1963.05.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 89η

Πέμπτη 9 Μαΐου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαδημητρίου, ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§6Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν δύο προτάσεων δυσπιστίας, πολλὰ ἐλέχθησαν περὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ κρίνω σκόπιμον, ὄχι μόνον νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ σοβαρώτερα ἐξ αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ κάμω μίαν γενικὴν τοποθέτησιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας. Θὰ ἤθελον προκαταρκτικῶς νὰ παρατηρήσω καὶ νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας δεκαετίας καὶ ἀκόμη κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, συνέβησαν τοιαῦται ἀλλαγαί, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀλλάξει ἡ μορφὴ τοῦ κόσμου. Ἡ ραγδαία καὶ ἐπαναστατικὴ ἀνάπτυξις τῶν μέσων συγκοινωνίας καὶ τηλεπικοινωνίας, αἱ ἰδέαι περὶ κυκλοφορίας ἀνθρώπων καὶ προϊόντων τὰς ὁποίας ἠσπάσθησαν αἱ περισσότεραι χῶραι, ἡ ἐπαναστατικὴ ἀνάπτυξις τῶν πολεμικῶν μέσων, προεκάλεσαν μίαν τοιαύτην ἀλλαγήν, ὥστε πλεῖστα ὅσα πράγματα νὰ εἶναι ἐντελῶς ἄλλα σήμερον ἀπὸ ὅ,τι ἦσαν πρὸ 2 ἢ 3 δεκαετιῶν. Αἱ Ἤπειροι ἐπικοινωνοῦν σήμερον μεταξύ των, πολὺ εὐχερέστερον ἀπὸ ὅ,τι ἐπεκοινώνουν ἄλλοτε αὐταὶ αὗται αἱ περιοχαὶ τῆς ἰδίας ἠπείρου. Τοῦτο προεκάλεσε μίαν ἀλλαγὴν τῆς ἐννοίας τῆς ἀποστάσεως καὶ ὅ,τι συμβαίνει εἰς μίαν χώραν δύναται νὰ ἔχῃ πολιτικῶς, στρατιωτικῶς, οἰκονομικῶς, ἄμεσον ἀντίκτυπον εἰς πολλὰς ἄλλας χώρας ἢ καὶ εἰς ὅλας τὰς χώρας. Πέραν τούτου ἡ δημιουργία μεγάλων διεθνῶν ὀργανισμῶν καὶ ἰδίως τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ὅπου εἰς μίαν παγκόσμιον ἀγορὰν συζητοῦνται ὅλα τὰ σοβαρὰ θέματα, δημιουργεῖται παγκόσμιος κοινὴ γνώμη, καταβάλλεται προσπάθεια δημιουργίας παγκοσμίων κανόνων ἢ λαμβάνονται ἀποφάσεις παγκοσμίου σημασίας, προεκάλεσαν μίαν ἔντασιν τῆς ἀλλαγῆς λόγῳ τῆς ὁποίας ἤλλαξε καὶ αὐτὴ ἡ ἔννοια ἀκόμη τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῶν ἀνεξαρτήτων Κρατῶν. Εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν νέαν ἀτμόσφαιραν, ἐξελίσσεται μία ἀναμέτρησις πρωτοφανοῦς ἐκτάσεως, πρωτοφανοῦς ἐντάσεως καὶ πρωτοφανοῦς σημασίας, ἀναμέτρησις ὀφειλομένη εἰς τὸ ὅτι μία ἰσχυρὰ ὁμὰς κρατῶν διαδηλοῖ τὴν ἐπιθυμίαν της νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἰδικήν της ἰδεολογίαν εἰς μίαν ἄλλην ἰσχυρὰν ὁμάδα κρατῶν, ἡ ὁποία ἀρνεῖται νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἐπιβολήν. Εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτῆς τῆς ἐπιβολῆς χρησιμοποιοῦνται ἐναλλασσόμενα μέσα, ἐναλλασσόμενα, φθάνοντα ἀπὸ τοῦ ἐναγκαλισμοῦ μέχρι τοῦ πολέμου. Ζῶμεν ἀλληλοδιαδεχομένας φάσεις ὑφέσεως καὶ ἐντάσεως. Ζῶμεν συχνὰ περιόδους καθ’ ἃς εἰς τὴν μίαν περιοχὴν τοῦ κόσμου διεξάγεται, λόγῳ τῆς ἀναμετρήσεως, ἔνοπλος σύρραξις καὶ εἰς τὴν ἄλλην διεξάγονται φιλικαὶ συνομιλίαι. Πρὸ 7–8 μηνῶν ἐζήσαμεν μίαν ἀναμέτρησιν ἡ ὁποία ἀπὸ τῶν φιλικῶν ἐπισκέψεων καὶ διαβεβαιώσεων, ἐπέρασεν ἀποτόμως εἰς τὴν ἔντονον προετοιμασίαν διὰ παγκόσμιον πυρηνικὴν σύρραξιν. Προσωριναὶ αἱ τοπικαὶ στάσεις τοῦ λόγου δὲν ἀποτελοῦν οὔτε συμβάσεις εἰρήνης, οὔτε κἂν σοβαρὰς ὑποσχέσεις εἰρήνης. Ὅπως καὶ ἐὰν ἐξελίσσεται ἡ ἀναμέτρησις αὐτή, ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς ἕνα τῶν ἐπικέντρων σημείων αὐτῆς. Εἰς ἕνα τῶν ἐπικέντρων σημείων, διότι ὄχι μόνον ἐν πολέμῳ, ἀλλά, ὅπως ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν προχθές, καὶ ἐν εἰρήνῃ, ὁ γεωγραφικὸς ρόλος παίζει μεγάλον ρόλον. Διότι κυριαρχία ἐπὶ τῆς Ἑλλάδος σημαίνει κύκλωσιν τῶν Βαλκανίων, ἀπομόνωσιν τῆς Τουρκίας, προβολὴν καὶ ἐπηρεασμὸν πρὸς Μέσην Ἀνατολὴν καὶ πρὸς Ἰταλίαν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὑπέστημεν τόσας ἐπαναστάσεις ἵνα κυριαρχήσῃ ἄλλη ἰδεολογία ἐδῶ. Δὲν ὑπέστημεν τὰς ἐπαναστάσεις τὸ 1943 καὶ 1944, διότι τάχα οἱ ἥρωες τῆς Ἑλλάδος Ζέρβας καὶ Ψαρρὸς ἔκαμαν κακὴν ἀντίστασιν. Δὲν τὰς ὑπέστημεν τὸν Δεκέμβριον 1944, διότι ὁ ἐδῶ, ὁ δῆθεν μοναρχοφασισμὸς τοῦ Παπανδρέου καὶ τῶν πραιτωριανῶν δὲν ἦτο καλός. Δὲν τὰ ὑπέστημεν ἀργότερον, διότι ὁ δῆθεν μοναρχοφασισμὸς τῶν Τσαλδάρη–Σοφούλη, ὁ ὁποῖος ἐν τούτοις εἶχεν προκύψει ἀπὸ ἐκλογὰς ἐλεγχομένας ἀπὸ παρατηρητὰς τοῦ Ο.Η.Ε., ἔπρεπε καὶ αὐτὸς νὰ πολεμηθῇ. Τὰς ὑπέστημεν λόγῳ τῆς σημασίας τοῦ γεωγραφικοῦ μας χώρου. Καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ ἕνα παράγοντα, τὸν ὁποῖον κάθε ἐχέφρων Ἕλλην πρέπει νὰ ἔχῃ συνεχῶς ὑπ’ ὄψει. Ἡ μοῖρα εἶναι δύσκολος εἰς αὐτὸ τὸ σταυροδρόμι εἰς τὸ ὁποῖον συναντῶνται αἱ Ἤπειροι, συναντῶνται αἱ μεγάλαι θαλάσσιαι ὁδοί, αἱ φυλαί, αἱ θρησκεῖαι, αἱ ἰδεολογίαι. Εἰς τοιοῦτον εὐπαθὲς γεωγραφικὸν σημεῖον εὑρισκομένη ἡ Ἑλλὰς —καὶ δι’ αὐτὸ ὑποστᾶσα μόνον αὐτὴ ἐξ ὅλων τῶν χωρῶν τρεῖς κομμουνιστικὰς ἐπαναστάσεις ἐντὸς μιᾶς δεκαετίας— ἔχει ἀνάγκην περισκέψεως καὶ ἐργασίας διὰ τὴν ἐπιβίωσίν της. Ἔχει ἀνάγκην πρὶν ἀπὸ ὅλα ἐσωτερικῆς τάξεως καὶ ἰσχύος. Αὐτῆς προπαντὸς βοηθούσης ἡ Ἑλλὰς παίζει ἐποικοδομητικὸν καὶ σοβαρὸν ρόλον πιστῆς ἐργασίας εἰς τοὺς μεγάλους διεθνεῖς ὀργανισμοὺς μὲ ἀνάληψιν πρωτοβουλίας ὅποτε αὕτη εἶναι δυνατή. Ἐπειδὴ ὡμίλησα περὶ τοῦ ρόλου τῆς Ἑλλάδος εἰς τοὺς μεγάλους διεθνεῖς ὀργανισμούς, θὰ ἤθελα νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς εὐκαιρίας, διὰ νὰ ἀντικρούσω μίαν βαρεῖαν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν χθὲς ὁ ἀγαπητὸς καὶ σεβαστὸς Πρόεδρος κ. Βενιζέλος. Διετύπωσεν κατηγορίαν περὶ ἐλλείψεως διεθνοῦς κύρους τῆς χώρας καὶ περὶ διεξαγωγῆς πολιτικῆς ὑποτελείας. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ διεθνοῦς κύρους ἀπήντησα προχείρως χθές. Ὡς πρὸς τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ ὑποτελείας, ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω σήμερον. Θὰ ἠδυνάμην, κύριοι, νὰ σᾶς παράσχω τὴν κατηγορηματικὴν διαβεβαίωσιν εἰς ἀπάντησιν μιᾶς αὐθαιρέτου κρίσεως, ὅτι σπανίως ἐν Ἑλλάδι ἠσκήθη τόσον ἀνεξάρτητος πολιτική, ὅσον ἀσκεῖται ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις Καραμανλῆ. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὴν παροχὴν αὐτῆς τῆς κατηγορηματικῆς διαβεβαιώσεως. Ὅπως καὶ περὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ κύρους τῆς χώρας σᾶς ὡμίλησα διὰ γεγονότων, οὕτω καὶ περὶ τῆς πολιτικῆς τῆς ὑποτελείας ἢ τῆς μὴ ὑποτελείας θὰ σᾶς ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων χαρακτηριστικῶν γεγονότων. Γεγονότων τὰ ὁποῖα θὰ ἠδυνάμην νὰ πολλαπλασιάσω καὶ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ 2–3 ὥρας. Ἀλλὰ θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰ χαρακτηριστικά. Εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Σουέζ, ἐπειδὴ ἐθεωρούσαμεν ὅτι εἶναι δικαίωμα τῆς χώρας, ὑπὸ ὡρισμένους ὅρους, νὰ ἐλέγχῃ τὰ πράγματα εἰς τὸ ἔδαφός της, ἐπειδὴ ἐκρίνομεν, ὅτι ἔχομεν συμφέρον, ἐπειδὴ ἐκρίνομεν ὅτι, ὁπωσδήποτε, θὰ κατέληγε εἰς τὴν ἐθνικοποίησιν ἡ διώρυξ, ἐχαράξαμεν γραμμὴν ἐντελῶς ἀνεξάρτητον ἀπὸ ἐκείνην ὅλων τῶν συμμάχων, μολονότι παρεκλήθημεν ν’ ἀκολουθήσωμεν ἄλλην γραμμήν. Καὶ τὴν ἐχαράξαμεν, τὸ ἐπισημαίνω, ἐντελῶς μόνοι. Καὶ ἀναφέρω τὰ παραδείγματα, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπήρξαμεν ἐντελῶς μόνοι, διότι αὐτὰ εἶναι τὰ χαρακτηριστικὰ τῆς πλήρους ἀνεξαρτήτου Ἑλληνικῆς πολιτικῆς.

§7Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι ὅλων τῶν συμμάχων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§9Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ρήτωρ ἐπέτρεψε τὴν διακοπήν. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ: Ὅλων τῶν συμμάχων. Καὶ διορθώνω. Δὲν πρόκειται περὶ ὅλων τῶν συμμάχων. Διότι οἱ Ἀμερικανοὶ ἦσαν ἐναντίον τῆς ἐκστρατείας τοῦ Σουέζ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ Κέντρου).

§10Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν ἀρχὴν ἦσαν ὅλοι σύμφωνοι. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τὴν πολεμικὴν ἐπίθεσιν, ὁμιλῶ διὰ τὴν ἐθνικοποίησιν. Εἶχε δύο φάσεις τὸ Σουέζ. Συνῆλθεν ἡ διάσκεψις τοῦ Λονδίνου διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ σταματήσῃ τὴν ἐθνικοποίησιν. Εἰς αὐτὴν ἦσαν ὅλοι σύμφωνοι. Καὶ οἱ μόνοι οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνοι καὶ ἠρνήθησαν καὶ νὰ συμμετάσχουν ἀκόμη εἰς τὴν διάσκεψιν τοῦ Λονδίνου ὑπήρξαμεν ἡμεῖς. Ἔρχομαι εἰς ἄλλο παράδειγμα πλέον πρόσφατον διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι ἀναφέρομαι εἰς παραδείγματα συνδυαζόμενα μὲ ἄλλα γεγονότα. Τὸ 1960 ἐδόθη μία μεγάλη μάχη διὰ τὸν ἀφοπλισμὸν εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθη ἡ πρότασις τῶν πέντε οὐδετέρων, τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλη μεγάλη δύναμις, ἔξω τῆς ἰδικῆς μας ὁμάδος, καὶ ὅλαι αἱ δυνάμεις τῆς συμμαχίας μας, δὲν ἠσπάσθησαν. Ἡμεῖς τὴν ἠσπάσθημεν. Διότι ὄχι μόνον ἰδιαιτέρως ἐνδιαφερόμεθα, εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν ποὺ εὑρισκόμεθα, διὰ τὸν ἀφοπλισμόν, ἀλλὰ διότι ἐπιστεύομεν ὅτι ἡ πρότασις ἦτο, ἐποικοδομητική. Καὶ εἴδομεν τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀρκετὰ περίεργον, μόνοι ἡμεῖς ἐξ ὅλων τῶν χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ, νὰ ὑποστηρίξωμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν, ἐργαζόμενοι καὶ εἰς τὰ παρασκήνια καὶ εἰς τὸ προσκήνιον καὶ φθάνοντες καὶ εἰς τὰς ψηφοφορίας εἰς ἀπομεμονωμένην ἀνεξάρτητον στάσιν. Καὶ εἴχομεν τὴν χαράν, ἐκ τῶν ὑστέρων, νὰ μᾶς εἴπουν μερικοὶ φίλοι στενοί, ὅτι ἴσως, εἴχομεν ἀντιληφθῆ ὀρθότερα τὰ πράγματα. Θὰ σᾶς δώσω ἕνα τελευταῖον παράδειγμα μικρόν, ἀλλὰ λίαν χαρακτηριστικόν. Πρὸ 2–3 ἐτῶν ἐτέθη ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς θέμα ἐκλογῆς τῆς πόλεως εἰς τὴν ὁποίαν θὰ γίνῃ ἡ Παγκόσμιος Διεθνὴς Ἔκθεσις — νομίζω τὸ 1967. Ἔρις μεταξὺ Καναδᾶ διὰ τὸ Μόντρεαλ καὶ Σοβιετικῆς Ἑνώσεως διὰ τὴν Μόσχαν. Παρεκλήθημεν ἀπὸ ὅλους τοὺς Συμμάχους νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸν Καναδᾶ καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἐπίσης ἀμφιβολία, ὅτι ἠθέλαμεν νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸν Καναδᾶν, χώραν, ἡ ὁποία τόσον μᾶς ἐβοήθησεν εἰς τὰς δυσκόλους στιγμὰς τοῦ βίου μας καὶ διὰ τοῦ ὁποίου αἰσθανόμεθα βαθυτάτην φιλίαν. Ἐπειδὴ ὅμως εἴχομεν παρακληθῆ καὶ ἀπὸ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, ἐπειδὴ τιμῶμεν καὶ προσέχομεν τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ ἐπειδὴ ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ὑπῆρχον, λόγῳ ὡρισμένων νομικῶν κανόνων, ἰσχυρὰ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ἐψηφίσαμεν Μόσχα καὶ κατεψηφίσαμεν Μόντρεαλ. Καὶ ἐλήφθη ἀπόφασις, ὅπως προεβλέπετο, μὲ ὑπεροχὴν 1 ψήφου. Ἐὰν αὐτὰ τὰ ἁπτὰ παραδείγματα δὲν εἶναι ἱκανὰ νὰ ὑπερισχύσουν τῆς αὐθαιρέτου διαβεβαιώσεως τοῦ κ. Βενιζέλου, τότε δὲν γνωρίζω, πῶς ἠμποροῦμεν νὰ συζητοῦμεν. Ἐγὼ σᾶς ὡμίλησα ἐπὶ γεγονότων καὶ δὲν ἠρκέσθην εἰς τὴν παροχὴν κατηγορηματικῶν διαβεβαιώσεων. Παίζομεν λοιπὸν τὸν ρόλον μας εἰς τοὺς διεθνεῖς ὀργανισμούς, κατὰ τρόπον σοβαρόν, προσεκτικὸν καὶ ὅπου ἐπιτρέπεται ἀρκετὰ τολμηρόν. Καὶ δι’ αὐτὸ εὑρισκόμεθα ἐκεῖ μὲ κῦρος καὶ μὲ πολλὰς φιλίας. Διὰ τὸν αὐτὸν ὅμως λόγον, δηλ. τῶν κινδύνων οὓς ἀντιμετωπίζομεν εἰς τὸν γεωγραφικόν μας χῶρον, ἀσκοῦμεν σταθερῶς μίαν πολιτικὴν μὴ προκλήσεως. Τὴν ἀσκοῦμεν ἐπίσης, διότι αὐτὴ συμβιβάζεται πρὸς τὴν ψυχοσύνθεσιν τοῦ λαοῦ μας, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνέχεται μὲν προκλήσεις, ἀλλὰ καὶ δὲν ἀρέσκεται εἰς τὴν πρόκλησιν. Ἐὰν βεβαίως μᾶς προκαλέσῃ ποτὲ ὁποτεδήποτε, ἀντιδρῶμεν πάραυτα καὶ ζωηρῶς, ἀλλὰ καὶ ἀποφεύγομεν ἐπιμελῶς νὰ προκαλῶμεν οἱονδήποτε. Τὰ συστήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἄλλοι, δὲν μᾶς ἐνοχλοῦν. Πρῶτον, διότι θεωροῦμεν, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἀναμιγνυώμεθα καὶ νὰ κρίνωμεν τὰ συστήματα, μὲ τὰ ὁποῖα κυβερνῶνται ἄλλαι χῶραι. Δεύτερον, διότι ἔχομεν τόσην πίστιν εἰς τὰ ἰδικά μας ἰδεώδη καὶ εἰς τὰ ἰδικά μας καθεστῶτα, ὥστε καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου δὲν ἐνοχλούμεθα ἀπὸ τὰ καθεστῶτα τῶν ἄλλων. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν γίνονται δεκταὶ αἱ ἀρχαὶ αὐταί, τὰς ὁποίας ἡμεῖς πιστῶς ἐφαρμόζομεν, περὶ σεβασμοῦ τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας εἰς τὸ ἐσωτερικὸν πραγμάτων, τότε τείνομεν χεῖραν φιλίας πρὸς ὅλους. Ἀλλὰ βεβαίως αὐτὰ δὲν θὰ ἤρκουν διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀκεραιότης καὶ ἡ ἀνεξαρτησία τῆς χώρας, εἰς τὸ κρίσιμον σταυροδρόμι εἰς τὸ ὁποῖον εὑρισκόμεθα. Καὶ ἐξ αὐτοῦ ἀπορρέει μία ἐθνικὴ πολιτικὴ εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι σύμφωνα ὅλα τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα τῆς χώρας: Ἡ πολιτικὴ τῆς πιστῆς συμμετοχῆς μας εἰς τὴν μεγάλην ἀμυντικὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. ἔθεσε προχθὲς ἓν ἐρώτημα: Καλύπτει πράγματι ἡ συμμαχία δι’ αὐτοματισμοῦ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας; Κύριοι, ἡ ἔννοια τοῦ αὐτοματισμοῦ εἶναι καὶ θεωρητική, εἶναι καὶ πρακτική. Βεβαίως ὑπάρχει αὐτοματισμὸς καὶ αὐτὸς προεκάλεσε ἄλλοτε τὸ ἐρώτημα καὶ τὸ προκαλεῖ κἄθε τόσο: Τὶ χρειαζόμεθα τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ἐφ’ ὅσον καλυπτώμεθα ἀπὸ τὰς ἐγγυήσεις τοῦ ΝΑΤΟ; Λησμονεῖτε ὅμως ὅτι ὁ θεωρητικὸς αὐτοματισμὸς εἶναι πλήρης καὶ καλύπτεται ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς Συμβάσεως τῆς Συμμαχίας, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἐπίθεσιν ἐναντίον οἱουδήποτε μέλους θεωρεῖται ἐπίθεσις ἐναντίον ὅλων τῶν μελῶν. Λησμονεῖτε ὅμως ὅτι διὰ τὴν πρακτικὴν ἐφαρμογήν, τοῦ αὐτοματισμοῦ, πλὴν τῶν ἐπανειλημμένων ἐπιβεβαιώσεων, πλὴν τῶν ἐπανειλημμένων ἐπισημοτάτων ἀνακοινωθέντων, πλὴν τῶν στρατιωτικῶν σχεδίων ἀμύνης τὰ ὁποῖα καταρτίζονται, ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη ἰσχυρῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Τοῦτο διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Ὅσον καὶ ἐὰν ὑπάρχουν δεσμεύσεις, κανεὶς δὲν θὰ ἔλθῃ νὰ σκοτωθῇ καὶ νὰ πολεμήσῃ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἄλλου, ἐὰν ὁ ἄλλος δὲν θέλῃ, ὁ ἴδιος πρῶτος νὰ προστατεύσῃ τὴν ἀσφάλειάν του. Δεύτερον, ὅσον ἐντονωτέρα καὶ πλέον ἐπίμονος εἶναι ἡ ἀρχικὴ ἄμυνα ἑνὸς ἑκάστου, τόσον περισσότερον συνεγείρεται ψυχολογικῶς τὸ σύμπαν διὰ νὰ τὸν βοηθήσῃ. Τρίτον καὶ πρὸ παντός, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς ἐνίσχυσιν τῶν ξένων, ὑλικῶς χρειάζεται ἕνας ὡρισμένος χρόνος. Διὰ νὰ μὴ χρειάζεται αὐτὸς ὁ χρόνος θὰ ἔπρεπε νὰ ἵστανται ἐπὶ τῶν συνόρων μας ξέναι μεραρχίαι, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὔτε ἐφικτὸν εἶναι, οὔτε τὸ θέλομεν. Χρειαζόμεθα λοιπὸν ἰσχυρὸν στρατόν, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ δυνατότης, ἐν ὥρᾳ κινδύνου, νὰ ἔχουν τὸν χρόνον οἱ σύμμαχοι νὰ ἔλθουν ὄχι ν’ ἀναλάβουν αὐτοί, ἀλλὰ νὰ μᾶς βοηθήσουν εἰς τὴν ἄμυνάν μας. Δέχεται ἡ Κυβέρνησις τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. προχθές, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία ἰσορροπία, μεταξὺ ἀντοχῆς ἐσωτερικοῦ μετώπου καὶ ἀντοχῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ μετώπου. Δέχομαι καὶ προσωπικῶς τὴν θεωρίαν αὐτήν, τόσον δὲ πολὺ τὴν δέχομαι, ὥστε, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι κατὰ τρόπον ἀπόλυτον ἐτίθετο τὸ πρᾶγμα, θὰ ἔλεγον, βεβαίως προτιμῶ τὴν ἐσωτερικὴν ἀντοχήν. Ἀλλὰ εἰς τὴν καθημερινὴν ζωὴν δὲν τίθενται ποτὲ τὰ πράγματα κατὰ τρόπον ἀπόλυτον. Χρειάζεται νὰ εὕρῃ κανεὶς τὸν μέσον δρόμον, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὰς δυνατότητας, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐσωτερικοῦ, λαμβάνων πολὺ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῶν ἄλλων. Καὶ οὕτω πολιτευόμενοι χαράσσομεν μίαν μέσην γραμμήν. Καὶ ἔχομεν δυνάμεις ἐπαρκεῖς, ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ ΝΑΤΟ, διὰ νὰ προασπίσωμεν τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας. Κύριοι, μὲ ὑπερηφάνειαν θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατὰ τὴν τραγικὴν κρίσιν τῆς Κούβας, κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἐγνώριζε πῶς θὰ ἐξελιχθοῦν τὰ πράγματα καὶ οὐδεὶς ἐγνώριζε ποῦ θὰ ἐκδηλωθοῦν οἱ περισπαστικοὶ ἀντίκτυποι τῆς κρίσεως ἐκείνης, ἕνας ἐκ τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ἐπέτρεψαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ ἀπόλυτον ἠρεμίαν τὴν τραγικὴν ἐκείνην περίοδον, ἦτο καὶ ἡ ὕπαρξις ἀξιομάχων καὶ πάντοτε ἡρωϊκῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἱκανῶν νὰ προστατεύσουν ἱκανοποιητικῶς τὴν χώραν. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἔθεσε χθὲς ἓν ἄλλο ἐρώτημα: Ὑπάρχει πυρηνικὴ κάλυψις διὰ τὴν χώραν; Καὶ ἐπεκαλέσθη, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι, ἓν ἀγγλικὸν δημοσίευμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρονται συγκεκριμένως, ἡ Νορβηγία καὶ ἡ Ἑλλάς, ὡς μὴ τυγχάνουσαι ἀγγλικῆς πυρηνικῆς καλύψεως. Καὶ ὀρθῶς ἠρώτησεν, ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν κοπιώδη ἐνημέρωσιν εἰς τὴν ὁποίαν μὲ ὑπέβαλεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, δὲν ἔφθασεν ἀκόμη εἰς αὐτὸ τὸ θέμα. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ὀρθῶς καὶ ἐγὼ δὲν θὰ δυνηθῶ νὰ συζητήσω λεπτομερῶς τὸ θέμα ἐνώπιόν σας, δὲν θὰ δυνηθῶ νὰ εἴπω εἰς ποίας περιπτώσεις καὶ πῶς προβλέπεται ἡ πυρηνικὴ κάλυψις. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον τὸ ἐρώτημα ἐτέθη ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παράσχω καὶ ἐγὼ τὴν ἐπίσημον διαβεβαίωσιν, ὅτι εἰς τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας θὰ χρειασθῇ ὑπάρχει ἀπόλυτος πυρηνικὴ κάλυψις διὰ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον, τονίζω ὁλόκληρον. Κύριοι, θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω μίαν παρατήρησιν, ὡς πρὸς τὰς σχέσεις μας μὲ τὴν Ἀτλαντικὴν Συμμαχίαν. Ἔχομεν ἰδιαιτέρους δεσμοὺς μὲ τὰς Η.Π.Α. καὶ συχνὰ τίθεται τὸ ἐρώτημα, ἐὰν τοῦτο δὲν ἐνοχλῇ ἄλλους ἐντὸς τῆς Συμμαχίας. Βεβαίως δὲν ἐνοχλεῖ, διότι πρῶτον διατηροῦμεν ἀγαθὰς σχέσεις μὲ ὅλα τὰ μέλη τῆς Συμμαχίας, στενωτέρας μὲ ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν, ἀλλὰ διατηροῦμεν στενωτάτας σχέσεις μὲ τὰς Η.Π.Α. Τοῦτο εἶναι φυσικὸν διότι ἔχομεν συνάψει βαθὺ χρέος εὐγνωμοσύνης πρὸς αὐτὰς διὰ τὸ πρόσφατον παρελθόν, διότι καὶ σήμερον αἱ Η.Π.Α., διὰ τῶν παροχῶν των, ἐπιτρέπουν τὴν ὕπαρξιν ἐν Ἑλλάδι ἑνὸς τῶν καλυτέρων Στρατῶν τῆς Εὐρώπης καὶ διότι ἔχομεν πάντα λόγον καὶ αἰσθήματος καὶ σκέψεις, διὰ νὰ διατηρῶμεν αὐτὰς τὰς στενωτάτας σχέσεις. Οὐδεμία ἀντίδρασις ἐσωνατικὴ ἐν τῇ Συμμαχίᾳ δημιουργεῖται ἐκ τούτου. Δύναμαι νὰ σᾶς τὸ βεβαιώσω κατηγορηματικῶς. Κύριοι μέσα εἰς τὴν γενικὴν αὐτὴν ἀτμοσφαῖραν ἐξελίσσονται αἱ σχέσεις μας μὲ τοὺς γείτονάς μας. Θὰ ἤθελον ἤδη νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ὅσων σχέσεων μὲ τοὺς γείτονάς μας ἀνεφέρθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν τελευταίων ἡμερῶν. Θὰ ἤθελον πρῶτον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐντελῶς γενικῆς φύσεως. Κάθε τόσον ἐμφανίζονται μερικοὶ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ἐπιμόνως μᾶς ζητοῦν νὰ ἀντιδικήσωμεν ὀξύτατα πότε μὲ τὸν ἕνα, πότε μὲ τὸν ἄλλον διὰ διαφόρους ἀφορμάς. Ἐὰν ἀκολουθούσαμεν αὐτὴν τὴν πολιτικήν, θὰ εἴχομεν καταντήσει νὰ μὴ ἔχωμεν κἂν διάλογον μὲ τοὺς γείτονάς μας, εἴτε τοὺς χερσαίους, εἴτε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι γείτονες μέσῳ τῆς θαλάσσης. Ἀναλογισθῆτε ὅσας τοιαύτας νευρικὰς ἐκδηλώσεις ἔλαβον χώραν κατὰ τὰ δύο–τρία τελευταῖα ἔτη καὶ θὰ ἴδητε ὅτι θὰ εἴχαμεν φθάσει εἰς διάρρηξιν σχέσεων μὲ τὸ σύμπαν γύρω μας. Καὶ χαίρω, διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν ἐτόνισε χθές, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ ἐπιδιώκῃ νὰ εὑρίσκεται εἰς ἔντασιν καὶ εἰς ἐχθρότητα μὲ ὅλον τὸ περιβάλλον του. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ Ἔθνους δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν πρώτην τυχοῦσαν δήλωσιν ἢ τὸ πρῶτον τυχὸν ἐπεισόδιον περιωρισμένης σημασίας. Ὅταν ἡ τιμὴ καὶ τὰ συμφέροντα τὰ μεγάλα τοῦ Ἔθνους κινδυνεύουν, οἱονδήποτε κόμμα ἐκ τῶν ἐθνικοφρόνων κομμάτων εἰς τὴν ἐξουσίαν εὑρισκόμενον γνωρίζει νὰ ἀντιδρᾷ καὶ νὰ ἀντιδρᾷ πάντοτε κατὰ τρόπον Ἑλληνικόν, δηλαδὴ κατὰ τρόπον ὑπερήφανον καὶ δυναμικόν. Ἀλλὰ ὅταν τὰ πράγματα εὑρίσκωνται ἔτσι, ὥστε «τὸ φιλότιμον εἰς τὰ καφενεῖα» νὰ προβαδίζῃ καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας, τότε ἔργον ἡμῶν τῶν ὑπευθύνων εἶναι νὰ πράττωμεν τὸ καθῆκον μας καὶ νὰ μὴ ἐπιδιώκωμεν πρόσκαιρα χειροκροτήματα, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὰς ζημίας αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέλθουν. Ἡμεῖς, κύριοι, ὅπως εἶμαι βέβαιος—ἐπαναλαμβάνω—καὶ κάθε ἐθνικόφρον κόμμα εἰς τὴν ἐξουσίαν, κάμνομεν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Δὲν κάμνομεν πολιτικὴν καλύψεως ἐπιχειρημάτων διὰ τὰς ἐλαφρὰς συζητήσεις. Προστατεύομεν τὴν χώραν ἀπὸ πραγματικὰς ζημίας, ὄχι ἀπὸ φανταστικὰς ζημίας, ἢ πληροφορίας, ὅπως π.χ. τὰς πληροφορίας περὶ ἀνυπάρκτων παραγγελιῶν ὑποβρυχίων, αἵτινες εἶχον δημιουργήσει ὡρισμένον σάλον καὶ αἵτινες καὶ ἂν ἦσαν ἀκριβεῖς, τὸ κάτω–κάτω, δὲν θὰ μᾶς ἐτρόμαζον. Κύριοι, πράττομεν τὰ δυνατὰ καὶ δὲν ἐπιδιώκομεν τὰ ἀδύνατα. Πράττομεν τὰ δυνατά, διότι εἰς τὴν διεθνῆ κοινωνίαν καὶ ὁ ἕτερος ἔχει καὶ ἀξιοπρέπειαν καὶ δύναμιν καὶ νεῦρα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιώκωμεν ἡμεῖς τὰ ἀνέφικτα καὶ νὰ προκαλοῦμεν ἀντιδράσεις καὶ ζημίας δωρεάν. Τὸ καθῆκον μας πράττοντες, κύριοι, κατ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν καὶ μὴ ἐπιδιώκοντες πρόσκαιρα χειροκροτήματα, εὑρισκόμεθα μὲ τοὺς γείτονας, οἱ ὁποῖοι ἀνεφέρθησαν κατὰ τὴν παροῦσαν συζήτησιν εἰς τὴν ἑξῆς κατάστασιν: Μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, μετὰ μερικὰς διακυμάνσεις, διάφοροι δυσκολίαι σοβαραὶ ἠτόνησαν κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν, ὥστε αἱ σχέσεις νὰ εἶναι ὁμαλαὶ καὶ νὰ ἐξελίσσωνται καλῶς. Μένω μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἡ φίλη γείτων θὰ ἀκολουθήσῃ κατὰ τὸ προσεχὲς μέλλον, ἡ καλὴ ἐξέλιξις τῶν σχέσεών μας ὥστε νὰ καταστοῦν στενώταται ὅπως ἐπιθυμοῦμεν. Ἡμεῖς πάντως, ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς, πιστεύομεν, ὅτι τὰ ὑπάρχοντα δεδομένα πολιτικὰ καὶ ὑλικά, τυγχάνοντα τῆς δεούσης ἐκτιμήσεως, θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἀνάπτυξιν στενωτάτης φιλίας καὶ συνεργασίας μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας, τὴν ὁποίαν, ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτούς, ζωηρῶς ἐπιθυμοῦμεν. Ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς ἡ τοιαύτη φιλία καὶ συνεργασία μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ἀνταποκρίνεται καὶ πρὸς τὰ πατροπαράδοτα αἰσθήματα τῶν δύο λαῶν καὶ πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν δύο λαῶν. Κύριοι, ὡμίλησα χθές, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀγαπητόν, κ. Βενιζέλον, περὶ τῆς σημασίας τῆς συμβάσεως διακινήσεως καὶ δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον ἐπ’ αὐτῆς. Θὰ ἤθελον μόνον νὰ ἀναφέρω ἕνα σημεῖον, ἀφορῶν θέμα, τὸ ὁποῖον ἐθίγει εἰς τὴν ἐπιστολήν του, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Βενιζέλος χθὲς καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἀναγνώρισιν δῆθεν τῆς μακεδονικῆς γλώσσης. Ἐπ’ αὐτοῦ, κύριοι, πρὸ μηνῶν ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἀκρόπολις» μία συνέντευξις, τὴν ὁποίαν ὁ Γιουγκοσλαῦος συνάδελφός μου εἶχε δώσει εἰς τὸν Ἕλληνα δημοσιογράφον, κ. Βασιλείου καὶ εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνεται ἡ ἀπάντησις, ἐπὶ λέξει, ὅτι: «Θεωρῶ ὅτι αἱ διάφοροι ἑρμηνεῖαι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν —ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς συνοριακῆς συμβάσεως— συγκεκριμένως εἰς τὸ θέμα τῆς γλώσσης τῆς χρησιμοποιουμένης εἰς τὰ ἔγγραφα διελεύσεως, στεροῦνται κάθε βάσεως». Κύριοι, ὅταν ὁ ἀντιπέραν τῆς ὄχθης λαμβάνῃ αὐτὴν τὴν θέσιν, βεβαίως οὐδεὶς Ἕλλην θὰ εὑρεθῇ, διὰ νὰ λάβῃ ἄλλην. Διὰ ρητῆς δηλώσεως ἀπεδείχθη ὅτι αἱ δύο θέσεις συμπίπτουν, καὶ τοῦτο κλίνει κατὰ τρόπον εὐτυχῆ αὐτὸ τὸ λεπτομερειακὸν θέμα. Ὡς πρὸς τὴν Βουλγαρίαν. Ἐξήγησα ἐπανειλημμένως τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν καὶ ἐπληροφόρησα ἐπανειλημμένως τὸ Σῶμα περὶ τῶν σχέσεών μας. Σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς μίαν φάσιν ἀναμονῆς. Ἀναμένομεν ὄντως ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου ἀπάντησιν εἰς προτάσεις, τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν καὶ τὰς ὁποίας, εἶχον καὶ ἄλλοτε τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι ἐπροσέξαμεν πάρα πολύ, οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὔτε ἔννοια, οὔτε λέξις κἄν, ἡ ὁποία νὰ ἠμπορῇ νὰ προκαλέσῃ. Αἱ προτάσεις μου ἐχαρακτηρίσθησαν καὶ ἀπὸ ἐπίσημα πρόσωπα τῆς Σόφιας ὡς ἐποικοδομητικαί. Ἀναμένομεν τὴν ἀπάντησιν, ὅπως ἀναμένομεν ἀπὸ ὀλίγου χρόνου καὶ ἀπάντησιν εἰς ἕτερον μικρὸν θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνέκυψε κατὰ τὰς ἐθιμοτυπικὰς ἐπισκέψεις, μεταξὺ τοῦ Βουλγάρου ἐπιτετραμμένου καὶ τοῦ Ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων, κατὰ τὰς ὁποίας ἀπεφασίσθη ἡ μετάβασις Ἑλλήνων τεχνικῶν διὰ μίαν προκαταρκτικὴν κατατόπισιν ἐπὶ τῶν θεμάτων τῆς ὑδατικῆς οἰκονομίας. Αἱ σχέσεις μὲ τὴν Βουλγαρίαν εἶναι ἐπιθυμηταὶ καὶ τοῦτο εἶναι φυσικὸν λόγῳ γειτνιάσεως. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι οἱ περίφημοι κίνδυνοι ἀπὸ βορρᾶ μᾶς ἐμποδίζουν νὰ πλησιάσωμεν, πλανῶνται. Διὰ τοὺς κινδύνους αὐτοὺς ὑπάρχει ὁ χάρτης τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ὑπάρχει ἡ παγκόσμιος κοινὴ γνώμη καὶ ὑπάρχει ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει καὶ ἡ ἰσχύς μας, ἡ ὁποία μᾶς ἐπιτρέπει νὰ μὴ μᾶς ἐπηρεάζουν εἰς τὰς πολιτικάς, ἢ τὰς ἄλλας σχέσεις μας. Ἀλλὰ ἡ ὁμαλοποίησις τῶν σχέσεων μὲ τὴν Βουλγαρίαν, ἡ ὁποία χρειάζεται διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν αἱ σχέσεις δὲν εἶναι ὁμαλαί, εἶναι συνάρτησις ὡρισμένων ἄλλων θεμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι θέματα ἀρχῆς καὶ θέματα συμφερόντων. Ἀναγνωρίζω καὶ δέχομαι τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Βενιζέλου, ὅτι πολὺς χρόνος παρῆλθεν, ὅτι εἴχομεν διαπραγματευτικὰς δυσχερείας. Δι’ αὐτὸ ἄλλωστε προέβημεν εἰς ὑποχωρήσεις, ἐδείξαμεν κατανόησιν καὶ ἀναμένομεν μὲ αὐτὴν τὴν βάσιν, ἥτις εἶναι ἡ τελευταία καὶ ἀμετακίνητος. Ἀλλὰ κατάργησιν τῆς ὑποστάσεώς μας διὰ τῆς παραιτήσεως ἐξ ὅλων τῶν ἀπαιτήσεών μας δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ δεχθῶμεν καὶ θὰ ἀναμείνωμεν ἔστω καὶ ἐπὶ πάρα πολύ, παρηγορούμενοι μὲ τὴν σκέψιν, ὅτι καὶ ὑπὸ ὄχι πολὺ ὁμαλὰς σχέσεις ζῶμεν καλῶς καὶ προοδεύομεν. Πάντως, κατὰ βάσιν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἐπιθυμοῦμεν ζωηρῶς τὰς ὁμαλὰς σχέσεις μὲ τὴν Βουλγαρίαν καὶ ἀναμένομεν τὴν πλήρωσιν ὡρισμένων στοιχειωδῶν προϋποθέσεων τὰς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐξηγήσω ἄλλοτε εἰς τὸ Σῶμα. Καταλήγων, περὶ Βουλγαρίας, κύριοι θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι, ἐάν, παραλλήλως πρὸς τὴν ζωηρὰν ἐπιθυμίαν, ἐπισημαίνω καὶ τὸ ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἀναμένωμεν ὅσον χρειασθῇ, ἐὰν ὁμιλῶ μὲ τοιαύτην ἄνεσιν, τὸ κάμνω, διότι θέμα, τὸ ὁποῖον ἠγέρθη χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, οὐδόλως ὑπάρχει: Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω τὴν δήλωσιν, ὅτι ὁ φόβος τὸν ὁποῖον διετύπωσεν ὁ κ. Βενιζέλος εἶναι ἀνύπαρκτος, ὄχι μόνον εἰς οἱονδήποτε πολιτικὸν Κέντρον τῆς Εὐρώπης ἢ τῆς Οἰκουμένης, ἀλλὰ εἶναι ἀνύπαρκτος καὶ εἰς αὐτὰ τὰ σύννεφα ἀκόμη. Καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν βαθεῖαν μου λύπην, διότι ὁ κ. Βενιζέλος ἀνέφερεν, ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου Ἑλληνικοῦ βήματος, ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἀνέφερεν, οὐδεὶς ἀπολύτως. Λυποῦμαι διότι ἀνεφέρθη ἀπροκλήτως καὶ μόνον ἐδῶ. Αἱ σχέσεις μας μὲ τὴν Τουρκίαν. Κύριοι συνάδελφοι, πολλαὶ συζητήσεις ἔλαβον χώραν, τελευταίως, περὶ τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Τουρκίαν καὶ μὲ πολὺ πάθος ἐσχολιάσθησαν. Θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω, ὅτι αἱ σχέσεις μας μὲ τὴν Τουρκίαν, ἀπεκαταστάθησαν περίπου πρὸ τριακονταετίας, διότι δύο μεγάλοι ἄνδρες ἑκατέρωθεν τοῦ Αἰγαίου, ἀντελήφθησαν ὅτι εἶχε δημιουργηθῆ μία νέα πραγματικότης, ὅτι ἡ φυγὴ τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ ἐκεῖ, ὅτι ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν πληθυσμῶν, ἄλλοι διεθνεῖς παράγοντες μεγίστης σημασίας, εἶχον, διὰ πρώτην φορὰν μετὰ αἰῶνας, δημιουργήσει, μίαν νέαν πραγματικότητα. Ἡ πραγματικότης αὐτή, ἔχει, ἔκτοτε, ἐνισχυθῆ, δὲν ἔχει ἐξασθενίσει. Ὅταν, ὅμως, κύριοι, μεταπηδῶμεν ἀπὸ μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία διήρκεσεν ἐπὶ αἰῶνας, εἰς μίαν νέαν κατάστασιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένωμεν τὴν πορείαν τῆς νέας αὐτῆς καταστάσεως ἀδιάκοπον καὶ συνεχῶς ἀνοδικήν. Εἶναι μοιραῖον, ὅταν ἐξερχώμεθα, μόνον χάρις εἰς τὸ θάρρος καὶ τὴν σκέψιν δύο ἀνθρώπων —διότι εἶναι πιθανὸν ὅτι ἐὰν δὲν ὑπῆρχον αὐτοὶ οἱ δύο ἄνδρες, ἴσως θὰ εὑρισκώμεθα ἀκόμη εἰς τὴν παλαιὰν κατάστασιν— ὅταν λέγω, μὲ τὸ θάρρος δύο ἀνθρώπων ἐξήλθομεν ἀπὸ μίαν κατάστασιν αἰώνων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὸν χάρτην τὸν γραφικὸν τῆς πορείας, ἀκολουθοῦντα ἀδιατάρακτον ἀνοδικὴν γραμμήν. Εἶναι μοιραῖον νὰ ἔχωμεν γραφικὴν παράστασιν σημειοῦσαν ἀνόδους καὶ καθόδους. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον, πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὰ εἰδικώτερα θέματα, νὰ ἐπισημάνω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἵνα μὴ δημιουργοῦνται βαθύτεραι ἀπογοητεύσεις καὶ ἀνησυχίαι, ὅταν ἡ γραφικὴ παράστασις σημειώνει κάμψεις. Κάμψεις ἐγνωρίσαμεν πολλὰς κατὰ τὴν τελευταίαν 30ετίαν, ἀλλὰ ἐγνωρίσαμεν, ἐπίσης καὶ ἀνόδους καὶ νομίζω, ὅτι ἡ συνισταμένη, εἶναι πρὸς τὴν ἄνοδον. Τὴν φιλίαν καὶ τὴν συνεργασίαν μεταξὺ τῶν δύο λαῶν τὴν ἐπιβάλλει ἡ γεωγραφική των θέσις ποὺ εἶναι τόσον ἰσχυρὰ τὰ γεωγραφικὰ δεδομένα, ὥστε θὰ ὑπερνικήσουν τὰ ἄλλα δεδομένα. Δύναμαι δὲ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι γνωρίζω πολλοὺς διακεκριμένους πολιτικοὺς ἄνδρας τῆς Τουρκίας, ἴσως δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι τοὺς γνωρίζω ὅλους, καὶ ἐσχημάτισα τὴν πεποίθησιν, ὅτι καὶ αὐτοί, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἀντιμετωπίζουν τὰς σχέσεις μας, ἀναγνωρίζοντες τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας ἔχομεν, λόγῳ τῆς φύσεως ὡρισμένων θεμάτων. Πιστεύω, ὅμως ὅτι ἡ κατεύθυνσις τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας τῆς Τουρκίας εἶναι ἡ ἰδία μὲ ἐκείνην ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν τῆς Ἑλλάδος, ἐκείνη τῆς συνεργασίας. Ἔχομεν, κύριοι, κάμψεις καὶ ἔχομεν δυσάρεστα ἐπεισόδια, ἀλλὰ ἀναγνωρίζομεν καὶ τιμῶμεν καὶ ἄλλας εὐχαρίστους ἐκδηλώσεις ποὺ διαπιστώνομεν καὶ εἰς τὰς ὁποίας εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἀνταποκριθῶμεν. Συγκεκριμένα θέματα θὰ θίξω μερικά. Θὰ θίξω κυρίως, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν ἀπὸ ὅλους ὅσους ἠσχολήθησαν μὲ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ ἰδίως ἀπὸ τὴν εἰδικὴν ἀγόρευσιν τοῦ συναδέλφου ἐκ Λακωνίας κ. Παπαμιχαλοπούλου. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ ζητήματα τὰ μειονοτικά, εἰς τὰ ὁποῖα σημειοῦνται μερικὰ δυσάρεστα καὶ μερικὰ εὐχάριστα πράγματα. Θὰ περιορισθῶ νὰ εἴπω, ὡς πρὸς αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν, ἓν ἐκ τῶν λεπτῶν καὶ ἐπικινδύνων κεφαλαίων τῶν σχέσεών μας, ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν καὶ ἐφαρμόζομεν μίαν ἀρχήν: Ἐπιθυμοῦμεν τὴν ἄνθησιν τῆς Μουσουλμανικῆς Κοινότητος εἰς τὴν Θράκην καὶ κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, ἐπιθυμοῦμεν τὴν ἄνθησιν τῆς ἰδικῆς μας Κοινότητος εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Ἐφαρμόζεται κατὰ τρόπον ἰσότιμον αὐτὴ ἡ ἀρχή, ὅπως ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὸ σύνολον τῶν σχέσεών μας. Ἡ Ἑλληνοτουρκικὴ φιλία εἶναι λίαν ἐπιθυμητὴ καὶ θὰ εἶναι φιλία ἀμφοτεροβαρὴς καὶ ἰσότιμος. Τοῦτο, κύριοι, εἶναι ἀπόλυτον. Θὰ εἶναι ἀμφοτεροβαρὴς καὶ ἰσότιμος. Ἡ Ἑλλὰς δὲν αἰσθάνεται οὐδενὸς εἴδους ἀδυναμίαν, διὰ νὰ ἔχῃ λόγον νὰ δεχθῇ μὴ ἰσότιμον φιλίαν καὶ συνεργασίαν μὲ οἱονδήποτε. Τὸ θέμα, κύριοι, τῆς αἰγιαλίτιδος ζώνης, τὸ ὁποῖον τόσον συνεζητήθη, ἀνάγεται εἰς τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν κάμψιν εἰς τὰς σχέσεις, καὶ ὑπῆρξεν δυσάρεστον δι’ ἡμᾶς. Δὲν θὰ ἤμην εἰλικρινὴς ἀπέναντί σας, ἐὰν τὸ ἀπέκρυπτον. Πρῶτον ἐξεπλάγημεν, διότι δὲν εἰδοποιήθημεν προηγουμένως. Προσεπαθήσαμεν νὰ συνεννοηθῶμεν προκαταβολικῶς μόλις ἐπληροφορήθημεν τὸ πρᾶγμα. Προτιμῶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν σχέσεων τῶν δύο χωρῶν, νὰ μὴ ἀναγνώσω τὰς ἀνταλλαγείσας διακοινώσεις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Θὰ ἤθελον ὅμως, νὰ σᾶς δώσω μερικὰς πληροφορίας καὶ νὰ σᾶς εἴπω πῶς ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα. Ἐν πρώτοις, θὰ ἤθελον νὰ παράσχω τὴν πληροφορίαν, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἐκ Λακωνίας κ. συναδέλφου, ὅτι ἡ ζώνη ἐν συνόλῳ εἶναι 12 μίλια. Δηλαδὴ 6 μίλια αἰγιαλίτις ζώνη καὶ 6 μίλια ζώνη ἁλιείας.

§11Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ σχέδιον τί λέγει;

§12Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Τοῦτο προκύπτει ἀπὸ τὴν μελέτην τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς καὶ ἀπὸ τοὺς διεθνολόγους. Ἐπίσης θὰ ἤθελον νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι ἡ πρώτη λύσις, τὴν ὁποίαν προέτεινεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λακωνίας συνάδελφος, δηλαδὴ νὰ ἐπιδιώξωμεν νὰ ἀσπασθῇ ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις τὴν τρίτην παράγραφον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συνεδρίου τῆς Γενεύης, τῆς τυχούσης τῆς σχετικῆς πλειοψηφίας, καθ’ ἣν θὰ διατηρηθοῦν τὰ δικαιώματά μας, ἐφ’ ὅσον ἦσαν παλαιὰ δικαιώματα, δὲν ἀποτελεῖ καλὴν λύσιν καὶ δὲν τὴν ἀποδεχόμεθα. Ἡ παράγραφος ἐκείνη, ὁμιλεῖ περὶ ἀσκήσεως τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν μέχρι τοῦ 1970. Ἐπιδίωξίς μας δὲν εἶναι νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ δικαιώματα μέχρι τοῦ 1970, ἀλλὰ ἡ μόνιμος ἐξασφάλισις αὐτῶν. Ἡ δευτέρα λύσις τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου, τῆς ἐπεκτάσεως τῆς ἰδικῆς μας αἰγιαλίτιδος ζώνης εἰς 12 μίλια, εἶναι μία τῶν λύσεων. Φοβοῦμαι, ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι ἡ καλυτέρα, καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω τὸ διατί. Βάσει μελέτης, διότι ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι αὐτὰ τὰ θέματα δὲν τὰ ἀποφασίζω μόνος, οὔτε κἂν μὲ τοὺς συνεργάτας μου, ἀλλὰ μὲ τὴν συνεργασίαν παντὸς εἰδικοῦ, τοῦ Β. Ν., τοῦ Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ, τῆς Διευθύνσεως ἁλιείας καὶ τῶν καλυτέρων διεθνολόγων, τοὺς ὁποίους διαθέτει ἡ χώρα.

§13Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἴπατε, ὅτι ἀνεθέσατε εἰς εἰδικοὺς τὴν μελέτην τοῦ Τουρκικοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἦτο καλύτερον νὰ ἐρωτήσητε τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν τί ἐννοεῖ;

§14Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἐγένετο καὶ αὐτὸ καὶ ἡ ἀπάντησις εἶναι ἡ αὐτὴ — 12 μίλια. Δὲν εἶναι, κύριοι, ἡ λύσις αὐτὴ ἡ καλυτέρα, διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον: Θὰ παρακαλέσω νὰ φαντασθῆτε τὸν χάρτην καὶ νὰ ἴδητε τὰς μεγάλας νήσους, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται πλησίον τῆς Τουρκικῆς ἀκτῆς, πλὴν τῆς Δωδεκανήσου, διότι περὶ ταύτης δὲν τίθεται ζήτημα. Ὄντως ἡ πολιτικὴ ἐπὶ τῶν ὑδάτων ἐκείνης ρυθμίζονται βάσει παλαιῶν συμφωνιῶν Τουρκίας–Ἰταλίας καὶ ἑπομένως ἐσωτερικὸς νόμος δὲν δύναται νὰ προβαδίσῃ αὐτῶν. Ὅλαι ὅμως αἱ ἄλλαι νῆσοι, Σάμος, Χίος, Λέσβος κλπ., εὑρίσκονται πολὺ πλησίον τῶν Τουρκικῶν ἀκτῶν. Τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται εἶναι, ὅτι ἡ ζώνη ἁλιείας εἰσχωρεῖ μεταξὺ αὐτῶν τῶν νήσων καὶ οὕτω μετατρέπει εἰς Τουρκικὴν ζώνην ἁλιείας ἀνοικτὴν θάλασσαν. Διὰ τοὺς διαδρόμους δὲν τίθεται ζήτημα, διότι ἡ ἀπόστασις εἶναι μικρὰ καὶ ἐνῷ ἰσχύει ἡ διαχωριστικὴ γραμμή, βάσει θεωριῶν κανόνων τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου. Αἱ ἄλλαι νῆσοι θέτουν ζητήματα, διότι ἀπέχουν μεταξὺ των ἀπὸ 23 ἕως 41 μίλια καὶ συνεπῶς ἐὰν θέλωμεν δι’ ἰδικοῦ μας νόμου περὶ αἰγιαλίτιδος νὰ κλείσωμεν τὴν μεταξὺ αὐτῶν θάλασσαν, πρέπει νὰ κάμωμεν αἰγιαλίτιδα ζώνην 20 μιλίων. Παρὰ ταῦτα, τὸ σχετικὸν νομοσχέδιόν μας εἶναι ἕτοιμον καὶ δὴ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ καλύπτῃ ὡρισμένας γενικωτέρας ἀδυναμίας. Αὐτὴ ὅμως δὲν εἶναι ἡ καλυτέρα λύσις, διότι ἡ Ἑλλὰς ἔχει πάντα λόγον νὰ εἶναι ὑπὲρ τῶν μικρῶν χωρικῶν ὑδάτων, διότι ἁλιεύει εἰς τὴν Μεσόγειον καὶ τὸν Ἀτλαντικὸν καὶ δὲν τῆς συμφέρει νὰ δώσῃ τὸ κακὸν παράδειγμα τῆς πολὺ εὐρείας αἰγιαλίτιδος ζώνης. Παρὰ ταῦτα, δὲν ἀπορρίπτομεν τὴν λύσιν, ἐὰν δὲν εὕρωμεν ἄλλην. Ἕνα εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡμεῖς ὅταν ψηφισθῇ ὁ Τουρκικὸς νόμος θὰ τὸν ἀναγνωρίσωμεν ὡς ἕνα νόμον δημιουργοῦντα ἐσωτερικὸν δίκαιον καὶ ὑποχρεοῦντα τοὺς πολίτας τῆς Τουρκίας, δὲν θὰ τὸν ἀναγνωρίσωμεν ὡς ἀποτελοῦντα διεθνῆ κανόνα ἐναντίον ἡμῶν. Ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ ἐπικρατήσῃ καλὸν πνεῦμα καὶ ὅτι διὰ τῶν διμερῶν συμφωνιῶν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἐπαρκῶς τὰ δικαιώματά μας, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα, ὡς καὶ ἄλλοι, ἔχομεν ἐπὶ τῆς ἀνοικτῆς θαλάσσης. Ἐὰν αὐτὸ ἐπιτευχθῇ θὰ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἱκανοποιήσῃ. Ἔχων ὑπ’ ὄψει μου διαφόρους τελευταίας ἐνδείξεις, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὸ τί φρονοῦν πολλοὶ πολιτικοὶ ἄνδρες ἐν Τουρκίᾳ, νομίζω, ὅτι ἐπιτρέπονται ἐλπίδες, ὅτι καὶ τὸ θέμα αὐτὸ θὰ τακτοποιηθῇ.

§15Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπιτρέπετε μίαν χρήσιμον πληροφορίαν;

§16Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν συζητοῦμεν εἰδικῶς τὸ θέμα τῆς αἰγιαλίτιδος ζώνης, ἔχομεν γενικὴν πολιτικὴν συζήτησιν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ἕκαστον θέμα νὰ κάμνωμεν εἰδικὴν συζήτησιν.

§17Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν χρήσιμον πληροφορίαν θὰ σᾶς δώσω. Ὅπως γνωρίζετε, ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Γαλλία δὲν ἠθέλησαν νὰ ἀναγνωρίσουν τὰς αἰγιαλίτιδας ζώνας, τὰς ὁποίας ἐδημιούργησαν ἡ Ἰσλανδία καὶ ἡ Βραζιλία καὶ ἔστειλαν πολεμικὰ πλοῖα διὰ νὰ συνοδεύσουν τὰ ἁλιευτικὰ πλοῖα των εἰς τὰς ζώνας αὐτάς. Ἡ Τουρκία θὰ δημιουργήσῃ τὴν ἰδικήν της ζώνην τῶν 12 μιλίων καὶ θὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τὰ ἰδικά μας πλοῖα νὰ ἁλιεύουν, θὰ στείλετε πολεμικὰ διὰ νὰ προστατεύσουν τὴν ἁλιείαν; Ἐπ’ αὐτοῦ ἤθελα μίαν ἀπάντησιν.

§18Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι, δὲν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ κηρύξω τὸν πόλεμον τῆς Τουρκίας, σᾶς εἶπον, ὅτι θὰ κάμωμεν τὰς διμερεῖς διαπραγματεύσεις καὶ θὰ ἴδωμεν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ καλυφθοῦν τὰ συμφέροντά μας. (Θόρυβος). Ἀφήνομεν εἰς ἄλλους τὸ προνόμιον νὰ δηλώσουν, ὅτι θὰ κηρύξουν πόλεμον διὰ κᾶθε ζήτημα ὅταν ὑπάρχουν πλεῖστοι τρόποι νὰ ἔχωμεν καλὰς λύσεις.

§19Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. ........ (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§20Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Σᾶς ἀφήνομεν, κ. Ζορμπᾶ, εὐχαρίστως τὸ προνόμιον, ἐὰν νομίζητε, ὅτι αὐτὸ ζητεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Κηρύξατε πόλεμον. (Θόρυβος, φωναί).

§21Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τετελεσμένα γεγονότα εἰς τὸ Αἰγαῖον δὲν θὰ δημιουργηθοῦν. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§22Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, σᾶς ἀκούσαμεν μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας καὶ πάντοτε ὅταν ὁμιλοῦν μέλη τῆς Κυβερνήσεως οἱ ὀπαδοί σας διακόπτουν καὶ διακόπτουν κατὰ τρόπον χυδαῖον. (Θόρυβος, φωναί: Νὰ ἀνακαλέσητε, κωδωνοκρουσίαι). ... Εὐχαρίστως ἀνακαλῶ τὴν λέξιν διὰ νὰ διευκολύνω τὰ πράγματα, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ καταλάβουν καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι αὐτὸς δὲν εἶναι τρόπος διεξαγωγῆς συζητήσεως, ἡμεῖς μὲν νὰ σεβώμεθα τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου των ὅταν ὁμιλοῦν, χωρὶς νὰ διακόπτωμεν, οἱ ὀπαδοί των δὲ νὰ μὴ μᾶς ἀφήνουν νὰ ὁμιλοῦμεν. Τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἐπὶ πλέον χαρακτηρίζει τὴν δημοκρατικότητα τῆς πτέρυγός σας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι μὲν χυδαῖος ὁ τρόπος καθ’ ὃν ἐγένετο ἡ διακοπὴ τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ πάντως δὲν εἶναι ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ δὲν εἶναι ἐντὸς τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ, αὐτὸ εἶναι δεδομένον καὶ ἀποδοκιμάζεται ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Ὁ δὲ Πρόεδρος διὰ νὰ μὴ διακόπτεται ἡ συζήτησις δὲν τὸν ἀνακαλεῖ εἰς τὴν τάξιν, ἀλλὰ πρέπει ὁ κ. βουλευτὴς νὰ θεωρῇ τὸν ἑαυτόν του ἀνακληθέντα εἰς τὴν τάξιν.

§24Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν συμφωνῶ, βεβαίως, μὲ τὰς διακοπάς, ἀλλὰ εἶναι εὐεξήγητος ἡ ὀργὴ ὡρισμένων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι κατάγονται ἀπὸ τὰς νήσους αὐτάς, ἀμέσως ἐνδιαφερόμεναι. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι εἶναι χρήσιμον νὰ γίνωνται ὡρισμέναι ἐρωτήσεις διὰ τὴν πρόοδον τῆς συζητήσεως, διότι ἐδῶ γίνεται μία ἐνημέρωσις ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τοῦ ὁποίου ἡμεῖς τοὐλάχιστον, τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἀγνοοῦμεν τὰς λεπτομερείας. Ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω, κατὰ τὸ διάστημα ποὺ γίνονται αἱ διμερεῖς συνομιλίαι ἔχει σταματήσει ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, ἢ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ γίνουν αἱ διαπραγματεύσεις; Εἶναι μία ἀπορία, εἰς τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ μᾶς ἐνημερώσετε.

§25Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἤρχισαν αἱ διμερεῖς διαπραγματεύσεις. Κατὰ τὴν Τουρκικὴν δήλωσιν θὰ γίνουν ὅταν ψηφισθῇ αὐτὸς ὁ νόμος. (Θόρυβος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§26Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐὰν δὲν ἀποδώσουν αἱ διμερεῖς συζητήσεις, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ καταθέσωμεν τὸν νόμον.

§27Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Προβαίνω εἰς μίαν γενικὴν τοποθέτησιν, ἡ ὁποία προορίζεται ὄχι μόνον διὰ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅ,τι ὑπάρχει πέραν τῶν ὁρίων τῆς χώρας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται ἡ συζήτησις μὲ τοιαύτας ὁρμητικὰς καθόδους τοῦ κ. Ζορμπᾶ πρὸς τὸ βῆμα, καὶ τοιαύτας διακοπάς. Θὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸ τελευταῖον ἐρώτημα τοῦ ἐκ Λακωνίας κ. συναδέλφου. Ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ἐν τούτοις νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν θεωρῶ εὔστοχον τὸ ἐρώτημα διὰ τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Τὸ θεωρῶ εὔστοχον διὰ συνομιλίας περιωρισμένας. Καὶ θὰ τοῦ ἀπαντήσω, ὅτι σκοπός μας δὲν εἶναι μόνον νὰ προστατεύωμεν τὰ συμφέροντά μας, ἀλλὰ νὰ προστατεύωμεν καὶ τὰς σχέσεις μας. Ἔχομεν ἐνώπιον ὁλόκληρον διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν ἐμελετήσαμεν μὲ τοὺς συμβούλους μας περὶ τοῦ πῶς θὰ χειρισθῶμεν τὸ θέμα. Δὲν θὰ εἴπωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τί πρόκειται καὶ τί δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν. (Χειροκροτήματα). Ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὸ θέμα τῶν σχέσεων μὲ τὴν Αἴγυπτον, τὰς ὁποίας ἔθιξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, διὰ νὰ εἴπῃ, ὀφείλω νὰ εἴπω περιωπῆς, ὅτι βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σταματήσωμεν μίαν χώραν, ἡ ὁποία ὁδεύει πρὸς τὴν σοσιαλιστικοποίησιν, ἀλλὰ ὅτι φέρομεν εὐθύνας, διότι κατεχόμενοι ἀπὸ ὑπερβολικὴν αἰσιοδοξίαν, παρεσύραμεν τοὺς ἰδικούς μας καὶ παρέμειναν ἐν Αἰγύπτῳ. Θέλω νὰ παράσχω τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι δὲν παρεσύραμεν μὲ τὴν αἰσιοδοξίαν μας. Ἀντιθέτως. Οὕτω ὅταν εἶχεν ἐπισκεφθῆ τὴν Ἑλλάδα ὁ Πρόεδρος Νάσερ καὶ εὑρισκόμεθα εἰς μίαν περίοδον εὐφορίας, εἶχον γίνει ὡρισμέναι παραχωρήσεις καὶ δὲν εἶχεν ἀκόμη εἰσέλθει ἡ Αἴγυπτος εἰς τὸν ἔντονον σοσιαλισμόν. Τότε, κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἐπισκέψεως, εἶχον συνομιλήσει μὲ τοὺς ταγοὺς τῶν Ἑλληνικῶν Κοινοτήτων Ἀλεξανδρείας καὶ Καΐρου. Τοὺς ἀνεκοίνωσα τὰ ἀποφασισθέντα καὶ τοὺς προσέθεσα: Δίδομεν ἐπιτυχῶς μίαν μάχην ὀπισθοφυλακῆς. Ἡ Αἴγυπτος εἰσῆλθεν εἰς τὴν ὁδὸν τῆς Αἰγυπτιοποιήσεως καὶ σιγὰ–σιγὰ εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ σοσιαλισμοῦ. Ἡ μάχη εἶναι μάχη ὀπισθοφυλακῆς καὶ κερδίζομεν εἰς αὐτὴν τὴν μάχην. Ἀλλὰ νὰ μὴ παρασυρώμεθα ἐκ τῶν ἐπιτυχιῶν μας καὶ νὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι εἶναι μάχη ὀπισθοφυλακῆς. Κρίνετε μόνοι σας τί θὰ πράξετε. Εἰς τὴν συνάντησιν ἐκείνην ἐνθυμοῦμαι, ὅτι παρέστησαν ἐξέχοντες Ἕλληνες, τῶν ὁποίων προτιμῶ νὰ μὴ ἀνακοινώσω τὰ ὀνόματα. Χρήσαμε κριτὰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους, διότι ἡ εὐθύνη θὰ ἦτο βαρυτέρα ἐὰν πέραν μιᾶς ἁπλῆς ἐνημερώσεως ἐδίδαμεν κατευθύνσεις.

§28Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἡ Ἰταλία ἔκαμεν εἰδικὴν συμφωνίαν.

§29Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Καμμία ἱκανοποιητικὴ συμφωνία δὲν ὑπῆρξε. Δὲν εἶσθε ἐνήμερος ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μᾶς κατηγόρησαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ κατὰ τὰς τελευταίας συζητήσεις θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς εἴπουν τί θὰ ἔπραττον καὶ τί θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχουν μὲ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτομεν. Ἡ Κυβέρνησις, βεβαίως, δὲν φέρει καμμίαν εὐθύνην, διότι καὶ τοὺς ἐνδιαφερομένους ἐνημέρωσεν καὶ ἐτόνισεν τὴν φιλοαιγυπτιακὴν πολιτικήν της καὶ προσεπάθησεν ἐντὸς τῆς Αἰγυπτιακῆς πολιτικῆς μεταβολῆς νὰ σώσῃ ὅ,τι ἦτο δυνατόν. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν αἱ προσπάθειαι στρέφονται πρὸς δύο κατευθύνσεις. Ἀφ’ ἑνὸς πρὸς τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ἀρκετῶν χιλιάδων, αἱ ὁποῖαι παρέμειναν ἐκεῖ καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι μικροεπαγγελματίαι, ἢ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν φαίνεται νὰ κινδυνεύουν ἀπὸ τὰ σοσιαλιστικὰ μέτρα, ἀλλὰ κινδυνεύουν ἀπὸ τὴν ὅλην ψυχολογίαν, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ. Ἀφ’ ἑτέρου αἱ προσπάθειαί μας στρέφονται πρὸς τὴν ἀποζημίωσιν ὅσων ἔφυγαν καὶ ἔχουν κρατικοποιημένας, ἢ μεσεγγυημένας ἢ ἄλλης κατηγορίας περιουσίας, αἵτινες ἐθίγησαν. Πράγματι, αἱ μεταρρυθμίσεις εἰς μίαν χώραν δὲν δύνανται νὰ γίνωνται εἰς βάρος τῶν πολιτῶν ἄλλης χώρας. Καλὴ διάθεσις ἐκ μέρους τῆς Αἰγύπτου καὶ ἀρχῶν ὑπάρχει. Τελευταίως ὑπάρχουν καὶ μερικαὶ ἐνδείξεις, καθ’ ἃς θὰ ἐπιτευχθοῦν ὡρισμένα ἀποτελέσματα. Τὸ εὔχομαι, κύριοι, ὁλοψύχως, τὸ εὔχομαι, διότι ἡ κάθετος πτῶσις τῶν ἀνθουσῶν Ἑλληνικῶν Κοινοτήτων, ἔθλιψε τὴν Κυβέρνησιν, ἔθλιψεν ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνισμὸν καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ προκαλέσουν μίαν ψυχρότητα. Μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἀκόμη δύναται νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ κατάστασις, μὲ τὴν θερμὴν αὐτὴν εὐχὴν καὶ ἔχοντες ὑπ’ ὄψει μας ὁλόκληρον τὸν Ἀραβικὸν κόσμον, θὰ συνεχίσωμεν τὴν φιλο–ἀραβικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν σταθερῶς διεξαγάγομεν. Ὁ Ἀραβικὸς κόσμος εἶναι ἕνας κόσμος φιλικὸς πρὸς ἡμᾶς, καλύπτει ὅλην τὴν νοτίαν ὄχθην τῆς Μεσογείου, ἐκτείνεται ἀπὸ τοῦ Μαρόκου μέχρι τοῦ Περσικοῦ Κόλπου. Εἰς ὅλας τὰς χώρας αὐτάς, ὑπάρχουν μικραί, ἀλλὰ ἀνθοῦσαι παροικίαι. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι εἰς τὸ Μαρόκον ζοῦν 3.500 Ἑλλήνων, ἔκτακτοι πολῖται τῆς χώρας αὐτῆς, ἐργαζόμενοι λαμπρὰ καὶ ἀγαπώμενοι ἀπὸ τὰς Ἀρχὰς καὶ ἀπὸ τὸν λαόν. Περισσοτέρους ἢ ὀλιγωτέρους ἔχομεν εἰς πολλὰς Ἀραβικὰς χώρας. Ἀλλὰ πέραν τούτου τοῦ εἰδικοῦ παράγοντος, τιμῶμεν τὴν ἄνοδον τοῦ Ἀραβικοῦ κόσμου πρὸς τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ ἐκπολιτιστικὴν δρᾶσιν του. Ἔχομεν συναίσθησιν ἑνὸς τρισχιλιετοῦς παρελθόντος, κατὰ τὸ ὁποῖον μὲ αὐτὸν τὸν κόσμον ἐζήσαμεν μαζί, ἔχομεν συναίσθησιν, ὅτι ἀσκεῖ ἐπίδρασιν ἐφ’ ὁλοκλήρου αὐτῆς τῆς θαλάσσης, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπὸ αἰώνων κινούμεθα. Δι’ αὐτὸ ἐλπίζομεν, ὅτι εἰς τὴν γενικὴν ἀνταπόκρισιν θὰ ἔχωμεν καὶ εἰδικὰς ἀνταποκρίσεις ἐπὶ τῶν εἰδικῶν θεμάτων. Οὕτω, θὰ συνεχίσωμεν τὴν φιλο–ἀραβικὴν πολιτικήν μας, ἥτις ἀποτελεῖ ἐπιταγὴν τῆς Ἱστορίας, τῶν αἰσθημάτων μας καὶ τῆς πολιτικῆς μας σκέψεως. (Χειροκροτήματα). Θὰ εἴπω μόνον ὀλίγας λέξεις διὰ τὴν προσφιλῆ μεγαλόνησον τὴν Κύπρον διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσω τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος αὐτῆς πρὸ ἡμερῶν. Ἡ Ἑλλὰς ὅπως εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις ἐτήρησε τὴν ὑπογραφήν της θὰ τιμήσῃ τὴν ὑπογραφήν της καὶ διὰ τὰς συμφωνίας μὲ τὰς ὁποίας ἐγενικεύθη ἡ Κυπριακὴ πολιτεία. Πιστὴ εἰς τὴν γραμμὴν τῆς τιμῆς τῆς ὑπογραφῆς της δὲν θὰ ἀλλάξῃ πολιτικὴν καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Ἐπειδὴ ὅμως αἱ συμφωνίαι, καὶ μάλιστα συμφωνίαι ἱδρύσεως Κράτους ἐν τῇ πράξει ἀποδεικνύονται ἐὰν εἶναι ἢ ὄχι ἐφαρμόσιμοι, ἡ Ἑλλὰς εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσῃ τὴν τροποποίησιν τῶν διατάξεων ἐκείνων τῶν ὁποίων ἡ πρᾶξις ἀπέδειξεν δύσκολον τὴν ἐφαρμογήν των. Καὶ εἶναι δυνατὴ ἡ τροποποίησις αὐτὴ διὰ διμερῶν συμφωνιῶν ἐν πνεύματι φιλίας καὶ συνεργασίας. Ἐτελείωσα τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος. Ἡ πεμπτουσία τοῦ πολιτικοῦ θέματος ὅπως τὴν ἐξέθεσε τὸ Κέντρον συνίσταται εἰς 3 σημεῖα. Νόθαι ἐκλογαὶ καὶ συνεπῶς νόθον Κοινοβούλιον καὶ νόθος Κυβέρνησις, ἐξαθλίωσις τοῦ λαοῦ, διάστασις μεταξὺ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ καὶ τῆς νόθου Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ἐπιμένει νὰ διεκδικῇ δι’ ἑαυτὸν ἁρμοδιότητας τὰς ὁποίας δὲν τοῦ ἀναγνωρίζει τὸ πολίτευμα. Τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα ἀναγνωρίζει τὸ πολίτευμα, τὰ μόνα ἁρμόδια νὰ ἀποφανθῶσι ἐὰν ὑπῆρξαν ἀνωμαλίαι ἀπεφάνθησαν. Μᾶς εἶπε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὅτι διεπιστώθησαν 150 παραβάσεις δικαστικῶς καὶ ἐπεβλήθησαν καταδίκαι. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι ἀκριβής, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἐμπεριστατωμένην ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἠκούσαμεν ὅτι ὑπῆρξαν 49 καταδίκαι, ἔστω καὶ ἐὰν ἦσαν 150 ἐπὶ μερικῶν ἑκατομμυρίων δὲν εἶναι τίποτε. Ἐπὶ 9750 ἐκλογικῶν τμημάτων, τὸ ἁρμόδιον Δικαστήριον ἠκύρωσε μόνον τὰς ἐκλογὰς 3 τμημάτων καὶ διέταξεν τὴν ἐπανάληψιν αὐτῶν. Δὲν παρετηρήθησαν οὔτε 100 διπλοψηφίαι, οὔτε 100 ψῆφοι ἀνυπάρκτων προσώπων καὶ παρὰ ταῦτα ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. μᾶς λέγει αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ἡ Δημοκρατία εἶναι μιὰ θρησκεία καὶ ἔχει τὰς ἐκκλησίας της τὰ βιβλία της τοὺς κανόνας κλπ. καὶ ταῦτα ἐν προκειμένῳ εἶναι τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ νόμος, οἱ ὁποῖοι ἀπεφάνθησαν κατὰ τρόπον ἀντίθετον ἐκείνου τὸν ὁποῖον δέχεται ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. Ἐπιμένει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. νὰ κρίνῃ θέματα ποὺ δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα, ἂς ἐπιμένῃ ἡμεῖς κρατῶντας τὴν βίβλον τῆς Δημοκρατίας λέγομεν ὀρθῶς διεξήχθησαν αἱ ἐκλογαὶ καὶ ἀνάγωμεν εἰς τὰς διαπιστώσεις αὐτῆς τὰ συμπεράσματά μας. Τὸ δεύτερον στοιχεῖον τοῦ πολιτικοῦ θέματος εἶναι ἡ ἐξαθλίωσις τοῦ λαοῦ διὰ τὴν ἀπόδειξιν τῆς ὁποίας ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. προέβη εἰς ἐπιστράτευσιν κακομεταχειρισμένων ἀριθμῶν, ἐπιστράτευσιν τὴν ὁποίαν ὁ διακεκριμένος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἀπέδειξε χθὲς ἀπολύτως ἐσφαλμένη. Κύριοι οἰκονομολόγησα ἄλλοτε, δὲν οἰκονομολογῶ πλέον, εἶμαι μακρὰν τῶν πραγμάτων καὶ δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω καὶ ἐγὼ μὲ ἀνάλυσιν τῶν ἀριθμῶν. Ἐν τούτοις, δὲν ἀντέχω εἰς τὸν πειρασμὸν καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικούς, ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ ἁπλοῖ καὶ κατανοητοί. Δὲν θὰ κάμω παραβολάς, ὅπως ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., μὲ τὴν περίοδον τῶν ἐτῶν ὅπου ὁ ἀγρὸς ἦτο ἀκαλλιέργητος καὶ ὅταν κατὰ πρῶτον ἐκαλλιεργήθη ἡ παραγωγὴ θὰ εἶναι τεραστία καὶ τὸν δεύτερον καὶ τὸν τρίτον χρόνον, ἀλλὰ θὰ κάμω παραβολὴν μὲ περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶχεν ἤδη καλῶς καλλιεργηθῆ. Λαμβάνω τὰς ἐπισήμους στατιστικὰς καὶ ὄχι τοὺς μέσους ὅρους διὰ ὡρισμένα στοιχεῖα τοῦ ἔτους 1954–1955. Προσέξατε μέσους ὅρους, διότι δὲν ἤθελον νὰ κατηγορηθῶ, ὅτι ἐπέλεξα ἔτη εὐφορίας ἐλαίας κλπ. Πῆρα μέσον ὅρον τοῦ ἔτους 1954–55 καὶ 1961–62. Ἰδοὺ μερικαὶ συγκρίσεις: Σῖτος μὲ αὔξησιν τῆς καλλιεργητικῆς ἐκτάσεως 3½ αὔξησις 34%. Βάμβαξ 154.000 τόννοι τὸ 1954–55, 263.000 σήμερον, αὔξησις 67%. Χορτονομαί, τὸ ὁποῖον σημαίνει κτηνοτροφία καὶ λίπανσις ἐδάφους μὲ τὰ ψυχανθῆ.

§30Δ. ΚΩΣΤΗΣ. ...... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστῆ, δὲν ἐλάβατε τὸν λόγον καὶ δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσετε, σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν καὶ δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσετε καθ’ ὅλην τὴν ἑσπέραν.

§32Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἀριθμοὶ...... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀνακαλῶ καὶ διὰ δευτέραν φορὰν εἰς τὴν τάξιν.

§34Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Βάσει ποίου ἄρθρου τοῦ Κανονισμοῦ μὲ ἀνακαλεῖτε εἰς τὴν τάξιν, γνωρίζω τὴν συμπάθειαν ποὺ ἔχετε εἰς ἐμένα.

§35Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Χορτονομαὶ 800.000 τόννοι 1954–55, 1.360.000 1961– 1962, αὔξησις 70% ...... (ἀναγινώσκει) ......». Διεθνῶς ὑπάρχουν δύο ἄλλοι δεῖκται, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ὡς δεῖκται τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου. Τὸν ἕνα, δυστυχῶς, δὲν θέλω νὰ τὸν χρησιμοποιήσω, διότι θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι ὀφείλεται εἰς τὰς 500 χιλιάδας τουρίστας, τὸν δείκτην καταναλώσεως κρέατος, ὁ ὁποῖος παρ’ ὅλην τὴν αὔξησιν τῶν 500 χιλιάδων, ὁ δείκτης καταναλώσεως ηὐξήθη κατὰ 52%. Ὁ ἄλλος δείκτης, τῆς καταναλώσεως χάρτου, ηὐξήθη κατὰ 26%. Τελειώνω μὲ τὴν παραγωγὴν ἀτομικῆς ἐνεργείας. Τὸ 1954–55 εἴχομεν κιλοβατώρας 1.167 ἑκατομμύρια, τὸ δὲ 1961–62 2.590 ἑκατομμύρια, αὔξησις πέραν τῶν 100%. Ἀπορῶ πῶς δὲν ἐλέχθη ἤδη ἀπὸ ὡρισμένους διακοψίας, ὅτι τὸ 1961–1962 ἀπέδωσαν ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐθεμελιώθησαν ἐπὶ προηγουμένων Κυβερνήσεων. Εἶναι τοῦτο ἔν τινι μέτρῳ ἀληθές, ἀλλά, κύριοι, θὰ σᾶς εἴπω καὶ τὸν ἀριθμὸν τῆς προβλεπομένης παραγωγῆς τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα εἴτε ἐθεμελιώθησαν, εἴτε ἐξησφαλίσθησαν ἀπὸ ἀπόψεως χρηματοδοτήσεως. Ἀφοῦ ἐξησφαλίσθη ἡ χρηματοδότησις τῶν ἔργων Πτολεμαΐδος, τῶν Κρεμαστῶν Ἀχελώου, Ἀχελώου Καστρακίου καὶ τῆς Μεγαλοπόλεως τὸ πρῶτον, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν συγχρόνως δύο εἰς τὴν Μεγαλόπολιν. Ἡ παραγωγὴ τὸ 1967 αὐτῶν τῶν ἔργων τῶν ὁποίων ἐξησφαλίσθη ἡ χρηματοδότησις καὶ ἐθεμελιώθησαν θὰ εἶναι 6.600.000.000 ὡριαῖα κιλοβάτ, αὔξησις ἐν σχέσει μὲ τὸ 1954–55 560% αὔξησις ἐν σχέσει μὲ τὸ 1960– 1961 250%. Ἰδοὺ κύριοι, πῶς θεμελιοῦται ἡ νέα Ἑλλάς, καὶ οἱ κύριοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τολμοῦν νὰ ὁμιλοῦν περὶ ἐξαθλιώσεως, περὶ ἐλλείψεως προόδου, βεβαιοῦν ὅτι δὲν ὑπάρχει πρόοδος, βεβαιοῦν ὅτι δὲν ὑπάρχει κρατικὸν ἔργον, ἐνῷ ἄνευ κρατικοῦ ἔργου, ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐπιτευχθοῦν αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα. Κύριοι, αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ εἶναι κατανοητοὶ καὶ ἁπλοῖ καὶ φωνάζουν, παρὰ ταῦτα ἡμεῖς, εἰς τὰς βεβαιώσεις τοῦ Κέντρου περὶ ἀριθμῶν οἱ ὁποῖοι ἐπανελήφθησαν προχθὲς κατὰ περίεργον τρόπον, περίεργον ὄντως, διότι διὰ νὰ γίνῃ σύγκρισις ἐν Ἑλλάδι ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν δεῖκται εἰς σταθερὰς τιμάς, διὰ νὰ γίνῃ σύγκρισις μὲ τὸ ἐξωτερικόν, τὸ ἐξωτερικὸν λογαριάστηκε μὲ τρεχούσας τιμάς, ἡμεῖς καὶ αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς ἁπλοῦς καὶ νοητοὺς ἀριθμοὺς δὲν τοὺς παραδίδομεν πρὸς τοὺς Ἕλληνας πρὸς στοχασμόν, ἡμεῖς πρὸς τοὺς Ἕλληνας λέγομεν μόνον, κυττάξετε γύρω σας, ἀναλογισθῆτε πῶς ἦτο ἡ Ἑλλὰς καὶ στοχασθῆτε κατ’ ἀρχὴν αὐτό, διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν ἐπικρότησιν τοῦ λαοῦ. Θὰ ἐρωτήσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὡς πράττει συνήθως, σεῖς εἶσθε εὐχαριστημένοι, ὥστε ἔχομεν τὴν περίφημον εὐημέρειαν; Θὰ ἀπαντήσωμεν ἀδιστάκτως, δὲν εἴμεθα εὐχαριστημένοι, δὲν ἔχομεν εὐημέρειαν, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἄξιος καλλιτέρας τύχης, καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εὑρίσκεται εἰς χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον, ὥστε νὰ διεκδικοῦμεν πολὺ περισσότερα καὶ νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἴμεθα εὐχαριστημένοι, διὰ νὰ φθάσωμεν ἴσως εἰς τὸ διπλοῦν ἐπίπεδον ἀπὸ ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον εὑρισκόμεθα σήμερον. Ἀλλὰ ἡμεῖς, στρεφόμενοι πρὸς τοὺς Ἕλληνας, τοὺς λέγομεν καὶ κἄτι ἄλλο, τοὺς λέγομεν, ἡμεῖς θαύματα δὲν κάμνομεν, ἡμεῖς δὲν μειώνομεν ὅμως τοὺς φόρους καὶ νὰ δυνάμεθα συγχρόνως νὰ προβαίνωμεν εἰς παροχάς, ἡμεῖς γνωρίζομεν, ὅτι ὁ τόπος εἶναι ἕνας τόπος ὀρεινὸς μὲ ἐλαχίστας πεδιάδας, ὅτι εἶναι ἕνας τόπος χωρὶς πρώτας ὕλας, ἕνας τόπος χωρὶς ἰδικόν του κεφάλαιον, ποὺ μόλις διὰ πρώτην φορὰν ἀρχίζει νὰ δημιουργῆται, καὶ εἰς τοὺς τόπους αὐτοὺς δὲν γίνονται θαύματα, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν σᾶς ὑποσχόμεθα θαύματα, σᾶς ὑπεσχέθημεν καὶ ἡ ὑπόσχεσις ἐτηρήθη εἰς τὸ ἀκέραιον, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ βγῇ ἀπὸ τὸν δύσκολον τόπον βγαίνει καὶ σᾶς προσφέρεται. Διότι, κύριοι, ἂς ἀφήσωμεν καὶ τὸν μῦθον τῆς κατανομῆς διὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ἠλιοῦ προσφάτως, διδάσκαλος τῆς ἀξιοπρεπείας, τοῦ πατριωτισμοῦ, τῆς ἠθικῆς καὶ τῶν πάντων, μᾶς εἶπεν ὅτι αὐτὴ ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος προορίζεται δι’ ὀλίγα πρόσωπα τῆς ὀλιγαρχίας. Κύριοι, τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερα τοὺς ἀκούσατε, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀφοροῦν τὴν ὀλιγαρχίαν, διότι εἶναι ἀριθμοὶ προερχόμενοι ἀπὸ μίαν τῶν πλέον σοσιαλιστικῶν γεωργιῶν τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Εὐρώπη. Καὶ δι’ αὐτό, κύριοι, ὁ σώφρων Ἑλληνικὸς λαὸς ἤκουσεν αὐτὰ ποὺ τοῦ λέγομεν, ρίπτει τὸ βλέμμα γύρω του, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ὑπάρχει διάστασις. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Κύριοι, ἀφήσατε ἐπὶ τέλους νὰ ὁμιλήσωμεν, ἡμεῖς σεβόμεθα τὰς ἰδικάς σας γνώμας —ἐπισημαίνω καὶ πάλιν τὴν δημοκρατικότητά σας— διὰ νὰ ἴδωμεν, κύριοι, ποῦ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διάστασις. Κἄθε τόσον, εἰς στιγμὰς μεγάλης εὐφορίας βγαίνει καὶ κἄτι ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται ἡ διάστασις. Θὰ σᾶς ἐνθυμίσω τὸ προτελευταῖον, τὴν περίφημον 22αν Νοεμβρίου. Εἶχε δηλωθῆ, ὅτι τὴν 22αν Νοεμβρίου θὰ εἶναι τόση κοσμοπλημμύρα, ὥστε τὴν ἑπομένην θὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων θὰ τὴν καλέσῃ νὰ παραιτηθῇ, ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντισταθῇ εἰς τὴν πίεσιν αὐτῆς τῆς τρομακτικῆς κοσμοπλημμύρας! Καὶ εἴδατε τὴν κοσμοπλημμύραν, ἡ ὁποία ἦτο κατωτέρα πάσης ἄλλης ἐκλογικῆς συγκεντρώσεως τῶν τελευταίων ἐτῶν. Τελευταῖον στήριγμα στιγμῶν εὐφορίας εἶναι τὸ θαῦμα τῆς Θεσσαλίας. Ποῖον θαῦμα, κύριοι; Συμβαίνει νὰ ἔχω πολλοὺς δεσμοὺς μὲ δύο ἀπὸ τὰς πόλεις τὰς ὁποίας ἐπεσκέφθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., τὰ Τρίκαλα καὶ τὴν Λάρισαν. Θὰ θεωρήσετε λεπτομέρειαν αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς εἴπω, ἀλλὰ θ’ ἀντιληφθῆτε διατί τὸ λέγω. Εἰς τὰ Τρίκαλα ἐπελέγη ἡ δευτέρα ἡμέρα ἐμποροπανηγύρεως καὶ ὡς χῶρος συγκεντρώσεως ἡ μικρὰ πλατεῖα καὶ ὄχι ἡ μεγάλη, ἡ ὁποία εἶναι ἑξαπλασίας χωρητικότητος. Καὶ ὅπως μὲ βεβαιώνουν ὅλοι οἱ συγγενεῖς μου καὶ φίλοι μου, εἰς τὸν παρακείμενον δρόμον, οἱ διαβάται ἐκυκλοφόρουν ἀκωλύτως. Εἰς τὴν Λάρισαν ἐπελέγη ἡμέρα ἑορτῆς καὶ ὥρα περιπάτου, καὶ ἐν τούτοις ἡ συγκέντρωσις ἀπετέλεσε τοιοῦτον φιάσκο... (φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως) ὥστε αἱ ἴδιαι αἱ ἐφημερίδες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἠναγκάσθησαν νὰ ἀναγράψουν ὅτι «λόγῳ τοῦ γνωστοῦ ψυχροῦ χαρακτῆρος τοῦ Λαρισαϊκοῦ λαοῦ, αἱ ἐκδηλώσεις καὶ ἡ συγκέντρωσις δὲν ὑπῆρξαν ἀνάλογοι μὲ ἐκείνας τῶν ἄλλων πόλεων». Περὶ ποίου λοιπὸν θαύματος ὁμιλοῦμεν; (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζετε, ὅτι εἶναι τρόπος αὐτός; Παρακαλῶ τοὺς ἡγέτας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ συστήσουν εἰς τοὺς βουλευτάς των νὰ μὴ διακόπτουν καὶ θορυβοῦν.

§37Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Συστάσεις ἐκάμαμεν καὶ θὰ κάμωμεν. Ἀντιληφθῆτε ὅμως τοῦτο, κ. Πρόεδρε, ὅτι οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ ἔρχονται ἐδῶ καὶ ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους καταπονοῦν τὴν Βουλὴν μὲ θέματα ἐκτὸς τῆς ἁρμοδιότητός των. Ἔτσι ὅμως δὲν θὰ μείνῃ χρόνος διὰ νὰ ὁμιλήσουν οἱ ὑπογράψαντες τὴν πρότασιν δυσπιστίας βουλευταί. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον διαμαρτυρόμεθα. Ὁμιλεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ ὁδῶν καὶ πλατειῶν. Δικαίως λοιπὸν ἀναμένομεν ἀπὸ ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, νὰ προστατεύσητε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἰδικοῦ μας λόγου καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι καὶ ἡμεῖς θὰ εἴμεθα ἀπέναντί σας ἐν ἀπολύτῳ τάξει.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δηλαδὴ εἶναι εἶδος ἀντιποίνων αὐτό; Θὰ ἐπιβάλωμεν λογοκρισίαν εἰς τοὺς κ. Ὑπουργούς;

§39Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν παύει νὰ εἶναι βουλευτὴς καὶ μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ δύναται νὰ ἀσχολῆται καὶ μὲ τὸ πολιτικὸν θέμα. Αὐταὶ λοιπὸν εἶναι αἱ ἀντιλήψεις μας περὶ τῶν θαυμάτων τῶν συγκεντρώσεων. Ἔχομεν, ἐπίσης, τὸ δεδομένον, ὅτι ὁ ἰδικός μας ἡγέτης, ὁπουδήποτε ἐμφανίζεται, προκαλεῖ πραγματικὸν συναγερμόν.

§40Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Τί συσχετισμὸν κάμνετε; Ἔχετε τὸν Βασιλέα μονοπώλιον. (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§41Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δυστυχῶς, ἡ ἠλεκτρονικὴ ἐπιστήμη δὲν ἐφεῦρεν ἀκόμη θαυματόμετρα ἢ διαστασιόμετρα καί, συνεπῶς, ἐδῶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἑξῆς περίπτωσιν.

§42Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἀντελήφθην καλῶς, δὲν εἶμαι βέβαιος ἂν ἤκουσα καλῶς. Εἴπατε ὅπου μετέβη προκαλεῖ συναγερμόν. Ποῖον εἴπατε;

§43Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Διὰ τὸν ἰδικόν μας ἡγέτην. Λοιπόν, ἐδῶ εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ ἑξῆς φαινομένου: Ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἰσχυρίζεται, ὅτι αἱ συγκεντρώσεις της ἀποτελοῦν θαῦμα. Ἡμεῖς διαφωνοῦμεν καὶ λέγομεν δὲν ἀποτελοῦν θαῦμα ἐνῷ ἀντιθέτως ἀποτελοῦν θαῦμα αἱ ἰδικαί μας. Κατὰ ποίαν ἔννοιαν εἰς τὴν διαφωνίαν αὐτὴν πρέπει ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν ἀναγνωρίζει τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μας καὶ ἀναγνωρίζει τὴν γνώμην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Κατὰ ποίαν λογικὴν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό;

§44ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κάματε ἐκλογάς. (Θόρυβος– Κωδωνοκρουσίαι).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, ἡσυχία.

§46Σ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὅταν θὰ ὁμιλήσουν οἱ ἰδικοί σας ἡγέται, θὰ ἴδητε τί θὰ γίνῃ.

§47Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἴσως, ἐπειδὴ ἔγινεν ἀντιληπτόν, ὅτι ὅλα αὐτὰ δὲν καταλήγουν εἰς ἀποτέλεσμα, διότι ὑπάρχει Κυβέρνησις ἰσχυρὰ καὶ ψύχραιμος καὶ διότι ὑπάρχει ἡ βίβλος τῆς Δημοκρατίας, ἡ ὁποία προστατεύει τὴν τάξιν, ἴσως δι’ αὐτὸ γίνεται χρῆσις καὶ ἄλλων μεθόδων, ἀπειλῶν, ἐκβιασμῶν καὶ ἀνορθοδόξων ἀκόμη μεθόδων περὶ ἀποχῆς, περὶ προσκλήσεως εἰς ἐξέγερσιν ἀγροτῶν καὶ νεολαίας. Κύριοι, οὔτε αὐτὰ πρόκειται νὰ φέρουν ἀποτέλεσμα. Διότι ἡμεῖς θὰ συνεχίσωμεν τὴν ἐργασίαν μας ψύχραιμα καὶ ἄφοβα. Ἐρωτᾶται, ὅμως, μερικὰς φορὰς ἀπὸ μερικούς: Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, αὐτὴ ἡ στάσις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου προκαλεῖ ἕνα ἐκνευρισμόν, προκαλεῖ ἕνα θέμα καὶ αὐτὸ δύναται νὰ καταλήξῃ εἰς ζημίας. Δὲν σᾶς ἐνοχλεῖ; Ἀπαντῶμεν, κύριοι, ὅτι, πράγματι, δὲν εἶναι εὐχάριστος αὐτὴ ἡ ἀτμόσφαιρα καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ προκαλῇ ὡρισμένας ζημίας μικράς, ἂν ὄχι ἀσημάντους, ὄχι τόσον εἰς τὸ ἐσωτερικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι πληροφορημένον, ἀλλὰ εἰς τὸ ἀπληροφόρητον ἐξωτερικόν. Πιστεύομεν ὅμως, ὅτι θὰ προεκαλοῦντο πολὺ περισσότεραι ζημίαι, σαφῶς μεγάλαι ζημίαι, ἐὰν ἐγκατελείπαμεν τὴν δημιουργηθεῖσαν σταθερότητα νοοτροπίας, ἂν διεκόπταμεν τὸ δημιουργικόν μας ἔργον. Οὕτω δὲν ὑπάρχει σύγκρισις μεταξὺ τῶν ζημιῶν εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν. Δι’ αὐτό, χωρὶς κανένα φόβον καὶ ἀδιστάκτως, θὰ ἐπαναλάβω τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶπεν, ὅτι ἔχομεν. Ἔχομεν τὴν ἀπόλυτον πεποίθησιν, ὅτι εἴμεθα ἡ νόμιμος Κυβέρνησις. Ἔχομεν τὴν ὑπερηφάνειαν τοῦ ἔργου μας. Ἔχομεν τὴν ἀπόλυτον πεποίθησιν, ὅτι διατηροῦμεν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐπειδή, ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακόπτεται ἓν δημιουργικὸν ἔργον, ἐπειδὴ ἕνα Κόμμα ἐπιθυμῇ, παρὰ τοὺς κανόνας τῆς Δημοκρατίας, νὰ διακόψῃ αὐτὸ τὸ ἔργον, θὰ συνεχίσωμεν τὸ ἔργον μας μέχρις ἐξαντλήσεως, ἢ περίπου, τῆς ἐντολῆς, τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν. (Θόρυβος ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ Κέντρου).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δίδετε ἕνα εὔθυμον τόνον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Δὲν ξεύρω, ἐὰν σᾶς ἱκανοποιῇ. Ἐμέ, ὡς Πρόεδρον τοῦ Σώματος, μὲ θλίβει βαθύτατα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐὰν θέλετε νὰ κάμετε πνεῦμα, νὰ ἀποφεύγετε τοῦτο ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Ἂς σεβασθῶμεν ὀλίγον τὸν ναὸν αὐτὸν τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας.

§49Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἴμεθα ἄνευ πνεύματος.

§50Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἔρχομαι εἰς τὸ τελευταῖον κεφάλαιον τῆς ὁμιλίας μου, διὰ τὸ ὁποῖον, ἄλλωστε, καὶ προεκλήθην πρὸ ὀλίγου, περὶ τῆς ἐπιθέσεως κατὰ τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ἡλιοῦ ὠνόμασε διασυρμὸν τῆς Ἑλλάδος, χαρακτηρίσας μάλιστα τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὄπισθεν ὅλης αὐτῆς τῆς ἱστορίας κρύπτεται κομμουνιστικὴ ὀργάνωσις, ὡς παραμύθι. Μὲ τὸν κ. Ἡλιοῦ, κύριοι, εἴχομεν μίαν ἐκκαθάρισιν λογαριασμῶν πρὸ ὀλίγου καιροῦ καὶ τότε συνέβη κἄτι, τὸ πολὺ σοβαρόν, τὸ ὁποῖον διέφυγε τῆς προσοχῆς σας. Συνέβη τὴν 14ην Φεβρουαρίου, ὅταν συνεζητεῖτο ἡ πρότασις μομφῆς τῆς ΕΔΑ. Εἶχον ἀναγνώσει ὡρισμένα κείμενα, κείμενα ἐπίσης ἀδιαμφισβήτητα, γνήσια, κείμενα, τὰ ὁποῖα ἦσαν προδοτικὰ διὰ τὸ πολίτευμα καὶ ἀπὸ ἀπόψεως σχέσεων μὲ τὸ ἐξωτερικόν, ἀπολύτως ἀπαράδεκτα καὶ προδοτικά. Ἀνέμενον ἀποδοκιμασίαν. Ὅταν τὰ ἀνέγνωσα καὶ πέρασα εἰς ἄλλο κεφάλαιον τῆς ὁμιλίας μου, ὅλοι οἱ ἐπιτελεῖς τῆς ΕΔΑ ἀπεχώρησαν καὶ συνδιεσκέφθησαν μὲ τὸν κ. Μπριλλάκην, ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ μὲ διαδεχθῇ εἰς τὸ βῆμα.

§51Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Οὐκ ἐξήλθομεν καθόλου. Ἤμην παρών, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ὁμιλίας σας.

§52Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Εἶδον ὅλοι οἱ κ. βουλευταί, ὅτι ἀπεσύρθησαν εἰς τὰ ὀρεινὰ καὶ συνεζήτουν 3–4 ἐπιτελεῖς. Καί, ἀντὶ ἀποδοκιμασίας τῶν κειμένων ἐκείνων, ἠκούσαμεν τὸν κ. Μπριλλάκην νὰ λέγῃ, ὅτι: Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐδιάβασε μερικὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα, ὅταν ἦσαν ἀκριβῆ, ἀφεώρων περίοδον πρὸ εἰκοσαετίας καὶ τεσσαρακονταετίας καὶ δὲν ἐκύτταξε τὴν προσφορὰν τῆς παρατάξεώς μας εἰς τὸν λαὸν μεταγενεστέρως. Κύριοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν, ποῦ εὑρισκόμεθα, διότι ὁ Ἀννίβας δὲν εὑρίσκεται ἐκτὸς τῶν θυρῶν, ἀλλὰ ἐντὸς τῶν θυρῶν καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ξαναδιαβάσω μερικὰ κείμενα, διὰ νὰ φρίξετε. Σᾶς διαβάζω ἐν πρώτοις τὴν ντιρεκτίβε πρὸς τοὺς βουλευτὰς τοῦ Κόμματος, ἡ ὁποία ἀποδίδεται ἀπὸ ὅλους τοὺς εἰδικοὺς προσωπικῶς εἰς τὸν ἴδιον τὸν Λένιν, καὶ ἡ ὁποία δὲν ἀπεδοκιμάσθη ἔκτοτε.

§53Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τρομερὸν αὐτό.

§54Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε Στεφανόπουλε, λυποῦμαι ποὺ διαρκεῖ ὁ λόγος μου.

§55Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ εἶναι γνωστά, εἶναι καὶ παλαιά. Νομίζω, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀδικεῖτε τὸ πρῶτον μέρος τῆς ὁμιλίας σας. Τώρα καταβιβάζετε τὸν τόνον.

§56Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). «Εἰς τὸν μαζικὸν αὐτὸν ἀγῶνα... (ἀναγινώσκει) .....».

§57Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τέτοιον Ὑπουργὸν καὶ τέτοιαν σοβαρότητα νὰ καθήμεθα νὰ ἀκούωμεν φλυαρίες...... (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§58Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Συμπονῶ τὸν κ. Ἡλιόπουλον. Εἶναι τόσον φοβερὰ τὰ κείμενα, ὥστε τὸν συμπονῶ. «Εἰς τὸν μαζικὸν αὐτὸν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος ἐξελίσσεται εἰς ἐμφύλιον πόλεμον, τὸ ἡγετικὸν Κόμμα τοῦ προλεταριάτου ὀφείλει κατὰ κανόνα νὰ ἐξασφαλίσῃ ὅλας τὰς νομίμους θέσεις, χρησιμοποιοῦν αὐτὰς ὡς βοηθητικὰ κέντρα τῆς ἐπαναστατικῆς δραστηριότητος ἐν τῷ πλαισίῳ πάντοτε τοῦ βασικοῦ σχεδίου τῆς ὅλης κινήσεως. Ἕνα τοιοῦτον βοηθητικὸν κέντρον εἶναι τὸ «βῆμα» τοῦ ἀστικοῦ Κοινοβουλίου. Τὸ ὅτι τὸ Κοινοβούλιον εἶναι θεσμὸς τοῦ ἀστικοῦ Κράτους, δὲν ἀποτελεῖ ἐπιχείρημα κατὰ τῆς συμμετοχῆς εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν ἀγῶνα. Τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα δὲν εἰσέρχεται εἰς τὸ Κοινοβούλιον ὡς ὀργανικὸν τμῆμα του, ἀλλὰ μὲ σκοπὸν διὰ τῶν ἐντὸς τῶν κοινοβουλευτικῶν κόλπων ἐνεργειῶν, νὰ παροτρύνῃ τὰς λαϊκὰς μάζας, ὅπως ἐκμηδενίσουν τὸν κρατικὸν μηχανισμόν, καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ Κοινοβούλιον». Αὐτά, κύριοι, εἶναι ντιρεκτίβα ἡ ὁποία δὲν ἀπεδοκιμάσθη. Ἐδιάβασα, κύριοι, τὴν ἄλλην φορὰν ἕνα μανιφέστο διὰ τὴν ἀνεξάρτητον Μακεδονίαν, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνεται εἰς τὴν βίβλον τοῦ Κομμουνισμοῦ ὑπὸ ἄλλην ἡμερομηνίαν καὶ δὲν τὸ ἐγνωρίζαμεν. Ὑπάρχει οὕτω καὶ δευτέρα προκήρυξις ἐπιβεβαιοῦσα τοῦ λόγου τὸ ἀληθές, διὰ τὴν ἀνεξάρτητον Μακεδονίαν. Ἐδιάβασα δήλωσιν καθ’ ἣν «ἐργασθήκαμε διὰ τὴν ἧτταν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας». Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ βιβλίον, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνευρίσκεται, ἐδιάβασα σειράν...

§59Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἠξεύρομεν αὐτά.

§60Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε Διαμαντόπουλε, ἔχετε περισσότερα δικαιώματα σεῖς ἀπὸ ἐμὲ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν; Σεῖς θὰ μοῦ ὁρίσητε τί θὰ εἴπω;

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Διαμαντόπουλε, ἠμπορῶ νὰ σᾶς κάμω μίαν ἐρώτησιν; Ἀνελάβατε καθήκοντα Προέδρου καὶ Κήνσορος ἐν τῇ Βουλῇ; Θέλω νὰ μοῦ εἴπητε, διὰ νὰ κρίνω πλέον τί συμβαίνει ἐδῶ. Σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον ποὺ ὁμιλεῖτε; Τί κατάστασις εἶναι αὐτή; Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι δὲν σοβαρευόμεθα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον;

§62Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Λόγῳ τοῦ ἐκνευρισμοῦ τὸν ὁποῖον βλέπω, θὰ παραλείψω νὰ διαβάσω ὡρισμένα κείμενα τὰ ὁποῖα ἔχω καὶ θὰ ἔλθω εἰς τὸν Ἑλληνοϊταλικὸν πόλεμον. Αὐτὰ εἶναι πρόσφατα καὶ ἀφοροῦν περίοδον καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ Ἔθνος ἔγραψε μίαν ἀπὸ τὰς ὡραιοτέρας σελίδας τῆς ἱστορίας του.

§63Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Νὰ συνεχίσητε καὶ μὲ τὸν Τρωϊκὸν πόλεμον, διὰ νὰ μὴ ὁμιλήσῃ κανένας ἄλλος.

§64Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Μήπως ἠμπορεῖτε νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν ποῖοι ἐξετελέσθησαν διὰ τὴν Μικρὰν Ἀσίαν ὡς προδόται;

§65Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ σᾶς συστήσω ζωηρῶς, κύριοι συνάδελφοι, νὰ προσπαθήσητε νὰ ἀνεύρητε ὅλας τὰς προκηρύξεις πρὸ τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ πολέμου καὶ τότε θὰ ἰδῆτε, ὅτι ἐρρίπτοντο τὰ ἑξῆς τέσσαρα συνθήματα, τὰ ὁποῖα στοχασθῆτε ἐπ’ ὀλίγον διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι εἶναι συνθήματα τῆς σήμερον. «Πρῶτον. Ἐναντίον τῶν ἐξοπλισμῶν ποὺ ἀπομυζοῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δεύτερον, ὑπὲρ τῆς ἀνατροπῆς τῆς μοναρχοφασιστικῆς Κυβερνήσεως. Τρίτον, κατὰ τῆς ὑποδουλώσεως εἰς τοὺς Ἀγγλογάλλους ἰμπεριαλιστές. Τέταρτον, κατὰ τῶν προκλητικῶν πράξεων τῆς Ἑλλάδος, τὰς ὁποίας θὰ πληρώσῃ μὲ πόλεμον». Αὐτὰ τὸ 1939 καὶ 1940. Τὰ ἴδια ἐπακριβῶς μὲ ἄλλα ὀνόματα, λέγονται καὶ σήμερον. Καὶ τώρα θὰ σᾶς διαβάσω ἀποσπάσματα δύο προκηρύξεων. Προκήρυξις μανιφέστον τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Κ.Κ.Ε. τῆς 7ης Δεκεμβρίου 1940, ἐν πλήρει ἐπιθέσει τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐντὸς τῆς Ἀλβανίας. Κύριοι, ἐπειδὴ λέγετε, ὅτι εἶναι κείμενα Μανιαδάκη, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι πρόκειται περὶ ἐκδόσεως τοῦ Κ.Κ.Ε., ἡ ὁποία δὲν ἀνευρίσκεται βεβαίως καὶ ἡ ὁποία περιέχει τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα. Δὲν εἶναι ἰδικά μου κείμενα, εἶναι ἰδικά των. «Ἡ διαταγὴ τῶν Ἄγγλων πλουτοκρατῶν ἐκτελεῖται πιστὰ ἀπὸ τὶς 28 τοῦ Ὀχτώβρη». Περαιτέρω: «Καλοῦμε τοὺς πολεμιστές μας ν’ ἀρνηθοῦν νὰ πολεμήσουν πέρ’ ἀπ’ τὰ σύνορα. Τί ζητᾶμε στὴν Ἀλβανία; Ποῦ μᾶς πᾶνε; Ὁ λαός μας δὲ θέλει δεύτερο Σαγγάριο. Παίρνοντας αὐτὴ τὴν ἀπόφασι οἱ πολεμιστές μας ὑποβάλλουν στοὺς ἀντιπάλους ἀπέναντί τους προτάσεις εἰρήνης δίχως προσαρτήσεις καὶ ἀποζημιώσεις. Νὰ παρουσιαστοῦν ὁμαδικὰ κι’ ἔνοπλα στοὺς ἀνωτέρους τους». Στὶς 18 Μαρτίου 1941, ὅταν ὁ ἡρωϊκὸς στρατός μας εἶχεν ἀποκρούσει τὴν φοβερὰν ἐαρινὴν ἐπίθεσιν καὶ ἐνθυμοῦμαι ἔφθαναν εἰς τὰ Ἰωάννινα καθημερινῶς ἄνω τῶν 1500 τραυματίαι, ἀμέσως μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀντίστασιν, ἐκδίδεται ἕνα ἄλλο μανιφέστο, τὸ ὁποῖον τελειώνει μὲ τὰς ἑξῆς λέξεις...

§66Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ποῦ ἤσουν τότε;

§67Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἐκεῖ ἐπάνω ἤμουν. «Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ καλεῖ τοὺς φαντάρους, ναῦτες, ἀεροπόρους, νὰ πάρουν στὰ χέρια τους τὶς διοικήσεις τῶν μονάδων τους, ἐκλέγοντας προσωρινὲς ἐπιτροπὲς» καὶ συνιστᾶ ἀνακωχὴ «καὶ προσανατολισμὸ τῆς χώρας πρὸς τὴ Σοβιετικὴ Ἕνωσι». Περαιτέρω: «Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ καλεῖ τὴν ἐργατικὴ τάξι κι’ ἰδιαίτερα τοὺς ἐργάτες μεταφορῶν νὰ ἐφαρμόσουν τὸ πιὸ φαρδὺ ἀντιπολεμικὸ μέτωπο... καὶ νὰ ἀνατρέψουν μὲ συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, μὲ κωλυσιεργεία στὴν παραγωγή, μὲ οἰκονομικὲς καὶ πολιτικὲς ἀπεργίες». Κύριοι, ὅταν ἔχετε αὐτὴν τὴν δρᾶσιν ἐν ὥρᾳ ἐθνικοῦ πολέμου ποὺ συνήγειρεν ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ἀντιλαμβάνεσθε διατὶ οὔτε μᾶς ἐνοχλοῦν αἱ περὶ πατριωτισμοῦ καὶ ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας διδαχαὶ τοῦ κ. Ἠλιοῦ, οὔτε δύνανται νὰ εὑρίσκωνται ἐδῶ ὡς σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μας. Σᾶς ἀνεχόμεθα, συγκρατούμεθα καὶ σᾶς ἀνεχόμεθα, διότι θέλομεν νὰ τιμῶμεν τὰς βασικὰς ἀρχὰς τοῦ ἐλευθέρου πολιτεύματός μας. Ἀλλὰ συγχρόνως σᾶς προσέχωμεν καὶ δὲν πιστεύομεν ὅ,τι λέγετε, διότι γνωρίζομεν, ὅτι βάσει διαταγῶν ἐκηρύχθητε ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Μακεδονίας καὶ ὅτι τὴν ὥραν καθ’ ἣν τὸ ἔθνος ἔζη τὸ μέγα του ἔπος τῆς Ἀλβανίας, σεῖς ζητήσατε νὰ παραλύσητε τὸν στρατόν. Γνωρίζομεν ἀκόμη, ὅτι ἐδῶ εὑρίσκεσθε, ὄχι ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἀλλ’ ὡς δολιοφθορεῖς τοῦ καθεστῶτος, διότι αἱ διαταγαί σας εἶναι νὰ ρίξητε καὶ αὐτὸ τὸ Κοινοβούλιον. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος).

§68Λ. ΚΥΡΚΟΣ. Καὶ αὐτὸς ἀκριβῶς εἶναι ὁ φασισμός σας.

§69Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ τὰ ἀηδῆ ἐπεισόδια τοῦ Λονδίνου, μὲ τὰ ἄτιμα ἐκεῖνα ἐπεισόδια, εἰς τὰ ὁποῖα ἔσπευσε μάλιστα νὰ συμμετάσχῃ καὶ Ἕλλην βουλευτής, ἐντὸς τῶν πρώτων ὡρῶν ἀφ’ ἧς ἐξεδηλώθησαν. (Φωναί: Αἶσχος). Ἡ θλῖψις διὰ τὰ ἐπεισόδια εἰς βάρος λαοφιλοῦς Βασιλίσσης, ἡ ὁποία ἠγάπησε τὸ Ἔθνος καὶ τοῦ προσέφερεν ἀξιόλογους ὑπηρεσίας, ὑπῆρξε μεγάλη. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἀποφύγω, ἐπίσης, νὰ σχολιάσω τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων, θὰ τὸ ἀποφύγω, ἰδίως διότι νομίζω, ὅτι ὅπως πάντοτε ἡ ἀντίδρασις τῆς ἀληθείας θὰ εἶναι ἰσχυρὰ καὶ τελικῶς θὰ λάμψῃ. Θὰ θίξω μόνον ἕνα θέμα, τὸ θέμα τῆς διαφωτίσεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τὸ ὁποῖον πολὺ σωστὰ ἐτοποθέτησεν ὁ κ. Μαρκεζίνης χθές. Κύριοι, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὰς γελοιότητας, αἱ ὁποῖαι ἐγράφησαν περὶ σφαιρῶν ἐπιρροῆς. Οἱ χρόνοι ἐκεῖνοι παρῆλθον ἀνεπιστρεπτὶ καὶ ἡ σημερινὴ Ἑλλὰς ἔναντι οἱουδήποτε, μὰ οἱουδήποτε, δύνανται νὰ εἴπῃ, ὅτι αἱ ἐπιρροαὶ ἐπ’ αὐτῆς εἶναι ἀνύπαρκτοι, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν ζωνῶν, εἴτε ὑπὸ οἱανδήποτε ἄλλην μορφήν. Τὰ συμβαίνοντα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι βεβαίως δυσάρεστα, δὲν δύναμαι ὅμως νὰ τὰ χαρακτηρίσω ὡς ἐπικίνδυνα. Δὲν εἶναι ἐπικίνδυνα, ὅπως κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς κατοχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ποικιλώνυμοι ὑπηρεσίαι μὲ διαφόρους περιέργους τίτλους ΜΟ4 ἢ Φ33 καὶ ἄλλους εἶχον ἀσπασθῆ μόνον τὰ κομμουνιστικὰ συνθήματα καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὑπῆρξαν ὑπεύθυνοι τῆς ἐξελίξεως μεταξὺ 1944–1949. Τόσον θλιβερὰ ὑπεύθυνοι, ὥστε νὰ ἀναγκασθοῦν νὰ φέρουν αἱ Κυβερνήσεις των τὰ τέκνα τοῦ ἀγγλικοῦ λαοῦ νὰ φονευθοῦν μαζὶ μὲ τὰ ἰδικά μας, διὰ νὰ ὑπερασπίσουν τὴν ἀνεξαρτησίαν μας. Δὲν ἔχομεν τοιούτους κινδύνους, διότι εὑρισκόμεθα πλέον εἰς μίαν χώραν δημοκρατικήν, ἀλλὰ δημοκρατικὴν μὲ ἰσχὺν καὶ ὀργάνωσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπισημάνωμεν εἶναι, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις τῶν δῆθεν πολιτικῶν κρατουμένων, ἐπὶ τῆς περιπτώσεως τῶν ὁποίων μετὰ τὴν λαμπρὰν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπανέλθω, μᾶς θέτει ἀπὸ καιροῦ ἐνώπιον μιᾶς σαφοῦς τακτικῆς. Διεκδικεῖται πάντοτε ἕνα, μόνον ἕνα, αἴτημα: Ἄλλοτε ἡ κατάργησις τῆς θανατικῆς ποινῆς, ἄλλοτε ἡ ἀναθεώρησις τῶν δικῶν, ἄλλοτε ἡ κατάργησις τῶν στρατοπέδων τῶν νήσων, ἄλλοτε ὁ Γλέζος καὶ ἤδη ἡ ἀμνηστία τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Κάθε φοράν, ὅταν ἐπιτυγχάνεται τὸ ἕνα, ἀκολουθεῖ τὸ δεύτερον. Καὶ τώρα γίνεται αὐτὴ ἡ διεθνὴς πίεσις διὰ τοὺς πολιτικοὺς κρατουμένους, διὰ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸν ἕτερον καὶ σημαντικώτερον σκοπόν, τὴν ἐπιστροφὴν τῶν πέραν τῶν 100.000 καταφυγόντων ὄπισθεν τοῦ Παραπετάσματος. Γνωρίζω, κύριοι, καὶ κατέχω στοιχεῖα ἀκόμη καὶ περὶ μερικῶν τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθοῦν διεθνῶς διὰ τοὺς 100.000 αὐτοὺς ἀνατροπεῖς. Ἡ τακτικὴ ἐφαρμόζεται ἀπὸ ἐτῶν. Πάντα ἓν αἴτημα. Ποτὲ δύο, διὰ νὰ φθάσουν ἀσφαλέστερα εἰς τὸν τελικὸν σκοπόν. Κύριοι, τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐφθάναμεν εἰς αὐτὸν τὸν σοβαρώτερον σκοπόν, οὐδεμία Κυβέρνησις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προστατεύσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῶν Ἑλλήνων. Πρέπει, λοιπόν, νὰ ἔχωμεν συνείδησιν, ὅτι ἐφαρμόζεται μία καλῶς μελετημένη τακτική, ἀποβλέπουσα εἰς σκοπὸν βαθὺν καὶ σπουδαῖον. Ἂς γνωρίζῃ, ὅμως, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἂς ἔχῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὑπαρχούσης ἐν Ἑλλάδι ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως, αὐτὰ δὲν θὰ συμβοῦν, ὁσοιδήποτε καὶ οἱοιδήποτε καλόπιστοι τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἐὰν παρασυρθοῦν εἰς αὐτὸν τὸν δρόμον. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἐντείνωμεν ἤδη τὴν προσπάθειάν μας διαφωτίσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι εὔκολος, ὅταν προσφέρονται ἐπιχειρήματα ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Καὶ διὰ νὰ ἰδῆτε πόσον τοῦτο εἶναι ἀληθές, σᾶς θέτω τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: Ἐὰν δὲν ὑπῆρχον τὰ ἐπιχειρήματα ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ, τὰ τόσον ἐπιμόνως προσφερόμενα, θὰ ὑπῆρχεν αὐτὴ ἡ κίνησις εἰς τὸ ἐξωτερικόν; Παρὰ ταῦτα, θὰ καταβάλωμεν μίαν προσπάθειαν διαφωτίσεως καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἰς τὸ σύνολον θὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα. Πάντως θὰ μείνωμεν ἀδιατάρακτοι καὶ ψύχραιμοι, διότι πιστεύομεν ὅτι ἔχομεν Δημοκρατίαν ὅσον ὀλίγαι χῶραι, καὶ διότι εἰς τὸ κάτω–κάτω πιστεύομεν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Δημοκρατία δὲν εἶχεν ἀνάγκη τοιούτων ἀναγνωρίσεων. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Γαλλικὴ ἐπανάστασις διὰ τῶν στρατῶν της ἐνίκησε διὰ πρώτην φορὰν τοὺς Αὐστριακούς, ἔγινε μία συνάντησις διὰ νὰ συζητήσουν τοὺς προκαταρκτικοὺς ὅρους περὶ τῆς συνθήκης τῆς εἰρήνης. Καὶ οἱ Αὐστριακοὶ ἀντιπρόσωποι ἔναντι ὡρισμένων ὅρων προσέφερον εἰς τὴν Γαλλικὴν ἀντιπροσωπείαν τὴν ἀναγνώρισιν τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας. Καὶ ἡ Γαλλικὴ ἀντιπροσωπεία ἀπήντησεν, ὅτι «ἡ Γαλλικὴ Δημοκρατία δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀναγνωρίσεως, λάμπει εἰς τὴν Εὐρώπην ὅπως ὁ Ἥλιος εἰς τὸ βάθος τοῦ ὁρίζοντος, τόσον τὸ χειρότερον διὰ τοὺς τυφλοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν τὴν βλέπουν...». Οὕτω, κύριοι, καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Δημοκρατία, ὄχι ἡ Δημοκρατία τῆς λαοκρατίας, τῆς αὐτοαμύνης καὶ τῆς βίας καὶ τοῦ ἐγκλήματος, ἀλλὰ ἡ Δημοκρατία τῆς προόδου καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου, οὕτω καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Δημοκρατία δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀναγνωρίσεως. Εἰς αὐτὸ τὸ ἐπικίνδυνον σταυροδρόμι, εἰς αὐτὸ τὸ ταραγμένον περιβάλλον, λάμπει καὶ αὐτὴ ὅπως λάμπει ὁ Ἥλιος τῆς Μεσογείου καὶ τόσον τὸ χειρότερον διὰ τοὺς τυφλούς, οἱ ὁποῖοι δὲν τὴν βλέπουν. (Χειροκροτήματα).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§71Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα.

§73Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι εἰς τὰ αἰσχρὰ γεγονότα τοῦ Λονδίνου μετέσχεν καὶ ἕνας βουλευτής.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα. Θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ συμφωνήσῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα. Ὁρίστε, κ. Στεφανόπουλε.

§75Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν στάσιν τοῦ Προεδρείου, τὸ ὁποῖον εὐνοεῖ τὴν ὑπονόμευσιν καὶ τὸ σαμποτάρισμα τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος. (Χειροκροτήματα). Ἡ κατάχρησις τῶν τυπικῶν δικαιωμάτων τῶν Ὑπουργῶν δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη. Ἐγνωρίζαμεν, ὅτι εἶσθε κομματικὸς Πρόεδρος, ἀλλὰ ἐνομίζαμεν, ὅτι εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν καθηκόντων σας θὰ ἐτίθεσθε ὀλίγον ὑπεράνω τῶν Κομμάτων καὶ ὅτι θὰ ἐπεβάλλατε τὴν τάξιν, τὴν ἰσότητα καὶ τὴν δικαιοσύνην. Ἠδίκησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸ πρῶτον μέρος τοῦ λόγου του, τὸ ὁποῖον πράγματι ἦτο λόγος Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ τοῦ δευτέρου μέρους ποὺ ἀνέγνωσε κείμενα παλαιὰ καὶ γνωστὰ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ἀπετέλεσε κατάπτωσιν τῆς κοινοβουλευτικῆς συζητήσεως. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔπαυσε νὰ οἰκονομολογῇ καὶ ἀσχολεῖται μὲ τὰ κομμουνιστικὰ κείμενα καὶ τί λέγουν ὁ Λένιν καὶ ὁ Στάλιν περὶ Κοινοβουλευτισμοῦ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰς μελέτας του, νὰ τοῦ ὑποδείξω, ὅτι εἰς τὸν 5ον τόμον τῶν ἁπάντων τοῦ Λένιν γράφονται διὰ τὸν Κοινοβουλευτισμὸν πολὺ φοβερώτερα πράγματα. Λέγει, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα φίλοι μὲ τὸν Κοινοβουλευτισμὸν καὶ ὅτι πρέπει νὰ τὸν ἐναγκαλιζώμεθα, διότι τότε μόνον θὰ μπορέσωμεν νὰ τὸν πνίξωμεν ἀσφαλέστερα. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα πράγματα ἐνδιαφέροντα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ διαβάσητε διότι θὰ ἔχητε τὴν εὐκαιρίαν εἰς ἄλλην περίπτωσιν, νὰ σαμποτάρητε καὶ ἄλλην κοινοβουλευτικὴν συζήτησιν καὶ νὰ ὑποβιβάσητε αὐτήν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κρίσις σας διὰ τὸ Προεδρεῖον, ὑπῆρξε καὶ αὐστηρὰ καὶ ἄδικος.

§77Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐτελείωσα μὲ σᾶς. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον, εἶναι ἀπάντησις εἰς τὰς ἐπικλήσεις τὰς ὁποίας μᾶς ἐκάνατε, ὅπως συγκρατήσωμεν τὴν ψυχραιμίαν μας. Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἐχάσατε τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς Βουλῆς καὶ ἐπὶ τῶν συζητήσεων, διότι ἐμφανίζεσθε ἄδικος καὶ ἄνισος; Ἀποκαταστήσατε μίαν ἰσότητα καὶ ἐδώσατε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξωμεν καὶ ἡμεῖς τὰς ἀπόψεις μας. Βλέπετε, ὅτι προσπαθοῦμεν νὰ αὐτοπεριοριζώμεθα καὶ ἡμεῖς. Πολὺ δὲ περισσότερον θὰ πρέπει νὰ εἰδικεύωνται οἱ Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τέλους ἔχουν ἕνα εἰδικὸν κύκλον ἁρμοδιότητος. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ τακτικὴ αὐτή, διότι ἀποβλέπει εἰς ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον πάντοτε ἀπεβλέψατε καὶ τὸ ὁποῖον μᾶς ἠνάγκασε νὰ θέσωμεν πολιτικὸν ζήτημα. Τόσα καὶ τόσα θέματα ὑπάρχουν, τὰ ὁποῖα συνεκλόνισαν τὴν κοινὴν γνώμην, τόσα θέματα συνεσωρεύθησαν ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους καὶ προσεπαθήσαμεν νὰ προκαλέσωμεν μίαν πρόταξιν οἱουδήποτε θέματος. Εἶναι θέματα ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικά. Δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι τὰ θέματα τῶν σχέσεων μὲ τὴν Τουρκίαν, τὰ θέματα τῆς συνδέσεως τῆς Τουρκίας μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα, τὰ γεγονότα τοῦ Λονδίνου, ἡ αἰγιαλῖτις ζώνη δὲν εἶναι πράγματα ποῦ συνετάραξαν τὴν Ἑλλάδα; Ἐζητήσαμε τὴν πρόταξιν ἑνὸς θέματος καὶ μᾶς ἀπηντήσατε, ὅτι δὲν δέχεσθε τὴν πρόταξιν, διότι δὲν ὑπάρχει κλῖμα κατανοήσεως μεταξὺ Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Ποῦ ἀνεύρετε, κύριοι τῆς Κυβερνήσεως, ποῦ ἀνεύρετε αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ἀπάντησιν, νὰ μᾶς εἴπητε εἰς ποίαν διάταξιν τοῦ Συντάγματος εἶναι γραμμένον, ὅτι διὰ νὰ ἀσκοῦμεν ἐδῶ τὸ λειτούργημά μας εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωμεν καλὰς σχέσεις μαζύ σας; Κύριοι, πρέπει νὰ τὸ πάρετε ἀπόφασιν, διὰ νὰ λειτουργήσῃ ὁμαλῶς ὁ κοινοβουλευτισμός, πρέπει ἡμεῖς μὲν νὰ γνωρίζωμεν ὅτι διεκδικοῦμεν δικαίωμα ἐλέγχοντες ὑμᾶς, σεῖς δὲ ἔχετε ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον νὰ ἀπαντήσητε ἐλεγχόμενοι καὶ νὰ λογοδοτῆτε. Ἐὰν οὕτως εἶχον τὰ πράγματα, ἀσφαλῶς τὸ κλῖμα θὰ ἦτο καλύτερον, ἀλλὰ σεῖς συνεχῶς παραβιάζετε βασικοὺς κανόνας τοῦ πολιτεύματος, τώρα παραβιάζετε καὶ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Δὲν θέλετε τὴν ἐλευθέραν συζήτησιν, διότι ἡ ἐλευθέρα συζήτησις, ὁ ἐλεύθερος διάλογος προϋποθέτει κατάθεσιν στοιχείων καὶ φακέλλων καὶ ἐγγράφων. Αὐτὰ μᾶς τὰ ἀρνεῖσθε, διότι δὲν θέλετε τὴν δημοσίαν συζήτησιν. Ἐὰν πράγματι εἴχατε τὴν δυνατότητα νὰ ἀντιμετωπίσητε τὸν διάλογον αὐτόν, ἀσφαλῶς καὶ ἡμεῖς καὶ σεῖς θὰ ἐπροχωρούσαμεν καλύτερον. Ἀλλὰ ἔχετε πάντοτε ἕνα πλέγμα ἐνοχῆς καὶ δὲν θέλετε νὰ γνωσθῇ ἡ ἀλήθεια. Τί εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐμποδίζει νὰ καταθέσητε τὰ στοιχεῖα ποὺ ζητοῦμεν καὶ τὰ ὁποῖα ἐμφανίζετε πότε διὰ τῶν ἐφημερίδων καὶ πότε κατ’ ἄλλον τρόπον καὶ ἔχετε ἀξίωσιν κατόπιν νὰ συζητήσωμεν; Κύριοι, ἀντιλαμβανόμεθα πλέον ἡμεῖς καὶ τὸ ἀντελήφθη καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ἐδῶ ὄχι μόνον τὸ Σύνταγμα, ὄχι μόνον τὸ Πολίτευμα παραβιάζεται, ἐφθάσαμεν νὰ παραβιάσωμεν καὶ τὸν Κοινοβουλευτισμόν, διότι κατόπιν ἐπιθυμεῖτε νὰ προχωρήσητε... (Θόρυβος ἐκ τῶν κυβερνητικῶν ἑδωλίων).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ κάμῃ τὴν σύστασιν πρὸς τὴν πλευρὰν αὐτήν, ὅπως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπικρίνομεν ὡς ἀντικοινοβουλευτικόν, μὴ τὸ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς.

§79Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διακοπὰς δέχομαι, ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ δὲν δέχομαι εἶναι τὰς ἀνάρθρους κραυγὰς καὶ ἀναφωνήσεις.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παράκλησιν προσωπικὴν ὑποβάλλει τὸ Προεδρεῖον. Ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερος ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον, θὰ σᾶς παρακαλέσω πάρα πολὺ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ.

§81Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ ὁμιλήσω πολύ, μὴ παρασύρεσθε ἀπὸ τοὺς Ὑπουργούς σας, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς καταπονήσωμεν ἐπὶ πολλὴν ὥραν, θὰ εἴπωμεν μόνον ἐκεῖνα ποὺ πρέπει νὰ εἴπωμεν, ἀδιαφοροῦντες ἐὰν θέλητε νὰ μᾶς ἀκούσητε ἢ ὄχι.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ κομματικὸν Προεδρεῖον θὰ κάμῃ, ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ προστατεύσῃ τὸν λόγον σας καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος περὶ αὐτοῦ, κ. Στεφανόπουλε.

§83Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευταί, ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, ἡ συζήτησις δὲν προχωρεῖ ὁμαλῶς, διότι εἶναι κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὠργανωμένη, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ σοβαρὰ συζήτησις. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸν διάλογον φοβεῖται ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅπως ἀποφεύγει οἱανδήποτε συζήτησιν ἐπὶ σοβαροῦ θέματος, ἔτσι προσπαθεῖ τώρα νὰ περιορίσῃ τοὺς ὁμιλητὰς καὶ νὰ ἀποφύγῃ τὴν συζήτησιν, διότι ἐὰν δὲν ὑπῆρχε δυνατότης ὁμαλῆς συζητήσεως, βεβαίως ἐπὶ πολὺν καιρὸν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναλαμβάνεται τὸ τροπάριον τῆς πολιτικῆς ὁμαλότητος καὶ τῆς οἰκονομικῆς εὐημερίας. Ἀλλὰ δυστυχῶς εἰς τὸν μῦθον αὐτὸν τῆς εὐημερίας, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μὲ τὴν εὐστροφίαν ποὺ τὸν διακρίνει, ἀπεφάσισεν, ἐπὶ τέλους, νὰ θέσῃ τέρμα καὶ εἶπεν εἰς τοὺς συμπολίτας του, ὅτι ἀποτελεῖ πρόκλησιν κατὰ τῆς εὐφυΐας σας καὶ ἐὰν ἀκόμη ὁμιλοῦμεν περὶ εὐημερίας. Ἀλλὰ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἐν τούτοις, ἐτόλμησε νὰ εἴπῃ κἄτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὲ ἀποτελεῖ μεγαλυτέραν πρόκλησιν ἔναντι τῆς εὐφυΐας τοῦ λαοῦ. Εἶπεν εἰς τὸν λαὸν αὐτόν, ὅτι τί τὰ θέλετε, ἀναμείνατε ἀκόμη μίαν δεκαετίαν διὰ νὰ ἔχητε τότε τὴν εὐτυχίαν καὶ τὴν χαράν. Εἰς ἕνα λαὸν ἐξαθλιωμένον, εἰς τὸν γεωργικὸν κόσμον ἰδίως τῆς Θεσσαλίας, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην ἀμέσου ἀρωγῆς καὶ βοηθείας νὰ λέγωνται τοιαῦτα πράγματα, ὁμολογῶ, ὅτι χρειάζεται μεγάλο θάρρος Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ ἡ δεκαετία τοῦ ὁραματισμοῦ τῆς εὐτυχίας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία μᾶς παρουσιάζεται ὅπως ἡ προσδοκία τῶν Χιλιαστῶν, αὐτὴ ἡ δεκαετία δὲν εἶναι τυχαία, ἔχει συνδεθῆ μὲ τὸ νέον δεκαετὲς πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ὑπόσχεται ἡ Κυβέρνησις. Ἀναμείνατε ἀκόμη δέκα χρόνια, τὰ ὀκτὼ δὲν εἶναι ἀρκετά, καὶ τότε θὰ εὐτυχήσητε. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι πρόκειται περὶ ὑποσχέσεως, ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖ νὰ παραπλανήσῃ τὸν λαὸν καὶ νὰ ἀποσπάσῃ τὴν προσοχήν του ἀπὸ τὴν σύγχρονον ἀθλιότητα διὰ νὰ τὸν μεταφέρῃ εἰς ἀβέβαιον μέλλον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, οὐδένα πλέον θὰ παραπλανήσῃ, οὐδένα θὰ ἐξαπατήσῃ. Ὅλοι γνωρίζομεν τί σημαίνουν αὐταὶ αἱ ὑποσχέσεις ἔπειτα ἀπὸ τὴν πικρὰν πεῖραν τῶν 8 ἐτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσωμεν μεγαλυτέραν σημασίαν εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ δεκαετές, ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἀποδίδομεν εἰς τὸ πενταετές σας πρόγραμμα. Ἔχει ἤδη ἐπὶ μίαν τριετίαν ἐφαρμοσθῆ καὶ πέστε μου τί ἐπετύχατε εἰς τὸ πρόγραμμα αὐτό, ὥστε νὰ ἔχητε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς εἰπῆτε ἀναμείνατε καὶ τὴν δεκαετίαν. Τί ἐπετύχατε κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πενταετοῦς προγράμματος; Μήπως κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς πενταετίας ἐπετύχατε εὐκαιρίας ἀπασχολήσεως ἢ προσθέσατε τοιαύτας εὐκαιρίας εἰς τὴν Ἑλλάδα; Βεβαίως ὑπάρχει ἡ μετανάστευσις. Τί ἐπετύχατε διὰ τὴν ἀνταγωνιστικότητα τῆς οἰκονομίας μας, διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους, τί ἐπετύχατε διὰ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν ἐξαγωγῶν μας, ἀκόμη 3 ἢ 4% εἶναι ἡ ἐξαγωγὴ τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Ἀλλὰ ἐξεχάσαμεν, κύριοι, εἶναι καὶ τὸ θέμα τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Εἰς τοὺς ἀκριβεῖς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔδωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος βέβαια δὲν τοὺς ἠμφισβήτησεν, ἀπήντησεν, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ περίπου ἐξαιρετικὸν γεγονός, διότι ὀφείλεται εἰς ὀργανικά, οὕτως εἰπεῖν, αἴτια, εἰς ὀργανικὴν ἐξέλιξιν τῆς οἰκονομίας καὶ ὅτι τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸν προγραμματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι, ὑπάρχει πλάνη καὶ πλάνη μεγαλυτέρα. Πρώτη πλάνη, ὅτι αἱ τελευταῖαι διακυμάνσεις τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον τὸν ἕνα χρόνον εἶναι 4%, κατόπιν γίνεται 11% καὶ ὕστερα κατεβαίνει πάλιν εἰς τὸ 4%, αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ αὔξησις αὐτὴ καὶ ἡ διακύμανσις δὲν ὀφείλεται εἰς προγραμματισμόν, ἀλλὰ εἰς ἄλλους παράγοντας μὴ ἐλεγχομένους ἀπὸ τὸν προγραμματισμόν, ἀλλὰ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς καιρικὰς συνθήκας καὶ δὲν ὑποθέτω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγχετε καὶ τὰς καιρικὰς συνθήκας. Εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ 5 ἢ 6%, τὸ ὁποῖον ἐπετύχαμεν, ἀποτελεῖ ἐξαιρετικὸν ἐπίτευγμα. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ στραφῆτε διὰ νὰ ἴδητε τί συμβαίνει εἰς τοὺς γείτονάς μας, εἰς τὰ Βαλκάνια, εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Κύριοι βουλευταί, εἶναι πράγματι θλιβερόν, ἔπειτα ἀπὸ τόσα χρόνια ποὺ εἰσήλθομεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, νὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ σκεπτώμεθα καὶ νὰ ὁμιλῶμεν μὲ τὴν παλαιοτέραν νοοτροπίαν. Δὲν ἀντελήφθημεν ἀκόμη, ὅτι τὰ μεγέθη τῆς οἰκονομίας μας δὲν ἠμποροῦν νὰ λαμβάνωνται αὐτοτελῶς. Μόνον ἐφ’ ὅσον ἀποτελοῦν τὰ μεγέθη αὐτὰ προσπέλασιν καὶ προσέγγισιν πρὸς τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, τότε μόνον πρέπει νὰ ἐξυμνοῦνται καὶ νὰ ἐπιδοκιμάζωνται. Ἐὰν ἀντιθέτως, μᾶς ἀπομακρύνουν ἀπὸ αὐτάς, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐξυμνοῦνται. Ἰδίως δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐπικαλούμεθα συγκρίσεις μὲ τὰς χώρας τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ἢ τῆς Ἀφρικῆς. Δὲν συνεδέθημεν οὔτε μὲ τὴν Αἴγυπτον οὔτε μὲ τὴν Βουλγαρίαν, συνεδέθημεν μὲ χώρας Εὐρωπαϊκάς, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ στρέφωμεν τὰ βλέμματά μας πρὸς τὰ ὀπίσω, πρέπει νὰ στρέψωμεν τὸ βλέμμα μας πρὸς τὰ ἐμπρός. Καὶ αὐτό, ἀτυχῶς, εἶναι τὸ μέγα ἐλάττωμα τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίαν ἐὰν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ συλλάβῃ ἐπιτέλους τὶ σημαίνει Κοινὴ Ἀγορὰ καὶ τὶ μᾶς ἐπιβάλλει αὕτη διὰ τὸ μέλλον. Διότι, κ. συνάδελφοι, δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῆτε, ὅτι ἡ Κοινὴ Ἀγορά, ὅπως καὶ ἄλλοτε εἴπομεν, εἶναι ταὐτοχρόνως δημιουργὸς ἐλπίδων, ἀλλὰ καὶ δημιουργὸς κινδύνων μὲ τὴν ἑξῆς διαφοράν, ὅτι οἱ μὲν κίνδυνοι θὰ ἐπέλθουν ὁπωσδήποτε καὶ αὐτομάτως, ἐνῷ ἀντιστρόφως, αἱ ἐλπίδες θὰ πραγματοποιηθοῦν μόνον διὰ μιᾶς σκληρᾶς καὶ συντονισμένης ἐργασίας. Εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πέντε ἢ ἓξ τοῖς ἑκατόν, αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀποτελεῖ γεγονὸς ἀξιοσημείωτον. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς κάμνω ἕναν ὑπολογισμόν, τὸν ὁποῖον δὲν θὰ ἔκαμνε ἕνας πρωτοετὴς φοιτητής, ὅπως συνήθως ἰσχυρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ ἕνας ἁπλοῦς μαθητὴς γυμνασίου, ἕναν ἁπλοῦν ὑπολογισμὸν διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀποδειχθῇ πόσον ἐσφαλμένη εἶναι ἡ ἀντίληψίς σας, ὅτι δηλαδή, τὸ 5 ἢ 6% εἶναι ἐξαιρετικόν. Τοῦτο θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὸ ἐὰν μᾶς προσεγγίζῃ ἢ μᾶς ἀπομακρύνῃ ἀπὸ τὰς Δυτικὰς χώρας, μὲ τὰς ὁποίας εἴμεθα συνδεδεμένοι καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνταγωνιστικαί. Ἐγὼ σᾶς λέγω, βάσει τοῦ 6% ἢ 8%, ὁ μαθητὴς τοῦ γυμνασίου θὰ κάμῃ τὸν ἀκόλουθον ἁπλοῦν αὐτὸν ὑπολογισμόν, 350 δολλάρια εἶναι τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τῆς Ἑλλάδος: μὲ 8% ὑποθέτω ὅτι δὲν φθάνομεν εἰς τὰ 30 δολλάρια κατ’ ἔτος αὔξησιν. Ἀντιθέτως, τὰ 1200 δολλάρια τοῦ Βελγίου, μὲ 4% μόνον ἐγγίζουν τὰ 50 δολλάρια. Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ καυχᾶσθε καὶ νὰ κομπάζετε διὰ τοιούτου εἴδους ἐπιτεύγματα. Ἀφήσατε τοὺς κομπασμούς, οἱ κομπασμοὶ δὲν ἔχουν πλέον θέσιν ἀφ’ ἧς εἰσήλθομεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Διότι, ἀφ’ ὅτου εἰσήλθομεν εἰς αὐτήν, ἄλλοι εἶναι οἱ παράγοντες ποὺ θὰ μᾶς κατευθύνουν. Εἴπατέ μας λοιπόν, τὶ ἐπράξατε διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους, διὰ τὴν ἀνταγωνιστικότητα καὶ διὰ τὰς ἐξαγωγάς μας. Ἦλθεν ἀπόψε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καταπατῶν τὰ οἰκόπεδα τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι εἰς τὴν Σοσιαλιστικὴν γεωργίαν τῆς Ἑλλάδος δὲν βλέπετε τί αὐξήσεις ἔχομεν εἰς τὴν παραγωγὴν τῶν διαφόρων προϊόντων; Κύριε Ὑπουργέ, δὲν νομίζω ὅτι τίθεται ἐκεῖ τὸ ζήτημα. Αὐξήσεις ἔχομεν πάρα πολλάς. Αὐξήσεις ἔχομεν ἀκόμη καὶ εἰς τὰ καπνὰ καὶ εἰς τὴν σταφίδα. Αἱ αὐξήσεις ὅμως αὗται στρέφονται εἰς βάρος ἀκριβῶς τοῦ παραγωγοῦ καὶ εἰς βάρος τῆς οἰκονομίας μας, διότι δημιουργοῦνται ἀποθέματα χιλιάδων τόννων ποὺ θὰ παραμείνουν ἀδιάθετα. Καὶ τί ἐπράξατε δι’ αὐτά; Ὅταν ἔχωμεν μίαν μεγάλην παραγωγὴν πρέπει νὰ γνωρίζωμεν πῶς πρέπει νὰ τὴν διαθέσωμεν. Ἡ ἀδυναμία τῆς διαθέσεως σημαίνει ὅτι σᾶς λείπει ἡ προοπτικὴ καὶ τὸ σχέδιον. Κύριοι βουλευταί, ὁ χειρισμὸς τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων, γενικῶς, ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὁμολογοῦμεν ὅτι μᾶς ἐμβάλλει εἰς μεγάλην ἀνησυχίαν. Δύο πράγματα ἀναγνωρίζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀναγνωρίζομεν πρῶτον ὅτι, ἐδαπάνησεν ἀφειδῶς τεράστια κεφάλαια, τὰ ὁποῖα προῆλθον ἀπὸ ὑπερφορολόγησιν καὶ ἀπὸ ἐξαιρετικὴν δανειακὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ δεύτερον ὅτι ἀνέσκαψεν ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ ὅταν δαπανῶνται χρήματα καὶ κεφάλαια δι’ ἔργα, τὰ ὁποῖα οὔτε ἔχουν μελετηθῆ οὔτε προπαρασκευασθῆ, δι’ ἔργα τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦνται μὲ ὑπερβάσεις καὶ κακοτεχνία, τότε ἡ δαπάνη αὐτῶν τῶν κεφαλαίων λέγεται, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, διασπάθησις τῶν χρημάτων τοῦ λαοῦ. Καὶ τοῦτο τὸ ἀντιλαμβανόμεθα ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν πλευρὰν τῆς ἀποδόσεως τῶν δαπανῶν τὰς ὁποίας ἐκάματε. Καὶ ἐν πρώτοις τὰ κεφάλαια τὰ ὁποῖα δαπανῶνται ἀποδίδουν πολὺ ὀλιγώτερα. Ἕνα καὶ μόνον παράδειγμα θὰ σᾶς δώσω διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποία εἶναι ἡ πραγματικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἔρχεται ἐδῶ ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ μᾶς προσθέτει ξεκάρφωτους ἀριθμοὺς χωρὶς νὰ μᾶς λέγῃ εἰς τί ἀνταποκρίνονται, διατὶ προορίζονται καὶ ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι δι’ αὐτῶν ἀνέτρεψε τὰ ἐπιχειρήματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Κύριοι, εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα, τὸν πλέον θεμελιώδη καὶ βασικόν, ἡ Κυβέρνησις, σύμφωνα μὲ τὸ τελευταῖον τεῦχος τῶν ἐθνικῶν λογαριασμῶν ἐμφανίζεται, ὅτι ἐδαπάνησε διὰ κρατικὰς ἐπενδύσεις διὰ τὴν γεωργίαν μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1958–1962, 13.236 ἑκατομμύρια. Τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα, εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ὁποίου ἀπέβλεπεν ἡ ἐν λόγῳ ἐπένδυσις κατὰ πόσον ηὐξήθη; Ἀπὸ 20.212 ἑκατομμύρια εἰς σταθερὰς τιμάς, τὸ 1957 ἀνῆλθεν εἰς 22.800 ἑκατομμύρια τὸ 1962. Ἐδαπανήθησαν δηλαδὴ 13.000 ἑκατομμύρια διὰ νὰ ἐπέλθῃ μία αὔξησις εἰσοδήματος κάτω τῶν 2.000 ἑκατομμυρίων. Καὶ κατόπιν αὐτοῦ κομπάζετε ὅτι κάτι ἐπετύχατε διὰ τῶν δαπανῶν ποὺ προβαίνετε. Οὐδεμίαν σημασίαν ἔχουν αἱ δαπάναι, ὅταν μᾶς τὰς δίδετε εἰς ξηροὺς ἀριθμούς. Σημασίαν ἔχουν αἱ ἀποδόσεις τὰς ὁποίας προκαλοῦν αἱ δαπάναι αὐταί. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ δεύτερον θέμα. Ἤλθατε καὶ μᾶς εἴπατε κομπαστικῶς, ὅτι 270 ἑκατομμύρια δολλάρια εἶναι σήμερον τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα, ὅτι 199 ἑκατομμύρια δολλάρια ἦτο εἰς τὸ 1955. Ἡ πρόοδος εἶναι τεραστία. Σᾶς ἐρωτήσαμεν τί ἐκπροσωποῦν οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ καὶ διὰ τίνα λόγον προορίζονται; Ξεκάρφωτοι, βέβαια οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί, εἶναι ἐντυπωσιακοί. Τώρα θὰ καταλάβετε ποία διαστροφὴ γίνεται τῶν ἀριθμῶν καὶ κατὰ ποῖον τρόπον παραπλανᾶται ὁ λαός, ἀλλὰ καὶ ἡ Βουλή, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ περιφρόνησιν πρὸς αὐτήν. Λοιπόν, ἔχομεν πραγματικῶς 199 ἑκατομμύρια δολλάρια τὸ 1955, 270 ἑκατομμύρια δολλάρια τὸ 1962. Ποῖαι εἶναι ὅμως αἱ πιστώσεις τοῦ ἐξωτερικοῦ ἠρώτησα; Αἱ πιστώσεις τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἶναι εἰς μὲν τὸ 1955 30 ἑκατομμύρια δολλάρια, εἰς δὲ τὸ 1962, 150 ἑκατομμύρια δολλάρια. Τὸ πραγματικὸν συνεπῶς ἀπόθεμα, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν πιστώσεων διὰ μὲν τὸ 1962 εἶναι 120 ἑκατομμύρια, διὰ τὸ 1955 ὅμως, εἶναι 169 ἑκατομμύρια. Θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει σημασίαν; Ὄχι, ἀπὸ ἀπόψεως κινδύνου, οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει. Ἀλλὰ οὐδεμίαν σημασίαν ἔχουν καὶ διὰ νὰ προκαλοῦν τὸν κομπασμὸν οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ξεκάρφωτους μᾶς ἐδώσατε διὰ νὰ μᾶς ἐντυπωσιάσητε. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης τὴν ὁποίαν σᾶς δίδω. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους δίδετε σεῖς, εἶναι παραπλανητικοί. Πέραν αὐτοῦ, εἴπομεν, ὅτι προχωροῦντες καθ’ ὃν τρόπον προχωρεῖτε ἀφοῦ ἐχάσατε τὴν δωρεὰν ἀμερικανικὴν βοήθειαν, καθ’ ὃν τρόπον προχωρεῖτε καὶ μὲ ἔργα μὲ τόσον ὀλίγην ἀπόδοσιν, μοιραίως ὁδηγεῖτε εἰς ὑπερφορολόγησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὑπερβολικὴν δανειακήν του ἐπιβάρυνσιν. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὸ θέμα τῆς δωρεὰν βοηθείας. Χάριν τῶν ἀφελῶν, ὅλα αὐτά, συγχέονται καὶ ὅλα συμφύρονται: οἰκονομικὴ βοήθεια, στρατιωτικὴ βοήθεια. Ἡμεῖς, δὲν ὡμιλήσαμεν παρὰ μόνον περὶ τῆς δωρεὰν οἰκονομικῆς βοηθείας, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀναπτύξεώς μας. Εἰς ἕνα Κράτος, ὅπως εἶναι τὸ ἰδικόν μας, τὸ ὁποῖον τώρα εἰσέρχεται εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀναπτύξεως δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλα τὰ κεφάλαια νὰ προέρχωνται ἀπὸ ὑπερφορολόγησιν ἢ δανεισμόν, διότι ἔτσι, θὰ καμφθῇ ὁ οἰκονομικὸς ὀργανισμός. Χρειάζεται νὰ ὑπάρξῃ μία δωρεὰν ἐνίσχυσις καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιμένομεν ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συνεχίσεως τῆς δωρεὰν βοηθείας. Ἤθελα νὰ εἴπω αὐτὰ τὰ πράγματα διὰ νὰ ξεκαθαρίσωμεν ἅπαξ διὰ παντὸς τὴν σύγχυσιν ἡ ὁποία γίνεται ἐπὶ τῶν ἐννοιῶν αὐτῶν. Κατέληξε λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, εἰς μίαν ὑπερφορολόγησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὴν ἠμφισβήτησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ἐὰν ἐδιπλασιάσθησαν αἱ κρατικαὶ δαπάναι ἔναντι τοῦ 1955, δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν αὔξησιν, ὄχι τῶν φόρων, ἀλλὰ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει μίαν δικαιολογίαν· ὅτι ὡμίλησεν ἀπαράσκευος καὶ ὅτι δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τοὺς ἀριθμούς. Ἐκεῖνος ποὺ εἶναι ἀδικαιολόγητος, εἶναι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπανέλαβον τὴν ἰδίαν ἄποψιν. Ἀκούσατε πῶς ἔχουν οἱ ἀριθμοί. Αἱ κρατικαὶ δαπάναι σύμφωνα μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1963 εἶναι περίπου 26 δισεκατομ. καὶ ἀντιστοιχοῦν εἰς τὸ 26% τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τοῦ 1962. Σύμφωνα μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1958, αἱ κρατικαὶ δαπάναι ἦσαν 15,8 δισεκατομ., δηλαδὴ 21% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τοῦ 1957. Καὶ ἂν θέλετε τὴν τελευταίαν 5ετίαν διὰ νὰ ἔχετε ἀνάγλυφον τὴν ἐξέλιξιν, τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη κατ’ αὐτὴν κατὰ 24,3 δισεκατομ., ἤτοι κατὰ 35%, ἐνῷ αἱ κρατικαὶ δαπάναι ηὐξήθησαν κατὰ 10,5 δισεκατομ. δραχμῶν, ἤτοι κατὰ 66%. Δηλαδὴ 35% αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος, 66% αὔξησις τῆς φορολογίας. Εἶναι δυνατὸν κατόπιν αὐτοῦ νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ὑπερφορολόγησις τοῦ λαοῦ; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνούμεθα τὸ γεγονὸς αὐτό; Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει ἐξαιρετικῶς μεγάλη δανειακὴ ἐπιβάρυνσις τοῦ λαοῦ. Ἀκούσατε, κύριοι, ποῦ ἔχομεν φθάσει. Ἀπὸ ἀπόψεων δανείων εἰς συνάλλαγμα κρατικῶν καὶ ἰδιωτικῶν, ἔχομεν φθάσει περίπου εἰς τὰ 500 ἑκατομ. δολλάρια, χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ προπολεμικοῦ χρέους. Ἂν καὶ αὐτὰ τὰ προσθέσωμεν, τότε μοιραίως θὰ φθάσωμεν εἰς τὰ 700 ἑκατομ. δολλάρια. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὰς περιφήμους ἐπενδύσεις, διὰ νὰ ἴδητε πῶς δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἐξακολουθήσωμεν φορολογοῦντες βαρύτατα τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ταὐτοχρόνως δανειζόμενοι ἀκατάπαυστα εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀπὸ ἀπόψεως κρατικῶν ἐπενδύσεων 6.000 ἑκατομ. ὑπολογίζει κατ’ ἔτος ἡ Κυβέρνησις ὅτι χρειάζονται 6.250 διὰ τὴν ἀκρίβειαν ἐφέτος. Ἐξ αὐτῶν εἶναι ζήτημα ἐὰν 2.000 ἑκατομ. θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν ἀπὸ τὴν φορολογίαν. Τὰ ὑπόλοιπα 4.000 ἑκατομ., 130 ἑκατομ. δολλάρια δηλαδή, θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὰ δανεισθῶμεν. 130 ἑκατομ. κατ’ ἔτος ἐπὶ μίαν 10ετίαν, τοῦ νέου προγράμματος, ἔχομεν 1.300 ἑκατομ. δολλάρια, πέραν τῶν 700 ἑκατομ. ποὺ εἴπομεν. Σᾶς ἐρωτῶ· εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μὲ τοιαύτην ἐπιβάρυνσιν; Βεβαίως θὰ ἦτο δυνατὸν ἐκ τῶν ἐπενδύσεων νὰ προκληθοῦν τὰ εἰσοδήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξυπηρέτουν τὰ δάνεια. Ἀλλὰ ὅταν, ὅπως ἀπεδείξαμεν, δαπανῶμεν τόσα πολλὰ διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τόσον ὀλίγα, ὅταν ὑπάρχῃ τοιαύτη μεγάλη ἀπόστασις μεταξὺ τῶν δαπανῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων καὶ τῆς ἀποδόσεως αὐτῶν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν μᾶς μένει τίποτε ἄλλο παρὰ μίαν ἡμέραν νὰ φθάσωμεν νὰ δανειζώμεθα διὰ νὰ ἐξυπηρετοῦμεν τὰ δάνειά μας. Καὶ ἔρχομαι πάλιν εἰς τὸ θέμα τῶν ἐπενδύσεων. Εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 21 Φεβρουαρίου ἔλεγον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι παρακολουθῶν τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐπενδύσεων τοῦ παρελθόντος ἔτους, εἶχα διαπιστώσει κρατικὰς ἐπενδύσεις τὸν Νοέμβριον τοῦ 1962 ἐκτελεσθείσας 4.300 ἑκατομ. Πάλιν ἐδῶ νὰ μὴ γίνεται σύγχυσις. Ὑπάρχουν ἐπενδύσεις αἵτινες πραγματοποιοῦνται διὰ μεταφορᾶς κεφαλαίων εἰς τοὺς φορεῖς. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει, εἶναι τὸ ἔργον τὸ παραχθέν, εἶναι αἱ ἐκτελεσθεῖσαι ἐπενδύσεις. Λοιπόν, ἐκτελεσθεῖσαι ἐπενδύσεις τέλη Νοεμβρίου, 4.300 ἑκατομ. Καὶ αἰφνιδίως τέλη Δεκεμβρίου φθάνομεν εἰς 5.847 ἑκατομμύρια. Ἔπρεπε νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὴν ἀφελῆ κοινὴν γνώμην, ὅτι πράγματι τὸ πρόγραμμα τῶν 6 δισεκατομ. ἐξετελέσθη. Βέβαια μέσα εἰς τὰ 5.847 ἑκατομ. ὑπάρχουν 600–700 ἑκατομ. τακτοποιήσεως ἐξωτερικῶν πιστώσεων. Θὰ ἀπομείνουν πάντως 700–800 ἑκατομ. διὰ ἕνα καὶ μόνον μῆνα, τὸν Δεκέμβριον. Ἐζήτησα τότε νὰ μᾶς δοθῇ ἀκριβὴς ἀνάλυσις διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν πρόκειται περὶ ἐκτελεσθεισῶν ἐπενδύσεων ἢ ἐὰν πρόκειται ἁπλῶς περὶ μεταφορᾶς κεφαλαίων. Δι’ ἡμᾶς δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι πρόκειται περὶ μεταφορᾶς κεφαλαίων, ἡ ὁποία γίνεται ἀκριβῶς διὰ νὰ παραπλανήσῃ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν λαόν. Αὐτὰ εἶναι τὰ στοιχεῖα, ὅπως τὰ ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ καὶ ὅπως τὰ παρέχει συνήθως εἰς τὸν λαὸν καὶ εἰς τοὺς ἀφελεῖς. Κύριοι, εἰς τὴν ὑποψίαν μου αὐτήν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἐκτελεσθεισῶν ἐπενδύσεων, ἀλλὰ περὶ μεταφορᾶς κεφαλαίων εἰς τοὺς φορεῖς, μὲ ἐνισχύει τὸ γεγονός, ὅτι τοὺς δύο πρώτους μῆνας τοῦ 1963 τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἀνήγγειλεν 450 ἑκατομ. ἐπενδύσεις. Εἰς ἕνα μῆνα, τὸν τελευταῖον τοῦ 1962, λοιπόν, 1.000 ἑκατομ. ἐπενδύσεις, εἰς δύο πρώτους μῆνας 450 ἑκατομ. μόνον. Δι’ ἡμᾶς δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι καὶ ἐδῶ κατὰ ποῖον μονόπλευρον τρόπον, κατὰ ποῖον τρόπον διεστραμμένον παρουσιάζονται οἱ ἀριθμοὶ εἰς τρόπον ὥστε νὰ δημιουργῆται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι πράγματι ἐκτελεῖται ἔργον τεράστιον. Ἔρχεται εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ εἰσοδήματος δὲν μᾶς δίδει ἀκριβεῖς πληροφορίας, δηλαδὴ ποία εἶναι ἡ σχέσις τοῦ εἰσοδήματος, πρὸς τὰς συνθήκας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσήλθομεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἔρχεται ἀκόμη καὶ μᾶς δίδει ξεκρέμαστους ἀριθμοὺς περὶ τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος. Ἔρχεται τέλος καὶ μᾶς δίδει ἀριθμοὺς ἐπενδύσεων πρωτοφανεῖς καὶ δὲν μᾶς λέγει ποῖον εἶναι τὸ ἔργον ποὺ δι’ αὐτῶν ἐξετελέσθη. Μὲ τοὺς μονόπλευρους αὐτοὺς ἀριθμούς, ποὺ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔδωσε, διὰ νὰ ἐντυπωσιάσῃ τὴν Βουλήν, κατέληξε νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἀνέτρεψεν, ὅτι κατεβύθισε τοὺς ἀριθμοὺς καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κέντρου. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, σεῖς, μὲ τοὺς ἀριθμούς σας κατεβυθίσθητε εἰς τὴν ἄβυσσον τῆς προκλητικότητος τοῦ κομματικοῦ πάθους καὶ τῆς ἀνακριβείας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Κύριοι συνάδελφοι, ἐλέχθη, ὅτι ἡ Εὐρωπαϊκὴ συνεργασία εἶναι μία προσφορὰ εὐκαιριῶν. Προσφέρονται εὐκαιρίαι, τὰς ὁποίας κάθε συμμετέχον Κράτος ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ἐπιλαμβάνεται καὶ νὰ ἐκμεταλλεύεται. Ἔχω μίαν περίπτωσιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐκ τῆς ὁποίας καταδεικνύεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὄχι μόνον ἀνίκανη διὰ νὰ προωθήσῃ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὰς παρουσιαζομένας εὐκαιρίας. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ παροικίαι τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, τῆς Ἀφρικῆς ἰδιαιτέρως, ὀλίγον κατ’ ὀλίγον διαλύονται. Κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πολιτικὴ στηρίγματος τῶν παροικιῶν εἰς τὰς περιφερείας αὐτάς. Εἶναι ξεπερασμένη ὑπόθεσις ἡ πολιτικὴ τῶν παροικιῶν. Ἀντιθέτως, ἡ διείσδυσις εἰς τὴν Ἀφρικανικὴν Ἤπειρον πρὸς ἐπίτευξιν συνεργασίας οἰκονομικῆς, πρὸς ἐπίτευξιν ἐπιχειρηματικῆς συμπράξεως, καὶ πρὸς παροχὴν τεχνικῆς ἀναμφισβητήτως εἶναι καὶ δυνατὴ καὶ ἐπιβεβλημένη. Οἱ Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι πάντοτε ἀπέδειξαν εὐφυΐαν καὶ πρωτοβουλίαν ἀλλὰ ταὐτοχρόνως καὶ μίαν προσαρμοστικότητα εἰς τρόπον ὥστε νὰ συμβιώσουν ἐν πλήρει ἁρμονίᾳ μὲ τοὺς ἐντοπίους Ἀφρικανικοὺς λαοὺς οἱ ὁποῖοι εἰς τοὺς Ἕλληνας δὲν διαβλέπουν ἀποικιοκράτας, εἰς δὲ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος κανένα κίνδυνον, θὰ ἠμποροῦσαν πολλὰ νὰ προσφέρουν. Θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς τὸ ἔργον τῆς διεισδύσεως νὰ κάμουν μίαν νέαν καὶ ἐπιτυχῆ προσπάθειαν ἀρκεῖ νὰ ἐπελαμβάνοντο τῆς εὐκαιρίας καὶ νὰ ἐβοηθοῦντο ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἔχω τὴν πληροφορίαν καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι νὰ πληροφορήσῃ ἁπλῶς, ἀλλὰ νὰ καταθέσῃ καὶ τὰ ἔγγραφα, διότι πολλάκις ἐνῷ μᾶς διαβεβαιώνει τὴν ἑπομένην ἀκολουθοῦν διαψεύσεις ὥστε νὰ ἔχωμεν χάσει πλέον τὴν ἐμπιστοσύνην μας, ἔχω τὴν πληροφορίαν, λέγω, ὅτι κατὰ τὴν διάσκεψιν τῶν ἐμπειρογνωμόνων τοῦ ΝΑΤΟ τὸ 1961 πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ἐπιρροῆς τῶν Δυτικῶν κρατῶν εἰς τὴν Ἀφρικανικὴν Ἤπειρον ἐγένετο ἡ πρότασις ὅπως ἐπιλεγοῦν ὡρισμέναι χῶραι αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ τύχουν συμπαθοῦς ὑποδοχῆς ἐκ μέρους τῶν Ἀφρικανῶν, ἵνα βοηθούμενοι ἀναλάβουν αὐταὶ τὸ ἔργον τῆς οἰκονομικῆς καὶ ἐπιχειρηματικῆς συνεργασίας. Τί ὅμως ἔπραξεν ἡ Ἑλλὰς ὅταν παρεσχέθη αὐτὴ ἡ εὐκαιρία; Ὅπως πληροφοροῦμαι ἡ Ἑλλὰς ἀπήντησεν, ὅτι διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἐν λόγῳ συνεργασία ἐνδείκνυται ἡ σύστασις ἑνὸς Κονσόρτσιουμ, τὸ ὁποῖον ἀπροσώπως νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν διείσδυσιν αὐτήν. Δὲν ἐσκέφθη ἡ χώρα μας νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς εὐκαιρίας εἰς τρόπον, ὥστε ἐνισχυομένη καὶ βοηθουμένη νὰ χρησιμεύσῃ ὡς γέφυρα μεταξὺ τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀφρικῆς. Ἐζήτησεν ἡ Κυβέρνησις Κονσόρτσιουμ. Φαίνεται, ὅτι ἡ ξενικὴ αὐτὴ λέξις ἰδιαιτέρως θέλγει τοὺς κοσμοπολίτας τῆς Κυβερνήσεως. Πάντως πρόκειται περὶ ἀπωλείας μιᾶς εὐκαιρίας τὴν ὁποίαν δὲν ξεύρω ἐὰν θὰ ἔχωμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον. Ἀλλὰ δὲν ἐπέδειξε μόνον ἐναντίον τῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου ὀλιγωρίαν καὶ ἀνικανότητα ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ ἐπέδειξεν ἐπίσης ἀνεπάρκειαν εἰς τὸ πεδίον τῶν διεθνῶν οἰκονομικῶν διαπραγματεύσεων. Ἐχάσαμεν τὴν δωρεὰν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ὅπως ἤδη εἴπομεν. Ἐνεπλάκημεν κατόπιν εἰς τὰς συζητήσεις τοῦ κονσόρτσιουμ. Καὶ ὀλίγον ἔλειψεν ὅπως ἐπληροφορήθημεν νὰ καταλήξωμεν εἰς ἐπιβολὴν διεθνοῦς οἰκονομικοῦ ἐλέγχου. Χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐθεώρησε περιττὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν γεγονότων αὐτῶν, ἔδωσεν ὅμως μονομερεῖς ἀριθμοὺς διὰ νὰ μᾶς ἐντυπωσιάσῃ. Τί ὅμως ἔγινε μὲ τὸ κονσόρτσιουμ; Ἔχω μίαν πληροφορίαν ἡ ὁποία ἐξάγεται ἀπὸ τὸ σημείωμα Κόχραν, ποὺ ἐνεχείρισεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δύνασθε νὰ τὸ καταθέσετε ἂν θέλετε, ὅτι δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις καθορίζει ὅτι ἔχει ἔλλειμμα ἰσοζυγίου πληρωμῶν 35 ἑκατομμύρια δολλάρια, ὑποθέτουσα, ὅτι τὰ μὲν ὑπόλοιπα τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας εἶναι περίπου 8 ἑκατομμύρια, αἱ δὲ ἐμπορικαὶ πιστώσεις δὲν πρόκειται νὰ αὐξηθοῦν. Καὶ ἐν τούτοις τὰ γεγονότα ὁμιλοῦν περὶ τοῦ ἀντιθέτου. Τὰ μὲν ὑπόλοιπα τῆς βοηθείας εἶναι 18 ἑκατομμύρια, αἱ ἐμπορικαὶ πιστώσεις αὐξάνονται κατ’ ἔτος 15–20 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Αὐτό, δὲν τὸ ἀγνοεῖ ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις. Θὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ ἑπομένως διὰ νὰ περιορίσῃ τὸ ἔλλειμμα. Ἐὰν δὲν ἐγένετο κατὰ τοιοῦτον περίεργον τρόπον ἡ παρουσίασις τῶν Ἑλληνικῶν στοιχείων δὲν ἔχετε παρὰ νὰ μᾶς καταθέσετε τὸ σημείωμα πρὸς Κόχραν καὶ ἡμεῖς θὰ ἀναγνωρίσωμεν τὴν ἀλήθειαν. Ἀλλὰ ἐκεῖ ὅπου ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἐξοχὴν ὑπῆρξεν ἀνεπαρκὴς εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐντάξεως τῆς Τουρκίας εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. Κατώρθωσεν ἡ Τουρκία νὰ ἐπιτύχῃ τοιαύτην ἕνωσιν ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν βαρεῖαι συνέπειαι διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἐν πρώτοις, ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ Ε. Κ. καὶ ἐγὼ πρωτίστως εἴμεθα ἀπολύτως κεκηρυγμένοι ὑπὲρ τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς φιλίας, τῆς συμμαχίας καὶ τῆς συνεργασίας. Συνεργαζόμενοι εἰς τὴν γωνίαν αὐτὴν τῆς Μεσογείου ποὺ μᾶς ἔταξεν ἡ μοῖρα, ἀναμφισβητήτως θὰ εἴχομεν πολὺ περισσότερα νὰ ἐπιτελέσωμεν καὶ πολὺ περισσότερα νὰ ἐπιτύχωμεν. Θὰ εἴπω ἀκόμη, ὅτι οἱαδήποτε ἐπιτυχία τῆς Τουρκίας ἐπιδοκιμάζεται ἀπὸ ἡμᾶς ἀνεπιφυλάκτως. Ἡ εἴσοδός της εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. ἐπίσης ἐπιδοκιμάζεται. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον δὲν δεχόμεθα, εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῆς φίλης καὶ συμμάχου Τουρκίας νὰ γίνεται μὲ ζημίαν τῆς Ἑλλάδος, εἰς βάρος τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων. (Χειροκροτήματα). Αἱ διαπραγματεύσεις τῆς Τουρκίας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. ἤρχισαν τὸ 1958. Μετὰ ταῦτα διεκόπησαν. Ἡμεῖς τὰς συνεχίσαμεν καὶ θριαμβολογοῦντες ὡμιλήσαμεν περὶ τοῦ μεγάλου ἐπιτεύγματος τῆς συνδέσεώς μας καὶ περίπου οἰκτείρομεν τὴν Τουρκίαν ἡ ὁποία δὲν εἶχε κατορθώσει νὰ συνδεθῇ καθ’ ὃν τρόπον τὸ ἐπέτυχεν ἡ μεγαλεπήβολος Κυβέρνησίς μας. Κατόπιν ἤρχισαν καὶ πάλιν αἱ διαπραγματεύσεις καὶ ἠκούσαμεν πρό τινος μετ’ ἐκπλήξεως, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῶν ἓξ Ὑπουργῶν κατέληξεν εἰς ἕνα νέον σχῆμα συνδέσεως τῆς Τουρκίας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. Ἡ ἔνταξις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. γίνεται εἰς δύο στάδια. Τὸ πρῶτον στάδιον εἶναι τὸ στάδιον τῆς συνδέσεως ἥτις εἶναι ἀμφοτεροβαρὴς σύμβασις ἡ ὁποία μᾶς παρέχει καὶ ὠφελήματα ἀλλὰ καὶ ὑποχρεώσεις καὶ εἶναι ὡρισμένης χρονικῆς διαρκείας. Μετὰ τὴν πάροδον τῶν γνωστῶν προθεσμιῶν, ἐπακολουθεῖ ἡ προσχώρησις. Διὰ τὴν Τουρκίαν ἐφευρέθη νέος τρόπος ἐντάξεως: τρεῖς πλέον περίοδοι. Πρώτη, ἡ προκαταρτικὴ περίοδος. Κατ’ αὐτήν, παραχωροῦνται πλεονεκτήματα καὶ δασμολογικὰ εἰς τὴν Τουρκίαν χωρὶς καμμίαν ἐκ μέρους της ἀνάληψιν ὑποχρεώσεων καὶ ἐπὶ πλέον εἶναι διαρκείας ἀπροσδιορίστου. Δηλαδή, ἐὰν ἡ Τουρκία εἴπῃ, ὅτι ἀκόμη δὲν τῆς τὸ ἐπιτρέπει ἡ οἰκονομική της κατάστασις, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν σύνδεσιν, δὲν θὰ προχωρήσῃ. Ὅταν θὰ δεχθῇ ἡ Τουρκία, τότε θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ στάδιον τῆς συνδέσεως ὅπως εἰσῆλθεν ἡ Ἑλλάς. Τὶ συμβαίνει τώρα μὲ τὴν προκαταρκτικὴν περίοδον; Κατὰ τὴν προκαταρκτικὴν περίοδον ἀποφασίζεται ὅπως εἰς τὴν Τουρκίαν παραχωρηθοῦν δασμολογικὰ πλεονεκτήματα διὰ 10 βασικὰ προϊόντα μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ καπνός, οἱ σταφίδες καὶ τὰ σῦκα. Ἀντιλαμβάνεσθε ποῖαι θὰ εἶναι αἱ συνέπειαι διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀφοῦ ἡ Ἑλλὰς ἔτυχε τῶν αὐτῶν διευκολύνσεων, ἀλλὰ παραλλήλως ἀνέλαβε καὶ ὑποχρεώσεις. Θὰ ἔλθουν ἀσφαλῶς τὰ Τουρκικὰ προϊόντα νὰ συναγωνισθοῦν τὰ ἰδικά μας καὶ αἱ συνέπειαι ἐνδέχεται νὰ εἶναι ἴσως ὀδυνηραί. Τὸ πρῶτο λάθος μας εἶναι ὅτι δὲν ἐθέσαμεν τὸ θέμα ἐπὶ πολιτικοῦ ἐπιπέδου. Τὰ θέματα αὐτὰ εἶναι πολιτικὰ καὶ κρίνονται ἐπὶ πολιτικοῦ ἐπιπέδου. Αὐτὸ ἔπραξεν ἡ Τουρκία. Ἡμεῖς ἀπηυθύνθημεν εἰς τὰς ὑπηρεσίας. Καὶ τὸ ἐθέσαμεν ἐπὶ ὑπηρεσιακοῦ ἐπιπέδου. Δι’ αὐτὸ ἐφθάσαμεν ὅπου ἐφθάσαμεν. Τὶ ἐπράξαμεν ὅμως διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν αὐτήν; Κύριοι, ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ δικαίωμα δυνάμει τοῦ ἄρθρου 63 τῶν διαβουλεύσεων εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλη χώρα πρόκειται νὰ συνδεθῇ. Διαβουλεύσεις δὲν ἔχουν βέβαια ἀποτελέσματα ὁριστικά. Ὑπάρχει ὅμως πέραν αὐτοῦ τὸ πρωτόκολλον 10 τῆς συμφωνίας Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μεγάλον ὅπλον διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Ἐπειδὴ δὲν συμμετέχομεν εἰς τὸ Συμβούλιον, διὰ τοῦ πρωτοκόλλου τούτου ἀμυνόμεθα εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνονται δασμολογικαὶ παραχωρήσεις πέραν ὡρισμένου βαθμοῦ εἰς τρίτην χώραν. Ἐκεῖ ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ δικαίωμα συγκαταθέσεως. Τὶ λοιπὸν συνέβη; Διατὶ δὲν προεβάλλαμεν τὸ βέτο; Κύριοι, ἓν ἐκ τῶν δύο θὰ συνέβη: Ἢ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀντελήφθη ποῦ θὰ ἔβαινον αἱ διαπραγματεύσεις καὶ πρέπει νὰ τῆς καταλογίσωμεν μοναδικὴν ἀνεπάρκειαν ἢ ἡ Κυβέρνησις, παρεπλανήθη ἀπὸ τοὺς 6 καὶ ἀπὸ τὴν σύμμαχον Τουρκίαν καὶ δὲν ἐσκέφθη, ὅτι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ δικαίωμά της. Κατ’ ἐμὲ συνέβη τὸ δεύτερον, ὅσον καὶ ἂν εἶναι θλιβερόν, ὀδυνηρόν, κύριοι συνάδελφοι. Πιστεύω καὶ ἂς μὲ διαψεύσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὅτι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς οἱ 6 μεγάλοι σύμμαχοι, οἱ μεγάλοι μας σύντροφοι, μὲ τοὺς ὁποίους σήμερον συνδεόμεθα καὶ μὲ τοὺς ὁποίους αὔριον θὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἕνωσιν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὡς πρὸς τὰς διαπραγματεύσεις ἄφησαν νὰ γεννηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι προχωροῦν καὶ εἰς τὴν Τουρκίαν εἰς καθεστὼς συνδέσεως, ἀνάλογον μὲ τὴν Ἑλλάδα. Πρόκειται περὶ καθαρᾶς παραπλανήσεως, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ δυνηθῇ ἡ Ἑλλὰς νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ μοναδικὸν ὅπλον τὸ πρωτόκολλον 10. Ἀντιλαμβάνεσθε τὶ σημαίνει τοῦτο; Οἱ σύντροφοί μας, οἱ μεγάλοι μας φίλοι, ἀπεφάσισαν νὰ μᾶς ἐξαπατήσουν, νὰ παραπλανήσουν τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ τὴν ζημιώσουν. Ἀντιλαμβάνεσθε ποία εἶναι ἡ σημασία αὐτοῦ τοῦ γεγονότος; Ἐπιλαμβάνετε τὰ εἰρωνικὰ μειδιάματα τῶν φίλων, μετὰ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπῆλθε δι’ ἡμᾶς ἀπροσδοκήτως; Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ καθαροῦ ἐμπαιγμοῦ τῆς Ἑλλάδος ἐκ μέρους ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους βασιζόμεθα καὶ στηριζόμεθα. Ὅταν ὅμως ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πέραν τοῦ ἐμπαιγμοῦ αὐτοῦ, εἴχομεν προηγουμένως τὴν προκλητικότητα τῆς Τουρκίας, τῆς ὁποίας προσθέτω καὶ ἄλλην μίαν ἐκδήλωσιν ἰταμότητος, ὅτι δηλαδὴ ἐσκέφθη νὰ διαμαρτυρηθῇ διότι ἡμεῖς ὑπεραμυνόμεθα τῶν νομίμων συμφερόντων μας, ὅταν ἔχωμεν, λέγω, τὰς ἰταμὰς προκλήσεις τῆς Τουρκίας, ὅταν ἔχωμεν τὴν συμπεριφορὰν της ἔναντι τοῦ Πατριάρχου, ὅταν ἀκούωμεν ὅτι ἡ Αἰγιαλῖτις πρόκειται νὰ ἐπεκταθῇ χωρὶς προσυνεννόησιν, ὅταν ἀκούωμεν ὕβρεις κατὰ τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς ὁποίας ἡμεῖς δὲν ἀπαντῶμεν, ὅταν ἀκόμη εἰς τὴν Ἀγγλίαν συμβαίνουν ἐπεισόδια, τὰ ὁποῖα πληγώνουν τὴν Ἑλληνικὴν ψυχὴν καὶ συζητήσεις εἰς τὴν Βρεταννικὴν Βουλήν, εἰς τὰς ὁποίας οὐδεὶς ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισιν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅταν ἀκόμη προσθέσωμεν τὴν στάσιν τῶν 6 Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποφασίζουν ἐν κρυπτῷ διὰ νὰ ἀποκρύψουν ἀπὸ ἡμᾶς τὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ μᾶς ζημιώσουν, τότε κύριοι πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν δὲν ἔχομεν πλέον φίλους εἰς τοὺς ὁποίους νὰ ὑπολογίζωμεν, ὅταν βέβαια τὰ συμφέροντα ἡμῶν εὑρίσκωνται ἐν κινδύνῳ. Ὅταν ὅμως πρόκειται νὰ μᾶς ζητηθοῦν θυσίαι, τότε ὅλοι μᾶς περιποιοῦνται καὶ μᾶς κολακεύουν. Αὐτὸ σημαίνει μὲ μίαν λέξιν, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Ε.Ρ.Ε. ὡδήγησε τὴν Ἑλλάδα εἰς ἀπομόνωσιν. (Χειροκροτήματα). Μᾶς ἀπήντησεν, ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι τὸ κῦρος τῆς Ἑλλάδος εὑρίσκεται πολὺ ὑψηλά. Δὲν διαβάζετε τὶ γράφονται ἀπὸ διαπρεπεῖς ἄνδρας καὶ ἀπὸ τὸν ἔγκυρον Τύπον τοῦ Ἐξωτερικοῦ; Μάλιστα, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, γράφονται ὅλα αὐτά. Γράφονται, ὅμως, διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, γράφονται διὰ τοὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἐπέδειξαν πάντοτε πίστιν εἰς τὰ ἰδεώδη τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ἐλευθερίας καὶ ἐθυσιάσθησαν ὑπὲρ αὐτῶν. Καὶ ἴσως γράφονται, διότι ἴσως θὰ πρόκειται καὶ αὔριον νὰ ζητηθοῦν καὶ νέαι πάλιν θυσίαι. Δὲν ἀφοροῦν, ὅμως, τὴν ἐπίσημον Ἑλλάδα. Διότι ἡ ἐπίσημος Ἑλλάς, δὲν κατώρθωσε νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν φιλοτιμίαν καὶ εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι ἡ ἐπίσημος Ἑλλάς, ἀφῆκεν ὅλας τὰς εὐκαιρίας ἀνεκμεταλλεύτους, διότι ἐδέχθη καὶ κολάφους καὶ ὕβρεις. Ἀντὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ τὰς ἀνταλλαγείσας διακοινώσεις μὲ τὴν Τουρκίαν, αἵτινες πληροφοροῦμαι εἶναι ἀρκετὰ αὐστηραί, ἐν τούτοις δὲν ἐτόλμησε νὰ μᾶς τὰ ἀνακοινώσῃ. Δὲν ζητοῦμεν νὰ εἶναι προκλητικός, ἀλλὰ εἰς τὰς προκλήσεις θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία ἀπάντησις. Διότι, ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἀποθρασύνομεν τοὺς προκαλοῦντας. Κύριοι βουλευταί, ὁμολογῶ, ὅτι ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, ἡ χώρα μας κατήντησε χώρα, τὴν ὁποίαν χαϊδεύουν καὶ περιποιοῦνται ὅταν πρόκειται νὰ τὴν χρησιμοποιήσουν εἰς ἀγῶνας καὶ θυσίας. Ὅταν, ὅμως, πρόκειται περὶ τῶν συμφερόντων της, τὴν παραπλανοῦν καὶ τὴν ἐμπαίζουν. Μᾶς εἶπεν, ὅμως, ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν: Δέν βλέπετε καὶ ἕνα ἄλλο γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀποκαλύπτει τὸ κῦρος τῆς χώρας εἰς τὸν ξένον κόσμον; Ἡ Ἑλλὰς ἐπέτυχε τὴν πρώτην θέσιν τῆς Ἀντιπροεδρίας εἰς τὰ Η.Ε. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι καὶ ἡ Κούβα ἐπὶ τοῦ Μπατίστα ἐπέτυχε προεδρίαν. (Χειροκροτήματα). Ἀφοῦ ἀποδίδετε τόσον ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἰς τὴν τιμὴν αὐτήν, τότε δὲν ἔχω, παρὰ νὰ σᾶς εὐχηθῶ ὅπως καὶ σεῖς ἀξιωθῆτε ἀναλόγων τιμῶν μὲ τὸν Μπατίστα. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, θὰ ἠδυνάμην εἰς τὰ ὅσα ἀνέφερα σχετικῶς μὲ τὴν ἀνικανότητα τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προσθέσω καὶ ἄλλα γεγονότα, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κάμω κατάχρησιν τοῦ βήματος. Δὲν προτίθεμαι νὰ μιμηθῶ τὴν Συμπολίτευσιν. Ἰσχυρίζεται, ὅτι μᾶς δίδει διδάγματα σεμνότητος, ὅταν κατορθώνῃ νὰ παρακωλύῃ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος. Ἐὰν ὅμως παρακωλύωνται οἱ ρήτορες αὐτῆς, ἀσφαλῶς ἡ σεμνότης θὰ ἔπαυε νὰ ὑφίσταται. Δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ περισσότερον μὲ τὰ οἰκονομικὰ θέματα. Θὰ ἔλθω εἰς ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξ ἴσου σοβαρόν. Κύριοι βουλευταί, ὅταν μία Κυβέρνησις κατὰ τρόπον ἀντιδημοκρατικὸν ἐπιβάλλεται, ὅταν μία Κυβέρνησις παραβιάζουσα στοιχειώδεις δημοκρατικὰς ἀρχάς, προσπαθῇ νὰ κατακρατήσῃ τὴν ἐξουσίαν, ὅταν μία Κυβέρνησις κατ’ αὐτὸν τὸν ἄθλιον τρόπον διαχειρίζεται τὰ ἐξωτερικὰ καὶ τὰ ἐσωτερικὰ ζητήματα, εἶναι βέβαιον, ὅτι συσσωρεύει ἐπὶ τῶν ὤμων της τεραστίας εὐθύνας. Ἐξ αὐτοῦ δημιουργεῖται ἕνα πλέγμα ἐνοχῆς, τὸ ὁποῖον πλέον δὲν τῆς ἀφήνει ἄλλην διέξοδον παρὰ νὰ προσπαθήσῃ μὲ κάθε τρόπον καὶ κάθε μέσον νὰ κατακρατήσῃ, νὰ διατηρήσῃ τὴν ἐξουσίαν. (Χειροκροτήματα). Δὲν ἀπομένει τίποτε ἄλλο δι’ αὐτήν, παρὰ νὰ ἐπιζητήσῃ ὅπως παγιώσῃ καὶ ὅπως διαιωνίσῃ τὸ προσωπικὸν καὶ τὸ αὐταρχικόν της καθεστώς. Διότι φοβεῖται, μήπως, ὅταν ἀπέλθῃ ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, ἐνεργηθῇ ἔλεγχος τῶν συμβάσεων καὶ τῶν ἔργων της. (Χειροκροτήματα). Μήπως ἀνοιχθοῦν οἱ φάκελλοι. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, δὲν ἀπομένει ἄλλο εἰς αὐτὴν καταφύγιον, παρὰ πῶς, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ διαιωνίσῃ τὸ προσωπικόν της καὶ τὸ κομματικόν της καθεστώς. Δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις ἔφθασεν εἰς τὴν λεγομένην πρότασιν συνταγματικῆς μεταρρυθμίσεως. Κύριοι συνάδελφοι, μᾶς εἶπεν ἄλλοτε ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διατί μᾶς ἐλέγχετε; Δὲν γνωρίζετε ποῖαι εἶναι αἱ ἀπόψεις μας ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστον ἀναθεωρητέων ἄρθρων τοῦ Συντάγματος. Ἀφοῦ δὲν τὰς γνωρίζετε, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς ἐλέγχετε. Ἀπαντῶμεν, ὅτι δὲν τὰς γνωρίζομεν, οὔτε θέλομεν νὰ τὰς μάθωμεν. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν τί σκέπτεσθε καὶ τί λέγετε σήμερον. Ἡ συνταγματικὴ μεταρρύθμισις θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν νέαν Βουλήν. Καὶ ἀλλοίμονον εἰς τὸν τόπον, ἐὰν σᾶς ἔδιδε τὴν δύναμιν. Τότε εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι μεγάλοι κίνδυνοι θὰ ἀπειλήσουν καὶ τὰς προσωπικὰς καὶ πολιτικὰς ἐλευθερίας καὶ τοὺς ἐλευθέρους θεσμούς. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἁπλοῦς λόγος. Αὐτὸ ἐξάγεται ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐμπνέει καὶ ἀπὸ τὰς τάσεις, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐξεκινήσατε εἰς τὸ θέμα τῆς συνταγματικῆς ἀναθεωρήσεως, ὅπως ταῦτα ἀποκαλύπτωνται εἰς τὴν εἰσηγητικήν σας ἔκθεσιν. Κύριοι, ἰδοὺ τί γράφει εἰς τὴν εἰσηγητικὴν τῆς ἔκθεσιν διὰ τὴν πρότασιν συνταγματικῆς μεταρρυθμίσεως ἡ ΕΡΕ, ἡ Κυβέρνησις: «Ὁ συνδυασμὸς τῶν δύο ἀντιθέτων παραγόντων τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ταχείας μεταβάσεως εἰς τὴν ἀνάπτυξιν, ἀποτελεῖ αὐτόχρημα ἄθλον». Δηλαδὴ διακηρύσσει ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀδυναμίαν συμβιβασμοῦ δημοκρατίας καὶ ἀναπτύξεως, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν ἄλλον κόσμον τὸν Δυτικόν, τὸν ἐλεύθερον, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ δημοκρατία δὲν σημαίνει μόνον ἐξασφάλισιν πολιτικῶν καὶ ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως καὶ τὸ κύριον μέσον διὰ τὴν πρόοδον καὶ ἀνάπτυξιν τῶν λαῶν. Ἔρχεται, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ διακηρύξῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει συμβιβασμὸς μεταξὺ δημοκρατίας καὶ ἀναπτύξεως καὶ ὅτι προκειμένου νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἀνάπτυξιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸν πρῶτον λόγον τῆς ἐπιβιώσεώς μας, πρέπει νὰ καταλύσωμεν τὴν δημοκρατίαν. Λαμβάνει, βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις ὡρισμένας προφυλάξεις, διὰ νὰ συγκαλύψῃ τὰς ἀληθεῖς αὐτῆς προθέσεις. Καὶ ἐν πρώτοις μᾶς λέγει: Ὅτι ἡ τοιαύτη ἀναστολὴ τῆς δημοκρατίας πρέπει νὰ ἰσχύσῃ μόνον διὰ τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐν ὑποαναπτύξει. Δηλαδή, ὅτι μόνον αἱ ὑποανάπτυκτοι χῶραι θὰ δεχθοῦν τὴν ἀναστολὴν αὐτὴν καὶ ὅτι αὕτη θὰ εἶναι προσωρινή. Ἀλλὰ ἡμεῖς εἴμεθα χώρα ὑποανάπτυκτος, ἄρα ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ καταλύσωμεν τὸ δημοκρατικὸν καθεστώς. Αὐτὸ δὲ τὸ ὁποῖον λέγεται περὶ προσωρινότητος, οὐδόλως μᾶς καθησυχάζει. Ἡ Ἑλλὰς θὰ πρέπει ἐπὶ ὁλόκληρον γενεὰν νὰ ἀγωνισθῇ διὰ τὴν ἀνάπτυξίν της, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν τὸ γεγονὸς τῆς ἀναστολῆς τῆς δημοκρατίας δὲν θὰ εἶναι πρόσκαιρον, ἀλλὰ μόνιμον φαινόμενον. Αὐτὴ εἶναι μόνον ἡ πρώτη προφύλαξις, ἡ ὁποία λαμβάνεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ νὰ ρίψῃ στάκτη στὰ μάτια τῶν ἀφελῶν. Λαμβάνει, ὅμως, καὶ δευτέραν προφύλαξιν ἡ Κυβέρνησις. Λέγει, βέβαια, ὅτι εἶναι ἀντίθετοι ἔννοιαι ἡ δημοκρατία καὶ ἡ ἀνάπτυξις, ἀλλὰ ἐν τούτοις θὰ εἶναι δυνατὸν κἄποτε νὰ ἐναρμονισθοῦν, ἀλλὰ δι’ ἑνὸς αὐτόχρημα ἄθλου. Θὰ χρειασθῇ δηλαδὴ ἆθλος, θὰ χρειασθῇ θαῦμα διὰ νὰ ἐναρμονισθῇ ἀνάπτυξις καὶ δημοκρατία. Ἀλλὰ ἐπειδὴ μὲ ἄθλους καὶ θαύματα δὲν κυβερνῶνται οἱ λαοί, ἐπειδὴ αἱ Κυβερνήσεις δὲν ὑπόσχονται ἄθλους καὶ θαύματα, ἀλλὰ οὔτε καὶ οἱ λαοὶ ἀναμένουν ἄθλους καὶ θαύματα, καὶ ἐπειδὴ ἀκόμη σεῖς εἶσθε διὰ θαύματα ἀνίκανοι, ἀφοῦ καὶ εἰς τὴν ἐξέλιξιν τὴν οἰκονομικήν μας δὲν ἐπετύχατε, ὅ,τι ἐπέτυχον ἄλλα ὑποανάπτυκτα κράτη, παραμένει κατ’ ἀνάγκην ὡς οὐσία τοῦ πνεύματος τῆς προταθείσης ἀναθεωρήσεως ποὺ σᾶς ἐμπνέει τοῦτο: ὅτι ἡ δημοκρατία δι’ ὑμᾶς εἶναι ἀντίθετος καὶ ἀσυμβίβαστος μὲ τὴν ἀνάπτυξιν, ὅτι ἡ δημοκρατία ἀποτελεῖ ἐμπόδιον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἑπομένως, ὅτι πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν κατάλυσιν τῆς δημοκρατίας διὰ νὰ προωθήσωμεν τὴν ἀνάπτυξιν. Οὐδέποτε ἠκούσθη τόσον δολία ὑπονόμευσις τῆς ἐννοίας τῆς Δημοκρατίας. Οὐδέποτε ἠκούσθη πλέον ὕπουλος ὑποστήριξις τῶν αὐταρχικῶν ἰδεῶν. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ τὴν πείσωμεν: δὲν βλέπετε τί συμβαίνει εἰς τὴν Εὐρώπην; Δύο χῶραι ἔχουν τὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον νοσταλγεῖτε καὶ διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε, ὅτι προηγοῦνται τῶν δημοκρατικῶν χωρῶν εἰς ἀνάπτυξιν. Δὲν τὸ λέγομεν ὅμως, διότι δὲν πρόκειται νὰ σᾶς πείσωμεν. Σεῖς ἀκολουθεῖτε τὸν μοιραῖον δρόμον σας. Σεῖς εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ φθάσητε εἰς τὴν κατάλυσιν τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν, διότι ἄλλως, ἐὰν τοῦτο δὲν πράξητε, φοβεῖσθε, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ Νέμεσις. Καὶ αὐτὸ κυρίως εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς ταράσσει. Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε, ὅμως, ὅτι διακηρύσσοντες κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ ἀντιδημοκρατικόν σας πνεῦμα εἰς στιγμὰς μάλιστα κατὰ τὰς ὁποίας ἔχομεν εἰσέλθει εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ ἔχομεν συνδεθῆ μὲ χώρας δημοκρατικάς, διὰ τὰς ὁποίας ἡ δημοκρατία ἀποτελεῖ τὸ πιστεύω, δὲν ἀντιλαμβάνεσθε, λέγω, ὅτι ταῦτα ἐπιδιώκοντες θέτετε τοὺς ἑαυτούς σας ἐκτὸς τοῦ δημοκρατικοῦ κόσμου; (Χειροκροτήματα). Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε ἀκόμη, ὅτι μὲ τὰς ἰδέας καὶ τὰς πράξεις σας παρέχετε σεῖς ἀφορμὴν εἰς τὸν διεθνῆ κομμουνισμὸν διὰ νὰ διασύρῃ τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀξία τοιαύτης μεταχειρίσεως, ἀφοῦ ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ της εἶναι σαφῶς ἀντίθετος τῶν ἰδικῶν σας ἰδεῶν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν ἀποκάλυψιν τῶν πραγματικῶν προθέσεών της, εἴπομεν, ὅτι ἔχει θέσει ἑαυτὴν ἐκτὸς τοῦ δημοκρατικοῦ κόσμου. Προσπαθεῖ, βεβαίως, νὰ παρασύρῃ τὴν Ἑλλάδα ἐκτὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ κόσμου. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ποτέ. Δὲν πρόκειται νὰ τῆς τὸ ἐπιτρέψῃ ὁ λαός, διότι σύσσωμος ὁ δημοκρατικὸς λαὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ δημοκρατικὴ νεολαία θὰ ὑψωθῇ ἐμπόδιον εἰς τὰ ἀντιδημοκρατικά σας σχέδια. Τὸ μήνυμα τῆς λαϊκῆς ὀργῆς, τὸ μήνυμα ὀργῆς τῆς νεότητος, τὸ μήνυμα τῆς ἀποφάσεως τοῦ δημοκρατικοῦ λαοῦ ὅπως ἀντιταχθῇ μὲ κάθε τρόπον κατὰ τῶν σχεδίων τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ἠκούσατε. Τὰ μηνύματα αὐτά, παρὰ τὰ ὅσα εἶπεν ἀνακριβῆ ὁ κ. Ἀβέρωφ, πρέπει νὰ τὰ συλλάβητε καὶ νὰ τὰ κατανοήσητε, διότι ἂν δὲν τὰ κατανοήσητε μεγάλαι θὰ εἶναι αἱ συμφοραί, τὰς ὁποίας θὰ ἐπισσωρεύσητε καὶ ἐφ’ ὑμῶν τῶν ἰδίων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ Ἔθνους. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἡ Ε.Κ. δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἔχῃ τὸ παράπονον, ὅτι δὲν ἐξησφαλίσθη ἡ δέουσα ἡσυχία καὶ τάξις κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Ἐπεκράτησε ἠρεμία ἀπόλυτος καὶ ἠκούσθη μετὰ θρησκευτικῆς προσοχῆς. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει μὲ αἴσθημα ἀμοιβαιότητος καὶ ἀπὸ τὴν παράταξιν ἐκείνην πρέπει νὰ ἀκουσθῇ ὁ κυβερνητικὸς ρήτωρ. (Κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀποχωροῦν τῆς αἰθούσης οἱ περισσότεροι βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Ρ.Ε.). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις μομφῆς ἔγινεν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ νὰ ἀσκήσῃ αὕτη ἔλεγχον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Διερωτᾶται ὅμως κανείς, ποῦ εἶναι τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ὑπέβαλε τὴν πρότασιν μομφῆς διὰ νὰ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως;

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐζήτησε τὸν λόγον. Ὁρίστε, κύριε Ὑπουργέ.

§87Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Νομίζω, κύριοι βουλευταί, πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀντίκρουσιν ὡρισμένων ἀπόψεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ. τῆς προτάσεως μομφῆς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Συμπολίτευσις, ἔστω καὶ ἀποῦσα, ἀλλὰ ἀκούουσα, νὰ κάμω ὡρισμένας προκαταρκτικὰς παρατηρήσεις. Πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μείνωμεν σύμφωνοι ἐπὶ τῆς ἑξῆς βάσεως κατὰ τὴν συζήτησιν. Διαμαρτύρεται ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ μελῶν αὐτῆς ἀντικρούει τοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται εἰς τὸ βῆμα. Τί ἐπερίμενε δηλαδὴ ἡ Ἀντιπολίτευσις; 10 ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ὁμιλοῦν, διὰ νὰ δίδεται μία ἀπάντησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως; Καὶ εἶναι αὐτὸ ἰσότιμος ἀρχὴ καὶ εἶναι αὐτὴ δημοκρατικὴ ἰδέα; Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ὅπως ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει κἄθε δικαίωμα νὰ ἀναπτύσσῃ διὰ τῶν ρητόρων της τὰς ἀπόψεις της, ἐξ ἴσου ἡ Κυβέρνησις δικαιοῦται νὰ ἀντικρούῃ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δίχως αὐτὸ νὰ χαρακτηρίζεται ὡς προσπάθεια κωλυσιεργίας, προσπάθεια ἀποπνιγμοῦ τοῦ ἐλευθέρου λόγου. Ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ κάμω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Ἀκούσατε τὸν Πρόεδρον κ. Στεφανόπουλον καὶ τὸν ἀκούσατε μὲ θρησκευτικὴν σιωπήν. Θὰ πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ ἀγόρευσίς του ὑπῆρξεν ὀξυτάτη, καὶ τὴν ἐδέχθημεν ὡς πρέπει νὰ γίνεται, προκειμένου περὶ διεξαγωγῆς κοινοβουλευτικῆς μάχης. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι ἀνεβάζουσα τὸν τόνον τῆς ὀξύτητος τῆς κοινοβουλευτικῆς μάχης, ὁδηγεῖ καὶ τὴν Κυβέρνησιν μετὰ τῆς αὐτῆς ὀξύτητος νὰ τῆς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν. (Χειροκροτήματα). Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών του ἐπὶ τῆς προτάσεως μομφῆς, ἠθέλησεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἐμφανίζῃ, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὄχι μόνον δὲν ἐγένετο τίποτα, ὄχι μόνον δὲν σημειοῦται πρόοδος εἰς οὐδένα τομέα, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἀντιθέτως βαδίζομεν πρὸς τὴν καταστροφήν, ἀφοῦ προηγουμένως κατὰ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Κ. κατωρθώσαμεν ἡμεῖς καὶ σεῖς τῆς πλειοψηφίας νὰ θέσωμεν τὴν Ἑλλάδα ὡς οὐραγὸν πάσης ἐλευθέρας δημοκρατικῆς χώρας εἰς τὴν μεταπολεμικὴν προσπάθειαν ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας. Καὶ ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, μὴ δυνηθεὶς κατὰ τὴν οὐσίαν νὰ ἀντικρούσῃ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὁ ἐκλεκτὸς συνάδελφος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἔδωσε χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρὸς τὴν Βουλήν, προσεπάθησε τεχνηέντως νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τῆς δυσμενοῦς θέσεως, ὅπου τὴν εἶχε τοποθετήσει διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του ὁ Ἀρχηγός του καὶ νὰ ἐμφανίσῃ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα καὶ ταῦτα στεροῦνται βασιμότητος, ὅπως καὶ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα παρέταξε καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. (Χειροκροτήματα). Ἀλλά, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ αὐτὸς μεγάλην κοινοβουλευτικὴν πεῖραν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνθυμῆται, ὅταν ὁμιλῇ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὄχι μόνον δὲν ἀποτείνεται μόνον πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλ’ ὅτι τιμηθεὶς καὶ διὰ τοῦ ἀξιώματος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀποτείνεται ταὐτοχρόνως καὶ εἰς μίαν μερίδα τῆς ἐξωτερικῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ, διατυπώνων ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἀπόψεις του, ὅπως καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ρητόρων τῆς Βουλῆς. Καὶ θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅταν ἐνόμισεν, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ συζητήσῃ καὶ τὴν πρότασιν τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν μὴ θεμελιωδῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος, νὰ προσέξῃ πολὺ περισσότερον εἰς τὰς ἐκφράσεις του περὶ τάσεων δικτατορικῶν καὶ περὶ τάσεων ἀπολυταρχικῶν. Καὶ τοῦτο, διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ ἡ πλειοψηφία, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται, διὰ τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν κατέθεσαν, δὲν ἔπραξαν τίποτε ἄλλο, παρὰ πισταὶ εἰς τὴν συνταγματικὴν ἐπιταγήν, προεκάλεσαν τὴν ἔναρξιν τῆς διαδικασίας τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν μὴ θεμελιωδῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος, τῶν ὁποίων τὴν τελικὴν κρίσιν θὰ ἔχῃ ἡ μέλλουσα Βουλή, ἡ ὁποία θὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν νέαν ἐτυμηγορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ συνεπῶς ἡ ἀναθεώρησις θὰ ἔχῃ τὸ βασικὸν δημοκρατικὸν στοιχεῖον, στοιχεῖον δημοκρατικόν, τὸ ὁποῖον εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ἀρνεῖται ἡ ἄκρα ἀριστερά, ἡ δὲ Ε.Κ. δὲν διστάζει νὰ προλειαίνῃ τὰς πολιτικάς της συμμαχίας. (Χειροκροτήματα).

§88Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀνακριβές.

§89Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ ὅπως, κύριοι συνάδελφοι, τῆς πλειοψηφίας, εἴχαμεν τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούσωμεν τὰς ἐπιθέσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡμεῖς τοὐλάχιστον, ὅταν ὁμιλοῦμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἔχομεν συναίσθησιν τῆς εὐθύνης τῶν λόγων καὶ τῶν σκέψεών μας καὶ θὰ ἀποδείξω εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος διέκοψεν, διότι αὐτὸ ποὺ εἶπον δὲν ἀποτελεῖ ἀνακρίβειαν, ἀλλὰ ἀποτελεῖ βεβαιότητα ἐκ τῶν πραγμάτων ἀποδεδειγμένην.

§90Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Ἐθνοκαπηλείαν ἀποτελεῖ.

§91Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν, κύριοι συνάδελφοι, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα, εἰς μίαν παρατήρησιν, ἡ ὁποία εἶναι γενικωτέρας κοινοβουλευτικῆς φύσεως. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν ὑπάρχουν προσωπικαὶ ἐπιθέσεις. Ὑπάρχει ἡ κρίσις περὶ τῶν πράξεων καὶ παραλείψεων τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τῶν πολιτικῶν ἡγετῶν. Ἐὰν αὐτὸ δὲν γίνῃ δεκτόν, τότε δὲν ὑπάρχει θέμα νὰ ἐρχώμεθα ἐδῶ δῆθεν νὰ βουλευώμεθα. Βουλευόμεθα διὰ νὰ κάμνωμεν τὰς πολιτικὰς κρίσεις, σεῖς ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ μᾶς ἐλέγχετε καὶ ἡμεῖς τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐλεγχώμεθα καὶ νὰ κρίνωμεν καὶ τὰς ἰδικάς σας πολιτικὰς πράξεις ταὐτοχρόνως. Μετὰ τὰς παρατηρήσεις ταύτας, κύριοι συνάδελφοι, ἂς εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἔρευναν ὡρισμένων μεγεθῶν τῆς οἰκονομίας. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. κατέταξε κατὰ τὴν προχθεσινὴν ὁμιλίαν του τὴν Ἑλλάδα, βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα τοῦ ἔδωσε τὸ ἐπιτελεῖον του, εἰς τὴν τελευταίαν θέσιν τῶν Κρατῶν τῆς Εὐρώπης. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατὰ τὴν χθεσινήν του ἀγόρευσιν ἀπέδειξε τὴν ἀναλήθειαν τοῦ ἰσχυρισμοῦ αὐτοῦ. Θὰ πρέπει διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν νὰ ἐπαναληφθοῦν οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί, διὰ νὰ ὑπάρχουν καὶ διὰ νὰ δύναται πᾶς τις νὰ τοὺς συμβουλευθῇ. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται χωρὶς νὰ μνημονεύωνται καὶ αἱ πηγαί, ἀλλὰ ἐκ προχείρου λέγονται ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μνημονεύεται πόθεν προέρχονται εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποκλείεται ἡ ἀμφισβήτησις τῶν ἀριθμῶν. Εἶναι, λοιπόν, αὐτοὶ οἱ ἀριθμοί, ἀριθμοὶ προερχόμενοι ἀπὸ τὸν Διεθνῆ Ὀργανισμὸν τοῦ ΟΣΑΑ καὶ ἔχουν ὡς ἑξῆς: Μέσος ἐτήσιος ρυθμὸς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος εἰς σταθερὰς τιμὰς κατὰ τὴν περίοδον 1960–1962, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, κυρίως μετὰ τὴν τελευταίαν ἐκλογικὴν ἀναμέτρησιν. Ἑλλάς, μέσος ἐτήσιος ρυθμὸς 7,1%, Αὐστρία 3,4%, Βέλγιον 3,5%, Δανία 4,6%, Γαλλία 4,7%, Γερμανία 4,5%, Ἰταλία 6,7% ....(ἀναγινώσκει)...». Ἀλλά, κ.κ. συνάδελφοι, ὅταν αὐτὸς εἶναι ὁ ρυθμὸς τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, δηλαδὴ τοῦ συντελεστοῦ ἀναπτύξεως, τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, θέτει τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν δευτέραν θέσιν ἐν σχέσει πρὸς ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πλέον ἀμφιβολία, ὅτι τὰ στοιχεῖα τὰ δοθέντα ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τὰ ὁποῖα προφανῶς τοῦ ἔδωσαν οἱ ἐπιτελεῖς του ὄχι μόνον τὸν παρέσυραν εἰς τὸ νὰ διατυπώσῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐσφαλμένους ἀριθμοὺς καὶ ἐξ αὐτῶν ἐσφαλμένα οἰκονομικὰ συμπεράσματα, ἀλλὰ καὶ ἔτι πλέον δίδει τὸ δικαίωμα καὶ εἰς ἡμᾶς νὰ τὸν κατηγορήσωμεν, ὅτι δὲν ἠθέλησεν οὔτε νὰ λάβῃ τὴν δέουσαν ἐπιμέλειαν νὰ τὰ ἐλέγξῃ ἢ καὶ ἂν τὴν κατέλαβεν, ἴσως δὲν ἠδύνατο νὰ δώσῃ τὰ πραγματικὰ στοιχεῖα. Ἀξιότιμοι, κ.κ. συνάδελφοι, ἀνεμνήσθη ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ τὸν ἠκολούθησεν ἀπόψε καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος τοῦ τομέως τῆς γεωργίας καὶ οὔτε ὀλίγον, οὔτε πολὺ μᾶς εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει γενικὴ ἐξαθλίωσις εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Δὲν ἀρκεῖ, ἀξιότιμοι φίλοι, νὰ λεχθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι πᾶς τις, ὁ ὁποῖος ἐπιθυμεῖ νὰ περιοδεύσῃ ἀνὰ τὴν ὕπαιθρον χώραν τῆς Ἑλλάδος, δίχως νὰ ἔχῃ ἀριθμοὺς εἰς τὰς χεῖρας του, δύναται νὰ διαπιστώσῃ τὴν σημειουμένην πρόοδον. Εἶναι ἀνάγκη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ δοθοῦν καὶ συγκεκριμένα στοιχεῖα. Ἀλλὰ πρὶν δοθοῦν τὰ συγκεκριμένα στοιχεῖα τεκμήριον καὶ ἀπόδειξις τῆς προσπαθείας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα εἰς πλήρη ἀντίθεσιν καὶ ἀντίκρουσιν πρὸς τὰ ὅσα εἶπεν ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω καὶ τὰ ἀκόλουθα: «Ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὑποστηρίζομεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας. Καὶ ἐνῷ ὑποστηρίζομεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας, διὰ νὰ ἀλλάξῃ ἡ σύνθεσις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἀπασχόλησις καὶ διὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ πρόοδος εἰς τὴν οἰκονομίαν, ταὐτοχρόνως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κάμνοντας σύγκρισιν μεταξὺ βιομηχανικῆς παραγωγῆς, δηλαδὴ δευτερογενοῦς παραγωγῆς καὶ γεωργικῆς παραγωγῆς διεπίστωσεν, ὅτι ὁ δείκτης τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς δὲν παρακολουθεῖ τὸν δείκτην τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς». Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μεγαλύτερον παράδειγμα προσπαθείας διαστρεβλώσεως τῆς πραγματικότητος; Διότι δύο τινὰ συμβαίνουν, ἢ πράγματι πιστεύομεν εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας καὶ τότε πάντοτε ἡ συμβολὴ τῆς δευτερογενοῦς παραγωγῆς εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος θὰ βαδίζῃ αὐξανομένη δυσαναλόγως, μὲ τὴν γεωργικήν, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ αὐξάνεται ἐπ’ ἄπειρον, ἢ δὲν δεχόμεθα, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας καὶ τότε, πράγματι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἰσορροπία συμβολῆς τῆς πρωτογενοῦς παραγωγῆς, δηλαδὴ τῆς γεωργίας καὶ ἁλιείας μὲ τὴν δευτερογενῆ παραγωγήν, δηλαδὴ τὴν βιομηχανίαν. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος, κ. Στεφανόπουλος, ἐπροχώρησεν ἔτι περισσότερον ἐν γνώσει ὅτι τὸ στοιχεῖον τοῦτο δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰ πράγματα. Μᾶς εἶπε πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τί ἐκάματε εἰς τὸν τομέα τῆς γεωργίας; Ἐδαπανήσατε 13.000 ἑκατομμύρια καὶ ποία εἶναι ἡ ἀπόδοσις τῶν 13.000 ἑκατομμυρίων; Μετὰ κόπου 2.000 ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ ὤφειλεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, τοῦ ὁποίου τιμῶμεν τὴν κοινοβουλευτικὴν πεῖραν καὶ τὴν κοινοβουλευτικὴν προσπάθειαν, ὤφειλεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, νὰ ἐνθυμηθῇ ὅταν ἐμνημόνευσε τοὺς ἀριθμούς, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος αὐτῶν τῶν ἐπενδύσεων ἀφεώρα μεγάλα ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἀκόμη τερματισθῆ καὶ τὰ ὁποῖα συνεπῶς δὲν ἔχουν ἀκόμη ἀποδώσει. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἔπρεπε νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τοῦ στοιχείου τούτου, ὥστε νὰ θελήσῃ νὰ εἴπῃ ὅτι ἐξοδεύθησαν χρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπέδωσαν. Ἀπὸ ποῦ τὸ γνωρίζει ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος ποία θὰ εἶναι ἡ ἀπόδοσις τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς ὅταν θὰ ὁλοκληρωθοῦν τὰ μεγάλα ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν ὅταν τὰ ἔργα εὑρίσκωνται ἐν ἐκτελέσει νὰ μεταχειρίζεται τοὺς ἀπολογιστικοὺς ἀριθμοὺς τῶν πληρωθέντων χρημάτων διὰ τὴν κατασκευήν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει περατωθῆ, διὰ νὰ στηρίξῃ τὴν κατηγορίαν του, ὅτι εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως, κατέληξεν εἰς σπατάλην χρημάτων εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ χωρὶς ἀπόδοσιν; Ἰδού, λοιπόν, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εἶναι αὐταπόδεικτον, ὅτι ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, μὴ προσέξας τὰ πραγματικὰ στοιχεῖα εἶπε πράγματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐκτὸς τῆς πραγματικότητος. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ὡς γνωρίζετε, ἡ Κυβέρνησις αἰσθάνεται ἰδιάζουσαν εὐαισθησίαν προκειμένου περὶ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Διότι πράγματι ἡ ἀγροτικὴ τάξις ἔχει ἀνάγκην ἰδιαιτέρας προσοχῆς καὶ μεταχειρίσεως. Δὲν ἐδίστασε, κ. συνάδελφοι, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν νὰ ἀσκήσῃ ἔντονον κοινωνικὴν πολιτικὴν εἰς τὸν τομέα τῆς γεωργίας, καὶ ἡ ὁποία ἔντονος κοινωνικὴ πολιτικὴ εἰς τὸν τομέα τῆς γεωργίας ἀντικατοπτρίζεται, κ. συνάδελφοι, διὰ τῶν ἀναμφισβητήτων κάτωθι ἀριθμῶν, ἐπὶ τῷ τέλει τῆς ὑποβοηθήσεως τῆς προσπαθείας τῶν ἀγροτῶν καὶ τῆς ταὐτοχρόνου ἀνακατανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος διὰ μέσου τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, ὡς πρώτης πηγῆς. Ἰδού, ποία εἶναι ἡ προσπάθεια εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα. Σύνολον ἐπιβαρύνσεως κατὰ τὸ ἔτος 1963, τὸ τρέχον ἔτος τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, χάριν τῆς ἀγροτικῆς τάξεως 833,5 ἑκατομμύρια καὶ τὰ ὁποῖα διαμορφοῦνται εἰς 340 ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἐπιδότησιν τῶν καλλιεργειῶν καὶ κτηνοτροφικῶν προϊόντων, 43.000.000 διὰ τὴν ὀρεινὴν οἰκονομίαν, 125 ἑκατομμύρια διὰ τὴν προώθησιν τῶν καπνικῶν περιοχῶν, 25 ἑκατομμύρια διὰ τὸ πρόγραμμα τῆς συσπόρου παραγωγῆς, 20 ἑκατομμύρια διὰ τὸ πρόγραμμα βελτιώσεως κτηνοτροφίας, 7½ ἑκατομμύρια διὰ τὴν ἐπιδότησιν καυσίμων, 18½ ἑκατομμύρια διὰ τὰς γεωργικὰς βιομηχανίας, 20 ἑκατομμύρια διὰ τὸ πρόγραμμα τῆς ἐξαγωγῆς ὀπωρῶν, 220 ἑκατομμύρια διὰ τὴν προστατευτικὴν πολιτικὴν τῆς σουλτανίνας. Καὶ τολμᾷ ἡ Ε.Κ. νὰ κατηγορῇ ἡμᾶς ὡς κομματικὸν κράτος, ὅταν γνωρίζῃ ὅτι τὸ 90% τῆς ἐπιδοτήσεως τῆς σουλτανίνας ἀφορᾷ, καὶ ὀρθῶς, περιφέρειαν ἡ ὁποία κατὰ τὴν οὐσίαν δὲν διάκειται φιλικῶς πρὸς τὴν Ε.Ρ.Ε. Καὶ προχωρῶ περαιτέρω, 100 ἑκατομμύρια διὰ τὴν Κορινθιακήν. Οὕτως ἔχομεν 833 ἑκατομμύρια εὐθέως ἐκ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ χάριν τῆς γεωργικῆς τάξεως, κατὰ τὴν ἀνάλυσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). Πέραν αὐτοῦ, ἔχομεν καὶ 1.060 ἑκατομμύρια διὰ τὰς ἀγροτικὰς ἀσφαλίσεις καὶ κάμνω μίαν παρένθεσιν διὰ τὰς ἀγροτικὰς ἀσφαλίσεις. Εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. τὶ ἐπράξατε σεῖς; Αἱ ἀγροτικαὶ ἀσφαλίσεις εἶναι ἰδική μου ὑπόθεσις. Πρῶτον, αἱ ἀγροτικαὶ ἀσφαλίσεις εἶναι ἀποτέλεσμα ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης· δεύτερον, ὀφείλομεν νὰ ἐνθυμηθῶμεν ὅτι ὅταν συνεζητεῖτο ὁ θεσμὸς τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. ὑπελόγιζεν ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ ἦτο 300 ἑκατομμύρια. Γνωρίζετε πόσος εἶναι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ΟΓΑ; Ἔφθασε μετὰ τὸν πρῶτον χρόνον καταβολῆς τῶν συντάξεων εἰς τὸ ὕψος τῶν 1.260 ἑκατομμυρίων καὶ εἶχε τὸ θάρρος νὰ ἀναλάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, ἐνῷ πᾶς τις ἄλλος εἶναι ἀμφίβολον ἐὰν εἶχε τὸ θάρρος αὐτό. Διότι, κ. συνάδελφοι, δὲν εἶναι μικρὰ ὑπόθεσις νὰ αὐξήσωμεν τὰς δαπάνας τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ φορολογιῶν εἰς τὸ ὕψος τῆς τάξεως 1.200 ἑκατομ. καὶ δὲν εἶναι φορολογία τῆς ἀγροτικῆς τάξεως· εἶναι ἀνακατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἐκ τῶν 1.200 ἑκατομ., τὰ 850 προέρχονται ἐκ κοινωνικῶν πόρων. Ἀλλὰ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα. Σᾶς ἀνέφερα δύο φορεῖς, ἤτοι τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ΟΓΑ. Δὲν σᾶς ἀνέφερα ὅμως τὴν πρόσθετον προσπάθειαν, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα τῆς γεωργίας, διὰ τῆς προστασίας τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Πληροφορηθῆτε, λοιπόν, κ. βουλευταί, ὅτι διὰ τὴν περυσινὴν συγκέντρωσιν τῶν 620.000 τόννων σίτου, ἡ διαφορὰ πρὸς μίαν δραχμὴν σημαίνει ἐπιβάρυνσιν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου χάριν τῶν παραγωγῶν σίτου 620 προσθέτων ἑκατομμυρίων. Καὶ ἂν προσθέσητε αὐτὰ τὰ ποσά, θὰ ἴδητε ὅτι ὅλα αὐτὰ σημαίνουν 2.450 ἑκατομμύρια, ποὺ εἰς τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν 26 δισεκατομ. μαζὶ μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων σημαίνει ὅτι 10% τοῦ συνόλου δίδεται διὰ τὴν προστασίαν τῆς γεωργικῆς τάξεως τῆς Ἑλλάδος. Καὶ σᾶς πληροφορῶ ὅτι εἰς ἄλλας χώρας, αἱ ὁποῖαι εἶναι περισσότερον ἀνεπτυγμέναι ἀπὸ ἡμᾶς, βεβαίως δὲν φθάνει ἡ προσπάθεια καὶ ἡ συμβολὴ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου εἴτε διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἴτε καὶ ἐμμέσως εἰς τὸ ὕψος τοῦτο. Εἶχεν ἐπανειλημμένως ἀσχοληθῆ ἡ Βουλὴ μὲ τὸ πρόβλημα τοῦτο καὶ ἔπρεπεν ἐπὶ τέλους νὰ δοθῇ μία ἀπάντησις εἰς αὐτὸ τὸ περιβόητον θέμα τῆς ἐξαθλιώσεως τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, ἡ ὁποία πέραν αὐτῶν τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων ἀπολαμβάνει 2.200 ἑκατομμύρια, ἤτοι 1.800 ἑκατομμύρια χάριν τῶν μεγάλων ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων καὶ 400 χάριν τῶν μικρῶν κοινωφελῶν.

§92Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος–κωδωνοκρουσίαι).

§93Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐὰν δὲν δέχομαι διακοπάς, ὀφείλω νὰ κάμω τὴν ὁμολογίαν πρὸς τὸ Σῶμα, δὲν εἶναι ὅτι δὲν τὰς δέχομαι ὅτι δὲν μοῦ ἀρέσουν, τοὐναντίον ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι συνήθως μὲ διασκεδάζουν μὲ τὴν κενότητά των.

§94Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Μὲ 2½ δραχ. τὸ σιτάρι καὶ 5 δραχ. τὸ ψωμὶ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι ἐπιδοτεῖτε τοὺς ἀγρότας;

§95Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος–φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Καθήσατε.

§97Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος–φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπαπαναγιώτου δὲν εἶσθε εἰς τὸ χωριό σας, εἶσθε εἰς τὸ Κοινοβούλιον· καθήσατε κάτω. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν.

§99Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Εἶναι τιμή μου ποὺ εἶμαι χωρικός. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μὲ κατηγορῆτε δι’ αὐτό... (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§100Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶχεν ἔννοιαν ὑβριστικὴν αὐτὸ ποὺ εἶπον, εἶχε τὴν ἔννοιαν ὅτι ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου, τὸ ὁποῖον εἶναι συλλογικὸν πολιτικὸν ὄργανον πρέπει νὰ σεβώμεθα τὸν Κανονισμόν, ἑπομένως δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα, κ. Παπαπαναγιώτου, ἄνευ ἀδείας τοῦ Προέδρου νὰ διακόπτετε τὸν ρήτορα. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου, δὲν σᾶς ἔθιξα.

§102Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Μὲ εἴπατε χωρικόν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀπὸ χωριὸ προέρχομαι. Εἰς τὸ χωριὸ ὁμιλεῖτε χωρὶς νὰ παίρνετε ἄδειαν ἀπὸ κανένα, ἐδῶ ὅμως θὰ παίρνετε ἄδειαν, ὡς ὁρίζει ὁ Κανονισμός.

§104Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἂς προσπαθήσωμεν νὰ ἠρεμήσωμεν. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ποῖος προεκάλεσε τὸν ἐκνευρισμόν, ἡ διαπίστωσις εἶναι ὅτι σκοπὸς εἶναι νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἀπόψεις καὶ ἀπὸ τῆς μιᾶς πλευρᾶς καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης, ὥστε πράγματι νὰ ἀποδείξωμεν ὅτι εἰς τὸ Κοινοβούλιον εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ συζητοῦμεν προβλήματα τοῦ τόπου μείζονος σημασίας. Αἱ ἀντεγκλήσεις, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχουν πρακτικὸν νόημα καὶ δὲν προάγουν τὴν συζήτησιν.

§105Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν τὰ ἴδια. Πταίει τὸ Προεδρεῖον;

§107Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εὐχαρίστως παρακολουθοῦμεν τὰς ἐπιθέσεις σας, προσπαθοῦμεν νὰ μὴ σᾶς διακόπτωμεν, καὶ νομίζω, ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον ὡς παλαιὸν μέλος τοῦ Κοινοβουλίου δικαιοῦμαι νὰ ἀξιώσω ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐπιτρέψουν νὰ συνεχίσω καὶ νὰ τερματίσω τὸν λόγον μου ἄνευ διακοπῶν καὶ θορύβων.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὸ περιστατικόν, ὅτι πρὸ ὀλίγου εἰς τὸ βῆμα ἦτο ἐκπρόσωπος τῆς παρατάξεώς σας καὶ δὲν ἠκούσθη καμμία φωνὴ διαμαρτυρίας οὔτε διακοπὴ ἀπὸ τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς. Διατὶ ἀδικεῖτε τὴν παράταξίν μας μὲ τὰς διακοπάς, αἱ ὁποῖαι προσδίδουν ἀνησυχίαν καὶ στενοχωρίαν;

§109Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Λοιπόν, κύριοι, ἂς συνεχίσωμεν καὶ ἂς προσπαθήσωμεν νὰ συγκρατηθῶμεν.

§110Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ὁ σῖτος δὲν σᾶς ἐζημίωσε.

§111Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὅταν ὑπάρχῃ διαφορὰ μιᾶς δραχμῆς εἰς 620.000 τόννους σημαίνει αὐτὸ 620 ἑκατομ. μὲ τὰ ὁποῖα βαρύνεται τὸ κοινωνικὸν σύνολον.

§112Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ἀπὸ τὸ σιτάρι εἰσπράττετε δύο δραχμὰς κατὰ κιλὸν διὰ νὰ ἐπιδοτήσετε ἄλλας καλλιεργείας.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δυνατὸν ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας νὰ γίνῃ συζήτησις; Ὁ καθεὶς ἔχει τὰς ἀπόψεις του, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐπιβάλλει τὰς ἀπόψεις του, διατηρήσατε τὰς ἰδικάς σας, ὀφείλει ὅμως νὰ σᾶς ἐνημερώσῃ μὲ ἀριθμούς.

§114Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν κανεὶς θέλῃ νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν μιᾶς χώρας, δι’ ὅσους ἀσχολοῦνται μὲ τὰ οἰκονομολογικά, γνωστὸν τυγχάνει, ὅτι θὰ ἐξετάσῃ ὡρισμένα μεγέθη καὶ ὡρισμένας πλευρὰς τῆς οἰκονομίας. Πρῶτον θὰ ἐξετάσῃ τὴν ἄποψιν τὴν δημοσιονομικήν. Καὶ εἶναι ἡ οἰκονομία ἑνὸς τόπου εἰς τὸν δρόμον τῆς ὀρθότητος ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς εἶναι πλήρως ἰσοσκελισμένος, καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μας περίπτωσιν ἔτι μείζων, διότι ὁ τακτικὸς προϋπολογισμὸς ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος συμβάλλει διὰ περισσοτέρων κεφαλαίων εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, δηλαδὴ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐπενδύσεων. Δεύτερον στοιχεῖον ποὺ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ τις, εἶναι ποία εἶναι ἡ συναλλαγματικὴ κατάστασις τῆς χώρας. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ νομίζω ὅτι δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ τὸ ἐπαναλάβω, ἀπέδειξε χθὲς ὅτι ἡ συναλλαγματικὴ κατάστασις τῆς χώρας εἶναι ὄντως καλή. Βεβαίως τὸ ἰσοζύγιον τῶν λογαριασμῶν καὶ εἰδικώτερον τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον, τὸ ἄνοιγμά του προκαλεῖ ὡρισμένην εὐαισθησίαν εἰς τὴν οἰκονομίαν, καὶ δι’ αὐτὸ προσπάθεια καταβάλλεται νὰ τονωθοῦν αἱ ἐξαγωγαὶ κατὰ πάντα δυνατὸν τρόπον, ἀλλὰ ἀναμφισβητήτως τὰ συναλλαγματικὰ ἀποθέματα αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ δύναται κανεὶς συνεκτιμωμένων καὶ τῶν ὑποχρεώσεών μας εἰς συνάλλαγμα ὅπως ἐκτιμῶνται εἰς ὅλα τὰ ἐλεύθερα Κράτη, νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ συναλλαγματικὴ κατάστασις τῆς χώρας ἔχει καλῶς. Οἱ συγκρινόμενοι ἀριθμοὶ εἶναι ὅτι ἀπὸ τὸ 1958–1962 τὰ συναλλαγματικὰ διαθέσιμα τῆς χώρας ἀνέρχονται εἰς 108,2 ἑκατ. δολλάρια, καὶ ὅτι τὸ σύνολον τοῦ συναλλάγματος ἀνέρχεται διὰ τὴν περίοδον τοῦ 1955–1962 εἰς 261,6 ἑκατ. δολλάρια. Καὶ εἰς αὐτὰ ὅπως γνωρίζετε ὅσοι παρηκολουθήσατε τὴν ἔκθεσίν μου κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ καὶ τὸ εἰδικὸν ἀπόθεμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς χρυσοῦν, τοῦ ὁποίου γίνεται χρῆσις διὰ τὴν ρυθμιστικὴν παρέμβασιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Τὸ τρίτον στοιχεῖον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετασθῇ εἶναι τὸ στοιχεῖον τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμαρίθμων. Καὶ ἐδῶ, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, εἶναι πράγματι τὸ στοιχεῖον αὐτὸ λίαν χαρακτηριστικόν, διότι εἶναι καὶ συγκρίσιμον πάλιν ἐκ τῆς ἰδίας πηγῆς, δηλαδὴ ἀπὸ τὸ μηνιαῖον Δελτίον Στατιστικῆς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ δὴ τοῦ Ἀπριλίου 1963, σελὶς 144 –152 κατὰ τὴν ἀκόλουθον τάξιν: «Ὁ δείκτης τῶν τιμῶν τοῦ καταναλωτοῦ εἰς τὰς διαφόρους χώρας μὲ βάσιν τὸ 1958 ἐμφανίζει τὴν ἀκόλουθον τάξιν μεγεθῶν καὶ διὰ τὰς ἀντιστοίχους χώρας: Αὐστρία $ 111, Βέλγιον 104, Φινλανδία 112, Γαλλία 119, Γερμανία 109, Ἑλλὰς 103, Ἰσραὴλ 121, Ἰταλία 109, Ἰαπωνία 118, Ὁλλανδία 108, Νορβηγία 111, Πορτογαλλία 109, Ἱσπανία 118, Τουρκία 143, Ἡνωμένον Βασίλειον 110, Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι 105 καὶ Γιουγκοσλαυΐα 134». Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ὁ δείκτης τῶν τιμῶν ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ἡ ἀπόδειξις τῆς νομισματικῆς σταθερότητος, φέρει τὴν χώραν πράγματι εἰς προέχουσαν θέσιν. Καὶ αὐτὴν τὴν προέχουσαν θέσιν, ἀποδεικνυομένην ἀπὸ αὐτὸν τὸν δείκτην, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. καὶ ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, παραγνωρίσαντες τὸ στοιχεῖον τοῦτο, ἠθέλησαν νὰ ὑποστηρίξουν ὅτι ἡ χώρα ὄχι μόνον κατωλίσθησεν, ὄχι μόνον εἶναι ἐν ἐξαθλιώσει, ἀλλὰ ἐντὸς ὀλίγου χρόνου ἐπίκειται ἡ οἰκονομικὴ καταστροφή. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω, πέραν αὐτῶν τῶν στοιχείων, ἂς ἔλθωμεν νὰ ἐξετάσωμεν τὸ στοιχεῖον τῆς ἐμπιστοσύνης. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. καὶ ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος θεωροῦν ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ἡ διεθνὴς ἀναγνώρισις τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας καὶ θεωροῦν ὅτι οἱ διεθνεῖς ὀργανισμοὶ οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν οἰκονομίαν τῶν διαφόρων χωρῶν, ἡ περὶ τῆς Ἑλλάδος γνώμη αὐτῶν δὲν παίζει κανένα ρόλον θὰ πρέπει τοὐλάχιστον, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐπιμένουν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, νὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ τοὺς δώσωμεν στοιχεῖα ποὺ ἀφοροῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν καὶ αὐτὰ θὰ θελήσουν μετὰ τῆς αὐτῆς εὐκολίας νὰ τὰ ἀγνοήσουν, ὅπως ἐπέμειναν καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς ἑσπέρας αὐτῆς νὰ ἀγνοήσουν ὅσα στοιχεῖα δίδονται ἀπὸ τοὺς διεθνεῖς ὀργανισμούς, τινὰ τῶν ὁποίων ἀνέφερα ἐγὼ κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου καὶ τινὰ τῶν ὁποίων ἀνέφερεν ὁ φίλος καὶ συνάδελφος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ ἰδοὺ τὰ στοιχεῖα τὰ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀγνοήσῃ οὔτε ἡ Ἀντιπολίτευσις οὔτε κανείς. Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ παραγωγικὸν δάνειον. Τὸ παραγωγικὸν δάνειον τῶν δρχ. 1.500 ἑκατ. ἐκαλύφθη εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε ἠναγκάσθην νὰ περιορίσω τὰ αἰτήματα τῶν διαφόρων πιστωτικῶν ὀργανισμῶν κατὰ 145.000.000. Ἐκ τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἐνοχλῇ τοῦτο τὴν Ἀντιπολίτευσιν, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκ τῆς ἰδιωτικῆς ἀποταμιεύσεως τὸ δάνειον ἐκαλύφθη κατὰ τὰ ⅔ εἰς ὕψος τάξεως 990$ (χειροκροτήματα), καὶ ἐκ τῶν πιστωτικῶν ἱδρυμάτων κατὰ τὰ ὑπόλοιπα. Ἰδοὺ λοιπὸν τὶ σημασίαν ἔχουν, κ. συνάδελφοι, αἱ προειδοποιήσεις τῆς Ε.Κ. περὶ ἐπικειμένης καταστροφῆς. Ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι εἰς τὰς πολιτικὰς ἐκτιμήσεις ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ διάφορος γνώμη, ἀλλ’ εἰς τὰς ἐκτιμήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν τσέπην τοῦ καθενὸς δὲν εἶναι ἄλλον τί στοιχεῖον παρὰ ἡ πραγματικὴ ἐκτίμησις τῆς καταστάσεως τῆς Ἑλλάδος, τῆς πολιτικῆς σταθερότητος, τῆς οἰκονομικῆς καὶ νομισματικῆς σταθερότητος καὶ τῆς προόδου τῆς χώρας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν ἀπόδειξιν ἐκ τοῦ στοιχείου, τὸ ὁποῖον σᾶς ἔδωσα πρὸ ὀλίγου. (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ἐπειδὴ φαίνεται, ὅτι καὶ αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ πείσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὄχι βεβαίως, διότι οὔτε σεῖς, οὔτε καὶ ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο, ἔχομεν τὴν ἀφέλειαν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις πρόκειται νὰ παραδεχθῇ οἱονδήποτε ἐκ τῶν ἰδικῶν μας ἐπιχειρημάτων, ἐπειδὴ ὅμως δὲν δύναμαι νὰ ἀνθέξω εἰς τὸν πειρασμὸν νὰ τὴν θέσω εἰς ἀκόμη στενόχωρον θέσιν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς παραθέσω καὶ τὸ ἀκόλουθον στοιχεῖον. Ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἐνδιαφέρεσθε νὰ γνωρίσητε τὴν ἀνάλυσιν ἑνὸς στοιχείου, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἔδωσεν εἰς γενικὰ μεγέθη ὁ ἐκλεκτός μου φίλος καὶ συνάδελφος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Σᾶς ἔδωσε τὸ γενικὸν μέγεθος τῶν καταθετῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰς τὰ Ταμιευτήρια ὄψεως. Ἐγὼ θὰ σᾶς δώσω ἀναλυτικώτερα στοιχεῖα ἀπόψε. Λοιπόν, κ. συνάδελφοι, ἰδοὺ πῶς ἐμφανίζεται ἡ πορεία τῶν καταθέσεων. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἔπειτα ποῖα συμπεράσματα πρέπει νὰ συναχθοῦν. Παρακαλῶ νὰ συγκρατήσητε τὴν ἡμερομηνίαν. Ὁ πρῶτος ἀριθμὸς ποὺ θὰ σᾶς δίδω θὰ εἶναι τέλος τοῦ 1957, καὶ ὁ δεύτερος, τὸ τέλος τοῦ 1962. Λοιπόν, ὄχι μόνον θὰ σᾶς δώσω τὸ γενικὸν μέγεθος, ἀλλὰ ἐξηκρίβωσα καὶ τὰ στοιχεῖα διαστολῆς μεταξὺ περιοχῆς Πρωτευούσης ἐπαρχιῶν. Περιοχὴ Πρωτευούσης: Πρῶτον, καὶ θὰ πᾶμε εἰς τὰ γενικὰ σύνολα ἔπειτα. Καταθέσεις ὄψεως: 33.100 τὸ 1957. Πρόκειται περὶ ἀριθμοῦ καταθετῶν ἐδῶ, ὄχι περὶ ἑκατομμυρίων. Τέλος 1962 45.700, διαφορὰ ἐπὶ πλέον 14.600. Καταθέσεις Ταμιευτηρίου: 1957 131.050, 1962 347.950, ἐπὶ πλέον 316.900. Τράπεζαι: 71.050 τὸ 1957, 252.000 τὸ 1962. Διαφορὰ ἐπὶ πλέον 181.000. Ταχυδρομικὰ Ταμιευτήρια: 60.000 τὸ 1957, 195.000 τὸ 1962. Διαφορὰ ἐπὶ πλέον 135.000. Προθεσμίαι: 5350 τὸ 1957, 12.750 τὸ 1962. Διαφορὰ 7.400. Διὰ τὴν Πρωτεύουσαν γενικὸν σύνολον: 1957 167.500, γενικὸν σύνολον 1962 506.400. Διαφορὰ ἐπὶ πλέον 338.900. Δὲν ὑποθέτω νὰ φαντάζεσθε, ὅτι αἱ καταθέσεις Ταμιευτηρίων ἀφοροῦν τίποτε μεγαθήρια, τίποτα κεφαλαιοκράτας, ἐδῶ πρόκειται περὶ τῆς μεσαίας, μικροαστικῆς, τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Ἀλλὰ ἂς πᾶμε τώρα καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ἐκεῖ δὲν πιστεύω νὰ εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι οὔτε κἂν μικροαστοί, ἀλλὰ εἶναι μόνον ἔντιμοι ἄνθρωποι ἐργάται τῆς γῆς, ἄνθρωποι ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸν στυλοβάτην τῆς Ἑλλάδος, καὶ τοὺς ὁποίους καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. (Χειροκροτήματα). Εἰς τὴν ἐπαρχίαν λοιπὸν αἱ καταθέσεις ὄψεως εἶναι αἱ ἑξῆς: 43.500 τὸ 1957, 53.400 τὸ 1962. Διαφορὰ ἐπὶ πλέον 9.900. Καταθέσεις Ταμιευτηρίου: 219.000 τὸ 1957, 708.750 τὸ 1962, διαφορὰ 489 χιλιάδας. Τράπεζαι: 99.500 τὸ 1957, 365.000 τὸ 1962 διαφορὰ 266.000. Ταχυδρομικὰ Ταμιευτήρια: 126.000 τὸ 1957, 334.000 τὸ 1962. Διαφορά: 222.000. Γενικὸν σύνολον διὰ τὴν ἐπαρχίαν 274.000 τὸ 1957, 816.000 τὸ 1962. Ἐγὼ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι δὲν ὑπάρχει καὶ δὲν ἐπιβάλλεται προσπάθεια μεγάλη διὰ νὰ καλύψωμεν τὰ περιθώρια τῆς ὑποαναπτύκτου καταστάσεως τῆς οἰκονομίας διὰ νὰ φθάσωμεν πράγματι εἰς τὰ ἐπίπεδα τῶν πεπολιτισμένων εὐρωπαϊκῶν χωρῶν. Παρακαλῶ ὅσους ζοῦν κοντὰ εἰς τὸν Ἕλληνα νὰ μοῦ εἴπουν ἐὰν αὐτὸ ποὺ θὰ εἴπω ὄντως δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι πέραν τῶν καταθέσεων ὁ καθένας φροντίζει πρωτίστως μὲ τὶς οἰκονομίες του νὰ διασφαλίσῃ τὸ σπιτάκι του. Εἶναι ἔτσι, κύριοι, ἢ δὲν εἶναι; Ἑπομένως ἐδῶ ἔχομεν μίαν ἀπόδειξιν προσθέτου ἐμπιστοσύνης του εἰς τὸ ἐθνικὸν νόμισμα καὶ ἡ πρόσθετος αὐτὴ ἐμπιστοσύνη εἰς τὸ ἐθνικὸν νόμισμα δὲν εἶναι μόνον ἀποκλειστικὸν ἐπίτευγμα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ εἶναι καὶ ταὐτοχρόνως ἀμετακίνητος ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως καὶ πιστεύω καὶ τῆς πλειοψηφίας ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἀντὶ πάσης θυσίας νὰ συγκρατηθῇ αὐτὴ ἡ νομισματικὴ σταθερότης. (Χειροκροτήματα). Καὶ αὐτό, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, δὲν εἶναι οἰκονομικὴ σκέψις, εἶναι πολιτικὴ σκέψις, διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅλοι ἀνεξαιρέτως, καὶ ἀκούσατε καὶ σεῖς οἱ ἐθνικόφρονες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως...

§115Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς διακόψωμεν διὰ νὰ σᾶς τὰ εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς.

§116Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀκούσατε, καὶ ἂν δὲν θέλετε, μὴ ἀκοῦτε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, πρέπει νὰ γνωρίζητε, κ. συνάδελφοι τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ νομισματικὴ σταθερότης εἶναι πολιτικὴ ἔννοια ἐν προκειμένῳ καὶ δὲν εἶναι μόνον οἰκονομική. Εἶναι πολιτικὴ ἔννοια κατὰ πρώτην καὶ κυρίαν βάσιν, διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι οἱ γείτονές σας, οἱ παρακαθήμενοί σας, αὐτοὶ ἐπιδιώκουν διὰ παντὸς τρόπου νὰ δημιουργήσουν πληθωρικὴν πίεσιν, νὰ ὑποτιμήσουν τὴν ἀγοραστικὴν ἀξίαν τῆς δραχμῆς, διὰ τῆς ὁποίας, κατὰ παγίαν των θεωρίαν, ὁδηγοῦν εἰς τὴν αὐτόματον αὔξησιν τῆς ἐξαθλιώσεως, ἄνευ τῆς ὁποίας γνωρίζουν, ὅτι οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὅπως ὀρθῶς διακόπτων με ὁ συνάδελφός μου καὶ ἐκλεκτὸς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μοῦ ὑπενθύμισεν, ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἡ θεωρητικὴ τοποθέτησις, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἡ ἔμπρακτος προσπάθεια εἰς κάθε περίπτωσιν. Τώρα, κ. συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἰσέλθω εἰς ἓν ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι συνηρτημένον μὲ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προΐσταμαι καὶ τὸ θέμα αὐτό, εἶναι τὸ θέμα τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, κατὰ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς 6ης τοῦ μηνός, ὅταν ἀνέπτυξε τὴν πρότασιν μομφῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, μεταξὺ τῶν ἄλλων, ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν, εἶπε καὶ τὰ ἀκόλουθα: «Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τρίτος ὅρος. Αὐτὸς ὁ τρίτος ὅρος εἶναι ὅτι αἱ δαπάναι αἱ ἀμυντικαί, πρέπει νὰ ἀντιστοιχοῦν εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ἑκάστης χώρας καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ὑπάρχει ἀνισότης καὶ βαρυτάτη εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλοτε εἶχον ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλήν, ἀριθμοὺς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, συμφώνως πρὸς τοὺς ὁποίους τὸ Ἑλληνικὸν ποσοστὸν εἰς στρατιωτικὰς δαπάνας, ἦτο τὸ μεγαλύτερον τοῦ κόσμου καὶ τὸ μικρότερον εἰς δαπάνας Παιδείας. Καὶ ἔχουν ἔκτοτε αὐξηθῆ αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι τῆς Ἑλλάδος ἐνῷ ἐλαττοῦνται καὶ τελικῶς διακόπτεται ἡ βοήθεια, αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι αὐξάνονται πέραν τῶν δυνατοτήτων τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος». Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου μὲ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἡ διαφωνία μας εἶναι ἀπόλυτος. Καὶ ἡ διαφωνία μας εἶναι ἀπόλυτος πρῶτον, εἰς τοὺς ἀριθμούς. Φαίνεται καὶ πάλιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τῇ εἰσηγήσει τῶν ἐπιτελικῶν του συμβούλων ἐφρόντισε καὶ ἐδῶ νὰ μὴ ἔχῃ ἀκριβεῖς ἀριθμούς. Ἐγὼ θὰ μνημονεύσω τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἀρύομαι ἐκ τοῦ στατιστικοῦ δελτίου τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν τοῦ 1961 καὶ συνεπῶς πρόσφατον. Ὁ ἀριθμὸς ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ λέγω διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία παρεξήγησις εἶναι τοῦ ἔτους 1963. Διότι ἐφόσον κατέθεσα τὸν προϋπολογισμὸν πρὸ δύο μηνῶν, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ μὴ ἔχω ἀνάγκην νὰ ἀνατρέξω εἰς τὸ τὶ λέγει τὸ στατιστικὸν δελτίον, ἀλλὰ εἰς τὸ τὶ λέγω ἐγὼ μὲ ἡμερομηνίαν τοῦ 1963. Καὶ ἂν ἀναδράμω εἰς τὸ ἔτος 1960 καὶ ἐὰν μνημονεύω τὸ δελτίον τοῦ 1961, τὸ κάμνω διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ κανενὸς εἴδους δυνατότης ἐμφανίσεως ὅτι «ἄλλην ἡμερομηνίαν μεταχειρίζομαι διὰ τὴν μίαν περίπτωσιν καὶ ἄλλην διὰ τὴν ἄλλην». Θὰ ἐτόλμων νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὸ εἶναι εἰς βάρος τοῦ ἰδικοῦ μου ἐπιχειρήματος κατὰ τοῦτο, διότι πάντοτε, ὡς γνωστόν, διὰ πάντα ἀσχολούμενον μὲ αὐτὰ τὰ προβλήματα, τὸ 1960 παρουσιάζει ὕψος ἀμυντικῶν δαπανῶν εἰς τὰ διάφορα κράτη ηὐξημένον καὶ συνεπῶς αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δίδω, εἶναι κατώτερα τῶν πραγματικῶν ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα κράτη. Ἰδού, λοιπόν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, εἰς τὰ ὅσα ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἶπε περὶ ἀμυντικῶν δαπανῶν, ὅτι τουτέστιν εἶναι αἱ βαρύτεραι τῆς Ἑλλάδος ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἄλλας χώρας καὶ βαρύτεραι ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, τί λέγει τὸ στατιστικὸν δελτίον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν: Πρῶτον Ἑλλάς, 4,4% ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, εἶναι αἱ ἀμυντικαὶ δαπάναι. Μὲ ποσοστιαίαν συμβολὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ 18,1%. Καὶ πράγματι, ἡ παρατήρησις εἶναι ὀρθή, ὅτι τὸ στοιχεῖον τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἶναι ἐνδεικτικόν. Τὸ στοιχεῖον τοῦ ποσοστοῦ ἐπὶ τῶν ἀμυντικῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν διαφόρων κρατῶν εἶναι βαρύτερον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχω καὶ τὰ δύο στοιχεῖα εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ἂς ἴδωμεν τί γίνεται εἰς τὰς πλουσίας χώρας, διότι ὅλαι εἶναι πλουσιώτεραι ἀπὸ ἡμᾶς. Γαλλία 7,4% ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ 28% ἡ συμβολὴ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ ἔναντι τοῦ 4,4 καὶ 18 τῆς Ἑλλάδος.

§117Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διὰ ποῖον ἔτος;

§118Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Διὰ τὸ 1961.

§119Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶναι ὁ πόλεμος τῆς Ἀλγερίας.

§120Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Δέχομαι, νὰ σᾶς τὴν χαρίσω (τὴν Γαλλίαν). Πάρετέ την. Γερμανία 21,2 ἐπὶ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀγγλία ἡ ὁποία δὲν ἔχει πόλεμον κατὰ τῆς Ἀλγερίας 8,4 ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ 22,5 ποσοστὸν τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ.

§121Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖ εἶναι αἱ ἀτομικαὶ δυνάμεις.

§122Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Νὰ ἰδοῦμε καὶ τὴν Ἀμερικήν. 11% ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ 59,6 ἐπὶ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ... Θέλετε νὰ τὴν σβήσωμεν καὶ αὐτήν; Ἂς πᾶμε στὸν Καναδᾶ ποὺ δὲν εἶναι ἀτομικὴ δύναμις. 5,6 ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ 27% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἰς τὴν Ὁλλανδίαν 5% ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος καὶ 20% ἐπὶ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἰς τὴν Σουηδίαν 5,1% ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος καὶ 18% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τέλος εἰς τὴν Τουρκίαν 3% ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ 24,8 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐάν, κύριοι, θελήσωμεν νὰ συναγάγωμεν συμπεράσματα, σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ ἡ ἐπίκρισις καὶ εἶναι ἀληθὲς ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε καὶ ἐβεβαίωσε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. περὶ τοῦ ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως προϋπολογισμοῦ τὸ βαρύτερον ποσοστὸν ἀμυντικῶν δαπανῶν; Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ὡμίλησε περὶ ἀνάγκης ἐκκαθαρίσεως ὡρισμένων θεμάτων, καὶ ὅτι αὐτὸς ἦτο ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς ἕνεκα τοῦ ὁποίου κατέθεσε τὴν πρότασιν μομφῆς ἡ Ε. Κ. θὰ τὸν παρακολουθήσω καὶ ἐδῶ, διότι πράγματι ὑπάρχουν θέματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην ἐκκαθαρίσεως καὶ πρῶτον τοιοῦτον θέμα εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀμύνης τῆς χώρας. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κατὰ τὴν χθεσινήν του ἀγόρευσιν, εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ κατὰ τὴν κρίσιν του ἐξωτερικὴ πολιτικὴ χωρὶς νὰ ὑπάρχουν ἀμυντικαὶ δυνάμεις τῆς χώρας εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς των. Ἐγὼ θὰ διευρύνω τὴν ἔννοιαν. Καὶ σύμφωνα μὲ ὅσα εἶχον ἀνακοινώσει καὶ κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ ἀμύνης τῆς χώρας, θὰ ὑποστηρίξω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν οὔτε οἰκονομικὴν πολιτικὴν χωρὶς νὰ ὑπάρχουν ἔνοπλοι δυνάμεις εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς των. Θὰ εἶναι πλάσμα σκέψεως ἡ τοποθέτησις ὅτι αἱ ἀμυντικαὶ δυνάμεις τῆς χώρας πέραν τοῦ ὅτι ἄνευ αὐτῶν θὰ παρεδίδετο ἡ χώρα ὡς εὔκολος λεία εἰς οἱανδήποτε κατακτητικὴν σκέψιν περὶ τῶν ὁποίων ἔχομεν παραδείγματα καὶ τελευταίως ἀκόμη λίαν πικρὰ καὶ αἱματηρά, εἶναι βέβαιον, ὅτι πέραν αὐτῶν χωρὶς ἀμυντικὰς δυνάμεις πανετοίμους διὰ νὰ ἐκπληρώσουν τὴν ἀποστολήν των δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σκέψις περὶ οἰκονομικῆς ἀναδιαρθρώσεως διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν εἰς μίαν χώραν ποὺ ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι νὰ ἔχετε τὴν προσέλευσιν ἐπενδυτικῶν κεφαλαίων, καὶ ὅταν ἡ προσπάθεια μάλιστα τῶν ἐπενδύσεων στρέφεται καὶ ὀρθῶς κατὰ πρῶτον λόγον εἰς τὰ βέβαια τμήματα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας, ἀπαραίτητος προϋπόθεσις εἶναι νὰ γνωρίζῃ πᾶς τις, ὅτι πέραν τοῦ ἡρωϊσμοῦ ἡ Ἑλλὰς διαθέτει καὶ ὅπλα διὰ νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν Πατρίδα Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα). Ἰδοὺ διὰ ποῖον λόγον ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἐπίμονος ἡ προσπάθεια καὶ ἐὰν θέλετε μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου ὁρίου, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς πράγματι ἀχαλινώτου δημαγωγίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δυσχερὲς νὰ ἀποδεικνύῃ κανεὶς εἰς πᾶσαν περίπτωσιν τὴν ἀξίαν τῆς προσπαθείας εἰς τὸν ἀμυντικὸν τομέα, ἰδοὺ διατὶ καὶ κατὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν ἀγόρευσίν μου ἀπόψε θὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς καὶ δι’ ὑμῶν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ διὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γνώμην τῆς ἐλευθέρας δημοκρατίας πρὸς ὅλα τὰ δημοκρατικὰ κράτη, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐχομένη τοῦ πατρίου ἐδάφους μὲ Κυβέρνησιν τῆς ΕΡΕ, δὲν ὑποχωρεῖ εἰς τὸ θέμα τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐδῶ συνδεδεμένη μὲ τὸ πρόβλημα αὐτὸ εἶναι καὶ ἡ Τουρκία. Ἀξιότιμοι, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Τουρκία εἶναι σύμμαχος χώρα εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ ἡμεῖς θὰ ἐπεθυμούσαμεν ἡ Τουρκία νὰ εἶχεν ἀρίστην οἰκονομικὴν κατάστασιν. Δυστυχῶς δὲν εἶναι τοιαύτη.

§123Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Δι’ αὐτὸ τὸ περικόπτουν ἀπὸ ἡμᾶς καὶ τὸ δίδουν ἐκεῖ.

§124Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀκριβῶς αὐτὴ εἶναι ἡ ἀφελὴς διακοπή. Ἡ ἀφέλεια τῆς διακοπῆς συνίσταται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι θὰ ἔπρεπε δηλαδὴ ἡ Ἑλλὰς νὰ εἶναι εἰς τὴν ἰδίαν οἰκονομικὴν δυσπραγίαν ἢ μήπως θὰ ἔπρεπε διότι ἡ Τουρκία εὑρίσκεται εἰς κακὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν καὶ ἔχει δημοσιονομικὴν καὶ συναλλαγματικὰς δυσκολίας δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νὰ ἀποκρύψωμεν τὴν πραγματικότητα τῆς οἰκονομίας μας; Ἀλλὰ ἀπὸ ποῖον; Ἐδῶ ὑπάρχουν δεκάδες διεθνεῖς ὀργανισμοὶ οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται μὲ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι θὰ ἠδύνασθο νὰ ἰσχυρισθῆτε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ καὶ διὰ ποῖον λόγον; Εἶναι δυστύχημα, ὅτι ἡ χώρα δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἰδίαν μοῖραν μὲ τὴν Τουρκίαν;

§125Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§126Σ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακόπτεται ὁ κ. Ὑπουργός. (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δέχεται ὁ Ὑπουργὸς διακοπάς.

§128Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ὁ κ. Βασιλᾶτος, σύμφωνα μὲ τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἀπὸ ἐμὲ νὰ κάμῃ μίαν διακοπήν. Ἐγὼ εἶπον εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι διακοπὰς δὲν δέχομαι.

§129Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ποῖος ὁ λόγος τῶν φωνασκιῶν;

§130Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Μὴ προκαλεῖτε, κ. Βασιλᾶτε, ἐδόθησαν αἱ ἐξηγήσεις καὶ παρακαλῶ ἐκρήξεις νὰ μὴ ὑπάρχουν. Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι, ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν πολιτικῶν προβλημάτων, διότι ἕως τώρα συζητοῦμεν περὶ μεγεθῶν τῆς οἰκονομίας καὶ ἀπεδείξαμεν χωρὶς νὰ ἐπιθυμῶμεν νὰ κατηγορήσωμεν τὴν ἡγεσίαν τῆς Ε.Κ., ὅτι τοὐλάχιστον ἡ κρίσις τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα παρέθεσεν ὑπῆρξεν ἀτυχὴς καὶ ἐκ τῶν ἀναμφισβητήτων στοιχείων μας προκύπτει ἀβιάστως συμπέρασμα, ὅτι ἡ χώρα, ὄχι μόνον δὲν εἶναι οὐραγὸς τῶν ἄλλων ἐλευθέρων κρατῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς πολλοὺς τομεῖς προηγεῖται τῆς προσπαθείας τῶν ἄλλων. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§131ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ε. Κ.). Εὐημερεῖ.

§132Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν εἶπον, ὅτι εὐημερεῖ, ἀλλὰ ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἐξελίξει καὶ ὅτι ἡ προσπάθεια τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι ἀνωτέρα κατὰ τὰ ἀποδεδειγμένα στοιχεῖα ἀπὸ ὅτι συμβαίνει εἰς πολλὰς ἄλλας χώρας. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., περαίνων τὴν ἀγόρευσίν του, ὡμίλησε καὶ περὶ τοῦ περιβοήτου πολιτικοῦ τριπτύχου τῆς Ε. Κ. Εἶπεν δηλαδή, ὁ κ. Ἀρχηγός, ὅτι ἐδῶ θὰ πρέπει νὰ χρειασθῇ διὰ νὰ ἐξέλθῃ ἡ χώρα ἀπὸ τὴν πολιτικὴν ἐμπλοκήν, εἰς τὴν ὁποίαν αὐτός, νομίζει, ὅτι εὑρίσκεται καὶ αὐτὸς ἐκτιμᾷ ὅτι ὑπάρχει, θὰ πρέπει νὰ ἐκπληρωθοῦν οἱ ὅροι τριπτύχου καὶ τὸ τρίπτυχον αὐτὸ εἶναι τίμιον ἐκλογικὸν σύστημα, τίμιον Κράτος καὶ τίμιαι ἐκλογαί. Ἂς ἐξετάσωμεν λοιπὸν καὶ τὰ τρία αὐτὰ στοιχεῖα τοῦ τριπτύχου διὰ νὰ ἐκτιμήσητε περὶ τίνος πρόκειται, καὶ τοῦτο διὰ νὰ ὑπάρξῃ ὄντως ἐκκαθάρισις, τὴν ὁποίαν μετὰ τοσαύτης ἐπιμονῆς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. ἠθέλησε νὰ ἐπιτύχῃ διὰ τῆς προτάσεως μομφῆς. Καὶ ἂς ἀρχίσωμεν πρῶτον ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ τιμίου ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἐκεῖ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμω προσπάθειαν, νὰ μεταχειρισθῶμεν τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε. Κ. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, ὁ ὁποῖος τὴν ἤκουσε τὸν Νοέμβριον τοῦ 1960. Εἶναι ἡ συνεδρίασις τῆς Τρίτης 15.11.1960 συνεδρίασις ΙΗʹ σελὶς 10 τῶν Ἐπισήμων Πρακτικῶν. Ὀφείλω πρὶν ἢ ἀναγνώσω τὰ ὅσα ἔλεγε τότε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὴ εἶναι μία ἀπὸ τὰς λεπτοτέρας ἀγορεύσεις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε. Κ. καὶ ἡ λαμπρότης τῆς ἀγορεύσεως συνίσταται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι πράγματι ἐκεῖ ἐξεκαθάρισε κατὰ τρόπον ἀνάγλυφον τὴν θέσιν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος καὶ τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ, ἀνεξαρτήτως ἐὰν μετέπειτα διὰ λόγους πολιτικῆς σκοπιμότητος ἐφρόντισε νὰ λησμονήσῃ καὶ αὐτὸ τὸ τμῆμα τῆς ἀγορεύσεώς του, ἀλλὰ καὶ τὸ τμῆμα, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναγνώσω αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὁμιλῶν, λοιπόν, περὶ τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., ἐπικρίνων ἢ μᾶλλον ἀμυνόμενος τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος τοῦ 1958, ἔλεγε μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ τὰ ἑξῆς: «Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἄλλη συγγενὴς ἐπίκρισις, ὅτι τὸ 41% ἀπέδωσε 172 βουλευτὰς καὶ ἡ ἐπίκρισις αὐτὴ εἶναι βάσιμος». Καὶ προχωρῶν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν, ὅτι δύο εἶναι τὰ ἔντιμα ἐκλογικὰ συστήματα, τὸ πλειοψηφικὸν καὶ ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, ἔλεγε τότε τὰ ἑξῆς: «Ἀλλὰ ἡ ἀπάντησις ἐπίσης εἶναι, ὅτι τοῦτο δὲν ἔχει συμβῇ διὰ πρώτην φοράν, ἔχουν μάλιστα συντελεσθῆ προσφάτως ἀπείρως δεινότεραι ἀποστάσεις μεταξὺ λαϊκῆς ψήφου καὶ κοινοβουλευτικῆς δυνάμεως». Ἑπομένως ἡ ἐντιμότης τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος εἶναι ἡ ἀπόστασις κατὰ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε. Κ. Ἔλεγεν ἐπίσης τότε: «Ὑπενθυμίζω τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ πλειοψηφικοῦ τῆς στενῆς περιφερείας, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου τὸ 1952. Ποῖον ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα; Ὁ Συναγερμὸς ἔλαβε τὰ 49%, οὐχὶ λοιπὸν τὴν πλειοψηφίαν καὶ μὲ 49% τῶν ψήφων τοῦ λαοῦ ἔλαβε 247 βουλευτάς, ἐνῷ τὸ 51% τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔλαβε ἐν συνόλῳ μόνον 53 βουλευτάς». Διαπιστώνων, λοιπόν, αὐτὴν τὴν ἀπόστασιν μεταξὺ λαϊκῆς ψήφου συνόλου ἀριθμητικοῦ τῆς λαϊκῆς ψήφου καὶ ἀντιστοίχων ἑδρῶν ὑποστηρίζει καὶ τὸ ὑποστηρίζει καὶ τώρα, ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα εἶναι μεταξὺ τῶν ἐντίμων. Ἡμεῖς δὲν ὑποστηρίζομεν τὴν ἐντιμότητα τῶν συστημάτων, ἀλλὰ τὴν σκοπιμότητα τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων. Καὶ ἐξακολουθεῖ εἰς τὴν ἰδίαν ἀγόρευσίν του ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. καὶ προβαίνει εἰς τὰς ἄλλας διαπιστώσεις: «Θὰ ἐπεθύμουν ἀκόμη νὰ προσθέσω, ὅτι ὄχι μόνον μὲ τὴν ἀναλογικὴν τοῦ 1958 καὶ μὲ τὸ πλειοψηφικὸν τοῦ 1952 ἔχουν δημιουργηθῆ τοιαῦται ἀποστάσεις μεταξὺ λαϊκῆς ψήφου καὶ κοινοβουλευτικῆς δυνάμεως, ἔχουν ἀκόμη συμβῆ καὶ μὲ ἁπλῆν ἀναλογικὴν ὅπως ἐφαρμόζεται εἰς τὴν χώραν μας». Καὶ συνεχίζει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ.: «Ἀναφέρομαι εἰς τὸ παράδειγμα τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς τοῦ 1950. Ἔλαβον τότε ἐγὼ τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα 10,7%, ἔλαβεν ἡ ΕΔΑ ἐπονομαζομένη τότε Δημοκρατικὴ Παράταξις 9,70%, ἤτοι διαφορὰ μόνον μιᾶς μονάδος καὶ τὸ ἰδικόν μου Κόμμα ἔλαβε 35 βουλευτὰς καὶ ἡ Δημοκρατικὴ Παράταξις 18, περίπου τὸ ἥμισυ, ταῦτα δὲ μὲ ἁπλῆν ἀναλογικήν. Ἑπομένως, ἐὰν πράγματι ἐπίστευεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. εἰς τὴν ἐντιμότητα τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων, ἐντιμότητα τῶν ἐκλογικῶν συστημάτων ποὺ ἀποτελεῖ κατὰ τὰς σκέψεις τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε. Κ. τὸ πρῶτον σκέλος τοῦ ἀπαραιτήτου τριπτύχου διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ὁμαλότητα, ἐὰν ἐπίστευεν εἰς τὴν ὁμαλότητα, τότε δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἔντιμα συστήματα εἶναι τὸ πλειοψηφικὸν καὶ ἡ ἁπλῆ ἀναλογική, διότι καὶ τὰ δύο κατὰ τὰς ἰδικάς του ἀπόψεις ἐμφανίζουν τὴν ἀνέντιμον ἀπόστασιν μεταξὺ λαϊκῶν ψήφων καὶ κοινοβουλευτικῶν ἑδρῶν. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὸ δεύτερον μέρος τοῦ περιβοήτου τριπτύχου, περὶ ἐντίμων ἐκλογῶν. Ἐγὼ δὲν κάμνω τίποτε ἄλλο, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰμὴ νὰ παρακολουθῶ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ σας.

§133Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Ποία ἡ ἀνακρίβεια;

§134Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐζήτησεν ὁ Ἀρχηγός σας, ἐκκαθάρισιν τῆς πολιτικῆς καταστάσεως καὶ προβάλλει τὸ τρίπτυχον αὐτὸ καὶ θὰ λάβῃ τὴν ἀπάντησιν. Τὸ πρῶτον λοιπὸν εἶναι αὐτό. Ἂς ἔλθωμεν τώρα, κ. συνάδελφοι, εἰς τὸ δεύτερον σκέλος τοῦ τριπτύχου, τοῦτ’ ἔστιν περὶ ἐντίμων ἐκλογῶν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κ. συνάδελφοι, ποῖος θὰ εἶναι ὁ κριτὴς τῶν ἐντίμων ἐκλογῶν; Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. ἢ μήπως ἡμεῖς; Οὔτε ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ., οὔτε ἡμεῖς.

§135ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ὁ Καρδαμάκης θὰ εἶ..........

§136Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Τὴν ἐντιμότητα τῶν ἐκλογῶν, κ. συνάδελφοι, σεῖς οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζετε, ὅτι εἶσθε προσηλωμένοι εἰς τὴν Δημοκρατίαν, ὑπάρχει εἰδικὸν ὄργανον, τεταγμένον ὑπὸ τῆς Πολιτείας νὰ τὴν κρίνῃ καὶ τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται Ἐκλογοδικεῖον. Διότι οὔτε ἡ ἰδική σας ὑποκειμενικὴ κρίσις οὔτε καὶ ἡ ἰδική μας..... (φωναὶ ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Καὶ ἐπειδὴ ἡ ἄποψις εἶναι ἐνοχλητικὴ ὁ κ. συνάδελφος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπικαλεῖται τὴν γνώμην τὴν οὐχὶ ἐπισήμως διατυπωθεῖσαν, ἀλλὰ λεχθεῖσαν, ἀπὸ ἀνωτάτους κρατικοὺς λειτουργοὺς καὶ ἀρνεῖται τὴν ἐτυμηγορίαν τοῦ Ἐκλογοδικείου. Καὶ ἡ ἐτυμηγορία τοῦ Ἐκλογοδικείου τὶ λέγει; Ὅτι ἐπὶ 9.600 ἐκλογικῶν τμημάτων τῆς Ἑλλάδος παρὰ τὴν ἰδικήν σας προσπάθειαν κατωρθώσατε νὰ προβάλητε 132 ἐνστάσεις περὶ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν ἐκ τῶν ὁποίων, 132 ἐνστάσεις, αἱ 27 ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐπιχειρήματος περὶ τῆς βίας καὶ τῆς νοθείας, περὶ τῆς ἀσκηθείσης ψυχολογικῆς βίας ἀλλὰ καὶ ἐμπράκτου βίας καὶ ἀπερρίφθησαν μὲ τὸ αἰτιολογικὸν ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ προτάσεις καὶ ἐνστάσεις δὲν κατωρθώθη νὰ ἀποδειχθοῦν παρὰ τὴν προσπάθειάν σας ἐνώπιον δικαστηρίου.

§137Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ὅπου ἐπανελήφθησαν αἱ ἐκλογαὶ διατὶ τὰς ἐχάσατε;

§138Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐπανελήφθησαν αἱ ἐκλογαὶ μόνον εἰς τρία τμήματα τῆς Βʹ περιφ. Θεσσαλονίκης, ἀκριβῶς διότι τὸ δικαστήριον ἀνεγνώρισεν ὅτι εἶχον συμβῆ ὡρισμέναι παρατυπίαι. Καὶ ἑπομένως, ὅταν δέχεσθε ὅτι ὀρθῶς ἐδίκασε τὸ Ἐκλογοδικεῖον διὰ τὰς περιπτώσεις ποὺ ἐνηργήθησαν ἀναπληρωματικαὶ ἐκλογαί, θὰ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ἔχητε τὴν ἐντιμότητα τῆς ἀναγνωρίσεως ὅτι ἐπίσης ὀρθῶς ἐδίκασεν τὸ Ἐκλογοδικεῖον ἐκεῖ ὅπου ἀπέρριψεν τὰς ἐνστάσεις βίας καὶ νοθείας (χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§139Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τὶ ψέμματα εἶναι αὐτὰ ποὺ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπὸ ἐκεῖ;

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀρβανιτάκι, πῶς μεταχειρίζεσθε τοιαύτας ἐκφράσεις;

§141Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ τρίτον σκέλος τοῦ τριπτύχου τὸ περὶ ἐντίμου κράτους.

§142ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. (Ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἐδῶ πιὰ εἶναι.....

§143Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Οἱ κ. συνάδελφοι τῆς Ε.Κ. ἔχουν κάθε δικαίωμα νὰ διατυπώνουν τὰς ἀπόψεις των, ἔχουν κάθε δικαίωμα νὰ λέγουν τὰς πολιτικάς των σκέψεις, ἐμένα δὲν μὲ ἐνοχλοῦν καθόλου αἱ διακοπαί, διότι ἠμπορῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω κ. συνάδελφοι, τόσον τῆς πλειοψηφίας ὅσον καὶ τῆς μειοψηφίας, ὅτι δὲν πρόκειται οὔτε κατὰ ἕνα κόμμα, νὰ περιορίσω τὴν ἀγόρευσίν μου, θὰ τὴν τερματίσω ὁλόκληρον σύμφωνα μὲ τὰς πολιτικάς μου σκέψεις ἐκτελῶν ἐν προκειμένῳ τὸ καθῆκον μου πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἑπομένως κανεὶς δὲν θὰ μὲ ἐμποδίσῃ. Τώρα τὸ τρίτον λοιπὸν σκέλος τοῦ τριπτύχου αὐτοῦ περὶ ἐντίμου κράτους, συνίσταται εἰς τὴν ἀντικατάστασιν τῶν Νομαρχῶν.

§144ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΕΩΣ.

Καὶ μόνον;......

§145Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ φαίνεται, ὅτι ἡ Ε.Κ. μαζὶ μὲ τὰς ἄλλας ψευδαισθήσεις νὰ ὑποτιμᾷ καὶ τὴν νοημοσύνην τῶν ἀντιπάλων της, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, ἡμεῖς τοὐλάχιστον, κατὰ τὸ σύνολόν μας, δὲν κάμνομεν. Διότι εἶναι γνωστόν, κ. συνάδελφοι, ἐκ τῆς πολιτικῆς ἱστορίας τῆς χώρας τὴν ὁποίαν ἐλπίζω, ὅτι ἐνθυμεῖται ἑκάστοτε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὅτι ὅταν ἔρχεται ἡ ὥρα τῆς ἐκλογικῆς ἀναμετρήσεως δὲν εἶναι βεβαίως ὁ Νομάρχης τῶν 40 ἡμερῶν, ὁ ὁποῖος θὰ ἀνατρέψῃ τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα.

§146Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὰ προετοιμάζονται ἐγκαίρως.

§147Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Αὐτὰ εἶναι διὰ νὰ ἀνήκουν εἰς τὴν Ἱστορίαν καὶ τὸ «ἑτοιμάζονται ἐγκαίρως» συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀλλάξωμεν καὶ ὡρισμένους κρατικοὺς λειτουργούς. Καὶ πιστεύετε σεῖς, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιδίωξις; Δὲν εἶναι αὐτή, κ. συνάδελφοι, ἡ ἐπιδίωξις. Νὰ σᾶς τὴν εἴπω ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἔχω πάρει πολλὲς ἐκλογὲς εἰς τὴν ζωήν μου, ἴσως περισσότερες ἀπὸ ὅλους αὐτοὺς τοὺς κυρίους τοὺς ὁποίους ἀντιμετώπισα εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν διεξήγαγον αὐτοὶ τὰς ἐκλογάς, κατὰ τὸν ἰδικόν των τρόπον καὶ τὰς ὁποίας ἐκλογάς, ἡμεῖς τοὐλάχιστον, ποτὲ δὲν ἠμφισβητήσαμεν ἐπὶ βίᾳ καὶ νοθείᾳ.

§148Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Διότι ἔγιναν ἐκλογαί.

§149Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ πρότασις τοῦ τρίτου σκέλους τοῦ τριπτύχου, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἐκ τοῦ πονηροῦ καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατί. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν 3, 4, 5, 10 ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, τοὺς ὁποίους θεωρεῖ διὰ τὸ δημοκρατικὸν ἀδιάβλητον μέρος ἡ Ε.Κ., ὅτι πρέπει κλωτσηδὸν νὰ ἀπέλθουν τῆς ὑπηρεσίας ἢ νὰ τεθοῦν ἐκτὸς αὐτῆς. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα. Εἶναι ἡ μέθοδος τῆς προκαταρκτικῆς πριμοδοτήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος ὑπὲρ τῆς Ε.Κ., εἶναι ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιθυμεῖτε νὰ δώσετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ὅροι τοὺς ὁποίους ἐθέσατε, ἔγιναν δεκτοὶ καὶ συνεπῶς αὐτὸ σημαίνει, ὅτι τὴν πολιτικὴν δύναμιν τὴν προεξοφλεῖτε κατὰ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπιτυχίας σας, διὰ νὰ δημιουργήσητε τὴν ψυχολογικὴν προϋπόθεσιν τοῦ ρεύματος ὑπὲρ ὑμῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§150Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ παραδέχεσθε λοιπόν.

§151Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀλλὰ χάριν τοῦ πολυπύχου, κ. συνάδελφοι, —καὶ ἂς διαμαρτύρωνται δὲν ἔχει σημασίαν— χάριν αὐτοῦ τοῦ πολυπύχου.... Χάριν αὐτοῦ τοῦ πολυπύχου, ἡ Ἕνωσις Κέντρου, κύριοι συνάδελφοι, τώρα εἶναι ἀνάγκη ὀλίγον περισσότερον νὰ συγκεντρωθῶμεν, ἡ Ἕνωσις Κέντρου χάριν τοῦ πολυπτύχου αὐτοῦ, διέπραξε, κατὰ τὴν γνώμην μας, μέγα πολιτικὸν λάθος. Διότι χάριν τοῦ πολυπύχου αὐτοῦ δὲν ἐδίστασε νὰ ἀκολουθήσῃ τακτικὴν ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐντεῦθεν, ἡ ὁποία τακτικὴ θὰ παρακολουθῇ τὴν Ἕνωσιν Κέντρου, διὰ πάρα πολὺ χρόνον, μὲ πολιτικὰ ἐρωτήματα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)... Βεβαίως. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἠσκήσαμεν πίεσιν διὰ τοῦ φιλικοῦ τύπου καὶ ἐπισήμων ἐπιστολῶν.... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Εἶσθε σεῖς.... (Θόρυβος ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κωδωνοκρουσίαι)... Ἔχετε τὴν ἐνόχλησιν τῆς συνειδήσεως, ὅτι διεπράξατε λάθος, διότι διεπράξατε λάθος. Καὶ ὅπως λέγῃ ὁ γνωστὸς ἱστορικός.... (Νέος θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἡσυχία. Εἶναι αὐτὸ δημοκρατικὸν ἦθος; Εἶναι αὐτὸ δημοκρατικὴ ἀνατροφή; Τὶ πράγματα εἶναι αὐτά;

§153Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὅπως γνωρίζῃ συνάδελφος ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας καὶ Ἀκαδημαϊκὸς κ. Νόβας, ὅταν κανεὶς διαπράττῃ ἕνα λάθος, ὅπως λέγῃ ὁ γάλλος ἱστορικός, αὐτὸ περισσότερον τοῦ ἐγκλήματος.

§154Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγετε διὰ τὸν Ταλεϋράνδον. Δὲν εἶναι ἱστορικός, κ. Ὑπουργέ.

§155Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Μήπως δὲν ἠσχολήθη καὶ μὲ τὴν ἱστορίαν; Νομίζετε, μήπως, ὅτι δὲν γνωρίζω τὶ εἶναι ὁ Ταλεϋράνδος;

§156Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Κύριε εὐπατρίδα, τὶ εἴπατε; Δὲν ἀντελήφθημεν.

§157Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, ὅσον καὶ ἂν προσπαθήσετε δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ καταλάβετε τίποτε. Καί, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἐσκεφθήκατε... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)... Ὁ κ. συνάδελφος ἠθέλησε νὰ μὲ εἰρωνευθῇ καὶ τὴν εἰρωνείαν τὴν ἀνταπέδωσα. Διατὶ θορυβεῖτε;

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅπως βλέπετε, σεῖς προκαλεῖτε τὰς ἀπαντήσεις.

§159Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὅθεν ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, γεννᾶται τὸ ἑξῆς πολιτικὸν ἐρώτημα, ἀφοῦ εἴμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐκκαθαρίσεως πολιτικῶν λογαριασμῶν. Ἡ Ἕνωσις Κέντρου θεωρεῖ, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ θέτῃ ὅρους.

§160Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Βεβαίως εἶναι.

§161Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ δικαίωμά της εἶναι νὰ θεωρῇ ὅτι εἶναι. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον καλῶς θὰ κάμῃ νὰ ἐκτιμήσῃ εἶναι, ὅτι οἱ ὅροι, ὁδηγοῦν εἰς πολιτικὴν ἔντασιν ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε ἐκ Χανίων. Ἐὰν εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἔντασιν, προστεθῇ καὶ τὸ ἐνδεχόμενον καὶ ἡμεῖς νὰ θέσωμεν ὅρους, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κ.κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ χώρα θὰ ὁδηγηθῇ εἰς μείζονα πολιτικὴν ἐμπλοκὴν διὰ τὴν ὁποίαν τὴν εὐθύνην θὰ φέρετε ἀποκλειστικῶς ὑμεῖς... (Θόρυβος ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ.κ. συνάδελφοι νὰ κάμετε ἡσυχίαν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ συνεχεῖς διακοπὰς καὶ μὲ θόρυβον νὰ συνεχισθῇ ἡ συνεδρίασις.

§163Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ τώρα, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, τὴν εἰλικρινεστάτην μου λύπην, διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου προκληθεὶς ἐπανειλημμένως ἀπὸ τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς νὰ ἀναθεωρήσῃ κατὰ κἄποιον τρόπον τὰς ἀντιλήψεις καὶ τὰς γνώμας του περὶ τοῦ θέματος τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, ἠθέλησε νὰ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῶν ἀρχικῶς ὑπ’ αὐτοῦ διατυπωθεισῶν ἀπόψεων. Λυποῦμαι, διὰ τὴν τοποθέτησιν αὐτήν. Καὶ λυποῦμαι εἰλικρινέστατα καὶ κατάκαρδα. Συνέβη, κ.κ. συνάδελφοι, μία σορεία ἀτυχῶν περιστατικῶν εἰς τὸ Λονδῖνον τελευταίως. Καὶ μετὰ ταῦτα, ἐξαπελύθη μία ἐσκεμμένη ἐκστρατεία ἐκ μέρους τοῦ ἐρυθροῦ ὁλοκληρωτισμοῦ κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἐσκεμμένη ἐκστρατεία. Περὶ τοῦ ὅτι περὶ αὐτοῦ πρόκειται, δὲν ὑποθέτω νὰ μείνῃ εἰς οὐδένα καμμία ἀμφιβολία, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἐκ διαφόρου πολιτικῆς τοποθετήσεως κανεὶς θέλῃ νὰ ἑρμηνεύσῃ τὰ πράγματα κατὰ διάφορον τρόπον. Καὶ τὸ μὲν νομικὸν μέρος τοῦ ὅλου προβλήματος, δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ τὸ θίξω ἐγώ. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἐκλεκτοῦ συναδέλφου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας, ὑπῆρξεν τόσον πλήρης, ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομικὸν μέρος, ὥστε νὰ εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναληφθοῦν τὰ ἴδια. Ἄπορον ἀξίας εἶναι πῶς ἠδυνήθη νὰ γίνῃ ἡ ὑποστήριξις τῆς ἀπόψεως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀλλάξῃ μορφὴν τὸ ἔγκλημα, ὡς ἐὰν δὲν ἦτο γνωστὸν ἀπὸ τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὰ νομικὰ εὑρίσκοντο 2ετεῖς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ὅτι ἡ ἐγκληματικὴ πρᾶξις, δὲν ἀλλάζει ποτὲ μορφήν. Εἶναι δυνατὸν τὰ μέτρα ἐπιεικείας, ἢ ἡ χάρις, νὰ ἐπιτρέψουν νὰ μὴ γίνῃ πλήρης ἀπότισις τῆς ποινῆς, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ μέτρα ἐπιεικείας νὰ μεταβάλλουν τὴν μορφὴν τοῦ ἀδικήματος, τὴν μορφὴν τοῦ ἐγκλήματος καὶ συνεπῶς, τὴν εὐθύνην τοῦ ἐγκληματίου. Θὰ ἐτόλμων, μάλιστα νὰ εἴπω, ὅτι τοῦτο, συμβαίνει καὶ εἰς τὴν ἀμνηστίαν. Διότι ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἐξαλείφεται ἡ πρᾶξις, ἐξαλείφεται, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ σκοπιμότης, διότι αὐτὸ ἐπιβάλλει ἡ μείζων ἐκτίμησις τοῦ θέματος. Ἀλλ’ ἐξωτερικῶς ἡ πρᾶξις παραμένει. Ὑφίσταται ἀδίκημα, ὑφίσταται ἔγκλημα. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι τὸ νομικὸν μέρος. Τὸ πολιτικὸν μέρος ὅμως, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι διάφορον. Εἶναι, ὅτι διεσύρθη ἡ χώρα, εἶναι, ὅτι αὐτὴν τὴν προσπάθειαν τῆς διαβολῆς καὶ ἐπιθέσεως κατὰ τῆς Ἑλλάδος, ὅτι δῆθεν καταδιώκονται διὰ τὰ πολιτικά των φρονήματα ἄνθρωποι, ὅτι δῆθεν ὑπάρχει φασιστικὸν Κράτος καὶ ἀστυνομικὸν Κράτος, ὅτι αὐτὴν τὴν ἐπίθεσιν ἐξαπολυθεῖσαν κατὰ τρόπον βεβαιωμένον ἐκ μέρους τῆς ἀριστερᾶς, ἦλθε κατὰ κἄποιον τρόπον ἡ Ἕνωσις Κέντρου νὰ τὴν ἀναγνωρίσῃ ὡς ὀρθῶς ἔχουσαν καὶ νὰ εὐθυγραμμισθῇ μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς, δὲν γνωρίζω ἐὰν αὐτὴ ἡ τοποθέτησις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἔχῃ ἄλλην πολιτικὴν σημασίαν. Δι’ ἐμὲ ὅμως, ἔχει σημασίαν, ὅτι εἰς μίαν κρίσιμον ἐπίθεσιν κατὰ τῆς Ἑλλάδος, ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως εὐθυγράμμισις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου μὲ ἐπιδίωξιν τῆς ἀριστερᾶς. Καὶ ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ εὐθυγράμμισις δὲν ὑπάρχει πλέον, κύριοι βουλευταί, διμέτωπος ἀγών. Μὲ ὅλην τὴν σημασίαν, μὲ ὅλην τὴν βαρύτητα τῆς ἐκφράσεως, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς δὲν ὑπάρχει διμέτωπος ἀγών, δημιουργοῦνται ἄλλαι πολιτικαὶ καταστάσεις εἰς τὴν χώραν. Καὶ ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ κληθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ κρίνῃ ἐπὶ τοῦ θέματος. Καὶ ἐπειδὴ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς συμβαίνει νὰ εἶναι λαὸς μὲ ὥριμον τὴν πολιτικὴν σκέψιν καὶ κρίσιν καὶ ἐπειδὴ ἡ Ε. Κ. διεκδικοῦσα τὴν ἐξουσίαν καὶ ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἐκλεκτός μου συνάδελφος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τοὐλάχιστον εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα ἐλεγχομένη εὑρέθη ἀνώριμος καὶ ἐπειδὴ ἔχει συσσωρεύσει πάμπολλα ἐρωτηματικὰ καὶ ἀμφιβολίας, διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, ὀψέποτε ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς ἐκλογικῆς ἀναμετρήσεως, ἐστὲ βέβαιοι ὅτι θὰ ἐπανέλθετε πλειοψηφοῦντες εἰς τὴν Βουλήν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, οἱ κ.κ. Μητσοτάκης καὶ Βασματζίδης ἐζήτησαν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§165Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ διὰ νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς καὶ τοὺς κ. συναδέλφους τὰ ἑξῆς. Ἤρχισεν ἡ συζήτησις ἀπόψε περὶ ὥραν 7ην καὶ εὑρισκόμεθα ἤδη εἰς τὴν 12ην, περὶ τὸ μεσονύκτιον, διαρκεῖ ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 ὥρας, τὰς προτάσεις μομφῆς ἔχει καταθέσει ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς ὁ μόνος ρήτωρ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπόψε, ὁ κ. Στεφανόπουλος ὡμίλησεν ἐπὶ ἕνα τέταρτον, οἱ δὲ Κυβερνητικοὶ ρήτορες, οἱ Ὑπουργοί, ὡμίλησαν ἐπὶ 4 ὥρας καὶ ἓν τέταρτον. Προσθέτω, ὅτι τόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὅσον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ ἐξήντλησαν τὰ θέματα τῆς ἰδικῆς των ἁρμοδιότητος, ἐπεξετάθησαν καὶ ἐπανέλαβαν διὰ 5ην ἢ 6ην φορὰν τὰς ἰδίας γνωστὰς ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι ἤδη εἶχον ἀκουσθῆ. Οἱ Ὑπουργοὶ μοῦ εἶναι συμπαθέστατοι, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἐκφωνοῦν τοιούτους λόγους διηνθισμένους καὶ μὲ γαλλικὰς παροιμίας καὶ νὰ ὑποκλίνωνται ἐνώπιον τῶν χειροκροτούντων βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως. Εἶναι δικαίωμά των. Δὲν μᾶς ἀφορᾷ. Εὑρισκόμεθα ὅμως ἀναντιρρήτως ἐνώπιον ἑνὸς ὠργανωμένου Κυβερνητικοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀντίκειται ἀπολύτως πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν καὶ τὴν τάξιν, νὰ μονοπωλοῦν τὴν συζήτησιν ἐπὶ προτάσεως μομφῆς οἱ Κυβερνητικοὶ Ὑπουργοί. Προσθέτω, ὅτι δὲν εἶναι ἴσως ἄσχετον πρὸς τὴν μακρὰν παρουσίαν τῶν φίλων Ὑπουργῶν εἰς τὸ βῆμα καὶ πρὸς τὴν ἐπέκτασίν των εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα, πρᾶγμα ποὺ μᾶς ἔδωσε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὑποβάλλουν ὑποψηφιότητα Πρωθυπουργοῦ ἐνώπιον τοῦ παρισταμένου Διαδόχου. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὰ ἀποτελοῦν ἰδικά των θέματα. Δι’ ἡμᾶς, τὴν Ἀντιπολίτευσιν, προέχει τὸ θέμα, ἠμποροῦμεν νὰ ἀναπτύξωμεν ἐδῶ μέσα τὰς ἀπόψεις μας ἢ ἐπιμένει ἡ Κυβέρνησις δι’ οὓς λόγους αὐτὴ γνωρίζει, ἐσωτερικοὺς ἢ ἐξωτερικούς, νὰ κάμῃ μονόλογον καὶ νὰ ὑποκλίνεται ἐνώπιον χειροκροτούντων βουλευτῶν; Θὰ ἤθελον νὰ τὸ γνωρίζωμεν αὐτό.

§166Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ ὁμολογήσῃ ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον συνέβη σήμερον τὸ ἀπόγευμα δὲν εἶχε συμβῆ χθές. Ἀλλά, ἐκτὸς τούτου ὀφείλει νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι αἱ κατηγορίαι, αἱ ὁποῖαι ἐξετοξεύθησαν καὶ ἐκ μέρους τῆς Ε.Κ. καὶ ἐκ μέρους τῶν ἄλλων ὁμιλητῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπῆρξαν τόσον βίαιαι, δὲν θέλω νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ὑπῆρξαν καὶ ἀνυπόστατοι, ἀλλὰ πράγματι ὑπῆρξαν καὶ τόσον ἀνυπόστατοι ὅπως ἀπεδείχθη ἐπανειλημμένως, ὥστε κυρίως λόγῳ τοῦ πρωτοφανοῦς φαινομένου τῆς ἀποστάσεως μεταξὺ λόγων καὶ ἀληθείας, ἀλλὰ καὶ ἐπίσης λόγῳ τοῦ πρωτοφανοῦς φαινομένου τόσης βιαιότητος ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο ἑπόμενον ἡ Κυβέρνησις νὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ, ἦτο ἑπόμενον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ στοιχεῖα, τοὺς ἀριθμούς, τὰς σκέψεις, τοὺς συλλογισμούς, τὰς ἀπειλὰς καὶ ἐνδείξεις κινδύνου, περὶ ὧν ὡμίλησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις. Καὶ τὶ δὲν εἶπον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὁ κ. Ἐφραιμίδης! Ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ καταγγείλῃ τὴν χώραν ἀπόψε, χώραν εἰς τὴν ὁποίαν ἐλευθέρως ὁμιλεῖ καὶ ἐλευθέρως κινεῖται, ὡς χώραν, ἡ ὁποία ἔχει ἀποκοπεῖ ἀπὸ τὴν χορείαν τῶν ἐλευθέρων ἐθνῶν, διότι ἔπαυσε δῆθεν νὰ εἶναι δημοκρατική. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀπαντᾷ ἡ Κυβέρνησις; Ἑπομένως, κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι ἡ Βουλὴ μόνον Βουλή, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀκούωνται ὕβρεις, ἐπιθέσεις καὶ κατηγορίαι τοιαύτης μορφῆς, ὥστε καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ὑπόληψις τοῦ Ἔθνους εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ αὐτὸ ἀκόμη τὸ ἠθικὸν συμφέρον τῆς χώρας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ προσβάλλωνται. Διότι δὲν προσβάλλεται ὁ κ. Καραμανλῆς, ἢ ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἢ ὁ κ. Θεοτόκης, ἢ ὁ κ. Παπαληγούρας μὲ ὅσα ἐλέχθησαν καὶ μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι πρόκειται καὶ ὅτι προτιθέμεθα νὰ πράξωμεν. Εἶπεν, ὅτι προτιθέμεθα νὰ καταργήσωμεν τὴν Δημοκρατίαν. Καὶ νομίζει ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι ὅταν τοιαῦται εἶναι αἱ κατηγορίαι καὶ τόσον ἀνυπόστατοι, τόσον ἐπικίνδυνοι διὰ τὴν ὑπόληψιν τοῦ τόπου μας, ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ τηρήσῃ τὴν σεμνὴν στάσιν τῶν Ἀρσακειάδων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν εἰς τοὺς ἀντιπολιτευομένους νὰ ἔχουν τὸ προβάδισμα; Ὄχι. Θὰ ἔχῃ τὸ προβάδισμα ἡ τεταγμένη νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς συκοφαντίας Κυβέρνησις. (Χειροκροτήματα).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Προεδρεῖον ὀφείλει νὰ δηλώσῃ, ὅτι ἀπαρχῆς τῆς συζητήσεως καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς, ἅπαντες οἱ καταλαβόντες τὸ βῆμα τὸ ἐχρησιμοποίησαν δι’ ὅσην ὥραν ἐνόμισαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ χρησιμοποιήσουν. Εἶναι, λοιπόν, τοὐλάχιστον καὶ παράλογον νὰ ζητῆται ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον νὰ περιορίζῃ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς εἰς τὰς ἀπαντήσεις των πρὸς τοὺς ὁμιλητὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§168Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἴμεθα διατεθειμένοι ἐπὶ ὥρας ἀκόμη νὰ μείνωμεν καὶ ὁπωσδήποτε δὲν ἀγνοοῦμεν τὴν ὑποχρέωσίν μας, ὅπως παρακολουθήσωμεν τὰς ἔστω ὁμοιοτύπους ἐπιθέσεις καὶ κατηγορίας, τὰς ὁποίας θὰ ἐξακολουθήσουν ἐκτοξεύοντες οἱ κύριοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ τὰς ἀκούσωμεν, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ κάμω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Εἷς ἐκ τῶν λόγων τῆς παρατάσεως τῶν ἀγορεύσεων τῶν κυρίων τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι αἱ διακοπαί. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τοὺς κυρίους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ θέλω ἔντιμον ἀπάντησιν, ἐὰν παρηνωχλήθη οἱοσδήποτε ἐκ τῶν ὁμιλητῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀγορεύσεώς του. Εἶχον οἱ ἀγορηταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἴτε τῆς Ε.Κ., εἴτε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, εἴτε οἱ κύριοι τῆς Ε.Δ.Α, ἀπόλυτον ἄνεσιν. Καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν ἦσαν ἠναγκασμένοι οὔτε παρέκκλισιν νὰ κάμουν, διότι, βεβαίως, ἡ διακοπὴ προκαλεῖ παρέκκλισιν καὶ εἰς τὴν σκέψιν καὶ εἰς τοὺς λόγους τοῦ ὁμιλητοῦ καὶ δὲν ἔχασαν καὶ τὸν χρόνον, ὁ ὁποῖος ἐχάθη διὰ τῶν διακοπῶν. Ἀπόψε, κ. Πρόεδρε, δὲν ὡμίλησε μόνον ὁ κ. Στεφανόπουλος. Ὁ κ. Στεφανόπουλος προσωπικῶς ὡμίλησεν μόνον μίαν ὥραν, ἀλλὰ μαζὶ ὡμίλησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις δύο ὥρας καὶ 2½ ὥρας.

§169Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πῶς ὡμίλησε 2½ ὥρας;

§170Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Διὰ τῶν ἀνοικείων κραυγῶν καὶ διακοπῶν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος κ. Σ. Βενιζέλος, ἔχει τὸν λόγον.

§172Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω, διότι φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν ὁμιλήσω καὶ εἴπω ὡρισμένα πράγματα θὰ προκαλέσω νέαν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως παραιτοῦμαι.

§173Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Βενιζέλος καὶ δὲν θὰ ἀπαντήσω ἐγώ.

§174Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 53 ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἄρθρον 78 τοῦ Συντάγματος. Μέχρι τῆς ὑποβολῆς τῆς προτάσεως δυσπιστίας, ἡ Κυβέρνησις ἀπολαύει τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς. Μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως μομφῆς οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν πρέπει νὰ ἔχουν τὴν ἄνεσιν χρόνου διὰ νὰ ἀναπτύξουν τὴν πρότασιν διὰ νὰ πείσουν τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας νὰ ἄρουν τὴν ἐμπιστοσύνην των ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὸ τὸ νόημα ἔχει ὁ Κανονισμός, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν τηρεῖται. Κατηγορῶ τὸ Προεδρεῖον, διότι διευκολύνει τὴν Κυβέρνησιν νὰ κωλυσιεργῇ καὶ ἐμποδίζει οὕτω τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἀναπτύξουν τοὺς λόγους τῆς προτάσεως μομφῆς ἣν ὑπέβαλον. Τοῦτο ἐγένετο συστηματικῶς. Δι’ ὃ ὑποβάλλομεν μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου διὰ τὴν μὴ τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 53 τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τὴν βʹ παράγραφον ἀναφέρει ρητῶς, ὅτι ἡ συζήτησις γίνεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ Κανονισμοῦ.

§176Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ διευκρινίσητε πρῶτον ποῦ ἔγκειται τὸ προσωπικὸν ζήτημα.

§178Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁμιλῶν ἀπόψε, ἐχαρακτήρισε τὰ γεγονότα τοῦ Λονδίνου ὡς αἰσχρὰ καὶ ἄτιμα καὶ προσέθεσεν, ὅτι συμμετέσχεν εἰς αὐτὰ καὶ Ἕλλην βουλευτής. Δηλαδὴ ἐγώ. Καὶ χαίρω, διότι εὑρίσκεται ἐδῶ ὁ ὑπασπιστὴς τοῦ Διαδόχου, κ. Ἀρναούτης, μὲ τὸν ὁποῖον ἔκαμα διαπραγματεύσεις. Εὑρισκόμην, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ ἐσκέφθην, ὅτι θὰ ἠδυνάμην νὰ προσφέρω τὰς καλάς μου ὑπηρεσίας διαβιβάζων τὴν ἐπιστολὴν Ἀμπατιέλου εἰς τὴν Βασίλισσαν.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσωπικὸν θέμα ὑπάρχει, ὅταν γίνεται ἀλλοίωσις τῶν λεχθέντων ἢ ὅταν θιγῇ τις προσωπικῶς. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐχαρακτήρισεν ὡρισμένας πράξεις γενικῶς καὶ ἀορίστως. Δὲν σᾶς ἔθιξε προσωπικῶς καὶ ἑπομένως δὲν ὑφίσταται προσωπικὸν θέμα.

§180Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποστηρίζω, ὅτι παρεβιάσθη τὸ ἄρθρον 20 τοῦ Κανονισμοῦ. Βεβαίως, οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων καὶ οἱ Ὑπουργοὶ δικαιοῦνται νὰ λάβουν ὁποτεδήποτε τὸν λόγον, ἀλλὰ εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ γίνεται κατάχρησις. Χθὲς ἔλαβον τὸν λόγον ὁ κ. Παπαληγούρας ἀπὸ τῆς 8.15′ ἕως τὰς 10. Ὁ κ. Ἀβέρωφ ἀπὸ τὰς 10.30–11 καὶ ὁ κ. Ψαρρέας ἀπὸ τὰς 12.30–12.45′. Σήμερον ὁ κ. Ἀβέρωφ ὡμίλησεν ἀπὸ τὰς 7.15′ ἕως τὰς 9.15′, ὁ κ. Στεφανόπουλος ἐπὶ τρία τέταρτα τῆς ὥρας καὶ ὁ κ. Θεοτόκης ἀπὸ τὰς 10.10′ ἕως τὰς 11.50′. Εἶναι αὐτὸ κατάχρησις δικαιώματος ἢ ὄχι; Δὲν νομίζω, ὅτι ἐδικαιοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἀναπτύσσῃ θεωρίας περὶ χορτονομῆς καὶ ἐξαγωγῆς φασολίων καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ ἐκλογικῶν συστημάτων. Πῶς λοιπὸν νὰ μὴ πιστεύσωμεν, ὅτι ἐδόθη κατεύθυνσις νὰ καταναλίσκεται ὁ χρόνος ἀπὸ τοὺς κ. Ὑπουργούς, ἐκτὸς ἐὰν θέλουν νὰ μᾶς πείσουν, ὅτι ἀποδέχονται τὴν ἐνοχήν των καὶ ἀπολογοῦνται διὰ μακρῶν.

§181Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, δώσατε εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἀκριβῆ στοιχεῖα τῶν ὡρῶν. Ἔχετε τὰ πρακτικά. Διότι χθές, σύμφωνα μὲ τοὺς λογαριασμοὺς τοῦ κ. Βασιλάτου, ὡμίλησεν ἡ Κυβέρνησις 1½ διὰ τοῦ κ. Παπαληγούρα, ½ ὥραν διὰ τοῦ κ. Ἀβέρωφ καὶ ¼ διὰ τοῦ κ. Ψαρρέα. Ὁ κ. Ψαρρέας ὡμίλησε 5 λεπτά. Δὲν ἔχει σημασίαν. Ἂς δεχθῶμεν τὸ τέταρτον. Αὐτὰ ὅλα εἶναι 2½ ὧραι. Πόσας ὥρας διήρκεσεν ἡ συνεδρίασις; Αὐτὰ νὰ τὰ εἴπητε, διὰ νὰ ἀκούσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὸ τί γίνεται ἐδῶ μέσα. Ὅπως εἶναι αὐτὸ ψέμα, εἶναι ὅλα ψέματα.

§182Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχω γράψει τὰς ὥρας.

§183Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Σᾶς ἠρώτησα. Διατὶ δὲν μοῦ ἐδώσατε ἀπάντησιν;

§184Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω αὐτὸ τὸ ὕφος.

§185Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Λυποῦμαι.

§186Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Νὰ μᾶς εἴπητε ποῖον εἶναι τὸ ψεῦδος, ἄλλως νὰ ἀνακαλέσετε. Ἐὰν δὲν προσδιώρισα τὰς ὥρας τότε θὰ εὑρίσκωμαι ἐν ἀδίκῳ. Ἐὰν τὰς προσδιώρισα ἐπακριβῶς, μὲ ἠδικήσατε.

§187Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, πρῶτον, λυποῦμαι διὰ τὸ ὕφος ποὺ ἐπῆρα. Ἐμιμήθην ὀλίγον ἐκεῖνο ἀκριβῶς τὸ ὕφος, τὸ ὁποῖον παίρνετε τακτικὰ σεῖς, κ. Βασιλάτο. Δεύτερον, σᾶς ἠρώτησα τὸ ἑξῆς: Λέγετε, ὅτι ὡμίλησεν ἡ Κυβέρνησις 2.15′ ὥρας. Πέστε μας καὶ ἐπὶ πόσην ὥραν ὡμίλησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις. Τὸ 2.15′ ὥρας, τὸ ὁποῖον εἴπατε, δὲν σημαίνει τίποτε. Σημαίνει μόνον κἄτι, ἐν σχέσει πρὸς τὰς ὥρας, κατὰ τὰς ὁποίας ὡμίλησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§188Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀσχάλλουν οἱ συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, διότι εἷς συνάδελφος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ ἕνα λεπτόν. Ἴσως, διότι εἶναι συνηθισμένοι νὰ ἀκούουν μόνον τοὺς Ὑπουργούς. Θέλω νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν εἶναι Κοινοβούλιον τοῦ 1963 αὐτό, τὸ ὁποῖον παρουσίασε τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον χθὲς καὶ σήμερα. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑπέβαλε πρότασιν μομφῆς καὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος ἀπέδειξε πρὸ ὀλίγου, ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν ὡρῶν τῶν συνεδριάσεων καταλαμβάνεται ἀπὸ τοὺς κ. Ὑπουργούς. Εὑρισκόμεθα ἆραγε εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ Δεληγιάννη; Ἐκεῖ κατεβίβασεν ἡ Κυβέρνησις τὸ Κοινοβούλιον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀντιληφθῇ ἡ πλειοψηφία καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔχομεν τρόπον νὰ ἀντιδράσωμεν εἰς αὐτὸ τὸ κατάντημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔφερε τὸ Κοινοβούλιον ἡ Κυβέρνησις.

§189Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Λυποῦμαι πάρα πολὺ διὰ τὰς λέξεις, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησεν, ὁ παλαιὸς φίλος, ναύαρχος κ. Τούμπας. Ἡ Κυβέρνησις παρεκάλεσεν ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, πρὸ ὀλίγου, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπράξατε ἀκόμη, νὰ διαψεύσητε, διὰ τῶν πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα ἔχετε ἐνώπιόν σας, αὐτὸ διὰ τὸ ὁποῖον μᾶς κατηγοροῦν. Πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ κ. Τούμπας, ὅτι εἶχε δίκαιον ὁ κ. Βασιλᾶτος. Εἰς τί εἶχε δίκαιον; Εἰς τὸ ὅτι κατηναλώσαμεν χθὲς περισσοτέρας ὥρας ἡμεῖς ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἀπαντῶντες. Ἀφοῦ ἠρχίσαμεν εἰς τὰς 7.15′ καὶ ἐτελειώσαμεν τὴν 2.30′ πρωϊνήν, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι διήρκεσεν ἡ συνεδρίασις 7 ὥρας καὶ ἑπομένως ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὡμίλησεν, ἐπὶ πέντε ὥρας. Εἶναι λοιπὸν δυνατόν, νὰ μὴ δοθῇ ἀπάντησις εἰς τὸ ψεῦδος; Ὅπως εἶναι αὐτὸ ἀνακρίβεια, ἔτσι εἶναι καὶ ὅλα ἀνακρίβειαι. Δι’ αὐτὸ ἀναγκάζομαι νὰ ἐγείρωμαι, διὰ νὰ καταγγείλω τὰς ἀνακριβείας. Ἐκτὸς αὐτοῦ, καλὸν θὰ εἶναι, νὰ μὴ γίνωνται παρομοιώσεις καὶ συγκρίσεις τῆς ἐποχῆς τοῦ 19ου αἰῶνος καὶ τοῦ 20οῦ αἰῶνος καὶ νὰ ὑποτιμᾶτε τὴν ζωὴν καὶ τὴν δραστηριότητα τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν. Διότι καὶ ὁ 19ος αἰὼν εἶναι σεβαστός, δι’ ὅλους ὅσους σέβονται τὴν παράδοσιν. Οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι μᾶς ἐδημιούργησαν καὶ μᾶς ἔκαμον νὰ ὑπάρχωμεν. Οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι, τῆς ἐποχῆς τοῦ 19ου αἰῶνος, ὑπῆρξαν ἄνδρες σπουδαῖοι, ὑπῆρξαν οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προετοίμασαν τὴν ἰδικήν μας Δημοκρατίαν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς σεβόμεθα καὶ θὰ τὴν σεβώμεθα, παρὰ τὰς ἰδικάς σας ἀντιδράσεις.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὅσα ἐλέχθησαν περὶ τῶν ὡρῶν, αἱ ὁποῖαι κατηναλώθησαν κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἀπὸ τὰς ἑκατέρωθεν πλευρὰς προκύπτουν ἀπὸ τὰ πρακτικά. Πᾶς τις ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων δύναται νὰ τὸ διαπιστώσῃ ἀρκεῖ νὰ λάβῃ ἀνὰ χεῖρας τὸ τεῦχος τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν. Ὥρα ἐνάρξεως (ἀναγινώσκω τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως) 7,10′ μ.μ. καὶ ὥρα λήξεως ἡ 2,30′ πρωϊνὴ σήμερον. Ἀπὸ τὰς συζητήσεις, αἵτινες ἔλαβον χώραν, πέραν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἥτις ἦτο πράγματι ἐκτενής, αἱ ἄλλαι ἀγορεύσεις, δὲν ἦσαν κἂν ἀγορεύσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Προνοίας ἀπήντησαν εἰς διακοπάς. Μάλιστα, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν θὰ ἀπήντα χθές, ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσῃ ἐκτενέστερον σήμερον καὶ ἂν ὁ λόγος του ἔγινε κάπως ἐκτενέστερος τοῦτο ὀφείλεται εἰς διακοπάς, ποὺ τοῦ ἐγένοντο. Συνεπῶς, ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ὡρῶν, πέραν τῶν 2½ ὡρῶν δὲν κατηνάλωσεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἑπομένως εἶναι ἄδικος ἡ κατηγορία τόσον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅσον καὶ κατὰ τοῦ Προεδρείου. Πέραν τῆς ἀδικίας αὐτῆς, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις θέλῃ νὰ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον θέλει νὰ ἀσκήσῃ, ὡς Προεδρεῖον τὸ λέγω τοῦτο, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ καταναλίσκῃ τόσον χρόνον εἰς ὁμιλίας ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ μάλιστα συνεχῶς, ὅταν εἶναι διαπιστωμένον, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἐπιμόνως ἐφαρμόζει, καθ’ ὅ ἔχει καθῆκον, τὸν Κανονισμόν. Ὁ κ. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§191Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐγὼ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσω καὶ ὄχι ὁ κ. Μπριλλάκης.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐγγεγραμμένος διὰ νὰ ὁμιλήσῃ, ὡς ἐμφαίνηται ἐκ τῆς σειρᾶς προτεραιότητος τῶν ὁμιλητῶν, ἦτο ὁ κ. Μπαλτατζῆς, κατόπιν ὅμως τῆς συμφωνίας τῶν κομμάτων ὁμιλεῖ ὁ κ. Μπριλλάκης. Τὸ Προεδρεῖον, κ. συνάδελφοι, δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ κάμῃ προτιμήσεις. Οἱ κ.κ. βουλευταί, καλοῦνται κατὰ σειρὰν ἐγγραφῆς. Ὁρίστε, κ. Μπριλλάκη.

§193Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θέλομεν καὶ ἡμεῖς νὰ προσθέσωμεν τὰς διαμαρτυρίας μας εἰς τὰς διαμαρτυρίας τῶν κ. συναδέλφων τοῦ Κέντρου καὶ τῶν Προοδευτικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως μομφῆς ὑπὸ τῶν δύο κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τὰ ὅσα πρὸ ὀλίγου ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀλήθειαν, διότι εἶναι καταφανὴς ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία καταβάλλεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῶν ἐπανειλημμένων ὁμιλιῶν τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν, νὰ παρεμποδίσῃ τοὺς βουλευτὰς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐκφράσουν τὰς ἀπόψεις των. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον, ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον εἰδικῶς θέλω νὰ ἐπισημάνω εἶναι ἡ ἀποψινὴ ἐμφάνισις τῶν δύο Ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικώτερον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις κατηνάλωσε δύο ὁλοκλήρους ὥρας καὶ ἀπηυθύνθη πρὸς τὸ Σῶμα μὲ ὕφος ἀπαράδεκτον, μὲ ὕφος αὐτοϊκανοποιήσεως, μὲ ὕφος παλαιοῦ Φεουδάρχου, μὲ ὕφος Κόντε περιφρονητικὸν πρὸς τὸ Σῶμα καὶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡμεῖς οἱ ἀνικανοποίητοι ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐκφράσωμεν τὰ αἰσθήματα τοῦ λαοῦ, τὸν πόνον τοῦ λαοῦ, διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὰς ἀπόψεις ἐκείνας, αἵτινες συνιστοῦν τὰ μεγάλα προβλήματα, τὰ ὁποῖα τὸν ἀπασχολοῦν. Κύριοι βουλευταί, αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται, συμπλέκονται καὶ μὲ ἄλλα μεγάλα καὶ μονιμώτερα πολιτικὰ προβλήματα, διότι ὑπάρχει σ’ ὅλα τὰ τελευταῖα χρόνια μία μόνιμος πολιτικὴ ἀνωμαλία, λόγῳ μὴ ἐκκαθαρίσεως τῶν ὑπολειμμάτων τῆς ἐσωτερικῆς ἀναταραχῆς, λόγῳ μὴ ἐξαλείψεως τῶν βασικῶν αἰτίων της. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον εἶναι τὸ ὅτι ἡ χώρα μας δὲν ἐπροχώρησε σὲ δρόμο ὁμαλότητος καὶ ἀπὸ τὸ 1955, ὅτε ἐπεβλήθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶναι προϊὸν εὐνοιοκρατίας, ἡ κατάστασις ἐπιδεινώνεται γιὰ νὰ κορυφωθῇ ἡ ἀνωμαλία μὲ τὸ ἐκλογικὸν πραξικόπημα. Εἰς τὰ πλαίσια αὐτῶν τῶν δεδομένων εἶναι εὔκολον νὰ ἀντιληφθῆτε διατὶ καθημερινῶς τὰ μεγάλα προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, ὀξύνονται περισσότερον καὶ ὡδηγούμεθα εἰς νέα δεινὰ διὰ τὸν λαὸν καὶ τὸν τόπον. Ἤδη, οἱ προηγηθέντες ἐμοῦ, κ. συνάδελφοι, ἀπεκάλυψαν σειρὰν ἀπὸ στοιχεῖα καὶ ἀπέδειξαν κατὰ τρόπον, μὴ ἀποδεχόμενον ἀμφισβήτησιν, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀντιλαϊκή, ἀντίθετος πρὸς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἐπεσήμανε τὰς σκοτεινὰς ἐπιδιώξεις τῶν ξένων καὶ ἐγχωρίων ὀλιγαρχικῶν παραγόντων, οἱ ὁποῖοι στηρίζουν τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Χωρὶς νὰ ἐπαναλάβω τὰ ὅσα μέχρι τοῦδε ἀνεπτύχθησαν, θὰ σταθῶ εἰς ὡρισμένα σημεῖα. Καίριον θέμα, κατὰ τὴν γνώμην μας, ἀποτελεῖ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἀσκεῖται ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ τῆς χώρας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁμιλῶν ἀπόψε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, προσεπάθησε νὰ ἐπιδείξῃ μετριοπάθειαν ἐκφράσεως. Πίσω ὅμως ἀπὸ αὐτὴν τὴν δῆθεν μετριοπάθειαν, διαφαίνεται σαφῶς μία προσπάθεια ἀποκρύψεως τῶν νέων τρομερῶν δεσμεύσεων τὰς ὁποίας ἀνέλαβε προσφάτως ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ ἀπέναντι τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας καὶ τῶν Η.Π.Α. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι μετὰ τὴν χαλάρωσιν ἡ ὁποία διεφάνη ἀπὸ τὸν συγκλονισμὸν τῆς κρίσεως τῆς Κούβας, καταβάλλεται μία συστηματικὴ προσπάθεια ἀπὸ μέρους τῶν πλέον ἐξάλλων κύκλων, οἱ ὁποῖοι ἑδρεύουν εἰς τὴν Βόννην καὶ εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, νὰ διαλύσουν τὰς ἐλπίδας γιὰ διεθνῆ χαλάρωσιν καὶ νὰ προωθήσουν τὴν γνωστὴν τακτικήν τους «ἀπὸ θέσεως ἰσχύος». Ἔτσι συστηματικῶς οἱ κύκλοι αὐτοὶ ὑπονομεύουν κάθε προσπάθειαν ἐπιλύσεως τῶν καιρίων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὸν κόσμον, ὅπως ὁ ἀφοπλισμός, ἡ διακοπὴ τῶν πυρηνικῶν δοκιμῶν κλπ. καὶ προχωροῦν σὲ ἐφαρμογὴ τρομερῶν πυραυλικῶν σχεδίων. Εἶναι εὔλογοι αἱ δημιουργούμεναι ἐξ αὐτῶν τῶν ἐξελίξεων ἀνησυχίαι στὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶναι δὲ εὔλογοι αἱ ἀνησυχίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἰδιαιτέρως, διότι τὰ Ἑλληνικὰ ἐδάφη καὶ τὰ Ἑλληνικὰ ὕδατα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπιλεγῆ διὰ τὰ σχέδια αὐτὰ τὰ πυρηνικὰ καὶ διότι ὑπάρχει στὴν ἐξουσία μία Κυβέρνησις ποὺ εἶναι πρόθυμος εἰς κάθε ἐπιταγὴν καὶ πρόθυμος εἰς κάθε περίστασιν διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ κάθε ἐπιδίωξιν τῶν κύκλων αὐτῶν. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματος κ. Ἠλιοῦ, ἔθεσε τὸ πρόβλημα, κατήγγειλεν ὅτι ἡ χώρα μας ὠθεῖται εἰς τὸν πυραυλικὸν χῶρον τῶν πιὸ μανιακῶν κύκλων τοῦ ΝΑΤΟ, ὅτι ἔκαμε δεκτὴ τὴν πολυμερῆ πολεμικὴ δύναμιν, ὅτι ἐδέχθη βάσεις γιὰ πολάρις, ὅτι ἐπεκρότησε τὴν συγκρότησιν προσθέτων στρατιωτικῶν μονάδων τοῦ ΝΑΤΟ. Καὶ ὁ ὡμιλήσας Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπέφυγεν ἐπιμελῶς νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὰ ζητήματα ποὺ τοῦ ἐτέθησαν. Καὶ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1959 ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη τοὺς πυρηνικοὺς κώνους διὰ τὴν ἀεροπορίαν κλπ. Ἔναντι τῶν τρομερῶν κινδύνων ποὺ δημιουργοῦνται, καὶ διὰ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις εἶχε δηλώσει παλαιότερα ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Βουλῆς. Ἐν τούτοις δὲν τὸ ἔπραξε. Ἀπόψε πάλιν ἀπεσιώπησε τὸ θέμα. Τὰ ὅσα ἄλλα εἶπεν οὐδόλως κατησύχασαν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ σαφὴς ἀπάντησις. Νὰ δηλωθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ποίας δεσμεύσεις ἀνέλαβε καὶ μὲ ποῖον δικαίωμα ἐνέπλεξε τὴν χώραν εἰς περιπετείας αἱ ὁποῖαι ὠθοῦν τὸ Ἔθνος εἰς ἐξαφάνισιν καὶ αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν νέας οἰκονομικὰς ἐπιβαρύνσεις καὶ ἄλλους τρομεροὺς κινδύνους. Οἱ παριστάμενοι τοὐλάχιστον Ὑπουργοὶ θὰ ὤφειλον νὰ ὁμιλήσουν διὰ νὰ γνωρίζῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἰς ποῖον ὀλισθηρὸν καὶ ἐπικίνδυνον δρόμον τὸν ὁδηγεῖ ἡ Κυβέρνησις.

§194ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΕΩΣ.

Ἀπαντήσατε.

§195Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ Κυβέρνησις θὰ ὁμιλήσῃ ὅποτε ἐπιθυμεῖ. Δὲν φαντάζομαι νὰ μᾶς κατηγορῆτε τώρα διότι δὲν ὁμιλοῦμεν.

§196Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, καταγγέλλομεν ὅτι, ἡ Κυβέρνησις ἀποφεύγει νὰ ξεκαθαρίσῃ τὴν θέσιν της σαφῶς ἔναντι τῶν μεγάλων αὐτῶν προβλημάτων. Ἐπειδὴ δὲ συνήθως ὅταν ἀντιμετωπίζῃ σχετικὰ θέματα καταφεύγει εἰς γνωστὰ τροπάρια καὶ ἰσχυρίζεται ὅτι ὅσα καταγγέλλομεν ἀποτελοῦν τακτικὴν τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ, ἡ ὁποία ὠθεῖ δῆθεν τὴν χώραν εἰς μονόπλευρον ἀφοπλισμὸν καὶ εἰς ἔνταξιν εἰς τὸ σύμφωνον τῆς Βαρσοβίας, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ μία σαφὴς ἐξήγησις, διότι πάντα ταῦτα ἀποτελοῦν σκόπιμον διαστρεύλωσιν τῆς θέσεώς μας. Ἡ ἄποψις τοῦ κόμματός μας εἶναι ὅτι ἡ χώρα ὀφείλει καὶ ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ εὑρεθῇ ἔξω ἀπὸ οἱονδήποτε πολεμικὸν συνασπισμὸν καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ πολιτικὴν οὐδετερότητος καὶ εἰρήνης, ὅπως συμβαίνει καὶ μὲ πολλὰς ἄλλας χώρας τοῦ κόσμου συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Εὐρώπης. Ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ θέσις αὐτὴ ἔχει εὐρυτάτην ἀπήχησιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, γεγονὸς εἶναι ὅτι δὲν ἔτυχεν ὑποστηρίξεως ἀπὸ ἄλλα πολιτικὰ κόμματα. Ἐν τούτοις, ὑπάρχει διέξοδος εἰς τὴν τοποθέτησιν ἀκόμη καὶ εἰς ἐκείνας τὰς παρατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν συμφωνοῦν μαζί μας. Ὑπάρχει ἡ θέσις ποὺ ἀκολουθοῦν χῶραι τοῦ Ν.Α. Τ.Ο., ὅπως ἡ Νορβηγία καὶ ἡ Δανία, ἔναντι τῶν πυρηνικῶν ὅπλων. Ὑπάρχει περαιτέρω ἡ ἰδέα τῆς ἀπυραύλου ζώνης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀντὶ νὰ ἐπισημαίνῃ τὸ κρίσιμον τῆς γεωγραφικῆς μας θέσεως γιὰ νὰ δικαιολογῇ τὴν ἄσκησιν μιᾶς τυχοδιωκτικῆς καὶ ἐπικινδύνου πολιτικῆς, ὤφειλε νὰ ἴδῃ τὴν λύσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐξησφάλιζε τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας καὶ θὰ διέγραφεν ἕνα ἀσφαλὲς καὶ καλύτερον μέλλον στὸν τόπο. Ἡ ἰδέα αὐτή, περὶ ἀπυραύλου ζώνης, συνεχῶς προωθεῖται. Σήμερον ὁ Τύπος δημοσιεύει ὅτι ὁ Γεν. Γραμματεὺς τοῦ Ο.Η.Ε. κ. ΟΥ ΘΑΝΤ ποὺ βρίσκεται στὴ Βαλκανικὴ καὶ συγκεκριμένα στὸ Βουκουρέστιον, συνεχάρη τοὺς Ρουμάνους ἁρμοδίους ἐν σχέσει μὲ τὴν πρότασιν τῆς Ρουμανίας περὶ ἀπυραύλου ζώνης καὶ λέγει: «Εἶμαι βέβαιος ὅτι αἱ χῶραι μέλη τοῦ διεθνοῦς ὀργανισμοῦ, ἀπασχολοῦνται σοβαρῶς μὲ τὴν ἀνάγκην δημιουργίας ἀποατομικοποιημένων ζωνῶν εἰς τὸν κόσμον· πρὸ τῆς ἀναχωρήσεώς μου ἐκ Ν. Ὑόρκης, πρὸ δεκαπενθημέρου, ἔλαβον ἀνακοίνωσιν ἐκ μέρους 5 νοτιοαμερικανικῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι ἐξέφρασαν τὴν ἐπιθυμίαν των νὰ ἴδουν ὁλόκληρον τὴν Ν. Ἀμερικὴν ἀποατομικοποιουμένην. Προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι ἡ τάσις αὐτὴ τῆς ἀπαλλαγῆς ὡρισμένων περιοχῶν τοῦ κόσμου ἀπὸ τὰ πυρηνικὰ ὅπλα ἀποτελεῖ πρόοδον πρὸς ὀρθὴν ὁδόν». Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἀσκεῖ ἐξωτερικὴν πολιτικὴν εἰς τὸν Βαλκανικὸν χῶρον. Ἐρωτᾶται, ποῖον Βαλκανικὸν Κράτος μᾶς παρακολουθεῖ; Ὅλαι αἱ Σοσιαλιστικαὶ χῶραι, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς Γιουγκοσλαυΐας, μὲ τὴν ὁποίαν διατηρεῖ ἀγαθώτερες σχέσεις, ἔχουν κηρυχθῆ ὑπὲρ διαφόρου πολιτικῆς ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν. Καὶ υἱοθετοῦν τὴν ἰδέαν τῆς ἀπυραύλου Βαλκανικῆς. Μένει ἡ Τουρκία μὲ τὴν ἰδικήν της τακτικήν, καίτοι σύμμαχος τῆς ἐπισήμου Ἑλλάδος. Ποῦ στηρίζει τὴν πολιτικήν της ἡ Κυβέρνησις; Εἶναι ὀρθόν, ὅτι εἶναι πλήρως ἀπομεμονωμένη, ὅτι ὁδηγεῖ τὴν χώραν εἰς τὸ χεῖλος τοῦ γκρεμοῦ; Ὀφείλω νὰ σημειώσω, ὅτι μπροστὰ εἰς αὐτὸ τὸ μέγα πρόβλημα δὲν δικαιολογεῖται οὐδεμία παρασιώπησις, ἀλλὰ οὔτε καὶ ὑποχώρησις ἐκ τῶν θέσεων, τὰς ὁποίας ἄλλα κόμματα εἶχον εἰς ἄλλην ἐποχήν, οὔτε καὶ προσπάθεια ὑποβοηθήσεως τῆς Κυβερνήσεως. Χθὲς ὁ ἀξιότιμος κ. Βενιζέλος, παρεσιώπησε τὸ πρόβλημα καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν μὲ ἀσάφειαν ἀνεφέρθη εἰς τὸ θέμα καὶ ὑπεχώρησεν ἀπὸ μίαν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ 1958. Ὑπῆρξε καὶ ἡ ἐπίσημος τοποθέτησις τῆς Ε.Κ., ὅπως τὴν ἐξέφρασεν ὁ κ. Παπανδρέου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη νὰ διαλέξωμεν μεταξὺ ἐλευθερίας καὶ εἰρήνης, ὀφείλομεν νὰ προτιμήσωμεν τὴν ἐλευθερίαν. Καὶ διὰ τοῦτο χρειάζεται πλήρης κάλυψις πυραυλική. Ἡ τοποθέτησις αὐτὴ δὲν εἶναι ὀρθή. Εἰς τὰς σημερινὰς συνθήκας, τὸ κυνῆγι τῶν ἐξοπλισμῶν καὶ ἡ ἐμπλοκὴ στὰ πυραυλικὰ σχέδια τῶν μεγάλων, ὁδηγοῦν σὲ ἐπικίνδυνον δρόμον. Ἐὰν τελικῶς δὲν ἀποφευχθῇ ὁ πόλεμος, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ χώρα μας θὰ εἶναι μεταξὺ τῶν πρώτων στόχων πυραυλικῶν ἀντιποίνων καὶ δὲν πρόκειται νὰ ὑπάρξῃ ζωὴ εἰς αὐτὴν τὴν χώραν. Θὰ εἶναι τελείως περιττόν, λοιπόν, νὰ ὁμιλῇ τις περὶ ἐλευθερίας, εἰς μίαν περιοχὴν ἀπεράντου νεκροταφείου. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν χώραν ἀπὸ τὸν κίνδυνον τῆς ἐξαφανίσεώς της. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ἀποτραπῇ ὁ πόλεμος, πρᾶγμα ποὺ ὅλοι ἐλπίζομεν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἐργασθῶμεν, ἐρωτᾶται ἐὰν ἡ σημερινὴ τοποθέτησις, μὲ τὰς νέας μάλιστα τρομερὰς δεσμεύσεις, ἐξασφαλίζῃ τὴν ἐλευθερίαν. Ἐμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Ε.Ρ.Ε. καὶ αἱ νέαι δεσμεύσεις ὠθοῦν τὴν χώραν πρὸς δρόμον καταλύσεως καὶ τῶν τελευταίων ὑπολειμμάτων τῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας, πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ἀστυνομικοῦ κράτους καὶ ὄχι πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας. Εἶναι σαφές, ὅτι αἱ Η.Π.Α., οἱ πρωτοστάται τοῦ πενταγώνου τῆς Μπὸν καὶ τοῦ ΝΑΤΟ, ὅσον ἡ χώρα μας γίνεται ζωτικώτερος στρατηγικὸς χῶρος, τόσο θέλουν καὶ νὰ τὴν ἐλέγχουν πλήρως, νὰ καταπνίγουν κάθε φωνὴ ἀντίθετον πρὸς τὰς ἐπιδιώξεις τους ποὺ δὲν εἶναι μόνον στρατηγικαί, ἀλλὰ καὶ οἰκονομικαί. Διότι οἱ κύκλοι αὐτοί, τὰ συμφέροντα τῶν μονοπωλίων ὑπηρετοῦν. Καὶ διερωτᾶται κανείς, πῶς δὲν γίνεται ἀντιληπτόν, ὅτι ὁ ἀγῶνας, τὸν ὁποῖον διεξάγουν τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὴν Δημοκρατίαν εἶναι ἑνιαῖος μετὰ τοῦ ἀγῶνος διὰ μίαν πολιτείαν εἰρήνης καὶ ὄχι τῶν τρομερῶν πολιτικῶν δεσμεύσεων. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἠδύνατο κανεὶς πολλὰ νὰ εἴπῃ διὰ τὰ προβλήματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς προσπαθείας νὰ ἐξαπατηθῇ καὶ νὰ καθησυχάσῃ ἡ κοινὴ γνώμη, ἠθέλησε νὰ ἰσχυρισθῇ ἀπόψε, ὅτι ἡ χώρα ἀσκεῖ ἀνεξάρτητον πολιτικὴν καὶ προσεκόμισεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διάφορα παραδείγματα περὶ τῆς ἀνεξαρτήτου πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἐξωτερικὰ ζητήματα. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι δὲν ὑπάρχει σοβαρὸν θέμα ποὺ ἡ Ἑλλὰς νὰ μὴ λαμβάνῃ τὴν θέσιν τῆς Ἀμερικῆς. Ἀκόμη καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς πειρατικῆς εἰσβολῆς εἰς τὴν Κούβαν ἔλαβε μόνη αὐτὴ σ’ ὅλο τὸν κόσμο, τὴν θέσιν τῆς Ἀμερικῆς. Ὑπάρχει σειρὰ τοιούτων παραδειγμάτων. Κι’ ὅταν ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, πῶς ἀποτολμᾷ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι ἀσκεῖ ἀνεξάρτητον ἐξωτερικὴν πολιτικήν; Κύριοι βουλευταί, πέραν ὅλων αὐτῶν, ρίζα καὶ τῆς οἰκονομικῆς κακοδαιμονίας εἶναι καὶ ἐδῶ ἡ πολιτικὴ τῆς ὑποτελείας καὶ πολέμου. Ἐπεχειρήθη τρεῖς φορὰς ἀπὸ πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως νὰ δημιουργηθῇ ἐντύπωσις, ὅτι ὅλα πᾶνε καλά, ὅτι ἡ χώρα βαδίζει γοργῶς εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ὅτι ἡ κατανομὴ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος γίνεται δικαιοτέρα, ὅτι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ βελτιώνεται. Ἐκεῖνο ποὺ θέλω καὶ ἐγὼ νὰ ὑπογραμμίσω εἶναι, ὅτι πέραν τοῦ παιχνιδίου καὶ τῆς νοθείας τῶν ἀριθμῶν, ἡ ζωὴ βοᾷ τὰ ἀντίθετα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ὑποστηρίζει ἡ Κυβέρνησις. Ἀπόδειξις αἱ ἀλλεπάλληλοι συμβάσεις ἀποικιακοῦ καὶ σκανδαλώδους χαρακτῆρος ποὺ συνάπτονται καθημερινῶς, αἱ τεράστιαι ἀντιπαραγωγικαὶ δαπάναι, μὲ τὰς ὁποίας ἔχει ἐπιβαρυνθῆ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, τὰ κέρδη τῶν Τραπεζῶν καὶ τῶν ἄλλων μεγάλων ἐπιχειρήσεων, τὰ ὁποῖα ἔχουν φθάσει εἰς ἀστρονομικὰ ὕψη, ἐνῷ τὸ ἐργατικὸν καὶ ἀγροτικὸν εἰσόδημα μειώνεται καὶ ἡ ἀκρίβεια τῆς ζωῆς συνεχίζεται. Σήμερον οἱ ἐργαζόμενοι προβάλλουν τὸ αἴτημα αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν των. Σήμερον οἱ ἐργαζόμενοι ἀγωνίζονται νὰ προασπίσουν τὰς κατακτήσεις των, νὰ ἀποτρέψουν χειροτέρευσιν τοῦ βιοτικοῦ των ἐπιπέδου. Σήμερον οἱ ἀγρόται ἀγωνίζονται διότι τοὺς κλέπτουν τὸν ἱδρῶτα των. Σήμερον ἡ νεολαία ἀγωνίζεται διὰ τὸ δικαίωμα τῆς ἐργασίας καὶ τῆς μορφώσεως. Γενικῶς ὅλα τὰ στρώματα τοῦ λαοῦ προβάλλουν ἐπιτακτικὰ τὰ δίκαια αἰτήματά των διὰ τὴν ἐξασφάλισιν μιᾶς στοιχειωδῶς ἀνθρωπίνης διαβιώσεως. Δὲν εἶναι τυχαῖον ὅτι ὁ κύκλος τῶν σχετικῶν ἀγώνων συνεχῶς εὐρύνεται καὶ μετέχουν κλάδοι ἐπιστημόνων κλπ. Ὅταν παρ’ ὅλα αὐτὰ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις σήμερον καὶ ἐμφανίζεται μὲ τὸ ὕφος ποὺ ἐνεφανίσθη ὁ Κόντε Θεοτόκης διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι ὅλα πᾶνε καλά. Ὅταν ὁ Πρωθυπουργὸς δηλώνῃ ὅτι τὰ αἰτήματα τοῦ λαοῦ εἶναι ἀπαράδεκτα καὶ ἀνεδαφικὰ καὶ οἱ ἀγῶνες τους «ἀνεπίτρεπτος πολυτέλεια» ἀντιλαμβάνεται κανεὶς περὶ τίνος πρόκειται. Ἀντιλαμβάνεται ὅτι ἔχουμε μίαν Κυβέρνησιν μὲ βαθύτατα ἀντιλαϊκὴν νοοτροπίαν ποὺ ὑπηρετεῖ καὶ τὸ χειρότερο πιὸ πιστὰ νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν ὀλιγαρχία, τοὺς ξένους, εἰς βάρος τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ καὶ τῆς χώρας. Ὅταν λοιπὸν οὕτω ἔχουν τὰ πράγματα σήμερον, ὅταν εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἀκόμη περισσότερον ἔχει μειωθῆ ἡ λαϊκὴ βάσις τῆς Κυβερνήσεως, ἀντιλαμβάνεται κανεὶς διατὶ διατηρεῖται τὸ Ἀστυνομικὸν Κράτος καὶ διατὶ γίνεται προσπάθεια νὰ ἐνισχυθῇ ἔτι περισσότερον, διατὶ προωθεῖται ἡ φασιστικοποίησις τῆς χώρας. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι συκοφαντίαι. Τὰ γεγονότα ὅμως ἀποδεικνύουν τὸ ἀντίθετον. Ἡ Κυβέρνησις συστηματικὰ προσπαθεῖ νὰ ματαιώσῃ κάθε κινητοποίησιν τῶν διαφόρων κοινωνικῶν τάξεων μὲ τὸ ἐπιχείρημα τῆς διαταράξεως τῆς δημοσίας τάξεως. Πρόσφατοι εἶναι ἀκόμη αἱ ἀπαγορεύσεις διαφόρων συγκεντρώσεων σὲ ἀνοικτὸ χῶρο, αἱ ὁποῖαι ὠργανώνοντο διὰ διαμαρτυρίας διὰ τὴν μὴ ἱκανοποίησιν δικαίων αἰτημάτων, ἢ διὰ προάσπισιν γενικωτέρων αἰτημάτων ὅπως ἡ εἰρήνη. Σχετικὴ εἶναι ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος ποὺ ἀποβλέπει εἰς τὴν μονιμοποίησιν τοῦ καθεστῶτος αὐτοῦ. Εἰς τὴν νομιμοποίησιν τοῦ ἀστυνομικοῦ κράτους ποὺ ἐπιβάλει τὰς ἐλευθερίας. Πέραν αὐτῶν ὑπάρχει τελευταίως ἕνα ἄλλο σοβαρὸν πρόβλημα τῆς ἐπεκτάσεως τῶν παρακρατικῶν νεοφασιστικῶν ὀργανώσεων. Ὑπάρχει σήμερον σειρὰ τοιούτων μὲ ποικίλα ὀνόματα ὀργανώσεων. Δὲν εἶναι μόνον οἱ ἐλπιδοφόροι νέοι. Ὑπάρχει ἡ Ὀργάνωσις ἀντικομμουνιστικὴ σταυροφορία, ἐθνικὴ φρουρά, ἀκόμη δὲ καὶ Ναζιστικὴ Ὀργάνωσις Ἀθηνῶν. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ ἄρχισε ἀπὸ τὸ 1957 ὅταν ἐδραστηριοποιήθη διεθνῶς ἡ φασιστικὴ διεθνὴς ποὺ ἔχει κατὰ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν τοὺς ναζιστικοὺς κύκλους ποὺ ἐπικρατοῦν ἐκεῖ καὶ τὰς Η.Π.Α. μὲ τὴν Κού–Κλοὺξ– Κλὰν καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν Λεγεῶνα. Ἐπανειλημμένως ἀντιπρόσωποι τῶν διεθνῶν αὐτῶν φασιστικῶν ὀργανώσεων ἐπεσκέφθησαν τὴν χώραν μας καὶ ἦλθον εἰς ἐπαφὴν μὲ τὰς ἰδικάς μας φασιστικὰς ὀργανώσεις, ὅπως οἱ Τσόγκλμα, Ζίγκφριντ, Χέρμαν Μίλλερ κλπ. Ὑπῆρξαν καὶ παλαιότεραι καταπληκτικαὶ καταγγελίαι περὶ ὑπάρξεως τοιούτων ὀργανώσεων καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπέφυγε νὰ δώσῃ σαφῆ ἀπάντησιν. Αἱ ὀργανώσεις δὲ αὗται ἔχουν συνδεθῆ μὲ κρατικὰς ὑπηρεσίας, μὲ τὰς ὑπηρεσίας Ἀσφαλείας, καθοδηγοῦνται ἀπὸ ἑνιαῖον κέντρον, ποὺ παλαιότερον εἶχε σχέσιν μὲ ὑπηρεσίαν παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας ἡγεῖτο ὁ Στρατηγὸς Γωγούσης. Ὑπάρχουν καὶ ἔγγραφα ἀποδεικνύοντα τὴν στενὴν σχέσιν τῶν ὀργανώσεων αὐτῶν μὲ τὴν Ἀστυνομίαν. Ὑπάρχει ἔγγραφον πρὸς τὸ 12ον Παράρτημα Ἀσφαλείας τοῦ Παλαιοῦ Φαλήρου, τὸ ὁποῖον λέγει: «...... (ἀναγινώσκει)......». Τὰ μέλη μερικῶν ἀπὸ τὰς ὀργανώσεις αὐτὰς ἔχουν ἐφοδιασθῆ καὶ μὲ ταὐτότητας μὲ προμετωπίδα τὴν νεκροκεφαλήν, γνωστὸν σῆμα τῶν ΕΣ–ΕΣ. Σήμερον λέγεται, ὅτι αἱ ὀργανώσεις αὐταὶ συνδέονται μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, δεδομένου, ὅτι ὁ κ. Ράλλης εἶναι ἁρμόδιος διὰ τὴν προετοιμασίαν τῶν νέων ἐκλογῶν, καὶ βασικὸς ρόλος τῶν ὀργανώσεων αὐτῶν εἶναι νὰ χρησιμοποιηθοῦν κατὰ τὰς ἐπικειμένας ἐκλογὰς διὰ τὴν νόθευσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Αἱ ὀργανώσεις αὐταὶ ἔχουν δεσμοὺς καὶ μὲ τὴν Αὐλήν, ὅπως μαρτυροῦν ἀνακοινωθέντα τῆς Αὐλῆς, προβάλλονται εἰς παρελάσεις, καὶ μάλιστα συχνότατα κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα. Καὶ κατὰ τὰς παρελθούσας ἐκλογὰς ἔλαβον μέρος ὡς ὄργανα τῆς Ε.Ρ.Ε. διὰ τρομοκρατίαν, ἀλλὰ ἀκόμη δὲν εἶχον ἀναπτυχθῆ εἰς τὸν βαθμόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχουν ἀναπτυχθῆ σήμερον, ὁπότε ἡ Κυβέρνησις βασίζει μεγάλας ἐλπίδας εἰς αὐτὰς τὰς παρακρατικὰς ὀργανώσεις διὰ τὴν νόθευσιν τῶν μελλουσῶν ἐκλογῶν. Καταγγέλλομεν ἐντόνως τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ ἐπισημαίνομεν τοὺς σοβαροὺς κινδύνους ποὺ διαγράφονται. Περαιτέρω, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸ ὅλον θέμα τοῦ ἀντιδημοκρατικοῦ καθεστῶτος, συνδέεται καὶ τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων. Δὲν εἶναι δὲ τυχαῖον, ὅτι ἐτέθη στὸ ἐπίκεντρον τῆς συζητήσεως τοῦ πολιτικοῦ θέματος. Ἡ προκληθεῖσα ἀντίδρασις ἔλαβε τεραστίαν ἔκτασιν, διότι τὸ θέμα αὐτὸ καθρεπτίζει τὴν ὅλην ἀπαράδεκτον κατάστασιν εἰς τὴν χώραν μας. Μόνον ἕνα καθεστὼς ἀντιδημοκρατικόν, ποὺ φοβᾶται τὸν λαὸν καὶ τοὺς ἀγῶνας του θὰ μποροῦσε νὰ κρατᾷ εἰς τὰς φυλακὰς ἐπὶ 19 ἔτη καταδίκους διὰ πολιτικὰ ἀδικήματα. Μάχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ πείσῃ τὴν διεθνῆ καὶ ἐντοπίαν κοινὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ πολιτικῶν κρατουμένων, ἀλλὰ περὶ κρατουμένων κοινοῦ δικαίου. Κάμνει ἀνάλογον ἀγῶνα, μὲ ἐκεῖνον, ὅτε ἰσχυρίζετο, ὅτι ὑφίσταται ἀνταρσία, 13 ἔτη μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐσωτερικῆς ἀνωμαλίας. Μετὰ τὸν πόλεμον ἀπὸ κἄθε πλευρᾶς καὶ τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἠναγκάσθη νὰ δεχθῇ, ὅτι δὲν ὑφίσταται ἀνταρσία. Ἡ Κυβέρνησις, ἂν καὶ κατέφυγε στὴν ἄθλιαν πτωματολογίαν γιὰ τοὺς κρατουμένους δὲν ἔπεισε κανένα. Καὶ ἀνεπτύχθησαν, ἔναντι τῶν ὅσων ἐκείνη ὑπεστήριξε, συντριπτικὰ ἐπιχειρήματα. Πέραν αὐτῶν, μὲ τὶς ἀνακοινώσεις ποὺ ἐκδίδει ἡ ἴδια χαρακτηρίζει, «ὡς στρέψαντας τὰ ὅπλα κατὰ τῆς νομίμου Κυβερνήσεως» τοὺς κρατουμένους. Πρόκειται γιὰ τὴν πιὸ χαρακτηριστικὴ περίπτωσι πολιτικῶν κρατουμένων. Ὅσοι ἀπὸ τοὺς ἡγέτας καὶ τὰ στελέχη τῶν Κομμάτων ἔλαβαν μέρος εἰς τὰ διάφορα προηγούμενα κινήματα, ἔτσι ἐχαρακτηρίζοντο. Εἶναι σαφές, ὅτι οἱ σημερινοὶ κρατούμενοι ἐξ ἀρχῆς ποὺ ἐδιώχθησαν καὶ ἐφυλακίσθησαν, εἶχαν τὸν χαρακτῆρα τοῦ πολιτικοῦ κρατουμένου. Ἀλλὰ καὶ τὸ γεγονός, ὅτι σήμερα δὲν ἀπολύονται, μετὰ τόσα ἔτη ἐνῷ δὲν ὑπάρχουν κρατούμενοι τοῦ κοινοῦ δικαίου, οἵτινες νὰ κρατοῦνται τόσον χρόνον εἰς τὴν φυλακήν, ὅσον αὐτοί, καὶ νὰ μὴ ἔχουν ἀπολυθῆ ἀποδεικνύει, ὅτι πρόκειται περὶ πολιτικῶν κρατουμένων. Τοῦτο ἐπιβεβαιώνεται ἐπίσης ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι καὶ ὅσοι ἐδιώχθησαν ἀπὸ ἄλλας κατηγορίας, ὅπως οἱ ἐγκληματίσαντες τῶν Ταγμάτων Ἀσφαλείας στὴν κατοχὴ καὶ τῶν συμμοριῶν τῆς δεξιᾶς μετέπειτα, κανεὶς δὲν ἔμεινε καὶ δὲν μένει κρατούμενος, ἀφοῦ ἄλλωστε εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν ἔχουν ἐνταχθῆ. Διαμαρτύρεται ἡ Κυβέρνησις διότι ὑποστηρίζομεν ὅτι οἱ σημερινοὶ κρατούμενοι εἶναι πολιτικοί, ἀφοῦ κριτήριον τῆς κρατήσεώς των εἶναι μόνον τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπῆρξαν στελέχη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ ὅτι ἔχουν ὡρισμένας πολιτικὰς πεποιθήσεις, τὰς ὁποίας δὲν θέλουν νὰ ἀποκηρύξουν. Αὐτὸ ὅπως συμβαίνει εἰς τὴν πραγματικότητα. Δὲν θὰ πρέπει, ἑπομένως νὰ διαμαρτύρεται ἡ Κυβέρνησις. Ἄλλωστε πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει ἕνας ἀπηνὴς καὶ συνεχὴς διωγμὸς κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, τῶν ἀγωνιστῶν της, τοῦ Πνεύματος, τῆς ἀντιστάσεως, ἀκόμη καὶ τῶν θυμάτων τῆς θηριωδίας τῶν κατακτητῶν. Προσφάτως, ἡ Κυβέρνησις ἀπηγόρευσε τὴν τέλεσιν μνημοσύνου διὰ τοὺς 200 κρατουμένους τοῦ Χαϊδαρίου, οἵτινες τὴν Πρωτομαγιὰν τοῦ 1944 ἐξετελέσθησαν ὑπὸ τῶν Γερμανῶν εἰς τὸ Θυσιαστήριον τῆς Καισαριανῆς. Καὶ τὰ μνημόσυνα λοιπὸν τῶν θυμάτων ἀπαγορεύει. Αὐτὰ δὲν εἶναι τυχαῖα. Δείχνουν ἀφ’ ἑνὸς ποῖοι βρίσκονται στὴν ἐξουσία. Δείχνουν ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι καὶ γιὰ σήμερα ἔχει καθιερωθῆ ἡ δίωξις τοῦ πνεύματος τῆς ἀντιστάσεως. Φοβοῦνται τὰς ἰδέας τῆς ἀντιστάσεως, κάθε ἀντιστάσεως, διότι καὶ σήμερον ἡ ἐκδήλωσίς της ἐναντίον τῆς ἀσκουμένης πολιτικῆς τῆς ὑποτελείας εἶναι κίνδυνος δι’ αὐτήν. Ἑπομένως, τὸ θέμα τῶν πολιτικῶν κρατουμένων συνδέεται ἀρρήκτως μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Πανελλήνιον δὲ καὶ παγκόσμιον προβάλλει τὸ αἴτημα τῆς ἀμέσου ἀπολύσεώς των. Εἶναι πρωτοφανές. Εἶναι ἀπάνθρωπον νὰ κρατοῦνται ἐπὶ 19 χρόνια. Ἐπὶ τόσα ἔτη κρατούμενοι δὲν ὑπάρχουν, παρὰ μόνον εἰς τὴν Ἱσπανίαν τοῦ Φράνκο. Ἐλέχθη, ὅτι οἱ σημερινοὶ κρατούμενοι, εἶναι κρατούμενοι τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Πρέπει ἐδῶ νὰ ποῦμε, ὅτι δὲν εἶναι μόνον κρατούμενοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ καὶ ἄλλων παραγόντων. Ὑπάρχει ἡ διαδικασία τοῦ Συμβουλίου Χαρίτων, δηλαδὴ τὸ συνταγματικὸν προνόμιον τοῦ Βασιλέως νὰ δίδῃ χάριν. Τὶ γίνεται, ὅμως. Συστηματικῶς αἱ αἰτήσεις ἀπορρίπτονται. Ὑπάρχουν ἑκατοντάδες περιπτώσεων. Ἀπορρίπτονται ἀπὸ τὰ Ἀνάκτορα καὶ ἐκεῖναι ποὺ ἔχουν σύμφωνον γνώμην τοῦ Συμβουλίου Χαρίτων καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ. Πρόσφατος εἶναι ἡ περίπτωσις τοῦ δικηγόρου κ. Χατζηαγγελῆ, διὰ τὴν ἄρσιν τῶν συνεπειῶν τῆς καταδίκης του πρὸ 15 ἔτη.

§197Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐγὼ ἔκαμα τὴν παραβολὴν ἁπλῶς καὶ εἶπον, ὅτι, ὅπως καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν χαρίτων, τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δικαιοῦται ἄνευ συμφώνου γνώμης νὰ εἰσηγηθῇ τὴν ἀπονομὴν χάριτος, δὲν μεταβάλλει τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐγκλήματος, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν μεταβάλλει τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐγκλήματος. Δὲν ἐχρησιμοποίησα τὸ παράδειγμα τοῦ Συμβουλίου Χαρίτων διὰ τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν τῶν κρατουμένων, τῶν ὁποίων αἱ πράξεις συνδέονται μὲ τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ὑπαινίσσεσθε.

§198Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν ἐπεκαλέσθην τὴν ὁμιλίαν σας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ προνόμιον ἀπονομῆς χάριτος ὑπῆρχεν ἀνέκαθεν δι’ ὅλους τοὺς κατηγορουμένους. Μεταγενεστέρως, ἐλήφθησαν εἰδικὰ μέτρα, ὅπως τὸ 1952 ποὺ ἐψηφίσθησαν τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν μόνον τὴν εἰδικὴν κατηγορίαν τῶν κρατουμένων, διὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλοῦμεν. Εἶναι ἕνα χαρακτηριστικὸν στοιχεῖον, ὅτι δὲν εἶναι κρατούμενοι τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου.

§199Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τότε θὰ ἔπρεπεν ὁ Πρόεδρος κ. Παπανδρέου νὰ τὸ ἰσχυρισθῇ—δὲν τὸ ἰσχυρίσθη—ἤδη τὸ 1952. Διὰ τῶν ἰδικῶν του πράξεων δὲν μετεβλήθη ὁ χαρακτὴρ τοῦ ἐγκλήματος. Ἐγὼ ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Παπανδρέου, ὅτι ἀντινομία ὑπάρχει εἰς τὸ ὑπ’ αὐτοῦ λεχθέν. Διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγῃ ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἐκεῖνα ποὺ ἔκαμεν εἰς τὸ 1952 δὲν μεταβάλλουν τὸν χαρακτῆρα τῆς πράξεως καὶ ὅσα ἔπραξεν ὁ κ. Καραμανλῆς τὸ 1955 μεταβάλλουν τὸν χαρακτῆρα τῆς πράξεως. Αὐτὸ ἀποτελεῖ σόφισμα.

§200Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν διστάζω νὰ συμφωνήσω μαζί σας, ὅτι τὸ στοιχεῖον αὐτὸ ἰσχύει ἀπὸ τοῦ 1952. Ἡμεῖς πάντως δὲν ὑποστηρίζομεν, ὅτι ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ πολιτικοῦ κρατουμένου ἐπιβεβαιώνεται μόνον μὲ τὸν νόμον 2058. Ἔχομεν καὶ ἄλλα ἄπειρα στοιχεῖα. Ἔλεγον, κ. βουλευταί, ὅτι οἱ κρατούμενοι δὲν εἶναι μόνον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ καὶ ἄλλων παραγόντων, ποὺ κατέχονται ἀπὸ μίαν πρωτοφανῆ ἐμπάθειαν. Αὐτὴ ἡ ἐμπάθεια ἐξεδηλώθη καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς μὴ ἀποδοχῆς τῆς ἀναφορᾶς τῆς Ἀμπατιέλου. Κύριοι βουλευταί, τὰ γεγονότα τοῦ Λονδίνου ἐκφράζουν τὴν νοοτροπίαν, ἡ ὁποία ὑφίσταται εἰς τὴν σύζυγον τοῦ Βασιλέως, γύρω ἀπὸ τοὺς πολιτικοὺς κρατουμένους. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπέφυγε καὶ ἀπόψε νὰ ἐνημερώσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τὰ γεγονότα τοῦ Λονδίνου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς ὅλα τὰ σχετικὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ ξεκαθαρισθῇ τὸ τὶ πράγματι συνέβη εἰς τὸ Λονδῖνον. Ἀνεγράφη εἰς τὸν τύπον, ὅτι ἡ κ. Ἀμπατιέλου συμπεριεφέρθη σκαιῶς εἰς τὴν Βασίλισσαν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἄλλως τε ἡ ἰδία ἡ Βασίλισσα, ἐρωτωμένη ἀπὸ τὴν τηλεόρασιν τοῦ Λονδίνου εἶπεν, ὅτι: «Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἐζήτησαν νὰ μὲ κτυπήσουν.....». Ὑπεστήριξεν ὅτι ἐπετέθησαν ἐναντίον τοῦ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου. Τὸ ἀστυνομικὸν ὅμως ὄργανον εἰς δηλώσεις του εἰς τὸν Ἀγγλικὸν τύπον, εἶπεν, ὅτι δὲν τοῦ ἐπετέθησαν καὶ ὅτι μόλις τοὺς εἶπε τὴν ἰδιότητά του ἀνεχώρησαν. Ἑπομένως, τί μένει; Μένει τὸ ὅτι, ἐμπνεομένη ἡ Βασίλισσα ἀπὸ τὸ πάθος ἐναντίον τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, δὲν ἔπραξεν αὐτὸ ποὺ ἡ κοινὴ λογικὴ καὶ τὸ χρέος κάθε ἐκπροσώπου κράτους ἐπέβαλε. Νὰ δεχθῇ δηλαδὴ τὴν αἴτησιν μιᾶς πονεμένης γυναίκας.

§201Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ὑπάρχουν. Νὰ μὴ ἀποδίδετε τοιαῦτα αἰσθήματα εἰς τὴν Α.Μ. τὴν Βασίλισσαν. Ὑπὸ τὴν μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἡ προσπάθεια προσπελάσεώς της δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ καὶ συνέβησαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σεῖς νομίζετε ὅτι δὲν συνέβησαν. Ἀλλὰ ἀσχέτως αὐτοῦ, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει θέμα πάθους καὶ κακίας ἐκ μέρους τῆς Βασιλίσσης, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει πάθος καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, διότι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἑπταετίας ἐξῆλθον, τῇ πρωτοβουλίᾳ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, 3.500 καὶ παραμένουν 900 περίπου. Τί ἄλλο σημαίνει αὐτό, παρὰ τὴν ἔλλειψιν πάθους; Ἠμπορεῖτε νὰ κατακρίνητε, ὅτι δὲν ἔγινε ταχυτέρα διαδικασία ἐξόδου. Ἠμπορεῖ νὰ εἴπητε, ὅτι εἴμεθα πολὺ συντηρητικοὶ εἰς τὴν λῆψιν ἑνὸς μέτρου, τὸ ὁποῖον ἔχει θεσπίσει τὸ 1955 ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπητε, βλέποντες εἰς τὴν ψυχήν μας αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνύπαρκτα, ὅτι διαπνεόμεθα ὑπὸ πάθους καὶ κακίας.

§202Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἀμπατιέλου ἐπέδειξεν εὐγένεια καὶ ὄχι βία ὡς ἀνεγράφη εἰς τὸν τύπον. Παρέστην εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ ἠθέλησα νὰ ἐπιδώσω ὑπόμνημα διὰ μέσου τοῦ ὑπασπιστοῦ τοῦ Διαδόχου, ἀλλὰ ἠρνήθη νὰ τὸ παραλάβῃ. Ἡ ἀγγλικὴ τηλεόρασις καὶ ὁ τύπος ἐδέχθησαν τὴν κ. Ἀμπατιέλου, ἡ ὁποία ἐξήγησεν, ὅτι δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ δημιουργηθοῦν ἐπεισόδια εἰς βάρος τῆς Βασιλίσσης, ἀλλὰ ὑπέβαλεν αἴτησιν διὰ μέσου τοῦ ὑπασπιστοῦ τῆς Βασιλίσσης διὰ νὰ ἐπιδώσῃ τὸ ὑπόμνημα. Εἶπε δέ, ὅτι τὰ ὅσα ἀνεγράφησαν εἶναι ψεύδη, διότι δὲν ἐδημιουργήθη κανέν ἐπεισόδιον. Ὁ ρόλος τῆς κ. Ἀμπατιέλου, ἦτο ρόλος ὑπὲρ τῆς δημοκρατίας, ἦτο ρόλος ἐθνικός.

§203Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐπανέφερα τὸ θέμα, διότι ἀπέφυγεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις διὰ ποῖον λόγον ἀνεγράφησαν τὰ ψεύδη αὐτά.

§204Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπειδὴ μὲ προκαλεῖτε εἰς ἕνα θέμα λεπτὸν ποὺ ἀφορᾷ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπέφυγε διόλου νὰ εἴπῃ τὶ πιστεύει ἐπὶ τοῦ θέματος. Κακῶς ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῶν συζητήσεων ἡ Κυβέρνησις δι’ ἐμοῦ ἀπέφυγε νὰ ἀναλάβῃ εὐθύνην διὰ τὴν μετάβασιν τῆς Α.Μ. τῆς Βασιλίσσης εἰς τὸ Λονδῖνον. Ἡ φράσις τὴν ὁποίαν εἶπον, ἦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκρινεν ἀναγκαῖον νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ θέμα λόγῳ τῆς φύσεως τοῦ ταξειδίου. Ἄρα, ἐτόνισα, ἔχει τὴν εὐθύνην. Διὰ νὰ μὴ κρίνῃ ἀναγκαῖον, θὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ὑπεύθυνος, ἐθεώρησε τὴν μετάβασιν ὡς μίαν μετάβασιν αὐτονόητον καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἀπησχολήθη ὑπὸ μορφὴν συσκέψεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπεισόδιον, ἤκουσα πρὸ ὀλίγου τὸν κ. Λαμπράκην καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἐὰν ἔχῃ ὁ κ. Λαμπράκης τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύῃ ὅσα τοῦ εἶπεν ἡ κ. Ἀμπατιέλου, ἔχομεν καὶ ἡμεῖς, ὡς Κυβέρνησις, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἔχει πᾶς Ἕλλην τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ πιστεύῃ κατ’ ἐξοχὴν ὅσα εἶπεν ἡ Α.Μ. ἡ Βασίλισσα καὶ ὅσα εἶπον ὅσοι εὑρίσκοντο μαζί της καὶ μᾶς ἐβεβαίωσαν ἅπαντες, ὅτι τὰ γεγονότα ἐσημειώθησαν, ὅπως ἀνεγράφησαν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ἐφημερίδας.

§205Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δηλαδή, τί συνέβησαν;

§206Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ἤμην παρών. Μᾶς εἶπον, ὅ,τι ἀκριβῶς συνέβη.

§207Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δηλαδή, τί εἶπον εἰς τὴν Κυβέρνησιν;

§208Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὅτι ἐπεχείρησεν ἡ Ἀμπατιέλου νὰ ἀσκήσῃ κἄποιαν βίαν ἐπὶ τῆς Βασιλίσσης. Καὶ εἶναι ἐπίσης γεγονός, ὅτι ὁ ἀστυνόμος, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐκεῖ, ἔπεσε κάτω ἐξ αὐτοῦ ἴσως τοῦ γεγονότος δὲν ἠμπόρεσε νὰ παρακολουθήσῃ τὴν σκηνήν. Καὶ μόνον τὸ γεγονὸς αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἔγινε κἄτι πολὺ διάφορον ἀπ’ ὅ,τι ἀφηγήθη ἡ κ. Ἀμπατιέλου εἰς τὸν κ. Λαμπράκην. Καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Λαμπράκην, ὁ ὁποῖος καὶ καλὸς ἐπιστήμων εἶναι καὶ εἰς τὸν ἀθλητισμὸν ἔχει διαπρέψει καὶ τὸν ὁποῖον οἱ φίλαθλοι τιμοῦν, νὰ ἔχῃ κἄποιαν ἐπιφύλαξιν εἰς τὰ ὅσα τοῦ δηλώνει μία κυρία, ἡ ὁποία, ἐπιχειρήσασα μίαν ἐνέργειαν ἀνοίκειον, θέλει νὰ καλυφθῇ, ἴσως νὰ ἔχῃ μετανοιώσει καὶ νὰ μὴ σᾶς εἶπε τί ἀκριβῶς συνέβη.

§209Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἦθος τῆς κ. Ἀμπατιέλου, ποτὲ δὲν θὰ ἐπέτρεπε νὰ ἀσκήσῃ βίαν. Ἐρωτῶ, πῶς ἐπετράπη εἰς τὴν κ. Ἀμπατιέλου νὰ ὁμιλήσῃ ἀπὸ τὴν τηλεόρασιν;

§210Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἠμπορῶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Λαμπράκην, ὅτι ἡ τηλεόρασις εἶναι ἰδιωτικὸς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ ἐπικοινωνήσῃ μὲ οἱονδήποτε καὶ νὰ ζητήσῃ γνώμας, ἄνευ ἐγκρίσεως τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως.

§211ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς δὲν ἐδιώχθη;

§212Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ὑπῆρχε τοιαύτη περίπτωσις.

§213Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Καὶ διὰ νὰ τελειώνωμεν, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Διηυκρινίσατε καὶ ἀπόψε, ὅτι ἡ Ἀμπατιέλου δὲν ἤσκησε βίαν κατὰ τῆς Βασιλίσσης. Αὐτὸ τὸ ὁμολογεῖ καὶ ἡ Βασίλισσα. Μένει ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ἐπετέθη κατὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ. Σχετικῶς θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἔκθεσιν τοῦ ἀστυνομικοῦ αὐτοῦ, δημοσιευθεῖσαν εἰς τὸ «Σάνταιϋ Τέλεγραφ». Γράφει λοιπόν, «ἀντιθέτως πρὸς τὴν ἀνακοίνωσιν τῆς Ἑλληνικῆς Πρεσβείας τοῦ Λονδίνου, ἡ Βασίλισσα δὲν ἐθίγη. Ἡ Ἀμπατιέλου, ἡ ὁποία ἐπεχείρησε νὰ ἐγχειρίσῃ ἐπιστολήν, συνελήφθη ὑπὸ τούτου προτοῦ πλησιάσει τὴν Βασίλισσαν καὶ οἱ Κύπριοι διαδηλωταί, οἱ ὁποῖοι ἐπεχείρησαν νὰ ἀπελευθερώσουν τὴν Ἀμπατιέλου ἀπὸ τὰς χεῖρας του, διελύθησαν ὅταν τοὺς ἐπέδειξε τὴν ἀστυνομικὴν του ταὐτότητα». Ὅταν ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, ἀντιλαμβάνεται κανεὶς γιατὶ γράφονται τὰ ὅσα π.χ. ἔγραψε στὴν «Ἴβνιγκ Στάνταρτ» τῆς Τρίτης ὁ γνωστὸς Ἄγγλος ἀρθρογράφος κ. Κίγκολεϋ Μάρτιν δίδοντας ἐξήγησιν διὰ τὴν στάσιν τῆς Βασιλίσσης. (Ἀναγινώσκει).

§214Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Μπριλλάκη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ κανεὶς σημασίαν εἰς γνώμας καὶ ἐντυπώσεις ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν παρόντες. Δεύτερον θὰ σᾶς παρακαλέσω τὸ ἑξῆς: Καὶ ὑμεῖς καὶ οἱοσδήποτε νὰ μὴ κάμνετε ὑπαινιγμοὺς οἱ ὁποῖοι ἀνεφέρονται εἰς τὴν ζωὴν τῆς Βασιλίσσης Φρειδερίκης. Εἶμαι εἰς θέσιν ὡς μετασχὼν κατὰ τρόπον ἄμεσον εἰς τὸν πόλεμον κατὰ τῶν Γερμανῶν, νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἕνας ἐκ τῶν παραγόντων, ὁ ὁποῖος ἐνέπνευσε τὸν ἀγῶνα κατὰ τῶν Γερμανῶν εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν, ὑπῆρξεν ἡ νῦν Βασίλισσα τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅταν ὁ Ρόμμελ εὑρίσκετο ἐνώπιον τῆς Ἀλεξανδρείας, ἡ Βασίλισσα περιποιεῖτο τοὺς Ἕλληνας τραυματίας καὶ ἐνεψύχωνεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίζοντο ἐναντίον τοῦ ναζισμοῦ. Ὅλα ὅσα γράφονται εἶναι ψευδῆ.

§215Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Εὔχομαι νὰ μὴ ὑπάρξουν στοιχεῖα τὰ ὁποῖα νὰ μὴ συμφωνοῦν μὲ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει περαιτέρω ἕνα θέμα ποὺ πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθῇ. Προχθὲς τόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅσον καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κομπορρημονοῦντες ὅτι ἀνεκάλυψαν τρομερὰ στοιχεῖα γιὰ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ἀμπατιέλου, ἐνημέρωσαν σχετικῶς τὴν Βουλήν. Κύριοι βουλευταί, δικαίωμα εἶχον οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ κάμουν κριτικὴν περὶ οἱουδήποτε προσώπου, ἀλλὰ δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ ὑποστηρίξουν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἀνακριβῆ πράγματα. Ἐστηρίχθησαν κατ’ ἀρχὴν ἐπὶ ἑνὸς γεγονότος: Ὅτι ὁ Ἀμπατιέλος ἀπηλάθη ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον τὴν περίοδον τῆς Κατοχῆς, λόγῳ τῆς ἀντεθνικῆς του δράσεως μεταξὺ τῶν ναυτεργατῶν. Τοῦτο, εἶναι ἀπολύτως ἀναληθές, διότι ἁπλούστατα ὁ Ἀμπατιέλος μέχρι τὸ 1945 εἶναι βεβαιωμένον ὅτι εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὸ Κάρδιφ.

§216Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐγὼ δὲν ἰσχυρίσθη, ὅτι ἀπηλάθη, ἀλλὰ διότι ἤσκησα καθήκοντα Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ὥραν τοῦ ἀγῶνος, γνωρίζω ὅτι ἔδρα κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἀπέβλεπεν εἰς τὴν διάλυσιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς Ἑλλάδος καὶ αἱ ὁποῖαι ἔνοπλοι δυνάμεις ἐπολεμοῦσαν τὸν ναζισμόν. Ἐὰν ἦτο εἰς τὴν Αἴγυπτον καὶ ὅτι ἀπηλάθη, δὲν τὸ εἶπον ἐγώ, θὰ συνέβη μετὰ τὴν περίοδον τῆς ἰδικῆς μου Ὑπουργίας. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1943 μέχρι τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ὑπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου Κυβερνήσεως δὲν ἤμην εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Δηλαδὴ κατὰ τὸ μέγα κίνημα, τὸ ὁποῖον ἐστράφη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως Τσουδεροῦ καὶ Βενιζέλου, δὲν ἤμην εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἑπομένως δὲν γνωρίζω τὰς λεπτομερείας καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν ἦτο παρὼν τότε εἰς τὴν Αἴγυπτον ὁ Ἀμπατιέλος. Αὐτὸ δὲν τὸ γνωρίζω οὔτε τὸ εἶπον ἐγώ.

§217Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ υἱοθετοῦνται ἀβασανίστως ἐκ μέρους τῶν κυρίων Ὑπουργῶν αἱ ἀνακρίβειαι, διὰ νὰ παραπλανοῦν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην. Ἀκόμη καὶ ὅσα ἐλέχθησαν διὰ τὴν δρᾶσιν τοῦ Ἀμπατιέλου εἰς τὰς Η.Π.Α., ἐλέγχονται ἀπολύτως ἀνακριβῆ. Ἀντιθέτως, ὁ Ἀμπατιέλος εὑρεθεὶς εἰς τὰς Η.Π.Α. εἰς τὰ πρῶτα ἔτη τοῦ πολέμου, ἠγωνίσθη νὰ πεισθοῦν οἱ ναυτεργάται ποὺ εἶχον πικρὰν πεῖραν ἀπὸ τὸ καθεστὼς διαβιώσεως εἰς τὰ πλοῖα ποὺ ἐπέβαλεν ἡ δικτατορία τοῦ Μεταξᾶ, γιὰ νὰ ναυτολογηθοῦν εἰς τὰ πλοῖα. Ὅταν δὲ ἔφθασεν εἰς τὸ Κάρδιφ τῆς Ἀγγλίας τὸ 1942, ὅπου παρέμεινε μέχρι τοῦ 1945, ἐγένετο δεκτὸς μετὰ τιμῶν, ὡς ἀναφέρει καὶ ὁ Ἐπιθεωρητὴς Ἐργασίας τοῦ Κάρδιφ καὶ σημερινὸς Ἐργατικὸς βουλευτὴς κ. Ὤμπερν. Κύριοι βουλευταί, εἶχεν ἀξίαν νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ θέμα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας καὶ τὸν μὴ διασυρμὸν τῆς ὑπολήψεως ἑνὸς ἀγωνιστοῦ, ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ἔχει ἀξίαν διότι καταδεικνύει μὲ ποίαν εὐκολίαν ἡ Κυβέρνησις δέχεται νὰ χρησιμοποιήσῃ τοιαῦτα ἐπιχειρήματα, προκειμένου νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ μίαν δύσκολον κατάστασιν λόγῳ τῆς ἐξεγέρσεως τῆς κοινῆς γνώμης τοῦ ἐξωτερικοῦ, διὰ τὸ ἀπαράδεκτον καθεστὼς ποὺ διατηρεῖ. Ἡ ἐξέγερσις αὐτὴ σὲ καμμιὰ περίπτωσιν δὲν θίγει τὴν Ἑλλάδα, θίγει μόνο τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ποὺ ὄχι μόνον δὲν ταυτίζεται μὲ τὴν χώραν, ἀλλὰ ἀποτελεῖ κίνδυνον δι’ αὐτήν.

§218Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέπετε μία διακοπήν;

§219Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὄχι κ. συνάδελφε... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, ὁ κ. Μανιαδάκης ἐπιμένει νὰ διακόψῃ). Κύριοι βουλευταί, ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προσεπάθησε νὰ ἀμφισβητήσῃ εἶναι τὰ στοιχεῖα διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ἡ βία καὶ ἡ νοθεία ἡ ἀσκηθεῖσα κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1961. Θὰ μὲ συγχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀκόμη λέγει πάλιν ἀνακριβείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀνεφέρθη ὅτι ὑπάρχουν 39 μόνον τελεσίδικοι καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις καὶ τοῦτο τὸ ὑπεστήριξεν, ἐπικαλεσθεὶς ἐπίσημα ἔγγραφα. Ἔχω πλήρη κατάλογον ἐξ οὗ ἐξάγεται ὅτι ὑπάρχουν πρῶτον 72 τελεσίδικοι καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις διὰ τρομοκρατικὰς ἐνεργείας ὀπαδῶν τῆς ΕΡΕ. Δεύτερον, 68 τελεσίδικοι καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐναντίον ὀργάνων τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῶν ΤΕΑ καὶ τρίτον 33 μὴ ἀκόμη τελεσίδικοι καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις. Ἔχω ἐνώπιόν μου ὀνόματα καὶ νομίζω, ὅτι θὰ διευκολυνθῇ ἡ συζήτησις νὰ μὴ τὰ ἀναφέρω, ἀλλὰ νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικά.

ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ ΟΠΛΙΤΩΝ–ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ Τ.Ε.Α. ΚΑΙ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΩΝ ΚΑΤΑΔΙΚΑ-

ΣΘΕΝΤΩΝ ΔΙΑ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΗΝ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΝ ΚΑΙ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΟΠΛΙΤΩΝ

Αʹ. ΤΕΛΕΣΙΔΙΚΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

Βʹ. ΜΗ ΤΕΛΕΣΙΔΙΚΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

(πιθανῶς τινὲς τελεσίδικοι)

ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΘΕΝΤΩΝ

ΔΙΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΩΝ

Αʹ. ΤΕΛΕΣΙΔΙΚΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

Βʹ. ΜΗ ΤΕΛΕΣΙΔΙΚΟΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ