1964.05.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24η

Πέμπτη 14 Μαΐου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Περρωτῆς, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν, προκειμένου ν’ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Καλκάνης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Σερπάνος, Κ. Παπασπύρου, Σ. Κατσώτας καὶ Κ. Πετρόπουλος καταθέτουν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ 4211)61 Ν.Δ. «περὶ ἀποκαταστάσεως τῆς οἰκονομίας τῶν ἐκ τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων Ἀχελώου θιγομένων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Παπαηλίας, Σ. Κατσώτας καὶ Α. Λώρας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας τῶν ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Διαμαντόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας τῶν ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ ρυθμίσεως συναφῶν θεμάτων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Δενδρινός, Α. Σπανορρήγας, Σ. Πολυζωγόπουλος, Ν. Ζορμπᾶς, Μ. Χλουβεράκης, Κ. Πετρόπουλος, Ε. Ἀνερούσης, Γ. Βασιλᾶτος, Θ. Δεσύλλας, Χ. Γραμματίδης, Δ. Ἰωάννου, Σ. Κοντομάρης, Σ. Νικολαΐδης κ.ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, εἶναι ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς συμβάσεως τοῦ Βʹ διϋλιστηρίου ΕΣΣΟ–ΠΑΠΑΣ.

§6Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν, κ. Πρόεδρε, νὰ κάμω ὡρισμένας παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Προχθὲς τὸ βράδυ, κ. Πρόεδρε, ἐσημειώθησαν ὡρισμένα γεγονότα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὰ ὁποῖα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπισημάνω. Πρῶτον: Ἡρμηνεύθη ὁ Κανονισμός, πρὸς στιγμήν, ἔστω, κακῶς. Ἐχαρακτηρίσθη συγκεκριμένως ὑφ’ ὑμῶν, ὡς Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἡ παράκλησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, ὅπως μὴ ἀναπτύξουν τὴν ἐρώτησίν των βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐχαρακτηρίσθη ὑφ’ ὑμῶν ἡ παράκλησις αὐτὴ ὡς δεσμεύουσα βάσει τοῦ Κανονισμοῦ ὅλοι ἡμᾶς. Παρετήρησα ἀμέσως ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ πλάνην, διότι κ. Ὑπουργὸς δικαιοῦται νὰ ἀρνηθῇ νὰ ἀπαντήσῃ ἐκείνη τὴν ἡμέραν καὶ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἄλλην ἡμέραν, ἀλλὰ δὲν δικαιοῦται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κατόπιν τῆς παρακλήσεως αὐτῆς, νὰ ἐμποδίζῃ τοὺς βουλευτὰς νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἐρωτήσεις των. Καὶ εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν καθ’ ὅσον πρὸ μηνὸς ἐδέχθην ἐγὼ τηλεφωνικὴν παράκλησιν τοῦ φίλου κ. Μελᾶ, Ὑπουργοῦ Ἐμπορίου, νὰ ἀναβάλωμεν ἐπὶ ὁλόκληρον μῆνα τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων. Καὶ ἀνταπεκρίθην προθύμως εἰς τὴν παράκλησιν. Καὶ αὐτὸ ἀπετέλει παραχώρησιν πρωτοφανῆ, τὴν ὁποίαν ἐπισημαίνω, διότι καταδεικνύει ποία εἶναι ἡ στάσις τῆς σημερινῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Οὐδέποτε εἰς τὸ παρελθὸν ἐγένετο δεκτὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμα ἐγὼ δεκτόν, ὅταν παρεκλήθην ὑπὸ τοῦ κ. Μελᾶ πρὸ μηνός. Ἀλλὰ δὲν ἤρκεσεν ἡ μεγάλη αὐτὴ ἀναβολή. Ἠθελήσατε σεῖς κατόπιν νέας παρακλήσεως τοῦ κ. Μελᾶ, νὰ ἀρνηθῆτε καὶ πάλιν εἰς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἀναπτύξουν τὰς σχετικὰς ἐρωτήσεις των πρὸς τὸ κρίσιμον, κρισιμώτατον θέμα, τὸ καπνικόν. Ἦτο λάθος. Δεύτερον λάθος: Ἡ ὥρα εἶχε φθάσει — διότι ἐπὶ μίαν καὶ πλέον ὥραν συνεζητεῖτο ἂν πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων ἢ ὄχι — ἡ ὥρα ἦτο 11 καὶ παρὰ τὰς διαμαρτυρίας μας ἐδώσατε τὸν λόγον διὰ νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ ἐρωτήσεις τὴν 11ην νυκτερινὴν ἢ μᾶλλον τὴν 12ην. Βεβαίως ὁ Κανονισμὸς δὲν λέγει ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται τὰ μεσάνυκτα νὰ ἀναπτύσσωνται ἐρωτήσεις, ἀλλὰ εἶναι αὐτονόητον, ὅτι ἀφοῦ ὁρίζῃ ὁ Κανονισμὸς ὅτι αἱ ἐρωτήσεις προηγοῦνται οἱασδήποτε ἄλλης Ἡμερησίας Διατάξεως, ὅτι δὲν εἶναι νοητὸν νὰ συζητοῦνται τὰ μεσάνυκτα. Νομίζω, ὅτι ἀπετέλεσε παράβασιν τῶν παραδόσεων τῶν συνδεομένων μὲ τὸν Κανονισμὸν καὶ παράβασιν τοῦ πνεύματος τοῦ Κανονισμοῦ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπράξατε. Καὶ τρίτη οὐσιαστικὴ παράβασις: Οὐδέποτε, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν παράκλησις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐκπροσωποῦντος τὸ ⅓ τῆς Βουλῆς δὲν ἀπερρίφθη μὲ τόσην περιφρόνησιν μὲ ὅσην τὴν ἀπερρίψατε σεῖς. Ἔφθασα περὶ τὸ μεσονύκτιον εἰς τὸ σημεῖον νὰ σᾶς παρακαλέσω, καὶ δὴ ἐντόνως, νὰ μή ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τῶν ἐρωτήσεων τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἀλλὰ νὰ ἐγίνετο χθὲς ἢ ἐὰν θέλετε σήμερον ἢ ἔστω καὶ αὔριον. Ἠγνοήσατε τὴν παράκλησίν μου, περιεφρονήσατε τὸ ⅓ τῆς Βουλῆς καὶ ἐπροχωρήσατε δίδοντες τὸν λόγον. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ δὲν ἔχει ποτὲ συμβῆ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ποτὲ παράκλησις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ ⅓ τῆς Βουλῆς δὲν ἔτυχεν αὐτῆς τῆς περιφρονητικῆς μεταχειρίσεως. Σᾶς δηλῶ καὶ τὸ δηλῶ καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ριζοσπαστικὴ Ἕνωσις κατόπιν αὐτῆς τῆς στάσεως — καὶ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκδηλοῦται τοιαύτη στάσις — κατόπιν αὐτῆς τῆς στάσεως, συνδεομένης μάλιστα μὲ ἕνα τόσον κρίσιμον θέμα ὅπως τὸ καπνικόν, θὰ σκεφθῇ πολὺ ἡ ΕΡΕ ἐὰν θὰ πρέπει νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν συζήτησιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ σᾶς ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς: Ὅπως καὶ προχθὲς σᾶς ἐτόνισα, τὸ κύριον καθῆκον μου διὰ τὸ ὁποῖον ἔχω ἐντολὴν ἀπὸ τὸ Σῶμα, εἶναι νὰ διευθύνω τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος καὶ πρὸς τοῦτο ὀφείλω νὰ τηρῶ πιστῶς τὸν Κανονισμόν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 47 τοῦ Κανονισμοῦ, οἱανδήποτε ἑρμηνίαν καὶ ἂν δώσωμεν, οἱ βουλευταί, οἱ ἀπευθύνοντες γραπτὰς ἐρωτήσεις, δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ τὰς ἀναπτύξουν. Ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀπαντήσῃ καὶ ἐφ’ ὅσον, ὁ κ. Ὑπουργός, φρονῇ, ὅτι δὲν δύναται νὰ δώσῃ ἀπάντησιν, διότι κρίνει, ὅτι θὰ ἦτο βλαβερὰ διὰ τὸ συζητούμενον θέμα, σᾶς παρεκάλεσα νὰ μὴ ἐπιμείνετε. Σᾶς παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ μοῦ εἰπῆτε, ποῦ εὑρίσκετε παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ ἐκ μέρους ἡμῶν; Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 47 εἶναι σαφής: Αἱ ἐρωτήσεις ἦσαν γραπταί. Κακῶς καὶ ἀπὸ ἐλαστικότητα, τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύομεν προκειμένου νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ὡρισμένας περιπτώσεις, δίδομεν τὸν λόγον εἰς βουλευτάς, ἔχοντας καταθέσει γραπτὰς ἐρωτήσεις, τὰς ὁποίας περιλαμβάνομεν ἐν περιλήψει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀναπτύξουν ἐκ νέου. Ὁ κ. Ὑπουργός, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσῃ, ὅταν, ὅμως, νομίζῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος ὥρα, διὰ τὴν ἀπάντησιν, καὶ παρακαλῶ τὸ Σῶμα νὰ τὸ δεχθῇ, νομίζω, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ συμφωνήσωμεν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν, τὴν δευτέραν, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶχον προβλέψει, προεδρεύσας ἐπὶ 5 συνεχῶς ὥρας τῆς συνεδριάσεως, ὅτι μετὰ τὸ μεγάλο ἐθνικὸν θέμα τῆς Κύπρου, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη, εἶχον προβλέψει, λέγω, ὅτι συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων, δὲν προσεφέρετο, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, ἀσφαλῶς, κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν συζήτησιν τῆς ἰδίας ἡμέρας ἀπέδειξα πλήρως τὴν καλήν μου θέλησιν καὶ μὲ τὸ πνεῦμα ἐλαστικότητος ποὺ πρέπει νὰ συνυπάρχῃ, κατὰ παράβασιν τῶν κρατούντων ἐθίμων, ἔδωσα τὸν λόγον εἰς τοὺς κ.κ. Πιπινέλην καὶ Θεοτόκην, δυσφοροῦντος, μάλιστα, τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἴσως δικαίως. Ἔκρινα, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, πᾶσα περαιτέρω διασάφησις καὶ διευκρίνησις συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εἶχον χειρισθῆ ὑπευθύνως τὸ θέμα, ὡς Ὑπουργοὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ ἦτο χρήσιμος διὰ τὴν ὑπόθεσιν. Διὰ τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ, ἐπρόκειτο περὶ ἐρωτήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐζήτουν πληροφορίας ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐμπορίου. Δὲν ἦτο δυνατόν, λοιπόν, νὰ κρίνω ὅταν ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς ἐζήτει τριῶν ἡμερῶν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως διὰ τὴν Παρασκευήν, ὁπότε ἔληξεν ἡ προθεσμία, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κρίνω, ὅτι τὸ μεσονύκτιον ἐκεῖνο, θὰ ἐγίνετο ὠφέλιμος διαφώτισις, ὥστε νὰ παραβῶ τὸν Κανονισμὸν καὶ νὰ δεχθῶ τὴν συζήτησιν. Ἀκριβῶς, κατόπιν τῆς ἰδικῆς σας ἐπιμονῆς, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεχώρησε καὶ ἐδέχθη νὰ γίνῃ συζήτησις. Πῶς ἦτο δυνατὸν ν’ ἀρνηθῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ὑπεχρεοῦτο νὰ δώσῃ βάσει τοῦ ἄρθρου 47 τοῦ Κανονισμοῦ; Ἐδημιουργήθη παρεξήγησις, τὴν ὁποίαν εἶχα προβλέψει ὡς ἐκ τοῦ καμάτου τῆς Βουλῆς, δι’ ὃ καὶ παρεκάλεσα νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν. Ἐπέμειναν, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, διεξήχθη ἐπὶ 1½ ὥραν ἄκαρπος συζήτησις καὶ εἰς τὸ τέλος ἀντὶ ἐρωτήσεως ἔκαμον ἐπερώτησιν καὶ οὐδὲ κἂν εἰσῆλθον εἰς τὸ θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον ἀνέμενον ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἔχομεν ὅλοι ζωηρότατον ἐνδιαφέρον διὰ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον. Ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀντιμετωπίζει ὑπευθύνως, ἡ δὲ Ἀντιπολίτευσις ἀνευθύνως. Νομίζω, ὅτι ὑπῆρξα σαφής. Οὕτω ἔχει τὸ θέμα ἀπὸ ἀπόψεως τυπικῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 47 τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐγένετο ἡ καταταλαιπώρησις τῆς Βουλῆς ἐπὶ 1½ ὥραν καὶ εἰς τὸ τέλος, ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη νὰ τὰς συζητήσῃ, δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀρνηθῶ τὴν συνέχειαν τῆς συζητήσεως. Λυποῦμαι, διότι κατὰ τὴν ὥραν ποὺ ἐζητήσατε τὸν λόγον, ἐγένετο μία παρεξήγησις. Σεῖς, κύριε Πρόεδρε, διεμαρτυρήθητε, λέγοντες, «θὰ μὲ ἀφήσετε νὰ ὁμιλήσω, ἢ ὄχι», ἐνῷ ὁ λόγος σᾶς εἶχε δοθῆ μὲ τὴν προϋπόθεσιν νὰ σᾶς ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὥστε μετὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν, νὰ προχωρήσωμεν, ἢ ὄχι ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Ἔχω δώσει, νομίζω, δείγματα τῆς προσηλώσεώς μου εἰς τὸν Κανονισμὸν καὶ θὰ ἔχετε διαπιστώσει μὲ πόσην προσοχὴν καὶ μὲ ὅσην ἐπιτρέπεται ἑκάστοτε, ἐλαστικότητα, ἀναλόγως τῶν περιπτώσεων, προσπαθῶ νὰ ἐφαρμόσω τὸν Κανονισμόν, ἀλλὰ καὶ νὰ διευκολύνω τὴν συζήτησιν.

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠκούσθη ποτὲ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται τυπικῶς ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ ἀφορῶσα τὰς ἐρωτήσεις. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐπιμείνετε εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι ἡ ἑρμηνεία ἡ τυπικὴ καὶ στενὴ τῆς σχετικῆς διατάξεως περὶ ἐρωτήσεων τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐδώσατε. Οὐδέποτε ἠρνήθη Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἰς τούς διατυποῦντας γραπτὰς ἐρωτήσεις, νὰ τὰς ἀναπτύξουν καὶ προφορικῶς. Αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε ἐπιπροσθέτως, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ ἐζήτησεν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀρνηθῶ, θὰ ἦτο ὀρθὸν ἐὰν τὸ εἶχε ζητήσει διὰ πρώτην φοράν. Ἀλλά, τὸ ἐζήτησε πρὸ μηνὸς καὶ ἐπὶ μῆνα ἐδέχθην ἐν ὀνόματι τῶν 100 βουλευτῶν, τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπῶ, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ μὴ γίνῃ ἀνάπτυξις τῶν ἐρωτήσεων καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶχε πλέον δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀπαιτήσῃ ὅπως καὶ πάλιν ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρι τῆς ἐρχομένης Παρασκευῆς. Καὶ μόνον ὅταν ἐπέμειναν οἱ βουλευταὶ τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως, ἐπέμεινον καὶ ἐγὼ καὶ βουλευταὶ ἄλλων κομμάτων νὰ ἀναπτυχθοῦν αἱ ἐρωτήσεις, τότε εἶπον ἂς ἀναπτυχθοῦν, λοιπόν, ἀπόψε. Ἀξιότιμε καὶ ἀγαπητὲ κ. Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ διεξάγωνται αἱ συζητήσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Παρεκάλεσα, τὸν κ. Ὑπουργόν καὶ σᾶς ἐξ ὀνόματος 100 βουλευτῶν, νὰ μὴ γίνῃ προχθὲς ἡ συζήτησις καὶ μὲ ἠναγκάσατε νὰ ἀπέλθω ἀπὸ τὴν αἴθουσαν, διότι περιφρονήσατε τὴν παράκλησίν μου.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω καὶ πάλιν νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου διότι δὲν ἦτο πράγματι ὀρθὸν δι’ ἕνα τοιοῦτον θέμα ἀναπτύξεως ἐρωτήσεων, νὰ δημιουργηθῇ τόσος σάλος καὶ τόση παρεξήγησις. Πρῶτος ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ὁμαλῆς συζητήσεως καὶ τῆς ἐποικοδομητικῆς συνεργασίας μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Θέλω νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι τὸ εἶχον προβλέψει. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς παρεξηγήσεις, λόγῳ τῆς ὥρας καὶ τοῦ καμάτου τῆς Βουλῆς, δι’ αὐτὸ παρεκάλεσα νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν Παρασκευήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς στενῆς ἑρμηνείας, δὲν εἶναι πρώτη φορὰ ποὺ παρατηρεῖται, τὸ εἶχον παρατηρήσει εἰς ἐπανειλημμένας συνεδριάσεις καὶ τὸ βεβαιοῦν τὰ πρακτικά. Παρεκάλεσα νὰ γίνῃ αὐστηρὰ ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ, δηλαδὴ νὰ ἀπαντᾷ πρῶτον ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἐὰν οἱ κ.κ. συνάδελφοι δὲν ἱκανοποιοῦνται ἀπὸ τὰς ἀπαντήσεις, λαμβάνουν τὸν λόγον. Νομίζω, ὅτι μόνον ἡ αὐστηρὰ ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ, μὲ τὰς ἐλαστικότητας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναγκαῖαι κἄποτε, ὅταν πρόκειται περὶ ἐξαιρετικῶν περιπτώσεων, εἶναι δυνατὸν νὰ προλάβωμεν σχετικῶς ἀναποφεύκτους ἄλλας παρεξηγήσεις.

§10Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§12Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ συζήτησιν, ἤμην ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ 4 ἐρωτήσεων καὶ κατὰ συνέπειαν, βάσει τοῦ Κανονισμοῦ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμιλήσατε καὶ ἐπὶ τῶν τεσσάρων.

§14Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι προχθὲς εἶχον ἐγγραφῆ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τεσσάρων ἐρωτήσεών μου. Βάσει τοῦ Κανονισμοῦ, εἶχον δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ 20 λεπτά. Τὸ Προεδρεῖον, ὅμως, τῆς Βουλῆς, εἴμεθα καὶ ἀπὸ τὴν ἰδίαν περιφέρειαν, κ. Πρόεδρε, μοῦ ἀπηγόρευε συνεχῶς, νὰ ὁμιλῶ, χρησιμοποιώντας τοὺς κώδωνας, τοὺς ὁποίους ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του. Ἀντιθέτως, δὲν συνέβη τὸ ἴδιον μὲ ἕτερον συνάδελφον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐδῶ εἶναι τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ. Ἕτερος συνάδελφος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ ὁποῖος ἐνῷ ἦτο ἐγγεγραμμένος εἰς μίαν ἐρώτησιν καὶ ἐδικαιοῦτο ἑνὸς 5)λέπτου, τὸ Προεδρεῖον τὸν ἠνέσχετο νὰ ὁμιλῇ ἐπὶ 50 λεπτά. Ἀφήνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον ἐφαρμόζεται ὁ Κανονισμός.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἐκάματε ὑπαινιγμόν, ὅτι εἴμεθα ἀπὸ τὴν ἰδίαν περιφέρειαν, θὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἐν πληθούσῃ ἀπαρτίᾳ, ὅτι δὲν ἤμην ἐπὶ τῆς ἕδρας, ἀλλὰ εὑρισκόμενος εἰς τὸ γραφεῖον μου, παρηκολούθουν τὴν συζήτησιν ἀπὸ τὸ μικρόφωνον καὶ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν σᾶς ἀπηγορεύθη ὁ λόγος καὶ ὅτι ἔγινε κατάχρησις ὑπὸ ἄλλου συναδέλφου. Μόνον ἐπειδὴ ἐπεκαλέσθητε τὴν κοινήν μας προέλευσιν, ἤθελα νὰ δώσω αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν, μήπως νομισθῇ, ὅτι τὸ Προεδρεῖον σᾶς ἀπηγόρευσε τὸν λόγον.

§16Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶχον καμμίαν πρόθεσιν νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν γεωγραφικὴν καταγωγήν μας, δι’ αὐτὸν τὸν σκοπόν.

§17Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ κἄτι ἄλλο ἀκόμη. Βεβαίως, πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ παράδοσις νὰ πηγαίνουν οἱ βουλευταὶ νὰ ἀπασχολοῦν τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ καταργηθῇ καὶ μία ἄλλη παράδοσις καὶ νὰ ἀρχίζωμεν ἐγκαίρως καὶ ὄχι μετὰ μίαν ὥραν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸν νέον Κανονισμὸν ὁρίζεται, ὅτι θὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 5.30′ μ.μ. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος διὰ νὰ ὑπάρχῃ περιθώριον ὥστε νὰ ἀκούωνται ὅλα τὰ παράπονα τῶν ἐπαρχιῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§19Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν νέαν συμφωνίαν, ἡ ὁποία ἐπῆλθε μὲ τὴν Ἑταιρείαν ΕΣΣΟ–Πάπας, κατόπιν τῆς ὁποίας παρέστη καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν θεμελίωσιν τῶν ἔργων, τὴν παρελθοῦσαν Κυριακήν. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς συμβάσεως εἴχομεν διατυπώσει αὐστηρὰν κριτικήν. Καὶ κατόπιν, μὲ τὰς προγραμματικάς μας δηλώσεις τοῦ Σεπτεμβρίου 1963, κατὰ τὴν περίοδον τῆς πρώτης μας Κυβερνήσεως, εἴχομεν προσδιορίσει τὴν θέσιν μας ἔναντι ὡρισμένων συμβάσεων, τὸ περιεχόμενον, τῶν ὁποίων δὲν ἐνεκρίνομεν. Καὶ τὴν θέσιν αὐτὴν ἐνέκρινεν ὁ λαὸς μὲ τὴν ψῆφον τῆς 16ης Φεβρουαρίου. Τὸ κείμενον ἐκείνης τῆς ἐπαγγελίας, ἔχει ὡς ἑξῆς: Πρακτικὰ Βουλῆς 20 Νοεμβρίου 1963. «...(ἀναγινώσκει)...». «Ὡς Ἀντιπολίτευσις κατηγγείλαμεν τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, διότι, δι’ ὡρισμένων συμβάσεων, μὲ ξένας ἐπιχειρήσεις, ἐδέσμευσεν ὑπερμέτρως τὴν χώραν εἰς βαθμὸν ἐμποδίζοντα τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς. Ἐντὸς βραχυτάτου χρόνου, ἡ Κυβέρνησις θὰ καλέσῃ τὰς ξένας ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, νὰ συζητήσουν μετ’ αὐτῆς, ἐν πνεύματι καλῆς πίστεως καὶ μὲ βάσιν τὸ καλῶς ἐννοούμενον ἀμοιβαῖον συμφέρον, τὴν ἀναθεώρησιν τῶν σημείων ἐκείνων τῶν συμβάσεων, τὰ ὁποῖα καθιστοῦν ἀδύνατον τὴν ἐκτέλεσίν των καὶ ἐμποδίζουν τὴν γενικωτέραν πολιτικὴν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς ξένους ἐπιχειρηματίας νὰ κατανοήσουν, ὅτι τὸ ἴδιόν των συμφέρον ὑπαγορεύει τὴν ἀναθεώρησιν αὐτῶν τῶν συμβάσεων, διότι αἱ ἐπενδύσεις, εἰς τὰς ὁποίας θὰ προβοῦν, θὰ ἀποδώσουν καὶ δι’ αὐτοὺς περισσότερα ἐν μέσῳ ἀνεπτυγμένης Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, παρὰ ἐὰν παραμείνουν ὡς νησίδες ἐν μέσῳ οἰκονομίας καθηλωμένης εἰς στασιμότητα». Συνεπεῖς πρὸς αὐτὴν τὴν ἐπαγγελίαν, τὴν ὁποίαν ὁ λαὸς ἐνέκρινε μὲ τὴν ψῆφον του τῆς 16ης Φεβρουαρίου, ἐκαλέσαμε τὴν Ἑταιρείαν ΕΣΣΟ–ΠΑΠΑΣ πρὸς ἀνασυζήτησιν τῆς συμβάσεως. Τὰ ἀποτελέσματα ἀνταπεκρίθησαν εἰς τὰς ἐπιδιώξεις μας. Ἀλλά, προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν βελτιώσεων, ἐπιθυμῶ, πρῶτον, νὰ ἀναγνώσω δύο περικοπὰς ἀπὸ τὴν παλαιὰν ὁμιλίαν μου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐναντίον τῆς συμβάσεως, τῆς ἀρχικῆς ΕΣΣΟ– ΠΑΠΑΣ. Εἶχε λεχθῆ καὶ ἐσχάτως, ὅταν ἐτίθετο ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, ἡ ἀναγνώρισις τῆς συμβάσεως, ὅτι μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀποδεικνύει ἔλλειψιν ἐνδιαφέροντος διὰ τὴν ἐγκατάστασιν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ὁ ψίθυρος ἦτο ἀπολύτως ἀδικαιολόγητος. Διότι, εἴτε ἀνεμέναμεν, εἴτε ὄχι, εἰς τὴν σύμβασιν ΕΣ-ΣΟ–ΠΑΠΑΣ, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ γραμμή, τὴν ὁποίαν ἠκολουθοῦμεν, ἦτο ἡ θεμελίωσις αὐτῶν τῶν ἔργων εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Εἴχομεν εἴπει, τότε, ἐπικρίνοντες τὴν σύμβασιν, τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1963. «Θὰ ἐπεθύμουν, εἶπον, νὰ διαλύσω δύο παρεξηγήσεις. Ἡ πρώτη παρεξήγησις ἀφορᾷ τὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία κατεβλήθη ἀπὸ ὡρισμένας πλευρὰς καὶ τότε νὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἡ Ἕνωσις Κέντρου, ἐμποδίζει τὴν δημιουργίαν μεγάλων παραγωγικῶν ἔργων εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ἐπιθυμῶ νὰ διακηρύξω, ὅτι εἴμεθα κεκηρυγμένοι ἀπολύτως ὑπὲρ τῆς προτεραιότητος τῆς Βορείου Ἑλλάδος, διὰ πᾶσαν παραγωγικὴν ἐγκατάστασιν. Ἔκτοτε, εἴχομεν χαράξει αὐτὴν τὴν γραμμὴν καὶ ἐσχάτως, ἑπομένως, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐπέλθῃ διάσπασις πρὸς τὴν σύμβασιν ΕΣΣΟ–ΠΑΠΑΣ, καὶ πάλιν τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐν συνεχεία, κατ’ ἄλλον τρόπον, θὰ ἐγίνοντο, θὰ ἐγίνοντο εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα». Εἶχον, ἐπίσης, προσθέσει τότε: «Θὰ ἐπεθύμουν, εἶπον, νὰ προβῶ καὶ εἰς μίαν ἄλλην διευκρίνισιν. Συμβαλλόμενος εἰς τὸ δεύτερον διϋλιστήριον εἶναι ὁ κ. Τὸμ Πάπας. Εἶναι Ἕλλην τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Κατεβλήθη προσπάθεια, ἀκόμη καὶ εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας καλλιεργεῖται ὁ μῦθος, ὅτι ὁσάκις ἐμφανίζωνται Ἕλληνες τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀντιστρατεύεται εἰς τὴν παρουσίαν των. Ἐπιθυμῶ νὰ διακηρύξω, ὅτι καὶ γενικώτερον διὰ τὸ σύνολον τῶν ἀποδήμων καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τοὺς Ἕλληνας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τρέφομεν ἀμέριστον συμπάθειαν. Καὶ βλέπομεν μὲ μεγάλην εὐχαρίστησιν τὴν ἄνοδον Ἑλλήνων εἰς τὴν μεγάλην ἐκείνην Δημοκρατίαν, ὅπως συμβαίνει καὶ μὲ τὸν κ. Πάπας. Ἀλλ’ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ὁ κ. Πάπας, δὲν ἔρχεται ὡς ἐθνικὸς εὐεργέτης. Ἔρχεται ὡς ἐπιχειρηματίας καὶ ὑπογράφει μίαν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν κρίνομεν. Θὰ ἦτο ἀφελὲς δι’ ἡμᾶς καὶ σφάλμα δι’ ἐκεῖνον νὰ νομίζῃ, ὅτι ὁ ἔλεγχος τὸν ἀφορᾷ. Ὁ ἔλεγχος ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐπιχειρηματίας εἶναι, ὁ κ. Πάπας καὶ μεριμνᾷ ὑπὲρ τοῦ ἰδίου συμφέροντος. Ἡ μέριμνα τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας καὶ αὐτὴν ἐλέγχομεν». Αὐταὶ εἶναι αἱ δύο θέσεις, τὰς ὁποίας εἴχομεν λάβει ἔκτοτε πρὸ δύο ἐτῶν, ὅταν ἠσκοῦμεν τὸν ἔλεγχον εἰς τὴν Βουλήν, ἐναντίον τῆς συμβάσεως. Ποῖαι εἶναι αἱ βελτιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον τώρα εἰς τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν; Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὰς γενικὰς διαπιστώσεις, διότι ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ἔχει ἐντελῶς καταστῆ σαφὲς ποῦ ἀκριβῶς εὑρίσκονται αἱ βελτιώσεις. Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὰς γενικὰς διαπιστώσεις. Ἐν συνεχεία ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχον ἀνατεθῆ καὶ διεξήγαγε μὲ μεγάλην ἐπιτυχίαν τὰς διαπραγματεύσεις, θὰ ἀναπτύξῃ εὐρύτερον τὸ περιεχόμενον τῆς νέας συμβάσεως. Ὑπάρχουν τέσσαρα ἔργα εἰς τὴν σύμβασιν Πάπας. Τὸ Διϋλιστήριον, τὸ Χαλυβουργεῖον, ἡ Ἀμμωνία, τὰ Πετροχημικὰ, καὶ προσετέθη πέμπτον τὸ Μεσολόγγιον. Εἰς ἕκαστον ἐξ αὐτῶν, ποῖαι μεταβολαί, ποῖαι βελτιώσεις ἐπῆλθον; Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ διϋλιστήριον, θὰ πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἡ συμφωνία ἀφορᾷ τριετίαν, μέχρι τοῦ Αὐγούστου 1968. Μετὰ τὴν τριετίαν, ἡ σύμβασις ὁρίζει τὰ ἀκόλουθα: «Ἐν σχέσει πρὸς τὴν περίοδον, μετὰ τὸν Αὔγουστον 1968, σᾶς βεβαιοῦμεν περὶ τῆς προθυμίας μας, ὅπως συζητήσωμεν τότε καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς συμβάσεώς μας, προσθέτους τυχὸν ὠφελείας, αἵτινες θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαυξήσουν τὰς οἰκονομικὰς ἐπιπτώσεις τῆς συμβάσεώς μας ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας». Αὐτὴ εἶναι ἡ διαπίστωσις πέραν τοῦ Αὐγούστου 1968. Προσδιορίζομεν τώρα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ διϋλιστήριον, τὰς μεταβολάς, τὰς βελτιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐπέλθει. Εἶναι αἱ ἀκόλουθοι: 1) Μία ἀπὸ τὰς μεγάλας κατηγορίας, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἀπευθύνει ἐναντίον τῆς συμβάσεως, ἦτο ὅτι δὲν παρείχοντο περιθώρια ἐλευθερίας τοῦ Δημοσίου πρὸς ἀγορὰν ὡρισμένων ποσοτήτων πετρελαίου, ὥστε νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν τῶν ἀνταλλαγῶν. Καὶ εἴχομεν ἐπικαλεσθῆ, ὅτι, ἐνῷ αὐτὴ ἡ εὐχέρεια ὑπάρχει εἰς τὸ κρατικὸν διϋλιστήριον Ἀσπροπύργου, δὲν ὑπῆρχε εὐρεῖα τοιαύτη εὐχέρεια εἰς τὸ διϋλιστήριον Πάππας. Τὸ ἀποτέλεσμα τῶν σημερινῶν συμφωνιῶν ὁδηγεῖ εἰς τὰ ἀκόλουθα: Τὸ Κράτος, θὰ δικαιοῦται νὰ εἰσαγάγῃ τὸ ἴδιον, καὶ ἑπομένως, νὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὰς ἀνταλλαγὰς ἀπὸ μὲν τὸ κρατικὸν διϋλιστήριον 24% τῆς παραγωγῆς του, ἀπὸ τὸ διϋλιστήριον Θεσσαλονίκης 50%. Ἰδοὺ ἡ ἀπάντησις, ἰδοὺ ἡ μέριμνα διὰ τὰς ἀνταλλαγάς, πρὸς προστασίαν τῶν ἀγροτῶν μας. Δευτέρα βελτίωσις: Διαφορὰ κερδῶν ἀπὸ τὰς εἰσαγωγὰς εἰδῶν ἑτοίμων προϊόντων. Κατὰ τὴν τριετίαν 1.500 χιλ. δολλ. διαφορὰ κερδῶν. Τρίτον: Τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου. Αὐτὰ ἀναγράφονται εἰς τὴν παράγραφον 2 τῆς συμβάσεως ὡς ἑξῆς: «Ἀποδεχόμεθα, ὅπως τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου διὰ τὸ μέχρι τοῦ Αὐγούστου 1968 χρονικὸν διάστημα αὐξηθοῦν ἀπὸ 55% τοῦ δολλαρίου, εἰς 60% κατὰ βαρέλιον. Προσέτι δέ, ἐγγυώμεθα, ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει τὰ δικαιώματα ταῦτα θὰ θέλουν μειωθῇ κάτω τοῦ 50% τοῦ δολλαρίου κατὰ βαρέλιον». Ἡ σημασία τῆς δευτέρας παραγράφου εἶναι μεγάλη. Διότι ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει ἀκόμη πιστωτικὴ τάσις. Καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς πτώσεως ἀναλαμβάνει ὑποχρέωσιν ὁριστικοῦ ποσοστοῦ 50%. Δὲν παρακολουθεῖ πλέον τὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν, παρακολουθεῖ μόνον τὴν ἄνοδον. Ἀλλὰ εἶναι ὁριστική, εἶναι μίνιμουμ. Ποῦ ὁδηγεῖ ὡς ἀποτέλεσμα; Ὁδηγεῖ σήμερον ἡ προσθήκη τοῦ 5% εἰς 17.500 χιλ. δολλάρια, ἐνῷ ἀντιστοίχως, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παλαιᾶς συμβάσεως, θὰ ἀνήρχετο εἰς 11.950 χιλ. δολλ. Ἔχομεν, ἑπομένως, κέρδος πρῶτον, ἀπὸ τὴν προσθήκην τοῦ 5%, τῶν 5 σὲντς 5.600 χιλ. δολλάρια. Δεύτερον, ἔχομεν τὴν μεγίστην ἐγγύησιν, ὅτι αὐτὸ τὸ ποσὸν εἶναι ὁριστικόν, καὶ διὰ τὸ μέλλον καὶ δὲν ὑπάρχει οὐδείς, ἑπομένως, κίνδυνος μειώσεως. Σύνολον 7 ἑκατομμυρίων δολλαρίων μίνιμουμ. Αὐτὸ εἶναι ἐπίτευγμα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ δικαιώματα τοῦ δημοσίου. Ἔπειτα, ὑπάρχει μία πρόσθετος διάταξις. Ἀναλαμβάνει ἡ Ἑταιρεία ἀγορὰν Αἰγυπτιακοῦ πετρελαίου. Ὑπάρχει τὸ πρόβλημα ἀποζημιώσεως τοῦ Αἰγυπτιώτου Ἑλληνισμοῦ καὶ δὲν ὑπῆρχε τρόπος ἀποζημιώσεως. Ἡ Ἑταιρεία ἀναλαμβάνει νὰ ἀγοράσῃ Αἰγυπτιακὸν πετρέλαιον. Ἀναγράφει ἡ σχετικὴ διάταξις: «Ἀποδεχόμεθα, ὅπως προμηθευθῶμεν, ἐφ’ ὅσον ζητηθῇ τοῦτο παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἀργὸν Αἰγυπτιακὸν πετρέλαιον μέχρι ποσότητος 2.000.000 τόννων καὶ εἰς ρυθμὸν 400.000 τόννων, ἐτησίως. Μετὰ τὴν προμήθειαν τῆς ἄνω ποσότητος εἴμεθα πρόθυμοι νὰ συζητήσωμεν τὴν προμήθειαν καὶ ἑτέρας ποσότητος 1.000.000 τόννων τοῦ αὐτοῦ εἴδους ἀργὸν πετρέλαιον μὲ ρυθμὸν παραδόσεως 200.000 τόννων ἐτησίως». Μὲ τὸν τρόπον αὐτόν, θὰ διευκολύνωμεν τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀτυχῶν Ἑλλήνων τῆς Αἰγύπτου καὶ συγχρόνως θὰ ἐπαυξήσωμεν τὰς ἀνταλλαγάς μας μὲ τὴν Αἴγυπτον. Ὑπάρχει, ἐπίσης καὶ μία ἄλλη βελτίωσις. Εἶχε προκαλέσει ἐξέγερσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μὲ σφοδροὺς λόγους, αὐτὴν τὴν ἀγανάκτησιν τὴν εἶχα καὶ ἐγὼ ἐκφράσει, τὸ γεγονός, ὅτι ἐχρησιμοποιοῦντο δύο τιμαί. Ἐὰν μὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀγοράσῃ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν ἡ Ἑταιρεία, τότε αἱ τιμαὶ θὰ ἦσαν ὑψηλαί. Ἐάν, ὅμως, ἐπρόκειτο νὰ ἀγοράσῃ ἀπὸ Ἑλληνικὸν πετρέλαιον, τὸ ὁποῖον, ἐνδεχομένως, θὰ ἀνευρίσκετο, αἱ τιμαὶ θὰ ἦσαν χαμηλαί. Καὶ εἶχε δημιουργήσει μίαν ἐνόχλησιν, ὄχι μόνον οἰκονομικήν, εἶχε δημιουργήσει κατ’ ἐξοχὴν μίαν ἐθνικὴν ἐνόχλησιν. Ἡ διάκρισις καταργεῖται. Εἰς τὴν αὐτὴν τιμὴν θὰ ἀγοράζῃ καὶ τὸ Ἑλληνικὸν πετρέλαιον, ἐὰν καὶ ὅπως εὐχόμεθα, ὑπάρξῃ. Ἡ σχετικὴ διατύπωσις, ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἀποδεχόμεθα, ὅπως τὸ διϋλιστήριον Θεσσαλονίκης, προμηθεύῃ εἰς τὰς ἐν Ἑλλάδι Ἑταιρείας νάφθαν, εἰς τιμὰς διεθνῶς συναγωνιστικάς. Εἰς περίπτωσιν ἀνευρέσεως, ἐν Ἑλλάδι, ἀργοῦ πετρελαίου, εἰς ἐμπορευσίμους ποσότητας, ἀποδεχόμεθα ὅπως ἡ τιμὴ τούτου διὰ ποιοτικῶς καταλλήλου παρὰ τοῦ διϋλιστηρίου Θεσσαλονίκης διϋλιζομένου πετρελαίου, καθορίζεται βάσει τῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ παρεμφερῶν πρὸς τὴν ποιότητα ἑκάστοτε κατωτάτων δεδηλωμένων τιμῶν». Ἔχομεν, ἑπομένως, ἐξίσωσιν τιμῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύνολον τῶν βελτιώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦ διϋλιστηρίου. Αὐτὰς ἔκρινεν οὐσιώδεις ἡ Κυβέρνησις. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι μὲ καλοπιστίαν ἐξεταζόμεναι, αἱ βελτιώσεις, θὰ ἀναγνωρισθοῦν ἀπὸ ὅλους, ὡς δικαιολογοῦσαι τὴν ἀπόφασίν μας. Βεβαίως, ἐὰν δὲν ἦτο ὑπογεγραμμένη ἡ σύμβασις, θὰ ἠδυνάμεθα κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ ἔχωμεν ἐφαρμόσει τὴν πολιτικήν μας. Ἀλλά, δεδομένης τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι αἱ ἐπιτεύξεις εἶναι ἐξαίρετοι καὶ δικαιολογοῦν τὴν ἀπόφασίν μας. Ἐρχόμεθα εἰς τὰ περαιτέρω ἔργα. Χαλυβουργεῖον. Διάχυτος ἦτο ἡ ἀμφιβολία κατὰ τὸν καιρὸν τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ὑπογραφῆς τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἡ βεβαιότης ἱδρύσεως τοῦ Χαλυβουργείου καὶ ἡ ἀμφιβολία εἶχεν ἐκφρασθῆ ἐπιμόνως καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Σήμερον εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ γίνῃ. Καὶ ἐπέρχονται αἱ ἀκόλουθοι βελτιώσεις. Ἀναγράφει ἡ νέα σύμβασις: «Εἰς ἔνδειξιν τῆς βεβαιότητος πραγματοποιήσεως τοῦ ἄνω ἔργου, ἀποδεχόμεθα, ὅπως ἐπαυξήσωμεν εἰς 5 ἑκατομμύρια δολλάρια τὴν ἐγγυητικὴν ἐπιστολὴν δι’ ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου». Ἐκπίπτονται ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου μὲ τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν, μόνον 500.000 δολλάρια. Τώρα, εἰς περίπτωσιν μὴ ἐκτελέσεως, ἐκπίπτονται 5.000.000 δολλάρια, ὡς ἐγγύησις. Ἐπίσης, τὸ ποσὸν τῶν ἐπενδύσεων, αὐξάνεται, ἀπὸ 49 εἰς 85.000.000 δολλάρια. Θὰ ἦτο δυνατὸν κανεὶς νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ὑπηρετεῖ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ ἀναδόχου, ἀλλὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ἐπαύξησις ἐπενδύσεων ὑπηρετεῖ καὶ τὰ γενικώτερα συμφέροντα τῆς οἰκονομίας καὶ ἐξασφαλίζει τὴν συναγωνιστικότητα καὶ ἀποτελεῖ διὰ τοῦτο πρόσθετον λόγον ἐπιβεβαιώσεως, ὅτι θὰ ἱδρυθῇ, διότι τίθεται ἐπὶ βάσεων συναγωνιστικῶν. Τετραπλασιάζεται ἡ δυναμικότης ἀπὸ 225.000 τόννους, εἰς 1.000.000. Αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ δυναμικότης τοῦ χαλυβουργείου. Ἐντὸς τῆς αὐτῆς προθεσμίας, καίτοι τὸ ἔργον εἶναι ηὐξημένον, ἀναλαμβάνεται ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἐκτελέσεως. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἔργον τῆς Ἀμμωνίας. Εἰς τὴν πρώτην σύμβασιν, ἀνεφέρετο δυναμικότης 105.000 τόννων ἐτησίως, τώρα δὲ γίνεται 200.000. Καὶ τώρα τὰ Πετροχημικά, ὅπου αἱ βελτιώσεις εἶναι σημαντικώτεραι. Μὲ τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν, εἶχον δεσμευθῆ 29 πετροχημικὰ προϊόντα. Δὲν ἠδύνατο ἐντὸς διαρκείας 6 ἐτῶν νὰ δοθῇ ἄδεια ἱδρύσεως βιομηχανιῶν καὶ διὰ τὰ 29 αὐτὰ πετροχημικὰ προϊόντα. Ἀπηλευθερώσαμεν, ἐξ αὐτῶν τὰ 20 καὶ ἀναλαμβάνει τὴν χρησιμοποίησιν μόνον τῶν 9 ἐξ αὐτῶν. Τὰ ἄλλα 20 εἶναι διαθέσιμα πρὸς ἄλλας βιομηχανίας, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προτιμήσῃ. Ἡ ὑποχρεωτικὴ ἐπένδυσις, διὰ τὰς βιομηχανίας τῶν πετροχημικῶν, ἀνήρχετο εἰς 25 ἑκατομμύρια δολλαρίων, σήμερον δὲ ἀναλαμβάνεται ἡ ὑποχρέωσις 45 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, καὶ ἡ προθεσμία συντέμνεται κατὰ ἓν ἔτος. Αὐταὶ εἶναι αἱ μεταβολαί, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται εἰς τὰ πετροχημικά, μεταβολαὶ οὐσιώδεις. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἡ προσθήκη τοῦ ἔργου εἰς τὸ Μεσολόγγιον. Εἴχομεν ὑποσχεθῆ πρὸς τὴν ἱερὰν πόλιν, τὴν ὁποίαν ὅλοι εὐλαβούμεθα, καὶ ἡ ὁποία κινδυνεύει νὰ φθίνῃ, ὅτι θὰ μεριμνήσωμεν διὰ τὴν οἰκονομικήν της ζωογόνησιν. Ὑπῆρξαν δυσχέρειαι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας. Ἐν τούτοις, ἐπεμείναμεν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι εἰς τὴν νέαν σύμβασιν ἀναγράφεται ἡ ἵδρυσις χημικοῦ συγκροτήματος εἰς τὸ Μεσολόγγι, ἁλυκῆς, σόδας, χλωρικοῦ ἀμμωνίου, ἀνθρακικοῦ ἀσβεστίου, ὑδροξειδίου τοῦ ἀσβεστίου, καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ γίνῃ ὑαλουργεῖον. Ἡ συνολικὴ ἐπένδυσις, κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον, τοῦ χημικοῦ συγκροτήματος, θὰ ἀνέλθῃ εἰς 18.500.000 δολλαρίων περίπου, μὴ συμπεριλαμβανομένης τῆς δαπάνης, διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ἁλυκῆς. Αὐταὶ εἶναι αἱ βελτιώσεις καὶ αἱ προσθῆκαι, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν ΕΣΣΟ–ΠΑΠΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται, ὅτι πράγματι ἤγαγεν εἰς αἴσιον πέρας, δυσχερεῖς διαπραγματεύσεις, διότι βεβαιότατα εἶναι δυσχερεῖς, δυσχερέσταται, ἔπειτα ἀπὸ ὑφισταμένην ὑπογραφὴν συμβάσεως. Θέλει νὰ ἐλπίζῃ, ὅτι ἡ γραμμή, τὴν ὁποίαν τώρα ἠκολούθησε, θὰ ἔχῃ καὶ γενικώτερον ἀντίκτυπον καὶ διὰ τὰς συμβάσεις τοῦ μέλλοντος. Θὰ γίνῃ γενικώτερον σαφές, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα εἴμεθα ἀπολύτως πρόθυμοι νὰ συνεργασθῶμεν καὶ χρειαζόμεθα καὶ τὸ ξένον κεφάλαιον καὶ τὰς ξένας ἐπιστημονικὰς καὶ τεχνικὰς ἱκανότητας, ἀλλὰ ὑπὸ ἕνα ὅρον, ὅτι θὰ ὑπηρετοῦν τὸ ἀμοιβαῖον συμφέρον. Εἴμεθα, ἐπίσης, βέβαιοι, ὅτι ἡ ἐγκατάστασις αὐτοῦ τοῦ συγκροτήματος θὰ ἀποτελέσῃ, ἔπειτα ἀπὸ τὰς βελτιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον, μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, πρὸς τὴν ὁποίαν στρέφεται ὅλη μας ἡ προσοχή, ἡ συμπάθεια, καὶ ἐπίσης θὰ ἐνισχύσῃ γενικώτερον τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, καὶ θὰ ἀποτελέσῃ προσθέτως, ἕνα παράγοντα ἀναστολῆς τῆς αἱμορραγίας τῆς μεταναστεύσεως, προσφέρουσα ἀπασχόλησιν. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, οἱ νέοι τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐγκαταλείπουν, ἀντὶ νὰ σπεύδουν εἰς τὰς ἀνεπτυγμένας χώρας, διὰ νὰ ἐνισχύσουν τὰς ἀνεπτυγμένας οἰκογενείας των, θὰ μείνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ προσφέρουν ἐδῶ τὰς δυνάμεις των, διὰ νὰ ὑπηρετήσουν τὴν αἰωνίαν Ἑλλάδα. (Παρατεταμένα καὶ ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§21Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, αἱ διαπραγματεύσεις τὰς ὁποίας κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διεξήγαγον πρὸς ἀναθεώρησιν τῆς συμβάσεως ΕΣΣΟ–ΠΑΠΠΑΣ, διήρκεσαν 3 ἑβδομάδας καὶ ὑπῆρξαν σκληραὶ καὶ ἐπίπονοι. Ἡ θέσις τοῦ ἀναδόχου εἰς τὴν ἀρχὴν ὑπῆρξεν ἡ ἑξῆς: «Ἔχω μίαν σύμβασιν νομίμως ὑπογεγραμμένην, ὑπαγομένην εἰς τὸν Ν. 2687, δηλαδὴ ἐπηυξημένης ἰσχύος. Οὐδεὶς δύναται νὰ τὴν θίξῃ». Ἐγνώριζεν ὁ ἀνάδοχος, ὅπως ἐγνώριζε καὶ ἡ Βουλὴ ἀπὸ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, ὅτι ἐπὶ τῆς νομιμότητος τῆς συμβάσεως παρὰ τὰς ἀμφιβολίας, αἱ ὁποῖαι εἶχον διατυπωθῆ τὸν παρελθόντα Ἰανουάριον, ὑπῆρχε γνωμοδότησις τοῦ Ἀντιπροέδρου τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους καὶ Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ σύμβασις ἦτο νομικῶς ἔγκυρος. Τὸ πρῶτον θέμα, τὸ ὁποῖον εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἐὰν ἔπρεπε νὰ χωρήσῃ εἰς ἀκύρωσιν αὐτῆς τῆς συμβάσεως, ἐὰν ἠδύνατο τοῦτο καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ τὸ ἠδύνατο, ἐὰν ἔπρεπε νὰ τὸ πράξῃ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέγνωσε ἀπόψε τὴν δήλωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε προβῆ κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ., ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου. Συμφώνως πρὸς αὐτήν, πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ καλέσῃ τοὺς ἀναδόχους τῶν συμβάσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπεν ὁπωσδήποτε νὰ ἐπανεξετασθοῦν καὶ ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος ἐν πνεύματι καλῆς πίστεως νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ διόρθωσις τῶν ὅρων, οἱ ὁποῖοι καθίστων τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν ἀδύνατον ἢ ἠμπόδιζον τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Διὰ νὰ τεθῇ τέρμα εἰς μίαν συνεχιζομένην προπαγάνδαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέτει ὑπὸ ἀμφισβήτησιν συμβάσεις ὑπογεγραμμένας, κρίνω σκόπιμον νὰ δηλώσω, ὅτι αἱ περὶ ὧν πρόκειται συμβάσεις εἶναι μόνον δύο τὸν ἀριθμόν. Αὐτὴ ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπῆλθε συμφωνία καὶ ἡ σύμβασις διὰ τὸ ἀλουμίνιον, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐλπίζομεν, ὅτι ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν ἢ ἑβδομάδων θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπῆλθεν ἐπίσης συμφωνία. Κύριοι βουλευταί, τερματίζων τὸν λόγον του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει νὰ προστατεύῃ καὶ νὰ συνεργάζεται μὲ τὸ ξένον κεφάλαιον. Διότι, πρῶτον, τὸ ἰδικόν μας δὲν ἀρκεῖ. Δεύτερον, δὲν ἀρκεῖ ἡ ἐγχωρία ἐμπειρία. Ἔπρεπε νὰ καταβληθοῦν προσπάθειαι διὰ νὰ προσελκύσωμεν τὸ ξένον κεφάλαιον. Ἦτο τόσον ἀναγκαῖον τοῦτο, ὥστε εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦ 1952 προεβλέφθη ρητῶς ἡ ἔκδοσις εἰδικοῦ νόμου ἐπηυξημένης ἰσχύος, ὁ ὁποῖος θὰ κατωχύρωνε τὰς ξένας ἐπενδύσεις εἰς τὴν χώραν. Αὐτὸς ὁ νόμος εἶναι τὸ περίφημον Νομοθετικὸν Διάταγμα 2687 ἐκδοθὲν ἐπὶ Κυβερνήσεως Παπάγου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐλήφθησαν δρακόντεια μέτρα διὰ τὴν προστασίαν τῶν ξένων ἐπενδύσεων εἰς τὴν χώραν. Αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τῆς προστασίας, ἐπιθυμεῖ νὰ ἀκολουθήσῃ καὶ σήμερον ἡ Κυβέρνησις, διότι εἶναι ἀναγκαία εἰς τὴν χώραν. Κατ’ ἐξοχὴν δὲ σήμερον, μετὰ τὸν θόρυβον, ὁ ὁποῖος εἶχε δημιουργηθῆ καὶ εἰς τὸν ὁποῖον συνέβαλον καὶ μέλη τῆς σημερινῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀντιπολιτευόμενος Τύπος, ὅτι δῆθεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου θέτει δυναμίτιδα εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας μὲ τὸν κλονισμὸν τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν ξένων, διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως συμβάσεων ὑπογεγραμμένων ἤδη. Ἡ ἀκύρωσις δὲν ἦτο καὶ νομικῶς δυνατή, διότι θὰ ἠκολούθει ὁ κίνδυνος μεγάλης ἐμπλοκῆς τοῦ Κράτους εἰς δίκας καὶ ἐνδεχομένως ἡ καταβολὴ μεγάλων ἀποζημιώσεων. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὴ ἢ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀνελάμβανε τὸν κίνδυνον νὰ ἐμπλακῇ εἰς μίαν δίκην περὶ τὸ κῦρος ἢ μὴ τῆς συμβάσεως, αὐτῆς τῆς πολιτικῆς αἱ συνέπειαι θὰ ἦσαν λίαν ἐπιζήμιαι διὰ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. Εἶναι μοιραῖον, ὅτι θὰ διήρκει αὐτὴ ἡ ἀμφισβήτησις ἐπὶ χρόνον μακρὸν καὶ ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ὑπῆρχε πλήρης ἀποθάρρυνσις τῶν ξένων κεφαλαίων νὰ ἔλθουν εἰς τὴν χώραν. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ὅτι πᾶν ὅ,τι λέγεται καὶ ἀφορᾷ τὴν τύχην ξένων ἐπενδύσεων εἰς τὴν χώραν, λαμβάνει τεραστίαν δημοσιότητα εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὅλαι αἱ ἐφημερίδες, πολιτικαὶ καὶ οἰκονομικαί, ἀναγράφουν μὲ μεγάλα γράμματα πᾶσαν εἴδησιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν τύχην ξένων ἐπενδύσεων καὶ ἔχομεν ἀμέσως τοὺς ἀντικτύπους. Ἡ Κυβέρνησις ἐστάθμισεν ἀπολύτως τὰς εὐθύνας της καὶ ἐπροτίμησε τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς συμφωνίαν, τῆς ὁποίας τὰς κυρίας γραμμὰς ἀνεκοίνωσε σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, τὸ κεντρικὸν σημεῖον περὶ τὸ ὁποῖον διεξήχθη ἡ πολεμικὴ ἐναντίον τῆς συμβάσεως ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου ὡς Ἀντιπολίτευσις, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐπίκεντρον τῆς ὅλης συμβάσεως, εἶναι τὸ διϋλιστήριον πετρελαίου. Διὰ νὰ κατανοηθῇ ἰδίως ἀπὸ τοὺς νεωτέρους βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπῆρξαν εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν καὶ εὐτυχῶς εἶναι πολλοί, ἡ σημασία τοῦ θέματος, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ δι’ ὀλίγων νὰ ἀναπτύξω πῶς ἔχει τὸ θέμα τῶν πετρελαίων, διὰ νὰ συμπεράνω ἐν συνεχείᾳ πῶς ἤχθημεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ὑπογράψωμεν τὴν σύμβασιν μὲ τὸν ὅμιλον ΕΣΣΟ-ΠΑΠΑΣ, ἐννοῶ τὴν νέαν σύμβασιν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ πετρέλαια ἠλέγχοντο καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πηγῶν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως διϋλίσεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως μεταφορᾶς καὶ διανομῆς ἀνὰ τὸν κόσμον ἀπὸ ἕνα καρτὲλ ἑπτὰ μεγάλων ἑταιρειῶν, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ πέντε ἑδρεύουν εἰς τὰς Η.Π.Α. καὶ αἱ δύο εἰς τὴν Εὐρώπην. Αἱ δύο Εὐρωπαϊκαὶ εἶναι αἱ Ἑταιρεῖαι ΣΕΛΛ καὶ ΒΡ. Αὐτὸ τὸ καρτὲλ τῶν μεγάλων ἑταιρειῶν ὑπέστη τὰ τελευταῖα ἔτη ρῆγμα, πρῶτον, διότι ἀνεκαλύφθησαν νέαι πηγαὶ πετρελαίων μὴ τελοῦσαι ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν ἑπτὰ καὶ δεύτερον, διότι εἰσῆλθε τὸ σοβιετικὸν πετρέλαιον εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν ἀγοράν. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης τὰ πετρελαιοειδῆ ἤρχισαν κατὰ ἕνα ποσοστὸν νὰ διαφεύγουν τὸν ἔλεγχον τῶν 7 μεγάλων ἑταιρειῶν καὶ νὰ ὑπόκεινται κατὰ ἕνα ποσοστόν, λέγω, εἰς τὸν νόμον τοῦ διεθνοῦς ἀνταγωνισμοῦ. Ὑπῆρξαν προσπάθειαι εἰς ὅλας τὰς χώρας πρὸς ἐπίτευξιν χαμηλοτέρων τιμῶν καυσίμων, προσπάθειαι νὰ γίνῃ ἀπαγκίστρωσις τῶν οἰκονομιῶν ἀπὸ τὸ καρτὲλ τῶν 7 μεγάλων ἑταιρειῶν. Τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἠκολούθησε καὶ ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν κατασκευὴν τοῦ διϋλιστηρίου Ἀσπροπύργου. Ἡ ἀπαγκίστρωσις, κ. βουλευταί, δὲν εἶναι πρᾶξις εὐχερής, εἶναι κολοσσιαῖαι αἱ ἀντιδράσεις. Καὶ ὑπῆρξεν ἀξία ἐξάρσεως ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ πρώτου διϋλιστηρίου. Ἀλλὰ ἐνῷ μὲ τὴν κατασκευὴν αὐτοῦ ἐγένετο τὸ πρῶτον βῆμα πρὸς ἀπαγκίστρωσίν μας ἀπὸ τὸ καρτὲλ τῶν πετρελαίων, ἡ ὅλη ὑπόθεσις ἐν συνεχείᾳ, ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Ε.Ρ.Ε. πλέον, κατέληξεν εἰς φιάσκο. Κατεσκευάσαμεν τὸ διϋλιστήριον μὲ ἰδικά μας χρήματα καὶ ἀφοῦ τὸ κατεσκευάσαμεν τὸ παρεδώσαμεν εἰς τὰς 7 ἑταιρείας πρὸς ἐκμετάλλευσιν. Μοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ εὕρω λόγους —ἐπὶ ἔτη ἀσχολοῦμαι νὰ εὕρω λόγους— καὶ διὰ νὰ δικαιολογήσω αὐτὴν τὴν πρᾶξιν, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ τὴν χαρακτηρίσω. Διότι εἰς τὸ κάτω–κάτω τῆς γραφῆς τὸ νὰ ἀφήσετε μίαν ξένην ἑταιρείαν νὰ κατασκευάσῃ διϋλιστήριον καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ τὸ ἐκμεταλλευθῇ, αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ μίαν δικαιολογίαν. Ἀλλὰ τὸ νὰ κατασκευάσετε, δαπανῶντες 25 καὶ πλέον ἑκατομμύρια δολλάρια ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, δηλαδὴ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀφαιρεῖτε ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν ἄλλων ἔργων καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀφοῦ τὸ κατασκευάσατε νὰ τὸ παραδώσητε εἰς τὸ καρτὲλ πρὸς ἐκμετάλλευσιν, αὐτὸ ὡς πρᾶξις πολιτικὴ μοῦ εἶναι ἀκατανόητος. Ἐν τούτοις, κ. βουλευταί, ἐγένετο. Ποῖαι εἶναι αἱ ζημίαι εἰς τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ διϋλιστηρίου Ἀσπροπύργου ἀπὸ τὸ καρτὲλ συνδυαζόμενον καὶ μὲ μίαν καταπληκτικὴν συμφωνίαν διὰ τὰς μεταφορὰς τῶν πετρελαίων; Αἱ ζημίαι εἶναι ἀστρονομικαί, εἶναι τεράστιαι. Ἡ Βουλὴ ἠσχολήθη διὰ μακρῶν ἄλλοτε περὶ αὐτῶν. Ἐπὶ τὰ ἴχνη τοῦ πρώτου διϋλιστηρίου, τὸ ὁποῖον καὶ ἀποτελεῖ τὴν πέτραν τοῦ σκανδάλου, ἐσχεδιάσθη ἡ Σύμβασις διὰ τὸ δεύτερον διϋλιστήριον. Ὑπῆρξεν ἐδῶ τοὐλάχιστον ἡ διαφορά, ὅτι τὸ δεύτερον διϋλιστήριον θὰ τὸ κατασκευάσῃ ὁ ἀνάδοχος καὶ ὄχι τὸ Κράτος. (Ψίθυροι τινές). Καὶ οἱ ψίθυροι αὐτοὶ ἐνοχλοῦν ὅταν πρόκειται περὶ πετρελαίων ἰδίως.

§22Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως ὄχι ἡμᾶς.

§23Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐντὸς ὀλίγου θὰ πληροφορηθῆτε ὑπὸ ποίας συνθήκας ἐγένοντο αἱ διαπραγματεύσεις διὰ τὴν σύμβασιν, τῆς ὁποίας τὴν ἀναθεώρησιν ἐπετύχομεν προχθές, θὰ ἐκπλαγῆτε διὰ τὴν ἔκτασιν τῆς ἀνευθυνότητος, ἡ ὁποία ἐχαρακτήρισε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος διαπραγματευόμενον μὲ ἀνθρώπους μεγίστης ἐμπειρίας ἐπὶ θεμάτων κατ’ ἐξοχὴν πολυπλόκων, ὅπως εἶναι τὰ πετρελαιοειδῆ, διαπραγματευόμενον μὲ ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὀλίγην, ἐλαχίστην, ἢ καμμίαν γνῶσιν τοῦ θέματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου διεπραγματεύοντο. Θὰ σᾶς εἴπω ἐν συνεχείᾳ πῶς εἰργάσθημεν ἡμεῖς εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀναθεωρήσεως. Κύριοι βουλευταί, ὅσον ἀφορᾷ τὸ διϋλιστήριον, ἡ νέα σύμβασις ἀφορᾷ τὴν 3ετίαν 1966, 1967 καὶ 1968. Καὶ ἐρωτᾶται, διατὶ περιωρίσθημεν εἰς τὴν 3ετίαν καὶ δὲν ἐρρυθμίσαμεν, μὲ τὴν σύμβασιν ὁλόκληρον τὴν 10ετίαν, τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ ἀρχικὴ σύμβασις ΕΣΣΟ–ΠΑΠΠΑΣ; Ἐσταθμίσαμεν, ὅτι εἶναι συμφέρον τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας νὰ μὴ δεσμευθῇ διὰ τὴν 7ετίαν μετὰ τὸ 1969, ἀλλὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα μὲ τὸν ἀνάδοχον τότε. Καὶ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ τῆς συζητήσεως ὑπάρχει εἰς τὴν νέαν σύμβασιν. Ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸ σχετικὸν κείμενον. Θὰ συζητήσωμεν τότε ἐν ὄψει τῶν τότε συνθηκῶν, ποῖα θὰ εἶναι τὰ ὀφέλη, τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ ἀποκομίσῃ ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία ἀπὸ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς συμβάσεως διὰ τὴν ὑπόλοιπον 7ετίαν. Ἀλλὰ διατὶ τὸ ἐπράξαμεν αὐτό; Εἶναι πολλοὶ λόγοι. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Πετραλιᾶς). Ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ ἀκολουθήσωμεν, κ.κ. βουλευταί, εἰς τὸν τομέα τῶν καυσίμων, εἶναι νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, ὅσον εἶναι δυνατόν, εὐθηνότερα καύσιμα. Διὰ ποίου τρόπου θὰ ἐπιτευχθῇ αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκόμη γνωστὸν οὔτε ἐδῶ οὔτε εἰς τὴν Εὐρώπην. Πρῶτον, εἶναι ἄγνωστος ἡ πολιτικὴ ἐπὶ τῶν πετρελαιοειδῶν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κοινὴ Ἀγορά, εἶναι δὲ ἀμφίβολον, ὅτι θὰ εἶναι γνωστὴ πρὸ τῆς παρόδου ἑνὸς ἢ καὶ δύο ἐτῶν. Ἐνδεχομένως τὸ 1968 θὰ τὸ γνωρίζωμεν. Ἀπὸ τὰς ὑφισταμένας πληροφορίας, ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ θὰ καταλήξῃ ἴσως εἰς πλήρη ἀπελευθέρωσιν τῆς ἐμπορίας καὶ τῆς διακινήσεως τῶν πετρελαιοειδῶν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος συναγωνισμὸς καὶ ἐδῶ καὶ εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην. Τὸν Αὔγουστον τοῦ 1968 τερματίζεται ἡ σύμβασις μὲ τὸ πρῶτον διϋλιστήριον. Εἶναι πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ κρατήσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τὸ Κράτος, ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει τὴν προμήθειαν ὅλης τῆς ποσότητος τοῦ πετρελαίου διὰ νὰ ἔχῃ ἀπόλυτον ἐλευθερίαν ἐμπορικῆς πολιτικῆς. Μετὰ τὸ 1968, ὅταν ἡ κατανάλωσις θὰ ἔχῃ ὑπερβῆ τὰ 4 ἑκατ. τόννους, ὅση ἡ δυναμικότης τῶν 2 διϋλιστηρίων, θὰ παραστῇ ἀνάγκη δημιουργίας τρίτου διϋλιστηρίου. Δὲν γνωρίζομεν ἀκόμη ποῦ πρέπει νὰ γίνῃ αὐτό. Αὐτὸ θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν μελέτην τῶν συνθηκῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ γίνεται οἰκονομικωτέρα ἡ διανομὴ τῶν πετρελαιοειδῶν νὰ μὴ μεταφέρονται ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ εἰς τὴν Κρήτην. Εἶναι θέμα ἐπιστημονικῆς καὶ τεχνικῆς μελέτης. Ἐν ὄψει αὐτῶν τῶν ἀσταθμήτων παραγόντων καὶ λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δυνάμεθα μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συμβάσεως τοῦ πρώτου διϋλιστηρίου, ἡ ὁποία εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὸ δεύτερον, θὰ καθωρίσωμεν τιμὰς εἰς τὸ ἐργοστάσιον τῶν πετρελαιοειδῶν ἐκείνας, τὰς ὁποίας νομίζομεν συμφερούσας εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, ἐπροτιμήσαμεν, ἐν ὄψει αὐτῶν τῶν δεδομένων, νὰ ἀφήσωμεν τὴν διαπραγμάτευσιν νὰ γίνῃ τότε, διὰ νὰ μὴ δεσμευθῶμεν σήμερον μὲ τὸν ἀνάδοχον, ἐν ὄψει συνθηκῶν τὰς ὁποίας δὲν γνωρίζομεν. Διότι, κ. βουλευταί, ἐὰν ἐζητοῦμεν νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ πέραν τῶν 3 ἐτῶν, ὅ,τι ἐπετύχομεν διὰ τὰ 3 χρόνια, ἦτο βέβαιον ὅτι καὶ ὁ ἀνάδοχος θὰ ἐζήτει ὡρισμένας ἐγγυήσεις, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὸν καθορισμὸν τῶν τιμῶν εἰς τὸ διϋλιστήριον, τὰς ὁποίας ἔχει σήμερον, λόγῳ τῆς συνδέσεως τοῦ πρώτου μὲ τὸ δεύτερον. Δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ τοῦ παράσχωμεν ἐγγυήσεις ποῖαι θὰ εἶναι αἱ τιμαί, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος θὰ ὁρίσῃ τὸ 1968, διὰ τὰ πετρελαιοειδῆ. Θέλομεν νὰ εἴμεθα ἀπολύτως ἐλεύθεροι νὰ καθορίσωμεν πολιτικὴν τότε, ἐν ὄψει τῶν τότε συνθηκῶν καὶ τῶν ἰδικῶν μας καὶ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς καὶ τῆς παγκοσμίου καταστάσεως εἰς τὸν τομέα τῶν πετρελαιοειδῶν. Ἡ σύμβασις θὰ κριθῇ σήμερον διὰ τὴν 3ετίαν, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται. Διὰ τὴν μετὰ τὸ 1968 περίοδον, ἐπαναλαμβάνω ἐθέσαμεν τὴν ἀρχὴν ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἀνοικτὸν πρὸς ἀνασυζήτησιν. Αὐτὸς εἶναι ὅρος τῆς σημερινῆς συμβάσεως καὶ ἔχει μεγίστην νομικὴν σημασίαν.

§24ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἠθικὴν ἀξίαν.

§25Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Καὶ ἠθικὴν βεβαίως. Ἐγράφη εἰς τὸν τύπον, ἀπὸ τοὺς κύκλους τῆς ΕΡΕ ὅτι ἦτο προτιμότερον νὰ ρυθμίσωμεν τὰ τῆς 7ετίας τώρα καὶ ὄχι τότε, διότι τότε ὁ ἀνάδοχος θὰ εὑρίσκεται εἰς θέσιν ἰσχύος, ἐνῷ τώρα θὰ εἴμεθα ἡμεῖς εἰς θέσιν ἰσχύος. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὀλιγώτερον ἀστεῖον. Δὲν εἶναι θέσις ἰσχύος τοῦ ἀναδόχου ὅτι θὰ ἔχῃ προβῆ εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς ἐπενδύσεις. Ἀντιθέτως εἴμεθα ἡμεῖς ἰσχυρότεροι ὅταν θὰ ἔχωμεν τρίτον διϋλιστήριον ὑπὸ κατασκευήν, ἐλεύθερον τὸν Ἀσπρόπυργον καὶ θὰ γνωρίζωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἐπὶ τῶν πετρελαιοειδῶν. Τὸ δεύτερον σημεῖον, κύριοι βουλευταί, ἀφορᾷ τὴν προμήθειαν ἀργοῦ πετρελαίου ἀπὸ τὸ Δημόσιον, μὲ τὴν σύμβασιν διὰ τὸ διϋλιστήριον Ἀσπροπύργου τὸ Δημόσιον ἐξησφάλισε τὸ δικαίωμα νὰ ἀγοράζῃ τὸ ἴδιον τὰ 30% τοῦ διϋλιζομένου πετρελαίου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σᾶς εἶπεν ὅτι πρόκειται περὶ 24% καὶ οὐχὶ περὶ 30%. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ ἀκριβὴς ἀριθμός. Διότι μὲ τόσην προχειρότητα συντάσσονται αἱ συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι δεσμεύουν τὸ Δημόσιον εἰς αὐτὴν τὴν χώραν, ὥστε δὲν εὑρέθη εἷς ἄνθρωπος, ὅταν ἔγινεν ἡ σύμβασις νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ ἀγοράζῃ τὸ 30% ἐπὶ τῆς ποσότητος ἀργοῦ πετρελαίου, τὸ ὁποῖον θὰ διϋλίζῃ τὸ διϋλιστήριον καὶ ὄχι τὸ 30% ἐπὶ τοῦ 1,5 ἑκ. τόννων. Ἐὰν δηλαδὴ τὸ διϋλιστήριον διϋλίσῃ μείζονα ποσότητα, τὸ Δημόσιον δὲν μετέχει μὲ τὰ 30% εἰς τὴν ποσότητα αὐτήν. Σήμερον τὸ διϋλιστήριον διϋλίζει 1.850 χιλ. τόννους. 450 χιλ., ποὺ ἔχομεν ἐπὶ τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου εἶναι ἀκριβῶς τὰ 24% αὐτῆς. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστὸν τὶ γίνεται μὲ αὐτὰς τὰς 450 χιλ. τόννους τῶν πετρελαιοειδῶν. Τὸ πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν τῆς χώρας πρὸς τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμὸν ὅπου ὑπάρχουν ἀγοραὶ ἑλληνικῶν προϊόντων ἐκ παραδόσεως, προϊόντων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπορροφᾷ ἡ Δύσις, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰ μέσα πληρωμῆς, τὰ ὁποῖα ὁ Ἀνατολικὸς Συνασπισμὸς διαθέτει εἰς τὴν χώραν αὐτήν, διὰ νὰ ἀγοράσῃ Ἑλληνικὰ προϊόντα. Αἱ 450 χιλ. τόννοι, τά 24% τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου τοῦ διϋλιστηρίου Ἀσπροπύργου ἐξυπηρέτησαν αὐτὸν τὸν σκοπόν. Ὅταν αἱ ἀνάγκαι τῆς χώρας εἰς πετρελαιοειδῆ ὑπερέβησαν τὴν δυναμικότητα τοῦ διϋλιστηρίου Ἀσπροπύργου καὶ ἐφθάσαμεν ἀπὸ 1.800 εἰς 2.300 χιλ. ὑπῆρξεν ἓν ἔλλειμμα 500 χιλ. ἢ 600 χιλ. τόννων, τὸ ὁποῖον διεχειρίσθη ἡ χώρα πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς ἐμπορικῆς της πολιτικῆς, εἰσάγουσα πετρελαιοειδῆ καὶ ἀπὸ τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμὸν καὶ ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον ἔναντι ἐξαγωγῆς Ἑλληνικῶν προϊόντων. Ὅπως γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, αἱ ἐξαγωγαί μας πρὸς τὸν Ἀνατολικὸν Συνασπισμὸν καλύπτουν περίπου τὰ 23% τοῦ συνόλου τῶν ἐξαγωγῶν. Εἶναι τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν πάσης ἄλλης χώρας. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ἀκόμη περισσότερον τὴν σημασίαν τοῦ ποσοστοῦ αὐτοῦ, δι’ ὡρισμένας περιοχὰς τῆς χώρας ἡ ἐξαίρεσις ἐγγίζει τὰ 80, τὰ 85 καὶ τὰ 90 τοῖς ἑκατὸν ἀκόμη. Διότι τὸ σύνολον σχεδὸν τῆς παραγωγῆς ὡρισμένων εἰδῶν ἀπορροφᾶται ἀπὸ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ. Ἦτο λοιπὸν εὔλογον, ὅταν συνετάσσετο ἡ σύμβασις ΕΣΣΟ–Πάπας, νὰ σκεφθοῦν τὶ θὰ γίνῃ τὸ 1966, ὅταν θὰ ἀρχίσῃ ἡ λειτουργία τοῦ δευτέρου διϋλιστηρίου. Θὰ ἔχωμεν τὰς δυνατότητας αὐτῶν τῶν ἀνταλλαγῶν ἢ τὶ θὰ ἐγίνετο ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1966, ὅταν τὰ καύσιμα θὰ παρήγοντο ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ κατὰ τὴν σύμβασιν θὰ ἀπηγορεύοντο αἱ ἐξαγωγαὶ πέραν ἑνὸς ποσοστοῦ, τὸ ὁποῖον ὥριζε, τὶ θὰ ἐγίνετο μὲ τὰς ἐξαγωγὰς τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων; Πρόβλεψις δὲν ἐγένετο πέραν ποσοστοῦ 10% τῶν τιμῶν προϊόντων, τὸ ὁποῖον θὰ ἀφαιρεῖτο ἀπὸ τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον διϋλιστήριον μὲ μίαν ἀκαταλαβίστικην διατύπωσιν, τῆς ὁποίας δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος συντάκτης μὲ τὴν νέαν σύμβασιν ἐπετεύχθη ἡ αὔξησις τοῦ ποσοστοῦ ἀπὸ 10 εἰς 15 τοῖς ἑκατόν. Τοῦτο σημαίνει τὰ ἑξῆς: Τὸ 1966 προβλέπεται ὅτι ἡ κατανάλωσις καυσίμων εἰς τὴν χώραν θὰ εἶναι 3 ἑκατ. τόννοι. Ἔναντι αὐτῶν τὸ διϋλιστήριον Ἀσπροπύργου δικαιοῦται νὰ ἐφοδιάσῃ τὴν κατανάλωσιν μὲ 2 ἑκ. Μετὰ θὰ προστεθοῦν 450 χιλ. τόννοι ἑτοίμων προϊόντων κατ’ ἐκλογὴν τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσαχθοῦν. Ἔχομεν 2.450 χιλ. τὸ ὑπόλοιπον θὰ τὸ προμηθεύσῃ τὸ διϋλιστήριον Θεσσαλονίκης, δηλαδὴ 550 χιλ. τόννους. Ἡ ἀντιστοιχία 450 χιλ. τόννων ἑτοίμων προϊόντων πρὸς ἀργὸν πετρέλαιον εἶναι περίπου 450 πρὸς 550 ἴσως καὶ 600 χιλ. τόννους ἀργοῦ πετρελαίου. Αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ἡμᾶς δὲν εἶναι ἐὰν εἶναι ἀργὸν πετρέλαιον. Ἡμεῖς θέλομεν ἀξίαν πρὸς ἀνταλλαγήν, εἴτε πάρομεν ντῆζελ, εἴτε μαζούτ, εἴτε ἀργὸν πετρέλαιον κατ’ ἐκλογὴν μας. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν διὰ τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, εἶναι νὰ δύναται νὰ πραγματοποιήσῃ ἀνταλλαγὰς προϊόντων μὲ τὰς χώρας τῶν λεγομένων διμερῶν συμβάσεων. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς σᾶς ὡμίλησε περὶ τῆς μεταρρυθμίσεως τῆς συμβάσεως, ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ πετρελαίου τοῦ ἑλληνικοῦ, ἐὰν εὑρεθῇ. Θὰ ἐρωτήσετε, ἔχει σημασίαν αὐτὴ ἡ μεταρρύθμισις ἢ εἶναι ἁπλῶς μία ἱκανοποίησις ἐθνικῆς φιλοτιμίας; Διότι ἦτο ὄντως ἀπαράδεκτον τὰ μὴ εἰσαγόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀργὰ πετρέλαια νὰ τιμολογοῦνται μὲ τιμὰς τοῦ καρτέλ, τὸ δὲ ἐν τῇ χώρᾳ παραγόμενον νὰ τιμολογῆται μὲ τὰς τιμὰς τοῦ διεθνοῦς συναγωνισμοῦ. Ποίαν ἀξίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ αὐτὴ ἡ μεταρρύθμισις, δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω τώρα, ἀλλὰ δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν περὶ τούτου: Ὅτι ἡ Ἑλλὰς κατὰ πᾶσαν βεβαιότητα εἶναι χώρα εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν πετρέλαια. Τὸ ἔχουν διαπιστώσει ξένοι ἐμπειρογνώμονες. Καὶ τὸ στηρίζουν εἰς μίαν ἁπλῆν παρατήρησιν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς περιβάλλεται ἀπὸ χώρας πετρελαιοπαραγωγούς, Ἀλβανίαν, Γιουγκοσλαυΐαν, Βουλγαρίαν, Τουρκίαν, Μ. Ἀνατολήν, Ἀφρικὴν καὶ Ἰταλίαν. Ὅλαι αἱ γύρω χῶραι ἔχουν πετρέλαια. Εἶναι ἀδύνατον φλέβες νὰ μὴ περνοῦν ἀπὸ τὸν χῶρον αὐτόν. Βεβαίως ἡ ἀνακάλυψις πηγῶν εἶναι πρᾶγμα ὄχι μόνον ἐπιστήμης, ἀλλὰ καὶ τύχης. Καὶ εἶναι συνεπῶς σκόπιμον νὰ ἐπαναλάβω τὶ εἶχον εἴπει τὸ 1962 εἰς τὴν Βουλήν, ὅταν ἐγίνοντο αἱ μεγάλαι γεωτρήσεις εἰς τὰ Γαλοϊσπανικὰ σύνορα, εἰς τὰ Πηρηναῖα πρὸς ἀνεύρεσιν πετρελαίου. Εἶχον φθάσει εἰς βάθος 3.800 μέτρων καὶ δὲν εἶχον εὕρει τίποτε. Ἕνας ἐμπειρογνώμων εἶπε: «Νὰ προχωρήσωμεν ἀκόμη 100 μέτρα». Καὶ ἐπροχώρησαν. Καὶ ἀπεκαλύφθησαν κοιτάσματα 210 ἑκ. κυβικῶν ἀργοῦ πετρελαίου, τὸ ὁποῖον μετέβαλε τὴν φυσιογνωμίαν τῆς περιοχῆς, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐνεργειακὴν οἰκονομίαν τῆς Γαλλίας. Συνέπεσεν ὡς μέλος τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης νὰ ἔχω ἐπισκεφθῆ πρὸ τριῶν ἐτῶν αὐτὰς τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ ἐξεπλάγην. Συνεπῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ σημασίαν καὶ δὴ μεγίστην ἡ ρήτρα, ἡ ὁποία ἐτέθη εἰς τὴν νέαν συμφωνίαν. Κύριοι βουλευταί, ὡς πρὸς τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ ἀναδόχου νὰ προμηθεύεται πετρέλαιον ἂν τὸ ζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐξ Αἰγύπτου, δὲν θέλει ἀνάλυσιν διότι εἶναι προφανὴς ἡ σημασία ὅταν καταλήξαμεν εἰς συμφωνίαν μὲ τὴν Αἴγυπτον. Καλύπτομεν ἐδῶ τὸ θέμα μὲ ποῖα μέσα θὰ μᾶς πληρώσῃ ἡ Αἴγυπτος... Δὲν ἔχει δολλάρια καὶ δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ δώσῃ βάμβακα ἀλλὰ προσφέρεται εἰς ὡρισμένας ποσότητας πετρελαίου. Πῶς ὅμως νὰ τὸ διϋλίσωμεν ἐδῶ; Τὸ Διϋλιστήριον Ἀσπροπύργου καὶ τεχνικῶς δὲν δύναται καὶ συμβατικῶς δὲν ἠδυνάμεθα. Ἐὰν ἀντικαταστήσωμεν τοὺς 450.000 τόννους πετρελαίου τὸ ὁποῖον προμηθευόμεθα ἀπὸ τὰς σοσιαλιστικὰς χώρας μὲ πετρέλαιον ἐξ Αἰγύπτου, θὰ πληρώσωμεν τοὺς ὁμογενεῖς ἀλλὰ τὶ θὰ γίνουν τὰ γεωργικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἐξάγομεν εἰς τὰς σοσιαλιστικὰς χώρας; Θὰ μοῦ εἴπητε αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ μετὰ τὸ 1968 ὅταν θὰ ἐλευθερωθῇ τὸ Διϋλιστήριον Ἀσπροπύργου, ὁπότε δυνάμεθα καὶ ἀπὸ τὰς χώρας τὰς σοσιαλιστικὰς νὰ φέρωμεν πετρέλαιον καὶ τὸ Αἰγυπτιακὸν νὰ χρησιμοποιήσωμεν. Ἡ ἀπάντησις εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἡ σχετικὴ ρήτρα τῆς συμβάσεως ἰσχύει ἀπὸ αὔριον. Ἐὰν αὔριον ὑπογράψωμεν σύμβασιν μὲ τὴν Αἴγυπτον εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἄμεσον ἐξυπηρέτησιν διὰ τοῦ κλῆριγκ διὰ τὴν εἰσαγωγὴν 400.000 τόννων ἐτησίως, τῶν ὁποίων τὴν ἀξίαν θὰ πληρώσῃ ὁ ἀνάδοχος εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, τοῖς μετρητοῖς. Τί θὰ κάμῃ τὸ πετρέλαιον ἐκεῖνος εἶναι ἰδικός του λογαριασμός. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει μία διάταξις τοῦ ἄρθρου 13 τῆς συμβάσεως ἡ ὁποία λέγει ὅτι 6 μῆνας πρὸ τῆς λήξεως τῆς δεκαετίας ὁ ἀνάδοχος δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ νέαν συμφωνίαν ἡ ὁποία θὰ ρυθμίζῃ τὰ τῆς λειτουργίας τοῦ Διϋλιστηρίου ἐν ὄψει τῶν τότε συνθηκῶν διατηρουμένης πάντοτε τῆς ἰσορροπίας τῆς συμβάσεως. Ἐν περιπτώσει διαφωνίας τὸ θέμα παρεπέμπετο εἰς διαιτησίαν. Ἡ νέα διατύπωσις τοῦ ὅρου, εἶναι ὅτι ἐν ὄψει τῶν τότε συνθηκῶν θὰ συζητήσωμεν πῶς θὰ λειτουργήσῃ τὸ Διϋλιστήριον διότι εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ κλείσῃ, εἶναι ἓν ἔργον τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς τὴν χώραν, ἀλλὰ ἀπηλείφθη ἡ φράσις διατηρουμένης τῆς ἰσορροπίας τῆς συμβάσεως. Διότι δὲν γνωρίζω ποία ἑρμηνεία θὰ ἠδύνατο νὰ δοθῇ ἐὰν δηλ. ἡ ἰσορροπία τῆς συμβάσεως ἐσήμαινε τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναδόχου νὰ πραγματοποιῇ τὰ ποσὰ τῶν κερδῶν τὰ ὁποῖα θὰ πραγματοποιοῦσε κατὰ τὴν προηγουμένην δεκαετίαν. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ δικαίωμα τοῦ Δημοσίου. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ, διότι τὰ θέματα εἶναι κατ’ ἐξοχὴν πολύπλοκα. Κατὰ τὴν σύμβασιν τὸ Κράτος ἐδικαιοῦτο νὰ εἰσπράττῃ ἀπὸ τὸν ἀνάδοχον 55 σέντς κατὰ βαρέλιον, ἤτοι 4 δολλάρια κατὰ τόννον. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ 55 σέντς ἐδίδοντο ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις. Τὸ ἄρθρον 7 τῆς συμβάσεως λέγει ὅτι τὰ 55 σέντς καταβάλλονται ἐφ’ ὅσον αἱ τιμαὶ τῶν ἑτοίμων προϊόντων θὰ εἶναι αὗται τὰς ὁποίας ὁρίζει πίναξ εὑρισκόμενος εἰς τὸ ἄρθρον 7 τῆς συμβάσεως. Ἐὰν αὗται αἱ τιμαὶ ἀνεβοῦν ἢ κατεβοῦν, τὰ 55 σέντς θὰ ἀνεβοῦν ἢ θὰ κατεβοῦν κατὰ τὸ ποσόν, ὄχι τὸ ποσοστόν, ποὺ ἀνέβηκαν αἱ τιμαὶ τῶν ἑτοίμων προϊόντων. Τὸ ἀναλύω αὐτὸ ἀκόμη περισσότερον. Εἰς τὰ διάφορα εἴδη πετρελαιοειδῶν ἔχομεν μίαν τιμὴν καὶ ἐὰν ἡ τιμὴ αὐτὴ παραμείνῃ θὰ πάρωμεν 55 σέντς κατὰ βαρέλιον. Ἐὰν αἱ τιμαὶ ἀνέβουν κατὰ 10 σέντς θὰ πάρωμεν 65 ἢ ἐὰν κατέβουν κατὰ 10 θὰ πάρωμεν 45. Ἐὰν κατέβουν κατὰ 20 θὰ πάρωμεν 35. Καὶ πράγματι κατέβηκαν. Περίπτωσις ἀνόδου δὲν ὑπῆρξε ποτέ. Ἡ τάσις τῶν τιμῶν εἰς τὰ πετρελαιοειδῆ εἶναι νὰ κατεβαίνουν συνεχῶς καὶ τὸ 1966 θὰ εἶναι φθηνότερα ἀπὸ σήμερον. Εἶναι ἀπίθανα τὰ ἀποθέματα πετρελαίου τὰ ὁποῖα ἀπεκαλύφθησαν καὶ καθημερινῶς ἀποκαλύπτονται. Μὲ τὴν νέαν σύμβασιν ηὐξήσαμεν πρῶτον τὸ 55 εἰς 60, ἔχει σημασίαν ὡς ἀφετηρία, ἀλλὰ καὶ ὡρίσαμεν ὡς μίνιμουμ 50 σέντς κατὰ βαρέλιον οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ἡ τιμὴ εἰς τὸ ἐργοστάσιον τῶν ἑτοίμων προϊόντων. Τὸ πρῶτον τρίμηνον τοῦ 1964, διότι κατὰ τρίμηνον γίνονται οἱ ὑπολογισμοί, τὸ 55 ἔγινεν ἤδη 40. Συνεπῶς σήμερον ἐξασφαλίζομεν μίνιμουμ 50, δηλαδὴ μίαν αὔξησιν 25% τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Δημοσίου. Τὸ δεύτερον τρίμηνον, τὸ ὁποῖον διανύομεν ἤδη τοῦ ἔτους αὐτοῦ δίδει ἀκόμη περισσότερον, διότι αἱ τιμαὶ εἰς τὸ ἐργοστάσιον ἔχουν πέσει ἀκόμη περισσότερον παγκοσμίως καὶ συνεπῶς τὸ 40 ἔγινεν 36 ἢ 37. Ἡμεῖς θὰ πάρωμεν 50. Ἡ διαφορὰ ἡ ὁποία προκύπτει ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τὸν καθορισμὸν αὐτοῦ τοῦ μίνιμουμ κατὰ 50 σέντς κατὰ βαρέλιον δηλαδή, 3,75 δολλάρια κατὰ τόννον, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν αὔξησιν τοῦ δικαιώματος τοῦ Δημοσίου νὰ εἰσάγῃ πετρελαιοειδῆ, ἀφαιρουμένου ἀπὸ Διϋλιστήριον Θεσσαλονίκης 15% τοῦ συνόλου τῆς καταναλώσεως, ἀνέρχεται διὰ τὴν τριετίαν εἰς 7.054.278 ἑκατομμ. δολλάρια πλέον ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ εἴχομεν ἐὰν δὲν εἴχομεν ἐπιτύχει τὴν ἀναθεώρησιν τῆς συμβάσεως. Ἀπὸ τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον θὰ καταθέσω εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Ἀντιπολίτευσις, προκύπτει τοῦτο. ΠΙΝΑΞ 1ος Ἐμφαίνων τὰ τελικὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς γενομένης ἀναθεωρήσεως τῆς Συμβάσεως PAPPAS ὡς πρὸς Διϋλιστήριον Πετρελαίου διὰ τὴν τριετίαν 1966 ἕως 1968. (Οἱ ὑπολογισμοὶ ἐγένοντο μὲ βάσιν τὴν σημερινὴν δυναμικότητα τοῦ Διϋλιστηρίου Ἀσπροπύργου) (Ποσὰ εἰς Δολλάρια Η.Π.Α.)

Πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι ἡ αὔξησις τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου κατὰ τὴν τριετίαν εἶναι ἐξόχως ἐπωφελὴς εἰς τὸ Δημόσιον καὶ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι τὸ Διϋλιστήριον Θεσσαλονίκης, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι δυναμικότητος 2,5 ἑκατομμ. τόννων θὰ διϋλίσῃ κατὰ τὴν πρώτην τριετίαν λόγῳ τῶν εἰσαγωγῶν, τὰς ὁποίας κάμνομεν, μόνον 3 ἑκατομ. δηλαδὴ θὰ περιορισθῇ εἰς δυναμικότητα τῶν 40% διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Ἡ μονὰς τῆς ἀμμωνίας ἀπὸ 105 γίνεται 200 καὶ αὐξάνει ἡ ἐπένδυσις ἀπὸ 12 ἑκατομμ. εἰς 18. Τὸ πλεόνασμα θὰ ἐξαχθῇ. Θὰ σᾶς εἴπουν, ὅτι αὐτὸ εἶναι συμφέρον τοῦ ἀναδόχου. Σήμερον ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ τὸ κάμῃ αὐτὸ καὶ νὰ ἐπενδύσῃ 18 ἑκατομμ. δολλάρια ἀντὶ τῶν 12 διὰ τὴν κατασκευὴν μεγαλυτέρας μονάδος. Ἔρχομαι εἰς τὰ πετροχημικὰ μὲ τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ θὰ διασκεδάσῃ ὀλίγον, διότι ἀποδεικνύεται πὼς ἐγένετο ἡ διαχείρισις τῶν κρατικῶν ὑποθέσεων τὰ τελευταῖα ἔτη. Εἰς τὸν τομέα τῶν πετροχημικῶν ἡ Ἀττικὴ σύμβασις τί ἔκαμε; Διὰ 52 μῆνας τὸ Δημόσιον δὲν δικαιοῦται νὰ ἐκδώσῃ ἄδειαν ἐγκαταστάσεως ἐργοστασίου ἐν Ἑλλάδι διὰ τὰ 29 εἴδη. Παρέσχε τὴν εὐχέρειαν εἰς τὸν ἀνάδοχον νὰ κατασκευάσῃ ὅσα θέλει ἐντὸς 72 μηνῶν. Ποίαν ὑποχρέωσιν ἔναντι αὐτῶν ἀνέλαβεν ὁ ἀνάδοχος; Νὰ δαπανήσῃ 25 ἑκατ. δολλάρια ὡς ἐπενδύσεις. Μὲ 25 ἑκατ. δηλαδὴ ἐξηντλεῖτο ἡ κατασκευὴ ἑνὸς ἢ δύο ἐκ τῶν εἰδῶν αὐτῶν καὶ ἐδέσμευε ἕτερα 27 εἴδη δι’ 6 ἔτη. Κύριοι βουλευταί, μὲ ἐπεσκέφθη κἄποτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἕνας ξένος ἐνδιαφερόμενος διὰ τὴν ἐγκατάστασιν Χημικῆς Βιομηχανίας δι’ ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν τῶν εἰδῶν καὶ μὲ ἠρώτησεν ἐὰν δύναται νὰ λάβῃ ἄδειαν. Τοῦ εἶπον εἰς ποῖον Ξενοδοχεῖον μένεις; Μοῦ εἶπεν εἰς τὴν Μ. Βρεταννίαν. Ποῖον δωμάτιον τὸν ἠρώτησα; Πρὸς τὴν Πλατεῖαν Συντάγματος. Ἀπέναντι εἰς τὸ παράθυρόν σου τοῦ εἶπον, ὑπάρχει μία ἐπιγραφὴ ΕΣΣΟ–ΠΑΠΠΑΣ. Εἰς τὸν Οἶκον αὐτὸν ἔχουν ἐκχωρηθῆ τὰ σχετικὰ δικαιώματα. Ἀπὸ ἐκεῖ θὰ λάβῃς τὴν ἄδειαν. Αὐτό, κύριοι, συνέβη, δὲν εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν. Μὲ τὴν νέαν σύμβασιν ἀπηλευθερώθησαν τὰ 70%. Ἀλλὰ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἄξιον νὰ λεχθῇ πῶς ἐγένετο ἡ διαπραγμάτευσις. Τὸ πρῶτον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθεσα ἦτο ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν πετροχημικῶν. Ἦτο ἀδύνατον μὲ 25 ἑκατ. δολλάρια νὰ δεσμεύσωμεν τὸ σύνολον τῆς χημικῆς βιομηχανίας διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁποίας χρειάζονται 200 ἑκατ. δολλάρια. Τὴν ἑπομένην ὁ ἀνάδοχος μοῦ ἔφερεν ἕνα κατάλογον διὰ τοῦ ὁποίου ἐκράτει τὰ 14 καὶ ἀπελευθεροῦντο τὰ 15 πετροχημικά. Πολιτικῶς ἡ λύσις ἦτο παρουσιάσιμος. Ἐπετυγχάνετο ἡ ἀπελευθέρωσις τοῦ 55%. Ἀλλά, δυνάμει τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν δέον νὰ γίνεται ἀντιμετώπισις τῶν προβλημάτων ἐπιστημονικῶς, ἐτηλεφώνησα ἀμέσως εἰς Λονδῖνον εἰς τὸν Τεχνικὸν Σύμβουλον, τὸν ὁποῖον θὰ πάρῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ ἔλθῃ ἀμέσως εἰς Ἀθήνας διὰ νὰ παράσχῃ συμβουλὰς εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἔφθασεν ὁ ξένος, τοῦ ἔδωσα τὸν κατάλογον καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν ἀντέχει εἰς ἐπιστημονικὴν κριτικήν. Διατί; Διότι, ἀπὸ τὰ 14 εἴδη ποὺ κρατεῖ, τὰ 9 πρέπει νὰ ἀπελευθερωθοῦν. Καὶ ἀπὸ τὰ 15 ποὺ ἐλευθερώνει, ὤφειλε νὰ κρατήσῃ τὰ 4, διότι αὐτὰ βγαίνουν μαζὶ μὲ τὰ πέντε ποὺ κρατεῖ. Συνεπῶς, δὲν γνωρίζω ποῖος ἔκαμεν αὐτὸν τὸν διαχωρισμόν. Ὁ ἐμπειρογνώμων μοῦ εἶπεν, ὅτι τὰ πετροχημικὰ εἶναι ἐν συνόλῳ 30 καὶ εἶναι περίεργον διατί ἐδεσμεύσαμεν μόνον τὰ 29. Ἔκαμα ἔρευναν ἐπ’ αὐτοῦ. Τὸ πιθανώτερον εἶναι ὅτι ἐγένετο λάθος εἰς τὴν ἀντιγραφήν. Ἐζήτησα νὰ ἀνευρεθῇ ἡ δακτυλογράφος, ἡ ὁποία ἔκαμε τὸ λάθος καὶ ἔσωσε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν τιμὴν τοῦ Δημοσίου διὰ νὰ τῆς δώσω εὔφημον μνείαν. Ἴσως θὰ εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν παρέχεται ἔπαινος διὰ κακὴν ἀντιγραφήν. Μετὰ ταῦτα κατηρτίσθη ἡ σύμβασις διὰ τῆς ὁποίας ὁ ἀνάδοχος ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κατασκευάσῃ τὰ 9 προϊόντα δαπανῶν 45 ἑκατ. δολλάρια μὲ ἓν ἄλλο ἀκόμη χημικὸν προϊόν. Καὶ ἀπηλευθερώθησαν οὕτω τὰ 20, διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν εἰς πάντα ἐνδιαφερόμενον νὰ δοθῇ ἄδεια πρὸς ἵδρυσιν βιομηχανίας. Ἐπειδὴ δὲ ὑπάρχει εἰς τὴν σύμβασιν διάταξις καθ’ ἣν ἀπαγορεύεται ἡ εἰσαγωγὴ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συμβάσεως προϊόντων παραγομένων ἀπὸ τὸ διϋλιστήριον Θεσσαλονίκης ἔλαβον μέριμναν ὥστε νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ ἀνάδοχος νὰ πωλῇ τὰ ὑποπροϊόντα τοῦ διϋλιστηρίου, τὰ ὁποῖα χρειάζονται εἰς τὰ 20 ἀπελευθερωθέντα εἴδη εἰς τιμὰς διεθνῶς συναγωνιστικάς, διότι ἄλλως θὰ ἦτο ἀδύνατος ἡ ἵδρυσις τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν. Ἔρχομαι εἰς τὸ Χαλυβουργεῖον. Τοῦτο θὰ παράγῃ ἕνα ἑκατομμύριον τόννους μὲ χρησιμοποίησιν σιδηρομεταλλευμάτων. Ἡ ἐπένδυσις θὰ εἶναι 80–85 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἀνέγνωσα σήμερα εἰς ἀντιπολιτευομένην ἐφημερίδα, ὅτι μὲ τὴν σύμβασιν αὐτὴν ἐβιάσαμεν ἀνοικτὰς θύρας, διότι αὐτὴ ἡ μονὰς εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ ἐπιχειρηματικῶς. Αὐτὸ εἶναι ἀληθὲς καὶ αὐτὴν τὴν μονάδα ἀνέλαβεν ὡς ὑποχρέωσιν πλέον νὰ κατασκευάσῃ ὁ ἀνάδοχος. Ἔρχομαι εἰς τὸν τομέα τῶν ἐγγυήσεων. Παραμένουν ὅλα ὡς ἔχουν εἰς τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν, πλὴν τῶν ὅρων, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὰς ἐγγυήσεις. Ὡς πρὸς τὰς ἐγγυήσεις ἐπέρχονται αἱ κάτωθι μεταβολαί. Ἡ ἀρχικὴ σύμβασις εἶχε μίαν ρήτραν δυνάμει τῆς ὁποίας κατέπιπτον 500.000 δολλάρια ἐὰν δὲν ἐγένετο τὸ ἔργον τοῦτο. Τὸ ποσὸν αὐτὸ τῆς ἐγγυήσεως ηὐξήθη εἰς πέντε ἑκατομμύρια δολλάρια, τὰ ὁποῖα καταπίπτουν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀποτελεῖ δεκαπλασιασμὸν τῆς ἀρχικῆς ἐγγυήσεως. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἀρχικὴ σύμβασις προέβλεπεν, ὅτι ἐὰν δὲν κατεσκευάζετο τὸ διϋλιστήριον, δεσμεύομεν τὰ κεφάλαια τῶν 12½% ἑκατομμυρίων εἰς τὸ διηνεκές. Ἡ δέσμευσις αὐτὴ ἐξακολουθεῖ, ἀλλὰ διὰ ποσὸν μετ’ ἀφαίρεσιν τῶν πέντε ἑκατομμυρίων. Ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ δέσμευσις αὐτὴ δὲν ἔχει οὐσιαστικὴν ἀξίαν. Ἠρώτησα τὸν ἀνάδοχον: Τί θὰ πάρω ἐγὼ ὡς Κράτος, ἐὰν δὲν γίνῃ τὸ Χαλυβουργεῖον; Μοῦ λέγει, τίποτε, ἀλλὰ ἔχετε τὴν ἐπιστολήν. Τί νὰ τὴν κάμω τὴν ἐπιστολήν; Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι εὔκολον νὰ λάβῃ τις ἐγγυητικὴν ἐπιστολήν. Ἐν προκειμένῳ ὅμως μὲ τὴν τροποποίησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ καθ’ ἣν ἐδεκαπλασιάσαμεν τὴν ἐγγύησιν, αὕτη θὰ καταπίπτῃ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου εἰς περίπτωσιν μὴ ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου. Ἐπὶ πλέον, κύριοι βουλευταί, ἀναλαμβάνεται ἡ ὑποχρέωσις διὰ τὸ χημικὸν συγκρότημα Μεσολογγίου τοῦ ὁποίου τὸ πρῶτον τμῆμα ἐπενδύσεων θὰ εἶναι 18,5 ἑκατομμύρια δολλάρια χωρὶς τὴν ἀξίαν τῆς ἁλυκῆς. Μὲ τὴν νέαν σύμβασιν —συμφωνίαν ἐπέρχονται αἱ ἑξῆς οὐσιώδεις μεταβολαί: Πρῶτον, ἐξασφαλίζονται αἱ ἀνταλλαγαὶ τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Δεύτερον, τὸ Ἑλληνικὸν πετρέλαιον θὰ ἀγοράζεται εἰς τὰς ὑψηλὰς τιμὰς τοῦ Καρτέλ. Τρίτον, ἐξασφαλίζεται ἡ λειτουργία τοῦ Αἰγυπτιακοῦ κλῆριγκ τόσον δι’ ἀνταλλαγὰς, ὅσον καὶ διὰ ἀποζημιώσεις περιουσιῶν τῶν Ἑλλήνων τῆς Αἰγύπτου. Τέταρτον, ἐξησφαλίσθη ὁ ἐφοδιασμὸς τῶν χημικῶν βιομηχανιῶν μὲ πρώτην ὕλην εἰς τιμὰς διεθνῶς συναγωνιστικάς. Πέμπτον, ηὐξήθησαν σημαντικῶς τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου. Ἕκτον, διπλασιάζεται ἡ μονὰς ἀμμωνίας. Ἕβδομον, ἀπελευθεροῦνται 20 πετροχημικὰ καὶ ἀναλαμβάνεται ὑποχρέωσις κατασκευῆς τῶν ὑπολοίπων. Ὄγδοον, ἐδεκαπλασιάσθη ἡ ἐγγύησις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Χαλυβουργείου. Ἔνατον, ἀποφασίζεται ἡ κατασκευὴ τοῦ Χημικοῦ συγκροτήματος Μεσολογγίου. Δέκατον, συμφωνεῖται ἡ διαπραγμάτευσις τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως διὰ τὴν περίοδον μετὰ τὸ 1968 καὶ μέχρι λήξεως αὐτῆς. Κύριοι βουλευταί, εἰς βραχὺ χρονικὸν διάστημα καὶ μὲ ὑφισταμένην σύμβασιν, κατοχυρουμένην συνταγματικῶς, ἐπετύχομεν αὐτὰ τὰ σημαντικὰ ἐπιτεύγματα εἰς τὰ 10 σημεῖα τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις. Νομίζω δεῖγμα τῶν ἱκανοτήτων τὰς ὁποίας διαθέτει διὰ τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Ὁμιλῶν τὴν Κυριακὴν εἰς Θεσσαλονίκην κατὰ τὸ ἐπίσημον γεῦμα μετὰ τὴν θεμελίωσιν τοῦ ἔργου, εἶχον εἴπει, «ἂς θεωρηθῇ αὐτὴ ἡ θεμελίωσις καὶ ὡς ἔναρξις μιᾶς νέας περιόδου καὶ μιᾶς νέας φάσεως τοῦ προγραμματισμοῦ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Ἡ νέα περίοδος λέγεται, πρόγραμμα, μελέτη, ἐπιστήμη, τεχνική. Τίθεται τέρμα εἰς τὴν προχειρολογίαν καὶ τὸν ἐμπειρισμόν, τὸν ὁποῖον ἔχομεν πληρώσει πολὺ ἀκριβὰ μέχρι σήμερον. Ἐκτίζαμεν ἐδῶ καὶ ἐκεῖ ἐργοστάσια λιπασμάτων χωρὶς καμμίαν μελέτην, περὶ τοῦ τί λίπασμα χρειάζεται ἡ Ἑλληνικὴ γῆ, πῶς πρέπει νὰ παραχθῇ εἰς ποίαν τιμὴν θὰ δοθῇ εἰς τὸν ἀγρότην». Τὸ πρῶτον ἔργον τὸ ὁποῖον ἔθεσεν εἰς ἐκτέλεσιν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ ἀνάθεσις εἰς μεγάλον οἶκον ἐμπειρογνωμόνων τοῦ ἐξωτερικοῦ τῆς μελέτης τοῦ προβλήματος «λίπασμα» ἐν σχέσει μὲ τὴν πετροχημικὴν βιομηχανίαν. Ὁ Ἕλλην ἀγρότης πληρώνει ἀναντιρρήτως τὰ ἀκριβώτερα λιπάσματα εἰς τὸν κόσμον. Καὶ δὲν εἶναι βέβαιον ὅτι τὰ λιπάσματα ποὺ τοῦ δίδονται εἶναι αὐτὰ ποὺ χρειάζονται — ἴσως καὶ βλάπτουν ἀντὶ νὰ ὠφελοῦν. Εἰς τὴν μελέτην λοιπὸν αὐτὴν ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἔχῃ παραδοθῇ ἐντὸς ἔτους, θὰ στηρίξωμεν τὴν πολιτικήν μας διὰ τὴν ἵδρυσιν εἰς τὸ μέλλον πετροχημικῶν βιομηχανιῶν καὶ βιομηχανιῶν λιπασμάτων. Εἶναι θλιβερὸς ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ὁ προγραμματισμὸς τὰ τελευταῖα ἔτη. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε τὴν περιπέτειαν τοῦ ἐργοστασίου ἀζωτούχων τῆς Πτολεμαΐδος, ἡ ὁποία θὰ ἐξελιχθῇ εἰς τραγῳδίαν. Πρὸ τριῶν ἐτῶν ἐβεβαίου ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὅτι θὰ στοιχίσῃ 38 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ θὰ σβεσθῇ μέχρι τὸ 1968 καὶ ἐγγίζει ἤδη τὰ 80 ἑκατομμύρια. Ὅταν μὲ ἐπεσκέφθη, πρὶν ἀναχωρήσῃ εἰς Ἀγγλίαν, ὁ ἐμπειρογνώμων τὸν ὁποῖον μετεκαλέσαμεν διὰ νὰ συμβουλεύσῃ τὴν Κυβέρνησιν, τοῦ ἔθεσα ἕνα ἐρώτημα προχείρως, τὶ θὰ τὸ κάμωμεν αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον τῆς Πτολεμαΐδος; Ξεύρετε τί μοῦ ἀπήντησεν; Εἶναι καλύτερα νὰ τὸ ξεγράψετε. Κύριοι βουλευταί, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐγένετο ἡ διαπραγμάτευσις τῆς παρούσης συμβάσεως νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δικαιοῦται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἐπέτυχε τὸ μάξιμουμ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθοῦν καὶ προσέφερε μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν χώραν. Νομίζω καὶ ἴχνος καλῆς πίστεως ἐὰν ὑπάρξῃ εἰς οἱονδήποτε ἀναγνώστη τῆς συμβάσεως θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναγνωρίσῃ τὰ ἐπιτεύγματα τὰ ὁποῖα ἐπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις. Ἐὰν ἡ σημερινὴ Ἀντιπολίτευσις, ἡ ὑπεύθυνος διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς πρώτης συμβάσεως, ὡς Κυβέρνησις τότε, δὲν θέλῃ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν σημασίαν τῶν γενομένων βελτιώσεων, κύριοι βουλευταί, εἰς ἡμᾶς ἀρκεῖ, ὅτι τὴν ἔχει ἤδη ἀναγνωρίσει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀπάντησιν εἰς τὰς ταὐτοσήμους περίπου ἀνακοινώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβησαν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ τὴν δώσῃ ἐκ μέρους τῆς Ε.Ρ.Ε. ὁ κ. Παπαληγούρας, κατόπιν συνεννοήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο προχθὲς καὶ τῆς ὁποίας ἔχει γνῶσιν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ἀθανασιάδης–Νόβας, παρὰ τὸ γεγονὸς, ὅτι θὰ ἐδικαιοῦτο πρῶτος ἐξ ὀνόματος τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Παπαληγούρας, ἐδέχθημεν νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Ἡ συνεννόησις ἐγένετο παρισταμένου καὶ τοῦ κ. Ἠλιοῦ, καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, καὶ εἴπομεν, ὅτι θὰ λάβῃ πρῶτος τὸν λόγον ὁ κ. Μαρκεζίνης, μετὰ ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ μετὰ ὁ κ. Ἠλιοῦ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Σ. Μαρκεζίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§29Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Πράγματι, κ. Πρόεδρε, παρεκάλεσα τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους συναδέλφους νὰ μοῦ παραχωρήσουν τὴν θέσιν των, διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐπείγομαι νὰ ἀναχωρήσω ἐξ ἀφορμῆς προηγηθείσης ὑποχρεώσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν πρόσθετον λόγον, ὅτι θὰ εἶμαι σύντομος καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τῆς θέσεώς μου. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν ἰδιαιτέραν μου ἱκανοποίησιν διὰ τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν φαίνεται καθιεροῦσα ἡ Κυβέρνησις, νὰ δέχεται ἢ καὶ νὰ προκαλῇ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησιν, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου, πράγματι ἐπιτυγχάνεται καλυτέρα καὶ ζωηροτέρα ἐπαφὴ μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐπὶ τοῦ συζητουμένου ἤδη θέματος ἐπιθυμῶ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι κατὰ τὸν προπαρελθόντα Ἰανουάριον τοῦ 1963 διεξήχθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μία ἀπὸ τὰς πλέον—κατὰ τὴν ἰδικήν μου τοὐλάχιστον κοινοβουλευτικὴν πεῖραν καὶ ἀνάμνησιν—ἐμπεριστατωμένας συζητήσεις ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν συμβάσεων, τῶν ὁποίων σήμερον ἀνεκοινώθησαν αἱ λεπτομέρειαι τῶν τροποποιήσεων. Ἐγένοντο τότε, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὀκτὼ μακραὶ συνεδριάσεις. Κατηναλώθη ὁλόκληρος ὁ Ἰανουάριος καὶ ἡ πρώτη συνεδρίασις τοῦ Φεβρουαρίου, διὰ νὰ ἐξαντληθῇ σχεδὸν τὸ θέμα. Καὶ διακεκριμένοι ρήτορες, ἤδη πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι Ὑπουργοὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἔλαβον τὸν λόγον τότε. Καὶ τὰ κύρια σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα ὁλόκληρος ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις ἐφαίνετο συμφωνοῦσα, νομίζω, ὅτι ἦσαν τρία. Πρῶτον, εἰς τὸν ἰδιαίτερον τονισμὸν τοῦ ἀπαραδέκτου ὑπερκέρδους, ὅπως ἀνεπτύχθη τότε, τῶν 100 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐκ τῆς προμηθείας τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν ΕΣΣΟ καὶ τῶν ἐπιπτώσεων αὐτοῦ τοῦ προνομιακοῦ κέρδους ἐπὶ τοῦ κόστους καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐπὶ τῆς ὅλης ἀνταγωνιστικότητος τῆς οἰκονομίας ὡς καὶ τῶν συνεπειῶν των διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Τὸ δεύτερον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἰδίως ἀπησχόλησε τὴν Ἀντιπολίτευσιν τότε, ἦτο τὸ δημιουργούμενον μονοπώλιον τῆς ΕΣΣΟ καὶ τὰ ἄλλα δημιουργούμενα μονοπώλια. Καὶ ἐπίσης αἱ ἐπιπτώσεις τῶν μονοπωλίων ἐπὶ τῶν ἀναληφθεισῶν ἀπὸ τὴν συνθήκην τῶν Ἀθηνῶν ὑποχρεώσεων. Καὶ τέλος καὶ κυρίως, ὁ δημιουργούμενος μέγας κίνδυνος ἐθνικός, ἀπὸ τὴν χαρακτηρισθεῖσαν σύμβασιν, ὡς σύμβασιν ἀποικιακήν, σκανδαλώδη καὶ ἐγκληματικήν. Ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐξήγησε δι’ ὀλίγον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ὅμως βέβαιον ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ποὺ ἀνεκοινώθησαν αἱ πρῶται συμβάσεις μὲ τὴν ΕΣΣΟ–ΠΑΠ-ΠΑΣ, δηλαδὴ ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον 1963 καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν καὶ εἰς τὸν λαὸν καὶ εἰς τὰς διαφόρους ἀγορεύσεις, διεδηλοῦτο ἀπὸ τοὺς νῦν κυβερνητικοὺς κατὰ κατηγορηματικὸν τρόπον ὁ ἀποικιακὸς τρόπος δεσμεύσεως τῆς χώρας μὲ ἕνα συμβαλλόμενον. Εἶναι ἐπίσης γεγονὸς ὅτι ὑπεστηρίχθη ζωηρότατα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐκτὸς αὐτῆς, ὅτι ἡ σύμβασις ἔπασχεν ἀπὸ νομικὰς ἀδυναμίας. Ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ— ἡμεῖς τὸ ὑπεστηρίξαμεν ζωηρῶς μετὰ— ὅτι ἦτο νομικῶς ἄκυρος ἂν δὲν ἐκυροῦτο ἀπὸ τὴν Βουλήν. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἦτο ἰσχυρότατον. Ἐνόμιζε κανείς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἐπιτυχοῦσα τόσην μεγάλην πλειοψηφίαν ἀπὸ τὸν λαόν, ἔχουσα τὴν προϊστορίαν τοῦ ἀγῶνος της ἐναντίον τῆς συμβάσεως καὶ μὲ τὰ ὅσα ἑκάστοτε ἐτόνισεν, εἶπε καὶ ἀνέπτυξεν, ἔχουσα ἐπὶ πλέον καὶ τὸ ἐπιχείρημα τὸ νομικόν, θὰ ἠδύνατο ἀπὸ θέσεως ἰσχύος νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ νὰ ἐπιβάλλῃ οἱανδήποτε λύσιν ἤθελε νὰ ἐπιβάλλῃ. Περιέργως συνέβησαν δύο πράγματα. Ταχύτατα ἔγινε γνωστόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἀποδέχεται τὸ ἔγκυρον τῶν συμβάσεων ἢ τῆς συμβάσεως. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω καὶ εἶναι αὐτονόητον, ὅτι ἡ ἐκ τῶν προτέρων παραδοχὴ αὐτοῦ τούτου τοῦ γεγονότος καὶ μόνον ἐξησθένησεν ἀναμφισβητήτως τὸν διαπραγματευόμενον. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπέμεινεν εἰς τὸ θέμα αὐτό, διότι ἀντελήφθη τὴν ἀδυναμίαν του. Καὶ ἐξήγησεν, ὅτι δυστυχῶς, ὑπῆρχεν σχετικὴ γνωμοδότησις τοῦ Ἀντιπροέδρου τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Πρῶτον, μία οἱαδήποτε γνωμοδότησις δὲν δημιουργεῖ βέβαια δίκαιον ποὺ δεσμεύει. Δεύτερον, αὐτὰ ἐλέχθησαν καὶ κατὰ τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν διεξήγοντο αἱ συζητήσεις ἐδῶ. Ἐν γνώσει δὲ αὐτῶν τῶν ἀντιρρήσεων, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ὑπεστηρίξαμεν τὴν ἀκυρότητα, ἐπιμένομεν ἅπαντες εἰς τὴν νομικὴν ἀκυρότητα. Ἀλλὰ πέραν τούτου, ἐγένετο καὶ ἄλλη παραχώρησις τῆς Κυβερνήσεως. Ταχύτατα ἔγινε γνωστόν, ὅτι ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς θὰ παραστῇ εἰς τὸν θεμέλιον λίθον τοῦ διϋλιστηρίου τῆς Θεσσαλονίκης. Ἐστάλησαν εἰς ὅλους προσκλήσεις—ἔλαβον καὶ ἐγώ. Καὶ ἀπὸ ὡρισμένην μερίδα τοῦ φιλικοῦ Τύπου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν— διὰ νὰ μὴ εἴπω Κυβερνητικοῦ, μετὰ τὴν διευκρίνισιν ποὺ ἔκαμεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἂν καὶ δι’ ἐμὲ εἶναι τὸ ἴδιον, ὅτι φιλικὸς Κυβερνητικὸς Τύπος σημαίνει Κυβερνητικός, χωρὶς νὰ σημαίνῃ, ὅτι εἶναι ὄργανον κατευθυνόμενον οὔτε ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν οὔτε ἀπὸ τὴν ἄλλην— ἐπληροφορήθημεν τὴν τελευταίαν στιγμὴν εἶδος τελεσιγράφου, ὅτι ἐὰν δὲν ἐπέλθῃ συμφωνία ἐντὸς τῶν ἡμερῶν, δὲν θὰ παραστῇ ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ ἦτο πλέον πάρα πολὺ ἀργά. Τὴν προθεσμίαν τὴν εἶχε ἤδη θέσει ὁ κ. Πάππας, ὁ ὁποῖος εἶχε καθορίσει, εἶχεν εἴπει, ὅτι θὰ ὑπάγετε σεῖς. Καὶ ἐπήγατε. Ἐπῆγε μάλιστα ὁλόκληρον σχεδὸν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Καὶ ὁ Βασιλεὺς καὶ ἡ μέλλουσα Βασίλισσα καὶ ἡ Διάδοχος καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος καὶ ἡ Κυβέρνησις δι’ ἕνα θεμέλιον λίθον τοῦ Διϋλιστηρίου, ὄχι κἂν τῶν ἔργων. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν ἐδέχθη ἕνας ἀπὸ τοὺς 18 ἀντιπροέδρους τῆς ΕΣΣΟ νὰ σᾶς κάμῃ τὴν τιμὴν νὰ παραστῇ. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν πρόχειρον ἀνάλυσιν τῶν ἐπιτευγμάτων τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιθυμῶ, ἅπαξ καὶ ἀνεμνήσθη ὡρισμένων περικοπῶν τοῦ λόγου του, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ δὲ κ. Μαῦρος ἐπανέλαβε μέρος τοῦ λόγου του εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ ἐγὼ ὡρισμένας παραγράφους, ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἐκεῖνοι παρέλειψαν νὰ μνημονεύσουν. Θὰ ἦτο ἴσως χρήσιμον. Ὁ κ. Μαῦρος ἔκαμε μίαν ἐμπεριστατωμένην τότε ὁμιλίαν, τῆς ὁποίας πλεῖστα ὅσα σημεῖα εἶναι ἐνδιαφέροντα. Ἀλλὰ ἡ πρόθεσίς μου νὰ ὁμιλήσω ἐκ προχείρου ἀπὸ τῆς θέσεώς μου, δὲν θὰ μοῦ ἐπέτρεπε νὰ ἐπισημάνω μίαν πρὸς μίαν σωρείαν παραγράφων ἰδιαιτέρου ἐνδιαφέροντος, ἀκόμη καὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς τὴν ἄποψιν ὅτι τὸ σύγχρονον δίκαιον ἔχει ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου καὶ τὴν οἱανδήποτε ἐγκυρότητα τῶν συμβάσεων τὴν κρίνει μὲ ἠθικὰς ἀρχάς, δηλαδὴ πρόσθετον ἐπιχείρημα ὡς πρὸς τὸν ἀποικιακὸν χαρακτῆρα τῆς συμβάσεως, τὸ ὁποῖον ἀτυχῶς ἐλησμόνησεν ἤδη. Ἐπιλέγων τότε ὁ κ. Μαῦρος— καὶ δὲν κουράζω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπαναλάβω τὸν ἐπίλογόν του, διότι ἄλλωστε ἴσως ἐπ’ αὐτοῦ ἔπρεπε νὰ περιστραφῇ ἡ ὅλη συζήτησις σήμερον— τελειώνει τὸν λόγον του ὡς ἑξῆς: «Ἡ οἰκονομία τῆς χώρας βαθμιαίως περιέρχεται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον ὡρισμένων ἀτόμων καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ θανάσιμον κίνδυνον διὰ τὴν Δημοκρατίαν. Αὐτὸν τὸν κίνδυνον ἐπεσήμανα τὴν 6ην Αὐγούστου 1957, ὅταν ἠγόρευον ἀπὸ τοῦ βήματος. Κατήγγειλα τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ, ὅτι παρασκευάζει διὰ Νόμου, τὴν παράδοσιν ὅλων τῶν Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων τῆς χώρας εἰς ἕνα ἄνθρωπον. Ἐὰν διέφυγεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι τὰ Ταμεῖα καὶ τὰ Φιλανθρωπικὰ Ἱδρύματα δὲν πωλοῦν τὰς μετοχάς των. Φοβοῦμαι, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐὰν συνεχίσωμεν μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰς παραχωρήσεις, τὸ ἀλουμίνιον 50 χρόνια, εἰς τὴν ΕΣΣΟ 10 χρόνια κλπ., οὐσιαστικῶς αὐτὸ θὰ σημάνῃ ἐκχωρήσεις ἐθνικῶν ἐδαφῶν. Τελικῶς θὰ μείνῃ ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν ψιλὴν κυριότητα τοῦ ἐδάφους, χωρὶς κανένα οὐσιαστικόν. Κύριοι βουλευταί, ὅταν μὲ συμβάσεις ὡς τοῦ πρώτου καὶ δευτέρου Διϋλιστηρίου, δημιουργοῦνται περιθώρια δισεκατομμυρίων δραχμῶν ὑπὲρ ὁμάδων, εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ δημόσιος βίος εἰς τὴν χώραν. Καὶ ἠμπορεῖ κανείς, μὲ πολλὴν μελαγχολίαν, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν δὲν τὸ γνωρίζετε, διαισθάνεσθε ἀσφαλῶς, ὅτι τὰ μεγάλα θέματα δὲν λύονται ἐδῶ. Ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ πολιτικὴ ἐξουσία, ὅτι εἶναι ἄλλοι οἱ παράγοντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατευθύνουν τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας». Εἶναι πολὺ φυσικὴ καὶ αὐτόματος ἡ συνέχεια εἰς τὸν ἀκούοντα τὰ ὅσα ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου. Ὅταν εἰς αὐτὸν ὡμίλουν, τὰ 110 ἑκατομμύρια δολλάρια τῶν ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι παρεχωρήθησαν, φθάνουν τὰ 195 ἑκατομμύρια, οἱ περὶ ὧν ἐγένετο λόγος κίνδυνοι ὑποδουλώσεως τῆς Δημοκρατίας περιορίζονται ἢ αὐξάνουν; (Χειροκροτήματα). Θὰ ἤθελα ἐπίσης τώρα νὰ ἀναγνώσω τὸν ἐπίλογον τοῦ λόγου τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι θὰ ἦτο πολὺ χρήσιμον νὰ ἀνεγινώσκετο ὅλος ὁ λόγος, διότι πέραν τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἦσαν καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἀναγνώσω τώρα, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ ἐνδιαφέροντα. Θὰ ἀρκεσθῶ μόνον εἰς τὸν ἐπίλογον, ὁ ὁποῖος ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ὅταν μεριμνᾶτε διὰ νὰ ἀκριβήνῃ τὸ λίπασμα, ὅταν δίδετε κατὰ τὴν ὥραν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, ὅταν δίδετε μονοπωλιακὰς ηὐξημένας τιμὰς τῶν καυσίμων, ἐγκληματεῖτε ἔναντι τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἐγκληματεῖτε ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ. Θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν, ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀποκάλυψιν, θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ματαιώσῃ τὴν σύμβασιν καὶ ἔχει τὸν τρόπον τῆς ἐπανορθώσεως. Ἀπεδείχθη κατ’ ἐξαίρετον τρόπον ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἡ σύμβασις στερεῖται νομικῆς ἰσχύος, ὅτι ἔχει νομικὰ ἐλαττώματα, ἐξέρχεται τῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία ἔχει δοθῆ ἐκ τῶν νόμων καὶ οὔτε τὸ διάταγμα, οὔτε ἡ Σύμβασις εἶναι δυνατὸν νὰ καλύψῃ αὐτὰς τὰς ἐκτροπάς. Ὀφείλετε νὰ τὴν φέρετε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ συστήσητε εἰς τὴν πλειοψηφίαν σας τὴν ἀπόρριψιν. Ἐὰν ὅμως ἐμμείνητε εἰς τὸ μέγα σκάνδαλον, εἰς τὸ ἔγκλημα, ἐὰν ἐμμείνητε εἰς τὴν ὑπονόμευσιν, εἰς τὸν μηδενισμὸν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, ἐὰν ἐπιμείνητε εἰς τὴν παραχώρησιν δώρου δύο ἕως τριῶν δισεκατομμυρίων εἰς τὸν ἀνάδοχον, ἐὰν ἐπιμείνητε εἰς τὴν δημιουργίαν μονοπωλίων κατὰ τὴν ὥραν τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι πλανᾶσθε, ἐὰν νομίζετε, ὅτι μία νόθος κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία ἠμπορεῖ νὰ σᾶς σώσῃ. Θὰ ἐγερθῇ ὁ λαός, θὰ ἐγερθῇ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, θὰ ἐγερθῇ καὶ θὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του. Θὰ καταργήσῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Σύμβασιν».

§30Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρ. Κυβερν.). Συνέβησαν καὶ τὰ δύο.

§31Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Δὲν κατηργήσατε τὴν Σύμβασιν καὶ ὁ Πάπας εἶναι ἰσχυρότερος τώρα ἀπὸ ὅ,τι ἦτο ἐπὶ Καραμανλῆ. Καὶ συνεχίζω τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ λόγου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ: «Θὰ καταργήσῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Σύμβασιν. Καὶ τὴν παράνομον Κυβέρνησιν καὶ τὴν ἀπαράδεκτον Σύμβασιν. Ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ. Καὶ μαζὶ μὲ τὴν Δημοκρατίαν θὰ νικήσῃ καὶ ἡ Δικαιοσύνη καὶ ἡ Δημιουργία καὶ ἡ Ἀρετή». Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἐρωτῶ ἀφοῦ ἦτο νομικῶς ἐλαττωματικὴ ἡ Σύμβασις διατὶ ἀνεγνωρίσθη μετεκλογικῶς ἐκ τῶν προτέρων ἔγκυρος; Καὶ τί θὰ πράξετε τώρα μὲ τὰς τροπολογίας; Θὰ τὰς κυρώσετε νομοθετικῶς; Καὶ πῶς ἀπαράδεκτος σύμβασις ἔγινε παραδεκτή; Ὑπῆρξαν ἄραγε τόσον οὐσιαστικαὶ αἱ παραχωρήσεις; Ἂς τὸ ἐξετάσωμεν: Μὴ νομίζετε, ὅτι δὲν ἀντιλαμβανόμεθα, ὅτι διὰ τῶν γενομένων τροπολογιῶν ἐπετεύχθησαν κέρδη ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Αὐτὰ θὰ τὰ δεχθῶμεν καὶ θὰ τὰ ἀναγνωρίσωμεν. Ἀλλὰ τὸ μέγα θέμα δὲν εἶναι ἐκεῖ. Εἶναι, ὅτι αἱ καταγγελίαι αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἦσαν βαρύταται καὶ ἐπέβαλλον ἐξ ὑπαρχῆς συζήτησιν καὶ ὄχι ἁπλῶς τροπολογίας. Εἰς τὸ μέγα θέμα τοῦ ὑπερκέρδους τῶν 100 ἑκατ. δολλαρίων, ὡς ἐπανελήφθη καὶ εἰς τὰς 8 συνεδριάσεις τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὅπως εἰς ὅλα τὰ θέματα τῶν πετρελαιοειδῶν, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη σύγχυσις, ὥστε νὰ μὴ γίνῃ ἀντιληπτὸν τελικῶς περὶ τίνος πρόκειται. Ἐγὼ θὰ εἶμαι πολὺ σύντομος εἰς τὴν ὁμιλίαν μου, ἀλλὰ οἱ μέλλοντες νὰ ἐπακολουθήσουν ρήτορες ἐλπίζω, ὅτι θὰ τὰ ἐξονυχίσουν. Ἐμέ, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐνδιαφέρει τὸ γεγονός, ὅτι τὸ ὑπερκέρδος τῶν 100 ἑκατομ. δολλαρίων μὲ τὰς ἐπελθούσας τροποποιήσεις διὰ τὸ προβλεπόμενον διάστημα τῆς ἰσχύος των (δηλ. μέχρι Αὐγούστου τὸ 1968) δὲν θὰ μειωθῇ πλέον τῶν 8–9 ἑκατομ. δολλαρίων ἐν συνόλῳ. Καὶ τοῦτο κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Καὶ διασαφηνίζω. Κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς ἀνοίξεως ἢ τοῦ θέρους τοῦ ἔτους 1966, ἡμερομηνίαν, καθ’ ἣν πιθανολογεῖται ἡ ἔναρξις τῆς λειτουργίας τοῦ Διυλιστηρίου Θεσσαλονίκης μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1968 ὅτε λήγει ἡ ἰσχὺς τῶν τροποποιήσεων, τὰ μέλλοντα νὰ παραχθοῦν ὑπὸ τοῦ Διυλιστηρίου Θεσσαλονίκης προϊόντα διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν κατὰ τοὺς ἰδικούς μου ὑπολογισμοὺς θὰ ἀνέλθουν συνολικῶς εἰς 2 ἕως 2½ ἑκατ. τόννους κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Βάσει τῶν 50 σὲντς— καὶ αὐτὸ ἦτο ἐπιτυχία τῆς Κυβερνήσεως— κατὰ βαρέλιον ἑτοίμων προϊόντων ἢ τριῶν καὶ ἡμίσεος δολλαρίων κατὰ τόννον τὰ ὁποῖα ἀναλαμβάνει ὁ ἀνάδοχος νὰ πληρώνῃ ὡς δικαιώματα τοῦ Δημοσίου ἐξασφαλίζεται τὸ ἔσοδον τῶν 7–9 ἑκατομ. δολλαρίων δι’ ὁλόκληρον τὸ χρονικὸν διάστημα μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1968. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου πρέπει νὰ ἐκπεσθῇ ἕνα ποσὸν τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον, τὸ ὁποῖον ἐδίδετο ἀπὸ τὴν βασικὴν Σύμβασιν, ἡ ὁποία καθώριζεν ὑποχρέωσιν καταβολῆς τοῦ ἀναδόχου εἰς τὸ Δημόσιον, ἡ ὁποία πάντως δέον νὰ ὑπολογισθῇ τοὐλάχιστον 25 σὲντς κατὰ βαρέλιον. Συνεπῶς τὸ καθορισθὲν ποσὸν τῶν 50 σὲντς κατὰ βαρέλιον δὲν προέρχεται ὁλόκληρον ἀπὸ τὰς τροποποιήσεις τῆς Συμβάσεως. Ἔχομεν ἑπομένως αὔξησιν τῶν Δημοσίων ἐσόδων κατὰ 3½— 4½ ἑκατομ. δολλάρια. Εἰς ταῦτα πρέπει ἐπίσης νὰ προστεθοῦν 2½–3 ἑκατομ. δολλάρια τὰ προερχόμενα ἐξ ἑτέρας τροποποιήσεως τῆς Συμβάσεως σχετικῶς μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ εἰσαγωγῆς ἑτοίμων προϊόντων μέχρι 15% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς καταναλώσεως. Συμφώνως πρὸς τὰ ἀνωτέρω στοιχεῖα μέχρι τῆς περιόδου τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1968 αἱ ἐπελθοῦσαι τροποποιήσεις θὰ ἀποδώσουν περισσότερα τῶν ὅσων ἡ ἀρχικὴ Σύμβασις ἀπέδιδε κατὰ 7–8 ἑκατομ. δολλάρια. Καὶ ἂν ἀκόμη τὸ ἐν λόγῳ ποσὸν θεωρηθῇ, ὅτι βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου τὴν τιμὴν ἀργοῦ πετρελαίου καὶ ὅτι δὲν θὰ προέρχεται ἐν μέρει τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰ ἐν Ἑλλάδι πραγματοποιούμενα κέρδη τοῦ Ὁμίλου, ἐρωτῶ εἶναι τοῦτο ἀρκετόν, διὰ νὰ νομιμοποιήσῃ τὴν ἄκυρον καὶ ἀποικιακὴν Σύμβασιν ποὺ ἐδήλου πάντοτε ἡ Ε.Κ.; Εἰς τὸ ἐπιχείρημα ἐξ ἄλλου, ὅτι δέον νὰ ὑπολογισθῇ καὶ τὸ ὑπόλοιπον ὅπερ θὰ προκύψῃ μέχρι τῆς λήξεως τῆς πρώτης 10ετίας τῆς Συμβάσεως, ἀπαντῶ, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ὑπολογίσω τοῦτο ἀφ’ ἑνός μὲν διότι οὐδὲν περὶ τοῦ χρόνου ἐκείνου συνεφωνήθη, ἀφ’ ἑτέρου δὲ δέον νὰ θεωρηθῇ βέβαιον, ὅτι λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς αὐξήσεως κατ’ ἔτος τῆς καταναλώσεως πετρελαιοειδῶν εἰς τὴν χώραν, ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη ἐπιτευχθῇ λόγῳ διαπραγματεύσεων διὰ τὴν περίοδον μετὰ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1968 οἱονδήποτε ποσόν, τοῦτο θὰ προέρχεται ἀπὸ κέρδη τοῦ Ὁμίλου ποὺ θὰ πραγματοποιηθοῦν εἰς τὴν χώραν καὶ οὐχὶ ἐκ τοῦ εἰς συνάλλαγμα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ κτωμένου βάσει τῆς τιμῆς τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου. Ἑπομένως, καθ’ οἱανδήποτε ἐκδοχὴν τὰ περὶ οὗ ὁ λόγος 100 ἑκατομ. περιορίζονται εἰς 90–95. Ἴσως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ περαιτέρω μείωσις ἀπὸ τὴν προμήθειαν ἀργοῦ πετρελαίου ἐξ Αἰγύπτου, ἡ ὁποία εἶναι ἀξιόλογος ἐπιτυχία. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ θέμα τοῦτο χρῄζει μεγάλης διευκρινήσεως καὶ σημειῶ ὅτι, δὲν πρέπει νὰ συνδεθῇ τὸ θέμα τοῦτο μὲ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν Αἰγυπτιωτῶν Ἑλλήνων ἀλλ’ ἀπ’ εὐθείας μὲ τὸ θέμα τοῦ Κλῆριγκ καὶ τῶν ἀποζημιώσεων φυσικά.

§32Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργ. Συντ.). Ἔτσι γίνεται.

§33Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Βεβαίως πρέπει νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ Ἕλληνες. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ποὺ ἔχομεν τόσον ἀνοικτὸ Κλῆριγκ πρέπει νὰ συνδεθῇ μὲ αὐτό. Ὡς πρὸς τὰ μονοπώλια ἡ κατάστασις παραμένει ἡ ἰδία. Καὶ συνεπῶς τὰ ὅσα ἔλεγεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ἀρχηγὸς τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς Συμβάσεως ἐπὶ Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ παραμένουν ἀνεκπλήρωτα. Βεβαίως, ὡς πρὸς τὰς πετροχημικὰς βιομηχανίας περιωρίσθη κατὰ πολὺ ὁ ἀριθμὸς τῶν προϊόντων καὶ ἔφθασεν ἀπὸ τὰ 29 τὰ 9. Τοῦτο ἔχει κἄποιαν ἀξίαν, ἀλλὰ δὲν μεταβάλλει τὸ θέμα ἀρχῆς, δηλαδὴ τὸ θέμα ὑπάρξεως μονοπωλίων περὶ τῶν ὁποίων εἶχον ὁμιλήσει τόσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὅπως εἶπον δέ, ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ ἐθνικοῦ κινδύνου ἐκ τῆς συγκεντρώσεως εἰς χεῖρας ἑνὸς Ὁμίλου ἢ ἑνὸς προσώπου ὡρισμένων βιομηχανιῶν καὶ προϊόντων, διὰ τῶν γενομένων τροποποιήσεων ἐνισχύεται. Οἱ κίνδυνοι ἀντὶ νὰ περιορίζωνται διπλασιάζονται, ὅπως ἐν προκειμένῳ, ὅπου ἡ ἐπένδυσις ἀπὸ 110 ἑκατ. δολλάρια ἀνέρχεται εἰς 195. Σημειωτέον ὅμως, ἡ γενομένη ἐπέκτασις καὶ τοῦτο, ὡς ἐν παρόδῳ δὲν διευκρινίζεται, ἐὰν ἠμπορῇ νὰ νοθευθῇ διὰ συμμετοχῆς εἰς αὐτὴν ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου ἢ Ἑλληνικῶν Ὁμίλων ἢ Τραπεζῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ συμμετάσχουν εἰς τὰς ἐν λόγῳ ἐπενδύσεις. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν, διότι ἀνατρέπεται καὶ ἄλλη βάσις τοῦ ὑπολογιζομένου κέρδους διὰ τὴν χώραν. Τοὐλάχιστον μέχρι σήμερον, ὁσάκις ὑπῆρξεν Ἑλληνικὴ συμμετοχή, δὲν ἀφεώρα προνομιακὰς παραχωρήσεις. Πέραν τούτου ἐπισημαίνω, ὅτι ὅταν ἀναγνώσετε τὰς ἐπιστολὰς τῶν τροποποιήσεων, θὰ ἴδητε ὅτι ὑπάρχουν ἀρκετὰ σημεῖα καὶ δημιουργοῦνται πολλὰ ἐρωτηματικὰ ὡς πρὸς τὰς πραγματοποιήσεις ἀκόμη καὶ διὰ τὴν Χαλυβουργίαν καὶ τὰ ἐργοστάσια Μεσολογγίου. Καὶ διὰ νὰ τηρήσω τὴν ὑπόσχεσίν μου περὶ μὴ ἐπεκτάσεως τοῦ λόγου μου θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω μόνον μίαν περικοπὴν τῆς ἀπὸ 7 Μαΐου 1964 ἐπιστολῆς τῶν κ.κ. Πάπας καὶ Νέγρου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν μεταξὺ ἄλλων, ἀναφέρονται καὶ τὰ ἑξῆς: «... Θὰ μᾶς ἐπιτρέψητε νὰ τονίσωμεν ὅτι τὰ ἀνωτέρω ἀποτελοῦν βασικὰ προϊόντα ὀξυτάτου διεθνοῦς συναγωνισμοῦ ἐκ μέρους μεγάλων βιομηχανικῶν μονοπωλιακῶν συγκροτημάτων, ἡ δὲ συναγωνιστικὴ παραγωγὴ τούτων ἐν Ἑλλάδι προϋποθέτει εἰδικὰς διευκολύνσεις, ὡς π.χ. λιμενικῶν εὐκολιῶν, ὕδατος καὶ κυρίως παροχῆς τῶν ἀπαραιτήτων ποσοστῶν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς τιμὴν ἐπιτρέπουσαν τὴν συναγωνιστικότητα τῆς ἐπιχειρήσεως». Ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἐνθυμοῦμαι τὴν περίπτωσιν τοῦ ἀλουμινίου, ὅταν τὸ ἀνέγνωσα αὐτὸ ἀνησύχησα. Βεβαίως οἱ Ὑπουργοὶ δὲν ἀναλαμβάνουν καμμίαν ὑποχρέωσιν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, πρέπει νὰ ἴδωμεν τί θὰ προκύψῃ ἀπὸ αὐτό. Ποίας συμφωνίας, ποίους ὅρους θὰ ἐξασφαλίσωμεν μὲ τὸ γράμμα αὐτό. Πρὸς τὸ παρὸν δὲν λέγει τίποτε. Ἠμπορεῖ λ.χ., κύριοι, νὰ ζητήσῃ ἐξ ἴσου εὐεργετικοὺς ὅρους ὅπως καὶ οἱ ἀνάδοχοι τῆς συμβάσεως ἀλουμινίου καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς ἀπορρίψῃ, ὁπότε καὶ ἡ σύμβασις ἀπορρίπτεται. Τὸ ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς. Τὸ ἄλλο ἐλάττωμα, τὸ βασικὸν ἐλάττωμα τῆς συμβάσεως, ὅτι κινδυνεύει τὸ Διϋλιστήριον ἐπὶ τὸ διηνεκές, δὲν νομίζω ὡς νομικός, ὅτι ἐθεραπεύθη πλήρως διὰ τῆς τροπολογίας, ἐπῆλθε βελτίωσις ἀλλὰ δὲν ἐθεραπεύθη, παραμένουν πάντοτε αἱ συνθῆκαι ἐπικίνδυνοι διὰ τὸ τί θὰ συμβῇ μετὰ τὴν 10ετίαν μὲ τὸ διϋλιστήριον Τὸμ–Πάπας. Τέλος, θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς ὡς πρὸς τὴν ἰσχὺν τῶν τροποποιήσεων μέχρι τοῦ 1968. Παρ’ ὅλον ὅτι μετὰ μεγάλης προσοχῆς ἤκουσα τὰ ὅσα ἐπιχειρήματα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐγὼ νομίζω — καὶ δέχομαι νὰ θεωρηθῶ ἀφελὴς — καλύτερον νὰ ἐξησφάλιζεν ὅσα θὰ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦδε περισσότερα ἡ Κυβέρνησις. Ἂς εἶναι μετὰ 3ετίαν ἰσχυρότερος. Ἰσχυρίσθη ὅτι δὲν θὰ εἶναι, μὴ χαρακτηρίζῃ ὡς ἀφελῆ τὰ λεγόμενα, ὅτι ὁ κ. Πάππας διὰ τὸν λόγον, ὅτι θὰ ἔχῃ ἀναμιχθῆ εἰς σωρείαν συμφερόντων καὶ συνεπῶς θὰ εἶναι πλέον δεκτικὸς συνεννοήσεως. Αὐτὴ ἡ σκέψις ὁδηγεῖ κατ’ ἀνάγκην τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ εἰς ἕνα δίλημμα: Ἢ θὰ δεχθῇ τὰς ἀπόψεις τοῦ 1963, ὅτι διὰ τῶν τοιούτων ἐπιχειρήσεων δημιουργεῖται Κράτος ἐν Κράτει, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ πρεσβεύω μὲ ὅλους τοὺς φόβους καὶ κινδύνους ἢ θὰ δεχθῇ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζε τότε ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅτι ἀκριβῶς λόγῳ τῶν ἐπενδύσεων αὐτῶν τὸ Κράτος θὰ χαλιναγωγῇ τὸν ἐπιχειρηματίαν. Εἶναι μέγα δίλημμα αὐτό. Ἐγὼ πιστεύω, κύριοι, ὅτι οἱ κίνδυνοι εἶναι παμμέγιστοι διὰ τὸ Ἔθνος, ἐὰν πραγματοποιηθῇ εἰς χεῖρας ἑνὸς προσώπου αὐτὴ ἡ τεραστία ἀνάπτυξις τῶν ἐπενδύσεων. Εἶπον ἐὰν πραγματοποιηθῇ, διότι ἔχω ἀμφιβολίας καὶ ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον τοῦ Χαλυβουργείου καὶ πολλὰς ἀνησυχίας. Ἀφήνω, ὡς ἐν παρόδῳ, ὅτι τὰ ἐπιτευχθέντα ἐν προκειμένῳ τὰ ἐζήτησεν ὁ κ. Πάπας καὶ τοῦ τὰ ἐδώσατε, δὲν εἶναι ἰδικά μας ἐπιτεύγματα καὶ τὰ ἐζήτει ἀπὸ πρὶν διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ παρουσιάσῃ τὴν μονάδα του εἰς τὸ ἀρχικόν της ὕψος. Καὶ οὕτως ἢ ἄλλως ἡ μονὰς θὰ στηρίζεται εἰς πρώτην ὕλην τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ θὰ ἐργάζεται βεβαίως μὲ ἐργατικὰς χεῖρας ἐξειδικευμένας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ θὰ προκαλέσῃ καὶ ἄλλα ζητήματα. Βέβαιον, πάντως, εἶναι ὅτι ὁ ἀνάδοχος, ἂν πραγματοποιηθοῦν αὐταὶ αἱ ἐπιχειρήσεις τῶν 200 ἑκατ. δολλαρίων, καλύπτουσαι περίπου τὸ ἥμισυ ἢ ἔστω τὸ ⅓ ὅλων τῶν βιομηχανικῶν ἐπενδύσεων τῆς Ἑλλάδος, ἀποκτᾷ τεραστίαν δύναμιν. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι πολὺ μικρὰ διὰ νὰ ἀνθέξῃ τόσον ἰσχυρὸν παράγοντα μονοπωλοῦντα τοιαύτην δύναμιν, εἰς τὰς χεῖρας του καὶ ὁσαδήποτε ἐπιτεύγματα καὶ ἂν ἐπέτυχεν, ὡς μᾶς ἀνέπτυξαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νομίζω, ὅτι δὲν ἐπέτυχον νὰ πείσουν κάθε πραγματικῶς δημοκρατικὸν Ἕλληνα πολίτην νὰ ἀποβάλῃ τὰς ἀνησυχίας του, πόσον κυρίαρχος θὰ εἶναι ὁ κ. Πάπας. Ἐνθυμοῦμαι τὸ 1953 πῶς ἐχαρακτηρίζετο πρὸ ἔτους ἢ πρὸ δύο ἐτῶν. Σήμερον τὸν ἀνεγνώρισα ὡς μεγάλον ἄνδρα, αὔριον, ἴσως ὡς πολὺ μεγάλον ἄνδρα καὶ γνωρίζω ποῖαι δύνανται νὰ εἶναι αἱ ἐπιδράσεις ἀνθρώπου διαθέτοντος τοιοῦτον κεφάλαιον εἰς τὴν ἐλευθέραν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔσφαλε, διότι ἐνῷ καλῶς ἐχαρακτήρισε πρὸ ἔτους τὰς πραγματικὰς ἀδυναμίας τῆς συμβάσεως, δὲν ἔρριψε τὸ βάρος της ἐκεῖ ἀλλ’ ἁπλῶς ἐπεδίωξε νὰ ἐπιτύχῃ βελτιώσεις τινὰς καίτοι ἐντελῶς διάφορα ἐπρέσβευε τὸ 1963. Ἐὰν κατηγόρει τότε τὴν σύμβασιν ἁπλῶς διὰ παραλείψεις ἢ δι’ ἐπιζημίας διακρίσεις καὶ σήμερον ἐπετύγχανε τὰς μεταβολὰς ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Δημοσίου τὰς ὀλίγας ἢ πολλάς, θὰ ἦτο ἀξία ἐπαίνου. Ὅταν ὅμως τὴν κυρίαν μάχην τὴν ἔδωσεν ἐπὶ ἄλλων ἐντελῶς βάσεων κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, σήμερον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἐπέτυχεν. Ἡ μεγάλη ἀδυναμία ὑπάρχει. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ τερματίσω τὸν σύντομον αὐτὸν λόγον, χωρὶς νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἀκόμη καὶ ἐπὶ ἄλλων τινῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἄλλα μὲν ἠκούσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν, ἄλλα ἐλέχθησαν ἔξω τῆς αἰθούσης. Εἶναι ἡ τεραστία δύναμις τῆς ΕΣΣΟ, καὶ τὸ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν ΕΣΣΟ ἡ ὁποία μὲ τὴν δύναμιν τὴν ὁποίαν διαθέτει — καὶ πράγματι εἶναι ἡ μεγαλυτέρα ἑταιρεία τοῦ κόσμου — ἠμπορεῖ νὰ προκαλέσῃ ἀνυπολογίστους ζημίας. Κύριοι, ἡ ΕΣΣΟ, ὑπῆρχε τὸ 1963, δὲν ἐδημιουργήθη τὸ 1964. Ἂν δὲν ὑπῆρχε τότε καὶ ἐνεφανίζετο τώρα τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ θὰ εἶχεν ἀξίαν ὅπως καὶ ὅλα ποὺ συνδέονται μὲ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας καὶ τὴν ἀνάγκην τοῦ ξένου κεφαλαίου νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ τὴν εὐαισθησίαν, ἡ ὁποία δημιουργεῖται εἰς τὸ νὰ μὴ παρεξηγηθῶμεν ἢ νὰ μὴ ἐκτεθῶμεν ὅτι γινόμεθα ἡμεῖς διῶκται τοῦ κεφαλαίου. Ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα μὲ εὑρίσκουν ἐντελῶς σύμφωνον. Ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ συμφωνήσητε καὶ σεῖς ὅτι ὁ τόνος τοῦ 1963 ἦτο πάρα πολὺ ὑψηλός. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποφύγῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτὸ τὸ δίλημμα; Ἢ τότε ὑπερβολικῶς ὕψωσεν ὡς Ἀντιπολίτευσις τὸν τόνον καὶ ὡμίλησε περὶ ἀκυρώσεων, περὶ ἐγκλήματος, περὶ σκανδάλων καὶ ἔπρεπε θαρραλέως νὰ προχωρήσῃ σήμερον ἐξ ὑπαρχῆς εἰς τὴν ἰσχυρὰν παρὰ τῷ λαῷ πλειοψηφίαν, ἢ θαρραλέως νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἴσως ὑπερέβαλεν εἰς τὰ ὅσα εἶπε πρὸ ἔτους καὶ ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν ὁμολογίαν αὐτὴν νὰ προβλέψῃ τὰ ὅσα κρίνει ὡς ἐπιτεύγματά της. Αὐτά τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ εἴπω, (Χειροκροτήματα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας, ἔχει τὸν λόγον.

§35Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Εἰς τὰς ἐναντίον μας ἐπικρίσεις, καθὼς καὶ εἰς τὰ ἐπιτεύγματα, δηλαδὴ τὰς τροποποιήσεις τάχα τῆς ἀρχικῆς ἰδικῆς μας συμβάσεως, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσω εἰς δεύτερον στάδιον. Ἀνερχόμενος ὅμως εἰς τὸ βῆμα, κ.κ. βουλευταί, τέσσαρας ἡμέρας ὕστερα ἀπὸ τὰ ἐγκαίνια τοῦ ἰδικοῦ μας ἔργου, εἰς τὰ ὁποῖα προσεδόθη, ὀρθῶς, διάστασις ἐθνικοῦ πανηγυρισμοῦ, κατέχομαι ἀπὸ κἄποιο αἴσθημα ὑπερηφανείας. Ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδική μας, εἰς πεῖσμα τῆς ἀντιδράσεως τῆς Ε.Κ., ἐδημιούργησε τὰς προϋποθέσεις τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς Μακεδονίας, τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ τῆς οἰκονομίας της, τῆς ριζικῆς ἀναμορφώσεως τῆς οἰκονομίας. Ἡ ἰδική μας πολιτικὴ θὰ δημιουργήσῃ ἐκεῖνα ἀκριβῶς τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν γλαφυρότητα, μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν ἀκρίβειαν περὶ τὴν διατύπωσιν, ἐξύμνησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προχθὲς τὴν Κυριακὴν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἔλεγε, τὴν ἑπομένην τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως ἐκείνης ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Τύπου, ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: «Τὸ βιομηχανικὸν συγκρότημα ἀντιπροσωπεύει τὸ 17,6% τοῦ ὑφισταμένου σήμερον ἐν Ἑλλάδι συνολικοῦ βιομηχανικοῦ δυναμικοῦ καὶ προϋποθέτει τὴν συγκέντρωσιν κεφαλαίων ἰσοδυναμούντων πρὸς τὸ 50% τοῦ ἀπαιτηθέντος διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ συνόλου σχεδὸν τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου. Ἡ προσθήκη τοῦ κολοσσιαίου αὐτοῦ συγκροτήματος, μετὰ τὰ δύο ἐργοστάσια φωσφορικῶν λιπασμάτων εἰς τὸν μέχρι τοῦδε πενιχρόν, ἐξαιρέσει τῆς περιοχῆς Πτολεμαΐδος βιομηχανικὸν δυναμικὸν τῆς Β. Ἑλλάδος, πρόκειται κυριολεκτικῶς νὰ μεταβάλῃ τὴν οἰκονομικὴν διάρθρωσιν τῆς περιοχῆς. Ἡ Μακεδονία εἰσέρχεται πλέον εἰς τὸ στάδιον τῆς εἰς Εὐρωπαϊκὴν κλίμακα ἐκβιομηχανίσεως, μὲ ἀπιστεύτως ταχὺν ρυθμόν. Ἐντὸς πενταετίας περίπου ἡ Θεσσαλονίκη, ἀλλὰ κατ’ ἀντανάκλασιν καὶ ὁλόκληρος ἡ Β. Ἑλλάς, θὰ διανύουν νέαν ἐντελῶς φάσιν τῆς οἰκονομικῆς των ἱστορίας». Εἶναι περίεργον πόσον οἱ ἄτεχνοι ἐκεῖνοι ἰδικοί μου παλαιοὶ λόγοι ὁμοιάζουν πρὸς τοὺς θαυμασίους πράγματι λόγους, τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τοὺς ἐκφωνηθέντας τὴν περασμένην Κυριακὴν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα ὑπὲρ τῆς Μακεδονίας δὲν θὰ ἐπραγματοποιοῦντο ἐὰν ἐμεῖς καμπτόμενοι ἀπὸ τὴν ἀγρίαν ἐπίθεσιν, ἡ ὁποία εἶχεν ἀσκηθῆ ἐναντίον τῆς ἐπενδύσεως ἐκείνης, συνέβαινε νὰ μὴ ὑπεγράφαμεν τὴν σύμβασιν, διὰ τὴν ὁποίαν τόσον δριμέως κατηγορήθημεν. Προβάλλει ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀντίρρησιν ὅτι εὐεργετικὴ δὲν ἦτο ἡ ἰδική μας σύμβασις, ἡ ἰδική μας ἦτο ἴσως καταστρεπτική. Αὐτὸ δὲν τὸ εἶπον σήμερον, τὸ εἶχον εἴπει ὅμως. Τὴν μετέβαλεν ὅμως ἀπὸ σκάνδαλον εἰς εὐεργεσίαν ἡ ἐπελθοῦσα τροποποίησις. Εἰς τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο ἀπήντησα μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν, ἀφοῦ ἔλαβον γνῶσιν τοῦ πρώτου κυβερνητικοῦ ἀνακοινωθέντος, χωρὶς τὴν στιγμὴν ἐκείνην νὰ ἔχω ἀκόμη γνῶσιν τῶν ἀνταλλαγεισῶν μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀναδόχων ἐπιστολῶν, διότι ἐὰν τὰς εἶχον ἀναγνώσει, θὰ ἔλεγον καὶ ἄλλα ἔκτοτε. Θὰ τὰ εἴπω ὅμως σήμερον. Ἀλλὰ αὐτὰ τὰ ἄλλα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν τροποποίησιν θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὰ εἴπω παρακατιών. Θὰ ἤθελον ἀκόμη νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν ἄλλην ἐντελῶς ἀφελῆ παρατήρησιν. Συνέβη νὰ διαπραγματευθῶ μὲ τὸν κ. Πάπα. Σεῖς ὅμως ἡ Κυβέρνησις, καταληφθέντες ἀπὸ ἐντελῶς δικαιολογημένον ἐνθουσιασμόν, τὸν ἐνηγκαλίσθη. Ἐνηγκαλίσθη δὲ ποῖον; Ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους— κύριοι βουλευταί, εἶναι δυνατόν;— εἶχεν ἐπιχειρήσει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἀποικιοκρατικὰ δεσμά, ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἦτο συναυτουργὸς τοῦ μεγαλυτέρου οἰκονομικοῦ σκανδάλου τῆς νεωτέρας ἱστορίας, ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς, εἶχον χαρακτηρίσει ὡς ἕνα τυχαῖον μεσάζοντα, θὰ ἦτο ποτὲ δυνατὸν δι’ ἕνα τοιοῦτον ἄνθρωπον, ἔστω καὶ καμπτόμενος ὑπὸ τὴν ἰδικήν σας πίεσιν νὰ ὑπαναχωρήσῃ καὶ ὑποχωρήσῃ; Θὰ ἦτο δυνατὸν λέγω, ἕνα τοιοῦτον ἄνθρωπον νὰ τὸν ἐξυμνήσῃ ποῖος; ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Βεβαίως, ἀλλὰ κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις βλέπει σήμερον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὡς Ἀντιπολίτευσις δὲν ἔβλεπε. Βλέπει τὴν πραγματικότητα τὴν οἰκονομικὴν καὶ τὴν διεθνῆ καὶ τὴν Ἑλληνικὴν καὶ βλέπει τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους εἶναι δυνατὴ ἡ τάσις τῶν ἐπενδύσεων ἐν Ἑλλάδι βλέπει καὶ τοὺς πραγματικοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἀσκεῖται ἡ ἐμπορία καὶ ἡ βιομηχανία τῶν πετρελαιοειδῶν εἰς ὁλόκληρον τὴν ὑφήλιον. Δὲν προσεχώρησε μόνον ἡ Κυβέρνησις, ὅπως εἶπον εἰς τὴν πρώτην μου δήλωσιν εἰς τὸ ἰδικόν μας σκάδαλον, ἀλλὰ ἔφθασε μέσα εἰς τὸν ἐνθουσιασμόν της μέχρι τῆς ὑπερβολῆς νὰ συνθέσῃ δοξαστικὸν κοντάκιον τῶν ἀναδόχων, τοὺς ὁποίους ὕβριζον προηγουμένως οἱ Ὑπουργοί. Εἶναι πράγματι τόσον σημαντικὸν τὸ ἔργον, ὥστε δικαιολογεῖται καὶ ἡ συγκίνησις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἐνθουσιασμός της καὶ ἡ προσπάθεια νὰ οἰκειοποιηθῇ, ἐν μέρει τὸ ἰδικόν μας ἔργον, ἀφοῦ ὡρισμένα μέλη, τοὐλάχιστον τῆς Κυβερνήσεως μᾶς καθύβριζον ἐπὶ ἔτη ἐπὶ ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος διὰ νὰ ἀκριβολογήσω. Καὶ διεκδικεῖ τώρα ἡ Κυβέρνησις δικαιώματα θετοῦ πατρός, πατρὸς ἐπὶ τοῦ ἰδικοῦ μας γνησίου τέκνου. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς ἕνα ἐπιχείρημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέμεινεν ἡ Κυβέρνησις βασικῶς. Εἰς τὴν οὐσίαν μᾶς εἶπε, ὅτι ἐὰν αἱ ἐπενεχθεῖσαι βελτιώσεις εἶναι μόνον ὅσαι εἶναι— καὶ εἶναι ἔστω κατὰ τὴν κρίσιν τῆς ΕΡΕ μηδαμιναὶ ἢ ἀνύπαρκτοι, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡμεῖς, ἡ ΕΡΕ ἐθέσαμεν ὑπὸ τὴν σύμβασιν αὐτὴν τὴν ὑπογραφήν μας καὶ ἡ διάδοχος Κυβέρνησις εὑρέθη ἠναγκασμένη νὰ διαπραγματευθῇ— αὐτὸ εἶναι τὸ Κυβερνητικὸν ἐπιχείρημα—ὑπὸ συνθήκας δυσχερεῖς. Δὲν εἶχεν ὅμως κατηγορίσει ἡ Ἕνωσις Κέντρου τὴν σύμβασιν ἐκείνην ὡς μειονεκτοῦσαν εἰς δευτερεῦον τι σημεῖον, ὡς ἔχουσαν ἀνάγκην ἐπουσιωδῶν τινῶν τροποποιήσεων, ἀλλὰ εἶχε στηρίξει τὴν κυριωτέραν της κατηγορίαν ἐπὶ τῆς προϋποθέσεως κατὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς, δι’ αὐτῆς τῆς συμβάσεως εἴχομεν ἐπιτρέψει εἰς τὸν ἀνάδοχον νὰ πραγματοποιήσῃ ἕνα ἰλιγγιῶδες κέρδος ἐξ 80 ἢ 100 ἑκατομμυρίων δολλαρίων διὰ τὴν δεκαετίαν. Ἐὰν τοιοῦτο τὶ εἶχε συμβῆ, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις θὰ ἦτο προδήλως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τυπικῆς καὶ νομικῆς ἀδέσμευτος, ὄχι διὰ τοὺς λόγους, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνεφέρθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἀλλὰ διὰ ἐντελῶς ἄλλους λόγους, τοὺς ὁποίους αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ σᾶς ἐκθέσω. Διότι ἀποτελεῖ ἀρχὴν τοῦ δικαίου ὅλων τῶν πολιτισμένων λαῶν καὶ τοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ τοῦ ἰδιωτικοῦ διεθνοῦς δικαίου καὶ παντὸς ἐν γένει δικαίου, ὅτι αἱ συμβάσεις πρέπει νὰ στηρίζωνται εἰς τὴν καλὴν πίστιν. Ἐάν, λοιπόν, ἡ προκάτοχος τῆς παρούσης Κυβέρνησις εἶχεν ὑπογράψει σύμβασιν προδήλως ἀντικειμένην εἰς τὴν καλὴν πίστιν συνεξαπατήσασα μετὰ τοῦ ἀναδόχου τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἢ ἔστω συνεξαπατηθεῖσα μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὑπὸ τοῦ ἀναδόχου, ἡ διάδοχος Κυβέρνησις εἶχε κάθε δικαίωμα, βάσει τῶν ἀρχῶν τοῦ θετικοῦ δικαίου ὄχι ἀφηρημένων ἀρχῶν νὰ προσβάλλῃ τὴν σύμβασιν ταύτην, ὡς ἀκυρώσιμον καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἀκύρωσίν της ἐνώπιον τίνος ὀργάνου, ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, κύριοι βουλευταί, διότι τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου τὸ ἄρθρον 26 τῆς ἰδικῆς μας συμβάσεως καθίστα ἐπιδιαιτητὴν πάσης οἱασδήποτε διαφορᾶς μεταξὺ τοῦ ἀναδόχου καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Ἡ δὲ ἁρμοδιότης τοῦ ἐπιδιαιτητοῦ ἐν προκειμένῳ ἐπεκτείνεται, ὡς ρητῶς διαλαμβάνῃ τὸ ἄρθρον 26 καὶ μέχρι τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς ἐκτάσεως τῶν δικαιωμάτων καὶ ὑποχρεώσεων ἑκάστου. Ἐὰν δὲν ἤθελε νὰ φθάσῃ εἰς αὐτὸ τὸ ἄκρον ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ καταφύγῃ εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, δυνάμει ἄλλης διατάξεως πασιγνώστου εἰς ὅλους τοὺς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νομικοὺς καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου τὴν προσαρμογὴν τῆς συμβάσεως εἰς τὸ προσῆκον μέτρον. Θὰ ἠδύνατο παραλλήλως καὶ θὰ ὤφειλε νὰ καταγγείλῃ τὴν σύμβασιν αὐτὴν ὡς ἀποικιοκρατικήν. Δὲν ἔχομεν φυσικὰ τὴν Κυβέρνησιν Κέντρου, δι’ ὅσα εἶχεν εἴπει τότε. Ἐγώ, ἀντιθέτως, θὰ ὑποβάλλω ἕνα ἄλλο ἐπιχείρημα καὶ θὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι ἀντιστρόφως ἡ θέσις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ ἀπόψεως διαπραγματευτικῆς, ἦτο πολὺ ἰσχυροτέρα τῆς πρὸ δύο ἐτῶν ἰδικῆς μας θέσεως. Διατί; Μά δι’ ἕνα ἁπλούστατον λόγον, κύριοι βουλευταί. Ἐν τῷ μεταξὺ, ὁ ἀνάδοχος ἔχει προβῆ καὶ φυσικὰ αἱ μετ’ αὐτοῦ συνεργαζόμεναι μεγάλαι ἑταιρεῖαι, εἰς σημαντικωτάτας δαπάνας, ἀφορώσας σχεδιασμούς, καὶ μελέτας, ἀφορώσας εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ὅλου ἐγχειρήματος, ἀφορώσας εἰς τὴν παροχὴν συγκεκριμένων ὑλικωτάτων καὶ τεραστίων ἐγγυήσεων. Τὴν ἐποχὴν τὴν ἰδικήν μας, ὁ ἀνάδοχος ἠδύνατο νὰ ἀποχωρήσῃ ἀδαπάνως. Τώρα, δὲν εἶναι εὔκολον. Ἀφέθη, λοιπόν, εἰς τὸν ἀνάδοχον νὰ προσφέρῃ, ὅπως νομίζω, περίπου εἶπον εἰς τὴν ἀρχικὴν πρώτην δήλωσιν, τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὴν κἄποιαν δικαιολόγησιν τῆς Κυβερνητικῆς θέσεως ἔναντι τῆς κοινῆς γνώμης ψιχία. Ἀπομένει, κατὰ συνέπειαν, ὁ προσδιορισμὸς τοῦ μεγέθους αὐτῶν τῶν ψιχίων, ἡ ἀνάλυσις δηλαδὴ τοῦ περιεχομένου τῶν περιφήμων τροποποιητικῶν ἐγγράφων. Διὰ νὰ εἶμαι καὶ ἀπέναντί σας εἰλικρινής, θὰ σᾶς ἐξομολογηθῶ, ὅτι, μᾶλλον, πρόκειται περὶ συμψηφισμοῦ ψιχίων. Ἡ βελτίωσις τῶν οἰκονομικῶν ὅρων τῆς λειτουργίας τῶν διϋλιστηρίων εἶναι ἀσήμαντος καὶ πράγματι, ὡς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐδήλωσα, καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω, σχεδὸν κωμική. Ἀφορᾷ εἰς τὰ δύο πρῶτα ἔτη τῆς λειτουργίας τοῦ διϋλιστηρίου, διότι, ὡς γνωρίζετε, δὲν ὑπάρχει τὸ διϋλιστήριον καὶ πρέπει νὰ κατασκευασθῇ. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ δεχθῶ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς συζητήσεως, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ τὴν κατασκευὴν τοῦ διϋλιστηρίου ὁ ἀνάδοχος μὲ πρωτοφανῆ ταχὺ ρυθμὸν καὶ ὅτι θὰ εἶναι ἕτοιμον καὶ ἐν λειτουργίᾳ τὸ διϋλιστήριον σὲ 2½ χρόνια. Δὲν τὸ πιστεύω, ἀλλὰ τὸ δέχομαι, διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς συζητήσεως. Πόσους τόννους θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διϋλίσῃ αὐτὸ τὸ διϋλιστήριον γιὰ τὴν ἐσωτερικὴν Ἑλληνικὴν κατανάλωσιν, μέχρι τῆς 28 Αὐγούστου 1968 κατὰ τὰ 2½ αὐτὰ ἔτη; Μᾶς τὸ εἶπεν ὁ ἴδιος ὁ κύριος Ὑπουργὸς πρὸ ὀλίγου καὶ φοβοῦμαι, ὅτι ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπὸ τοῦ βήματος, συμφωνοῦν μόνον πρὸς ἕνα πίνακα, τὸν ὁποῖον κατέθεσεν, ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι ὁ πίναξ εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος. Καὶ σᾶς εἶπε, προχείρως, μερικὰ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν. Ἄς ὑποθέσωμεν, ὅτι θὰ δυνηθῇ τὸ διϋλιστήριον κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον, νὰ διϋλίσῃ 2 ἑκατομμ. τόννους, ποὺ δὲν εἶναι δυνατόν, ἂς εἴπωμεν 3 ἑκατομμ. τόννους. Πόση θὰ εἶναι ἡ διαφορὰ κατὰ βαρέλιον; Δέκα σέντς. Ὁ ἴδιος, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι 10 σέντς. Ἀφοῦ ἀνεφέρθη εἰς 40 σέντς εἰς τὰς ἀνακοινώσεις του, δὲν ἔκαμε τοὺς πολλαπλασιασμούς. Ὑπάρχει κανείς, ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ νὰ τοὺς κάμῃ μέσα εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν. Ἅμα τοὺς κάμετε αὐτοὺς τοὺς ἁπλουστάτους λογαριασμούς, θὰ ἴδητε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτίας, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς ρήτρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου θέλουν μειωθῇ κάτω τῶν 50 σὲντς τοῦ δολλαρίου κατὰ βαρέλλιον, λαμβανομένης αὐτῆς τῆς ρήτρας ὑπ’ ὄψιν, ἐγὼ δὲν πιστεύω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίσῃ τὴν δωρεὰν τῶν 80, ἢ 100 ἑκατομμ. δολλαρίων, τὴν ὁποίαν, τάχα ἐμεῖς, ἐκάμαμεν, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτίας παρακάτω ἀπὸ 2 ἢ 3 ἑκατ. δολλάρια. Αὐτὰ τὰ λέγω ἁπλῶς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς συζητήσεως. Θὰ ἴδωμεν, ὅμως, παρακάτω, ὅτι ὑπάρχουν ἀντισταθμίσματα ἔναντι αὐτῶν τῶν 2 ἢ 3 ἑκατ. καὶ θὰ ἀναλύσωμεν τὰ ἀντισταθμίσματα αὐτά. Ὑπάρχουν σὺν καὶ πλήν. Ἐξ ἄλλου, ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι εἶναι δυνατόν, λόγῳ τῆς καθοδικῆς πορείας τῶν τιμῶν τῶν προϊόντων, νὰ ἐκμηδενισθῇ... ἢ νὰ μειωθῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον τὸ κέρδος τοῦ Δημοσίου, εἶναι μὲν μαθηματικῶς ἀκριβές. Ἐάν, ὅμως, τοιοῦτόν τι συνέβαινεν, ἐὰν δηλαδὴ ἐμειοῦτο ὑπερμέτρως τὸ κέρδος τοῦ Δημοσίου, πολλῷ δὲ μᾶλλον ἐὰν ἐξεμηδενίζετο, θὰ εἶχεν ἐφαρμογὴν τὸ ἄρθρον 13 παρ. 1 τῆς ἰδικῆς μας συμβάσεως. Ἀπορῶ, πῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀνεφέρθη εἰς τὸ ἄρθρον 1 παρ. 2 διὰ νὰ ἑρμηνεύσῃ ἄλλην διάταξιν, δὲν ἐπρόσεξε δὲ τὸ ἄρθρον 13 παρ. 1 τῆς ἰδικῆς μας συμβάσεως. Καὶ τί λέγει τὸ ἄρθρον αὐτό; Λέγει, ὅτι ἂν αἱ συνθῆκαι τῆς ἐμπορίας τῶν πετρελαιοειδῶν, αἱ διεθνεῖς, μεταβληθοῦν τοσούτῳ οὐσιωδῶς, ὥστε νὰ ἀνατραπῇ ἡ οἰκονομία τῆς συμβάσεως, δύναται πᾶς συμβαλλόμενος, ἐν προκειμένῳ τὸ Δημόσιον, νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν διαιτησίαν.

§36Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Διατί ὄχι ἡ Ἑταιρεία;

§37Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Βεβαίως καὶ ἡ Ἑταιρεία, ἐὰν συνέβαινε τὸ ἀντίστροφον. Ἐγὼ δὲν εἶμαι προστάτης τῶν συμφερόντων τῆς Ἑταιρείας, οὔτε σεῖς. Εἴμεθα καὶ οἱ δύο προστάται τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Ἐγὼ ἰσχυρίζομαι τὸ ἑξῆς: Σεῖς ξεκινήσατε ἀπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ πέσουν αἱ τιμαὶ καὶ ὅτι ἡ πτῶσις τῶν τιμῶν τῶν ἑτοίμων προϊόντων, θὰ ἔχῃ ὡς ἐπακόλουθον, εἴτε τὴν ἐκμηδένισιν, εἴτε, πάντως, τὴν οὐσιώδη ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν τοῦ δημοσίου. Καὶ ἐγὼ ἰσχυρίζομαι, ὅτι ὑπάρχει ἄρθρον ἐν τῇ ἰδικῇ μας συμβάσει, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι πᾶς συμβαλλόμενος, ὁ ὁποῖος θεωρεῖ τὸν ἑαυτόν του ἀδικούμενον, ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας, ἀδικούμενον κατά τί; Κατὰ τὸ ὅτι συνέβη νὰ ἀνατραπῇ ἡ οἰκονομία τῆς συμβάσεως, ὡς ἐκ τῆς μεταβολῆς π.χ. τῶν συνθηκῶν τῆς ἐμπορίας τῶν πετρελαιοειδῶν ἀνὰ τὸν κόσμον, ἔχει δικαίωμα νὰ καταφύγῃ εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὡς ἐπὶ διαιτησίᾳ διὰ νὰ λύσῃ τὴν διαφοράν. Ἐάν, βεβαίως, δὲν συμβῇ αὐτό, ἀλλὰ συμβῇ νὰ ἀνεβοῦν ἀστρονομικῶς αἱ τιμαὶ τῶν πετρελαιοειδῶν, βεβαίως, θὰ εἶχε καὶ τὸ ἀντίστοιχον δικαίωμα ὁ ἀνάδοχος, καὶ θὰ τὸ εἶχεν εὑρισκόμενος ἐν δικαίῳ, ὅπως τὸ ἔχωμεν ἡμεῖς, διότι θὰ εὑρισκώμεθα ἐν δικαίῳ, νὰ πληρωθῇ ἡ προϋπόθεσις, τὴν ὁποίαν ἐθέσατε, δὲν τὴν ἔθεσα ἐγώ.

§38Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς κάμω μίαν διακοπήν.

§39Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Εἰς ὑμᾶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπιτρέψω νὰ κάμετε διακοπήν, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μὴ μὲ διακόψετε.

§40Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ δευτερολογήσω καὶ θὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλα αὐτά.

§41Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐπίσης, αὐτὴν τὴν ἰλιγγιώδη διαφοράν, ἡ ὁποία σημειοῦται, εἰς τὸ θέμα τῆς εἰσαγωγῆς τάχα, πετρελαιοειδῶν προϊόντων ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, μοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ τὴν ἐννοήσω. Ἐδῶ τὰ πράγματα εἶναι ἀπολύτως σαφῆ. Ἡμεῖς εἴχομεν προβλέψει, ὅτι 10% τῶν καταναλισκομένων προϊόντων πετρελαιοειδῶν, ἑτοίμων προϊόντων, πετρελαιοειδῶν, δύναται νὰ τὰ προμηθεύεται ἐλευθέρως τὸ Δημόσιον. Καὶ σεῖς, πράγματι, αὐτὸ τὸ 10% τὸ ἐκάματε 15%, τὸ ηὐξήσατε, δηλαδή, καθ’ ὃν λόγον εἶναι ηὐξημένος ὁ ἀριθμὸς 15, ἐν σχέσει μὲ τὸν ἀριθμὸν 10. Πάρα πάνω δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν αὐξήσητε. Τί ἐσήμαινεν αὐτὴ ἡ φράσις ἡ ὁποία ἐτέθη προδήλως ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων εἰσηγητῶν, εἰς τὸ στόμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι τὸ 50% τοῦ διϋλιστηρίου τῆς Θεσσαλονίκης πρόκειται νὰ εἶναι ἴσον πρὸς τὸ ποσὸν τῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα ἐλευθέρως θὰ προμηθεύεται τὸ Δημόσιον; Νὰ σᾶς εἴπω, τί θὰ εἴπῃ αὐτό. Θὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπειδὴ τὰ πρῶτα χρόνια δὲν θὰ ἐργάζεται καθόλου τὸ διϋλιστήριον, δι’ αὐτὸ πράγματι διὰ τὰ πρῶτα χρόνια, εἴτε ἐφαρμοσθῇ τὸ ἰδικόν σας θὰ εἶναι τὸ 50%, εἴτε ἂν ἐφηρμόζετο τὸ ἰδικόν μας θὰ εἶναι τὰ δύο τρίτα τοῦ 50%, διότι ὁ ἀριθμὸς 10 εἶναι τὰ δύο τρίτα τοῦ ἀριθμοῦ 15. Καὶ αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀλλάξητε μὲ οἱανδήποτε ἀλχημείαν. Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, πράγματι, δὲν ἐκάματε μίαν βελτίωσιν τῆς συμβάσεως καὶ τὸ ἀνεγνώρισα ἀμέσως, ἐὰν μάλιστα τὸ θέμα τοῦτο συνδυασθῇ μὲ τὴν ρευστοποίησιν τῶν περιουσιῶν τῶν Ἑλλήνων τῆς Αἰγύπτου καὶ γενικώτερον μὲ τὸ Αἰγυπτιακὸν κλῆριγκ, τοῦ ὁποίου ἡ κίνησις εἶναι δυσχερής.

§42Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. «Ἡμεῖς δεχόμεθα, λέγει, ὅπως προμηθευώμεθα ἐφ’ ὅσον τοῦτο ζητηθῇ παρὰ τοῦ Δημοσίου ἀργὸν πετρέλαιον τοῦ τάδε τύπου μέχρι ποσότητος 2 ἑκατομμυρίων τόννων καὶ εἰς ρυθμὸν 400.000 τόννων ἐτησίως». Εἴτε λοιπὸν τώρα, εἴτε τοῦ χρόνου, εἴτε μετὰ 9 ἔτη τὸ σύνολον τῆς δεσμεύσεως εἶναι 2 ἑκατομμύρια τόννοι εἰς ἀριθμοὺς ἀπολύτους, εἴτε ἔλθωσι τώρα, εἴτε ἔλθωσι μετὰ 2½ ἔτη δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἐγὼ ἀναφέρομαι, καὶ λυποῦμαι ποὺ μὲ διακόπτετε, εἰς τὴν μόνην τροπολογίαν τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν εἶμαι διατεθειμένος, ἐὰν μὲ ἀφήσετε νὰ ἐξυμνήσω ὀλίγον, διότι εἶμαι δίκαιος.

§43Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἀνακαλέσατέ το.

§44Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἐπείσθη ἡ Βουλὴ περὶ τίνος πρόκειται, διότι ἀνέγνωσα ἐπιστολὰς τῶν ἀνταλλαγεισῶν ἐπιστολῶν, τὸ ὑπόλοιπον περιεχόμενον τῶν ἀνταλλαγεισῶν ἐπιστολῶν. Εἴτε ὅτι κατ’ οὐδὲν μεταβάλει τὴν σύμβασιν μολονότι φαίνεται, ὅτι τὴν μεταβάλει, εἴτε ἂν καὶ ὅπου τὴν μεταβάλῃ βελτιοῖ παραλλήλως καὶ τὴν θέσιν τοῦ ἀναδόχου. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν ὑπὲρ τοῦ ἀναδόχου καὶ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου βελτιώσεων θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ σταθμισθῇ διὰ φαρμακευτικοῦ ζυγοῦ. Δι’ οἱονδήποτε ἄλλον ζυγὸν καὶ διὰ τὸν ζυγὸν τῆς κοινῆς λογικῆς, ἡ στάθμισις τὸν ἀφήνει, σᾶς βεβαιῶ, ἐντελῶς ἀδιάφορον, οὐδέτερον, ἀνεπηρέαστον. Πράγματι, ἡ συνεισφορὰ εἶναι ἐντελῶς περιωρισμένη. Νὰ κάμωμε πολλαπλασιασμὸν διὰ νὰ ἴδωμε πόσον εἶναι περιωρισμένη. Καὶ δὲν ἔχει τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἤθελε νὰ τὴν ἀποδώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διότι μετὰ τὴν 28 Αὐγούστου ἡμεῖς προμηθευόμεθα ὅσον θέλομεν ἀργὸν πετρέλαιον ἀπὸ οἱονδήποτε ἐὰν τὸ θέλωμεν, βάσει τῶν ἰδικῶν μας συμφωνιῶν. Ἀπὸ τώρα ἐπίσης ἰσχύει τὸ 10%. Καὶ ἰσχύει τὸ 15%......

§45Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Τὸ 10% ἰσχύει ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ διϋλιστηρίου. Τὰ περὶ Αἰγύπτου ἰσχύουν ἀπὸ αὔριον. Ἂν ἔχωμεν ὑπογράψει σύμβασιν ἠμποροῦμε νὰ φέρωμεν ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον 400.000 τόννους.

§46Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Σήμερον φέρετε ὅσους θέλετε πετρελαιοειδῶν, δύνασθε νὰ πίετε. Σήμερον σᾶς δεσμεύει μόνον τὸ νέον διϋλιστήριον. Τί κουβέντες εἶναι αὐτές; (Χειροκροτήματα).

§47Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἀντελήφθητε καὶ θὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν.

§48Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς ἀντελήφθη.

§49Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, εἶπον, ὅτι ἡ ρήτρα περὶ δύο ἑκατομμυρίων τόννων αἰγυπτιακοῦ πετρελαίου ἰσχύει σήμερον. Δηλαδὴ ἠμπορῶ ἂν ἔχω ὑπογράψει τὴν σύμβασιν μὲ τὴν Αἴγυπτον νὰ εἴπω εἰς τὸν ἀνάδοχον, παρακαλῶ ὁρίστε, παραλάβετε 400.000 τόννους ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον καὶ πληρώσατέ μου τοῖς μετρητοῖς τὴν ἀξίαν. Ἄνευ τῆς ρήτρας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ πράξω, διότι δὲν γνωρίζω τί θὰ κάμω τὸ πετρέλαιον αὐτό, ἐνῷ ἐκεῖνος γνωρίζει ὅτι θὰ τὸ πωλήσῃ ἀλλοῦ.

§50Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ τὸ πίουν οἱ ὑπεύθυνοι αὐτῆς τῆς συμβάσεως. Ἡ Κυβέρνησις εἶχε διαφημίσει, ὡς μεγίστην ἐπιτυχίαν τὸ γεγονός, ὅτι ἐπέτυχε τὴν αὔξησιν τῶν προβλεπομένων ἐπενδύσεων ἀπὸ 110 εἰς 190 ἑκατομ. δολλάρια. Δυστυχῶς, δὲν ἐπιβεβαιώνουν τοὺς ἰσχυρισμοὺς αὐτοὺς τὰ κείμενα τῶν ἀνταλλαγεισῶν ἐπιστολῶν. Ἡ Κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις, ἐν σχέσει μὲ τὸ χαλυβουργεῖον, διαλαμβάνει, ἐπὶ λέξει, τὰ ἑξῆς: «Ἐντὸς τῶν ὑπὸ τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως προβλεπομένων προθεσμιῶν, θὰ κατασκευασθῇ ὡλοκληρωμένον χαλυβουργεῖον ἑνὸς περίπου ἑκατομμυρίου τόννων. Ἡ ἐπένδυσις διὰ τοῦτο θὰ ἀνέλθῃ εἰς 80–85 ἑκατομμ. δολλάρια, ἔναντι τῆς ἀρχικῶς ὑπολογισθείσης 49.000.000 δολλαρίων διὰ μικροτέραν μονάδα. Τὸ χαλυβουργεῖον τοῦτο θὰ παραγάγῃ τὸ 1966 προϊόντα 233 χιλ. τόννων, τὸ 1970 478 χιλ. τόννων καὶ τὸ 1975 903 χιλ. τόννων». Καὶ τώρα νὰ ἴδωμεν τί λέγουν τὰ πράγματα. Ὡς προκύπτει ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ σχετικοῦ κεφαλαίου τῆς ἐπιστολῆς πρὸς τὸν συνημμένως εἰς τὴν ἐπιστολὴν εἰς δεσμευτικὸν ἔγγραφον πίνακα ὑπολογιζομένης ζητήσεως διὰ προϊόντα χαλυβδοφύλλων ἐν Ἑλλάδι δι’ ἐγχώριον ἀγορὰν καὶ ἐξαγωγάς, ἁπλῶς ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἀνάδοχον νὰ δαπανήσῃ διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἰδίου χαλυβουργείου, τὸ ὁποῖον προέβλεπεν ἡ ἰδική μας σύμβασις 80– 85 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἀντὶ τῶν 49 ἑκατομ. ποὺ τοῦ ἐπιτρέψαμεν ἡμεῖς. Πράγματι, κατὰ τὸ ἄρθρον 2 παρ. 1, ἐδάφ. γʹ καὶ κατὰ τὸ ἐδάφ. 6 τῆς ἰδικῆς μας συμβάσεως ὁ ἀνάδοχος ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κατασκευάσῃ ἐντὸς τῆς ἰδίας προθεσμίας χαλυβουργεῖον παραγωγικῆς ἱκανότητος 255 χιλ. τόννων, 233 χιλ. εἶναι τὸ χαλυβουργεῖον τῆς ἀντιστοίχου φάσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως, καὶ μὲ τὰς τροποποιητικὰς ἐπιστολάς, οὐδεμίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν ἀναλαμβάνει ὁ ἀνάδοχος. Θὰ καταθέσω, φυσικά, τὰς ἐπιστολάς, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὰ πέμπτα φύλλα τῶν ἐφημερίδων καὶ δὲν τὰς ἐπρόσεξαν οἱ συνάδελφοι. Δηλοῖ ὁ ἀνάδοχος, πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, ὅτι θὰ παραγάγῃ τὰ ἐν ταῖς συμβάσεσι, ὄχι τὰ ἐν ταῖς ἐπιστολαῖς εἴδη καὶ ἄλλα, συμφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς ἀγορᾶς. Ὑποβάλλει δὲ πίνακα περιέχοντα τὸ προβλεπόμενον πρόγραμμα παραγωγῆς χαλυβουργείου, συμφώνως πρὸς ἔρευναν, αὐτὰ ποὺ λέγω εἶναι περίπου ἐντὸς εἰσαγωγικῶν, γενομένην ὑπὸ τῆς ΡΕ-ΠΟΥΜΠΛΙΚ ΣΤΥΛ καὶ ἡ ὁποία ἔρευνα ἀναφερομένη εἰς προοπτικὴν τοῦ ἀπωτέρου μέλλοντος, ἀναφέρεται διὰ τὰ ἔτη 1970–1975, εἰς οὐδέν, βεβαίως, δεσμεύει τὸν ἀνάδοχον, πλὴν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἐκείνου τοῦ ἔργου διὰ τὸ ὁποῖον τὸν εἴχομεν δεσμεύει ἡμεῖς. Ἡ τροποποιητική, ὅμως, ἐπιστολὴ τοῦ ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξοδεύσῃ περισσότερα διὰ τὸ ἴδιον χαλυβουργεῖον. Δικαιοῦται δηλ. ὁ ἀνάδοχος εἰς μείζονα ἐπανεξαγωγὴν κεφαλαίων ἀπὸ ἐκείνην ποὺ τοῦ ἐπιτρέψαμεν ἡμεῖς.

§51Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀπὸ ποῦ τὸ ἐξάγετε αὐτό; Νομίζετε, ὅτι δὲν θὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα;

§52Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δὲν σᾶς κατηγορῶ δι’ αὐτό. Ἀλλά, νομίζετε, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐντυπωσιάζεται, διότι θὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα, μετὰ ἀπὸ ἐμέ; Ἡ Βουλὴ ἀντιλαμβάνεται, πολὺ καλὰ αὐτὸ ποὺ εἶπα, διότι εἶπα, ὅτι δὲν γίνεται καμμία μεταβολὴ εἰς τὸ χαλυβουργεῖον ἀπὸ ἀπόψεως ἔργου. Ἀναγνωρίζετε, ἁπλῶς, σεῖς, ὅτι τὸ ἴδιον ἔργον τῶν 255 χιλιάδων τόννων καθ’ ἡμᾶς, τῶν 233 χιλιάδων τόννων καθ’ ὑμᾶς, θὰ στοιχίσῃ ὄχι 49 ἑκατομμύρια, ὅσα μᾶς ἐζήτησεν ὁ ἀνάδοχος, ἀλλὰ 80–85 ἑκατομμύρια δολλαρίων. Προσθέτω, διότι θέλω νὰ εἶμαι ἔντιμος εἰς τὴν συζήτησιν, ὅτι ἐμπεριστατωμέναι μελέται καὶ ἔρευναι γενόμεναι ἔκτοτε, πράγματι ἀποδεικνύουν, αὐτὸ ἄλλωστε, προκύπτει καὶ ἐξ ὑπαινιγμοῦ αὐτοῦ τούτου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ὄντως ἐνδέχεται νὰ στοιχίσῃ τὸ χαλυβουργεῖον, ἡ πρώτη μονὰς τῶν 233 χιλιάδων τόννων, τὴν ὁποίαν ὑποχρεοῦται, ὁπωσδήποτε, κατὰ τὴν ἰδικήν μας σύμβασιν, νὰ κατασκευάσῃ, ὅτι θὰ στοιχίσῃ, ἐνδεχομένως, περισσότερα, ἐνδεχομένως αὐτὸ τὸ ποσὸν ποὺ δέχεται ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶχεν ἐπιβάλλει εἰς τὸν ἀνάδοχον νὰ καταθέσῃ εἰς δεσμευμένον λογαριασμὸν τὰ 12,5 ἑκατομμύρια δολλαρίων. Αὐτὴ ἡ κατάθεσις, ἐὰν δὲν ἐπραγματοποιεῖτο, τὸ χαλυβουργεῖον θὰ ἔμενεν εἰς δεσμευμένον λογαριασμὸν εἰς τὸ διηνεκές, εἶναι δὲ νόμιμος ἡ τοιαύτη κατάθεσις, ὅπως ἀποδεικνύει τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχουν τοιαῦται ἀνάλογοι ἐντολαὶ καταθέσεων ἐγγυήσεων ἐργολαβικοῦ χαρακτῆρος εἰς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς του μέχρι σήμερον. Καὶ διερωτῶμαι: Ποία διαφορὰ θὰ ὑπῆρχε διὰ τὸν ἀνάδοχον, ἐὰν αὐτὰ τὰ 12,5 ἑκατομ. δολλ., τὰ ὁποῖα οὕτως ἢ ἄλλως, χάνει, πρόκειται σεῖς, λογιστικῶς, νὰ τὰ ἐγγράψετε ἢ ὄχι εἰς τὸν προϋπολογισμόν σας, ἀφοῦ αὐτὰ τὰ 12,5 ἑκατομ. δολ. εἰς πᾶσαν περίπτωσιν θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸ συναλλαγματικὸν ἀπόθεμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸ Ἔθνος καὶ ἑπομένως εἰς τὴν νόμιμον Κυβέρνησιν τοῦ Κράτους. Ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν λογιστικὴν ἐμφάνισιν ὁ ἀνάδοχος ἢ τὰ 12,5 ἑκατομμύρια δολλαρίων, τὰ ὁποῖα ὑποδιαιρούμενα εἰς 7 ἢ 5,5 ἢ 12,5 εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό; Ὥστε τίποτε τὸ νέον, ἐν σχέσει μὲ τὸ χαλυβουργεῖον. Αἱ ἐπιστολαί, πράγματι, ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλήθειαν, ὅτι τὸ ἀρχικὸν ἔργον θὰ στοιχίσῃ περισσότερα χρήματα καὶ δι’ αὐτὸ μᾶς κατηγόρησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν εἴχομεν κάμει μελέτας, εἰδικῶς διὰ τὸ χαλυβουργεῖον. Ἐκτός, λοιπόν, ἀπὸ τὴν διόρθωσιν αὐτὴν ὑπὲρ τοῦ ἀναδόχου, τίποτε ἄλλο δὲν περιέχουν αὐταὶ αἱ ἐπιστολαί, πλὴν τοῦ ὅτι περιέχεται μία ἄνευ ἀναλήψεως οἱασδήποτε ἐκ μέρους του ὑποχρεώσεως, διακήρυξις, καθ’ ἣν τὸ 1970 ἢ 1975, ἐὰν ὅλα πᾶνε καλὰ καὶ κατὰ τὰς προβλέψεις τοῦ ἐρευνητοῦ καὶ ἐὰν ἠμπορῇ, θὰ κάμῃ χαλυβουργεῖον. Ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ σημεῖον, καὶ ὡς πρὸς πλεῖστα ἄλλα σημεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναγνώσω, ἀντηλλάγησαν μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀναδόχων εὐχετήριοι ἐπιστολαί, ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τοῦ Πάσχα, δεσμευτικὰ ἔγγραφα δὲν ἀντηλλάγησαν, οὔτε ὑπάρχουν. Πετροχημικά. Διὰ τῶν ἀνακοινώσεων τῆς Κυβερνήσεως, προέκυψεν ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἐνῷ ἡμεῖς εἴχομεν ὑποχρεώσει τὸν ἀνάδοχον εἰς τὴν κατασκευὴν πετροχημικῶν ἀξίας 25 ἑκατομ. δολλαρίων, ἡ Κυβέρνησις κατώρθωσε νὰ αὐξήσῃ αὐτὴν τὴν ἐπένδυσιν κατὰ 20 ἑκατομ. δολλαρίων. Νὰ ἴδωμεν τί ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις. Προσθέτει, ἁπλούστατα, εἰς τὰ 25 ἑκατομ. δολλάρια τῶν πετροχημικῶν τῆς ἰδικῆς μας συμβάσεως τῆς Θεσσαλονίκης, ἄλλα 18,5 ἑκατομ. δολλάρια ἰδικῆς μας, ἐπίσης, ἀδείας πρὸς ἄλλον ἐπιχειρηματίαν, τὸν κ. Νεῦρον, καθ’ ὅλους τοὺς νόμους καὶ τοὺς τύπους ἐκδοθείσης καὶ προκύπτει ἀπὸ τὰ ἀνταλλαγέντα γράμματα, ὅτι ὁ κ. Νεῦρος, καθ’ ὃ δικαίωμα ἔχει, συνεβλήθη μὲ τὸν κ. Πάππας καὶ ἐπὶ ἓν ἔτος συνειργάζετο μὲ τὸν ΟΒΑ, καὶ δικαίωμά του ἦτο νὰ συνεργασθῇ καὶ μὲ τὸν κ. Πάππας. Πρόκειται, λοιπόν, περὶ τῆς ὑφ’ ἡμῶν ἀποφασισθείσης ἱδρύσεως ἐργοστασίου σόδας εἰς τὴν περιοχὴν Μεσολογγίου καὶ ἄλλων μεγάλων παραγωγικῶν μονάδων. Ἡ Κυβέρνησις προσέθεσεν εἰς τὴν ἰδικήν μας πετροχημικὴν βιομηχανίαν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τὴν ἰδικήν μας ἄδειαν ἱδρύσεως βιομηχανιῶν καὶ μάλιστα μὲ τὸ ἴδιον ποσὸν τῶν 18,5 ἑκατομ. δολλαρίων.

§53Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν ἐπαύξησιν τῆς μονοπωλιακῆς δυνάμεως.

§54Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐμφανίζει ὡς ἐπιτυχίαν της. Δόξα της εἶναι, πράγματι, ἡ ἐπιβεβαίωσις, ἡ ἐμπειρικὴ τοῦ θεωρήματος, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ ἄθροισμα δύο θετικῶν ἀριθμῶν εἶναι μεγαλύτερον τῶν ὅρων τοῦ ἀθροίσματος. Καὶ θέλω, παρακαλῶ, νὰ μὲ πληροφορήσητε. Ἀναλαμβάνει καμμίαν συγκεκριμένην εὐθύνην μείζονα, διάφορον, ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀναλάβει, λαβὼν τὴν ἄδειαν ὁ κ. Νεῦρος, ἢ ὁ κ. Πάπας διὰ τὸ Μεσολόγγι; Ἀντιθέτως, ὅμως, τὸ Δημόσιον, ἀόριστά τινα ἀναλαμβάνει καὶ δὲν ἐξετάζω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς, ἐνδέχεται νὰ ἔπρεπε νὰ ἀναλάβῃ αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν τὸ Δημόσιον, θὰ τὴν κρίνωμεν ὅταν θὰ λάβουν πιὸ συγκεκριμένην μορφήν. Ἐγὼ δὲν θὰ ἀκολουθήσω τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε ἠκολούθει ἡ Ε.Κ. νὰ κρίνω περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχω ἰδεῖ. οὔτε ἔχω ἐμβαθύνει, ἀλλὰ σταθμίζω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸ συγκρότημα τῶν ἀποδοχῶν καὶ τὰ ὅσα ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις εἰς αὐτό. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι ἐνῷ κατ’ οὐδὲν δεσμεύεται, οὔτε ὁ κ. Νεῦρος, οὔτε ὁ κ. Πάπας, οὔτε ἡ ΕΣΣΟ, οὔτε κανεὶς ἀπὸ τὰς ἀνταλλαγείσας ἐπιστολάς, αὐτὴν τὴν δευτέραν ἐπιστολήν, παρακαλῶ, νὰ τὴν δημοσιεύσητε, ὡς ἔχει, εἰς τὰ πρακτικά.

§55Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ποίαν ἐπιστολήν;

§56Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Τὴν ἔχετε σεῖς δημοσιεύσει, ἀλλὰ θέλω, ἁπλῶς, νὰ μπῇ εἰς τὰ πρακτικά, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ μάλιστα, εἴχατε καὶ τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ τὴν στείλετε καὶ 24 ὥρας πρὸ τῆς δημοσιεύσεως καὶ ἅπαξ καὶ τὴν ἐδημοσιεύσατε, δύναμαι νὰ κάνω χρῆσιν αὐτῆς. Λέγει, λοιπόν, ἡ ἐπιστολὴ αὐτή: Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαΐου 1964 Πρὸς Τοὺς κ.κ. THOMAS PAPPAS καὶ Κ. Ι. ΝΕΥΡΟΝ Ἐνταῦθα Βεβαιοῦμεν τὴν λῆψιν τῆς ἀπὸ 7 Μαΐου 1964 ἐπιστολῆς σας, ἀπευθυνομένης πρὸς ἡμᾶς, ἧς τὸ περιεχόμενον, ἔχει ὡς ἑξῆς: «Πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ Βιομηχανίας. Κύριοι, Ἐν συνεχεία τῆς χθεσινῆς μας συνομιλίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν Ὑμῖν, ὅτι ἔχομεν προβῆ εἰς ἐξονυχιστικὰς μελέτας διὰ τὴν πραγματοποίησιν, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ κ. Κ. Νεύρου, ἐν Μεσολογγίῳ νέου χημικοῦ συγκροτήματος, ἀποτελουμένου ἀπὸ τὰς κάτωθι μονάδας: 1) Μιᾶς ἁλυκῆς δυναμικότητος παραγωγῆς 200.000 τόννων ἀκαθάρτου ἅλατος ἐτησίως. 2) Ἐγκαταστάσεις καθαρισμοῦ τῆς ἄνω ποσότητος εἰς βαθμὸν 99,5%. 3) Ἐργοστάσιον παραγωγῆς ἀνθρακικῆς σόδας ἐτησίας δυναμικότητος 45.000 τόννων. 4) Ἐγκαταστάσεις παραγωγῆς 5.000 τόννων ἐτησίως, διττανθρακικῆς σόδας (SODIUM BICARBONATE). 5) Ἐργοστάσιον παραγωγῆς 50.000 τόννων χλωριούχου ἀμμωνίου. 6) Ἐργοστάσιον παραγωγῆς ἀνθρακασβεστίου, δυναμικότητος 33.000 τόννων ἐτησίως. 7) Ἐγκαταστάσεις παραγωγῆς 25.000 τόννων ἐτησίως ὑδροξειδίου τῆς ἀσβέστου. Τ’ ἀνωτέρω ἀποτελοῦσι τὸ πρῶτον στάδιον τοῦ συγκροτήματος. Εἰς δεύτερον στάδιον προβλέπεται ἡ ἵδρυσις ὑαλουργείου, παραγωγῆς ὑαλοπινάκων, διαφόρου πάχους, διὰ κάλυψιν ἐγχωρίων ἀναγκῶν καὶ ἐξαγωγήν. Ἡ συνολικὴ ἐπένδυσις, διὰ τὸ πρῶτον στάδιον, θ’ ἀνέλθῃ εἰς 18,5 ἑκατ. δολλάρια, ἐκτὸς τῆς δαπάνης ἁλυκῆς, ἥτις προβλέπεται εἰς τὴν ἤδη ἀποφασισθεῖσαν ἐπένδυσιν τοῦ συγκροτήματος καυστικῆς σόδας — χλωρίου. Θὰ μᾶς ἐπιτρέψητε νὰ τονίσωμεν, ὅτι τ’ ἀνωτέρω ἀποτελοῦν βασικὰ προϊόντα ὀξυτάτου διεθνοῦς συναγωνισμοῦ ἐκ μέρους μεγαλο–βιομηχανικῶν μονοπωλιακῶν συγκροτημάτων, ἡ δὲ συναγωνιστική των παραγωγὴ ἐν Ἑλλάδι, προϋποθέτει εἰδικὰς διευκολύνσεις, ὡς π.χ. λιμενικῶν εὐκολιῶν, ὕδατος καὶ κυρίως, παροχῆς τῶν ἀπαραιτήτων ποσοτήτων ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς τιμὴν ἐπιτρέπουσαν τὴν συναγωνιστικότητα τῆς ἐπιχειρήσεως. Ἐντὸς μηνὸς θέλομεν ὑποβάλει τὴν συμφώνως τῷ ν. δ. 2687)53 ἀπαιτουμένην αἴτησιν, πρὸς ἔκδοσιν τῆς σχετικῆς ἐγκριτικῆς πράξεως. Μετὰ τιμῆς Κ. ΝΕΥΡΟΣ–THOMAS PAPPAS (ὑπογραφαί)» Δηλοῦμεν, ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ὅτι ἀποδεχόμεθα τὰς ἐν τῇ ἀνωτέρω ἐπιστολῇ σας περιεχομένας προτάσεις καὶ ἅπαν τὸ περιεχόμενον αὐτῆς. Διατάσσομεν ἤδη τὰς ἁρμοδίας κρατικὰς ὑπηρεσίας, ὅπως προβῶσιν εἰς τὴν κίνησιν τῆς ἀπαιτουμένης διαδικασίας διὰ τὴν τυπικὴν ἐπικύρωσιν τῶν οὕτω συμφωνηθέντων. Οἱ Ὑπουργοὶ

Συντονισμοῦ

Γ. ΜΑΥΡΟΣ

Οἰκονομικῶν

Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ

Βιομηχανίας

Ι. ΖΙΓΔΗΣ

Ὁ μὲν κ. Νεῦρος λέγει, ὅτι ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν, ὅτι ἐκάμαμεν μελέτας ἐξονυχιστικάς. Αὐτὰ λέγει ἡ ἐπιστολὴ καὶ ὅτι ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ κ. Νεύρου, εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ προβῶμεν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ σχεδίου. Ταῦτα τὰ γενικὰ καὶ ἀόριστα. Τί λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅμως; Ἡ Κυβέρνησις δέχεται, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν αἱ ἐπενδύσεις αὐταὶ εἰς τὸ Μεσολόγγι, χωρὶς νὰ παρασχεθοῦν εἰδικαὶ διευκολύνσεις. Τί εἴδους διευκολύνσεις; Ἀναφέρονται ἐνδεικτικῶς εἰς τὴν ἐπιστολήν. Λιμενικαὶ εὐκολίαι, εὐκολίαι ὕδατος, εὐκολίαι παροχῆς τῶν ἀπαραιτήτων ποσοτήτων ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς τιμὴν ἐπιτρέπουσαν τὴν συναγωνιστικότητα τῆς ἐπιχειρήσεως. Ὥστε καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς αὐξήσεως τῆς ἐπενδύσεως τῶν πετροχημικῶν ἢ ἡ νέα σύμβασις δὲν διαλαμβάνει τίποτε, τίποτε ἐκτὸς ἐκείνου, τὸ ὁποῖον προϋπῆρχεν, ἢ ἐὰν διαλαμβάνῃ κάτι, εἶναι ἡ ἀναγνώρισις, κατ’ ἀρχήν, μιᾶς ἠθικῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Δημοσίου, ἀπέναντι τῶν ἀναδόχων. Εἰς τὴν ἐπιστολὴν τοῦ ἀναδόχου, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀμμωνίαν, ἀναφέρονται ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα καταθέτω καὶ τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι ἐντελῶς, ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς, δεσμευτικά. «Τὸ ἐργοστάσιον τῆς ἀμμωνίας σχεδιάζεται ἤδη μὲ προβλεπομένην δυναμικότητα 200.000 τόννων ἐτησίως, μὲ προοπτικὴν ἐξαγωγῆς τῆς πέραν τῶν ἐγχωρίων ἀναγκῶν παραγωγῆς. Ὡς ἐκ τούτου, προβλέπεται ἐπαύξησις τῆς εἰς τὸ ἐργοστάσιον ἀμμωνίας ἐπενδύσεως κατὰ 6 ἑκατομμύρια δολλάρια περίπου». Ἐν τούτοις, δὲν θὰ ἐπιμείνω καθόλου ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διότι ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἡ ἐπένδυσις ἀμμωνίας θὰ πραγματοποιηθῇ. Καὶ τοῦτο διὰ δύο λόγους: Πρῶτον, διότι, ὅπως φαίνεται καὶ καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία πάλιν ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ἡμερῶν εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἱδρύσῃ ἐργοστάσιον φωσφορικῶν λιπασμάτων, δὲν σκέπτεται φαίνεται πλέον νὰ κάμῃ μονάδα ἀζωτούχων, ἀλλὰ θὰ προμηθεύεται τὸ ἀναγκαῖον εἰς αὐτὴν ἄζωτον, τὴν ἀναγκαιοῦσαν εἰς αὐτὴν ἀμμωνίαν, ἀπὸ τὸ συγκρότημα τοῦ κ. Πάππας. Αὐτὸς εἶναι, λοιπόν, ὁ πρῶτος λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου πιστεύω, ὅτι θὰ πραγματοποιηθῇ αὐτὴ ἡ ἐπένδυσις. Ὑπάρχει καὶ ἕνας δεύτερος. Τὸν δεύτερον δὲν τὸν πιστεύω τώρα, τὸ ἐπίστευα τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπέγραφα τὴν σύμβασιν καὶ τὸ ἐπίστευα τόσον, ὥστε ὅταν οἱ ὑπερασπιζόμενοι τὴν ἀθλίαν αὐτὴν σύμβασιν εἰς τὴν Βουλήν, προεῖπον, ὅτι «ναὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον τῆς ἀμμωνίας». Καὶ πῶς τὸ προεῖπον; Ἐγνώριζον, ὅτι ἡ ἐλαχίστη διεθνὴς συναγωνιστικὴ μονὰς ἀμμωνίας, ὑπὸ τὰς συγχρόνους συνθήκας, εἶναι, φαίνεται, μία μονὰς διακοσίων–τριακοσίων χιλιάδων τόννων καὶ ἐγνώριζον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς προσφέρεται κατ’ ἐξοχὴν ὡς ἐξαγωγικὸν κέντρον, διὰ ποικιλωτάτους λόγους, τοὺς ὁποίους γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς τοιαύτης μονάδος. Καὶ δὲν εἶχον, τότε, ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ ἐγίνετο αὐτὴ ἡ μονάς. Δὲν ἐγνώριζον, βέβαια, ἐὰν θὰ τὴν κάμῃ ὁ κ. Πάππας, ἢ ἐὰν θὰ τὴν κάμῃ ἄλλος καὶ δι’ αὐτὸ ἔβαλα ἄρθρον, ἀριθμὸς 9, τὸ ὁποῖον ἐπέτρεπε τὴν ἵδρυσιν τοιαύτης μονάδος ἀμμωνίας καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ κ. Πάππας. Θὰ παρεκάλουν, τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπειδὴ πιστεύω, ὅτι ὡς πρὸς τὴν διατύπωσιν μερικῶν διατάξεων, ἐπλανήθη, νὰ προσέξῃ κατὰ τὴν τελικήν των διατύπωσιν τὰ ἑξῆς σημεῖα: Ἐν σχέσει πρὸς τὸ διϋλιστήριον, τὴν παράγραφον 5: «Ὁ ἀνάδοχος, ἀποδέχεται ὅπως τὸ διϋλιστήριον Θεσσαλονίκης προμηθεύῃ εἰς τὰς λοιπὰς ἐν Ἑλλάδι βιομηχανίας πετροχημικῶν νάφθην εἰς τιμὰς διεθνῶς συναγωνιστικάς». Αὐτό, ὅταν τὸ ἀκούῃ κανείς, ἐκ πρώτης ὄψεως, φαίνεται, ὅτι εἶναι μία μεγάλη νίκη τοῦ Δημοσίου. Ὅταν, ὅμως, ἐμβαθύνῃ, ἠμπορεῖ νὰ ἴδῃ, ὅτι δὲν εἶναι. Διότι, τότε, ἐργοστάσια ἠμπορεῖ νὰ εἶναι δύο εἰδῶν: Ἢ ἐργοστάσιον ὑπαγόμενον εἰς τὸν ὅμιλον ΠΑΠΑΣ, ἢ ἐργοστάσιον μὴ ὑπαγόμενον εἰς τὴν

ΕΣΣΟ–ΠΑΠΠΑΣ.

§57Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀφορᾷ τὸ δεύτερον.

§58Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐὰν ἀφορᾷ τὸ δεύτερον, ἔχετε μίαν πάρα πολὺ καλὴν μέθοδον νὰ ἐξασφαλίσετε τὰς διεθνῶς συναγωνιστικὰς τιμάς. Εἶναι δικαίωμά σας νὰ ὁρίσετε τὸν δασμὸν τῆς νάφθης. Ἐάν, ὅμως, αὐτὸ ἀφορᾷ εἰς τὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα θὰ ἱδρύσῃ, ἐνδεχομένως, τὸ ἴδιον τὸ συγκρότημα, ἀντίκειται πρὸς ἄλλην ἀρχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν μᾶς συμφέρει εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν νὰ γίνεται ἀλληλοεπιδότησις τῶν ἐπιχειρήσεων, διότι ἡ ἀλληλοεπιδότησις αὐτὴ ἐπιφέρει ἔμμεσον μείωσιν τῶν κερδῶν τοῦ δημοσίου. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρεκάλουν — αὐτὸ ὡς παρατήρησιν — νὰ ἐξετάσετε τὸ θέμα καὶ νὰ ἐμβαθύνετε εἰς αὐτό. Δὲν ἐπιμένω. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἔτσι.

§59Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν εἶναι ἔτσι.

§60Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶχον καιρὸν εἰδικῶς αὐτὴν τὴν διάταξιν νὰ τὴν ἴδω καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἐρευνήσετε τὸ θέμα. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι εἶναι ἔτσι. Καὶ προσέξατε εἰς τὴν τελικὴν διατύπωσιν τῆς συμβάσεως. Ἐπίσης, δὲν εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐπετύχατε, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἠθέλατε νὰ ἐπιτύχετε, ἐν σχέσει μὲ τὸ πετρέλαιον, τὸ ὁποῖον τυχὸν θὰ ἀνευρεθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διότι ἡ διάταξις τῆς συμβάσεως λέγει, ὅτι τὸ πετρέλαιον θὰ τὸ ἔπαιρνεν ὁ ἀνάδοχος εἰς τὰς διεθνεῖς τιμάς. Σεῖς τώρα λέγετε, ὅτι ὁ ἀνάδοχος τοῦ Ἑλληνικοῦ πετρελαίου, θὰ τὸ πάρῃ εἰς τιμὰς ΚΟΟΥΣΤΙΤ. Θὰ εἶναι ΚΟΟΥΣΤΙΤ Μ. Ἀνατολῆς, ἢ θὰ εἶναι ΚΟΟΥΣΤΙΤ Περσικοῦ Κόλπου;

§61Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἰς τὰς ἰδίας τιμάς, εἰς τὰς ὁποίας χρεώνει τὸ ἰδικόν του πετρέλαιον. Ἐὰν τὸ ἀργὸν πετρέλαιον, τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖ ὁ ἴδιος χρεοῦται εἰς τὸ διϋλιστήριον μὲ 10 δολλάρια, δὲν δύναται νὰ ἀξιώσῃ νὰ λάβῃ τὸ Ἑλληνικὸν πετρέλαιον μὲ τιμὰς συναγωνιστικὰς τῶν διεθνῶν, δηλαδὴ ἐνδεχομένως, 20 ἢ καὶ 30% κάτω αὐτῶν.

§62Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δὲν εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ αὐτό. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν, ἐὰν αὐτὴ εἶναι ἡ πρόθεσίς σας, νὰ διατυπώσετε οὕτω τὴν τελικὴν σύμβασιν. Διότι, ὡς εἶναι διατυπωμένη, ἠμπορεῖ ἁπλούστατα νὰ σημαίνῃ ΚΟ-ΟΥΣΤΙΤ ὑφηλίου, ὅταν λέγουν ΚΟΟΥΤΣΤΙΣ–ΠΡΑΪ ΣΕΣ ἐννοοῦν τοῦ Περσικοῦ Κόλπου. Ὑπάρχει βέβαια, ΚΟ-ΟΥΣΤΙΤ–ΠΡΑΪΣΕΣ τοῦ Περσικοῦ Κόλπου, ἀλλὰ δὲν φθάνει ὁ ναῦλος μέχρι Μεσογείου.

§63Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὁμιλοῦμεν περὶ ΚΟΟΥΣΤΙΤ–ΠΡΑΪΣΕΣ ΦΟΜΠ.

§64Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ποῦ;

§65Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐκεῖ ποὺ προμηθεύεται τὸ πετρέλαιον.

§66Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δὲν σᾶς συμφέρει αὐτό. Σᾶς συμφέρει νὰ εἶναι ΦΟΜΠ Πειραιᾶ. Ὅπως, ἐὰν γίνῃ ἡ Ἑλλὰς ἐξαγωγικὴ χώρα πετρελαίου, θὰ ἀποκτήσῃ ΚΟΟΥΣΤΙΤ — ΠΡΑΪΣΕΣ ἡ Ἑλλάς.

§67Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ ἀπαντήσω ἀμέσως, μόλις τελειώσετε.

§68Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ σᾶς κουράσω μὲ ἄλλας λεπτομερείας. Ὅταν θὰ δημοσιευθοῦν τὰ σχετικὰ διατάγματα καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρξῃ εἰδικὸς λόγος, θὰ συζητήσω, ὅταν αὐταὶ θὰ καταστοῦν συγκεκριμέναι ὑποχρεώσεις ἑκατέρωθεν. Ἐγώ, νομίζω, ὅμως, ὅτι ἀπ’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἄχαριν συζήτησιν, θὰ πρέπει νὰ ἐξαχθοῦν καὶ μερικὰ γενικώτερα συμπεράσματα, ἐπὶ ἑνὸς διαφόρου ἐπιπέδου. Πρῶτον, ἐπιθυμῶ νὰ ἐξάρω, ὅτι ἡ σύμβασις τοῦ ἔργου δὲν ἔγκειται, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ ὕψος τοῦ ἐπενδεδυμένου ἐν τῷ ἔργῳ τούτῳ κεφαλαίου. Ἔγκειται, νομίζω, κυρίως εἰς τὸ ὅτι διανοίγεται διὰ τῆς πραγματοποιήσεως αὐτῆς τῆς τεραστίας ἐπενδύσεως, ἡ ὁδὸς εἰσροῆς μεγάλων ἐπιχειρηματικῶν κεφαλαίων, ἀμερικανικῶν, διὰ πρώτην φορὰν εἰς αὐτὴν τὴν κολοσσιαίαν κλίμακα, εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὸν ὅμιλον αὐτὸν τῆς ΕΣΣΟ, τῆς πρώτης ἑταιρείας τοῦ κόσμου, ἀλλὰ καὶ ἡ σύμπραξις ἄλλων ἑταιρειῶν, θὰ ἔχῃ πρωτοποριακὸν χαρακτῆρα. Ὡς σημαιοφόροι ἔρχονται αὐτοί. Ἐὰν ἔχωμεν νοῦν, θὰ ἔλθουν καὶ ἄλλοι. Καὶ ὀφείλω ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, νὰ ἐξάρω τὴν συμβολὴν τοῦ κ. Πάππας, τὸν ὁποῖον τὰ πράγματα πλέον, καὶ ὄχι οἱ λόγοι τῆς Κυβερνήσεως ἢ οἱ λόγοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀναδεικνύουν εἰς ἕνα χρήσιμον καὶ δραστήριον ἐπιχειρηματίαν καὶ ὄχι εἰς μεσάζοντα. Δευτέρα διαπίστωσις: Πιστεύω ἀκραδάντως καὶ τὸ ἐπίστευον ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν καὶ δὲν τὸ ἐπίστευα μόνον, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐδήλωσα ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅταν συνεζητεῖτο ἡ σύμβασις, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ ὅμιλος ΕΣΣΟ–ΠΑΠΠΑΣ θὰ ἐπενδύσῃ πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅσα διαλαμβάνει ἡ σύμβασις, πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅσα καὶ ἡ ἰδία ἡ ΕΣΣΟ αὐτὴν τὴν στιγμὴν φαντάζεται, ὅτι πρόκειται νὰ ἐπενδύσῃ εἰς αὐτὸν τὸν τόπον. Ἀρκεῖ νὰ ἔχωμεν νοῦν. Ἡ ΕΣΣΟ ἐπενδύει ἀνὰ τὴν ὑφήλιον κατ’ ἔτος 1.200 ἑκατομμύρια δολλάρια. Θὰ ἀντιληφθῇ, ὅτι ἡ ἐπένδυσις ἐν Ἑλλάδι ἔχει πλεονεκτήματα καὶ λόγῳ τῆς γεωγραφικῆς μας θέσεως καὶ λόγῳ, πρὸ παντός, τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ χώρα αὐτὴ διαθέτει κἄτι, ὅλην τὴν ὥραν — καὶ γίνεται σπανιώτερον εἰς τὰς ἄλλας ἐλευθέρας χώρας τῆς Εὐρώπης— διαθέτει ἄφθονον καὶ ἱκανώτατον ἐργατικὸν δυναμικόν, δυνάμενον εὐκόλως νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς νέας τεχνολογικὰς συνθήκας. Εἶναι εὐτύχημα, τρίτον, ὅτι ὅλα τὰ κόμματα, ἐξαιρέσει τῆς ΕΔΑ, ἡ ὁποία πράγματι, ἐν προκειμένῳ, ἔχει διάφορον καὶ ἰδιότυπον θέσιν, σήμερον πλέον συμφωνοῦν, εἰς τὸ ὅτι ἡ εἰσροὴ ξένων κεφαλαίων ἀποτελεῖ προϋπόθεσιν τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ καὶ τῆς προσαρμογῆς τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας εἰς τὰ εὐρωπαϊκὰ μέτρα. Σήμερον, πλέον, συμφωνοῦν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναλογισθῆτε, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1962 καὶ μόνον τὰ ἐν τῇ Δυτικῇ Εὐρώπῃ ἐγκατεστημένα ἀμερικανικὰ ἐργοστάσια, μόνον αὐτά, παρήγαγον ἀγαθὰ ἀξίας 12 δισεκατομμυρίων δολλαρίων, δηλαδὴ ἰσοδυναμοῦντα πρὸς τὸ ἄθροισμα τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τῆς Αὐστρίας καὶ τῆς Φιλανδίας. Αὐτὰ τὰ τεράστια διαθέσιμα κεφάλαια καὶ φυσικὰ ὄχι μόνον τὰ ἀμερικανικά, ἔχομεν ὕψιστον συμφέρον νὰ τὰ προσελκύσωμεν εἰς αὐτὸν τὸν τόπον. Καὶ εἴμεθα ἡμεῖς, ἡ Ε.Ρ.Ε., ὑπερήφανοι, διότι ἠνοίξαμεν τὸν δρόμον αὐτῆς τῆς προσελκύσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ΕΡΕ). Αἱ τελευταῖαι σχετικαὶ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ αἱ εἰδικώτεραι δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀποτελοῦν ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικοῦ περιεχομένου, ἐπανάληψιν ὁμοίων ἐντελῶς διακηρύξεων τοῦ κ. Καραμανλῆ, τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη καὶ ἐμοῦ. Νομίζω, ὅτι αἱ πρόσφατοι αὐταὶ δηλώσεις, εἶπον αἱ πρόσφατοι, διαφυλάσσουν τὴν χώραν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδίαν τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ ζημίας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπήρχοντο ἐὰν ἠκολουθεῖτο ἄλλη πολιτική. Ἐὰν τὸ Κέντρον, ὡς ὑπεύθυνος Κυβέρνησις τῆς χώρας, δὲν ἀντελαμβάνετο τί σημαίνει ἐν τῇ πράξει, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τῆς προσελκύσεως τῶν ξένων κεφαλαίων εἰς τὴν χώραν αὐτήν, κατερχόμενος ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτό, θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς ὅλους ὑμᾶς, ὅτι οἱ ἀποψινοὶ λόγοι ὅλων μας θὰ σβήσουν, ἐκεῖνο ποὺ θὰ μείνῃ εἶναι τὸ ἔργον. Τελικὰ ὁ λαὸς, ὅλους θὰ μᾶς κρίνῃ κατὰ τὰ ἔργα μας. Καὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶναι ὑπερήφανη διὰ τὸ ἔργον τῆς Θεσσαλονίκης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§70Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν συνάδελφον, κ. Ἠλιοῦ, διὰ λόγους συνεχείας, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀπαντήσω ἀπὸ τῆς θέσεώς μου τώρα εἰς τὸν συνάδελφον κ. Παπαληγούραν καὶ εἰς τὸν ἀπόντα Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν. Ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐτάχθη ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως, ἐνῷ, ὁ κ. Παπαληγούρας, ἔλαβεν, ἐντελῶς ἀντίθετον — καὶ ἀνεμένετο ἄλλωστε αὐτὸ — θέσιν. Ἡ Κυβέρνησις ὡς εἶπον καὶ ἐγώ, ἀλλὰ εἶχεν ἤδη διακηρύξει προηγουμένως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐστάθμισε καλῶς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ ἐπροτίμησε τὴν λύσιν ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν σύμβασιν. Τὸ θέμα τῶν νομικῶν ἀδυναμιῶν, τὰς ὁποίας εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν εἶχεν ἀναπτύξει ὁ κ. Λυκουρέζος, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ἦσαν βάσιμοι ἢ ὄχι, θὰ εἶχεν ἀνοίξει τὸν δρόμον εἰς μίαν δικαστικὴν περιπέτειαν, τῆς ὁποίας ἀπὸ ἀπόψεως ἀποτελεσμάτων, οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ προβλέψῃ τὴν ἔκβασιν. Τοῦτο ὅμως ὁ καθεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ προβλέψῃ: Ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῶν τῶν δικῶν αἱ ὁποῖαι θὰ ἦσαν μακραί, οὐδεὶς ξένος θὰ ἐτόλμα νὰ ἐπενδύσῃ κεφάλαια εἰς τὴν χώραν. Ἐστάθμισε λοιπὸν ἀπολύτως τὸ θέμα ἡ Κυβέρνησις καὶ κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν σύμβασιν, κατὰ τὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνεκοινώθησαν ἀπόψε εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶπεν ὅτι ἐγένοντο μεγαλύτεραι ἐπενδύσεις καὶ συνεπῶς εἶναι μεγαλύτεροι οἱ κίνδυνοι. Ἐγένοντο μεγαλύτεραι αἱ μονάδες. Τὸ Χαλυβουργεῖον κἄποιος πρέπει νὰ τὸ κάμῃ. Ἀπὸ τὴν σύμβασιν εἶχεν ἀναλάβει ὑποχρέωσιν νὰ τὸ κάμῃ ὁ ἀνάδοχος. Θὰ τὸ κάμῃ πλῆρες. Τὸ ἴδιον καὶ μὲ τὸ ἐργοστάσιον ἀμμωνίας. Βεβαίως ὁ κίνδυνος τῶν μονοπωλίων ἱδρύσεως — ἐν τῇ ἐννοίᾳ ὅτι δεσμεύεται τὸ κράτος ἐπὶ ὡρισμένα ἔτη νὰ χορηγήσῃ ἄδειαν δι’ ἵδρυσιν ἄλλων ἐργοστασίων — αὐτὸς ὁ κίνδυνος μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου ἐξαφανίζεται, διότι ἔχουν παρέλθει ἤδη δύο ἔτη ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως καὶ ὑπολείπονται 2½ ἢ 3 ἔτη διὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ ἔργα. Ἀλλὰ ἀπὸ τὸν περαιτέρω κίνδυνον τυχὸν ἐπιβολῆς τιμῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ εἶναι συμφέρουσαι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, θὰ προστατευθῶμεν διὰ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ ὁποία δὲν ἐμποδίζεται ἀπὸ τὴν σύμβασιν. Τοῦτο ὅμως δὲν συμβαίνει καὶ μὲ τὴν νάφθην. Θὰ θίξω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ θέμα αὐτό, διότι εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας πρὸ ὀλίγου ὅτι «μὲ αὐτὰ ποὺ ἐπετύχατε νὰ ἐξασφαλίσετε συναγωνιστικὴν τιμὴν εἰς τὴν νάφθην, εἰς τὰ πετροχημικὰ τὰ ὁποῖα κατασκευάζουν ἄλλοι, δὲν ἐπετύχατε τίποτε, διότι δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἐλαττώσετε εἰς τὸ μηδὲν τὸν φόρον εἰσαγωγῶν». Μὴ λησμονῆτε ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξασφαλίσωμεν κατανάλωσιν 2 ἑκατομμυρίων τόννων παραγωγῆς τοῦ διϋλιστηρίου τοῦ ἀναδόχου. Συνεπῶς ἐλευθερία εἰσαγωγῶν δὲν ὑπάρχει διὰ προϊόντα τοῦ διϋλιστηρίου. Ἀρχίζει ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ἡ κατανάλωσις περνᾶ τὰ 4 ἑκατομμύρια, ποὺ παράγουν τὰ δύο διϋλιστήρια. Τότε ὑπάρχει θέμα εἰσαγωγῶν.

§71Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύνολον τῶν πετρελαιοειδῶν.

§72Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει προϊὸν καὶ παράγεται εἰς τὴν χώραν, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ κάμετε εἰσαγωγὴν ἐντὸς τοῦ ὁρίου τῶν 4 ἑκατομμυρίων τόννων. Διαβάστε τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ἔχετε ὑπογράψει. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὅλον θέμα τὸ ὁποῖον συζητεῖται ἐδῶ, εἶναι αὐτὸ τὸ περίφημον πρόβλημα τῶν 100.000.000 δολλαρίων, τὰ ὁποῖα μὲ διύλισιν 25.000.000 τόννων εἰς τὴν δεκαετίαν ἐπὶ 4 δολλάρια ἐκπτώσεως, εἶναι ὁ χονδρὸς ἀριθμός, δίδει 100.000.000. Τὶ ἔγιναν αὐτὰ τὰ 100.000.000; Καὶ ἐὰν μετὰ τὴν σύμβασιν ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν ἢ ὄχι. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλεται ἀπάντησις. Ὁ κ. Παπαληγούρας εἶπεν ὅτι «ἐδώσαμεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁ ἀνάδοχος μᾶς ἐξηπάτησεν», «ὅτι ἠπατήθη ἡ Κυβέρνησις καὶ παρεχώρησεν αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια δολλάρια».

§73Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὑπῆρξα ὅλως ἀντικειμενικός. Εἴπατε, ὅτι συνεξηπατήσαμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἢ εἴχομεν δόλον ἢ εἴχομεν ἀμέλειαν.

§74Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Συμφωνῶ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ κατηγορία, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀπηυθύναμεν δὲν ἦτο ὅτι τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸν ἐξηπατήσατε. Ἦτο, ὅτι συνειδητῶς καὶ ἐν γνώσει παρεχωρήσατε εἰς τὸν ἀνάδοχον μεγάλα κέρδη ἀπὸ τὴν προμήθειαν τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου. Καὶ αὐτὸ τὸ ἀνεγνωρίσατε σεῖς τὸν παρελθόντα Ἰανουάριον, ὅταν ἠμφισβητήσατε ἁπλῶς τὰ 4 δολλάρια καὶ ἐδέχθητε, ὅτι εἶναι 2 ἢ 2½. Καὶ ἂν ἐνθυμῆσθε, ἐὰν ἔχετε διαβάσει τὰ κείμενά σας, τότε, αὐτὰ τὰ 100.000.000 εἴπατε, ὅτι εἶναι ὑπερβολικά, εἶναι πιθανῶς 40 ἢ 50. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἴδωμεν τὸ ὅλον ἔργον ὄχι ὡς διϋλιστήριον, ἀλλὰ ὡς ἕνα μεγάλο σύμπλεγμα βιομηχανιῶν καὶ ἔτσι νὰ τὸ κρίνωμεν. Κύριοι βουλευταί, ὅσον ἀφορᾶ τὸ διϋλιστήριον, ἡ νέα συμφωνία καλύπτει τὴν 3ετίαν, πρόκειται περὶ 3ετίας περίπου, διότι τὸ διϋλιστήριον θὰ εἶναι ἕτοιμον πρὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ 1966. Ἔχουν τὰ μηχανήματα παραγγελθῆ καὶ προβλέπεται ἡ ἐγκατάστασίς του ἐντὸς 15 ἢ 18 μηνῶν. Πρέπει ὁ κ. Παπαληγούρας τοὐλάχιστον, νὰ μὴ ἀμφιβάλῃ δι’ αὐτό, διότι ἔχει τὴν πεῖραν τοῦ πρώτου διϋλιστηρίου. Γνωρίζει ἐντὸς πόσου χρόνου κατεσκευάσθη καὶ τὸ γνωρίζει ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου ἐρώτησιν καὶ ἐπερώτησιν, ὅταν τὸν ἐπληροφόρουν ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τὸ διϋλιστήριον Ἀσπροπύργου θὰ εἶναι ἕτοιμον πολὺ πρὸ τῆς προθεσμίας καὶ ἐζήτουν νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὸν φορέα. Συνεπῶς θὰ λειτουργήσῃ τὸ 1966, ἴσως καὶ ἐνωρίτερον. Καὶ τὸ 1967 καὶ 1968 μέχρι τοῦ Αὐγούστου, ὅτε λήγει ἡ σύμβασις τοῦ πρώτου διϋλιστηρίου. Τὶ ἔγιναν τὰ 100.000.000 καθ’ ἡμᾶς ἢ τὰ 50 κατὰ τὴν ΕΡΕ μὲ τὴν σύμβασιν διὰ τὰ 3 πρῶτα χρόνια; Κύριοι βουλευταί, διὰ τὰ μὲν 7 θὰ ἴδωμεν ὅταν θὰ συζητήσωμεν τὴν ἀναθεώρησιν τῆς συμβάσεως. Διὰ τὰ τρία χρόνια τὸ Κράτος ἐπέτυχε τὸ μέγιστον τῶν ὠφελειῶν καὶ ἐνδεχομένως κατὰ τὴν 3ετίαν αὐτὴν δὲν θὰ ὑπάρξουν αὐτὰ τὰ ὑπερκέρδη καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατί. Τὸ διϋλιστήριον, τὸ εἶπον ἤδη ὅταν ὡμίλησα εἰς τὴν ἀρχήν, θὰ ἐργασθῇ τὰ πρῶτα τρία χρόνια μὲ δυναμικὸν 35% καὶ 40% διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν τῆς ἐσωτερικῆς ἀγορᾶς. Δὲν θὰ λειτουργήσῃ μὲ 2½ ἑκατομμ. τόννους, ἀλλὰ τὸν πρῶτον χρόνον μὲ 1 ἑκατομμ. τόννους, τὸν δεύτερον χρόνον μὲ 1.200.000 καὶ τὸ τρίτον ἔτος μὲ 1.300.000. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι τὰ μεγάλα κέρδη, τὰ ὁποῖα πραγματοποιεῖ τὸ διϋλιστήριον Ἀσπροπύργου ὀφείλονται εἰς τὸ ὅτι προβαίνει εἰς διΰλισιν 1.850.000 τόννους, δηλ. τὸ μάξιμουμ τῆς ἱκανότητός του. Ἐὰν τὸ διϋλιστήριον τοῦ Ἀσπροπύργου ἐλειτούργει μὲ μικροτέραν παραγωγὴν θὰ εἶχε πιθανὸν ζημίαν. Αὐτὸ προκύπτει ἀπὸ μίαν μελέτην τῶν ὑπηρεσιῶν. Συνεπῶς εἰς τὸ διάστημα τῶν πρώτων τριῶν ἐτῶν τὸ διϋλιστήριον δὲν πρόκειται νὰ πραγματοποιήσῃ κέρδη ὅπως ἄλλωστε καὶ τὸ Χαλυβουργεῖον. Αὗται αἱ μονάδες ἀποδίδουν οἰκονομικῶς ὅταν ἐργάζωνται εἰς ὅλην των τὴν δυναμικότητα. Κατὰ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν τότε, ὅταν ἕνας πάρῃ ΓΚΡΟΣΟ ΜΟΝΤΟ 25 ἑκατομμ. τόννους ἀργοῦ πετρελαίου θὰ ἔχῃ κέρδος 4 δολλάρια κατὰ τόννον. Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι ἐὰν ἕνα διϋλιστήριον διϋλίσῃ 1 τόννον, ὁ ἀνάδοχος θὰ πραγματοποιήσῃ κέρδος 4 δολλαρίων. Συνεπῶς διὰ τῆς συμφωνίας, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. διὰ τὰ τρία πρῶτα ἔτη ὁ ἀνάδοχος θὰ πραγματοποιήσῃ ζημίας, λόγῳ τῆς λειτουργίας εἰς βαθμὸν χαμηλόν. Μετὰ τὰ τρία ἔτη, ἐὰν μείνῃ ἡ σύμβασις ὡς ἔχει, βεβαίως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσῃ καὶ κέρδη. Ἀλλὰ αὐτὸ θὰ τὸ ἴδωμεν ὅταν θὰ συζητήσωμεν τὴν ἀναθεώρησιν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ τὸ 1968. Ἠθέλησεν ὁ κ. Παπαληγοῦρας νὰ μειώσῃ τὴν σημασίαν τοῦ καθορισμοῦ ὡς ἑνὸς ἐλαχίστου ὁρίου 50 σὲντς κατὰ βαρέλιον, λέγω ὅτι ἐὰν ὡδηγεῖτο πρὸς ἐκμηδένισιν τὸ ποσὸν τῶν 55 σὲντς κατὰ βαρέλιον, λόγῳ πτώσεως τῶν τιμῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσφύγῃ εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, διὰ νὰ μεταβάλῃ τὰς συνθήκας αἱ ὁποῖαι καθιστοῦν ἐπιζήμιον εἰς τὸ Δημόσιον. Θὰ ἐγένετο αὐτὸ ἀλλὰ χωρὶς τὴν ἐγγύησιν τῶν 50 σὲντς εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Καὶ ἰδοὺ διατί. Τί συμβαίνει σήμερον, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν πετρελαιοειδῶν; Πίπτουν αἱ τιμαὶ τῶν ἑτοίμων προϊόντων, ἐνῷ μένει ἡ τιμὴ τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου, αὐτὴ ἡ ὁποία ἦτο πρὸ δύο ἢ τριῶν ἐτῶν. Μὲ τὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν τῶν ἑτοίμων προϊόντων, τὰ 55 σὲντς ἔγιναν ἤδη 37 καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἔχουν γίνει 25 τὸ 1966, διότι συνεχίζεται ἡ πτῶσις. Τί θὰ ἔλεγε λοιπὸν ὁ ἀνάδοχος, προσφεύγων εἰς τὴν διαιτησίαν, θὰ ἔλεγεν ὅτι μετεβλήθησαν αἱ συνθῆκαι εἰς βάρος του, καὶ ὅτι ὑφίσταται ζημίας καὶ ὅτι νὰ ἀνεθεώρει τὴν σύμβασιν διὰ νὰ τὴν προσαρμόσῃ πρὸς τὰς τότε συνθήκας, ἰσχυριζόμενος ὅτι ἡ πρώτη εἶναι πολὺ ὑψηλὴ καὶ τῶν ἑτοίμων προϊόντων πολὺ χαμηλὴ καὶ συνεπῶς ἀνετράπη ἡ οἰκονομία τῆς συμβάσεως καὶ πρέπει νὰ ἀναθεωρηθῇ ὑπὲρ τοῦ ἀναδόχου; Σήμερον κατοχυροῦται τὸ Δημόσιον ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ κινδύνου, τὸ ἀντίθετον. Ὑποθέσατε ὅτι τὸ διϋλιστήριον θὰ διϋλίσῃ 3 ἑκατ. τόννους ὅλην τὴν τριετίαν αὐτήν. Οἱ τρεῖς ἑκατ. τόννοι δίδουν 22,5 ἑκατ. βαρέλλια διότι ἔχει ὁ τόννος 7–7½ βαρέλλια. Ἐὰν τὸ ποσοστὸν κατέλθῃ εἰς 25% τοῦ δολλαρίου ἔχει τὸ Δημόσιον νὰ εἰσπράξῃ πέντε ἑκατομ. δολλάρια μὲ τὴν σύμβασιν ὡς τὴν ὑπέγραψεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις. Ἐὰν κατέλθῃ κάτω τοῦ 25% ἕως μηδέν, δὲν ἔχει κανένα δικαίωμα μὲ τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν ὑπεγράψαμεν ἡμεῖς, ἐπὶ τῶν 22,5 ἑκατομ. βαρελλίων, τὰ ὁποῖα θὰ διϋλίσῃ τὸ διϋλιστήριον εἰς τὸ διάστημα τῶν τριῶν ἐτῶν, ἔχομεν ἕνα μίνιμουμ 12 ἑκατ. δολλαρίων, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται μόνον εἰς αὔξησιν, ἐὰν αἱ τιμαὶ τῶν πετρελαιοειδῶν αὐξηθοῦν, οὐχὶ δὲ εἰς μείωσιν, διότι εἶναι ἠγγυημένον μίνιμουμ. Ὁ κ. Παπαληγούρας εἶπε καὶ ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ὀλίγον παράδοξον, ὅτι ἡ θέσις μὲ τὴν ὁποίαν διεπραγματεύθη ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἰσχυροτέρα τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ὅταν διεπραγματεύετο τὴν σύμβασιν ἐκείνην. Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ κάμω τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἰσχυροτέρα σήμερον, διότι ἔχει κάμει δαπάνας ὁ ἀνάδοχος. Ἔχει κάμει, κύριοι συνάδελφοι, ἀλλὰ ἔχει καὶ μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἔχει ὑπογραφῆ μὲ τὸν νόμον 2687, σύμβασιν τὴν ὁποίαν δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ μεταρρυθμίσῃ, διότι εἶναι συνταγματικῶς κατωχυρωμένη Καὶ τολμᾶτε νὰ λέγετε αὐτὰ καὶ θέλετε νὰ δεχθῶμεν ὅτι δὲν εἶναι παραδοξολογία; Ὅτι διαπραγματεύεσθε καλύτερον ὑπὸ καθεστὼς συμβάσεως ὑπηυξημένης συνταγματικῆς ἰσχύος, παρὰ ὅταν διαπραγματεύεσθε μὲ τὰ χέρια ἐλεύθερα; Πῶς σᾶς διέφυγε τοιοῦτόν τι;

§75Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Πῶς ἀπειλεῖτε ὅτι θὰ τὴν ἀκυρώσητε;

§76Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ μὲν προσωπικῶς δὲν ἀπειλῶ νὰ τὴν ἀκυρώσω, ἀλλὰ αὐταὶ ἀκριβῶς αἱ δηλώσεις εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν τὸ κλῖμα τῆς ἀναθεωρήσεως.

§77Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ παρεκάλουν ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἤκουσα καὶ ἐγὼ κατάπληκτος ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ἐκ Κορινθίας, τέως Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ὑποστηρίζῃ ὅτι ἦτο εὐχερεστέρα ἡ ἐπιβολὴ τῶν ἀξιώσεων εἰς τὸν Ὅμιλον, ὅταν μάλιστα εἶχον εἰς χεῖρας των ὑπογεγραμμένην σύμβασιν. Παράδειγμα: Κατὰ τὸ 1925 ἐπὶ δικτατορίας Παγκάλου, ὑπεγράφη ἡ γνωστὴ σύμβασις Πάουερ–Τράξιον, ἡ ὁποία λόγῳ τῶν ἐπαχθῶν ὅρων ἐλέγετο ἀπὸ τὸν λαόν μας «ἁρπάξιον». Ἦλθεν ὅμως ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν ἀνατροπὴν τοῦ Παγκάλου ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Κονδύλην, τὴν ὁποίαν ἀπετέλουν γίγαντες τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὡς ὁ ἀείμνηστος Καφαντάρης, ὁ ἀείμνηστος Μιχαλακόπουλος, ὁ ἀείμνηστος Π. Τσαλδάρης καὶ ἄλλοι καὶ δὲν ἐτόλμησαν νὰ τὴν κηρύξουν ἄκυρον καίτοι εἶχε πολλὰ νομικὰ σφάλματα, διότι ἦτο ἀδύνατον σύμβασιν ὑπογεγραμμένην φέρουσα τὴν ὑπογραφὴν Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἔστω καὶ δικτατορικῆς, νὰ τὴν θεωρήσουν ἀνίσχυρον. Ἀλλὰ ἐκάλεσαν τότε τὴν Ἑταιρείαν καὶ τῆς ἐδήλωσαν, μὲ δικτατορικὸν καθεστὼς συνηλλάγης, ἔχεις ὑποχρέωσιν νὰ προσγειωθῇς καὶ ἐπέτυχον τότε βελτίωσιν τῶν ὅρων. Σήμερον πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ κηρύξωμεν ἄκυρον τὴν σύμβασιν ἔστω καὶ ἂν ἔφερε τὴν ὑπογραφὴν τῶν Ἐρέδων; Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἤλεγξαν τὴν Σύμβασιν δριμύτατα. Ἀλλὰ εἰς τὰς 25 Ἀπριλίου πρὶν ἐπέλθῃ ἡ συμφωνία, ἐδημοσίευσα ἄρθρον εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν» καὶ ἐπεκαλέσθην τὸ προηγούμενον τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει νὰ κληθῇ ὁ Ὅμιλος νὰ δεχθῇ τροποποιήσεις, διότι ἐθεώρουν καὶ θεωρῶ ἐπιζήμιον νὰ ἐμφανισθῶμεν μὴ σεβόμενοι τὴν ὑπογραφήν μας. Ἔχω ἐπὶ πλέον ἐνώπιόν μου τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῆς 25 Ἰανουαρίου 1963. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. συνάδελφος ἐκ Κορινθίας ἐδήλωσε. «Διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν ὅτι μεγαλυτέρας ἐκπτώσεις ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν». Τὸν ἐρωτῶ σήμερον, ὅτε ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε τὴν βελτίωσιν τῆς Συμβάσεως ἐπιμένει ἐπὶ αὐτῆς τῆς δηλώσεως; Καὶ κἄτι ἄλλο, κύριοι. Ἤκουσα ἐπίσης ἀπὸ τὸν κ. Παπαληγούραν νὰ ὑποστηρίζῃ, ὅτι οὐδεμία σχεδὸν ὠφέλεια προέκυψε. Πράγματι οὐδεμία ὠφέλεια προέκυψε;

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὠφέλεια τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου.

§79Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὰ πρακτικὰ τῆς 25ης Ἰανουαρίου 1963 λέγουν ὅτι ὁ κ. Παπαληγοῦρας ὑπεραμυνόμενος τῆς συμβάσεως ἔλεγεν «ἀπέδειξα, ὅτι πέραν τῆς ἐκπτώσεως, κύριοι βουλευταί, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐπετύχομεν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἄλλη ἔκπτωσις» ἰδοὺ ὅτι ἐπετεύχθησαν αἱ ἐκπτώσεις, διὰ τῶν διαπραγματεύσεων τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. καὶ μεγάλαι ὠφέλειαι διὰ τὸ Δημόσιον. Καλεῖται δὲ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ κρίνῃ ἐὰν ὅταν διεβεβαίου τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἄλλα περιθώρια ἐκπτώσεων, ἔλεγε τὴν ἀλήθειαν καὶ εὑρίσκετο ἐν δικαίῳ ἢ ὄχι.

§80Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστῶ τὸν κ. Βασιλᾶτον, ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν διὰ λόγους μὴ διακοπῆς τῆς συνεχείας νὰ μὴ γίνῃ ἄλλη διακοπή.

§81Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε εἰς ἐμένα, κύριε Ὑπουργέ;

§82Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ εἰς σᾶς.

§83Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ. Κύριοι, θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω τοῦτο, ἡ λύσις εἶναι εὐχερὴς διὰ τῆς ἀπαντήσεως πρὸς τὴν ΕΡΕ ἀναφορικῶς πρὸς τὰς ἐπιτεύξεις της. Εἶπαν διατί τότε ἠπειλήσατε ὅτι θὰ ἀκυρώσητε τὴν σύμβασιν καὶ σήμερον δὲν τὴν ἀκυρώνετε. Ἡ ἀπάντησις εἶναι εὐχερὴς τότε ἐκπληρούσαμε ἐθνικὸν καθῆκον, ὑπηρετούσαμε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Κατηγορούσαμε τὴν σύμβασιν ὅτι εἶχεν ἐλαττώματα καὶ ἐλέγομεν ὅτι θὰ τὴν ἀκυρώσωμεν, ἡ ἀπειλὴ ἐκείνη, ὅπως εἶπεν ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδημιούργησε κλῖμα εὐνοϊκὸν διὰ τὴν ἀναθεώρησιν, διότι ὅπως εἴπατε ὀρθῶς, ἐὰν ἤθελεν ἡ Κυβέρνησίς μας νὰ ἀκυρώσῃ τὴν σύμβασιν θὰ εἰσήρχετο εἰς μακροὺς δικαστικοὺς ἀγῶνας μὲ βεβαίαν ἔκβασιν. Αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὸν ἀνάδοχον. Σταθμίζουσα ἡ Κυβέρνησις τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τῆς πολιτικῆς τῆς ἀκυρώσεως, ἔφθασεν εἰς τὴν βελτίωσιν καὶ ὁ ἀνάδοχος σταθμίζων τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ τῆς δικαστικῆς περιπετείας, ἔστερξεν εἰς τὴν βελτίωσιν. Εἶπεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, διατὶ δὲν τὴν ἐφέρατε ἐξ ἀρχῆς τὴν σύμβασιν. Αὐτὸ εἶναι διὰ μικρὰ παιδιά. Ἐὰν τὸ ἐκάμναμεν αὐτό, θὰ ἦτο καινούργια σύμβασις καὶ κατὰ τὸν κ. Μαρκεζίνην, τώρα δὲν εἶναι καινούργια. Ἐτροποποιήσαμε, καθ’ ὃ μέτρον ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συμφωνία, μίαν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν εἶχε κυρώσει ἡ ΕΡΕ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἔκτοτε ἡ ἀπειλή μας ἴσως νὰ μὴ ἦτο ἐφικτὴ ἡ τροποποίησις.

§84Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ὀλίγα τινὰ θὰ εἴπω διὰ τὸ πετρέλαιον τῆς Αἰγύπτου, τοῦ ὁποίου ἡ σημασία ὑπετιμήθη. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ἑνὸς μηνὸς ὑπῆρξεν πολυμελὴς Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία εἰς Αἴγυπτον, ἡ ὁποία διεπραγματεύθη τὰ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων. Ὅταν ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον, μὲ ποῖον μέσον θὰ πληρώσῃ ἡ Αἴγυπτος, διεπίστωσεν ὅτι τὸ κύριον μέσον εἶναι τὸ ἀργὸν πετρέλαιον. Ἀλλὰ ἀργὸν πετρέλαιον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ τώρα εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι εἶναι δεσμευμένον τὸ κρατικὸν διϋλιστήριον. Καὶ ὅταν ἀπελευθερωθῇ χρειάζεται ἐπέκτασιν τῶν ἐγκαταστάσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ στοιχίσουν 8–10 ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ διϋλίσῃ τὸ βαρὺ Αἰγυπτιακὸν πετρέλαιον. Σήμερον, μὲ τὴν συμφωνίαν τὴν ὁποίαν θεωρῶ μεγίστης σημασίας, εἶναι δυνατόν, ἐὰν ἐπιτευχθῇ συμφωνία μὲ τὴν Αἴγυπτον, νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐξυπηρέτησις ἀμέσως, διότι τὸ πετρέλαιον ἀναλαμβάνει νὰ τὸ παραλάβῃ ἀπὸ ἡμᾶς ὁ ἀνάδοχος. Τὶ θὰ τὸ κάμῃ, εἶναι ζήτημα ἰδικό του. Ἡμεῖς θὰ εἰσπράξωμεν τὴν ἀξίαν του καὶ μὲ αὐτὴν θὰ καταβάλωμεν τὴν ἀποζημίωσιν τῶν Ἑλλήνων. Ὅπως δέ, εἶπεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀνταλλαγὰς τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα ἐξάγομεν εἰς τὴν Αἴγυπτον. Ἐπέκρινεν ὁ κ. Παπαληγοῦρας, ἐν τῇ προσπαθείᾳ του νὰ ἐκμηδενίσῃ τὴν νέαν σύμβασιν καὶ τὰς γενομένας μεταρρυθμίσεις καὶ ἐτέθη εἰς ἀναζήτησιν, δῆθεν, ἀντισταθμισμάτων, τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐπέτυχε καὶ περιέπεσεν εἰς μίαν σειρὰν ἀντιφάσεων, εἰπών, ὅτι τὸ χαλυβουργεῖον τῶν 49 ἑκατομμυρίων δολλαρίων δὲν θὰ μποροῦσε νὰ γίνῃ, διότι θὰ ἤθελε περισσότερα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ὅτι ἀνεγνώρισεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν ἀνάδοχον τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ χαλυβουργεῖον, δυνάμενον νὰ παράγῃ ἓν ἑκατομμύριον τόννων καὶ διαφόρου μεθόδου ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν σεῖς εἴχατε ἐγκρίνει μὲ ἐπένδυσιν 85 ἑκατομμύρια δολλάρια, εἶναι περίπου δυσμενὲς στοιχεῖον τῆς συμβάσεως διότι· -ἀκούσατε—αὐτὰ τὰ 85 ἑκατομμύρια θὰ ἐπανεξαχθοῦν.

§85Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Αὐτὸ εἶπον, κύριε Ὑπουργέ;

§86Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Αὐτὸ εἴπατε.

§87Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶπον κἄτι τὸ ὁποῖον ἐννοοῦν καὶ τὰ παιδιὰ καὶ πολὺ περισσότερον σεῖς. Πρῶτον, ἰσχυρίζομαι ὅτι ὡς προκύπτει ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῆς συμβάσεως καὶ ὡς προκύπτει ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα σεῖς ἔχετε δὲν πρόκειται τὰ 80 ἢ 85 ἑκατομμύρια νὰ κατασκευάσουν τὸ χαλυβουργεῖον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου τόννων, ἀλλὰ ὡς ἄριστα γνωρίζετε σεῖς καὶ ἐγώ, θὰ κατασκευασθῇ τὸ προβλεφθὲν τῶν 250.000 τόννων. Αὐτὰ εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι ἀπὸ τότε μᾶς ἐζήτησαν ἐξαγωγικὸν δικαίωμα 49. Τί ἔπρεπε ἡμεῖς νὰ πᾶμε νὰ τοῦ εἴπωμεν ὅτι ἡμεῖς δίδομεν 85; Αὐτὰ εἶναι καθαρὰ καὶ κρυστάλλινα. Ἐὰν πιστεύετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθῇ χαλυβουργεῖον αὐτοῦ τοῦ εἴδους μὲ δαπάνην 80–85 ἑκατομμυρίων ἀγνοεῖτε κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ 6 μελέτας, τὰς ὁποίας ἐγὼ γνωρίζω καὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἔχω ἀντλήσει αὐτὰ τὰ στοιχεῖα καὶ αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν διάθεσίν σας ἀρκεῖ νὰ πατήσετε ἕνα κουμπὶ καὶ νὰ τὰς ζητήσετε καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν γίνει κατ’ ἐντολήν μας.

§88Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι ἀγόρευσιν, κύριε συνάδελφε.

§89Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Εἶμαι ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος δὲν σᾶς διέκοψα καὶ βεβαίως δέχομαι τὴν παρατήρησίν σας καὶ κάθομαι.

§90Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Βεβαίως, πράγματι ὑπάρχουν 6 μελέται, τῶν ὁποίων ἐλάβατε ἀτυχῶς γνῶσιν μόνον τοὺς τελευταίους μῆνας, διότι οὐδεμιᾶς μελέτης εἴχατε λάβει γνῶσιν ὅταν ὑπεγράφατε αὐτὴν τὴν σύμβασιν καὶ ἐκεῖ εἶναι ἡ εὐθύνη σας. Ἡ Βουλή, ὅμως, ἤκουσεν ὅτι θὰ ἐξαχθοῦν 85.000.000 δολλάρια. Πράγματι, θὰ ἐξαχθοῦν καὶ ἔχει δικαίωμα νὰ ἐξαγάγῃ βάσει τοῦ Ν. 2687 ὅλα τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται καὶ πρέπει νὰ ἐξάγωνται καὶ μακάρι νὰ ἐξάγωνται διότι ἡ ἐξαγωγὴ σημαίνει ὅτι ἡ ἐπιχείρησις εἶναι βιώσιμος καὶ ἐπέτυχε αὐτὸς ποὺ θὰ τὰ ἐξαγάγῃ. Ἐὰν ἡ λειτουργία παραγωγῆς πραγματοποιήσῃ κέρδη, ἔχει δραχμὰς μὲ τὰς ὁποίας ζητεῖ ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, εἰς ἐκτέλεσιν δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ κάμῃ ἐξαγωγὴν συναλλάγματος. Συνεπῶς, ἐπεχείρησεν ὁ κ. Παπαληγοῦρας καὶ τοῦ ἔδωσα τὴν εὐκαιρίαν νὰ διορθώσῃ ὅσα εἶπεν, ἀλλὰ ἐπροσπάθησε νὰ δημιουργήσῃ ἐντύπωσιν ὅτι δὲν μεταρρυθμίζομεν καὶ ἡμεῖς ἐπιτρέπομεν μεγαλυτέραν ἐξαγωγὴν συναλλάγματος. Μὲ τὴν μεταρρύθμισιν προσπαθοῦμε νὰ κάμωμεν βιώσιμον τὴν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο κατὰ τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν. Εἶπεν ὁ κ. Παπαληγοῦρας ἐκπλησσόμενος ὅτι ἰδοὺ τὶ λέγει ὁ συνημμένος πίναξ ὅτι τὸ 66 θὰ παραγάγῃ 30, τὸ 70 45 καὶ τὸ 75 θὰ φθάσῃ τὸ 90. Αὐτὸ δὲν εἶναι νέον. Ὑπάρχει ἤδη χαλυβουργεῖον τοῦ Ἀγγελοπούλου, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν δυνατότητα ἑνὸς ἑκατομμυρίου διακοσίων χιλιάδων τόννων καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν παράγει 200.000. Αὗται αἱ μονάδες δὲν λειτουργοῦν μὲ τὸ πάτημα ἑνὸς κουμπιοῦ, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Παπαληγοῦρας. Αὗται ἀναπτύσσονται μέσα εἰς τὸν χρόνον, θέλουν μερικὰ χρόνια διὰ νὰ λειτουργήσουν εἰς τὴν πλήρη δυναμικότητά τους. Εἶπεν ὁ κ. Παπαληγοῦρας. Τί ἐπετύχατε μὲ τὸν δεκαπλασιασμὸν τῆς ἐγγυήσεως; Εἴχαμε 12½ ἑκατ. τὰ ὁποῖα θὰ ἔμεναν μονίμως κατατεθειμένα. Αὐτό, κ. συνάδελφοι, δὲν εἶναι οὔτε διὰ μικρὰ παιδιά. Τὸ θέμα εἶναι ἐὰν δύναμαι νὰ χρησιμοποιήσω τὰ χρήματα αὐτὰ καὶ ὄχι ἁπλῶς νὰ τὰ βλέπω δεσμευμένα. Μὲ αὐτὴν τὴν θεωρίαν οἱ πάντες θὰ ἐθεωροῦντο πάμπλουτοι ἀρκεῖ νὰ ἔβλεπον τὰ ἀποθεματικὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἢ τῆς Τραπέζης τῆς Ἀγγλίας ἢ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἐγὼ εἶπον τί θὰ εἰσάγω εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δημοσίων ἐπενδύσεων διὰ νὰ αὐξήσω τὸ ὕψος τῶν ἐπενδύσεων. Καὶ αὐτὸ εἶναι 5 ἑκατ. δολλάρια τὰ ὁποῖα θὰ χάσῃ ὁ ἀνάδοχος. Διὰ τὰ πετροχημικὰ εἶπεν ὁ κ. Παπαληγοῦρας ὅτι δὲν πρόκειται παρὰ περὶ συμβάσεως τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἑτοιμάσει ἐν σχεδίῳ μὲ τὸν κ. Νέγρη. Αὐτὸ εἶναι ἀληθὲς μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὸ σχέδιον αὐτὸ γίνεται ἤδη πραγματικότης. Ἡ ἐπιτυχία τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν σύμβασιν αὐτὴν εἶναι πράγματι σπουδαία. Καὶ δὲν δικαιοῦται κανεὶς ἀπὸ τὴν πλευρὰν ἐκείνην νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐκμηδενίσῃ τὴν σημασίαν της καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατί. Καὶ μόνον ἐὰν τὸ θέμα τῶν Ἑλλήνων τῆς Αἰγύπτου εἴχομεν ἐπιτύχει, ἔπρεπε νὰ συγχαρῆτε τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ μόνον ἡ αὔξησις τῶν δυνατοτήτων ἀντιμετωπίσεως τῶν ἐξαγωγῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἐὰν ἐξετιμᾶτο ἔπρεπε νὰ μᾶς συγχαρῆτε. Διότι ἔπρεπε, κἄποιος, νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τοὺς καλλιεργητὰς τῆς Κορινθίας ἀφοῦ ἐσεῖς τοὺς ἐγκαταλείψατε. Καὶ μόνον ἐὰν τὸ ἀργὸν Ἑλληνικὸν πετρέλαιον, ἐπετύχαμε νὰ τιμολογῆται εἰς τιμὴν τῶν Καρτὲλ καὶ μόνον ἡ ἀποδέσμευσις τῶν πετροχημικῶν καὶ μόνον ἡ αὔξησις τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου μὲ 8 ἑκατ. καὶ μίνιμουμ 12 ἑκατ. εἰς περίπτωσιν πτώσεως τῶν τιμῶν καὶ μόνον ἓν ἕκαστον ἐξ αὐτῶν καὶ ὄχι ὅλα μαζὶ ἀθροιζόμενα θὰ ἔφθανον διὰ νὰ καταστήσουν τὴν σύμβασιν ἐπιτυχῆ. Κύριοι συνάδελφοι, συνηθίζετο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ θεωρῆται ὡς ἐπίτευγμα ἀκόμη καὶ ἡ σύμβασις τοῦ πρώτου Διϋλιστηρίου. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὡς ἄλλος Σίμων Κυρηναῖος, ἀνέλαβε κακῶς νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ, χωρὶς νὰ πταίῃ, διότι τὰ ἀκριβὰ καύσιμα ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὰ ὀφείλει εἰς τὸν κ. Παπαληγοῦραν, ὁ ὁποῖος εὐθύνεται διὰ τὴν σύμβασιν τοῦ Αʹ Διϋλιστηρίου, μᾶς εἶχε κατηγορήσει κἄποτε ἡμᾶς ὡς μηδενιστάς. Καὶ εἶπεν ὅτι εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὸ πρῶτον Διϋλιστήριον, καὶ διὰ τὸ δεύτερον εἶπεν, ὅτι μετέχει Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει πρωτοβουλίας. Καὶ εἶπεν εἰς ἡμᾶς ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν τακτικὴν τοῦ μηδενισμοῦ θὰ ὑπογράψῃ καὶ τὸ ἕβδομον καὶ τὸ ὄγδοον Διϋλιστήριον. Δὲν εἶχε διδαχθῆ φαίνεται ἀπὸ τὸ πείραμα τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ὁ ὁποῖος εἶχε προβλέψει ὀκταετίας. Κύριοι βουλευταί, ἀντιλαμβάνομαι τὴν δυσκολίαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ κ. Παπαληγοῦρας. Θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ εἴπῃ, κύριοι, καταβάλατε προσπαθείας, ἐπιτύχατε ὡρισμένα ἐπιτεύγματα. Ὅταν ὅμως προσπαθῆτε νὰ μειώσετε τὴν σημασίαν τῆς συμβάσεως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οὐδένα θὰ πείσετε. Ὅταν ὑπεγράφη ἡ νέα σύμβασις, ὁ ἐγκυρότερος συντάκτης ἀντιπολιτευομένης ἐφημερίδος μὲ ἐζήτησεν εἰς τὸ τηλέφωνον εἰς τὰς 2 ἡ ὥρα τὸ πρωΐ. Τὸν ἠρώτησα πῶς εὑρίσκετε τὸ ἀποτέλεσμα. Μοῦ λέγει ἐντυπωσιακόν, ἀλλὰ διερωτῶμαι διατὶ ὑπεχώρησεν εἰς τοιαύτην ἔκτασιν ὁ ἀνάδοχος ἔχων σύμβασιν συνταγματικῶς κατωχυρωμένην. Τοῦ εἶπον, ὅτι ἀντελήφθη προφανῶς τὸ συμφέρον του, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτελεσθῇ παρομοία σύμβασις ἄνευ συνεργασίας μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας. Ἀλλὰ ἀναμένω, τοῦ εἶπον, νὰ ἰδῶ ἐὰν ἡ ἐφημερίς σου αὐτὴ θὰ ὁμιλήσῃ περὶ ἐντυπωσιακῆς ἐπιτυχίας τῆς Κυβερνήσεως ἢ θὰ ἀναγράψῃ ἄλλα τινά. Ἀναγνωρίζω τὴν περιπέτειαν τῶν τριῶν αὐτῶν ἑβδομάδων τοῦ κ. Παπαληγούρα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἤλπιζε μόνον, ἀλλὰ ἀντιθέτως καὶ ηὔχετο τὸ ναυάγιον τῶν διαπραγματεύσεων.

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πλανᾶσθε. Κρίνετε ἐξ ἰδίων τὰ ἀλλότρια. Ἐπὶ ἔτη διαβάλλετε καὶ συκοφαντεῖτε.

§92Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν νομίζω ὅτι ἦτο ἐνδεδειγμένον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν. Ἀνακοινοῦνται εἰς τὰς ὀκτὼ τὸ ἀπόγευμα αἱ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Συγκαλεῖται ἐκτάκτως ἡ ΕΡΕ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀρχηγοῦ της καὶ εἰς τὰς 1½ τὸ πρωῒ μὲ ἐξύπνησαν διὰ νὰ μοῦ ἀναγνώσουν τὸ κείμενον τοῦ κ. Παπαληγούρα. Διατὶ ὅλα αὐτά; Τὶ τὸ ἁπλούστερον, νὰ εἴπετε ὅτι ἐλάβατε γνῶσιν τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, θὰ μελετήσετε τὸ κείμενον καὶ θὰ ἀπαντήσετε αὔριον. Ὅμως, ἐσπεύσατε τὴν ἰδίαν νύκτα, μὲ τὴν ἀγωνίαν ἡ ὁποία σᾶς κατεῖχε, διὰ νὰ ἀπαντήσετε. Καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι ὄχι μόνον ἀνεμένατε ἀλλὰ καὶ ηὐχήθητε τὸ ναυάγιον τῶν διαπραγματεύσεων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε τὸ μεγαλύτερον δυνατὸν καὶ αὐτὸ τὸ μεγαλύτερον δυνατὸν εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιητικὸν διὰ τὴν οἰκονομίαν διὰ τὴν τριετίαν 1966– 67–68 λόγῳ τῆς ὑπολειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου καὶ τῶν γενομένων βελτιώσεων εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τῶν ἑτοίμων προϊόντων εἰσαγωγῆς Δημοσίου. Ὑπερκέρδη τὴν τριετίαν δὲν θὰ ὑπάρξουν. Αὐτὰ θὰ ὑπάρξουν εἰς τὴν 7ετίαν, μετὰ τὸ 1968, ἐὰν ἡ διαφορὰ εἶναι 4 κατὰ τόννον. Καὶ ἐὰν θὰ ὑπάρξουν, θὰ ὑπάρξουν μετὰ τὸ τρίτον ἔτος διὰ τὸ ὁποῖον ἐπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἀρχῆς, ὅτι τὸ θέμα παραμένει ἐκκρεμὲς καὶ θὰ συζητηθῇ ἐν ὄψει τῶν συνθηκῶν, τῶν τότε, κατὰ τρόπον ἐπαυξάνοντα τὰς ἐπιπτώσεις τῆς συμβάσεως εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα).

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν πρόκειται ἀπόψε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἠλιοῦ, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις.

§94Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι ἀργὰ δι’ ἀπόψε.

§95Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ὄχι, κ. Πρόεδρε...

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διακόψωμεν.

§97Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ ......

§98Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ)..... εἶναι πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως συζήτησις καὶ ὑπάρχουν πολλὰ νομοθετήματα σπουδαῖα, τὰ ὁποῖα γνωρίζετε. Ὀρθὸν εἶναι νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε.

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐσφαλμένη ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Ὅταν Κόμμα διὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ του φέρῃ ζήτημα, κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, τότε βεβαίως ἠμπορεῖ καὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαιτήσῃ, ἡ συζήτησις νὰ λήξῃ τὴν αὐτὴν ἑσπέραν. Ὅταν ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται καὶ προβαίνῃ εἰς μακρὰς ἀνακοινώσεις ἐπὶ οἱουδήποτε θέματος, δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα καὶ παρακαλῶ νὰ σταματήσουν αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ νέαι θεωρίαι, διὰ τὸν τρόπον λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου, διότι δὲν εἶναι διόλου δημοκρατικαί, δὲν ἔχει κανένα δικαίωμα —ἐπαναλαμβάνω— νὰ ζητήσῃ νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις τὴν αὐτὴν ἑσπέραν. Ἡ Κυβέρνησις ἔφερε τὸ θέμα. Ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ καὶ ἐπὶ 10 ἡμέρας, ἐὰν θέλωμεν. Δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ τὸ πράξωμεν. Ἀρκοῦν ἴσως δύο συνεδριάσεις. Νὰ μὴ ἔρχεται λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ καὶ ζητῇ νὰ λήξῃ ἀπόψε ἡ συζήτησις, διότι αὔριον ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσω, μετὰ τὸν κ. Ἠλιοῦ καὶ ἐγώ. Ἐὰν Ἀρχηγὸς Κόμματος ἔφερε πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως θέμα τι, τότε ἄλλως θὰ εἶχε τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ ἐν προκειμένῳ ὑπάρχει μακρὰ παράδοσις. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις φέρῃ ἕνα θέμα, ἠμπορεῖ νὰ ἐγγραφῇ οἱοσδήποτε. Ἐὰν δὲν τὸ ἀναγνωρίσετε, σημαίνει, ὅτι θὰ παραβιάσετε βασικὰς παραδόσεις τοῦ Κοινοβουλίου. Θεωρῶν λοιπὸν αὐτονόητον, ὅτι αὔριον θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ ἴσως καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας.....

§100Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Μᾶς ἀπειλεῖτε;

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀπειλῆς.

§102Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε...

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐξήρθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Παπαληγούρα ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι βασικὸν καὶ τὸ ὁποῖον θὰ καθίστα, ἐὰν τὸ ἐξῆρε, ὅταν εὑρίσκετο ἐπὶ τοῦ βήματος, τελείως ἀδύνατον τὴν παρατήρησιν τοῦ φίλου κ. Βασιλάτου. Εἶναι πρωτοφανὲς εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν Συμβάσεων ἐν Ἑλλάδι, νὰ ἐπιτύχῃ Κυβέρνησις ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ, νὰ ὁρισθῇ ἐπιδιαιτητὴς ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἀνωτάτου Δικαστηρίου. Θὰ παρακαλέσω οἱονδήποτε καὶ τὸν κ. Βασιλᾶτον, ὁ ὁποῖος παρελλήλισε δύο περιπτώσεις τὴν σημερινήν, μὲ τὴν περίπτωσιν τοῦ 1925, ἀλλὰ καὶ οἱονδήποτε ἄλλον νὰ ἀνεύρῃ τὴν σχετικὴν διάταξιν εἰς οἱανδήποτε ἑτέραν μεγάλην σύμβασιν. Θὰ ἴδῃ, ὅτι μὲ τὴν Σύμβασιν ἐκείνην τοῦ 1925, ἡ ὁποία καὶ ἐμὲ προσωπικῶς ἀπησχόλησε τότε ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Γ. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Οἰκονομίας εἰς τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν 1926–27, ἡ χώρα μας ἐδεσμεύετο, διότι ἔπρεπε νὰ πᾶμε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ δοθῇ διαιτητικὴ λύσις ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἀπὸ κύκλους ἐπηρεαζομένους, ἐνδεχομένως ἀπὸ ἄλλας σκέψεις καὶ ἄλλα συμφέροντα. Τώρα ὅμως τὰ πράγματα εἶναι διάφορα. Καὶ θεωρῶ καθῆκον μου νὰ ἐξάρω αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπὸ μετριοφροσύνην —διότι ὀφείλεται εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν— δὲν ἔπραξεν ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ τὸ ὁποῖον ἀπὸ συμφέρον δὲν ὡμολόγησεν ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι τὸ σπουδαιότερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον καταδεικνύει, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπῆρξεν ἡ Σύμβασις αὐτὴ σκάνδαλον, ἀλλὰ ἦτο θεμελιωμένη ἐπὶ μιᾶς ἠθικωτάτης ἀρχῆς. Τὰ πάντα ἦτο δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθοῦν. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὁ κ. Μαῦρος, ὁ κ. Παπανδρέου, ὁ κ. Μητσοτάκης, ὁ ὁποῖος ἐπίσης εἶχε λάβει τὸν λόγον καὶ ἐπετέθη δριμύτατα, ὁ κ. Ζίγδης, ὁ ὁποῖος καὶ τὶ δὲν εἶπε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐναντίον μας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπουν: Ἐκάματε λάθος καὶ παρελείψατε τοῦτο. Αὐτὸ τὸ σημεῖον δὲν ἐπροσέξατε καὶ ἔλειψαν ὡρισμέναι ἐγγυήσεις. Δὲν ἐκάματε αὐτό, τὸ ὁποῖον ἠμπορούσατε νὰ κάμετε. Ἐὰν αὐτὰ εἶχον εἴπει οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθουν τώρα ὑπερήφανοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ νὰ εἴπουν, ὅτι, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σᾶς ὑπεδείξαμεν τότε καὶ δὲν ἐπροσέξατε, τὰ πράττομεν ἡμεῖς τώρα. Ἀλλὰ δὲν εἶπον αὐτά. Εἶπον αὐτά, τὰ ὁποῖα ὑπέμνησεν ὁ φίλος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἀπὸ τὴν σκοπιάν του. Τοὐλάχιστον ὁ φίλος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἐπέδειξε συνέπειαν πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔλεγε πρὸ ἔτους. Καὶ μάλιστα θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ παρατηρήσω καὶ κἄτι ἄλλο. Λέγων ὅσα εἶπε πρὸ ἔτους, δὲν ὡμίλησε μὲ τὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησαν οἱ κύριοι τῆς Ε.Κ. Ἤσκησε μίαν κριτικήν, τονίζων ὅτι εἶναι ἀσύμφορος ἡ Σύμβασις καὶ ἀνέθεσε εἰς τὸν κ. Λυκουρέζον νὰ ἀναπτύξῃ καὶ τὸ νομικὸν μέρος, τὸ ὁποῖον ἄλλωστε εἶχε διὰ τῶν ἐπιγραμματικῶν του φράσεων, αὐτὸς οὗτος ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θεωρήσει ὀρθόν, διακηρύξας τὴν ἀκυρότητα τῆς συμβάσεως. Ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀξία συγχαρητηρίων, ἀλλὰ εἶναι ἀξία καταγγελίας ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ φίλος μου κ. Ν. Μπακόπουλος εἶπε, διατὶ εἶπεν ὅσα ἔλεγεν ὁ κ. Παπανδρέου πέρυσι καὶ διατὶ εἶπε τὰ ὅσα εἶπεν ἐν Θεσσαλονίκῃ προχθὲς καὶ ἀπόψε ἐδῶ. Θὰ τοῦ ἀπαντήσω ἐγώ. Διότι τότε ἦτο Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἠδιαφόρει διὰ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίει. Ἤθελε νὰ σπιλώσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑπέσχετο κάθαρσιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ἤθελε νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ὁλόκληρον τὸ τμῆμα αὐτὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ —τὸ ἀνῆκον εἰς τὴν παράταξιν αὐτὴν— εἶναι ἄξιον λιθοβολισμοῦ. Τότε ὡμίλει περὶ σκανδάλου. Ἀπὸ τοῦ σκανδάλου κ. Πρόεδρε, μέχρι τοῦ μεγάλου ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς Μακεδονίας εὐεργετήματος δὲν πηδοῦν παρὰ μόνον σχοινοβάται. Δὲν πηδοῦν ἄνδρες παρὰ μόνον ἐλαφροί, ὡς σχοινοβάται. Ἄνδρες ἔχοντες βάρος ἠθικόν, δὲν πηδοῦν, οἱασδήποτε μικρὰς ἢ καὶ οὐσιώδεις μεταβολὰς ἐὰν κατορθώσουν νὰ ἐπιφέρουν. Εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὴν Κυβέρνησιν τὸ γεγονός, ὅτι πέρυσι ὠνόμαζεν ὡς Ἀντιπολίτευσις καθ’ ὃν τρόπον ὠνόμαζε τὴν σύμβασιν, ὁμιλοῦσα περὶ σκανδάλου καὶ διαβάλλουσα ἓν ὁλόκληρον Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἐνῷ σήμερον ἐξεκίνησεν ὁλόκληρος, διὰ νὰ πανηγυρίσῃ ὄχι τὰς μικρὰς ἢ οὐσιώδεις μεταβολάς, τὰς ὁποίας ἐπέτυχεν, ἀλλ’ αὐτὴν ταύτην τὴν βάσιν τῆς Συμβάσεως, τὴν ὁποίαν εἶχε διαβάλει καὶ εἶχε συκοφαντήσει πρὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς 3ης Νοεμβρίου καὶ τῆς 16ης Φεβρουαρίου. Ἡ ἀπάντησις λοιπὸν εἶναι, ὅτι τότε κατεχόμενοι ἀπὸ τὸ πεῖσμα, τό μῖσος, τὴν κακίαν προέβησαν οἱ κύριοι εἰς κατασπίλωσιν ὁλοκλήρου Κυβερνήσεως. Καὶ σήμερον ἐπαναπαυόμενοι εἰς τὰς δάφνας τῆς νίκης ἢ μᾶλλον τοῦ θριάμβου τῆς 16ης Φεβρουαρίου προβαίνουν εἰς τὴν ἄνετον ἐξέτασιν τῶν ἐθνικῶν καὶ μακεδονικῶν εἰδικώτερον συμφερόντων, τὰ ὁποῖα ἱκανοποιεῖ ἡ σύμβασις. Εἶναι ἐντροπὴ — ἐπαναλαμβάνω τὴν λέξιν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν θὰ τὸ συγχωρήσῃ αὐτὸ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελεσθῇ, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐκτελεσθῇ εἰς οἵαν ἔκτασιν προβλέπει καὶ ἡ παλαιὰ ἀκόμη σύμβασις, θὰ προκαλέσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ εἰδικώτερον τοῦ μακεδονικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ θὰ προκαλέσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην αὐτὴν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ σημαίνῃ εἴσπραξιν κέρδους, ἀλλὰ μόνον βαρεῖαν ἠθικὴν ζημίαν διὰ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελεσθῇ, θὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ, καὶ ὄχι μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὡμίλουν περὶ σκανδάλων, καὶ οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην ἠθικὴν δυσχέρειαν ἀπόψε, ὥστε δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δικαιολογήσουν τὰ 80 καὶ 100 ἑκατομ. δολλάρια, τὰ ὁποῖα δῆθεν ἡμεῖς εἴχομεν χαρίσει εἰς τὸν κ. Πάπας, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς δῆθεν εἴχομεν χαρίσει εἰς ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον ἐχαρακτήριζον ὡς ἐχαρακτήριζεν πέρυσι καὶ ὁ κ. Ζίγδης, δὲν γνωρίζω ἐὰν τὸ εἶχεν πράξει καὶ ὁ κ. Μαῦρος, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ζίγδης καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης. Καὶ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅτι ὅταν ἐκεῖνος ἦτο Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ διεπραγματεύθη καὶ ἐπέβαλε τὰς μεγάλας ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας ἐπέβαλεν εἰς τὸν κ. Πάπας, ἐνῷ οἱ κύριοι αὐτοὶ ἐνεφανίσθησαν ἐναγκαλιζόμενοι αὐτὸν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος προεκάλεσεν τὴν βαρεῖαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐντύπωσιν, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες κατεχόμενοι ὑπὸ πάθους δὲν γνωρίζουν τὶ λέγουν καὶ ὅταν ἔρχωνται εἰς τὴν ἐξουσίαν πράττουν κατ’ ἀνάγκην τὸ ὀρθόν, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ πράξουν ἄλλως. Καὶ αὐτὸ τὸ ὀρθὸν τὸ πλαισιώνουν μὲ μελοδραματικὰς σκηνάς, ὅπως εἶναι αἱ σκηναί, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ὀρθῶς παρετήρησεν, ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν —συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην του μολονότι ὡρμήθη ἀπὸ τελείως διαφορετικὴν ἀφετηρίαν— ὅτι δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ μεταφερθῇ ὁλόκληρον τὸ Κράτος δι’ ἕνα θεμέλιον λίθον, ἀπὸ τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς μελλούσης Βασιλίσσης καὶ τῆς Διαδόχου τοῦ Θρόνου μέχρι καὶ τοῦ δωδεκάτου Ὑπουργοῦ. Δώδεκα Ὑπουργοὶ μὲ τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν Ἀντιπρόεδρον μετέβησαν, καὶ εἷς μόνον ἐκ τῶν 18 ἀντιπροέδρων τῆς ΕΣΣΟ παρέστη. Εἶναι πράγματι ἐπιγραμματικὴ ἡ φράσις. Καταδεικνύει ὁλόκληρον τὸ ἦθος καὶ τὴν ὑπερηφάνειαν τῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἔτη μᾶς ὕβριζον. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§104Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε καταπλήσσομαι καὶ διὰ τὸν τόνον καὶ διὰ τὸ περιεχόμενον τοῦ λόγου τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ καὶ τέως Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχουν ἄλλην ἐξήγησιν παρ’ ὅτι ἡ παράταξις αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ συμφιλιωθῇ μὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ παραμείνῃ Ἀντιπολίτευσις. Δὲν τὸ ἀνέχεσθε αὐτό. Ἐννοεῖτε νὰ ἦσθε πάντοτε, μονίμως καὶ δι’ οἱουδήποτε μέσου Κυβέρνησις. Αὐτὸ δὲν θὰ γίνῃ. Δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ ἐξαπολύσῃ τὴν ἐπίθεσιν αὐτὴν ἐναντίον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἀπόντος καὶ νὰ ὁμιλῇ περὶ ἤθους τῆς Κυβερνήσεως. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ ὁμιλῇ διὰ τὸ ἦθος τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ νὰ ἐξηγήσητε τὶ ἐννοεῖτε μὲ αὐτό.

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐσυκοφάντησα εἰς τὴν ζωήν μου ποτέ, ἀλλὰ ἐσυκοφαντήθην.

§106Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἡμεῖς ὡμιλήσαμεν περὶ ὑπερκερδῶν 80–100 ἑκατομ. δολλαρίων. Καὶ ἀπὸ αὐτὰ εἴχατε ἤδη ὁμολογήσει τὰ 50 ὅταν ὁ τότε Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ εἶχε δεχθῆ ὅτι ὑπάρχει δυνατότης ἐκπτώσεως ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου δύο δολλαρίων κατὰ τόννον, τὰ ὁποῖα ἐπὶ 25 μᾶς δίδουν 50 ἑκατ. δολλάρια. Ἡμεῖς εἴπομεν ὅτι παρέχει τοιαῦτα περιθώρια ἡ σύμβασις, ὥστε, μετὰ τὴν πεῖραν τοῦ πρώτου διϋλιστηρίου, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ὑπογραφῇ τοιαύτη σύμβασις, δεσμεύουσα τὸ Κράτος εἰς εἰσαγωγὴν ἀργοῦ πετρελαίου μὲ τιμὰς δηλωμένας τῶν καρτέλ, ὅταν βάσει στοιχείων τὰ ὁποῖα προσεκόμισα ὁ ἴδιος καὶ τὰ ὁποῖα καταπλήσσουν τὸν ἀγνοοῦντα αὐτά, Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἀπεδεικνύετο, ὅτι αἱ ἐκπτώσεις ἦσαν τότε τῆς τάξεως τῶν 20, 25, 30% πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὁ ἴδιος τὸ ἀνεγνώρισεν. Ἔχω ἐδῶ τὰς ἀγορεύσεις του — καὶ ἂς μὲ διαψεύσῃ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Παπαληγούρας — ὅτι ὑπῆρχε δυνατότης ἐκπτώσεως δύο δολλαρίων καὶ πλέον κατὰ τόννον ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου.

§107Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἀφοῦ μοῦ τὸ ζητεῖτε θὰ σᾶς κάμω τὴν χάριν νὰ σᾶς διακόψω. Δὲν εἶπον ποτὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέτε ὅτι εἶπον κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Βεβαίως εἶπον ἑκατοντάκις ἀπὸ τοῦ βήματος, διότι εἶχα καταθέσει πίνακας, ὄχι ὡς ἐκείνους ποὺ κατεθέσατε σεῖς, πίνακας ὑπολογισμῶν τόννων. Τοιούτων πινάκων, βεβαίως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ μεμονωμένη τιμὴ καὶ μὲ δύο δολλάρια καὶ ἴσως καὶ μὲ περισσότερα ἀπὸ δύο δολλάρια. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθην εἶναι ὅτι ἡ σύμβασις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπογραφῇ ὑπὸ καλυτέρους ὅρους. Καὶ τὸ ἰσχυρίσθην καὶ τὸ ἀπέδειξα. Καὶ σᾶς ἔφερα συγκρίσεις τέσσαρας. Σᾶς εἶπον τί θὰ συνέβαινε ἐὰν ἐγίνετο εἰσαγωγὴ ρωσικοῦ πετρελαίου. Σᾶς ἐξήγησα τί θὰ ἐγίνετο ἐὰν ἐδεχόμεθα τὴν προσφορὰν τοῦ κ. Ὠνάση. Σᾶς ἐξήγησα τί θὰ ἐγίνετο ἐὰν ἐπρομηθευόμεθα τὰ προϊόντα ἕτοιμα εἰς τιμὰς τῶν τελευταίων διεθνῶν διαγωνισμῶν. Καὶ σᾶς εἶπον ποῖα θὰ ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα ἐὰν ἐδεχόμεθα τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ματέϊ, τὸν ὁποῖον δικαίως ἐθαυμάσατε, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Σᾶς εἶπον ἐπίσης ὅτι ἐὰν πρόκειται μόνον μεμονωμένως νὰ κρίνωμεν τὸ διϋλιστήριον, βεβαίως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ κάποιαν καλυτέραν λύσιν ὡς πρὸς τὸ πετρέλαιον καὶ μόνον. Ἀλλ’ ὅμως δὲν ἀποβλέπομεν νὰ εὕρωμεν τὴν λύσιν αὐτήν. Ἀποβλέπομεν εἰς τὸ νὰ συνδυάσωμεν μίαν καλὴν λύσιν διὰ τὰ πετρέλαια, μὲ τὴν θεμελίωσιν τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἐπήνεσε τόσον γλαφυρῶς ὁ κ. Πρόεδρός σας καὶ τὰ ὁποῖα τόσον γλαφυρῶς ἐπαινέσατε καὶ σεῖς ὁ ἴδιος εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Φαίνεται, ὅτι ἡ νοτιωτέρα ἀτμόσφαιρα τῶν Ἀθηνῶν μετέβαλε τὴν θέσιν καὶ τὴν στάσιν σας, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ προσέθεσα, ὅτι ἐὰν πάρετε τὸ 15% τῆς Πὸστ Πράϊσε εἴτε ἐπὶ τῶν ἑτοίμων προϊόντων καὶ κάμετε τοὺς λογαριασμοὺς καὶ τὶς δύο φορές, φθάνετε εἰς τὸ ἴδιον ἀποτέλεσμα.

§108Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἰδικά σας κείμενα εἶναι καὶ τὰ ἀμφισβητεῖτε; Ἐγὼ θὰ σταθῶ εἰς τὸ 15–20%, αὐτὸ σημαίνει 25 ἑκατ. τόννους, εἶναι τὸ δικαίωμα ποὺ δικαιοῦται νὰ διϋλίσῃ. Αὐτὸ εἰς ἀξίαν ὑπερβαίνει τὰ 260– 270 ἑκατομμύρια δολλάρια εἰς τιμὰς FOB. Μὲ 20% ὁμολογεῖτε ὅτι εἰς τὴν ΕΟΚ ὑπάρχουν περιθώρια 60 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, μὲ 15% ὑπάρχουν 45 ἑκατ. δολλαρίων ἀπὸ ἐκπτώσεις τῆς Πὸστ Πράϊσε.

§109Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κάμνει ρεστοῦρνα.

§110Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, εἶναι συκοφαντία ὅταν ἡ διαφωνία ποὺ ἔχομεν ἀφορᾷ ποσοστόν, ὅταν ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν περὶ 30% καὶ ὁ κ. Παπαληγούρας, τότε Ὑπ. Συντονισμοῦ, ἐδέχετο 15–20%, εἶναι συκοφαντία ἡ περὶ τὸ ποσοστὸν διαφωνία; Ἡ διαφωνία αὐτὴ τῶν 10% ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ νὰ ὁμιλήσῃ ἐναντίον ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἐξερράγη, διότι ἐζήτησα νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἀνέπτυξε περίεργον θεωρίαν. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ὁμιλήσῃ αὔριον ὁ κ. Ἡλιοῦ, διότι εἶναι ἀργά, ἀλλὰ ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ συμφωνήσει μὲ τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπὸ σεβασμὸν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ φέρῃ ἕνα θέμα πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἰσχύουν οἱ κανονισμοὶ ποὺ ἰσχύουν εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει τὴν εὐχέρειαν νὰ φέρῃ τὸ θέμα καὶ νὰ τὸ συζητήσῃ καὶ 5 καὶ 10 ἡμέρας, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἐτηρήθη ἡ κατὰ παράδοσιν διαδικασία τῆς πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διαφορὰ μεταξὺ ἐκείνων ποὺ ἰσχύουν ὅταν τὸ ζητῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐκείνων ποὺ ἰσχύουν ὅταν τὸ ζητῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν οἱ κύριοι βουλευταί. Κατεθέσατε μίαν ἐπερώτησιν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν προτάξωμεν. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἠθέλησεν εἰς τὴν ἀτυχῆ ἀποψινήν του παρέμβασιν, πολλαπλῶς ἀτυχῆ, ἠθέλησε νὰ ἐξάρῃ ἕνα σημεῖον τῆς συμβάσεως, τὸ ὁποῖον ἀπέφυγεν ἐπιμελῶς νὰ θίξῃ ὁ κ. Παπαληγούρας, ἐπίσης καὶ ἐγώ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐξάρετε ὡς ἐπίτευγμα ὅτι ὁ ἐπιδιαιτητὴς θὰ εἶναι Ἕλλην, ὁ Ἕλλην Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ νὰ ὑπονομεύεται ἐκ προοιμίου τὸ κῦρος τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἐκδώσῃ. Ὁ κ. Παπαληγούρας τὸ ἀντελήφθη καὶ ἀπέφυγεν ἐπιμελῶς νὰ τὸ τονίσῃ, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε εἰς κανένα ἀνάδοχον: Δὲν ἀνησυχοῦμεν διότι εἶναι Ἕλλην ὁ ἐπιδιαιτητής. Δὲν θέλομεν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶναι Ἕλλην. Ὀφείλει νὰ ἀπονέμῃ δικαιοσύνην, διότι εἴμεθα Κράτος Εὐρωπαϊκὸν καὶ δὲν θέλομεν νὰ ἀπονέμῃ δικαιοσύνην ἐπηρεαζόμενος ἀπὸ τὴν ἐθνικότητά του.

§111Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Βασιλᾶτο.

§113Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἔκαμε μίαν ἀποστροφὴν καὶ μὲ ἠρώτησε, θέλων νὰ ἐξάρῃ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. Παπαληγούρας τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐφρόντισεν ὥστε ἐπιδιαιτητὴς νὰ εἶναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἔκαμε τὴν ἀποστροφὴν καὶ μὲ προεκάλεσε νὰ εἴπω ἂν ἔχωμεν ἄλλην περίπτωσιν συμβάσεως μὲ ἀλλοδαπούς, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ἐπιδιαιτητὴς νὰ εἶναι Ἕλλην δικαστικός. Τοῦ ἀπαντῶ. Εἰς τὴν Ἑταιρείαν Οὖλεν, ὁ ἐπιδιαιτητὴς εἶναι ἕνας ἐκπρόσωπος τῆς Ἑταιρείας, ἕνας τοῦ Δημοσίου καὶ ὁ ἐπιδιαιτητὴς Ἕλλην δικαστικός, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, Ἐφέτης. Ἀλλὰ ἤθελα νὰ προσθέσω καὶ κἄτι, διότι ἡ δριμύτης τοῦ λόγου του μᾶς προσβάλλει ὅλους. Ὡμίλησεν ἐπανειλημμένως περὶ ἐντροπῆς. (Ἀναγιγνώσκω τὰ κείμενα). Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 29.1.63, ἀναγράφεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπέκλεισε τὸν δεύτερον ὅμιλον καίτοι ὁ ὅμιλος οὗτος ἔδιδεν ὡς ἐγγύησιν τὸ διϋλιστήριον, ἂν δὲν ἐπροχωροῦσεν εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ἄλλων μονάδων, ἀλλὰ ὁ κ. Τὸμ Πάπας δὲν ἔδιδεν ὡς ἐγγύησιν τὸ διϋλιστήριον καὶ ὅμως ἐπροτιμήθη καὶ ἀναγράφεται καὶ τὸ ὄνομα κἄποιου κυρίου Λαδᾶ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀδελφὸς τοῦ περίφημου παρανύμφου τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ ἀποτολμοῦν νὰ ὁμιλοῦν περὶ ἐντροπῆς, ὅταν ἡ ἐντροπὴ βαρύνῃ τοὺς συντάκτας τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία εἶχε τόσα ἐλαττώματα καὶ ἀδυναμίας καὶ τὴν ὁποίαν κατηγορήσαμεν ὡς διαβλητήν, ἀλλὰ δυστυχῶς, δὲν ἔχομεν τὴν δύναμιν νὰ τὴν καταργήσωμεν. Εἶναι, λοιπόν, καλλίτερον νὰ μὴ κάμνετε χρῆσιν τῆς λέξεως ἐντροπή, διότι ἀπὸ μακροῦ φαίνεται ὅτι ἔχετε πάρει διαζύγιον μὲ τὴν ἐντροπήν.

§114Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχατε ἐπιτρέψει εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὑπὸ μορφὴν προσωπικοῦ ζητήματος νὰ εἴπῃ τὰ ὅσα εἶπε. Δὲν νομίζω ὅτι ἀναμένει ἀπὸ ἐμὲ ἡ Βουλὴ νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς ὕβρεις. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ θὰ δώσω ἀπάντησιν καὶ θὰ τοῦ ὑπομνήσω ὅτι βεβαίως εἶπον, ὅτι ὑπάρχει μείωσις κατὰ 15%. Ἂν εἶναι 15% εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις καὶ διὰ τὰ προϊόντα τὰ ἕτοιμα καὶ διὰ τὸ ἀργόν. Ταὐτοχρόνως ὅμως προσεπάθησα νὰ σᾶς ἀποδείξω καὶ νομίζω, ὅτι ἀπέδειξα εἰς τὴν αἴθουσαν, ὅτι αὐτὴ ἡ ἔκπτωσις πραγματοποιεῖται. Ἐλέχθη κἄτι τι πέραν αὐτοῦ, ὅτι ἦτο δυνατὸν περισσότερον ἀπὸ τὰς συνήθεις ἐκπτώσεις τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, νὰ κάμῃ κανεὶς μίαν ἔκτακτον μεμονωμένην προμήθειαν, νὰ ἐπιτύχῃ ὡρισμένον ἀποτέλεσμα. Ἐδῶ ἔχετε ὄπισθέν σας, κ. Ὑπουργέ, τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον καὶ δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τὸν διατάξητε νὰ σᾶς δώσῃ τὸν πίνακα τῶν ἐμπορικῶν τιμῶν τὰς ὁποίας εἶχα καταθέσει πέρυσι καὶ τὰς ὁποίας ἐκεῖνος μοῦ εἶχεν δώσει, καὶ βάσει τῶν ὁποίων ἔγιναν οἱ τελευταῖοι διαγωνισμοί, καὶ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους ἐκεῖνος καὶ ἐγὼ ἐκάμαμεν καὶ ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτουν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἰσχυρίσθην, ὅτι δηλαδὴ καὶ μὲ τὴν σύμβασιν Πάπας καὶ μὲ τὸ διϋλιστήριον, βγαίνουν τὰ ἀποτελέσματα περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα.

§115Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Νὰ τελειώνωμεν κάποτε...

§116Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπε νὰ τελειώνωμεν κἄποτε, τὸ πότε θὰ τελειώσωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κ. Ὑπουργέ, δὲν εἶναι δημοκρατικὸν νὰ τὸ ὁρίσητε σεῖς. Ἐγὼ ὅταν κατεῖχον τὴν ἰδικήν σας θέσιν δὲν τὸ εἶπον σὲ κανένα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ ἦσθε βέβαιος, ὅτι δὲν πρόκειται ἀπόψε νὰ συνεχίσω τὴν συζήτησιν, ἤθελα μόνον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅταν ὁμιλῇ περὶ τιμῶν πετρελαίου, ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς καὶ ἐγὼ γνωρίζομεν πόσον περίπλοκα εἶναι τὰ σχετικὰ θέματα, νὰ ἐπιχειρῇ ἢ νὰ ἐκθέτῃ τὸ θέμα ἐν τῇ ὁλότητί του, ἢ ἂν τοῦτο δὲν δύναται, νὰ λέγῃ περιληπτικῶς τὰ στοιχεῖα ὥστε νὰ ἠμποροῦμεν τὴν ἑπομένην ἂν θέλωμεν ἡμεῖς νὰ ἀπαντήσωμεν καὶ ἐπειδὴ ἐκεῖνος εἶναι Ὑπουργὸς καὶ ἔχει ὑπηρεσίαν νὰ κάμῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἔπραξα ὅταν συνεζήτουν τοιοῦτον θέμα ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι σᾶς εἶχον φέρει τοὐλάχιστον 40 φακέλλους ποὺ τοὺς εἶχα καταθέσει πλήρεις ὑπολογισμῶν καὶ δὲν εἶχα εἴπει μίαν λέξιν καὶ ἕνα ἀριθμὸν χωρὶς νὰ τὸν στηρίξω εἰς τόμους ὑπολογισμῶν. Πῶς ἀφήνετε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λέγῃ 10 ἑκατομμύρια, 15 ἑκατ., 50 ἑκατομ., 6 ἑκατ., τὴν κολοκυθιὰ θὰ παίξωμεν; Παρακαλῶ νὰ κατατεθοῦν τὰ στοιχεῖα καὶ παρακαλῶ νὰ κατατεθοῦν συγκεκριμένοι ὑπολογισμοὶ καθ’ ἣν μέθοδον ἐκάμομεν αὐτοὺς τοὺς συγκεκριμένους ὑπολογισμούς, οὕτως ὥστε νὰ κάμετε ἂν θέλετε καὶ ὅποτε θέλετε τὴν συζήτησιν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, κύριοι συνάδελφοι, ὅ,τι καὶ ἂν πῆτε καὶ ὅ,τι καὶ ἂν κάμετε μία καὶ μόνον εἶναι ἡ ἀλήθεια, ἡ ἀλήθεια εἶναι τὰ ἔργα καὶ ὄχι τὰ λόγια.

§117Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Νομίζω, ὅτι θὰ εἴχομεν τελειώσει, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσω ὀλίγα λεπτὰ ἀκόμη. Ὁ κ. Παπαληγούρας διεμαρτυρήθη, διότι εἶπον νὰ τελειώνωμεν κἄποτε. Δὲν τὸ εἶπον ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐκεῖνον, ἐπειδή, ὅμως, ἀνεμνήσθη τῆς Ὑπουργίας του καὶ τῆς συμπεριφορᾶς τὴν ὁποίαν τότε ἐτήρει ἀπέναντί μου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὁ τρομερὸς συνάδελφός του ἐξ Ἀθηνῶν κ. Βασιλᾶτος, ποὺ κατέχει τὰ πάντα καὶ τὰ ἀποδεικνύει ἀμέσως, μοῦ ἔφερε ἕνα πρακτικόν, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Παπαληγούρας λέγει: «Ἐπὶ τέλους, πρέπει νὰ τελειώνωμεν τὴν συζήτησιν». (Γέλωτες, χειροκροτήματα). Εἴπατε, ὅτι ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ θεμάτων πετρελαίου, τὰ ὁποῖα εἶναι πράγματι κατ’ ἐξοχὴν περίπλοκα καὶ τὰ ὁποῖα γνωρίζει ὁ κ. Μαῦρος καὶ τὰ γνωρίζω καὶ ἐγώ, πρέπει νὰ φέρωμεν στοιχεῖα. Εὑρίσκεσθε ἐν πλάνῃ, ἐγὼ δὲν νομίζω ὅτι γνωρίζετε καλῶς τὰ τῶν πετρελαίων, διότι ἐὰν τὰ ἐγνωρίζατε, δὲν θὰ εἴχατε κάμει τὴν σύμβασιν τοῦ Αʹ διϋλιστηρίου. Σήμερον, ἐπιμένετε ἀκόμη νὰ εὑρίσκεσθε εἰς τὴν σύγχυσιν, ὅτι ἡ ἔκπτωσις ἐπὶ τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου δίδεται εἰς τὸ Κράτος μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα παρέχει ἀπὸ τὴν σύμβασιν εἰς τὸ Κράτος ὁ ἀνάδοχος. Ἡ ἔκπτωσις ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου, πρέπει νὰ δίδεται πρὶν ἐκφορτωθῇ εἰς τὸ διϋλιστήριον. Ἄλλο θέμα εἶναι τὶ παίρνομεν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα πληρώνει ἡ κατανάλωσις. Αὐτὰ εἶναι ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ὅταν φθάσῃ τὸ πετρέλαιον εἰς τὴν πύλην τοῦ διϋλιστηρίου καὶ πρὶν ἐκφορτωθῇ ἀκόμη, πρὶν μπῇ εἰς τὸ μηχάνημα, τότε ἔχουν πραγματοποιηθῆ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὰ ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ ἀργοῦ πετρελαίου κέρδη τῶν προμηθευτῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴμεθα σαφεῖς. Ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, μὲ συγχωρεῖτε διότι ἀπόψε σᾶς ἐταλαιπώρησα. Δὲν ἐνόμιζα ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῶν δύο διϋλιστηρίων, ἡ ὁποία μᾶς ἀπησχόλησε περὶ τοὺς δύο μῆνας πέρυσιν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως πρόκειται καὶ αὔριον νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις θὰ φέρω τὰ στοιχεῖα.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον θὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν αὐτὴν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, διὰ νὰ τελειώσωμεν. Συμφωνεῖ ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§119ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς συμβάσεως τοῦ Βʹ διϋλιστηρίου ΕΣΣΟ–ΠΑΠΑΣ. (Ὥρα 0.5′ π.μ.)