὴ τῶν βουλευτῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν εἶναι ἱκανοποιητική. Δὲν παίρνουν μέρος εἰς τὸ κύριον καὶ βασικόν των ἔργον. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον θὰ ἤθελα νὰ σταθῶ καὶ νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις μου. Συνεδριάζομεν μὲ ἄδεια καθίσματα καὶ αὐτὸ τὸ γεγονὸς μᾶς τραυματίζει βαρύτατα, ὅτι μὲ ἀπουσίαν τῆς πλειοψηφίας τῶν βουλευτῶν συζητοῦνται θέματα σπουδαῖα. Ὁ λαὸς μᾶς ἔστειλεν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ συζητοῦμεν τὰ διάφορα θέματα. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἔστω καὶ ἐὰν χαρακτηρισθῶ ρομαντικός. Ἀλλὰ προτιμῶ νὰ χαρακτηρισθῶ ρομαντικός, παρὰ νὰ μὴ ὑψώσω μία φωνὴν διαμαρτυρίας διὰ τὴν μὴ συμμετοχὴν τῶν βουλευτῶν εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος. Τώρα θὰ ἤθελα νὰ συναγάγω τὰ συμπεράσματά μου. Ἦλθεν ἡ τροποποίησις καὶ ἔβαλεν ἕνα ἀριθμὸν βουλευτῶν διὰ τὴν ἀπαρτίαν. Φοβοῦμαι ὅτι ὁ ὑψηλὸς ἀριθμὸς τῶν 20 εἶναι διὰ νὰ γίνεται συζήτησις, χωρὶς ἀπαρτίαν... Καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ περάσῃ ἀπαρατήρητος αὐτὴ ἡ διάταξις, διότι τίθεται σαφῶς τὸ θέμα. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν 20 βουλευταὶ διὰ νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας, ὅταν μένουν 30; Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ αὐτὴ ἡ ἄποψις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 20 βουλευτῶν. Ἄλλωστε, διὰ νὰ ὑπάρχουν 20 βουλευταὶ διὰ νὰ ὑπογράφουν τὴν ἀπαρτίαν, ὑπολογίζεται ὅτι θὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι 40–60. Δεύτερον, ἀναγνωρίζεται ὡς Ἀρχηγὸς Κόμματος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀκολουθεῖται ἀπὸ 15 βουλευτάς. Καὶ ἐρωτῶ. 15 βουλευταί, ἕνα κόμμα δηλαδή, καὶ ἂν ἀκόμη ἐπιθυμοῦν, δὲν ἠμποροῦν νὰ κάμουν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Πιστεύω ὅτι αὐτὴ ἡ διάταξις, ἡ ὁποία συνάφειαν ἔχει μὲ τὴν ὅλην λειτουργίαν τοῦ Σώματος, δὲν κατοχυρώνει τὴν προσέλευσιν τῶν βουλευτῶν. Τοὺς δίδει τὴν ἡσυχίαν, ὅτι οὐδεὶς θ’ ἀποτολμήσῃ νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν ἀπαρτίας. Ὑψώνω τὴν φωνὴν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ νομίζω ὅτι ὀρθῶς ὁ κ. Καλλίας παρετήρησεν ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῇ αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς εἰς τοὺς 15, ἀφοῦ 15 εἶναι ὁ ἀριθμὸς τοῦ Κόμματος. Πιστεύω, λοιπόν, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον πρέπει νὰ δοθῇ μεγάλη σημασία. Ὁ κόσμος παρακολουθεῖ τὴν Βουλὴν καὶ βλέπει ὅτι μετὰ τὴν 12ην παραμένουν 15 βουλευταί. Ποῦ εἶναι ὁ σεβασμὸς εἰς τὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ περιορισθῇ εἰς τὸν ἀριθμὸν 15. Δεύτερον ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς ἐγγραφῆς τῶν ὁμιλητῶν. Ὅπως γίνεται οὐδεὶς λαμβάνει γνῶσιν. Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ κἄποια τακτοποίησις εἰς τὸ θέμα αὐτὸ διασφαλίζουσα τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς τῶν ὁμιλητῶν; Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραχωροῦνται σημειώματα, ἠριθμημένα μὲ τὸ ὄνομα τοῦ ὁμιλητοῦ, ὥστε νὰ γνωρίζουν οἱ βουλευταὶ πότε θὰ ὁμιλήσουν; Τὰ δύο αὐτὰ ζητήματα νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὰ προσέξωμεν. Καὶ ἕνα τελευταῖον ζήτημα, θὰ ἤθελα νὰ προτείνω ἵνα αὐξηθοῦν αἱ ἡμέραι ἀναπτύξεως τῶν ἐρωτήσεων, ὅπως προέτεινε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχα νὰ παρατηρήσω κ. Πρόεδρε μὲ τὸν ρομαντισμὸν τοῦ νέου βουλευτοῦ.

§48Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν εἰς τὸν ὁμιλήσαντα συνάδελφον. Συγχαίρω τὸν νέον συνάδελφον δι’ ὅσα εἶπεν, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐπὶ Προεδρίας τοῦ κ. Ροδοπούλου εἶχε προταθῆ ὅπως ὁ ἀριθμὸς ὁ ἀπαιτούμενος διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐνστάσεως ἀπαρτίας ἀνέλθῃ εἰς 25 καὶ ἡμεῖς ἐπιμείναμεν καὶ ἐπροτείναμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν 15. Αὐτὰ εἶχα νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον, διότι ἀνέφερε τὸν κ. Καλλίαν ὡς προτείνοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν 15.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Ρέντης, ἔχει τὸν λόγον.

§50Θ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λόγια μόνον θὰ ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω. Αἰσθάνομαι ὅτι ἔχομεν μεγαλυτέρας ὑποχρεώσεις ὡς νεώτεροι βουλευταί. Τὸ πρῶτον θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Σώματος, εἶναι τὸ ἀκριβὲς τῆς ὥρας ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων. Ὅπως καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐτόνισαν θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ κἄποιον μέτρον καὶ νὰ ὁρίσωμεν διὰ τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι θὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 5.30′ μ.μ. Ἀλλὰ ὅταν λέγωμεν ὅτι θὰ ἀρχίζῃ ἡ συνεδρίασις 5.30 θὰ ἀρχίζῃ 5.30. Νὰ τηρῆται πράγματι ἡ ὥρα τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, διότι ἔχει καταντήσει πολλὰς φορὰς νὰ εἶναι ἡ ὥρα 7.30 καὶ νὰ μὴ ἔχῃ ἀρχίσει ἡ συνεδρίασις. Ἐν τῷ μεταξὺ ταλαιπωροῦνται οἱ βουλευταί. Δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ καὶ αὐτὸ εἰς τὴν καλὴν ἐμφάνισιν τῆς Βουλῆς, εἶναι τὸ θέμα τῆς λειτουργίας τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν. Νομίζω ὅτι ὑπάρχουν ἀρκεταὶ αἴθουσαι μέσα εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ὥστε νὰ ἠμποροῦν αἱ Ἐπιτροπαὶ νὰ ἔχουν τὴν ἰδικήν των αἴθουσαν, ὥστε νὰ μὴ ἔχουν ὑποχρέωσιν νὰ στεγάζωνται ὅταν θέλουν νὰ συνεργασθοῦν εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν εἰς τὰς διαφόρους αἰθούσας τῶν Κομμάτων ἢ ὅταν ὑπάρχῃ ἡ Ἐπιτροπὴ μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Κόμματος νὰ μᾶς κλείουν τὴν πόρτα καὶ νὰ μᾶς λέγουν ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μπῆτε μέσα διότι συνεδριάζει εἰς τὴν αἴθουσαν ἡ τάδε Ἐπιτροπὴ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ νὰ χρειάζεται νὰ πηγαίνωμεν εἰς τὸ καφενεῖον. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ θέμα, διότι εἶναι θέμα εὐρύθμου λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Χασαπίδην διὰ τὸν τρόπον ποὺ πρέπει νὰ ἐγγράφωνται οἱ ὁμιληταὶ καὶ περὶ τοῦ ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνας πίναξ τῶν ὁμιλητῶν, διότι μέχρι σήμερον κανεὶς δὲν ἠξεύρει πότε πρόκειται νὰ ὁμιλήσῃ. Νομίζω, ὅτι εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια γίνεται ἡ δημοσίευσις τῶν ὀνομάτων τῶν ὁμιλητῶν, τοιχοκολλῶνται κἄπου διὰ νὰ εἶναι γνωστὴ ἡ σειρὰ τῶν ὁμιλητῶν διότι αὐτὸ ποὺ γίνεται ἐδῶ εἶναι ἀπαράδεκτον. Ἕνα ἄλλο θέμα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ πολλὰς φορὰς ζητήματα εἶναι τὸ θέμα τῆς τηρήσεως τῶν πρακτικῶν. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ στερῆται ἑνὸς μαγνητοφώνου, διότι ἔτσι θὰ ἐλύοντο πολλαὶ ἀμφιβολίαι ὡς πρὸς τὸ τὶ εἶπε κἄποιος ἐν συνδυασμῷ βέβαια μὲ τὸ ὑπάρχον σύστημα. Αὐτὰ εἶναι τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἤθελα νὰ θίξω δι’ ὀλίγων, ἐπιφυλασσόμενος εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας. Τέλος θὰ ἐπεθύμουν κ. Πρόεδρε νὰ ἐπισημάνω ὡς εὐοίωνον σημεῖον τὸ ὅτι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ἦλθε πρὸς ψήφισιν τῇ φροντίδι τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῶν πρώτων νομοθετημάτων καὶ ἐκ τῶν πρώτων συνεδριάσεων τοῦ Σώματος.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἡλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§52Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πράγματι, ἄξιον σημειώσεως, ὅτι συνάδελφοι, νέοι, τὸ πρῶτον ἀναδεικνυόμενοι.......

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ ἐπρολάβατε, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό.

§54Η. ΗΛΙΟΥ. ...... εἰς τὴν ἀντιπροσώπευσιν τοῦ Ἔθνους, ἴσως δι’ αὐτὸν τὸν λόγον μὲ ὀργανισμὸν περισσότερον παρθένον, διότι ἡμεῖς ἐπάθαμεν ἕνα μιθριδατισμόν, ἐπισημαίνουν πράγματα σοβαρά, πράγματα ἄξια προσοχῆς καὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα εὐκταῖον θὰ ἦτο νὰ ἠμποροῦσαν νὰ διορθωθοῦν. Θὰ ἤθελον ἐν τούτοις νὰ τοὺς προφυλάξω ἀπὸ ὑπερβολικὸν ρομαντισμόν. Πραγματικὰ ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ φαινόμενον ἀπαρτία ἢ μὴ ἀπαρτία, παρουσία ἢ μὴ παρουσία, δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποδώσωμεν οὔτε εἰς ἀσυνηδεισίαν τῶν βουλευτῶν, οὔτε εἰς ὀκνηρίαν. Πρέπει νὰ τὸ ἀποδώσωμεν εἰς κοινωνιολογικὰ καὶ ἂν θέλετε, ἱστορικὰ αἴτια. Δὲν εἶναι σήμερον δυστυχῶς τὰ Κοινοβούλια ἐκεῖνα ποὺ ἦσαν ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν ἄνοδόν της καὶ εἰς τὴν ἀκμήν της ἡ ἀστικὴ τάξις, ἡ ὁποία καὶ ὑπῆρξεν ἡ ὀργανωθεῖσα διὰ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ συστήματος ἀπὸ τὴν ἄποψιν τῆς ἀντιπροσωπεύσεως τοῦ λαοῦ. Τότε τὰ Κοινοβούλια ἦσαν πραγματικὰ ἡ ἀποφασίζουσα ἀντιπροσώπευσις τοῦ Ἔθνους. Ἐὰν ἤξευραν οἱ συνάδελφοι, οἱ 300, διὰ νὰ πάρω ἐπιχειρήματα ἀπὸ τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς τελευταίας ἑβδομάδος, ἐὰν ἤξευραν οἱ συνάδελφοι οἱ 300, ὅτι τὸ θέμα τοῦ μονοπωλίου καθ’ ἡμᾶς, τοῦ καλοῦ μέτρου διὰ τὰ ἄλλα κόμματα, Πάππας, θὰ ἀπεφασίζετο ἐδῶ μέσα, ὅτι κυρίαρχον σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπροβληματίζετο καὶ θὰ ἀπεφάσιζε θὰ ἦτο ἡ Βουλὴ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ὅπως τὸ θέλει τὸ Σύνταγμα, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅλοι θὰ ἦσαν παρόντες. Εἴτε ἀπὸ καλῆς, εἴτε ἀπὸ κακῆς προθέσεως ἀκόμη ὁρμώμενοι, θὰ ἦσαν παρόντες. Ἐὰν ἤξευρον, ὅτι ἡ ἀντίδρασις τῆς Ἑλλάδος, ὡς χώρας ἔναντι τῶν ἄλλων χωρῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς δολοφονίας, τῶν δύο ἀξιωματικῶν εἰς τὴν Ἀμμόχωστον δὲν θὰ ἀπεφασίζετο ὑπὸ ἐπιδράσεις, ὑπὸ πιέσεις, ὑπὸ συμβουλάς, ὑπὸ ὅ,τιδήποτε, ὑπὸ οἱουδήποτε ἄλλου, παρὰ εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ὅλοι θὰ ἦσαν παρόντες. Εἴτε τὴν μίαν ἄποψιν ἐδέχοντο, εἴτε τὴν ἄλλην, θὰ ἦσαν παρόντες, διὰ νὰ δώσουν τὴν μάχην τῆς ἐπιβολῆς τῶν ἀπόψεών των.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι καὶ σεῖς παρασύρεσθε εἰς τὸν προχωρημένον ρομαντισμόν.

§56Η. ΗΛΙΟΥ. Τελειώνω, κ. Πρόεδρε. Δυστυχῶς ἡ Βουλὴ περιορίζεται σήμερον ὁλονὲν καὶ περισσότερον εἰς τὴν ἐμφάνισιν νομιμοφανῶν ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι λαμβάνονται ἔξω τῆς Βουλῆς καὶ μακρυὰ τῆς Βουλῆς, εἴτε εἰς Πρεσβείας, εἴτε εἰς θαλαμηγούς, ὅπου ναυπηγοῦνται συμβάσεις καὶ μοιχεῖαι, εἴτε εἰς προθαλάμους Τραπεζῶν......

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴτε εἰς στενώτερα Κέντρα.

§58Η. ΗΛΙΟΥ. Ναί. Ἑπομένως νὰ ἴδωμεν ποῦ εἶναι ἡ ρίζα τοῦ κακοῦ, διότι ἀλλοίμονον εἰς ἐκεῖνον τὸν ἰατρόν, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ θεραπεύσῃ μία νόσον μὲ τὴν ἀσπιρίνην, ἡ ὁποία ρίχνει τὸν πυρετόν, ἀλλὰ δὲν ἐξαφανίζει τὰ αἴτια. Αὐτὸ εἶναι κἄτι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξωμεν, πρέπει νὰ τὸ ἴδωμεν. Καὶ πιστεύω ὅτι ἡ παρουσία τῶν βουλευτῶν εἰς παλαιοτέρας περιόδους καὶ ἡ ἀδιαφορία σήμερον πρέπει νὰ συναρτηθῇ μὲ τὸ ὅτι ἄλλαι εἶναι αἱ πηγαὶ τῆς ἐξουσίας, ὅπως τῆς ὥρισε τὸ Πολίτευμα καὶ ἄλλη εἶναι οἱ πραγματικαὶ ἐκ τῆς δυνάμεως τῶν κοινωνικῶν σχέσεων, μέσα στὴν χώρα καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἐπιβολῆς μέσα στὴν χώρα, ἄλλη εἶναι ἡ πραγματικὴ πηγὴ τῆς ἐξουσίας. Νὰ μὴν τὸ ξεχνοῦμεν αὐτό. Καὶ ἤθελον μὲ ὅλην τὴν καλὴν πρόθεσιν, τὴν ὁποίαν ἐδείξαμεν καὶ δείχνομεν νὰ βελτιώσωμεν τὸν Κανονισμὸν καὶ τὸν τρόπον ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ἕνας βελτιωμένος Κανονισμὸς καὶ ἕνα γνήσιον κοινοβουλευτικὸν σύστημα ἐὰν δὲν ἐξασφαλίσῃ ἀφ’ ἑαυτό, παρέχει τὴν δυνατότητα ἐξασφαλίσεως δημοκρατικωτέρας ρυθμίσεως καὶ λήψεως τῶν ἀποφάσεων τῶν βασικῶν, αἱ ὁποῖαι προσδιορίζουν τὴν ζωὴν τῆς χώρας. Ὅμως νὰ μὴ ξεχνοῦμεν ὅτι αὐτὰ εἶναι στὰ χαρτιὰ καὶ ὅτι εἰς τὴν πραγματικότητα ἀποφασίζονται τὰ βασικώτερα θέματα ἔξω ἀπὸ ἡμᾶς καὶ καλούμεθα ἡ πλειοψηφία, ἐν ὀνόματι τῆς κομματικῆς πειθαρχίας, ἡ Ἀντιπολίτευσις, παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις της ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ἀριθμοῦ νὰ πρωτοκολλήσωμεν ἁπλῶς ἀποφάσεις, λαμβανομένας χωρὶς νὰ τὸ ἔχωμεν πάρει εἴδησιν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§60Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. (Ὑφ. Ἐμπορίου). Κύριοι βουλευταί, ἠκούσαμεν ἀπὸ στόματος δύο συναδέλφων τῆς ΕΔΑ καὶ δὴ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ της ἐκπροσώπου, κ. Ἡλιοῦ καὶ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, δύο κατηγορίας οὐχὶ μόνον, κατὰ τῆς τυπικῆς διεξαγωγῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, ἀλλὰ καὶ δύο κατηγορίας ἀφορώσας τὸ οὐσιαστικὸν περιεχόμενον τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Αἱ κατηγορίαι αὐταὶ μοῦ ἐπέβαλον νὰ δώσω ἀπάντησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἑξῆς: Πρῶτον, τοῦ κ. Ἐφραιμίδη ὅτι ἔλεγχος οὐσιαστικὸς δὲν ἀσκεῖται καὶ εἰς τὴν παροῦσαν Βουλὴν, διότι δὲν ὑπάρχει ἀρκετὸς χρόνος, ἢ διότι δὲν δίδεται ἡ δυνατότης εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ ἐλέγξουν τὰ γενόμενα πρὶν γίνουν, διατὶ τὰ εὑρίσκουν ἐδῶ τελειωμένα καὶ κρίνουν τὰ συμβεβηκότα καὶ οὐχὶ τὰ τεκταινόμενα. Αὐτὴ εἶναι ἡ φρασεολογία τοῦ κ. Ἐφραιμίδη. Ὑπῆρξε καὶ δευτέρα κατηγορία ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἡλιοῦ ἐναντίον τῆς σημερινῆς ἀσκήσεως τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὅτι ἐπὶ μεγάλων καὶ σημαντικῶν θεμάτων, τὰς ἀποφάσεις λαμβάνουν ὀλίγοι καὶ ὅτι, εἴτε ἡ πλειοψηφοῦσα παράταξις, εἴτε καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, δὲν δύνανται πλέον νὰ ἀνατρέψουν τὰς εἰλημμένας ἀποφάσεις. Δίδω ἀπάντησιν εἰς τὰς δύο αὐτὰς κατηγορίας. Εἰς μὲν τὴν κατηγορίαν τοῦ κ. Ἐφραιμίδη, ἀπαντῶ ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις παρέχει εὐρύτατα περιθώρια ἀσκήσεως τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου τόσα ὅσα οὐδέποτε κατὰ τὴν τελευταίαν ἱστορίαν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ ἐν Ἑλλάδι προϋπῆρξαν. Δύναται νὰ διαπιστώσῃ πᾶς ἐκ τῶν βουλευτῶν, ἀλλὰ περισσότερον ἀπ’ ὅλους καὶ τὰ μέλη τοῦ Κόμματος τῆς ΕΔΑ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ ἐδῶ ὁ ἔλεγχος, διότι οὐδέποτε τοὺς ἐστερήσαμεν οἱασδήποτε εὐκαιρίας νὰ ἀσκήσουν τὸν ἔλεγχον μὲ ὅσην εὐχέρειαν καὶ ἄνεσιν ἠθέλησαν νὰ ἔχουν. Ἔτι περαιτέρω ὁ ἔλεγχος ἀσκεῖται ἀκόμη καὶ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου. Ποῖος ἐκ τῶν βουλευτῶν ἠθέλησε νὰ ἔλθῃ νὰ ἐξετάσῃ θέματα, εἴτε εἰς τὰς Ὑπηρεσίας τῶν Ὑπουργείων, εἴτε εἰς τὰ Γραφεῖα τῶν Ὑπουργῶν καὶ δὲν ἐγένετο ἀσμένως δεκτὸς καὶ δὲν τοῦ παρεσχέθη πᾶσα εὐχέρεια διὰ νὰ λάβῃ καὶ στοιχεῖα, ὥστε νὰ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον —ἐπαναλαμβάνω—καὶ ἐντὸς τῶν Γραφείων τῶν Ὑπουργῶν ἀκόμη; Ἐκ προσωπικῆς μας πείρας γνωρίζομεν ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ ὅτι ἐδώσαμεν εἰς ὅλους τοὺς βουλευτὰς τὴν δυνατότητα νὰ ἀσκήσουν μὲ ὅλην των τὴν ἄνεσιν τὸν ἔλεγχον τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως. Συνεπῶς δὲν εὐσταθοῦν αἱ κατηγορίαι καὶ τὸ παράπονον τοῦ κ. Ἐφραιμίδη ὅτι ὁ Κοινοουλευτικὸς ἔλεγχος ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου δὲν ἀσκεῖται κατὰ τρόπον ὅσον τὸ δυνατὸν ἄριστον, ἐν συγκρίσει μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἠσκεῖτο κατὰ τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Καὶ τώρα ἐπὶ τῆς κατηγορίας τοῦ κ. Ἡλιοῦ. Μᾶς εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει τὰς ἀποφάσεις της καὶ τὰς φέρει εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ βουλευταὶ νὰ ἀνατρέψουν τὰς ἀποφάσεις αὐτῆς. Μὰ ἦτο δυνατὸν ἐπὶ τῶν σημαντικῶν θεμάτων νὰ ἔρχεται ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, χωρὶς προηγουμένως νὰ ὑπάρξῃ ἀπόφασις τῆς Κυερνήσεως περὶ τῆς καταλήξεως, εἰς τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἀγάγῃ τὴν συζήτησιν; Ἐὰν ἐπὶ τῶν σημαντικῶν θεμάτων δὲν προϋπῆρχον ἀποφάσεις, τότε τὸ συνέδριον τῶν 300 δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσῃ εἰς συγκεκριμένον τι ἀποτέλεσμα. Αἱ ἀποφάσεις πράγματι, λαμβάνονται ἀπὸ τὰ Κόμματα, κατὰ τὰς συνεδριάσεις των καὶ φέρονται εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ μορφὴν νομοσχεδίων. Δὲν σημαίνει ὅμως ὅτι ἡ ἐπιβολὴ τῶν νομοσχεδίων εἶναι αὐταρχική. Διότι εἰς ὅλους παρέχεται τὸ δικαίωμα καὶ νὰ συζητήσουν τὰ νομοσχέδια καὶ νὰ προτείνουν τροπολογίας, ἄρα καὶ νὰ ἐπιτύχουν μεταβολὴν τῶν ἀποφάσεων. Καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν βουλευτῶν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν ἐπὶ τῆς πραγματικῆς διαπιστώσεως, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις κάμνει καλὴν χρῆσιν καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῶν ἀρχῶν τοῦ ὑγιοῦς κοινοβουλευτισμοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§61Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Παρακαλῶ πολύ κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς ὑπὸ κρίσιν προτάσεως, διότι πιστεύω ὅτι ὡς παλαιὸν μέλος τοῦ Κοινοβουλίου θὰ ἔχω νὰ ἐκφέρω μίαν χρήσιμον γνώμην. Ὅπως γνωρίζετε, πρότασις περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ἔρχεται πρὸς ψήφισιν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτό, κ. Κοθρῆ, τὸ ἀνεκοίνωσα καὶ ἐγὼ εἰς τὸ Σῶμα. Εἶναι ἡ τετάρτη περίοδος ποὺ ἔρχεται τοιαύτη πρότασις πρὸς ψήφισιν.

§63Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ὡς εἶπεν ἐν ἀρχῇ τῆς συζητήσεως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ὑπὸ κρίσιν πρότασιν δὲν ὑπάρχει καμμία κομματικὴ πειθαρχία. Δυνάμεθα ὅλοι νὰ εἴπωμεν τὴν γνώμην μας καὶ νὰ ψηφίσωμεν χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας κομματικὴν τινὰ δέσμευσιν. Μὲ τοῦτο θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ παροῦσα πρότασις δὲν εἶναι ἐκ τῶν θεμάτων ἐκείνων ἐφ’ ὧν ἡ Κυβέρνησις θέτει ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι μὲ τὴν ὑπὸ κρίσιν πρότασιν δὲν πρόκειται κατ’ οὐδὲν νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος· ἐναπόκειται, νομίζω, καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τοὺς Ἀρχηγούς. Πρὸ πάντων σήμερον ποὺ ἔχομεν μίαν πράγματι λαοπρόβλητον Κυβέρνησιν μὲ εὐρυτάτην λαϊκὴν βάσιν, δὲν χρειάζεται νὰ τροποποιηθῇ ὁ Κανονισμὸς τοῦ Σώματος. Ὑπενθυμίζω, κ. Πρόεδρε τὴν Βουλὴν τοῦ 1946 καὶ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἀπέδωσεν ἡ Βουλὴ ἐκείνη. Εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν ἦσαν τὰ περισσότερα Κόμματα καὶ παρὰ ταῦτα τὸ νομοθετικὸν ἔργον τῆς Βουλῆς αὐτῆς ἦτο οὐσιωδέστατον. Ἐψηφίσθησαν κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην καὶ πολλὰ καὶ λίαν οὐσιώδη νομοσχέδια. Ὅλαι αἱ μετὰ τὴν Βουλὴν ταύτην Βουλαὶ ὑπελείφθησαν κατὰ πολὺ εἰς νομοθετικὸν ἔργον καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἰς τοῦτο πταίει ὁ Κανονισμὸς τοῦ Σώματος καὶ πρὸ πάντων τὸ ἀπεριόριστον τοῦ χρόνου τῶν συζητήσεων. Ὅπως γνωρίζετε καὶ ἐπὶ τῶν σοβαρωτέρων αὐτῶν θεμάτων δὲν λαμβάνουν τὸν λόγον, παρὰ μόνον ἐλάχιστοι βουλευταί. Ἐξ ἄλλου, μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ἐπὶ τῶν πολιτικῶν συζητήσεων δὲν δύνανται παρὰ μόνον 5–6 βουλευταὶ νὰ λάβουν τὸν λόγον. Ὅλος ὁ χρόνος τοῦ 5θημέρου καλύπτεται ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων. Καλὸν λοιπὸν εἶναι νὰ μὴ προχωρήσωμεν εἰς τὸν περιορισμὸν τῶν ἀγορεύσεων. Ἐὰν ὅμως παρὰ ταῦτα προχωρήσωμεν εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, καλὸν θὰ εἶναι νὰ θέσωμεν κἄποιον περιορισμὸν καὶ διὰ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ διὰ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων. Δὲν εἶναι ὀρθὸν ὅταν αἱ ἀγορεύσεις τῶν λοιπῶν βουλευτῶν περιορίζονται τόσον πολύ, οἱ Ὑπουργοὶ καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων νὰ μὴ ὑπόκεινται εἰς χρονικόν τινὰ περιορισμόν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πᾶσα τροπολογία, κ. συνάδελφε, θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον.

§65Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν ἄρθρων. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐδώσατε τὸν λόγον εἰς δύο συναδέλφους τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς διὰ νὰ ἐπιτεθοῦν ἐναντίον τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, ὁ δὲ Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισιν, ὄχι τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τοῦ Κοινοβουλίου ἀλλὰ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀφήνει ἢ ἐπιτρέπει....

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λύχνε, εἴχατε ζητήσει τὸν λόγον πρὶν ὁμιλήσει ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου.

§67Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Θέλω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς κ. Πρόεδρε. Ὅτι πλέον ἀνυπόληπτοι ὑπερασπισταὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ πρέπει νὰ εἶναι οἱ βουλευταὶ τῆς ἀριστερᾶς, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι εἶναι ἐχθροὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ ἐχθροὶ τοῦ Κοινοβουλίου. Καὶ ἐὰν ποτὲ ἔλθουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὸ Κοινοβούλιον δὲν πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ ὡς Δημοκρατικὸν Κοινοβούλιον. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζομεν ἡμεῖς. Εἶπεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὅτι τὰ θέματα τὰ Ἑλληνικὰ ἀποφασίζονται πλέον ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν οἱ βουλευταὶ δὲν ἔχουν ἐνδιαφέρον νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς συνεδριάσεις. Κύριε Πρόεδρε, ἀνέφερε ὁ κ. Ἡλιοῦ δύο παραδείγματα, τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἀποδεικνύουν τὸ ἀντίθετον τῶν ἰσχυρισμῶν του. Ὡμίλησε περὶ τῆς συνεδριάσεως ἡ ὁποία ἀνεφέρετο εἰς τὴν δολοφονίαν τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν εἰς τὴν Ἀμμόχωστον, ἐνῷ κατὰ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἡ Βουλὴ ἦτο πλήρης μὲ ὅλας της τὰς πτέρυγας. Ἀνεφέρθη ἐπίσης καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς συμβάσεως Τὸμ Πάππας. Καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως αὐτῆς ἡ Βουλὴ ἦτο πλήρης. Ἄν ἡ συζήτησις αὐτὴ ἐπὶ τῆς συμβάσεως ἐξηκολούθησεν ἐπὶ δύο ἡμέρας καὶ οἱ ρήτορες ἔγιναν πλέον ἀναλυτικοί, πλατειαστικοὶ φυσικὸν εἶναι ἡ Βουλὴ νὰ μὴ δύναται νὰ παρακολουθήσῃ. Δηλαδὴ ἕνας ἀπὸ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους οἱ βουλευταὶ δὲν παρακολουθοῦν τὰ θέματα, ὅλα τὰ θέματα εἰς αὐτὴν τὴν Βουλήν, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι καταλαμβάνονται ἀπὸ ἀνίαν καὶ πλῆξιν ἀπὸ τοὺς μακροὺς καὶ ἀσημάντους λόγους ποὺ ἀκούουν καὶ ἐξ αὐτοῦ πρέπει νὰ ἔχουν κἄποιαν δικαιολογίαν. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι ὅτι τὸ σημερινὸν Κοινοβούλιον δὲν εἶναι τὸ παλαιὸν Κοινοβούλιον τὸ ὁποῖον ἠσχολεῖτο μὲ ἐλάχιστα θέματα. Τὸ σημερινὸν Κοινοβούλιον ἀσχολεῖται μὲ πολλὰ καὶ ποικίλα θέματα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἐπισημαίνεται ἐπαρκῶς ποῖος εἶναι ὁ κύριος λόγος.

§69Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Εἰδικεύονται εἰς τὰ θέματα αὐτὰ ὀλίγοι βουλευταί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν νὰ παρίστανται ὡς ἀκροαταὶ ὅλοι οἱ βουλευταί. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη δηλαδὴ αὐτοῦ τὸ ὁποῖον λέγεται ἀπαρτία, ἔστω καὶ ἂν ἀναφέρεται εἰς τὸ Σύνταγμα. Βεβαίως τὸ Σύνταγμα δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ καταργήσωμεν. Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κατηγοροῦμεν τὸ Κοινοβούλιον διότι ὑπάρχουν βουλευταὶ μὴ ἐνδιαφερόμενοι δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἐνῷ ὑπάρχουν ἄλλοι βουλευταὶ ποὺ ἐνδιαφέρονται δι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἐνδιαφέρονται διὰ τὸ ἄλλο ζήτημα. Τὸ Κοινοβούλιον ἐξυπηρετεῖ τὴν Δημοκρατίαν κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον εἰς τὰς περισσοτέρας ἀπὸ τὰ δύο τρίτα τῶν χωρῶν τοῦ κόσμου. Τὶ θέλουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι ὅταν παριστάνουν ἐδῶ τὸν ὑπερασπιστὴν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Δημοκρατίας. Θέλουν μᾶλλον νὰ συκοφαντοῦν τὸ πολίτευμα. Τέλος πάντων ἂς τὸ κάμνουν, ἀλλὰ ἂς μὴ νομίζουν ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα τόσον ἀφελεῖς ὥστε νὰ τοὺς πιστεύωμε, ἢ νὰ ἀφήνωμεν νὰ τοὺς πιστεύῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§70Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος νὰ ἐκθέσω καὶ σεῖς ἐν τῇ ἀπολύτῳ ἁρμοδιότητί σας ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τὴν ὁποίαν σᾶς ἀναγνωρίζω ἐκ προτέρων, θὰ λύσετε τὸ ζήτημα. Ὑποθέτω ὅτι θὰ σπεύσῃ ὁ συνάδελφος νὰ δώσῃ τὴν ἐξήγησιν καὶ τὴν ἐπανόρθωσιν, ἡ ὁποία ἐμπρέπει. Βεβαίως, μεταξὺ τῶν ὅσων ὑπεστήριξεν ὁ κ. Λύχνος καὶ τῶν ὅσων ὑπεστηρίξαμεν ἡμεῖς, ὑπάρχει ἀπόστασις σχεδὸν ἀβυσσαλέα. Εἶναι τοποθετημένος πολὺ μακρυὰ ἀπὸ ἡμᾶς, εἴμεθα τοποθετημένοι πολὺ μακρυὰ ἀπὸ αὐτόν, δὲν συμπίπτομεν καὶ αἱ ἐκτιμήσεις του περὶ τοῦ ὅτι αἱ ἀπόψεις τὰς ὁποίας ὑποστηρίζει, ὀψίμως τέλος πάντων ὁ ἄνθρωπος, εἶναι δικαίωμά του νὰ ὡριμάζῃ καὶ ὀψίμως νὰ μεταβάλῃ γνώμας, εἶναι ἐποικοδομητικαὶ τῆς κοινοβουλευτικῆς Δημοκρατίας, μᾶς ἀφήνουν πολὺ σκεπτικοὺς τοὐλάχιστον διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ ὀλιγωτέραν κοινοβουλευτικὴν ἔκφρασιν καὶ εἶναι φανερὸν ὅτι καὶ αἱ ἀπόψεις μου τὸν εὑρίσκουν διαφωνοῦντα. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἔχομεν τελείως διαφορετικὰς ἀπόψεις, ἀλλὰ δὲν ἔπεται ὅτι ἠμπορεῖ ὁ κ. συνάδελφος νὰ λέγῃ ὅτι ὁ κ. Ἐφραιμίδης καὶ ἐγώ, εἴμεθα οἱ κατ’ ἐξοχὴν ἀνυπόληπτοι, εἶναι ἡ λέξις τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη καὶ τὴν ὁποίαν ἐπικαλοῦμαι, ἔστω πρὸς ὑποστήριξιν ἀπόψεων καὶ ἀντὶ νὰ δώσῃ ἕνα χαρακτηρισμὸν εἰς τὴν ἄποψιν, δίδει ἕνα χαρακτηρισμὸν εἰς τὰ πρόσωπα καὶ δημιουργεῖ προσωπικὸν ζήτημα. Πιστεύω, ὅτι δὲν θὰ τὸν πείσω καὶ δὲν θὰ μὲ πείσῃ καὶ ὑπάρχει ἡ κοινὴ γνώμη ἡ ὁποία θὰ κρίνῃ ποῖος ἔχει δίκαιον καὶ ποῖος ἄδικον εἰς τὴν ἐκτίμησιν, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη πρὶν τελειώσῃ ἡ συζήτησις νὰ ἀποσυρθῇ ὁ ἀτυχὴς χαρακτηρισμός, ἄλλως θὰ συνεχίσω.

§71Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἐξηγήσω αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπα διὰ τῆς ἐπαναλήψεως, τὴν ὁποίαν θὰ κάμω, διότι ὡμίλησα περὶ ἀνυπολήπτων ἀπολογητῶν τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ὡς ἀπολογηταὶ τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ δὲν δύνανται νὰ ἐμπνεύσουν ἐμπιστοσύνην. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου καὶ δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ θεωρήσω ἀνυπολήπτους τοὺς συναδέλφους κ.κ. Ἐφραιμίδην καὶ Ἠλιοῦ, τοὺς ὁποίους, ὡς πρόσωπα καὶ ὡς ἰδεολόγους ἀγωνιστὰς ἀπολύτως ἐκτιμῶ, ἀλλὰ ὡς ἀπολογηταὶ τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ δι’ ἐμὲ εἶναι ἀναξιόπιστοι.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἀπεκατεστάθητε, κ. Ἠλιοῦ, διότι ἡ λέξις εἶχε μόνον ἕνα ἔντονον χρωματισμόν. Ὁ κ. Χασαπίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§73Α. ΧΑΣΑΠΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ἠλιοῦ μᾶς ἐνεθάρρυνε διὰ τὸν ρομαντισμὸν ποὺ ὡμίλησεν, ἀλλὰ αἱ ἐπιφυλάξεις του διὰ τὸν κοινοβουλευτισμὸν μᾶς ἀπεγοήτευσαν. Διότι καὶ ἐὰν ἀκόμη, εἶναι σωστὰ αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι ἔξω ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον γίνονται ὅσα εἶπε, τὸ ἐρώτημα εἶναι, θὰ ἀλλάξωμεν τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα διὰ νὰ πάρωμεν ἄλλο ἢ θὰ θεραπεύσωμεν τὸ Κοινοβούλιον; Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν μᾶς ἐνεθάρρυνε μὲ καμμίαν πρότασιν. Πιστεύομεν, ὅτι οἱ δημοκρατικοὶ θεσμοὶ εἶναι οἱ μόνοι τοὺς ὁποίους θὰ ἐξυγιάνωμεν καὶ δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις, δίλημμα δὲν ὑπάρχει δι’ ἡμᾶς. Δὲν εἴμεθα τόσον ρομαντικοί, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἀλλὰ ἔχομεν καὶ φρόνησιν καὶ πίστιν εἰς τὸ ἰδεῶδες τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνανεώσωμεν καὶ θὰ ἐμπλουτίσωμεν, ὥστε νὰ κτυπήσωμεν τοὺς ἐχθροὺς τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠλιοῦ μετέσχεν ἐπανειλημμένως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ συνέβαλεν εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν σας σχεδίου. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ συνεργασία του ὑπῆρξε γόνιμος καὶ ἀποδοτική.

§75Η. ΗΛΙΟΥ. Παρέχω τὴν πληροφορίαν, ἐπειδὴ ἴσως, δὲν μὲ ἐτίμησεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Πιερίας μὲ τὴν προσοχήν, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε, ὅτι εἰς τὴν συνέχειαν τῆς ἀναπτύξεώς μου εἶπα ὅ,τι ἀκριβῶς πιστεύω, ὅτι ἡ ὀρθὴ λειτουργία τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ, ἐνῷ καθ’ ἑαυτὴν δὲν ἐπαρκεῖ, παρέχει ὅλας τὰς δυνατότητας καὶ εὐκαιρίας δοθείσης, αὐτῶν τῶν παρεμβάσεων καὶ τονίζω, ὅτι δι’ ἡμᾶς εἶναι ὁ μοναδικὸς δρόμος, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκομεν τὴν βελτίωσιν τῶν κοινωνικῶν, τῶν οἰκονομικῶν καὶ τῶν πολιτικῶν ἀταξιῶν, τὰς ὁποίας διαπιστώνομεν, παρέχει τὴν δυνατότητα διὰ νὰ κατισχύσῃ ἡ φωνὴ τοῦ λαοῦ. Ἁπλῶς ἠθέλησα νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι δὲν ἀρκεῖ μόνον αὐτό, ἀλλὰ χρειάζεται πραγματικά, τὸ Κοινοβούλιον νὰ γίνῃ, ὅπως θέλει τὸ πολίτευμα. Ἡ πηγὴ τῆς ἐξουσίας, νὰ γίνῃ ἡ πραγματικὴ σύναξις τοῦ Ἔθνους ἀπὸ ὅπου προκύπτουν ὅλαι αἱ βασικαὶ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρουν τὸ μέλλον τῆς Πατρίδος.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, γίνεται κατ’ ἀρχὴν δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς;

§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τοὺς κ.κ. συναδέλφους διὰ τὴν συμβολήν των εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδιαιτέραν μου χαράν, διότι ἠκούσθησαν πράγματι ἀπὸ νέους συναδέλφους τόσον ἀξιοπρόσεκτοι προτάσεις καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων θὰ συμπληρωθοῦν καὶ μὲ ἄλλας προτάσεις, θὰ διαφωτισθῇ τὸ Σῶμα καὶ θὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν βελτίωσιν τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ ποὺ διέπει τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματός μας. Ἐπειδή, κ. βουλευταί, τὴν Τετάρτην καὶ τὴν Πέμπτην, ὅπως γνωρίζετε, θὰ ἀργήσῃ ἡ Βουλὴ λόγῳ τῆς ὀνομαστικῆς ἑορτῆς τοῦ Βασιλέως καὶ τῶν ἑορτῶν ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου μὲ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα καὶ τῆς συνεπεία τούτου μεταβάσεως πολλῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Προεδρείου εἰς τὴν Κέρκυραν, καὶ τὴν Παρασκευὴν κατόπιν συμφωνίας τῶν κομμάτων καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν θὰ παραμείνουν ἀρκετοὶ βουλευταὶ εἰς Ἀθήνας, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω ὅπως, ἐὰν εἶναι δυνατόν, αἱ κληθεῖσαι διὰ τὴν Τετάρτην Ἐπιτροπαὶ Δικαιοσύνης, Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, συνέλθουν ἀντὶ τῆς Τετάρτης αὔριον τὸ ἀπόγευμα, οὕτως ὥστε, τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα νὰ ἔχωμεν ἑτοίμην νομοθετικὴν ἐργασίαν. Διενεμήθησαν ἤδη προσκλήσεις πρὸς κ.κ. βουλευτὰς καὶ παρακαλῶ τοὺς παρόντας ὅσοι εἶναι μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν αὐτῶν νὰ τὸ λάβουν ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ προσέλθουν αὔριον τὸ ἀπόγευμα. Θὰ προεδρεύσω ἐν ἀνάγκῃ καὶ ὁ ἴδιος τῶν Ἐπιτροπῶν, ἐὰν χρειασθῇ τοῦτο, προκειμένου νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐπεξεργασία τῶν εἰς ταύτας ἐκκρεμούντων νομοσχεδίων.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον Τρίτην καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 23.20′ μ.μ.)