1964.04.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8η

Παρασκευὴ 4 Ἀπριλίου 1964

Προεδρία κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗ–ΝΟΒΑ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ κ. Ἰωάννης Τούμπας, (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς περὶ ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν νομοθεσίας». Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι κατηρτίσθη ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Ἐπίσης, κατηρτίσθησαν αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, ὡς ἐπίσης καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ Προϋπολογισμοῦ, Ἀπολογισμοῦ καὶ Γενικοῦ Ἰσολογισμοῦ. Αἱ καταρτισθεῖσαι, ὡς ἄνω Ἐπιτροπαί, ἔχουσιν οὕτω:

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΡΘΡΟΥ 35 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Τακτικὰ Μέλη: 1) Ἀθανασιάδης–Νόβας Γεώργιος, 2) Μπακλατζῆς Ἐμμανουήλ, 3) Πετραλιᾶς Ἀντώνιος, 4) Μαυρίδης Ἀθανάσιος, 5) Ἀλαβάνος Νικόλαος 6) Ἀντωνίου Ἀπόστολος, 7) Βασιλᾶτος Γεράσιμος, 8) Βασματζίδης Χρῆστος, 9) Βγενόπουλος Ἀναστάσιος, 10) Γκλαβάνης Ἰωάννης ἢ Τζών, 11) Γραμματίδης Χρῆστος, 12) Δενδρινὸς Εὐάγγελος, 13) Δεσύλλας Θεόδωρος, 14) Δρούλιας Ἀναστάσιος, 15) Κουτσοχέρας Ἰωάννης, 16) Κωστῆς Κωνσταντῖνος, 17) Λούλης Γεώργιος, 18) Λουλακάκης Ἐμμανουήλ, 19) Λυμπερίδης Θεόδωρος, 20) Μαῦρος Φίλιππος, 21) Μελᾶς Ἰωάννης, 22) Μπακόπουλος Νικόλαος, 23) Μπαρότσης Ἀντώνιος, 24) Νικολαΐδης Σταῦρος, 25) Παπαγεωργίου Ἰωάννης, 26) Παπαδημητρίου Δημήτριος, 27) Παπαλαζάρου Ζήσης, 28) Παπασπύρου Δημήτριος, 29) Πετρόπουλος Κωνσταντῖνος, 30) Πέτσος Εὐάγγελος, 31) Σαββόπουλος Εὐάγγελος, 32) Στεφανόπουλος Γεώργιος, 33) Τούντας Χρῆστος, 34) Τσαπάρας Στέφανος, 35) Ἀθανασιάδης Σταῦρος, 36) Ἀναγνωστόπουλος Νικόλαος, 37) Βαρβιτσιώτης Ἰωάννης, 38) Βενέτης Κωνσταντῖνος, 39) Βρανόπουλος Δημήτριος, 40) Βογιατζῆς Ἀλέξανδρος, 41) Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, 42) Γκελεστάθης Ἀθανάσιος, 43) Γκίλλας Ἀρίσταρχος, 44) Δαβάκης Δημήτριος, 45) Εὐταξίας Λάμπρος, 46) Ἐλαφρὸς Στ., 47) Θανόπουλος Δημήτριος, 48) Θεοδοσιάδης Ἀλέξανδρος, 49) Ἰωάννου Δημήτριος, 50) Καλαντζῆς Εὐάγγελος, 51) Καραμανλῆς Ἀχιλλεύς, 52) Καραπιπέρης Χρυσόστομος, 53) Κεφαλογιάννης Ἐμμανουήλ, 54) Κλῆς Παναγιώτης, 55) Ἐφραιμίδης Βασίλειος, 56) Ἠλιοῦ Ἠλίας, 57) Ἡλιόπουλος Σταῦρος, 58) Κύρκος Λεωνίδας, 59) Ἀνερούσης Εὐάγγελος, 60) Στειρόπουλος Νικόλαος. Ἀναπληρωματικὰ Μέλη: 1) Ἀλευρᾶς Ἰωάννης, 2) Ἀντωνιάδης Δημήτριος, 3) Ἄρχος Δημήτριος, 4) Βλαχοθανάσης Ἀγγελῆς, 5) Ζαπάρτας Ἐμμανουήλ, 6) Ἰντζὲς Βασίλειος, 7) Κοντομάρης Σπυρίδων, 8) Κωνιωτάκης Κωνσταντῖνος, 9) Μαναβῆς Θεοχάρης, 10) Μυλωνᾶς Διονύσιος, 11) Παπαδόπουλος Φιλοκτήμων, 12) Παπαηλίας Νικόλαος, 13) Ρέντης Θεοχάρης, 14) Σπανορρήγας Ἀλέξανδρος, 15) Σπηλιωτόπουλος Ἰωάννης, 16) Τζιζῆς Ἀντώνιος, 17) Χαραλαμπόπουλος Ἰωάννης, 18) Κωτιάδης Στυλιανός, 19) Λύχνος Γεράσιμος, 20) Μανέντης Διονύσιος, 21) Μανιαδάκης Κωνσταντῖνος, 22) Μεταξᾶς Γεράσιμος, 23) Μπουρνιᾶς Λεωνίδας, 24) Μυριδάκης Μιχαὴλ, 25) Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, 26) τσίκης Νικόλαος, 29) Μπριλλάκης Ἀντώνιος, 30) Χατίπογλου Χασάν.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

1) Ἀνδρεάδης Θωμᾶς, 2) Ἀντωνιάδης Δημήτριος, 3) Ἄρχος Δημήτριος, 4) Βασιλᾶτος Γεράσιμος, 5) Γεωργίου Δημήτριος, 6) Γραμματίδης Χρῆστος, 7) Ἰντζὲς Βασίλειος, 8) Κοθρῆς Ἐμμανουήλ, 9) Κουτσοχέρας Ἰωάννης, 10) Λαγάκος Λεωνίδας, 11) Μπουρνιᾶς Ἀπόστολος, 12) Παπαγεωργίου Ἰωάννης, 14) Παπαλαζάρου Ζήσης, 14) Πετρόπουλος Κωνσταντῖνος, 15) Σακκαλῆς Ἡρακλῆς, 16) Σπανορρήγας Ἀλέξανδρος, 17) Ὑψηλάντης Θωμᾶς, 18) Ἀνδριανόπουλος Γεώργιος, 19) Βαρβιτσιώτης Ἰωάννης, 20) Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, 21) Εὐταξίας Λάμπρος, 22) Καραμανλῆς Ἀχιλλεύς, 23) Λύχνος Γεράσιμος, 24) Μακρῆς Δημήτριος, 25) Ράλλης Γεώργιος, 26) Τσάτσος Κωνσταντῖνος, 27) Τριανταφυλλάκος Τρύφων, 28) Κύρκος Λεωνίδας, 29) Παρασκευόπουλος Παναγιώτης, 30) Χατίπογλου Χασάν.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

1) Ἀλαβάνος Νικόλαος, 2) Ἀλευρᾶς Ἰωάννης, 3) Ἀντωνίου Ἀπόστολος, 4) Γλαβάνης Ἰωάννης ἢ Τζών, 5) Γρηγορίου Γεώργιος, 6) Δεσύλλας Θεόδωρος, 7) Δρούλιας Ἀναστάσιος, 8) Κεφαλληνὸς Τόλμποτ, 9) Κοΐνης Γεώργιος, 10) Λαγάκος Λεωνίδας, 11) Λιακόπουλος Ἀχιλλεύς, 12) Λυμπέρης Λεόντιος, 13) Παγκοῦτσος Ἀπόστολος, 14) Παπαηλίας Νικόλαος, 15) Ρουσσόπουλος Ἀθανάσιος, 16) Σπανορρήγας Ἀλέξανδρος, 17) Στεφανάκης Κωνσταντῖνος, 18) Ἀλιπράντης Δημήτριος, 19) Βαρβιτσιώτης Ἰωάννης, 20) Θεοτόκης Σπυρίδων, 21) Καλαντζάκος Ἀριστείδης, 22) Κασιμάτης Γρηγόριος, 23) Μποῦτος Ἰωάννης, 24) Παπαληγούρας Παναγιώτης, 25) Πρωτοπαπαδάκης Ἀριστείδης, 26) Ράλλης Κωνσταντῖνος, 27) Τσάτσος Κωνσταντῖνος, 28) Ἐφραιμίδης Βασίλειος, 29) Ἡλιοῦ Ἡλίας, 30) Τσιριμῶκος Ἡλίας.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ

1) Ἀβραμίδης Χρῆστος, 2) Ἀναγνωστόπουλος Γεώργιος, 3) Δενδρινὸς Εὐάγγελος, 4) Ζορμπᾶς Νικόλαος, 5) Θεοχαρίδης Δημήτριος, 6) Κατσώτας Σπυρίδων, 7) Κωνιωτάκης Κωνσταντῖνος, 8) Λώρας Ἀνέστης, 9) Μπαρότσης Ἀντώνιος, 10) Ξυλούρης Μενέλαος, 11) Παπαδόπουλος Δημοσθένης, 12) Παπαηλίας Νικόλαος, 13) Περραιβὸς Κωνσταντῖνος, 14) Σπηλιάκος Ἀγησίλαος, 15) Στεφανόπουλος Γεώργιος, 16) Τσιριμῶκος Κωνσταντῖνος, 17) Χλουβεράκης Μιχαὴλ, 18) Βενέτης Κωνσταντῖνος, 19) Γκίλλας Ἀρίσταρχος, 20) Δαβάκης Δημήτριος, 21) Δαμιανὸς Κλεάνθης, 22) Ἰωάννου Δημήτριος, 23) Μητακίδης Ἀθανάσιος, 24) Παπαγεωργίου Κωνσταντῖνος, 25) Παπαδόπουλος Κωνσταντῖνος, 26) Πρωτοπαπαδάκης Ἀριστείδης, 27) Φροντιστὴς Ἀθανάσιος, 28) Ἐφραιμίδης Βασίλειος, 29) Παπανικολάου Δημήτριος, 30) Γραφάκος Γεώργιος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ

1) Ἀβραμίδης Χρῆστος, 2) Ἀποστολάκος Χρῆστος, 3) Ἄρχος Δημήτριος, 4) Αὐγερινὸς Νάκης, 5) Βασιλᾶτος Γεράσιμος, 6) Βγενόπουλος Ἀναστάσιος, 7) Βουνάτσος Φωκίων, 8) Διαμαντόπουλος Ἰάκωβος, 9) Ζαΐμης Φωκίων, 10) Κίνιας Δημοσθένης, 11) Λουλακάκης Ἐμμανουήλ, 12) Μανούσης Σταμάτιος, 13) Μπουρνιᾶς Ἀπόστολος, 14) Νικολαΐδης Σταῦρος, 15) Παπαϊωάννου Δημήτριος, 16) Τομαρᾶς Εὐάγγελος, 17) Ὑψηλάντης Θωμᾶς, 18) Ἀβέρωφ —Τοσίτσας Εὐάγγελος, 19) Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, 20) Εὐταξίας Λάμπρος, 21) Θεοτόκης Σπυρίδων, 22) Καλαντζάκος Ἀριστείδης, 23) Καλλίας Κωνσταντῖνος, 24) Λύχνος Γεράσιμος, 25) Πιπινέλης Παναγιώτης, 26) Ροδόπουλος Κων)νος, 27) Τρικούπης Κωνσταντῖνος, 28) Κύρκος Λεωνίδας, 29) Πανάγος Γεώργιος, 30) Μερκούρης Σταμάτιος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

1) Βγενόπουλος Ἀναστάσιος, 2) Γαληνὸς Μιχαὴλ ἢ Μίμης, 3) Ζαΐμης Φωκίων, 4) Κατριβάνος Ἠλίας, 5) Κοΐνης Γεώργιος, 6) Καναβῆς Θεοχάρης, 7) Μελᾶς Ἰωάννης, 8) Μπακόπουλος Νικόλαος, 9) Παπαγεωργίου Ἰωάννης, 10) Παπαδημητρίου Δημήτριος, 11) Παπασπύρου Δημήτριος, 12) Πέτσος Εὐάγγελος, 13) Πιτούλης Φώτιος, 14) Σεργάκης Ἰωάννης, 15) Τζιτζῆς Ἀντώνιος, 16) Τζώρτζης Γεώργιος, 17) Τσιριμῶκος Κωνσταντῖνος, 18) Βουρδουμπᾶς Δημήτριος, 19) Βρανόπουλος Δημήτριος, 20) Γιαννούσης Κλεόβουλος, 21) Καλαντζῆς Εὐάγγελος, 22) Καλλίας Κων)νος, 23) Μακρῆς Δημήτριος, 24) Παπακωνσταντίνου Κων)νος, 25) Στεφανόπουλος Κων)νος, 26) Τσάτσος Κων)νος, 27) Χατζηδημητρίου Δημήτριος, 28) Ἡλιόπουλος Σταῦρος, 29) Παππᾶς Θεόφραστος, 30) Στρατῆς Δημήτριος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

1) Ἀλαβᾶνος Νικόλαος, 2) Ζαΐμης Φωκίων, 3) Ζορμπᾶς Νικόλαος, 4) Καλκάνης Ἄγγελος, 5) Κολοκυθᾶς Ἀναστάσιος, 6) Κοντομάρης Σπυρίδων, 7) Λουλακάκης Ἐμμανουήλ, 8) Μπακόπουλος Νικόλαος, 9) Μπουρνιᾶς Ἀπόστολος, 10) Μελᾶς Ἰωάννης, 11) Παπαλαζάρου Ζήσης, 12) Παπασπύρου Δημήτριος, 13) Ρέντης Θεοχάρης, 14) Σεργάκης Ἰωάννης, 15) Στεφανάκης Κων)νος, 16) Τσιριμῶκος Κων)νος, 17) Τζώρτζης Γεώργιος, 18) Ἀθανασίου Νικόλαος, 19) Βρανόπουλος Δημήτριος, 20) Γιαννούσης Κλεόβουλος, 21) Δαβάκης Δημήτριος, 22) Καλατζῆς Εὐάγγελος, 23) Κιτσίδης Χρῆστος, 24) Μακρῆς Δημήτριος, 25) Μεταξᾶς Γεράσιμος, 26) Ράλλης Γεώργιος, 27) Ράλλης Κωνσταντῖνος, 28) Μπριλλάκης Ἀντώνιος, 29) Πανάγος Γεώργιος, 30) Μιχαηλίδης Τριαντάφυλλος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

1) Βαλυράκης Ἰωάννης, 2) Βλασακούδης Ἀπόστολος, 3) Γραμματίδης Χρῆστος, 4) Κουτσοχέρας Ἰωάννης, 5) Λαζαρίδης Γεώργιος, 6) Λιακόπουλος Ἀχιλλεύς, 7) Λυμπέρης Λεόντιος, 8) Λώρας Ἀνέστης, 9) Ματζαπετάκης Ἐμμανουήλ, 10) Νικολαΐδης Σταῦρος, 11) Ξυλούρης Μενέλαος, 12) Παπαγιαβῆς Γεώργιος, 13) Παπαδημητρίου Γεώργιος, 14) Παπαϊωάννου Ἄγγελος, 15) Περραιβὸς Κωνσταντῖνος, 16) Πετραλιᾶς Ἀντώνιος, 17) Σιγανίδης Κωνσταντῖνος, 18) Ἀθανασιάδης Σταῦρος, 19) Ἀποσκίτης Κων)νος, 20) Βογιατζῆς Γεώργιος, 21) Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, 22) Θεοδοσιάδης Ἀλέξανδρος, 23) Καλλίας Κων)νος, 24) Κασιμάτης Γρηγόριος, 25) Παπαγεωργίου Κων)νος, 26) Παπαρτεμίου Ἰωάννης, 27) Τσάτσος Κωνσταντῖνος, 28) Ἡλιοῦ Ἡλίας, 29) Θεοδωράκης Μιχαὴλ, 30) Ἀνερούσης Εὐάγγελος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

1) Βλαχοθανάσης Ἀγγελῆς, 2) Βουνάτσος Φωκίων, 3) Γρηγορίου Γεώργιος, 4) Διαμαντίδης Δημήτριος, 5) Δεσύλλας Θεόδωρος, 6) Κοθρῆς Ἐμμανουήλ, 7) Μαυρίδογλου Ἰσίδωρος, 8) Παπαδάκης Στάϊκος Ἰωάννης, 9) Παπαδόπουλος Δημοσθένης, 10) Παπασπύρου Ἰωάννης, 11) Πιτούλης Φώτιος, 12) Σαββόπουλος Εὐάγγελος, 13) Σακελλαρίου Ἰωάννης, 14) Σιγανίδης Κων)νος, 15) Μαῦρος Φίλιππος, 16) Σπηλιάκος Ἀγησίλαος, 17) Τσουδερὸς Ἰωάννης, 18) Ἀλιπράντης Δημήτριος, 19) Ἀποσκίτης Κων)νος, 20) Γιαννούσης Κλεόβουλος, 21) Εὐταξίας Λάμπρος, 22) Θεοτόκης Σπυρίδων, 23) Καλαντζάκος Ἀριστείδης, 24) Καρατζένης Δημήτριος, 25) Μποῦτος Ἰωάννης, 26) Παπακωνσταντίνου Κων)νος, 27) Χατζηγάκης Δημήτριος, 28) Ἡλιοῦ Ἡλίας, 29) Ἡλιόπουλος Σταῦρος, 30) Ἀνερούσης Εὐάγγελος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

1) Ἀντωνίου Ἀπόστολος, 2) Βασματζίδης Χρῆστος, 3) Βγενόπουλος Ἀναστάσιος, 4) Γεωργίου Δημήτριος, 5) Γιαννόπουλος Ἀθανάσιος, 6) Γκλαβάνης Ἰωάννης, 7) Διαμαντίδης Δημήτριος, 8) Δρούλιας Ἀναστάσιος, 9) Ζαπάρτας Ἐμμανουήλ, 10) Καμπερίδης Θεόφιλος, 11) Καραγκιώζης Γεώργιος, 12) Κεφαλληνὸς Τόλμποτ, 14) Κρόκος Δημήτριος, 14) Μαῦρος Φίλιππος, 15) Μελᾶς Ἰωάννης, 16) Παπασπύρου Ἰωάννης, 17) Τούντας Χρῆστος, 18) Ἀναγνωστόπουλος Νικόλαος, 19) Ἰωάννου Δημήτριος, 20) Κακαρᾶς Ἀντώνιος, 21) Καραπιπέρης Χρυσόστομος, 22) Κεφαλογιάννης Ἐμμανουήλ, 23) Λαυρεντίδης Ἰσαάκ, 24) Μητακίδης Ἀθανάσιος, 25) Παπαληγούρας Παναγιώτης, 26) Σταυρόπουλος Παναγιώτης, 27) Ταλιαδοῦρος Ἀθανάσιος, 28) Δούκας Πασχάλης, 29) Ἐφραιμίδης Βασίλειος, 30) Μιχαηλίδης Τριαντάφυλλος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

1) Γαληνὸς Μιχαὴλ–Μίμης, 2) Γκλαβάνης Τζών, 3) Δεσύλλας Θεόδωρος, 4) Καραγκιώζης Γεώργιος, 5) Κολοκυθᾶς Τάσος, 6) Κίνιας Δημοσθένης, 7) Λούλης Γεώργιος, 8) Μαυρίδης Ἀθανάσιος, 9) Μπαρότσης Ἀντώνιος, 10) Παπαδόπουλος Φιλοκτήμων, 11) Παπαϊωάννου Δημήτριος, 12) Πιαλόγλου Κλέων, 13) Ρουσσόπουλος Ἀθανάσιος, 14) Τομαρᾶς Εὐάγγελος, 15) Τσιριμῶκος Ἰωάννης, 16) Τσουδερὸς Ἰωάννης, 17) Χαραλαμπόπουλος Ἰωάννης, 18) Ἀλιπράντης Δημήτριος, 19) Βογιατζῆς Γεώργιος, 20) Βουρδουμπᾶς Δημήτριος, 21) Θεοδοσιάδης Ἀλέξανδρος, 22) Μποῦτος Ἰωάννης, 23) Μπουρνιᾶς Λεωνίδας, 24) Παπαληγούρας Παναγιώτης, 25) Πρωτοπαπαδάκης Ἀριστείδης, 26) Ράλλης Κωνσταντῖνος, 27) Τριανταφυλλάκος Τρύφων, 28) Κιτσίκης Νικόλαος, 29) Παπαδημητρίου Ἰωάννης, 30) Τσιάρας Ἀναστάσιος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

1) Βγενόπουλος Ἀναστάσιος, 2) Γιαμᾶς Ἰωάννης, 3) Ἡγουμενάκης Γεώργιος, 4) Καστρινὸς Ἀντώνιος, 5) Κωνιωτάκης Κωνσταντῖνος, 6) Κωστῆς Δημήτριος, 7) Κατριβᾶνος Ἠλίας, 8) Ματζαπετάκης Ἐμμανουήλ, 9) Μπόμπολας Νικόλαος, 10) Παπαδημητρίου Γεώργιος, 11) Παπαγιαβῆς Γεώργιος, 12) Πετρόπουλος Κωνσταντῖνος, 13) Ρουσσόπουλος Ἀθανάσιος, 14) Σερπάνος Γεώργιος, 15) Τζιζῆς Ἀντώνιος, 16) Χαραλαμπόπουλος Ἰωάννης, 17) Χλουθεράκης Μιχαὴλ, 18) Ἀναγνωστόπουλος Νικόλαος, 19) Βασιλειάδης Ἀθανάσιος, 20) Βογιατζῆς Γεώργιος, 21) Θεοδοσιάδης Ἀλέξανδρος, 22) Κεφαλογιάννης Ἐμμανουήλ, 23) Λαντζούνης Δημήτριος, 24) Λαυρεντίδης Ἰσαάκ, 25) Ράλλης Κωνσταντῖνος, 26) Ράλλης Γεώργιος, 27) Ταλιαδοῦρος Ἀθανάσιος, 28) Κιτσίκης Νικόλαος, 29) Παππᾶς Θεόφραστος, 30) Γραφάκος Γεώργιος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

1) Ἀβραμίδης Χρῆστος, 2) Ἀνθόπουλος Εὐστάθιος, 3) Βανταλῆς Εὐάγγελος, 4) Βασματζίδης Χρῆστος, 5) Γιαννόπουλος Ἀθανάσιος, 6) Γραμματίδης Χρῆστος, 7) Λασκαρίδης Λάσκαρης, 8) Λούλης Γεώργιος, 9) Λυμπερίδης Γεώργιος, 10) Λυμπέρης Λεόντιος, 11) Νικολαΐδης Λουκᾶς, 12) Παγκοῦτσος Ἀπόστολος, 13) Παπαϊωάννου Ἄγγελος, 14) Σακελλαρίου Ἰωάννης, 15) Σερπάνος Γεώργιος, 16) Στεφανόπουλος Γεώργιος, 17) Τσιαπάρας Στέφανος, 18) Ἀθανασιάδης Σταῦρος, 19) Ἀβέρωφ Εὐάγγελος, 20) Βαρβιτσιώτης Νικήτας ἢ Νικηταρᾶς, 21) Βουρδουμπᾶς Δημήτριος, 22) Δερδεμέζης Ἀνδρέας, 23) Θανόπουλος Δημήτριος, 24) Θεοτόκης Σπυρίδων, 25) Μανέντης Διονύσιος, 26) Παπακωνσταντίνου Κωνσταντῖνος, 27) Σταυρόπουλος Παναγιώτης, 28) Ἐφραιμίδης Βασίλειος, 29) Σακελλάρης Εὐάγγελος, 30) Πιπιλῆς Χρῆστος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

1) Ἀντωνίου Ἀριστοτέλης, 2) Βλασακούδης Ἀπόστολος, 3) Διαμαντόπουλος Ἰάκωβος, 4) Ζαπάρτας Ἐμμανουήλ, 5) Ἡγουμενάκης Γεώργιος, 6) Καρδάρας Δημήτριος, 7) Κατσώτας Σπυρίδων, 8) Κίνιας Δημοσθένης, 9) Κρόκος Δημήτριος, 10) Λαζαρίδης Γεώργιος, 11) Μανούσης Σταμάτης, 12) Ματζαπετάκης Ἐμμανουήλ, 13) Μιχελογιάννης Γεώργιος, 14) Μπόμπολας Νικόλαος, 15) Πετραλιᾶς Ἀντώνιος, 16) Τσιριμῶκος Ἰωάννης, 17) Χλουθεράκης Μιχαὴλ, 18) Ἀθανασιάδης Σταῦρος, 19) Κακαρᾶς Ἀντώνιος, 20) Κλῆς Παναγιώτης, 21) Μανέντης Διονύσιος, 22) Μπουγᾶς Χρῆστος, 23) Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, 24) Σκορδίλης Ἐμμανουήλ, 25) Σπύρου Ἰωάννης, 26) Τσαλδάρης Ἀθανάσιος, 27) Ψαρρέας Ἰωάννης, 28) Καραγιώργη Μαρία, 29) Σκοπούλης Νικόλαος, 30) Στειρόπουλος Νικόλαος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

1) Ἀλαβᾶνος Νικόλαος, 2) Ζορμπᾶς Νικόλαος, 3) Καστανίδης Γεώργιος, 4) Κατριβᾶνος Ἠλίας, 5) Κοντομάρης Σπυρίδων, 6) Μαυριδόγλου Ἰσίδωρος, 7) Μελᾶς Ἰωάννης, 8) Μιχαλογιάννης Γεώργιος, 9) Μπαρότσης Ἀντώνιος, 10) Μαυρίδης Ἀθανάσιος, 11) Παναγιωτόπουλος Φώτιος, 12) Πέτσος Εὐάγγελος, 13) Πλεύρης Τηλέμαχος, 14) Σαββόπουλος Εὐάγγελος, 15) Σακαλῆς Ἡρακλῆς, 16) Σεργάκης Ἰωάννης, 17) Σπηλιωτόπουλος Ἰωάννης, 18) Ἀνδριανόπουλος Γεώργιος, 19) Ἀλιπράντης Δημήτριος, 20) Βιτούλιας Γεώργιος, 21) Κωτιάδης Στέλιος, 22) Λύχνος Γεράσιμος, 23) Μεταξᾶς Γεράσιμος, 24) Μπουρνιᾶς Λεωνίδας, 25) Νομικὸς Μᾶρκος, 26) Παπαχρίστου Ἀθανάσιος, 27) Πρωτοπαπαδάκης Ἀριστείδης, 28) Γανίτης Νικόλαος, 29) Παρασκευόπουλος Παναγ., 30) Ἀνερούσης Εὐάγγελος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1) Ἀλευρᾶς Ἰωάννης, 2) Ἀποστολάκος Χρῆστος, 3) Γιαμᾶς Ἰωάννης, 4) Ζορμπᾶς Νικόλαος, 5) Θεοχαρίδης Δημοσθένης, 6) Ἰντζὲς Βασίλειος, 7) Καλκάνης Ἄγγελος, 8) Καμπερίδης Θεόφιλος, 9) Κολοκυθᾶς Τάσος, 10) Κοντομάρης Σπυρίδων, 11) Λαμπριανὸς Γεώργιος, 12) Λιακόπουλος Ἀχιλλεύς, 13) Λουλακάκης Ἐμμανουήλ, 14) Παπαδημητρίου Δημήτριος, 15) Παπαδόπουλος Ἀναστάσιος, 16) Τούντας Χρῆστος, 17) Χονδρομματίδης Χρῆστος, 18) Ἀνδριανόπουλος Γεώργιος, 19) Βουρδουμπᾶς Δημήτριος, 20) Καλλίας Κωνσταντῖνος, 21) Καλαντζάκος Ἀριστείδης, 22) Κασιμάτης Γρηγόριος, 23) Μπουρνιᾶς Λεωνίδας, 24) Παπαηλιοῦ Ἠλίας, 25) Πρωτοπαπαδάκης Ἀριστείδης, 26) Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, 27) Ράλλης Κωνσταντῖνος, 28) Παπαδημητρίου Ἰωάννης, 29) Παπανικολάου Δημήτριος, 30) Στρατῆς Δημήτριος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

1) Ἀναγνωστόπουλος Γεώργιος, 2) Βαδαλούκας Σπυρίδων, 3) Γουδελῆς Σταῦρος, 4) Δενδρινὸς Εὐάγγελος, 5) Δρούλιας Ἀναστάσιος, 6) Καστανίδης Γεώργιος, 7) Κωστῆς Δημήτριος, 8) Μπακόπουλος Νικόλαος, 9) Παπαδάκης ἢ Στάϊκος Ἰωάννης, 10) Παπαδόπουλος Φιλοκτήμων, 11) Παπασπύρου Δημήτριος, 12) Παπασπύρου Κων)νος, 13) Παναγιωτόπουλος Φώτιος, 14) Ρέντης Θεοχάρης, 15) Σπηλιωτόπουλος Ἰωάννης, 16) Τούντας Χρῆστος, 17) Τσαπάρας Στέφανος, 18) Βενέτης Νικόλαος, 19) Βιτούλιας Γεώργιος, 20) Βρανόπουλος Δημήτριος, 21) Κλῆς Παναγιώτης, 22) Λαντζούνης Δημήτριος, 23) Μυριδάκης Μιχαὴλ, 24) Παπακωνσταντίνου Κωνσταντῖνος, 25) Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, 26) Προκοπίδης Ἰωάννης, 27) Τρικούπης Κωνσταντῖνος, 28) Κιτσίκης Νικόλαος, 29) Μπριλλάκης Ἀντώνιος, 30) Γραφάκος Γεώργιος.

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ, ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

1) Ἀλαβάνος Νικόλαος, 2) Ἀναγνωστόπουλος Γεώργιος, 3) Ἀνδρεάδης Θωμᾶς, 4) Ἀνθόπουλος Γεώργιος, 5) Ἀντωνίου Ἀπόστολος, 6) Ἀντωνιάδης Δημήτριος, 7) Αὐγερινὸς Νάκης, 8) Βανταλῆς Εὐάγγελος, 9) Βαλυράκης Ἰωάννης, 10) Βλαχοθανάσης Ἀγγελῆς, 11) Καρδάρας Δημήτριος, 12) Λασκαρίδης Λάσκαρης, 13) Μαναβῆς Θεοχάρης, 14) Μυλωνᾶς Διονύσιος, 15) Παπασπύρου Κωνσταντῖνος, 16) Τσιαπάρας Στέφανος, 17) Χασαπίδης Ἀστέριος, 18) Ἀναγνωστόπουλος Νικόλαος, 19) Ἀλιπράντης Δημήτριος, 20) Ἐλαφρὸς Σταμούλης, 21) Θεοτόκης Σπυρίδων, 22) Μποῦτος Ἰωάννης, 23) Παπακωνσταντίνου Κωνσταντῖνος, 24) Κιτσίδης Χρῆστος, 25) Στεφανόπουλος Κων)νος, 26) Χατζηγάκης Δημήτριος, 27) Δερδεμέζης Ἀνδρέας, 28) Ἐφραιμίδης Βασίλειος, 29) Ἠλιόπουλος Σταῦρος, 30) Πιπιλῆς Χρῆστος.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Θ. Ρέντης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§3Θ. ΡΕΝΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἀντίρρησις διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν;

§5Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Φραστικαί τινες διορθώσεις, κύριε Πρόεδρε.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, μὲ φραστικάς τινας διορθώσεις τοῦ κ. Τσιάρα.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Α. Μπαλτατζῆς.

§7Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινεν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐνέκρινε σημεῖα τινὰ τῆς ἀγροτικῆς της πολιτικῆς. Ἐνόμισεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι ἦτο εὐκαιρία νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει ἡ παραγωγή μας, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν καπνῶν τῆς ἐσοδείας μας. Ἐπίσης ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν προβλεπομένην δυσχέρειαν διὰ τὴν προστασίαν τῆς σιτοπαραγωγῆς, λόγῳ τῆς ἐκτάσεως τῆς καλλιεργείας των. Καὶ ἐκτὸς τούτου, ἐθίγησαν καὶ μερικὰ ἄλλα θέματα, ἀναφορικῶς μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὰς γεωργικὰς ἀσφαλίσεις. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. Κανελλόπουλος, ἔθιξεν αὐτὰ τὰ κυρίως καὶ μόνον προβλήματα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀγροτικὸν τομέα, ἤτοι τὴν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ σίτου καὶ ἐπὶ τοῦ Ο.Γ.Α. καὶ τὰ ἄλλα Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως περιεστράφησαν περίπου πέριξ αὐτῶν τῶν σημείων τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Βέβαια, ἡ Κυβέρνησίς μας εἶναι νέα, δὲν παρέχει δυνατότητας εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν σοβαρᾶς ἐπικρίσεως, διότι δὲν ὑπάρχει ἀκόμη ἀπολογισμός, δὲν ὑπάρχει ἀκόμη ἀνεπτυγμένον ἔργον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀσκήσῃ κριτικήν. Ἀλλὰ σημεῖα τινὰ τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐν ἐξελίξει καὶ παρουσιάζουν σημαντικὸν ἐνδιαφέρον, τοὐλάχιστον τινὰ ἐξ αὐτῶν ἐθίγησαν καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμα, εἶναι ἐντελῶς ἀστήρικτα. Ἀλλὰ ἐπειδὴ εἶναι θέματα, τὰ ὁποῖα συγκινοῦν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, καὶ εἶναι ζωτικὰ προβλήματα τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, ἐνόμισεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι ἔπρεπε νὰ τὰ θίξῃ καὶ μὲ τὸν ρόλον ποὺ ἐπωμίζεται συνήθως ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὸν τόπον μας ἐνόμισεν, ὅτι εἶναι ἡ κατάλληλος εὐκαιρία νὰ ἀσκήσῃ κριτικὴν εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεώς μας. Ὅπως ἀμέσως ἐν συνεχείᾳ θὰ ἀναπτύξω καὶ θὰ ἀποδείξω, εἶναι ἐντελῶς ἀστήρικτοι αἱ ἐπικρίσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐναντίον τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς καὶ ἰδιαιτέρως ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ, ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ Ο.Γ.Α. Καὶ μάλιστα, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν πρόκειται νὰ ἀναζητήσωμεν εὐθύνας, αἱ εὐθῦναι αὐταὶ εὑρίσκονται πολὺ μακρὰν τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως, τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ εὐθῦναι κατὰ μέγιστον βαθμόν, κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, βαρύνουν τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις τῆς Ε.Ρ.Ε., τὴν κακὴν πολιτικὴν τῶν ὁποίων εἰς τὸν ἀγροτικὸν τομέα ἐκληρονομήσαμεν. Εἴμεθα δὲ ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ προβλήματα καὶ τὰς δυσχερείας ποὺ πράγματι κατὰ τὴν πορείαν τῶν οἰκονομικῶν ἐξελίξεων ἀνακύπτουν. Κύριοι συνάδελφοι, εἴπομεν, ὅτι εἶναι τρία τὰ σημεῖα, καπνός, σιτάρι, Ο.Γ.Α. Θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸν Ο.Γ.Α., θὰ πᾶμε εἰς τὸ σιτάρι καὶ θὰ καταλήξωμεν εἰς τὸν καπνόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ΟΓΑ, διερωτᾶται ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἐχάρισε 200 ἑκατομμύρια εἰς τοὺς ἀγρότας, τοὺς ἀπήλλαξεν ἀπὸ τὴν κεφαλικὴν εἰσφοράν, τὴν ὁποίαν ἐπλήρωνε κᾶθε μία ἀγροτικὴ οἰκογένεια καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀνετράπη δῆθεν ἡ ἰσορροπία τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ ἐρωτᾶται ἀπὸ ποῦ θὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον προκύπτει. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε τὸν δεσμὸν καὶ τὴν θέρμην μὲ τὴν ὁποίαν ἡ παράταξίς μας ὑπεστήριξε τὰς ἀγροτικὰς ἀσφαλίσεις. Ἰδιαιτέρως ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου δικαίως ἀποκαλεῖται ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον καὶ ἀπὸ τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι εἶναι ὁ πατὴρ τῶν συντάξεων τῶν ἀγροτῶν. Διότι εἰς περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἐπίστευεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ αὐτὸς ὁ θεσμὸς ὑπὲρ τῶν πτωχῶν καὶ ταπεινῶν ἀνθρώπων τῆς ἑλληνικῆς ὑπαίθρου, μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐδόθη μεγάλη μάχη καὶ ἔγινε μία ὑπεύθυνος ἐργασία καὶ προβολὴ τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς σημασίας, τὴν ὁποίαν ἔχει διὰ τὴν ἀγροτικὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον ἡ ἀπονομὴ συντάξεων εἰς τοὺς ἀγρότας. Καὶ γνωρίζετε τὴν στοργὴν μὲ τὴν ὁποίαν ἡ παράταξίς μας περιβάλλει τὸν θεσμὸν καὶ τὸν ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι φορεὺς τῆς ἀσκήσεως αὐτῆς τῆς πολιτικῆς εἰς τὸν ἀσφαλιστικὸν τομέα τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς. Διεκήρυξε τὸ Κόμμα μας καὶ ὁ Ἀρχηγός μας, ὅτι θὰ δώσῃ εἰς τοὺς ἀγρότας συντάξεις χωρὶς νὰ τοὺς ἐπιβαρύνῃ μὲ αὐτὴν τὴν εἰσφοράν. Ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., ὅταν κάτω ἀπὸ τὴν πίεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κάτω ἀπὸ τὴν ἐξέγερσιν τῆς ἀγροτικῆς τάξεως ἐσύρθη εἰς θέσπισιν τοῦ θεσμοῦ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, ἐπέβαλε τὴν εἰσφορὰν καὶ ἔκτοτε ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν θὰ τὴν καταργήσωμεν. Καὶ ὅταν ἦλθε πράγματι εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Κυβέρνησίς μας, κατήργησε τὴν εἰσφορὰν καὶ ἐφάνη συνεπὴς ἀπέναντι τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Διότι τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσε, τὴν ἐτήρησε (χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος) καὶ ἀπήλλαξεν 1.100.000 ἀγρότας ἀπὸ μίαν ἄδικον ἐπιβάρυνσιν. Τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι μόνον πῶς θὰ καλυφθῇ, εἶναι ἐὰν πιστεύεται, ὅτι πράγματι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἔπρεπε νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ αὐτὴν τὴν κεφαλικὴν εἰσφορὰν ἢ ὄχι. Ἐκεῖ ἔγκειται τὸ ἐρώτημα. Ἐφ’ ὅσον δεχόμεθα, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος λόγῳ τοῦ χαμηλοῦ εἰσοδήματος τὸ ὁποῖον πραγματοποιεῖ, εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ πληρώσῃ αὐτὴν τὴν εἰσφοράν, εἰσφορὰν ἡ ὁποία βαρύνει κατ’ ἴσον τρόπον καὶ τοὺς πτωχοτέρους καὶ τοὺς σχετικῶς εὐπορωτέρους, διότι ἡ εἰσφορὰ δὲν ἀνάγεται εἰς τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγρότου, ἀλλὰ εἰς ἑκάστην ἐκμετάλλευσιν καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶναι ἀκόμη περισσότερον ἄδικος καὶ ἐπαχθής, αἱ ἐπικρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἀκούονται ἐναντίον αὐτῆς τῆς χειρονομίας, κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, μᾶς ἄγουν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐνόμιζεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ διατηρηθῇ ὅπως καὶ διετήρησε τὴν εἰσφορὰν αὐτήν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ὅπως πολλάκις ἡ παράταξίς μας καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέπτυξε τὰς ἀπόψεις μας ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἐλέχθη, ὅτι εἶναι χρέος τῆς πολιτείας νὰ ἀφαιρέσῃ εἰσοδήματα ἀπὸ τὰς εὐπορωτέρας τάξεις καὶ νὰ τὰ μεταφέρῃ εἰς τὰς πτωχοτέρας τάξεις. Νὰ τὰ ἀποσύρῃ ἀπὸ τὰ πλουσιώτερα δημογραφικὰ κέντρα καὶ νὰ τὰ μεταφέρῃ εἰς τὰ πτωχότερα εἰς τὴν ὀρεινὴν Ἑλλάδα, εἰς τὴν ἑλληνικὴν ὕπαιθρον. Αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ἀσκεῖται διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, μὲ δημοσιονομικοὺς καὶ φορολογικοὺς χειρισμούς, διότι αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ προορισμὸς τῆς συγχρόνου δημοσιονομικῆς πολιτικῆς καὶ ἑνὸς προϋπολογισμοῦ. Νὰ ἀνακατανείμωμεν τὸ εἰσόδημα, ἐνισχύοντες τὰς ἀπόρους οἰκονομικὰς τάξεις. Ἐὰν δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν ἀρχήν, ἡ λύσις τοῦ προβλήματος εἶναι ἁπλῆ καὶ ἄμεσος. Ἐὰν δὲν θέλωμεν πάλιν νὰ ἀπαλλάξωμεν τοὺς πτωχούς, θὰ εὕρωμεν τὸν αʹ ἢ βʹ τρόπον νὰ τοὺς ἐπιβαρύνωμεν. Καὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἠρωτήθημεν ἀπὸ τὴν Ε.Ρ.Ε., πῶς θὰ καλύψητε αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα; Ἐγὼ ἀνταπαντῶ καὶ λέγω, μήπως εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ΟΓΑ τοῦ 1962 καὶ 1961, δὲν ἦτο ἐγγεγραμμένη αὐτὴ ἡ εἰσφορὰ μὲ 250 ἑκατ.; Καὶ ἐν τούτοις ἀντὶ 250 ἑκατ. τὸ 1961 εἰσέπραξεν ὁ ΟΓΑ 50 ἑκατ. καὶ ἐδημιουργήθησαν ἐλλείμματα εἰς τὸν ΟΓΑ. Εἰς τὰ δύο χρόνια, τὸ 1961 καὶ 1962, ἀντὶ 500 ἑκατ. ὁ ΟΓΑ εἰσέπραξε 220 ἑκατ., εἶχεν ἔλλειμμα 280.000.000. Ἀλλὰ μὲ τὰ ὑπερέσοδα τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἀπὸ τὴν κοινωνικὴν εἰσφοράν, ὄχι μόνον ἐκαλύφθη αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα, ἀλλὰ ἐδημιουργήθησαν περισσεύματα. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ πρόβλημα ἀντιμετωπίζεται χωρὶς ἀπολύτως κανένα κλονισμὸν τοῦ ΟΓΑ, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος οἱ πόροι τοῦ ΟΓΑ ὅπως καὶ οἱ πόροι τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀποδίδουν περισσότερα. Μάλιστα μὲ τὴν ἐλπίδα, τὴν ὁποίαν ἔχομεν μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζομεν εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ ἐπιτύχωμεν περαιτέρω αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Διότι αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει ἡ μεγάλη μάχη, τὴν ὁποίαν δίδει τὸ Ἔθνος μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ κεφαλῆς, τὴν μάχην διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Ἔθνους, μὲ τὴν ὁποίαν εἶναι συνηρτημένη καὶ ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ συνεπῶς ἡ τόνωσις τῶν πόρων, ἐκ τῶν ὁποίων καὶ τροφοδοτεῖται ὁ

Ο.Γ.Α.

Ἐφ’ ὅσον αὐτὴν τὴν στιγμὴν οἱ πόροι αὐξάνονται, δὲν ὑπάρχει κανένα ἔλλειμμα καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτὰ τὰ 250.000.000 διεγράφησαν θὰ ἔχωμεν ἓν ἔλλειμμα 150.000.000 τὸ ὁποῖον ὑπερκαλύπτεται ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις ποὺ ἐπλήρωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑπὲρ τοῦ Ο.Γ.Α. καὶ τὰ ἐπλήρωσεν εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν λειτουργοῦσε ὁ Ο.Γ.Α. Ἡ φορολογία ἐπεβλήθη περίπου δύο χρόνια ἐνωρίτερα ἀπὸ τὴν λειτουργίαν τοῦ Ο.Γ.Α. καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν περιθώρια φυσικὰ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν, εἴτε τὴν φορολογίαν. Ἔχομεν 750.000.000, οὐσιαστικῶς ἔχομεν 1.000.000.000 περίσευμα καὶ τὸ ἔλλειμμα τῶν 150.000.000 εἶναι ἀστεῖον νὰ λέγωμεν πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθῇ. Ἐν τῇ πορείᾳ θὰ ἐξετάσωμεν τὰ πράγματα, θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν δημιουργίας νέας ἐπιβαρύνσεως, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς περαιτέρω διευρύνσεως τῆς δραστηριότητος τοῦ ἀσφαλιστικοῦ αὐτοῦ ὀργανισμοῦ, χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν σύνδεσιν ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ μὲ τὴν εἰσφορὰν τῶν ἀγροτῶν ὑπὲρ τοῦ Ο.Γ.Α. Κύριοι βουλευταί, ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν κόσμον ὅλον τὴν ἀλήθειαν, ἐὰν πράγματι ἐπιστεύαμεν, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσῃ, μὴ ἀμφιβάλλετε, ὅτι θὰ εἴχομεν τὸ θάρος νὰ εἴπωμεν εἰς αὐτὸν ὅτι ὀφείλει νὰ πληρώσῃ. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον οἱ ἀγρόται εὑρίσκονται εἰς οἵαν οἰκονομικὴν κατάστασιν εὑρίσκονται εἶναι ἐντελῶς ἄδικον νὰ ζητῆται εἰσφορά. Τὸ μέτρον αὐτὸ ἐπεβάλλετο, διότι γνωρίζετε σεῖς πόσον δύσκολον εἶναι νὰ παρακολουθήσωμεν τὸν λογαριασμὸν 1.100.000 ὀφειλετῶν, 1.100.000 εἶναι οἱ ὀφειλέται. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ὑπολογίζει τὰς δαπάνας εἰς 20.000.000. Διὰ νὰ παρακολουθήσωμεν αὐτὰς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Ο.Γ.Α. ἔναντι 1.100.000 ὀφειλετῶν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξωμεν μίαν γραφειοκρατίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἐν ἐσχάτῃ ἀναλύσει ἐπιβάρυνσιν τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς καὶ τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Τὸ ὅτι τὰ ἐκαταργήσαμεν ἐσώσαμεν καὶ τὸν Ο.Γ.Α. καὶ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἀπὸ αὐτὴν τὴν γραφειοκρατίαν ἀπὸ μίαν δαπάνην 20 ἴσως καὶ 30 ἑκατ. δραχ., μίαν δαπάνην ἐντελῶς ἀντιπαραγωγικήν, μίαν δαπάνην κατ’ ἐξοχὴν παρασιτικήν. Προϋπολογίζονται 250.000.000 δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως καὶ νὰ εἰσπραχθοῦν, διότι τὰ 250 ἑκατομμύρια εἶναι εἰς χαρτιά. Θὰ εἰσπραχθοῦν τὸ πολὺ 200.000.000. Τὸν πρῶτον χρόνον εἰσπράττονται 50 ἑκατομμύρια, τὸν δεύτερον χρόνον 172 ἑκατομμύρια. Καὶ ὅταν ἡμεῖς κατηγορούμεθα, ὅτι κάμνομεν ἁπλῶς διακηρύξεις, ἔρχονται τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπιβεβαιοῦν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ὑποσχέσεων, ἀλλὰ πραγματοποιεῖται μία εὐρυτέρα πολιτικὴ καὶ κοινωνικὴ μεταρρύθμισις, τὴν ὁποίαν ἐνέκρινεν ὁ λαός, ἰδιαιτέρως ὁ ἀγροτικὸς κόσμος καὶ ἔδωσε τὴν δύναμιν καὶ τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν Ε.Κ. καὶ εἰς τὸν ἡγέτην αὐτῆς διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ πρόγραμμα κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς μεταρρυθμίσεως. (Χειροκροτήματα). Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἂς ἀφήσωμεν τὸν Ο.Γ.Α. καὶ ἂς προχωρήσωμεν περαιτέρω. Ποῖον ἦτο τὸ δεύτερον σημεῖον τὸν ὁποῖον σχεδὸν ὅλοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὸ ἔχουν θίξει; Ἦταν τὸ σιτικόν. Τί θὰ κάμητε μὲ τὸ σιτικόν; Κατὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἐπίκειται καταστροφή. Ἐπεξετάθη ἡ σιτοκαλλιέργεια, λέγει ἡ ΕΡΕ, ἀνετράπη ἡ πολιτικὴ τῆς διαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν, διότι πράγματι ἡ ἐπέκτασις τῆς σιτοκαλλιεργείας συνδέεται μὲ τὴν τόσον διαφημισθεῖσαν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη ἡ ΕΡΕ μὲ τὸ πενταετές της ἀγροτικὸν πρόγραμμα. Ἔχομεν περισσότερα στρέμματα, αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι εἶναι εὐνοϊκαὶ καὶ διερωτᾶται ἡ μεγάλη ἐσοδεία θὰ εἶναι ἄρα γε κατάρα τῶν ἀγροτῶν; Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὑπάρχῃ καμμία ἀπαισιοδοξία. Πρῶτα–πρῶτα πρέπει νὰ εἴπωμεν καθαρά, ὅτι ἡ ἐπέκτασις τῆς σιτοκαλλιεργείας δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν ἰδικήν μας Κυβέρνησιν. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπεξετείναμεν τὴν σιτοκαλλιέργειαν. Ἀνελάβομεν τὴν ἐξουσίαν περὶ τὰ μέσα τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου, ὁπότε εἶχον ἤδη σπαρῆ, σύμφωνα μὲ τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα, 2½ ἑκατ. στρέμματα περισσότερα ἀπὸ τὸ 1962. Ἀλλὰ τὸ 1962, κύριοι, γνωρίζετε ὅτι ἦτο ἓν ἔτος μεγάλων δυσχερειῶν τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς. Γνωρίζετε τὰς καταστροφάς, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὴν ἑλληνικὴν ὕπαιθρον καὶ γνωρίζετε, ὅτι αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι δὲν ηὐνόησαν καθόλου τὴν σιτοκαλλιέργειαν καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἀναγκαστικῶς ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἐγκατέλειψε τὴν σιτοκαλλιέργειαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκρίνωμεν τὸ ὕψος τῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου τοῦ 1963 μὲ τοῦ 1962. Ὀφείλομεν νὰ συγκρίνωμεν τὸ ὕψος τῆς σιτοκαλλιεργείας κατὰ τὸ 1963 μὲ τὸ ὕψος τῆς σιτοκαλλιεργείας τοῦ 1961 ποὺ ἦτο ἓν ἔτος ὁμαλόν.

§8Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§9Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ δεχθῶ καμμίαν διακοπήν, διότι ἀπόψε εἰς τὰς 12 θὰ τελειώσωμεν. Θὰ μὲ διαδεχθοῦν ἐκπρόσωποι τῆς παρατάξεώς σας, ποὺ θὰ ἔχουν ὅλην τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀπαντήσουν. (Κωδωνοκρουσίαι).

§10Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§11Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν ἁρμόζει εἰς σᾶς, κ. Βουρδουμπᾶ, νὰ δημιουργῆτε θόρυβον, διὰ νὰ προκαλέσητε ἐντυπώσεις.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουρδουμπᾶ, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν θὰ δεχθῇ καμμίαν διακοπήν.

§13Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ σύγκρισις τῆς σιτοκαλλιεργείας θὰ γίνῃ μὲ τὸ ἔτος 1961 καὶ τότε ἡ διαφορὰ περιορίζεται εἰς 900.000 στρέμματα καὶ ὄχι 3½ ἑκατομ., ὅπως ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. Δὲν πρόκειται περὶ 3½ ἑκατομ., πρόκειται περὶ 2½ ἑκατομμυρίων, ἐν σχέσει μὲ τὸ 1962 καὶ 900.000 ἐν σχέσει μὲ τὸ ὁμαλὸν ἔτος 1961. Ἀλλά, ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς τὰ στοιχεῖα τῆς στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, τότε θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι μικροτέρα. Καὶ τὴν ἐπέκτασιν αὐτῆς τῆς σιτοκαλλιεργείας τὴν εὕρομεν μπροστά μας, διότι σᾶς λέγω, ὅτι εἰς τὰς 8–10 Νοεμβρίου, ποὺ ἀνελάβομεν τὴν Κυβέρνησιν, εὕρομεν ἤδη σπαρεῖσαν ἔναντι τῶν 3.330.000 στρεμμάτων τοῦ 1962, 5.799.000 στρέμματα τὸν Νοέμβριον 1963. Ἑπομένως εὑρήκαμεν σπαρείσας ἐκτάσεις περίπου 2½ ἑκατομμύρια περισσότερα καὶ δὲν ἦτο δυνατόν, μετὰ τὴν 15ην Νοεμβρίου, ν’ ἀλλάξωμεν τὴν πορείαν τῆς σιτοκαλλιεργείας, ἐκτὸς ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ λάβωμεν ἀστυνομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ παράταξίς μας κατ’ ἐπανάληψιν ἐπολέμησεν. Ἡ ἀγροτικὴ τάξις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ μίαν τοιαύτην συμπεριφορὰν ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, διότι καὶ οἱ ἀγρόται εἰς τὸν τόπον μας ἔχουν δικαιώματα, εἶναι ἴσοι πολῖται, διεκδικοῦν ἰσότητα (χειροκροτήματα) καὶ δὲν δέχονται τοιαύτην μεταχείρισιν ἀπὸ μίαν δημοκρατικήν, ἀπὸ μίαν Κοινοβουλευτικὴν Κυβέρνησιν. Θέλατε νὰ βάλωμεν τὴν Χωροφυλακήν, νὰ ἐμποδίσωμεν τὰς καλλιεργείας; Ἂ ὄχι, αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν πολιτικὴν δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ε.Κ. νὰ ἐφαρμόσῃ. Ἂν σᾶς ξαναψηφίσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, νὰ περιμένετε καὶ τότε καὶ πάλιν νὰ λάβετε τὰ προσφιλῆ σας ἀστυνομικὰ μέτρα εἰς βάρος τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. (Χειροκροτήματα). Ὅταν ἀνελάβομεν τὴν Κυβέρνησιν, ἀπεγνωσμέναι ἐκκλήσεις ἠκούοντο ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴν ὕπαιθρον. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, δὲν μᾶς δίδει λιπάσματα, σπόρους, χρήματα. Κύριοι, καὶ ἂν δὲν τοὺς ἐδίδομεν λιπάσματα καὶ δὲν τοὺς ἐδίδομεν χρήματα καὶ σπόρους, οἱ ἀγρόται θὰ ἠναγκάζοντο νὰ τὰ εὕρουν. Θὰ ἐδανείζοντο τὸν σπόρον, τὰ χρήματα ἀπὸ τοὺς τοκογλύφους, θὰ τοὺς ἐστρέφαμεν εἰς τὴν μαύρην ἀγορὰν καὶ εἰς τοὺς τοκογλύφους. Ἔ ὄχι. Αὐτὴν τὴν πολιτικὴν ἡμεῖς τὴν ἀποκρούομεν καὶ ἐδώσαμεν ἐντολὴν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, νὰ δώσῃ σπόρον, λιπάσματα, οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν. Αὐτὴν τὴν εὐθύνην τὴν ἀνελάβομεν. Ὑπάρχουν οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα, διότι οἱ ἀγρόται ἀπέφυγον νὰ πάρουν δάνεια ἀπὸ τοκογλύφους, σπόρους ποὺ ἦσαν κατωτέρας ποιότητος. Ἀλλά, κύριοι, τὶ ἄλλο εἶναι τὸ ὁποῖον ἐνοχλεῖ τὴν ΕΡΕ. Ἡ ΕΡΕ ἀντιλαμβάνεται, ὅτι εἶναι ὑπόλογος ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος ἀπέναντι τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, διότι ἡ περίφημος ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἐσπαταλήθησαν ἑκατοντάδες ἑκατομμύρια δραχμῶν, αὐτὴ ἡ περίφημος ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν κατέρρευσε, κάτω ἀπὸ τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τὴν ἐξέγερσιν τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Κύριοι, ἡ ἀγροτικὴ τάξις δὲν ἐξεγείρεται ἐναντίον μας. Μετὰ τὰς πράξεις της ἡ ἀγροτικὴ τάξις καὶ μὲ τὴν ψῆφον της ἐξηγέρθη ἐναντίον τῆς ΕΡΕ. Πράγματι ἡ ΕΡΕ αἰσθάνεται μίαν ἐνοχήν, διότι ὅλη αὐτὴ ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν κατέρρευσε καὶ δὲν ἠμπόρεσε νὰ συγκρατηθῇ. Ἀλλά, κύριοι, διατὶ κατέρρευσεν ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν; Δὲν ἔχομεν χρόνον νὰ τὸ ἀναπτύξωμεν ἀπὸ τὸ βῆμα καίτοι εἶναι πάρα πολὺ ἐνδιαφέρον καὶ ἄλλοτε τὸ ἐτονίσαμεν καὶ πάντοτε καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡμεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπιδιώξωμεν μίαν νέαν διάρθρωσιν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος καὶ πολὺ περισσότερον εἰς τὸν ἀγροτικὸν τομέα, μὲ μίαν νέαν διάρθρωσιν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν πολὺ μεγαλύτερον εἰσόδημα. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἰσέρχεται ἐντὸς τῆς αἰθούσης ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τὰ χειροκροτήματα τῶν κ.κ. βουλευτῶν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου). Διότι ἐὰν δὲν προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐνίσχυσιν καλλιεργειῶν μεγαλυτέρας, πλουσιωτέρας ἀποδόσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν αὔξησιν τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Εἶναι γνωστὸν πόσον σημαντικὸς εἶναι ὁ ρόλος καὶ ἡ συμβολὴ τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος εἰς τὴν ἐθνικὴν παραγωγήν, εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα.

§14Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον ἁπλῶς μίαν διευκρίνισιν ἐκ μέρους σας. Εἴπατε, ὅτι κατεσπαταλήσαμεν ἑκατομμύρια δραχμῶν διὰ τὰς ἀναδιαρθρώσεις. Μάλιστα, ἐσπαταλήσαμεν πράγματι ἄνω τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου. Θὰ παρακαλέσω νὰ εἴπητε πρὸς ποίους τὰ ἐδώσαμεν.

§15ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τοὺς κομματικούς σας φίλους. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§16Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιθυμῶ, κύριε Ὑπουργέ, ἀφ’ ἧς στιγμῆς οἱ κύριοι μὲ τὴν ἔλλειψιν καλῆς πίστεως ἡ ὁποία τοὺς διέπει, εἶπον τὰ ἐδώσαμεν εἰς τοὺς κομματικούς μας φίλους, νὰ δηλώσω ὅτι ἐδόθησαν πρὸς ἅπαντας τοὺς βαμβακοκαλλιεργητάς, πρὸς ἅπαντας τοὺς καλλιεργητὰς τῶν ψυχανθῶν, πρὸς ἅπαντας τοὺς καλλιεργητὰς τῶν τεύτλων καὶ ἐδόθησαν ἐπίσης καὶ διὰ τὴν κτηνοτροφίαν πρὸς ἅπαντας ἄνευ ἐξαιρέσεως. Νὰ σταματήσῃ ἡ συκοφαντία. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Νὰ σταματήσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις καὶ ἡ συκοφαντία.

§17Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ σπατάλη καὶ ἡ κακὴ διαχείρισις δὲν ἀφορᾷ μόνον τὸν τομέα τῶν ἐπιδοτήσεων, ἀλλὰ ἀφορᾷ κατὰ μεγαλύτερον μέρος τὸν τομέα τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων καί, κύριε Πρόεδρε, γνωρίζετε, ἐπήγατε εἰς τὸ ἔλασσον, δὲν ἐπήγατε εἰς τὸ μεῖζον, ἐνῷ διετέθησαν διὰ τὰς ἐπιδοτήσεις ἐκ μέρους σας κατὰ ἕνα τρόπον ποὺ δὲν ἀπέδωσε καὶ δὲν ἀπετέλεσε κίνητρον ἐπεκτάσεως τῆς βαμβακοκαλλιεργείας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐκλονίσθη ἡ βαμβακοκαλλιέργεια εἰς τὸν τόπον μας. Εἰς τὸν τομέα τῶν ἐπιδοτήσεων διετέθησαν 300 ἑκατ. δραχμῶν ἢ κἄτι παραπάνω, ἢ κἄτι ὀλιγώτερον.

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τριακόσια ἑκατομμύρια ἐτησίως. Βεβαίως εἶναι ἀπόλυτον δικαίωμά σας νὰ θεωρῆτε ἐσφαλμένην τὴν πολιτικήν, δηλαδὴ μὴ ἀποδώσασαν. Ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ ἐπικυρώσητε αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω, ὅτι ἐδόθησαν πρὸς ἅπαντας καὶ ὄχι πρὸς κομματικοὺς φίλους, ὅπως ἰσχυρίσθησαν οἱ συνάδελφοί σας... (Φωναί, θόρυβος).

§19Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). (Φωναὶ ...). Ἀλλὰ εἰς τὸν τομέα τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι δὲν διετέθησαν 300.000.000 δραχμαὶ ἐτησίως, ἀλλὰ διετέθησαν πολὺ περισσότερα καὶ γνωρίζετε, ὅτι διετέθησαν δισεκατομμύρια ὁλόκληρα. Τὸ 5ετὲς σχέδιον τῆς ΕΡΕ κατέρρευσε κυριολεκτικῶς, διότι δὲν ἀπέδωσεν εἰς τὴν καλλιέργειαν καὶ δὲν εἶναι ὅτι δὲν ἀπέδωσαν τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα. Διότι δὲν εἴχατε τὴν ἀπαιτουμένην ὀργάνωσιν, τὴν τεχνικήν, δὲν εἴχατε λάβει τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσετε ἕνα τόσον ζωτικὸν παραγωγικὸν πρόβλημα.

§20Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε ... (Ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεως, μὴ ἀκουόμενος).

§21Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἀφήσατε αὐτὰ καὶ μὴ κάμνετε θόρυβον.

§22Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. ... (Ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεώς του, μὴ ἀκουόμενος, κατερχόμενος τῶν ἑδωλίων).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χατζηδημητρίου, δὲν ἐπιτρέπει ὁ ρήτωρ διακοπάς.

§24Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν ὑπῆρξε πέραν τῆς κακοτεχνίας καὶ τῶν κακῶν μελετῶν. Ἐδῶ εἶναι ἡ πεδιὰς τῆς Θεσσαλονίκης, ἐδῶ εἶναι ὁ Ἀξιός. Τόσον κακότεχνα ἦσαν αὐτὰ τὰ ἔργα, ποὺ σήμερον οἱ ἀγρόται ἀρνοῦνται...

§25Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. ... (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν, μὴ ἀκουόμενος).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ.

§27Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν εἶναι τρόπος αὐτός. Ὁ Ἀρχηγός σας νὰ τὰ εἴπῃ αὐτά. Κύριοι συνάδελφοι, νὰ μὴ αἰτιᾶσθε. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὴ μᾶς ἀφήσετε νὰ ὁμιλήσωμεν. Εἶσθε ὑπόλογοι, διὰ τὴν σπατάλην τοῦ δημοσίου χρήματος. Σᾶς ξεύρομεν καὶ σᾶς καὶ τὰ ἔργα σας.

§28Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐὰν ἠκούσθη ἡ λέξις τὴν ἀποδοκιμάζω. (Χειροκροτήματα).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ παρακαλῶ πολὺ νὰ ἐπέμβητε, διότι ἐσημειώθησαν διαταραχαὶ κατὰ τὴν συζήτησιν, ἐκ μέρους ὀπαδοῦ σας, τοῦ κ. Χατζηδημητρίου.

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ εἰς ὅλους τοὺς φίλους βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ νὰ ἠρεμήσουν. Παρακαλῶ ὅμως, ὅπως καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συστήσῃ εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅπως μὴ προβαίνουν εἰς τὴν διατύπωσιν ἀμφιβόλου ποιότητος ἐπιθέσεων, ὡς ἐκείνη εἰς τὴν ὁποίαν προέβησαν, ὅταν ἐζήτησα μίαν ἁπλῆν ἐξήγησιν ἀπὸ τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος κ. Ὑπουργόν, ὅταν ἐζήτησα τὴν ἐξήγησιν, ποῦ ἐδόθησαν τὰ ἑκατοντάδες ἑκατομμύρια, ἀπήντησαν ὅτι ἐδόθησαν εἰς τοὺς πολιτικοὺς φίλους, καὶ τοὺς ἐργολάβους, ὅπως λέγει κἄποιος ἄλλος κύριος αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὅταν οἱ κύριοι συκοφαντοῦν, ἡμεῖς θὰ ἀπαντῶμεν. Ὅταν οἱ κύριοι θὰ λέγουν ψεύδη, ἡμεῖς θὰ ἀμυνώμεθα.

§31Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. Θὰ φᾶτε καὶ ξύλο.

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἠκούσθη φωνὴ φίλου σας, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν θὰ φᾶμε ξύλο. Αὐτὴ εἶναι ἡ Δημοκρατία σας; Πάντως συνιστῶ καὶ ἐγὼ ἀπόλυτον ἠρεμίαν, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ψίθυροι τοὺς ὁποίους ἠκούσατε ἀπὸ τὴν πτέρυγα ἐκείνην δὲν συγκρίνονται μὲ τὴν ὁρμητικὴν κάθοδον τοῦ κ. Χατζηδημητρίου, ἐπιμένοντος νὰ ὁμιλῇ χωρὶς τὴν ἄδειαν τοῦ Προέδρου.

§34Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸν θόρυβον τὸν ἐδημιούργησεν ὁ βουλευτὴς τῆς ΕΡΕ. Ἐάν, κύριοι, ἀναγκάζωμαι νὰ ἐπεκταθῶ μοῦ τὸ ἐπέβαλεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, διότι ἠρώτησε ποῦ ἐσπαταλήθησαν. Τὸ θέμα, κύριοι, τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν, διότι ἡ ἀναδιάρθρωσις βασίζεται ἐπὶ τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν ὑποδομὴν τῆς καλλιεργείας μεγαλυτέρας ἀποδόσεως. Καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ἀπετύχατε. Ἐνῷ δὲν ἀπερροφῶντο αἱ πιστώσεις, ἡ Ὑπηρεσία ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, ἐδέχετο κυβερνητικὰς ἐντολάς, πιεζομένη ὁπωσδήποτε νὰ ἀπορροφηθοῦν τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα εἶχον προγραμματισθῆ, καίτοι οἱ ἐργολάβοι κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Ὑπηρεσίας δὲν ἦσαν ἕτοιμοι, ἡ Κυβέρνησις ἐπέμενε νὰ διατεθοῦν ὁπωσδήποτε τὰ χρήματα, διὰ νὰ ἐμφανίζῃ ηὐξημένην ἀπορρόφησιν πιστώσεων. Ὅταν μὲ τοιαύτην σπουδὴν διατίθενται κεφάλαια χωρὶς μελέτας, χωρὶς τεχνικὴν προπαρασκευήν, πῶς θέλετε κ. Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, μὲ ὅλην τὴν καλὴν πίστιν, ἡ ὁποία μᾶς διέπει, διότι δὲν θέλομεν νὰ δώσωμεν ὀξύτητα εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ὁμιλῶ βάσει στοιχείων, ν’ ἀποδώσουν ὅταν δίδωνται χρήματα εἰς ἐργολάβους χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ προπαρασκευή;

§35Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ποῖος ἐργολάβος εἶναι αὐτός;

§36Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Νὰ τοὺς ἀναφέρητε σεῖς. Ἡ ἀναδιάρθρωσις, κύριοι, τῶν καλλιεργειῶν, ἀποτελεῖ ἄρθρον πίστεως διὰ τὴν παράταξίν μας, διότι διεκηρύξαμεν, ὅτι θὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα διὰ νὰ στρέψωμεν τὴν ἑλληνικὴν παραγωγὴν εἰς πλουσιωτέρας καλλιεργείας, ἀλλ’ αὐτὸ ἐπιτυγχάνεται μὲ ἔργα βασικὰ ὑποδομῆς, τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν κατόπιν μελέτης καὶ ἐρεύνης. Εἰς τὴν Γαλλίαν ἐλήφθησαν ἀνάλογα μέτρα ἀλλὰ κατόπιν ἐπισταμένης μελέτης μὲ παράλληλα μέτρα καὶ μὲ πρόγραμμα. Μελετῶνται προηγουμένως αἱ παραγωγικαὶ ἱκανότητες καὶ οἱ κλιματολογικοὶ ὅροι καὶ κατόπιν προχωροῦν εἰς τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῆς παραγωγῆς. Δὲν δυνάμεθα νὰ ὁμιλῶμεν περὶ ἀναδιαρθρώσεως χωρὶς νὰ ἔχωμεν μελέτας, ἔρευναν, χωρὶς καταλλήλους ὑπηρεσίας. Ἐκτιμῶ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας τὸ ὁποῖον καταβάλλει κᾶθε δυνατὴν προσπάθειαν, ἀλλὰ μία τόσο μεγάλη ἀποστολὴ δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὴν συγκρότησιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει σήμερον εἰς τὰς ὑπηρεσίας νὰ ἐπιτευχθῇ. Πρέπει συνεπῶς νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ βασικὸν αὐτὸ θέμα. Τὰ τεχνικὰ μέσα καὶ αἱ σύγχρονοι ἐξελίξεις, εἶναι συνδεδεμέναι μὲ τὴν πρόοδον τῶν γεωργικῶν ἐκμεταλλεύσεων. Ἐὰν δὲν μορφώσωμεν τὸν ἀγρότην καὶ δὲν τοῦ δώσωμεν τὰ μέσα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιώσωμεν τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα. Μὲ τὴν τακτικὴν ποὺ ἠκολούθει ἡ ΕΡΕ, ἡ ὁποία βλέπομεν πόσον ἐστοίχισεν εἰς τὸν δημόσιον πλοῦτον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν. Ἀλλὰ ἂς ἀφήσωμεν πλέον τὸ σιτικὸν καὶ ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὰ καπνικὸν θέμα. Κύριοι βουλευταί, ξεύρετε, τὸ καπνικὸν ἠθέλησε νὰ κάμῃ σημαία τοῦ ἀγῶνος, ποία; Ἡ ΕΡΕ. Πῶς νὰ τὸ κάμῃ σημαίαν; Ἐφαντάσθη, φαίνεται, τὸν ἀγροτικὸν κόσμον κοντόφθαλμον, ὡς μὴ γνωρίζοντα τὴν εὐθύνην τῆς ΕΡΕ. Εἶναι καταπληκτικόν! Δὲν θέλω νὰ δώσω ὀξύτητα. Ἀλλὰ εἰς αὐτὸ τὸ μέγιστον ἐθνικὸν θέμα, ὑπάρχουν εὐθῦναι τεράστιαι καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ κανεὶς ἀτιμώρητος. Καὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἡ ΕΡΕ, εἶναι ὑπὸ κατηγορίαν. Διὰ ποῖον λόγον; Ἠρέμως νὰ τὰ εἴπωμεν. Ἂς μὴ δώσωμεν ὀξύτητα, καίτοι τὸ ζήτημα εἶναι καυτό: Διότι, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ΕΡΕ, αἱ ἐξαγωγαί μας ἔπεσαν, ἡ δὲ παραγωγή μας ηὐξήθη. Ἡ ΕΡΕ μὲ τὴν ἐμπορικήν της πολιτικήν, δὲν κατώρθωσε νὰ αὐξήσῃ τὰς ἐξαγωγὰς καὶ δὲν κατώρθωσε νὰ προστατεύσῃ τὴν παραγωγὴν καὶ ἐπέτρεψε τὴν ἐπέκτασιν τῆς καπνοκαλλιεργείας εἰς πολὺ μεγαλυτέρας ἐκτάσεις, χωρὶς νὰ ἀποδώσῃ σημασίαν εἰς τὰς ποικιλίας, τοῦ καπνοῦ, ποὺ ἔπρεπε νὰ καλλιεργηθοῦν. Διότι, ἐπὶ τέλους, ὑπάρχουν ποικιλίαι αἱ ὁποῖαι ἔχουν ζήτησιν καὶ ὑπάρχουν ποικιλίαι αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν. Ἔπρεπε, λοιπόν, αὐτὸ νὰ ἐπισημανθῇ ἐγκαίρως. Κύριοι συνάδελφοι, αἱ ἐξαγωγαί μας, τὸ 1959, ἦσαν 56 ἑκατομμύρια κιλά, τὸ 1960–61, 64 ἑκατομμύρια καὶ βραδύτερον 62. Τὸ 1962–63, ἔπεσεν εἰς τὰ 53. Καὶ τὸ 1963–64 μέχρι στιγμῆς, 52 καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσουν, τὸ πολύ, τὰ 60 ἑκατομμύρια κιλά. Ἐνῷ δὲ ἔχομεν αὐτὴν τὴν κάμψιν τῶν ἐξαγωγῶν, ἐν τούτοις ἔχομεν αὔξησιν παραγωγῆς. Ποῦ ὀφείλεται αὐτό; Ὀφείλεται εἰς τὰς σχετικῶς καλὰς τιμὰς ποὺ ἀπεκλήθησαν «τιμαὶ περονοσπόρου», εἶναι ἡ ἔκφρασις τοῦ κυρίου Προέδρου. Εἰς τὴν Εὐρώπην εἴχομεν μίαν καταστροφὴν 100 ἑκατομμυρίων κιλῶν καπνοῦ τὸ 1961 καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπέστημεν μερικὴν καταστροφήν. Αἱ τιμαί, ὡς ἐκ τούτου, ἀνέβησαν ἀπότομα. Καὶ λόγῳ τῆς βελτιώσεως τῶν τιμῶν, οἱ καλλιεργηταὶ ἐστράφησαν εἰς τὸν καπνόν. Καὶ ἡ ΕΡΕ τὸ ἐπέτρεψεν. Ἐνῷ, λοιπόν, ἔχομεν παραγωγὴν ἐξαγωγίμων καπνῶν 55 ἑκατομμύρια κιλὰ τὸ 1960, 47 τὸ 1961, 56 τὸ 1962, 70 τὸ 1963–64, 125 σήμερον, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ ἐξαγώγιμα εἶναι 95 ἑκατομμύρια, αἱ ἐξαγωγαί μας εἶναι 60–65 ἑκατομμύρια κιλὰ καπνοῦ, ἔχομεν ἀδιάθετα ἀποθέματα εἰς χεῖρας τοῦ καπνεμπορίου καὶ τοῦ Κράτους 15 ἑκατομμύρια, ἐνῷ πέρυσι εἴχομεν 5. Βλέπετε, ἡ καμπάνα ἐκτύπησεν ἐγκαίρως. Πέρυσι ὑπῆρχον 5 ἑκατομμύρια κιλὰ ἀδιάθετα. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι φθάνομεν εἰς ἀποθέματα τῶν 110 ἑκατομμυρίων κιλῶν. Ποῖος εἶναι ὑπεύθυνος; Ὁ ἀριθμὸς τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἀπὸ 175 χιλιάδες, ἔφθασεν εἰς τὰς 210 χιλιάδας. Ἔχομεν, δηλαδή, αὔξησιν 35.000. Ἡ καλλιέργεια, ἀπὸ 900.000 στρέμματα, ὑπερέβη τὰ 1.500.000 στρέμματα. Καὶ ἔρχεται ἡ ΕΡΕ, νὰ μᾶς θέσῃ ὑπὸ κατηγορίαν. Ὑπάρχουν, βέβαια, καὶ μερικοί, δὲν τὸ λέγω προσωπικῶς διὰ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, διότι τὸν θεωρῶ ἀνώτερον, ἀλλὰ ὑπάρχουν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιχειροῦν νὰ μᾶς εἴπουν: Ἐλᾶτε τώρα κύριοι τοῦ Κέντρου, νὰ βγάλετε σεῖς τὰ κάστανα ἀπ’ τὴ φωτιά. Νομίζουν, ὅτι ἠμποροῦν νὰ παραπλανήσουν τοὺς ἀγρότας. Εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτά; Εἰς παγκόσμιον κλίμακα ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς τῶν ἀνατολικῶν καπνῶν ἔφθασε τὰ 43%. Στὴν Ε.Ο.Κ. ἔχομεν διπλασιασμὸν τῆς παραγωγῆς. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν ἐπίσης διπλασιασμόν. Καὶ εὑρήκαμεν τὴν εὐκαιρίαν μίαν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία χθὲς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ τὴν κατηγορήσωμεν διὰ τὰς πράξεις τὰς ἰδικάς σας. Τουλάχιστον ἔπρεπε νὰ σιωπήσητε. (Θόρυβος, φωναί).

§37Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§38Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δὲν τὸ ξεύρετε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα. Ἀσχολεῖσθε ἀλλὰ δὲν τὸ κατέχετε. Καλύτερα νὰ σιωπήσητε.

§39Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα. (Φωναί, θόρυβος).

§40Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ κατανοήσῃ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποκλείῃ τὴν παρέμβασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ, ὅταν τοῦ φέρεται καθ’ ὃν τρόπον τοῦ φέρεται. Τοῦ λέγει μὲ τόνον προσβλητικὸν «Ἐσεῖς δὲν ξεύρετε τὸ θέμα».

§41Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐδήλωσα, ὅτι δὲν δέχομαι διακοπάς, κ. Πρόεδρε.

§42Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κακῶς ἔπραξε καὶ σᾶς διέκοψε. Ἀλλὰ σεῖς τὸν προσεβάλατε. Γνωρίζετε, ὅτι εἶναι βουλευτὴς Δράμας καὶ τὸν προσεβάλατε διὰ νὰ ἔχῃ ἀπήχησιν ἡ φράσις τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποιήσατε. Δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ δὲν εἶναι ἐκ μέρους σας εὐγενὲς αὐτό. Ἢ θὰ τοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπαντήσῃ ἢ ἄλλως νὰ ἀνακαλέσετε τὴν φράσιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε εἰς οἱονδήποτε συνάδελφόν σας ἂν ξεύρῃ ἢ δὲν ξεύρῃ. Ἐὰν ξεύρῃ ἢ δὲν ξεύρῃ δὲν δύνασθε νὰ τὸ κρίνετε ἐσεῖς. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δικαίωμα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ νὰ δίδῃ διπλώματα γνώσεως ἢ πιστοποιητικὰ ἀγνοίας.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ ἡσυχία. Κατὰ τὴν κρίσιν μου κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι μία τοιαύτη παρατήρησις, ὅτι δὲν γνωρίζει τὸ θέμα εἶναι προσβλητική. Ἐὰν καθιερώσωμεν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν θὰ ἔχωμεν διαρκῶς ζητήματα καὶ δὲν θὰ τελειώνωμεν ποτέ.

§44Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ ξεύρω πολὺ καλὰ τὸ θέμα, κύριε Ὑπουργέ. Ἐσεῖς τὸ ξεύρετε ἐμπορικῶς.

§45Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐν τάξει. Ἠμπορεῖ νὰ τὸ ξεύρετε καλύτερα ἀπὸ ὅλους.

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἐκρίνατε ὀρθῶς.

§47Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἦτο εἰς τὰς προθέσεις μου νὰ θίξω κανένα. Τὶ θέλετε περισσότερον, τὸ λέγω αὐτὸ διὰ νὰ σᾶς ἱκανοποιήσω. Ὅ,τι εἶπον τὸ εἶπον μὲ καλὴν πίστιν. Ὁ συνάδελφος εἶναι νέος. Καὶ εἰς τὰ καπνικὰ θέματα ἐπίσης εἶναι νέος. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ καπνικὸν διεκδικῶ κἄτι παραπάνω. Ἀπὸ μικρᾶς ἡλικίας, ἀπὸ 4 ἐτῶν ἀσχολοῦμαι μὲ τὸ καπνικόν. Ἄς σταματήσωμεν ἐδῶ τὴν ἀνάλυσιν τῆς καταστάσεως ποὺ παρελάβαμεν. Ἔρχεται ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ λαμβάνει τὰ γνωστὰ μέτρα ὑπὲρ τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου. Ὑπάρχουν δηλώσεις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ ὡς Κυβέρνησις ἀνέφερεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸ καπνικὸν ζήτημα. Καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ εἰς τὴν ἀπάντησίν του εἶπεν, ὅτι δὲν λέγετε τίποτε τὸ συγκεκριμένον, ὁμιλεῖτε θεωρητικῶς, ὁμιλεῖτε χωρὶς στοιχεῖα. Τὶ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὀλίγα, ἀλλὰ σταράτα. Δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ εἴπῃ περισσότερα. «Οὐκ ἐν τῷ πολλῷ τὸ εὖ». Εἶπεν ὅτι ἡ καπνικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ἤδη ἐξαγγελθῆ. Σκοπός της εἶναι συγχρόνως ἡ ἐπέκτασις τῆς ἐξαγωγῆς καπνῶν καὶ ἡ ἐξασφάλισις διὰ τοὺς παραγωγοὺς τοῦ πλέον ἱκανοποιητικοῦ εἰσοδήματος. Νομίζω, ὅτι εἰς τὰς ὀλίγας αὐτὰς λέξεις, ἐὰν κανεὶς φροντίσῃ νὰ ἐμβαθύνῃ περισσότερον θὰ εὕρῃ ἀπόλυτον ἀπάντησιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προβλήματος. Δὲν εἶναι τώρα ἡ στιγμὴ διακηρύξεων. Τὸ προϊὸν εἶναι ἐποχιακὸν καὶ εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἐξελίξει. Ἑπομένως, δὲν εἶναι θέμα λόγων ἀλλὰ πράξεων. Ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε τὰ μέτρα της. Ἔξω πωλοῦνται τὰ καπνὰ καὶ ἤδη ἔφθασαν τὰ 20 ἑκατομ. κιλά. Ὑπάρχει ἑπομένως, ἔργον Κυβερνητικὸν ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε κρίσεις. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. κατηγορεῖ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν εἶπε τίποτε τὸ συγκεκριμένον. Ὅτι ὁμιλεῖ ἀόριστα. Ἀλλά, τί σημαίνουν αὐτά; Ἀφοῦ τὰ μέτρα εὑρίσκονται ἐν ἐξελίξει ἐνώπιόν σας. Εἶναι ἀόριστα αὐτὰ τὰ πράγματα; Ἐὰν διαφωνῆτε εἰς τὰ μέτρα αὐτά, ἐλᾶτε νὰ πῆτε ἐσεῖς τί ὑποστηρίζετε. Ἀλλὰ δὲν τὸ λέτε αὐτό, διότι εἶναι γεγονὸς ὅτι οὐδεμίαν ἔχετε καπνικὴν πολιτικήν. Καὶ θέτετε ὑπὸ κατηγορίαν ἐνώπιον τῆς δημοσίας γνώμης τὴν Κυβέρνησιν, λέγοντες αὐτὰ τὰ καταπληκτικὰ πράγματα. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὴ ἡ καπνικὴ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, εἶναι μία πολιτικὴ ἡ ὁποία δὲν ἔχει τὸ ὅμοιόν της εἰς τὴν καπνικὴν ἱστορίαν. Μία πολιτικὴ ἡ ὁποία ἀσκεῖται ὑπὸ πολὺ δυσχερεῖς συνθήκας, μὲ μίαν ἀφόρητον κληρονομίαν τὴν ὁποίαν παρέλαβεν ἡ Ε.Κ. Καὶ τὴν ἀντιμετωπίζομεν μὲ θάρρος κατὰ τρόπον δημιουργικόν, κατὰ τρόπον ρωμαλέον, κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικόν, μὲ μίαν στοργὴν ἡ ὁποία δὲν εἶναι δι’ ἡμᾶς λέξις κενή, ἀλλ’ εἶναι πραγματικότης. (Χειροκροτήματα). Ἡ Κυβέρνησίς μας πρώτη διεκήρυξε καὶ ἀπεφάσισε νὰ καθορίσῃ χρόνον λήξεως ἀγορῶν —μόνιμον αἴτημα τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου ἀπὸ ἐτῶν— τὸ ὁποῖον σεῖς ἐπετάγατε εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων καὶ ἐν τούτοις διὰ πρώτην φορὰν ἡ Κυβέρνησίς μας καθώρισε χρόνον λήξεως ἀγορῶν. Ἡ Κυβέρνησις παρενέβη ρυθμιστικῶς εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν καπνῶν, παρενέβη ὄχι μόνον διὰ τοῦ Ε.Ο.Κ., ἀλλὰ καὶ διὰ παραγγελιῶν τὰς ὁποίας δίδει εἰς τὸν Ἕλληνα καπνέμπορον. Θὰ εἴχομεν διὰ τοῦ Ε.Ο.Κ. νὰ ἐκτελέσωμεν τὸν ὅλον παρεμβατισμὸν τὸν ὁποῖον εὑρίσκει ὅμως ἀπαράσκευον ἡ Κυβέρνησίς μας. Τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν τὸν ἐκτρέψατε ἀπὸ τὸν σωστὸν δρόμον. Ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος πληρώνει ἐτησίως 120 ἑκατομμύρια διὰ τὸν ὀργανισμὸν αὐτόν, δὲν διατίθεται οὐδὲν ποσὸν ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Οἱ καπνοπαραγωγοὶ δὲν μετέχουν τῆς διοικήσεως καὶ ἡ φωνή των δὲν ἀκούγεται ἐκεῖ. Ἀπὸ τοὺς 16 συμβούλους οἱ 13 διορίζονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἑκατὸν εἴκοσιν ἑκατομμύρια φορολογεῖται ὁ καπνοπαραγωγὸς καὶ ἡ φωνή του οὐσιαστικὰ δὲν ἀκούεται. Θλίβομαι διὰ τὸ κατάντημα αὐτὸ ὡς καπνοπαραγωγός. Ἀπὸ παιδικὴ ἡλικία καλλιεργῶ καπνὰ καὶ δὲν θὰ λησμονήσω τὴν ζωὴν τοῦ καπνοπαραγωγοῦ ἀπὸ τὸν ὁποῖον προέρχομαι καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι πρὸς τιμήν μου. Τὸ 1924 εἰς ἡλικίαν 20 ἐτῶν ὑπῆρξα Σύνεδρος καὶ ὁμιλητὴς εἰς τὸ Αʹ μεγάλο Πανελλήνιον Καπνοπαραγωγικὸν Συνέδριον τῆς Δράμας, 25 ἐτῶν τὸ 1929 ὑπῆρξα αἱρετὸς προϊστάμενος τμήματος τῶν παραγωγῶν Καβάλας καὶ ἐξελέγην ἐπὶ κεφαλῆς τῶν 6 ἐκπροσώπων τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Ἔκτοτε ἀσχολοῦμαι μὲ τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ καὶ ἐκπροσωπῶ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς εἰς τὰ συνέδρια αὐτῶν καὶ πρὸ τοῦ πολέμου καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Εἶναι αἶσχος διὰ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον τὸ κατάντημα εἰς τὸ ὁποῖον περιῆλθεν. Πρὸ 30 ἐτῶν εἶχε περισσότερα δικαιώματα ἐπὶ τοῦ Ε.Ο.Κ. Ὁ Ε.Ο.Κ. συντηρεῖται ἀπὸ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς καὶ δὲν ἀκούεται ἡ φωνή του. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ συμπεριφορὰ τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ ἔναντι τῆς τάξεως αὐτῆς. Τὸ 1946 ἔγινεν ἕνας σύγχρονος ὀργανισμὸς καπνοῦ, ἀλλὰ αἱ προσπάθειαι τοῦ Κέντρου τὸ 1945–46 ἐπῆγαν χαμέναι, ἀντὶ νὰ βάλουν τοὺς ἐκπροσώπους τῶν καπνοπαραγωγῶν νὰ διοικοῦν τὸν Ὀργανισμὸν ἔδωσαν τὸ πνεῦμα τῆς ἀριστοκρατίας καὶ τῶν σαλονιῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν παράτασιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως διότι διὰ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον ἀποτελεῖ τοῦτο ζήτημα τιμῆς καὶ διεκδικεῖ τὰ δικαιώματά του ἐπὶ τοῦ Ε.Ο.Κ. ὅστις λειτουργεῖ μὲ τὴν εἰσφοράν του. Μᾶς κατηγοροῦν ὅτι δὲν ὡρίσαμεν τιμὴν ἀσφαλείας. Πλάνη, διότι οὐσιαστικῶς ὑπάρχει τιμὴ ἀσφαλείας ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἐγγυημένη τιμή. Τινὲς δὲν τὸ ἀντιλαμβάνονται διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς λεπτοῦ χειρισμοῦ μεταξὺ τῆς τιμῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς ἐμπορικῆς τιμῆς.

§48Γ. ΚΑΡΑΓΚΙΩΖΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§49Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος. Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§50Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι, ἡ τιμὴ ἀσφαλείας εἶναι κατωτέρα τῆς ἐμπορικῆς τιμῆς καὶ ἀπεφύγαμεν διὰ λόγους ἐξαγωγικῆς πολιτικῆς ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους προστασίας τῆς καπνοπαραγωγῆς, νὰ εἴπωμεν ὅτι δίδομεν τιμὴν ἀσφαλείας, διότι ἡ τιμὴ ἀσφαλείας εἶναι τὸ μίνιμουμ, ἐνῷ ἡμεῖς ἐγγυώμεθα περισσότερον. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς κατ’ ἐξοχὴν καπνοπαραγωγικὰς περιοχὰς ἐγγυᾶται τιμὰς τὰς περυσινάς, ὅταν ἀπὸ τὸ κρατικὸν προϋπολογισμὸν θὰ δώσῃ συμπληρωματικὸν τίμημα τί θέλετε πάρα πάνω; Καὶ ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον, κύριοι ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους, ὅλη ἡ συνδυασμένη προσπάθεια τῶν μερίδων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ ἐξεγείρουν τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον πέφτουν εἰς τὸ κενόν. Συσκέψεις, συνέδρια, συλλαλητήρια τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δύσκολα δι’ ἕνα Κόμμα νὰ πραγματοποιήσῃ νὰ εὕρῃ πεντακόσια ἄτομα νὰ τὰ συγκεντρώσῃ καὶ νὰ κάμῃ ἕνα συλλαλητήριο, μίαν διαμαρτυρίαν. Καὶ ἐν τούτοις καὶ ἡ προσπάθεια αὐτὴ πέφτει εἰς τὸ κενόν. Ποῦ βλέπετε τὰς ἐξεγέρσεις; Εἴδατε πουθενὰ ἐξεγέρσεις, εἴδατε διαμαρτυρίας; Τὸ νὰ συγκεντρωθοῦν πεντακόσια ἄτομα αὐτὸ δὲν εἶναι ἐξέγερσις. Ἔρχονται οἱ ἡγέται τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ ὁμιλοῦν περὶ ἐξεγέρσεων. Μέχρι στιγμῆς δὲν ὑπάρχει ἐξέγερσις καὶ ἐὰν ὑπάρξουν ὡρισμέναι ἐκδηλώσεις αὐτὸ δὲν θὰ πῇ ὅτι ὑπάρχει μαζικὴ ἐξέγερσις, αὐτὸ δὲν θὰ πῇ ὅτι ὑπεύθυνοι ἐκπρόσωποι τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ κόσμου δὲν ἐπιδεικνύουν κατανόησιν ἔναντι τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἀπαγόρευσις τῶν ἀγοραπωλησιῶν κατὰ τὴν νύκτα ἦτο ἐπίσης ἓν αἴτημα παλαιὸν τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἐπίμονον ἦτο καὶ αὐτὸ τὸ αἴτημα διότι τὸ νὰ πραγματοποιοῦνται μέχρι τὴν 11ην νυκτερινὴν ἀγοραπωλησίαι εἶναι κάπως νοητόν, ἀλλὰ τὸ νὰ συνεχίζωνται μέχρι τῆς 2ας καὶ 3ης πρωϊνῆς αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Αὐτὸ τὸ ἐζήτουν ἐπιμόνως οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ τὸ ἐπέτυχον ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως. Κύριοι, εἶναι πράγματι ὀξύτατον τὸ κοινωνικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς λανθάνουσαν κατάστασιν, εἶναι βαρὺ καὶ ἀντιμετωπίζομεν δυσχερείας διότι τὸ πρόβλημα δὲν εὑρίσκεται εἰς τὰ ὅρια τῶν δυνατοτήτων τῶν ἰδικῶν μας. Πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν μάχην τῶν ἐξαγωγῶν διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν μακροπροθέσμως νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἕνα προϊὸν ποὺ ἀποφέρει 120 ἑκατομμύρια δολλάρια συναλλάγματος ἐτησίως. Εἶναι μία πολύτιμος καλλιέργεια εἰς τὸν τόπον. Ἐὰν ἀφήσωμεν ἡμεῖς ἐλευθερίαν τότε θὰ ἀποτύχῃ ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν. Θὰ χαλάσουν τὸ σιτάρι καὶ θὰ καλλιεργήσουν ὅλοι καπνά. Ἀλλὰ μὲ τὰ ἀδιάθετα ἀποθέματα τὰ ὁποῖα ἔχομεν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐπέκτασιν τῆς καλλιεργείας.

§51Κ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβων καὶ κωδωνοκρουσιῶν, μὴ ἀκουόμενος).

§52Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶναι ἕνα μεγάλο πρόβλημα, τὸ πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν. Ἐὰν δὲν ἐπιτύχωμεν εἰς τὰς ἐξαγωγάς, τὸ μέλλον τὸ καπνικὸν τοῦ τόπου μας εἶναι ζοφερόν. Ἐκεῖ πράγματι συγκεντρώνει τὰς δυνάμεις της ἡ Κυβέρνησις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐφάνη εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι θὰ δώσῃ ἰδιαίτερον βάρος εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν. Θὰ ἠμποροῦσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τώρα νὰ εἰπῇ τί σκέπτεται, ἀλλὰ ὁ κ. Πρόεδρος εἶπεν ὀλιγώτερα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σκέπτεται. Καὶ σκέπτεται νὰ πράξῃ πολὺ περισσότερα, ὡς εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ γνωρίζω προσωπικῶς. Ἀπέφυγε τοὺς λόγους καὶ θέλει νὰ προχωρήσῃ εἰς πράξεις. Θὰ ἰδῆτε εἰς λίαν σύντομον χρονικὸν διάστημα ποῖα μέτρα θὰ λάβωμεν διὰ νὰ προωθήσωμεν τὰς ἐξαγωγάς μας εἰς ἀνώτερα ἐπίπεδα. Αὐτὴ ἡ μάχη, αὐτὸς ὁ ἀγών μας, συνδέεται μὲ τὴν ἐπιβίωσιν τῆς φυλῆς, μὲ τὴν ἐπιβίωσιν τῆς οἰκονομίας, εἰς τὰ ὅρια τῆς

Ε.Ο.Κ.

Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸν καπνὸν ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε περισσότερον. Τὶ ἔκαμε σὲ αὐτὰ τὰ χρόνια ἡ Ε.Ρ.Ε., σᾶς τὸ εἶπε χθὲς ὁ κ. συνάδελφος τῶν Οἰκονομικῶν. Τὶ χρήματα διέθεσε καὶ σᾶς λέγω, ὅτι ἡ ΕΡΕ δὲν διέθεσεν οὔτε πέρυσιν, οὔτε πρόπερυσι οὔτε μίαν δραχμὴν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν. Ἡ ΕΡΕ ἔκαμε πέρυσι πολὺ ἀργὰ μίαν δῆθεν κρατικὴν παρέμβασιν καὶ ξεύρετε τὶ κρατικὴν παρέμβασιν ἔκαμεν; Ἰδοὺ τὶ λέγει ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Καπνικοῦ Ὀργανισμοῦ εἰς μίαν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποβάλει: «Ἡ βελτίωσις τῆς συναγωνιστικῆς ἱκανότητος τῶν καπνῶν μας κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔχει καμφθῆ λόγῳ τῶν ὑπερόγκων τιμῶν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, ὀφειλομένων εἰς τὸν περονόσπορον κλπ.». Καὶ τὶ λέγει ὁ Καπνικὸς Ὀργανισμός; Διὰ νὰ σώσωμεν τὸ καπνικὸν μέλλον τῆς Ἑλλάδος, πρέπει νὰ ρίξωμεν τὰς τιμάς. Ἡμεῖς δὲν ρίπτομεν τὰς τιμάς, παρὰ εἰς σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ τὰ ἐξαγάγωμεν τὰ καπνὰ καὶ δὲν περιοριζόμεθα εἰς τὰς τιμὰς τὰς ὁποίας δίδει τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον. Ἐρχόμεθα διὰ τοῦ Καπνικοῦ Ὀργανισμοῦ, δι’ αὐτοῦ τοῦ ἀναπήρου ἀπαρασκεύου Καπνικοῦ Ὀργανισμοῦ νὰ δώσωμεν χεῖρα βοηθείας, νὰ βελτιώσωμεν μὲ τὴν παρέμβασιν τὰς ἐμπορικὰς τιμὰς καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐπὶ πλέον νὰ δώσωμεν ἀπὸ τὸν Κρατικὸν Προϋπολογισμὸν συμπληρωματικὸν τίμημα. Ὀλιγώτερα εἴπομεν προεκλογικῶς καὶ περισσότερα πράττομεν μετὰ τὰς ἐκλογάς. Κύριοι, εἴπομεν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Καπνοῦ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ συγκεντρώσῃ, μὲ παρέμβασιν, 20.000–30.000 τόννους καὶ εἶπεν ὁ Ὀργανισμός: Μὰ τί λέτε, εἶναι ἀδύνατον, δὲν δυνάμεθα νὰ συγκεντρώσωμεν αὐτὰς τὰς ποσότητας, τὸ πολὺ νὰ συγκεντρώσωμεν 6–7 χιλ. Κατόπιν τούτου ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν ν’ ἀγοράσῃ ἀπὸ τὸ καπνεμπόριον ἕνα μέρος τῶν καπνῶν των διὰ νὰ δημιουργήσωμεν ὅρους συναγωνισμοῦ, διὰ νὰ προκαλέσωμεν μεγαλυτέραν ζήτησιν. Δηλαδὴ τὸ Κράτος λέγει, θὰ ἀγοράσω τὸ 50% τῶν καπνῶν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. Ξεύρετε τί θὰ πῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; 20 000.000 κιλὰ στὰ 40.000.000. Ὁ Ὀργανισμὸς Καπνοῦ ἠμπορεῖ ν’ ἀγοράσῃ 3–4 καὶ ἀπὸ τὰ ὑπόλοιπα 36 νὰ ἀγοράσῃ τὸ Κράτος τὰ 18 σὺν 4,22 ἑκατ. κιλά. Καὶ λέγετε ὅτι δὲν εἶναι προστασία αὐτό. Ἔχομεν μέγα χάσμα μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Προσφέρονται 95.000 τόννοι, ἡ ἀγορὰ εἶναι 50–60 χιλ. τόννοι, ὑπάρχει πλεόνασμα 35.000 τόννων. Καὶ σύμφωνα πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἡ ἀπαράδεκτος ἐκμετάλλευσις τῶν καπνῶν μας. Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον δημιουργοῦμεν κίνητρα, χωρὶς τὴν δυσχέρειαν τῶν ἐξαγωγῶν νὰ ἐπιτύχουν τὸ ὁριακὸν σημεῖον τῶν ἐξαγωγικῶν τιμῶν. Χωρὶς ν’ ἀφήσωμεν πλήρη ἐλευθερίαν εἰς τὸ ἐμπόριον μονοπωλιακῶς νὰ διαμορφώσῃ τὰς τιμάς. Αὐτὴ εἶναι μία πραγματικὴ προστασία, διότι πράγματι καλύπτει τὰς ἀνάγκας τῶν ἐξαγωγῶν καὶ ταὐτοχρόνως ἀποσύρει ἀπὸ τὴν προσφορὰν μεγάλην ποσότητα καπνοῦ. Εἰς τὴν περιοχὴν Κατερίνης τὸ 40% προσφέρεται τὸ Κράτος νὰ τὸ ἀγοράσῃ πέραν τῶν ὅσων θὰ ἐξαγοράσῃ ἀπ’ εὐθείας ὁ Ὀργανισμός. Καὶ πόσα εἶναι τὰ καπνὰ εἰς τὴν Κατερίνην; Ἐπιτρέψατε, κύριοι, ἀπὸ 8.000.000 νὰ φθάσῃ ἡ παραγωγὴ εἰς 15 ἑκατομμύρια, καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ 8 ἑκατομμύρια δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ τὰ διαθέσωμεν. Ὑπάρχουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν μερίδια καπνοῦ Κατερίνης περυσινῆς ἐσοδείας ἀπώλητα. Μᾶς λέτε τώρα, ἐλᾶτε, κυρία Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἐλᾶτε κ. Παπανδρέου νὰ βγάλετε τὰ κάστανα ἀπὸ τὴ φωτιά. Ἀλλ’ εἶναι ἰσχυρὰ τὰ χέρια τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ βγάλωμεν τὰ κάστανα ἀπὸ τὴν φωτιάν. Μὴ ἀνησυχεῖτε, θὰ εἴπωμεν τὴν πραγματικότητα, διότι δέν ἔχομεν νὰ φοβηθῶμεν τίποτε, τὸ μέτωπόν μας εἶναι καθαρόν, ὅπως καθαρὰ εἶναι τὰ μέτρα μας καὶ εἰλικρινὴς ἡ στοργὴ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον μας ὑπὲρ τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου. Εἰς τὴν περιοχὴν Θεσσαλίας πέρυσιν εἴχαμε ὀλιγώτερα τῶν 5 ἑκατομμυρίων κιλῶν παραγωγή. Ἐφέτος ἔχομεν 11 ἑκατομμύρια. Ἐλᾶτε καὶ ἐδῶ Κυβέρνησις Κέντρου νὰ λύσετε τὸ πρόβλημα ἀφοῦ ἀνελάβατε τὴν ἐξουσίαν; Ἁμάρτημα ἦτο ποὺ ἀνελάβαμεν τὴν ἐξουσίαν; Μᾶς ἐψήφισεν ὁ λαός. Μὴ αἰτιᾶσθε ἡμᾶς, ἀλλὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος κατεδίκασε σᾶς καὶ ἐψήφισε ἡμᾶς. (Χειροκροτήματα). Ἡ Ε.Κ. μὲ συναίσθησιν τῆς εὐθύνης ποὺ ἔχει ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ θὰ ἀντιμετωπίσῃ πράγματι αὐτὸ τὸ καυτὸ πρόβλημα, χωρὶς νὰ δημιουργήσῃ ζητήματα. Καὶ προκαλούμενοι διὰ πρώτην φοράν, σᾶς δίδομεν τὴν ἀπάντησιν καὶ σᾶς λέγομεν πῶς ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας τολμᾶτε νὰ θέσητε τὴν Ε.Κ. ὑπὸ κατηγορίαν; Ὁ λαὸς λέγει: Φωνάζει ὁ κλέφτης γιὰ νὰ φοβηθῇ ὁ νοικοκύρης. (Χειροκροτήματα). Ἐκληρονομήσαμεν τὰς ἰδικάς σας ἀποτυχίας καὶ ἀντὶ νὰ σᾶς προκαλοῦμεν, μᾶς προκαλεῖτε σεῖς. Κύριοι, δὲν εἶναι εἰς θέσιν οὐδεὶς νὰ κατακρίνῃ μίαν τόσον ὀρθὴν πολιτικήν. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ περαιτέρω, θὰ σᾶς εἴπω τί λέγει ὁ Καπνικὸς Ὀργανισμὸς διὰ τὴν προστασίαν τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ἡ Ε.Ρ.Ε. Λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν του, ὅτι, πέρυσιν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν δηλαδὴ τῆς ΕΡΕ, ἔπεσαν αἱ τιμαὶ τοῦ καπνοῦ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην, κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς, κατὰ 15% περίπου, καὶ τὸν τόνον τῆς ὑποτιμήσεως, ἔδωσεν ὁ Ὀργανισμός, δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις. Ποία πολιτικὴ προστασίας ἀσκεῖται ὅταν ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ καθορίζει τιμὰς ἀσφαλείας —τὰς λεγομένας ἐνδεικτικὰς— κατὰ 15% περίπου παρακάτω ἀπὸ τὰς τιμὰς τοῦ προηγουμένου ἔτους, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ Τοῦρκοι ἔδιδαν 60% αὔξησιν. Ἐφέτος ἐρχόμεθα ἡμεῖς καὶ ἀγωνιζόμεθα, ὄχι μόνον νὰ ἐπιτύχωμεν μίαν βελτίωσιν τῶν ἐμπορικῶν τιμῶν, ἀλλὰ νὰ δώσωμεν καὶ συμπληρωματικὸν τίμημα, εἰς περίοδον γενικῆς κάμψεως τῶν τιμῶν. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ ὑπάρχει εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ μία ἄλλη ἔξαρσις: Ἡ δήλωσις, ὅτι, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ., μετὰ στοργῆς παρακολουθεῖ τὸν κόσμον τὸν ὀρεινὸν τῆς Ἑλλάδος, τὸν κόσμον τῶν παραμεθορίων περιοχῶν αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὰ βόρεια σύνορά μας, τοὺς ἀκρίτας τῶν συνόρων, οἱ ὁποῖοι συνήθισαν νὰ εἰσπράττουν εὔσημα, νὰ εἰσπράττουν βραβεῖα πατριωτικῆς ἀξίας, ἀλλὰ ὅταν ἔρχωνται αἱ στιγμαὶ τῶν παροχῶν, τότε τοὺς στρέφομεν τὰ νῶτα. Τότε, λησμονοῦμεν ὅτι ὑπάρχουν παραμεθόριοι περιοχαί. Εἶναι ἐκεῖ ἕνας τεράστιος πλοῦτος, φυσικός, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην κεφαλαίων διὰ νὰ ἀξιοποιηθῇ. Καὶ εἰς αὐτὸν τὸν παραμεθόριον χῶρον, ἡ Κυβέρνησίς μας ἔρχεται, διὰ πρώτην φοράν, νὰ διακηρύξῃ ὅτι, διὰ τὰ κλασσικὰ καπνὰ τῶν περιοχῶν αὐτῶν, θὰ δώσῃ ηὐξημένον συμπληρωματικὸν τίμημα. Καὶ ὁ παραγωγικὸς κόσμος ἐχαιρέτησεν αὐτὴν τὴν χειρονομίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ προσωπικῶς, τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Γεωργίου Παπανδρέου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Συμπολιτεύσεως). Καὶ γνωρίζετε, κύριοι ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὅτι τὸ «πρὶμ» τῶν καπνοπαραγωγῶν εἶχε καθιερωθῆ ἀπὸ τὸ 1948 –1949 καὶ ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἀπὸ τὸ 1953 καὶ ἐπέκεινα, καὶ κατήργησε τὸ συμπληρωματικὸν αὐτὸ τίμημα, τὸ ὁποῖον ἔπαιρναν οἱ καπνοπαραγωγοί. Καὶ διὰ πρώτην φορὰν ἔρχεται ἡ Ε.Κ. καὶ καθιερώνει μίαν πολιτικὴν προστασίας καὶ ἐμμέσως ἐγγυᾶται τὸ εἰσόδημα τῶν καπνοπαραγωγῶν. Κύριοι, δὲν λέγω ὅτι ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος δὲν ἔχει ἀνάγκας. Ὄχι κύριοι. Ἔχει μεγάλας ἀνάγκας καὶ ἔχει μεγάλα ἐλλείμματα. Ἔχει ἀνάγκην ἀκόμη μεγαλυτέρας στοργῆς καὶ προστασίας καὶ πρέπει, εἰ δυνατὸν καὶ ἡμεῖς, νὰ δώσωμεν κἄτι ἀκόμη παρὰ πάνω εἰς τὸν κόσμον αὐτόν. Σήμερον, ἀπὸ τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν, ἀπὸ τὰ κονδύλια τῶν ἐπενδύσεων, διὰ παραγωγικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκτελέσωμεν εἰς τὰς καπνοπαραγωγικὰς περιοχάς, ἀλλὰ κυρίως, φυσικά, διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐξαγωγῶν, ἡ ὁποία καὶ μόνον ἠμπορεῖ μονίμως νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν λύσιν τοῦ καπνικοῦ προβλήματος. Δὲν λέγομεν ὅτι ἐξησφαλίσαμεν τὸν παράδεισον διὰ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Καὶ τώρα φεύγω ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν θέσιν μου καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν θέσιν, τὴν προσφιλῆ, τοῦ ἀντιπροσώπου τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ἀλλά, ὅσον καὶ ἂν ζητοῦμεν περισσότερα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε τὰ ἐπιτυγχάνομεν, εἴτε ὄχι, πρέπει νὰ ρίχνωμεν καὶ μία ματιὰ καὶ πρὸς τὰ ὀπίσω, τὶ μᾶς ἔδωσαν εἰς τὸ παρελθόν. Ποία ἦτο ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία ἠκολουθήθη, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν λάθη καὶ σφάλματα καὶ νὰ ὑποστηρίζωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐμφορεῖται ἀπὸ στοργὴν καὶ ἐνδιαφέρον διὰ τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον. Κυβέρνησις, πρὸς τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην. Μὲ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπιτελεῖ ἡ Κυβέρνησις, θ’ αὐξήσωμεν ταχύτερον τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ὁπότε θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν διάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν μας, ἂν ἀντιμετωπίσωμεν καὶ τὴν ριζικὴν λύσιν τοῦ καπνικοῦ προβλήματος. Δὲν ὑπάρχει σύγκρισις πολιτικῆς καπνικῆς, δὲν ὑπάρχει σύγκρισις πολιτικῆς ἀγροτικῆς μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. ἢ τῶν ἄλλων Κομμάτων. Εἶναι ἐντελῶς διαφορετική. Ἠμπορῶ νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ πορεία, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου, εἰς τὸν ἀγροτικὸν τομέα, εἶναι, πράγματι, ἐπαναστατική. Καὶ ὀφείλω νὰ διακηρύξω, χωρὶς νὰ θέλω νὰ κολακεύσω τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ὀφείλεται εἰς τὴν προσωπικήν του πρωτοβουλίαν καὶ τὴν προσωπικήν του πνοὴν καὶ μελέτην τῶν προβλημάτων αὐτῶν. Πάντοτε, δίδει τὸ βάρος εἰς τὰς λύσεις ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι μικραὶ αἱ ἐπιτεύξεις εἰς τὸν ἀγροτικὸν τομέα, αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν εἰς τὸ μικρὸ αὐτὸ χρονικὸ διάστημα. Εἶναι, πράγματι, ἱστορικαὶ αἱ ἐπιτεύξεις τὰς ὁποίας ἐπραγματοποίησεν ἡ Ἕνωσις Κέντρου ὑπὲρ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι τὰ μέτρα διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, τὴν ὁποίαν ἀπέκρουσεν ἡ ΕΡΕ καὶ τὰ ἄλλα Κόμματα εἰς τὸ παρελθόν, ἀνάγονται εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι εἰς τὸν τομέα τῆς προστασίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων, δὲν ἐφείσθη τῆς προστασίας οὐδενὸς γεωργικοῦ προϊόντος ποὺ συνήντησεν ἐν τῇ πορείᾳ τῆς Κυβερνητικῆς της δραστηριότητος. Γνωρίζετε τὶ ἔγινε διὰ τὸ λάδι. Ἐνῷ ἡ τιμὴ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι 11 δραχμαί, ἡ Ἕνωσις Κέντρου καθώρισε τιμὴν ἀσφαλείας 18,50 δραχ., ἐνῷ ἡ Ε.Ρ.Ε., πέρυσι, καθώρισεν 26,50 δραχ., παρὰ τὴν μικροτέραν παραγωγήν, τὴν ηὐξημένην διεθνῶς τιμὴν καὶ ταυτοχρόνως ἀπηγόρευσε τὴν ἐξαγωγὴν ἐλαιολάδου. Ἡμεῖς τὴν ἔχομεν ἐλευθέραν, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ πωλήσωμεν. Δὲν ἀπηγορεύσαμεν τὴν ἐξαγωγήν. Ἀντιθέτως, ἀπηγορεύσαμεν τὴν εἰσαγωγὴν διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὸν Ἕλληνα παραγωγόν. Ἀλλά, μόνον διὰ τὴν ἐλαιοπαραγωγήν; Μήπως εἰς τὸν τομέα τῆς βαμβακοπαραγωγῆς δὲν ἐλήφθησαν ἔκτακτα μέτρα ἀνακουφίσεως τῶν βαμβακοπαραγωγῶν, διὰ τῆς συγκεντρώσεως τῶν κατωτέρων ποιοτήτων βάμβακος; Τότε, ὅτε ἡ Κυβέρνησίς μας ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν, ἡ βαμβακοπαραγωγὴ εἶχε πωληθῆ κατὰ μέγα ποσοστὸν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κυριαρχήσωμεν ὁλοκλήρου τῆς ἐσοδείας. Καὶ μήπως εἰς τὸν τομέα τῶν ζαχαροτεύτλων δὲν ἐβελτιώσαμεν τὰς τιμάς; Καὶ ᾐσθάνθη ἀνακούφισιν ὁ ἐνδιαφερόμενος κόσμος καὶ θὰ λειτουργήσουν καὶ 3 ζαχαρουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἐκινδύνευαν νὰ μείνουν ἄνευ πρώτης ὕλης, ἐνῷ τώρα ἐξησφαλίσθη ἡ ὁλικὴ ἀπασχόλησις. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ὄρυζαν, μήπως δὲν ἐλάβομεν τὰ ἀνάλογα μέτρα προστασίας; Μήπως διὰ τοὺς παραγωγοὺς τῶν ἄλλων προϊόντων, δὲν ἐλάβομεν μέτρα προστασίας; Πᾶν θέμα τὸ ὁποῖον συνηντήσαμεν ἐμπρός μας, τὸ ἀντιμετωπίσαμεν μὲ στοργὴν καὶ ἐνδιαφέρον. Ἀλλὰ καὶ ἡ διακήρυξις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, περὶ συμπιέσεως τοῦ κόστους τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν συναγωνισμὸν τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων μὲ τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ., βαθμιαίως πραγματοποιεῖται. Ἡ συμπίεσις, ὅμως, ἐπιδιώκεται ὄχι εἰς βάρος τοῦ γλίσχρου εἰσοδήματος τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου, ἀλλ’ ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς ἐλαφρύνσεως τῶν ἐπιβαρύνσεών του. Κατὰ 170–200 ἑκατομμύρια δραχμὰς ἐλαφρύνεται ἡ γεωργική μας παραγωγὴ διὰ τῆς μειώσεως τοῦ ἐπιτοκίου τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἰδίως εἰς τὰ μεσοπρόθεσμα καὶ βραχυπρόθεσμα δάνεια, τὰ ὁποῖα, ἐνῷ προηγουμένως ἐδίδοντο μὲ 7%, τώρα δίδονται μὲ 4%. Ἐπίσης, ἡ Κυβέρνησις, ἀντιμετώπισε καὶ τὸ πρόβλημα τῶν λιπασμάτων. Ἤδη ἀνεγράφη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ηὐξημένον κονδύλιον ἐπιδοτήσεώς των, δυστυχῶς ὅμως, ἡ τιμή των ἀνέρχεται διεθνῶς. Ἡ Κυβέρνησις, περαιτέρω, μελετᾷ τὰς τιμὰς τῶν καυσίμων. Τερματίζω τὴν ὁμιλίαν μου μὲ τὴν διακήρυξιν, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ πολιτικὴ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶναι μία πολιτικὴ ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀνταπόκρισιν μὲ τὰ αἰσθήματα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως ἀκόμη εἶναι μία πολιτικὴ ρεαλιστική, εἶναι μία πολιτική, ἡ ὁποία μὲ κίνητρα οἰκονομικὰ ἐπιδιώκει τὴν αὔξησιν τοῦ ὄγκου τῆς παραγωγῆς, νὰ αὐξήσῃ τὸ εἰσόδημα τοῦ ἀγρότου, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν δικαίαν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ὑπὲρ τοῦ κόσμου τῆς ὑπαίθρου τὸν ὁποῖον ἀποκαλοῦμεν φρουρὸν τῶν συνόρων, ὑπερασπιστὴν τοῦ Ἔθνους. Μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς πολὺ σύντομον χρονικὸν διάστημα θὰ μπορέσῃ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τοὺς στόχους τῆς ἀγροτικῆς της πολιτικῆς. Καὶ οἱ στόχοι τοὺς ὁποίους θέτει ἡ Ἕνωσις Κέντρου εἰς τὴν ἀγροτικὴν πολιτικήν της θὰ ἐπιτευχθοῦν καὶ θὰ δικαιωθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη καὶ αἱ ἐλπίδες τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Εἴμεθα, κύριοι βουλευταί, ἀποφασισμένοι νὰ προχωρήσωμεν κατὰ τρόπον σθεναρόν, κατὰ τρόπον μελετημένον, κατὰ τρόπον ρεαλιστικὸν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζωτικῶν προβλημάτων τῆς ἀγροτικῆς τάξεως ποὺ γνωρίζετε πόσον σημαντικὸν ρόλον παίζει εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἐδηλώθη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι ἀποδίδομεν ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας, διότι πράγματι ἡ βιομηχανία θὰ αὐξήσῃ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, θὰ δημιουργήσῃ νέα ἀστικὰ κέντρα τὰ ὁποῖα θὰ προσθέσουν νέας ἀγοραστικὰς δυνάμεις διὰ τὴν κατανάλωσιν τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο ἀλλὰ τὰ βιομηχανικὰ κέντρα θὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ μετακινήσωμεν ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον ἐργατικὰς χεῖρας εἰς τὰς πόλεις καὶ νὰ τοὺς δώσωμεν ἀπασχόλησιν εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν βιοτεχνίαν. Διότι ἐπιδιώκομεν μὲ μικρότερον ἀριθμὸν ἀγροτικῶν ἐπιχειρήσεων νὰ ἐπιτύχωμεν μεγαλυτέραν παραγωγήν, μεγαλυτέραν αὔξησιν τοῦ ἀγροτικοῦ, τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Τὸ ὅτι ὅμως ἐπιδιώκομεν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας, δὲν σημαίνει ὅτι θέτομεν εἰς ἥσσονα μοῖραν τὸν τομέα τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς. Ὁ τομεὺς αὐτὸς εἶναι ἐξ ἴσου ζωτικὸς καὶ εἶναι παράλληλος μὲ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Διότι ἡ γεωργία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσῃ τὴν ὑποδομὴν ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ στηρίξωμεν τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. Καὶ οἱ δύο αὐτοὶ τομεῖς ἐκ παραλλήλου θὰ προχωρήσουν πρὸς τὰ ἐμπρός, ἀλληλοβοηθούμενοι, ἀλληλοσυμπληρούμενοι διὰ νὰ κατορθώσωμεν μὲ μίαν ὑγιᾶ καὶ ἀποτελεσματικὴν πολιτικὴν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν πρόοδον τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, νὰ ἀνταποκριθῶμεν πρὸς τὸν ρόλον τὸν ὁποῖον καλεῖται τὸ ἔθνος νὰ διαδραματίσῃ εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. εἰς αὐτὸν τὸν μεσογειακὸν χῶρον εἰς τὸν ὁποῖον εὑρισκόμεθα. Αὐτὸ θὰ τὸ ἐπιτύχωμεν μὲ τὴν παράλληλον ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας καὶ τῆς Γεωργίας. Ἡ ἀνάπτυξις αὐτὴ θὰ πραγματοποιηθῇ μὲ τὴν θέλησιν καὶ τὴν συμπαράστασιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, τοῦ λαοῦ μας ὁλοκλήρου διὰ νὰ τὸν ὁδηγήσωμεν εἰς μίαν περίοδον πραγματικῶν οἰκονομικῶν, κοινωνικῶν μεταρρυθμίσεων καὶ διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν κοινωνικὴν πρόοδον, τὴν εὐημερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας, ἔχει τὸν λόγον.

§54Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐγγεγραμμένος καὶ θὰ ἤθελα νὰ παραιτηθῶ τῆς ὁμιλίας μου ἐὰν μοῦ παρείχατε τὴν δυνατότητα εἰς δύο–τρεῖς ἀπορίας ποὺ ἔχω κατόπιν τῶν ἐκτεθέντων ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Γεωργίας νὰ λάβω μίαν ἀπάντησιν. Διετέλεσα ἄλλως τε καὶ Πρόεδρος τῆς τελευταίας Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ καὶ νομίζω ὅτι μοῦ ἀναγνωρίζει τὸ Σῶμα κάποιαν εἰδίκευσιν εἰς τὸ θέμα. Θὰ παρακαλέσω ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ δοθῆ ὁ λόγος διὰ νὰ διατυπώσω τὰς ἀπορίας μου.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς ἐπιτρέψω νὰ ὁμιλήσητε, διότι θὰ δημιουργηθῇ κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ προηγούμενον τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ σοβαρὰν καθυστέρησιν εἰς τὴν συζήτησιν. Ἔχει ἄλλως τε σειρὰν νὰ ὁμιλήσῃ ρήτωρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§56Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ ἀνήκω εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἐκ τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, ὡμίλησε μόνον ὁ κ. Μαρκεζίνης. Οὐδεὶς ἄλλος ἀπὸ τὸ Κόμμα μας ἔλαβε τὸν λόγον. Ἔγινε μία παραχώρησις προχθὲς διὰ τὴν ΕΡΕ, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε καὶ εἰς ἐμὲ νὰ δοθῇ ὁ λόγος.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν μοῦ ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμός.

§58Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς τὴν διατύπωσιν δύο ἢ τριῶν ἀποριῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς μου.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δυστυχῶς δὲν μοῦ ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμὸς νὰ κάμω αὐτὴν τὴν ἐξαίρεσιν.

§60Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Θὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ τῶν ἐγγεγραμμένων ὁμιλητῶν, κ. Πρόεδρε, καὶ θὰ προχωρήσωμεν πέραν τῆς 12ης; Καὶ ἂν ἔχωμεν ἀνάμιξιν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τί θὰ γίνῃ μὲ τοὺς ὑπολοίπους ὁμιλητὰς τοὺς ἐγγεγραμμένους; Εἶμαι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἐγγεγραμμένος καὶ ἀδύνατον νὰ εὕρω σειρὰν ὁμιλητοῦ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ προχωρήσωμεν πέραν τῆς 12ης. Τὴν 12ην θὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Πράγματι ἦτο ἡ σειρά σας νὰ ὁμιλήσητε, ἀλλὰ τὸ κόμμα σας ἐζήτησε νὰ γίνῃ διαφορετικὴ ρύθμισις.

§62Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν διαμαρτύρομαι διὰ παράβασιν, ἐφ’ ὅσον δικαιωματικὰ παρεμβαίνουν Ὑπουργοί. Θὰ ἤθελον μόνον ὡρισμένα ἐρωτήματα νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν Γεωργίας καὶ φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ μοῦ δοθῇ εὐκαιρία, θὰ μὲ προλάβῃ ἡ 12η.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ τερματισθῇ τὴν 12ην ἀκριβῶς. Ὁ κ. Π. Παπαληγούρας, ἔχει τὸν λόγον.

§64Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπανειλημμένως καὶ ἐπὶ πολλὰ ἔτη, εἶχεν ἐμπιστευθῆ τὴν ἰδικήν μας παράταξιν. Ἀπεφάσισε νὰ δοκιμάσῃ ἄλλην λύσιν καὶ σᾶς ἔφερε, κ.κ. συνάδελφοι τοῦ Κέντρου, εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἡμεῖς ὡς ἀληθὲς δημοκρατικὸν κόμμα, καὶ αὐτὴ εἶναι κάποια μεταξύ μας διαφορὰ (θυμηδία εἰς τὴν πτέρυγα τῆς Συμπολιτεύσεως) ὄχι μόνον σᾶς ἀναγνωρίζομεν τὸ δικαίωμα νὰ κυβερνήσητε, ἀλλὰ σᾶς ἀναγνωρίζομεν ὅτι δικαιοῦσθε καὶ πίστωσιν χρόνου διὰ ν’ ἀποδείξητε πρῶτον, ἐὰν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ κυβερνήσητε καὶ δεύτερον ἐὰν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ τηρήσητε τὰς ἐπαγγελίας καὶ ὑποσχέσεις αἱ ὁποῖαι σᾶς ἔφερον εἰς τὴν ἀρχήν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς σᾶς ἀνηγόρευσεν εἰς μέγα πράγματι κόμμα. Καλεῖσθε ἤδη ν’ ἀποδείξητε, ὅτι δὲν γνωρίζετε μόνον νὰ ὁμιλῆτε, ἀλλὰ γνωρίζετε καὶ νὰ πράττετε. Ὅτι δὲν ἀποτελεῖτε ὁ καθένας ἀπὸ σᾶς μίαν ἀξιόλογον προσωπικότητα, ἀλλὰ ὅτι ἀποτελεῖτε καὶ ὅλοι μαζὶ ἓν ἑνιαῖον ἰδεολογικὸν σύνολον καὶ μία ὁμάδα ἐργασίας ἀποδοτικήν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω, ὅτι μολονότι ἔχουν δημοσιευθῆ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τὰ διατάγματα περὶ διορισμοῦ τῶν Ὑπουργῶν, ἡ Κυβέρνησις ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, δὲν εἶναι ἀκόμη Κυβέρνησις, ἢ δὲν εἶναι ἐν πολλοῖς. Παραμένετε πρὸς τὸ παρὸν μία ἀνένδοτος Ἀντιπολίτευσις μετὰ καὶ ἄνευ χαρτοφυλακίων εἰς τὰ Ὑπουργικὰ ἑδώλια. Τί ὡραῖα, κύριοι βουλευταί, ποὺ θὰ ἦτο ἡ ζωὴ δι’ ὅλους τοὺς πολιτευομένους ἐὰν ἦτο δυνατὸν ὅταν εἴμεθα Κυβέρνησις νὰ ἐξακολουθῶμεν ἀντιπολιτευόμενοι καὶ ὅταν εἴμεθα Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐξακολουθῶμεν κυβερνῶντες. Τὸ δυσάρεστον εἶναι, ὅτι τὸ προνόμιον τοῦ κυβερνᾶν συνδυάζεται ὡς ἐκ τῆς εὐθύνης μὲ ἀγωνίας καὶ τὸ προνόμιον τοῦ ἐλέγχου πρὸς τὴν στέρησιν τῆς ἐξουσίας. Ἀλλ’ ἐγὼ θὰ ἐδεχόμην, ὅτι δικαιοῦσθε πίστωσιν χρόνου, ἀκόμη διὰ νὰ πεισθῆτε σεῖς πρῶτοι, ὅτι εἶσθε Κυβέρνησις καὶ ὕστερα διὰ νὰ πείσητε καὶ ἡμᾶς τοὺς βασανιζομένους ἀπὸ τὴν ἀμφιβολίαν. Θὰ περιορισθῶ διὰ τοῦτο εἰς τὴν ἐπισήμανσιν ὡρισμένων ἀντιφάσεων ἀπόψε αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται ἀφ’ ἑνὸς μὲν μεταξὺ διαφόρων στόχων τοὺς ὁποίους ἔθεσεν ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ ὁποῖοι ἀλληλοσυγκρούονται, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μεταξὺ ὡρισμένων ἐκ τῶν στόχων τούτων καὶ τῆς τακτικῆς τὴν ὁποίαν ἐν τῇ πράξει ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Ὑποθέτω, ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι, ὅτι δύο εἶναι οἱ τελικοὶ σκοποὶ τοὺς ὁποίους ἔταξεν εἰς ἑαυτὴν ἡ Κυβέρνησις. Ὁ πρῶτος εἶναι ἡ συνέχισις τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως εἰς ὑψηλὸν ρυθμὸν καὶ ὁ δεύτερος εἶναι ἡ προοδευτικὴ πραγματοποίησις τοῦ ἠθικοῦ νοήματος τῆς Δημοκρατίας διὰ τῆς λήψεως ὅλων κοινωνικωτέρων καὶ ἐλευθερωτέρων μέτρων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀρχίσω ἐξετάζων τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἔθεσεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ πρώτου σκοποῦ ἀναπτύξεως ἡ Κυβέρνησις, ἢ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἐσκέφθη νὰ θέση εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ τοῦ πρώτου σημαντικοῦ σκοποῦ. Δὲν ἀντελήφθη φαίνεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἰς τὸν σκοπὸν τὸν τελικόν, τὸν βασικὸν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἀνθίσταται ἐν πολλοῖς ἡ ἰδία αὐτῆς δημοσιονομικὴ πολιτική. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1964 ἔτσι ὅπως ἐσκιαγραφήθη εἶναι καταναλωτικώτερος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1963 καταναλωτικώτερος καὶ εἰς τὰς προβλέψεις καὶ εἰς τὰς πιθανὰς πραγματοποιήσεις. Ἔναντι προβλεπομένων μεγαλυτέρων εἰσπράξεων ἔχει ἀποφασισθῆ καθ’ ἃ ἐπισήμως ἐδηλώθη, ἡ διάθεσις τοῦ εἰδικοῦ ποσοῦ 1.100 ἑκατομμυρίων διὰ τὰς ἐπενδύσεις. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας ἐμφανίζεται κατά τι εὐνοϊκωτέρα. Δημιουργοῦνται καὶ ἐδῶ ὑπερέσοδα. Δέχομαι ὅτι τὰ ὑπερέσοδα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται εἰς τὴν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1964 εἶναι πολὺ μικρότερα βεβαίως ἀπὸ τὰ ὑπερέσοδα τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν εἰς τὴν διαχείρισιν τὴν δημοσιονομικὴν τοῦ 1963. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτραπῆ ἡ ἑξῆς παρατήρησις. Ὅτι τώρα, ὅταν σημειοῦνται τοιαῦτα ὑπερέσοδα ὁ κυβερνητικὸς παράγων τονίζει παιᾶνας. Ὅταν ἡμεῖς ἐπραγματοποιοῦμεν, μεγαλύτερα, εἶναι ἀληθές, ἀνάλογα ὅμως ἐντελῶς ὑπερέσοδα, τότε ἐπρόκειτο περὶ καταστροφῆς, τότε ἐπρόκειτο περὶ βαρυτάτης πολιτειακῆς ἀνωμαλίας. Ἀνεξαρτήτως ὅμως, κ.κ. συνάδελφοι, τοῦ γεγονότος, ὅτι δημιουργεῖ παραφωνίαν αὐτὴ ἡ ὑμνολογία ἕνεκα τῶν ἐφετεινῶν ὑπερεσόδων μὲ τὴν ἀρχὴν τῶν γογγυσμῶν ἕνεκα τῶν περυσινῶν ἰδικῶν μας ὑπερεσόδων ἀνεξαρτήτως αὐτῆς τῆς παραφωνίας, θὰ μοῦ ἐπιτραπῆ νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὅσα καὶ ἂν πρόκειται νὰ εἶναι τὰ ἐφετεινὰ ὑπερέσοδα καὶ παρὰ τὴν προϋπόθεσιν ἡ ὁποία πλέον δὲν εἶναι δεδομένη, ὅτι τὰ ὑπερέσοδα ταῦτα θὰ διατεθοῦν ὁλόκληρα πρὸς παραγωγικοὺς σκοπούς, καὶ πάλιν ὁ προϋπολογισμὸς ὡς ἐκτέλεσις θὰ εἶναι φυσικὰ ἀπείρως σημαντικῶς καταναλωτικώτερος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1963, κατὰ τὸ ποσοστὸν πρῶτον ποὺ προσδιορίζει ἡ διόγκωσις τῶν εἰσπράξεων κατὰ τὴν διαφορὰν τὴν ὁποίαν προσδιορίζουν τὰ περυσινὰ ηὐξημένα ὑπερέσοδα, ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἐφετεινὰ ἠλαττωμένα ὑπερέσοδα. Καὶ τοῦτο ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ διατεθοῦν πρὸς παραγωγικοὺς σκοπούς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ συμβῇ ὅπως ἐδήλωσαν οἱ κ.κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Θὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ σήμερον. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ὑπογραμμίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς ὅλους ὑμᾶς ποία εἶναι ἡ κυριωτέρα πηγὴ τῶν ὑπερεσόδων. Ἡ κυριωτέρα πηγὴ εἶναι τὰ τελωνειακά. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι τὸ πραγματοποιηθησόμενον τελικῶς ἄνοιγμα τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου θὰ εἶναι μεγαλύτερον κατὰ ὑπολογισμὸν αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως. Παρεμπιπτόντως πάλιν θὰ σημειώσῃ ὅτι ἔχομεν κατηγορηθῆ διὰ τὸ ἄνοιγμα τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Τώρα ἀποδεικνύεται ὅτι αὐτὸ τὸ ἄνοιγμα δὲν πρόκειται ἁπλῶς νὰ ἐξακολουθήσῃ, θὰ διευρυνθῇ εἴτε κρινόμενον ὡς ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν συναλλαγματικῶν ἀποθεμάτων, εἴτε κρινόμενον ὡς ποσοστὸν ἐπὶ τῶν ἐφετεινῶν εἰσπράξεων ἐπὶ τοῦ ἐφετεινοῦ ἐνεργητικοῦ τοῦ ἰσοζυγίου. Αὐτὴ λοιπὸν ἡ διεύρυνσις ἡ ὁποία ἄλλοτε ὅταν συνεχῶς ηὐξάνοντο τὰ ἀποθέματα ἦτο ζημιογόνος τώρα δὲν εἶναι ζημιογόνος, ὄχι διότι προσδοκᾶται ἀντίστοιχος αὔξησις τῶν ἀποθεμάτων, ἀλλὰ ἁπλῶς διότι τὸ κέντρον εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἢ μήπως κάνῃ λάθος νὰ προσδοκᾷ ἡ Κυβέρνησις αὔξησιν τῶν συναλλαγματικῶν ἀποθεμάτων; Διότι ἐγὼ τοιαύτην διὰ τὸ τρέχον ἔτος δὲν προσδοκῶ. Θὰ ἤθελα, διότι δὲν σκέπτομαι νὰ ὁμιλήσω σήμερον περὶ τοῦ ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν συναλλαγῶν, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ προβῶ εἰς τρεῖς εἰδικωτάτας παρατηρήσεις καὶ διαπιστώσεις. Ἡ πρώτη διαπίστωσις εἶναι καθ’ ὅλας τὰς ὑπαρχούσας ἐνδείξεις ἡ ἐφετεινὴ τουριστικὴ κίνησις, δὲν θὰ εἶναι ἐκείνη ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἐδικαιούμεθα νὰ ὑπολογίσωμεν, στηριζόμενοι εἰς τὰς ἐπιτεύξεις τῶν τελευταίων ἐτῶν. Ὑπάρχει καὶ μία δευτέρα παρατήρησις, δὲν νομίζω ὅτι ἐφέτος ἡ μέλλουσα νὰ σημειωθῇ εἰσροὴ κεφαλαίου θὰ εἶναι ἐλάσσων τῆς περυσινῆς, ἐνδέχεται νὰ εἶναι μείζων. Θὰ ὠφείλετο ὅμως ἡ εἰσροὴ αὐτὴ τῶν κεφαλαίων εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ὡρισμένων ἐπὶ τῶν ἡμερῶν συναφθεισῶν συμβάσεων, π.χ. τῆς τόσον κατηγορηθείσης συμβάσεως τοῦ Ἀλουμινίου, θὰ ὠφείλετο λέγω εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν τῶν συμβάσεων ἡ εἰσροὴ κεφαλαίων κυρίως ὑπὸ μορφὴν μηχανημάτων, ἡ ὁποία θὰ διογκώσῃ τὸν δείκτην τῶν εἰσροῶν. Δὲν νομίζω, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι προκύπτουν οἱαιδήποτε ἐνδείξεις περὶ τοῦ ὅτι πρόκειται νὰ σημειωθοῦν νέαι καθαρῶς εἰσροαὶ εἰς τὴν κλίμακα, τὴν ἔστω περιωρισμένην, ἡ ὁποία ἐσημειοῦτο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Δὲν τὸ νομίζω. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι ἡ οἰκονομία ἀκόμη κινεῖται ἐν πολλοῖς χάρις εἰς τὰς ἰδικάς μας προωθητικὰς δυνάμεις. Τὸ θέμα εἶναι τί θὰ γίνῃ ὅταν θὰ παύσουν αὐταὶ αἱ δυνάμεις νὰ ἐπενεργοῦν καὶ ὅταν θὰ πρέπει νὰ κινηθῇ τὸ ὅλον οἰκονομικὸν σύστημα τὸ προωθούμενον ἀπὸ τὰς κινητηρίους δυνάμεις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ μόνον. Ἡ τρίτη παρατήρησις: Ὅτι τὴν ροπὴν πρὸς τὰς εἰσαγωγὰς φυσικὸν εἶναι νὰ τὴν ἐνισχύῃ καὶ τὸ γενικώτερον καταναλωτικὸν πνεῦμα τὸ ὁποῖον ὑπηνίχθη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἀλλὰ καὶ ὡρισμένα φαινόμενα τὰ ὁποῖα θὰ σημειωθοῦν εἰς τὴν νομισματικὴν πιστωτικὴν πολιτικήν. Λέγω, ὅτι δὲν ἔχω ἀνησυχίαν περὶ αὐτῶν κατὰ τὴν παροῦσαν φάσιν. Θὰ ὁμιλήσω κατωτέρω περὶ αὐτῶν. Ἐπίσης δὲν ἐκφράζω καμμίαν ἀνησυχίαν διὰ τὴν συναλλαγματικὴν θέσιν τῆς χώρας μας σήμερον. Πράγματι ἐδημιουργήσαμεν τεράστια περιθώρια χάρις πρωτίστως εἰς τὸν μόχθον τοῦ λαοῦ, δευτερευόντως δὲ νομίζω καὶ χάρις εἰς τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν. Τὸ γεγονὸς ὅμως, ὅτι ὑπάρχουν τοιαῦτα περιθώρια, δὲν σημαίνει ὅτι τὰ περιθώρια αὐτὰ πρέπει νὰ κατασπαταλῶνται ἐν ὄψει μάλιστα τῆς ἀναπτύξεως ἑνὸς φιλοδόξου προγράμματος ἐπενδύσεων. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει μόνον παρὸν ἔχει καὶ μέλλον. Δὲν εἶναι ὅμως μόνον ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1964 ὅπως ἐσκιαγραφήθη, καταναλωτικώτερος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1963. Εἶναι ὡς συνολικὴ δημοσιονομικὴ διαχείρισις κρινόμενος ἐλλειμματικώτερος. Πρὸ τῶν ἰδικῶν μας ἡμερῶν ὅπως ἐνθυμεῖσθε ἐλλειμματικὸς ἦτο αὐτὸς οὗτος ὁ τακτικὸς προϋπολογισμός, κύριοι βουλευταί. Κατὰ τὴν τελευταίαν 5ετίαν ἐπετεύχθη νὰ ἰσοσκελισθῇ αὐτὸς ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς ἀλλὰ καὶ διεμορφώθη ἐπὶ πλέον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἀφήνῃ οὐσιώδη πλεονάσματα διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν ἰδικῶν μας σημειωθεῖσα πρόοδος. Φυσικὰ καὶ τότε ἡ συνολικὴ δημοσιονομικὴ διαχείρισις ἦτο ἐλλειμματικὴ καὶ ἔπρεπε νὰ ἰσοσκελίζετο ἡ συνολικὴ διαχείρισις εἰς τὴν ὁποίαν περιελαμβάνοντο καὶ ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς καὶ ὁ προϋπολογισμὸς ἐπενδύσεων διὰ δανεισμοῦ ὑπὸ ποικιλωτάτας μορφὰς καὶ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἀπὸ τὸ ἐσωτερικόν. Θέμα εἶναι ἐὰν ὁ ἑκάστοτε δανεισμός, ὁ ἀναγκαῖος διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων εἶναι ὁ κατὰ τὰ ὑφιστάμενα οἰκονομικὰ δεδομένα προσήκων. Εἴχομεν λοιπὸν κατηγορηθῆ—καὶ ἐδῶ θὰ ἐπιμείνω λίαν ἐντόνως—ἀπὸ τὴν Ε.Κ., ὅτι ἐξησκήσαμεν πολιτικὴν ὑπερδανεισμοῦ. Τόσον εἶχε συνηθίσει ἡ Ε.Κ. εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, ὥστε τὴν ἐξεστόμισεν ἐναντίον μας κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ Νοεμβρίου κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. ὁ Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν. Ἐλησμόνησε φαίνεται ἡ Κυβέρνησις ἡ κατηγορήσασα ἡμᾶς, νὰ ρίψῃ ἕνα βλέμμα ἐπὶ τῆς ἰδικῆς της συνολικῆς δημοσιονομικῆς διαχειρίσεως διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖον εἶναι τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ καλύψῃ τὸν ἐκ παντοίας προελεύσεως δανεισμὸν καὶ κατόπιν νὰ ἴδωμεν ἐὰν εἶναι δυνατὸν αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα νὰ τὸ καλύψῃ. Καὶ τώρα ἐφθάσαμεν εἰς τοὺς ἀριθμούς. Ἐδῶ ἰσχύει ὅτι, ἐὰν ἐπρόκειτο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκτελέσῃ ὄχι ἕνα πρόγραμμα δημοσίων ἐπενδύσεων οἷον εἶναι τὸ ἐξαγγελθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἕνα μετριοπαθέστατον πρόγραμμα 5 δισεκατομμυρίων θὰ ἠναγκάζετο νὰ δανεισθῇ καὶ ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν πάρα πολὺ περισσότερα ποσὰ ἀπὸ ὅσα ἐδανείσθημεν ἡμεῖς πέρυσιν. Ἐκ τῶν ἀνακοινώσεων τῆς Κυβερνήσεως προκύπτει εὐθέως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένῃ τις ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων ἐκ μὴ δανειακῶν Ἑλληνικῶν πόρων περισσότερα ἀπὸ 1.800 ἑκατομμύρια. Ἐγὼ θὰ δεχθῶ δύο χιλιάδες ἑκατομμύρια διὰ νὰ γίνῃ τὸ ποσὸν στρογγυλόν. Ὑπάρχουν ἀκόμη εἰς τὸ ἐνεργητικὸν σκέλος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων τὰ ἑξῆς ποσά: Ἀπὸ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Τράπεζαν νομίζω ὅτι οἱ ἀπαισιόδοξοι ἰσχυρίζονται ὅτι θὰ κατορθωθῇ νὰ ἀπορροφήσωμεν ἐφέτος 4 ἑκατομμύρια δολλάρια χρήσιμα διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων, ἄλλα 6 ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ τὴν ΔΕΗ, ἂν καὶ εἶναι ἄσχετον τὸ ἕνα θέμα μὲ τὸ ἄλλο. Ἐγὼ θὰ ταχθῶ μὲ τοὺς αἰσιοδόξους οἱ ὁποῖοι λέγουν δὲν θὰ ἀπορροφήσωμεν 4 ἑκατομμύρια ἀλλὰ 6 ἑκατομμύρια. Ἐν παρενθέσει λέγω, ὅτι ἀπὸ τὰ 4 ἢ τὰ 6 ἑκατομμύρια καὶ ἀπὸ τὰ ὅσα πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσουν, θὰ δοθοῦν καὶ ἄλλα διότι ὄχι μόνον ὑπεβλήθησαν μελέται οἰκονομοτεχνικαὶ ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτοῦ αἱ μελέται αὗται ἐκρίθησαν ἀπὸ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Τράπεζαν μὲ τὰ αὐστηρότερα δυνατὰ κριτήρια. Ἔχει ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν διάθεσίν της τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ Ἀμερικανικοῦ δανείου τῶν 10 ἑκατομμυρίων δολλαρίων τὸ ὁποῖον συνεφώνησα ὁριστικῶς κατὰ τὴν εἰς Οὐάσιγκτων ἐπίσκεψίν μας καὶ τὸ ὁποῖον ὑπεγράφη τὸν Ἰούλιον, ἐὰν δὲν πλανῶμαι, ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Προέδρου κ. Πιπινέλη, καὶ ἐνδέχεται νὰ ὑπάρξουν ἐπὶ πλέον ἄλλοι τινὲς ἐξειδικευμένοι πόροι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Αὐτὰ ὅλα μαζὶ σημαίνουν 18 ἑκατομμύρια δολλάρια τὰ ὁποῖα θὰ τὰ κάνω στρογγυλὰ 20 καὶ τὰ ὁποῖα σημαίνουν 600 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ὥστε τὸ σύνολον τῶν κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐξησφαλισμένων καὶ βεβαίων μὴ δανειακῶν πόρων ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ βεβαίων δανειακῶν πόρων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι διὰ τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων 2.600 ἑκατομμύρια, ὥστε ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἐξήγγειλεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρεθοῦν ἄλλα 3.400 ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Ἐγὼ δὲν πιστεύω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι βεβαία, ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ πραγματοποιήσῃ ἕνα τόσον φιλόδοξον πρόγραμμα ὑπὸ τὰς ἐφετεινὰς συνθήκας δι’ οὓς λόγους θὰ ἐκθέσω παρακατιών. Πιστεύω ἀπολύτως, ὅτι τὸ περισσότερον τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελέσῃ θὰ εἶναι ἕνα πρόγραμμα 5 δισεκατομμυρίων. Τὰ 6 δισεκατομμύρια εἶναι μία τόσον ὑπερβολικὰ ἀκάλυπτος ὑπόθεσις, ὥστε ὁμοιάζει πράγματι πρὸς ὑπόσχεσιν διδομένην ἀπὸ ἕνα κόμμα εὑρισκόμενον εἰς ἀνένδοτον ἀντιπολιτευτικὸν ἀγῶνα. Ὅμως καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἕνα πρόγραμμα 5.000 ἑκατομμυρίων πάλιν θὰ χρειασθοῦν περίπου —αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις τῶν μεγεθῶν— 2.400 ἑκατομμύρια. Τὶ σημαίνει; Ὅτι διὰ νὰ κατασκευάσητε σεῖς τὸ ἴδιο πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον κατεσκευάσαμεν ἡμεῖς πέρυσι θὰ πρέπει νὰ δανεισθῆτε ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ 900– 1.000 ἑκατομμύρια παρὰ πάνω ἀπ’ ὅ,τι ἐδανείσθημεν ἡμεῖς καὶ ἂν θέλετε νὰ κάμητε τὸ φιλόδοξον πρόγραμμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θὰ πρέπει, φυσικά, αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς νὰ τοὺς αὐξήσητε κατὰ μίαν χιλιάδα. Καὶ ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ δανεισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ σᾶς χρειασθῇ καὶ τοῦ ἰδικοῦ μας δανεισμοῦ θὰ εἶναι 1.800–2.000 ἑκατομμύρια, κ.κ. βουλευταί, παρὰ πάνω ἀπ’ ὅ,τι ἐχρειάσθημεν νὰ δανεισθῶμεν ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἐκατηγορήθημεν ὅτι ἐφορτώσαμεν μὲ ὑπερδανεισμοὺς δυσβάστακτα τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλά, ἐὰν μόνον περὶ αὐτοῦ ἐπρόκειτο μικρὸν θὰ ἦτο τὸ κακόν. Δὲν ἀρκεῖ ἡ πιστοποίησις, ὅτι μᾶς χρειάζονται αὐτὰ τὰ χρήματα. Πρέπει νὰ τὰ εὕρωμεν ἔστω καὶ ἐὰν εἴμεθα διατεθειμένοι παρὰ τὰς δοξασίας μας τὰς μέχρι πρὸ ὀλίγων μηνῶν, καὶ νὰ φορτώσωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν αὐτὰ τὰ βάρη, νὰ φορτώσωμεν τὸ μέλλον μᾶλλον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ μὲ αὐτὰ τὰ βάρη. Πράγματι παραμένει ἀνοικτὴ ἀκόμη ἡ θύρα τοῦ Κονσόρτσιουμ, ἰδίᾳ ἡ θύρα τῆς γαλλικῆς συνεισφορᾶς. Καὶ εὔχομαι ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτύχῃ —καὶ εἴμεθα διατεθειμένοι κἄθε τι νὰ κάμωμεν— διὰ νὰ βοηθήσωμεν ὥστε νὰ ἐπιτύχῃ μείζονα ἐξωτερικὴν βοήθειαν. Ὅσην ὅμως βοήθειαν καὶ ἂν ἐπιτύχῃ εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ ἀναγκασθῇ καὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ νὰ δανεισθῇ, ποσὸν σημαντικώτατον, μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐδανείσθημεν ἡμεῖς πέρυσι καὶ τὸ ὁποῖον ἀνήρχετο εἰς 1.500 ἑκατομμύρια. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ὑπάρξουν τελικῶς ὅταν θὰ κλείσῃ ἡ δημοσιονομικὴ διαχείρισις ὡς προσθήκη καὶ ἔντοκα γραμμάτια πολλά. Πῶς λοιπόν, ἀπὸ ποῦ θὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ ἐσωτερικὸς δανεισμός, χωρὶς φυσικὰ νὰ αὐξήσῃ ἡ κυκλοφορία; Ἐπιθυμῶ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ δηλώσω ὅτι τὸ σημερινὸν ὕψος τῆς κυκλοφορίας αὐτῆς καθ’ ἑαυτῆς δὲν μὲ ἐνοχλεῖ. Μολονότι τὸ ὕψος αὐτὸ εὑρίσκεται κατὰ τὰ τελευταῖα δημοσιευμένα στοιχεῖα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰ τρία δισεκατομμύρια, ἡ κυκλοφορία αὐτὴ εἶναι μεγαλύτερη τοῦ ἀντιστοίχου περυσινοῦ μηνός. Καὶ μολονότι ἐκ τῆς πωλήσεως χρυσῶν λιρῶν ἡ Τράπεζα ἀπεσυμφόρησε τὴν νομισματικὴν κυκλοφορίαν κατὰ ἕνα ποσόν, τὸ ὁποῖον εἶναι μεγαλύτερον τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου, ἐν τούτοις ὅλα αὐτὰ ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν δὲν μὲ ἀνησυχοῦν. Καὶ αὐτὴ ἡ προϋπόθεσις εἶναι ἁπλῆ. Θὰ πρέπει ἡ ἐφετεινὴ καμπύλη, ἡ ἐτησία τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας νὰ παρουσιάζῃ τὰ αὐτὰ καὶ εἰς ἀνάλογον βαθμὸν σημεῖα κάμψεως μὲ τὴν καμπύλην τὴν περυσινὴν καὶ φυσικὰ καὶ σημεῖα ἀνόδου εἰς τὰς ἐποχὰς ὅπου πράγματι κατ’ ἔτος σημειοῦται τοιαύτη ἄνοδος. Θὰ πρέπει, δηλαδή, ἡ κυκλοφορία ἡ ἐφετεινὴ νὰ κινηθῇ παραλλήλως κατὰ ἕνα τρόπον πρὸς τὴν κυκλοφορίαν τὴν περυσινήν, ἔστω καὶ ἂν ὑπάρχῃ μεταξὺ αὐτῶν τῶν δύο κυκλοφοριῶν κἄποια ἀπόστασις 2,3 χιλιάδων ἑκατομμυρίων, ἡ ὁποία δὲν θὰ μὲ ἀνησυχοῦσε καὶ δὲν μὲ ἀνησυχεῖ. Πιστεύω, λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ εἶναι ἄκρως προσεκτικὴ εἰς τὴν παρακολούθησιν τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας, δι’ ὃν λόγον ἐξέθεσα καὶ δι’ οὓς λόγους ἡ Κυβέρνησις ἐπίσης ἐξ ἴσου καλὰ γνωρίζει. Ὥστε δὲν νομίζω, ὅτι ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας καὶ προϋποθέσεις εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντλήσῃ ἀπὸ πουθενὰ ἀλλοῦ ἡ κυκλοφορία διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων, εἰμὴ μόνον ἀπὸ τὴν ὁμαλὴν ἀποταμίευσιν. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην θὰ δεχθῶ ὡς ἀξιωματικὴν προϋπόθεσιν καὶ θὰ τὸ ἐδεχόμην λίαν προθύμως ὅτι θὰ ἐπανέλθουν αἱ καταθέσεις εἰς τοὺς γνωρίμους αὐξητικοὺς ἀριθμούς, πλήρως καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους. Καὶ τώρα νὰ παρακολουθήσητε ἐὰν δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν τὸν ἑξῆς συλλογισμόν: Ἡ χρηματοδότησις τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁμαλῶς ἐχρειάσθη νὰ αὐξηθῇ κατὰ μὲν τὸ ἔτος 1962 κατὰ 6.000 ἑκατομμύρια, κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1963 κατὰ 7.500 ἑκατομμύρια. Αἱ καταθέσεις ἀντιστοίχως ηὐξήθησαν κατὰ 5.000 ἑκατομμύρια καὶ κατὰ 6.000 ἑκατομμύρια. Τούτων δοθέντων, πῶς συμβιβάζεται ὄχι μόνον αἱ ἐπαγγελίαι τῆς Κυβερνήσεως περὶ ηὐξημένου προγράμματος, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ πιθανότης τῆς ἐκτελέσεως ἑνὸς πενιχροῦ προγράμματος σχετικῶς 5.000 ἑκατομμυρίων, πῶς συμβιβάζεται μὲ τὴν ἄλλην ἐπαγγελίαν τῆς Κυβερνήσεως, τῆς χρηματοδοτήσεως δηλαδὴ τῆς ὁμαλῆς τοῦ ἰδιωτικοῦ τομέως, τῆς γεωργίας, τῆς βιομηχανίας, τῶν ἄλλων οἰκονομικῶν κλάδων; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύῃ μετὰ σοβαρότητος ἡ Κυβέρνησις ὅτι δύναται νὰ ἐξεύρῃ αὐτὰ τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων, χωρὶς νὰ ὁδηγήσῃ τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν, τὴν ἀγροτικήν, τὴν βιομηχανικὴν καὶ ὅλους τοὺς κλάδους εἰς κἄποιαν στασιμότητα, εἰς κἄποιαν ὑποχώρησιν, εἰς κἄποιον μαρασμόν; Καὶ πιστεύει σοβαρῶς ἡ Κυβέρνησις ὅτι εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς αὐτὰ τὰ πλαίσια νὰ κινηθῇ καὶ ἡ ΔΕΗ, περὶ τῆς ὁποίας τόσα ἐπηγγέλθη; Δηλαδὴ πέραν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα θὰ τραβήξῃ τὸ Δημόσιον, ἀπὸ τὴν ἀποταμίευσιν θὰ τραβήξῃ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τοῦ πιστωτικοῦ συστήματος καὶ τοῦ νομισματικοῦ συστήματος ἐν γένει ἕνα ὡρισμένον ποσὸν ἀξιόλογον ἡ ΔΕΗ διὰ νὰ ἐκτελέσῃ αὐτὸ τὸ ἀξιόλογον πρόγραμμα περὶ τοῦ ὁποίου μᾶς ὡμίλησεν ἡ Κυβέρνησις; Δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ ὡρισμένα φαινόμενα τὰ ὁποῖα ἐνδέχεται νὰ παρατηρηθοῦν καὶ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐν σχέσει πρὸς τὰ γεωργικὰ προϊόντα, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τῆς δυσχερείας, τὴν ὁποίαν συναντᾷ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τῆς πιστοδοτήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ τομέως εἰδικῶς αὐτὸν τὸν καιρόν. Συμπέρασμα: Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐσκέφθη πῶς θὰ πραγματοποιήσῃ τὸ πρόγραμμά της τῶν ἐπενδύσεων τὸ ὁποῖον εἶναι κατὰ μέγιστον ποσοστὸν ἀκάλυπτον. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐσκέφθη δεύτερον νὰ συνδυάσῃ καὶ νὰ συμβιβάσῃ τὸ οἱονδήποτε πρόγραμμα ἐπενδύσεων πρὸς τὰς ἄλλας της ἐπαγγελίας πρὸς τὴν στοιχειώδη, τὴν ὑποτυπώδη, ἐπαναλαμβάνω, ἐπαγγελίαν τῆς ὁμαλῆς χρηματοδοτήσεως ὅλων τῶν κλάδων τῆς οἰκονομίας. Πολλὰ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τόνον διδαχῆς περὶ τοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπῆρχε πρὶν καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτόμως ἀπέκτησεν ἡ χώρα. Ἐγὼ γνωρίζω τοῦτο, ὅτι ἐὰν πρὸ 4–5 ἐτῶν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἐξήταζε δευτεροετῆ φοιτητὴν ἀπὸ τοῦ συστήματος τῶν συνδεουσῶν τὰ προεκτεθέντα μεγέθη ἐπιδόσεων καὶ ἐὰν ἐλάμβανε τὴν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία προκύπτει ἀπὸ τὸν συνδυασμὸν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων πρὸς τὰ στοιχεῖα τὰ δημοσιονομικά, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει καὶ πρὸς τὰ στοιχεῖα τὰ ὑπόλοιπα, τὰ γνωστά, θὰ τὸν ἀπέρριπτε. Πρὶν κάμνομεν μεγάλα καὶ μεγαλόπνοα προγράμματα πρέπει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγομεν, νὰ εἶναι συνεπῆ πρὸς ἑαυτὰ καὶ νὰ ἀντέχουν εἰς δοκιμασίαν, ἡ ὁποία δὲν χρειάζεται νὰ ἐνεργηθῇ μὲ πάρα πολὺ μεγάλα μαθηματικὰ μέσα. Πρὸς ἔλεγχον ἀρκοῦν αἱ τέσσαρες στοιχειώδεις πράξεις τῆς ἀριθμητικῆς, νομίζω δὲ ὅτι δὲν μετεχειρίσθην μέχρι τοῦδε ἄλλα μαθηματικὰ μέσα πλὴν τῆς ἀθροίσεως, ἀφαιρέσεως, τοῦ πολλαπλασιασμοῦ καὶ τῆς διαιρέσεως ἀκεραίων. Ἤδη ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεως τῆς πρώτης, τῆς πεντηκονθημέρου Κυβερνήσεως τῆς Ε.Κ. εἰς τὴν Βουλήν, ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶχεν ἐπισημάνει, ὅτι ἐστερεῖτο γεωργικῆς πολιτικῆς, πολιτικῆς πάντως προστασίας τῶν βασικῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Εἴχομεν δὲ προειδοποιήσει τότε τὴν Κυβέρνησιν ὅτι αὐτὴν τὴν μειονεξίαν θὰ τὴν ἐπλήρωνεν ἡ ἰδία τὴν ὥραν τῆς συγκομιδῆς, ἀλλὰ τὸ χειρότερον θὰ τὴν ἐπλήρωνεν ὁ ἀγρότης. Καὶ ἤδη ἡ πρώτη ἐπιβεβαίωσις τῶν ἰδικῶν μας προβλέψεων εἶναι ὁ τραγέλαφος ποὺ σημειοῦται σήμερον εἰς τὴν καπναγοράν. Θὰ ὑπενθυμίσω καὶ ἐγὼ τὸ ἱστορικόν. Κατηγορήσαμεν τὴν πρώτην Κυβέρνησιν τῆς Ε.Κ, διότι ἐν ὄψει τῆς μεγάλης ἐσοδείας τῶν 125 χιλιάδων τόννων, θὰ εἴδομεν μετὰ διατί εἶναι μεγάλη ἡ ἐσοδεία ἐν ὄψει τῆς μεγάλης ἐσοδείας τῶν 125 χιλιάδων τόννων, μόνον ἀόριστα τινὰ εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις τοῦ Νοεμβρίου, εἶπε περὶ τοῦ Καπνικοῦ. Καθ’ ὅσον γνωρίζω ἡ μόνη ἐνέργεια, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ἡ πρώτη Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἡ πεντηκονθήμερος, εἶναι ἡ περίφημος ἀπόφασις τῆς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ ἡ ληφθεῖσα τὴν 30 Δεκεμβρίου 1963 τὴν στιγμὴν ποὺ ἔφευγε ἡ Κυβέρνησις, τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς παραμονῆς της εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἀπεφασίζετο ἡ ἀναβολὴ τῆς ἐνάρξεως τῶν Καπναγορῶν μέχρι τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν τοῦ Φεβρουαρίου. Ἦτο ἕνα προεκλογικὸν συντηρητικὸν μέτρον, κύριοι βουλευταί, ἐὰν θέλετε, οἰκονομικὸν ὅμως μέτρον ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν αὐτὴ ἡ ἀναβολὴ δὲν ἦτο. Ἐπηκολούθησεν ἀντίδρασις τῶν καπνοπαραγωγῶν συνεπείᾳ καὶ τῶν καταγγελιῶν, εἰς τὰς ὁποίας προέβη ἡ Ε.Ρ.Ε. Καὶ πρὸς καταπράϋνσιν τῶν παθῶν, μόλις τὴν 17ην Ἰανουαρίου 1964, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὄχι ὡς Πρωθυπουργὸς πλέον, ἀλλὰ ὡς ἡγέτης μιᾶς παρατάξεως διεκδικούσης εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν τὴν ἐξουσίαν, ὡς προεκλογικὸν μέτρον ὑπεσχέθη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζετε καὶ ἔδωσεν ὀψίμως μίαν ἐξήγησιν αὐτῆς τῆς κατὰ τὸν παράδοξον τρόπον ποὺ προεξέθεσα ληφθείσης ἀποφάσεως περὶ ἀναβολῆς ἐνάρξεως τῶν ἀγορῶν. Εἶπεν ὁ σημερινὸς ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τότε, ὅτι ἐπεβάλετο αὐτὴ ἡ ἀναβολὴ μέχρις ὅτου ἡ Τουρκία καθορίσῃ τὴν ἰδικήν της καπνικὴν πολιτικήν. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ πρώτη τοῦ Κέντρου, ἤθελε νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν Τουρκίαν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τοῦ καθορισμοῦ ὑπ’ αὐτῆς ὑψηλῶν τιμῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἀντίθετον ἀκριβῶς πολιτικήν. Μόνον ἐὰν ἔκτοτε, ἀπὸ τὸν Δεκέμβριον, καθωρίζαμεν σαφῆ καπνικὴν πολιτικήν, προσδιωρίζαμεν σαφῶς τὰ μέσα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίζαμεν τὴν πολιτικήν μας αὐτήν, ὑπῆρχεν ἡ ἀμυδρὰ ἐλπὶς νὰ πείσωμεν τοὺς Τούρκους διὰ νὰ μᾶς παρακολουθήσουν εἰς τὴν συμφέρουσαν πράγματι καὶ εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς ἡμᾶς ὑψωτικὴν πολιτικὴν τῶν τιμῶν. Δὲν περιέπεσεν ὅμως εἰς αὐτὸν τὸν παραλογισμὸν ἡ πρώτη Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου. Ὑπέκυψεν εἰς τὸν πειρασμὸν ἑνὸς προεκλογικοῦ ὑπολογισμοῦ. Καὶ αὐτὸν τὸν προεκλογικὸν ὑπολογισμόν, τὸν ἄριστον, ἀλλὰ τὸν χείριστον οἰκονομικὸν χειρισμόν, τὸν πληρώνομεν αὐτὴν τὴν ὥραν πολὺ ἀκριβά. Αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τῆς ἀναβολῆς τῆς ἐνάρξεως τῶν ἀγορῶν εἶναι ἡ πρώτη μεγάλη εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ Καπνικόν. Ἐν τῷ μεταξὺ τὴν ὥραν ποὺ ἡμεῖς ἠσχολούμεθα μὲ τὰ ἐκλογικά μας, ἐπωφελήθη τῆς ἰδικῆς μας ἀπραξίας ἡ Τουρκία καὶ συνέβη ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχε προβλέψει ἡ Ε.Ρ.Ε. καὶ τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης, ὅτι δὲν ἦτο καὶ πολὺ δύσκολον νὰ προβλεφθῇ. Προέβη δηλαδὴ ἡ Τουρκία εἰς ἀθρόαν πώλησιν πολλῶν δεκάδων χιλιάδων τόννων καπνῶν τὴν ὥραν τῆς ἰδικῆς μας πλήρους περὶ τὸ καπνικὸν ἀμεριμνησίας. Ἔκτοτε τὸ Κέντρον ἐπανελθὸν εἰς τὴν ἐξουσίαν, μετὰ ἓν ὁλόκληρον μῆνα κύριοι συνάδελφοι, ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν εἶχε βεβαίως καπνικὴν πολιτικὴν ἀφοῦ τὴν ἐσκέπτετο ἐπὶ ἕνα μῆνα τὴν ὥραν ποὺ ὑπῆρχε πίεσις ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν, τὴν Θράκην καὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα καπνοπαραγωγικὰ διαμερίσματα, μετὰ δισταγμὸν λέγω ἑνὸς μηνός, ἔλαβε τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα γνωρίζετε. Τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ κρίνει ὁ παραγωγός, συγκρίνων τὰς τιμὰς τὰς πραγματοποιουμένας πρὸς τὰς προεκλογικῶς ἐπαγγελθείσας. Ἐγώ, δὲν θέλω καθόλου νὰ ταράξω τὴν ἠρεμίαν. Δὲν θὰ εἴπω τὶ εἴπατε προεκλογικῶς. Αὐτὸ τὸ γνωρίζει ὁ λαὸς καὶ ἐπίσης γνωρίζει ὁ λαὸς καὶ ὁ καπνοπαραγωγός. Τὴν ὥραν αὐτήν, νὰ ἦσθε βέβαιοι καὶ σεῖς καὶ ἡμεῖς, ὅτι αὐτὴν τὴν σύγκρισιν μέσα του τὴν κάμνει. Καὶ διερωτᾶται ὅμως ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος τί συνέβη ἐφέτος; Ἡ ἀπορρόφησις τῆς ἐσοδείας παρουσίασε μίαν πρωτοφανῆ τοὐλάχιστον εἰς τὴν καπνικὴν ἱστορίαν τῶν τελευταίων ἐτῶν βραδύτητα.

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αἱ ἀγοραὶ πέρυσι, πότε ἤρχισαν;

§66Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω μαζί μου τὸ Δελτίον καπνοῦ καὶ ὅλα τὰ στοιχεῖα. Μὴ μὲ ἀναγκάσετε νὰ κατέλθω τοῦ βήματος καὶ νὰ κάμω τὴν σύγκρισιν, διότι τὸ Δελτίον ἔχει τὴν κακὴν συνήθειαν νὰ ἀναφέρῃ πόσοι ἔναντι τῶν 20 χιλιάδων τόννων οἱ ὁποῖοι ἀπερροφήθησαν ἐφέτος καθ’ ἃ μᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, πόσοι τόννοι εἶχον ἀπορροφηθῆ πέρυσι κατὰ τὴν ἀντίστοιχον περίοδον. Δὲν σᾶς συμφέρει αὐτό. Ἐπιτρέψατέ μου ἅμα τελειώσω καὶ διὰ νὰ μὴ χάνωμεν ὥραν, νὰ τὸ εἴπωμεν.

§67Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐπιτρέπετε κύριοι συνάδελφοι;

§68Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ἔχετε τὴν καλωσύνη καὶ ἀμέσως μετά, θὰ ἐπιτρέψω εἰς κάθε συνάδελφον καὶ πολὺ περισσότερον εἰς ὑμᾶς.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§70Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὄχι, τώρα κύριε Πρόεδρε.

§71Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι.

§72Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐμὲ μὲ διέκοψε καὶ ὁ Ἀρχηγός σας καὶ ἡ πλευρά σας κατ’ ἐπανάληψιν. Μίαν σύντομον ἀπάντησιν ἤθελον νὰ δώσω.

§73Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ. Δὲν ἐτελείωσα. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω καὶ μετὰ τὰ λέγετε.

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὡμιλήσατε δύο ὥρας. Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἄλλοι.

§75Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Διὰ νὰ ἐκτιμηθῇ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ καπνικὴ κατάστασις πρέπει νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι ἐμειώθησαν ἐφέτος κατὰ 10% οἱ ἐξαγωγικοὶ δασμοὶ εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα, δεύτερον, ὅτι ἡ ποιότης ἡ ἐφετεινὴ εἶναι ἀρίστη καὶ καλυτέρα τῆς περυσινῆς, τρίτον, ὅτι ὅσο παραμένουν τὰ καπνὰ εἰς χεῖρας τῶν καπνοπαραγωγῶν, τόσον ὑφίστανται τὴν γνωστὴν εἰς ὅλους ἀφομοίωσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, χθές, κατηγόρησε τὴν Ε.Ρ.Ε., ὅτι ἐξώδευσε κατ’ αὐτὸν 343 ἑκατ. δραχμὰς περίπου κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη πρὸς προστασίαν τῆς καπνοπαραγωγῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς παρέλειψε νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ἑξῆς λεπτομερειῶν καθὼς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Πρῶτον, ὅτι τὸ καπνικὸν εἰσόδημα ἀνήρχετο τὸ 1955 εἰς 1,9 δισ. ἑκατομ. καὶ ἀνῆλθεν τὸ 1962 εἰς 3,4 δισ. ἑκατομ., ἤτοι ἐπῆλθεν αὔξησις 80%. (Χειροκροτήματα). Ἀντίστοιχος τιμαριθμικὴ αὔξησις 14 –15%. Ἐπιθυμῶ, κύριοι συνάδελφοι νὰ προβῶ εἰς τὴν ἑξῆς παρατήρησιν.

§76ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὲ τιμὴν 6,10 κατὰ κιλόν.

§77Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Θὰ σᾶς δώσω καὶ περὶ τῆς τιμῆς τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας. Ἡ τιμὴ ἦτο τὸ 1955, 22,2 καὶ ἦτο τὸ 1962 ἡ μέση τιμὴ 37,3. Αὔξησις 80%. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτρέψατέ μου, νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ ἀφήσετε νὰ τελειώσω ἐν ἠρεμίᾳ τοὺς συλλογισμούς μου. Εἶπον λοιπόν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του αὐτὰς τὰς μικρὰς λεπτομερείας, ὅτι δηλαδὴ ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μας ἡμερῶν συνέβη αὐτὴ ἡ ἐξέλιξις.

§78ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὴν δολοφονίαν τοῦ καπνοπαραγωγοῦ τὴν ἐξεχάσατε;

§79Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Καὶ περὶ αὐτοῦ θὰ ὁμιλήσω ἐὰν μὲ ἀφήσητε. Ὅλα θὰ τὰ εἴπω, δὲν πρόκειται νὰ ἀδικήσω κανένα. Συνεκεντρώσαμεν λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, συνολικῶς 47.000 τόννους καὶ ἡ νομισματικὴ ἐπιβάρυνσις ἀνῆλθεν εἰς 1250 ἑκ. καὶ μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλὰ δὲν πταίομεν, διότι ἐζημιώθημεν μόνον 354 ἑκατομμύρια. Παρελείφθη καὶ κἄποια ἄλλη μικρὰ λεπτομέρεια, ὅτι, μολονότι ἡ μεγαλυτέρα αὔξησις τῶν τιμῶν ἐσημειώθη κατὰ τὰ ἔτη 1961, 1962 καὶ 1963, διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ περονοσπόρου ἐδαπανήσαμεν ἄλλα 267 ἑκατομμύρια.

§80Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Αὐτὰ εἶναι χρήματα τῶν καπνοπαραγωγῶν.

§81Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἐπίσης παρελείφθη νὰ σημειωθῇ τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τὸν περονόσπορον προσεβλήθησαν ὅλαι αἱ χῶραι αἱ καπνοπαραγωγικαί, ἀκόμη καὶ ἡ πολὺ περισσότερον προηγμένη ἡμῶν Ἰταλία. Καὶ ποῖον ἦτο τὸ ποσοστὸν τῆς ζημίας εἰς τὴν Ἑλλάδα; Καὶ διατί; Διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὠργανώθη τῇ πρωτοβουλίᾳ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἀειμνήστου Κ. Ἀδαμοπούλου καὶ κατόπιν τοῦ διαδόχου του κ. Βουρδουμπᾶ, τῇ πρωτοβουλίᾳ πρὸ πάντων ὀφείλω νὰ τὸ εἴπω, τοῦ Ὑφυπουργοῦ Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβεν αὐτὴν τὴν εὐθύνην κ. Σταυροπούλου. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ε. Μπακλατζῆς).

§82Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὁ ἥλιος τῆς Ἑλλάδος, τὸ κλῖμα τῆς Ἑλλάδος (διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς

Ε.Ρ.Ε.).

§83Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν παύουν οἱ Ὑπουργοὶ νὰ εἶναι βουλευταί. Νὰ κάθωνται εἰς τὰ καθίσματα καὶ ὄχι νὰ κάνουν βόλτες καὶ νὰ διακόπτουν τὸν ρήτορα. Νὰ κάμετε παρατηρήσεις καὶ εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, ὅπως κάνετε καὶ εἰς ἡμᾶς.

§84Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ἔλεγα, ὅτι ὁ περονόσπορος κατεπολεμήθη πράγματι κατὰ τρόπον καταπληκτικὸν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν καὶ ἀνεπτύχθη μία δραστηριότης διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἄξιοι συγχαρητηρίων ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν εὐθύνην. Ἐγὼ εἶχον ἀφῃρημένην καὶ ὑψηλοτέραν ἐποπτείαν, δὲν καταπολεμοῦσα ἐγὼ τὸν περονόσπορον καὶ δι’ αὐτὸ δύναμαι νὰ ὁμιλῶ μὲ πλήρη ἀντικειμενικότητα. Ἥλιον ἔχει καὶ ἡ Ν. Ἰταλία. Ἥλιον ἔχουν καὶ ἄλλαι χῶραι καπνοπαραγωγικαί. Ἐγὼ ξέρω, ὅτι περιποιεῖ τιμὴν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὀργανισμοῦ καπνοῦ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίσθη εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ θέμα τοῦ περονοσπόρου ἀποτελεσματικῶς. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς κατηγόρησε— καὶ ἐπανελήφθη αὐτὴ ἡ κατηγορία — διότι δὲν διεστείλαμεν τὴν καπνοκαλλιέργειαν τὰ ἔτη ποὺ ὑπῆρχεν ὁ περονόσπορος καὶ ὅτι ἀντιστρόφως ἐπετρέψαμεν τὴν ἐπέκτασίν της μόνον εἰς τοὺς κατὰ παράδοσιν καπνοκαλλιεργητάς. Σημειωτέον, ἐπετρέψαμεν τὴν ἐπέκτασίν της πέρυσι. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει λάθος ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας. Πρῶτον, διότι τοιούτου εἴδους περιοριστικὰ μέτρα, ὑπέρμετρα, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δικαιολογημένον νὰ λαμβάνωνται, ὅταν ἡ ἐφετεινὴ μεγάλη ἐσοδεία — καὶ τοῦτο πράγματι τὸ παρέλειψε νὰ τὸ εἴπῃ ὁ πράγματι ἐμπειρογνώμων Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας — ὀφείλεται καὶ εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἐφετεινὴ κατὰ στρέμμα ἀπόδοσις, ἀπὸ 32 χιλιόγραμμα ποὺ ἦτο, κατὰ μέσον ὅρον πέρυσιν, ἐπῆγε 86 χιλιόγρ. ἐφέτος. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον οὐσιαστικὸν λόγον, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πόσον τὸν σέβομαι, νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἔχει ἄδικον ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας. Ἦτο, κύριοι, τοὐλάχιστον τόσον δύσκολον νὰ συνεννοηθῶμεν ἡμεῖς μὲ τὸν περονόσπορον, ὅσον καὶ σεῖς μὲ τὴν Τουρκίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.). Δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ κάμωμεν σύμβασιν περὶ τοῦ ποῖον ἔτος θὰ ἔλθῃ ὁ περονόσπορος. Ὑπάρχει καὶ τρίτη ἀπάντησις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Δὲν νομιμοποιεῖται ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς ἀπευθύνῃ αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, ἀνεξαρτήτως τῆς οὐσίας τοῦ ἐὰν ἔχῃ δίκαιον ἢ ἄδικον καὶ δὲν νομιμοποιεῖται, διότι ἔλαβεν ἡ ἰδία τὴν ἀπόφασιν, δι’ ἐφέτος, τὴν ὁποίαν εἴχομεν λάβει ἡμεῖς πέρυσι, σὺν προσθήκαις τισί: Ξάνθη, Κομοτηνὴ καὶ Αἰτωλ)νία. Ἐφέτος, ἐφ’ ὅσον σεῖς ποὺ θὰ ἔχετε πιὸ μεγάλα ἀποθέματα, διατί δὲν τά πράττετε; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.). Σὲ ποιούς τὰ λέγετε αὐτά;

§85Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν;

§86Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὄχι. Ἀλλὰ εἶναι χαρίεσσα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἡ ἀπάντησις, ἡ δοθεῖσα κατὰ τὴν διάρκειαν συνεντεύξεως τύπου τεσσάρων ἀξιοτίμων κ.κ. Ὑπουργῶν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Ἐλέχθη, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ὁ ὀργανισμὸς καπνοῦ, δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξαγγείλῃ τὰς τιμάς, διότι αἱ τιμαὶ προστασίας, ἐξαγγελλόμεναι τὴν ὥραν τῆς ὑπερπροστασίας, τὴν ὥραν τῆς ηὐξημένης ζητήσεως θὰ ἔβλαπτον τὸν καπνοπαραγωγόν. Ἐπαφίεμαι εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ αὐτὴν τὴν σιβυλλικὴν ὑπουργικὴν ἀπάντησιν. Ἐγὼ θὰ εἴπω τὰ ἑξῆς, ἀκόμη, περὶ τοῦ καπνικοῦ. Κατὰ τὰ ἄλλα θὰ συμμορφωθῶ πρὸς τὴν ὑπόδειξιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ὁμιλήσω περὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ βλάψουν ἐμπορικοὺς ἢ ἄλλους χειρισμούς.

§87Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Σεῖς νὰ ὁμιλήσητε, ἡμεῖς δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὁμιλήσωμεν.

§88Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Πιστεύω, ὅμως, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφασισθῇ εἰς μείζονα κλίμακα παρέμβασις, μαζικὴ παρέμβασις καὶ ὄχι σποραδική, τὴν ὁποίαν ἔχομεν τώρα. Ἐγὼ θὰ κάμω καὶ μίαν δευτέραν παρατήρησιν. Ἠπόρησα μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, περὶ τοῦ ὀργανισμοῦ καπνοῦ. Δύναται ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν θέλῃ, ἔχει τὸ δικαίωμα, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλή, νὰ ἀλλάξῃ τοὺς ὅρους τοῦ Καταστατικοῦ τῆς λειτουργίας τοῦ ὀργανισμοῦ καπνοῦ. Δὲν δύναται νὰ ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι διευθύνεται ὁ ὀργανισμὸς καπνοῦ.

§89ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπὸ ἀριστοκράτας.

§90Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. ... ἀπὸ ἀριστοκράτας. Οἱ ἀριστοκράται τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς καὶ μέχρι τῆς προχθὲς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Τριανταφυλλίδης, ὁ ὁποῖος τώρα εἶναι Πρόεδρος τῶν ΣΕΚΕ καὶ ὁ ὁποῖος μέχρι προχθὲς ἦτο Πρόεδρος τοῦ ὀργανισμοῦ; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.). Ἀριστοκράτης τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ὁ κ. Τομάσος, Γεν. Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ ὁ κ. Μονογέρης; Ἀριστοκράτης τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ὁ κ. Κανάσης, Διευθυντὴς τῶν λιπασμάτων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας; Ἀριστοκράτης τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ὁ κ. Παπαλουκᾶς, Διευθυντὴς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης; Αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ συνθήματα, ἐπὶ τέλους, ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς θὰ σᾶς ἐχρειάζοντο νὰ τὰ ρίχνετε, ὄχι μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς. Θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν, κ. Ὑπουργέ, δὲν ὑπάρχει κανένας λόγος νὰ ὁμιλῶμεν εἰς αὐτὸν τὸν τόνον. Εἶναι δυνατὸν λαμπροὶ καὶ ἔξοχοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, νὰ χαρακτηρίζωνται ἀπὸ μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πόσον τὸν τιμῶ, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Δὲν τὸ πιστεύω. Διατί ἔγινεν ἡ ὡραία αὐτὴ ἀποστροφὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἴσως νὰ μὴ ἐγνώριζεν, ὅτι αὐτὸ ποὺ εἶπε δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχε πῆ; Ἔγινε, διότι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς ἀναζήτησιν ἀποδιοπομπαίου τράγου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ε.Ρ.Ε.). Καὶ ὁ ἀποδιοπομπαῖος τράγος εἶναι, κ.κ. συνάδελφοι, ὁ Ἐθνικὸς Ὀργανισμὸς Καπνοῦ.

§91ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἡ Σ.Ε.Κ.Ε.

§92Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Εἴχομεν προειδοποιήσει τὴν Κυβέρνησιν, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ πολιτική της — καὶ θὰ ἴδωμεν εἰς τί συνίσταται αὐτὴ ἡ πολιτικὴ — συγκεκριμένως ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε τὸν Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον ἀπὸ τὴν 5ην Νοεμβρίου, ποὺ ἐγένετο Κυβέρνησις, τὴν πολιτικὴν τῆς ἐνθαρρύνσεως τῆς σπορᾶς δημητριακῶν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, θὰ σᾶς ἔφερεν εἰς ἀδιέξοδον καὶ ἰδού, σᾶς ἔφερε. Πῶς λέγει ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι πρέπει νὰ συγκρίνωμεν μὲ τὸ ἔτος 1961; Κάθε χρόνον ἐσημειοῦτο πρόοδος εἰς τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν. Ἐγὼ θὰ συγκρίνω ὄχι μὲ τὰ στρέμματα, τὰ ὁποῖα τελικῶς ἐκαλλιεργήθησαν πέρυσι μὲ σιτάρι, διότι μετὰ τὰς θεομηνίας ὄντως ἔμειναν ὀλιγώτερα στρέμματα καλλιεργημένα. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἀριθμούς, διὰ νὰ ὁμιλῶμεν περὶ τῶν ἰδίων πραγμάτων, τῶν στρεμμάτων, τὰ ὁποῖα εἶχον καλλιεργηθῆ πέρυσι πρὸ τῆς ἐπελεύσεως τῶν θεομηνιῶν, αἱ ὁποῖαι, ὅπως ἐνθυμούμεθα ὅλοι, ἐπῆλθον μετὰ τὴν σποράν, διότι ἐὰν εἶχε ἐπέλθει πρὸ τῆς σπορᾶς, δὲν θὰ ἦσαν θεομηνίαι. Ἐκαλλιεργήθησαν πέρυσι σιτηρὰ 9,6 ἑκατομμύρια στρέμματα, κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας καὶ ἐφέτος, κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας, εἶναι 11,8 ἑκατομμύρια στρέμματα σπαρμένα μὲ σιτάρι. Καὶ ἂν τὰ πράγματα πᾶνε καλά, ὅπως ὅλοι εὐχόμεθα, θὰ ἔχωμεν μίαν ἐσοδείαν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι μεγαλυτέρα καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας, κατὰ 200–300 χιλιάδας τόννους. Ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποὺ ἐνεφανίσθη, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ πρώτη 500ήμερος Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἠρώτησα, ποῖος θὰ πληρώσῃ, πρῶτον τὰς ηὐξημένας τιμὰς ποὺ ὑπεσχέθη τὸ Κέντρον εἰς τοὺς παραγωγοὺς καὶ δεύτερον, ποῖος θὰ πληρώσῃ τὰς ἀναγκαίας διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ προϊόντος ἐπιδοτήσεις; Ὁ προϋπολογισμός; Ἡ κυκλοφορία; Ὁ καταναλωτής; Ἢ μήπως δὲν πρόκειται νὰ ὑπάρξῃ, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐφέτος ηὐξημένη τιμή; Πῶς θὰ βγῆτε ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἀδιέξοδον; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ τὴν εὐφυΐαν, ἡ ὁποία τὸν χαρακτηρίζει, εἶπεν, ὅτι, βέβαια ἀντιλαμβάνεται ἡ Βουλή, τὸ ὅ,τι καὶ ἂν γίνῃ μὲ τὸ σιτικόν, θὰ τὸ πληρώσῃ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1965. Ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν δὲν θὰ εἶναι δογματική. Ἕνας Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ σκεφθῇ πότε συμφέρει καὶ πότε μπορεῖ νὰ ἐπιρρίψῃ τὸ οἱονδήποτε προκῦπτον ἔλλειμμα εἰς τὸ σκέλος τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλά, ἡ ἀπόφασίς του, δὲν εἶναι δεσμευμένη ἀπὸ κανένα νομικὸν τύπον, εἶναι δεσμευμένη ἀπὸ τὴν οὐσίαν τοῦ ἀνακύπτοντος κυκλοφοριακοῦ προβλήματος. Τὸ θέμα εἶναι πόσους μῆνας ἀντέχετε μὲ τὴν διαμόρφωσιν τῶν καμπυλῶν τῆς κυκλοφορίας εἰς τὴν ἄσκησιν τοιούτου εἴδους πολιτικῆς ἀναβολῆς τῶν ἀποπληρωμῶν, τῶν ὀφειλομένων εἰς τὸν λογαριασμὸν ἐφοδίων. Αὐτὸ εἶναι τὸ οὐσιαστικὸν θέμα, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἀπὸ αὐτὸ δὲν σᾶς ἀπαλλάσσει κανενὸς εἴδους συλλογισμὸς ἀπὸ αὐτούς, τοὺς ὁποίους ἐκάματε. Ἄλλως τε, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου πρέπει νὰ σημειωθῇ ἐὰν δώσητε ηὐξημένας τιμὰς καὶ ἐὰν δὲν τὴν φορτώσητε εἰς τὸν ἄγνωστον κόκορα τοῦ προσεχοῦς προϋπολογισμοῦ τοῦ 1965. Ἐὰν ἀκολουθήσητε αὐτὴν τὴν γραμμήν, θὰ πρέπει ὁπωσδήποτε τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου νὰ τὴν αὐξήσητε ἀφ’ ἧς θὰ ἀρχίσῃ νὰ καταναλίσκεται ὁ σῖτος ὁ συγκεντρωθησόμενος κατὰ τὴν συγκέντρωσιν τὴν προσεχῆ, περὶ ἧς συζητοῦμεν. Διότι, βέβαια, δὲν θὰ πᾶτε μετὰ νὰ τὰ εἰσπράξητε. Ἀλλά, πῶς ἐπηρέασεν ἡ Κυβέρνησις τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου; Νὰ σᾶς τὸ εἴπω. Ὅλα τὰ ραδιόφωνα ἔδιδον τὸ ὑπερήφανον ἄγγελμα νὰ μὴ μείνῃ ἄσπαρτος οὐδὲ σπιθαμὴ γῆς. Βεβαίως, συμφωνοῦμεν εἰς αὐτό, ἀλλὰ πότε; Τὸ φθινόπωρον ἢ τὸ ἔαρ; Κάμνομεν πολιτικὴν ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν, ὅπως ἐδίδαξεν ὀρθῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῶν προγραμματικῶν του δηλώσεων, ἢ κάμνομεν, συγχωρῆστε με, προεκλογικὴν δημαγωγίαν, διότι προτιμᾷ κανεὶς βεβαίως μὲ τὴν ἰδίαν ἀμοιβὴν νὰ καλλιεργῇ σιτάρι ἀντὶ βάμβακα. Θὰ ἦτο μωρὸς ἐὰν δὲν τὸ προετίμα. Μὲ αὐτὴν τὴν γραμμὴν θὰ πᾶτε πρὸς τὴν ἐπηγγελμένην ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν; Ἀλλά, μήπως αὐταὶ καὶ μόνον εἶναι αἱ ἀσυνέπειαι τῆς ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως; Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἔμμεσοι, ἀλλὰ ἀμέσως ὁραταὶ συνέπειαι. Πέρυσι εἶχον καλλιεργηθῆ 2,4 στρέμμ. μὲ βάμβακα, ἐνῷ ἐφέτος δὲν ἀπομένουν κατὰ τοὺς ἐμπειρογνώμονας, διὰ νὰ καλλιεργηθοῦν παρὰ 1,6. περίπου. Πέρυσι παρήχθησαν 100.000 τόννοι ἐκκοκκισμένου βάμβακος, ρεκὸρ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλληνικῆς βαμβακοπαραγωγῆς καὶ ἐφέτος εἶναι ζήτημα ἐὰν θὰ παραχθοῦν 70.000 τόννοι. Θὰ ἦτο προτιμότερον καὶ ἀπὸ αὐστηρῶς δημοσιονομικῆς ἀπόψεως, πολὺ δὲ μᾶλλον ἀπὸ συναλλαγματικῆς, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε προβῆ εἰς γενναιοτέραν ἐπιδότησιν τοῦ βάμβακος, ἀκολουθοῦσα τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἐχαράξαμεν ἡμεῖς. Θὰ ἔχωμεν, λοιπόν, ζημίαν καὶ εἰς τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον, τὸ ὁποῖον θὰ στερηθῇ ἀπὸ τὴν ἐξαγωγὴν 30.000 τόννων βάμβακος. Αὐτὴ εἶναι ἡ δευτέρα μεγάλη εὐθύνη, μετὰ τὸ καπνικόν, τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν ἀγροτικὸν τομέα. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ τρίτη εὐθύνη. Εἶναι συνδεδεμένη πρὸς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ε.Κ. ἐν τῇ διεκδικήσει τῆς ἐξουσίας καὶ λόγῳ προεκλογικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔδωσε τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅτι εἰς τὴν οὐσίαν πρόκειται ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ μεταβληθῇ εἰς ἕνα ὀργανισμὸν ἐπιδοτήσεως τῆς γεωργίας, ἐνῷ, βεβαίως, δὲν εἶχε τοιαύτην πρόθεσιν καὶ ἐνῷ δὲν εἶχε αὐτὴν τὴν πρόθεσιν καὶ εἶχεν ἀντιστρόφως νὰ λειτουργήσῃ κατὰ τοὺς συνήθεις τραπεζιτικοὺς κανονισμούς. Ἀλλά, αὐτὸ ἐδημιούργησε μίαν πραγματικὴν κατάστασιν καὶ μίαν ψυχολογίαν. Τί τὰ θέλετε, κ.κ. συνάδελφοι, ὑπάρχει μία μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῶν κυβερνητικῶν ὑποχρεώσεων καὶ τῶν πραγματοποιήσεων, ἡ ἀπόστασις εἶναι ἰλιγγιώδης, καὶ τῶν πιθανῶν πραγματοποιήσεων ποὺ μᾶς παρέχει ἡ Κυβέρνησις. Θὰ εἶναι ἡ ἀπογοήτευσις τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ μεγάλη καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ πρῶτος μεγάλος κίνδυνος, τὸν ὁποῖον ἐπισημαίνομεν. Ὑπάρχει καὶ δεύτερος μεγάλος κίνδυνος καὶ αὐτὸς εἶναι συνυφασμένος μὲ μίαν ὑποχώρησιν ἀπὸ τὴν ὀρθὴν γραμμήν. Εἰς τὴν γεωργικὴν πολιτικήν, ἀντὶ νὰ προωθῆται ἡ ἐαρινή, προωθεῖται ἡ φθινοπωρινὴ καλλιέργεια. Καὶ πρέπει νὰ ἐντείνωμεν τὴν προσπάθειάν μας, ἀφοῦ εἴμεθα ἐντεταλμένοι καὶ συνδεδεμένοι μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν τὰ ἐξαγγελθέντα διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων οἰκονομικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ὑπῆρξαν πενιχρά, εἶναι διότι δὲν προσδιορίζουν τὴν μέθοδον καὶ τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ πραγματοποιηθοῦν τὰ ἐπαγγελλόμενα, πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι μεγαλόστομοι εἰς ποσότητα εἶναι αἱ ἐξαγγελίαι ὀργανωτικοῦ χαρακτῆρος. Θὰ προσπαθήσω νὰ συγκεντρώσω τὴν κριτικήν μου εἰς τὴν ἐπιχειρουμένην ἀναδιάρθρωσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἐπληροφορήθη ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ὅτι ἡ ὀργάνωσις τοῦ Κράτους θὰ παρακολουθῆται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα, ἐὰν πρόκειται νὰ καταργηθῇ ἡ τρίτη Γενικὴ Διεύθυνσις τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ τὸ οὐσιαστικώτερον ἐρώτημα, εἰς ποῖον ἐπιτελεῖον θὰ στηρίζηται; Πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκδώσῃ περιπλοκωτέρας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως καθαρὰ νομικοῦ τύπου, ἀποφάσεις, σχέσεις ἐχούσας μὲ τὴν διοικητικὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Κράτους, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη; Ἐπληροφορήθημεν, ἐπίσης, ὅτι ὁ προγραμματισμὸς πρόκειται νὰ ἀποσπασθῇ ἀπὸ τὴν πρώτην Γενικὴν Διεύθυνσιν καὶ πρόκειται νὰ ὑπαχθῇ ὑπὸ τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν. Ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἐποπτεύῃ τὸ Κέντρον καὶ θὰ ἐγκρίνῃ ἢ θὰ ἀπορρίπτῃ τὰ προγράμματα. Αὐτὸ ἔλειπε καὶ νὰ μὴ ἐποπτεύῃ καὶ νὰ μὴ ἐγκρίνῃ. Θέμα εἶναι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ αὐτὴ ἡ οὐσιαστικὴ ἐποπτεία. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τόσα γνωρίζει περὶ προγραμματισμοῦ, δὲν γνωρίζει, ὅτι διὰ νὰ κρίνῃ κανεὶς ἕνα, οἱονδήποτε πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν ὑστέρων τοῦ ἐμφανίζεται ἕτοιμον, ὅτι πρέπει νὰ θεωρήσῃ δεκάδας ἀξιωματικῶν προϋποθέσεων, ἑκατοντάδας συνδυασμῶν μεταξὺ τῶν προϋποθέσεων τούτων καὶ πολλὰς χιλιάδας εἰδικῶν θεμελιούντων τοὺς συνδυασμοὺς καὶ τὰς προϋποθέσεις, ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὁ ἔλεγχος ἐπρόκειτο καὶ ἡ παρακολούθησις νὰ περιορισθῇ εἰς τὰς δεκάδας, ποῖος ὁ σημερινὸς ἢ ὁ αὐριανὸς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀσκήσῃ οὐσιαστικὰ αὐτὴν τὴν ἐποπτείαν; Ἐπιχειρουμένην ἀπὸ ποῖον; Θὰ σᾶς εἴπω, τί θὰ συνέβαινεν, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία ἦτο ἐντεταγμένη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Θὰ συνέβαινε, πρῶτον, τὸ ἑξῆς: Ἡ καθημερινὴ ἐπαφὴ τοῦ ἰδίου Ὑπουργοῦ μὲ τὴν διεύθυνσιν προγράμματος, θὰ μετελαμπάδευε τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως, τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν πολιτικὴν βούλησιν καὶ τοὺς προγραμματιστὰς καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπηρεάζῃ ὁ Ὑπουργὸς καθημερινῶς τὴν ὑπηρεσίαν προγράμματος. Δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ τὴν ἐπηρεάζῃ. Εἴμεθα Δημοκρατία. Δὲν εἴμεθα γραφειοκρατία, οὔτε τεχνογραφία. Δεύτερον, ἡ ἐντεταγμένη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑπηρεσία, εὑρισκομένη εἰς ἐπαφὴν μὲ ἄλλας ὑπηρεσίας, ἐχούσας πολλὰ τρέχοντα προβλήματα, πρὸς ἀντιμετώπισιν, ὑποβοηθεῖ περισσότερον τὸ ἔργον τοῦ προγραμματισμοῦ. Θὰ ἦτο οὕτω τὸ πρόγραμμα καὶ περισσότερον ρεαλιστικὸν καὶ περισσότερον σύμφωνον πρὸς τὰς πολιτικὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως. Πρόγραμμα σημαίνει κατ’ ἐξοχὴν λῆψιν ἀποφάσεως πολιτικοῦ χαρακτῆρος. Δέχομαι, ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἢ τῶν Ὑπουργῶν, νὰ λαμβάνωνται ἀποφάσεις, διὰ τὸ μέλλον τοῦ τόπου. Ἀλλά, δὲν δέχομαι μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὡς ἐποπτεύοντος, νὰ ἀποφασίζουν περὶ τοῦ μέλλοντος τῆς χώρας, οἱοιδήποτε, ἔστω ἄριστοι ἐπιστήμονες. Εἰς τὰς δημοκρατίας, τὴν πολιτικὴν τὴν χαράσσουν οἱ Ὑπουργοί, ἐπικουρούμενοι ἀπὸ συντεταγμένας ὑπηρεσίας, ὡς ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Τιμῶ βαθύτατα τοὺς ἐπιστήμονας τοῦ Κέντρου Ἐπιστημονικῶν Ἐρευνῶν καὶ ἐκτιμῶ εἰδικώτερον τὴν ἀντίστοιχον προσπάθειαν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ θιγῇ κανεὶς ἐκ τῶν ὑπηρετησάντων εἰς τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, ἐὰν εἴπω, ὅτι οἱαδήποτε θεωρητικὴ κατάρτισις δὲν σημαίνει καὶ τὴν δυνατότητα προσαρμογῆς πρὸς τὰς ἰδιοτυπίας τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος, ὅπως ἀντιστρόφως καὶ ἱκανότης τινὸς νὰ προσαρμόζεται πρὸς αὐτὴν τὴν πραγματικότητα δὲν ἀποτελεῖ τεκμήριον τῆς οἰκονομικῆς του καταρτίσεως. Ὅσοι διετελέσαμεν Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ, ἐπεχειρήσαμεν νὰ ἀνεύρωμεν καὶ νὰ ἐκπαιδεύσωμεν στελέχη συνδυάζοντα τὰς δύο αὐτὰς ἰδιότητας. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι περισσεύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα δυνάμεις καὶ δι’ αὐτό, ἀντὶ νὰ συμβῇ τὸ ἀντίστροφον, θὰ ἔπρεπε οἱ ἀξιόλογοι ἐπιστήμονες τοῦ Κέντρου νὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ προγράμματος. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω κανένα, θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ εἴπητε, διότι ἐλέχθη, ὅτι ἡ Διεύθυνσις προγράμματος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ συντάξῃ πρόγραμμα, ἐνῷ εἶναι τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν. Ἐγὼ ἐρωτῶ, ἀφοῦ ὁ κ. Α. Παπανδρέου, δὲν δύναται νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ θέμα, ἀφοῦ ὁ κ. Πεπελάσης δὲν δύναται, ἐπίσης, νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ θέμα, διότι ἐγένετο Ὑποδιοικητὴς τῆς ΑΤΕ, ποῖα πρόσωπα ἀπομένουν, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ ἀσχοληθοῦν; Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ, πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην, τὸ θέμα. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω δύο λέξεις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως τοῦ ΟΒΑ καὶ ΟΧΟΑ. Ἡ ἕνωσις τῶν δύο αὐτῶν ὀργανισμῶν θὰ ἐδημιούργει μίαν νέαν Τράπεζαν, ἔστω ἐπενδύσεων. Ἡ Τράπεζα αὐτὴ ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος, θὰ διεκδικοῦσε τὸ μονοπώλιον τῆς βιομηχανικῆς πίστεως. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ νὰ μὴ διεκδικοῦσε, θὰ ἤρχετο ὁπωσδήποτε εἰς μίαν ἀντιδικίαν, κυρίως, μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία χρηματοδοτεῖ περισσότερον τοῦ 80% τὰς βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας καὶ μὲ τὴν ὁποίαν ὁπωσδήποτε θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐξησφαλισμένη ἡ ἄνετος συνεργασία μὲ τὸν ΟΒΑ. Τώρα θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕνα σύντομον κείμενον. «Κατὰ τὰ ἔτη 1952–1960 «...(ἀναγινώσκει)...». Αὐτὴ εἶναι ἡ γενικὴ ἐκτίμησις τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν μονογραφίαν του «στρατηγικὴ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς Ἑλλάδος». Εἰς τὴν μονογραφίαν του αὐτὴν ὁ Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ διακεκριμένος καθηγητής, προβαίνει καὶ εἰς παρατηρήσεις κριτικοῦ χαρακτῆρος, ἔναντι τῆς ἀσκηθείσης πολιτικῆς καὶ ἔναντι τοῦ 5ετοῦς προγράμματος. Ἄλλος ἐπιστήμων, δὲν θὰ τοῦ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ εἴπῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠκούσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν περὶ τῆς ἐξελίξεως τοῦ ρυθμοῦ τῆς ἀναπτύξεως. Ἀλλὰ τὸ κέντρον οἰκονομικῶν ἐρευνῶν ἔχει καὶ ἄλλον διακεκριμένον ἐπιστήμονα, τὸν κ. Ρόην, κατὰ τὸν ὁποῖον «...(ἀναγινώσκει)...». Ἀναφέρεται εἰς τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὰ γνωστὰ κριτήρια τοῦ Ρωστὼφ καὶ προσπαθεῖ νὰ εὕρῃ εἰς ποῖον στάδιον οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως εὑρίσκεται ἡ Ἑλλὰς καὶ λέγει, «...(ἀναγινώσκει)...». Ἡ φάσις τῆς σταθερᾶς ἀνόδου εἶναι ἡ προηγουμένη τῆς φάσεως τῆς μαζικῆς παραγωγῆς, κατὰ τὴν Ρωστώβιον θεωρίαν. Περαιτέρω ὑπάρχουν διαπιστώσεις τοῦ ἰδίου ἐπιστήμονος περὶ τοῦ αὐξητικοῦ ρυθμοῦ τοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ χρησιμεύσουν αἱ συνολικαὶ ἐκτιμήσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη, εἰς ἀνύποπτον χρόνον τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν, τὸ ὁποῖον τόσον τιμᾷ ἡ Κυβέρνησις, νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀπάντησις εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ρυθμῶν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὑπολαμβάνων, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν γνωρίζει αὐτὰ τὰ βιβλία ἢ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν γνωρίζει ποία ἦτο ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἰς ὅλους τοὺς οἰκονομικοὺς ὀργανισμοὺς μέχρις ἀκόμη προχθὲς — θέλω δὲ νὰ πιστεύω καὶ σήμερον ἀκόμη. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα. Πρῶτον, δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι δὲν κατηρτίσθησαν μελέται. Θὰ καταθέσω κατάλογον 32 τόμων μελετῶν, αἱ ὁποῖαι κατηρτίσθησαν ὑπὸ διαφόρων ἐπιτροπῶν καὶ διαφόρων μελετητῶν, οἱ ὁποῖοι καταλαμβάνουν ράφι ὁλόκληρον εἰς τὴν βιβλιοθήκην καὶ οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη ἐν πολλοῖς τὸ καταρτισθὲν κατὰ τὴν γνωστὴν διαδικασίαν 5ετὲς πρόγραμμα. Δὲν ἀναφέρονται εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἱστορίαν τῆς χώρας μας πάρα πολλὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἐπέτυχον τοῦ γενικοῦ στόχου τόσον ὅσον τὸ πρῶτον 5ετὲς ἰδικόν μας, τὸ ὁποῖον καὶ ἐφ’ ὅσον ἦτο τὸ πρῶτον κατασκευαζόμενον καὶ ἐφαρμοζόμενον ἐν Ἑλλάδι, εἶχε καὶ δικαίωμα μείζονος παρεκκλίσεως τοῦ κυρίου στόχου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀνεφέρθη εἰς τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα. Παρέλειψε νὰ σᾶς πληροφορήσῃ, ὅτι τὸ πρόγραμμα προέβλεπε κατασκευὴν ἔργων 4.000 ἑκατομμυρίων καὶ ὅτι κατεσκευάσθησαν 3.600 ἑκατομ. ἤτοι τὸ 90%. Εἶναι ἀληθές, ὅτι κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προγράμματος, ἀπεφασίσθη ἡ συγκέντρωσις τῶν διαθεσίμων χώρων εἰς ἐλάσσονα ἀριθμὸν ἔργων τῶν ἀρχικῶς προβλεφθέντων. Ἀντὶ νὰ ἐπαινεθῶμεν, διότι ἐπήραμε μίαν ἀπόφασιν μειοῦσαν τὴν δημοκρατικότητά μας, διότι δὲν ἀπεφασίσαμεν νὰ ἀρχίσωμεν καὶ ἄλλα 5–6 ἔργα ταὐτοχρόνως, τὰ ὁποῖα ὅμως θὰ εὕρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀναγεγραμμένα εἰς τὴν σελίδα 37, προετιμήσαμεν νὰ συγκεντρώσωμεν ὅλα τὰ οἰκονομικά μας μέσα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὀλιγωτέρων ἔργων διὰ νὰ ἀποδώσουν ταχύτερον. Καὶ κατηγορήθημεν. Ὡς πρὸς τὴν γενικὴν ἐκτίμησιν τοῦ προγράμματος. Ἐγὼ θὰ ἐζήτουν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ πληρωθῇ τὸ περιεχόμενον ἐγγράφου τοῦ Ο.Ο.Σ.Α., ὁ ὁποῖος συνέστησεν εἰδικὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἔκρινε τὸ 5ετὲς πρόγραμμα καὶ τὰς μεθόδους τῆς ἐφαρμογῆς του, ἐκδώσασα ἕνα πόρισμα, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὴν ἐπιτροπὴν ἀναπτύξεως τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου. Καὶ θὰ μὲ συγχωρήσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, ἐὰν προτιμήσω τῆς ἰδικῆς του μεροληπτικῆς γνώμης, τὴν γνώμην διεθνοῦς φήμης ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι ἐξήτασαν τὸ περιεχόμενον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρομαι καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἀναζητήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου. Θὰ ἤθελον, ὅμως, νὰ εἴπω δύο λέξεις καὶ διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου. Πρῶτον, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι σωστὸν νὰ γίνεται παρεμπιπτόντως συζήτησις περὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἐν τούτοις, ἀμέσως ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, θὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὁ κ. Ὑπουργὸς πρῶτον, εἰς τὴν δαπάνην, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσε, περιέλαβε καὶ ἔργα ὑποδομῆς καὶ δαπάνας δοκιμῶν, ἔργα ὑποδομῆς, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ τούτου τοῦ ἔργου. Πράγματι, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατασκευῆς ἀπεφασίσθησαν συμπληρώσεις. Τρίτον, οὐδεμία ὑπέρβασις εἰς συνάλλαγμα, καθ’ ὅσον γνωρίζω, προέκυψε, πλὴν ἐκείνης ποὺ ἐσημειώθη λόγῳ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ Γερμανικοῦ μάρκου. Τέταρτον, ὅλα τὰ κατασκευαστικὰ ἔργα ἀνετέθησαν κανονικώτατα εἰς ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἀπὸ τοὺς ἀριστεῖς διαφόρων Ὑπουργείων, τοὺς ὁποίους καὶ σήμερον χρησιμοποιεῖ καὶ ἐμπιστεύεται ἡ Κυβέρνησις. Ὡς πρὸς τὰ περιφερειακὰ προγράμματα, θὰ περιορισθῶ νὰ εἴπω, ὅτι παρετάθησαν ὡς ἐφεύρεσις τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Στεφανόπουλος, ὅτι πρόκειται νὰ διπλασιασθοῦν αἱ πρὸς τὰ προγράμματα ταῦτα χορηγήσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεις. Νὰ ἴδωμεν, ὅμως, πρῶτον τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεών σας, κεκαλυμμένον καὶ μετὰ νὰ ἴδωμεν τοὺς διπλασιασμούς. Καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀναζητήσετε τὰς σχετικὰς πρὸς τὰ προγράμματα ταῦτα μελέτας, διότι φαίνεται, ὅτι ἔχετε ἀντιπάθειαν νὰ βλέπετε τὸ παρελθὸν καὶ κάμνετε τοῦτο τὸ μικρὸν λάθος νὰ νομίζετε, ὅτι ἡ ἱστορία ἀρχίζει ἀπὸ τὸ ὄνομά σας. (Χειροκροτήματα). Μόνον οἱ ἀφελεῖς, νομίζω, θὰ ἠδύναντο νὰ πιστεύσουν, ὅτι ἐπιτεύγματα τοιαῦτα, ὑπὸ τοιαύτας προϋποθέσεις, εἶναι προϊόντα τῆς τύχης καὶ ὅτι δὲν ὑπῆρχε σχεδιασμός, καμμία μελέτη, τίποτε. Ἐγώ, εὑρῆκα προχείρως σημείωμα εἰς τὴν βιβλιοθήκην, καὶ καταθέτω τὰς μελέτας ποὺ ὑπεβλήθησαν ἀπὸ τὸ ἰδικόν μου Ὑπουργεῖον. Ι. Γεωργικὸς Τομεύς. 1. Μελέτη ἀγροτικῆς ἀναπτύξεως Δυτ. Πελοποννήσου. (PRE–INVESTMENT SURVET μὲ τὸν FAO). 2. Μελέτη ἀναπτύξεως τῶν Ἑλληνικῶν πεδιάδων (προγραματικὴ μελέτη). 3. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Νέστου. 4. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Θεσσαλονίκης. 5. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Καρδίτσης. 6. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Ἀχελώου. 7. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Πηνειοῦ. 8. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Ἀλφειοῦ. 9. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Κωπαΐδος. 10. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Θηβῶν. 11. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Ἰωαννίνων. 12. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος πεδιάδος Σιταγρῶν–Μυλοποτάμου. 13. Μελέτη περὶ ὀργανώσεως γεωργικῆς ἐρεύνης. ΙΙ. Βιομηχανικὸς Τομεύς. 14. Ἡ Ἑλληνικὴ Κλωστοϋφαντουργία. 15. Προσφορὰ καὶ ζήτησις ἐνεργείας ἐν Ἑλλάδι. 16. Ἡ Βιομηχανία χάρτου ἐν Ἑλλάδι. 17. Ἡ Βιομηχανία πλαστικῶν ἐν Ἑλλάδι. 18. Ἡ ἀγορὰ καὶ βιομηχανία ἀπορρυπαντικῶν ἐν Ἑλλάδι. 19. Ἡ Βιομηχανία οἴνων ἐν Ἑλλάδι. 20. Ἡ Βιομηχανία ζυμαρικῶν ἐν Ἑλλάδι. 21. Ἡ Βιομηχανία γάλακτος ἐν Ἑλλάδι. 22. Ἡ Βιομηχανία οἰνοπνεύματος ἐν Ἑλλάδι. 23. Ἡ Ἀλλαντοποιΐα ἐν Ἑλλάδι. 24. Ἡ Βιομηχανία χρωμάτων ἐν Ἑλλάδι. 25. Ἡ Βαμβακουργία ἐν Ἑλλάδι. 26. Ἡ Βιομηχανία κατασκευῆς μηχανῶν καὶ συσκευῶν ἐν Ἑλλάδι. 27. Ἡ Βιομηχανία φαρμάκων. 28. Ἀλκοολοῦχα ποτά. 29. Βιομηχανία διατετηρημένων ὀπωρῶν καὶ λαχανικῶν. 30. Βιομηχανία ἑτοίμων ἐνδυμάτων ἐν Ἑλλάδι. 31. Ἡ ἐριουργία ἐν Ἑλλάδι. 32. Ἡ ταπητουργία ἐν Ἑλλάδι. 33. Ἡ Βιομηχανία ἰούτης, καννάβεως καὶ σιζάλ. 34. Βιομηχανία χυμῶν ἐν Ἑλλάδι. 35. Βιομηχανία δέρματος. 36. Λιπάσματα. 37. Ἡ Βιομηχανία χάλυβος ἐν Ἑλλάδι. 38. Προκαταρκτικὴ μελέτη διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανικῶν ζωνῶν Θεσσαλονίκης, Καβάλας, Βόλου, Πατρῶν καὶ Ἡρακλείου. 39. Μελέτη βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως Ἠπείρου. 40. Μελέτη βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως Κρήτης. 41. Μελέτη ἀξιοποιήσεως χαρουπίων. III. Τομεὺς Τουρισμοῦ. 42. Ὁ Τουρισμὸς ἐν Ἑλλάδι (προγραμματικὴ μελέτη). 43. Μελέτη τουριστικῆς ἀναπτύξεως Κρήτης. 44. Μελέτη τουριστικῆς ἀναπτύξεως Πελοποννήσου– Ζακύνθου–Κεφαλληνίας–Ἰθάκης. 45. Μελέτη τουριστικῆς ἀναπτύξεως Ἠπείρου–Κερκύρας–Παξῶν–Λευκάδος. IV. Μεταφοραί. 46. Τὸ ὁδικὸν δίκτυον τῆς χώρας (προγραμματικὴ μελέτη). 47. Ἡ Ἑλληνικὴ Ἐμπορικὴ Ναυτιλία (προγραμματικὴ μελέτη). 48. Ὁ ἐκσυγχρονισμὸς καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἐξυγίανσις τῶν Ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων. 49. Μελέτη νέας μεταφορικῆς ὁδοῦ, μέσῳ Δυτ. Ἑλλάδος. 50. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος ὁδοῦ Ἀθηνῶν– Κορίνθου. 51. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος ὁδοῦ Κορίνθου– Πατρῶν. 52. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος ὁδοῦ Ἀντιρρίου– Ἰωαννίνων. 53. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος ὁδοῦ Λαμίας– Λαρίσης. 54. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος ὁδοῦ Ἰωαννίνων– Τριπόλεως. 55. Μελέτη οἰκονομικῆς σκοπιμότητος ὁδοῦ Θεσσαλονίκης–Ἀδριανουπόλεως. V. Ἐκπαίδευσις. 56. Δημογραφικαὶ ἐξελίξεις ἐν Ἑλλάδι. 57. Ἐκπαίδευσις καὶ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις. 58. Προσφορὰ καὶ ζήτησις εἰδικευμένου προσωπικοῦ εἰς βιομηχανίαν. VI. Γενικοῦ περιεχομένου. 59. Ἐδαφολογικὴ μελέτη Πελοποννήσου. 60. Ἐδαφολογικὴ μελέτη Ἠπείρου. 61. Χαρτογράφησις Πελοποννήσου.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΡΕΥΝΗΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

1. Πόρισμα εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς Μεθοδολογίας. 2. Ἀναδασμός. 3. Λιπάσματα. 4. Βάμβαξ. 5. Κορινθιακὴ σταφίς. 6. Γεώμηλα — τεῦτλα — ἀρωματικὰ καὶ φαρμακευτικὰ φυτά. 7. Δάση. 8. Ἁλιεία. 9. Ἐγγειοβελτιωτικά. 10. Καταναλωτικὰ ἐπίπεδα. 11. Ὀρεινὴ οἰκονομία. 12. Ὀπωροκηπευτικά. 13. Μελέτη Ψυκτικῆς Ἁλύσσου. 14. Κτηνοτροφία. 15. Σουλτανίνα. 16. Ἀρδεύσεις. 17. Καπνός. 18. Γεωργικὴ ἔρευνα. 19. Σῖτος. 20. Ἔλαιον–Ἐλαῖαι. 21. Ἐκμηχανοποίησις τῆς Ἑλληνικῆς γεωργίας. 22. Γεωργικαὶ βιομηχανίαι. 23. Μεταλλεῖα. 24. Βιομηχανία. 25. Βιομηχανικὴ ἀπογραφή.

26. Ι.Κ.Α.

27. Βιοτεχνία. 28. Ἀκτοπλοϊκόν. 29. Ἔκθεσις εἰσαγωγῶν. 30. Τουρισμός. 31. Ἐξαγωγαί. 32. Φορολογικὰ κίνητρα. Καὶ ὑπάρχει πλῆθος μελετῶν εἰς τὸν Ο.Β.Α., εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, εἰς τὴν Δ.Ε.Η., εἰς τὸν Ο.Τ.Ε., εἰς τὸν Ο.Λ.Π., πολλαὶ καὶ ποικίλου χαρακτῆρος, οἰκονομικαί, κατασκευαστικαί, τεχνικαὶ προμελέται, τέλειαι μελέται. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ λέγετε, ὅτι δὲν ἔγινε τίποτε. Ἐγὼ γνωρίζω, κύριοι, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν οὔτε λεπτομερὴς χαρτογράφησις τῆς Ἑλλάδος. Τὸ ξεύρετε, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὴν Γεωγραφικὴν Ὑπηρεσίαν Στρατοῦ, διὰ πρώτην φοράν, χαρτογραφεῖ τὴν Ἑλλάδα; Δὲν ὑπῆρχεν ἐδαφολογικὴ ἔρευνα. Τὸ θέμα τῆς ὀργανώσεως καὶ τοῦ συντονισμοῦ τῆς γεωγραφικῆς ἐρεύνης, διὰ πρώτην φορὰν πραγματοποιεῖται. Θὰ ἤξιζεν ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ τὸ μέγα πράγματι θέμα τῶν μελετῶν καὶ ἐρευνῶν εἰς εἰδικὴν συνεδρίαν. Ἀλλὰ θεωρῶ, ὅτι εἶναι τελείως ἀπαράδεκτον νὰ γίνωνται τοιούτου εἴδους ἀφορισμοὶ ἐκεῖ ποὺ ἠκούσθησαν ἀπὸ τοὺς κυρίους Ὑπουργούς. Ὡμίλησεν, ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ περὶ βορβόρου, περὶ ἀντικανονικῆς ἀναθέσεως ἐκτελέσεως ἔργων καὶ περὶ ἄλλων διαπραχθεισῶν ἀθλιοτήτων. Ὡμίλησεν, ὅμως, ἀορίστως. Καὶ τοῦτο δὲν νομίζω, ὅτι ἀνταποκρίνεται πρὸς τοὺς κανόνας τῆς δεοντολογίας, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διέπῃ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅπως ὡραιότατα ἀνέπτυξε χθὲς ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Πιπινέλης. Ἀορίστως ἐκφραζόμεναι κατηγορίαι τοιούτου εἴδους, ἐπειδὴ δὲν εἶναι ἐκ κατασκευῆς δεκτικαὶ ἀπαντήσεως, εἶναι ἰσοδύναμοι, κατ’ ἀνάγκην, πρὸς ὕβριν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ ἐπιστραφοῦν μετὰ περιφρονήσεως. Ἐὰν ὑπῆρξε τὶ τὸ συγκεκριμένον καὶ τὸ σαφές, βεβαίως ἔχομεν ὑποχρέωσιν, βεβαίως ἔχομεν καθῆκον νὰ ἀπαντήσωμεν. Ἀλλ’ εἰς κραυγὰς ἢ εἰς ἀσυναρτήτους φράσεις ἢ εἰς κατηγορίας τόσον γενικὰς καὶ ἀορίστους, πῶς εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ δώσω ἀπάντησιν. Ἐὰν ἀντέστρεφον τὰς κατηγορίας, ἐὰν ἔλεγον, τὸ ὁποῖον δὲν διανοοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι βόρβορος ἔγινε τὸ Ὑπουργεῖον, ἀφ’ ἧς εἰσῆλθεν ὁ τάδε Ὑπουργός, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνω, δὲν διανοοῦμαι νὰ εἴπω, τί θὰ μοῦ ἀπήντα; Ἐξέφυγε τῶν χειλέων, πράγματι, διακεκριμένου Ὑπουργοῦ, φράσις, διὰ τὴν ὁποίαν εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ λυπῆται. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ θέμα τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν ἐν λεπτομερείᾳ, αἱ ὁποῖαι καὶ αὐταὶ ἐνεφανίσθησαν ὡς μία πρωτοτυπία καὶ ἐφεύρεσις τῆς Κυβερνήσεως περίπου. Μόνον ὁ κ. Ζίγδης ἐχαρακτήρισε κἄποιο καταρτισθὲν νομοσχέδιον ὡς ἀθλιέστατον, χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ λέξιν. Ἀλλ’ ἐδῶ, ἐπὶ ἔτος ὁλόκληρον, ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ἐγώ, ἐμελετήσαμεν τὸ θέμα τῶν βιομηχανικῶν ζωνῶν Καβάλας, Θεσσαλονίκης, Βόλου, Πατρῶν καὶ Ἡρακλείου Κρήτης —καὶ τῶν ζωνῶν καὶ τῶν περιοχῶν. Καὶ δὲν τὸ ἐμελετήσαμεν ἁπλῶς ἡμεῖς. Ἐπεκαλέσαμεν καὶ ξένους εἰδικούς. Συνετάγησαν αἱ μελέται, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας. Καὶ πληροφοροῦμαι ἐξωδίκως, ὅτι μετακαλεῖται πάλιν ὁ ξένος εἰδικὸς ποὺ ἐκαλέσαμεν ἡμεῖς, διὰ νὰ ξανακάμῃ μελέτην. (Χειροκροτήματα). Διατὶ καθυστερεῖ ἡ Κυβέρνησις; Ἐὰν δὲν εἶχον μεσολαβήσει τὰ πολιτικὰ γεγονότα, σήμερον θὰ εἶχον τοὐλάχιστον περατωθῆ αἱ ἀπαλλοτριώσεις, θὰ εἴχομεν φθάσει εἰς τὰς κατασκευαστικὰς μελέτας —διότι αἱ μελέται, εἰς ἃς ἀνεφέρθην, εἶχον γενικὸν οἰκονομοτεχνικὸν χαρακτῆρα, δὲν ἦσαν κατασκευαστικαὶ μελέται — καὶ θὰ εἴχομεν ἤδη προχωρήσει εἰς τὴν θεμελίωσιν τῶν ζωνῶν αὐτῶν. Ταὐτοχρόνως, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῆς διοικήσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Γεν. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας τοῦ κ. Τσαγκρῆ, ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἑτοιμάσει σχέδιον κινήτρων συνδυαζόμενον πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐγκαθίσταντο εἰς τὰς ἐντὸς τῶν ζωνῶν περιοχάς. Ἐπίσης, ὁ κ. Τσαγκρῆς ἑτοίμαζε σχέδιον εἰδικὸν διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν βιοτεχνιῶν. Ὅλα αὐτὰ διατὶ γράφονται ἴσα τῷ μηδενί; Λυποῦμαι βαθύτατα, κύριοι συνάδελφοι, διότι συζητουμένων προγραμματικῶν δηλώσεων, προέβην εἰς γενικὸν ἀπολογισμόν, συντομώτατον ἄλλωστε, τοῦ ἔργου τῆς Ε.Ρ.Ε. Δὲν πταίω. Πταίει ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διὰ τῶν ἰδικῶν της προγραμματικῶν δηλώσεων δὲν μᾶς εἶπε τὶ θὰ κάμνῃ καὶ πῶς θὰ τὸ κάμνῃ. Διότι δουλειὰ τῶν Ὑπουργῶν εἶναι νὰ μᾶς ἐξηγήσουν πῶς θὰ πραγματοποιηθοῦν αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Δὲν ἦτο ἔργον τῶν Ὑπουργῶν νὰ ἀνασκήσουν κριτικὴν ὡς νὰ ἦσαν Ἀντιπολίτευσις. Δὲν τὸ ἐκαταλάβατε, ὅτι ἐγίνατε Κυβέρνησις; Καὶ τώρα τινά, κύριοι βουλευταί, περὶ τῆς δραχμῆς, τὴν ὁποίαν, ἀφοῦ ἐπὶ ἔτη ἐστερεώσαμεν καὶ τὴν ἐστερεώσαμεν γενόμενοι καὶ ἀντιδημοτικοί, ὅταν ἐχρειάζετο, καὶ ἐχρειάσθη συχνά, κατηγορούμεθα ὄχι μόνον κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐκλογικῆς διαμάχης, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὅτι τάχα ἐκλονίσαμεν. Ἐγὼ θὰ ἀπευθύνω μερικὰ ἐρωτήματα, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ ἀπαντήσῃ ὁ καθ’ ἕνας ἀπὸ σᾶς, κύριοι συνάδελφοι, μέσα του. Ἐρωτῶ: Πρῶτον, εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ὅταν συνεζητοῦντο αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου ἐδῶ μέσα, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἡμεῖς ὄχι μόνον δὲν εἴπομεν τί περὶ τοῦ μόνου οὐσίᾳ ἐκείνην τὴν ὥραν ἐπιμάχου θέματος, ἀλλὰ ἐσυγκαλύψαμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι βεβαίως ἐγνωρίζαμεν τί συνέβαινεν ἤδη ἀπὸ τότε μὲ τὸ ρυθμιστικὸν ἀπόθεμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Καὶ δὲν τὸ εἴπομεν, διότι ἐλπίζαμεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ βελτίωσις. Καὶ δὲν ἔγινεν ἀκόμη, ὅπως ἀπεδείχθη κατὰ τὴν γενομένην ἐδῶ συζήτησιν. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ὅταν ἐξεστομήσαμεν τὴν πρώτην λέξιν, εἶχεν ἤδη πωλήσει ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος 2 ἑκατομμύρια χρυσῶν λιρῶν; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι εἰς οἱανδήποτε δημοκρατουμένην χώραν τῆς Ὑδρογείου τὰ συμβαίνοντα εἰς τὸ χρηματιστήριον, τὰ ὁποῖα γνωρίζουν δεκάδες χιλιάδες ἀνθρώπων, ὅπως εἶναι φυσικόν, κρίνονται καὶ σχολιάζονται καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τὸν τύπον; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀναγινώσκει ξένας ἐφημερίδας, θὰ ἐνθυμῆται τὶ ἔλεγεν ὁ Ἀμερικανικὸς τύπος ὁλόκληρος καὶ ὅλα τὰ πολιτικὰ πρόσωπα τῆς Ἀμερικῆς, τὴν ὥραν τῆς λεγομένης κρίσεως τοῦ δολλαρίου. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ πᾶμε εἰς τὸ παρελθόν, δὲν ἀγοράζομεν τώρα βγαίνοντας ἔξω μίαν Ἰταλικὴν ἐφημερίδα διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ λέγει; Τώρα δὲν τὴν ἀγοράζομεν; Διὰ νὰ ἴδωμεν τὶ λέγουν τὰ πολιτικὰ κόμματα, τὶ λέγουν οἱ βουλευταί; Ὑπάρχει κανείς, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἀποσιωπήσῃ γεγονότα πασίδηλα καὶ εἰς ποίαν δημοκρατίαν ἀποκρύπτονται τοῦ εἴδους αὐτοῦ τὰ περιστατικὰ ἀπὸ τὴν κοινὴν γνώμην; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἐπὶ ἔτη τὸ Κέντρον ὡς Ἀντιπολίτευσις ἔλεγε καὶ διὰ τοῦ τύπου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι καταρρέομεν; Καὶ δὲν ἔλεγεν ἁπλῶς, ὅτι καταρρέομεν, ἀλλ’ ἔλεγεν, ὅτι τὴν ὥραν ποὺ ἡ Ἑλλὰς μαζὶ μὲ τὸ Βέλγιον εἶχε τὴν μικροτέραν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου, ἔλεγεν, ὅτι ὁ τιμάριθμος ὑπερυψώθη εἰς ὕψη δυσθεώρητα. Ἐνθυμεῖσθε, ἐπὶ ἔτη δημοσιευόμενον εἰς τὸν τύπον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸν μακροπρόθεσμον τιμάριθμον, τὸν πληθωρισμὸν δηλαδή. Αὐτὸ ἠμπόδισε τὴν οἰκονομικὴν πρόοδον καὶ τὴν συνεχῆ στερέωσιν τῆς δραχμῆς; Βεβαίως ὄχι. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἔγιναν ὑπαινιγμοὶ περὶ τοῦ ὅτι τεχνικῶς ἐδημιουργήθη τὸ θέμα, καὶ ὅτι ἡ ΕΡΕ ὑπεκίνησε τὴν φίλα προσκειμένην ὀλιγαρχίαν διὰ νὰ τὸ δημιουργήσῃ; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι συζητουμένου αὐτοῦ τοῦ θέματος ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ἔχετε εἰς τὴν διάθεσίν σας, κύριοι τῆς Κυβερνήσεως, ἕνα ὄνομα ποὺ νὰ μᾶς δώσετε ὕποπτον. Θὰ ἐπαγάγωμεν ὅρκον καὶ θὰ μᾶς δώσετε ὅλα τὰ ὀνόματα. Πέστε τα. Θὰ εἴμεθα πανευτυχεῖς νὰ τ’ ἀκούσωμεν. Ἀλλὰ ἐδῶ, ἀγαπητοὶ φίλοι, ὑπάρχει καὶ κοινὴ λογική, ἡ ὁποία ὥρα εἶναι νὰ λειτουργήσῃ. Εἶναι δυνατὸν νὰ σημειωθῇ ἕνα φαινόμενον τοιαύτης ἐκτάσεως καὶ τὸ πιστεύει ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ὁ ἀσχολούμενος μὲ τὰ νομισματικὰ καὶ τὰ πιστωτικά, εἶναι δυνατὸν νὰ σημειωθῇ ἕνα φαινόμενον τοιαύτης ἐκτάσεως καὶ νὰ ὑπάρξῃ ἀπὸ οἱουσδήποτε κύκλους ἐν Ἑλλάδι καὶ νὰ ὑπάρχῃ ἕνα πρόσωπον ποὺ νὰ ἔχῃ ἀποταμιευμένον τόσον ρευστόν; Διότι ἀπαιτεῖται ρευστόν. Ποῖος τὰ ἔχει αὐτὰ τὰ λεπτά;

§93Α. ΤΖΙΖΗΣ. Ἐσεῖς. Οἱ ἄνθρωποι τῆς παρατάξεως τῆς

ΕΡΕ.

§94Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Δὲν ἔχετε ἐπαρκῆ γνῶσιν ὅπως ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ τοῦ περιστατικοῦ ὅτι, ὅσον δήποτε πλούσιος καὶ ἂν εἶναι ἕνας ἄνθρωπος, τόσον πολὺ ρευστὸν δὲν ἔχει. Ὅσοι ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου γνωρίζουν ὅτι τὸ ⅒ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ὅλοι οἱ μεγιστάνες τοῦ πλούτου ἐὰν θελήσουν νὰ τὸ μαζεύσουν ὡς ρευστόν, δὲν δύνανται. Καὶ τοῦτο ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι τὸ κεφάλαιον ἔχει πολιτικὰ φρονήματα. Καὶ δὲν ὑπάρχει κανεὶς κεφαλαιοῦχος εἴτε μικρὸς εἴτε μεγάλος, ὁ ὁποῖος νὰ πρόκειται εἰς τὴν ἰδεολογίαν του νὰ θυσιάσῃ ἕνα μέρος τῆς περιουσίας του. Ἐρωτῶ ἀκόμη τὰ ἑξῆς. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ μόνος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον εἰς τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα ἡ οἱαδήποτε Κυβέρνησις δὲν προβαίνει πρὸς πᾶσαν τάξιν εἰς τὰς παροχὰς ποὺ ζητεῖ, εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ μόνος λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου οἱαδήποτε Κυβέρνησις δὲν ἱκανοποιεῖ πᾶσαν καρδίαν, εἶναι ὁ κίνδυνος τοῦ πληθωρισμοῦ; Ποῖος δὲν θὰ ἤθελε νὰ μὴ ἀρνῆται τὰ πάντα; Καὶ κατὰ συνέπειαν αὐτοῦ εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθές, ὅταν ὁ εἷς πολιτικὸς δίδῃ τὰ πάντα καὶ ὁ ἄλλος τὰ ἀρνῆται, ὁ μόνος λόγος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ συγκρατήσῃ τὸν πρῶτον, εἶναι ὁ κίνδυνος τοῦ πληθωρισμοῦ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἡ δραχμὴ ἐφοβήθη τὸν Κέντρον. Ἐφοβήθη τὴν καταναλωτικὴν ψυχολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐξαπέλυσε καὶ ἔπαυσεν ἡ φοβία, ἀφ’ ἧς ἐλθόντες σεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀκολουθεῖτε μίαν τακτικὴν τὴν ὁποίαν ἐφροντίσατε νὰ μὴ ἀκολουθῆτε οὔτε ὡς Νοεμβριανὴ Κυβέρνησις, οὔτε μετέπειτα. Τώρα ὅμως ἀκολουθεῖτε μίαν τακτικήν, ἡ ὁποία μοιάζει μὲ τὴν ἰδικήν μας. Καὶ ἐφ’ ὅσον, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴν τὴν πολιτικὴν πρόκειται νὰ ἀκολουθήσετε, τὸ νόμισμα θὰ μείνῃ ἀκλόνητον ἔστω καὶ ἂν λέγετε, ὅτι δὲν τὴν ἀκολουθεῖτε, ἐὰν ὅμως ἀκολουθήσετε πράγματι ἄλλην πολιτικήν, τότε θὰ τὴν πληρώσῃ ἡ δραχμή, σεῖς καὶ ὁ τόπος. Ἡ οὐσία τοῦ πολιτικοῦ προβλήματος εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ὑπηνίχθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ. Τὸ Κέντρον ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὡς ὁ κῆρυξ μιᾶς εὐρυτάτης καταναλωτικῆς πολιτικῆς καὶ ἐνόμισεν, ὅτι εἶχεν ἔλθει ἡ ὥρα νὰ εἴπῃ τὸ μεγαλειῶδες ναὶ εἰς ὅλας τὰς τάξεις. Ἀπὸ τῆς 16ης Φεβρουαρίου ἤρχισε νὰ ὑποπτεύεται τὰ δὲ μέλη τοῦ Κέντρου ἔχουν πατριωτισμὸν καὶ θέλουν τὸ καλὸν τοῦ τόπου. Ἀλλὰ ὅταν ἀνέλαβον τὰς εὐθύνας ἔκριναν, ὅτι θὰ ἐφθείροντο συντόμως ἐὰν ἠκολούθουν ἄλλην ὁδόν. Ἀπὸ τὴν 16ην Φεβρουαρίου τὸ Κέντρον εὑρίσκεται εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ὑποχωρήσεως καὶ ἀναζητεῖ συμβιβασμόν. Ἀντελήφθη, ὅτι ὑπεσχέθη περισσότερα ἀπ’ ὅτι δύναται καὶ ἀπ’ ὅσα ἐπιτρέπεται. Προσεπάθησε νὰ συμβιβάσῃ τὰ ἀσυμβίβαστα καὶ ἀποτέλεσμα τοῦ ἀσυμβιβάστου αὐτοῦ ἦσαν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις. Προσπαθεῖτε συγκάλυψιν καὶ ἀπέναντι τοῦ ἰδίου τοῦ ἑαυτοῦ σας. Προσπαθεῖτε γεφύρωσιν τοῦ χάσματος μεταξὺ τῶν ἐπαγγελιῶν τῶν προεκλογικῶν καὶ τῆς πραγματικότητος. Ἡ ἀπογοήτευσις τῶν λαϊκῶν μαζῶν εἶναι βαθεῖα καὶ μεγάλη. Καὶ ἐδῶ ἀρχίζει τὸ ἰδικόν μας καθῆκον καὶ ἡ εὐθύνη τῆς ΕΡΕ. Ἡ ΕΡΕ εἶναι καὶ θὰ ἀποτελέσῃ τὴν εὐρεῖαν διέξοδον, ἡ ὁποία θὰ ἀπαλλάξῃ τὸν λαὸν ἀπὸ τὴν ἀπογοήτευσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ, ἀπὸ τὴν ἀπογοήτευσιν ἡ ὁποία ἤδη ἐπῆλθε καὶ ἡ ὁποία ἤδη εἰς ὡρισμένα διαμερίσματα κάμπτει ὅπως εἰς τὰ καπνοπαραγωγικὰ διαμερίσματα τῆς Χώρας. (Χειροκροτήματα). Μὲ πίστιν εἰς τὴν ἀποστολήν μας, ὑπερήφανοι διὰ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπετελέσαμεν καὶ τὸ ὁποῖον ἤλλαξε τὴν μορφὴν τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἀσκήσωμεν μὲ αὐστηρότητα, ἀλλὰ καὶ μὲ καλοπιστίαν τὸν ἔλεγχον καὶ θὰ ἀναμείνωμεν τὴν ὥραν μας. Ἡ ὑπομονή, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς δημοκρατίας δὲν ἐπιβραδύνει, ἐπισπεύδει τὴν ἐπάνοδον τῶν ἀντιπολιτεύσεων εἰς τὴν ἐξουσίαν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§96Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀπαντήσω διὰ βραχέων εἰς τὴν μακρὰν ἀγόρευσιν τοῦ ἐκ Κορινθίας συναδέλφου, τέως Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ τέλος. Εἶναι πλήρης ἀντιφάσεων ἡ ἀγόρευσις τοῦ κατελθόντος ἀπὸ τὸ βῆμα ρήτορος. Θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ τελευταῖον θέμα, διὰ νὰ καταλήξω εἰς τὸ πρῶτον, κατὰ σειρὰν ἀντίστροφον. Ἔθεσα τρία ἐρωτήματα, ἐν σχέσει μὲ τὴν τελευταίαν κρίσιν τοῦ νομίσματος. Εἶπε: Εἶναι ναὶ ἢ ὄχι ἀληθές, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς πρώτης Κυβερνήσεως Κέντρου τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον, ἐνῷ ἐγνώριζε τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους θὰ προεκάλει ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἡ οἰκονομική, συνεκάλυψεν εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν αὐτοὺς τοὺς κινδύνους ναὶ ἢ ὄχι; Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἦτο ἐν γνώσει κινδύνων, τοὺς ὁποίους συνεκάλυψεν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ κ. Παπαληγούρας, οὐδὲν εἶπεν. Ἂν πράγματι, ἐπίστευεν, ὅτι τὸ ἐθνικὸν νόμισμα διέτρεχε κίνδυνον, εἶχε καθῆκον νὰ τὸ εἴπῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἐκλογικὰ κέντρα τῆς Κορινθίας, θέτων δυναμίτιδα εἰς τὰ θεμέλια τῆς δραχμῆς μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). Εἶπεν, ὁ κ. Παπαληγούρας, εἰς ὅλας τὰς χώρας τὰ νομισματικὰ θέματα συζητοῦνται εἰς τὸν τύπον. Διαβᾶστε σήμερον τὰς Ἰταλικὰς ἐφημερίδας, προσέθεσεν. Ὅταν ὑπῆρχε κίνδυνος τοῦ νομίσματος, καθῆκον εἴχατε μὲ συνείδησιν εὐθύνης πολιτικοῦ ἀνδρὸς νὰ εἴπητε, ὅ,τι ἔχετε νὰ εἴπητε εἰς τὴν Βουλήν. Δεύτερον ἐρώτημα τοῦ κ. Παπαληγούρα. Ἠρώτησεν ὁ ἐκ Κορινθίας βουλευτής, ἂν εἶναι ἀληθές, ὅτι ὅταν ἤρχισε τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς δραχμῆς, εἶχον ἤδη πωληθῆ ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος 2.000.000 λίρες. Ἡ ἀπάντησις εἶναι ἡ ἑξῆς: Μέχρι τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς εἶχον πωληθῆ περίπου 1.900.000 λίρες. Αὐτὸ τὸ γνωρίζατε ὅταν ὡμιλούσατε εἰς τὴν Βουλὴν τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον. Μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς καὶ μέχρι τῆς ἡμέρας ποὺ ἐκάματε τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον τοῦ νομίσματος, οὐδὲν συνέβη ποὺ νὰ δικαιολογῇ τὴν ἐπίθεσιν αὐτήν. Τὰ ὑπόλοιπα 2.000 000 λίρες διετέθησαν μετὰ τὴν ἐπίθεσίν σας. Ἐάν, ἄλλωστε, ὁ κ. Παπαληγούρας εἶχε πολλὰς ἀνησυχίας διὰ τὸ ἐθνικὸν νόμισμα, δὲν θὰ τὰς ἐξέφραζεν ἀπὸ τὸ καφενεῖον τῆς Κορινθίας καὶ μὲ τὰ ἑκατομμύρια φέϊγ–βολάν, τὰ ὁποῖα διενεμήθησαν εἰς ὅλην τὴν Χώραν διὰ νὰ κλονίσουν τὸ νόμισμα. Ἡ ἐπιχείρησις εἶχε καθαρῶς ἐκλογικὸν χαρακτῆρα καὶ εἶναι θλιβερόν, ὅτι ἐξελέγη τὸ ἐθνικὸν νόμισμα ὡς μέσον τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος. Ὑπῆρξε τόση ἡ ἀντίδρασις τῆς κοινῆς γνώμης ἐναντίον αὐτῆς τῆς προσπαθείας ὑπονομεύσεως τῆς δραχμῆς, ὥστε ἐδέχθην ἐπίσκεψιν τοῦ Συμβουλίου τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔκαμεν ἔκκλησιν νὰ ἀφήσωμεν τὸ ἐθνικὸν νόμισμα ἐκτὸς τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀθηνῶν εἶναι ὁ κ. Κόλλιας, ὑποψήφιος τῆς ΕΡΕ εἰς τὰς προηγουμένας ἐκλογὰς τοῦ ἀπήντησα: «Αὐτὰ νὰ τὰ εἰπῆτε εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν, διότι ἡμεῖς εἴμεθα οἱ ἀμυνόμενοι τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος καὶ ὄχι οἱ ἐπιτιθέμενοι κατ’ αὐτοῦ». Ὅταν 15 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἡ ἐπιχείρησις εἶχε καταλήξει εἰς φιάσκο καὶ τὰ ὑπονομευτικὰ κηρύγματα τῆς ΕΡΕ ἔμειναν ἄνευ ἀπηχήσεως, τότε ἐφευρέθη ἡ κωμικὴ δικαιολογία, ὅτι ἐπειδὴ τἄχα εἶχε πλέον κριθῆ ὁ ἐκλογικὸς ἀγὼν καὶ ἦτο βέβαιος ὁ θρίαμβος τῆς ΕΡΕ, ὁ λαὸς ἀνέκτησε τὴν ἐμπιστοσύνην του καὶ ἔπαυσε νὰ ἀγοράζῃ χρυσᾶς λίρας. (Γέλωτες καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§97Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ μίαν διακοπὴν ἂν ἐπιτρέπετε. Κύριε Πρόεδρε, ἐκλήθην ὑπὸ τοῦ κ. Ἀνακριτοῦ καὶ ἐξητάσθην ὡς μάρτυς κατηγορίας. Κατηγορούμενος εἶναι ὁ ἀξιότιμος κ. Παπαληγούρας καὶ ἄλλοι τινές. Ἡ μὲν κατάθεσίς μου δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀναφερθῇ, νομίζω, ὅμως ὅτι κατὰ τὴν ἄποψίν μου ἐστοιχειοθετήθη καὶ στοιχειοθετεῖται πλήρως ἡ παραβίασις τοῦ ἄρθρου 191 τοῦ Κώδικος. Διότι τὸ φέϊγ–βολάν, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκυκλοφόρησε δὲν ἀνάγεται εἰς τὸ μέλλον, ὅπως ἐσφαλμένως ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, κατὰ ἀήθη τρόπον ἐπιμένω, ἀφοῦ καὶ αὐτεπαγγέλτως ἡ Εἰσαγγελία εἶχεν ἐπέμβει. Διότι ἐνῷ, ὅπως ὡραιότατα τὸ ἐτοποθέτησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ ΕΡΕ ἐγνώριζεν τὸ οἰκονομικὸν πρόγραμμα τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τὸ ἐνέκρινε, διότι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος εἶπεν «καλῶς ἔπραξες», χωρὶς νὰ μεσολαβήσῃ τίποτε ἤρχισεν ἡ ἀνίερος καὶ ἀντεθνικὴ κατὰ τῆς δραχμῆς ἐπίθεσις. Συνεπῶς, τὰ φέϊγ–βολὰν δὲν ἐγένοντο αὐτοτελῶς, ἀλλὰ βάσει τῶν προηγηθέντων καὶ κατ’ ἐμὲ σταθεροποιεῖται τὸ ἀδίκημα. Καὶ ὅταν εἴμεθα δοσίλογοι ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπεκτεινώμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§98Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, θὰ δώσω μερικὰς ἀπαντήσεις εἰς τὰ εἰδικώτερα σημεῖα τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Παπαληγούρα. Εἶπεν: Ὁμιλεῖτε περὶ ὑπερεσόδων. Ἀλλὰ ὑπερέσοδα ὑπῆρχον καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ΕΡΕ. Καὶ ἐνθυμεῖσθε ὁποία ἐπίθεσις ἔλαβε χώραν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐξ αἰτίας τῶν ὑπερεσόδων. Ὑπῆρξε πλήρης παρεξήγησις περὶ τὴν ἔννοιαν τῶν ὑπερεσόδων. Ἐπρόκειτο περὶ σκοπίμου κακῆς ἐκτιμήσεως τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἠλέγξαμεν ἐπιμόνως. Εἶχεν ὁ προϋπολογισμὸς βέβαια, ἔσοδα 20 δισεκατομμύρια δραχμ. καὶ ἐγράφοντο 18 δισεκατομμύρια. Καὶ κατηγγείλαμεν τότε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἀποκρύπτει βέβαια ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς πάντοτε μὲ ἀκρίβειαν ὑπελογίσαμεν καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους ὅταν αὐτὰ ἐπραγματοποιοῦντο τὰ διέθετε τότε κατὰ τρόπον πρόχειρον καὶ χωρὶς γνῶσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν, δὲν ὡμίλησεν περὶ ὑπερεσόδων. Ὡμίλησε περὶ ἀποδόσεως τῶν ἐσόδων τοῦ 1964, περὶ τοῦ ποσοστοῦ καθ’ ὃ θὰ εἶναι ἀνώτερα τὰ ἔσοδα τοῦ 1964 τῶν ἐσόδων τοῦ 1963. Αὐτὸ εἶναι συνάρτησις μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος καὶ περὶ τὴν ἐκτίμησιν αὐτοῦ αἱ ἐκτιμήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν εἶναι μὲ τὰ σημερινὰ δεδομένα ἀκριβεῖς. Ἐὰν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους παρουσιασθοῦν περιπτώσεις πραγματοποιήσεως ἀπροβλέπτων νέων ἐσόδων, ἡμεῖς θὰ σπεύσωμεν νὰ τὰ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ εἴπωμεν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ τὰ διαθέσωμεν. Αὐτὸ ἐπιβάλλει ἡ ὀρθὴ διαχείρισις τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν. Εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας: Πῶς θὰ χρηματοδοτήσετε αὐτὸ τὸ πρόγραμμα τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, ὅταν ἀπὸ ἐγχωρίους πόρους καὶ ἔσοδα ἐπενδύσεων ἔχετε μόνον 2 δισεκατομμύρια; Ποῦ θὰ εὑρεθοῦν τὰ ἄλλα; Καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγώ, ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν Βουλήν, εἴπομεν ὅτι, τὸ πρόγραμμα τῶν 7 δισεκατομμυρίων εἶναι ἐνδεικτικόν, ὅτι ἡ πραγματοποίησίς του ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐξεύρεσιν αὐτῶν τῶν κονδυλίων ἀπὸ τὸν ἐξωτερικὸν δανεισμόν, διότι ὁ ἐσωτερικὸς δανεισμὸς εἶναι δεδομένος. Καὶ ἐδώσαμεν στοιχεῖα ἀπὸ ποίας πηγὰς προβλέπομεν, ὅτι θὰ προκύψουν. Ὁ κ. Παπαληγούρας εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι βέβαια τὰ ἔσοδα ἀπὸ τὸν ἐξωτερικὸν δανεισμόν. Νομίζω, ὅτι οἱοσδήποτε θὰ ἐδικαιοῦτο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐξ ἡμῶν νὰ θέση ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν χρηματοδότησιν, καθ’ ὃ ποσοστὸν προβλέπει ἀπὸ τὸν ἐξωτερικὸν δανεισμόν. Ἀλλὰ ὑπάρχει εἷς βουλευτὴς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὁποῖος δὲν δικαιοῦται νὰ τὸ πράξῃ. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Παπαληγούρας. Διότι ὅταν ἐπανηγύριζεν ἐδῶ ἀναγγέλων τὴν ἵδρυσιν τοῦ Κονσόρτσιουμ, μᾶς εἶπεν ὅτι θὰ εἰσρεύσουν κεφάλαια ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ δὲν εἰσέρρευσε οὔτε μία δραχμὴ ἀπὸ τὴν πηγὴν αὐτήν. Ὅταν κατήρτισε ὁ ἴδιος τὸ περυσινὸν πρόγραμμα δημοσίων ἐπενδύσεων, εἶχε προβλέψει πόρους ἐξωτερικοὺς 75 ἢ 77 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Καὶ δὲν ἐπραγματοποιήθη οὐδὲ κατὰ τὸ ⅒ τὸ ποσὸν αὐτό. Συνεπῶς, δὲν δικαιοῦσθε νὰ ἐλέγχετε τὰς ἰδικάς μας ἐκτιμήσεις, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον εἴπομεν, ὅτι τὸ ὕψος τοῦ προγράμματος εἶναι ἐνδεικτικόν. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἴμεθα θαυματοποιοί. Θέλομεν νὰ λέγωμεν ὅλην τὴν ἀλήθειαν. Ἀπὸ αὐτὰς τὰς πηγὰς προβλέπομεν χρηματοδότησιν τοῦ προγράμματος τῶν 7 δισεκατομμυρίων. Ἐὰν αἱ πηγαὶ αὐταὶ δώσουν τὰ ἔσοδα αὐτά, θὰ τὸ ἐκτελέσωμεν, ἐὰν δώσουν ὀλιγώτερα θὰ ἐκτελέσωμεν μικρότερον πρόγραμμα, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε οὐδέποτε θὰ ἐκτελέσωμεν μικρότερον πρόγραμμα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ. Τί θὰ ἐκάμνατε, δηλαδή, σεῖς ἐὰν ἦσθε ἀντὶ ἡμῶν εἰς τὴν ἐξουσίαν; Θὰ εἴχατε τρόπους νὰ ἐξασφαλίσετε καλυτέραν τὴν χρηματοδότησιν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Ὅταν κατὰ τόσον παταγώδη τρόπον ἀπετύχατε εἰς τὴν χρηματοδότησιν τοῦ 1963; Ὡμίλησεν ὁ κ. Παπαληγούρας περὶ τῶν τιμῶν ἀσφαλείας τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Καὶ εἶπεν περίπου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ὑπερέβη τὰ ὅρια εἰς ὑποσχέσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ καπνὰ οὐδέποτε ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου εἶπεν, ὅτι ἐγγυᾶται τὰς περυσινὰς τιμάς. Αὐτὸ τὸ εἴπατε σεῖς, κύριε τέως Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ εἴπατε, ὅτι ἔχετε τρόπον νὰ καλύψετε τὸ σχετικὸν ἔλλειμμα. Αὐτὸ συνέβη, ὅταν ἤδη πεισθέντες ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἔλθετε εἰς τὴν ἐξουσίαν, εἴχατε περάσει μὲ ἀπόλυτον ἄνεσιν καὶ ἀσφάλειαν εἰς καθεστὼς πλήρους πολιτικῆς ἀνευθυνολογίας. Εἴπατε, ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις μεταξὺ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐλέγομεν ἐναντίον τοῦ ἐξωτερικοῦ δανεισμοῦ καὶ τῆς σημερινῆς πράξεως, νὰ προσφεύγωμεν εἰς τὸν ἐξωτερικὸν δανεισμόν. Οὐδεμία ἀντίφασις ὑπάρχει. Ὅταν τὸ πρόγραμμα τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων ἔχῃ ἐγχώριον χρηματοδότησιν 2 δισεκ. ὅλο τὸ ἄλλο ποσὸ θὰ προέλθῃ ἀπὸ δανεισμόν. Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ἐπεκρίναμεν εἶναι ἡ διάθεσις τῶν ἐπενδύσεων. Καὶ ὡς παράδειγμα ἀναφέρομεν τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀζώτου. Καὶ ἀπορῶ, διατὶ σήμερον τὸ ἐπανελάβατε. Ἐγένετο λόγος περὶ ὑπερβασιῶν αὐτοῦ τοῦ ἔργου καὶ περὶ ὑπάρξεως μελετῶν. Ἐὰν ἐγνωρίζατε, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ τελικῶς θὰ ἐστοίχιζε ὑπερδιπλάσιον ποσὸν ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχε προβλεφθῆ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴχατε ἀποδυθῆ εἰς τὴν περιπέτειαν αὐτήν; Κύριοι βουλευταί, μὲ ἐπεσκέφθη πρὸ ἡμερῶν ἐμπειρογνώμων μεγάλης ξένης βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι ἀτυχῶς ἀπὸ τὴν περιπέτειαν αὐτὴν τοῦ ἐργοστασίου ἀζώτου δὲν θὰ ἐξέλθῃ ἡ Χώρα ἐὰν δὲν γίνῃ ἀκόμη μία δαπάνη 15 ἑκατομμυρίων δολλαρίων διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ λειτουργήσῃ παραγωγικῶς τὸ ἐργοστάσιον κατὰ τρόπον συναγωνιστικόν. Αὐτὰ τὰ λέγομεν, διότι διεξάγεται κἄποια ἔρευνα ἡ ὁποία θὰ μᾶς εἴπῃ ὑπὸ ποίας συνθήκας εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ τὸ ἐργοστάσιον αὐτὸ κατὰ τρόπον οἰκονομικὸν καὶ ἀνταγωνιστικόν. Βεβαίως κατηγγείλαμεν τὴν Κυβέρνησίν σας διὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἐχειρίσθη καὶ ὡρισμένας ἄλλας ξένας ἐπενδύσεις καὶ ἐπειδὴ ὁμιλητὴς ἦτο ὁ κ. βουλευτὴς Κορινθίας θὰ εἴπω δύο λέξεις καὶ διὰ τὸ δεύτερον διϋλιστήριον. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε, ὅτι τὸ πρῶτον διϋλιστήριον Ἀσπροπύργου καλύπτει τμῆμα τῶν ἀναγκῶν τῆς Ἑλλάδος εἰς πετρελαιοειδῆ. Ἕνα ποσὸν 800.000 τόννων ἑτοίμων προϊόντων τὸ ἀγοραζόμενον ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν μὲ ἀνταλλαγὰς καὶ πωλοῦμεν προϊόντα χάρις εἰς τὰς ἀνταλλαγὰς αὐτάς. Καὶ ἐξαγώγιμα προϊόντα τῆς Κορινθίας καὶ ἄλλων περιοχῶν. Ὅταν κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1966 τεθῇ ἐν λειτουργίᾳ τὸ νέον διϋλιστήριον θὰ παράγῃ αὐτὰ τὰ προϊόντα ἐδῶ. Ἡ πρώτη ὕλη δὲν θὰ εἰσάγεται ἀπὸ ὅπου θέλει ὁ ἀνάδοχος. Καὶ ἐρωτᾶται: Τὶ θὰ γίνουν τὰ προϊόντα αὐτὰ τὰ ὁποῖα σήμερον ἐξάγονται ἔναντι τῶν εἰσαγομένων πετρελαιοειδῶν; Ὅταν τὸ Κράτος δὲν θὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ εἰσαγάγῃ πετρέλαια, διότι τὸ ἀπαγορεύει ἡ σύμβασις; Αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς ἐπενδύσεις καὶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὸν προγραμματισμὸν εἶχεν ἐπικρίνει ἡ Ἕνωσις Κέντρου ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὁ πρώην Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ὡμίλησε περὶ τῆς συγχωνεύσεως Ο.Β.Α. καὶ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ εἶπεν ὅτι εἶναι καταστρεπτική. Διατί; Ὁ Ο.Χ.Ο.Α. χρηματοδοτεῖ βιομηχανίας ὡς Τράπεζα. Ὁ Ο.Β.Α., δημιουργεῖ, μετέχει τοιούτων ἐπιχειρήσεων. Ὁ Ο.Β.Α. μέχρι τοῦδε εἶναι γεγονός, ὅτι ἀπέτυχε παταγωδῶς. Μὲ τί ἠσχολεῖτο μέχρι πρὸ ἑνὸς ἔτους; Κατέθετε τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα τὸ δημόσιον τοῦ εἶχε δώσει εἰς τὴν τράπεζαν ὡς λογαριασμὸν ὄψεως μὲ 2% καὶ ἐπωφελεῖτο ἡ τράπεζα δανείζοντας τὰ χρήματα τοῦ δημοσίου μὲ 8%, ἢ 10%. Μὲ τὴν Ἕνωσιν ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις νὰ δραστηροποιήσῃ ἀμφοτέρους τοὺς ὀργανισμοὺς καὶ συνεπῶς δὲν βλέπω, διατὶ ἀνησυχεῖ καὶ ἐνοχλεῖται ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Ὁ κ. Παπαληγούρας ἠσχολήθη διὰ μακρῶν μὲ τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν μελετῶν τὸ ὁποῖον δὲν βλέπω διατὶ τὸν ἐνοχλεῖ εἰς τοιαύτην ἔκτασιν. Εἴπατε τὶ θὰ γίνῃ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ὅταν ἄλλος ὀργανισμὸς καταρτίζῃ τὸ πρόγραμμα; Τὸ Κέντρον Οἰκονομικῶν Μελετῶν, τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ Κέντρον προγραμματισμοῦ καὶ μελετῶν θὰ ὑπάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἐὰν θέλετε, θὰ ἐγκατασταθῇ μέσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐὰν εὕρῃ κατάλληλον χῶρον. Ἔδωσε τὴν ἐντύπωσιν ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅτι θὰ παραγγείλωμεν ἕνα πρόγραμμα 5ετὲς καὶ 5 ἐτήσια καὶ θὰ μᾶς τὰ παρουσιάσῃ μετὰ ἀπὸ ἕνα χρόνον τὸ Κέντρον... Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ θὰ εὑρίσκεται κἄθε ἡμέραν εἰς τὸ Κέντρον καὶ θὰ παρακολουθῇ εἰς τὸ Κέντρον τὸν προγραμματισμόν, τὰς μελέτας, ὅπως ἀκριβῶς εὑρίσκεται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον καὶ εἰς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Φορολογίας. Τώρα διατὶ γίνεται Κέντρον καὶ δὲν γίνεται Διεύθυνσις τοῦ Ὑπουργείου ὅπως ἦτο προηγουμένως; Δὲν νομίζετε, ὅτι ἡ παταγώδης ἀποτυχία τοῦ 5ετοῦς προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἔπρεπε νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι κἄποια ἀλλαγὴ χρειάζεται εἰς τὸ ὄργανον τὸ ὁποῖον καταρτίζει τὸ πρόγραμμα. Ἠθελήσαμεν νὰ ἔχωμεν μαζὶ μὲ τὴν συνεργασίαν τῶν παραγωγικῶν τάξεων ἕνα εὐέλικτον ὄργανον τὸ ὁποῖον νὰ κινῆται χωρὶς τὰς δεσμεύσεις τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ νὰ μετακαλῇ εἰδικοὺς καὶ ἐμπειρογνώμονας διὰ νὰ καταρτίσῃ τὸ 5ετὲς καὶ τὰ ἐτήσια προγράμματα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἡ ἐποπτεία τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ δὲν θὰ εἶναι τυπική. Εἰς τὸν χῶρον ὅπου θὰ ἐγκατασταθῇ ὑπάρχει ἤδη γραφεῖον ἰδικόν μου καὶ ἔχω προγραμματίσει νὰ εὑρίσκωμαι ἐκεῖ δύο ὥρας ἡμερησίως. Συνεπῶς αὐτοὶ οἱ φόβοι σας, κ. συνάδελφε, εἶναι τελείως ἀβάσιμοι. Ἀνεφέρθητε καὶ ἐπικρίνετε τὸ μέχρι τοῦδε ἔργον τοῦ Κέντρου Οἰκονομικῶν Ἐρευνῶν. Κύριοι συνάδελφοι, θέλετε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ξένη χώρα εὑρισκομένη εἰς τὸ στάδιον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ζητεῖ ἀπὸ τὸ ἰδικόν μας Κέντρον Οἰκονομικῶν Μελετῶν νὰ τὴν βοηθήσῃ διὰ νὰ ἱδρύσῃ ἀνάλογον θεσμὸν ἐκεῖ καὶ κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ Ὀργανισμοῦ Εὐρωπαϊκῆς οἰκονομικῆς συνεργασίας θεωρεῖται τὸ καλλίτερον ὀργανωμένον Κέντρον Ἐρευνῶν; (Χειροκροτήματα). Διὰ ποῖον λόγον θὰ πρέπει νὰ μὴ ἀναγνωρίζωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει τύχει καθολικῆς ἀναγνωρίσεως; Διὰ δὲ τοὺς συναδέλφους τῶν ἀγροτικῶν περιφερειῶν θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο μόνον, ὅτι ἕνας δημοσιευθεὶς τελευταίως τόμος 500 σελίδων ἀσχολεῖται μὲ τὴν τεχνικὴν τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ροδακίνων. Βλέπετε πόσον πολύπλοκα εἶναι τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα μελετᾶ τὸ Κέντρον. Ὁ κ. Παπαληγούρας ἐμνημόνευσε ὡρισμένα ἀποσπάσματα ἀπὸ τὴν μελέτην «Στρατηγικὴ Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως», τοῦ συναδέλφου τῆς Προεδρίας Κυβερνήσεως κ. Α. Παπανδρέου. Μολονότι, νομίζω, ὅτι εἶναι ἄτοπον νὰ μνημονεύωνται ὡρισμέναι μόνον φράσεις, διερωτῶμαι ἐὰν ἀνέγνωσεν αὐτὸ τὸ ἔργον. Λέγει ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τῆς Χώρας γίνεται κατὰ τρόπον ἀνώμαλον. Ἐνῷ ὡρισμένα Κέντρα καὶ αἱ Ἀθῆναι εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν, ὅτι ἔχουν φθάσει εἰς τὸ ἐπίπεδον τῆς Ἰταλίας, δηλαδή, τῆς τελευταίας χώρας τῶν 6, εἰς τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας καὶ εἰς τὰς νήσους καὶ εἰς ὡρισμένα ὀρεινὰ χωριὰ τὸ ἐπίπεδον τῆς ζωῆς εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὰς ὀλιγώτερον ἀνεπτυγμένας περιοχὰς τῆς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀφρικῆς. Θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ τὸ εἴχατε καὶ αὐτὸ ἀναφέρει, ὅπως ἔχει δημοσιευθῆ εἰς τὸν τύπον κατ’ ἐπανάληψιν. Κύριοι ἀνέφερεν ὁ κ. Παπαληγούρας ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ ἔργον τοῦ Γουώρντ, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς τὸ δεύτερον ἢ τρίτον στάδιον τοῦ Ροστὼφ καὶ θέλω νὰ τὸν πληροφορήσω ὅτι εἰς τὸ τρίτον εὑρίσκετο ἡ Τουρκία τὸ 1880. Συνεπῶς νὰ μὴ ἐνθουσιάζεται ἀπὸ αὐτὰς τὰς διαπιστώσεις. (Χειροκροτήματα).

§99Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Σεῖς τὰ λέγετε αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν;

§100Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ναὶ ἐγὼ τὰ λέγω εἰς τὴν Βουλήν. Μᾶς ἠρώτησεν ὁ κ. Παπαληγοῦρας, ἐὰν ἔχωμεν ἐπιτέλους ἀντιληφθῆ ὅτι εἴμεθα Κυβέρνησις ἡμεῖς. Τὸ ἔχομεν ἀντιληφθῆ καὶ εὑρισκόμεθα ἐδῶ. Σᾶς ἐρωτῶ, ἔχετε ἀντιληφθῆ ὅτι εἶσθε Ἀντιπολίτευσις; (Χειροκροτήματα). Σᾶς εἶχε γίνη ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν βίωμα ἡ ἐξουσία. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ συμφιλιωθῆτε μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένετε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὡς Ἀντιπολίτευσις. Κύριοι βουλευταί, διασκέδαζε ἡ Βουλὴ παλαιότερον, ἀλλὰ δὲν θὰ τὸ κάμω σήμερον αὐτό, ὅταν ἐπληροφορεῖτο τὸ Σῶμα περὶ τῶν ἀπόψεων τοῦ κ. Παπαληγούρα, ὅταν ἐπὶ 1, ἢ 2 ἔτη εὑρισκόμενος ἐκτὸς τῆς ΕΡΕ.

§101Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὡραῖον αὐτὸ τὸ ὁποῖον κάμνετε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κάμετε....

§102Γ. ΜΑΥΡΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν τὸ κάμνω, λέγω ἁπλῶς ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν σήμερον ἐναντίον τῆς ἰδικῆς μας πολιτικῆς τὰ ἔλεγε περίπου ἐπὶ λέξει καὶ ἐναντίον τῆς πολιτικῆς τοῦ κ. Καραμανλῆ τῆς ὁποίας σήμερον ἠθέλησε νὰ γίνῃ ὁ ἀπολογητής. Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ κάμω μίαν σύστασιν καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψουν ὁ κ. Παπαληγοῦρας καὶ τὰ μέλη τῆς σημερινῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ τελευταία περιπέτεια ἐναντίον τοῦ νομίσματος τὴν ὁποίαν ἐπληρώσατε ἐκλογικῶς πολὺ ἀκριβά, πρέπει νὰ σᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι εἶναι συμφέρον σας ν’ ἀσκήσετε κριτικὴν ἐποικοδομητικήν. Μᾶς κρίνετε ὡς νὰ ὑπήρξαμεν ἡ Κυβέρνησις τῶν 8 ἐτῶν καὶ λογοδοτοῦμεν ἐδῶ. Ἡμεῖς εἴμεθα Κυβέρνησις ὀλίγων ἡμερῶν καὶ δὲν ἔχομεν παρελθόν. Σεῖς ἔχετε παρελθὸν καὶ αὐτὸ τὸ παρελθὸν πληρώνει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§104Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σκοπὸς τῶν συζητήσεων εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι νὰ προάγωνται τὰ θέματα. Ἰδιαιτέρως ὅταν πρόκειται περὶ προγραμματικῶν δηλώσεων, νὰ προάγεται τὸ κατ’ ἐξοχὴν σοβαρὸν θέμα ποὺ ἀφορᾶ τὴν χάραξιν τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς τῆς χώρας. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι οὔτε ἂν τόσον παρατεταμμέναι ὁμιλίαι ἀπόψε, οὔτε ὁ μονόπλευρος διάλογος ὁδηγεῖ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Ὀφείλω ἐπίσης νὰ παρατηρήσω ἰδιαιτέρως τὴν εὐαισθησίαν τὴν μονόπλευρον ἡ ὁποία ἐπιδεικνύεται ἀπὸ πλευρᾶς Κυβερνήσεως πρὸς ὅσα ἀναπτύσσει ἐδῶ ἡ ΕΡΕ, ἡ ὁποία στὸ κάτω–κάτω ὑπερασπίζεται τὴν καταδικασμένην πολιτικὴν καὶ δὲν προσφέρει θετικὰ εἰς τὰς συζητήσεις. Ἐτέθησαν ἀντιθέτως ἀπὸ τὴν ΕΔΑ ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἀπόψεις οὐσιωδῶς διάφοροι ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ὑποστηρίζει ἡ Κυβέρνησις. Ἐτέθησαν προτάσεις αἱ ὁποῖαι τείνουν νὰ προαγάγουν ὄχι μόνον τὴν συζήτησιν ἀλλὰ τὴν ὅλην πολιτικήν, τὴν ὅλην κρίσιν τῆς χώρας πρὸς τὰ ἐμπρός. Ἔναντι αὐτῶν δὲν ἐπεδείχθη ἡ ἀπαιτουμένη εὐαισθησία ἀπαντήσεως, συζητήσεως, ἀποδοχῆς ἢ ἀπορρίψεως. Τὴν ἰδίαν στιγμὴν ἐπαναλαμβάνονται ἐπὶ τρὶς καὶ τετράκις τὰ ἴδια πράγματα διὰ μίαν πολιτικὴν καταδικασμένην καὶ γίνεται μονόπλευρος διάλογος μὲ μίαν παράταξιν ποὺ ἐκφράζει τὴν συντήρησιν, τὴν ἀντίδρασιν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν ἐψήφισε στὶς 16 Φεβρουαρίου γιὰ νὰ δίνῃ τέτοια εἰκόνα τὸ Κοινοβούλιον. Διαμαρτυρόμεθα ἐντόνως δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν τακτικήν. Διαμαρτυρόμεθα ἐντονώτερον ἀπόψε ποὺ κινδυνεύει νὰ κλείσῃ τὸ περιθώριον τῆς συζητήσεως, χωρὶς νὰ ἀκουσθῇ ἡ πλευρὰ ἡ ἰδική μας, ἡ ὁποία ἔχει νὰ θέσῃ οὐσιώδη ζητήματα ποὺ προάγουν, πράγματι, τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀλλαγῆς ποὺ ζητᾶ ὁ τόπος.

§105Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. ..... (Δὲν ἠκούσθη).

§106Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Παπαληγοῦρας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζεται ὁ μονόπλευρος διάλογος. Διατὶ τόση εὐαισθησία δεικνύετε ἀπέναντι τῶν ὅσων ἑκάστοτε λέγει ἢ θέλει νὰ πῇ ὁ κ. Παπαληγούρας;

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν συντομίᾳ θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Παπαληγούρας. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§108Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ προκύπτει ὅτι ἡμεῖς ἐμείναμεν ἕως τὰς 6.10 τὸ πρωΐ διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν. Ἦσαν ἀπόντες οἱ κύριοι αὐτοί. Βεβαίως, ἀντιλαμβανόμεθα, ὅτι ὁ χρόνος εἶναι πολὺ περιωρισμένος καὶ ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσουν οἱ κύριοι φορεῖς καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὶ θὰ γίνῃ αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθητε χθὲς καὶ εἶναι γραμμένον εἰς τὰ πρακτικά; Πότε θὰ ὁμιλήσωμεν;

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μανιαδάκη, ἀσφαλῶς ἔχετε δίκαιον καὶ ἐκτιμῶ τὴν μέχρι πρωΐας παραμονήν σας εἰς τὴν Βουλήν.

§110Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνα ἐρώτημα θὰ ἤθελα νὰ θέσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον. Πρόκειται νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ναὶ ἢ ὄχι, διὰ νὰ γνωρίζω ἂν ὁ χρόνος ἐπιτρέπῃ καὶ ὁμιλίαν τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ Παιδείας. Διότι ὁπωσδήποτε, ἂν ὁμιλήσῃ, εἶναι Κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον νὰ ἀπαντήσωμεν καὶ θὰ ἀπαιτήσω νὰ εἶναι σεβαστόν. Καὶ ὄχι μόνον ἐγώ, ἀλλὰ οἱοσδήποτε ἄλλος ἐκ τῶν Ἀρχηγῶν καὶ τῶν ἐκπροσώπων κομμάτων θελήσει. Εἶναι παλαιὰ κοινοβουλευτικὴ ἀρχή. Ἂν ὁμιλήσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ ἀπαντήσω καὶ δικαιοῦνται ἐπίσης νὰ ἀπαντήσουν καὶ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α. καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν.

§111Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ εἶναι σύντομος. Δὲν γνωρίζω τὰς προθέσεις του, ἀλλὰ ὑποθέτω. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παραβιασθῇ ἡ τάξις τῆς δωδεκάτης. Θὰ παρεκάλουν νὰ εἴμεθα ὅλοι σύντομοι.

§112Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν δὲν ἐπιθυμῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ παραβιασθῇ ἡ τάξις τῆς δωδεκάτης, τότε δὲν πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Παιδείας. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὅταν ἐξεπροσώπουν τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὴν λῆξιν πολιτικῆς συζητήσεως, ὁ κ. Παπανδρέου, ὡς Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔλαβε τὸν λόγον τὴν 11ην καὶ ὡμίλησε μέχρι τῆς 12ης, διὰ νὰ ἀποκλείσῃ ἀπάντησιν αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ δὲν τὸ ἔπραξα καὶ οὐδέποτε θὰ τὸ πράξω. Δὲν θὰ τὸν μιμηθῶ εἰς αὐτό. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἀπαιτῶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπαντήσεως εἰς οἱανδήποτε πρωθυπουργικὴν ὁμιλίαν, ἔστω καὶ μετὰ τὴν 12ην. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ τὸ ἀπαιτήσουν, ὅπως ἡ παράδοσις τὸ ἐπιβάλλει καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν ἄλλων Κομμάτων.

§113Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι οὔτε κἂν ὑπάρχει θέμα κανόνος τῆς 12ης. Διότι, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι τὸ Σύνταγμα ὁμιλεῖ περὶ προτάσεων δυσπιστίας, ὀρθῶς δὲ ἔχει καθιερωθῆ νὰ ἐφαρμόζεται τὸ ἴδιον καὶ κατὰ τὰς προτάσεις ἐμπιστοσύνης, ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἐφ’ ὅσον ἤρχισεν ἡ συζήτησις διὰ θέσεως πολιτικοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς 7 τὸ βράδυ τῆς Δευτέρας, εἰς τὰς 7 τὸ βράδυ αὔριον λήγει τὸ πενθήμερον, ὅπερ σημαίνει ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐνδεχομένως νὰ πᾶμε ὣς τὰς μίαν. Ὑπενθυμίζω, ὄχι διὰ νὰ καταστρατηγήσουν —ἡμεῖς καταστρατηγοῦμεν τοὺς κανόνας τοὺς βασικοὺς τοῦ Συντάγματος— ὄχι, διὰ νὰ καταστρατηγήσουν, ἀλλὰ διὰ νὰ δείξουν τὸν σεβασμόν των πρὸς αὐτούς, εἰς τὴν Γαλλίαν συνέβη νὰ σταματήσουν τὸ ρολόϊ εἰς τὰς 31 Δεκεμβρίου τὰ μεσάνυκτα καὶ νὰ κρατήσῃ ἡ συζήτησις μέχρι τὶς 4 καὶ 5 Ἰανουαρίου διὰ νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὰ κόμματα νὰ συνοψίσουν καὶ νὰ συμπεράνουν, ὅπως πρόκειται νὰ συμπεράνῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς δικαιοῦται... Δὲν νομίζω ὅτι θὰ εἶναι καταστρατήγησις τοῦ κανόνος τοῦ πενθημέρου, τὸ ὁποῖον συμπληροῦται μόνον αὔριον τὸ ἀπόγευμα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδηλώθη ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ λήξῃ τὴν 12ην.

§115Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ συζήτησις θὰ λήξῃ ὅταν θὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ λείψουν αἱ δικτατορικαὶ διαθέσεις, εἴτε ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου εἴτε ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. (Θόρυβος ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως). Ἡ συζήτησις θὰ λήξῃ ὅταν θὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ παράδοσις τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῆς Δημοκρατίας τὸ ἀπαιτεῖ καὶ ἡ εὐθιξία, ἡ προσωπική, τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἐπιβάλλει.

§116Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Εἶμαι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ πρὸς ἀπάντησιν, μετὰ τὸν λόγον μου.

§117Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐχρειάσθη νὰ ὀργισθῶ, διὰ νὰ συμμορφωθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, πρόκειται περὶ παρεξηγήσεως. Ἀνέτρεξα εἰς τὰ πρακτικά. Εἰς ὅλας τὰς συζητήσεις ἐπὶ προγραμματικῶν δηλώσεων οὐδέποτε ἐτερμάτισαν εἴτε ἀρχηγοὶ κομμάτων, εἴτε Πρόεδροι Κυβερνήσεων· ἐτερμάτισαν συνήθως οἱ βουλευταί. Σεῖς εἰς τὰ 1958 ἦσθε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ὑπήρξατε ὁ τελευταῖος ἀγορητὴς παρὰ τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη. Καὶ ἦσθε ἀντιπολιτευόμενος. Γίνεται δυστυχῶς σύγχυσις μεταξὺ τῶν προτάσεων μομφῆς καὶ τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ποὺ πάντοτε ἐτερματίσθησαν ἀπὸ βουλευτὰς εἴτε τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἴτε τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὰ λέγει ἡ παράδοσις εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά, τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐζήτησε τότε ὁ Πρωθυπουργὸς ἢ οἱοσδήποτε Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ὁμιλήσῃ. Ἀλλ’ ὅταν λαμβάνῃ τὸν λόγον καὶ πάλιν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ συνοψίσῃ ἔχουν τὸ δικαίωμα καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων νὰ λάβουν τὸν λόγον. Καὶ τελευταῖος βεβαίως... (Φωναί: ἐλύθη τὸ θέμα). Ἐλύθη, ἀλλ’ ἐχρειάσθη συζήτησις καὶ ὀργή, ἀλλ’ ἡ ὀργὴ δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἀναγκαία εἰς τὰ Κοινοβούλια καὶ εἰς τὰς Δημοκρατίας, διὰ νὰ λειτουργήσουν καλῶς.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Παιδείας, κ. Λ. Ἀκρίτας, ἔχει τὸν λόγον. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, ὅπως μὴ διακόπτετε, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν ὅπως ἡ ψηφοφορία διεξαχθῇ τὴν 12ην ἀκριβῶς.

§121Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω ὅπως μὲ ἀποδεσμεύσετε ἐπ’ ὀλίγον τῆς ἰδιότητός μου ὡς μέλους τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐπιθυμῶ νὰ καταθέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὴν προσωπικήν μου μαρτυρίαν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ. Ἐπιθυμῶ νὰ ὁμιλήσω ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ὡς Κύπριος τὴν καταγωγήν, ὁ ὁποῖος ἔζησα τὸ μεγαλεῖον καὶ τὴν ὀδύνην τῆς Κυπριακῆς ἐποποιΐας. Χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ, προέβη εἰς μίαν ἐντόνως δραματικὴν ἀνομολόγησιν τῆς χρεωκοπίας τῆς ἐξωτερικῆς των πολιτικῆς μὲ ἐπίκεντρον τὸ μέγιστον ἐθνικὸν θέμα τῆς ἐλευθερίας τῆς Κύπρου. Ἐπεκαλέσθη ὡρισμένα ἐλαφρυντικά. Ἀνεφέρθη εἰς τὴν εὐαισθησίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ χώρου. Πράγματι εἷς γεωπολιτικὸς χῶρος δὲν εἶναι μία οὐδετέρα διαπίστωσις. Ἔχει πάντοτε σχέσιν μὲ τὸ ἱστορικὸν ὑπόβαθρον ἑνὸς λαοῦ, τὴν κρατικὴν συγκρότησιν καὶ τὴν κοινωνικὴν διάρθρωσιν, μὲ τὴν ποιότητα, ἐὰν θέλετε, τῶν ἐθνικῶν ἐπιδιώξεων ἑνὸς τόπου. Ἡ εὐαισθησία ἡ γεωπολιτικὴ εἶναι μία μεγάλη ἀδυναμία. Ἠμπορεῖ ὅμως νὰ ἀποβῇ καὶ ἕνα μέγιστον πλεονέκτημα διὰ μίαν χώραν. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἔμπνευσιν καὶ τὴν πολιτικὴν ρώμην τῆς ἡγεσίας ἑνὸς λαοῦ. Κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν εὐαισθησίαν ἑνὸς χώρου γεωγραφικοῦ. Ἕνας ἐμπνευσμένος ἡγέτης ἀξιοποιεῖ τὸν γεωπολιτικὸν χῶρον καὶ ἕνας ἀνίσχυρος, περίτρομος ἡγέτης ἐκμηδενίζει τὸν ἴδιον ἀκριβῶς αὐτὸν χῶρον. Ἐδῶ ἄλλωστε εἶναι ἡ οὐσία τῆς ἱστορικῆς δημιουργίας καὶ ἐδῶ πλάθεται ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ ὕπαρξις τῶν λαῶν. Ἕνα πρόσφατον παράδειγμα, εἶναι τὸ παράδειγμα τῆς Αἰγύπτου τοῦ Νάσερ. Ἐὰν ἦτο τὸ παλαιὸν καθεστὼς τότε εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Αἴγυπτος θὰ εἶχε μεταβληθῆ εἰς ἀποικίαν. Ἀλλά, διότι ἦτο ὁ Νάσερ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Αἰγυπτιακῆς ἐπαναστάσεως, κατώρθωσε νὰ ἀπομακρύνῃ τοὺς Ἀγγλογάλλους ἀπὸ τὸ Σουὲζ καὶ νὰ ἐκμεταλλευθῇ αὐτὸν τὸν περίεργον, ἀλλὰ ἐξ ἀντικειμένου ὑπαρκτὸν συνδυασμὸν τῶν Ρωσικῶν καὶ τῶν Ἀμερικανικῶν συμφερόντων. Ἄλλως τε τὸ θέμα αὐτό, κύριοι, μᾶς εἶναι γνωστὸν καὶ ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν. Εἶναι ἡ μεγάλη, ἡ παλαιὰ ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν δύο κόσμων ἀπὸ τοῦ 1915–1916, καὶ ἐντεῦθεν, ἀπὸ τὴν ὥραν ποὺ ἐνεφανίσθη ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος εἰς τὴν ἐθνικήν μας ζωήν. Ἡ ἐθνικὴ μεγαλουργία τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου συνίστατο εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἐξετίμησε τὴν ἀξίαν τοῦ χώρου τοῦ Ἑλληνικοῦ, ὠργάνωσε Κράτος καὶ ἐκινητοποίησε τὰς δυνάμεις τοῦ λαοῦ διὰ τὴν ἀλυτρωτικὴν αὐτὴν ἐκστρατείαν. Κατόπιν δὲ ἦλθεν εἰς ἀπόλυτον διαφωνίαν μὲ ἕνα ἄλλον κόσμον, διότι εἶχεν ἀντιληφθῆ κατὰ ἐντελῶς διαφορετικὸν τρόπον ἀπὸ ὅ,τι ἡ ἡγεσία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀντελαμβάνετο τὰς δυνατότητας τοῦ Ἑλληνικοῦ παρόντος. Ἀλλά, ὁ κ. Ἀβέρωφ εἶχεν ἀναφερθῆ καὶ εἰς τὸν περιωρισμένον ρόλον τῶν μικρῶν χωρῶν καὶ τῶν μικρῶν λαῶν. Κατ’ ἀρχὴν δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχουν μικροὶ καὶ μεγάλοι λαοί. Ὑπάρχουν σήμερον εἰδικῶς μέσα εἰς τὰ διεθνῆ συνέδρια καὶ τοὺς ὑπερεθνικοὺς ὀργανισμοὺς μικροὶ λαοί; Δὲν ὑπάρχουν μικροὶ λαοί. Ὑπάρχουν μικροὶ ἡγέται. Ὅσοι κατὰ τὸν ἕνα ἢ ἄλλον τρόπον ἐνεπλάκησαν εἰς διεθνεῖς διασκέψεις γνωρίζουν τὸν μέγιστον ρόλον, τὸν ὁποῖον παίζουν οἱ μεγάλοι ἡγέται μικρῶν χωρῶν. Τὰ τελευταῖα παραδείγματα ὅπως τὸ παράδειγμα τοῦ Τίτο καὶ τοῦ Νάσερ, ἀποδεικνύουν ὅτι ἡγέται ὄχι μεγάλων λαῶν ἔπαιξαν ἀποφασιστικὸν ρόλον εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῆς σημερινῆς καταστάσεως. Ἡ τραγῳδία, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ τόπου μας εἰς τὸ Κυπριακὸν συνίσταται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ΕΡΕ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν παράγοντα εἰς μίαν ὥραν ἀποφασιστικὴν καὶ κρίσιμον διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Κύπρου. Παρέλαβε τὸ Κυπριακὸν εἰς μίαν ἀπὸ τὰς γονίμους ὥρας τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας. Εἰς τὴν Κύπρον ἡ Ε.Ο.Κ.Α. ὑπῆρξεν ἡ αἰχμὴ τοῦ ἀντιστασιακοῦ ξίφους τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ. Ὁ ψυχρὸς πόλεμος εὑρίσκετο εἰς μεγάλην ἔντασιν. Ἐνεπλάκη τότε ἡ Ἑλλὰς εἰς μίαν περίεργον ἀντίληψιν, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὸ βάθος αὐτῆς τῆς ἱστορίας ἀπέναντι τοῦ λεγομένου συμμαχικοῦ παράγοντος καὶ ἰδιαιτέρως ἀπέναντι τοῦ Τουρκικοῦ παράγοντος. Ἡ ἀντίληψις αὐτὴ ἤρχισε ἀπὸ τὰ γεγονότα τοῦ Σεπτεμβρίου καὶ ἐντεῦθεν. Ἐπὶ δύο–τρία χρόνια ἀνεγνώρισαν εἰς τὸν Τουρκικὸν παράγοντα μίαν πλεονεκτικὴν θέσιν ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος. Ἡ πλεονεκτικὴ αὐτὴ θέσις σιγὰ–σιγά, ἐδημιούργησε μίαν ἑτεροβαρῆ κατάστασιν μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀδυνατῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν Τουρκικὸν παράγοντα μέσα εἰς τὸ συμμαχικὸν πλαίσιον. Θὰ ἤθελον εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ προβῶ εἰς μίαν ἐξομολόγησιν. Ὅταν ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος εἶχεν ἐπιστρέψει ἀπὸ τὰς Σεϋχέλας μετὰ μεγαλειώδη ὑποδοχήν, εἶχα τὴν εὐκαιρίαν μιᾶς μακροτάτης συνομιλίας τὴν ἰδίαν ἑσπέραν. Τοῦ εἶχον τονίσει τότε ὅτι ἡ προσωπική μου ἐντύπωσις εἶναι ὅτι τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον ἐπεκράτει εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τοὺς ἐξωπολιτικοὺς παράγοντας οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον τρόπον ἐπηρέαζον τὴν πολιτικήν μας ζωήν, μὲ τὰς διεισδύσεις τῶν ξένων, καί, πρὸ παντός, μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία εὑρίσκετο εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ ἡ ὁποία σταθερῶς ἦτο εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸν Πανελλήνιον αἴσθημα ὅπως ἐξεδηλοῦτο μὲ τὰς διαδηλώσεις, εἶπον ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν —καὶ λυποῦμαι διότι τὸ λέγω— δὲν εἶναι εἰς θέσιν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Ἑλλὰς νὰ εἶναι ἐντολοδόχος τῆς Κυπριακῆς ἐλευθερίας. Συνέστησα εἰς τὸν Μακαριώτατον νὰ φύγῃ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, νὰ πάῃ εἰς τὴν Συρίαν, νὰ πάῃ εἰς τὴν Αἴγυπτον, εἰς τὰς Ἰνδίας καὶ ἐκεῖ νὰ ὑψώσῃ τὸ ἀντιστασιακὸν ἀνάστημα τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ καὶ νὰ διεκδικήσῃ μὲ διάλογον μὲ τὴν Οὐασιγκτώνα, ὅ,τι περίπου ἔκαμε καὶ ὁ Νάσερ διὰ τὸ Σουέζ, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ ὡς ἀντάλλαγμα τοὐλάχιστον τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Κύπρου. Ὁ Μακάριος δυστυχῶς παρέμεινεν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὑπέστη ἀπὸ τὸ καθεστὼς μίαν συστηματικὴν διάβρωσιν. Εἶχεν ἐγκατασταθῆ εἰς τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Μ. Βρεταννίας καὶ εἶχε περιστοιχισθῆ ἀπὸ ἄγνωστα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἤλεγχον ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐπεσκέπτοντο. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα τότε μέλη τοῦ Ἐθναρχικοῦ Συμβουλίου, ὁσάκις τὸν ἐπεσκεπτώμεθα, ὑπεβαλλόμεθα εἰς ἀνάκρισιν, «τὶ εἶσθε, ποῖοι εἶσθε», μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε πολλοὶ εἶχον ἀηδιάσει ἀπὸ τὴν κατάστασιν καὶ ἔπαυον νὰ τὸν ἐπισκέπτωνται. Ἤρχισε τότε μία δυσπιστία μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ παράγοντος καὶ τῆς ἡγεσίας τῆς Κύπρου. Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ παρηκολουθήσατε ὅλην αὐτὴν τὴν ἐξέλιξιν ἀπὸ τῆς ὑπευθύνου θέσεώς σας, ὡς Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγνωρίζατε, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην μεταξὺ τῆς ἡγεσίας τοῦ Κυπριακοῦ ἀγῶνος καὶ τῆς ἡγεσίας τῆς Ἑλλάδος, τῆς ἐπισήμου ἡγεσίας τοῦ τόπου μας, τῆς Κυβερνήσεως ἐδημιουργήθη χάσμα. Ἡ δυσπιστία ἡ ὁποία ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἑκατέρωθεν συνεννόησις. Πολλὰ θέματα ἀνέκυπτον καὶ τὰ ἐπληροφοροῦντο καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας. Εἰς οὐδεμίαν σχεδὸν περίπτωσιν δὲν συνταυτίζονται αἱ ἑκατέρωθεν ἀπόψεις καὶ ἴσως θὰ ἠμπορῇ νὰ λεχθῇ ὅτι ὅταν τὰ πράγματα ἔφθασαν τέλος πρὸς τὴν συνθηκολόγησιν, νὰ λεχθῇ ὅτι ἡ πορεία ἦτο ἀπὸ δύο διαφορετικὰς κατευθύνσεις καὶ ἀπὸ τὴν κατεύθυνσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τὴν κατεύθυνσιν τῆς Κυπριακῆς ἡγεσίας.

§122Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, μίαν διακοπήν.

§123Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ. (Ὑφ. Παιδείας). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μὲ διακόψετε, ὄχι διότι δὲν ἐπιθυμῶ τὰς διακοπάς, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐπὶ 5 ἡμέρας διακόπτετε καὶ τοὐλάχιστον τὸ ἥμισυ τοῦ χρόνου τὸ ἔχετε καταναλώσῃ μὲ διακοπάς. (Χειροκροτήματα). Θὰ παρεκάλουν νὰ μὲ ἀφήσετε νὰ ὁμιλήσω, διότι εἶναι δικαίωμα τοῦ οἱουδήποτε νὰ....

§124Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὸν λόγον ἀμέσως μετὰ τὸν ρήτορα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Θὰ ἔχετε τὸν λόγον.

§126Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ. (Ὑφ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸ ὀργίλον ὕφος νὰ τὸ ἐγκαταλείψετε. Ἀλλοῦ αὐτά.

§127Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πᾶμε ὅλοι. (Ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς κ.κ. βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ). (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀποχωρεῖ τῆς αἰθούσης ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις).

§128Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ. (Ὑφ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀποχώρησις δὲν ὀφείλεται εἰς οὐδεμίαν φραστικὴν ὑπερβολὴν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μου. Ἁπλούστατα εἶπον ὅτι δὲν δέχομαι διακοπάς. Ἐνοχλοῦνται διὰ τὴν συνέχειαν τῶν ἀποκαλύψεων. (Χειροκροτήματα).

§129Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐπεισόδιον ἐσημειώθη, διότι ὁ ρήτωρ δὲν δέχεται διακοπάς.

§131Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Διὰ νὰ διευκολύνω. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς ΕΡΕ παρεξήγησε τὴν φράσιν τοῦ κ. ἀγορητοῦ, τὴν περιέχουσαν τὴν λέξιν «οἱουδήποτε». Ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου σας εἴπατε «οἱουδήποτε». Ἐγὼ παρεμβαίνω, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ δημιουργοῦνται παρεξηγήσεις. Νομίζω, ὅτι ἔγινε παρεξήγησις.

§132Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ. (Ὑφ. Παιδείας). Δὲν ἀντελήφθην τὴν παρεξήγησιν. Εἶπον «οἱουδήποτε»; Λυποῦμαι πάρα πολύ. Ἐκφράζω τὴν λύπην μου, ἐὰν ἔγινεν αὐτὴ ἡ παρεξήγησις.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀκρίτα, ἐὰν ἐπιτρέπετε, νὰ σᾶς διακόψω θὰ ἔλεγον ὅτι καὶ ἐγὼ ἀντελήφθην ὅτι πρόκειται περὶ παρεξηγήσεως, ὁ δὲ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐζήτησε τὸν λόγον ἀμέσως μετὰ τὴν ὁμιλίαν σας καὶ τοῦ εἶπον ὅτι θὰ ἔχῃ τὸν λόγον. Καὶ ἐνόμισα, ὅτι δὲν ἐξῆλθε τῆς αἰθούσης ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. μὲ τὴν πρόθεσιν τῆς ἀποχωρήσεως, ἀλλ’ ὅτι θὰ ἐπανήρχετο. Καὶ εἰς τὴν ἔξοδον, ὅταν ἐχειροκρότησαν οἱ κύριοι βουλευταὶ τῆς ἄλλης πτέρυγος, τότε ἔδωσε τὸ σύνθημα τῆς ἀποχωρήσεως. Πάντως ὅταν ἠγέρθη, δὲν ἠγέρθη, διὰ νὰ ἀποχωρήσῃ. Αὐτὴ τοὐλάχιστον εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου.

§134Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Καὶ διὰ τοῦτο ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν μετὰ τῆς ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν του παρατάξεως, δοθέντος ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Παιδείας ἐξέφρασε τὴν λύπην του. Λυποῦμαι διὰ τὴν ἀποχώρησιν τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὐδεὶς θὰ ἐννοήσῃ διατὶ ἀπεχώρησεν. (Χειροκροτήματα).

§135Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ. (Ὑφ. Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, θὰ καταστήσω νοητὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διατὶ ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀπεχώρησε. Θὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι τὸ πρῶτον βράδυ, ποὺ ἐγκατεστάθη ὁ Μακάριος εἰς τὸ ξενοδοχεῖον τῆς Μ. Βρεταννίας, ἐγκατεστάθη τηλεφωνικὴ συσκευὴ διὰ νὰ παρακολουθοῦν τὰς συνομιλίας. (Φωναί: Αἶσχος, αἶσχος).

§136Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Ε.Ρ.Ε.

§137Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ. (Ὑφ. Παιδείας). Θὰ συνεχίσω, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι, ὅταν ὁ Μακαριώτατος εὑρίσκετο εἰς τὴν Ν. Ὑόρκην καὶ ἐδῶ τὸ Ἐθναρχικὸν Συμβούλιον προηδρεύετο ἀπὸ τὸν Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην Κηρυνείας, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ἀβέρωφ νὰ συναντηθῇ μετὰ τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ἐθναρχίας, διὰ νὰ συζητήσουν θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφεώρουν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ Κυπριακοῦ ἀγῶνος καὶ ὁ κ. Ἀβέρωφ, ἐπὶ παρουσίᾳ δύο μεγάλων ἀγωνιστῶν, οἱ ὁποῖοι ὅμως ἀπέθανον, τοῦ μακαρίτη Λανίδη καὶ τοῦ μακαρίτη Τσαγκαρίδη, ἠρνήθη νὰ δεχθῇ τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Ἐθναρχίας, διότι ἐγνώριζεν ὅτι ὁ σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κηρυνείας ἐπρόκειτο νὰ διατυπώσῃ ἀπόψεις ἀντιθέτους πρὸς ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἡ ΕΡΕ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐχειρίζετο. Ὅταν δὲ ἤρχισεν ἡ συζήτησις εἰς τὰ παρασκήνια περὶ ἀνεξαρτησίας, χωρὶς νὰ ἔχῃ καθορισθῆ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως, ποῦ ὡδηγοῦσεν αὐτὴ ἡ περίφημος ἀνεξαρτησία, οὐδεμία ἀπολύτως ἐπικοινωνία δὲν ἐπραγματοποιεῖτο μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἐθναρχίας. Ἡ Ἐθναρχία μὲ τὸν Μακάριον ἠκολούθει τὸν δρόμον της. Ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθει τὸν ἰδικόν της. Χάσμα, ρῆγμα μέγιστον εἶχεν ἀναπτυχθῆ μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἐθναρχίας. Καὶ μέσα εἰς τὸ ρῆγμα αὐτὸ ἔπεσεν ἡ Κυπριακὴ ἐλευθερία.

§138Θ. ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ. Εἶχε συντελεσθῆ ἡ προδοσία.

§139Λ. ΑΚΡΙΤΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Παιδείας). Ἡ προσωπικὴ μαρτυρία, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ὁποίαν καταθέτω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας εἶναι ἡ ἑξῆς: Τὴν παρηκολούθησα ὅλην αὐτὴν τὴν πορείαν ἡμέραν μὲ τὴν ἡμέραν. Εἶχα τὴν εὐθύνην τῆς καθοδηγήσεως τῆς κοινῆς γνώμης, γράφω εἰς τὴν ἐφημερίδα ἑβδομαδιαῖον ἄρθρον ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ. Καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς οὐδεμίαν σχεδὸν στιγμὴν ὑπῆρξε ταύτισις τῶν γνωμῶν μεταξὺ τῆς Ἐθναρχίας καὶ Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἔβαινε τὸν ἰδικόν της δρόμον πρὸς τὴν συνθηκολόγησιν ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ καὶ ἡ Ἐθναρχία ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ δὲν ἠμποροῦσε νὰ καθορίσῃ γραμμὴν —καὶ ἐδῶ ὑπάρχει, βεβαίως, ἡ εὐθύνη τοῦ Μακαρίου. Δὲν ἦτο εἰς θέσιν ἡ ΕΡΕ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν μεγάλην ὥραν, τὸ μεγάλο σάλπισμα τῆς μοίρας τῆς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας. Ἦτο ἡ μεγίστη στιγμὴ νὰ ἐγκαταστήσουν ἕνα οἰκονομικὸν καὶ πολιτιστικὸν προγεφύρωμα εἰς τὴν Κύπρον καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ διεισδύσουν εἰς τὸν χῶρον τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, νὰ στήσουν γέφυρα τὴν Κύπρον μεταξὺ Β. Ν. καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ διεισδύσουν εἰς τὸν χῶρον τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Καὶ ἂν ἦτο ἐδῶ ὁ ἀξιότιμος κ. ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θὰ τοῦ ὑπενθύμιζα, ὅτι ἐκεῖ θὰ εἶχε συναντήσει, πρὸς τὸν δρόμον τῆς Δαμασκοῦ τὸν Παῦλον καὶ ἡμεῖς τὴν Ὀρθοδοξίαν καὶ τὴν μνήμην τοῦ μεγάλου Ἀλεξάνδρου. Δὲν ἐπροχώρησαν. Ὑπέταξαν τὸ Κυπριακὸν εἰς μίαν ἀμφίβολον συμμαχικὴν σκοπιμότητα καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Τουρκικοῦ παράγοντος. Εἶχαν ἐξελιχθῆ εἰς εἰδικοὺς συνεργάτας, διὰ νὰ χρησιμοποιήσω σύγχρονον ὁρολογίαν, τῶν Τουρκικῶν συμφερόντων εἰς τὴν περιοχήν. Σὲ καμμία στιγμὴ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν εἶχεν ὀρθώσει τὸ ἀνάστημά της, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν τουρκικὸν παράγοντα καὶ νὰ προασπίσῃ τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος. Ἐνῷ ἦτο ἡ ἐπίσημος ἐντολοδόχος τῆς Κυπριακῆς ἐλευθερίας, εἶχεν ἐγκαταλείψει τὴν Κύπρον ὁλομόναχην ἀγωνιζομένην, μὲ τὴν ἐποποιΐαν εἰς τὴν Κύπρον κι’ ἐδῶ μὲ τὸ κτύπημα τῶν παιδιῶν εἰς τὰ πεζοδρόμια τῆς Ἀθήνας (φωναὶ αἶσχος). Αὐτὸ ὡδήγησεν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῶν συμφωνιῶν, τὰς ὁποίας χθὲς ἐθεώρησεν ὁ κ. Ἀβέρωφ, ὅτι ἦσαν αἱ μόναι δυναταί, αἱ μόναι ποὺ μποροῦσαν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ συναφθοῦν. Κατώρθωσαν, ὅπως εἶχεν εἴπει τότε ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὴν Κύπρον νὰ τὴν κάμουν Ἑλληνοτουρκικήν. Καὶ ὁ Μακάριος ἔγινε περικεφαλαία ἑνὸς κωμικοῦ Κράτους εἰς τὴν Κύπρον. Τὸ ἄρθρον 4 τῆς συνθήκης ἐγγυήσεως ὥριζεν ὅτι «ἐν περιπτώσει παραβιάσεως τῶν διατάξεων τῆς παρούσης συνθήκης ἡ Ἑλλάς, ἡ Τουρκία καὶ τὸ Ἡνωμένον Βασίλειον, ἀναλαμβάνουν τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως διαβουλεύωνται ...(ἀναγινώσκει)...». Καὶ συνέβη ἀκόμη, ὥστε νομοσχέδιον οἰκονομικόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐψηφίζετο τυχὸν ἀπὸ τὰ 35 μέλη καὶ τὰ 7 τὰ Τουρκικά, δηλαδὴ ἀπὸ 42 νὰ μὴ καθίσταται νόμος τῆς Πολιτείας. Δηλαδὴ τὰ 8% τοῦ τουρκικοῦ πληθυσμοῦ τὰ ὁποῖα εἰς οἰκονομικὰς δυνατότητας δὲν ἀντιπροσωπεύουν οὔτε τὰ 20% τῶν γενικῶν ἐσόδων, ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἀνατρέψουν οἱοδήποτε φορολογικὸν νομοθέτημα εἰς τὴν λεγομένην ἐκεῖ Βουλὴν τῶν Ἀντιπροσώπων. Ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, κ.κ. συνάδελφοι, εἶχον ταχθῆ προσωπικῶς ἐναντίον τῶν συμφωνιῶν, εἶχα διαφωνήσει μὲ τὸν Μακάριον καὶ ἀπέβαλα τὸ ἀξίωμα τοῦ Ἐθναρχικοῦ Συμβούλου ἀκριβῶς διὰ νὰ διαδηλώσω τὴν πλήρη ἀντίθεσίν μου πρὸς τὰς ἐπονειδίστους συμφωνίας. Καὶ εἶχα προμαντεύσει τὴν φοβερὰν συνέχειαν. Δὲν εἶχα φαντασθῆ ὅμως, ὅτι θὰ ἦτο τόσον ταχεῖα. Ὅταν ὕστερα ἀπὸ 3 χρόνια ἐξερράγησαν τὰ αἱματηρὰ γεγονότα εἰς τὴν Κύπρον, τότε ἐθεώρησα ὑποχρέωσιν νὰ μεταβῶ εἰς τὴν νῆσον διὰ νὰ μεταφέρω πρὸς τοὺς ἀγωνιζομένους Κυπρίους τὸ μήνυμα καὶ τὴν ἀγάπην τοῦ Πανελληνίου. Καὶ ὅταν ἔφθασα, ἐδοκίμασα τὴν κατάθλιψιν, πλήρη κατάθλιψιν. Ἡ διαχωριστικὴ γραμμή, πτώματα, νεκροί, μιὰ νεκρωμένη πολιτεία, μία νεκρωμένη νῆσος. Θέλω, κ.κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν ὥραν αὐτὴν τῆς μεγάλης Κυπριακῆς κρίσεως, νὰ ὑπογραμμίσω τὸν ρόλον τοῦ ἀειμνήστου Σοφοκλῆ Βενιζέλου, ὁ ὁποῖος τὴν εἶχε χειρισθῆ εἰς μίαν φάσιν της. Καὶ θέλω ἐπίσης νὰ ἐξάρω τὴν πολιτικὴν καὶ ἱστορικὴν σύλληψιν μὲ τὴν ὁποίαν ἐκινήθη ἐν προκειμένῳ ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἐπισκεφθῶ τὴν Κύπρον ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. μοῦ εἶπε περίπου τὰ ἑξῆς: Ὅτι αἱ Ἀθῆναι, πρέπει νὰ ἔχουν τὸ πρόσταγμα εἰς τὸν χειρισμὸν τῆς Κυπριακῆς κρίσεως. Ὅτι ὁ ἴδιος μεθαύριον, ὡς Κυβέρνησις, θὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην τῆς μοίρας τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀπέναντι τῆς Κύπρου. Ὅτι αἱ συνθῆκαι τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου, εἶναι ἀνεφάρμοστοι. Καὶ ὅτι ἡ λύσις εἰς τὸ Κυπριακὸν πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ μόνον μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ Ο.Η.Ε. Ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, ἐνῷ αἱ μάχαι ἐμαίνοντο εἰς τὴν Κύπρον καὶ ἦτο πολὺ φυσικὸν ἡ ἀγωνία καὶ ἡ σύγχυσις νὰ εἶχον δημιουργήσει μίαν ἀτμόσφαιραν ἀπαισιοδοξίας, ἐνθυμοῦμαι μὲ πόσην ἔξαρσιν ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε συλλάβει τὴν Κυπριακὴν ὑπόθεσιν καὶ μὲ ποίας σαφεῖς ὁδηγίας μὲ ἐφωδίασε διὰ νὰ τὰς μεταβιβάσω εἰς τὴν Κυπριακὴν ἡγεσίαν. Ἔζησα τὴν ὥραν ἐκείνην μίαν ἀπὸ τὰς ὥρας πράγματι τῆς ἱστορικῆς δημιουργίας. Πηγαίνετε, μοῦ εἶπεν, εἰς τὴν Κύπρον καὶ νὰ εἴπητε εἰς τοὺς Κυπρίους, ὅτι δὲν θὰ τοὺς ἐγκαταλείψῃ ἀπὸ ἐδῶ καὶ ὕστερα ἡ Ἑλλάς. (Χειροκροτήματα). Θὰ σταθῇ πλάϊ τους. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ ἐδῶ καὶ ὕστερα νὰ δεχθῶμεν διασκέψεις σὲ στεγανὰ διαμερίσματα. Ἀντιθέτως θὰ ἐπιδιώξῃ, ὥστε τὸ Κυπριακὸν νὰ λυθῇ μόνον διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμ. Ἐθνῶν καὶ ἀπόκειται εἰς τοὺς Κυπρίους νὰ καταργήσουν τὰς συμφωνίας, ἡμεῖς δὲ θεωροῦμεν, ὅτι αἱ συμφωνίαι, εἶναι πλέον ἀνεφάρμοστοι. Ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμὴν καὶ ὕστερα ἀρχίζει ἕνα ἱστορικὸν καὶ πολιτικὸν ἐπίτευγμα πρώτου μεγέθους. Ἐφθάσαμεν εἰς τὴν τελευταίαν συμφωνίαν ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας. Ἡ συμφωνία ἐχαιρετίσθη, διότι τερματίζει τὸν κίνδυνον μιᾶς ἐσωτερικῆς ἀναφλέξεως εἰς τὴν Κύπρον, προστατεύει τὴν Κύπρον ἀπὸ οἱανδήποτε ἐπίθεσιν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τέλος βοηθεῖ, ὥστε νὰ ἐξεύρωμεν μίαν λύσιν μέσα εἰς τὰ νομικὰ καὶ τὰ πολιτικὰ περιγράμματα τὰ ὁποῖα καθορίζει ἡ τελευταία ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας. Ἐχαιρετίσθη ἡ συμφωνία αὐτὴ ἀπὸ τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὸ γεγονὸς ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς μίαν μομφὴν ἐναντίον μας, διότι ἐξεφράσαμεν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὴν εὐγνωμοσύνην μας. Μάλιστα, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς ΕΡΕ, ἐτόνισεν, ὅτι ἦσαν θεατρικαὶ αἱ ἐκδηλώσεις καί, ὅτι περίπου δὲν συνῆδον πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν μελῶν Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὁ ἴδιος μᾶς ἔχει συνηθίσει εἰς μίαν λιτότητα, εἰς ὅλας ἀνεξαιρέτως τὰς ἐκδηλώσεις. Ὁ ἴδιος εἶναι ὁ ὁποῖος εἶχε συγκρίνει κἄποτε τὴν Μακρόνησον μὲ τὸν Παρθενῶνα. Καὶ εἶναι ξένος ὁ ἄνθρωπος πρὸς οἱανδήποτε θεατρικὴν ἐκδήλωσιν, ὥστε νὰ μᾶς αἰτιᾶται, διότι εἰς μίαν στιγμὴν πραγματικῆς ἐθνικῆς εὐφορίας εἴχομεν ἐκδηλώσει τὴν εὐγνωμοσύνην μας πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Προσωπικά, κύριοι συνάδελφοι, ἔζησα καὶ ἀνετράφην μὲ τὸν μῦθον τῆς ἑνώσεως. Εἶχα τὸ προνόμιον νὰ θέσω τὸ Κυπριακὸν εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Ἰδική μου ὑπῆρξεν ἡ πρότασις περὶ ἐφαρμογῆς καὶ σεβασμοῦ τῆς ἀρχῆς τῆς αὐτοδιαθέσεως. Εἶχα διαφωνήσει μὲ τὰς συμμαχίας. Καί, τελευταίως, ὅταν ἐπεσκέφθην τὴν Κύπρον, εἶδα ἕνα Νησὶ νὰ ἀγωνιᾷ διὰ νὰ κρατήσῃ τὴν Ἑλληνικότητά του. Δὲν εἶχα τίποτα ἄλλο νὰ ἐκφράσω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πιστεύω, ὅτι ἐξέφρασα ὁλόκληρον τὸ πανελλήνιον αἴσθημα, ὅταν διεδήλωσα μὲ συγκίνησιν τὴν εὐγνωμοσύνην μου. (Χειροκροτήματα). Νομίζω, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐτόνισα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ τὸ διακηρύξω δημοσίᾳ. Κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Δημοκρατίας, κατώρθωσεν ὁ κ. Γεώργιος Παπανδρέου νὰ ἐπανασυνδέσῃ ψυχικῶς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Κύπρον, διότι κατὰ τὴν τελευταίαν 3ετίαν εἰς τὴν Κύπρον οἱ δεσμοὶ εἶχον διακοπῆ, ἐξεδηλώθησαν χωριστικαὶ τάσεις ἀπὸ ἕνα ἀπροσδιόριστον κύκλον, εἶχον δημιουργηθῆ πολλαὶ ἐμπλοκαὶ εἰς τὰς σχέσεις Ἑλλάδος καὶ Κύπρου. Ὅταν ἔφθασα ἐκεῖ, μία βαθυτάτη πικρία ἐπεκράτει ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ παράγοντος. Κύπριοι, ἔξω ἀπὸ τὰ στρατόπεδα τῆς Ἑλληνικῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἐφώναζαν μὲ χωνιά, ὅτι «οἱ Ἕλληνες μᾶς προδίδουν, ὁ Παπανδρέου καὶ ὁ Βενιζέλος εἶναι προδότες». Εἶχεν ἐνσταλάξει εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ ἡ πικρία, ἡ βεβαιότης, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶχεν ἐγκαταλείψει ὁριστικὰ τὴν Κύπρον. Μέσα εἰς αὐτὴν τὴν δυσπιστίαν ἔζησα δύο–τρεῖς ἡμέρας, τὰς ὁποίας ἔμεινα εἰς τὴν Κύπρον. Τώρα, γνωρίζω, ὅτι ἔχει ἀποκατασταθῆ πλήρης ἡ ψυχικὴ ἐπικοινωνία μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Κύπρου. Τώρα, γνωρίζω, ὁ Ἑλληνισμὸς εἶναι ἑνιαῖος εἰς τὴν ἡγεσίαν του, καθὼς καὶ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς Κυπριακῆς κρίσεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐθεώρησα καὶ θεωρῶ ὑποχρέωσιν νὰ ὑπογραμμίσω τὸ ἀληθινὰ ἀξιόλογον αὐτὸ ἱστορικὸν ἐπίτευγμα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἐδῶ καὶ ὕστερα κατοχυρώνει τὴν μοῖραν τοῦ Κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, κ. Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν, ὡς Κύπριος, νὰ σᾶς ἐκφράσω διὰ λογαριασμὸν ὅλων τῶν Κυπρίων, τὴν εὐγνωμοσύνην μας. Χωρὶς τὴν παρουσίαν σας, ἐπικεφαλῆς τῆς Ἑλλάδος, εἰς μίαν τόσον δύσκολον ὥραν, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κύπρος θὰ ὡδηγεῖτο πρὸς μίαν ἀπίθανον περιπέτειαν μὲ ἄγνωστον τέλος. Σήμερον, διὰ πρώτην φοράν, ἀρχίζουν καὶ ροδίζουν οἱ οὐρανοί. Εἶναι, βεβαίως, τὸ Κυπριακὸν δύσκολον. Θὰ περάσωμεν ἀπὸ πολλὰ στάδια ἕως ὅτου φθάσωμεν πρὸς τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ Κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἀλλὰ μὲ τὴν ἰδικήν σας ἔξαρσιν καὶ τὴν ἰδικήν σας σύλληψιν, κατωρθώσαμεν, ἤδη, νὰ περάσωμεν τὸν μέγα κίνδυνον. Καὶ ἀπὸ ἐδῶ καὶ ὕστερα οἱ ρίζες ὅλων μας, εἴτε Ἑλλήνων, εἴτε Κυπρίων, σαλεύουν Ἑλληνικά. Ἡ Θεὰ τῆς ἐλευθερίας σκέπει τὸ νησὶ τῆς Κύπρου. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§141Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρ. Κυβερν.). Νομίζω, ὅτι οἱ συνάδελφοι τῆς Ε.Ρ.Ε., καθ’ ὅσον πληροφοροῦμαι, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπανέλθουν, ἐπαναλαμβανομένης τῆς ἐξηγήσεως, ἡ ὁποία ἤδη ἔχει δοθῆ. Νομίζω, ὅτι ὁ συνάδελφος κ. Ἀκρίτας, δὲν θὰ ἐδυσκολεύετο νὰ ἐπαναλάβῃ ὅ,τι εἶπε προηγουμένως καὶ ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ἄρσις τῆς παρεξηγήσεως.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5′.

(Ὥρα 11.50′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 0,5′ π.μ.)

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον. (Χειροκροτήματα).

§144Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω τὴν ἔκφρασιν τῆς λύπης μου διὰ τὴν ἀποχώρησιν τῆς ΕΡΕ. Ἀλλὰ ἐπιθυμῶ ἐπίσης νὰ προσθέσω, ὅτι ἐξακολουθῶ νὰ μὴ δύναμαι νὰ ἐννοῶ τοὺς λόγους τῆς ἀποχωρήσεως. Καθ’ ὅσον ἤκουσα, ὁ κ. Ἀκρίτας, ὁμιλῶν, εἶπεν, ὅτι δὲν δέχεται διακοπὰς ἀπὸ οἱονδήποτε. Ἐξακολουθῶ νὰ μὴ δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί αὐτὸς ὁ λόγος εἶναι δυνατὸν νὰ θίγῃ οἱονδήποτε. Ὁ κ. Ἀκρίτας, σύμφωνα μὲ τὸν χαρακτῆρα του, εἶχε τὴν εὐγένειαν, χωρὶς νὰ ὤφειλε νὰ δώσῃ πλήρη ἱκανοποίησιν μὲ τὴν ἔκφρασιν τῆς λύπης του. Τοῦτο ἀνεκοινώθη εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ καὶ μ’ ὅλα ταῦτα δὲν ᾐσθάνθη τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπανέλθῃ. Μία πλέον εἶναι ἡ ἐξήγησις. Δὲν ἠδύναντο νὰ ἀνθέξουν εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν. (Χειροκροτήματα). Ἐπροτίμησαν τὴν φυγὴν ἀπὸ τὴν παρουσίαν. Τοὺς εἶναι ἀφόρητος ἡ θητεία εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. (Γέλωτες). Θέλουν νὰ προσποιηθοῦν τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα. (Γέλωτες). Ἀλλὰ εἰς μάτην. Τοὺς ἀπευθύνω τὴν σύστασιν: Νὰ ἀποφεύγουν τὰς ἀπομιμήσεις. (Χειροκροτήματα). Διότι ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν ἐὰν εὐωδώθη, δὲν ἦτο ἁπλῶς διότι ἦτο βίαιος, εὐωδώθη, κυρίως, διότι εἶχεν ἠθικὴν βάσιν, εἶχεν ἠθικὴν δικαίωσιν. Ἐστρέφετο ἐναντίον τῆς πραγματικῆς βίας, ἐναντίον τοῦ κομματικοῦ, ἐναντίον τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους καὶ ἐζήτει τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ Συντάγματος, τὴν ἀποκατάστασιν τῆς νομιμότητος καὶ τῆς ἠθικῆς τάξεως. Ἡ ἠθικὴ δύναμις τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος τὴν ὡδήγησεν εἰς τὸν θρίαμβον. (Χειροκροτήματα). Σήμερον δὲν ὑπάρχουν προϋποθέσεις ἀνενδότου ἀγῶνος, ὑπάρχουν μόνον προϋποθέσεις ἀνενδότου μελαγχολίας. (Γέλωτες, χειροκροτήματα). Θὰ ἠδυνάμην, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον. Ὑπῆρξε τόσον ἀσήμαντον τὸ περιεχόμενον τῶν ἐπικρίσεων καὶ τόσον συντριπτικαὶ αἱ ἀπαντήσεις τῶν συναδέλφων μου Ὑπουργῶν, ὥστε δὲν καθίστατο ἀπαραίτητον νὰ λάβω τὸν λόγον. Μ’ ὅλα ταῦτα, συμμορφούμενος πρὸς τὴν παράδοσιν, ἐθεώρησα χρέος νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ προβῶ εἰς μίαν σύντομον ἀνακεφαλαίωσιν. Ἡ ΕΡΕ ἠθέλησε νὰ ἀσκήσῃ ἐναντίον μας ἀντιπολίτευσιν. Καὶ ἐὰν παρίσταντο θὰ τοὺς ἔλεγον. Δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα, διότι τὸ παρελθὸν ἐκρίθη ἀπὸ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐδικαίωσε. Δὲν ἔχομεν ἡμεῖς χρέος νὰ λογοδοτήσωμεν ὡς κατηγορούμενοι, ὅταν ἐρχώμεθα μὲ τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ, θριαμβευταὶ εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν. (Χειροκροτήματα). Διὰ τὸ παρελθόν, δὲν λογοδοτοῦμεν ἡμεῖς, ἐκεῖνοι λογοδοτοῦν. Ἦσαν ἕως τότε κατηγορούμενοι, σήμερον εἶναι κατάδικοι καὶ ἔνοχοι. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἔχουν συμφέρον νὰ τὸ ἐπαναφέρουν πρὸς συζήτησιν. Ἀφοῦ τὸ θέλουν, θὰ γίνῃ ἡ χάρη των διὰ νὰ ὑπομνησθῇ καὶ πάλιν ἡ βαρυτάτη εὐθύνη καὶ ἡ καταδίκη των ἀπὸ τὴν κυρίαρχον θέλησιν τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Ἀκόμη καὶ ἡ πολιτικὴ τῶν πεντήκοντα ἡμερῶν ἐκρίθη ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ ἀπὸ τὴν νίκην τῆς 3ης Νοεμβρίου μετέβημεν εἰς τὸν θρίαμβον τῆς 16ης Φεβρουαρίου. (Χειροκροτήματα). Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέλλον, εὑρίσκεται ἐνώπιον ἡμῶν. Δὲν λογοδοτοῦμεν, ἐπαγγελόμεθα. Ἐνόμισαν, ὅτι θ’ ἀπετέλει σπουδαίαν πνευματώδη ἐκδήλωσιν ἡ ἀναζήτησις τοῦ ποσοῦ τῶν «θὰ» εἰς τὰς δηλώσεις μας. Ἀλλὰ δὲν κατώρθωσαν νὰ σκεφθοῦν, ὅτι ὅσον περισσότεραι εἶναι αἱ ἐπαγγελίαι μας, τόσον μεγαλύτεραι αἱ εὐθῦναι μας διὰ τὸ μέλλον. Τοὺς διαφεύγει, ὅτι προεκλογικαὶ ἐπαγγελίαι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἑρμηνευθοῦν ὡς ἀποβλέπουσαι εἰς ἄγραν ψήφων, ἀλλὰ μετεκλογικαὶ ἐπαγγελίαι τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον μεγαλύτεραι γίνονται, τόσον ἐπιβαρύνουν μὲ εὐθύνας τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα). Ἀποτελεῖ τόλμην, ἀποτελεῖ ἱκανότητα, ἀποτελεῖ γενναιότητα τὸ πλῆθος τῶν ἐπαγγελιῶν, τὸ ὁποῖον προσφέρεται ἔπειτα ἀπὸ τὰς ἐκλογάς. Καὶ ἐκφράζει τὴν πεποίθησιν, ὅτι καὶ θέλομεν καὶ δυνάμεθα νὰ τὰς πραγματοποιήσωμεν. Εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ γίνωμεν ἄξιοι τῆς μεγάλης ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ μας. (Χειροκροτήματα). Ἐπίθεσιν ἐδέχθημεν καὶ ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς ΕΔΑ. Δὲν ἱκανοποιοῦμεν, εἶπεν, τὴν δημοκρατικὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ τίνος λαοῦ. Τὸ 12%, ἐκπροσωπεῖτε. Αὐτοῦ τοῦ λαοῦ ἔχετε δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθῆτε ὅτι δὲν ἱκανοποιήσαμεν τὰ αἰτήματα; Ἀλλὰ τοῦ λαοῦ τοῦ ἰδικοῦ μας, τοῦ 53% ἐδικαιώθησαν αἱ προσδοκίαι. Διότι πραγματοποιοῦμεν ὄχι τὸ ἰδικόν σας ἀλλὰ τὸ ἰδικόν μας πρόγραμμα. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι ἡμίμετρα, ὅπως τὰ ὀνομάζετε. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν εἶναι πλήρη, ἀλλὰ σύμφωνα μὲ τὰ μέτρα τοῦ ἰδικοῦ μας προγράμματος. Καὶ αὐτὸ θὰ συμβαίνῃ πάντοτε καὶ εἰς τὸ μέλλον. Δὲν ἔχομεν κοινὸν πρόγραμμα. Ἔχετε τὸ ἰδικόν σας καὶ ἔχομεν τὸ ἰδικόν μας. Ἔχετε τὸ δικαίωμα τῆς γνώμης σας, ἀλλὰ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἐκφράζετε τὴν γνώμην τῆς δημοκρατικῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Αὐτῆς τῆς συγχύσεως τὴν ἄδειαν δὲν σᾶς παρέχομεν. Ἀπετέλεσε κύριον θέμα τῆς συζητήσεως τὸ Κυπριακόν. Ἀγαπητοί μου φίλοι, ἔκρινα ὅτι εἰς τὴν σημερινὴν κρίσιμον περίοδον τοῦ Κυπριακοῦ, ἀναμόχλευσις τοῦ παρελθόντος θὰ ἔβλαπτε. Καὶ διὰ τοῦτο καὶ εἰς τὰς προγραμματικάς μου δηλώσεις δὲν ἀνεφέρθην εἰς τὰς εὐθύνας τοῦ παρελθόντος. Ἠρκέσθην νὰ διαπιστώσω, ὅτι αἱ συνθῆκαι ἀπεδείχθησαν ἀνεφάρμοστοι καὶ δὲν ὡμίλησα διὰ τὰς εὐθύνας τῶν ἐργατῶν τῶν συνθηκῶν. Ἐκεῖθεν, ἀπὸ τὴν ΕΡΕ ἐτέθη τὸ θέμα. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐνόμισεν, ὅτι μοῦ ἀπηύθυνε μομφὴν ὑπενθυμίσας, ὅτι κατὰ τὴν ἀκρόασιν, ἐνώπιον τοῦ Βασιλέως, ἐπανέλαβον ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην μου, αἱ συνθῆκαι τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου, ἀπετέλεσαν ἐθνικὸν ἔγκλημα. Παρεβίασε τὸ ἀπόρρητον μιᾶς ἐπισήμου συνομιλίας, ἀλλὰ ἀφοῦ ἐπροκάλεσεν, ἐπαναλαμβάνω, τὸν χαρακτηρισμὸν καὶ σήμερον. Καὶ φρονῶ, μάλιστα, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἔκβασιν τῶν συνθηκῶν, ὁλόκληρος ὁ λαός μας πιστεύει, πλέον, ὅτι αἱ συνθῆκαι τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου, ἀπετέλεσαν πράγματι ἐθνικὸν ἔγκλημα. (Χειροκροτήματα). Ἐπανειλημμένως, καθὼς ἤκουσεν ἡ Βουλή, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐγένοντο ὑπαινιγμοὶ ὅτι τάχα μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν συνθηκῶν, κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, κατά τινα τρόπον ἠνέχθην ἢ ἐπεδοκίμασα τὰς συνθήκας. Ἀποτελεῖ ψεῦδος. Ἔχει συμβῆ ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Θὰ ἀναγνώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ πρακτικὰ καὶ θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἔκτοτε τὰς ἐθεώρησα ἐθνικὸν ἔγκλημα καὶ ἔκτοτε ἐπροφήτευσα τὴν πορείαν τῆς καταστροφῆς. Εἶπον τότε, ὅτι ἦλθεν ἡ εἰρήνη εἰς τὴν Κύπρον καὶ ἐπηκολούθησαν ὡρισμένα πλεονεκτήματα ἀπὸ τὴν εἰρήνην, ὄχι ἀπὸ τὰς συνθήκας. Κατέπαυσεν ὁ πόλεμος. Ἀποκαθίστανται αἱ σχέσεις μὲ τὴν Τουρκίαν καὶ τοὺς Συμμάχους. Οἱ κίνδυνοι τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐλαττοῦνται. Αὐτὰ ὑπῆρξαν τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἀνεγνώρισα ὄχι εἰς τὸ περιεχόμενον τῶν συνθηκῶν, ἀλλὰ εἰς τὸ γεγονός, τοῦ τερματισμοῦ τοῦ πολέμου. Καὶ ἕπεται ἡ ἀπαρίθμησις τῶν μειονεκτημάτων. Τὸ κείμενον ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἔχουν αἱ συνθῆκαι βαρύτατα μειονεκτήματα. Ἐὰν κατελύθη ἡ κυριαρχία τῆς ἀποικιοκρατίας, δὲν καθιεροῦται κυριαρχία τῆς πλειοψηφίας, καθιεροῦται τριπλῆ συγκυριαρχία. Καὶ ἐὰν ἀπεφεύχθη ἡ ἐδαφικὴ διχοτόμησις, ὅμως, ἐφαρμόζεται, ὅπως προσδιορίζει ὁ τουρκικὸς τύπος, ἡ νομικὴ διχοτόμησις τῆς κυριαρχίας καὶ τῆς διοικήσεως. Καθιεροῦται προνομιακὴ θέσις εἰς τὴν τουρκικὴν μειονότητα. Ἐνῷ αἱ σχέσεις τοῦ πληθυσμοῦ εἶναι 18 πρὸς 80, αἱ σχέσεις τῆς δυνάμεως εἶναι περίπου ἴσαι. Εἰς τὰ καίρια θέματα καθίστανται ἰσοδύναμοι. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὠνόμασα τὴν Κυπριακὴν Πολιτείαν, ὄχι μόνον περιωρισμένην ἀνεξαρτησίαν, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ περιωρισμένην δημοκρατίαν. Ὑπάρχει καὶ ἄλλος κίνδυνος, ὁ ὁποῖος περικλείεται εἰς τὰς συμφωνίας. Εἶναι ὁ κίνδυνος τῆς ἐμπλοκῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς ἐξωτερικὸν προσανατολισμόν, πέραν ἐκείνου, ὁ ὁποῖος προσδιορίζεται ἀπὸ τὴν ἰδικήν της αὐτόβουλον θέλησιν. Δὲν εἶναι διάταξις τῶν συμφωνιῶν, εἶναι κίνδυνος. Καὶ ὑπάρχει περαιτέρω καὶ ἄλλος κίνδυνος, κίνδυνος ἐξηρτημένος καὶ ἀπὸ τὰς περιστάσεις καὶ ἀπὸ τὴν ἱκανότητα τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων τοῦ μέλλοντος. Κίνδυνος τῆς Ἑλλάδος νὰ ἐμπλακῇ εἰς περιπετείας, πέραν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπρόκειτο νὰ τὴν ἐνδιαφέρουν. Ἀλλὰ ὑπάρχουν, εἶπον, καὶ ἄλλα ἀκόμη βαρύτερα μειονεκτήματα, ὑπάρχουν σκληρόταται θυσίαι. Εἶναι πρὸ παντὸς ἡ ἀπάρνησις τῆς Ἑνώσεως, διὰ παντός. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπανειλημένως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ διακηρύξω, ὅτι ἡ μὴ πραγματοποίησις τῆς Ἑνώσεως, εἶναι πολιτική. Διότι, πιθανόν, νὰ εὑρίσκεται πέραν ἀπὸ τὰς δυνατότητας τῶν δεδομένων περιστάσεων. Ἀλλά, ἡ ἀπάρνησις τῆς Ἑνώσεως, εἶναι βαρυτάτη ὀδύνη, καὶ εἰς τὰς ὑπαρχούσας συμφωνίας, δὲν ὑφίσταται μόνον ἀπάρνησις τῆς Ἑνώσεως, ὑφίσταται ὀργάνωσις ἐνόπλων ἐγγυήσεων πρὸς ἀπαγόρευσιν οἱασδήποτε ἐπιδιώξεως τῆς Ἑνώσεως. Καὶ εἶναι φυσικόν, ὅτι εἰς τὴν φιλοτιμίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ πατριωτισμοῦ, αὐτὴ ἡ ἀπαγόρευσις, δημιουργεῖ τραῦμα. Ὑπάρχει καὶ ἄλλο ἐπίσης σημαντικὸν μειονέκτημα. Ἡ Τουρκία, ὡς Κράτος, ἐπανέρχεται εἰς τὴν Κύπρον. Εἶχεν ἡ Τουρκία ὑπογράψει τὴν συνθήκην τῆς Λωζάννης καὶ μὲ τὴν ὑπογραφὴν αὐτὴν εἶχε παραιτηθῆ παντὸς δικαιώματος εἰς τὴν Κύπρον. Καὶ κατὰ παράβασιν αὐτῆς τῆς συνθήκης, ἐπανέρχεται εἰς τὴν Κύπρον. Εἶχεν, ἐπίσης, καθιερωθῆ πολιτικὴ παράδοσις εἰς τὸν ἐλεύθερον χριστιανικὸν κόσμον, ὅτι χῶραι ἀπελευθερούμεναι ἀπὸ τὴν Ὀθωμανικὴν αὐτοκρατορίαν, οὐδέποτε ἐπανέρχονται ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν της. Καὶ ἡ ἀρχὴ αὐτή, ἡ γενικῶς καθιερωμένη ὡς κανών, ἠθικός, ἐπίσης παραβιάζεται. Ἡ Τουρκία ὡς Κράτος, ἐπανέρχεται εἰς τὴν Κύπρον. Αὐτὰ εἶναι τὰ βαρύτατα μειονεκτήματα τῶν συνθηκῶν». Καὶ ἐν συνεχείᾳ, τότε, ἔθεσα τὰ ἐρωτήματα: «1) Μήπως εἰς τὸ παρελθὸν ὑπῆρξαν εὐκαιρίαι μὴ χείρονος λύσεως; καὶ 2) Ὅταν ἐλήφθησαν αὐταὶ αἱ ἀποφάσεις, μήπως ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφευχθοῦν καὶ νὰ ὑπάρξουν καλύτεραι;» Καὶ ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν. Καὶ εἰς τὸ παρελθόν, εἶπον, ὑπῆρξαν εὐκαιρίαι μὴ χείρονος λύσεως. Καὶ ἐσχάτως, αἱ συμφωνίαι, ἠδύναντο νὰ εἶναι καλύτεραι. Καὶ συνεπέρανα, ὅτι δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους θὰ δώσω ψῆφον δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ καταλήγων, εἶπον: «Ἐφ’ ὅσον αἱ συμφωνίαι τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθοῦν, ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σύστασιν, ὅπως μεριμνήσῃ σοβαρῶς, διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς διαρθρώσεως τοῦ Κυπριακοῦ Συντάγματος. Διότι, ὅπως ἔχει διαμορφωθῆ εἶναι πλῆρες ἀτελειῶν καὶ ὑπάρχει φόβος νὰ ὁδηγῇ εἰς ἀδιέξοδον. Χρειάζεται νὰ καταβληθῇ προσπάθεια ἐλαστικῆς αὐτομάτου λειτουργίας τοῦ Πολιτεύματος, διότι ἐνδεχομένη δημιουργία ἀδιεξόδων θὰ ἔχῃ ἐπιπτώσεις καὶ ἐπὶ τῆς Κύπρου καὶ ἐπὶ τῆς Ἑλλάδος. Καὶ προχωρῶν, εἶπον τότε, εἰς τὴν δευτέραν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμῶ νὰ διατυπώσω ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου βήματος καθ’ ἣν ὥραν αἱ συμφωνίαι τοῦ Λονδίνου πρόκειται νὰ συγκροτήσουν τὴν Κυπριακὴν Πολιτείαν, ἐπιθυμῶ νὰ διακηρύξω τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν εὐχήν, ὅτι εἰς τὴν πάροδον τοῦ χρόνου, θὰ γίνῃ ἐπανεξέτασις καὶ αὐτῶν τῶν βασικῶν διατάξεων τῶν συμφωνιῶν, διὰ νὰ ἐφαρμοσθοῦν καὶ εἰς τὴν Κύπρον τὰ ἰδεώδη τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δικαιοσύνης». Αὐτὸ ὑπῆρξεν τὸ κείμενον τοῦ λόγου μου τὸν ὁποῖον ἐπικαλοῦνται. Εἶμαι ὑποχρεωμένος δι’ ἐκεῖνον τὸν λόγον. Λυποῦμαι μόνον διὰ τὴν πλήρη ἐπαλήθευσιν τῶν προφητικῶν λόγων. Αὐτὴν τὴν κατάστασιν ἐκληρονομίσαμεν. Τὸ ἀδιέξοδον εἰς τὸ ὁποῖον ὡδήγησαν αἱ ἐγκληματικαὶ συμφωνίαι. Εἴμεθα εὐτυχεῖς διότι οἱ χειρισμοὶ εἰς τοὺς ὁποίους προέβημεν συνέβαλον εἰς μίαν διευθέτησιν αὐτῆς τῆς φάσεως τῆς καταστάσεως. Διεκηρύξαμεν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ὅτι πολιτική μας εἶναι ἡ εἰρήνη καὶ εἰς περίπτωσιν ἐπιθέσεως ἡ ἄμυνα. Αὐταὶ αἱ ὀλίγαι λέξεις ὡδήγησαν εἰς τὴν ἀποφυγὴν τῶν κινδύνων αὐτῆς τῆς φάσεως. Διότι ἐπείσθησαν ὅλοι, ὅτι λέγομεν τὴν ἀλήθειαν. Ἐπείσθησαν πρῶτον ὅτι ἡ ἄμυνα εἶναι ἀπόφασις τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ ἐπείσθησαν ἐπίσης καὶ τοῦτο ὑπῆρξεν ἐπίσης σημαντικόν, ὅτι ἀσκοῦντες τὴν ἄμυναν ἔχομεν δίκαιον. Διότι κανεὶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ εἰς ἄλλον τὸ δικαίωμα τῆς ἀμύνης. Εἶναι ἱερὸν χρέος ἡ ἄμυνα. Καὶ ὅταν ἐπείσθησαν καὶ ὅτι θὰ ἀσκήσωμεν τὴν ἄμυναν καὶ ὅτι ἔχομεν δίκαιον, τότε ἔγινεν ἡ ἐπέμβασις καὶ τότε ἐματαιώθη ἡ ἀπόβασις. Αὐτὴ εἶναι ἡ μικρὰ ὑπηρεσία τὴν ὁποίαν προσεφέραμεν. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ἀκρίταν διὰ τοὺς ὡραίους λόγους, τοὺς ὁποίους μοῦ ἀπηύθυνεν. Εἶμαι ἐπίσης εὐγνώμων πρὸς τοὺς συναδέλφους τοῦ Ὑπ. Συμβουλίου, διὰ τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἠθέλησαν νὰ ἐκδώσουν ὑπὲρ ἐμοῦ. Λυποῦμαι ὅμως διότι ἔγινε τόσον δυσάρεστον εἰς τοὺς ἀντιπάλους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη μέχρι σήμερον εἶναι ἡ ἀποτροπὴ τοῦ πολέμου κατ’ αὐτὴν τὴν φάσιν. Ἐπῆλθε ἀκόμη —καὶ ὁ κ. Ἀκρίτας τὸ ἐπιβεβαίωσεν— ἡ ψυχικὴ ἑνότης τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Κύπρου καὶ τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἐπῆλθεν ἐπίσης ἡ πολιτικὴ ἐναρμόνισις τῆς ἡγεσίας τῆς Κύπρου καὶ τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἡ πολιτικὴ ἐναρμόνισις τῆς ἡγεσίας καὶ ἡ ψυχικὴ ἐναρμόνισις τῶν λαῶν, ἀποτελοῦν μεγάλην ἠθικὴν δύναμιν εἰς τὴν περαιτέρω διαχείρισιν τοῦ θέματος Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀποτελεῖ ζωηρότατον πάθος τῆς Ἑλλάδος ἡ εἰρήνη. Ὅτι ἐπιθυμοῦμεν νὰ διατηρήσωμεν ἀρίστας φιλικὰς σχέσεις μὲ τὴν Τουρκίαν. Ἀλλὰ ὀφείλομεν ἐπίσης νὰ διαπιστώσωμεν ὅτι ἐξ’ ἀντικειμένου αἱ συνθῆκαι ἀπεδείχθησαν ἀνεφάρμοστοι. Καὶ ὅτι θὰ πρέπει πρὸς τὸ συμφέρον τῶν δύο χωρῶν μας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑπέρτατα κοινὰ συμφέροντα, νὰ εἴμεθα φίλοι καὶ σύμμαχοι, νὰ εὕρωμεν μίαν λύσιν, ἡ ὁποία νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς διεθνοῦς δικαιοσύνης. Θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι ἡ παρουσία διεθνοῦς στρατιωτικῆς δυνάμεως θὰ ἐγγυηθῇ τὴν εἰρήνην καὶ ὅτι ἡ παρουσία τοῦ μεσολαβητοῦ πρὸς ἀνεύρεσιν νέου πολιτικοῦ σχήματος θὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἀνεύρεσιν τοῦ σχήματος ἐκείνου τὸ ὁποῖον καὶ μόνον θὰ δύναται νὰ εἶναι βιώσιμον, τῆς ἀπομακρύνσεως πάσης ἐξωτερικῆς ἐπεμβάσεως καὶ τῆς πλήρους κατοχυρώσεως τῶν δικαιωμάτων καὶ τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς μειοψηφίας. Εὔχομαι αὐτὴ νὰ εἶναι ἡ πορεία τῶν γεγονότων. Διακηρύττομεν ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Τὴν συνοψίζομεν πάλιν εἰρήνη. Ἀλλὰ εἰς περίπτωσιν ἐπιθέσεως ἄμυνα. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὰ ἐσωτερικά μας θέματα. Ἀρχίζομεν ἀπὸ τὴν κορυφήν. Ἔγινε λόγος προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος διὰ τὰ ἀνάκτορα. Ἐτέθη τὸ θέμα, ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι ἀλλαγὴ καὶ ὅση θὰ ἔπρεπεν εἰς τὰ ἀνάκτορα. Ἀγαπητοί μου συνάδελφοι δὲν ἐπρόκειτο νὰ φέρω τὸ θέμα, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐτέθη εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω θέσιν. Ἡ ἀπάντησις εἶναι ὅτι εἰς τὸν βασιλικὸν λόγον ἔχει δοθῆ πλήρως ἡ ἐξήγησις ἡ ὁποία ζητεῖται. Διακήρυξεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ, ὅτι θὰ εἶναι ἄγρυπνος φύλαξ τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν τοῦ Δημοκρατικοῦ πολιτεύματος, καὶ Βασιλεὺς ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Καὶ διεκήρυξεν ἐπίσης, ὅτι θεωρεῖ ἰσχύν του τὴν ἀγάπην τοῦ λαοῦ. Ἐξ αὐτῶν τῶν διακηρύξεων συνάγεται ὅτι πράγματι ὁ Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος θέλει νὰ εἶναι Ἀνώτατος Ἄρχων Βασιλευομένης Δημοκρατίας. Εἰς τὰ πολιτεύματα τῆς Βασιλευομένης Δημοκρατίας οἱ βασιλεῖς βασιλεύουν, οὔτε κυβερνοῦν, οὔτε διοικοῦν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ βασιλικοῦ λόγου. Εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ ἀρχαὶ αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν εἰς τὸν βασιλικὸν λόγον ἀποτελοῦν αἴσιον οἰωνὸν διὰ τὸ μέλλον καὶ συνοδεύομεν τὸν οἰωνὸν αὐτὸν μὲ τὰς καλυτέρας εὐχάς μας, ὅπως εἴμεθα ἐπίσης βέβαιοι ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ τὰς ἰδίας εὐχὰς συνοδεύει τοὺς αἰσίους αὐτοὺς οἰωνοὺς τοῦ νέου Βασιλέως. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Κράτους. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωσεν ὅτι θὰ προβῶμεν εἰς τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, ἐπὶ δεκαετίαν ἀπὸ τοῦ βήματος τοῦ Προεδρείου ἀνεκοινοῦτο ἡ ἐπαγγελία τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ οὐδέποτε ἐγένετο. Καὶ ἠναγκαζόμην ἑκάστοτε νὰ ἐρωτῶ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἐὰν ὑπάρχουν εἰδήσεις διὰ τὴν τύχην αὐτῶν τῶν μεταρρυθμίσεων τοῦ Κανονισμοῦ. Ἔχομεν ἀποφασίσει, νὰ δώσωμεν εἰδήσεις διὰ τὴν τύχην αὐτῶν, τῶν μεταρρυθμίσεων. Θὰ κατατεθῇ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα εἰς τὴν Βουλήν. Ὑπάρχει ἤδη μία συμφωνία τῶν Κομμάτων ἐπὶ τῶν βασικῶν διατάξεων. Γνωρίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς θὰ ἐπιδιώξῃ νὰ ἐπικοινωνήσῃ κατ’ αὐτὰς καὶ μὲ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων, εἰς τρόπον ὥστε τὸ σχέδιον τοῦ νέου Κανονισμοῦ νὰ ἐκφράσῃ τὰς κοινὰς ἀπόψεις τῆς Βουλῆς. Καὶ θὰ ἐπιμείνωμεν νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς τῆς Συνόδου. Διότι εἶναι ἄδικον νὰ φθείρεται τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ἐνῷ εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργῇ εὐρυθμότερον. Ἐτέθη ἐπίσης τὸ θέμα τῆς λειτουργίας τῆς Κυβερνήσεως. Μόνον μὲ τὴν σημερινὴν σύνθεσιν τῶν Ὑπουργικῶν Συμβουλίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀληθὴς κυβέρνησις τῆς χώρας. Τὸ θέμα ὑπάρχει πράγματι καὶ δὲν ὑπάρχει μόνον σήμερον μὲ τοὺς 32 Ὑπουργούς, ὑπῆρχε καὶ μὲ τοὺς 28 τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, διότι τόση εἶναι μέχρι σήμερον ἡ διαφορά. Εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι ἔχομεν ἀντιμετωπίσει κατ’ εὐτυχῆ τρόπον καὶ αὐτὸ τὸ θέμα. Συνέρχεται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει παρόμοιον προηγούμενον εἰς τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις. Ἀλλὰ ἐπίσης ἔχομεν δημιουργήσει τὸ Κυβερνητικὸν Οἰκονομικὸν Συμβούλιον, ὀλιγάριθμον, τὸ ὁποῖον ἐπίσης συνέρχεται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος καὶ συζητεῖ τὰ γενικώτερα οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ θέματα. Καὶ μετέχει εἰς τὴν συζήτησιν ἑκάστοτε καὶ ὁ Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὁποίου ἀνήκουν ὡρισμένα οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ θέματα. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ἔχω ἀποκομίσει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ λειτουργήσῃ ἀποδοτικῶς ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὰς προγραμματικάς μας δηλώσεις. Δὲν πρόκειται νὰ τὰς ἐπαναλάβωμεν. Ἀλλὰ ἠκούσαμεν μὲ ἀπορία, ὅτι εἰς τὰς προγραμματικάς μας δηλώσεις οὐδὲν νέον περιέχεται. Ἐν τούτοις καθ’ ὅσον γνωρίζω, δὲν ἔχουν ὑπάρξει προγραμματικαὶ δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ περιέχουν περισσότερον συγκεκριμένας ἐπαγγελίας. Εἰρηνικὴν ἐπανάστασιν περιέχουν αἱ προγραμματικαί μας δηλώσεις. Ἐὰν ἡ ΕΡΕ δὲν κατώρθωσε νὰ τὸ ἀντιληφθῇ σημαίνει, ὅτι ἢ δὲν ἠδύνατο, ἢ δὲν ἤθελεν, ἂς ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν δύο. (Χειροκροτήματα). Διεκηρύξαμεν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διοίκησιν, ὅτι θὰ ἱδρύσωμεν Σχολὴν Δημοσίων Ὑπαλλήλων καὶ μόνον οἱ ἀπόφοιτοι αὐτῆς τῆς Σχολῆς θὰ διορίζωνται εἰς τὰς θέσεις τοῦ Δημοσίου, τῶν Ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου καὶ τῶν Ὀργανισμῶν Κοινῆς Ὠφελείας. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πληρεστέρα ἀπόδειξις ἐπαναστάσεως εἰς τὴν Διοίκησιν; Ἐξυψώνομεν τὸ ποιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ καταργοῦμεν τὴν κομματικὴν φαυλοκρατίαν ἡ ὁποία ἐπέβαλεν ἑκάστοτε τοὺς διορισμοὺς τῶν θεσιθηρῶν. Ἰδοὺ ἡ πρώτη ἐπαναστατικὴ ἀρχὴ τοῦ προγράμματος ποὺ ἐξηγγείλαμεν. Ἐξηγγείλαμεν ἐπίσης τὴν κατάρτισιν νέου ἑνιαίου μισθολογίου. Εἶναι τὸ θεμέλιον τῆς λειτουργίας τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. Ἐξηγγείλαμεν τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῆς αὐτοδιοικήσεως, τὴν ὁποίαν μέχρι σήμερον ἔχει ἀπομυζήσει ὁ Δημόσιος Προϋπολογισμός. Εἶναι, ἢ δὲν εἶναι τοῦτο μία μεγάλη ἐπαγγελία πρὸς τὸν λαόν μας; Ἐξηγγείλαμεν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Δικαιοσύνην, πρῶτον τὴν οἰκονομικὴν ἐξύψωσιν. Ἐπίσης τὴν γενίκευσιν τῶν ὑποτροφιῶν, διὰ τοὺς νέους δικαστάς, ὥστε νὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ τὴν ἄνοδον τοῦ ποιοτικοῦ ἐπιπέδου. Καὶ ἐξηγγείλαμεν ἐπίσης, ὅτι ἐντὸς τῆς ἐντολῆς τῶν 4 ἐτῶν, ἀναλαμβάνομεν τὴν εὐθύνην, ὅτι θὰ ἀνεγερθοῦν ὅλα τὰ ἀπαραίτητα δικαστικὰ μέγαρα εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις τῆς χώρας καὶ ἐπίσης ὅλαι αἱ ἀναγκαῖαι φυλακαί. Ἀναλαμβάνομεν τὴν εὐθύνην αὐτῆς τῆς ἐπαγγελίας καὶ θὰ λογοδοτήσωμεν, ἐὰν δὲν τὴν ἐκπληρώσωμεν. (Χειροκροτήματα). Κατηργήσαμεν τὰ ἔκτακτα μέτρα. Ἐπὶ μακρὰ ἔτη διετυποῦτο τὸ αἴτημα αὐτὸ καὶ δὲν εὕρισκε ἀπήχησιν. Κατηργήσαμεν τὴν διοικητικὴν ἐκτόπισιν. Ἐδώσαμεν τέρμα ὁριστικὸν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν κρατουμένων καὶ μᾶς εἶναι περίεργον, ὅτι διετυπώθη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ΕΡΕ ἐπίκρισις διὰ τὸν τρόπον τῆς ἀπολύσεως, διότι δὲν ἐνδιαφέρει ὁ τρόπος, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐπίσης τὸ θέμα τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, τὸ ὁποῖον ἔχει καταλήξει νὰ εἶναι θέμα πιστοποιητικῶν κομματικῶν φρονημάτων καὶ ἐτυράννει ὁλόκληρον τὸν λαόν μας. (Χειροκροτήματα). Τὰ περιωρίσαμεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος καὶ τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τοὺς Δημοσίους καὶ τοὺς Δημοτικοὺς Ὑπαλλήλους. Καὶ προσθέσαμεν τὸν στοιχειώδη ὅρον, ὅτι θὰ εἶναι ἀπαραίτητον καὶ διὰ τὰς Ὑπηρεσίας Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας. Εἰς τὰς προγραμματικάς μας δηλώσεις περιέχονται ἐπίσης αἱ ἐπαγγελίαι διὰ τὴν Παιδείαν. Δὲν πρόκειται νὰ τὰς ἐπαναλάβω. Πανηγυρίζουν καὶ οἱ γονεῖς καὶ τὰ τέκνα των διὰ τὴν δωρεὰν Παιδείαν. Ἀνηγγείλαμεν τὴν βαθμιαίαν ἐφαρμογὴν τῆς ὑποχρεωτικῆς θητείας, 9 ἐτῶν, 6 τοῦ Δημοτικοῦ καὶ 3 εἰς τὸ Προγυμνάσιον. Ἐπαναστατικὴ εἶναι ἡ ἐπαγγελία. Ἀνηγγείλαμεν ὅτι θὰ ἐλαττώσωμεν τὴν φορολογίαν. Ὅλα τὰ μέτρα τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθησαν συνοψίζονται εἰς αὐτὴν τὴν βασικὴν ἐπαγγελίαν: Αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, δικαιοτέρα κατανομή, αὔξησις τῆς ἀπασχολήσεως, ἐλάττωσις τῆς αἱμορραγίας τῆς μεταναστεύσεως. Ἰδοὺ ἡ βαρύτατη ἐπαγγελία. Ἐξηγγείλαμεν ἐπίσης τὴν προσωρινὴν λύσιν τὴν ἐλάττωσιν κατὰ 300 ἑκατομ. τῶν δαπανῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Καὶ διεδηλώσαμεν ἐπίσης, ὅτι δὲν εἶναι ἐλάττωσις τῆς ἀμυντικῆς ἰσχύος. Εἶναι ἐλάττωσις δαπανῶν στρατιωτικῶν. Καὶ βεβαίως μὲ τὸ θάρρος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐκδηλώσει μέχρι τοῦδε εἰς τὰς σχέσεις μας μὲ τοὺς συμμάχους, μὲ τὴν τιμιότητα καὶ τὴν εἰλικρίνειαν εἰς τὰς σχέσεις μας θὰ ὑποστηρίξωμεν ἐντὸς τῶν κόλπων τοῦ ΝΑΤΟ τὸ δίκαιον αἴτημα, αἱ ηὐξημέναι δαπάναι νὰ κατανέμωνται ἀναλόγως τῆς οἰκονομικῆς δυνάμεως ἑκάστης χώρας. Διότι ὅπως ἐπανειλημμένως διεκηρύξαμεν δύο εἶναι τὰ μέτωπα σήμερον μὲ τὰ ὁποῖα ὑπερασπίζομεν τὸ Ἔθνος. Δὲν εἶναι μόνον τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι ἐπίσης τὸ ἐσωτερικόν. Καὶ μόνον τυφλοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βλέπουν, ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῆς εἰρήνης, περισσότερον ἐπεῖγον εἶναι τὸ ἐσωτερικὸν κοινωνικὸν μέτωπον, ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, τὸ ὁποῖον ὀλιγώτερον ἀπειλεῖται, ἐνῷ ἀπειλεῖται ἀπείρως περισσότερον τὸ ἐσωτερικὸν κοινωνικὸν μέτωπον. Αὐτὸ ὑπῆρξεν εἰς τὰ κύρια σημεῖα τὸ περιεχόμενον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Εἶναι πλῆρες ἐπαγγελιῶν. Εἶναι πλῆρες εὐθυνῶν. Εἶναι μία ἀληθὴς εἰρηνικὴ ἐπανάστασις τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθημεν εἰς τὸν λαόν, ἀνταποκρινόμενοι εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ τὰς προσδοκίας του. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὰ ἠθικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα συνεζητήθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἔρχομαι πρῶτον εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἀντεισαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Τούση. Διὰ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, ἐλέχθη ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ, ὅτι ἐδώσαμεν ἐντολὴν ἡ ἀνάκρισις, ἡ ἐξέτασις νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὸ 1956. Λυποῦμαι διὰ τὴν ἀπουσίαν του διὰ νὰ τοῦ θέσω τὸ ἐρώτημα. Ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ ὁρίσωμεν ἡμεῖς χρόνον μόνον τῆς ΕΡΕ καὶ νὰ ἀποφύγωμεν τὸν ἰδικόν μας χρόνον; Ἀκόμη καὶ ἐὰν τὸ ἔβλεπεν ἔπρεπε νὰ μὴ τὸ πιστεύσῃ. Ἐὰν ὑπεβάλετο εἰς τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ τὸ κείμενον τῆς διαταγῆς, θὰ διεπίστωνεν, ὅτι ἡ ἐντολὴ εἶναι χρονικῶς ἀπεριόριστος. Ἡ ἀνάγνωσις τῆς ἐκθέσεως τοῦ Ἀντεισαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, πείθει διὰ τὴν αὐθαιρεσίαν, διὰ τὴν ἀσυνειδησίαν, μὲ τὴν ὁποίαν διεσπαθίζετο τὸ δημόσιον χρῆμα. Ποία θὰ εἶναι ἡ περαιτέρω εὐθύνη θὰ κριθῇ ὅταν ὁλοκληρωθῇ ὁ ἔλεγχος. Ἤδη ὅμως ἔχει προκύψει καὶ ἠθικὴ καὶ πολιτικὴ εὐθύνη, τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς ὡς πολιτικὸν Σῶμα καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἔχει δικαίωμα νὰ καταλογίσῃ. Ἀνεκοινώθη ἐπίσης ὁ διοικητικὸς ἔλεγχος διὰ τὰ κονδύλια τοῦ Γραφείου Τύπου. Λυποῦμαι καὶ πάλιν διὰ τὴν ἀπουσίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. Θὰ ἤθελα μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν νὰ δώσῃ ἐκεῖνος τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτῆς τῆς διασπαθίσεως, αὐτῆς τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ἱεροῦ ἱδρῶτος τοῦ λαοῦ μας, διὰ τὴν δημιουργίαν κομματικοῦ Κράτους, διὰ τὴν κατασυκοφάντησιν τῶν ἀντιπάλων, διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν παρακρατικῶν ὀργανώσεων πρὸς διάβρωσιν, τοῦ πολιτεύματος, πρὸς διαφθορὰν τοῦ πολιτικοῦ βίου τῆς χώρας. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαπαγίωσις τῶν ἠθικῶν των εὐθυνῶν. Εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ λαοῦ ἔχει ἐπέλθει ἡ κρίσις. Εἶναι βέβαιον, ὅτι καθ’ ὃν τρόπον διεχειρίζοντο τὰ κονδύλια πείθουν, ὅτι κατείχοντο, ἀπὸ τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ καθεστώς των θὰ εἶναι αἰώνιον. «Εἶπεν ἄφρων ἐν τῇ καρδίᾳ αὑτοῦ. Οὐκ ἔστι λαός». Ἀλλ’ ὑπῆρξεν λαὸς καὶ τοὺς κατεδίκασεν. (Φωναί μπράβο, χειροκροτήματα). Καὶ ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀρεοπαγίτου κ. Φλώρου. Ἀκολουθοῦμεν ἀνέκαθεν μίαν εὐθεῖαν γραμμήν, τὴν ὁποίαν θὰ συνεχίσωμεν. Δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐμπλακῶμεν εἰς τὰ θέματα τῆς δικαιοσύνης, ἀκόμη καὶ εἰς τὰ θέματα τῶν προσώπων τῆς δικαιοσύνης. Ἐνώπιον ἡμῶν, κατόπιν τῆς ἐκθέσεως τοῦ Ἀρεοπαγίτου Φλώρου, εἶναι δυναταὶ τρεῖς λύσεις. Πρῶτον, νὰ ἐπιβάλῃ πειθαρχικὴν ποινὴν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Δεύτερον, νὰ παραπέμψῃ εἰς τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον πρὸς ἐπιβολὴν ποινῆς, νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον νὰ κρίνῃ ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις διώξεως πειθαρχικῆς. Ἐκ τῶν τριῶν αὐτῶν λύσεων, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐκλέξει ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μὴ ἀνάμιξιν εἰς τὸ ἔργον τῆς δικαιοσύνης. Ἀναθέτομεν εἰς τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον νὰ κρίνῃ ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις πειθαρχικῆς διώξεως. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ἡμεῖς δὲν λαμβάνομεν θέσιν. Ἔλαβεν θέσιν ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ κ. Σόντης. Ἐπιθυμῶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ ἀποδώσω δικαιοσύνην καὶ τιμὴν εἰς τὸν κ. Σόντην. Ἀποτελεῖ διακεκριμένην ἐπιστημονικὴν καὶ ἠθικὴν προσωπικότητα καὶ γνωρίζω προσωπικῶς, ὅτι ὑπῆρξεν ἀνεκτίμητον μέλος τῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἡ συμμετοχὴ τοῦ ὁποίου ἀπετέλεσεν ἐγγύησιν διὰ τὴν διενέργειαν τῶν ἐλευθέρων καὶ τῶν τιμίων ἐκλογῶν τῆς 16ης Φεβρουαρίου. Σέβομαι τὴν γνώμην του, ὅτι ἔκρινεν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις ἔπρεπε νὰ τεθῇ εἰς τὸ ἀρχεῖον. Ἔχομεν ἁπλῶς διάφορον γνώμην. Καὶ ἡ ἰδική μας γνώμη εἶναι, ὅτι τὸ θέμα θὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ὄχι ἀπὸ τὴν προσωπικὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ἀπὸ τὸ Πειθαρχικὸν Συμβούλιον, διὰ νὰ κρίνῃ ἐκεῖνο, ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις πειθαρχικῆς διώξεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Μαυρομιχάλην, τὸν ὁποῖον συνοδεύει ἡ δόξα τῶν τιμιωτάτων ἐκλογῶν τῆς 3ης Νοεμβρίου, διὰ τὴν Κυβέρνησιν, οὐδέποτε ὑπῆρξε, οὔτε πρόκειται νὰ ὑπάρξῃ θέμα. Κύριοι βουλευταί, αὐταὶ ὑπῆρξαν αἱ προγραμματικαί μας δηλώσεις. Ἔχομεν ὑποσχεθῆ εἰς τὸν λαὸν μίαν εἰρηνικὴν ἐπανάστασιν καὶ αὐτὴν πραγματοποιοῦμεν. Ἠκούσθη, ὅμως, καὶ ὁ ὑπαινιγμός, ὅτι ὑπάρχει τάχα κἄποιος δισταγμὸς εἰς τὰς ἐνεργείας μας. Δίδω ἀπάντησιν: Οὐδέποτε ὑπεσχέθημεν νὰ εἴμεθα ἀδίστακτοι. Ὑπήρξαμεν καὶ ὑπεσχέθημεν νὰ εἴμεθα ἀνένδοτοι. Καὶ ἀνένδοτος ἀγὼν σημαίνει ὑπεράσπισις ἠθικῶν ἀρχῶν. Ὅταν διεξήγομεν τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα, ποία ἦτο ἡ σημαία μας; Ἡ τήρησις τοῦ Συντάγματος, ἡ ἠθικὴ τάξις, ἡ νομιμότης. Μετὰ τὴν ἐπικράτησιν, μετὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας, τὴν ὁποίαν ἀνελάβομεν, ἐξακολουθοῦμεν, ἐπίσης, νὰ εἴμεθα ὑπὸ τὸ ἴδιον πνεῦμα ἀνένδοτοι. Ἀνένδοτοι εἰς τὴν τήρησιν τοῦ Συντάγματος εἰς τὴν τήρησιν τῶν νόμων, εἰς τὴν τήρησιν τῆς ἠθικῆς τάξεως. Ἄλλοι εἶναι ἀδίστακτοι. Ἡ Ε.Ρ.Ε. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν πρόκειται νὰ τοὺς μιμηθῶμεν. Μὲ πλῆρες τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης εἴχομεν διεξαγάγει τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα. Δὲν κατηγορήσαμεν παρὰ μόνον ὅ,τι ἦτο ἄξιον κατηγορίας. Ἔχομεν διεξαγάγει ἕνα τιμιώτατον ἀγῶνα ἰδεαλισμοῦ καὶ τώρα διεξάγομεν μάλιστα τιμιώτατον ἀγῶνα δημιουργίας. Θὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις εἰς ὅλους τοὺς ὑπευθύνους. Ἀλλὰ θὰ ἐπιβληθοῦν συμφώνως πρὸς τὰς ἐπιταγὰς τοῦ Συντάγματος, τὰς ἐπιταγὰς τῶν νόμων, τὰς ἐπιταγὰς τῆς ἠθικῆς τάξεως. Δὲν πρόκειται νὰ μιμηθῶμεν τὴν ἔλλειψιν δισταγμοῦ τῆς Ε.Ρ.Ε. Εἶναι παράδειγμα πρὸς ἀποφυγήν. Καὶ ὅπως ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν ἦλθεν εἰς αἴσιον πέρας καὶ ὁ ἀγὼν τῆς δημιουργίας θὰ ἔλθῃ ἐπίσης εἰς αἴσιον πέρας. Ἀκόμη μίαν φορὰν θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ συνύπαρξις ἰδεαλισμοῦ καὶ ρεαλισμοῦ. Ὅπως ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν τῆς ἀνατροπῆς εἶχεν εὐοδωθῆ καὶ ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν τῆς δημιουργίας ἀσφαλῶς θὰ εὐοδωθῇ. Ἡ Δημοκρατία θὰ ζήσῃ. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα. Ὄρθιοι ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου χειροκροτοῦν ἐπὶ μακρὸν τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως).

§145Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ περιορισθῶ εἰς συναγωγὴν συμπερασμάτων καὶ δὲν θὰ προχωρήσω εἰς ἐπανάληψιν, εἴτε τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ἐξεθέσαμεν, εἴτε τῆς κριτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν. Θὰ ἐπισημάνω μόνον τὰ σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων προέκυψαν διαφωνίαι καὶ ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπῆρξεν ἀπάντησις. Προηγουμένως χρειάζεται μία γενικὴ ἐκτίμησις τῶν συζητήσεων τῶν 5 ἡμερῶν. Νομίζω, ὅτι μία ἀντικειμενικὴ ἐκτίμησις τῶν συζητήσεων αὐτῶν, μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν ἐδόθη ὁ τόνος, ὁ ὁποῖος ἀνταπεκρίνετο εἰς τὸ πνεῦμα δημοκρατικῆς στροφῆς, ποὺ ἠθέλησε, ποὺ ἐψήφισε καὶ ἠξίωσεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδῶ ἔγινε ἕνας σεισμός, ἐδῶ χρειάσθηκε ὁ λαός, τυραννούμενος, δερόμενος, συρόμενος εἰς τὰ κρατητήρια, ἀλλὰ πάντοτε ἀπτόητος, χρειάσθηκε ὁ λαὸς νὰ κατεβῇ εἰς τοὺς δρόμους, χρειάσθηκαν θυσίαι, ὑπῆρξαν δολοφονίαι ἀνθρώπων, τοῦ Βελδεμίρη, τοῦ Κερπινιώτη, τοῦ Ζυγκιροπούλου, ἡ δολοφονία, τέλος, τοῦ συναδέλφου Λαμπράκη, ὑπῆρξε, τέλος, ἕνας ἀγών, ὁ ὁποῖος ἀνέτρεψε ἕνα καθεστὼς νεοφασιστικόν, ποὺ εἶχεν ἐπικρατήσει ἐπὶ 8 ἔτη καὶ κυβερνοῦσε τὸν τόπον ἐναντίον τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ. Κατελύθη τὸ Κράτος τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐρρίφθησαν ὡρισμένα συνθήματα καὶ αἰτήματα καὶ ἀπὸ τὰ συνθήματα αὐτὰ ἀνεμένοντο μέτρα, ἀλλά, δυστυχῶς, εἴδομεν ἡμίμετρα καὶ ἄλλα ἀπὸ τὰ συνθήματα αὐτὰ ἐγκαταλείπονται καὶ ἄλλα κολοβώνονται καὶ ἐπὶ πλέον τὸ χαρακτηριστικὸν τῶν 5 ἡμερῶν τῆς συζητήσεως ἦτο, ἐνῷ ἀνεμένομεν τὸ πνεῦμα αὐτὸ τὸ νέον, ποὺ θὰ ἀντιμετώπιζῃ τὸ μέλλον, τὰς ἀνάγκας, τὴν πορείαν τοῦ λαοῦ, τὰς ἀνάγκας τοῦ ἔθνους, ἐφθάσαμεν εἰς ἕνα μυρικασμὸν τοῦ παρελθόντος. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἔπρεπε ἀπὸ τὴν συζήτησιν νὰ ἀποπνέῃ ἕνας ἄνεμος μεταπολιτεύσεως, ἐκυριάρχησε ὅμως ὁ τόνος τῆς ἀναμοχλεύσεως καί, ἐν πολλοῖς, τῆς συνεχίσεως τοῦ παρελθόντος. Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐφαίνοντο σὰν ἀπὸ κεκτημένην ταχύτητα νὰ ἀσκοῦν ἀντιπολίτευσιν. Ἡ ΕΡΕ πάλιν, ἀντὶ νὰ κρατήσῃ μετριοπαθῆ γλῶσσαν, καὶ νὰ δώσῃ τὰς ἐξηγήσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀναμένονται ὕστερ’ ἀπὸ τὰς εἰς βάρος της δικαστικὰς ἐκθέσεις, τὰς ἀποκαλυπτούσας τὰ εὐθύνας της, ποὺ ἦσαν γνωσταὶ καὶ εἶχον καταγγελθῆ ἀπὸ ἡμᾶς ἐγκαίρως, ὕψωσε τόνον προκλητικόν, διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις. Πιστεύω, ὅτι τὸ ἰδιαίτερον χαρακτηριστικὸν τῶν συζητήσεων, ὑπῆρξε τοῦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπέφυγε νὰ συζητήσῃ μὲ τὴν Ἀριστεράν, καὶ ἐπεδίωξε νὰ ἔχῃ διάλογον κατ’ ἀποκλειστικότητα μὲ τὴν Δεξιάν, τοῦτο ἦτο πολὺ ἄνετον δι’ αὐτήν, διότι τῆς ἦτο εὔκολον διὰ τοῦ διαλόγου αὐτοῦ, νὰ πιστοποιήσῃ, ὅτι ὑπερέχει τῆς ΕΡΕ. Ἦτο πολὺ δυσκολώτερον νὰ συζητήσῃ τὰς προτάσεις καὶ τὰς ὑπομνήσεις, ποὺ ἐκάμαμεν ἡμεῖς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Διότι τὸ εὔκολον εἶναι νὰ δείξῃ, ὅτι εἶναι καλυτέρα Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ, ἀφοῦ χειροτέρα, εἶναι δύσκολον νὰ ὑπάρξῃ, ἀλλὰ ἂν ἤνοιγε συζήτησιν μὲ ἡμᾶς, τὸ ζήτημα θὰ μετετοπίζετο εἰς τὸ πόσον ὑπολείπεται ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἤλπισε καὶ ἐζήτησεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ αὐτήν. Δὲν συμμερίζομαι τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ κόμματα καὶ αἱ παρατάξεις ὀφείλουν νὰ ἀσκοῦν κριτικὴν κατὰ τῶν Κυβερνήσεων, τότε μόνον ὅταν αἱ Κυβερνήσεις παρεκκλίνουν ἀπὸ τὸ ἰδικόν των πρόγραμμα. Ἀπεναντίας, ἡ κάθε παράταξις ὑποστηρίζουσα τὸ πρόγραμμά της, κρίνει καὶ ἐπικρίνει τὴν Κυβέρνησιν διότι ἐφαρμόζει κἄτι τὸ διαφορετικόν, ἀπὸ ἐκεῖνον, πού, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ ἐπικρίνοντος, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφαρμόσῃ. Ἔτσι αἱ παρατάξεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως προβάλλουν τὸ πρόγραμμά των καὶ προσπαθοῦν νὰ πείσουν διὰ τὴν ὀρθότητά του. Ἀνεξαρτήτως ὅλων αὐτῶν, θέλω νὰ ἐπισημάνω διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν — διότι ἐτέθη κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ δὲν ἐδόθη ἀπάντησις — ὅτι εἰς πολλὰ σημεῖα ἀφίσταται τοῦ ἰδικοῦ της προγράμματος καὶ δὲν τὸ τηρεῖ. Ὑπεσχέθη δημοκρατίαν καὶ διατηρεῖ διακρίσεις, αἱ ὁποῖαι διακρίσεις, δὲν συμβιβάζονται μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς Δημοκρατίας. Ὑπεσχέθη κοινωνικὴν Δημοκρατίαν καὶ οὐδὲν ἔπραξε περὶ τῆς τύχης τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων, περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν καὶ τῶν συντάξεων τῶν ἀπομάχων τῆς ἐργασίας. Εἴπατε τὸν Νοέμβριον, τέρμα εἰς τὰς παροχάς. Ἐμμένετε εἰς αὐτό. Ἀλλ’ αἱ παροχαί σας ἐξήρεσαν τὴν ἐργατικὴν τάξιν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀναμένομεν μίαν ἀπάντησιν. Ἀλλὰ δὲν ἐδώσατε ἀπάντησιν. Ἡ σιωπὴ αὐτὴ σημαίνει, ὅτι οὐδὲν μέτρον λαμβάνεται ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν. Πόσον ἔχομεν δίκαιον καὶ πόσον μακρὰν τῶν ἐπαγγελιῶν της εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις προκύπτει καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιδοκιμασίαν καὶ τὴν ἐπικρότησιν ποὺ εἶχαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν αἱ συνεπέστεραι δημοκρατικαὶ φωναὶ ποὺ ἠκούσθησαν. Εἶχαν αὐταὶ εὐρυτάτην ἐπικρότησιν ἀπὸ τὴν κυβερνητικὴν καὶ γενικώτερον ἀπὸ τὴν δημοκρατικὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Αὐτό, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ πείσῃ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἔχει ἁπλῶς εὐνοϊκόν...

§146Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι θέμα Κυβερνήσεως.

§147Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησε νὰ τοῦ συγχωρηθῇ νὰ ἀποχωρήσῃ καὶ δὲν ἔφερα ἀντίρρησιν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως συζητοῦν μεταξύ των, ὡς νὰ εὑρίσκωνται εἰς καφενεῖον. Ὡς σᾶς ἔλεγον, κ.κ. συνάδελφοι, ἡ δημοκρατικὴ πλειοψηφία ἐπεκρότησε τὰς γνώμας ὅσαι ἠκούσθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων. Καὶ ἀκόμη ἐπεκρότησε καὶ τὰς ὀλίγας περικοπὰς τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῶν κυβερνητικῶν ρητόρων, αἱ ὁποῖαι ἔδειχναν μεγαλυτέραν συνέπειαν καὶ προσήλωσιν εἰς τὰς ἐπαγγελίας τὰς προεκλογικάς. Νομίζω, ἑπομένως, ὅτι θὰ ἐδιδάχθῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα μόνον ἠθικόν, δὲν εἶναι ζήτημα ἂν τηρῇ ἢ ὄχι τὰς ὑποσχέσεις της, ἀλλὰ κυρίως εἶναι πολιτικὸν ζήτημα δι’ αὐτήν. Ὅτι ἀναπτύσσεται καὶ ὅτι θὰ ὡριμάσῃ κἄποια στιγμὴ ἡ ἀντίθεσις εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρεθῇ ἡ Κυβέρνησις ἂν ἐξακολουθήσῃ καὶ σταθεροποιήσῃ τὴν ἀπόστασιν ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ λαὸς ἠθέλησε καὶ ἐψήφισε. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ συνοψίσω εἰς 3–4 σημεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη, διότι προέκυψεν ἀντίθεσις γνωμῶν, νὰ διευκρινισθοῦν, θέλω πρῶτα, πρῶτα, νὰ εἴπω τοῦτο: Προκαλεῖ πραγματικὴν ἐντροπὴν εἰς κάθε Ἕλληνα καὶ ἰδίως εἰς κάθε ὑπεύθυνον Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος θὰ ταξιδεύσῃ αὐτὸν τὸν καιρὸν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐκπροσωπεῖται ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὴν κρίσιν, πῶς ἐκτελοῦν οἱ διπλωμάται μας τὴν ἀποστολήν των κοντὰ εἰς τὰς Κυβερνήσεις, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι διαπεπιστευμένοι. Ἕνα εἶναι βέβαιον, ὅτι ἀγνοοῦν τελείως τὴν παντοδυναμίαν τῆς διεθνοῦς Κοινῆς Γνώμης, ὅταν ἀφίνουν τελείως ἀδιαφώτιστον αὐτὴν καὶ κυριαρχεῖ ἡ προπαγάνδα τῆς Τουρκίας διαστρέφουσα καὶ παραποιοῦσα τὴν Κυπριακὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἀδικοῦσα τὸ πλέον κρυστάλλινον καὶ διαυγὲς καὶ δίκαιον αἴτημά μας. Ἐπιστεύσαμεν, ὅτι ἐκτελοῦμεν ὑπερκομματικὸν ἐθνικὸν καθῆκον, ἐὰν προεβαίναμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ εἴς τινας ὑποδείξεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Ἂν ἀνέφερον πρὸς παράδειγμα ἕνα πρόσωπον, τὸ ὁποῖον οὔτε γνωρίζω κατ’ ὄψιν, οὔτε ἐνδιαφέρομαι συγκεκριμένως δι’ αὐτό, ἦτο ἓν ἁπλοῦν παράδειγμα, δυστυχῶς, ὑπάρχει εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τελεία ἐγκατάλειψις τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Κυπριακῆς ὑποθέσεως. Τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν πρώτην ἐπίκρισιν τοῦ κ. Πιπινέλη ἔσπευσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εὐθυγραμμισθῇ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Πιπινέλη καὶ νὰ δικαιώσῃ τοὺς παραβαίνοντας καὶ ἀγνοοῦντας τὸ καθῆκον των διπλωμάτας, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ἕνα ηὐξημένον ἐθνικὸν κίνδυνον. Ὁ κ. Πιπινέλης, ὀφείλω νὰ τὸ ὑπογραμμίσω αὐτό, διότι εἶναι μία συναγωγὴ συμπερασμάτων περὶ τῶν κατευθύνσεων καὶ τῶν σημερινῶν ἀνθρώπων τῆς ΕΡΕ, ὁ κ. Πιπινέλης, εἰς μίαν συγκροτημένην ἀπὸ τῆς Δεξιᾶς ἀπόψεως ὁμιλίαν του, ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα τοῦτο καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τόνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠκούοντο παρὰ μόνον εἰς τὸν καιρὸν τῶν ἐλέῳ Θεοῦ, μοναρχιῶν ἢ τοῦ φασισμοῦ. Μία φράσις του χθές, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ τύχῃ καὶ δὲν ἔτυχεν ἀπαντήσεως ἀπὸ Κυβέρνησιν δημοκρατικήν, «ὁ συγκλονισμὸς τῶν πνευματικῶν καὶ ψυχικῶν ἱεραρχιῶν». Ἱεραρχία. Τί ὡραία φράσις. Ἦτο καὶ ὁ τίτλος τοῦ θεωρητικοῦ ὀργάνου τοῦ κόμματος τοῦ Μουσολίνι. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι εἰς τὴν ἱεράρχησιν τῶν ἀξιῶν, μία ὑπάρχει ἀξία ἱεραρχικῶς ὑπερτέρα· ἡ Δημοκρατία, ὁ λαός, ὁ λαὸς ποὺ ἐργάζεται καὶ παράγει. Ὑπέμνησα ἤδη, ὅτι εἰς τὰς ἐνταθείσας πιέσεις νὰ ἐκφρασθῇ ἡ Κυβέρνησις, τί σκέπτεται νὰ κάμῃ ὡς πρὸς τοὺς μισθούς, τὰ ἡμερομίσθια καὶ τὰς συντάξεις τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν ἀπομάχων τῆς ἐργασίας, ἀπέφυγε νὰ δώσῃ οἱανδήποτε ὑπόσχεσιν, ἐμμένει εἰς τὸ «τέρμα», τὸ ὁποῖον διεκήρυξεν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ περασμένου Δεκεμβρίου. Ἦλθε δὲ αὐτόκλητος συνήγορος ὁ κ. Πιπινέλης μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἠθέλησε χθὲς νὰ παρουσιάσῃ τὴν πρόσφατον Ἰταλικὴν οἰκονομικὴν ἀναταραχήν. Δὲν ἔδωσε καμμίαν προσοχὴν εἰς τὴν διαφορὰν μεταξὺ μιᾶς ἄκρως ἀνεπτυγμένης οἰκονομίας, ὅπως ἡ Ἰταλική, ἡ ὁποία ἔχει καὶ ὑψηλὰς ἀποδοχὰς καὶ τὸ ὑψηλότερον εἰς ὅλον τὸν δυτικὸν κόσμον ἐπίπεδον κοινωνικῶν παροχῶν, μὲ τὰς γλίσχρας, μὲ τὰς κάτω τῆς βιωσιμότητος καὶ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγικότητος μεταξὺ 1952–1964 ἀποδοχῶν τῶν Ἑλλήνων ἐργαζομένων καὶ ἡ ὁποία δημιουργεῖ μίαν ἀτροφικὴν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν κωλύουσα τὰς ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις. Ὡμίλησεν ὁ κ. Πιπινέλης καὶ δὲν ἔτυχεν ἀπαντήσεως, ὅτι αἱ αὐξήσεις τοῦ καταναλωτικοῦ τομέως ἀπὸ τὰς γενικὰς αὐξήσεις τῶν εἰσοδημάτων ἔχουν λάβει ἀνησυχητικὴν τροπήν. Ἑπομένως, ὄχι αὐξήσεις εἰς τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια. Ἀλλά, ποῦ εἴδατε, κύριοι τῆς Δεξιᾶς, ποῦ εἴδατε κύριοι τῆς Ε.Ρ.Ε., τὴν γενικὴν αὔξησιν τῶν εἰσοδημάτων καὶ τὴν ἐκ τούτου ηὐξημένην κατανάλωσιν; Ποῦ ηὐξήθη ἡ κατανάλωσις; Στὰ ΙΧ; Στὰ οὐΐσκι; Στὰ εἴδη πολυτελοῦς καταναλώσεως ποὺ ἀποτελοῦν τὴν κατανάλωσιν τῶν ὀλίγων; Ἀλλὰ ὑπάρχει μήπως αὐτὴ ἡ αὔξησις τῆς καταναλώσεως εἰς τὰς τάξεις τῶν ἐργαζομένων, τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων ἢ ἀκριβῶς ἡ πενία ἐξελαύνει τῆς Ἑλλάδος κάθε χρόνον 100.000 μετανάστας; Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίζεται τὸ βασικὸν πρόβλημα τῆς ἀναπροσαρμογῆς μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων καὶ συντάξεων μὲ τὴν σιωπὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν βοήθειάν της ἀπὸ τὸν κ. Πιπινέλην, ὁ ὁποῖος παρουσιάζεται ἀπολογητὴς τῆς πολιτικῆς της μὲ τὴν μονόπλευρον ἑρμηνείαν τῆς ἰταλικῆς κρίσεως. Ἐκεῖ μόλις ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ θέση κἄποιον ἔλεγχον εἰς τὴν ἐλεγχομένην ὑπὸ τῆς ὀλιγαρχίας τῶν μονοπωλίων οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἐξεδηλώθη τὸ γνωστὸν φαινόμενον τοῦ MUR D’ ARGENT, τὸ γνωστὸν τεῖχος τοῦ χρήματος, δηλαδὴ ἡ ἐκ μέρους τῆς ὀλιγαρχίας ἐξαγωγὴ κεφαλαίων ἐξ Ἰταλίας, κἄτι δηλαδὴ ἀνάλογον μὲ τὴν ἀδίστακτον ἐπίθεσιν κατὰ τῆς δραχμῆς, τὴν ὁποίαν ἐπεχείρησεν ἡ Ε.Ρ.Ε. προεκλογικῶς. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν πρῶτα, πρῶτα, θέλω νὰ σημειώσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰσήγαγε διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις, νέον τρόπον ὑπολογισμοῦ, ἀπομονώσασα μόνον τὰς φανερὰς εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης δαπάνας, ἀφαιροῦσα καὶ ἐκπίπτουσα τὰς δαπάνας τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ τὰς δαπάνας ποὺ κρύπτονται ἀλλοῦ, ὅπως λ.χ. τὴν ἐκ 300 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐτησίως ἐπιδότησιν στρατιωτικοῦ ἄρτου ἀπὸ τὸν λογαριασμὸν τοῦ σίτου. Διεξήχθη δὲ μεταξὺ τῆς ἀντιδραστικῆς τῆς καταψηφισθείσης καὶ καταδικασθείσης πτέρυγος τῆς Βουλῆς καὶ τῶν προοδευτικῶν δυνάμεων μία πάλη, ἡ ὁποία διὰ τὴν δεξιὰν τὴν καταδικασθεῖσαν ἔτεινεν εἰς ἐνίσχυσιν τῶν πολεμικῶν δαπανῶν, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει σὲ ἡμίμετρα. Δὲν ἔδωσε καμμίαν λύσιν οὐσιαστικήν. Ἔκαμε συμβολικὰς μειώσεις. Ἀλλὰ θέλω νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι ἡ ἀνάσχεσις τῆς ἐπιβαλλομένης γενναίας μειώσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τελικὰ βλάπτει καὶ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας, διότι παρεμποδίζει τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν ποὺ εἶναι τὸ θεμέλιον τῆς ἰσχύος κάθε Ἔθνους. Ἐκτὸς ἐὰν ἡ φιλοδοξία μας εἶναι νὰ ἔχωμεν δοτὴν ἰσχὺν ὡς μισθοφόροι. Τότε ὅμως δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἐθνικὴν πολιτικήν, ἀλλὰ ὑπηγορευμένην. Κύριοι συνάδελφοι, ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι ἡ Ε.Ρ.Ε. ὑπῆρξεν ὑπέρμαχος ὄχι τῆς μειώσεως, ἀλλὰ τῆς αὐξήσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Μὲ τὸν ἄλλοτε Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν κ. Ἀβέρωφ, ὁ ὁποῖος μὲ τὸ θέμα τῆς ὑποθέσεως τῆς Κούβας, συνήγαγεν ἀντίθετα συμπεράσματα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνήγαγε πᾶς ἐχέφρων ἄνθρωπος, ὅτι ἀπέδειξεν ἡ ὑπόθεσις τῆς Κούβας, ὅτι πόλεμος δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν οἱ προασπισταὶ τῆς εἰρήνης καὶ οἱ λαοὶ ἐπαγρυπνοῦν διὰ τὴν εἰρήνην, διότι ὁ πόλεμος δὲν ἔχει πλέον τὴν δυνατότητα νὰ ἐπιφέρῃ κέρδη εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξαπέλυον τοὺς πολέμους εἰς τὸ παρελθόν. Ἀλλ’ ὁ κ. Πιπινέλης ἀπέφυγε τὸν συνήθη ἐκχυδαϊσμόν, δηλαδὴ τὸ πρόσχημα τοῦ ἐκ βορρᾶ κινδύνου, ἀναγνωρίσας, ὅτι ἡ πολιτικὴ συνυπάρξεως ἔχει οὐσιαστικὸν περιεχόμενον. Ἀλλὰ κατέφυγεν εἰς τὰ συνθήματα περὶ κιτρίνου κινδύνου ὅπως πρὸ πεντηκονταετίας ὁ Κάϊζερ–Γουλιέλμος. Ἐν ὀνόματι θεωρητικῶν διαφωνιῶν εἰς τὸ σοσιαλιστικὸν στρατόπεδον δημιουργεῖ τὴν ἑξῆς ὑπόθεσιν: Ἐὰν εἰς μίαν νύκτα καὶ μόνην, ὅλαι αἱ σοσιαλιστικαὶ χῶραι ὑπαχθοῦν εἰς τὴν Κινεζικὴν ἡγεσίαν καὶ σᾶς ἐξαπολύσουν τὴν ἰδίαν νύκτα πόλεμον; Ἐὰν συμβῇ τοῦτο θὰ εἶναι θερμοπυρηνικὸς πόλεμος, κατὰ τοῦ ὁποίου ἄμυνα δὲν εἶναι δυνατή. Μόνη ἄμυνα εἶναι ἡ προάσπισις τῆς εἰρήνης. Μὲ τὴν σοβαροφάνειαν ὅμως τῶν θεωριῶν τοῦ κ. Πιπινέλη φθάνομεν εἰς μεγαλύτερον παραλογισμὸν ἀπὸ ἐκεῖνον ὅπου μᾶς ὡδήγει ἡ ἐκχυδαϊσμένη δημοκοπία περὶ κινδύνου ἐκ Βορρᾶ, ὅπου, παρὰ τὴν κακοπιστίαν της, ἐπὶ τέλους, ἐτηρεῖτο κἄποιο μέτρον, ἐγίνετο σύγκρισις μὲ κἄποιον δῆθεν ἀπειλοῦντα γείτονα. Ἐνῷ ἡ θεωρία τοῦ κ. Πιπινέλη θέλει νὰ ἐπωμισθῇ ἡ Ἑλλὰς τὸ βάρος καὶ τὴν εὐθύνην νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ νὰ ἐξουδετερώσῃ τὴν ὑποθετικήν, τὴν φανταστικὴν Κινεζικὴν ἀπειλὴν ἢ καλύτερον τὴν ἀπειλὴν ὁλοκλήρου τοῦ σοσιαλιστικοῦ στρατοπέδου τιθεμένου ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τῆς Κίνας. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἀπόψεων τῶν κ.κ. Φροντιστῆ, Πιπινέλη καὶ Ἀβέρωφ ἦτο σήμερον τὸ νὰ περιορισθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς συμβολικὴν μείωσιν τῶν πολεμικῶν δαπανῶν, ἠσκήθη δὲ ἡ πίεσις τῆς δεξιᾶς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπὸ μορφὴν θεωριῶν, ὄχι συγκεκριμένων γεγονότων. Φυσικὰ τὰ ζητήματα τῶν πολεμικῶν δαπανῶν εἶναι ὀλίγον τι ἐμπιστευτικά. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ κανεὶς πλήρη πληροφοριοδότησιν καὶ ἀναγκάζεται νὰ καταφύγῃ καὶ εἰς τὰς διὰ τοῦ φιλοκυβερνητικοῦ Τύπου διαφευγούσας πληροφορίας. Καὶ λέγει τὸ «Βῆμα» τῆς 4ης Μαρτίου, ὅτι τὰ ἐναντίον τῆς Κύπρου ἐκστρατεύσαντα Τουρκικὰ ὑποβρύχια, ἔπρεπε νὰ μείνουν εἰς τὸν Εὔξεινον μαζὶ μὲ ἄλλα συμμαχικὰ καὶ Ἑλληνικὰ καὶ ὅτι εἶναι δυνάμει τῶν συμφωνιῶν τοῦ ΝΑΤΟ ὑποχρεωμένη ἡ Ἑλλὰς νὰ συνεισφέρῃ οἰκονομικῶς εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἐν Βοσπόρῳ Τουρκικῆς βάσεως ὑποβρυχίων. Ὅταν λοιπὸν αἱ πολεμικαί μας δαπάναι συνίστανται εἰς τὸ νὰ πληρώνωμεν ἡμεῖς διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῶν Τουρκικῶν βάσεων ὑποβρυχίων διὰ νὰ ξεκινοῦν ἀπὸ αὐτὰς ὑποβρύχια ἐναντίον τῆς αὐτοδιαθέσεως τῆς Κύπρου, τὸ πρᾶγμα ἐξοργίζει καὶ ἐξεγείρει τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν, καὶ εἶναι ἕνα κονδύλιον τὸ ὁποῖον εἶναι δεκτικὸν ἀμέσου περικοπῆς. Καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ περικοπῇ.

§148Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω μόνον δύο λέξεις. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ὅ,τι γράφουν αἱ ἐφημερίδες νὰ τὰ δέχεσθε καὶ νὰ ἐξάγετε συμπεράσματα, ἰδίως ὅταν πρόκειται περὶ εἰδήσεων τοιαύτης μορφῆς. Ἔχω νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι παρομοία ὑποχρέωσις τῆς Ἑλλάδος δὲν ὑπάρχει καὶ ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει δώσει οὔτε μίαν πεντάραν διὰ τὴν ἵδρυσιν ἢ ἐγκατάστασιν βάσεων Τουρκικῶν εἴτε ὑποβρυχίων εἴτε τορπιλλακάτων ἐὰν θέλετε, εἰς τὸν Βόσπορον. Συνεπῶς, ὅλη ἡ θεμελίωσις τῶν σκέψεών σας εἶναι ἀστήρικτος.

§149Η. ΗΛΙΟΥ. Πρῶτα–πρῶτα, σημειώνω τὴν διάψευσίν σας. Θὰ ηὐχόμην ὅμως διὰ νὰ εἶναι τελείως ἀδιάβλητος καὶ εἰς ἀνύποπτον χρόνον ἡ διάψευσις νὰ ἐγίνετο ἅμα τῇ δημοσιεύσει τῆς πληροφορίας εἰς ἐφημερίδα τῆς παρατάξεώς σας. Πάντως σημειώνω τὴν ἀπάντησιν. Εἴπαμεν διὰ τοὺς ἐργάτας. Διὰ τοὺς ἀγρότας ἐλέχθησαν πολλά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, κ.κ. συνάδελφοι, ὡμίλησε περὶ τοῦ Ο.Γ.Α. καὶ εἶπεν, ὅτι εἶναι ἰσοσκελισμένος ὁ προϋπολογισμός του. Καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων εἴπομεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταβάλλεται ἄμεσος εἰσφορὰ ἀπὸ τοὺς ἀγρότας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἰσοσκέλισις ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Ο.Γ.Α. τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἀνεμίχθησαν κατὰ τρόπον ἄτοπον καὶ εἰς βάρος τῶν ἀγροτικῶν συμφερόντων δύο ἀσφαλίσεις: Ἡ ἀσφάλισις γήρατος μὲ τὴν ἀσφάλισιν ἐκ τῶν θεομηνιῶν καὶ ζημιῶν καὶ ἔτσι ἐπληρώθησαν μὲν αἱ συντάξεις, ἀλλὰ παρὰ τοὺς παγετοὺς τοῦ παρελθόντος ἔτους δὲν ἀπεζημιώθησαν οἱ ἀγρόται. Εἶπε περαιτέρω ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι προϋπελογίζετο ἐφέτος αὔξησις 10% ἐπὶ τῶν ἐσόδων τοῦ περυσινοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ αὔξησις ὅμως φαίνεται, ὅτι δὲν θὰ εἶναι 10 ἀλλὰ 11–11½ τοῖς ἑκατόν. Αὐτὸ τὸ 1–1½% θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ ἀγροτικὰς ἐπιδοτήσεις. Δηλαδὴ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ δὲν ὑπῆρξε πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, ὅτι προέκυψαν 200–300 ἑκατομμύρια νέα ἔσοδα ἀπεφασίσθη, εἰς τὴν πορείαν νὰ δοθοῦν ἐπιδοτήσεις. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ τοῦ 1% τοῦ συνόλου τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Ἐκεῖ ποὺ θὰ ἐκέρδιζε ὁ ἀγρότης 100%, θὰ παίρνῃ 101 μὲ τὴν ἐπιδότησιν. Ἀλλὰ δὲν ἀντιμετωπίζεται ἔτσι τὸ πρόβλημα τῆς ἐξαθλιώσεως τῆς ὑπαίθρου, οὔτε τῆς προωθήσεως τῶν ἐξαγωγῶν καὶ τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ κόστους εἰς μίαν ὑποανάπτυκτον ἀγροτικὴν οἰκονομίαν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν πταίει ὁ ἀγρότης. Πρέπει νὰ τὸ πάρῃ ἀπόφασιν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι μέχρις ὅτου γίνῃ ἡ ἐκβιομηχάνισις καὶ διὰ τῆς δημιουργίας παραγωγικῶν εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως ἀποσυμφορηθῇ ἡ ὕπαιθρος πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ ἐπιδότησις. Αὐτὸ ὅμως δείχνει πόσον σπουδαία ὑπῆρξεν ἡ πρότασις τῆς Ε. Δ.Α., ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ υἱοθετηθῇ καὶ νὰ ἀποτελέσῃ κοινῆς παραδοχῆς πρόγραμμα, νὰ ξεκινήσωμεν δι’ ἕνα ρωμαλέον πρόγραμμα δημιουργίας 500.000 νέων εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως διὰ τῆς ἐκβιομηχανίσεως κατὰ τὴν 5ετίαν ποὺ ἀρχίζει, ὥστε νὰ ἠμποροῦμεν νὰ συζητῶμεν περὶ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἡ ὁποία γίνεται πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω εἰς ἄλλα σημεῖα, ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἀντὶ τῆς ἐκβιομηχανίσεως, τὴν ὁποίαν μόνον θεωρητικῶς ἐξῆρεν ὁ κ. Ζίγδης, ἔχομεν, ἀπεναντίας, διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ὅτι ὁ δημόσιος τομεὺς θὰ περιορισθῇ εἰς τὴν ὑποδομήν, ἡ δὲ βιομηχανία ἀφήνεται εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, μίαν ὑποχώρησιν, πρᾶγμα ἄκρως ἐπικίνδυνον. Ἐπίσης, θέλω νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ζίγδη διέπονται ἀπὸ ἄκρατον φιλελευθερισμόν, ὁ ὁποῖος ἀνηγόρευσε τὴν Α.Μ. τὸ κόστος εἰς ρυθμιστὴν καὶ διετύπωσε πρόβλεψιν, ὅτι θὰ διαλυθοῦν πολλαὶ ἐπιχειρήσεις, ἐνῷ εἰς ἄλλο σημεῖον εἶπεν, ὅτι θὰ διασωθοῦν διὰ τῆς συγχωνεύσεως ΟΧΟΑ καὶ ΟΓΑ αἱ κινδυνεύουσαι ἐπιχειρήσεις. Αὐτὸ μαρτυρεῖ, ὅτι περισσότερον ὑπάρχει μία ἄθροισις ὑποσχέσεων, παρὰ ἕνα μελετημένον πρόγραμμα ἐκβιομηχανίσεως. Τελειώνων, νομίζω, ὅτι ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν θεμάτων, προέκυψεν, ὅτι ὅσα εἴχομεν προείπει περὶ τῶν δυσμενῶν ἐπιπτώσεων τῆς κοινῆς ἀγορᾶς ἐπὶ τῆς οἰκονομίας μας, ἐπηλήθευσαν πλήρως, ὅσα δὲ τὰ ἄλλα κόμματα, ἀγόμενα ἀπὸ πολιτικὴν προκατάληψιν, εἶχον εἴπει περὶ ὠφελειῶν, τὰς ὁποίας θὰ εἴχομεν ἀπὸ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, διεψεύσθησαν εἰς τὸ ἀκέραιον. Δὲν ἐξέθεσε ἡ Κυβέρνησις τὸν τρόπον καὶ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτρέψουν τὸν κλονισμὸν τῆς οἰκονομίας μας ἀπὸ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Κύριοι συνάδελφοι, καλοῦμεν τὴν δημοκρατικὴν πλειοψηφίαν νὰ χωρήσῃ καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν διεθνῶν σχέσεων, τῆς αὐτοδιαθέσεως τῆς Κύπρου καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς ἐσωτερικῆς δημοκρατίας, ἀλλὰ καὶ τὸν οἰκονομικὸν τομέα τῆς ἐκβιομηχανίσεως εἰς ἐφαρμογὴν ἑνὸς δημοκρατικοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον νὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς ἀνάγκας, τοὺς πόθους καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὸ ὁποῖον ἠξίωσεν ὁ λαὸς διὰ τῆς προσφάτου πανηγυρικῆς ἐτυμηγορίας του, νὰ ἐφαρμοσθῇ. Εἰς κάθε μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνταποκρίνεται εἰς αὐτὸ τὸ πρόγραμμα, θὰ παράσχωμεν ἀμέριστον βοήθειαν. Δὲν βλέπω, ὅμως, ὅτι ἐκ τοῦ συνόλου τῶν διακηρύξεων καὶ ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως προκύπτει περίπτωσις ἐγκρίσεως ἐν τῷ συνόλῳ της τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν διεκηρύξαμεν ἐξ ἀρχῆς, ὅτι θὰ ἀκολουθήσωμεν, δηλαδὴ τῆς παροχῆς ψήφου διὰ τοῦ ΠΑΡΩΝ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς

ΕΔΑ).

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§151Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐκ τῆς θέσεώς μου. Ἡ ὅλη συζήτησις διεξάγεται κατὰ τρόπον ἀνώμαλον, δι’ αὐτὸ θέτω τὸ ζήτημα νὰ παρίσταται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τὴν πολιτικήν μου σταδιοδρομίαν, ἀνάλογον αἴτημα, δὲν ἔχω θέσει, ἀλλὰ εἶναι ἔκτακτος περίπτωσις καὶ ἐπιβάλλεται ἡ παρουσία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ, νὰ εἰδοποιηθῇ ὁ κ. Πρωθυπουργός, νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν. Ἔχω νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, τὰ ὁποῖα ὅμως, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ἐν ἀπουσίᾳ του.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον παρίσταται ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος...

§153Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν στάσιν μου τὴν καθορίζω ἐγώ. Πάντως, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τὸ δέχεται. Ἄλλως, θὰ ἀποχωρήσω καὶ ἐγώ. Προσπαθῶ ν’ ἀποφύγω οἱαδήποτε ὀξύτητα, δι’ αὐτὸ παραμένω καὶ παρακαλῶ νὰ εἰδοποιηθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐπανέλθῃ.

§154Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§156Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ. Παρατηρῶ, ὅτι δὲν ἐτηρήθη ὁ Κανονισμός, ὡς πρὸς τὴν σειρὰν τῶν ἐγγραφέντων νὰ ὁμιλήσουν. Κατὰ τὴν ἐγγραφήν μου εἶχον σειρὰν ὁμιλητοῦ 25, τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἔφερον ἀριθμὸν 30. Παρακαλῶ, τοῦ λοιποῦ, νὰ τηρῆται ὁ Κανονισμός, ὥστε οἱ βουλευταί, νὰ μὴ παραπονοῦνται δι’ ἄνισον μεταχείρισιν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι ἐντὸς 5 ἡμερῶν πρέπει νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἐδόθη ὁ καιρὸς εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους νὰ λάβουν τὸν λόγον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὑπάρχει ἡ δυνατότης νὰ καταθέσετε μίαν δήλωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ν’ ἀναφέρετε τὰς ἀπόψεις σας καὶ νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§158Χ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ἐὰν οἱ ὑπηρεσιακοὶ Πρωθυπουργοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι περίπου 15, κατὰ τὴν τελευταίαν 15ετίαν, συμβῇ νὰ γίνουν βουλευταί, τότε δὲν θὰ ὑπάρχῃ περίπτωσις κανεὶς ἀπὸ ἡμᾶς νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον, ἐφ’ ὅσον θὰ τηρηθῇ ἡ ἀρχὴ νὰ ὁμιλοῦν κατ’ ἐξαίρεσιν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διαιρούμεθα εἰς Α καὶ Β κατηγορίαν βουλευτῶν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ πρέπει νὰ λυθῇ τὸ θέμα αὐτό. Ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ θὰ εἴμεθα ψηφοφόροι, ὅταν χρειάζεται καὶ εἰσπράκτορες τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Ὁ Κανονισμός, ἐπὶ τέλους, ἑρμηνεύεται καὶ τυπικῶς καὶ οὐσιαστικῶς.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ ἐξετασθῇ καὶ τὸ θέμα αὐτό.

§160Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν μοῦ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσω, θὰ ἤρχιζα τὴν ὁμιλίαν μου, ὡς ἑξῆς: Μετὰ ἀπὸ 12 ἐτῶν σκληροὺς ἀγῶνας τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως, καὶ τοῦ δημοκρατικοῦ κόσμου, ἀνέρχεται εἰς τὴν ἐξουσίαν αὐτοδύναμος Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου. Νομίζω, ὅτι ἐκ τῆς αἰθούσης αὐτῆς πρέπει ν’ ἀπευθυνθῇ ἐγκάρδιος χαιρετισμὸς πρὸς τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς Δημοκρατίας, πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐνεπιστεύθη, μᾶς ἐβοήθησε καὶ μᾶς καθοδήγησε εἰς τοὺς σκληροὺς ἀγῶνας μας. Πρὸ τῆς ψηφοφορίας, πρέπει ν’ ἀπευθύνωμεν τὸν ἐγκάρδιον χαιρετισμόν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀπησχολημένος αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ λυπεῖται διότι δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ.

§162Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δίδει τὸ παράδειγμα τῆς παραβιάσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ὅταν μετὰ τὴν 12ην μετὰ μεσονύκτιον ἀρχίζῃ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών του, διότι οὐσιαστικῶς δὲν ἐπρόκειτο περὶ συνόψεως, ἀλλὰ περὶ ἀναπτύξεως. Νομίζω, ὅτι εἶχε στοιχειώδη ὑποχρέωσιν, ἔστω καὶ ἂν ἦτο κουρασμένος, νὰ παραμείνῃ ν’ ἀκούσῃ καὶ τοὺς παραμένοντας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἴτε μικρῶν κομμάτων, εἴτε μεγάλων, ἰδίως ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσα, ὅτι θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἀπὸ τῆς θέσεώς μου καὶ θὰ ὑπέβαλον ὡρισμένα συγκεκριμένα ἐρωτήματα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν αἱ ἀπασχολήσεις του εἶναι σοβαρώτεραι ἀπὸ τοῦ νὰ ἀκούσῃ Ἀρχηγὸν Κόμματος Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπιθυμοῦντα νὰ τοῦ ἀπαντήσῃ, τότε καὶ ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἔχω λόγον νὰ παραμείνω εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην σήμερον καὶ ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ ἡ ψηφοφορία καὶ χωρὶς ἡμᾶς. (Ἀποχωρεῖ ὁ κ. Μαρκεζίνης μετὰ τῶν βουλευτῶν τοῦ Κόμματός του).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι κατετέθη δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Χρήστου Ἀποστολάκου, ἔχουσα οὕτω:

ΔΗΛΩΣΙΣ

Χρήστου Ἀποστολάκου, βουλευτοῦ Ἀθηνῶν Πρὸς Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐπειδὴ καὶ πάλιν παρὰ τὴν ἔγκαιρον ἐγγραφήν μου δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ κοινωνικοῦ αὐτῆς προγράμματος, ἐνῷ τοῦτο ἦτο ἀπολύτως ἀναγκαῖον, ἐπειδὴ αἱ τάξεις τὰς ὁποίας ἰδιαιτέρως ἐκπροσωπῶ, δημόσιοι ὑπάλληλοι, συνταξιοῦχοι, ἀστυνομικὰ ὄργανα καὶ οἱ λοιποὶ ἐργαζόμενοι, ἀναμένουν νὰ ἀκουσθῇ ἡ φωνή των εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, παρέχων ἐκθύμως τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ δηλώσω, δι’ ὀλίγων, τὰ κάτωθι ἐγγράφως: Σύγκρισις μεταξὺ τῆς ἀσκηθείσης κοινωνικῆς πολιτικῆς ὑπὸ τῆς ΕΡΕ καὶ τῆς πραγματοποιουμένης ἤδη ὑπὸ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, οὔτε, ὡς πρὸς τὸν τρόπον παροχῶν, οὔτε ὡς πρὸς τὸ ὕψος τούτων. Ἐπὶ Κυβερνήσεως ΕΡΕ, οὐδέποτε μὲ πρωτοβουλίαν της ἐχορηγήθη οὐδὲ εἷς ὀβολὸς εἰς τὰς ἐργαζομένας τάξεις καὶ συνταξιούχους. Μόνον κατόπιν ἀναταραχῶν, πορειῶν καὶ ἀπεργιῶν, ἐχορηγήθησαν ψιχία πάντοτε. Οἱ συνταξιοῦχοι ἀπὸ τὸν τότε Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ ἀπεκαλοῦντο «παληοκαφενέδες» καὶ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα πῶς τὰ βολεύουν. Κάθε πτωχὸς ἐργαζόμενος, ποὺ ζητοῦσε μισθόν, σύνταξιν, ἡμερομίσθιον ἀνθρωπιᾶς καὶ ἀξιοπρεπείας, κάθε πεινασμένος ποὺ ζητοῦσε «νὰ γεμίσῃ τὸ στομάχι του ψωμὶ» ἀπεκαλεῖτο ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ ἀναρχικός, ἐξτρεμιστής, κομμουνιστής. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εὐθύς, ὡς ἀνέλαβε τὴν ἀρχήν, ἀμέσως, ὅ,τι ὑπῆρχεν ὡς περίσσευμα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, χωρὶς ἀναταραχάς, χωρὶς κἂν αἰτήματα τὸ διένειμεν εἰς τὰς λαϊκὰς ἐργαζομένας τάξεις. Ὡς πρὸς τὸ ὕψος τῶν παροχῶν ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ δὲν ἐχορήγησεν οὐδὲν κατὰ τὰ ἔτη 1958–1961, διότι αἱ ὑπ’ αὐτῆς χορηγηθεῖσαι αὐξήσεις ἀπὸ 24% μέχρι 39% ἐξηνεμίσθησαν πλήρως ἀπὸ τὴν ἐπελθοῦσαν ἐν τῷ μεταξὺ ραγδαίαν αὔξησιν τῶν τιμῶν πρώτης ἀνάγκης, ἀνελθοῦσαν εἰς πολλὰ ἐκ τούτων 60% καὶ πλέον... Τὰ ἐξαγγελθέντα ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως μέτρα, ὡς προσωρινά, μὲ ἱκανοποιοῦν ἀπολύτως, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι τὸ μισθολόγιον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, θὰ ἐφαρμοσθῇ μὲν σταδιακῶς ἀπὸ τὰς ἀρχὰς 1965, θὰ συνδεθῇ ὅμως ἀπολύτως μὲ τὸν ἑκάστοτε τιμάριθμον, ὅτι αἱ συντάξεις θὰ καθορισθοῦν εἰς τὸ αὐτὸ ὕψος, μονίμως, τῶν ἑκάστοτε ἀποδοχῶν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ὑπαλλήλων, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ πλήρης ἰατροφαρμακευτικὴ περίθαλψις τῶν συνταξιούχων, ὅτι τὰ παρεχόμενα πολυποίκιλα ἐπιδόματα εἰς τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα θὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὸν συντάξιμον μισθόν των καὶ θὰ γίνῃ ἡ διαβάθμισίς των, ὅτι θὰ ὑπάρξουν ἐλεύθεραι συλλογικαὶ συμβάσεις διὰ τοὺς ἐργάτας καὶ ἐξυγίανσις τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν. Ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ ἀπελθόντος Κ. Καραμανλῆ ἓν ἐρώτημα ὑπῆρχεν εἰς τὰ χείλη τοῦ πτωχοῦ καὶ τιμίου ἐργαζομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ: «Ποῖοι εἶναι οἱ Νιάρχοι, οἱ Ἀνδρεάδηδες, οἱ Τὸμ–Πάππες καὶ οἱ τοκογλύφοι τραπεζῖται ποὺ ἁλωνίζουν ἐλεύθεροι εἰς τὸ νοικοκυριὸ τῆς Ἑλλάδος;;» Αὐτὸ τὸ ἐρώτημα δὲν ἐξέλιπεν εἰσέτι πλήρως καὶ πρέπει νὰ ἐκλείψῃ τάχιστα. Εἶπεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως «ὑπηρετοῦμεν τὸν λαὸν καὶ ὄχι τὴν ὀλιγαρχίαν» καὶ αὐτὸ διεκηρύξαμεν ὅλοι ἡμεῖς, οἱ ἀγωνισταί, οἱ μαχηταὶ καὶ οἱ ὑπερασπισταὶ τοῦ ἱεροῦ δικαιώματος ὑπάρξεως εἰς τὴν ζωὴν τῶν πτωχῶν, λαϊκῶν ἐργαζομένων τάξεών μας. Αὐτὸ ἄλλωστε, εἶναι καὶ ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς πραγματικῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας. Ἡ κοινωνικὴ δικαιοσύνη. Ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν πολλῶν ἀπὸ τὴν κυριαρχίαν τῶν ὀλίγων, τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, τῶν τριακοσίων οἰκογενειῶν τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Γεώργιος Παπανδρέου γράφει τὴν στιγμὴν αὐτὴν Ἱστορίαν. Πιστεύω, ὅτι δύναται νὰ εἶναι ἡ ὡραιοτέρα πολιτικὴ Ἱστορία. Στηριζόμενος εἰς τὴν ἀποδειχθεῖσαν, ἐπανειλημμένως λαϊκὴν βάσιν τῶν τάξεων ποὺ ἐκπροσωπῶ, δηλῶ καὶ πάλιν, ὅτι θὰ εἶμαι παράπλευρος καὶ στρατιώτης πλησίον του, ἐφ’ ὅσον καθὼς πιστεύω, στόχος τῆς στοργῆς μας θὰ εἶναι πάντοτε οἱ πολλοὶ καὶ ὄχι οἱ ὀλίγοι.

ΧΡΗΣΤΟΣ Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΟΣ

Βουλευτὴς Ἀθηνῶν Ὁμοίως κατετέθη δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Π. Σταυροπούλου, ἔχουσα οὕτω: Πρὸς Τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Ἡ πληθώρα τῶν ἀγορητῶν δὲν μοῦ ἐπέτρεψε —καίτοι ἐνεγράφην— νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἀναγκάζομαι ὡς ἐκ τούτου νὰ παρακαλέσω ὅπως καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ αἱ κάτωθι ἀπόψεις μου: Ἑκατὸν πεντήκοντα περίπου «ΘΑ» περιλαμβάνουν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἑκάστη τῶν ἐπαγγελιῶν αὐτῶν θὰ κριθῇ μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου. Διατηροῦμεν, ἐν τούτοις, σοβαρωτάτας ἐπιφυλάξεις ὡς πρὸς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποσχέσεων. Διότι καὶ κατὰ τὰς προεκλογικὰς περιόδους ἡ Ἕνωσις Κέντρου σωρείαν ὑποσχέσεων ἔδωκε πρὸς ὅλας τὰς τάξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος, χαρακτηριστικαὶ εἶναι αἱ περιπτώσεις τῶν ἀντιφάσεων μεταξὺ τῶν ὑποσχέσεων τῆς Ε.Κ. ἐπὶ τῶν θεμάτων τοῦ καπνοῦ καὶ τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν καὶ ἀντιστοίχως τῶν ἐπ’ αὐτῶν ἀποφάσεών της, αἱ ὁποῖαι ἐξηγγέλθησαν. Καὶ πρῶτον διὰ τὸν καπνόν, παρατηροῦμεν τὰ ἀκόλουθα: Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Αὐγούστου ἦτο γνωστόν, ὅτι ἡ παραγωγὴ καπνοῦ εἰς τὴν χώραν μας, τῆς ἐσοδείας 1963, θὰ ἦτο σημαντικῶς ηὐξημένη. Καὶ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1963, ἐβεβαιώθη ὅτι αὕτη θὰ ὑπερέβαινε τοὺς 120.000 τόννους διὰ νὰ φθάσῃ τελικῶς τοὺς 123.000. Ἐν γνώσει αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν καί, φυσικά, καὶ τῶν γενικωτέρων συνθηκῶν τῆς διεθνοῦς καπναγορᾶς, ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ κατὰ τὰς δύο προεκλογικὰς περιόδους, ὄχι μόνον εἰς οὐδεμίαν ἐπιφύλαξιν προέβη καθόσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς τῶν καπνῶν, ἀλλ’ ἀπεναντίας οἱ ὑποψήφιοι τῆς Ε.Κ. διατρέχοντες τὰ καπνικὰ διαμερίσματα τῆς χώρας, κατηγορηματικῶς ὑπέσχοντο ὅτι οἱ παραγωγοὶ θὰ ἀπελάμβανον τιμὰς ὑψηλοτέρας τῶν περυσινῶν. Ὑποτίθεται, ἐν τούτοις, ὅτι ἡ Ε.Κ. εἶχεν ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου ἐνώπιόν της, μακρὸν διάστημα διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ καπνικὸν θέμα, ἐκ παραλλήλου ὅμως εἶχε θεμελιώδη ὑποχρέωσιν νὰ ἀσχοληθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τοῦτο ὡς Κυβέρνησις πλέον μετὰ τὴν 3ην Νοεμβρίου. Καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Κ. ἠσχολήθη πράγματι μὲ τὸ καπνικὸν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πεντήκοντα ἡμερῶν της διὰ δύο — καὶ τῶν μοναδικῶν ἄλλωστε— ἐνεργειῶν, χαρακτηριστικῶν ὅμως καὶ τῆς νοοτροπίας καὶ τοῦ ἐνδιαφέροντός της διὰ τὸ πρῶτον προϊὸν τῆς χώρας καὶ τοὺς Ἕλληνας καπνοπαραγωγούς. Οὕτω, πρῶτον, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 210) τῆς 27)12)1963 πράξεως τῆς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ, διὰ λόγους ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον προεκλογικούς, ἐπεξέτεινε τὴν καπνοπαραγωγὴν εἰς ὡρισμένας περιοχὰς καὶ ἐν τῇ σπουδῇ της μάλιστα, κατὰ τρόπον αὐτόχρημα κωμικόν. Καὶ δεύτερον, διασπαθίσασα τὰ περισσεύματα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ἐκράτει διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν πάσης ἐκτάκτου ἀνάγκης —καὶ φυσικὰ κατὰ κύριον λόγον τοῦ ἐφετεινοῦ καπνικοῦ θέματος— καὶ εὑρισκομένη ὡς ἐκ τούτου ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ χαράξῃ σοβαρὰν καὶ ὑπεύθυνον καπνικὴν πολιτικήν, διαπράττει τὸ μέγα ἔγκλημα: Εἰς τὸ τέρμα τοῦ πρώτου κυβερνητικοῦ της βίου, ὀλίγας ἀκριβῶς ὥρας πρὸ τῆς ὁρκωμοσίας τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως, ἤτοι τὴν 30ὴν Δεκεμβρίου 1963, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 211 ἀποχαιρετιστηρίου πράξεως τῆς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ, μετέθεσε τὴν χρονολογίαν ἐνάρξεως τῶν ἀγορῶν τῶν καπνῶν ἀπὸ τῆς 15ης Ἰανουαρίου —ὡς παγίως αὕτη εἶχε καθιερωθῆ— εἰς τὴν 15ην Φεβρουαρίου, ἤτοι μέχρι τῆς ἡμέρας διενεργείας τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἔπραξε τοῦτο, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν τόλμην μιᾶς οἱασδήποτε, ἔστω, ἀνακοινώσεώς της, δι’ ἓν θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ζωὴν ἑνὸς ἑκατομμυρίου καπνοπαραγωγῶν καὶ γενικώτερον τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Ἔπρεπε νὰ ἀποκαλύψῃ τοῦτο ἡ ΕΡΕ, νὰ τὸ καταγγείλῃ δημοσίᾳ, καὶ δὴ ἐπανειλημμένως καὶ ἐντόνως νὰ ἐπισημάνῃ τοὺς ἐκ τῆς προεκλογικῆς αὐτῆς ἐνεργείας κινδύνους διὰ τὸ ἐθνικόν μας τοῦτο προϊόν, διὰ νὰ ἐξαναγκασθῇ νὰ ψελλίσῃ ἡ Ε.Κ. τὴν 17ην Ἰανουαρίου, ἤτοι μετὰ 18 ὁλοκλήρους ἡμέρας, κωμικὰς δικαιολογίας ἀναφερομένας εἰς τὸ ὅτι.... δὲν ἤρχισαν ἀκόμη αἱ ἀγοραὶ εἰς τὴν Τουρκίαν. Ἔκτοτε, καὶ καθ’ ὅλην τὴν προεκλογικὴν περίοδον, ἡ Ε. Κ. ἐφρόντισε νὰ δημιουργήσῃ εὐφορίαν εἰς τὰς ψυχὰς τῶν καπνοπαραγωγῶν. Κατηγορηματικῶς τοὺς ὑπέσχετο, ὅτι τὸ προϊόν των θὰ διετίθετο εἰς τιμὰς ἀστρονομικάς. Καὶ ὅταν τὸ πρῶτον δεκαήμερον τοῦ Φεβρουαρίου κατηγγέλθη ἐπισήμως ὑπὸ τῆς ΕΡΕ, ὅτι ἡ Τουρκία —καθ’ ἣν ὥραν ἡμεῖς, ἐκ καθαρῶς, ἐπαναλαμβάνω, προεκλογικῶν λόγων εἴχομεν κλείσει τὰς θύρας μας εἰς τοὺς ξένους ἀγοραστὰς— ἐπώλησεν ἐντὸς ὀλίγων εἰκοσιτετραώρων 70.000.000 κιλὰ καπνῶν, ἔσπευσε καὶ πάλιν ἡ Ε.Κ. νὰ καθησυχάσῃ τοὺς καπνοπαραγωγούς. Ὑπευθύνως τοὺς διεβεβαίωνε τώρα, ὅτι θὰ.... ἐκστρατεύσῃ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ διεύρυνσιν τῶν ἐξαγωγῶν καπνῶν καὶ ἔτι ἐντονώτερον τοὺς καθησύχαζε καὶ διὰ τὴν διάθεσιν καὶ διὰ τὴν τιμὴν τοῦ προϊόντος των. Εἰς τὰ καπνικά μας διαμερίσματα πρὸς ἀντιπερισπασμὸν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, ἡ ἰαχὴ τῶν ὑψηλοτέρων τιμῶν ἐκυριάρχει ἀπὸ τὰ στελέχη τῆς Ε.Κ. Ἤδη, ἡ Ε.Κ. λησμονεῖ —κατὰ τὴν συνήθειάν της —τὰς ἐπαγγελίας της, ἐν ὀνόματι ὅμως τῶν ὁποίων καὶ ἐψηφίσθη. Καὶ ἀντὶ τῶν ὑψηλοτέρων τιμῶν ποὺ ὑπεσχέθη γενικῶς, καθιερώνει ἕνα κοκτέϊλ τιμῶν, ἐξαγγέλλουσα ὑπόσχεσιν πριμοδοτήσεως εἰς τὸ μέλλον πρὸς διατήρησιν τῶν περυσινῶν μέσων τοιούτων διὰ τοὺς «Μπασμάδες» καὶ «Μπασῆ Μπαγλῆ» Ἀν. Μακεδονίας καὶ Θράκης καὶ τοὺς «Μπασμάδες» τῶν περιφερειῶν Σιατίστης, Βοΐου καὶ Καστοριᾶς, ἐνῷ δι’ ὅλα τὰ λοιπὰ καπνικὰ διαμερίσματα τῆς χώρας σαφῶς ἀποδέχεται τιμὰς μειωμένας. Ὡς προκύπτει, εἰς ὅλα τὰ καπνικὰ αὐτὰ διαμερίσματα ἡ Κυβέρνησις προτίθεται βασικῶς ὅπως, τὰς διαμορφωθησομένας εἰς τὰ καπνὰ τῶν περιφερειῶν τούτων κατωτέρας τιμὰς τὰς ἀντιμετωπίσῃ ταχυδακτυλουργικῶς διὰ τῆς μεθόδου.... τοῦ συμψηφισμοῦ λόγῳ ηὐξημένης παραγωγῆς. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἀκολουθεῖ καὶ εἰς τὸ καπνικὸν τὴν μοιραίαν πορείαν της. Μὲ λύπην μας ὀφείλομεν νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι αἱ μὲν προγραμματικαὶ ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως προσθέτουν ἁπλῶς ἕνα ἐπὶ πλέον «ΘΑ», ἀπὸ δὲ τὰ ἐξαγγελθέντα παρ’ αὐτῆς τὴν 14ην Μαρτίου μέτρα, δύο διαπιστώσεις προκύπτουν: Πρῶτον, ἡ παλινωδία της ὡς πρὸς τὰς τιμάς. Ἡ Ε.Κ. ἐνῷ καὶ κατὰ τὰς δύο προεκλογικὰς περιόδους ὑπεσχέθη τιμὰς ἀνωτέρας τῶν περυσινῶν, ἤδη ὑπαναχωρεῖ. Καὶ δεύτερον, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων καὶ τῆς καθόλου καπνικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, θὰ κριθῇ ἡ ἔκτασις τῆς δοκιμασίας εἰς τὴν ὁποίαν εἰσῆλθον ἤδη οἱ καπνοπαραγωγοὶ τῆς χώρας μας, ὅπως ἐπίσης θὰ κριθοῦν καὶ αἱ γενικώτεραι ἐκ τοῦ χειρισμοῦ τοῦ θέματος συνέπειαι. Αὐτή, δυστυχῶς, εἶναι ἡ ἀλήθεια καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν καπνικὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Κ. Ἐλάχιστον χρόνον ἐκυβέρνησεν ἡ Ε.Κ. Καὶ ἐν τούτοις δικαιοῦται νὰ ὑπερηφανεύεται διὰ τὴν «στοργήν» της πρὸς τοὺς ἀγρότας. Οἱ παραγωγοὶ ὡρισμένων γεωργικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα διεχειρίσθη κατὰ τὸ βραχὺ διάστημα τῆς ὑπ’ αὐτῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας, ἔχουν συνειδητοποιήσει πλήρως τὴν ἔναντι αὐτῶν τακτικήν της. Διὰ δύο ἐν τούτοις, κεφαλαιώδη ζητήματα, δικαιοῦται ἡ Ε.Κ. τῆς ἰδιαιτέρας «εὐγνωμοσύνης» τῶν ἀγροτῶν: Ἡ ἡγεσία τῆς Ε.Κ. εἶχεν ὑποσχεθῆ, ὅτι θὰ προέβαινεν εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Καὶ οἱ ὑποψήφιοί της, πλέον γενναιόδωροι τῆς ἡγεσίας των, στερεοτύπως καὶ μονοτόνως ὑπέσχοντο τὴν διαγραφὴν τούτων. Ὅταν ὅμως ἦλθεν ἡ ὥρα τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποσχέσεων, ἡ Ε.Κ. ἐρρύθμισε μόνον τὰ παγωμένα χρέη. Τὴν ρύθμισιν τῶν χρεῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀφεώρων τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν τῶν ἀγροτῶν καὶ τὴν ὁποίαν ἐν τούτοις, ρητῶς ὑπεσχέθη, τὴν ἐλησμόνησεν. Εἰς τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, ἡ Ε. Κ. διεδραμάτισε, φυσικά, κἄποιον ρόλον. Ἀλλὰ αὐτὸς ἦτο ὁ ἀχάριστος ρόλος τοῦ ἀχθοφόρου. Χρέη παγωμένα, εὑρισκόμενα εἰς τὸ ψυγεῖον, τὰ μετέφερεν ἁπλῶς εἰς τὸ θερμοθάλαμον. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι ὑπερήφανος ἡ Ε.Κ. Δικαιοῦται ὅμως καὶ δευτέρου τίτλου. Αὐτὸν ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὴν πολιτικήν της ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Ἑνὸς θέματος ἐκ τοῦ ὁποίου, ἀξίζει καὶ πάλιν νὰ τονισθῇ, ὅτι ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ ἑνὸς ἑκατομμυρίου Ἑλλήνων καὶ εἰς τὸ ὁποῖον τόσον στηρίζεται ἡ καθόλου ἐθνική μας οἰκονομία. Καὶ διὰ τὸ προϊὸν τοῦτο καὶ κατὰ τὰς δύο προεκλογικὰς περιόδους ὑπέσχετο παγίως καὶ μονοτόνως τιμὰς εἰδυλλιακάς, τιμὰς πάντως —καὶ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη καὶ πάλιν νὰ ὑπογραμμισθῇ— ἀνωτέρας τῶν περυσινῶν. Καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῶν τῶν ὑποσχέσεων, τῶν ὑψηλοτέρων τιμῶν, ἐψηφίσθη. Τὸ τὶ ἐπηκολούθησε, διαπιστοῦται πλέον καθημερινῶς ἀπὸ τὸ δρᾶμα τῶν καπνοπαραγωγῶν. Οἱ Ἕλληνες καπνοπαραγωγοὶ καὶ γενικώτερον ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ἔχουν ἀκόμη ἕνα δεῖγμα τῆς «συνεπείας» ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὴν Ε. Κ. Τὸ βραχὺ διάστημα τοῦ Κυβερνητικοῦ βίου, δὲν ἀφήνει περιθώρια εἰς ἐκτεταμένην κριτικήν. Ὅμως, μὲ ἓν ἄλλο «ΘΑ» διὰ τὸ ὁποῖον, μάλιστα, καὶ σεμνύνεται ἡ Ε.Κ. δυνάμεθα καὶ σήμερον νὰ ἀσχοληθῶμεν. Ἀφορᾷ τοῦτο τὴν περίφημον ἐπαγγελίαν τῆς Ε.Κ. διὰ τὴν δημιουργίαν «Κράτους Δικαίου». Κατὰ τὸ ἐλάχιστον ἐν τούτοις, διάστημα τῆς ὑπ’ αὐτῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας θετικὰς ἐνεργείας της ἐκ τῶν ὁποίων συνάγεται ὅτι ἐφαρμόζεται ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Διωγμοὶ κατὰ παντὸς μὴ ἀνήκοντος εἰς τὴν Ε.Κ. καὶ ὑποταγὴ τοῦ Κράτους εἰς τὸ Κόμμα, εἶναι ἡ βασικὴ γραμμὴ ἡ ὁποία ἀκολουθεῖται ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Μᾶς ἐπαναφέρει ἡ Ε.Κ. εἰς σκοτεινὰς περιόδους ἑνὸς ἀφορήτου κομματικοῦ φατριασμοῦ, ἐν συνδυασμῷ δὲ καὶ μὲ τὰ ὑφιστάμενα ἐντόνως ἐντὸς αὐτῆς ποικίλα ἰδεολογικὰ ρεύματα, φοβούμεθα, ὅτι τὰ ἀνωτέρω ὁλοκληρούμενα καὶ μὲ ἄλλα σοβαρὰ μειονεκτήματα τῆς Ε.Κ. ὁδηγοῦν τὸ Ἔθνος καὶ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν εἰς περιπετείας ἀπροσδιορίστου ἐκτάσεως. Εἰλικρινῶς εὔχομαι νὰ σφάλλωμεν. Ἀλλά, δυστυχῶς, βαθεῖα εἶναι ἡ πίστις ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω. Ἐφ’ ᾧ καὶ θὰ καταψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Ἀπριλίου 1964

Μετὰ τιμῆς

ΠΑΝΟΣ Κ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας Ὁμοίως, δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ Χίου, κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἔχουσα οὕτω:

ΔΗΛΩΣΙΣ

Ἐφ’ ὅσον δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου, ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὑποχρεοῦμαι νὰ καταθέσω τὴν παροῦσαν δήλωσιν, διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν κάτωθι: Αἱ Κυβερνήσεις τῆς δεξιᾶς ἀπὸ τοῦ 1952 ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὴν πατροπαράδοτον Ἐθνικὴν Πολιτικήν μας, τῆς Ναυτικῆς ὑπεροπλίας εἰς τὸ Αἰγαῖον καὶ ἠθελημένως ἄφησαν ἀνεφοδίαστον τὸ Β. Ν. εἰς ἀξιομάχους πολεμικὰς μονάδας. Καὶ τὴν ὑπεροπλίαν αὐτὴν τὴν κατέκτησεν ἡ γείτων χώρα, ἡ Τουρκία. Ἀπαθῶς αἱ Κυβερνήσεις τῆς Ε.Ρ.Ε. παρηκολούθουν τὴν ἔντασιν τοῦ ἐφοδιασμοῦ τῆς Τουρκίας εἰς ναυτικὰς μονάδας καὶ δὲν κατέβαλον καμμίαν προσπάθειαν ἵνα τὴν παρακολουθήσῃ καὶ ἡ Ἑλλάς. Ἠθικῶς τὸ γεγονὸς αὐτὸ θίγει τὴν Ἑλλάδα, τὴν τρίτην Παγκόσμιον Ναυτιλιακὴν Χώραν. Ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας ἐθνικῆς προκαλεῖ σοβαροὺς κινδύνους. Ὁ Τουρκικὸς στόλος τὸ 1913 καθηλώθη εἰς τὸν Ἑλλήσποντον ὑπὸ τοῦ Ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη, μετὰ τὰς ἐνδόξους ναυμαχίας, τῆς Ἕλλης καὶ τῆς Λήμνου. Ἔκτοτε δὲν ἐξῆλθεν εἰς τὸ Αἰγαῖον διὰ πολεμικοὺς σκοπούς, παρὰ μόνον ἐπ’ ἐσχάτων. Ἐὰν ἡ Τουρκία δὲν ᾐσθάνετο ἰσχυρὰ ἔναντι τῆς Ἑλλάδος δὲν θὰ ἐπροκάλει καθ’ ὃν τρόπον ἐπροκάλεσε προσφάτως τὴν εἰρήνην, ἐν τῇ περιοχῇ τῆς Ἀνατολικῆς Μεσογείου. Καταλογίζω βαρυτάτας ἱστορικὰς εὐθύνας εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε., διὰ τὴν κατάστασιν εἰς ἣν περιήγαγε τὴν Χώραν, διὰ τῆς πολιτικῆς της ταύτης. Ὡς ἐκπρόσωπος Νήσου τοῦ Ἀνατολικοῦ Αἰγαίου, ἔχων ἐπίγνωσιν τῶν εὐθυνῶν μου ἔναντι τοῦ λαοῦ τῆς νήσου μου ἐφιστῶ ἐντόνως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἀστοργίας τῆς πολιτικῆς τῆς Ε.Ρ.Ε. εἰς τὸν τομέα τῆς ναυτικῆς μας ἰσχύος καὶ τὴν καλῶ νὰ σταθμίσῃ σοβαρῶς τὴν κατάστασιν καὶ νὰ λάβῃ τὰ δέοντα μέτρα ἵνα ἡ Ἑλλὰς ἐπανακαταλάβῃ τὴν ναυτικὴν ὑπεροπλίαν εἰς τὸ Αἰγαῖον πρὸς προστασίαν τῆς Ἐθνικῆς ἀσφαλείας καὶ τῶν ἐθνικῶν της ἐδαφῶν.

Ν. Ι. ΖΟΡΜΠΑΣ

Βουλευτὴς Χίου Ὁμοίως δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Ι. Κουτσοχέρα, ἔχουσα οὕτω: «Ἀπὸ τὶς προγραμματικὲς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τὸν ἀντίλογον τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΡΕ διαπιστοῦται γιὰ μιὰ φορὰ ἀκόμη, ὅτι μέγα χάσμα ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ κόσμου τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως καὶ τοῦ κόσμου τῆς λεγομένης δεξιᾶς. Θὰ ἐνόμιζε κανεὶς ὅτι ὕστερα ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα τῶν 2 τελευταίων ἐκλογῶν κἄτι ἀπὸ τὰ μηνύματα τῶν καιρῶν θὰ ἔφθανε στὰ αὐτιὰ τῆς ἡγεσίας τῆς ΕΡΕ. Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι συνεχίζεται ἡ βαρυκοΐα τῆς ΕΡΕ. Καὶ ἔτσι ὁ ἀρχηγός της ἐνεφανίσθη ὡς κατήγορος. Κατηγόρησε τὸν λαὸ ὅτι ἐξεχύθηκε σὲ ἀπαραδέκτους ἐπιδιώξεις καὶ ὀρέξεις. Κατηγόρησε τοὺς νέους ὅτι ἀφῆκαν τὶς σχολές τους καὶ ἐπιδίδονται σὲ διαδηλώσεις καὶ ἕνα μέρος ἀπὸ αὐτοὺς σὲ ἐκδηλώσεις ἀπρεπεῖς. Καὶ κατηγόρησε τὸν ἀρχηγὸ τῆς Ε.Κ. ὅτι αὐτὸς καὶ οἱ συνεργάτες του διήγειραν καὶ τὸν λαὸ καὶ τοὺς νέους. α) Λαϊκὰ αἰτήματα. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι μετεκλογικῶς ἐφύσηξε ὁ ἄνεμος τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς προβολῆς τῶν λαϊκῶν αἰτημάτων. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἕνα εὐνοϊκὸ σημεῖο. Ἀπὸ τὴν περίοδο τοῦ ἐλέῳ Ε.Ρ.Ε. ραγιαδισμοῦ ἐπεράσαμε στὴν ἀφύπνιση τῶν πολιτῶν, ποὺ ἀρχίζουν πλέον νὰ προβάλουν τὰ αἰτήματά των καὶ νὰ διεκδικοῦν τὴν ἐπίλυσή των. Ἀρκετὰ ἔζησαν σὲ ἀναγκαστικὴ χειμερία νάρκη ἢ ἐξεπατρίζοντο διὰ νὰ ἐπιζήσουν. Ἦλθε ἐπὶ τέλους ἡ ὥρα τοῦ πολίτου. Καὶ ὅπως γνωρίζει ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Ρ.Ε. καὶ ἀκαδημαϊκὸς πραγματικὸς πολίτης —κατὰ τὸν Ἀριστοτέλη— εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ξέρει νὰ ἐξουσιάζεται ἀλλὰ καὶ νὰ ἐξουσιάζῃ γιὰ ἕνα βίο σύμφωνο μὲ ἀρετὴ καὶ πνευματικὴ ἀξία. Καὶ ἀνάγεται στὸν τομέα τῆς πολιτικῆς ἀρετῆς ἡ δυναμικὴ ἐνέργεια τοῦ πολίτου, ἡ κατ’ ἀρετὴν ἐνέργεια τοῦ πολίτου. Χρέος τοῦ πολίτου εἶναι νὰ προβάλλῃ τὰ αἰτήματά του καὶ νὰ διεκδικῇ τὴν ἐπίλυσίν των. Μᾶς τὸ ὑπενθυμίζει ἡ ἐκκλησία μὲ τὸ «αἰτεῖτε καὶ δοθήσεται ἡμῖν» καὶ μὲ «τῷ κρούοντι καὶ ἀνοιγήσεται». Ὅταν, μάλιστα, ἔχουμε νὰ κάνουμε μὲ τὶς βαρήκοες θῦρες τοῦ Κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ τῶν ποικιλωνύμων κρατικῶν καὶ ἡμικρατικῶν ὀργανισμῶν, χρέος τοῦ πολίτου εἶναι νὰ κρούῃ καὶ ξανακρούῃ ἐπίμονα αὐτὲς τὶς θῦρες ὥσπου νὰ ἀνοιγοῦν. Διακηρύσσω, ὅτι χρέος τοῦ πολίτου εἶναι νὰ προβάλλῃ ἔντονα τὰ αἰτήματά του καὶ νὰ ἐπιζητῇ τὴν ἱκανοποίησή των. Καὶ ὄχι νὰ ἀδιαφορῇ ἢ νὰ ἐκπατρίζεται. Προβάλλων τὰ αἰτήματά του ὁ πολίτης ἢ προσβάλλων στὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας τὶς παραλείψεις τῆς Διοικήσεως ἀπὸ ὀφειλομένης ἐνεργείας, δίδει, ὑποτάσσει στὸ Σύνταγμα καὶ συντελεῖ στὴν χρηστὴ διοίκηση καὶ στὴν ἀγαθὴ χρήση τῆς διακριτικῆς ἐξουσίας τῶν διοικητικῶν ὀργάνων. Ἂς μὴ ἀνησυχῇ, συνεπῶς, ἡ μείζων Ἀντιπολίτευσις ἀπὸ τὸν ἀφυπνισθέντα πολίτη, ποὺ προβάλλει τὰ αἰτήματά του. β) Νέοι: Ἀλλὰ ἠτύχησεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. νὰ κατηγορήσῃ τοὺς νέους, ποὺ προβαίνουν σὲ διαδηλώσεις. Τῶν τελευταίων διαδηλώσεων ποὺ ἀναφέρονται στὸ Κυπριακό, εὐτύχησα νὰ εἶμαι ἐπὶ κεφαλῆς. Ἡ νεολαία καὶ ἡ Παιδεία εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ πάθη μου. Καὶ συνηθίζω νὰ εἶμαι στὸ πλευρὸ τῶν νέων ὅταν ἀγωνίζωνται γιὰ ἰδανικὰ ἐθνικὰ καὶ κοινωνικά. Καὶ ἐπετέλεσεν ἡ νεολαία μὲ τὶς τελευταῖες της διαδηλώσεις διαμαρτυρίας γιὰ τὸ Κυπριακὸ ἐθνικὸ ἆθλο. Μεταφέρω στὴν Βουλὴ μετὰ λόγου γνώσεως καὶ ἀπὸ ὑπεύθυνον πηγὴν τῆς Κύπρου ὅτι ἐκεῖνο ποὺ ἄλλαξε τὸν ροῦν τῶν πραγμάτων ἦταν κατ’ ἀρχὴν ἡ παλληκαριὰ καὶ ὁ καλὸς χειρισμὸς τοῦ Κυπριακοῦ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ τὸ ξεσήκωμα τῶν νέων τῆς Ἑλλάδος. Αἱ διαδηλώσεις συνέφεραν τοὺς Κυπρίους ἀπὸ τὸ ἀρχικὸ μούδιασμά των, ἐτόνωσε τὸ ἠθικό τους καὶ ἄρχισε πλέον ἔντονη ἀντίδραση κατὰ τῶν Τούρκων καὶ τῶν ὑποκινητῶν των. Τὸ ἂν παρετηρήθησαν καὶ μερικαὶ ζωηρότητες τῶν νέων εἰς ὡρισμένας περιοχὰς τῶν Ἀθηνῶν, ἡ αἰτία τοῦ κακοῦ ἀλλοῦ πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ. Γιατὶ καὶ ἐδῶ πρέπει νὰ ἰσχύσῃ τὸ λεχθέν, ὅτι δημιουργὸς εἶναι ὁ τῆς δημιουργίας αἴτιος. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ Κυπριακοῦ, θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ Συνθήκη τῆς Ζυρίχης, ὄχι μόνον ἀποτελεῖ ἓν ἐθνικὸν ἔγκλημα, ἀλλὰ καὶ ἕνα περιστατικὸ τελείως ξένο πρὸς τὴν μακραίωνα πορεία τῆς φυλῆς μας. Ἡ συνθήκη τῆς Ζυρίχης εἶναι ἕνα κατασκεύασμα συμβιβασμοῦ. Ἀλλὰ ἡ Ἑλληνικὴ ἱστορία ἐγράφηκε ὄχι μὲ συμβιβασμούς, ἀλλὰ μὲ τὸ «Ἐλευθερία ἢ Θάνατος». Οἱ Θερμοπῦλες ὁ Παλαιολόγος, τὸ Μεσολόγγι, τὸ Ἀρκάδι καὶ τὸ Ζάλογγο, κύριε Ἀρχηγὲ τῆς ΕΡΕ, τὸ 21, οἱ ἐθνικές μας ἐξορμήσεις τοῦ 12, τὸ ΟΧΙ τῆς 28ης Ὀκτωβρίου 1940, γιὰ νὰ περιορισθοῦμε σὲ μερικὰ ἀπὸ τὰ χαρακτηριστικὰ περιστατικὰ τῶν ἐθνικῶν ἀγώνων τῆς φυλῆς, ἀντικαθρεπτίζουν τὴν ἀσυμβίβαστη Ἑλληνικὴ ψυχὴ στὰ θέματα τῆς ἐθνικῆς των ὑποστάσεως. Κανένας συμβιβασμός. Μὲ τὸν συμβιβασμὸ τῆς Ζυρίχης ἐπλήγη ἡ Ἑλληνικὴ ἱστορία καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ψυχή. Καὶ ἔχασε ἀκόμα καὶ ἡ παράταξή σας, κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Ρ.Ε. τὴν ψυχὴ τῶν ὀπαδῶν σας. Διατηρεῖτε τὸ CORPUS, ὄχι ὅμως καὶ τὸ ANIMUS τῶν ὀπαδῶν σας. Ἡ ψυχὴ τῶν Ἑλλήνων, ἀσχέτως παρατάξεως, καταδικάζει τὴν συμφωνίαν τῆς Ζυρίχης. Ἐθνική, λοιπόν, εὐγνωμοσύνη ὀφείλεται στοὺς νέους μας καὶ τὶς πρόσφατες ἐκδηλώσεις τους. Ὅπως εὐγνωμοσύνη ὀφείλεται στοὺς νέους, ποὺ ἀφῆκαν γιὰ μιὰ στιγμὴ τὰ θρανία γιὰ νὰ ὁδεύσουν στὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας ἐπὶ Κυβερνήσεως Ε.Ρ.Ε.—κρατῶντας τὶς πινακίδες τοῦ 15%—ποὺ ἀπὸ τὰ προπύλαια τοῦ Πανεπιστημίου τὶς ἐχαιρέτισα σᾶν τὰ νεώτερα λάβαρα τῆς Ἁγίας Λαύρας τοῦ 1821. Τὸ ἂν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ συμμαθητὴς τῶν ἄλλοτε χρόνων δὲν συνεκινήθη ἀπὸ τὴν μεγάλη ἐκείνη πορεία, ὅπως δὲν συνεκινήθη ἀπὸ τὸ μεγάλο μήνυμα τῆς 20ημέρου ἀπεργίας τῶν ἐκπαιδευτικῶν —τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν ἀπὸ τὶς μελανὲς σελίδες τῆς τελευταίας ὀκταετίας. Θὰ παραμένῃ ὅμως ἐκείνη ἡ παρουσία τῶν νέων καὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν, σᾶν μιὰ ὡραία σελίδα τῆς σπουδαζούσης νεολαίας καὶ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ μας κόσμου γιατὶ τὸ θέμα τῆς Παιδείας ἔγινε καὶ μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο αἴτημα πανελλήνιο. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ Παιδείας, μὴ ἀνησυχεῖτε, κύριοι τῆς ΕΡΕ, γιὰ τὴν σπουδάζουσα νεολαία. Μπαίνουμε σὲ μιὰ ἐποχὴ Ἐκπαιδευτικῆς Ἀναγεννήσεως. Καὶ μὴ ἀνησυχεῖτε γιὰ τὴν Μέση Παιδεία. Δὲν θὰ διαλυθῇ — ὅπως εἴπατε— τὸ Γυμνάσιο μὲ τὴν νέα μορφὴ τῶν Γυμνασιακῶν Σπουδῶν. Ἐμπλουτίζεται καὶ ἐκσυγχρονίζεται ἡ Μέση Παιδεία. Παρ’ ὅλον ὅτι ἐξακολουθῶ νὰ διατηρῶ τὴν ἄποψή μου ὅτι προτιμωτέρα ἦτο ἡ καθιέρωση τοῦ Ὀκταταξίου Δημοτικοῦ Σχολείου καὶ ἡ αὔξηση τῶν σπουδαστικῶν ἐτῶν τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν ἀπὸ 2 σὲ 3 ἔτη, ἂν ὄχι 4 ἔτη, γιατὶ νομίζω ὅτι ἐκτὸς τῶν ἄλλων μὲ τὸ 8ετὲς Δημοτικὸ Σχολεῖο εὐχερέστερα συναδελφώνεται ὁ λαὸς μὲ τὴν Παιδεία. Πάντως μὲ τὴν καθιέρωση τῆς 9ετοῦς ὑποχρεωτικῆς Παιδείας, ἡ Ἑλλάδα εἰσέρχεται στὸ χῶρο τῶν πολιτιστικὰ προηγμένων χωρῶν. Μὲ τὴν 6ετῆ ἕως τώρα ἐκπαίδευση, ἡ Ἑλλάδα συμπορεύεται σὲ διάρκεια ὑποχρεωτικῆς παιδείας μὲ τὶς ἀκόλουθες χῶρες: Ἀφγανιστάν, Σαουδικὴ Ἀραβία, Κορέα, Κίνα, Κοσταρίκα, Γκάνα, Γουατεμάλα, Ἰορδανία, Ἰράκ, Ἰράν, Λιβύη, Νιγηρία καί, ἀπὸ τὸν Εὐρωπαϊκὸ χῶρο, ἡ Ἱσπανία. Ὅλες οἱ ἄλλες Εὐρωπαϊκὲς χῶρες ἔχουν ὑποχρεωτικὴ ἐκπαίδευση 8–10 ἐτῶν. Εἰδικώτερα ἡ Ἀγγλία 10 ἔτη, ἡ Γαλλία 10 ἔτη, ἡ Δυτικὴ Γερμανία 8 καὶ 9, ἡ Ἑλβετία 9 ἔτη, ἡ Αὐστρία 8 ἔτη, τὸ Βέλγιον 8 ἔτη, ἡ Ἰταλία 8 ἔτη, τὸ Λουξεμβοῦργον 8 ἔτη, τὸ Μονακὸ 8 ἔτη. Ἡ ὑποχρεωτικὴ ἐκπαίδευση στὴν Ρωσία εἶναι ἀπὸ 8–10 ἔτη. Καὶ τώρα, γιὰ νὰ γεφυρώσω ἕνα ἐξωκοινοβουλευτικὸ μου ἀγῶνα καὶ τὴν κοινοβουλευτική μου παρουσία, θὰ ἀναφερθῶ στὸ σημεῖο ἐκεῖνο τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου καὶ τοῦ κ. Μπαλτατζῆ ποὺ ἀναφέρεται στὸν ἀγροτικὸν τομέα. Καὶ εἰδικώτερα ἐπιθυμῶ νὰ παρατηρήσω ὅτι γιὰ νὰ ἀποδώσουν τὰ ἐξαγγελλόμενα φιλαγροτικὰ μέτρα θὰ πρέπει ἀπὸ τὸν φορέα, ἀπὸ τὸν ἀνθρώπινον παράγοντα τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας νὰ ξεκινήσουμε. Καὶ συνεπῶς ἓν ἀπὸ τὰ πρωταρχικὰ μελήματα τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀναθεώρηση τοῦ θεσμοῦ τῆς Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως τῶν ἀγροτῶν καὶ ἡ ἀναδιάρθρωση τοῦ Ο.Γ.Α. Ἡ Κυβέρνηση τῆς τελευταίας ὀκταετίας, ἐξαναγκασθεῖσα ἀπὸ τὸ Σχέδιον Νόμου τοῦ Γεωργίου Παπανδρέου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ παναγροτικὸν αἴτημα, τοὺς πολυετεῖς ἀγῶνες μας καὶ τὰ κηρύγματά μας, ἐδέησε μετὰ πικρίας νὰ στέρξῃ στὸ νομοθέτημα τοῦ 1960. Ὅπως ὅμως παρετήρησε τότε —ὁ ἡγέτης τῆς παρατάξεως στὴν ὁποίαν ἀνήκω—τὸ νομοθέτημα τοῦτο εἶναι μία κακὴ ἀντιγραφὴ τοῦ Σχεδίου, ποὺ ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν παράταξή μας. Καὶ ὁ ὑποφαινόμενος, ἄλλωστε, μὲ μία ἀναφορά μου στὴν Βουλή, τὸ ἴδιο παρετήρησα. Συνεπῶς, πρέπει νὰ ἀναθεωρήσουμε τὸ νομοθέτημα τοῦτο καὶ νὰ ἀναδιαρθρώσουμε τὸν Ο.Γ.Α., χάριν τῶν ἀγροτῶν. Φυσικὰ θὰ χρειασθῇ καὶ τὰ ἄλλα Ἱδρύματα Κοινωνικῆς Προνοίας νὰ ἀναδιαρθρωθοῦν γιὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ ἀποστολή των καὶ νὰ πάψῃ τὸ καθεστὼς τῶν συντάξεων τοῦ ἀργοῦ θανάτου. Ὅπως θὰ πρέπει νὰ καθιερωθῇ τὸ τιμαριθμικὸ μισθολόγιο καὶ γενικὰ νὰ πνεύσῃ ἁβρὸς ὁ ἄνεμος τοῦ καθαρμοῦ τῆς πολιτείας.

Μετὰ τιμῆς

Ι. ΚΟΥΤΣΟΧΕΡΑΣ

Βουλευτὴς Ἀθηνῶν Ὁμοίως δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ Ἀχαΐας κ. Ἀθανασίου Γιαννοπούλου ἔχουσα οὕτω: Ἀξιότιμον κ. Γεώργιον Ἀθανασιάδην–Νόβαν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἀξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, Παρακαλῶ ὅπως ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν κάτωθι δήλωσίν μου: «Νοσηλευόμενος εἰς τὸ θεραπευτήριον «Εὐαγγελισμὸς» καὶ μὴ δυνάμενος νὰ παραστῶ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως δηλῶ, ὅτι παρέχω ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κόμματος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἀνήκω». Εὐχαριστῶν

Διατελῶ μετ’ ἐξαιρέτου τιμῆς

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Ἀχαΐας Ἐπίσης, κ.κ. βουλευταί, θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ ἀναγνώσω τὰ κάτωθι τηλεγραφήματα: 1) Τοῦ βουλευτοῦ Πιερίας κ. Ἀθανασίου Βασιλειάδη. «Πρόεδρον Βουλῆς Ἀθήνας. Δηλῶ ὅτι δὲν παρέχω ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν». 2) Τοῦ βουλευτοῦ Τρικάλων κ. Ἀποστόλου Παγκούτσου. «Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἐνταῦθα. Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, παρακαλῶ γνωρίσατε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀσθενῶν καὶ μὴ δυνάμενος νὰ παρευρεθῶ ἀπόψε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δώσω ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν δηλῶ διὰ τοῦ παρόντος ὅτι ἐγκρίνω ἀπόλυτα τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπόστολος Παγκοῦτσος, βουλευτὴς Τρικάλων». 3) Τοῦ βουλευτοῦ Ροδόπης κ. Χασὰν Ὀγλοῦ Γιουσούφ. «Ἐξοχώτατον Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων–Ἀθήνας. Ἕνεκα ἀδιαθεσίας ἀπουσιάζω, ψηφίζω Ἀρχηγὸν ΕΡΕ Κανελλόπουλον. Χασὰν Ὀγλοῦ Γιουσούφ. Βουλευτὴς Ροδόπης». 4) Τοῦ βουλευτοῦ Φθιώτιδος κ. Λάμπρου Εὐταξία. «Παν. Κανελλόπουλον, Ἀρχηγὸν ΕΡΕ–Ἀθήνας. Ἀσθενῶν ἀδυνατῶ παραστῶ εἰς σημερινὴν ψηφοφορίαν Βουλῆς. Δηλῶ ὑμῖν ὅτι καταψηφίζω Κυβέρνησιν. Λάμπρος Εὐταξίας, βουλευτὴς Φθιώτιδος». 5) Τοῦ βουλευτοῦ Ἀχαΐας κ. Ἀχιλλέως Γεροκωστοπούλου. «Κύριον Πρόεδρον Βουλῆς. Ἐνταῦθα. Παρακαλῶ ἀνακοινώσατε εἰς Σῶμα ἀδυναμίαν μου προσέλθω καὶ μετάσχω ψηφοφορίαν ἐπὶ προγραμματικῶν δηλώσεων Κυβερνήσεως, λόγῳ ἀσθενείας Στόπ. Ἀρνοῦμαι ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς Κυβέρνησιν συντασσόμενος μὲ ἀπόψεις Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως. Ἀχιλλεὺς Γεροκωστόπουλος, βουλευτὴς Ἀχαΐας». Κύριοι βουλευταί, προκειμένου νὰ χωρίσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ἐπὶ τοῦ Καταλόγου οἱ κ.κ. Μ. Θεοδωράκης καὶ Δ. Παπαδημητρίου. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ ἀποδεχόμενοι τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως λέγουσι ΝΑΙ. Οἱ μὴ ἀποδεχόμενοι ταύτας λέγουσιν ΟΧΙ. Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα.

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 187. Εἶπον ΝΑΙ 168 καὶ παρὼν 19. Συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις ἔτυχε ψήφου ἐμπιστοσύνης. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, αὔριον θὰ συνέλθῃ ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἵνα ἀσχοληθῇ μὲ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ σχεδίου νόμου τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ἐὰν ἡ ἐπεξεργασία τοῦ σχεδίου τούτου συντελεσθῇ ἐγκαίρως, θὰ εἰσαχθῇ τοῦτο πρὸς συζήτησιν τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα. Ὡς γνωστόν, τὴν προσεχῆ Τρίτην καὶ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, θὰ γίνῃ τὸ πολιτικὸν μνημόσυνον τοῦ ἀειμνήστου Προέδρου Σοφοκλῆ Βενιζέλου. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ὑπ’ εὐθύνην τοῦ Προεδρείου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 2.15′ μ.μ.)