1963.05.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 90ὴ

Παρασκευὴ 10 Μαΐου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.25′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§4Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι φυσικόν, πολλάκις νὰ γίνωνται καὶ λεκτικὰ σφάλματα καὶ νὰ ὑπάρχουν καὶ μικροπαραλείψεις, ποὺ διορθώνονται ἐκ τῶν ὑστέρων. Αὐτό, ὅμως, τὸ ὁποῖον συνέβη χθές, εἶναι ἀπαράδεκτον. Παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὰς σελίδας 42 καὶ 43 τῶν πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, εἰς τρεῖς στήλας ἀναφέρεται ὁμιλία συναδέλφου, ἡ ὁποία δὲν ἐγένετο. Ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος ἐπὶ τόσον χρόνον, ὥστε ἡ ἀγόρευσίς του, ἢ διακοπὴ μᾶλλον, νὰ καταλάβῃ 4–5 στίχους. Ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο τὴν μαρτυρίαν τῶν παρισταμένων κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην, 4.15′ πρωϊνήν, βουλευτῶν, ὅσον καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑφυπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, ἡ ὑπηρεσία, μοῦ λέγει ὅτι ὁ ὁμιλητὴς βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι θὰ καταθέσῃ καὶ ὡρισμένα στοιχεῖα. Ἡ ὥρα ἦτο 4.30′ πρωϊνή. Μετ’ ἀγαλλιάσεως οἱ ὀλιγάριθμοι παριστάμενοι βουλευταὶ ἐδέχθησαν νὰ καταθέσῃ στοιχεῖα, προκειμένου νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ἀνάγνωσις τούτων. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀπαράδεκτον, διότι, ὡς μοῦ λέγουν, δὲν ὑπάρχουν θέματα ποὺ νὰ ἔθιξαν κανένα. Ἰδοὺ τὶ λέγει ὁ κ. βουλευτής: «Ἐπειδή», ὅμως, εἶναι προκεχωρημένη ἡ ὥρα καὶ διὰ νὰ μὴ καταπονῶ τὴν Βουλήν, παρακαλῶ ὅπως μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ καταθέσω, διὰ τὰ πρακτικά, σημείωμα, πῶς ἔχει τὸ θέμα, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ διαφωτισθῇ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη εἰς τὸ ζωτικὸν θέμα τῶν φαρμάκων». Αὐτὰ ἐλέχθησαν περὶ ὥραν 4.30′ πρωϊνήν, οἱ βουλευταὶ δὲν ἀντέδρασαν· κατόπιν τούτου, κατεχωρήθησαν, ὀρθῶς, κατ’ ἐμέ. Ἄν ἔθιξε κανένα προσωπικῶς, τότε, βεβαίως, θὰ λύσωμεν τὸ θέμα. Δὲν εἶναι πρὸς θάνατον αὐτό.

§6Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ὁλόκληρη ὁμιλία.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ κ. Μπριλλάκης τὸ ἴδιον ἔκαμε. Δὲν πειράζει.

§8Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, χθές, κατὰ μίαν διακοπὴν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν κ. Θεοτόκην....

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀδείᾳ τοῦ Προεδρείου ἢ χωρίς;

§10Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἄνευ ἀδείας.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ τιμωρηθοῦν οἱ πρακτικογράφοι.

§12Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναφέρεται εἰς τὰ πρακτικὰ κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἐλέχθη ἐκ μέρους τοῦ προεδρεύοντος, τὴν στιγμὴν ἐκείνην, κ. Ἀντιπροέδρου. Περαιτέρω, ἀναφέρεται, ὅτι εἶπον ἐγὼ «μὲ εἴπατε χωρικόν». Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ τιμήν μου, διότι εἶμαι χωρικὸς καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἐκπροσωπῶ τοὺς συμπολίτας μου.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαπαναγιώτου, θὰ γίνετε αἰτία νὰ τιμωρηθοῦν οἱ πρακτικογράφοι, διότι ἔγραψαν, ὅτι ὡμιλήσατε, ἐνῷ εἶχα δώσει αὐστηρὰν διαταγήν, πᾶν ὅ,τι λέγεται ἄνευ ἀδείας τοῦ Προεδρείου νὰ μὴ γράφεται εἰς τὰ πρακτικά. Ἐκάματε μίαν ζημίαν εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους. Θὰ διατάξω ἀνακρίσεις. Ὁ Κανονισμὸς λέγει: «Οὐδεὶς βουλευτὴς λαμβάνει τὸν λόγον ἄνευ ἀδείας τοῦ Προέδρου». Καὶ ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἂν ὁ ὁμιλῶν δὲν ἔχῃ ἄδειαν τοῦ Προεδρείου, δὲν θὰ γραφοῦν τὰ ὅσα λέγει εἰς τὰ πρακτικά. Δικαίωμά μου εἶναι αὐτό, παρεχόμενον ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τὸν Πρόεδρον, ὅστις καὶ ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς συνεδριάσεως. Μεμφθῆτε με, ἐὰν νομίζετε, ὅτι αὐθαιρετῶ καὶ μὴ μὲ ξαναψηφίσετε, ἀλλὰ αὐτὸ θὰ ἐφαρμόζεται.

§14Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εἰς τὰ πρακτικὰ ὑπάρχουν ὡρισμένα λάθη, προφανῶς τυπογραφικά. Θὰ παρακαλέσω τὸ Σῶμα νὰ διορθωθοῦν καὶ νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἀνατύπωσιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον. Θὰ ἤθελα νὰ εἰδοποιήσω τοὺς κ. κ. βουλευτάς, ὅτι περὶ ὥραν 10ην, θὰ ὁμιλήσουν οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ ἡ Κυβέρνησις. Εἰδοποιοῦνται συνεπῶς, οἱ προτιθέμενοι νὰ ὁμιλήσουν, ὅτι πέραν τῆς 10ης δὲν θὰ ὑπάρξουν περιθώρια ἀγορεύσεων. Αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ ὑμᾶς, κ. Μητσοτάκη.

§16Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομος. Ἡ διεξαχθεῖσα μέχρι τῆς στιγμῆς συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως μομφῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ πρώτην φορὰν ἐνεφάνισε τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἕως τώρα εἰς καμμίαν Βουλὴν δὲν εἶχεν ἐμφανισθῆ, συστηματικῆς Κυβερνητικῆς κωλυσιεργίας, ἡ ὁποία ἠμπόδισεν ἐν τῇ οὐσίᾳ κατὰ ποσοστὸν σημαντικόν, τὴν Ἀντιπολίτευσιν, νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις της. Αἱ ἀτέρμονες πρωθυπουργικαὶ ὁμιλίαι τῶν Ὑπουργῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. ἀπετέλεσαν φαινόμενον, τὸ ὁποῖον καὶ χθὲς εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισημάνω καὶ τὸ ὁποῖον, ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, δὲν τιμᾷ τὸ Κοινοβούλιον καὶ δὲν προάγει τὴν πολιτικήν μας ζωήν. Φοβοῦμαι, ὅτι ἡ παροῦσα συζήτησις ἀποτελεῖ τὸ κύκνειον ᾆσμα τῆς νόθου Βουλῆς, ἡ ὁποία ἀποδεικνύεται ὅτι οὔτε τὸν ἔλεγχον πλέον καὶ τὸν πολιτικὸν ἔλεγχον εἰδικώτερον, ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ἀσκήσῃ. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι τοῦτο βεβαίως, ἡμᾶς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, οὐδόλως μᾶς λυπεῖ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶχε τὴν εὐκαιρίαν, κατὰ τὴν πρώτην του ἀγόρευσιν ἐπὶ τῆς προτάσεως μομφῆς, νὰ προσδιορίσῃ τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα μέμφεται τὴν Κυβέρνησιν ἡ Ἕνωσις Κέντρου. Τὸ πρῶτον κεφάλαιον, μὲ τὸ ὁποῖον ἀπησχολήθη, ἦτο ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὑπευθύνους ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν ἐν συνεχείᾳ ἀντικείμενον κριτικῆς ἐκ μέρους τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ πρῶτος, καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, κατὰ περίεργον σύμπτωσιν, καὶ ὁ τῶν Οἰκονομικῶν, ἠθέλησαν νὰ ἐμφανίσουν τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Παπανδρέου, ὡς ἀστηρίκτους. Ὁ κ. Παπαληγούρας κατεκεραύνωσεν, ἐξόντωσε καὶ κατεβύθισεν εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης τοὺς ἀριθμούς μας καὶ ἐθεώρησεν ἀκόμη καλὸν καὶ πρέπον νὰ προβῇ καὶ εἰς μίαν πολιτικὴν κριτικήν, διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ ἐπιτελεῖς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν, λέγει, εἰς τὸν κ. Παπανδρέου τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, ἀποδεικνύονται ἀνώριμοι καὶ δὲν ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ δι’ αὐτὸ καὶ δὲν δύνανται νὰ ἐλπίσουν ὅτι κἄποιαν ἡμέραν θὰ κυβερνήσουν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ οὔτε καταβυθίζονται, οὔτε ἐξοντώνονται. Οἱ ἀριθμοὶ δὲν ἀποτελοῦν καὶ ἀντικείμενον συζητήσεως, διότι ἡ δύναμίς των, ὡς εἶχον καὶ ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ εἴπω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἶναι ἀμείλικτος καὶ ἢ εἶναι ἐσφαλμένοι ἢ εἶναι σωστοί. Ὀφείλομεν μίαν ἀπάντησιν καὶ θὰ τὴν δώσω ἐν ἀπολύτῳ συντομίᾳ. Τὸ πρῶτον θέμα, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸ ὁποῖον ἀπησχολήθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἦτο τὸ θέμα τοῦ ὕψους τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Πρέπει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ κάμω μίαν παρένθεσιν. Νομίζω, ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι, ὅτι, προκειμένου περὶ μιᾶς Κυβερνήσεως, ὅπως εἶναι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., ἡ ὁποία κρατεῖ τὴν ἐξουσίαν ἐπὶ ἑπτὰ ὁλόκληρα ἔτη, ἡ πρώτη ἀπόδοσίς της, ἀπὸ τὴν ὁποίαν καὶ ὀφείλει νὰ κριθῇ, εἶναι ἡ ἀπόδοσίς της εἰς τὸν τομέα τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἐὰν διὰ μίαν Κυβέρνησιν ὀλίγων μηνῶν ἢ ἑνὸς ἢ δύο ἐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμβληθοῦν τυχαῖα γεγονότα, τυχαῖα περιστατικά, προκειμένου περὶ μιᾶς περιόδου ἑπτὰ ἐτῶν, ὑπάρχει ἀδιαμφισβητήτως ἕνας χαρακτηριστικὸς μέσος ὅρος. Ἄλλωστε ἡ Κυβέρνησις πρώτη εἶχε δώσει τὸ σύνθημα, ὅταν διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Καραμανλῆ, εἶχε προβῆ εἰς τὴν ὑπερήφανον δήλωσιν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ τῆς ἐποχῆς του εἶδε τὴν μεγαλυτέραν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἴδει ποτὲ καὶ ὅτι εἶχε μίαν ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας αὐξήσεις ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πρώτη παρατήρησις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἦτο, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλῶν περὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἐνεφάνισε τὴν αὔξησιν οὐχὶ εἰς σταθερὰς τιμὰς, ἀλλ’ εἰς τρεχούσας τιμάς. Τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἀκριβές. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἠθέλησε νὰ ἐμφανίσῃ μίαν περικοπὴν τοῦ λόγου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον οὐδαμοῦ ἀλλαχοῦ κατώρθωσα νὰ εὕρω, διότι μᾶς εἶπεν, ὅτι ναὶ μὲν προσδιώρισεν τὴν αὔξησιν τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὴν 7)ετίαν εἰς οἷον ποσοστὸν τὴν προσδιώρισεν, ἤτοι 70%, ἀλλὰ προσέθεσεν ὅτι ὑπάρχει καὶ ἡ ἀντίστοιχος αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου, νομίζω 13%. Ἀσχέτως τοῦ ὅτι, κ. συνάδελφοι, καὶ εἰς αὐτὸ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Παπαληγούρα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀπολύτως χαρακτηριστικὸν καὶ συγκρίσιμον μέγεθος ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου, διότι ἡ αὔξησις εἰς σταθερὰς τιμὰς δὲν προσδιορίζεται ἀπὸ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ τιμαρίθμου ἀσχέτως τούτου. Ἐγὼ αὐτὴν τὴν προσθήκην καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. πουθενὰ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ τὴν ἀνεύρωμεν. Τὸ ἐπίσημον πρωϊνὸν ὄργανον τῆς ΕΡΕ τῆς Κυριακῆς 7 Ἀπριλίου ἀφοῦ κομπορρημονεῖ καὶ κόπτεται διὰ τὴν αὔξησιν 70% ἐντὸς 7ετίας πάρα κάτω περιλαμβάνει τὴν περικοπὴν εἰς τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἀνεφέρθη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ ἀριθμὸς τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὅπως τὸν ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι ἀκριβής. Πράγματι, ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 1955–60 εἰς σταθερὰς τιμὰς εἶναι ἴσος πρὸς τὸ 50%. Λησμονεῖ ὅμως καὶ παρέβλεψε σκοπίμως, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου δὲν ἀνεφέρθη εἰς τὴν αὐτὴν περίοδον. Ὁ κ. Παπανδρέου ἀνεφέρθη εἰς τὴν περίοδον 56–62. Τὸ ἔτος 55 δὲν ἀνήκει εἰς τὴν ΕΡΕ καὶ τὸν κ. Καραμανλῆν. Ἡ μοιραία 5 Ὀκτωβρίου εὗρε τελειωμένον σχεδὸν τὸ ἔτος καὶ ὅ,τι εἶχε νὰ γίνῃ, εἶχε συμβῆ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ ἀριθμός, ὁ ὁποῖος ἐδόθη, τῆς αὐξήσεως μεταξὺ 56–62 εἰς σταθερὰς τιμὰς εἶναι ὄντως 40%, διὰ τὴν ἀκρίβειαν 40,3%. Πέραν τούτου, οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἔδωσεν ὅπως τὴν ποσοστιαίαν κατ’ ἔτος αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς καὶ ἐμφανίζεται ὅτι κατὰ τὸ 50–55 ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἦτο μεγαλυτέρα ἀπ’ ὅ,τι ἦτο κατὰ τὴν περίοδον 56–60. Θὰ κάμω ἐδῶ καὶ μίαν δευτέραν παρατήρησιν. Ἐὰν χρησιμοποιοῦμεν τὴν περίοδον 56–60, εἶναι διότι πέραν τοῦ 1960, ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν ἔχομεν ἐπισήμους διεθνεῖς στατιστικάς. Καὶ ἠθελήσαμε ὅλους τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἐδώσαμε, νὰ τοὺς θεμελιώσωμε εἰς ἐπίσημα διεθνῆ στοιχεῖα μεταξὺ τῶν ἐτῶν, τὰ ὁποῖα συγκρίνονται. Ἐμφανίζεται σαφῶς ὁ ἀριθμὸς τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ ἐπιβεβαιοῦται ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἦτο μεγαλυτέρα κατὰ τὴν προηγουμένην τῆς ΕΡΕ περιόδου ἀπ’ ὅ,τι ἐνεφανίσθη κατὰ τὴν περίοδον τῆς

ΕΡΕ.

Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ ἀπετέλεσε καὶ τὸ μόνον μέτρον συγκρίσεως. Ὁ ὑπερήφανος λόγος τοῦ κ. Καραμανλῆ, ὅτι ποτὲ ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶδε μεγαλυτέραν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κυριολεκτικῶς καθίσταται οὐχὶ σοβαρός, ὅταν εἰς τὴν μόνην συγκρίσιμον περίοδον ἐμφανίζεται μεγαλυτέρα αὔξησις. Πρὸς τὶ ἄλλο ἠθέλατε νὰ συγκρίνωμεν; Ἡ περίοδος τῆς ΕΡΕ, περίοδος ἔργων καὶ ἀναδημιουργίας ἐμφανίζει μικροτέραν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀπ’ ὅ,τι ἡ περίοδος 50–55. Δευτέρα παρατήρησις. Ἀντέλεξεν ἡ Κυβέρνησις, πρῶτον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Παπαληγούρας, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκρίνωμεν τὴν μίαν περίοδον μὲ τὴν ἄλλην, διότι λέγει «εἰς τῶν Ψαρῶν τὴν ὁλόμαυρη ράχη» ὅταν εἶχον τὰ Ψαρὰ ὁλοκληρωτικῶς καταστραφῆ καὶ ἡ παραγωγὴ ἰσοῦτο τῷ μηδενὶ καὶ ὅταν οἱ κάτοικοι τῶν Ψαρῶν νὰ δουλεύουν ἀπὸ τὴν μία χρονιὰ εἰς τὴν ἄλλη, θὰ εἴχωμεν μίαν ἀπίθανον διογκωμένην αὔξησιν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ εὕρημα ἦτο λογικῶς σωστὸν καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, ὁ ὁποῖος προχείρως τὸ ἐπεκαλέσθη ἴσως ἐκείνην τὴν στιγμήν, ἐδημιούργησεν μίαν ἐντύπωσιν. Ἐὰν ὅμως ἐγκύψῃ εἰς τοὺς ἀριθμούς, θὰ ἴδῃ ὅτι ἀποτελεῖ λόγον κενόν, διότι μὲ τοὺς ἀριθμοὺς περὶ τὰ οἰκονομικὰ δὲν τὰ βγάζει κανεὶς πέρα μὲ ἐπιχειρήματα καὶ ἐφυολογήματα. Ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω ἀπὸ ἕνα ἀνακεφαλαιωτικὸν πίνακα μεταξὺ τῶν ἐτῶν 48– 62, εἶναι ἄκρως χαρακτηριστική. Μεταξὺ 48–49 εἰς τὴν ἀκμὴν τοῦ συμμοριτοπολέμου, ὅταν ἀναντιρρήτως ἡ Ἑλλὰς ἐστέναζε ἀπὸ τὰ δεινὰ αὐτῆς τῆς ἐσωτερικῆς ἀνωμαλίας, ὅταν πράγματι εἶχον καταφύγει κατὰ χιλιάδας εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα οἱ ἀγρόται διὰ νὰ σωθοῦν ἐμφανίζεται ἡ μεγαλυτέρα αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὴν ὁποίαν θὰ ἴδητε εἰς τὸν πίνακα τὸν ὁποῖον θὰ καταθέσω, αὔξησις 21,1%. Ἐὰν κατὰ τὴν περίοδον μεταξὺ 49–50 καὶ 50– 51, ὅταν πράγματι ὑποτίθεται ὅτι ἐκαλλιεργήθη ἡ ὁλόμαυρη ράχη τῶν Ψαρῶν καὶ ξανάρχισε νὰ ἀποδίδῃ καρποὺς ἡ γῆ τῆς Ἑλλάδος, ἐμφανίζεται μία αὔξησις μεταξὺ τῶν ἐτῶν 49–50 0,1% καὶ μεταξὺ 50–51 8,4%. Ἰδοὺ ὁ συγκριτικὸς πίναξ:

ΑΥΞΗΣΙΣ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤ. ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

Περίοδος 1948–1962

Ἐθνικὸς Λογαριασμὸς Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Κατὰ συνέπειαν ἡ ἄποψις ἡ ὁποία διετυπώθη εἶναι παντελῶς ἀστήρικτος καὶ δὲν ἀντέχει εἰς οἱονδήποτε ἔλεγχον. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὴν ὁποίαν κατώρθωσε νὰ ἐμφανίσῃ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε. κατὰ τὴν ἰδικήν του μεγαλουργικὴν περίοδον, τῶν ἔργων, ὑπῆρξε μικροτέρα ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῆς ἀμέσως προηγουμένης 5ετίας. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. ἔκαμε καὶ μίαν ἄλλην σύγκρισιν ἡ ὁποία ἔδωσε λαβὴν εἰς αὐτὰς τὰς ἐκδηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἔκαμε μίαν σύγκρισιν πλέον εἰς διεθνῆ κλίμακα καὶ εἶπε ποία εἶναι ἡ μέση αὔξησις εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ποία ἡ ἀντίστοιχος μέση αὔξησις εἰς πολλὰς χώρας τοῦ ἐξωτερικοῦ. Πρῶτον πρέπει νὰ λεχθῇ, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ὁ κ. Παπανδρέου ἔδωσεν, ὑπῆρξαν ἀπολύτως ἀκριβεῖς καὶ οὐδέποτε ἡ ἀκρίβεια τῶν ἀριθμῶν οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν ἠμφισβητήθη, ἄλλωστε προέρχονται ἀπὸ τὴν στατιστικὴν ἐπετηρίδα τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἡ προέλευσίς των εἶναι ἡ ἐπισημοτέρα δυνατή. Οἱ ἀριθμοὶ ὅμως αὐτοί, ἀπολύτως ἀκριβεῖς δὲν ἦσαν ἐν τούτοις ἀντιπροσωπευτικοί, διότι ἀντιπροσώπευον τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος οὐχὶ εἰς σταθερὰς τιμάς, οὐχὶ μὲ ἀναγωγὴν εἰς σταθερὰς τιμάς, ἀλλὰ εἰς τρεχούσας τιμὰς μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑπεισέρχεται καὶ ὁ παράγων τῆς διακυμάνσεως τῶν ἐσωτερικῶν νομισμάτων τῶν διαφόρων χωρῶν. Ἐδῶ πρέπει νὰ προσθέσω ὅτι οἱ ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν παρὰ ταῦτα καὶ οὐδέποτε ὁ κ. Παπανδρέου εἶπεν ὅτι πρόκειται περὶ ἀριθμῶν εἰς σταθερὰς τιμάς, ἐδόθησαν παρὰ ταῦτα, διότι ἐπελέγησαν κατ’ ἐξοχὴν χῶραι εἰς τὰς ὁποίας ὁ ἀριθμὸς τῆς αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου ἦτο σχετικῶς συγκρίσιμος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ὁ κ. Παπαληγούρας ἠθέλησε νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ διαφορετικὰς χώρας καὶ διαφορετικὴν χρονικὴν περίοδον καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ἐν τάξει εἰς μίαν σοβαρὰν κοινοβουλευτικὴν συζήτησιν, ἡμεῖς ἐδώσαμεν ἕναν ἀριθμόν. Ἔπασχεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀδυναμίαν, ὅτι ἐξέφραζεν οὐχὶ εἰς σταθερὰς τιμὰς τὴν σύγκρισιν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ὁ κ. Παπαληγούρας τί ἔπρεπε νὰ πράξῃ; Ὤφειλε νὰ κάμῃ τὴν ἀναγωγὴν εἰς σταθερὰς τιμὰς καὶ νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ. Τί ἔκαμεν ὅμως; Ὅ,τι κάμει ἡ Κυβέρνησις εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις, ἐπέλεξεν ἄλλην περίοδον μὴ συγκρίσιμον. Καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ μεταβολὴ ἑνὸς ἔτους εἰς τὴν σύγκρισιν ἀποδίδει τελείως διάφορα μεγέθη. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἡμεῖς συγκρίνομεν μεταξὺ τοῦ 1956– 1960 καὶ βγάζομεν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 40%. Ἐὰν ἐπηγαίνατε ἓν ἔτος προηγουμένως ἡ αὔξησις θὰ ἦτο 50%. Ἐφρόντισεν ὁ κ. Παπαληγούρας νὰ εὕρῃ ἄλλας χώρας καὶ διαφορετικὴν χρονικὴν περίοδον καὶ νὰ φέρῃ ἕνα πίνακα. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ οἱ ἀγράμματοι ἐπιτελεῖς τοῦ Κέντρου θέλομεν νὰ ὁμιλῶμεν σοβαρώτερα καὶ περισσότερον θεμελιωμένα καὶ θέλομεν νὰ ἀποδώσωμεν τὴν ἀλήθειαν, διότι αὐτὴ ἡ συζήτησις δὲν μπορεῖ νὰ λήξῃ ἐὰν δὲν συμφωνήσωμεν ἐπὶ ὡρισμένων ἀριθμῶν, θὰ σᾶς παραδώσω τὸν αὐτὸν πίνακα τὸν ὁποῖον ἔδωσεν ὁ κ. Παπαληγούρας μὲ ἀναγωγὴν εἰς σταθερὰς τιμὰς καὶ θὰ σᾶς παραδώσω δύο πίνακας, ὁ ἕνας εἶναι συγκριτικὸς πίναξ αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς σταθερὰς τιμὰς μεταξὺ τοῦ 56–60, τοῦ ὁποίου τὰ συμπεράσματα εἶναι τὰ ἑξῆς:

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΓΚΡΙΣΕΙΣ

Συγκριτικὸς πίναξ αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς σταθερὰς τιμάς. Κατὰ τὴν περίοδον 1956–1960.

ΠΗΓΗ: Ο.Η.Ε. Στατιστικὴ Ἐπετηρὶς 1961. Σημείωσις: Διὰ τὴν μετατροπὴν τῶν εἰσοδημάτων ἀπὸ τρεχούσας τιμὰς εἰς σταθερὰς τιμὰς ἐχρησιμοποιήθησαν οἱ δεῖκται τιμῶν καταναλωτοῦ μὲ βάσιν τὸ 1953=100.

§17Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντον.). Ποῖος ἔκαμε τὴν ἀναγωγήν;

§18Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡμεῖς τὴν ἐκάμαμε. Ἐκάμαμε τὴν ἀναγωγὴν εἰς σταθερὰς τιμὰς τοῦ πίνακος, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Παπανδρέου ἔδωσε καὶ μάλιστα ἡ ἀναγωγὴ ἔγινεν εἰς σταθερὰς τιμὰς μὲ βάσιν τὸ 1953. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τὸν ἐλέγξητε αὐτὸν τὸν πίνακα. Κύριοι συνάδελφοι, διότι ἐγὼ δὲν θὰ ἀφήσω περιθώρια συγχύσεως ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτήν, ἡμεῖς προχωροῦμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἐπάνω εἰς τὴν ἰδίαν βάσιν. Ἔδωσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. ἕναν πίνακα ὁ ὁποῖος ἐνεφάνισεν σύγκρισιν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος διὰ μίαν ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον καὶ ὡρισμένας χώρας. Ἐκάμαμε τὴν ἀναγωγὴν εἰς σταθερὰς τιμὰς διὰ τὴν αὐτὴν χώραν καὶ διὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ἀπὸ τὴν ὁποίαν προκύπτει ὅτι ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐμφανίζεται μία αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 15%, εἰς τὰς λοιπὰς χώρας, ὅλας πλὴν τριῶν, ἐμφανίζεται αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος οὐσιωδῶς μεγαλυτέρα. Ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι διὰ τὴν ἀκριβολογίαν, ἀπολύτως ὁ οὐραγὸς εἶναι ὅμως ἡ τρίτη ἀπὸ τὸ τέλος τῶν χωρῶν....

§19Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ποῖαι εἶναι αἱ τρεῖς χῶραι;

§20Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. .......... τὰς ὁποίας ἔχει δώσει ὁ κ. Παπανδρέου. Τὴν μικροτέραν αὔξησιν ἐμφανίζει ἡ Ἱσπανία μὲ 5,4% ἀμέσως μετὰ ἡ Φινλανδία μὲ 8% καὶ μετὰ ἔρχεται ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἑλλὰς ἰσότιμοι μὲ 15%. Ὅλαι αἱ ἄλλαι χῶραι ἔχουν μεγαλυτέραν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἡ Αὐστρία ἔχει 23,4, ἡ Δανία 27,7, ἡ Ἰταλία 27,3, ἡ Δ. Γερμανία 32,9, τὸ Ἰσραὴλ 40,9. Ἂν πᾶμε εἰς τὰς βορείας γειτονικὰς χώρας, ἔχομεν καταπληκτικὴν αὔξησιν. Ἡ Οὐγγαρία 65, ἡ Γιουγκοσλαυΐα 55,2 καὶ ἡ Βουλγαρία 57,2. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι βεβαίως τὸ νὰ ἀναφέρωνται εἰς διεθνεῖς στατιστικὰς αὐτοὶ οἱ ἀριθμοί, δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ προκειμένου περὶ τῶν χωρῶν τοῦ Παραπετάσματος εἶναι ἀπολύτως συγκρίσιμοι, ἀλλὰ εἶναι ἀπολύτως χαρακτηριστικοί. Παραδίδω αὐτὸν τὸν πίνακα, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἐπιβεβαίωσιν οὐσιαστικὰ τῆς ἀκριβείας ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται οὐραγὸς περίπου εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον ἀπὸ ἀπόψεως αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διὰ νὰ καταστῇ ὅμως ἀκόμη περισσότερον σαφὴς ἡ ὀρθότης τῆς ἀπόψεως θὰ σᾶς παραδώσω καὶ θὰ περάσῃ εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἕνας ἄλλος πίναξ ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι συγκριτικὸς πίναξ αὐξήσεως τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος εἰς σταθερὰς δραχμάς. Ὁ πρῶτος πίναξ ἦτο συγκριτικὸς τοῦ συνολικοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὁ δεύτερος εἶναι τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος εἰς σταθερὰς τιμὰς τῆς αὐτῆς περιόδου καὶ διὰ τὰς αὐτὰς χώρας, ἀπὸ τὸν ὁποῖον προκύπτει, ὅτι καὶ πάλιν ἡ Ἑλλὰς εἶναι τρίτη ἀπὸ τὸ τέλος χωρὶς ὅμως πλέον αἱ δύο χῶραι, αἱ ὁποῖαι ἕπονται καὶ αὐταὶ νὰ εἶναι ἴδιες. Ἡ μία εἶναι ἡ Γαλλία μὲ 12,3, ἡ ὁποία εἰς τὸν πίνακα ἐμφανίζεται ἰσότιμος μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ ἄλλη ἡ Φινλανδία μὲ 13,3. Ἡ Ἑλλὰς ἐμφανίζει κατὰ κεφαλὴν 17,1.

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΞ ΑΥΞΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΗΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣ ΣΤΑΘΕΡΑΣ ΤΙΜΑΣ

1956–1960

ΠΗΓΗ: Ο.Η.Ε., STATISTICAL TEARBOOK, 1961 Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιμένω ὀλίγον εἰς τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος διότι τὸ θέμα ἔχει ἀπόλυτον ἀξίαν. Ἐὰν θέλῃ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐπιβιώσῃ ὡς ἔθνος καὶ μέσα εἰς τὴν Ε.Ο.Κ., ἀλλὰ καὶ μέσα εἰς τὸν εὐρύτερον γεωγραφικὸν χῶρον εἰς τὸν ὁποῖον τὴν ἔχει τάξει ἡ μοῖρα, πρέπει νὰ ἔχῃ αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἡ ὁποία νὰ μᾶς δημιουργῇ τὴν ἐλπίδα, ὅτι εἰς τὸ προσεχὲς καὶ τὸ ἀμέσως ἀπώτερον μέλλον θὰ κατορθώσῃ νὰ προσεγγίσῃ τὰς ὑπολοίπους χώρας, αἱ ὁποῖαι σήμερον προηγοῦνται εἰς ἀπόλυτον ὕψος τοῦ κατὰ κεφαλὴν ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Διότι, κ.κ. συνάδελφοι, τὸ γνωρίζετε ἄλλως, εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. θὰ χαθῶμεν, ἀλλὰ καὶ ἡ σύγκρισις μὲ τοὺς βορείους γειτόνους μας δὲν εἶναι ἐστερημένης ἀξίας. Διότι ὅταν προκύπτει καὶ φοβοῦμαι ὅτι προκύπτει, ὅτι οἱ βόρειοι γείτονές μας μὲ αὐτὸ τὸ ἀνελεύθερον καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἔχουν, προχωροῦν μὲ ταχύτατον ρυθμὸν ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἀντιλαμβάνεσθε τὴν πολιτικὴν πίεσιν, ἡ ὁποία θὰ ἀσκηθῇ ὅταν τυχὸν—καὶ εὔχομαι ποτὲ αὐτὸ νὰ μὴ συμβῇ—τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν βορείων γειτόνων μας, θὰ ἔχῃ ὑπερβῆ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἂν ὅμως κάπου ἔχει θέσιν ἡ κουβέντα διὰ τὰ Ψαρὰ εἶναι ἐδῶ, ἀλλὰ ὑπὸ ἄλλην ἔννοιαν, ὄχι ὅπως τὴν εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἡ σύγκρισις, κ. συνάδελφοι, εἰς ποσοστιαῖα μεγέθη εἶναι ἐστερημένη τῶν σημαντικῶν ποσοστῶν οὐσιαστικῆς πολιτικῆς ἀξίας, διότι ὅταν συμβαίνῃ ἕνα κράτος νὰ ἔχῃ ἀπὸ ἓν ἄλλο κράτος τετραπλάσιον εἰσόδημα καὶ αὐτὸ τὸ κράτος ἔχει μίαν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 5% καὶ τὸ ἄλλο ἔχει διπλάσιον ποσοστὸν αὐξήσεως τὸ τελικὸν ἀποτέλεσμα, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι ὅτι ἡ ἀπόστασις τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν παρὰ τὴν ποσοστιαίαν πρὸς ὄφελος τοῦ πτωχοτέρου διαφορὰν αὐξάνει σταθερῶς. Καὶ ἔτσι ὄχι μόνον δὲν προσεγγίζομεν, ἀλλὰ ἀπομακρυνόμεθα διαρκῶς καὶ περισσότερον ἀπὸ τὰς χώρας αἱ ὁποῖαι προηγοῦνται. Δηλαδὴ καὶ νὰ μὴ εἴμεθα οὐραγοὶ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν ἀπὸ ἀπόψεως ποσοστιαίας ἀναλογίας ὅπως εἴμεθα, καὶ ἐὰν εἴχωμεν τὴν ἰδίαν αὔξησιν θὰ μᾶς δημιουργήσῃ αὐτὸ τὸ πρόβλημα. Ὅταν ξεκινήσαμεν τὸ 1953 εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ ἕνα κατὰ κεφαλὴν ἐθνικὸν εἰσόδημα, τῆς τάξεως τῶν 213 δολλαρίων καὶ ξεκινάει ἡ Ἰταλία μὲ 407 καὶ ἡ Αὐστρία μὲ 435 καὶ ἡ Δ. Γερμανία ἀπὸ 710 καὶ ἡμεῖς ἔχομεν αὐτὴν τὴν ποσοστιαίαν αὔξησιν τὴν ὁποίαν ἔχομεν σήμερον μὲ τὸ Καραμανλικὸν θαῦμα καὶ τὴν εὐημερίαν, τότε θὰ ἔχωμεν τὸ 1970 καὶ ὅταν πλέον ὁ Καραμανλῆς δὲν θὰ εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν τότε, θὰ συμβῇ, ἐκεῖνο ποὺ μεταξὺ Ἕλληνος καὶ Ἰταλοῦ ἡ ἀναλογία ἦτο 213 κατὰ κεφαλὴν καὶ 407, τὸ 1970 ὁ Ἕλληνας πρέπει νὰ ἔχῃ 390 καὶ ὁ Ἰταλὸς πρέπει νὰ ἔχῃ 867. Ἡ ἀπόστασις θὰ μεγαλώνῃ καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ποίαν σημασίαν ἔχει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Κατὰ κεφαλὴν ἐθνικὸν εἰσόδημα εἰς δολλάρια Η.Π.Α. εἰς σταθερὰς τιμὰς 1954.

Δεύτερον θέμα, κ. συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον δι’ ἡμᾶς τῆς Ε. Κ., ἔχει ἀπόλυτον ἀξίαν, εἶναι τὸ θέμα τῆς κατανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἐγώ, κ. συνάδελφοι, θὰ προσδιορίσω καὶ θὰ ὁμιλήσω διὰ τὰ μεγέθη τὰ ὁποῖα ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. ἔδωσε καὶ εἶναι, κ. συνάδελφοι, τὰ χαρακτηριστικὰ μεγέθη, τὰ ὁποῖα προσδιορίζουν τὴν τύχην τοῦ λαοῦ μας εἰς τὸ μέλλον. Δὲν θὰ μπῶ εἰς ἄλλους ἀριθμούς. Τὸ λέγω ἐν παρενθέσει καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπω, ἐγὼ ἐπιχειρῶ νὰ κάμω πολιτικὴν τοποθέτησιν θεμελιωμένην εἰς ἀριθμοὺς δεδομένους. Περὶ χορτονομῆς ποὺ μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν θὰ σᾶς εἴπω, θὰ σᾶς εἴπω ὅμως διὰ τὴν διανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἔδωσεν ὁ κ. Παπανδρέου—τὸ ἐπισημαίνω—δὲν ἠμφισβητήθησαν διόλου ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔδωσεν ἰδικούς του ἀριθμοὺς ἄλλους, μὲ ἄλλα μέτρα συγκρίσεως, ἄλλων ἐτῶν καὶ μὲ ἄλλους συνδυασμούς, θὰ ἔλεγον. Σημειώνω τὸ γεγονός, ὅτι οἱ ἀριθμοί, οἱ ἀναφερόμενοι εἰς τὸν τρόπον κατανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, δὲν ἠμφισβητήθησαν. Καὶ οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἐμφανίζουν ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ὑπῆρξεν ἡ μικροτέρα, κατὰ τὴν περίοδον τῆς Καραμανλικῆς εὐημερίας, προκειμένου περὶ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Ἀμέσως ἐν συνεχείᾳ, κἄπως μεγαλύτερο, δεύτερη εἰς τὴν σειρὰ ἀπὸ τὰ κάτω, ἔρχεται ἡ ἐργατικὴ τάξις, οἱ μισθωτοί. Καὶ τρίτον, εἰς τὴν καλλιτέραν μοῖραν, ἔρχεται τὸ εἰσόδημα ὅλων τῶν λοιπῶν κλάδων τῆς οἰκονομίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ μὲ ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως ὁ ἀριθμός, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, εἰς τὸ εἰσόδημα τῶν ἀγροτῶν, θὰ σᾶς παραδώσω ἕνα πίνακα διὰ τὰ πρακτικά, εἰς τὸν ὁποῖον παρουσιάζεται ἡ σύγκρισις τοῦ κατὰ κεφαλὴν γεωργικοῦ εἰσοδήματος πρὸς τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Δηλαδή, ἐμφανίζεται τὸ κατὰ κεφαλὴν γεωργικὸν εἰσόδημα πόσον ηὐξήθη καὶ πόσον ηὐξήθη τὸ κατὰ κεφαλὴν γενικὸν εἰσόδημα ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Ἀπὸ τὸν πίνακα αὐτὸν φαίνεται ὅτι τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τῆς χώρας, τὸ μέσον εἰσόδημα ὅλων τῶν Ἑλλήνων, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ γεωργικὸν ἦτο τὸ 1955 κατὰ 39% μεγαλύτερον. Τὸ 1957 ἦτο κατὰ 35% μεγαλύτερον, τὸ 1960 ἦτο 62% μεγαλύτερον καὶ τὸ 1962 εἶναι κατὰ 72% μεγαλύτερον. Δηλαδή, ἡ αὔξησις τοῦ συνολικοῦ εἰσοδήματος ἔχει δείκτην 172 ὅταν ἡ αὔξησις τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος ἔχει δείκτην 100.

ΣΥΓΚΡΙΣΙΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΝ ΓΕΩΡΓΙΚΟΥ

ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΚΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΝ

ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

(Εἰς σταθερὰς τιμὰς 1954)

ΠΗΓΗ: Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ–Διεύθυνσις Ἐθνικῶν Λογαριασμῶν.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΣ:

Ἐκ τῆς ἐπισκοπήσεως τοῦ ἀνωτέρω πίνακος ἐμφαίνεται, ὅτι τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τῆς χώρας, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ γεωργικὸν κατὰ κεφαλὴν τοιοῦτον, ἦτο τὸ 1955 κατὰ 39% ἀνώτερον τοῦ γεωργικοῦ, τὸ 1957 κατὰ 35%, τὸ 1960 κατὰ 62% καὶ τὸ 1962 κατὰ 72%. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω καθίσταται ἐμφανὴς ἡ ἄνισος κατανομὴ τοῦ εἰσοδήματος καὶ ἡ συνεχὴς χειροτέρευσις τῆς θέσεως τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας. Οἱ ἀριθμοί, κ. συνάδελφοι, προέρχονται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, Διεύθυνσις Ἐθνικῶν Λογαριασμῶν. Κανεὶς ἀριθμὸς δὲν εἶναι, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ προέρχεται ἀπὸ ἐπισήμους στατιστικὰς καὶ ἀπὸ ἐπίσημα δεδομένα, εἴτε διεθνῆ, εἴτε Ἑλληνικά, τῆς Κυβερνήσεως δηλαδή. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπεχείρησε μίαν διάκρισιν, δὲν ξεύρω ἂν οἱ κ. συνάδελφοι τὴν ἀντελήφθησαν. Ἠθέλησε νὰ προσδιορίσῃ μίαν διαφορὰν μεταξὺ τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος καὶ τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος ἐν γένει. Πράγματι, κ. συνάδελφοι, ὁ ἀγρότης δὲν ἔχει εἰσόδημα μόνον ἀπὸ τὴν γεωργίαν, δὲν ἀπολαμβάνει, εἴς τινας περιπτώσεις, μόνον τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα, τὸ προϊὸν τῆς γῆς. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ εἰσόδημα καὶ ἐξ ἄλλων πηγῶν. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ συγκρίσιμον μέγεθος τὸ εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὴν μετανάστευσιν τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ τὸ ὁποῖον εἰσόδημα βεβαίως ἐμφανίζεται ηὐξημένον, δοθέντος ὅτι μόνον κατὰ τὰ τελευταῖα δύο ἔτη, κατὰ τοὺς ἐπισήμους ὑπολογισμούς, 45.000 ἀγρόται μετηνάστευσαν, Ὅσον ἀφορᾷ, κ. συνάδελφοι, τὸ ἐργατικὸν εἰσόδημα, οἱ ἀριθμοὶ τοῦ κ. Παπανδρέου εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς καὶ δὲν ἀμφισβητοῦνται. Ἤθελα ὅμως νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν ὅτι μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1955 καὶ 1961 τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη κατὰ 63%, τὸ δὲ εἰσόδημα τῆς ἐργασίας κατὰ 80% καὶ ἂν περιλάβῃ κανείς, προσθέτει ὁ κ. Παπαληγούρας, καὶ τὸ 1962, τότε βλέπει ὅτι —ἡ φράσις εἶναι τοῦ κ. Παπαληγούρα— «τὸ μὲν ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη κατὰ 70%, τὸ δὲ τῆς ἐργασίας κατὰ 95,6%». Κύριοι συνάδελφοι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν περίοδον 1955– 1962, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχουν δημοσιευμένα στοιχεῖα διὰ τὸ 1962, ἡμεῖς δὲν θὰ κάμωμεν σύγκρισιν. Διὰ τὴν περίοδον ὅμως 1955–1961 τὸ μὲν εἰσόδημα ὅλων τῶν ἄλλων κλάδων, πλὴν τῆς γεωργίας, ηὐξήθη οὐχὶ κατὰ 63%, ἀλλὰ κατὰ 75,4%, ἡ δὲ πραγματικὴ αὔξησις τοῦ ἐργατικοῦ εἰσοδήματος, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς αὐξήσεως τῆς ἀπασχολήσεως, ἦτο 65%, ἤτοι μικροτέρα. Ἐδῶ εἶναι ἡ βασικὴ παρατήρησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τῶν ὅσων εἶπε διὰ τὸ ἐργατικὸν εἰσόδημα ὁ κ. Ὑπουργός. Δὲν ἠμφισβήτησε τοὺς ἀριθμοὺς —πρόσθεσιν, ἀφαίρεσιν καὶ διαίρεσιν γνωρίζουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἀκόμη καὶ οἱ ἀγράμματοι—, ἀλλὰ ἔκαμε μίαν παράλειψιν. Αὐξάνεται ἡ ἀπασχόλησις τοῦ πληθυσμοῦ ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος καὶ αὐτὴ ἡ αὔξησις τῆς ἀπασχολήσεως πρέπει νὰ ὑπολογίζεται περίπου εἰς 2,5% ἐτησίως. Αὐτὴν τὴν ἀφαίρεσιν δὲν τὴν ἔκαμεν ὁ κ. Παπαληγούρας καὶ ἔτσι ἐμφανίζει τοὺς ἀριθμοὺς ὅπως τοὺς ἔδωσεν ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἐργατικὸν εἰσόδημα. Παραδίδω, κ. συνάδελφοι, καὶ αὐτὸν τὸν πίνακα διὰ τὰ πρακτικά. Πέραν τούτου, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔλθω ἀκόμη καὶ εἰς μίαν ἄλλην παρατήρησιν ὅσον ἀφορᾶ τὸ ποσοστὸν τῶν βιομηχανικῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν Ἑλλάδα —καὶ μὲ αὐτὴν τὴν παρατήρησιν θὰ τελειώσω κατὰ βάσιν τοὺς ἀριθμούς—. Ἡ συζήτησις ἤρχισεν ἀπὸ μίαν περικοπήν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Παπανδρέου, τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Ζολώτα. Καίτοι ὁ κ. Ζολώτας εἶναι σαφὴς εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς ἀπόψεώς του —καὶ ὁ κ. Ζολώτας, βέβαια, δὲν πολιτεύεται, ἀλλὰ λέγει τὴν ἀλήθειαν ὅπως τὴν προσδιορίζουν τὰ πράγματα καὶ τὰ πραγματικὰ δεδομένα— ἐν τούτοις εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρξουν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ συγκεκριμένοι ἀριθμοί, νὰ ἐπιβεβαιωθοῦν, μᾶλλον, οἱ συγκεκριμένοι ἀριθμοί. Ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐνεφάνισε τὸ ποσοστὸν τῶν βιομηχανικῶν ἐπενδύσεων ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἐπενδύσεων τῆς χώρας καὶ εἶπεν, ὅτι τὸ ποσοστὸν τῆς Ἑλλάδος ἔναντι πολλῶν ἄλλων χωρῶν, μὲ τὰς ὁποίας τὸ συνέκρινεν, εἶναι ἰδιαιτέρως χαμηλόν. Τὸ ποσοστόν, κύριοι, τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ὑποτίθεται ὅτι ἔχει μπῆ καὶ αὐτὴ εἰς τὸν τομέα αὐτόν, εἰς τὸ «θαῦμα» τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, εἶναι 16,1%, ἐνῷ τῶν ἄλλων χωρῶν εἶναι σημαντικῶς μεγαλύτερον — 35,9% διὰ τὴν Αὐστρίαν, 33,4% διὰ τὴν Γερμανίαν, 32% διὰ τὴν Ἀγγλίαν, 30% διὰ τὴν Ὁλλανδίαν κλπ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρᾶγμα ἔχει μεγαλυτέραν ἀξίαν ἐὰν ἀναλογισθῇ κανεὶς ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει κἂν εἰσέλθει ἀκόμη εἰς τὴν περίοδον τῆς βιομηχανικῆς της ἀναπτύξεως, ὅτι ἀρχίζομεν ἀπὸ πολὺ χαμηλὰ καὶ ὅτι ἔχομεν νὰ διανύσωμεν χρόνον μακρὸν καὶ δύσκολον διὰ νὰ προσεγγίσωμεν κἄπως πρὸς τὰς βιομηχανικῶς ἐξειλιγμένας χώρας. Παραδίδω, κ. συνάδελφοι, καὶ αὐτὸν τὸν πίνακα, μὲ τὴν προσθήκην, ὅτι ἀπὸ κἄποιο λάθος ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ζολώτα τὸ ποσοστὸν τῆς Ἑλλάδος ἐμφανίζεται 16,1% — καὶ πράγματι αὐτὸ εἶναι τὸ ποσοστὸν προκειμένου περὶ τοῦ 1962, τὸ ποσοστὸν ὅμως ὅλων τῶν ἄλλων χωρῶν ἀναφέρεται εἰς τὸ 1961, ἐὰν δὲ λάβωμεν ὡς βάσιν τὸ 1961, ὅταν τὸ ποσοστὸν τῶν βιομηχανικῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἦτο 11,3%, τότε ἡ εἰκὼν καθίσταται ἀκόμη περισσότερον ζοφερά.

ΑΙ ΒΙΟΜΗΧ)ΚΑΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟΝ

ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΧΩΡΑΝ

ΠΗΓΗ: Ἔκθεσις Διοικητοῦ Τραπέζης Ἑλλάδος (1963). Κύριοι συνάδελφοι, πέραν τούτου, δὲν θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ἄλλο, παρὰ μόνον ὅτι ἡμεῖς περὶ τοῦ τιμαρίθμου δὲν ὡμιλήσαμεν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι ὑπάρχει σχετικὴ σταθερότης τοῦ τιμαρίθμου εἰς τὴν χώραν, καὶ ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ θετικὸν δεδομένον, ἀποτελεῖ ἐνεργητικὸν διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ προσθέσω, ἀσχέτως τῆς χθεσινῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ καὶ τοῦ κ. Παπαληγούρα εἰς τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας περὶ τῶν δεικτῶν, ὅτι ὁ τιμάριθμος κατὰ βάσιν —καὶ οἱ συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουν τὸν λαὸν τῆς Ἑλλάδος θὰ τὸ γνωρίζουν —ἀναφορικῶς πρὸς τὸ πραγματικὸν κόστος ζωῆς τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν ἔχει μειωμένην ἀξίαν. Ὁ τρόπος, κ. συνάδελφοι, μὲ τὸν ὁποῖον συντάσσεται ὁ περίφημος αὐτὸς τιμάριθμος διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀποτελεῖ ἐντροπὴν διὰ τὴν χώραν. Διότι δὲν γίνεται ἡ ἀναπροσαρμογή, ἡ ὁποία διαρκῶς ἀπειλεῖται, καὶ καταλήγει νὰ εἶναι διαρκῶς καὶ ὀλιγώτερον ἀντιπροσωπευτικὸς ἐκείνου τὸ ὁποῖον συμβαίνει πράγματι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐγὼ διὰ νὰ σᾶς εἴπω τὶ εἶναι ἡ ἀξία αὐτοῦ τοῦ τιμαρίθμου ἀναφορικῶς πρὸς τὴν ζωὴν τοῦ Ἕλληνος πολίτου, θὰ σᾶς δώσω μόνον ἕνα πίνακα, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει τὰς τιμὰς χονδρικῆς πωλήσεως τῶν βασικῶν εἰδῶν διατροφῆς μεταξὺ τοῦ 1955 καὶ τοῦ πρώτου τριμήνου τοῦ 1963. Εἶναι βασικὰ εἴδη διατροφῆς. Θὰ ἴδητε, καὶ τὸ γνωρίζετε, καὶ θὰ εἴπητε ὅτι σᾶς λέγω ὀλίγα καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως διατὶ λέγω ὀλίγα, ὅτι τὸ λάδι ἐμφανίζει αὔξησιν 45%, τὸ ρύζι 40%, τὰ φασόλια 49%, τὸ τυρὶ φέτα 31%, τὸ κρέας βοός, τοῦ ὁποίου ὁ δείκτης καταναλώσεως κατὰ τὸν κ. Ἀβέρωφ αὐξάνει, κατὰ 8%, οἱ ἐλιὲς 80%, ὁ καπνὸς 17%, οἱ πατάτες 100%. Καὶ αἱ τιμαὶ αὐταί, κ. συνάδελφοι, εἶναι τιμαὶ χονδρικῆς πωλήσεως. Διότι μεταξὺ τῆς χονδρικῆς πωλήσεως καὶ τῆς λιανικῆς πωλήσεως ὑπάρχει τεραστία ἀπόστασις, τὴν ὁποίαν ὅλες οἱ Ἑλληνίδες νοικοκυρὲς γνωρίζουν, ἰδίως ἀπὸ τότε ποὺ ἔχει καθιερωθῆ τὸ κιλὸν καὶ ποὺ κατήντησεν ἡ τιμὴ τῆς ὀκᾶς νὰ ἰσχύῃ διὰ τιμὴν κιλοῦ, διὰ τὴν εὐνοϊκωτέραν τῶν περιπτώσεων.

ΤΙΜΑΙ ΧΟΝΔΡΙΚΗΣ ΠΩΛΗΣΕΩΣ

ΒΑΣΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΤΙΜΑΙ

ΠΗΓΗ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΗΝΙΑΙΟΝ

Στατιστικὸν Δελτίον (Ἀπρίλιος 1963). Σημειώσεις: Πλὴν τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸν ἀνωτέρω πίνακα εἰδῶν, ἀξιοσημείωτος ἐπίσης ὑπῆρξεν ἡ αὔξησις τοῦ ἄρτου καὶ τῆς σακχάρεως. Οὕτω κατὰ τὴν περίοδον 1955–1963 ὁ μὲν ἄρτος ηὐξήθη κατὰ 33%, ἡ δὲ σάκχαρις μεταξὺ τοῦ 1ου τριμήνου τῶν ἐτῶν 1962 καὶ 1963, ηὐξήθη κατὰ 27%. Θὰ σᾶς εἴπω χαρακτηριστικῶς, ὅτι εἰς τὸν πίνακα αὐτὸν ἐμφανίζονται τὰ φασόλια τὸ πρῶτον τρίμηνον τοῦ 1963 πωλούμενα πρὸς 7,50 δρχ. Νὰ μοῦ εἴπητε ποῖος ἀγοράζει φασόλια εἰς τὴν Ἑλλάδα πρὸς 7,50 δρχ. Καὶ θέλω, ἀναφορικῶς πρὸς τὸν τιμάριθμον, νὰ δώσω καὶ ἕνα ἄλλο δεδομένον τῶν αὐξήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1962–1963. Κάτι νομίζω εἶπε χθὲς βράδυ, ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς ἢ ἄλλος τις ἐκ τῶν συναδέλφων. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν εἶχε λόγον νὰ ὁμιλήσῃ περὶ αὐτοῦ. Ἀλλὰ θὰ σᾶς δώσω πάντως ἕνα μικρὸν χαρακτηριστικὸν ἀριθμόν. Τιμάριθμος χονδρικῆς πωλήσεως Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἔτος βάσεως 100 τὸ 1952. Κάμνομεν δύο συγκρίσεις. Ἡ πρώτη αὔξησις εἶναι μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1955–1962. Καὶ ἡ δευτέρα αὔξησις εἶναι μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1962–1963. Ἐξ αὐτοῦ ἐμφανίζεται, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν περίοδον μεταξὺ τοῦ 1955 –1963, ὁ μὲν γενικὸς δείκτης τιμῶν χονδρικῆς πωλήσεως ἐνεφάνισεν αὔξησιν κατὰ 23,3%, ὁ δὲ δείκτης τιμῶν εἰδῶν διατροφῆς ἐσημείωσεν αὔξησιν κατὰ 32,5%. Ἀλλὰ ὁ γενικὸς δείκτης τιμῶν μεταξὺ τοῦ πρώτου τριμήνου τῶν ἐτῶν 1962–1963, μόνον διὰ τὴν περίοδον αὐτήν, ἐνεφάνισεν μίαν αὔξησιν 12,4%. Ὁ δὲ δείκτης τιμῶν εἰδῶν διατροφῆς κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ηὐξήθη κατὰ 23,3%. Ἡ σημασία τῆς αὐξήσεως κατὰ 23,3% ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, καθίσταται ἀκόμη περισσότερον καταφανής, ἐὰν προστεθῇ ὅτι κατὰ τὸ ἔτος αὐτό, ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος δὲν ἔφθασε κἂν τὸ 3%. Ἔχομεν δηλαδὴ μίαν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 3%, καὶ ἔχομεν μίαν αὔξησιν τῶν εἰδῶν διατροφῆς κατὰ 23,3%. Ἰδοὺ συγκριτικὸς πίναξ. Τιμάριθμος Χονδρικῆς πωλήσεως (Ἀθηνῶν–Πειραιῶς) 1952 = 100

ΠΗΓΗ: Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος–Μηνιαῖον Στατιστικὸν Δελτίον. Παρατήρησις: Κατὰ τὴν περίοδον 1955–1963, ὁ μὲν γενικὸς δείκτης τιμῶν χονδρικῆς πωλήσεως ἐσημείωσεν αὔξησιν κατὰ 23,3%, ὁ δὲ δείκτης τιμῶν τῶν εἰδῶν διατροφῆς ἐσημείωσεν αὔξησιν κατὰ 32,5%. Ἐπίσης, γενικὸς δείκτης τιμῶν μεταξὺ τοῦ Αʹ τριμήνου τῶν ἐτῶν 1962 καὶ 1963 ἐσημείωσεν αὔξησιν κατὰ 12,4% ἐνῷ ὁ δείκτης τιμῶν εἰδῶν διατροφῆς κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ηὐξήθη κατὰ 23,3%. Ἡ σημασία τῆς αὐξήσεως κατὰ 23,3% τῶν εἰδῶν διατροφῆς, ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, καθίσταται περισσότερον ἐμφανής, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὸ ἔτος 1962 ἦτο μόνον 3%. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν τὰ εἶπα αὐτά, δὲν τὰ εἶπα διὰ νὰ ἀμφισβητήσω καθόλου τὴν σταθερότητα τὴν νομισματικήν. Τὰ εἶπα διὰ νὰ δώσω μίαν πρόχειρον καὶ εὔκολον ἀπάντησιν εἰς τοὺς εὔκολους κομπασμούς. Κύριοι συνάδελφοι, ἐτερμάτισα μὲ τοὺς ἀριθμούς. Ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ ὁποιανδήποτε ἀπάντησιν εἰς οἱουσδήποτε ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔδωσα. Ἄλλωστε δὲν ἔδωσα σχεδὸν τίποτε τὸ καινούργιον. Ἐπεβεβαίωσα καὶ διηυκρίνισα τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Παπανδρέου, καὶ σᾶς ἔδωσα τὴν γενικὴν εἰκόνα τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Σᾶς ἔδωσα τὴν εἰκόνα τῆς μικρᾶς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ὑπάρχει βεβαίως αὔξησις. Ἀλλὰ αὔξησις μικρὰ καὶ ἀνεπαρκής, προκειμένου μάλιστα περὶ τῆς Ἑλλάδος. Σᾶς ἔδωσα τὴν εἰκόνα τῆς ἀνίσου κατανομῆς τῆς μικρᾶς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος μεταξὺ τῶν διαφόρων τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μὲ πρώτους πρὸς τὰ κάτω ἀποκλήρους καὶ πάλιν τοὺς ἀγρότας, ἐν συνεχείᾳ, τοὺς ἐργάτας καὶ ἐν συνεχείᾳ ὅλας τὰς ἄλλας Ἑλληνικὰς τάξεις. Καὶ σᾶς ἔδωσα ἀκόμη καὶ μίαν πρόχειρον ἀπάντησιν, ἀπάντησιν εἰς τοὺς κομπασμοὺς διὰ τὴν σταθερότητα, οἱ ὁποῖοι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαβίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι μικρᾶς ἀξίας. Δὲν ἔχουν ἀπόλυτον ἀξίαν, διότι, ὅπως σᾶς ἐξήγησα, οἱ τιμάριθμοι, προκειμένου περὶ τοῦ ἀληθοῦς κόστους τῆς ζωῆς τῶν Ἑλλήνων, δὲν εἶναι παρὰ μόνον κατὰ ἕνα ποσοστὸν ἐκφραστικοί. Αὐτή, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἡ εἰκὼν τῶν ἀριθμῶν. Αὐτὰ εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἀπήντησε, καθ’ ὃν τρόπον ἀπήντησεν ἡ Κυβέρνησις. Ἡ ἄποψις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶναι ὅτι ὁ κ. Καραμανλῆς τελευταῖος ὅλων ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ περὶ οἰκονομικοῦ θαύματος καὶ εἰλικρινείας. Ἡ ἄποψις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶναι, ὅτι πράγματι, σημειοῦται μία αὔξησις εἰς τὴν χώραν. Ἀλλ’ αὕτη καὶ βραδεῖα εἶναι, ἐν συγκρίσει μὲ ὅ,τι συμβαίνει ἀλλαχοῦ καὶ ἄδικος εἶναι ἡ κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, γενομένη διαρκῶς καὶ περισσότερον ἄδικος. Οἱ πτωχοὶ γίνονται πτωχότεροι καὶ οἱ πλούσιοι πλουσιώτεροι, ὅπως ἐκφραστικώτατα ἔχει εἴπει ὁ κ. Παπανδρέου καὶ ὅπως ἀποδεικνύεται ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι ἀκριβής, δὲν ὡμίλησε περὶ εὐημερίας. Μετὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἄφησεν ἔκθετον τὴν εὐημερίαν τοῦ κ. Καραμανλῆ. Μέχρι τοιούτου σημείου κομματικῆς νομιμοφροσύνης δὲν ἔφθασε. Ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡμεῖς, οἱ δημοκόποι, οἱ ἀγράμματοι, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζομεν τί λέμε καὶ τί στοιχεῖα χρησιμοποιοῦμεν, ἐπικαλούμεθα πράγματα ἥκιστα σοβαρά. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν μᾶς ἔχῃ ἐμπιστοσύνην ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Δὲν μοῦ ἀρέσει, κ. συνάδελφοι, καθόλου ἡ συζήτησις εἰς τὴν βάσιν αὐτήν. Καὶ ποτὲ μέχρι τώρα δὲν τὴν ἔχω διεξαγάγει εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ θὰ ἔλεγον, τὸ εἶπον, διακόπτων, χωρὶς νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ διακοπή μου, τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀπαντήσω μὲ τὰ ἰδικά του λόγια εἰς τοὺς σημερινοὺς ἰσχυρισμούς του. Τὸ 1959, κ. συνάδελφοι, διετυπώθη ἡ ἑξῆς ἄποψις. Σᾶς τὴν ἀναγινώσκω ἐπὶ λέξει: «Ὅταν ὅλαι αἱ χῶραι εὑρίσκωνται εἰς ὀργασμὸν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἡ καθήλωσις τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας εἰς ἐπίπεδα ἁπλῆς συντηρήσεως ἐγγίζει τὰ ὅρια τῆς ἐθνικῆς ἀπωλείας». Ἡμεῖς, κ. συνάδελφοι, δὲν ὡμιλήσαμεν περὶ ἐθνικῆς ἀπειλῆς. Εἴπομεν πράγματι, ὅτι δημιουργοῦνται κίνδυνοι διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας. Θὰ ἤθελον ὅμως ἀκόμη νὰ προσθέσω, ὅτι ὁ κ. Παπαληγούρας, ὁ ὁποῖος τὸ 1959 εὑρίσκει τὸν ρυθμὸν τῆς αὐξήσεως τῆς οἰκονομίας μας, ὡς δημιουργοῦντα ἐθνικὴν ἀπειλήν, θὰ ἦτο ὁ κατ’ ἐξοχὴν ἀναρμόδιος διὰ νὰ εἴπῃ πρὸς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι μὲ ὀλιγωτέραν ἀπὸ αὐτὸν ἔμφασιν ἐκφραζόμεθα σήμερον, ὅτι δημοκοποῦμε, ὅτι ἀγνοοῦμε τὰ πραγματικὰ δεδομένα, ὅτι δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἐμπνεύσωμε ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα). Ὑπάρχουν, κ. συνάδελφοι, διάφοροι τρόποι διὰ νὰ ἐμπνέῃ κανεὶς ἐμπιστοσύνην, ἐξαρτᾶται ὅμως πρὸς ποῖον ἐνδιαφέρεται νὰ δημιουργήσῃ τὸ αἴσθημα τῆς ἐμπιστοσύνης. Καὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφερόμεθα νὰ δημιουργήσωμε τὸ αἴσθημα τῆς ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ μόνον.... (χειροκροτήματα).... ἐξακολουθοῦμε νὰ ὑποστηρίζωμε, χωρὶς μάλιστα ἀκρότητας, τὰς ἰδίας ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἀνέκαθεν εἴχομεν ὑποστηρίξει. Ὁ κ. Παπαληγούρας εἶναι σήμερον Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ— εἶναι ἰδικόν του θέμα καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ τὸ κρίνω, ἡ τοποθέτησίς του τοῦ δημιουργεῖ ὑποχρεώσεις— ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ, ὅτι δὲν τοῦ ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς αὐτὸν τὸν τόνον νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὴν Ε.Κ. Καὶ θὰ ἤθελον ἀκόμη, κ. συνάδελφοι, νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ σημερινὴ τοποθέτησις τοῦ κ. Παπαληγούρα εἰς τὸν θῶκον τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι μία ὑπόθεσις ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν ἴδιον καὶ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κρίνω, ὅπως ἐπίσης εἶναι μία ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει. Εἶναι σήμερον ὁ κ. Παπαληγούρας Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ τοῦ κ. Καραμανλῆ, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται ὁ σκληρός, ὁ ἀνένδοτος, ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος δὲν κάμνει συγκατάβασιν. Φοβοῦμαι, κ. συνάδελφοι, ὅτι καὶ μόνον τοῦτο τὸ γεγονὸς ἀποτελεῖ ἐπαρκῆ δικαιολογίαν διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ «ψευδοκαίσαρα», τὸν ὁποῖον ἄλλοτε ὁ κ. Παπαληγούρας εἶπε διὰ τὸν σημερινὸν Ἀρχηγόν του. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἐτερμάτισα μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Ὑπάρχει ἀκόμη καὶ ἓν θέμα περὶ τοὺς ἀριθμούς, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι ἀποτελοῦν θέμα προδήλως, ὅπως ἐφάνη ἀπὸ τὴν ἐξέλιξιν τῆς συζητήσεως, ἁρμοδιότητος τοῦ κ. Θεοτόκη. Θὰ ἀπαντήσω ὅμως εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἐν ἀναφορᾷ πρὸς ὡρισμένας γενικωτέρας βασικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. διετύπωσε τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπάρξουν αἱ ἀναγκαῖαι προϋποθέσεις διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας. Οὐδέποτε ἡ Ε.Κ. τὸ ἠρνήθη. Ἀλλὰ προσέθεσε πάντοτε, ὅτι εἰς τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν, εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον, ἡ συμμετοχὴ ἑκάστου εἰς τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας θὰ εἶναι ἴση μὲ ἐκείνας, τὰς ὁποίας δύναται ἀκινδύνως νὰ βαστάσῃ, διότι πλὴν τοῦ ἐξωτερικοῦ μετώπου ὑπάρχει καὶ τὸ ἐσωτερικὸν μέτωπον. Καὶ ἤκουσα εὐχαρίστως καὶ τὸν κ. Ἀβέρωφ, ὁμιλοῦντα χθὲς καὶ λέγοντα, ὅτι ἐὰν— ἔκαμε ὑπόθεσιν— ἐπρόκειτο νὰ διαλέξῃ μεταξὺ τῆς μιᾶς περιπτώσεως καὶ τῆς ἄλλης, θὰ προετίμα νὰ κρατηθῇ τὸ ἐσωτερικὸν μέτωπον. Καὶ ἔχει δίκαιον, κ. συνάδελφοι. Τὸ πρόβλημα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, εἶναι τὸ πρόβλημα, ποῖαι εἶναι αἱ δαπάναι, τὰς ὁποίας ἡ χώρα δύναται νὰ βαστάσῃ. Καὶ εἶναι ἀκόμη καὶ ἕνα ἄλλο πρόβλημα, κ. συνάδελφοι, τῆς εἰλικρινείας τῆς Κυβερνήσεως, ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀναφορικῶς πρὸς τὸ ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἑκάστοτε, καθ’ ὅλα τὰ διαρρεύσαντα, ἔτη, κατεβάλομεν ἀγωνιώδεις προσπαθείας, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ προσδιορίσωμε τὸ ἀκριβὲς ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ὅπως καὶ ὅλα τὰ ἄλλα, ἡ Κυβέρνησις τὰ ἀποκρύπτει καὶ δὲν τὰ ἐμφανίζει ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸν ἐφετεινὸν προϋπολογισμὸν ὁ κ. Θεοτόκης ἐμφανίζει αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τῆς τάξεως τοὐλάχιστον κατὰ 400 ἑκατομμύρια δραχ., ἀπὸ τὰς δαπάνας ποὺ εἴχομεν πέρυσιν. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ εἴπω καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω ἐπισήμως καὶ πάλιν καὶ ἐὰν ἴδητε τὸν πίνακα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν εἰς ἀπόλυτον ὕψος δραχμῶν τῶν τελευταίων ἐτῶν, θὰ διαπιστώσετε, ὅτι ὑπάρχει μία σταθερὰ αὔξησις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἀσχέτως ποσοστιαίων ἀναλογιῶν ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, περὶ τῶν ὁποίων ἀμέσως θὰ ἔλθω μετά. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι διὰ τῆς μιᾶς μεθόδου, ἢ τῆς ἄλλης, ἑκάστοτε αὐξάνομε τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Καὶ πρέπει, κ. συνάδελφοι, νὰ ἐξαγγείλω καὶ νὰ εἴπω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι οὐδόλως πιστεύω, ὅτι αἱ δαπάναι αὐταὶ θὰ κρατηθοῦν εἰς αὐτὸ τὸ ὕψος, διότι ἡ πεῖρα μᾶς ἔχει διδάξει, ὅτι ὁ ἀπολογισμὸς ἐμφανίζει σχεδὸν πάντοτε μεγαλυτέρας στρατιωτικὰς δαπάνας ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ θὰ προσθέσω ἀκόμη, ὅτι εἶναι περίεργον —δὲν τὸ ἔχω ξαναδῆ— ὅτι ὁ Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐξοχήν, εἶναι φύσει καὶ θέσει τεταγμένος νὰ περιφρουρῇ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ νὰ ἀρνῆται τὰς δαπάνας —αὐτὴ εἶναι ἡ φυσικὴ ἀντίδρασις τοῦ κάθε Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν— εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν συμβαίνει νὰ εἶναι ὁ ὑπέρμαχος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Εἶχον τὸ αἴσθημα, ὅταν ἀνεγίγνωσκον τὴν Εἰσηγητικὴν Ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὑποθέτω ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἶχε τὸ ἴδιον περίπου αἴσθημα χθές, ἔκαμε ὅ,τι ἠδύνατο ὁ ἐκ Κερκύρας συνάδελφος, διὰ νὰ πείσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι αἱ δαπάναι τὰς ὁποίας ὑφίσταται διὰ τὴν ἐθνικήν του ἄμυναν δὲν εἶναι μεγάλαι. Ἄρα θὰ ἠμποροῦσαν, ἐνδεχομένως, νὰ αὐξηθοῦν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν ὅμως δὲν ἐτέθη μόνον εἰς ἀπόλυτον ὕψος, τὸ ὁποῖον ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐνδιαφέρει, διότι ὑπῆρξε παλαιοτέρα κυβερνητικὴ δήλωσις, ὅτι αἱ δαπάναι δὲν πρόκειται νὰ αὐξηθοῦν καὶ ἀπὸ τὸ ἓν ἔτος εἰς τὸ ἄλλο ἐν συνεχείᾳ αὐξάνουν, ἀλλὰ εἶναι καὶ θέμα ἰσότητος μέσα εἰς τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν καὶ θέμα συγκρίσεως μὲ τὰς ἄλλας χώρας τοῦ ΝΑΤΟ. Τὰ μέτρα συγκρίσεως ποὺ χρησιμοποιοῦνται εἶναι ἡ ποσοστιαία ἀναλογία εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ ἡ ποσοστιαία ἀναλογία εἰς τὰ ἔσοδα τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν διαφόρων χωρῶν. Θὰ ἤθελον, κύριοι, ἐν πρώτοις νὰ εἴπω, ὅτι πάλιν εἶναι σχετικῆς ἀξίας αἱ συγκρίσεις αὐταί, αἱ ποσοστιαῖαι, διότι, ὅταν ἔχετε ἕνα λαὸν μὲ ἐξαιρετικῶς χαμηλὸν εἰσόδημα, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὸ ὑστέρημά του προσφέρει, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸν συγκρίνετε μὲ ἕνα πλούσιον λαόν, εἰς τὸν ὁποῖον περισσεύουν περιθώρια διὰ στρατιωτικὰς δαπάνας. Ὁ ὀβολὸς τῆς χήρας δὲν εἶναι ὁ ἴδιος μὲ τὴν ἐλεημοσύνην τοῦ πλουσίου. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον τὸ θέμα ἐθίγη, θὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μετεχειρίσθη καὶ μᾶς ἔκαμε ἐξ ἀρχῆς ἐντύπωσιν, μίαν σύγκρισιν, τὴν ὁποίαν ἀρχικῶς δὲν ἠμπόρεσα εὐχερῶς νὰ κατανοήσω. Ὁ κ. Θεοτόκης καὶ τὸ εἶπε καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀξιέπαινος, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ ἀποκρύψῃ τι, τὸ εἶπε μάλιστα δίς, ἔκαμε μίαν σύγκρισιν ποσοστιαίας ἀναλογίας μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1961, προκειμένου δι’ ὅλας τὰς ἄλλας χώρας καὶ 1963 προκειμένου διὰ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ μᾶς εἶπε περίπου: Ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν ἐγνώριζον τὰς δαπάνας τοῦ 1961, θὰ συγκρίνω μὲ τὸ 1963.

§21Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Καὶ προσέθεσα καὶ κἄτι ἄλλο.

§22Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ προσέθεσε, ὅτι δὲν εἶναι εὐμενὲς διὰ σᾶς πιθανώτατα. Ἐβάλατε ἕνα πιθανώτατα καὶ αὐτὸ κἄπως σᾶς ἐκάλυψε. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πρωτότυπος ἡ μέθοδος. Ὁ κ. Θεοτόκης δὲν οἰκονομολογεῖ, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν χαριτωμένην λέξιν τοῦ κ. Ἀβέρωφ, ἐπὶ μακρόν, εἶναι νέος οἰκονομολόγος, ἀλλὰ δὲν φαντάζομαι νὰ ξεύρῃ καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅταν θέλῃ νὰ κάμῃ κἄποιαν σύγκρισιν ἑνὸς μεγέθους ἐθνικοῦ μὲ ἄλλας χώρας, διαλέγει διαφορετικοὺς χρόνους. Ποῖον λόγον εἶχε νὰ τὸ πράξῃ; Θὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸν αὐτὸν χρόνον ὡς βάσιν, πολὺ περισσότερον, κύριοι, ἀφοῦ τὸ 1963 δὲν εἶναι συγκρίσιμον, ἀφοῦ δὲν γνωρίζομεν οὔτε τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, δὲν γνωρίζομεν τὴν εὐκρασίαν τῶν καιρῶν καὶ πῶς θὰ ἀπολήξῃ ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ καὶ δὲν γνωρίζομεν ἀκόμη οὔτε καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι καὶ αὐτὰ ἀποτελοῦν σήμερον πρόβλεψιν, πῶς λοιπόν, διαλέγει τὸ 1963 καὶ συγκρίνει μὲ δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἁπλῶς δεδομένα προβλέψεις καὶ ὄχι πραγματικὰ γεγονότα. Τὸ πράττει διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τὸν βολεύουν. Δὲν λέγω ὅτι ἔκαμε πλαστογραφίαν τῶν ἀριθμῶν. Ἐγὼ εἶμαι περισσότερον προσεκτικὸς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα. Διαλέγει ὅμως ἕνα μέγεθος, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τοῦ εἶναι εὐχάριστον. Ἐὰν ἔφθανεν ὀλίγον πάρα πέρα, θὰ ἔβλεπεν, ὅτι τὰ πράγματα εἶναι τελείως διάφορα καὶ θὰ ἔβλεπεν ὅτι τὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἠθέλησε νὰ ἐμφανίσῃ δὲν ἀνταποκρίνονται καὶ πρὸς τὴν πραγματικότητα. Ἐπειδή, ὁ κ. Θεοτόκης ὡμίλησεν ἀργὰ τὸ βράδυ καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶχον ὅλον τὸν χρόνον νὰ σᾶς δώσω τὴν πλήρη εἰκόνα καὶ ὡς πρὸς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ ὡς πρὸς τὸ ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐπρόλαβα καὶ ἔχω, πάντοτε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Ο.Η.Ε., στατιστικὰς ἐπετηρίδας τοῦ 1961, τὴν σύγκρισιν διὰ τὸ ἔτος 1961 τῶν ἰδίων χωρῶν, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Θεοτόκης μὲ τὴν Ἑλλάδα. Διότι ὑποθέτω ὅτι αὐτὸ εἶναι στοιχειώδης ὑποχρέωσις. Ἐπιφυλάσσομαι κἄποτε ἐν καιρῷ, ἐὰν ποτὲ ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ Βουλὴ εἰς τὸ μέλλον, νὰ δώσωμεν καὶ τὸ ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος μὲ τὴν ἰδίαν βάσιν τοῦ αὐτοῦ ἔτους. Αὐτὴν τὴν σύγκρισιν, κύριοι, αὐτὴν τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν, ὡς ποσοστὸν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ ἐμφανίζετε ὅτι: «Ἡ Ἑλλὰς ἔχει ποσοστιαίαν ἀναλογίαν 23,6% ἔναντι 17% τῆς Τουρκίας, 15,2% τῆς Ἰταλίας, 18,7% τῆς Ὁλλανδίας, 15,5% τῆς Νορβηγίας καὶ 12,7% τοῦ Βελγίου». Καὶ νὰ σκεφθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, ποῖος εἶναι ὁ πλοῦτος τοῦ Βελγίου καὶ τὸ κατὰ κεφαλὴν ἐθνικὸν εἰσόδημα καὶ ποῖον εἶναι τὸ εἰσόδημα τοῦ Ἕλληνος πολίτου. Εἶπον καὶ πάλιν ὅτι ἀποδίδω σχετικὴν ἀξίαν εἰς αὐτὰ τὰ ποσοστιαῖα μεγέθη. Εἶναι ὅμως καλὸν νὰ ἀκούωνται καὶ αὐτὰ τὰ ποσοστιαῖα μεγέθη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα προκύπτει κατὰ τρόπον ἀναντίρρητον ὅτι καὶ ὡς ποσοστὸν ἡ Ἑλλὰς ἔρχεται πρώτη— στὰ ἄλλα ἔρχεται οὐραγὸς— εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν διὰ τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας. Ἰδοὺ ὁ συγκριτικὸς πίναξ:

ΑΜΥΝΤΙΚΑΙ ΔΑΠΑΝΑΙ ΩΣ ΠΟΣΟΣΤΟΝ ΤΟΥ

ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Πηγή: Ο.Η.Ε. Στατιστικὴ Ἐπετηρίς, 1961. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν, ὅπως τὸ ἐτοποθέτησα συνδέεται βεβαίως μὲ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας, συνδέεται μὲ τὸ θέμα τῆς μυστικότητος, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ ἡ ὁποία τηρεῖται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, προκειμένου περὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅλων περίπου τῶν μεγάλων ἐθνικῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπιπτώσεις ἐπὶ τῆς ζωῆς τοῦ ἔθνους. Τὰ πάντα κατέληξαν, κύριοι, νὰ εἶναι μυστικὰ εἰς τὴν χώραν μας, μέχρι καὶ τοῦ τρόπου ἀκόμη κατὰ τὸν ὁποῖον τηροῦνται οἱ ἐθνικοὶ λογαριασμοὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Καὶ αὐτὸ ἀκόμη ἀποτελεῖ ἐθνικὸν ἀπόρρητον. Ἤκουσα εὐχαρίστως ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει ὑποσχεθῆ νὰ ἐνημερώσῃ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν ἐπὶ τῶν φλεγόντων θεμάτων ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ ὅτι ἡ ἐνημέρωσις αὐτὴ ἤδη ἤρχισε. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι ἡ ἐνημέρωσις θὰ ὑπάρξῃ πλήρης καὶ ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἐνημέρωσις καὶ ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ θέματος τῆς Κύπρου, ὅτι ὁ φάκελλος καὶ τῆς Κύπρου θὰ δοθῇ εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν. Καὶ θὰ ἤθελον μόνον νὰ προσθέσω ὅτι ἀπὸ τὴν στιγμὴν τῆς ἐνημερώσεως θὰ ὑπάρξῃ τὸ χρέος διὰ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Προοδευτικῶν νὰ ἐνημερώσῃ περὶ τῶν γενομένων ὄχι μόνον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ τὸν Βασιλέα, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος. Ἡ ἐνημέρωσις ἐπὶ θεμάτων ἐθνικῆς πολιτικῆς κομμάτων ἐθνικῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, βεβαίως, δὲν σημαίνει ὅτι πᾶν, τὸ ὁποῖον γίνεται γνωστὸν εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῶν κομμάτων, γίνεται δημόσιον. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ὅμως τὰ κόμματα προσδιορίζουν τὴν θέσιν των ἐν ὄψει τῶν πραγματικῶν δεδομένων. Καὶ ἡ ἐνημέρωσις πρὸ παντὸς ἐμποδίζει μίαν Κυβέρνησιν, ὅπως εἶναι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἀπὸ τοῦ νὰ προχωρήσῃ εἰς ἀντιμετώπισιν τῶν ἐθνικῶν θεμάτων, κατὰ τρόπον ἀνεπίτρεπτον. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, μίαν μόνον ἔχω νὰ κάμω παρατήρησιν, διότι νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἀξίζει περισσότερον νὰ διευκρινισθῇ. Ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. περὶ τῆς αὐτομάτου λειτουργίας τῆς συμμαχίας καὶ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ἀβέρωφ ὑπῆρξεν ἀπολύτως σαφής. Ὡμίλησεν ὅμως καὶ περὶ τῆς πυρηνικῆς καλύψεως τῆς χώρας. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ἀβέρωφ δὲν ὑπῆρξε διόλου σαφής. Ἐὰν δηλαδὴ ὑπάρχῃ, κατὰ πόσον ποσοστὸν ὑπάρχει, αὐτόματος πυρηνικὴ κάλυψις τῆς χώρας. Κάθε ἕνας ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ ὅποιαν ἑρμηνείαν θέλει εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐγὼ ὅμως μὲ τὴν σειράν μου, διότι καὶ ἄλλος συνάδελφος τὸ ἔχει σημειώσει ἤδη δὲν πιστεύω ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ πυρηνικὴ κάλυψις τῆς χώρας, ὅταν ὁ Στρατηγὸς Ντὲ Γκὼλ ἔχῃ ἐπισήμως διακηρύξει, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ πυρηνικὴ κάλυψις, προκειμένου περὶ τῆς Γαλλίας.

§23Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ αὐτόματος.

§24Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ αὐτόματος πυρηνικὴ κάλυψις. Καὶ ὅταν τοῦτο θεωρηθῇ δεδομένον καὶ ὅταν θεωρηθῇ δυστυχῶς δεδομένον — καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ εἴπῃ, ἐὰν ἔχῃ τι νὰ εἴπῃ — ὅτι ἡ πολυμερὴς πυρηνικὴ δύναμις τοῦ ΝΑΤΟ συνεπάγεται αὔξησιν τῶν ἐγχωρίων δαπανῶν ἀμύνης δημιουργεῖται νομίζω τὸ πρόβλημα τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ λάβῃ ἔναντι τοῦ προβλήματος αὐτοῦ, πρὸς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ μὲ τόσην εὐκολίαν προσεχώρησεν. Ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ἕως σήμερον δὲν ἐτήρησε τὴν ὑπόσχεσίν της, νὰ ἐνημερώσῃ τὸ ἔθνος ἐπὶ οὐδενὸς ἀπὸ τὰ μεγάλα ἐθνικὰ θέματα. Δὲν τὸ ἐνημέρωσε διὰ τὴν Κύπρον καὶ τὸ ἐσημείωσεν εὐστόχως ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος, κ. Βενιζέλος, δὲν τὸ ἐνημέρωσε καὶ δὲν τὸ ἐνημερώνει καὶ σήμερον ἐπὶ τοῦ τί πρόκειται νὰ συμβῇ. Περὶ πολλάρις, τὰ ὁποῖα φέρουν ἀτομικοὺς κώνους ἔγινε συζήτησις πολλὴ τὸν τελευταῖον καιρὸν καὶ δὲν ξεύρω ἡ Κυβέρνησις διατὶ δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ πληροφορήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰδικώτερον ἂν θέλετε τὸν Κρητικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀμέσως ἐνδιαφερόμενος, ἂν τῆς ἐζητήθη καὶ ἐὰν προτίθεται νὰ παραχωρήσῃ βάσεις ἀνεφοδιασμοῦ τῶν ὑποβρυχίων αὐτῶν πολλάρις εἰς τὴν Κρήτην ἢ ἀλλαχοῦ τῶν Ἑλληνικῶν ἀκτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἐτοποθετήθη τὸ γενικὸν πολιτικὸν θέμα τῆς χώρας καὶ ἔγινε μάλιστα καὶ μία ἀναδρομὴ εἰς τὸ παρελθόν. Ὑπῆρξεν ὠφέλιμος. Ἐγὼ προσωπικῶς εὐχαρίστως ἤκουσα ὅλους τοὺς ὁμιλητὰς ἀρχίζοντας ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος πρῶτος ἀνέδραμεν εἰς αὐτὴν τὴν πρόσφατον θλιβερὰν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, τῆς πατρίδος μας. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ εἴπω, ὡς πρὸς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἐθίγη, τὰ ἑξῆς: Καλὸν εἶναι ὅτι ἡ συζήτησις γίνεται, καὶ καλὸν ὅτι ἡ συζήτησις γίνεται καὶ ἀπὸ περιωπῆς καὶ μὲ εἰλικρίνειαν. Συναντώμεθα, πιθανῶς, διὰ τελευταίαν φορὰν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ καλὸν εἶναι ὡρισμένα πράγματα νὰ λεχθοῦν καθαρά. Ἀνέδραμον εἰς τὴν κατοχὴν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ οἱ ἄλλοι ρήτορες, οἱ ὁποῖοι ἐν συνεχείᾳ ἀπησχολήθησαν μὲ τὸ θέμα. Εἶναι βέβαιον, κατὰ τὴν ἰδικήν μου προσωπικὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν κατοχὴν ὀφείλεται εἰς ἕνα κατὰ βάσιν γεγονός, εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἰθύνουσα τάξις τῆς χώρας δὲν ἐξεπλήρωσε, εἰς τὴν σκληρὰν ἐκείνην περίοδον τοῦ ἔθνους, τὸ χρέος, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἔναντι τοῦ λαοῦ καὶ ἔναντι τῆς Ἑλληνικῆς πατρίδος. Ἀπουσίασαν πολλοὶ κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν ἰδικήν μου τὴν προσωπικὴν ἠθικὴν ἐκτίμησιν, ἠμπορῶ νὰ δικαιολογήσω καὶ τὸν πατριώτην Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος ἐνετάγη εἰς τὰς τάξεις τοῦ ΕΑΜ, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ καὶ χωρὶς νὰ δύναται νὰ γνωρίζῃ ποῦ τελικῶς θὰ ὁδηγηθῇ ἡ πολιτικὴ τοῦ ΕΑΜ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν κατηύθυνον, ἠμπορῶ νὰ δικαιολογήσω σήμερον, ποὺ χρόνια ἀρκετὰ παρῆλθον, ἀκόμη καὶ τοὺς Ἕλληνας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ παρελθὸν τῶν ὀξυτάτων ἐσωτερικῶν ἀντιθέσεων ἔφθασαν καὶ μέχρι τοῦ σημείου νὰ πᾶνε εἰς τὰ τάγματα Ἀσφαλείας, τὰ ὁποῖα δι’ ἡμᾶς τοὺς Κρῆτας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦτο κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἠδυνάμεθα νὰ συλλάβωμεν. Δὲν θὰ ὡμιλοῦσα ἔτσι εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1946. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ εἰς τὴν συνείδησίν μου νὰ δικαιολογήσω τοὺς σιγουρατζῆδες ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπουσίασαν, οἱ ὁποῖοι ἐπέτρεψαν εἰς τὸ Ε.Α.Μ. νὰ ἐπιφέρῃ τὰς οἵας ἐπέφερε συμφορὰς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, μὲ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σημειώσω μόνον χάριν τῆς ἱστορίας, ὅτι εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, τὴν Κρήτην, δὲν ἔλαβε χώραν ἐμφύλιος πόλεμος κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς. Ἡ ἀπελευθέρωσις εὗρε τοὺς Κρῆτας ἡνωμένους. Τοῦτο συνέβη, κύριοι, ὄχι διότι τὸ Ε.Α.Μ. τῆς Κρήτης εἶχεν ἄλλην κατεύθυνσιν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἶχε τὸ Ε.Α.Μ. τῆς ὑπολοίπου Ἑλλάδος. Συνέβη διότι ὁ λαὸς τῆς Κρήτης παντοῦ ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος ἐκήρυσσε τὴν αὐτὴν πατριωτικὴν στάσιν. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἰθύνουσα τάξις ἔπραξε περισσότερον τὸ καθῆκον της, ἔναντι τῆς ἱστορίας καὶ ἔναντι τοῦ λαοῦ κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχήν. Καὶ ἐὰν ὅλοι εἶχον πράξει τὸ καθῆκον των, δὲν θὰ ὡμιλούσαμεν σήμερον ὅπως ὁμιλοῦμεν διὰ τὴν περίοδον αὐτὴν καὶ δὲν θὰ ἐκάμναμεν διακρίσεις αἱ ὁποῖαι δὲν στέκονται, ὕστερα ἀπὸ τόσα χρόνια νὰ βλέπωμεν Ὑπουργοὺς ἐαμίτας νὰ τιμῶνται καὶ ὀρθῶς, καὶ πτωχοὺς ἀγρότας οἱ ὁποῖοι προσεχώρησαν εἰς τὸ ΕΑΜ ἀπὸ πατριωτικὴν συνεργασίαν νὰ καταδικάζωνται καὶ αὐτοὶ καὶ τὰ τέκνα των. Ἐάν, κ. συνάδελφοι, ἀναδράμῃ κανεὶς ὀλίγον πρὸς τὰ ὀπίσω, θὰ πρέπει νὰ διαπιστώσῃ, ὅτι καὶ ἡ δικτατορία τοῦ Μεταξᾶ τοῦ 1936, διὰ τὴν ὁποίαν τὴν εὐθύνην φέρει καὶ ὁ μακαρίτης Βασιλεὺς Γεώργιος, ὅστις ἡγήθη τοῦ ἀγῶνος, πράγματι, διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ Ἔθνους κατὰ τρόπον ἀξιοθαύμαστον, συνετέλεσε πολὺ εἰς τὰ δεινὰ τὰ ὁποῖα ἐπέρασεν ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸν πολιτικόν της βίον καὶ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ κομμουνιστικοῦ ἀγῶνος. Τὸ εἶπον, αὐτὸ διὰ νὰ συναγάγω ἕν ἱστορικὸν δίδαγμα, ὅτι ἐκεῖνα τὰ θλιβερὰ τὰ ὁποῖα συνέβησαν, ἀπέδειξαν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τοποθετεῖται μόνος του, ἔναντι τῶν μεγάλων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸν Ἐθνικὸν καὶ πολιτικόν του βίον, σύμφωνα μὲ τὴν Ἑλληνικὴν παράδοσιν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν ψυχὴν καὶ εἶναι δυστύχημα ὅταν δὲν εὑρεθῇ ἡ ἡγεσία ποὺ χρειάζεται, διὰ νὰ καθοδηγήσῃ ὑπευθύνως ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν αὐτὴν τὴν δύναμιν τοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, χωρὶς νὰ κάμω συγκρίσεις θέλω νὰ εἴπω, ὅτι καὶ τώρα ὑπάρχει ἕνα πρόβλημα. Ὅτι ἡ μακρὰ παράτασις τοῦ βίου τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν οὐσιαστικὴν κατάλυσιν τῆς Δημοκρατίας, εἰς τὸ Κομματικὸν κράτος, ἡ ὁποία ἐπόνεσε τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ καὶ ἐξήγειρε ὅλους τοὺς Ἕλληνας πολίτας οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουν εἰς τὰ στενὰ πλαίσια τοῦ Κόμματος ποὺ σήμερον κυβερνᾷ, ἔκαμε τὸν λαὸν σήμερον νὰ αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην τὴν ἐπείγουσαν, τῆς ἀντιδράσεως, τοῦ ἀγῶνος καὶ τῆς ἀλλαγῆς. (Χειροκροτήματα). Εἶναι εὐτύχημα, κύριοι, ὅτι αὐτὴν τὴν ὥραν τῆς παρακμῆς καὶ τῆς σήψεως, ὅταν κλονίζωνται καὶ οἱ θεσμοὶ καὶ αἱ ἀξίαι, ὅταν ὑφίστανται φθορὰν ὅλοι εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ἢ συγκεντρωμένη, ἡ ἐκρηκτικὴ ἀγανάκτησις τοῦ λαοῦ, κατευθύνεται ὑπευθύνως ἀπὸ ὑπεύθυνον πολιτικὸν ἄνδρα καὶ ἀπὸ ἡνωμένον καὶ ἰσχυρὸν Κόμμα. (Χειροκροτήματα ζωηρά). Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς πολλὰς λεπτομερείας τῶν ὅσων συμβαίνουν σήμερον. Ἀλλὰ θὰ εἴπω μόνον ὅτι ὅσα συμβαίνουν τὸν τελευταῖον καιρὸν εἶναι ἄκρως χαρακτηριστικά. Τελευταίως ἔγινε χρησιμοποίησις ἐπιχειρημάτων ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ περισσότερον συμβατικῶν φράσεων, δι’ ὅσα συνέβησαν καὶ συμβαίνουν ἀκόμη καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Βεβαίως, ἐγώ, θὰ ἤμην, κατ’ ἐξοχήν, ὁ τελευταῖος, ποὺ θὰ ἐδεχόμην τὴν ἄποψιν τοῦ προτεκτοράτου ἢ τοῦ δικαιώματος ἐπεμβάσεως ξένου τινὸς εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς χώρας. Ἀλλὰ διατὶ σήμερον γίνεται αὐτὴ ἡ εὐρεῖα συζήτησις, διατὶ διασύρεται ἡ χώρα καθ’ ὅν τρόπον διασύρεται αὕτη εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Νομίζετε, ὅτι αὐτὸ τὸ φαινόμενον εἶναι ἐστερημένον ἀξίας καὶ ὅτι ἀντιμετωπίζεται μὲ τὸ ἁπλούστατον ἐπιχείρημα τοῦ κομμουνιστικοῦ δακτύλου καὶ τῆς κομμουνιστικῆς προπαγάνδας; Θὰ ἀπευθύνω τώρα καὶ ἕνα δεύτερον ἐρώτημα: Δὲν παίρνω θέσιν ἐπὶ τῶν πραγματικῶν περιστατικῶν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις περὶ αὐτῶν. Πολλὰ ἐλέχθησαν διὰ τὸ ἐπεισόδιον τῆς Βασιλίσσης εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλὰ νομίζετε ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐγράφησαν καὶ ἐλέχθησαν καὶ λέγονται, εὐνοοῦν καὶ ὠφελοῦν τὸ Στέμμα καὶ τοὺς φορεῖς αὐτοῦ, τὴν στιγμὴν αὐτήν; Ἰδού, κύριοι ποὺ εὑρίσκεται εἰς τὰς φυλακὰς Ἕλλην δημοσιογράφος καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Δικαιοσύνης ὑπῆρξε σκληρὰ καὶ τοῦτο διότι ἔγραψε κἄτι διὰ τὴν Βασίλισσα. Ἐδῶ, κύριοι, ἐβούϊζεν ὁ κόσμος. Ἔγραψεν ὁ παγκόσμιος τύπος ἀκόμη καὶ ὁ Ἀμερικανικός. Ἦτο ἀνατριχιαστικὸν ἕνα κομμάτι τὸ ὁποῖον ἐδιάβασα εἰς τὴν «Οὐάσιγκτων Πόστ», ἐκφράζουσαν τὴν ἔγκυρον γνώμην τοῦ Ἀμερικανικοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. «Διατὶ ἡ δημοτικότης τῆς Βασιλίσσης ἔχει μειωθῆ εἰς τὴν Ἑλλάδα;» Ὑπῆρξε καταπληκτικὸν ὡς κείμενον. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι παριστάνουν τὸν Ἡρακλέα τοῦ Στέμματος. Ἔχω δηλώσει, ὅτι εἶμαι νομιμόφρων πολίτης καὶ σέβομαι τὸ Ἑλληνικὸν πολίτευμα. Ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ὁ Ἀρχηγός της, δι’ αὐτὰ τὰ ὁποῖα συμβαίνουν σήμερον εἰς βάρος τοῦ Βασιλικοῦ ζεύγους, δι’ ὅ,τι ὑπέστη τὸ γόητρον τοῦ Βασιλικοῦ ζεύγους, φέρουν βαρεῖαν εὐθύνην, διότι τὸ γόητρον τοῦ Βασιλικοῦ ζεύγους ὑπέστη βαρεῖαν φθοράν, ταῦτα δὲ τὰ ἐπισημαίνουν ὄχι μόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀλλὰ καὶ ἡ διεθνὴς κοινὴ γνώμη. Ἠκούσαμεν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀναφορικῶς πρὸς τὸ ταξείδιον τῆς Βασιλίσσης εἰς τὴν Ἀγγλίαν δὲν ἐξέφρασεν ἄποψιν ἡ Κυβέρνησις.

§25Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κάμνετε λάθος. Εἶπον, ὅτι δὲν ἔκρινεν ἡ Κυβέρνησις ἀναγκαῖον νὰ ἀσχοληθῇ καὶ ὅτι εἶχε χαρακτῆρα ἡ μετάβασις τοιοῦτον. Ἐτόνισα ἐπίσης, ὅτι τὴν τοιαύτην εὐθύνην τὴν ἔχει πλήρη ἡ Κυβέρνησις.

§26Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι δὲν ἐθεωρήσατε ἀναγκαῖον νὰ συστήσετε εἰς τὴν Βασίλισσαν νὰ μὴ πάῃ; Ἀλλὰ αὐτὰ ποὺ συνέβησαν εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἶναι ὀδυνηρά, ἐπιζήμια διὰ τὸ γόητρον τοῦ θεσμοῦ καὶ τῶν φορέων του. Ἡ Κυβέρνησις, μεθ’ ὅσα διετύπωσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν φέρει εὐθύνην δι’ ὅσα συνέβησαν; Δὲν ἀναλογίζεται, ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τὰ ἐξωτερικὰ φαινόμενα ὑπάρχουν βαθύτεροι οὐσιαστικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπηρεάζουν μόνον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλὰ ἐπηρεάζουν καὶ ἐπεκτείνονται εἰς τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην; Κύριοι, προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα, χάριν τῶν θεσμῶν καὶ εἰδικώτερον τοῦ θεσμοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ὁμιλῶμεν μὲ περισσοτέραν σοβαρότητα, πρὶν ἢ διὰ τὰ πρόσωπα τοῦ θεσμοῦ καὶ τῶν σημερινῶν φορέων αὐτοῦ, καταστῇ ἀνεπανόρθωτος ἡ φθορά. Κύριοι συνάδελφοι, ἐτερμάτισα μὲ τὰς γενικὰς αὐτὰς παρατηρήσεις. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον συζητεῖται ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ κριθῇ ἀπὸ ἡμᾶς. Ἡ ψηφοφορία, ἡ ὁποία θὰ ἐπακολουθήσῃ, θὰ δώσῃ τὰ συμβατικὰ μέτρα τῶν ἀριθμῶν τῶν κομμάτων καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, θὰ κλείσῃ ἡ παροῦσα Βουλὴ διὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον καὶ θὰ ἀνοίξῃ ἡ περίοδος τῶν μακρῶν θερινῶν διακοπῶν. Δι’ ἐμὲ τὸ πρόβλημα μετατίθεται πλέον ἔξω τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Σημείωσα προηγουμένως πῶς ἀντιλαμβάνομαι τὸ πολιτικὸν πρόβλημα καὶ ποίους κινδύνους διαβλέπω. Ὡσαύτως πόσον ἐπείγουσα βλέπω τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς Δημοκρατίας διὰ τὸ γενικὸν καλὸν καὶ εἰδικώτερον διὰ τὸ καλὸν τῶν θεσμῶν τῆς χώρας, οἱ ὁποῖοι κλονίζονται. Ἡ Ε.Κ. δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν προσωπικὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν λαϊκῶν συγκεντρώσεων. Ἡ καρδιά του γνωρίζει, ἂν πιστεύῃ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐδήλωσεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας χθές. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀκολουθούμεθα σήμερον ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀκολουθούμεθα ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν καὶ αἰσθανόμεθα δυνατοί. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἤρχισεν ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν μᾶς διετυποῦτο τὸ ἐρώτημα: Καλὰ ἐπανάστασιν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε, διατί φωνάζετε; Κύριοι, σᾶς διαβεβαιοῦμεν ὅτι ἐπανάστασιν οὔτε πρόκειται νὰ κάμωμεν οὔτε καὶ τὸ ἐπιθυμοῦμεν. Ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν τῆς Ε.Κ. δὲν ἀποτελεῖ αὐτοσκοπόν. Ἀποτελεῖ τὸ μέσον διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ πολιτικὴ ζωὴ εἰς τὸν ὁμαλόν της ρυθμόν. Ἀλλὰ κάμνει μέγα λάθος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος περιφρονεῖ τὴν δύναμιν τοῦ κυριάρχου λαοῦ. Κάμνει μέγα λάθος ὅποιος φαντάζεται, ὁσονδήποτε ὑψηλὰ καὶ νὰ ἵσταται, ὅτι ὑπάρχουν δυνάμεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἐμποδίσουν τὸν κυρίαρχον Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του, ἂν πράγματι ὡς ἡμεῖς πιστεύομεν συμμερίζεται τὰς ἀπόψεις μας νὰ ἀποκαταστήσῃ τὸν ὁμαλὸν ρυθμὸν τοῦ πολιτεύματος καὶ τὰ κυριαρχικά του δικαιώματα. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔκαμε χθὲς μίαν ἀνάλυσιν τῶν ὅρων ποὺ θέτομεν. Ἡμεῖς, κύριοι, θέτομεν ἕναν ὅρον. Τὴν τιμίαν ἐκλογικὴν ἀναμέτρησιν καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι αὐτονόητα. Ἤκουσα χθὲς κάτι τὸ χαρακτηριστικόν. Ὁμιλῶν, ὁ κ. Θεοτόκης, διὰ τὸ αἴτημά μας, τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, εἶπεν ὅτι γνωρίζει διατί τὸ ζητοῦμεν. Διὰ νὰ δημιουργήσωμεν τὴν πεποίθησιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὅτι ἐπεβάλομεν τοὺς ὅρους μας. Ἐὰν ἀντιστρέψητε τὸ ἐπιχείρημα, τί ἔπρεπε νὰ εἴπῃ τότε ἡ Ἀντιπολίτευσις; Ὅτι χρησιμοποιεῖτε ἕνα κομματικὸν κράτος διὰ νὰ δώσητε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι εἶναι ματαία ἡ προσπάθεια ἡ ὁποία καταβάλλεται διὰ τὴν ἀνατροπήν σας; Παρῆλθε, κύριοι, ὁ χρόνος ὅπου τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἴσχυεν. Ἦλθεν ἡ ὥρα τοῦ Λαοῦ. Ἡ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου δὲν ἀπευθύνεται διὰ τὴν λύσιν τοῦ πολιτικοῦ προβλήματος τῆς χώρας παρὰ μόνον εἰς τὸν κυρίαρχον Λαὸν τῆς Ἑλλάδος τοῦ ὁποίου τὴν συμπαράστασιν αὐτὴν τὴν ὥραν ζητεῖ. Καὶ δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ κανεὶς ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀποτελεῖ τὸν πρῶτον καὶ τὸν μόνον κυρίαρχον. (Χειροκροτήματα).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Παπαληγούρας ἔχει τὸν λόγον.

§28Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Γνωρίζει ἡ Βουλὴ ὅτι, ἰδιαιτέρως, ὁ ἄρτι κατελθὼν ἐκ τοῦ βήματος κ. συνάδελφος, οὐδέποτε συνέβη νὰ ἀπομακρυνθῇ, ἔστω καὶ ἐπὶ μίαν ὥραν, τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει. Εἶναι, ἄλλωστε καὶ γενικώτερον γνωστόν, ὅτι ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἀποτελεῖται ἀπὸ στελέχη καί, πρὸ πάντων, ἀπὸ ἀρχηγούς, οἱ ὁποῖοι ἐκ γενετῆς συμφωνοῦσαν καὶ ἦσαν ἀγαπημένοι καὶ ἑπομένως ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἐξοχὴν δικαιοῦνται νὰ δώσουν τὰ μαθήματα, τὰ ὁποῖα ἐπεχείρησε νὰ δώσῃ ὁ βουλευτὴς Χανίων πρὸς ἐμέ.

§29Δ. ΚΩΣΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος, ἐκ τῆς θέσεώς του). (ΦΩΝΑΙ—διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως)

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐτηρήθη θρησκευτικὴ σιγὴ ἐπὶ μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν. Χαίρω διότι ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπέδειξε τὸ ἴδιον εἰς τοὺς βουλευτὰς τοῦ Κέντρου. Εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀνταποδώσουν τὴν εὐπρέπειαν, τὴν ὁποίαν ὑπεδείξαμεν.

§31Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ συνεδριάζει διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ ἄλλων θεμάτων καὶ ἐπειδὴ συγκεκριμένως ἐγὼ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους κατέθεσεν ὁ κ. Μητσοτάκης, θὰ εἰσέλθω ἀμέσως εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτοῦ καὶ μόνον τοῦ θέματος. Εἰς τὰ ὑπόλοιπα θέματα θὰ δώσῃ συνολικὴν ἀπάντησιν ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν τελικὴν φάσιν τῆς συζητήσεως. Εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ εἶναι πάντοτε σωστοί. Οἱ στατιστικοὶ ἀριθμοὶ εἶναι σωστοὶ ἢ μὴ σωστοὶ ἐν ἀναφορᾷ πρὸς ὡρισμένον ὑποκείμενον. Ὁ ἀριθμὸς 300 π.χ. παριστᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, ἀλλὰ δὲν παριστᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀκροατῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Οἱ ἀριθμοὶ οἱ βασικοί, οἱ ὁποῖοι ἀνεφέρθησαν, ὑπῆρξαν εἴτε ἀνακριβεῖς εἴτε ἀριθμοὶ —ὡς καὶ εἰς τὴν προηγουμένην ἀγόρευσίν μου εἶπον—οὐδεμίαν σχέσιν ἔχοντες μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑποτίθεται ὅτι πρόκειται νὰ μετρήσουν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις—καὶ πρῶτον διὰ τοῦ στόματος τοῦ ἀρχηγοῦ της— οὐδέποτε ἀνεφέρθη εἰς τὸ εἰσόδημα εἰς τρεχούσας τιμὰς χωρὶς νὰ εἴπῃ εὐθὺς ἀμέσως καὶ ποῖον εἶναι τὸ ὕψος τοῦ τιμαρίθμου. Τοῦτο εἶναι τόσον ἀκριβὲς ὥστε τὴν πρώτην φορὰν ποὺ ἔγινεν ἡ ἀνακοίνωσις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἔτους 1961, τὴν 29ην ἢ 30ὴν Δεκεμβρίου, ὁ ἴδιος ὁ πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνωσεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν. Εὑρίσκονται δὲ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐδῶ αἱ ἐφημερίδες τῆς ἰδίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, αἱ ὁποῖαι ἀναδημοσιεύουν τὴν φράσιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ λέξει. Ὡς νὰ μὴ ἤρκει αὐτό, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν κατέθεσε τὸν προϋπολογισμόν, ἔδωσε τοὺς ἰδίους ἀριθμούς: 70% αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος εἰς τρεχούσας τιμάς, 13% ἀντιστοίχως αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου (σελὶς 13 τῆς κατατεθείσης εἰσηγήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ). Προκύπτει ἐπίσης ὅτι ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συζητήσεως ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος ὅτι τὰ αὐτὰ εἶπον καὶ ἐγώ. Τὰ αὐτὰ ἔσχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπαναλάβουν καὶ ἄλλοι ἐν τῇ Κυβερνήσει συνάδελφοί μου. Οὐδέποτε ἄλλωστε εἶπεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὐδὲ ἄλλος τις ἐξ ἡμῶν, ὅτι ἅμα ἔχῃ κανεὶς τὰς τρεχούσας τιμὰς ἀρκεῖ νὰ κάμῃ ἀναγωγήν, διὰ τῆς μεθόδου τῶν τριῶν, τοῦ τιμαρίθμου διὰ νὰ εὕρῃ τὸ εἰσόδημα εἰς σταθερὰς τιμάς. Ὁ κ. Καραμανλῆς δὲν εἶπεν ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος εἰς τρεχούσας τιμὰς εἶναι 70 καὶ ἀφαιρουμένου τοῦ ποσοστοῦ αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου ἡ πραγματικὴ αὔξησις εἶναι τόσον, ἀλλὰ εἶπεν ὅτι τὸ εἰσόδημα εἰς τρεχούσας τιμὰς ηὐξήθη κατὰ 70% καὶ παραλλήλως ὁ τιμάριθμος κατὰ 13% καὶ ὅτι τοῦτο σημαίνει ἁπλούστατα, ὅτι ἔγινε πολὺ σημαντικὴ αὔξησις τοῦ πραγματικοῦ εἰσοδήματος. Αὐτὴ ἦτο ἡ φρασεολογία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Εἶπε δηλαδὴ κάτι τὸ ὁποῖον εἶναι μέχρι κεραίας ἀκριβές, ὅπως σᾶς ἀπέδειξα καὶ καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅπως συγκεφαλαιωτικῶς θὰ σᾶς ἀποδείξω καὶ πάλιν. Ὥστε δὲν ὑπάρχει «τὸ ψεῦδος τῶν τρεχουσῶν τιμῶν». Διὰ νὰ δικαιολογήσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Μητσοτάκης τὸ λάθος, τὸ δεύτερον λάθος, κατὰ τὸ ὁποῖον τὴν 7ετίαν ἐσημειώθη αὔξησις 40%, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου εἰς σταθερὰς τιμάς, ἐνῷ ἡ ἀληθὴς αὔξησις εἶναι 50%, μᾶς εἶπεν ὅτι περιέλαβε μόνον τὰ ἔτη 56–62. Μὰ τότε πῶς συγκρίνετε τὴν αὔξησιν εἰς τρεχούσας τιμὰς μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1955 καὶ 1962 πρὸς τὴν αὔξησιν εἰς σταθερὰς τιμὰς μεταξὺ 1956–1962 καὶ πῶς ἐπιχειρεῖτε διὰ τῆς ἀντιπαραβολῆς αὐτῆς νὰ συλλάβητε τὸ μέγεθος τῆς ἀποστάσεως, τὸ μέγεθος τοῦ «ψεύδους»;

§32Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὰ πρακτικὰ λέγουν 1956–62.

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θέλετε νὰ τὸ ἐπαναλάβητε αὐτό, κ. Ὑπουργέ, σᾶς παρακαλῶ;

§34Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Εἶπον ὅτι ἐγένετο ὑφ’ ὑμῶν σύγκρισις μεταξὺ τοῦ «ψεύδους» τοῦ εἰσοδήματος διατυπουμένου εἰς τρεχούσας τιμὰς (κατὰ τὸν ὁποῖον ὑπολογισμὸν ὑπάρχει αὔξησις ἴση πρὸς τὸ 70%) καὶ τῆς ἀληθείας, ἡ ὁποία διατυποῦται πάντοτε εἰς σταθερὰς τιμὰς καὶ ἡ ὁποία δίδει αὔξησιν καθ’ ὑμᾶς 40%. Καὶ εἶπον, ὅτι ἐὰν θέλῃ κανεὶς νὰ συγκρίνῃ, θὰ πάρῃ τὴν ἰδίαν περίοδον καὶ θὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῆς 7ετίας, διότι περὶ ταύτης ἐγένετο λόγος. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ εἶχε λεχθῆ ὑφ’ ὑμῶν, ὅτι εἰς τὸν δείκτην 70% διὰ τὴν ποσοστιαίαν αὔξησιν (μὲ αὔξησιν τιμαρίθμου κατὰ 13%) ἀντιστοιχεῖ εἰς σταθερὰς τιμὰς αὔξησις, διὰ τὴν ἰδίαν περίοδον, 50%. Τοῦτο δὲν ἐγένετο. Θέμα γεννᾶται πῶς εἶναι σωστὸν νὰ γίνεται ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ φυσικὰ καὶ τὸ ἔτος 1956. Τὸ ἔτος ὅμως 1956 μὲ τοὺς ὑπολογισμοὺς ποὺ κάμνετε δὲν μετρᾶται, διότι λαμβάνεται ἁπλῶς ὡς ἔτος βάσεως, ἐκκινήσεως. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν καὶ κατὰ τὸ πρῶτον αὐτὸ ἔτος ἔγινε πρόοδος, θὰ πρέπει βεβαίως νὰ συγκρίνωμεν τὸ ἔτος 1956 πρὸς τὸ προηγούμενον ἔτος ποὺ εἶναι τὸ ἔτος 1955. Δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος διὰ νὰ γίνῃ ὁ ὑπολογισμός. Ἔτσι γίνονται οἱ ὑπολογισμοὶ εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου. Κάποτε σᾶς εἶπαν ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀναγκαζόμεθα πράγματι νὰ κάμωμεν πλέον μαθήματα πρακτικῆς ἀριθμητικῆς. Διὰ νὰ εὑρεθῇ ἡ διαφορὰ 7 ἐτῶν πρέπει νὰ μετρήσῃς ἀπὸ τὸ 1955. Τὸ 1955 μετρᾶται ὡς ἔτος βάσεως, ὡς μηδέν. Ὑποθέσατε, ὅτι ἠθέλαμεν νὰ μετρήσωμεν τὸ ἔτος 1956 μόνον, ἀπὸ ποῦ θὰ ξεκινήσωμεν; Θὰ συγκρίνωμεν ἆραγε τὸ ἔτος 1956 μὲ τὸν ἑαυτόν του ἢ μὲ τὸ προηγούμενον ἔτος; Εἶναι τόσον ἁπλᾶ αὐτὰ τὰ πράγματα, ὥστε δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἐπιμείνωμεν.

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὸ συμπέρασμα ἄρα, 50%.

§36Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἄρα ἡ αὔξησις εἶναι 50% εἰς σταθερὰς τιμὰς καὶ ὄχι 40%. Ἐὰν ἐρωτήσῃ κανεὶς κατὰ τὴν 7ετίαν τί συνέβη, θὰ τοῦ εἴπωμεν, ὅτι τὸ πρῶτον ἔτος δὲν συνέβη τίποτε; Ἐὰν συνέβαινεν ὁ κ. Καραμανλῆς νὰ ἐκυβέρνα ἓν μόνον ἔτος, τὸ 1956, θὰ ἀπηλείφετο ἆραγε ἐκ τῆς σειρᾶς τῶν ἐθνικῶν λογαριασμῶν τὸ ἔτος τοῦτο τῆς πρωθυπουργίας του, διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν ἰδικήν σας θεωρίαν; Ἐκεῖνο τὸ ἔτος, ἐὰν ἐσημειοῦτο αὔξησις ἢ μείωσις, δὲν θὰ ἐγίνετο καμμία μεταβολὴ τῶν δεικτῶν; Ἐάν, λοιπόν, θελήσῃ κανεὶς νὰ μετρήσῃ τὸ ἔργον τῆς 7ετίας (χωρὶς φυσικὰ νὰ συμπεριλάβῃ καθόλου τὸ ἔτος 1955), θὰ συγκρίνῃ τὸ ἔτος 1956, ποὺ εἶναι τὸ πρῶτον ἔτος τῆς πρωθυπουργίας Καραμανλῆ, κατ’ ἀνάγκην, μὲ τὸ προηγούμενον ἔτος, ποὺ εἶναι τὸ ἔτος 1955. Εἶπεν, ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι εἶναι πεπλανημένη ἡ θεωρία μου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο εὐχερεστέρα ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις ἀμέσως μετὰ τὸν τερματισμὸν τοῦ συμμοριτοπολέμου, δεδομένου, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1948–1949 ἀνῆλθεν εἰς 21% καὶ πλέον. Τὸ 1949 ὑπῆρξεν, ὅμως, ἀκριβῶς τὸ ἔτος τῆς καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας, τὸ πρῶτον ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον μέγισται ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος ἠδυνήθησαν νὰ καλλιεργηθοῦν καὶ δι’ αὐτὸ ἡ αὔξησις τοῦ ἔτους ἐκείνου, κυρίως λόγῳ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, ὑπῆρξεν ἰλιγγιώδης. Ἡ θεωρία μου ἐπιβεβαιοῦται. Συνέπεσεν ἐπὶ πλέον τὸ ἔτος ἐκεῖνο, τὸ 1949, νὰ εἶναι ἔτος ἐλαιοκομικόν. Τί συνέβη, ὅμως, τὰ ἑπόμενα ἔτη; Ἤρχισε νὰ πίπτῃ τὸ ποσοστὸν αὐξήσεως καὶ μάλιστα κατὰ τρόπον ραγδαῖον. Ἕως σήμερον δὲν ἀνεφέρθην εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς τῆς πτώσεως, διότι ἐθεώρουν τὴν ἀναφορὰν ἄδικον. Ἠξεύρετε, ὅμως, ποία ἦτο ἡ ἀπόδοσις κατὰ τὴν 3ετίαν 50–52 ποία ἡ ἀπόδοσις κατὰ τὴν διετίαν τοῦ Κέντρου. Θὰ πάρουν καὶ τὴν 3ετίαν καὶ τὴν 2ετίαν. Λοιπόν, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ σημειωθεῖσα μέση ἐτησία αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Κέντρου εἰς σταθερὰς φυσικὰς τιμὰς μεταξὺ τῶν ἐτῶν 49 –52 εἶναι 2,60 καὶ τῶν ἐτῶν 50–52 3,95%. Αὐταὶ ὑπῆρξαν αἱ ἀποδόσεις τῶν Κυβερνήσεων Κέντρου. Καὶ ἐν τούτοις εἶχον τὴν ἐντιμότητα νὰ μὴ κάμω περὶ αὐτῶν οὔτε κἂν ὑπαινιγμόν. Δὲν εἶναι πράγματι ὀρθόν, μετὰ τόσα ἔτη, νὰ κάμωμεν τοιαύτην σύγκρισιν. Τὰ πρῶτα ἔτη μετὰ τὴν πλήρη καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας ἦσαν πράγματι τὰ πρῶτα ἤρεμα μεταπολεμικὰ ἔτη. Ἐν τούτοις, κύριοι συνάδελφοι, ὁ μέσος ὅρος, ὅπως σᾶς εἶπε καὶ ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ἐγώ, τῆς 5ετίας 50–55 ὑπῆρξε 6,2 εἰς σταθερὰς τιμάς. Τοῦτο δὲ συνέβη, διότι ἦλθεν ἡ τεραστία ἐσοδεία τοῦ 1953 καὶ ἐνεπεδώθη τὸ αἴσθημα κἄποιας πολιτικῆς σταθερότητος, ἡ ὁποία ἤρχισε νὰ δημιουργῆται εἰς τὸν τόπον καὶ ἴδωμεν νὰ σημειοῦται μία σημαντικὴ βελτίωσις. Ἀλλὰ τὸ σημαντικὸν δὲν εἶναι αὐτό. Εἶναι σύγκρισις μὲ τὰς ξένας χώρας. Διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. εἶναι, ὅτι εἴμεθα οἱ «οὐραγοὶ» τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἀνεφέρθη εἰς τοὺς ἀριθμούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνεφέρθη, διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν σχέσιν, ἡ ὁποία ὑφίσταται μεταξὺ τοῦ ρυθμοῦ τῆς ἰδικῆς μας ἀναπτύξεως καὶ τοῦ ρυθμοῦ ἀναπτύξεως τῶν ἄλλων χωρῶν. Εἶπεν, ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Χανίων —καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ παραδοχήν, ὁμολογίαν— ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ κἄποια ἀναγωγὴ καὶ τὴν ἐπεχείρησε μόνος του. Φαντασθῆτε, ὅτι φρονεῖ ὁ κ. Μητσοτάκης, εἰδικευόμενος μάλιστα εἰς τὰ θέματα αὐτά, ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν τρεχουσῶν τιμῶν καὶ τῶν σταθερῶν τιμῶν, ἠμπορεῖ νὰ ὑπολογισθῇ δι’ εὐκόλου καὶ ἁπλῆς ἀναγωγῆς. Δὲν εἶναι ὅμως τόσον ἁπλῆ ἡ ἀναγωγὴ τῶν τρεχουσῶν τιμῶν εἰς σταθεράς. Ἐὰν τυχὸν ἤθελον δεχθῆ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κ. Μητσοτάκης, ἂς ἴδωμεν τὶ θὰ ἔβγαινε π.χ. εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς τελευταίας Ἑλληνικῆς ἑπταετίας; Ἐὰν ἐφαρμόσωμεν τὴν μέθοδον τῆς ἀναγωγῆς καὶ ἀφαιρέσωμεν 9% ἀπὸ τὰ 70 γίνεται 61, ἐνῷ ἡ πραγματικότης εἶναι 50. Ἄν πάλιν ἐφαρμόσωμεν τὴν μέθοδον τῆς ἀφαιρέσεως καὶ ἀφαιρέσωμεν 13 ἔχομεν 57. Ἡ μέθοδος τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ ὁ κ. Μητσοτάκης διὰ τὴν ἀναγωγὴν τῶν τρεχουσῶν τιμῶν εἰς σταθεράς, δὲν εἶναι ὀρθή.

§37Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶπα αὐτά. Ἴσως δὲν ἀντελήφθητε. Ἐγὼ ἔκαμα τοὺς ὑπολογισμοὺς καὶ εὑρῆκα τὰς σταθερὰς τιμάς. Ἐγὼ ἔκαμα τοὺς ὑπολογισμούς μου ἐντὸς 24 ὡρῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ποὺ ἔχει τὰς ὑπηρεσίας του ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ εἰς συντομώτερον χρόνον.

§38Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν μίαν μέθοδον τῆς ἐφευρέσεως τοῦ κ. Μητσοτάκη.

§39Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἰδική μου. Ἐὰν δὲν κάμωμεν τὴν ἀναγωγὴν δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὴν σύγκρισιν εἰς ποσοστιαίας ἀναλογίας.

§40Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κἄποτε θὰ πρέπει νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ πῶς γίνεται ἡ ἀναγωγὴ τῶν τρεχουσῶν τιμῶν εἰς σταθεράς. Νὰ συστήσωμεν μίαν Ἐπιτροπὴν ἀπὸ μαθηματικοὺς καὶ οἰκονομολόγους καὶ ἂν ἀποφανθοῦν, ὅτι οἱ ὑπολογισμοί σας εἶναι σωστοί, δηλῶ, ὅτι παραιτοῦμαι.

§41Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὶ τὴν θέλετε τὴν Ἐπιτροπήν; Σεῖς νὰ ἀπαντήσετε μετὰ 48ωρον.

§42Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ ἀπαντήσω τώρα.

§43Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε τώρα.

§44Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἠμπορῶ τώρα. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἔδωσα, δὲν προέκυψαν ἀπὸ κανένα ἰδικόν μου ὑπολογισμόν. Προέκυψαν ἀπὸ ὑπολογισμοὺς ὑπευθύνους 22 κρατῶν κεχωρισμένως. Καὶ προέκυψαν ἀπὸ τὸν ἔλεγχον ποὺ ἔκαμεν ἐπὶ τῶν ὑπολογισμῶν αὐτῶν ἡ Οἰκονομικὴ καὶ Στατιστικὴ Ὑπηρεσία τοῦ Ο.Ο.Σ.Α., ἡ ὁποία μᾶλλον καλύτερον δύναται νὰ ὑπολογίζῃ τοὺς μέσους ὅρους τῶν αὐξήσεων ἀπὸ ὅ,τι ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Χανίων, μὴ κατέχων καὶ τὰ στοιχεῖα τῶν σταθερῶν τιμῶν διὰ νὰ ὑπολογίσῃ τοὺς μέσους ὅρους. Κατέθεσα λοιπὸν τὰ στοιχεῖα μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1955 καὶ 1960 καὶ μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1960–1962. Καὶ ἐπὶ ὁλοκλήρου τῆς 7ετίας Καραμανλῆ (καὶ οὐχὶ καμμιᾶς αὐθαιρέτου περιόδου, τὴν ὁποίαν ἐπέλεξα ἐγώ, ἀλλὰ αὐτῆς τῆς περιόδου, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἦτο ὁ κ. Καραμανλῆς, εἴτε τὸ θέλετε εἴτε δὲν τὸ θέλετε, Πρωθυπουργός). Καὶ τὰ ἐπέλεξα τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον κατὰ σύμπτωσιν σατανικὴν —διότι ἀγαπᾶ ὁ Θεὸς καὶ τοὺς ἀτάκτους, ἀλλὰ ἀγαπᾶ καὶ τοὺς τακτικοὺς— συνέβη τὸ ἑξῆς: Ὑπάρχει στατικὴ ΑΝΤ ΧΟΚ. Δὲν τὴν ἐφεῦρον ἐγώ, δὲν τὴν ὑπελόγισα. Ἀναγινώσκω ἀπὸ τὸ ἴδιον τεῦχος τὸ στατιστικόν, τοὺς ἀριθμοὺς καὶ παρακαλῶ νὰ τοὺς γράψητε. «1955–60—διότι εἴθισται κατὰ 5ετίας καὶ κατὰ 10ετίας νὰ γίνωνται οἱ ὑπολογισμοὶ— 1955–60 αὔξησις, Αὐστρία 5,2%, Βέλγιον 2,4, Καναδᾶς 3,2, Δανία 4,6, Γαλλία 4,2, Γερμανία 6, Ἑλλὰς 5,4, Ἰσλανδία 3,4, Ἰρλανδία 0,5, Ἰταλία 5,9, Λουξεμβοῦργον 4,4, Κάτω Χῶραι 4,2, Νορβηγία 3,3, Πορτογαλλία 3,7, Ἱσπανία 3,5, Σουηδία 3,3, Ἑλβετία 4,5, Τουρκία 5,3, Ἡνωμένον Βασίλειον 2,7, Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι 2,3. Ἔρχεται ἡ Ἑλλὰς ἑπομένως —ἔτσι ὅπως σᾶς ἀνέφερα— εἰς αὐτὴν τὴν περίοδον τὴν 5ετῆ μὲ ρυθμὸν 5,4, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ τρίτος ρυθμὸς ἐξ ὅλων τῶν χωρῶν τῶν ἀνηκουσῶν εἰς τὸν Ο.Ο.Σ.Α. καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι μικρότερος τοῦ ρυθμοῦ μόνον τῆς Γερμανίας, ὁ ὁποῖος εἶναι 6 καὶ τῆς Ἰταλίας, ὁ ὁποῖος εἶναι 5,9. Ἀφοῦ ἔληξε τὸ 1960, ὁ Ο.Ο. Σ.Α. ἤρχισε νὰ κάμνῃ στατιστικὴν ἀνὰ δύο ἔτη καὶ συνέπεσε νὰ ἔχουν κάμει τὴν στατιστικὴν τῶν ἐτῶν 1961–62. Καὶ παραθέτω αὐτὴν τὴν στατιστικήν. Αὐτὴ ἡ στατιστικὴ μάλιστα εἶναι μόνον κατὰ κἄποιαν προσέγγισιν ἀκριβής, διότι ὑπελογίσθη ἕνα μῆνα πρὸ τοῦ τέλους 1962. Ἐκεῖ διώρθωσα τὸν Ἑλληνικὸν ἀριθμὸν καὶ τὸν ἔκαμα μικρότερον ἀπὸ ὅ,τι τὸν ἀναφέρει ἡ στατιστική, διὰ λόγους εὐθύτητος ἀπέναντι τοῦ Σώματος. Ἅμα κυττάξετε αὐτὸν τὸν πίνακα, θὰ ἴδητε ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔρχεται δευτέρα μετὰ τὴν Ἑλβετίαν. Καὶ ἅμα θέλετε πλέον συνολικὰ μεγέθη, εἶναι εὔκολον νὰ κάμετε τὸν ὑπολογισμόν. Διότι ὅλα εἶναι διατυπωμένα εἰς σταθερὰς τιμὰς καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ὁ μαθηματικὸς ὑπολογισμὸς τοῦ τὶ συνέβη εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν 7ετίαν, ἀφοῦ τὴν 7ετίαν τοῦ κ. Καραμανλῆ κρίνετε. Καὶ ἅμα κάμετε αὐτὸν τὸν ὑπολογισμόν, θὰ ἴδητε ὅτι ἐπειδὴ ἔπεσε κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν ἡ ταχύτης μὲ τὴν ὁποίαν ἀνεπτύσσετο ἡ Γερμανία π.χ., ἐνῷ δὲν ἔπεσε ἡ ταχύτης μὲ τὴν ὁποίαν ἀνεπτύσσετο ἡ Ἰταλία, συνέβη ὁ μέσος ὅρος νὰ εἶναι τοιοῦτος, ὥστε κατὰ προσέγγισιν νὰ ἐρχώμεθα, μαζὶ μὲ τὴν Ἰταλίαν, ἀπὸ ἀπόψεως ρυθμοῦ κατὰ τὴν ἑπταετῆ περίοδον περίπου πρῶτοι. Δευτέρα ἔρχεται ἡ Γερμανία. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοί. Ὅλοι οἱ ἄλλοι ὑπολογισμοὶ τοὺς ὁποίους ἔκαμεν ὁ κ. Μητσοτάκης εἶναι ὑπολογισμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντέχουν. Δὲν γίνονται ἔτσι αἱ μετατροπαὶ εἰς σταθερὰς τιμάς. Τὸ νὰ ἀλλάξῃ κανεὶς μὲ μίαν ἁπλῆν τιμαριθμικὴν ἀναγωγὴν τὰ ποσοστὰ αὐτά, εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον ἐπικίνδυνον, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ δώσῃ μίαν ἐντελῶς διαφορετικὴν εἰκόνα ἀπὸ τὴν εἰκόνα, τὴν ὁποίαν δίδει ἡ στατιστική, τὴν ὁποίαν δὲν ἔκαμα ἐγώ, ἀλλ’ ἔκαμαν αἱ 22 Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι κατέθεσαν αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς. Σεβόμενος τὴν Βουλὴν θὰ προσπαθήσω νὰ ἀναφερθῶ ἐν συντομίᾳ εἰς τὰ ὑπόλοιπα. Ἀνεφέρθη ὁ κ. Μητσοτάκης, εἰς τὸ εἰσόδημα τὸ γεωργικόν. Ὡς πρὸς αὐτό, θὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ζολώτας, ὅτι δηλαδὴ κατὰ τὰ 3 τελευταῖα ἔτη, ἡ ἐξέλιξις τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος ἦτο ἀνάλογος πρὸς τὴν πρόβλεψιν τοῦ 5ετοῦς προγράμματος. Πράγματι ἡ γεωργία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ πρὶν ἀποδώσουν τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα μὲ ταχύτητα τόσον μεγάλην, ὅσαι αἱ ταχύτητες τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ἡ γεωργία κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη. Εἶναι φανερὸν τὸ διατί. Ἡ γεωργία ἔχει κἄποια ὅρια, κἄποιον φραγμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι δεδομένος ὑπὸ συνθήκας ἀντικειμενικάς. Δι’ αὐτὸ εἰς ὅλα τὰ προγράμματα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως χωρῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ τύπου, (ποὺ δὲν ἔχουν ἀχανῆ χῶρον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύναντο νὰ καλλιεργήσουν) προβλέπονται ποσοστὰ αὐξήσεως τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος συγκριτικὰ πρὸς ἄλλους στόχους χαμηλά. Ἄλλο ὅμως εἶναι τὸ εἰσόδημα τῆς γεωργίας καὶ ἄλλο εἶναι τὸ εἰσόδημα τοῦ γεωργοῦ. Διότι τὸ εἰσόδημα τοῦ φυσικοῦ προσώπου ποὺ λέγεται γεωργός, κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐπηρεάζεται ὄχι μόνον ἀπὸ τὸ εἰσόδημα ἐκ τῆς γεωργίας, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλα εἰσοδήματα τὰ ὁποῖα εἴτε ὁ ἴδιος δημιουργεῖ διότι ἔχει ἐπικουρικὸν ἐπάγγελμα εἴτε ἀπὸ εἰσοδήματα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τοῦ δημιουργεῖ διὰ τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται εἰς τὴν περιοχήν, εἴτε διὰ τῆς μεταφορᾶς ποὺ σημειοῦται εἰσοδήματος μέσῳ τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων ἢ μέσῳ ἄλλων μεθόδων, εἰς τὰς ὁποίας τώρα δὲν θέλω νὰ ἀναφερθῶ. Καὶ σᾶς εἶπα ὅτι, κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐθνικῶν λογαριασμῶν, τὸ εἰσόδημα τῶν ἀγροτῶν εἰς σταθερὰς τιμὰς ηὐξήθη περίπου κατὰ 50% κατὰ τὴν περίοδον τὴν συζητουμένην, τὴν 7ετῆ. Καὶ εἶχα μάλιστα τὴν ἐντιμότητα νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀκριβῶς νὰ προσδιορισθῇ, ἀλλὰ μόνον κατὰ προσέγγισιν. Ὡς πρὸς τὸ ἐργατικὸν εἰσόδημα, ὁ ὑπολογισμὸς ποὺ ἔκαμεν ὁ κ. Μητσοτάκης, περιέχει ἕνα λάθος πασίδηλον, μεταξὺ ἄλλων λογικῶν λαθῶν. Θὰ σᾶς εἴπω ποῖον εἶναι αὐτὸ τὸ λάθος. Ἐὰν πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως ἀπασχολήσεως τῶν ἐργατῶν πρέπει, ἀντιστοίχως ν’ ἀφαιρέσωμεν καὶ τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως τῆς ἀπασχολήσεως εἰς κλάδους πολυπληθεστάτους, εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἑκατοντάδες χιλιάδες. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ τοῦ λογικοῦ σφάλματος, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα λογικὰ λάθη. Δὲν εἶναι τῆς ὥρας αὐτῆς νὰ τὰ συζητήσωμεν. Ὑπάρχει ὅμως δείκτης δεδομένος τῆς ἐξελίξεως. Καὶ ὁ δείκτης εἶναι ὁ λόγος τοῦ ἐργατικοῦ εἰσοδήματος πρὸς τὸ εἰσόδημα τὸ ἐθνικόν. Ἡ σχέσις τοῦ ἐργατικοῦ εἰσοδήματος πρὸς τὸ συνολικὸν εἰσόδημα τὸ 1955 ἦτο 35%, ἂν δὲν πλανῶμαι, ἔγινε δὲ 41% τὸ 1962. Πρὸς θεμελίωσιν τοῦ ὑπολογισμοῦ του, τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῆς Ε. Κ. κατέθεσεν ἕνα πίνακα τῆς ψαλίδος. Ὡς γνωρίζει ὅλη ἡ Βουλή, ψαλὶς λέγεται ὁ λόγος τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα ἀγοράζουν οἱ παραγωγοί, πρὸς τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων τὰ ὁποῖα παράγουν. Τί κατετέθη λοιπόν; Δὲν κατετέθη ἡ ψαλίς, ἀλλὰ κατετέθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Παπανδρέου οἱ ὅροι τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς κατὰ λάθος. Κατὰ σατανικὴν σύμπτωσιν ἡ σειρὰ ἡ ὁποία κατετέθη — δὲν τὸ εἶπον προχθές, διότι δὲν ἤθελον νὰ εἰσέλθω εἰς τοιούτου εἴδους λεπτομερείας — κατὰ σατανικὴν σύμπτωσιν ἡ σειρὰ ἡ ὁποία κατετέθη εἶναι σειρά, ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν ψαλίδα, ποὺ τὴν ἠξεύρουν καὶ οἱ χωρικοὶ ἀκόμη πιὰ εἶναι. Κατετέθη ἡ σειρὰ τῶν ὅρων τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Τί εἶναι οἱ ὅροι αὐτοί; Εἶναι ἡ σχέσις ποὺ ὑπάρχει ἀνάμεσα εἰς τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων ποὺ παράγει ὁ γεωργὸς καὶ εἰς τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων τόσον τῶν ἀγροτικῶν, ὅσον καὶ τῶν βιομηχανικῶν ποὺ ἀγοράζει.

§45Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τοὺς ὅρους καὶ ποία εἶναι ἡ οὐσιώδης διαφορά, διὰ νὰ γίνῃ πλήρως ἀντιληπτὸν τὸ λάθος.

§46Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Τοὺς ὅρους γεωργικῆς παραγωγῆς κατέθεσεν ὁ κ. Παπανδρέου. Διὰ ποῖον λόγον νὰ τοὺς δώσω ἐγώ; Διὰ νὰ ἴδω τὴν διαφοράν, πρέπει νὰ κάμω μίαν διαίρεσιν. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὴν κάμω τώρα. Ἐὰν οἱ ἀριθμοὶ ποὺ ἔδωσεν ὁ κ. Παπανδρέου μετροῦν τοὺς ὅρους τῆς γεωργίας εἶναι ἀκριβεῖς, ἀλλὰ σημαίνουν ἄλλο ἀπὸ τὴν ψαλίδα. Ἐὰν μετρᾶνε τὴν ψαλίδα εἶναι ἀνακριβεῖς. Καὶ ἡ ψαλίς, ἡ ἀληθής, εἶναι εὐνοϊκὴ ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν. Μὲ βάσιν 1955: 100, εἶναι τὸ 1961: 107,4, τὸ 1962: 109,4.

§47Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μὲ ἄλλας λέξεις ὑπάρχουν γεωργικὰ προϊόντα καὶ ἀπὸ τὴν μία μεριὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην.

§48Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ψαλὶς λέγεται ἡ σχέσις μεταξὺ τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων ποὺ ἀγοράζει ὁ παραγωγὸς καὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων ποὺ πωλεῖ ὁ παραγωγός. Ἐνῷ ὅροι τῆς γεωργίας εἶναι ἡ σχέσις ποὺ ὑπάρχει ἀνάμεσα εἰς τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων, τὰς ὁποίας ἀπολαμβάνουν οἱ παραγωγοὶ καὶ τῶν καταβαλλομένων ὑπ’ αὐτῶν τιμῶν διὰ νὰ ἀγοράσουν βιομηχανικὰ ἀλλὰ καὶ γεωργικὰ εἴδη. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§49Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ὅταν ἀγοράζῃ ψάρια ὁ γεωργὸς ποῦ πάει;

§50Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ ἡ Βουλὴ τὸ πρόβλημα, ἰδοὺ πὼς τίθεται κατὰ τρόπον ἁπλοῦν. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι αἱ σχέσεις τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων ποὺ ἀγοράζει ὁ γεωργὸς καὶ τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων ποὺ πωλεῖ ὁ γεωργὸς εἶναι εἰς βάρος τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ εἰς ὄφελος τῶν βιομηχανικῶν. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε. Κ. νὰ θελήσῃ νὰ ἀναγνώσῃ τὴν εἰσήγησίν μου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἐκεῖ θὰ παρατηρήσῃ ὅτι, τοὐλάχιστον διὰ τὸ ἔτος 1962, διὰ τὸ ὁποῖον ἄλλως τε καὶ γίνεται ἡ ἀναδρομὴ εἰς τὴν ἔκθεσίν μου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, συμβαίνει τὸ ἀντίθετον. Αἱ μὲν τιμαὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων ηὐξήθησαν ἐν σχέσει πρὸς τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα κατὰ 7,9, ἀντιστοίχως δὲ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα κυρίως ἀγοράζονται ἀπὸ τὸν γεωργικὸν πληθυσμὸν ἐμειώθησαν κατὰ 0,8. Ἑπομένως, αὐτὸ τὸ παράδειγμα τοὐλάχιστον διὰ τὸ ἔτος 1962 σημαίνει, ὅτι ἡ ψαλὶς εἶναι ἀντίστροφος ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. μὲ ἁπλᾶ λόγια καὶ χωρὶς περιστροφάς.

§51Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ἕως τώρα ἀπεδείχθη ὅτι, ὡς πρὸς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα μεταξὺ 1955 καὶ 1962, μαζὶ μὲ τὴν Ἰταλίαν, εἴχομεν τὴν μείζονα αὔξησιν. Ὡς πρὸς τὴν κατανομὴν τοῦ εἰσοδήματος, ὅτι τὸ ἐργατικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη συμφώνως μὲ τοὺς δείκτας ποὺ ἐδιάβασα. Ὅταν μετρᾷ κανεὶς εἰσοδηματικὰς σχέσεις, ὁμιλεῖ φυσικὰ μὲ τιμάριθμον κόστους ζωῆς. Καὶ ὅταν ὁμιλῇ, ὅπως ὡμιλήσαμεν ἡμεῖς, διὰ τοιούτου εἴδους σχέσεις, βεβαίως λαμβάνει ὑπ’ ὄψει τὸν μέσον τιμάριθμον τοῦ ἔτους, εἰς τὸν ὁποῖον ἀναφέρεται, διότι κανεὶς δὲν ἀγοράζει ἕνα ὡρισμένον μόνον μῆνα τοῦ ἔτους ὅλα τὰ εἴδη, ἀλλὰ καὶ τοὺς 12 μῆνας τοῦ ἔτους. Ἑπομένως ἀνεφέρθημεν εἰς τοὺς μέσους τιμαρίθμους κόστους ζωῆς. Χθὲς διηυκρινίσθη, ὅτι οἱ ἀριθμοί μας εἶναι μέχρι κεραίας ἀκριβεῖς καὶ αἱ συγκρίσεις ποὺ ἐκάμαμεν εἶναι ἐπίσης ἀκριβεῖς. Εἶναι ἐπίσης ἀκριβές, ὅτι τὸν τελευταῖον καιρὸν ἐσημειώθη μία ἀνατιμητικὴ κρίσις, παρομοία τῆς ὁποίας ἐσημειώθη καὶ εἰς ἄλλας Εὐρωπαϊκὰς χώρας, λόγῳ τῆς δριμύτητος τοῦ χειμῶνος καὶ ἄλλων συνθηκῶν. Περὶ αὐτοῦ λέγει ὁ καθηγητὴς κ. Ζολώτας, ὅτι αἱ σημειωθεῖσαι, κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐξελίξεις τῶν τιμῶν ἐν Ἑλλάδι, εἶναι εὐνοϊκώτεραι τῶν σημειωθεισῶν ἀντιστοίχων ἐξελίξεων εἰς ἄλλας Εὐρωπαϊκὰς χώρας, κυρίως, ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς καταναλωτοῦ. Τοὺς ἐπὶ ἔτους δείκτας τῶν τιμῶν καταναλωτοῦ σᾶς τοὺς ἔδωσα προχθές. Λέγει, ἐπίσης, ὁ κ. Ζολώτας εἰς τὴν ἔκθεσίν του: «1,7 αὔξησις τοῦ Ἑλληνικοῦ δείκτου τιμῶν καταναλωτοῦ μεταξὺ Δεκεμβρίου 1961 καὶ Δεκεμβρίου 1962». Ἀλλὰ ταὐτοχρόνως σημειοῖ: «Ἱσπανία 9,7, Γιουγκοσλαυΐα 6,2, Ἰταλία 5,7 Φινλανδία 5,6, Γαλλία 5,2, Σουηδία 4,6, Ἑλβετία καὶ Ὀλλανδία 3,8, Νορβηγία 3,7, Αὐστρία, Γερμανία, Πορτογαλία καὶ Ἀγγλία 2,8 καὶ Βέλγιον 1%». Ἐὰν πάρωμεν καὶ τοὺς Δεκεμβρίους ποὺ ἤθελε χθὲς ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς, φθάνομεν εἰς τὸ ἴδιον ἀποτέλεσμα ποὺ ἀνέφερα ἐγώ. Ἐξ ἄλλου ἐσημειώθη πράγματι κἄποια αὔξησις εἰς τὸν τιμάριθμον χονδρικῆς πωλήσεως, ἰδίως τὸν τελευταῖον καιρόν. Καὶ αὐτὴν τὴν ἐξηγεῖ ὁ κ. Ζολώτας. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη ὀφείλεται κατὰ 75% εἰς 4 εἴδη: τὸ ἔλαιον, τὰ γεώμηλα, τὰ ὄσπρια καὶ τὴν ὄρυζαν, εἰς εἰδικοὺς δηλαδὴ ἐμπορευματικοὺς λόγους καὶ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ πληθωρικὰς πιέσεις. Αὐτὰ τὰ λέγει ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης καὶ προκύπτουν ἐκ τῆς ἀναλύσεως τοῦ τιμαρίθμου χονδρικῆς πωλήσεως. Ἀλλὰ ἐδῶ καταθέτομεν στοιχεῖα, ὄχι καθ’ ὑπολογισμοὺς ἰδικούς μου. Εἶναι διεθνῆ στατιστικὰ στοιχεῖα, εἶναι τῆς ὑπηρεσίας ἐθνικῶν λογαριασμῶν, εἶναι τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἶναι δυστυχῶς δι’ ὑμᾶς ἀδιάψευστα. Τὰ ἰδικά σας στοιχεῖα ὅλα κατεποντίσθησαν. Ἀλλὰ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν ἀρχίζουν αἱ κρίσεις τῆς Ε.Κ. περὶ τῆς καταστάσεως. Θὰ παρετηρήσατε σήμερον, ὅτι ἔγινε μία μεταβολὴ τῆς τακτικῆς τοῦ Κέντρου. Δὲν εἴμεθα πλέον οἱ «οὐραγοί», εἶναι καὶ κανένας ἢ δύο ἄλλοι. Ἡ ἀλήθεια, ὅμως, προκύπτει ἀπὸ τὸν πίνακα διὰ τὰς 22 χώρας, τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερα. Θὰ μοῦ εἴπητε, εἶσθε ἱκανοποιημένοι ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἐπιδόσεις; Ἱκανοποιημένοι εἶναι μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σκέπτονται ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἐμπρὸς νὰ ἀποκτήσουν. Ἐὰν μὲ ἐρωτήσετε νὰ σᾶς εἴπω ἐὰν εὐημερῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, βεβαίως θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι δὲν εὐημερεῖ, ἀφοῦ καθημερινῶς ἀνακοινεῖ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Πρόεδρός της, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἰδιάζουσα προσπάθεια εἰς τὸν Αʹ ἢ Βʹ τομέα διὰ νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις, διὰ νὰ ἀναπτύξωμεν μεγαλυτέραν ταχύτητα καὶ νὰ προχωρήσωμεν πρὸς τὰ ἐμπρός. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἡ Ἑλλὰς (μόνη ἐξ ὅλων τοὐλάχιστον τῶν εὐρωπαϊκῶν χωρῶν καὶ τῶν χωρῶν τῆς Μεσογείου τῶν δυναμένων νὰ συγκριθοῦν μὲ ἡμᾶς ἀπὸ ἀπόψεως προσπαθείας οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ὅπως τὸ Ἰσραήλ), κατώρθωσε νὰ συνδυάσῃ, εἰς ὃν βαθμὸν συνεδυάσαμεν ἡμεῖς, δύο στοιχεῖα: τὸ στοιχεῖον τῆς σταθερότητος καὶ τὸ στοιχεῖον τῆς ἀναπτύξεως, μὲ ρυθμοὺς δηλαδὴ προόδου, οἷοι εἶναι οἱ ἀναφερθέντες προηγουμένως ὑπ’ ἐμοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλύτερον κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἀπέκτησε κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια ἡ Ἑλλάς. Δὲν ἀπέβλεψεν οὔτε ἡ σημερινή μου ὁμιλία, οὔτε ἡ προηγουμένη μου ὁμιλία, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γενικωτέρας οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπέβλεψεν εἰς τοῦτο καὶ μόνον εἰς τὸ νὰ ἀπαντήσῃ δι’ ὅσα μᾶς ἐμέμφθητε. Πιθανὸν νὰ δύνανται νὰ μᾶς μεμφθοῦν διὰ πολλὰ ἄλλα οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. Δι’ αὐτὰ ὅμως, διὰ τὰ ὁποῖα μᾶς ἐμέμφθησαν, δὲν δύνανται νὰ μᾶς μεμφθοῦν. Θὰ ἤθελα, ἀφοῦ τὰ πράγματα νομίζει ἡ Ε.Κ., ὅτι εἶναι ὅπως τὰ περιγράφει, νὰ μοῦ ἀναφέρῃ ἕνα μόνον παράδειγμα, χώρας τελούσης ὑπὸ ἀνάπτυξιν καὶ ἡ ὁποία κατὰ τὰ τελευταῖα ἑπτά, ἕξ ἢ πέντε χρόνια νὰ παρουσιάζῃ τὰ ἑξῆς χαρακτηριστικά: νὰ ἔχῃ τὴν νομισματικὴν σταθερότητα ποὺ ἔχομεν ἡμεῖς, νὰ ἔχῃ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἡμεῖς ἢ περίπου αὐτὴν καὶ ἡ ὁποία ταὐτοχρόνως νὰ εἶναι χώρα εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἀσκῆται ἐλευθέρα οἰκονομικὴ πολιτικὴ καὶ χώρα ἡ ὁποία νὰ δημοκρατῆται. Ἐὰν ἔκαμα τὴν διάκρισιν μεταξὺ χωρῶν εἰς τὰς ὁποίας ἀσκεῖται ἐλευθέρα οἰκονομικὴ πολιτικὴ καὶ ἐκείνων εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἀσκεῖται τοιαύτη, εἶναι διότι πράγματι, τὰ ἀνακοινούμενα ὑπ’ αὐτῶν στατιστικὰ μεγέθη δὲν εἶναι συγκρίσιμα. Ἡ μέθοδος τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦν, διὰ δογματικὸν μαρξιστικὸν λόγον, αἱ χῶραι αἱ ἀκολουθοῦσαι μαρξιστικὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, αἱ μέθοδοι τῆς συντάξεως τῶν ἐθνικῶν των λογαριασμῶν, εἶναι διάφοροι ἀπὸ τὰς μεθόδους μὲ τὰς ὁποίας ἡμεῖς, ὅλοι οἱ ἄλλοι, συντάσσομεν τοὺς λογαριασμούς μας. Ζητῶ, λοιπόν, νὰ μοῦ φέρετε ἕνα παράδειγμα μίας τοιαύτης χώρας. Κύριοι συνάδελφοι, σήμερον, αὐτὴν τὴν στιγμήν, μοῦ ἔφερον αὐτὸ τὸ χαρτί. Ὑποθέτω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὰ οἰκονομικὰ γνωρίζουν τὸ κῦρος τῆς WALL STREET JOTRNAL. Γράφει, λοιπόν, σήμερον ἀκριβῶς ἡ ἐφημερίς, μὴ γνωρίζουσα, ὅτι πρόκειται νὰ ἀγορεύσῃ ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ μὴ γνωρίζουσα, ὅτι πρόκειται νὰ ἀγορεύσω ἐγώ, τὰ ἑξῆς: «Ἡ Ἑλλὰς θὰ ἀποτελέσῃ τὸ ἑπόμενον οἰκονομικὸν θαῦμα τῆς Εὐρώπης, καθισταμένη οὕτω παράδειγμα δι’ ἄλλα Ἔθνη καὶ εἰδικώτερον τὴν Ἱσπανίαν, τὴν Πορτογαλίαν καὶ τὴν Τουρκίαν καὶ 18 Ἀφρικανικὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι ἐνεργοῦν πρὸς τὸν σκοπὸν ὅπως συνδεθοῦν μὲ τὴν ΕΟΚ». Αὐτὰ λέγει μία ἐφημερὶς οἰκονομική, τῆς ὁποίας, ὑποθέτω, ὅτι ὅλοι ὅσοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰ οἰκονομικὰ γνωρίζουν τὴν σημασίαν καὶ τὸ κῦρος. Θὰ μοῦ εἴπητε, πιστεύετε, σεῖς, ὅτι θὰ σημειωθῇ οἰκονομικὸν θαῦμα; Κύριοι βουλευταί, θαύματα οὔτε οἰκονομικά, οὔτε ἄλλα σημειοῦνται εἰς τὸν χῶρον τὸν κοινωνικόν. Πιστεύω, ὅμως, ὅτι ἔχουν στερεωθῆ, ἐπὶ τῆς σταθερότητος τῆς νομισματικῆς, ἐπὶ τῆς ὑποδομῆς τὴν ὁποίαν κατεσκεύασεν ἡ Κυβέρνησις, θεμέλια γερά, θεμέλια, τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ στηριχθῇ καλύτερον ἀπὸ ὅ,τι δύνανται νὰ στηριχθοῦν ἄλλοι λαοὶ τελοῦντες ὑπὸ ἀνάπτυξιν καὶ τὰ ὁποῖα θεμέλια τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ ἐγείρῃ ἕνα οἰκοδόμημα κατάλληλον διὰ νὰ στεγάσῃ πράγματι ὅλους τοὺς Ἕλληνας καὶ μάλιστα κατὰ τὸν δικαιότερον δυνατὸν τρόπον. (Χειροκροτήματα). Τοῦτο δὲν σημαίνει, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἔχομεν μπροστά μας μεγάλας δυσκολίας νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Βεβαιότατα, ἔχομεν. Αὐτομάτως δὲν ἀναπτύσσεται τὸ Ἔθνος. Αὐτομάτως σημειοῦνται οἱ πληθωρισμοί. Ἡ Ἑλλὰς κατώρθωσε κἄτι, τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ εἰπῆτε ποία ἄλλη χώρα κατώρθωσε εἰς τὸ σημεῖον, ποὺ τὸ κατωρθώσαμεν ἡμεῖς: νὰ συνδυάσῃ δηλαδὴ τὴν οἰκονομικήν της ἀνάπτυξιν μὲ τὴν ἐλευθερίαν, μὲ τὴν Δημοκρατίαν καὶ μὲ τὴν σταθερότητα τὴν νομισματικήν. Εἶπεν, ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι περίπου ἀποχαιρετᾶ τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Μητσοτάκης τὸ εἶπεν αὐτό, κατὰ κἄποιον τρόπον, ὑπὸ μορφὴν ἀπειλῆς. Σεῖς γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρῶτον μὲν ἡ πρόβλεψις αὐτὴ εἶναι ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι, ὅπως τόσαι ἄλλαι προβλέψεις προερχόμεναι ἀπὸ ἐκείνην τὴν πλευράν, προώρισται νὰ διαψευσθῇ. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν συνέβαινε νὰ μὴ διαψευσθῇ αὐτὴ ἡ πρόβλεψις καὶ ἐὰν συνέβαινε νὰ γίνουν ἐκλογαί, ποῖον νομίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι θὰ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Τὸ ἀποτέλεσμα, κύριοι βουλευταί, θὰ ἦτο πάλιν νὰ ἔλθῃ ἡ Ε. Ρ.Ε. εἰς τὴν ἐξουσίαν, (χειροκροτήματα), καὶ δι’ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἀκόμη πρόσθετον, ἐπιβεβαιωθέντα ἀπόψε, τὸν λόγον, ὅτι δυστυχῶς —καὶ λυποῦμαι ποὺ τὸ λέγω— δὲν εἶναι παρεσκευασμένη ἢ δὲν ἔχει τὴν ἠρεμίαν τὴν ψυχικὴν ἡ Ε.Κ., δηλαδὴ τὸ ἐπιτελεῖον της, διὰ νὰ ἴδῃ μὲ ἀντικειμενικότητα τὰ πράγματα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μίαν παράταξιν, ἡ ὁποία πιστεύει σοβαρῶς, ὅτι θὰ ἠδύνατο, μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς μὲ τοὺς ὁποίους ἐνεφανίσθη ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον διεθνῶν ὀργανισμῶν διὰ νὰ διεκδικήσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, δυστυχῶς, σήμερον μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εἶναι δυνατὸν νὰ διεκδικήσῃ ἀπὸ τοὺς φίλους μας, ἀνὰ ὁλόκληρον τὸν κόσμον. (Χειροκροτήματα).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἔχει τὸν λόγον.

§53Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Ε.Κ. ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον μοῦ τὸ ἐπιτρέπῃ διὰ 5′ νὰ ἀπαντήσω εἰς ἕνα εἰδικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Μητσοτάκης καὶ τὸ ὁποῖον μὲ θίγει προσωπικῶς. Ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς ἐκ Χανίων, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του, ἠθέλησε νὰ θίξῃ καὶ τὸ θέμα τῆς ἰδικῆς μου τοποθετήσεως, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τοῦ προβλήματος τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν. Καὶ δὲν θὰ παρενέβαινα αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἰδίᾳ δὲ διότι οὐδόλως ἐπιθυμῶ νὰ καθυστερήσω τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος προτίθεται νὰ ἀγορεύσῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἂν τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης δὲν εἶχον τὴν αἰχμὴν ὅτι τἄχα ἠθέλησα νὰ ἐμφανίσω ἐνώπιον τοῦ Σώματος κατὰ τὴν χθεσινήν μου ἀγόρευσιν στοιχεῖα μὴ ἀνταποκρινόμενα πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξηγήσω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον καὶ χθὲς διὰ νὰ ὑπάρξῃ τὴν στιγμὴν αὐτὴν πρόσθετος καὶ πλήρης ἐκκαθάρισις τῆς τοποθετήσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος. Καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν καὶ τῆς ἀμυντικῆς πολιτικῆς, πράγματι μεταξὺ Κυβερνήσεως τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Ἡμεῖς, ὅπως ἐξήγησα, ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ προχωρήσωμεν εἰς πράξεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσθενήσουν τὴν ἄμυναν τῆς χώρας, διότι πιστεύομεν ὅτι, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ γενικωτέρα συνείδησις περὶ τοῦ ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὄχι μόνον μὲ τὸν ἡρωϊσμόν της, ἀλλὰ καὶ μὲ σύγχρονα μέσα εἶναι ἑτοίμη ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ δικαιώματά της καὶ τὸ πάτριον ἔδαφος, ὄχι μόνον ἐξωτερικὴ πολιτικὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ, ὡς εἶπεν ὀρθότατα ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ἀλλὰ οὔτε καὶ οἰκονομικὴ πολιτική, ἀλλὰ οὔτε καὶ πολιτικὴ γενικῶς. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰδικώτερον τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔδωσα χθὲς καὶ τοὺς ὁποίους ἠθέλησε νὰ ἀμφισβητήσῃ ὁ βουλευτὴς ἐκ Χανίων, τὸ ἱστορικὸν εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς προτάσεως τῆς μομφῆς, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν, ὑπεστήριξε, καὶ διαβάζω τὴν φράσιν του: «Ὅτι ὡς ἄλλοτε εἶχον ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλὴν ἀριθμοὺς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, συμφώνως πρὸς τοὺς ὁποίους τὸ Ἑλληνικὸν ποσοστὸν εἰς στρατιωτικὰς δαπάνας ἦτο τὸ μεγαλύτερον τοῦ κόσμου». Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐπιθυμῶν νὰ ἀντικρούσω τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, παρέταξα ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ ἐμνημόνευσα πόθεν τὰ ἀρύομαι καὶ ποίων ἡμερομηνιῶν εἶναι. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, τὰ μὲν στοιχεῖα προέρχονται ἀπὸ τὸ στατιστικὸν δελτίον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν τοῦ 1961, αἱ δὲ ἡμερομηνίαι εἰς τὰς ὁποίας ἀνάγονται εἶναι διὰ μὲν τὴν Ἑλλάδα τὸ 1963 διὰ δὲ τὰς ἄλλας χώρας τὸ 1960. Ὁ κ. Μητσοτάκης ἠθέλησε διὰ τῆς διαφοροποιήσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμα νὰ ὑπαινιχθῇ ὅτι αὐτὴ ἦτο σκόπιμος διότι ἦτο ὠφέλιμος, ἀπὸ ἀπόψεως ὑποστηρίξεως τῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐπλανήθη, διότι ἐγὼ ἐμνημόνευσα τὸ ἔτος 1963, διὰ τὴν Ἑλλάδα διὰ τὸν λόγον τὸν ὁποῖον εἶπον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δὲν ἔχω δηλαδὴ ἀνάγκην διὰ νὰ εἴπω ποῖαι εἶναι αἱ δαπάναι αἱ ἀμυντικαὶ τῆς Ἑλλάδος νὰ ἀνατρέξω εἰς ξένους, ἀφ’ ἧς στιγμῆς πρὸ 2 μηνῶν κατέθεσα ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὸν προϋπολογισμὸν τῆς χώρας τοῦ 1963 μὲ πλήρη τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ φυσικὰ τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ἄλλων χωρῶν, δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ἀνατρέξω εἰς πηγὰς ξένας καὶ δὴ ἐπισήμους διὰ νὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα βεβαιωμένα. Κατὰ ταῦτα, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δελτίου τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν τοῦ ἔτους 1961, ἡ ποσοστιαία σχέσις τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν τῶν διαφόρων Κρατῶν πρὸς τοὺς ἀντιστοίχους προϋπολογισμούς των καὶ ἀντιστοίχως πρὸς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τῶν διαφόρων χωρῶν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ Ἑλληνικόν, ἔχουν ὡς ἀκολούθως: Γαλλίας 7,4% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀμυντικαὶ δαπάναι, 28% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡνωμένον Βασίλειον 8,4% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, 22,5% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι 11% ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 27,7% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁλλανδία 5% ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, 20% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Σουηδία 5,1% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, 18% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τουρκία 3% ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, 24,8 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑλλὰς 4,4 ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, 18% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν ἰσχυρίσθην ἐγώ, ὅτι αἱ δαπάναι αἱ ἀμυντικαὶ εἶναι χαμηλαὶ ἰσχυρίζομαι, ὅτι εἶναι ὀλίγαι, ἐὰν ἤθελε νὰ παρακολουθήσῃ τὸν ἐξοπλισμὸν ἐκείνων ἐνδεχομένως ποὺ ἔπρεπε νὰ παρακολουθήσῃ. Καὶ ἰσχυρίζομαι, ὅτι ἡ προστασία τῆς ἀκεραιότητος τῆς Ἑλλάδος στηρίζεται ἐπιτυχῶς, πρῶτον ἐπὶ τῶν ἀμυντικῶν μας δυνάμεων καὶ δεύτερον ἐπὶ τῶν συμμαχιῶν μας. Ἰσχυρίζομαι ὅμως, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ λεχθὲν καὶ ὑποστηριχθὲν ὑπὸ τῆς Ε.Κ., ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔρχεται πρώτη εἰς τὸ βάρος τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν, ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ὅσων στοιχείων σᾶς ἀνέγνωσα, τῶν ὁποίων σᾶς ἀνέφερα καὶ τὰς πηγάς, τόσον ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, ὅσον καὶ πρὸς τὸν προϋπολογισμόν, ὅτι ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἡ περισσότερον βαρυνομένη εἰς τὰς ἀμυντικὰς δαπάνας χώρα ἡ Ἑλλάς, ἀλλὰ προηγοῦνται αὐτῆς ἡ Γαλλία, τὸ Ἡνωμένον Βασίλειον, ἡ Ἀμερική, ὁ Καναδᾶς, ἡ Ὁλλανδία, ἡ Σουηδία, ἡ Τουρκία, ἑπτὰ χῶραι. Καὶ πιστεύω, ὅτι μετ’ αὐτὴν τὴν διευκρίνισιν, κύριοι συνάδελφοι, ἀφοῦ καὶ πάλιν ζητήσω συγγνώμην ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., διότι εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἀγορεύσεώς του, ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κοινὴ Γνώμη θὰ ἔχῃ πλήρως διαφωτισθῆ καὶ θὰ δύναται νὰ ἐκτιμήσῃ ἐὰν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔδωσα ἐγώ, εἶναι ὀρθὰ ἢ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παρέταξεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Χανίων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§54Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν προτίθεμαι νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἤθελα ὅμως νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Θεοτόκην, ὅτι ὅλα τὰ στοιχεῖα τοῦ 1961, τὰ ὁποῖα ἀποπειρᾶται νὰ δώσῃ ἀπόψε, ὤφειλεν ἐξ ἀρχῆς νὰ τὰ εἶχε δώσει. Ἐδήλωσα, ὅτι ἡ σύγκρισις δι’ ὅλας τὰς χώρας μὲ στοιχεῖα τοῦ 1961 καὶ εἰδικῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα τοῦ 1963, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει κανένα ἀσφαλῶς δεδομένον —τὰ μεγέθη εἶναι ἄγνωστα— θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ κάποιον λόγον. Βεβαίως δὲν εἶπον, ὅτι ἔχει ἄλλον τινὰ λόγον παρὰ νὰ ἐνισχύσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὰς ἀπόψεις του. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, κατέθεσα τὴν ἐπίσημον στατιστικήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀποδεικνύεται, ὅτι προκειμένου περὶ τῶν χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ, τὴν μεγαλυτέραν ἐπιβάρυνσιν ἔχει ἡ χώρα μας. Καὶ ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ παρακαλέσω, ὁμιλῶ πλέον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὸν —παρεκάλεσα καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος— νὰ εἶναι ἐστενογραφημένη ἡ ἀπόδοσις τῶν ὅσων εἶπα. Διότι, κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ διανέμεται τὸ Δελτίον Τύπου λίαν συνοπτικὸν καὶ ἐν πολλοῖς μὴ ἀποδίδον τὰ λεχθέντα. Γνωρίζω, ὅτι ὅταν γίνεται ἐστενογραφημένη ἀπόδοσις, ἀποδίδει τὰ ἐστενογραφημένα καὶ τὸ Δελτίον Τύπου. Διατὶ ἐμένα μοῦ κάμετε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἀντιμετωπίζετε διαφορετικά;

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λαμβάνετε πάντοτε ἀφορμὴν νὰ δεικνύετε κακίαν δι’ ἐμέ. Γνωρίζετε ὅτι ἔχω δώσει ἐντολὴν πρὸ μιᾶς καὶ πλέον ὥρας. Ἁπλῶς διὰ νὰ δείξετε ἀκόμη μίαν φορὰν κάποιαν κακίαν, δι’ αὐτὸ τὸ κάμνετε.

§56Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σᾶς πληροφορῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ Δελτίον Τύπου δὲν διανέμεται ἔτσι, πρῶτον, καὶ δεύτερον ὅτι δὲν ἔχω κακίαν, ἀλλὰ θέλω νὰ λέγω τὴν ἀλήθειαν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, εἶναι ἀξιόπιστον πρόσωπον ὁ κ. Μανουσάκης; Ἐὰν εἶναι, πταίει αὐτὸς διότι εἰς αὐτὸν ἔδωσα ἐντολὴν νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἔγκρισιν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀσχολῆται ὁ Πρόεδρος μὲ αὐτά.

§58Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν σᾶς ἀπασχολῶ, νὰ τελειώσω τὴν φράσιν μου. Ἐδώσατε ἐντολὴν διὰ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τὰ ὁποῖα θὰ κυκλοφορήσουν αὔριον καὶ δὲν ἐδώσατε ἐντολὴν διὰ τὸ Δελτίον Τύπου. Αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ἔχει τὸν λόγον.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐπέπρωτο τὸ πολιτικὸν θέμα, κατὰ τὴν τελευταίαν του συνεδρίασιν, νὰ ἀποσυντεθῇ ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς. Ἐπιθυμῶ μίαν σύντομον ἀπάντησιν, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁμιλῶν πέρυσιν εἰς τὴν Βουλὴν εἶχον ἐπικαλεσθῆ τὸ Διάγγελμα πρὸς τὸ Κογκρέσσον τοῦ Προέδρου Ἀϊζενχάουερ. Εἶχεν εἴπει εἰς τὸ Διάγγελμά του: «Ἡ Ἑλλὰς ἀνήκει εἰς ἕν ἀπὸ τὰ περισσότερον βαρυνόμενα κράτη τοῦ ἐλευθέρου κόσμου μὲ στρατιωτικὰς δαπάνας». Ἡ δὲ στατιστική, τὴν ὁποίαν τότε ἀνέφερα, εἶχε δημοσιευθῆ εἰς τὰς 28 Φεβρουαρίου 1962 εἰς τοὺς πίνακας τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἀναγράφει τὰ ἀκόλουθα: «Τουρκία, ἀπὸ τὰς χώρας αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐνδιαφέρουν 2,6%, Δανία 2,8%, Πορτογαλλία 3,1%, Ἰταλία 3,2%, Βέλγιον 3,1%, Ἑλλὰς 5,4%». Αὐτοὶ ἦσαν οἱ ἀριθμοὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων προέβην τότε εἰς αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δώσω συνέχειαν, διότι θὰ ἐκινδύνευεν ὁλόκληρος ἡ ἑσπέρα νὰ καταναλωθῇ εἰς ἀριθμολογίαν. Ἔχω ὅμως ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀνέλαβον αὐτὰς τὰς ὑποχρεώσεις ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας. Εἶχον ἀνακοινώσει, ὅτι θὰ δώσω ἀπάντησιν σήμερον. Ὁ φίλος βουλευτὴς ἐκ Χανίων μοῦ ἐξοικονόμησεν αὐτὸν τὸν κόπον καὶ τὸν εὐχαριστῶ. Ἀλλὰ ὀφείλω εἰς τὸν κ. Παπαληγούραν νὰ κάμω μερικὰς συστάσεις οἰκονομικῆς σκέψεως. Ἐδοκίμασα λύπην ἀπὸ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐξετίμησε τοὺς ἀριθμούς. Κύριοι βουλευταί, δύο εἶναι τὰ θέματα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐνώπιον ἡμῶν. Τὸ πρῶτον θέμα εἶναι ἡ ἀκρίβεια τῶν ἰδικῶν μου ἀριθμῶν. Τὸ δεύτερον εἶναι ἡ ἑρμηνεία τῶν ἀριθμῶν ἢ ἡ προσκόμισις ἄλλων ἀριθμῶν. Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ φέρετε τοὺς ἀριθμούς σας. Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἑρμηνεύσητε καθ’ ὅν τρόπον θέλετε τοὺς ἀριθμούς μου. Ἀλλὰ ἡ ἀκρίβεια τῶν ἀριθμῶν μου εἶναι ἄλλο θέμα. Καὶ ἀπεδείχθη ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅτι ἡ ἀκρίβεια ὅλων ἀνεξαιρέτως καὶ τῶν 10 ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθην, εἶναι ἀπόλυτος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.). Ὄρθιοι μένουν οἱ ἀριθμοί μου. Καὶ δὲν κατεποντίσθησαν. Κατεποντίσθησαν οἱ ἀριθμοὶ καὶ ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ (χειροκροτήματα). Ἰδοὺ διατί. Συνέκρινα πρῶτον τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τοῦ 1950–1955 καὶ 1956 –1962. Διατί; Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει ἀπόλυτος καλὴ πίστις καὶ λογικὴ εἰς αὐτὴν τὴν σύγκρισιν. Ὥρισα τὸ 1950, διότι εἰς τὸ τέλος τοῦ 1949 ἔληξεν ὁ συμμοριτοπόλεμος. Δὲν θὰ ἦτο σοβαρὸν νὰ προσθέσω ἔτη συμμοριτισμοῦ. Λήγοντος τοῦ 1955 ἀνέλαβεν ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀρχίζει ἑπομένως ἡ πολιτεία καὶ ἡ εὐθύνη του ἀπὸ τὸ 1956. Καὶ δι’ αὐτὸ συνέκρινα τὰ ἓξ ἔτη 1950–55 μὲ τὰ ἑπτὰ ἔτη 1956–1962. Εἶναι ἀπολύτως λογικὴ καὶ καλόπιστος ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐτῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος. Καὶ εἶναι περίεργον, ὅτι δὲν κατενοήθη, ὥστε νὰ ἐφευρίσκωνται ἐξηγήσεις τοῦ «δόλου» τῶν ἀριθμῶν. Ἐκ τῆς συγκρίσεως τῶν δύο αὐτῶν περιόδων διαπιστοῦται, ὅτι ὑπάρχει ἡ διαφορὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ὡμολογήθη, ἄλλωστε καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ καὶ δὲν χρειάζεται καμμία ὁμολογία. Εἶναι ἐξ ἀντικειμένου δεδομένοι οἱ ἀριθμοί. Εἶναι 5,8 ἡ 7ετία 1956–1962. Καὶ εἶναι 6,6 ἡ 6ετία 1950 –1955. Ἑπομένως ἐξ ἀντικειμένου πλέον εἶναι δεδομένη ἡ διάψευσις τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς χώρας, κατὰ τοὺς χρόνους τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, ἐπῆλθε τόση αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Εἶναι ἀσύστατος κομπασμός. Εἶχε συμβῆ μεγαλυτέρα αὔξησις κατὰ τὴν πρώτην 6ετίαν. Αὐτὸ εἶναι ἀντικειμενικὸν ἀριθμητικὸν δεδομένον. Τίθεται τώρα τὸ ἐρώτημα: Ποῖος εἶναι ὁ ρυθμὸς τῶν κατ’ ἔτος αὐξήσεων; Καὶ ἐδῶ ὑπέκυψαν καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅλοι ὅσοι τὸν ἠκολούθησαν εἰς τὴν πλάνην του, ὅτι τάχα ὁ ὑψηλὸς ρυθμὸς τῆς πρώτης 6ετίας ὀφείλεται εἰς τὴν «ράχην τῶν Ψαρῶν» ὅπως εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας. Μετὰ τὸν συμμοριτισμόν, εἶπεν, εὔλογον ἦτο νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνασύνταξις τῆς οἰκονομίας. Καὶ εὐλόγως θὰ ἠκολούθει βραδύτερον χαλαρώτερος ρυθμός. Ἀλλὰ δὲν ὑπεβλήθη κανεὶς εἰς τὸν κόπον, πέραν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι βεβαρημένος καὶ μὲ ἄλλας ἀσχολίας, ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους οἰκονομικούς του ἐπιτελεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τόσην ἔπαρσιν, ὅταν νομίζουν, ὅτι δύναται νὰ συγκριθοῦν μὲ τοὺς ἐπιτελεῖς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, δὲν ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν κόπον νὰ προσέξουν τοὺς ἐτησίους ρυθμοὺς διὰ νὰ συναγάγουν τὰ πραγματικὰ συμπεράσματα. Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοί: Ὑποτίθεται, κατὰ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ καὶ ὁ οἰκονομικός του σύμβουλος, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἀθρόαν αὔξησιν κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν λόγων των. Ἀκούσατε: Ἔτος 1950: 2,2. «Ἡ ράχη τῶν Ψαρῶν». Ἔτος 1951: 8,4. Ραγδαία ἄνοδος. Καὶ ἀναμένει κανεὶς περαιτέρω τὴν εὐφορίαν. Ἔτος 1952: 0,4%. Ποῦ εἶναι ἡ εὐφορία; Ποῦ εἶναι ὁ ραγδαῖος ρυθμὸς τῆς ἀνόδου; Ποίαν ἐξήγησιν ἔχει; 1953: 13,7%. Ἐπέρχεται ὁ ρυθμὸς τῆς ἀνόδου. 1954: 3,9%. Καὶ 1955: 7,5%. Αὐτὴ εἶναι ἡ «ἀρρυθμία» τῆς αὐξήσεως. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὴν ἑπταετίαν. Ἔτος 1956, 6,2%. Ἤρχισε τὸ δημιουργικὸν θαῦμα μὲ πτῶσιν. Ἔτος 1957. Ἀποδίδει τὸ δημιουργικὸν θαῦμα: 9,1%. Ἔτος 1958 καθίζησις τοῦ θαύματος: 2,8%. Ἔτος 1959: 4,8%. Ἔτος 1960. Ἡ μεγάλη ἀνάπτυξις: 4,2%. Ἔτος 1961, ἀπρόοπτος ἄνοδος 11,5%. Ἔτος 1962 μόνον 2,9%. Κύριοι βουλευταί, εἶναι καταπληκτικόν, ὅτι δημόσιοι ἄνδρες, εἰδικοὶ μάλιστα οἰκονομολόγοι, μελετῶντες τοὺς ἀριθμούς, δὲν κατέληξαν εἰς τὸ στοιχειῶδες συμπέρασμα, ὅτι εἶναι ἀκόμη ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία ὄχι ὑπὸ κατεύθυνσιν ὠργανωμένου καὶ δημιουργικοῦ καὶ ἀποδοτικοῦ προγράμματος, ἀλλὰ ἕρμαιον τῶν καιρῶν, τῆς μετεωρολογίας. Ἐξαρτᾶται ἑκάστοτε ἀπὸ τὴν ἀπόδοσιν τῆς γεωργίας. Καὶ ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἑαυτόν σας νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη ἦτο ἡ «ράχη τῶν Ψαρῶν» καὶ ἔπειτα ἔγινε τὸ θαῦμα τῆς ἀναστάσεως; Ἰδοὺ διατὶ σᾶς ἐκφράζω τὴν λύπην μου. (Χειροκροτήματα). Ἔρχομαι τώρα εἰς τὰς διεθνεῖς συγκρίσεις. Κύριοι βουλευταί, διατὶ ἀνέφερα ἀριθμοὺς εἰς τρεχούσας τιμάς; Διότι ἡ στατιστικὴ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἔχει μόνον αὐτούς. Δὲν ἔχει τοὺς ἀριθμοὺς εἰς σταθερὰς τιμάς. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος. Καὶ ἐχρειάσθη νὰ γίνῃ ἀναγωγὴ τῶν τιμῶν τῶν τρεχουσῶν εἰς σταθεράς, διὰ νὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα. Καὶ ἔγινεν αὐτὴ ἡ ἀναγωγή. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θεωρεῖ πολὺ ἀντιεπιστημονικὴν τὴν μέθοδον τῆς ἀναγωγῆς. Εὐλόγως τοῦ ἐλέχθη, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὀλίγην ὑπομονὴν καὶ νὰ ἐλέγξῃ τὴν μέθοδον. Ἀλλὰ ἔσπευσε νὰ διαπιστώσῃ, ὅτι ἡ ἀναγωγὴ εἶναι λάθος. Δὲν τὸν διέκοψα, διὰ νὰ τὸν ἀφήσω νὰ βυθισθῇ εἰς τὸ ἰδικόν του λάθος. Διότι ἔχομεν τοὺς ἀριθμοὺς τῆς στατιστικῆς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν διὰ τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τῶν αὐτῶν χωρῶν εἰς σταθερὰς τιμάς. Καὶ ἡ ἀναγωγὴ ἡ ὁποία ἔγινε, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ καὶ τὰ ἔτη καὶ τὰς χώρας, ταυτίζεται εἰς ἀκέραιον μὲ τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα, ὅπως προσδιορίζεται ἀπὸ τὴν στατιστικὴν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις. Ἰδοὺ λοιπόν, καὶ ἡ ἐξήγησις τῶν τρεχουσῶν τιμῶν καὶ ἡ πλήρης δικαίωσις, ἡ ὁποία ἐπέρχεται ἀπὸ τὴν ἀναγωγὴν τῶν τρεχουσῶν εἰς σταθερὰς τιμάς. Διότι θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζετε, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι οὐδέποτε εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, οὐδέποτε ἐπεκαλέσθην ἀνακριβῆ στοιχεῖα. Ἐλέγχω εἰς βαθμὸν ἀπόλυτον ὅλα τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ μὴ παράσχω εἰς κανένα τὴν εὐκαιρίαν καταλογισμοῦ ἀνακριβείας, εἴτε ἀριθμῶν εἴτε στοιχείων. Ἐσπεύσατε νὰ πανηγυρίσητε τὸν καταποντισμὸν τῶν ἀριθμῶν μου. Καὶ συνέβη ὁ ἰδικός σας καταποντισμός, ὁ καταποντισμὸς τῆς ἰδικῆς σας ἁρμοδιότητος... (Χειροκροτήματα). Πέραν αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν, ὅλοι οἱ ἄλλοι δὲν ἐτέθησαν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν. Δύναται νὰ ἑρμηνεύσῃ, κατὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον τρόπον, τοὺς ἀριθμούς μου ὁ κ. Παπαληγούρας. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀπόλυτον ἀκρίβειάν των. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος μεταξὺ τοῦ γεωργικοῦ κόσμου καὶ τῶν ἄλλων κοινωνικῶν τάξεων, μεταξὺ κεφαλαίου καὶ ἐργασίας, καθὼς ἐπίσης καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν χαλάρωσιν τοῦ ρυθμοῦ τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας, κατὰ τὰς τελευταῖα ἔτη, καὶ τὴν στασιμότητα τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, κατὰ τὴν τελευταίαν 5ετίαν 1957–1962 καὶ τὸν διπλασιασμὸν τῆς φορολογίας ἀπὸ 12 εἰς 24 δισεκατομμ., ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἀντικειμενικῶς δεδομένοι, ἔχουν ληφθῆ ἀπὸ ἐπίσημα στοιχεῖα. Καὶ εἶναι διὰ τοῦτο ἀκλόνητοι. Ἐπιβεβαιῶ τὴν ἀπόλυτον ἀκρίβειαν ὅλων τῶν ἀριθμῶν μου καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου διὰ τὴν ἐπιπολαιότητα, μὲ τὴν ὁποίαν ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἐπειδὴ εὑρίσκομαι εἰς τὸ οἰκονομικὸν θέμα, θέλω νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς μίαν κατηγορίαν. Εἰς τὴν «δημαγωγίαν» τῶν συντάξεων, τὴν ὁποίαν, τάχα, ἤσκησα εἰς τὸ παρελθόν. Ἔσπευσαν ὅλοι νὰ μοῦ καταλογίσουν ὡς ἰδικόν μου κομπασμόν, τὴν διεκδίκησιν τῆς πατρότητος τῆς ἰδέας τῶν ἀγροτικῶν συντάξεων. Ἀλλὰ μόνον ἀφελεῖς ἄνθρωποι εἶναι δυνατὸν νὰ διεκδικοῦν πατρότητα ἰδεῶν. Αἱ ἀγροτικαὶ συντάξεις ἀπὸ μακροῦ ἐφαρμόζονται εἰς ἄλλας χώρας. Δὲν ἀποτελοῦν ἰδέαν πρωτότυπον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διεκδικῶ ἐγὼ καὶ οἱ συνεργάται μου, εἶναι ἡ πατρότης τοῦ ἀγῶνος διὰ τὰς ἀγροτικὰς συντάξεις. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Καὶ εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι μὲ τὸν ἰδικόν μας ἀγῶνα, ὡρίμασε τὸ θέμα, ὥστε νὰ φθάσῃ μέχρι τῆς ἐφαρμογῆς του. Ἀλλά, ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο νόμων, τοῦ ἰδικοῦ μου σχεδίου νόμου καὶ τοῦ νόμου τῆς Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς, εἰς τὸ ἰδικόν μας σχέδιον, δὲν προεβλέπαμεν καμμίαν ἀπολύτως ἐπιβάρυνσιν τῶν ἀγροτῶν, χάριν τῶν ἀγροτικῶν συντάξεων. Ἐνῷ ὁ νόμος τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐπιβαρύνει μὲ εἰδικὸν φόρον καὶ τοὺς ἀγρότας διὰ τὰς ἀγροτικὰς συντάξεις. Μεταβάλλει, τοιουτοτρόπως, τὴν εὐλογίαν τῶν ἀγροτικῶν συντάξεων, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπανηγύριζεν ὅλος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, εἰς ἐφιάλτην, διότι ἀγανακτοῦν οἱ ἀγρόται καλούμενοι νὰ πληρώσουν φόρον. Δὲν τοὺς δημιουργοῦμεν τὴν ψυχικὴν εὐφορίαν, ὅτι τοὺς σκέπτεται ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία. Ψυχολογικῶς ἀποκομίζουν τὴν ἐντύπωσιν ἐμπαιγμοῦ, ὅτι λαμβάνουν τὴν σύνταξιν 300.000 γέροντες καὶ ὀφείλουν 1.200.000 οἰκογένειαι ἀγροτικαὶ νὰ καταβάλλουν φόρον, χάριν τῶν ἀγροτικῶν συντάξεων. Αὐτὸ τὸ αἴσθημα τῆς εὐφορίας, τὸ ψυχικόν, ἐστερήσαμεν ἀπὸ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Καὶ εἰς αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἀπέβλεπεν ἡ ἰδική μας πρωτοβουλία. Δὲν ἦτο μόνον ἐπιδίωξις οἰκονομική, ἀλλὰ καὶ ἠθικὴ καὶ ψυχολογική. Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος κατέχεται ἀπὸ τὸ αἴσθημα, ὅτι εἶναι ἀπόκληρος. Καὶ αἱ συνθῆκαι τῆς ζωῆς του, πράγματι ὅταν συγκρίνωνται πρὸς τὴν ζωὴν τῶν πόλεων, εὐλόγως ἐμπεδώνουν αὐτὸ τὸ αἴσθημα. Καὶ ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ αἰσθήματος τοῦ ἀποκλήρου, ἤθελα, ὡς εὐλογία Θεοῦ νὰ πέσῃ μία παροχὴ τῆς Πολιτείας, ἄνευ ἀνταλλάγματος. Καὶ σεῖς ἔχετε καταστρέψει τὴν ἠθικὴν ἀξίαν αὐτῆς τῆς προσφορᾶς, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ συνόλου τῶν ἀγροτῶν νὰ ὑποβάλλωνται εἰς φόρον χάριν τῶν ἀγροτικῶν συντάξεων. Ἐκηρύξαμεν ἐπίσης τὴν ἀνάγκην τῆς μὴ ἐπιστροφῆς τῶν ἀρωγῶν τῶν σεισμοπλήκτων. Καὶ ἐνῷ μᾶς κατηγγείλατε ὡς δημαγωγούς, ἐν τούτοις, μᾶς ἠκολουθήσατε μὲ προσωρινὸν στάδιον τὴν ἀναστολὴν τῶν πληρωμῶν. Καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ μέγα θέμα, τὸ ὁποῖον σήμερον παραμένει καὶ τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς, ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο νὰ τερματίσῃ συντόμως τὸν βίον της ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, θὰ ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἀντιμετωπίσῃ, συρομένη ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας «δημαγωγίαν», τὴν εὐμενῆ ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. (Χειροκροτήματα). Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἶναι ἀδύνατον ὁ ἀγροτικὸς κόσμος νὰ πεισθῇ, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ὀλιγαρχία εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ παγωμένας πιστώσεις καὶ ὅτι οἱ πάσχοντες ἀγρόται δὲν εὑρίσκουν τὴν ἱκανοποίησιν μιᾶς εὐμενοῦς ρυθμίσεως τῶν ἰδικῶν των παλαιῶν χρεῶν, ἡ ὁποία δὲν θὰ προσφέρῃ μόνον ἀνακούφισιν εἰς αὐτοὺς ἀλλὰ θὰ ἀποτελέσῃ γενικώτερον ζωογόνησιν τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ἡ ἐπαγγελία μας αὐτὴ θὰ πραγματοποιηθῇ καὶ διότι εἶναι δικαία καὶ διότι θὰ τὴν ἐπιβάλῃ μὲ τὴν θέλησιν καὶ τὴν ὀργήν του ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα).

§61ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αἱ παγωμέναι πιστώσεις;

§62Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ἔγιναν παγωμέναι αἱ πιστώσεις, εἶναι στοιχειῶδες χρέος νὰ γενικευθοῦν καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ὁ κ. Ἀβέρωφ μοῦ ἔκαμε χθὲς τὴν μεγάλην τιμήν, νομίζω, ὅτι καὶ ἄλλοτε τὸ εἶχεν ἐπιχειρήσει, νὰ ἐκδηλώσῃ ἀπέναντι ἐμοῦ ἔλλειψιν ἐθνικῆς ἐμπιστοσύνης, διὰ τὴν ἐνημέρωσιν μὲ τοὺς φακέλλους τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ τὸν βεβαιώσω, ὅτι δὲν εἶμαι ἀπαρηγόρητος, διότι δὲν ἐκτιμῶ τὴν ἐκτίμησίν του. (Χειροκροτήματα). Ἄλλωστε εἶναι βέβαιον, καὶ ὄχι μόνον δι’ ἐμέ, ἀλλὰ δι’ ὅλους, ὅτι ἐὰν ὁ κ. Ἀβέρωφ ἐπεχείρει ἐνημέρωσιν, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἦτο πλήρης. Λειτουργεῖ καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τὸ σύνθημα τῶν Ἰωαννίνων. (Φωναί, κάτω οἱ ψεῦτες. Χειροκροτήματα). Ἄλλωστε, ἐλπίζομεν, ὅτι δὲν εἶναι μακρὰν ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐνημερωθῶμεν. Καὶ τότε δὲν θὰ μᾶς ἐνημερώσῃ ὁ κ. Ἀβέρωφ. Θὰ κληθῇ νὰ ἐνημερωθῇ... (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχῃ ὑπάρξει περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπιδείξῃ ἔστω καὶ μίαν ἐπιτυχίαν. Καθολικὴ ἀποτυχία εἶναι τὸ τάλαντον τοῦ κ. Ἀβέρωφ. Μὲ ποίαν χώραν θέλετε νὰ ἐνθυμηθῶμεν τὰς σχέσεις μας; Μὲ τὴν Αἴγυπτον, τὴν Βουλγαρίαν, τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, τὴν Τουρκίαν; Χθὲς ἀκόμη διεπιστώθησαν αἱ μεγάλαι ἀνησυχίαι τὰς ὁποίας ἐμπέει ἡ πολιτικὴ τῆς Τουρκίας, τῆς συμμάχου καὶ γείτονος, μὲ τὴν Κύπρον, μὲ τὸ Πατριαρχεῖον, μὲ τὴν ἐπικίνδυνον αἰγιαλίτιδα ζώνην, τῆς ὁποίας τὸ θέμα ἐπίσης διαχειρίζεται μὲ ἐπιπολαιότητα, ἐνῷ εἶναι πλῆρες ἐθνικῶν κινδύνων. (Χειροκροτήματα). Εἶπε χθὲς ὁ κ. Ἀβέρωφ ὅτι καθυστερεῖ ἡ διαφώτισις εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν γνωρίζω πόσον περισσότερα μυστικὰ κονδύλια ἔπρεπε νὰ ἔχουν διατεθῆ, διὰ νὰ γίνῃ, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς του, πληρεστέρα ἡ διαφώτισις. Ἡμεῖς βεβαίως δὲν διαθέτομεν μυστικὰ κονδύλια. Εἶναι βέβαιον ὅτι, ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς, καθυστερεῖ ἡ διαφώτισις. Καὶ ἔχουν φροντίσει μὲ τὴν ἐπιχρύσωσιν τῶν κονδυλοφόρων ὡρισμένων ἀνταποκριτῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ, νὰ διαβάλλουν τὸν ἀγῶνα τῆς Ε.Κ. Δὲν ἐδίστασε καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ἀβέρωφ, ὁμιλῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, νὰ καθυβρίσῃ καὶ νὰ χλευάσῃ καὶ τὸν ἀγῶνα τῆς Ε.Κ. καὶ τὸν Ἡγέτην της. Λυποῦμαι διότι δὲν εὑρέθημεν ἡμεῖς εἰς θέσιν νὰ διαφωτίσωμεν ἐπαρκῶς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀρχίζει ὅμως ἤδη καὶ ἡ διεθνὴς κατανόησις. Ἔπειτα ἀπὸ τὸν ἀνένδοτον ἀγῶνα τοῦ ἐσωτερικοῦ, πληροφοροῦνται πλέον καὶ οἱ ξένοι, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει καθεστὼς βίας, νοθείας, ἀναξιότητος καὶ διαφθορᾶς. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀβέρωφ δὲν ἠρκέσθη μόνον εἰς τὸν θρίαμβον τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Κατεχόμενος ἀπὸ τὴν φιλαρέσκειαν τῆς αὐταρκείας του ἐπεδόθη καὶ εἰς γενικωτέρας φιλοσοφικὰς παρατηρήσεις. Ἀνεκάλυψε χθές, μετὰ 60 ἔτη, τὸν Λένιν καὶ ἠθέλησε νὰ κάμῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν κοινωνὸν τῆς ἀνακαλύψεώς του... (Γέλωτες). Ἐστράφη ἐπίσης ἀπειλητικῶς πρὸς τὴν Ε.Κ. διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ: «Ἡ Ε.Ρ.Ε. θὰ μείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν ἐπὶ 4ετίαν, ἢ περίπου...». Ἀπευθύνω τὸ ἐρώτημα καὶ πρὸς τὸν ἴδιον καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἀρχηγόν της: Μὲ ποῖον δικαίωμα σφετερίζεσθε τὴν προνομίαν τοῦ Στέμματος; (Χειροκροτήματα). Ποῖοι εἶσθε σεῖς, οἱ ὁποῖοι ὁρίζετε τὸ τέρμα τοῦ βίου τῆς Βουλῆς, ὡς ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ Ἀνώτατος Ἄρχων; (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς. Φωναί, ὁ λαός, ὁ λαός). Ἠμπορεῖτε νὰ κραυγάζετε. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐπρόκειτο νὰ εἶσθε νόμιμος Βουλή, ὑπάρχει καὶ πάλιν ἡ προνομία τοῦ Στέμματος. Μὲ τὰς κραυγάς σας ἐπιβεβαιώνετε τὴν ἀλήθειαν: Ἡ Συμπολίτευσις, οἱ Βασιλόφρονες καταλύουν τὴν προνομίαν τοῦ Στέμματος χάριν τοῦ κόμματος. (Χειροκροτήματα). Οὐδέποτε ἀμφέβαλον ὅτι δὲν εἶσθε Βασιλόφρονες, εἶσθε κάπηλοι τοῦ Στέμματος. (Χειροκροτήματα). Διότι προσπαθεῖτε νὰ ἐμφανίσητε τὸν Βασιλέα εἴτε ἀρχηγόν, εἴτε ὀπαδὸν τῆς Ε.Ρ.Ε., ἐνῷ ὁ Βασιλεὺς εἶναι, ὀφείλει νὰ εἶναι, ὑπεράνω ὅλων τῶν κομμάτων. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ προσδιορίζητε σεῖς τὸν χρόνον τοῦ τέρματος τῆς Βουλῆς.

§63ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΠΤΕΡΥΓΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕ.

Ὁ λαὸς (Φωναὶ ἐκ τῆς Ε.Κ. Κωδωνοκρουσίαι).

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐνώπιον τοῦ λαοῦ σᾶς καλοῦμεν. Ἀλλὰ τρέμετε. Καὶ φαίνεται ὅτι ἡ συμπολίτευσις ὁλόκληρος πάσχει ἀπὸ βαρηκοΐαν, διότι ἔδωσα ἀπάντησιν. Ἀκόμη καὶ ὅταν πρόκειται περὶ νομίμου Βουλῆς, ὁ Βασιλεὺς ἔχει τὸ προνόμιον τῆς διαλύσεως καὶ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας. Ὅταν ἐκτιμήσῃ ὅτι τὸ ὑπαγορεύει τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας, ἢ ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ, δικαιοῦται νὰ ἀσκήσῃ τὴν προνομίαν τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀληθὴς ἔννοια τοῦ Πολιτεύματος. Ἀλλὰ ἐὰν συμβῇ νὰ ὑπάρχῃ ἄλλη ἑρμηνεία, ἡ ὁποία ἀρνεῖται αὐτὴν τὴν προνομίαν τοῦ Στέμματος, μόνον σεῖς, μόνον ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἐκλεκτὸς τῆς εὐνοίας τοῦ 1955, ὁ ὁποῖος ἐπῆρεν ἀπὸ τὴν εὔνοιαν ὄχι μόνον τὴν ἡγεσίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κόμματος καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν, μόνον ἐκεῖνος δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τὸ ἀμφισβητῇ. (Χειροκροτήματα, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§65Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀγγελούση δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ συνηγόρους ὁ ἀρχηγός σας.

§67Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ εἶναι τὸ προηγούμενον τοῦ 1955, τὸ ὁποῖον ἀφοπλίζει οἱανδήποτε δυνατότητα ἀντιρρήσεως ἐκ μέρους τῆς ΕΡΕ. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἐπίσης καὶ παλαιότερον κήρυγμα ἰδικόν σας, τὸ ὁποῖον νομιμοποιεῖ αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν. Εἶναι τὸ κήρυγμα τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Ἀκούσατε. Περιοδεύων ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἔλεγε: «Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ὁ Συναγερμὸς ἐξήγειρε τὸν λαὸν εἰς ἀντίδρασιν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντιθέτως ὁ Συναγερμὸς χρησιμοποιεῖ δημοκρατικὰς μεθόδους καὶ ἐπιδιώκει τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς καταστάσεως διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ κυρίαρχου λαοῦ ἔχοντος τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσῃ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν πόθων του ὅπως εἶναι τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὸ Βασιλέα αἴτημα τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς καὶ τῆς προκηρύξεως τῶν ἐκλογῶν. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ ἡ ὁποία στερεῖται πολιτικῆς εὐθιξίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅπου κατὰ κακὴν μοῖραν διαθέτει πλειοψηφίαν. Ἡ λύσις τοῦ προβλήματος καὶ ἡ ἔξοδος τῆς χώρας ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον εἰς τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ ἡ Κυβέρνησις ἀπόκειται εἰς τὸν Βασιλέα ὡς ἀνώτατον ρυθμιστὴν τοῦ πολιτεύματος. Πρέπει νὰ ἐνεργηθοῦν ἐκλογαὶ τὸ ταχύτερον ὑπὸ ἀμέμπτου ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως». Καὶ προσέθετε τότε ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Κανελλόπουλος: «Ὁ ρυθμιστὴς τοῦ πολιτεύματος ἔχει τὸν λόγον, δικαιοῦται καὶ δύναται νὰ δώσῃ τὴν λύσιν τῆς σωτηρίας. Καὶ ἀφοῦ δικαιοῦται καὶ δύναται, θὰ τὸ θελήσῃ. Διότι πρέπει νὰ θελήσῃ νὰ σώσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν». Ἰδοὺ τὸ ἰδικόν σας κήρυγμα. Μὲ ποῖον δικαίωμα λοιπὸν σήμερον, ὁπότε δὲν πρόκειται μόνον, ὅπως τότε, περὶ ὑποκειμενικῆς γνώμης ἑνὸς κόμματος, ἀλλὰ περὶ ἀντικειμενικῆς διαπιστώσεως τοῦ ἐκλογικοῦ πραξικοπήματος καὶ περαιτέρω ἐξεργέσεως τοῦ λαοῦ, μὲ ποῖον δικαίωμα σεῖς, ἔχοντες παλαιότερον αὐτὸ τὸ κήρυγμα καὶ βραδύτερον τὴν εὔνοιαν τοῦ 1955, ἡ ὁποία σᾶς ἔφερε καὶ σᾶς διετήρησεν εἰς τὴν Ἀρχήν, μὲ ποῖον δικαίωμα εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ ἀρνεῖσθε τὴν ἄσκησιν τῆς προνομίας τοῦ Βασιλέως ὅπως καλέσῃ τὸν λαὸν διὰ νὰ ἀσκήσῃ τὸ κυριαρχικὸν δικαίωμα πρὸς ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἀρεσκείας του; Δὲν ἔχετε αὐτὸ τὸ δικαίωμα! (Χειροκροτήματα).

§68Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἢ θὰ ἐπιβάλετε τὴν τάξιν ἢ θὰ ἴδητε τὶ θὰ γίνῃ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ γίνῃ τίποτε ἀπόψε, ἀπειλὰς κάμετε εἰς τὸ Προεδρεῖον;

§70Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ δὲν ἐπιβάλλετε τὴν τάξιν;

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύο ἕως τρεῖς φορὰς ἔγιναν ἀπὸ σᾶς διακοπαί.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔρχομαι εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἔχω ἐκπλαγῆ ὅτι ἦτο δυνατὸν καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας νὰ θέσουν ἐρώτημα κατὰ πόσον συνέβη νομικὸς μετασχηματισμὸς τῶν καταδίκων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακάς. Οὐδέποτε σοβαρῶς ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ὑποστηριχθῆ ἀπὸ οἱονδήποτε ὅτι νομικὸς μετασχηματισμὸς εἶναι δυνατός. Ἡ τυπικὴ νομικὴ ἔννοια εἶναι ἀμετάκλητος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξα εἶναι ὅτι κατ’ οὐσίαν, εἰς τὴν πρᾶξιν, μετεβλήθησαν οἱ κατάδικοι τῆς δικαιοσύνης εἰς κρατουμένους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. (Χειροκροτήματα). Καὶ τώρα θὰ πληροφορηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ποία εἶναι ἡ διαφορὰ εἰς τὴν διαχείρησιν τῶν θεμάτων τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης παρατάξεως, μεταξὺ τῆς δεξιᾶς καὶ ἡμῶν. Κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου, αἱ ὁποῖαι καταγγέλλονται ὡς ὕποπτοι ἐθνικῶς ἔγινε μόνον ἀναθεώρησις τῶν καταδίκων τῶν στρατοδικείων. Κατὰ τὸ δεύτερον στάδιον ἐλήφθη ἡ πρόνοια, μὲ τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως, νὰ δώσῃ ὁ Ὑπουργὸς ἀναστολήν, μόνον ὅμως κατόπιν συμφώνου γνώμης ἐπιτροπῆς καὶ μόνον μέχρι προσκαίρων δεσμῶν. Καὶ ἦλθεν κατόπιν ὁ νόμος ὁ ἰδικός σας καὶ ὁρίζει ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐναντίον τῆς γνώμης τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ μέχρις ἰσοβίων δεσμῶν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσιν. Καὶ εἰς ποίας καὶ πόσας ἀπολύσεις ἔχει προβῆ μέχρι σήμερον; Ἐπὶ 1937 ἰσοβιτῶν ἔχει ἀπολύσει 1263 καὶ ὑπολείπονται μόνον 674. Καὶ διατηρεῖ εἰς τὰς φυλακὰς 260 καταδίκους εἰς πρόσκαιρα δεσμά. Ἰδοὺ τὸ ἔργον σας. Καὶ τολμᾶτε νὰ δίδετε πρὸς ἡμᾶς μαθήματα πατριωτισμοῦ ὡς δῆθεν κομμουνιστοφάγοι. Εἶσθε κομμουνιστοφάγοι εἰς τοὺς λόγους καὶ συνοδοιπόροι εἰς τὴν πρᾶξιν. (Χειροκροτήματα). Ἀκούσατε τώρα καὶ τὴν ἰδικήν μας πολιτικὴν ὅπως εἶχε προσδιορισθῆ ἀπὸ τὸ 1957. Ὑπεστηρίξαμεν ὅτι πρέπει μετὰ 10ετῆ ἔκτισιν νὰ γίνῃ ἀναστολὴ τῆς ποινῆς καὶ ἐὰν ὑπάρξῃ νομιμόφρων διαβίωσις ἐπὶ 5 ἔτη, τότε νὰ ἀμνηστεύωνται. Ἀλλὰ προσεθέσαμεν ὅτι ἐξαιροῦνται τὰ εἰδεχθῆ ἐκλήματα ἐφ’ ὅσον ἐπιβεβαιοῦνται διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἰδική μας γραμμὴ ἀπὸ τὸ 1957. Ἀλλὰ ἤλθατε σεῖς καὶ ἠνοίξατε τὰς πύλας τῶν φυλακῶν εἰς ὅλους τοὺς ἰσοβίτας, ὄχι πλέον ἐπὶ τῇ βάσει ἀντικειμενικῶν κριτηρίων, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς αὐθαιρέτου κρίσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐπὶ τῇ βάσει δηλώσεων μετανοίας ἢ δηλώσεων κομματικῆς προσχωρήσεως. Ἔπειτα ἀπὸ αὐτὸν τὸν νόμον καὶ ἔπειτα ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐφαρμογὴν ἡ ἔννοια τῆς δικαιοσύνης ἔχει καταλυθῆ. Καὶ αὐτὴν τὴν βαρεῖαν εὐθύνην σᾶς καταλογίζομεν. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ βεβαίως ἀνήκει εἰς τὰς ἰδικάς σας συνηθείας νὰ ἐφευρίσκετε πάντοτε θέματα διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ δημιουργῆται ἡ ἐντύπωσις τῆς πολώσεως. Διότι αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη δεξαμενή, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐλπίζετε νὰ ἀντλῆτε τὰς δυνάμεις σας. Πρέπει νὰ διαβουκολῆται ὁ λαός, ὅτι ἀπειλεῖται ἀπὸ τὸν κομμουνισμὸν καὶ ὅτι σεῖς εἶσθε τὸ μόνον ἐθνικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην. Καὶ διὰ τοῦτο καλλιεργεῖτε τὴν πόλωσιν. Ἀλλὰ ἡ ἐποχὴ τῆς καπηλείας τῆς πολώσεως ἔληξεν. Ὑπάρχει σήμερον τὸ Κέντρον, ἡ μεγάλη πολιτικὴ δύναμις, ἡ ὁποία ἀντλεῖ δυνάμεις καὶ ἀπὸ τὴν δεξιὰν καὶ ἀπὸ τὴν ἀριστεράν. Στηρίζεται εἰς τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ καὶ ἔχει ματαιώσει τὴν πόλωσιν. (Χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη ἐθνικὴ ὑπηρεσία τὴν ὁποίαν ἔχει προσφέρει ἡ Ε.Κ. Καὶ ἐπὶ πλέον, ἡ μεγίστη ἐθνικὴ ὑπηρεσία της εἶναι ὅτι μὲ τὸν ἀγῶνα τῆς ἀληθοῦς Δημοκρατίας ἠλέκτρισε τὰς ψυχὰς τῆς νεότητος καὶ τὸ σύνολον περίπου τῶν νέων εὑρίσκεται κάτω ἀπὸ τὸν κυματισμὸν τῆς σημαίας τῆς ἀληθοῦς Δημοκρατίας. (Χειροκροτήματα). Εἰς μάτην ἐλπίζετε, ὅτι θὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸ μέλλον ἡ ἐπιχείρησις τῆς πολώσεως. Ἡ ἐπιχείρησις ἔκλεισε. Δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἀντλήσητε ὠφελήματα ἀπὸ τὴν καπηλείαν τοῦ κομμουνισμοῦ. Γράφουν τὰ κυβερνητικὰ ὄργανα ὅτι εἰς τὰς ἰδικάς μας συγκεντρώσεις προσέρχεται ἡ ΕΔΑ. Ἐδώσαμεν τὴν ἀπάντησιν καὶ τὴν ἐπαναλαμβάνομεν: Καλοῦμεν εἰς τὰς ἀνοικτὰς συγκεντρώσεις μας ὅλους ἀνεξαιρέτως καὶ τὴν ΕΡΕ καὶ τὴν ΕΔΑ. Αἱ θῦραι τῆς ὀρθοδόξου Ἑλληνικῆς ἐκκλησίας μας εἶναι ἀνοικταὶ εἰς ὅλους. Ἔχομεν τὴν εὐθύνην τοῦ Ἱεροῦ, ὅπου ἱερουργοῦμεν καὶ τὴν εὐθύνην τῆς Βίβλου ἡ ὁποία ἀναγινώσκεται. Εἶναι ἡ Βίβλος τῆς ἀληθοῦς Δημοκρατίας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Τραγέλαφος εἶναι καὶ ἡ νομοθεσία καὶ ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἔχετε ἀκολουθήσει εἰς τὸ θέμα τῆς διώξεως τοῦ κομμουνισμοῦ. Πρόσφατος, ἄλλωστε, εἶναι καὶ ἡ μεγάλη μωρία τῆς φυλακίσεως τοῦ Γλέζου. Τὸν ἐφυλάκισαν ἐπ’ ὀλίγα ἔτη διὰ νὰ τὸν καταστήσουν παγκόσμιον σύμβολον τοῦ κομμουνισμοῦ. Κύριοι βουλευταί, ἡ μεγάλη εὐθύνη τῆς ΕΡΕ δὲν εἶναι μόνον τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα. Ἡ μεγάλη εὐθύνη τῆς ΕΡΕ εἶναι, ἐπὶ πλέον, ὅτι ἔχει φθείρει ὅλους τοὺς θεσμούς. Ἔχει φθείρει, πρῶτον τὸν θεσμὸν τῆς Ἐκκλησίας. Θέτω τὸ ἐρώτημα: Ὑπῆρξε ποτὲ εἰς τὸ παρελθὸν περίοδος τόσης πτώσεως, τόσης ἠθικῆς μειώσεως τῆς Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας: Παλαιότερον μὲ τὴν ἐκλογήν, καὶ σήμερον μὲ τὸν σάλον, ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖται, ὅτι ἡ Ἐκκλησία θὰ τεθῇ ἐν διωγμῷ, μὲ τὴν δικαστικὴν δίωξιν ἀρχιερέως. Εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς ἀναταραχῆς, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει τὴν εἰρήνευσιν τῶν πνευμάτων τῶν Χριστιανῶν. Ἰδοὺ ἡ πρώτη μεγάλη φθορά. Φρονεῖ κανείς, ὅτι κατὰ τὰ 8 περίπου ἔτη τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ ἔχει ἐμψυχωθῆ ἡ Ἐκκλησία, ἔχει τεθῆ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς μεγάλης ἀποστολῆς της, τῆς παραμυθίας καὶ τῆς ἠθικῆς ἐνισχύσεως τοῦ πάσχοντος λαοῦ μας; Ποία εἶναι ἡ ἀπόδοσις τῆς Ἐκκλησίας εἰς τὰ 8 ἔτη τῆς ΕΡΕ; Διότι πάντοτε, ὁσάκις ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν εὐθυνῶν τῆς ΕΡΕ, πρέπει νὰ ἐνθυμούμεθα ὅτι, ἐνῷ εἰς τὸ παρελθὸν ἐπρόκειτο περὶ ὀλιγοκαίρων Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν προελάμβανον οὔτε νὰ προγραμματίσουν οὔτε νὰ ἀποδώσουν, αὐτὴ κυβερνᾷ ἐπὶ 8 ὁλόκληρα ἔτη καὶ διὰ τοῦτο δὲν δικαιοῦται νὰ προσφέρῃ ἐπαγγελίας διὰ τὸ μέλλον. Λογοδοτεῖ διὰ τὸ παρελθόν. Καὶ λογοδοτοῦσα διὰ τὸ παρελθόν, γίνεται κατάδικος. (Χειροκροτήματα). Προσεπάθησεν ἡ ΕΡΕ νὰ φθείρῃ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις μὲ ἕνα ἀνάξιον ἡγέτην τὸν ὁποῖον ἔθεσεν ἐπὶ κεφαλῆς. Καὶ τὴν ἀναξιότητα τοῦ ἡγέτου τὴν ἐπεβεβαίωσεν ἡ δικαιοσύνη τῆς Πατρίδος. Προσεπάθησε νὰ δηλητηριάσῃ τὰ στρατευμένα τέκνα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ μὲ τὴν διαβολήν, ὅτι μόνον ἕνα εἶναι τὸ ἐθνικὸν Κόμμα εἰς τὴν χώραν καὶ ὅτι τὸ μεγάλο Κόμμα τῆς Ε.Κ. εἶναι ἐθνικῶς ὕποπτον. Εἶπον καὶ ἄλλοτε. Ἐὰν ἐπρόκειτο αὐτὸ νὰ συμβαίνῃ, ἡ μεγάλη πλειοψηφία τοῦ Ἔθνους νὰ εἶναι ἐθνικῶς ὕποπτος, ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶχεν ἀπολεσθῆ. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα ἤθελαν νὰ ὁδηγήσουν τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις μὲ τὴν διαβολὴν ἐναντίον τῆς Ε.Κ. Ἀλλὰ εὐτυχῶς, ἡ ἀπόπειρα τῆς διαβολῆς ἔχει ἀποτύχει. Ἔχει ἐπέλθει ἡ ἀποτοξίνωσις, ἡ διαφώτισις. Καὶ εἶμαι βέβαιος σήμερον, ὅτι ἡ ἔκκλησις τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα ἀπὸ τῆς ἐξέδρας τῆς Λαρίσης πρὸς τὴν στρατιὰν ἔχει εὕρει πλήρη ἀπήχησιν. Καὶ ἡ ἔκκλησις τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα ἦτο, ὅτι οἱ Ἕλληνες στρατιῶται, τὰ στρατευμένα τέκνα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, οὐδέποτε εἰς τὴν ἱστορίαν των ὑπηρέτησαν τυραννίας. Ὑπῆρξαν πάντοτε θεματοφύλακες καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὅπως ὑπῆρξαν πάντοτε εἰς τὸ παρελθὸν θὰ εἶναι ἀσφαλῶς καὶ εἰς τὸ μέλλον ἐγγυηταὶ τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. Ἄς τὸ γνωρίζουν ὅλοι ὅσοι σχεδιάζουν ἀνοσίους σκοπούς. (Χειροκροτήματα). Καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν Δικαιοσύνην, ἡ Ε.Κ. αἰσθάνεται εὐτυχής, ὅτι δύναται νὰ προβῇ εἰς ἀμέριστον ἀναγνώρισιν. Εἰς τὴν δύσκολον αὐτὴν περίοδον ἀπέδειξεν ἡ Δικαιοσύνη, ὅτι ὑπῆρξε πράγματι τὸ ὀχυρὸν τῆς Δημοκρατίας. Ἀπονέμομεν τὸν δίκαιον ἔπαινον καὶ ἐκφράζομεν τὴν ἐμπιστοσύνην μας διὰ τὸ παρελθὸν καὶ τὸ μέλλον. Δυστυχῶς ὑπῆρξαν καὶ συμπτώματα ἐπεμβάσεων. Ὑπῆρξεν ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Ναυπλίου μὲ τὸ κρύσταλλον τὸ ὁποῖον ἔσπασεν εἰς τὴν Καλαμάταν, χωρὶς νὰ ἐπακολουθήσῃ καμμία κύρωσις. Ὑπῆρξε κατόπιν ἡ ἐπέμβασις ἐναντίον τῆς Ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων Δικαστῶν, ἡ ὁποία ἤσκει συνταγματικὸν δικαίωμα. Καὶ ὑπῆρξεν ἐπίσης ἡ ἐγκύκλιος τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἡ ὁποία ἀπετέλει ἀπόπειραν ἐπεμβάσεως εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς συνειδήσεως τῶν Ἑλλήνων δικαστῶν. Καὶ ὑπάρχει ἀκόμη, δυστυχῶς —διὰ νὰ προσθέσω καὶ μίαν ἀκόμη θλιβερὰν παρατήρησιν— ὑπάρχει ἡ μεγάλη σκιά, ἡ καταδίκη καὶ αἱ χειροπέδαι τοῦ ἱδρυτοῦ τῆς «Ἀθηναϊκῆς». (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους θεσμοὺς ἔχει φθαρῆ καὶ ὁ θεσμὸς τῆς Διοικήσεως. Ὑφίσταται σήμερον ὄρθιον ἀνάστημα διοικητικοῦ ὑπαλλήλου; Ὑπὸ τὴν κατάθλιψιν τοῦ κομματικοῦ Κράτους ἔχουν ὑποκύψει οἱ περισσότεροι καὶ ἐκτελοῦν ἐντολὰς τοῦ Κόμματος. Εἶναι ἡ πλέον θλιβερὰ περίοδος τῆς παρακμῆς τῆς Ἑλληνικῆς Διοικήσεως. Καὶ γνωρίζω τὸν πόνον τῶν διοικητικῶν μας ὑπαλλήλων. Ἀναμένουν ὡς ὄνειρον τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πνεύσῃ ἡ αὔρα τοῦ Κράτους δικαίου. Καὶ τοὺς παρέχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ πνεύσῃ συντόμως. (Χειροκροτήματα). Ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ δὲν εἶναι μόνον παράνομος μὲ τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα, μὲ τὴν φθορὰν ὅλων τῶν θεσμῶν. Ἔχει καταστῆ, γενικώτερον, ἐθνικὸς κίνδυνος. Καθολικὴ περίπου εἶναι ἡ ἐξέγερσις ὅλων τῶν κοινωνικῶν τάξεων. Ἐνθυμεῖσθε περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ σύνολον περίπου τῶν κοινωνικῶν τάξεων νὰ εἶχεν ἐξεγερθῆ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως; Καὶ οἱ κληρικοὶ καὶ οἱ ἐκπαιδευτικοὶ καὶ οἱ ἰατροὶ καὶ οἱ δικηγόροι, ἐκτὸς τῶν μισθωτῶν καὶ τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνίοτε καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἐξηγείροντο, τὸ σύνολον τῶν κοινωνικῶν τάξεων ἔχει ἐξεγερθῆ. Καὶ αἱ συγκεντρώσεις μας ἔχουν ἀποδείξει τὸν συναγερμὸν τοῦ λαοῦ. Ὑπάρχει δυστυχῶς ἀκόμη φοβία. Ὅσοι ἔρχονται εἰς τὰς συγκεντρώσεις μας καταβάλλουν προσπαθείας, ὑπερνικοῦν κινδύνους. Ἀσκεῖ κατάθλιψιν τὸ ἀστυνομικὸν καὶ κομματικὸν κράτος. Ἤρχισεν ὅμως ἡ ἐξέγερσις. Τὸ κήρυγμα τῆς ἀπελευθερώσεως δονεῖ τὰς ψυχὰς τῶν Ἑλλήνων. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ χρόνος παρέρχεται θύελλα θὰ εἶναι ἡ ἐξέγερσις τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Γνωρίζομεν, ὅτι ἡ ΕΡΕ δὲν δύναται νὰ ἐξοικειωθῇ μὲ τὴν σκέψιν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀποσπασθῇ τῆς ἐξουσίας. Ἔχει πρῶτον ἐξοικειωθῆ ἀπὸ συνήθειαν ἐπὶ 8 ἔτη. Ἀλλὰ καὶ ἔχει ἐπίσης προσκολληθῆ ἀπὸ φόβον, ἀπὸ τὸν φόβον τῆς ἐνοχῆς. (Χειροκροτήματα). Θὰ πρέπει ὅμως νὰ τοὺς εἰδοποιήσω, ὅτι ὁ λαὸς ὁ Ἑλληνικὸς δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ ὑποκύψῃ εἰς οἱαδήποτε μέσα, τὰ ὁποῖα σήμερον σχεδιάζονται. Εἰς τὸ μέλλον καὶ τὰ Σώματα Ἀσφαλείας καὶ ὁ Στρατὸς καὶ τὰ ΤΕΑ δὲν θὰ θελήσουν νὰ ἐπέμβουν. Καὶ διὰ τοῦτο γνωρίζομεν ὅτι ὀργανοῦνται εἰς τὸ σκότος, παρακρατικὰ καρκινώματα διὰ νὰ ὑποκαταστήσουν τὴν παλαιὰν βίαν. Τὸ γνωρίζομεν καὶ θὰ καταγγείλωμεν τὰς συγκεκριμένας περιπτώσεις. Ἀλλὰ εἰδοποιοῦμεν: Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει ἀποφασίσει νὰ παλαίσῃ καὶ νὰ ὑπερασπισθῇ τὰς ἐλευθερίας του. (Χειροκροτήματα). Ἡ Δημοκρατικὴ παράταξις ἔχει εἰς τὴν ἱστορίαν της ἀγῶνας ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Ἔχει εἰς τὴν ἱστορίαν της ἀγῶνας διὰ τὰς ἐλευθερίας τοῦ λαοῦ. Καὶ ἂν χρειασθῇ, θὰ τοὺς συνεχίσῃ καὶ θὰ ὑποβληθῇ εἰς ὅλας τὰς θυσίας. (Χειροκροτήματα). Δύο εἶναι οἱ παράγοντες τῆς Πολιτείας, ὁ Λαὸς καὶ ὁ Βασιλεύς. Ἀπευθυνόμεθα πρὸς ἀμφοτέρους. Ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὸν Βασιλέα, ὄχι διὰ νὰ ζητήσωμεν εὔνοιαν, ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὸν Βασιλέα μὲ τὴν ἔκκλησιν ὅπως τιθέμενος ὑπεράνω ὅλων τῶν κομμάτων, ὁδηγήσῃ εἰς τιμίας ἐκλογάς, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ κυρίαρχος λαὸς θὰ ἐκφέρῃ ἐλευθέρως τὴν θέλησίν του. Καὶ ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅπως τοῦ ἐκφράσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας διὰ τὴν μαχητικήν του συμπαράστασιν εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς ἀπελευθερώσεως (χειροκροτήματα). Ἐὰν ἤλθομεν εἰς τὴν Βουλήν, δὲν τὸ ἐπράξαμεν διότι θέλομεν νὰ μεταπείσωμεν τοὺς βουλευτὰς τῆς ΕΡΕ. Ἤλθομεν εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ διακηρύξωμεν ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος, ὅτι ὁ ἀνένδοτος ἀγὼν θὰ συνεχισθῇ καὶ θὰ ἐνταθῇ ὁσονδήποτε χρόνον καὶ ὁσασδήποτε θυσίας καὶ ἂν ἀπαιτήσῃ. Μίαν δύναμιν διαθέτομεν, τὸν λαόν, μὲ πρωτοπορείαν τὴν Νεότητα. Ἀλλὰ ἀρκεῖ. Διότι εἶναι κυρίαρχος. Καὶ δικαιοῦται καὶ δύναται καὶ ἔχει ἀποφασίσει νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του. Ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ. (Ἐγειρόμενοι, μὲ ραγδαῖα καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα, οἱ βουλευταὶ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὑποδέχονται τὸν Ἀρχηγὸν κ. Γ. Παπανδρέου κατερχόμενον τοῦ βήματος).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§74Η. ΗΛΙΟΥ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Πρόεδρε. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, βεβαίως ἔχετε δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ζητήσητε τὸν λόγον. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ὑπὸ τὴν αἰγίδα ὅμως καὶ τὴν ἠθικὴν ἐγγύησιν τοῦ Προεδρείου συνεφωνήθη, ὅτι θὰ ἐδίδετο ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Παπανδρέου καὶ κατόπιν εἰς ἐμὲ ὡς ἐκπρόσωπον τοῦ κόμματος τῆς ΕΔΑ καὶ ἐν τέλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιοῦ, δὲν συνεφωνήθη τοιοῦτον τι. Σᾶς ἠρώτησα ἐὰν προτίθεσθε νὰ ὁμιλήσετε, διὰ νὰ σᾶς ἐγγράψω. Τὴν αὐτὴν ἐρώτησιν ἀπηύθυνα καὶ πρὸς τὸν κ. Μαρκεζίνην. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν θέμα. Ἠθέλησα νὰ διαπιστώσω ἐὰν προτίθεσθε νὰ δευτερολογήσητε. Ἀλλὰ ὅτι θὰ πάρετε τὴν σειρὰν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως οὔτε κἂν τὸ διενοήθην.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀμφισβητεῖται, ὅτι ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ δώσητε τὸν λόγον εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θὰ ἐκρίνατε ὅτι ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ πρὶν ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἡλιοῦ. Δεδομένου ὅμως, ὅτι ὁ κ. Ἡλιοῦ ἐπιμένει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὅτι θὰ πρέπει ἐγὼ νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλους τοὺς κ.κ. Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ προηγηθῇ ἐμοῦ ὁ κ. Ἡλιοῦ, θὰ παρεκάλουν, ὅμως, ἐὰν τυχὸν παραταθῇ ἡ συζήτησις καὶ πέραν τῆς 12ης, νὰ μὴ προβληθῇ ἡ ἔνστασις τοῦ τερματισμοῦ τῆς συζητήσεως ὅταν θὰ ὁμιλῶ ἐγώ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἡλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§78Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ φυγομαχία εἶναι τὸ μέτρον τῆς ἀποδείξεως ὅτι αἱ ἐνέργειαι καὶ ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀνεπίδεκτοι ὑπερασπίσεως, εἶναι φανερὸν ὅτι αἱ 5 ἡμέραι τῶν συζητήσεων ἀπέδειξαν τὴν ἧτταν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἀναφέρομαι εἰς τὴν ἀφόρητον κωλυσιεργίαν ἐκ μέρους τῶν Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι μὲ ἀγορεύσεις εἰς θέματα πέριξ καὶ ἔξω τῆς ἁρμοδιότητός των καὶ εἰς θέματα τὰ ὁποῖα πολλάκις ὁμοιάζουν μὲ τὴν διεξαγωγὴν διδασκαλίας ἐν φροντιστηρίῳ καὶ μὲ τὰς σκοτεινὰς ἐκείνας θεωρίας αἱ ὁποῖαι ἀνεφέρθησαν εἰς τὴν ἐγκληματολογίαν καὶ αὐλοκολακίαν καὶ εἰς περικοπὰς «τῶν ἁπάντων τοῦ Λένιν» ἀλλὰ καὶ εἰς ταχυδακτυλουργικοὺς ἀκροβατισμοὺς καὶ ἀλχημίας τῶν ἀριθμῶν, δὲν ἀναφέρομαι κυρίως εἰς αὐτά, ἀλλὰ εἰς τὰ γενικώτερα θέματα τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν καὶ φρονῶ ὅτι ὅλα αὐτὰ ἀπέδειξαν σαφῶς καὶ πλήρως τὴν ὑπεκφυγὴν τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ βασικὰ καὶ κύρια θέματα τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τὸ ὀξὺ ἐνδιαφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων σαφῶς καὶ συγκεκριμένως ἐτηρήθη μία ἀκατάδεκτος σιωπὴ ἡ ὁποία ἔχει τὴν ἔννοιαν ὅτι ἐπὶ αὐτῶν τῶν βασικῶν θεμάτων δὲν ἔχει τίποτε νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ἀπολογηθῇ δι’ αὐτά. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ κριτικὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἠσκήθη κυρίως ἐπὶ τριῶν σημείων. Ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἀποκορύφωμα τὸ γεγονὸς τῆς πυρηνικῆς ἐμπλοκῆς τῆς χώρας, δεύτερον, ἐπὶ τῆς ἐπιδεινώσεως τῆς κοινωνικῆς ἀδικίας, τῆς ἀδίκου κατανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ τῆς δυσπραγίας τῶν μεγάλων λαϊκῶν μαζῶν καὶ τέλος ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὸ ὅτι, πρὸς ἀνάσχεσιν τῆς ἀγανακτήσεως τοῦ λαοῦ διὰ τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦνται ὡς πρὸς τὰς ἐξωτερικὰς σχέσεις καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιδείνωσιν τοῦ βιοτικοῦ του ἐπιπέδου δημιουργεῖται ὑπούλως καὶ συστηματικῶς μία μεταπήδησις ἀπὸ τοῦ θεσμοῦ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν θεσμὸν καθεστῶτος Καραμανλῆ διὰ τῆς φασιστικοποιήσεως τοῦ Κράτους καὶ τῶν θεσμῶν καὶ μία προσπάθεια ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος κατὰ τὰ Χιτλερικὰ πρότυπα καὶ προβάλλεται χωρὶς καμμίαν συστολὴν ἡ δημιουργία τῆς κομματικῆς μιλίτσιας ὑπὸ διαφόρους μορφάς, παραστρατιωτικῶν ὀργανώσεων. Ἔναντι ὅλων αὐτῶν ἔναντι τῶν σπουδαιοτέρων κεφαλαίων ἐκράτησε σιγὴν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἠθέλησε νὰ μετατοπίσῃ ἀλλαχοῦ τὸ θέμα. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει μεταξὺ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικῆς πολιτικῆς γεγονὸς βαρυτέρας καὶ ἱστορικῆς σημασίας, γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐνδεχομένως θὰ ἀπεδεικνύετο ὅτι ἀπὸ τοῦδε ἔχει προκαθορίσει καὶ τὴν ἐξόντωσιν τῆς Ἑλλάδος, ὅσον τὸ γεγονὸς τῆς πυρηνικῆς ἐμπλοκῆς. Ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Πρωθυπουργοῦ της καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἶχεν ὑποσχεθῆ ὅτι θὰ ἀπέφευγε τὴν δημιουργίαν τετελεσμένων γεγονότων πρὶν ἢ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητήσῃ τὴν γνώμην της. Δὲν ξεύρω ἐὰν θέλῃ νὰ δείξῃ τάχα ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπιμόνως ἀπέφυγε νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων στοιχείων τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψει καὶ τῆς Ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ σχετικῶς πρὸς τὸ συζητούμενον τῆς ἐμπλοκῆς μας εἰς τὴν πολυμερῆ πυρηνικὴν δύναμιν, δὲν ξεύρω ἐὰν ἠθέλησε νὰ προσποιηθῇ, ὅτι δείχνει μὲ αὐτὴν τὴν ἀπροθυμίαν της νὰ ἔχῃ διάλογον μὲ τὴν ἀριστεράν. Καὶ αὐτὸ ἐὰν ἦτο, ἔχει χαρακτῆρα ἀντιδημοκρατικόν. Δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν τῆς ἀρέσουμε ἢ ὄχι, μᾶς ἀρέσει ἐμᾶς πολὺ ὀλιγώτερον. Διαχειρίζεται ὅμως τὰς ὑποθέσεις ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ ἐρωτήματα καὶ τὴν κριτικὴν ὅλου τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ δὲν ἐνόμισεν ὅτι προκειμένου περὶ θέματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ κἄποιαν ἐξήγησιν, κἄποιαν δικαιολογίαν καὶ κἄποιαν καθησύχασιν τῶν εὐλόγων ἀνησυχιῶν τοῦ λαοῦ; Βεβαίως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἀνήσυχος ἀπὸ τὴν ὀδυνηρὰν διαπίστωσιν, ὅτι καὶ ἄλλοθεν ἀντιπαρῆλθον καὶ ἀπεσιώπησαν τὸ θέμα καὶ μάλιστα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ παρελθὸν εἶχον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ λαοῦ ἐπὶ τῶν κινδύνων καὶ συνέβαλαν εἰς τὸ νὰ δημιουργήσουν καὶ συνειδητοποιήσουν τὰς ἀνησυχίας, αἱ ὁποῖαι δικαιολογημένα τὸν συγκινοῦν. Θὰ ἤθελον νὰ τονίσω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει κἄποιο λάθος εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ζήτημα ἀντιδικίας μὲ τοὺς Δυτικούς. Τὸ ζήτημα εἶναι αὐτόνομον πρωταρχικὸν πρόβλημα κάθε λαοῦ. Καὶ δι’ αὐτὸ αἱ Κυβερνήσεις ἀνήκουσαι εἰς τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν ὅπως ἡ Δανία, ἡ Ὁλλανδία καὶ ἡ Νορβηγία ἔχουν λάβει σαφῆ θέσιν ἐναντίον τῆς ἐμπλοκῆς των εἰς τὴν πυρηνικὴν δύναμιν. Ἐν ὄψει τῆς ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ τοῦ πάθους ἀκόμη μὲ τὸ ὁποῖον συζητεῖται εἰς κάθε χώραν τὸ πρόβλημα πρὶν ληφθῇ ἀπόφασις θετικὴ ἢ ἀρνητική, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἤθελε χαρακτηρισθῆ ὡς οὐχὶ σπουδαία ἡ ποιότης τῶν συζητήσεων εἰς τὴν παροῦσαν αἴθουσαν ὡς διεξήχθησαν. Θὰ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι εἰς τὸν Καναδᾶ μίαν ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας εἰς ἔκτασιν χώρας τοῦ κόσμου, ἡ ὁποία δὲν κινδυνεύει λόγῳ τῶν ἀπεράντων ἐκτάσεών της νὰ καταστραφῇ ὁλοσχερῶς καὶ ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς μεγάλας ἀποστάσεις ἀπὸ τὸ σημεῖον συναντήσεως τῶν δύο ἀντιπάλων στρατοπέδων ἡ σκέψις ἐὰν ἔπρεπε ἢ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐμπλακῇ ἡ χώρα αὕτη εἰς τὴν πολυμερῆ πυρηνικὴν δύναμιν ἀνεξαρτήτως τῆς τελικῆς ἐκβάσεως καὶ τῆς οἱασδήποτε ἐπιρροῆς τὴν ὁποίαν ἡ οἰκονομικὴ κηδεμονία τῶν Η. Π.Α. ἠδυνήθη νὰ δημιουργήσῃ, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἐκεῖ ἡ ἀριστερὰ δὲν ἐκπροσωπεῖται εἰς τὸ Κοινοβούλιον, εἰς τὴν χώραν αὐτὴν τὸ κυβερνῶν Κόμμα τῶν Συντηρητικῶν ἀπέρριψε τὴν ἰδέαν τῆς προσχωρήσεως καὶ κατέφυγεν εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ ὑπ’ εὐθύνη τοῦ λαοῦ ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἐλήφθη. Τώρα ἐδημιουργήθη ἕνα ἐφεύρημα περὶ τοῦ ἐὰν καλύπτεται ἢ δὲν καλύπτεται πυρηνικῶς ἡ Ἑλλάς. Τὶ καλύπτεται ὅμως; Τὶ σημαίνει ἡ κάλυψις; Ἀνέγνωσα προχθὲς κείμενον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἐναντίον πυρηνικῆς ἐπιθέσεως ἄμυνα δὲν ὑπάρχει. Ἡ μόνη ἄμυνα εἶναι τὰ ἀντίποινα καὶ ἀντιθέτως κίνδυνος ὑπάρχει νὰ ἐξαπολυθοῦν ἀπὸ τὴν μίαν ἢ ἄλλην πλευρὰν πυρηνικαὶ βόμβαι μόνον πρὸς καταστροφὴν τῶν σημείων ἐκείνων ὅπου εἶναι ἀποθηκευμένον πυρηνικὸν ὑλικὸν ἢ ὑπάρχουν πυρηνικαὶ βάσεις. Ἄρα ἐὰν δὲν ὑπάρχουν ἐδῶ δὲν ὑπάρχει καὶ κανεὶς κίνδυνος διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κάλυψις. Ἐὰν ὑπάρχουν, τότε ἡ κάλυψις δὲν σημαίνει ἄμυναν, ἀλλὰ μετὰ τὴν καταστροφήν μας ἀντίποινα. Εἶναι δυνατὸν νὰ συμφέρῃ εἰς τὰς Η.Π.Α. ἡ διασπορὰ τῶν βομβῶν. Δι’ ἡμᾶς ποὺ εἴμεθα ζήτημα μιᾶς βόμβας δὲν εἶναι κυριολεξία αὐτὸ τὸ ἐφεύρημα τοῦ ὅρου κάλυψις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπήντησε καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὡς συνήθως, μὲ τὰς ἥξεις ἀφήξεις. Ἡ πολυπυρηνικὴ δύναμις, κ. βουλευταί, δὲν εἶναι μέσον ἀμύνης. Οἱ κίνδυνοι ἐκ τῶν ἀντιποίνων εἶναι τόσον μεγάλοι ὥστε ποτὲ αἱ Η.Π.Α. δὲ θὰ χρησιμοποιοῦσαν πρὸς ἄμυναν τὰ ὅπλα ταῦτα ἐὰν σύμμαχός των ἐν Εὐρώπῃ προσβληθῇ. Τὸ διεκήρυξεν ὁ μεθαυριανὸς ὑψηλὸς ἐπισκέπτης σας, ὁ στρατηγὸς Ντὲ Γκώλ. Ἐπιδιώκουν νὰ εὑρεθοῦν μίαν στιγμὴν ἐν νομιζομένῃ ὑπεροπλίᾳ διὰ νὰ ἐξαπολύσουν ἐπίθεσιν. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἐπίθεσις ἐν Εὐρώπῃ θὰ ἐσκέπτετο πάρα πολὺ ἐὰν θὰ ἐχρησιμοποίει πυρηνικὰ μέσα διὰ νὰ ἐπισύρῃ καὶ ἡ ἰδία ἡ Ἀμερικὴ τὰ ἀντίποινα τοῦ ὀλέθρου. Δι’ αὐτὸ κάμνει τὴν διαφορὰν εἰς τὰς ἄλλας χώρας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψίς μας. Μπορεῖτε νὰ ἔχετε ἀντίθετον ἄποψιν. Ἠμπορεῖτε νὰ ὑποστηρίξετε, ὅτι ὅλαι αὐταὶ εἶναι ἀνησυχίαι αἱ ὁποῖαι δὲν εὐσταθοῦν. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν δικαιολογεῖται, εἶναι ὅτι σιωπᾶτε. Ἀνεπτύχθη καὶ ἡ σκοπιμότης τῆς ἄλλης λύσεως τῆς ἀποπυρηνικοποιημένης Βαλκανικῆς καὶ ἡ ἄποψις αὐτὴ ἀνεπτύχθη χθὲς ἀκόμη ὑπὸ τοῦ κ. Μπριλλάκη, ἐκθέσαντος τὰς ἐπὶ τοῦ προκειμένου θετικὰς ἀπόψεις τοῦ Γεν. Γραμματέως τοῦ Ο.Η.Ε. Οὐ Θάντ. Ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου σημείου πρέπει νὰ σᾶς ἐπιστήσω τὴν προσοχήν. Τὰ Κράτη κύριοι καὶ ἂν ἀκόμη δὲν ἔχουν ἐδαφικὰς ἐπιδιώξεις ἐπὶ τῶν γειτόνων των ἢ τὰς ἔχουν, ἀλλὰ ξέρουν, ὅτι ἀποκλείεται νὰ πραγματοποιηθοῦν, ὅτι εἶναι θεωρητικαὶ καὶ ἀνεδαφικαί, δὲν προβαίνουν ποτὲ ἀπροκαλύπτως εἰς διαβεβαίωσιν ὅτι δὲν ἔχουν τοιαύτας ἐπιδιώξεις. Τὸ ἀφήνουν ὡς ἀτοῦ πρὸς διαπραγμάτευσιν. Εἰς τὰ «ΝΕΑ» ὅμως, τῆς 7ης Φεβρουαρίου, ὁ Βούλγαρος Πρωθυπουργὸς Ζίτκωφ εἰς συνέντευξιν ζητηθεῖσαν ἀπὸ τὰ «ΝΕΑ», λέγει τὰ ἑξῆς: Ἡ μεταφορὰ βουλγαρικῶν προϊόντων μέσῳ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Ἑλληνικῶν λιμένων, θὰ εἶναι ὠφέλιμος διὰ τὴν Ἑλλάδα, διότι κέρδη ποὺ θὰ προκύψουν ἀπὸ αὐτὴν θὰ εἶναι μεγάλα, κατὰ πρῶτον λόγον ἀπὸ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν βουλγαρικῶν προϊόντων ποὺ θὰ κατευθύνωνται εἰς τὰς ἄλλας χώρας καὶ ἀπὸ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἐργατικῶν χειρῶν. Λαμπρὸν παράδειγμα ἀποτελεῖ ὁ λιμὴν τῆς Βηρυττοῦ, ποὺ χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν βουλγαρικῶν προϊόντων, τῶν προοριζομένων διὰ τὰς Ἀραβικὰς χώρας. Βέβαια, ἡ χρησιμοποίησις τῶν Ἑλληνικῶν λιμένων διὰ τὰς μεταφοράς μας δὲν σημαίνει, ὅτι ἔχομεν βλέψεις ἐπ’ αὐτῶν. Ἡ Βουλγαρία δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως διεκδίκησιν ἐπὶ ξένων ἐδαφῶν. Εἰς τοὺς λιμένας θὰ εἴμεθα μόνον φιλοξενούμενοι καὶ πελάται, ἐπὶ τῇ βάσει αὐστηρῶν καὶ συγκεκριμένων συμβατικῶν ὑποχρεώσεων. Προνόμια δὲν ἐπιζητοῦμεν. Θέλομεν μόνον τὴν διαφύλαξιν τῶν ἀμοιβαίων συμφερόντων καὶ ὠφελημάτων. Λοιπόν, αὐτὴν τὴν ἀβίαστον καὶ ἀπρόκλητον διακήρυξιν, τὴν ἐπίσημον, ἀντὶ νὰ τὴν κάμωμεν σημαίαν τῆς πολιτικῆς μας καὶ νὰ τὴν θεωρήσωμεν ὡς μίαν δέσμευσιν καὶ νὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὴν κατοχυρώσωμεν διὰ τῆς τακτοποιήσεως κάθε ἄλλης ἐκκρεμοῦς ἐλάσσονος διαφορᾶς, ἐπωφελῶς μάλιστα δι’ ἡμᾶς, ἀρχίζομεν νὰ λέγωμεν, ὅτι θὰ προβάλλουν ἐδαφικὰς διεκδικήσεις. Καὶ ὁ κ. Ἀβέρωφ ἀπαντῶν, λέγει ἐὰν ὑπάρξουν ἀξιώσεις, ἐὰν ὑπάρξουν κίνδυνοι, ἀντὶ νὰ εἴπῃ καθαρὰ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπάρχουν ἢ δὲν ὑπάρχουν; Καὶ προχωρεῖ ὁ κ. Ἀβέρωφ καὶ λέγει, ὅτι, ὅσον διὰ τὴν τακτοποίησιν τῶν ἄλλων ζητημάτων τῶν ὑδατίνων συγκοινωνιῶν καὶ ἐμπορίου, θὰ ἀναμένωμεν, ὁσονδήποτε θὰ χρειασθῇ. Καὶ κατακλύζεται ὁ Ἔβρος, ὁ Στρυμών, ὁ Νέστος καὶ γίνονται καταστροφαὶ καὶ ἐμποδίζεται τὸ ἐμπόριον εἰς ἐκείνην τὴν περιοχήν, διὰ νὰ περιμένωμεν ὅσον καιρὸν θὰ χρειασθῇ, ἐνῷ θὰ εἴχομεν σημεῖα στηρίξεως ἔναντι τῶν ἀπειλῶν τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ εἴμεθα ἀπομονωμένοι. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῶν ζητημάτων ἐν συνεχείᾳ τῶν Τουρκικῶν ἀπειλῶν καὶ τῶν Ἑλληνοτουρκικῶν σχέσεων, ἀκολουθεῖται μία περίεργος τακτικὴ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἂς ὑπενθυμίσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν χθὲς ἐπληροφόρησε τὸ Σῶμα καὶ ἐμέ, ὁ ὁποῖος δὲν τὸ εἶχα ἀντιληφθῆ, ὅτι ἔκαμε μίαν ἐκκαθάρισιν λογαριασμῶν μαζί μου. Δὲν ἠξεύρω οὔτε λογαριασμοὺς νὰ ἔχω μὲ τὸν κ. Ἀβέρωφ, οὔτε ἐκκαθάρισιν τῶν λογαριασμῶν αὐτῶν ἀντελήφθην. Τὸ ζήτημα, ἄλλως τε, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι αὐτό, οἱ λογαριασμοὶ μεταξὺ τοῦ κ. Ἀβέρωφ καὶ τοῦ κ. Ἡλιοῦ καὶ ἡ ἐκκαθάρισίς των, ἀλλὰ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν λογαριασμῶν τοὺς ὁποίους ἔχει ἀνοίξει ὁ κ. Ἀβέρωφ μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Χθὲς ἔκαμε μίαν περίεργον διακήρυξιν ἀρχῆς, ἐν σχέσει πρὸς τὰς σχέσεις καὶ τὰς διαφορὰς μὲ τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν. Εἶπεν ὅτι ξεύρετε, εἰς τὸ Κυπριακὸν δὲν τὰ ἐβγάζαμε πέρα, ἔχει δημιουργηθῆ μία ζοφερὰ κατάστασις, ἡ πολιτικὴ εἶναι ἡ ἐπιδίωξις τοῦ δυνατοῦ καὶ ὄχι τὸ φιλότιμον τῶν καφενείων. Τὸ εἴδατε. Συνέβησαν ὅσα συνέβησαν εἰς τὴν Κύπρον. Εἶναι γνωστά. Καὶ προχθὲς εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑπομνήσω τὴν μαρτυρίαν ἑνὸς οἰκοδιδασκάλου αὐλικοῦ τῆς Ἀγγλικῆς γλώσσης «ὅτι δὲν ἠθέλαμεν ἐκεῖνα ποὺ ζητοῦσεν ὁ λαός. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὑποστηρίξωμεν δημοσίᾳ ἐκεῖνο ποὺ ἦτο ἀρεστὸν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, γιὰ νὰ μὴ ἔλθωμεν εἰς ἀντίθεσιν καὶ ἐκάμαμεν τὴν δουλειά μας, μὲ πρᾶξιν πρώτην τὴν 5ην Ὀκτωβρίου 1955 τὴν δημιουργίαν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ». Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ἕνας ἀπὸ τοὺς φανατικωτέρους ἀντικομμουνιστάς, ὁ στρατηγὸς Γρίβας, ἀμφισβητῶν τὴν ἐκδοχὴν τοῦ κ. Ἀβέρωφ, χαρακτηρίζει τὴν πολιτικὴν του ὡς πολιτικὴν ψοφοδεοῦς πανικοβλήτου, ὡς πολιτικὴν φοβίας, ὡς κάμψιν πρὸ τῆς ἐπιβολῆς καὶ τῶν πιέσεων τῶν Δυτικῶν. Καὶ γενικῶς ἀναφερόμενος εἰς τὸ ὅτι ὁ κ. Ἀβέρωφ τοῦ ἔγραψεν, ὅτι ἡ Τουρκία κατέχει ἐξέχουσαν θέσιν μεταξὺ τοῦ Δυτικοῦ κόσμου, ἡ Ἀμερικὴ δὲν θὰ ἤθελε ποτὲ νὰ χάσῃ τὴν Ἑλλάδα, πολὺ ὅμως περισσότερον τὴν Τουρκίαν. «Ἐὰν εὑρεθῇ ποτὲ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν, θὰ προτιμήσῃ τὴν Τουρκίαν». Ἀπαντῶν εἰς αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Ἀβέρωφ, λέγει, ὅτι τὸ Κυπριακὸν δὲν λύεται οὔτε μὲ τὴν πολιτικὴν τῶν δολλαρίων, οὔτε μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς φοβίας. Ὅτι τὸ Κυπριακὸν δὲν δύναται νὰ λυθῇ εὐνοϊκῶς, ἐφ’ ὅσον γίνεται ἀντιληπτόν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις μπλοφάρει εἰς τὰς δῆθεν ἐπιδιώξεις της ἀντὶ νὰ ἀπαιτῇ. Καὶ χαρακτηρίζει τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ἀβέρωφ ὡς πανικοβλήτους. Εἰς ἄλλο σημεῖον λέγει, ὅτι ὁ Ἰσαάκιος, διὰ τοὺς ἀγνοοῦντας Ἰσαάκιος εἶναι ἕν ἀπὸ τὰ ψευδώνυμα τοῦ κ. Ἀβέρωφ, «ὁ Ἰσαάκιος μὲ ἐμπαίζει». Δὲν εἶναι τῆς στιγμῆς αὐτὸ τὸ ζήτημα, δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ. Τὸ Κυπριακὸν θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ δυστυχῶς συντόμως καὶ πολὺ ἄσχημα. Τώρα θὰ κάμω μερικὰς σκέψεις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἐπὶ τοῦ PRINCIPE ποὺ διεκήρυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Λέγει ὁ κ. Ἀβέρωφ, τί ἄλλο νὰ ἐκάμναμεν, ρεαλισταὶ εἴμεθα, εἰς τὸ φιλότιμον θὰ σταθῶμεν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐφικτόν. Πρέπει νὰ προσαρμοσθῶμεν εἰς τὸ ἐφικτόν. Ἐὰν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τὴν τηρήσωμεν εἰς ὅλας τὰς ἀξιώσεις τῶν γειτόνων μας, εἰς τὸ ζήτημα τῆς Αἰγιαλίτιδος ζώνης, εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἁλιείας μέσα εἰς τοὺς διαύλους μεταξὺ Λήμνου καὶ Μυτιλήνης, μεταξὺ Μυτιλήνης καὶ Χίου καὶ μεταξὺ Χίου καὶ Σάμου, μέσα εἰς τοὺς διαύλους ὅπου προχωρεῖ βαθύτερον πρὸς τὰ δυτικὰ ἡ ζώνη ἁλιείας, μέσα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν χῶρον, ὅταν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τηρήσωμεν ἀκόμα εἰς τὰς διαφόρους ἐδαφικὰς ἐπὶ τῶν νήσων ἀξιώσεις καὶ ἀκολουθήσωμεν τὴν διακήρυξιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα ρεαλισταὶ καὶ ὄχι νὰ πᾶμε μὲ τὸ φιλότιμο καὶ νὰ ἐπιδιώκουμε τὸ ἐφικτὸν θὰ χάσωμεν καὶ τὴν ἁλιείαν εἰς τοὺς διαύλους, θὰ χάσωμεν καὶ κανένα νησί. Ἐκεῖ φθάνει εἰς ἀκροτάτην ἀνάλυσιν ἡ λογικὴ τοῦ κ. Ἀβέρωφ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν μία Κυβέρνησις ἀνεξάρτητος καὶ ὑπερήφανος ἡ ὁποία δὲν αἰσθάνεται ὅτι εἶναι δεσμευμένη μέσα εἰς τὰς λεγομένας συμμαχίας της καὶ ἀπομονωμένη καὶ ἀνίκανος νὰ ἀντιτάξῃ τὴν προσήκουσαν σθεναρὰν στάσιν εἰς τὴν προάσπισιν τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παριστάνῃ ὅτι ἰσχύει διεθνῶς ὁ νόμος τῆς Ζούγκλας ὁ ἐπιβάλλων ἐθνικὰς ἐγκαταλείψεις. Καὶ δὲν μᾶς ἐπληροφόρησεν ὁ κ. Ἀβέρωφ ἐὰν πρὸς ὄφελος αὐτῶν τῶν συμφερόντων προσέφυγεν εἰς τὰς διεθνεῖς δικαιοδοσίας ποὺ ὑπάρχουν ἢ ἐὰν ἐπεδίωξε νὰ συνομολογήσῃ συμβάσεις ἁλιείας αἱ ὁποῖαι κατ’ ἴσον τρόπον νὰ ρυθμίζουν καὶ νὰ κατοχυρώνουν τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν ἑκατέρωθεν τοῦ Αἰγαίου ἁλιέων.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, παρακαλῶ συντομεύετε.

§80Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα περάσαμε εἰς τὰς κομπορρημοσύνας τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ οἰκονομικά. Εἶναι περίεργον κύριοι συνάδελφοι. Δὲν νομίζω ὕστερα ἀπὸ τόσην διαμάχην ἡ ὁποία ἐγένετο γύρω ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, ὅτι πρέπει νὰ προσθέσω πολλὰ περὶ αὐτῶν... Οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐὰν ὄχι ἐντροπὴν τοὐλάχιστον σεβασμὸν δὲν ἠθέλησαν νὰ ἐπιδείξουν ἔναντι τῆς νοημοσύνης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἀντιπροσώπων του παρεμόρφωσαν τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔφερον μὲ κομπορρημοσύνην ἐνώπιόν μας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ κατηγορία εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν προχωρεῖ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ὅτι ἀσκεῖ πολιτικὴν χωροφύλακος προασπίζουσα τὰ συμφέροντα τῆς ὀλιγαρχίας καὶ κρατοῦσα τὸ ρόπαλον ἔναντι τῶν στοιχειωδῶν διεκδικήσεων τῶν ἐργαζομένων τάξεων, συνισταμένων εἰς τὴν ἐπιδίωξιν τῆς δικαιοτέρας κατανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ μᾶς λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ πλαστογραφῶν τὰ πράγματα, ἐμπαίζων τοὺς ἐργαζομένους ὅτι τὸ 1955–1960 ἐνῷ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη κατὰ 69,8%, τὸ εἰσόδημα τῆς ἐργασίας ηὐξήθη κατὰ 90%. Ἑπομένως οἱ ἐργαζόμενοι δὲν ἠμποροῦν νὰ λέγουν ὅτι ἀδικοῦνται καὶ ὅτι ἡ κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος γίνεται κατὰ τρόπον εἰς βάρος των. Εἰς τὴν σελίδα 21 τοῦ τεύχους τῶν ἐθνικῶν λογαριασμῶν τῶν ἐτῶν 1958–1961 ποὺ διενεμήθη εἰς ὅλους τοὺς βουλευτὰς ἐξηγεῖται τὶ σημαίνει εἰσόδημα ἐξ ἐργασίας κατὰ τὴν ὁρολογίαν τῶν ἐθνικῶν λογαριασμῶν. Εἶναι τὸ εἰσόδημα παντὸς ἀμειβομένου μὲ μισθὸν ἀπὸ τὰς χορηγίας τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, ἀπὸ τὸν μισθὸν τῶν Ἀρεοπαγιτῶν, τῶν βουλευτῶν, τῶν Ἀρχιερέων, ἀπὸ τὴν ἀμοιβὴν τῶν Προέδρων τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων καὶ τῶν Γεν. Διευθυντῶν τῶν ἐπιχειρήσεων. Εἶχεν εἴπει εἰς μίαν δίκην ὁ κ. Ἀνδρεάδης, ὅτι τὸ σύνολον τῶν ἀμοιβῶν του ἐκ τῶν διοικήσεων διαφόρων τραπεζιτικῶν ὀργανισμῶν καὶ ἄλλων ἐπιχειρήσεων εἶναι 6 ἑκατομμύρια. Καὶ πέραν τούτου οἱ φόροι καὶ τὰ χαρτόσημα, τὰ ὁποῖα ἐνῷ πρέπει νὰ καταβληθοῦν ἀπὸ αὐτόν, καταβάλλονται προσθέτως ἀπὸ τὰς ἐπιχειρήσεις. Ὅλα αὐτὰ μπαίνουν εἰς ἑνιαίαν στήλην ποὺ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ εἰσόδημα τῶν ἐργαζομένων μαζῶν καὶ ἐν πολλοῖς καλύπτει καὶ αὐξάνει τὸ μερίδιον τῆς ὀλιγαρχίας. Ἠθέλησε νὰ ἐξαπατήσῃ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς ἐργαζομένους ὁ κ. Ὑπουργὸς προσφεύγων εἰς αὐτὸ τὸ στοιχεῖον τῶν ἐθνικῶν λογαριασμῶν διὰ νὰ προσδιορίσῃ, ὅτι ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἐργαζομένων γίνεται κατὰ τρόπον ὁλοένα δικαιότερον. Συμβαίνει τὸ ἀντίθετον. Ἡ ἀμοιβὴ τῆς ἐργατικῆς τάξεως κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ ΙΚΑ τὸ 1955 ἦσαν 48,2 κατὰ μέσον ὅρον. Τὸ 1962 ἔγινε 67,3 δηλαδὴ αὔξησις 49% ἔναντι ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀπὸ 59 δισεκατομμύρια ποὺ ἐπῆγεν εἰς 100 δισεκατομμύρια. Δηλαδὴ αὔξησις 69,8%. Καὶ αὐτὸ εἰς τρεχούσας τιμάς, διότι εἰς τὴν πραγματικότητα οἱ ἐργάται εἶχον αὔξησιν μόνον 24%, ἐνῷ ἀντιστοίχως τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη κατὰ 50% εἰς σταθερὰς δραχμάς. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον φαίνεται σαφῶς, ὅτι μικραίνει ἡ συμμετοχὴ τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τῆς Ἐθνικῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας φαίνεται, ὅτι οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὴν βιομηχανίαν τὸ 1958 προσέθεσαν διὰ τῆς ἐργασίας των ἀξίαν 8.637.000.000, ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὰς πρώτας ὕλας, καύσιμα, ἀποσβέσεις κλπ. οἱ ἐργοδόται ἐπῆραν τὸ 56% καὶ οἱ ἐργάται τὸ 44%. Κατὰ τὸ 1960 ἡ αὔξησις ἀξίας ἦτο 10.000.000.000 καὶ οἱ ἐργοδόται ἐπῆραν τὰ 6.000.000.000, ἤτοι 60%, καὶ οἱ ἐργατοϋπάλληλοι τὰ 4.000.000.000, ἤτοι 40%. Ἀπεναντίας τὰ κέρδη τῶν 4 Τραπεζῶν κατὰ τὰ ἔτη 1960–61 ηὐξήθησαν κατὰ 100%, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸ εἰσόδημα τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν καὶ τῶν ἑταιρειῶν περιωρισμένης εὐθύνης. Ἐπίσης ὁ Σύνδεσμος τῶν Ἑλλήνων Βιομηχάνων ἀναγνωρίζει καθαρὰ κέρδη κατὰ τὸ 1958 196 ἑκατομμύρια, κατὰ τὸ 1959 271 ἑκατομμύρια καὶ κατὰ τὸ 1960 465 ἑκατομμύρια. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ διὰ τὴν γεωργίαν. Διὰ τὰ ἔτη 1957–1962 ὅπου δὲν ἔχομεν καμμίαν αὔξησιν τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, μᾶς λέγουν, ὅτι ὑπάρχει αὔξησις τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, διότι προστίθενται καὶ τὰ εἰσοδήματα τῆς ὑπαίθρου. Δὲν ὑπολογίζεται ὅμως ἀντιστοίχως τὸ μέρος τοῦ εἰσοδήματος τῆς γεωργίας, ποὺ πάει εἰς τὸ κέντρον. Ὁ δείκτης ἐν τούτοις τῆς σχέσεως εἰσοδήματος Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἐν σχέσει μὲ τὰ ἄλλα εἰσοδήματα, ἀπὸ 14% ποὺ ἦτο τὸ 1955, ἀνῆλθε τὸ 1960 εἰς 15%. Ἐξ ὅλων αὐτῶν ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄνοδος, ἀλλὰ πτῶσις τῆς ἀναλογίας τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος. Δύο δεῖκται ἀσφαλεῖς ὑπάρχουν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως 1) ἡ ἄνοδος τῆς ἀπασχολήσεως. Εἶναι πασίδηλον ὅτι δὲν ηὐξήθη ἡ ἀπασχόλησις καὶ ὁ κόσμος φεύγει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅταν ἠθέλησε, κατὰ τὸν νεολογισμόν του, νὰ οἰκονομολογήσῃ, εἶπεν ὅτι ὁ κόσμος τὰ βλέπει καὶ τὰ ἀκούει. Ἄφησεν ὅμως ἡμιτελῆ τὴν φράσιν του, παρέλειψε νὰ συμπληρώσῃ, ὅτι ὁ κόσμος παίρνει τῶν ὀμματιῶν του καὶ φεύγει καὶ ἀδειάζει τὴν χώρα. Ρίχνει μαύρη πέτρα πίσω του. Διατὶ αὐτὸς ὁ κομπασμὸς περὶ τῶν ποσοστῶν, ὅταν δὲν ἐξαρκοῦν διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας; Ὁ Πρόεδρος τῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς Ε.Ο.Κ. κ. Πεσματζόγλου, εἰς διάλεξίν του τὴν 7ην Δεκεμβρίου ἐνώπιον τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου εἶπε, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰ καθήκοντά μας ἐκ τῆς εἰσόδου μας εἰς τὴν Ε.Ο.Κ., πρέπει νὰ ἔχωμεν βιομηχανικὰς ἐπενδύσεις ἴσας πρὸς τὰ 12 –15% τοῦ εἰσοδήματος, ἐνῷ ἔχομεν μόνον 6½%. Καὶ ὁ κ. Γερωνυμάκης, τῶν Ἐθνικῶν Λογαριασμῶν, εἰς πρόσφατον ὁμιλίαν του, ἐβεβαίωσεν, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀπραγματοποίητον. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει εἰς τὴν χώραν ἕνα δημοσιονομικὸν χάος καὶ δὲν ἔδωσε καμμίαν ἐξήγησιν ἡ Κυβέρνησις τὶ θὰ γίνῃ. Μὲ τὸ ἀναγραφόμενον ἔσοδον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου ἐκ τοῦ Κονσόρτσιουμ καὶ μὲ τὰ 750 ἑκατομμύρια παρὰ τῆς Ε.Ο.Κ., τὰ ὁποῖα εἶναι τελείως ἀμφίβολα. Ταῦτα δὲ πάντα, χωρὶς τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ 1.800.000.000 διὰ τὴν εἰσφορὰν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν πολυπυρηνικὴν δύναμιν. Κατὰ τὸ πρῶτον δίμηνον τοῦ τρέχοντος ἔτους, ἔχομεν αὔξησιν τῶν τιμῶν τροφίμων κατὰ μὲν τοὺς δείκτας καταναλωτῶν 8,3% καὶ κατὰ τὸν δείκτην χονδρικῆς πωλήσεως 15,6%. Καὶ ἐρωτᾶται, πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν ἐργαζομένων περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν των; Μήπως μὲ τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι τὰ αἰτήματα αὐτὰ ἀποτελοῦν παραλογισμὸν καὶ αἱ ἀπεργίαι ἀνεπίτρεπτον πολυτέλειαν; Μήπως μὲ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος ποὺ σκοπεύει νὰ θέση περιοριστικὰ μέτρα εἰς τὰς λαϊκὰς διεκδικήσεις, ἢ μήπως μὲ τὴν ἐξαπόλυσιν κατὰ τοῦ λαοῦ τῶν κατὰ 4500 αὐξηθέντων προσφάτως κλὸμπς τῆς Ἀστυνομίας καὶ τῆς Χωροφυλακῆς; Ὅταν αὐτὰ εἶναι τὰ πραγματικὰ δεδομένα καὶ ἔρχεται ἐνώπιον τοῦ Σώματος καὶ μᾶς λέγει αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μὲ τόσην ἀλαζονείαν καὶ ἔπαρσιν, τὸ πρᾶγμα μᾶς ἐμβάλλει εἰς ζοφερὰς σκέψεις καὶ βαθυτάτας ἀνησυχίας. Ὅταν οἱ ἰδιῶται ἐπιδεικνύουν ἀλαζονείαν καὶ ἔπαρσιν αὐτὸ εἶναι μέτρον τῆς σοβαρότητός των, ὅταν ὅμως οἱ κυβερνῶντες ἐπιδεικνύουν ἀλαζονείαν καὶ ἔπαρσιν αὐτὸ εἶναι μέτρον τῆς σοβαρότητος τῆς καταστάσεως καὶ τῶν κινδύνων ποὺ ἀπειλοῦν τὴν χώραν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις ἀκατάδεκτον σιγὴν ἐτήρησε καὶ ἀπέφυγε νὰ δώσῃ οἱανδήποτε ἐξήγησιν διὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς κομματικῆς μιλίτσιας καὶ διὰ τὸν ρόλον τὸν ὁποῖον τὴν προορίζει. Ἔθεσα τὸ ζήτημα ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν ἐκ μέρους τοῦ κόμματος τῆς ΕΔΑ, ἄλλως τε τὸ ἔθεσε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. πρὸ ἐμοῦ, ἔδωσε δὲ χθὲς συντριπτικὰ στοιχεῖα ὁ συνάδελφος κ. Μπριλλάκης. Καμμίαν ἀπάντησιν δὲν ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις. Ἄν ἡ σιγὴ ἀποτελῇ ὁμολογίαν, αὐτὴ εἶναι μία ἀκόμη ὁμολογία ὅτι μόνον εἰς τὴν συναίνεσιν τοῦ λαοῦ δὲν στηρίζεται ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ λοιπὸν ἀπέφυγεν ἐπὶ τῶν πλέον ζωτικῶν ζητημάτων τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐξωτερικῶν, ἰδίως ἐπὶ τῶν πυραυλικῶν, καὶ ἐπὶ τοῦ κύματος ἀνατιμήσεων, καὶ ἐπὶ τῆς ἀδίκου καὶ ἀνίσου κατανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος, ἡ Κυβέρνησις ἐνοχλημένη, φαίνεται, διὰ τὴν διεθνῆ ἀνυποληψίαν τὴν ὁποίαν μὲ τὶς πράξεις της προεκάλεσεν ἀπησχολήθη διὰ μακρῶν μὲ τὴν ἐγκληματολογίαν καὶ μὲ τὰ γεγονότα τοῦ Λονδίνου. Ὑπῆρξεν ἐδῶ μία παρέλασις σοφιστικευμένων ἀπόψεων περὶ πολιτικοῦ καὶ μὴ ἀδικήματος. Δὲν θέλω νὰ μπῶ περισσότερον εἰς τὴν συζήτησιν. Αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι στοιχειώδη καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἀποτελεῖται ἀπὸ νομικούς. Τρία εἴδη ἀδικημάτων ὑπάρχουν, τὰ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου, τὰ ἀμιγῆ πολιτικὰ καὶ ἐκεῖνα ποὺ εἶναι κοινοῦ δικαίου ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενον, ἀλλὰ γίνονται πρὸς πολιτικὸν σκοπὸν καὶ ἑπομένως καλοῦνται μικτὰ ἢ σύνθετα. Τέταρτον εἶδος δὲν ὑπάρχει, νομικοὶ εἶσθε καὶ ἂν δὲν τὸ ξεύρετε διαβᾶστε το, αὐτὰ εἶναι πράγματι ἅπαξ διὰ παντὸς δεδομένα καὶ μόνον ὁ ἰταλικὸς φασισμὸς καὶ χιτλερισμὸς ἠθέλησε νὰ μεταβάλῃ τὴν ἠπιωτέραν μεταχείρισιν τῶν πολιτικῶν ἀδικημάτων εἰς βαρυτέραν, καθ’ ἃ ἐκθέτει διὰ μακρῶν ὁ Ντοντιὲ ντὲ Βάμαρ ὁ μεγαλύτερος ποινικολόγος τῶν ἡμερῶν εἰς τὸ κλασσικὸν ἔργον του περὶ τῆς κρίσεως τοῦ συγχρόνου ποινικοῦ δικαίου ἐξ ἀφορμῆς τῶν φασιστικῶν πολιτευμάτων. Ἕνας μεγάλος «ἐγκληματίας» ὁ Γ. Τρικαλινὸς μέλος τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος — μεγάλος ἐγκληματίας κατὰ τὰς ἀπόψεις τὰς κυβερνητικὰς— ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη εἰς ἰσόβια δεσμὰ πρὸ δύο ἐτῶν εἰς τὴν δίκην Γλέζου, συνελήφθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν θεωριῶν τῆς Κυβερνήσεως περὶ μὴ πολιτικοῦ ἐγκλήματος εἰς τὸ Παρίσι, ἐζητήθη ἡ ἔκδοσίς του καὶ τὸ ἐφετεῖον τῶν Παρισίων ἀπέρριψε τὴν αἴτησιν ἐκδόσεως, διαπιστῶνον, ὅτι ὅλα ὅσα τοῦ ἀποδίδουν, πράξεις βίας, πράξεις αἱ ὁποῖαι καθ’ ἑαυτὰς ἐὰν ἐγένοντο δι’ ἴδιον λογαριασμὸν καὶ ἐξ ἰδιοτελῶν ἐλατηρίων θὰ ἦσαν ἀδικήματα ποινικοῦ δικαίου, ἐφ’ ὅσον ἐγένοντο κατὰ τὴν διεξαγωγὴν ἐμφυλίου πολέμου ἀπορροφῶνται ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ἰδιότητα καὶ εἶναι πολιτικά. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πολὺ μακρὰν ἀπὸ τοῦ νὰ εἶναι νομικὸν καὶ δὲν εἶναι σωστὸν ὅπως πρὸ ὀλίγου ὁ κ, Παπαληγούρας καὶ ὁ κ. Θεοτόκης ἠθέλησαν νὰ μετατρέψουν τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἰς φροντιστήριον οἰκονομικῶν σπουδῶν, νὰ τὴν μετατρέψω καὶ ἐγὼ εἰς φροντιστήριον νομικῶν σπουδῶν. Τὸ ζήτημα εἶναι κατ’ ἐξοχὴν πολιτικὸν καὶ πολιτικὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀντιμετώπισίς του. Ἐξετέθησαν διὰ μακρῶν τὰ σχετικὰ γεγονότα καὶ νομίζω, ὅτι ματαίως ἐπεκαλέσθησαν κομμουνιστικὸν δάκτυλον δυσφημοῦντα τὴν Ἑλλάδα. Οἱ ἀντιδραστικοὶ Τόρριδες διὰ τοῦ κ. Χιούμ, τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὸ χατῆρι νὰ δώσῃ τὴν ἱκανοποίησιν ἁβροφροσύνης, ἡ ὁποία τοῦ ἐζητήθη, εἶπε χθὲς «δὲν χρειάζεται νὰ εἶναί τις κομμουνιστὴς διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ αἴτημα τῆς ἀπολύσεως ἐκ τῶν φυλακῶν τῶν ἐπὶ δεκαεξαετίαν πολιτικῶν κρατουμένων». Αὐτὰ λέγουν καὶ οἱ συντηρητικώτεροι φίλοι σας καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ὅσον γίνεται πιὸ μακρὰν ἀπὸ τὰς ἀπόψεις τῆς ἀριστερᾶς. Κύριοι συνάδελφοι, κλείοντας, θέλω νὰ ὑπογραμμίσω, ὅτι δὲν ἀπευθυνόμεθα, διὰ νὰ δοθῇ λύσις, εἰς τὸν Βασιλέα, ἀπευθυνόμεθα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰς αὐτὸν ὑπολογίζομεν. Θέλομεν νὰ τονίσωμεν. Ἂς μὴ ὑπάρχουν αὐταπάται περὶ τῆς ἀσκήσεως τῆς προνομίας τοῦ Στέμματος. Τὸ Στέμμα ἵδρυσεν τὴν ΕΡΕ καὶ ἐθεμελίωσε διὰ τῆς εὐνοίας τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία ὑπάρχει, τὸ Στέμμα ἐκηδεμόνευσε διὰ τῆς Αὐλικῆς Κυβερνήσεως τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα. Μόνον διὰ τῶν ἀγώνων τοῦ λαοῦ καὶ ὄχι διὰ τῶν ἐκκλήσεων πρὸς τὰς κατευθύνσεις ἐκείνας ποὺ ἠθέλησαν νὰ ἐξανδραποδίσουν τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος τολμᾷ νὰ ζητῇ νὰ ἀσκῇ τὰ κυριαρχικά του δικαιώματα, εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ ἐσωτερικὸν πρόβλημα, νὰ ἀπομακρυνθῇ ἡ Κυβέρνησις «κίνδυνος», νὰ ἀπομακρυνθῇ ἡ Κυβέρνησις «πόλεμος», νὰ ἀπομακρυνθῇ ἡ Κυβέρνησις «φασισμός», νὰ ἀπομακρυνθῇ ἡ Κυβέρνησις «κοινωνικὴ ἀδικία», νὰ ἀπομακρυνθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ σήμερον βραχνᾶν δι’ ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἁπλῶς στήριγμα καὶ ἐπιμελητὴν ὀλιγαρχικῶν συμφερόντων. Αὐτό, μόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἡνωμένος ἠμπορεῖ νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§82Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὰς πρώτας συνεδριάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφιερώθησαν εἰς τὸ προκληθὲν ὑπὸ δύο κομμάτων πολιτικὸν θέμα, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαπιστώσω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἐχρησιμοποίει δύο μέσα διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἀνενδότου ἀγῶνος του, εἶχεν ἐγκαταλείψει τὸ πρῶτον καὶ περιωρίσθη εἰς τὸ ἕτερον. Εἶχεν ἐγκαταλείψει τὴν βίαν τῶν λόγων καὶ εἶχε περιορισθῆ εἰς τὴν νοθείαν τῶν συλλογισμῶν. Ἀπόψε εἴτε διότι ἐπεσημάνθη ὡς χαρακτηριστικὴ κἄποιας οὐσιώδους στροφῆς εἰς τὰς σκέψεις τοῦ κόμματός του ἡ ἐγκατάλειψις τοῦ ἑνὸς ἐκ τῶν δύο ὅπλων, εἴτε διότι κατὰ τὸ διάστημα τῶν πέντε ἡμερῶν ὑπέστη, ὅπως πράγματι ὑπέστη, ἧτταν συντριπτικήν, ἐσκέφθη νὰ χρησιμοποιήσῃ πάλιν τὴν βίαν τῶν λόγων. Καὶ δὲν ἐπρόκειτο μόνον περὶ βίας λόγων. Τὴν ἀποψινήν του ἀγόρευσιν ἐχαρακτήρισεν ἐμφανέστατος ἐκνευρισμός. Δὲν θὰ τὸν παρακολουθήσω εἰς τὸν ἐκνευρισμόν. Δὲν ἔχω λόγον νὰ τὸν μιμηθῶ, ἀλλὰ θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος ὡρισμένας βιαίας ἐκφράσεις νὰ τὰς ἀντικρούσω μὲ ἀντιστοίχους καὶ ἀντιρρόπους βιαίας ἐκφράσεις. Δὲν θὰ τὸν μιμηθῶ εἰς τὸν ἐκνευρισμόν, ὁ ὁποῖος τὸν κατέχει καὶ τοῦ ὁποίου μάρτυρες ὑπήρξατε ὅλοι, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐξῆλθεν ἀπὸ τὴν συζήτησιν τὴν 5θήμερον νικήτρια καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ἐκνευρισθῇ. Ἐκνευρίζονται ὅσοι ἡττῶνται. Καὶ ἡττήθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. εἰς ὅλα τὰ στάδια τῶν συλλογισμῶν, τὰ ὁποῖα διήνυσε τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν καὶ ἡττήθησαν μετ’ αὐτὸν καὶ ἅπαντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ὑποστηρίξουν καὶ νὰ στηρίξουν ἐπὶ ἄλλων βάσεων καὶ ἀριθμῶν τοὺς ἰδικούς του συλλογισμοὺς καὶ τοὺς ἰδικούς του ἀριθμούς. Χαρακτηριστική, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὑπῆρξεν ἀπόψε ἡ διαφορὰ τρόπου ἐκφράσεως μεταξὺ τοῦ κατ’ ἐξοχὴν ταχθέντος νὰ ἀντικρούσῃ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Χανίων κ. Μητσοτάκη καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ του. Ὁ κ. Μητσοτάκης, ἤρεμος πάντοτε, ἀλλ’ ὀξύτατος εἰς τὰς ἐπιθέσεις του, ἀπόψε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ὀξύς. Ἀπελογήθη. Ἀπελογήθη ἐξ ὀνόματος τοῦ Ἀρχηγοῦ του. Ἂν ἐξαιρέσητε ἐλαχίστας φράσεις μὲ τὰς ὁποίας ἔκλεισε τὴν ἀγόρευσίν του, ὅλα ὅσα ἐξέθεσε διείποντο ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀπολογίας. Καὶ ἐνεπλάκη ἔτι μᾶλλον εἰς σφάλματα, Πάντως, ἀσχέτως τοῦ περιεχομένου τῶν λόγων του καὶ ἀσχέτως τῆς ὀρθότητος ἢ τῶν σφαλμάτων τῶν συλλογισμῶν καὶ ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἐνεφάνισε, χαρακτηριστικὸν εἶναι, ὅτι εἶχεν ἀποβάλει τὴν ὀξύτητα, διότι ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ πείσῃ ὄχι ὑμᾶς, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, οἱ ὁποῖοι τὴν ἀλήθειαν διεκρίνατε καὶ διεπιστώσατε ἤδη τὴν Δευτέραν, ἀλλὰ αὐτὰ ταῦτα τὰ μέλη τῆς Ε. Κ., ὅτι ὁ Ἀρχηγός των δὲν εἶχε πέσει καὶ πολὺ ἔξω τὴν Δευτέραν. Ἦτο ἐμφανὴς ἡ προσπάθεια στηρίξεως τῶν ἀστηρίκτων. Καὶ ἔκαμε βεβαίως —δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ κάμῃ— μερικὰ βήματα ὑποχωρήσεως. Ἀνεγνώρισεν, ὅτι δὲν εἶναι, ὅπως εἶχεν εἴπει ὁ Ἀρχηγός του, ἡ Ἑλλὰς οὐραγός, ἡ τελευταία δηλαδὴ εἰς τὸν ρυθμὸν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ εἶπεν, ὅτι εἶναι σχεδὸν οὐραγός. Βάσει μιᾶς ἀνεπιστημονικῆς καὶ προχείρου ἀναγωγῆς τῶν τρεχουσῶν τιμῶν εἰς σταθεράς, προέβη εἰς τὴν ὁμολογίαν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει καὶ δύο ἄλλας χώρας, αἱ ὁποῖαι ἔρχονται ὄπισθέν της. Ἤδη αὐτὸ ἀποτελεῖ ὁμολογίαν σφάλματος, διότι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα Ἀρχηγὸς ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ νὰ ἐκτοξεύῃ εἰς τὰς κεφαλὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὸ ψεῦδος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς παρὰ τὸν μόχθον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι ἡ τελευταία εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐάν, λοιπόν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἠρκούμεθα εἰς τὴν διαπίστωσιν τὴν ἀνεπιστημονικὴν καὶ πρόχειρον, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ κ. Μητσοτάκης, καὶ πάλιν διὰ χειλέων τοῦ ὀπαδοῦ του εἶχε διαψευσθῆ ὁ Ἀρχηγός. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται κἂν περὶ αὐτοῦ. Ὁ κ. Μητσοτάκης, ἐφωράθη οὐχὶ ἀγνοῶν, διότι εἶναι εὐφυέστατος, ἐφωράθη προσπαθήσας νὰ παραπλανήσῃ ὑμᾶς ὅλους, κυρίως τοὺς ὀπαδούς, τὰ μέλη τοῦ κόμματός του καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ νὰ κόψῃ ἓν ἔτος. Καὶ βεβαίως ἀπεστομώθη. Δὲν ἐτόλμησε νὰ ἀνταπαντήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ἔκοψε τὸ ἔτος 1956, ὄχι —ὡς κακῶς εἶπε— τὸ 1955, διότι τὸ 1956 ἀπεκόπη. Καὶ ἐκείνην τὴν στιγμὴν τὸ ἀντελήφθημεν, ἀλλὰ τὸν ἀφήσαμεν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν προχειρολογίαν του. Ἐνόμισεν, ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικώτερον κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, λέγων, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ περιλάβωμεν εἰς τὴν σύγκρισιν τὸ ἔτος 1955 καὶ δὲν κατενόησεν, ὅτι ἡμεῖς τὸ ἐχρησιμοποιήσαμεν ὡς ἔτος βάσεως. Καὶ εἶπε τὰ ὅσα εἶπε διὰ νὰ σώσῃ τὸν Ἀρχηγόν του, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν, ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ εἴπῃ, ὅτι κατὰ τὴν 7ετίαν ἡ αὔξησις εἰς σταθερὰς τιμὰς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἦτο 40% καὶ ὄχι 50%. Ἦτο 50% εἴτε τὸ θέλετε, εἴτε ὄχι, καὶ ἔπεσεν ἔξω ὁ κ. Παπανδρέου κατὰ 10%.

§83Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κατὰ 20%.

§84Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πολὺ ὀρθῶς, κ. Παπακωνσταντίνου, κατὰ 20%. Δὲν λησμονεῖτε ποτέ, ὅτι ὑπήρξατε καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλά, θὰ ἴδητε αὔριον, ὅτι ἡ ἔλλειψις ἀντικειμενικότητος, ἀμεροληψίας καὶ ἐπιστημονικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία κρατεῖ εἰς τὸν τόπον, θὰ ἐμφανίσῃ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης, εἰς προστασίαν τοῦ Ἀρχηγοῦ του, ὡς ὀρθά, εἰς τὰς στήλας βεβαίως τοῦ φιλίου πρὸς τὴν Ε. Κ. τύπου, ἐνῷ πρόκειται περὶ βαρυτάτου σφάλματος ἀποβλέψαντος διὰ τοῦ ἀφελεστέρου τρόπου νὰ μειωθῇ ἡ σημασία τῆς προόδου, τὴν ὁποίαν ἐσημείωσεν ὁ λαός του, διότι μετέχει τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., μετέχουν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἀπαρτίζουν τὴν Ε. Κ. καὶ προτιμοῦν ἀπὸ κακίαν ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ κακίαν ἔναντι ἡμῶν, ἀπὸ κακίαν ἔναντι τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ ἰσχυρίζωνται, ὅτι εἶναι μικροτέρα ἡ πρόοδος. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. Μητσοτάκης, δὲν κατώρθωσε νὰ σώσῃ τὸν Ἀρχηγόν του, οὔτε ἀπὸ τὸ ἕτερον βαρὺ σφάλμα, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχε πέσει. Ὁ Πρόεδρος, κ. Παπανδρέου, μᾶς ἔκαμε μάθημα καὶ εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ χρησιμοποιοῦμεν σταθερὰς τιμάς. Καὶ ὅμως, ἔκαμε σύγκρισιν τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, βάσει σταθερῶν τιμῶν μὲ τὸν ρυθμὸν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἄλλων χωρῶν, τῶν ὁποίων χωρῶν τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ἢ μᾶλλον τὸ ποσοστὸν αὐξήσεως αὐτοῦ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τὸ ὑπελόγισε μὲ τρεχούσας τιμάς. Πρῶτον, δὲν ὡμολόγησεν, ὅτι ἐχρησιμοποίησε τρεχούσας τιμάς. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦμεν τρεχούσας τιμὰς εἰς τοὺς ὑπολογισμούς μας, τὸ λέγομεν καθαρὰ καὶ μάλιστα προσθέτομεν ἀμέσως. Μᾶς εἶπεν, ὅτι χρησιμοποιοῦμεν ψεύδη. Τί νὰ εἴπωμεν ἡμεῖς διὰ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ ὁποῖος ἐχρησιμοποίησε τὰς τρεχούσας τιμάς, προκειμένου περὶ τῶν ἄλλων χωρῶν διὰ νὰ τὰς συγκρίνῃ μὲ τὴν Ἑλλάδα, χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ ὅτι χρησιμοποιεῖ τὰς τρεχούσας τιμὰς καὶ χωρὶς νὰ μνημονεύσῃ καὶ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ τιμαρίθμου εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, δηλαδὴ τὴν νομισματικὴν ἐξέλιξιν, ἡ ὁποία ἀλλοῦ εἶχε τὸν Α καὶ ἀλλοῦ τὸν Β ρυθμόν; Εἶναι καὶ εἰς τοὺς πρωτοετεῖς ἀκόμη τῶν οἰκονομικῶν ἐπιστημῶν γνωστόν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ κάμωμεν τὴν σύγκρισιν αὐτήν, χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν τὰς ἐπιδράσεις τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας, δηλαδὴ τὸν τιμάριθμον τῆς καταναλώσεως. Διότι ἄλλην σημασίαν ἔχει ὁ ἀριθμὸς εἰς τὸν ὁποῖον ἐνσαρκοῦται ἡ τιμή, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει, ὅταν ἡ τρέχουσα αὐτὴ τιμὴ ἀφορᾷ χώρας, εἰς τὰς ὁποίας ἐσημειώθη πληθωρισμὸς καὶ ἄλλην σημασίαν ἔχει ἐὰν ὁ ἀριθμός, τὸν ὁποῖον χρησιμοποιεῖ ἀφορᾷ χώρας, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐγένετο διόλου πληθωρισμός, ἢ ἐσημειώθη μία μικρὰ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου. Κύριοι, ἡττήθη ἡ Ἕνωσις Κέντρου. Ἡττήθησαν καὶ οἱ Σύμβουλοί της. Ἀπεδείχθη ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι εἴτε τὸ θέλουν, εἴτε ὄχι ἀπεδείχθησαν ἀνώριμοι νὰ ἀντιμετωπίζουν οἰκονομικὰ θέματα. Τὸ ὅτι ἀπεδείχθησαν ἀνώριμοι, σημαίνει ἆραγε ὅτι δὲν εἶναι εὐφυεῖς καὶ δὲν γνωρίζουν νὰ ἀναγινώσκουν στατιστικάς; Ὄχι. Ἀπεδείχθησαν, αὐτὴ εἶναι ἡ τροποποίησις τῆς φράσεως τοῦ κ. Παπαληγούρα, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ προβῶ, ψυχικῶς καὶ ἠθικῶς ἀνώριμοι. Τοὺς κατέχει τόσον πολὺ ἡ μανία νὰ ἀνακαλύψουν λάθη εἰς ἡμᾶς, ὥστε ἐθόλωσεν ἡ σκέψις των, ἐθόλωσαν οἱ ὀφθαλμοί των καὶ περιέπεσαν εἰς βαρύτατα σφάλματα. Αὐτὸ εἶναι χειρότερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας. Διότι καὶ ἐὰν εἶναι κἄποιος ἀνώριμος ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς κρίσεως, ἀποκτᾷ σὺν τῷ χρόνῳ τὴν ὡριμότητα καὶ εἶναι δυνατόν, ὅταν εἶναι εὐφυὴς ὅπως εἶναι ὅλοι οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὰ οἰκονομικὰ θέματα συνάδελφοι τῆς Ε. Κ., εἶναι δυνατὸν τὸ λάθος τῆς κρίσεως νὰ τὸ διορθώσῃ, ἀλλὰ τὸ λάθος τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν ψυχὴν δὲν διορθώνεται. Κατείχοντο ἀπὸ τὸ πάθος νὰ ἀνακαλύψουν λάθη καὶ ἀπεκαλύφθησαν ὡς μὴ χρησιμοποιοῦντες οὔτε ἕναν ἀριθμὸν κατὰ τρόπον ἀκριβῆ. Εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἐχρησιμοποίησεν ἀκριβεῖς ἀριθμούς. Βεβαίως πᾶς ἀριθμὸς εἶναι ἀκριβής, ἀλλὰ ὅπως εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας, ἐν σχέσει πρὸς τί; Εἰς τὸν συλλογισμὸν ὑπάρχουν ἀνακρίβειαι. Εἰς τὴν συσχέτισιν ὑπάρχουν ἀνακρίβειαι καὶ ἀπεκαλύφθη τοῦτο κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος μὲ ἀπαλλάσσει τῆς ἀνάγκης νὰ προχωρήσω εἰς περαιτέρω ἀνάλυσιν τῶν ἀνακριβειῶν, αἱ ὁποῖαι διέπουν ὅλας τὰς οἰκονομικὰς σκέψεις καὶ ὅλους τοὺς συσχετισμοὺς ἀριθμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Κύριοι συνάδελφοι, μία καὶ μόνον ὑπῆρξεν ἡ ἐνδιαφέρουσα καὶ ἀξία προσοχῆς οἰκονομολογικὴ παρατήρησις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ πλευρᾶς Ἑνώσεως Κέντρου. Καὶ τὴν παρατήρησιν αὐτὴν τὴν εἶχε κάμει καὶ ἄλλοτε καὶ τὴν ἐπανέλαβε χθὲς ὁ ἀξιότιμος πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἔχω ἀνάγκην πράγματι νὰ δώσω μίαν σύντομον ἀπάντησιν, διότι εἶναι σημεῖον τὸ ὁποῖον, ἂν καὶ δὲν ἐπηρεάζῃ οὐσιαστικῶς τὰ ὅσα εἴπομεν, ἀποτελεῖ μίαν παρατήρησιν ἀξιόλογον. Εἶπε: Μὴ λαμβάνετε—καὶ αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν—τὸ ποσοστὸν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἢ μᾶλλον τὸν ρυθμὸν αὐξήσεως τοῦ ποσοστοῦ αὐτοῦ κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, πρέπει νὰ ἐκτιμήσητε τὸ ποσοστὸν σχετικὰ μὲ τὸ μέγεθος ἔναντι τοῦ ὁποίου ἀποτελεῖ ποσοστόν, διότι ἄλλο πρᾶγμα εἶναι τὸ 2% τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ὅπου τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα εἶναι τεράστιον καὶ ἄλλο εἶναι βεβαίως τὸ ποσοστόν, ἢ μᾶλλον τὸ χρῆμα τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ εἰς τὸ ποσοστὸν αὐξήσεως, κατὰ 6, 7, 8 καὶ 10%, ἐὰν σημειοῦται τὸ ποσοστὸν αὐτὸ εἰς τὴν χώραν τῆς ὁποίας τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα εἶναι οὐσιωδῶς χαμηλότερον. Ἀλλὰ εἰς τὸν Πρόεδρον κ. Στεφανόπουλον ἔχω νὰ ἀπαντήσω ὡς ἑξῆς: Παρὰ τὸ ὅτι ἡ σκέψις αὐτὴ εἶναι ὀρθή, δὲν ἀνατρέπει διόλου τὸ γεγονὸς τῆς αὐξήσεως ἡ ὁποία σημειοῦται. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἐφωτίσθην σχετικῶς ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ὑπάρχει ἕνας μαθηματικὸς τύπος, μία ἐξίσωσις, ἡ ὁποία μᾶς ὁδηγεῖ εἰς θετικὸν συμπέρασμα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν χρόνον ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐὰν ἐξακολουθήσῃ νὰ σημειοῦται ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ὑπὸ Α ἢ Β προϋποθέσεις, θὰ φθάσῃ ἡ χώρα ἀπὸ ἀπόψεως καὶ οὐσιαστικῆς εἰς σημαντικωτάτην αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ τότε ἡ οὐσιαστικὴ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος θὰ συναντηθῇ μὲ τὸ εἰσόδημα χωρῶν οὐσιωδῶς πλουσιωτέρων καὶ δύναται ἀκόμη ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις νὰ ὑπερβῇ καὶ τὸ εἰσόδημα τῶν χωρῶν ἐκείνων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐνόμισεν, ὅτι εἶχε καθῆκον καὶ τοὺς ἀριθμοὺς νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐκτιμᾷ, ὅπως τοὺς ἐξετίμησεν ἐσφαλμένως τὴν περασμένην Δευτέραν, καὶ τὴν σύγκρισιν μεταξὺ τῶν δύο περιόδων, τῆς περιόδου 1950–55 καὶ τῆς περιόδου 1955–1962 νὰ τὴν ἐπιχειρῇ, ὅπως τὴν εἶχε κάμει τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν. Τοῦ ἔδωσα, ὅπως εἶπε καὶ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ὁμολογήσῃ, προχείρως μίαν ἀπάντησιν. Δὲν ἐγνώριζον τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν τὶ θέματα θὰ ἔθιγε καὶ πῶς θὰ τὰ ἔθιγε καὶ τὶ ἀριθμοὺς θὰ ἐχρησιμοποίει. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἔδωσα δὲν ἀνατρέπεται δι’ ὅσων εἶπεν ἀπόψε ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἀγαπητοί, κύριοι συνάδελφοι, πράγματι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σύγκρισις μεταξὺ τῶν δύο περιόδων καὶ σύγκρισις ἐὰν γίνῃ θὰ πρέπει τότε νὰ γίνῃ ὑφ’ ἣν μορφὴν ἔγινεν ὑπὸ τοῦ κ. Παπαληγούρα. Θὰ ἔπρεπε νὰ συγκριθοῦν τὰ 2½–3 ἔτη τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου μὲ τὰ ἀντίστοιχα, οἱαδήποτε ἔτη εἰς τὴν 7ετίαν τῶν Κυβερνήσεων τῶν ἰδικῶν μας. Εἶπεν, ὁ κ. Παπανδρέου, χρησιμοποιήσας τὰς αὐξομειώσεις, τὰς ὁποίας ὑφίσταται ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὅτι ἡ οἰκονομία μας εἶναι ἕρμαιον τῶν καιρῶν. Ἀγαπητοί, κύριοι συνάδελφοι, εὐχόμεθα κἄποτε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου διὰ νὰ γίνῃ κύριος τῶν δυνάμεων καὶ τῶν καιρῶν. Ἀσφαλῶς, ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν του θὰ ὑποστῇ καὶ ἡ φύσις οὐσιώδη μεταβολὴν καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ χρονιὰ μὲ ἀνεπάρκειαν ἐλαίου καὶ ἄλλη μὲ μεγάλην ἐλαιοπαραγωγήν. Αὐξομειώσεις σημειοῦνται εἰς ὅλας τὰς χώρας. Ἂν κάμετε τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσητε στατιστικάς, θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν ὑπάρχει χώρα τοῦ κόσμου, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ὑπάρχουν αὐξομειώσεις, ἐφ’ ὅσον ἡ χώρα αὐτὴ ἔχει περίπου τὴν σύνθεσιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, διότι ἐὰν πάρετε μίαν χώραν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ γεωργία ἀντιπροσωπεύει μόνον τὸ 5 ἢ 10% τῆς ὅλης παραγωγῆς, δὲν θὰ εἶναι ὀρθόν, δὲν θὰ εἶναι δίκαιον, δὲν θὰ εἶναι ἔντιμον νὰ συγκρίνητε τὰς ἐξελίξεις καὶ τὸν ρυθμὸν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τῆς χώρας αὐτῆς μὲ τὸν ρυθμὸν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς τὴν Ἑλλάδα. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἧττα ἡ ὁλοσχερής, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ Ἕνωσις Κέντρου καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν καὶ εἰς ἄλλους τομεῖς περὶ τῶν ὁποίων θὰ εἴπω ὀλίγα τινά, ἐξηνάγκασε τὸν Πρόεδρον κ. Παπανδρέου νὰ ἐμφανισθῇ ἀπόψε ἐκνευρισμένος καὶ βίαιος καὶ εἶπον, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸν μιμηθῶ εἰς τὴν βιαιότητα, δὲν ἔχω ὅμως καμμίαν ἀνάγκην ἐν ὀνόματι ἑνὸς κόμματος, τὸ ὁποῖον αἰσθάνεται ἑαυτὸν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πέντε αὐτῶν ἡμερῶν ὑπερήφανον δι’ ὅσα συμβαίνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ τὸν μιμηθῶ εἰς τὸν ἐκνευρισμόν. Κύριοι, λυποῦμαι, διότι ἐν μέρει ἤδη τὸν μιμοῦμαι καὶ θὰ τὸν μιμηθῶ ἔτι μᾶλλον εἰς τὴν βιαιότητα τῶν λόγων. Εἶναι συμπολίτης μου, τὸν τιμῶ, συνειργάσθην πολλάκις μαζί του, τὸν εἶδα εἰς ὥρας ἐθνικῶς κρισίμους νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκον του καὶ λυποῦμαι, θλίβομαι βαθύτατα, διότι ἐμφανίζεται ὡς ἐμφανίζεται, διότι λέγει τὰ ὅσα λέγει καὶ διότι χρησιμοποιεῖ ἄνευ οὐδεμιᾶς βάσεως καὶ ἄνευ οὐδενὸς ἐπιχειρήματος καὶ στοιχείων ἐκφράσεις, οἷαι εἶναι αἱ ἐκφράσεις τὰς ὁποίας καὶ εἰς τὰς περιοδείας του χρησιμοποιεῖ καὶ ἀπόψε ἐδῶ, λόγῳ τοῦ ἐκνευρισμοῦ του ἐχρησιμοποίησε. Καὶ τὶ δὲν μᾶς εἶπε! Μᾶς εἶπε καπήλους τοῦ Στέμματος, μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐκπροσωποῦμεν τὴν σῆψιν καὶ τὴν διαφθοράν. Παρὰ τὸν παλαιὸν δεσμόν μου μαζί του καὶ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι θεωρῶ τιμήν μου, ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν αὐτὴν περιφέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐκεῖνος ἐκλέγεται, εἶμαι ὑποχρεωμένος, χωρὶς νὰ τὸν μιμηθῶ εἰς τὴν χρῆσιν ὑβριστικῶν λέξεων, νὰ ἀποκρούσω μὲ βιαιότητα τὰς ἐκφράσεις αὐτάς. Ἐάν, ἀξιότιμοι, κ. συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν ἐπεχείρει νὰ εἴπῃ καὶ δύο φράσεις παραπάνω διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς Α.Μ. τῆς Βασιλίσσης, θὰ ἐχαρακτηρίζετο ἀμέσως, ὅπως ἐχαρακτηρίσθη ἀπόψε, κάπηλος τοῦ Στέμματος. Τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἐχρησιμοποίησα, ἀπαντήσας εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, παρὰ μόνον δύο τυπικὰς ἐκφράσεις, ὡδήγησεν εἰς κρίσιν, κρίσιν δημοσιευθεῖσαν καὶ εἰς τὰς φίλας πρὸς τὴν Ε. Κ. ἐφημερίδας, ὅτι ἀφέθη ἔκθετος ἡ Βασίλισσα καὶ ὅτι ἡ κυβερνητικὴ στάσις ἀπετέλει ἀνανδρείαν. Ἰδοὺ ἡ κρίσις τῶν κυρίων. Ἐὰν μὲν εἴπωμεν μίαν λέξιν παρὰ πάνω, εἴμεθα κάπηλοι τοῦ Στέμματος. Ἐάν, διὰ νὰ μὴ τοὺς δώσωμεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα νὰ χρησιμοποιήσουν ὕβρεις ἐναντίον μας, χρησιμοποιήσωμεν μίαν τυπικὴν ἔκφρασιν, ἀφήνομεν ἔκθετον τὸ Στέμμα καὶ εἴμεθα ἄνανδροι. Πῶς νὰ συζητήσωμεν μὲ τοὺς κυρίους; Ἀξιότιμοι, κ. συνάδελφοι, αὐτὸς ὁ τρόπος τοῦ σκέπτεσθαι διέπει τὴν Ε. Κ. εἰς ὅλα. Δὲν ὑπάρχει περίπτωσις νὰ κριθῇ ἕνα θέμα ἀντικειμενικῶς. Καὶ ἔρχομαι δι’ ὀλίγων εἰς τὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Εἶναι πάρα πολὺ εὔκολον νὰ κρίνουν οἱ πάντες καὶ αὐτὸ συνέβαινεν καὶ εἰς τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὴν Ρώμην διὰ τοὺς στρατιωτικοὺς καὶ πολιτικοὺς ἄνδρας. Ὁ ἐνάρετος Φωκίων καὶ ὁ ἐξ ἴσου ἐνάρετος Λεῦκος Αἰμίλιος Παῦλος, εἶχον κατὰ τρόπον χαρακτηριστικώτερον ἀντιδράσει κατὰ τῶν ἀνευθύνων κριτικῶν καὶ τῶν ὑπερφιάλων βεβαιώσεων τῶν εὑρισκομένων ἐκτὸς τῆς ἐξουσίας, ὅτι αὐτοὶ θὰ ἐπετύγχανον τὰ πάντα. Ἐὰν ἦσαν εἰς τὴν ἐξουσίαν οἱ κύριοι τοῦ Κέντρου, ἐστὲ βέβαιοι, ἡ Κύπρος θὰ εἶχεν ἑνωθῆ μὲ τὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν ἦσαν οἱ κύριοι, ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι ἡ Τουρκία δὲν θὰ ἔπαιρνε βοήθεια ἀπὸ τοὺς συμμάχους. Ἐὰν ἦσαν οἱ κύριοι εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι ἡ Γιουγκοσλαυΐα θὰ εἶχεν ἀσυγκρίτως καλυτέρας σχέσεις μαζί μας ἀπὸ ὅ,τι ἔχει. Ἐὰν ἦσαν οἱ κύριοι εἰς τὴν ἐξουσίαν, μὲ τὴν Βουλγαρίαν θὰ εἶχον λυθῆ τὰ πάντα καὶ θὰ μᾶς εἶχε πληρώσει καὶ τὰς ἀποζημιώσεις. Ἐὰν ἦσαν οἱ κύριοι εἰς τὴν ἐξουσίαν, αἱ Η.Π.Α. δὲν θὰ ἐλάμβανον τὴν γενικὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον, περικοπῆς ἢ καταργήσεως τῆς βοηθείας ἀμυντικῆς στηρίξεως. Μὲ ἠρώτησεν εἷς ἐκ τῶν κυρίων πρὸ ἡμερῶν, καθ’ ἣν ὥραν ὡμίλουν περὶ τοῦ Κυπριακοῦ, τὶ ἔλεγα τὸ 1958. Θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ διαβάζῃ. Ἀπὸ τὸ 1956, χωρὶς νὰ ἀνήκω εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε., χωρὶς νὰ εἶμαι μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἀνῆλθον ἐπανειλημμένως εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ καὶ ὡμίλησα περὶ τοῦ Κυπριακοῦ. Θὰ τὸ ἐνθυμοῦνται πολλοὶ ἐκ τῶν κυρίων. Καὶ ὅταν δὲν ἤμην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπανειλημμένως ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, μὲ βαθυτάτην ἐπιφύλαξιν, μὲ δέος, διότι ἐγνώριζον πόσον δύσκολον ἦτο τὸ θέμα καὶ δὲν ἐδικαιούμην νὰ τὸ βλέπω εὔκολον, ἐπειδὴ δὲν ἤμην ὑπεύθυνος. Ἐξ ἄλλου, ὅταν εἰσῆλθον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ συμπράξω καὶ νὰ συμμερισθῶ τὴν εὐθύνην τῆς λύσεως, ἡ ὁποία ἐδόθη. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὅτι ἀπετύχαμεν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ἐὰν ἀπετυγχάναμεν, ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ προώδευεν. Ἐὰν ἀπετυγχάναμεν, ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν οὔτε μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα νὰ συνδεθῇ, οὔτε εἰς τὸ ΝΑΤΟ νὰ ἔχῃ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει, οὔτε τὴν βοήθειαν εἰς ὑλικὸν νὰ λαμβάνουν αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν, οὔτε ἀπὸ ἐτῶν νὰ ἔχωμεν τὰς στενάς, ἔξω καὶ ἀπὸ τὸν κύκλον τοῦ κόσμου, εἰς τὸν ὁποῖον ζῶμεν, ὡς σύμμαχοι, σχέσεις μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν. Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπερνικηθοῦν αἱ δυσκολίαι, αἱ ὁποῖαι πρὸς στιγμὴν ἐδημιουργήθησαν εἰς τὰς σχέσεις μας αὐτάς. Ἡ ὕπαρξις δυσκολίας δὲν ἀποτελεῖ ἀποτυχίαν. Δυσκολίαι πάντοτε ὑπάρχουν. Κανὲν ἔθνος δὲν ταὐτίζεται εἰς τὰς ἀντιλήψεις καὶ τὰ συμφέροντά του μὲ τὸ ἄλλο. Ἀποτελεῖ ἐπιτυχίαν τὸ ὅτι αἱ δυσκολίαι ὑπερνικῶνται. Κύριοι συνάδελφοι, δικαιοῦμαι διότι δὲν ἔχω συμβάλλει προσωπικῶς παρὰ μόνον ἐλάχιστα ἢ καὶ διόλου εἰς τὴν προβολὴν τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὰ ἔξω, νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι εἶναι γεγονός, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπε χθὲς καὶ εἶχεν εἴπει ὀρθῶς ὀρθότατα καὶ ἄλλοτε περὶ τοῦ κύρους τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν θέλω νὰ προβῶ εἰς συγκρίσεις ὅσον ἀφορᾷ τὰς διαφόρους περιόδους τῆς Ἑλληνικῆς Ἱστορίας. Δὲν δικαιοῦμαι καὶ δὲν θέλω προσωπικῶς νὰ εἶμαι κριτὴς παλαιοτέρων περιόδων, ἀλλὰ διαπιστώνω ὡς ἀντικειμενικὸς παρατηρητὴς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα. Εἰς τὸν τομέα αὐτὸν εἶμαι τοὐλάχιστον ἀπὸ ἀπόψεως ἀμέσου συμβολῆς ἀμέτοχος. Δὲν εἶμαι διόλου ἀμέτοχος τῶν εὐθυνῶν, μετέχω 100% τῶν εὐθυνῶν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ δὲν δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι μετέχω καὶ τιμῆς τῶν διαφόρων βημάτων εἰς τὰ ὁποῖα προέβη ἡ Ἑλλάς. Αὐτὸ μοῦ δίδει ἔτι μᾶλλον τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι εἶναι πράγματι σημαντικὸν τὸ κῦρος, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν κατέχει ἡ Ἑλλὰς εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον καὶ ἐὰν θέλετε καὶ εἰς ὡρισμένας χώρας καὶ εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς χώρας τοῦ ἑτέρου συνασπισμοῦ. Εἶναι ἔντονος ἡ ἐπιθυμία τῶν χωρῶν αὐτῶν καὶ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν αὐτὴν ἀνταποκρινόμεθα καὶ ὡς Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν καὶ ὡς Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου καὶ ὡς Κυβέρνησις, ἔντονος ἡ ἐπιθυμία διαρκῶς στενωτέρων σχέσεων οἰκονομικῶν καὶ σχέσεων πνευματικῶν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ἕνας Ἀρχηγὸς κόμματος ἐπειδὴ δὲν εἶναι αὐτὸς εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ βλέπῃ ὅλας τὰς δυσκολίας μικρὰς καὶ πᾶν βῆμα, τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη ἀσήμαντον ἢ καὶ ἀνύπαρκτον. Ἐὰν θέλῃ νὰ ἀγνοῇ τοὺς φακέλλους καὶ δὲν ἐπιθυμῇ νὰ τοὺς ἴδῃ καὶ πρέπει νὰ τὸν βεβαιώσω, ὅτι εἶναι δύσκολον καὶ εἰς ἡμᾶς ἐφ’ ὅσον μᾶς ὀνομάζει Κυβέρνησιν παράνομον νὰ τὸν παρακαλέσωμεν νὰ ἔλθῃ νὰ τοὺς ἴδῃ, ἐὰν δὲν ἐπιθυμῇ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. νὰ ἴδῃ τοὺς φακέλλους, δι’ αὐτὸ δὲν πταίομεν ἡμεῖς καὶ εἶναι εὔκολον τὸ σόφισμα ὅτι καὶ ἐὰν τοὺς ἔβλεπε, θὰ εἴχομεν ἀποκρύψει ὅ,τι δὲν μᾶς συμφέρει. Πῶς προεξοφλεῖ ἀνεντιμότητα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ θίξω κἂν τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ὑπὸ μορφὴν ἡ ὁποία δὲν ἀπέχει ἀπὸ τὰς ἀπὸ ἐξώστου ὁμιλίας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. ἔθιξε περαιτέρω ὁ κ. Παπανδρέου, τὰ θέματα ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, τῶν ἀρωγῶν καὶ τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ προκαλῇ κανεὶς χειροκροτήματα λέγων αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς. Εἶναι ὅμως πολὺ δύσκολον νὰ ἀποσπάσῃ τις, ὅπως ἀποσπᾷ ἡ Κυβέρνησις, τὴν ἀγάπην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ χωρὶς νὰ τὸν κολακεύῃ καὶ χωρὶς νὰ τὸν περιποιῆται ὅπως τὸν περιποιεῖται μὲ τοὺς λόγους, διότι ἔργα δὲν ἔχει ἀπὸ μακροῦ χρόνου νὰ ἐπιδείξῃ ὁ κ. Παπανδρέου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Θὰ ἦτο δυνατόν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, νὰ εἴπω, ὅτι εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις προϊόντων ἐκάμαμεν ἀθορύβως ρυθμίσεις τινάς, τῶν χρεῶν. Ἀπὸ τριετίας ἐπράξαμεν τοῦτο καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ σίτου καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς σουλτανίνας καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἐλαίου. Τὰ γνωρίζουν αὐτὰ οἱ κύριοι, ἀλλὰ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι τὰ γνωρίζουν, κραυγάζουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει κάμει κανένα βῆμα πρὸς τὴν ρύθμισιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Ἀλλά, ἡ Κυβέρνησις ἔχει εὐθύνας, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἡ χρονιὰ ἡ ἑπομένη καὶ ὅτι ἡ ΑΤΕ πρέπει καὶ ἐφέτος καὶ τοῦ χρόνου καὶ μετὰ δύο ἔτη νὰ δώσῃ δάνεια καλλιεργητικά, νὰ δώσῃ φάρμακα, νὰ δώσῃ λιπάσματα καὶ πᾶν ὅ,τι ἄλλο χρειάζονται οἱ γεωργοί. Καὶ πόθεν θὰ τὰ ἀπέσπα ὅλα αὐτὰ ἐὰν ἐρρύθμιζε καθ’ ὃν τρόπον ἐλπίζουν πεπλανημένως ὡρισμένοι ὀπαδοὶ τῆς Ε.Κ. ἐὰν ἐρρύθμιζε τὰ χρέη ὅπως ἀφήνουν νὰ ὑπονοηθῇ; Θὰ ἔκοβε χαρτονόμισμα; Θὰ ἐκλόνιζε τὴν νομισματικὴν σταθερότητα; Ἐάν, ἀγαπητοὶ φίλοι, νομίζετε ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ κλονισθῇ τὸ νόμισμα τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ βάθρον τῆς προόδου, ἡ ὁποία σημειοῦται, τότε βεβαίως πέστε το καθαρὰ διὰ νὰ τὸ ἀκούσῃ ὁ λαὸς καὶ μὴ ἀρκῆσθε εἰς δημαγωγικὰς φράσεις καὶ ὑποσχέσεις χωρὶς νὰ λέγητε ποῖα εἶναι τὰ μέσα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἱκανοποιήσητε τὴν φυσικὴν ἐπιθυμίαν τοῦ λαοῦ καὶ πῶς θὰ ἐκπληρώσητε τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας τόσον ἀφειδῶς δίδετε. Καὶ ἐφανταζόμην, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν θὰ κατεδέχετο ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. νὰ προσθέσῃ νέον σύνθημα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Δὲν ὡμίλει εἰς συγκέντρωσιν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ὑφιστάμενοι τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων, διότι οὐδεὶς ἰσχυρίσθη, ὅτι ὑπάρχει εὐημερία ἐν Ἑλλάδι, δὲν ἀπηυθύνθη πρὸς ἀνθρώπους.... (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς

Ε.Κ.).

Δὲν ἀπηυθύνθη εἰς πολίτας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἀντιμέτωποι ἀμέσων ἀναγκῶν, οἱ ὁποῖοι πιέζονται ὑπὸ τῶν περιστάσεων καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνταπεκρίνοντο, ὅπως εἶναι φυσικόν, συναισθηματικὰ εἰς τὸ σύνθημά του. Ἀπηυθύνθη εἰς τοὺς ἐκλεκτοὺς τοῦ Ἔθνους, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουν πέραν τῆς καρδίας —δὲν θεωρῶ ὅτι ὁ ἐνθουσιασμός σας ὑπὲρ τοῦ Ἀρχηγοῦ σας εἶναι ἀδικαιολόγητος, πρέπει καὶ ἡ καρδία νὰ πάλλῃ— ἀλλὰ πέραν τῆς καρδίας πρέπει νὰ ἀφήνουν νὰ λειτουργῇ καὶ ὁ νοῦς. Καὶ ὄχι μόνον ὁ νοῦς, ὡς ἀκροατοῦ, ἀλλὰ ὁ νοῦς ὡς νοῦς νομοθέτου, ὡς νοῦς ἀνδρὸς ὑπευθύνου. Καὶ φοβοῦμαι ὅτι δὲν λειτουργεῖ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἰς ὡρισμένον τμῆμα τῆς Βουλῆς, διότι κατέχεσθε ἀπὸ τοιοῦτον φανατικὸν πάθος ἐναντίον μας καὶ ἐξ ἄλλου αἰσθάνεσθε λόγῳ τοῦ ὅτι ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν δὲν εἶσθε εἰς τὴν ἐξουσίαν, τόσον πολὺ τὴν ἀνάγκην νὰ κολακεύσητε τὸν λαόν, ὥστε φθάνετε εἰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας δὲν ἔχει ἐλέγξει ἡ ψυχρά σας κρίσις. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἔθιξε τὸ θέμα τῆς προνομίας τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, τῆς ὑπὸ τοῦ Συντάγματος θεμελιωμένης προνομίας αὐτοῦ, ὅπως διαλύῃ τὴν Βουλὴν ὁσάκις διαπιστώνῃ διάστασιν μεταξὺ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς καὶ τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Εἶναι πρωτοφανὲς νὰ ἀπαιτῇ ἕνας Ἀρχηγὸς Κόμματος, Κόμματος τὸ ὁποῖον δὲν ἐκπροσωπεῖ κἂν παρὰ μόνον τμῆμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ διεκδικῇ καὶ νὰ ἀπαιτῇ νὰ γίνῃ ἡ γνώμη του, ὁ ὑποκειμενικός του πόθος καὶ ἡ πεπλανημένη ἀντίληψίς του, ὅλα αὐτὰ νὰ γίνουν ἀσπαστὰ ἀπὸ τὸν ρυθμιστὴν τοῦ πολιτεύματος.

§85Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Τὸ 1952 τὶ ἔγινε;

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἀπαντήσω διὰ τὸ 1952, ἀφοῦ ὁ φίλος μου ὁ κ. Ἰντζὲς μοῦ ὑπενθυμίζει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ἀπόψε ὁ Ἀρχηγός του. Τὸ 1952 τὰ πράγματα ἦσαν τόσον φανερὰ (θυμηδία ἐκ τῆς Ε.Κ.). Περιμένετε καὶ θὰ στενοχωρηθῆτε. Τόσον φανερὰ ἦσαν τὰ πράγματα, ὥστε αὐτὸς οὗτος, ὁ μὴ ἀνήκων εἰς τὴν παράταξίν μας Ἀρχηγός σας κ. Γεώργιος Παπανδρέου ἐζήτησε νὰ στεγασθῇ καὶ ἐστεγάσθη εἰς τὸν Συναγερμόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§87Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἐστεγάσθη χωρὶς νὰ ὑβρίσῃ τὸν Στρατάρχην, ἐνῷ σεῖς ἐστεγάσθητε ἀφοῦ ὑβρίσατε τὸν κ. Καραμανλῆν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§88Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Σεῖς ὑβρίσατε τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἐγίνατε Ἀντιπρόεδρός της. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀγγελούση, εἰς ποῖον ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ στηρίζεσθε διὰ νὰ φωνασκῆτε;

§90Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον τῆς ἀγανακτήσεως.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡραία δικαιολογία διὰ τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ὑπάρχει τέτοιο ἄρθρον, κἄτι ἄλλο πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν εἰς τὴν ἔλλειψιν αὐτοελέγχου. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§92Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ὑβρίσατε τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ΕΡΕ καὶ ἐγίνατε Ἀντιπρόεδρός του καὶ τολμᾶτε νὰ ὁμιλῆτε;

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ δίδετε τὸν καιρὸν νὰ ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν μερικοὺς ταραξίας;

§94Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐλπίζω νὰ σταματήσουν. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρξα πράγματι ἐν ἔτει....

§95Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Νὰ συντομεύωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§96Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Χούτα, ἐὰν ἔχετε κουρασθῆ.....

§97Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν.

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐδικαιούμην νὰ ὁμιλήσω μετὰ τὸν Ἀρχηγόν σας.

§99Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ὄχι καὶ μίαν ὥραν.

§100Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἶναι περίεργον, ὅτι ὡρισμένοι ἐκ τῶν κυρίων ἐνόμισαν, ὅτι ἠθέλησα νὰ μειώσω τὸν Ἀρχηγόν των. Ἐγὼ ὑπῆρξα ὑπερήφανος, διότι κατὰ τὸ 1952 ἐδέχθη καὶ ἠθέλησε νὰ εἶναι μαζί μου ὑποψήφιος εἰς τὸν Νομὸν Ἀχαΐας. Καὶ εἶχε μάλιστα τὴν μεγάλην πολιτικὴν εὐπρέπειαν, ἀλλὰ καὶ ψυχικὴν ἄνεσιν νὰ μὴ ἐκφωνήσῃ κἂν λόγον προεκλογικὸν εἰς τὰς Πάτρας, ἀλλὰ νὰ παραστῇ ἁπλῶς πλησίον μου, ὅταν ἐξεφώνησα ἐγὼ τὸν λόγον μου. Διατὶ ἐχρησιμοποίησα τὴν περίπτωσιν τοῦ 1952; Διότι τὴν περίπτωσιν τοῦ 1952 ἐπεκαλέσθη καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., εἰπὼν ὅτι ὁ ἀείμνηστος Παπάγος ἐζήτει ἐκλογὰς καὶ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Παπάγος μόνον τὰς ἐζήτει, ὁ Βασιλεὺς προσεχώρησεν εἰς τὴν ἰδέαν τῆς διαλύσεως. Πρῶτον, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές. Διότι ὡρισμένοι ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐτέλει ἡ πολιτική μας ζωὴ τότε δὲν ἐπέτρεπον τὴν εὔκολον ἐκ μέρους τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ του στρατάρχου Παπάγου ἄσκησιν πειθοῦς ἐπὶ τοῦ ρυθμιστοῦ τοῦ πολιτεύματος ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὑπῆρξαν ἄλλοι παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ὡδήγησαν εἰς τὴν διάλυσιν. Καὶ ὅπως εἶπεν πρὸ ὀλίγου ὁ φίλος μου κ. Διαμαντόπουλος, ὑπῆρξεν ὁ παράγων τοῦ Πλαστήρα, ὁ ὁποῖος εἶχε μίαν ἄνεσιν εἰς τὰ θέματα αὐτά, καὶ ὁ ὁποῖος ἐνόμιζεν, ὅτι θὰ ἐκέρδιζε τὰς ἐκλογάς. Διότι κανεὶς δὲν παραιτεῖται τῆς ἰδέας αὐτῆς. Καὶ ὑπῆρξε καὶ τὸ γεγονός, ὅτι οἱ ἡγέται τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὁ σημερινὸς Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἐθεωροῦσαν ἀναγκαίαν τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν. Δι’ αὐτὸ ἐπεκαλέσθην τὴν στάσιν του καὶ μόνον δι’ αὐτό. Αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Παπανδρέου εἶχε διαπιστώσει τὴν διάστασιν μεταξὺ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς καὶ τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Καὶ ὑπῆρξε... ... (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι)...... Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνάγκη νὰ σταματήσουν οἱ κύριοι νὰ θορυβοῦν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ σταματήσατε τὰς διακοπάς. Ὡμίλησα χθὲς περὶ εὐπρεπείας καὶ ἐθυμώσατε. Ποίαν λέξιν θέλετε νὰ χρησιμοποιήσω, εὐγένειαν, ἁβρότητα, συναδελφοσύνην; Τὶ θέλετε. Νὰ παύσουν λοιπὸν αἱ διακοπαί, διότι δὲν εἶναι τρόπος συζητήσεως αὐτός.

§102Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἄς χρησιμοποιήσω τὴν ἀγαπητὴν εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε. Κ. ἔκφρασιν. Τὶ ἄλλην χρείαν μαρτύρων ἔχομεν διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ 1952; Μάρτυς εἶναι αὐτὸς οὗτος ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. μὴ ἀνήκων εἰς τὴν παράταξιν τοῦ Συναγερμοῦ. Μάρτυς ὁ ἴδιος, τότε ὑπῆρχεν ὀφθαλμοφανὴς διάστασις μεταξὺ τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ καὶ τῆς Βουλῆς.

§103ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΚ. Καὶ τώρα ὑπάρχει.

§104Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τώρα εἶναι ὑποκειμενική σας ἐπιθυμία, τώρα εἶναι ὁ πόθος σας, πόθος τὸν ὁποῖον σέβομαι, ἀλλὰ πόθος ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ νόμος τῆς ζωῆς τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν τὴν ἔναντι τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος στάσιν σας νὰ τὴν ἐξαρτᾶτε ἑκάστοτε ἀπὸ τὰς πιθανότητας, τὰς ὁποίας βλέπετε τῆς ἱκανοποιήσεως αὐτοῦ τοῦ καθαρῶς ὑποκειμενικοῦ πόθου σας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἔναντι τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος στάσις τῶν κυρίων τῆς Ε.Κ. ἐξηρτημένη ἀπὸ αὐτὸ τὸ καθαρῶς ὑποκειμενικὸν σύμπλεγμα. Εἶναι καὶ ἡ στάσις των ἔναντι τῆς δικαιοσύνης. Τὶ εἶπεν ἀπόψε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. Δὲν κατενόησεν ὁ εὐφυέστατος αὐτὸς πολιτικὸς ἀνὴρ ὅτι δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ θεωρήσῃ κατὰ τρόπον τόσον ἀφελῆ σχεδόν, πᾶσαν δικαστικὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία δὲν τὸν ἐστενοχώρησεν, ἀδιάβλητον καὶ πᾶσαν ἄλλην, ἡ ὁποία τὸν ἐστενοχώρησεν ὡς ἀπόφασιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ σκεπτικισμόν. Εἶναι τρόπος ἀντιμετωπίσεως τῆς Δικαιοσύνης τῆς πατρίδος του, αὐτὸς ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον ἐδίδαξεν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ὁ κ. Ἀρχηγός σας; Δὲν κρίνω καμμίαν ἀπόφασιν συγκεκριμένην. Ἀλλὰ δὲν ἔχω καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαρτῶ τὴν κρίσιν μου περὶ τῆς Δικαιοσύνης τοῦ τόπου μου ἀναλόγως τῶν περιπτώσεων καὶ ἀναλόγως τῶν ἀποφάσεων. Αὐτὸ σημαίνει ὑποκειμενισμόν, ὁ ὁποῖος ὅπως καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς δῆθεν διαπιστώσεως διαστάσεως μεταξὺ τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ καὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, εἶναι ὑποκειμενισμὸς παθολογικός. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἠσθάνθη τὴν ἧτταν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς καὶ εἰς ἄλλον τομέα. Πέραν τοῦ τομέως τοῦ οἰκονομικοῦ, ἠσθάνθη τὴν βαρυτάτην ἧτταν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη, ὅταν ἐχρησιμοποίησε καὶ ἐδέχθη τὴν δέουσαν ἀπάντησιν, ὅταν ἐχρησιμοποίησε τὸ περίεργον σόφισμα, ὅτι οἱ κατάδικοι μετετράπησαν αἰφνιδίως τὸ 1955 εἰς πολιτικοὺς καταδίκους. Χθὲς ὁ κ. Μπριλλάκης, κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας, εἶπεν, καὶ βάσει τοῦ συλλογισμοῦ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ σας εἶχε δικαίωμα νὰ τὸ εἴπῃ καὶ τὸ εἶπεν ἀπαντῶν εἰς ἐρώτημά μου, ὅτι ἔχουν μεταβληθῆ εἰς πολιτικοὺς καταδίκους ἀπὸ τὸ 1951, ὅταν ὁ κ. Ἀρχηγός σας, ὡς Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶχε θεσπίσει τὰ πρῶτα μέτρα ἐπιεικείας. Εἶπεν ὁ κ. Μπριλλάκης, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐγένετο ἡ ἀπομάκρυνσις ἀπὸ τὴν διαδικασίαν τῶν χαρίτων —ἰδοὺ αἱ συνέπειαι τῶν ἐσφαλμένων συλλογισμῶν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ σας— ἤδη αὐτὸ ἤρκεσε διὰ νὰ τοὺς μετατρέψῃ εἰς πολιτικοὺς καταδίκους. Πράγματι, ἐὰν ὁρμηθῇ κανεὶς ἀπὸ τὸν παράδοξον συλλογισμὸν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ σας, θὰ πρέπει νὰ πάῃ ἐκεῖ, εἰς τὴν συνέπειαν, εἰς τὴν συνέχειαν αὐτήν. Ἦτο βαρύτατον τὸ παράπτωμα καὶ τὴν ἑπομένην ἐνόμισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὅτι ἔπρεπε νὰ βοηθήσῃ εἰς τὸ νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ χώρα ἀπὸ τὰς ἐνδεχομένας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν συνεπείας τοῦ κακοῦ χαρακτηρισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον προέβη. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνόμισεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὅτι ἐδικαιοῦτο καὶ ἀπόψε νὰ ὁμιλήσῃ διὰ τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Παρετήρησα τὴν Δευτέραν, ὅτι ὑπάρχει μία στροφὴ εἰς τὴν φρασεολογίαν του, στροφή, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς διαπίστωσιν τοῦ σφάλματος τοῦ βαρυτάτου, τὸ ὁποῖον διέπραξεν ἡ Ε.Κ. ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐντεῦθεν, τοῦ βαρυτάτου σφάλματος τοῦ συνδεομένου μὲ τὴν κρίσιν του, ὅσον ἀφορᾷ τὴν γνησιότητα τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑβρίσῃ ἕνα ἄνδρα, ὁ ὁποῖος ἔπαυσεν νὰ ἀσκῇ τὰ καθήκοντα τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει ἐκπληρώσει καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ βίου του τὸ καθῆκον του ἔναντι τοῦ Ἔθνους. Ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς ὡρισμένας διατυπώσεις ρητορικάς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν σκοπόν, εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι τεταγμέναι αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις, ὡς ἐὰν αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις νὰ μὴ ἦσαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ εἰς πᾶσαν στιγμήν, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη, ἱκαναὶ νὰ προασπίσουν τὴν τιμὴν τοῦ Ἔθνους. Κύριοι, αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις τῆς χώρας δὲν ἔχουν ἀνάγκην οὔτε εὐσήμων ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., δὲν ἔχουν ἀνάγκην οὔτε τῆς ἰδικῆς του ὑπευθύνου συμβολῆς εἰς τὴν ἐξύψωσίν των. Ἵστανται τόσον ὑψηλά, ὥστε δὲν χρειάζεται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν κόπον νὰ τὰς ἐξυψώσῃ. Εὔχομαι νὰ τοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ τὰς θαυμάσῃ κἄποτε καὶ ὡς ὑπεύθυνος χειριστὴς τῶν τυχῶν τοῦ Ἔθνους. Ἀλλά, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εἶναι μέγα, βαρὺ ἐθνικὸν λάθος νὰ νομίζῃ καὶ νὰ διακηρύσσῃ, ὅτι θὰ γίνουν ἄξιαι τοῦ προορισμοῦ των μόνον ὅταν θὰ τύχῃ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ μόνον ἐὰν τὸ θελήσῃ ὁ λαός, διαχειριστὴς τῶν τυχῶν τῆς Ἑλλάδος ὁ ἴδιος. Αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις εἶναι ἄξιαι τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ προορισμοῦ των εἴτε κυβερνᾷ τὸν τόπον ὁ κ. Καραμανλῆς, εἴτε τὸν κυβερνᾷ ὁ κ. Παπανδρέου, εἴτε τὸν κυβερνήσῃ οἱοσδήποτε ἄλλος. Αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις εἶναι ἀπολύτως ἀνεξάρτητοι ἀπὸ τὸ κόμμα (χειροκροτήματα). Αἱ Ἔνοπλοι Δυνάμεις ἀνήκουν εἰς τὸ Ἔθνος καὶ εἰς τὸν λαόν. (Χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ., τέλος ὁμιλίας, τὸ ὁποῖον διείπετο ἀπὸ ἐμφανῆ ἐκνευρισμόν, συνυφάνθη μὲ ὡρισμένας ἐμμέσους καὶ ἀμέσους ἀπειλάς. Αἱ προειδοποιήσεις, ἔτσι ὅπως διετυπώθησαν καὶ ἀπόψε καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις ὑπὸ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ., περιέχουν καὶ ὅταν ἀκριβῶς λέγῃ, ὅτι δὲν ἀποτελοῦν ἀπειλάς, περιέχουν ἀπειλάς. Ἀλλὰ ὀρθῶς ἔπραξεν ὁ ἐκ Χανίων βουλευτὴς κ. Μητσοτάκης ἀπόψε καὶ εἶπεν, ὅτι οὔτε ἠμποροῦμεν —εἶπεν ἐξ ὀνόματος τῆς Ε.Κ.— οὔτε ἠμποροῦμεν, οὔτε θέλομεν νὰ γίνωμεν ἐπαναστάται. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν θέλετε νὰ ἀνακαλέσετε τὸ ἕνα ἐκ τῶν δύο ρημάτων, βεβαιωθῆτε, ὅτι ὑπάρχει. Οὔτε θέλετε, ἀλλὰ οὔτε ἠμπορεῖτε. (Χειροκροτήματα). Διότι κανεὶς οὔτε σεῖς, οὔτε ἡμεῖς, οὔτε οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἄκραν ἀριστεράν, κανεὶς ὡς κόμμα δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ σκεφθῇ κἄν, ὅτι δικαιοῦται νὰ ἐπαναστατήσῃ καὶ νὰ ἀνατρέψῃ κατάστασιν βασιζομένην ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, τῶν νόμων καὶ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα, χρησιμοποιῶν διαβολὰς καὶ συκοφαντίας καὶ προβαίνων εἰς τὴν διατύπωσιν ἀπολύτως ἀπαραδέκτων ὑποθέσεων περὶ προθέσεων δῆθεν ἡμῶν, τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ, ὅπως τροποποιήσωμεν τὰς ἀρχὰς τὰς βασικὰς τοῦ πολιτεύματός μας, οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα, βασιζόμενος ἐπὶ τοιούτων αὐθαιρέτων καὶ ἀπαραδέκτων ὑποθέσεων, νὰ σκεφθῇ νὰ κάμῃ ἄλλο τι εἰ μὴ ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ ὁμιλήσῃ εἰς τὸν λαὸν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ψῆφον αὐτοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ὁδός, τὴν ὁποίαν θεσπίζει ἡ Δημοκρατία. Καὶ γνωρίζετε κάλλιστα, ὅτι ἡ Δημοκρατία ὑπάρχει. Γνωρίζετε κάλλιστα, ὅτι ὑπάρχει ἐλευθερία. Γνωρίζετε κάλλιστα, ὅτι δὲν ἐφοβήθη κανεὶς ἐξ ἐκείνων ποὺ μετέβησαν διὰ νὰ ἀκούσουν τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Κ., εἴτε εἰς τὴν Λάρισαν, εἴτε εἰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος, ὅπου ὡμίλει. Παρὰ ταῦτα, δυσφημεῖτε τὴν χώραν μας συνεχῶς, λέγοντες, ὅτι ὁ λαὸς τρομοκρατεῖται, λέγοντες, ὅτι δῆθεν ἡ Κυβέρνησις ἔχει κατὰ νοῦν νὰ μεταβάλῃ τὸ πολίτευμα. Κύριοι, ὑπήρξαμεν, εἴμεθα καὶ θὰ μείνωμεν προασπισταὶ τῆς ἀληθοῦς Δημοκρατίας, τῆς Δημοκρατίας ἐκείνης, ἡ ὁποία δὲν βασίζεται ἐπὶ ὑποθέσεων, ὑποκειμενικῶν πόθων, ἀλλὰ ἐπὶ ἀντικειμενικῶν κριτηρίων. Δημοκρατία δὲν εἶναι ὁ πόθος τοῦ Α ἢ τοῦ Β βουλευτοῦ. Δημοκρατία εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν θεσπίζει μὲ τὰ ἀντικειμενικὰ του κριτήρια τὸ Σύνταγμα. Ἡ Δημοκρατία δὲν εἶναι αὐθαίρετον κατασκεύασμα τῆς φαντασίας οἱουδήποτε ἐξ ἡμῶν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν εἴπῃ οἱοσδήποτε ἐξ ἡμῶν, ὅπως ἐν μέρει τὸ λέγετε σεῖς, ὅτι «ἡ Δημοκρατία εἶμαι ἐγώ». Κύριοι, φοβηθεῖτε τὴν μονοπώλησιν λέξεων, ἐννοιῶν καὶ ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν σᾶς ἀνήκουν κατὰ τρόπον ἀποκλειστικόν. Οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν τόπον αὐτὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι μόνον ἐν τῷ προσώπῳ του νικᾷ ἡ Δημοκρατία. Ἡ Δημοκρατία ἔχει νικήσει. Καὶ τὴν Δημοκρατίαν, ἡ ὁποία ἔχει νικήσει προσπαθεῖτε νὰ τὴν ἀποσπάσετε, προσπαθεῖτε νὰ τὴν σφετερισθῆτε. Προσπαθεῖτε, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνεπίτρεπτον, νὰ τὴν κάμετε κτῆμα τοῦ κόμματός σας. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν θὰ γίνῃ. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Θὰ ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία.

§106Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν νὰ ὑποβάλωμεν μίαν δήλωσιν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω δήλωσιν ἐδῶ. (Οἱ βουλευταὶ τῆς Ε.Κ. ἱστάμενοι ὄρθιοι διαμαρτύρονται). Κύριοι, ὅσοι θέλετε νὰ λάβετε μέρος εἰς τὴν συνεδρίασιν, καθήσατε. Δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω συνεδρίασιν μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ὅσοι θέλετε καθήσατε, καὶ ὅσοι θέλετε νὰ φύγετε δύνασθε νὰ τὸ κάμετε.

§108Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ Μεντερὲς τὸ ἴδιο ἔκαμνε.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ μοῦ δώσετε σεῖς μαθήματα. Δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω συνεδρίασιν ἔτσι. Καθήσατε εἰς τὰς θέσεις σας.

§110Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ἐκνευρίζεσθε. Νὰ εἴπωμεν δύο λέξεις μόνον. Ἀποχωροῦμεν, διότι δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας τῆς Βουλῆς. Δὲν ἀποβλέπομεν εἰς ἀριθμοὺς ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει κανένα λόγον ὑπάρξεως. Μᾶς ἐνδιαφέρει μόνον ὁ λαός. (Ἀποχωρεῖ ἡ Ε.Κ. καὶ ἡ Ε.Δ.Α.). (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς, κωδωνοκρουσίαι).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προτάσεων ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπερατώθη. Πρὶν χωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ἔχω νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὸ Σῶμα δηλώσεις καὶ τηλεγραφήματα ἀξιοτίμων βουλευτῶν. Δήλωσις Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ θέματος τῆς αἰγιαλίτιδος ζώνης, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει ὡς μέτρον ἀντιδράσεως τὴν κατάθεσιν νομοσχεδίου περὶ ἐπεκτάσεως τῆς αἰγιαλίτιδος ζώνης μέχρις 20 μιλίων. Εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ζώνην κατὰ 12 μίλια. Ἡ τροποποίησις τῆς ἀρχικῆς δηλώσεως ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ μέγα τοῦτο ἐθνικὸν θέμα μετ’ ἐπιπολαιότητος καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ διαχειρισθῇ τὸ θέμα κατὰ τὸ σύστημα τῶν κλειστῶν φακέλλων. Ἐπειδὴ ὁ λαὸς τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου, ποὺ θίγεται καιρίως ἐκ τῶν μέτρων τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, ἀνησυχεῖ, ὅτι εἶναι δυνατὸν καὶ εἰς τὸ πρόβλημα τοῦτο νὰ ἀκολουθηθῇ ἡ προσφιλὴς εἰς τὴν Κυβέρνησιν πολιτικὴ «τοῦ δυνατοῦ» καὶ «τῶν τετελεσμένων γεγονότων», ἐπισημαίνομεν τὴν παλινῳδίαν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως καὶ ζητοῦμεν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὴν ἄσκησιν ἀνοικτῆς πολιτικῆς καὶ πλήρη ἐνημέρωσιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ κάθε ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἰδίᾳ τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου, δὲν θὰ ἀποδεχθῇ νὰ εὑρεθῇ πρὸ «τετελεσμένου γεγονότος». Τοῦτο πρὸς γνῶσιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαΐου 1963 Οἱ δηλοῦντες βουλευταὶ Ν. Ζορμπᾶς βουλευτὴς Χίου, Μ. Γαληνὸς βουλευτὴς Λέσβου, Ν. Μαλλιάκας βουλευτὴς Λέσβου, Γ. Γρηγορίου βουλευτὴς Σάμου. Δήλωσις Μὴ δυνηθεὶς νὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐλλείψει χρόνου καὶ ἐκ σφάλματος τοῦ Προεδρείου, ὡς πρὸς τὴν σειρὰν ἐγγραφῆς μου, δικαιοῦμαι νὰ καταθέσω δήλωσιν, δικαιολογῶν τὴν ἀντίθεσίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τοὺς κάτωθι προσθέτους λόγους, ἐπὶ πλέον τῶν ὅσων ἀνέπτυξαν οἱ ὁμιλήσαντες τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, μεθ’ ὧν συμφωνῶ: 1. Ἀπὸ τὰς συζητήσεις διὰ τοὺς πολιτικοὺς κρατουμένους, τὸν Ἀμπατιέλον καὶ τὰ σχετικὰ ἐπεισόδια τοῦ Λονδίνου, ἀπεδείχθη, ὅτι τόσον ἡ Ε.Ρ.Ε., ὅσον καὶ ἡ Ε.Δ.Α., τυπικῶς μόνον ἀλληλοκατηγοροῦνται, μὴ ἐνδιαφερόμεναι οὐσιαστικῶς διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ θέματος, ἀλλὰ διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ὀξύτητος πρὸς πολιτικὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ ἐξυπηρέτησιν ξένων συμφερόντων. 2. Δὲν μοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσω πῶς, ἀφοῦ διὰ νὰ γίνῃ ἕνα Κράτος μέλος τοῦ Ο.Η.Ε., πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως, ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., ὥστε ὁ Κυπριακὸς λαὸς νὰ μὴ ἀποφασίσῃ ὁ ἴδιος διὰ τὴν αὐτοδιάθεσίν του. 3. Δὲν ἐλέχθη καὶ δὲν ἀπεκρούσθη ἂν πρόσωπον ὑψηλὰ κείμενον ἐτηλεφώνησεν ἐξ Ἀθηνῶν πρὸς τὸν ἐν Λονδίνῳ εὑρισκόμενον Μακάριον νὰ ὑπογράψῃ τὰς ἀπαραδέκτους συμφωνίας περὶ Κύπρου. 4. Δὲν ἐλέχθη τι διὰ τὴν προέλευσιν καταβολῆς βαρυτίμου δώρου εἰς συγγενικὰ πρόσωπα Ἀρχηγῶν Κρατῶν ἐκ μέρους συγγενικῶν προσώπων τῶν κυβερνώντων μας. 5. Δὲν ἐλέχθη διατὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., ὁ τόσον διατυμπανίσας τὴν κατάθεσιν νόμου διὰ τὸ «πόθεν ἔσχες» τῶν πολιτικῶν, τὸ ἐλησμόνησεν, ἀρνούμενος καὶ τὰς ἐξεταστικὰς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὰς διὰ τὰς πάσης φύσεως συμβάσεις καὶ ὑπερβάσεις. 6. Δὲν ἐξηγήθη διατὶ τὸ Βασιλικὸν Ἵδρυμα λαμβάνει ἀπὸ τὸ Κράτος πολλαπλασίαν ἐπιχορήγησιν τοῦ Πανεπιστημίου, μὲ δικαίωμα ἀναθέσεως ἔργων ἄνευ διαγωνισμοῦ, δὲν ἔγινε συζήτησις διὰ τὴν ὑπαγωγὴν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον τῶν πάσης φύσεως Βασιλικῶν ἐράνων κλπ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Μαΐου 1963

Ὁ δηλῶν

ΙΑΚ. Γ. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Ἀττικῆς Δήλωσις

Τοῦ βουλευτοῦ Νομοῦ Ἀχαΐας

ΑΝΑΣΤ. ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΥ

Πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Ἐξαντληθέντος τοῦ χρόνου τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν προτάσεων δυσπιστίας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὴ δυνηθεὶς ὡς ἐκ τούτου νὰ λάβω τὸν λόγον, δηλῶ, ὅτι ἐκφράζω τὴν δυσπιστίαν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοὺς κάτωθι λόγους: Διότι, ἐκτὸς τῆς ἀποτυχίας τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς ἄλλους τομεῖς τῆς κυβερνητικῆς δραστηριότητος, αὕτη ἐγκατέλειψε γενικῶς τὴν ἐπαρχίαν καὶ δὲν περιβάλλει ταύτην μὲ ὅσην στοργὴν καὶ εὔνοιαν ἐπιδεικνύει πρὸς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ τὸ Κέντρον, ἐξ οὗ καὶ ἡ κάμψις τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῶν ἐπαρχιακῶν κέντρων καὶ ἡ ἀσύμμετρος οἰκονομικὴ καὶ κοινωνικὴ ἀνάπτυξις τῆς ἐπαρχίας, τῆς ὁποίας ὁ πληθυσμὸς καταφεύγει εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, μέλλουσαν νὰ ὑποστῇ, ὡς ἐκ τούτου, «ἐγκεφαλικὴν συμφόρησιν». Διότι, εἰδικώτερον, ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψε τὴν περιφέρειαν τοῦ Νομοῦ Ἀχαΐας καὶ τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, ἄνευ οὐδεμιᾶς φροντίδος καὶ ἐνισχύσεως. Οὕτω δὲν ἱκανοποίησεν εἰσέτι ἕνα παλαιότατον καὶ ἔντονον αἴτημα τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν, περὶ ὁλοκληρώσεως τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ Πατρῶν Τριπόλεως (111), ἵνα ἡ πόλις ἐπικοινωνήσῃ μὲ τὴν ἐνδοχώραν τῆς Πελοποννήσου καὶ ἀναζωπυρωθῇ ἡ φθίνουσα οἰκονομικὴ ζωὴ ταύτης. Καὶ τὸ ὅλον ὁδικὸν δίκτυον τῆς περιφερείας εὑρίσκεται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Ἀπειλεῖται νὰ διακοπῇ ὁριστικῶς ἡ συγκοινωνία Πατρῶν–Τριταίας καὶ δὲν ὑπάρχει σχεδὸν τοιαύτη ἀπὸ Πατρῶν πρὸς Σουδενέϊκα, Πόρτες, Σανταμέριον καὶ πρὸς Λεόντιον. Ὁ τουρισμὸς εἶναι ἀνύπαρκτος διὰ τὸν Νομὸν Ἀχαΐας. Οὐδὲν τουριστικὸν ξενοδοχεῖον ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Ε.Ο.Τ., οὔτε εἰς τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, οὔτε ἐν Αἰγίῳ καὶ Καλαβρύτοις. Ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὴν παραχώρησιν εἰς τὸ Κράτος τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου Πατρῶν καὶ τὴν ἀνειλημμένην ὑπόσχεσίν της, δὲν προέβη ἀκόμη εἰς τὴν ἔναρξιν ἀνεγέρσεως τοῦ νέου Κρατικοῦ Νοσοκομείου. Τὰ σχολικὰ κτίρια τῆς περιφερείας εἶναι ἀνεπαρκῆ. Οὕτω, μετὰ τὴν πρὸ ἔτους πανηγυρικὴν θεμελίωσιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Παιδείας, τοῦ Βʹ Γυμνασίου Θηλέων, οὐδεμία ἐνέργεια πρὸς ἀνέγερσιν τούτου ἐγένετο. Τὰ τρία Γυμνάσια τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν εἶναι ἄνευ ἰδίων κτιρίων, συστεγαζόμενα μετ’ ἄλλων. Τὸ Γʹ ἀρρένων συστεγάζεται μετὰ τῶν Θηλέων. Ἐν Αἰγίῳ δὲν ὑπάρχει κτίριον Γυμνασίου Θηλέων, συστεγαζόμενον μετὰ τῶν Ἀρρένων. Διότι, βαρεῖα εἶναι ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τῶν ἀναγκαίων ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων, περὶ τῶν ὁποίων ἐγκαίρως καὶ ἐντόνως εἰδοποιήθη καὶ ἐπῆλθον οὕτω αἱ ἐκτεταμέναι καταστροφαὶ τῆς πόλεως ἐκ τῶν πλημμυρῶν τοῦ Δεκεμβρίου 1962. Διότι, καὶ μετὰ τὴν πρώτην καταστροφήν, δὲν ἐλήφθησαν ἀμέσως τ’ ἀναγκαῖα μέτρα, ἵνα μὴ ἐπαναληφθῶσιν αἱ καταστροφικαὶ πλημμῦραι, ὡς καὶ ἐγένετο κατὰ Ἰανουάριον, συμπληρώσασαι τὴν καταστροφήν. Διότι, οὐδεμία ἐλήφθη μέχρι σήμερον θετικὴ μέριμνα διὰ τὴν στέγασιν τῶν στερηθέντων, ἐκ τῶν πλημμυρῶν, τῆς στέγης, κατοίκων τῆς πόλεως καὶ τῆς ὑπαίθρου, οὔτε διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν ἐπικινδύνως ἑτοιμορρόπων κατοικιῶν, οὔτε καὶ διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἐνοίκων, τῶν ὁποίων αἱ κατοικίαι κατέστησαν ἐπικίνδυνοι ἐκ τῶν καθιζήσεων τῆς περιοχῆς τοῦ Φεβρουαρίου. Διότι, δὲν ἐλήφθη οὐδεμία μέριμνα οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν (παντοπωλῶν κλπ.), οἵτινες ὑπέστησαν σημαντικὰς ζημίας ἐκ τῶν καταστροφῶν. Διότι, καθυστερεῖ ἀδικαιολογήτως ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἠλεκτρικοῦ δικτύου εἰς τὴν ὕπαιθρον τῆς περιφερείας ὑπὸ τῆς

Δ.Ε.Η.

Διότι, μὲ τὴν ἀστοργίαν ποὺ ἐπιδεικνύει ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς ὑπαίθρου, οὗτος περιῆλθεν εἰς ἐξαθλίωσιν καὶ ἐγκαταλείπει ἀθρόως τὰ χωρία του, ὅπου παραμένουν μόνον οἱ γέροντες, λέγοντες χαρακτηριστικῶς, ὅτι «σὲ λίγο δὲν θὰ ὑπάρχουν νέοι νὰ μᾶς θάψουν». Αἱ πιστώσεις ποὺ χορηγοῦνται εἰς τὰ ὑποκαταστήματα διὰ τοὺς ἀγρότας εἶναι, γενικά, ἀνεπαρκεῖς καὶ αἱ διατιθέμεναι δὲν χορηγοῦνται, διότι οἱ πλεῖστοι τῶν ἀγροτῶν θεωροῦνται «ἀναξιόπιστοι», λόγῳ καθυστερήσεως καὶ δὲν πιστοδοτοῦνται. Οὐδεμία πίστωσις ὑπάρχει εἰς τὸ ὑποκατάστημα Πατρῶν διὰ τὴν στέγασιν ἀστέγων ἀγροτῶν, οὔτε καὶ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων δι’ ἀγορᾶς ἀγροκτημάτων ἀπὸ μὴ ἀγρότας, ἵνα συγκρατηθῶσιν εἰς τὰ χωρία των, τὰ ὁποῖα οὕτω ἀπογυμνοῦνται.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Μαΐου 1963

ΑΝΑΣΤ. ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Ἀχαΐας «Δήλωσις. Ὑπὸ διαφόρους προφάσεις καὶ δικαιολογίας ἐστερήθην καὶ ἐγὼ τοῦ συνταγματικοῦ δικαιώματός μου ὅπως λάβω τὸν λόγον καὶ δυνηθῶ νὰ μεταφέρω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὡρισμένας ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι εὐλόγως συγκινοῦν βαθύτατα τὸ Ἔθνος καὶ τὸν λαόν μας. Διαμαρτυρόμενος ἐντόνως διὰ τὸ γεγονός, εἶμαι κατόπιν τούτου ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θ’ ἀπαλλαγῇ τῶν δεσμῶν τῆς πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς δουλείας του, θὰ ἐπανακτήσῃ τὰς ἐλευθερίας του καὶ θὰ ἀποφύγῃ τὴν ἐμπλοκὴν τῆς χώρας εἰς τὸν κίνδυνον τοῦ πυρηνικοῦ πολέμου μόνον ὑπὸ καθεστὼς ἀβασιλεύτου Δημοκρατίας, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται εἰς τοὺς πόθους τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἠλίας Μπρεδήμας ἀνεξάρτητος βουλευτὴς» «Δήλωσις βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου. Μὴ δυνηθείς, λόγῳ τῆς ἀκολουθηθείσης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τακτικῆς, νὰ λάβω τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας τῆς Ε.Κ., καταθέτω καὶ παρακαλῶ ὅπως περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, ἡ κάτωθι δήλωσίς μου: Ἐκφράζω δυσπιστίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ καὶ διὰ τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν πρότασιν μομφῆς τοῦ Κόμματός μου, τὴν ὁποίαν καὶ ὑπέγραψα καὶ διότι: α) Διὰ τῆς πολιτικῆς της ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ὡδήγησε καὶ ὁδηγεῖ εὐρείας μάζας τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου χώρας εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν. Ἡ ἐφαρμοζομένη ἀπὸ ἐτῶν πολιτικὴ ἐπὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἔπληξε καιρίως τὴν ἀγροτικὴν τάξιν καὶ ἐδημιούργησε σοβαρὸν κοινωνικὸν πρόβλημα, αἱ συνέπειαι τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εἶναι ὀλέθριαι. β) Εἰς τὴν πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ σίτου ἡ Κυβέρνησις ἔπληξε καιρίως τὸν θεσμὸν τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, τῆς προστασίας τῶν ἀγροτῶν καὶ τοὺς ἔφερεν εἰς οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον. γ) Ἠδιαφόρησε τελείως διὰ τὴν τύχην τῶν πλημμυροπαθῶν τῆς Θεσσαλίας, οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν μέγα μέρος τοῦ οἰκονομικοῦ δυναμισμοῦ των, διότι αἱ γαῖαι των δὲν ἐπροστατεύθησαν ἀπὸ τὰ ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα, πλημμελῶς ἐκτελεσθέντα καὶ οὐδέποτε συντηρηθέντα. Ἀναφέρω χαρακτηριστικῶς ὅτι τὸ 1961 οὐδεμία πίστωσις διετέθη διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἔργων. Οὕτως ἔκτασις 800.000 στρεμμάτων τῆς περιοχῆς Λαρίσης παρέμεινεν ἀπροστάτευτος καὶ κατεκλύσθη ὑπὸ τῶν ὑδάτων τῶν διαρραγέντων ἀντιπλημμυρικῶν χαντάκων. δ) Διότι δὲν ἐξετελέσθησαν τὰ ἐξαγγελθέντα ἀρδευτικὰ ἔργα καὶ παρὰ τὰς ὑποσχέσεις δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὸ πενταετὲς πρόγραμμα τὸ μέγα ἀρδευτικὸν ἔργον Πλατυκαρίθου. ε) Διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπιδεικνύει ἔναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου πλήρη ἀδιαφορίαν εἰς τὸ θέμα τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν, ἀποφεύγουσα τὴν ρύθμισίν του. Καὶ οὐδὲν ἀνέφερε περὶ τῆς τύχης τῆς προσεχοῦς τριετίας. στ) Διότι ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὰς δοθείσας ὑποσχέσεις, δὲν διέθεσε πίστωσιν, οὔτε διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους Τοΐβασι, οὔτε διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας Δαρμασίου, καὶ ζ) Διότι πληθυσμὸς 4.500 κατοίκων τῆς Ταυροπόλεως Λειβαδίου–Ἐλασσόνος παραμένει ἐγκαταλελειμμένος καὶ οἱ νέοι μὴ ἔχοντες οὔτε Γυμνάσιον, οὔτε νυκτερινὴν Σχολήν, δὲν ἔχουν τὸν τρόπον νὰ μορφωθοῦν πέραν τοῦ κύκλου τοῦ δημοτικοῦ Σχολείου. Πέραν αὐτῶν, ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν, ὅτι αἱ συγκεντρώσεις Θεσσαλίας, ἐνώπιον τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὑπῆρξαν ἐξαιρετικῶς πολυπληθεῖς καὶ ἐθνικοπρεπεῖς. Οὐδέποτε μέχρι σήμερον ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν ἡ Λάρισα, ἡ Ἁγιὰ καὶ ἡ Ἐλασσὼν εἶδον τόσον πολυαρίθμους πολιτικὰς συγκεντρώσεις. Τὰ δὲ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν προεκάλεσεν εἰς τὴν ἐκλογικήν του περιοχὴν τὰ ἀρκετὰ μειδιάματα τοῦ λαοῦ καὶ ἀκόμη καὶ αὐτῶν τῶν ὀλίγων ὀπαδῶν τῆς Ε.Ρ.Ε. Εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σημειώσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὸ ἀντιμετωπίζει μὲ καθαρῶς κομματικὰ κριτήρια. Καὶ ἐκ τῆς πολιτικῆς της αὐτῆς ἔδωσεν ὅπλα ἐπιθέσεων ἐναντίον τῆς χώρας μας ἀδιαφοροῦσα διὰ τὰς συνεπείας.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Μαΐου 1963

Τ. Κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ

Βουλευτὴς Λαρίσης

Δήλωσις

ΦΩΚΙΩΝΟΣ ΖΑΪΜΗ

Βουλευτοῦ Ἀχαΐας Ἀπὸ 1ης Νοεμβρίου παρελθόντος ἔτους, ἡ Ἑλλὰς ἄνευ δυστυχῶς ἐπαρκοῦς προπαρασκευῆς, ἐνεπλάκη ἠθελημένως εἰς σκληρότατον ὑπὲρ τῶν ὅλων ἀγῶνα, τὴν μάχην τῆς ΕΟΚ, ἀπὸ τὴν ἔκβασιν τῆς ὁποίας θὰ κριθῇ αὐτὴ αὕτη ἡ οἰκονομική της ἐπιβίωσις ὡς ἀνεξαρτήτου Κράτους. Καὶ ἀντί, ὡς εἰς πάντα ἀγῶνα τοιαύτης κρισιμότητος, νὰ καταβληθῇ συνολικὴ Ἐθνικὴ προσπάθεια δι’ ὁλοκλήρου τοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας, ἡ Ἑλλὰς παρουσιάζει τὸ λυπηρὸν θέαμα ὀξύτατα ἀντιμαχομένων μερίδων τοῦ λαοῦ ὡς νὰ μὴ ἔχῃ συνειδητοποιηθῆ ὁ ἐπαπειλούμενος κίνδυνος καὶ δὴ ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας. Πῶς ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῶσιν αἱ ἀσφαλεῖς βάσεις τοῦ συναγωνισίμου τῆς οἰκονομίας μας, λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν ὅτι πᾶσα ἐπιβράδυνσις πρὸς σοβαρὰν οἰκονομικὴν πρόοδον προεξώφλει καὶ τὴν βεβαίαν ἀπώλειαν τῆς μάχης; Ὁ ὑπὲρ τῶν πάντων ἀγών, ὅστις ἐπιβάλλει σὺν τοῖς ἄλλοις μετριοπάθειαν, φρόνησιν καὶ ἐπίγνωσιν τῶν κινδύνων, ἀπαιτεῖ ἐπὶ πλέον καὶ περίοδον ἐκτονώσεως καὶ ἠρεμίας ἐν τῇ χώρᾳ. Πρὸς τοῦτο νέα κατάστασις δέον νὰ διαμορφωθῇ μὲ νέον κλῖμα. Φρονῶ ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις παραμερίζουσα πάντα ἐγωϊσμὸν δέον ἐγκαίρως καὶ δὴ τάχιστα νὰ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν της εἰς ἑτέραν τοιαύτην, μεταβατικήν, μὲ διάφορον πνεῦμα καὶ μεθόδους, στηριζομένην εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τῆς ὁποίας τὴν μορφὴν καὶ σύνθεσιν ὑπαγορεύουν αἱ περιστάσεις. Τὸ ἔργον της θὰ εἶναι πολυσχιδὲς καὶ ἐξόχως δυσχερές, ἀλλὰ μὲ τὴν συνδρομὴν ὅλων θὰ ἀποδώσῃ ὠφελίμους καρποὺς διὰ τὸν λαὸν καὶ τὴν χώραν, κερδιζομένης τῆς μάχης. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀρνοῦμαι ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

ΦΩΚΙΩΝ ΖΑΪΜΗΣ

«Πρόεδρον Βουλῆς Ἀθήνας Κυβέρνησις Κωνστ. Καραμανλῆ ἀπολαύει πλήρους ἐμπιστοσύνης μου. Βουλευτὴς ΕΜΜ. ΣΚΟΡΔΙΛΗΣ». «Κ. Ροδόπουλον Πρόεδρον Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Κ. Καραμανλῆν Πρόεδρον Κυβερνήσεως Ἀθήνας Κατατεθείσης προτάσεως δυσπιστίας Ἑνώσεως Κέντρου καὶ Ε.Δ.Α., παρακαλῶ σημειώσατε, ὅτι ψηφίζω ὑπὲρ Κυβερνήσεως, διαδηλώνων ἅμα πίστιν μου καὶ ἀφοσίωσιν πρόσωπον Ἀρχηγοῦ μας Κωνσταντίνου Καραμανλῆ. Βουλευτὴς Ν. Β. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ». «Ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Ἀθήνας Ἐπὶ προτάσεως μομφῆς κατὰ Κυβερνήσεως, ἀδυνατῶν παραστῶ κατὰ ψηφοφορίαν, παρακαλῶ ἀνακοινώσατε Βουλήν, ὅτι πιστεύων, ὅτι ἐφαρμοζομένη ὑπὸ Κυβερνήσεως οἰκονομική, ἐμπορική, πολιτικὴ καὶ ἐσωτερικὴ καὶ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ διακυβεύει συμφέροντα Ἔθνους, ἀποδοκιμάζω καὶ καταψηφίζω Κυβέρνησιν.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Βουλευτὴς Σερρῶν». «Πρόεδρον Βουλῆς Ἐνταῦθα Ἀδυνατῶν παρευρεθῶ ψηφοφορίαν, ἐκφράζω διὰ παρόντος ἐμπιστοσύνην πρὸς Κυβέρνησιν.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ».

Προχωροῦμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Κεφαλογιάννης καὶ Κ. Βοβολίνης.

§112Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ δηλώσεις τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεχώρησαν, δὲν δύνανται νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν βλάπτει, κύριοι, νὰ καταχωρηθοῦν.

§114Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐφ’ ὅσον, κύριε Πρόεδρε, ἀπεχώρησαν οἱ καταθέσαντες τὴν πρότασιν μομφῆς, δὲν ὑπάρχει θέμα ψηφοφορίας.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ ψηφίζοντες ὑπὲρ τῶν προτάσεων μομφῆς θὰ λέγουσι ναὶ καὶ οἱ ψηφίζοντες κατὰ τῶν προτάσεων μομφῆς θὰ λέγουσιν ὄχι. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα):

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα:)

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 194. Εἶπον ΝΑΙ 17 καὶ ΟΧΙ 177. Συνεπῶς, αἱ προτάσεις ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀπερρίφθησαν. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν, ὅπως, κἄθε χρόνον, εἰς τὸ τέλος ἑκάστης συνόδου, ἐγκρίνητε καὶ ἐξουσιοδοτηθῇ ὁ Πρόεδρος, νὰ διαθέσῃ ἕνα βοήθημα διὰ τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Συνόδου. Συμφωνεῖτε νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ ἐφέτος;

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§118Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, βεβαίως, ὅτι καὶ οἱ στενογράφοι θὰ τύχουν ἴσης μεταχειρίσεως πρὸς τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐναπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Προέδρου.

§120Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι κατ’ ἔθιμον, περιλαμβάνεται καὶ ἡ φρουρὰ τῆς Βουλῆς.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Προέδρου. Πάντως, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία διάκρισις διὰ τοὺς ἐργαζομένους ὑπὲρ τὰς κεκανονισμένας ὥρας.

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. «Συνεπῶς, ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει ὁμοφώνως ὅπως, εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς, τὸ ἐργασθὲν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βʹ Συνόδου καὶ λόγῳ τῶν ἐκτάκτων δαπανῶν εἰς ἃς τοῦτο ὑπεβλήθη καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν ἐργασιῶν τῆς Βʹ Συνόδου ἐκ τῶν νυκτερινῶν καὶ μακρῶν συνεδριάσεων, χορηγηθῇ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσις, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ ὄργανα τοῦ Φρουραρχείου τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Προέδρου, εἰς βάρος τοῦ κωδικοῦ ἀριθμοῦ 0261 τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξόδων τῆς Βουλῆς, χρήσεως 1963. Οἱ ἡμερομίσθιοι, ἐν προκειμένῳ, δύνανται νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ γραφεῖς». Ἐπίσης παρακαλῶ, ὅπως ἐξουσιοδοτηθῇ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἐπικυρώσῃ ὑπ’ εὐθύνην του τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν καὶ ὥραν 10ην πρωϊνήν, καθ’ ἣν θέλει ἡ Βουλὴ δεξιωθῇ τὴν Α. Ε. τὸν Πρόεδρον τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας. (Ὥρα 1.20′ π.μ.).