1963.03.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 71η

Τετάρτη 20 Μαρτίου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Φωστηρίδης ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Εὐαγγελίδης ζητεῖ δεκαήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ματθαιουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Γ. ΜΑΤΘΑΙΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Σ. Θεοτόκης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 174)2.12.1961 καὶ 38)25.4.1962 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 4178)61». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Πανούσης, Γ. Παπαγεωργίου, Κ. Φρόντζος, Γ. Οἰκονομόπουλος, Α. Λιάκος, Γ. Καρότσης, Κ. Ἀποσκίτης καὶ Π. Ξενοδοχειάρης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκσυγχρονισμοῦ τῶν ἀρτοποιείων, μεταφορᾶς τῶν ἀρτοποιητικῶν ἀδειῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων σχετικῶν μὲ τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ ἀρτοποιητικοῦ ἐπαγγέλματος». Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 23589) 16.3.1963 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης μετὰ σχετικῆς ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Παπακωνσταντίνου, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 23852) 16.3.1963 ἐγγράφου του διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Λαρίσης μετὰ σχετικῆς ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Γεωργίου, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Τούμπας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου Ἀγωνιστῶν Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Ε.Δ.Ε.Σ. — Ε.Ο.Ε.Α., αἰτουμένου υἱοθέτησιν τῶν ἐν τῷ ἀπὸ 17.3.1963 ὑπομνήματι διαλαμβανομένων αἰτημάτων των. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 56386) 13.3.1963 ἐγγράφου του ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέτεινε τὴν ἰσχὺν τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν χρηματοδότησιν Α.Σ.Ο. πρὸς συγκέντρωσιν σταφίδος ἐσοδείας 1960. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Ε. Σκορδίλης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Σταθμαρχῶν καὶ Ἐλεγκτῶν ὡς καὶ τοῦ Συνδέσμου ἐργατοτεχνιτῶν καὶ ὑπαλλήλων Οἰνοπνευματοποιείων κλπ. Πειραιῶς, Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων, αἰτουμένων ψήφισιν ἐργατικοῦ νομοσχεδίου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Σβώλου, Σ. Ἡλιόπουλος, Ι. Εὐαγγελίδης καὶ Γ. Αὐγερόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Ν. Ἰωνίας, διαμαρτυρομένων κατὰ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Ν. Κιτσίκης, Γ. Στεργίου καὶ Μ. Σβώλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἐργατοτεχνιτῶν οἰκοδόμων κλπ. Ἀγρινίου, αἰτουμένων τροποποίησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 80 ἐγκυκλίου τοῦ Ι.Κ.Α., μείωσιν τοῦ συνταξιοδοτικοῦ ὁρίου ἡλικίας εἰς τὸ 60ὸν ἔτος κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σακελλάρης καὶ Ν. Τσόχας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Θεσσαλικῆς Ὁμοσπονδίας Ἀγροτικῶν Συλλόγων, αἰτουμένης χορήγησιν δανείου εἰς ἅπαντας τοὺς πληγέντας ἐκ δυσμενῶν καιρικῶν συνθηκῶν ἀγρότας κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Χιωτάκης καὶ Λ. Κύρκος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Χανίων, αἰτουμένου ἀποτροπὴν διαθέσεως μίγματος κρατικοῦ ἐλαιολάδου μετὰ σπορελαίου. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Μανωλόπουλος, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ καθυστέρησιν ἐνάρξεως ἀγορᾶς καπνῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Γιάννου, Γ. Λαμπράκης καὶ Σ. Ἡλιόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Προσωπικοῦ Αὐτοκινήτων Πατρῶν καὶ Περιχώρων ἡ «Πρόοδος», αἰτουμένης μὴ ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἐργατικοῦ νομοσχεδίου κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Λαμπράκης καὶ Γ. Στεργίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Περιχώρων, αἰτουμένης ἀναπροσαρμογὴν συντάξεων κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Σ. Ἡλιόπουλος, Γ. Στεργίου καὶ Ν. Τσόχας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἀπεργῶν οἰκοδόμων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, αἰτουμένων αὔξησιν μισθῶν, ἡμερομισθίων, μείωσιν συνταξιοδοτικοῦ ὁρίου ἡλικίας εἰς τὸ 60ὸν ἔτος κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Σβώλου καὶ Γ. Στεργίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐργατοτεχνικοῦ Προσωπικοῦ Ἐλαιουργοσαπωνοποιῶν Πειραιῶς — Ἀθηνῶν–Περιχώρων, αἰτουμένης τὴν καταβολὴν ἑνὸς δεκαημέρου ὑπὸ ἐργοδοτῶν, ὡς ἐκτάκτου οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χανίων κ. Κ. Χιωτάκης, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπὸ ὀργάνου Ἀσφαλείας Ρεθύμνου παρακολούθησίν του. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Α. Γιάννου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐργατοτεχνιτῶν Μεταλλωρύχων Ἐλευσῖνος–Μ. Πεύκου, αἰτουμένης καταβολὴν ὑπὸ ἐπιχειρήσεως Σκαλιστήρη τῶν δεδουλευμένων ἡμερομισθίων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Προσωπικοῦ Ὑδρεύσεως Λιμένος Πειραιῶς, αἰτουμένης, ὅπως μέλη της προσληφθοῦν εἰς τὸν Ο.Λ.Π. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος κ. Θ. Δοδόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου Ἀγωνιστῶν Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Ε.Δ.Ε.Σ. — Ε.Ο.Ε.Α., αἰτουμένου υἱοθέτησιν τῶν ἐν τῷ ἀπὸ 17.3.1963 ὑπομνήματι διαλαμβανομένων αἰτημάτων των. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, βουλευτὴς Ἄρτης καὶ Χ. Τσαντούλας βουλευτὴς Πρεβέζης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου Ἀγωνιστῶν Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ διαφώτισιν τῆς Διεθνοῦς Γνώμης σχετικῶς μὲ τὴν συμβολὴν τῆς Ἐθνικῆς μας Ἀντιστάσεως. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Σχινᾶ. Ἐπὶ τοῦ ὡς ἄνω ὑπ’ ἀριθ. 2835)13.2.1963 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Διὰ τὴν Πελοπόννησον ἐμελετήθη κατ’ ἀρχὴν καὶ ἐπρογραμματίσθη ἡ ἵδρυσις ὑπὸ τῆς Ε.Τ.Ε.Α.Π. δύο ψυγείων, ἑνὸς εἰς Πύργον τῆς Ἠλείας καὶ ἑτέρου εἰς τὴν Τρίπολιν. Αἱ περιφέρειαι αὗται παράγουν, ἐκτὸς τῶν ἄλλων προϊόντων, κτηνοτροφικὰ προϊόντα καὶ μηλοειδῆ εἰς σημαντικὰς ποσότητας, ἅτινα ἔχουν μεγαλυτέραν ἀνάγκην διατηρήσεως ὑπὸ ψῦξιν ἀπὸ ἄλλα φθαρτὰ προϊόντα, ἅτινα δὲν ἀντιμετωπίζουν τὰς αὐτὰς ἀνάγκας διατηρήσεως ὑπὸ ψῦξιν. Κατὰ τὴν γενομένην γεωργοοικονομικὴν μελέτην τῶν περιοχῶν αὐτῶν, ἀπεδείχθη, ὅτι τὰ ὑπάρχοντα εἰς τὰς ὡς ἄνω περιφερείας ἰδιωτικὰ ψυγεῖα δὲν ἐπαρκοῦν διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ψυκτικῶν ἀναγκῶν των καὶ οὕτω ἀπεφασίσθη ἡ ἵδρυσις ὑπὸ τῆς Ε.Τ.Ε.Α.Π. τῶν ὡς ἄνω δύο ψυγείων. Προσεχῶς, εἰς νέον προγραμματισμόν, θὰ μεριμνήσωμεν, ὥστε νὰ περιληφθοῦν καὶ αἱ Καλάμαι, δι’ ἀνέγερσιν ἑνὸς ἐπὶ πλέον ψυγείου. Πάντως, οὐδόλως ἐμποδίζεται ἡ ἵδρυσις ψυγείων, ὅπου αἱ συνθῆκαι τὸ ἐπιβάλλουν. Πρὸς τούτοις ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία εἶναι ἐλευθέρα νὰ κατασκευάσῃ ψυγεῖα, ὅπου παρουσιάζονται ἀνάγκαι, ἡμεῖς δέ, ἐὰν ἐκδηλωθῇ τοιοῦτον ἐνδιαφέρον ἀπὸ τὴν περιφέρειαν Μεσσηνίας, θὰ ἐνισχύσωμεν, κατὰ τὸ δυνατόν, πᾶσαν ἀναληφθησομένην προσπάθειαν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λούλη καὶ Σ. Ἀλλαμανῆ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1086)11.12.1962 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λούλη καὶ Σ. Ἀλλαμανῆ, περὶ ἧς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4707)12077)62 ὑμέτερον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ὑπὸ τοῦ καταστατικοῦ νόμου περὶ Γεωργικῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων δὲν ἐπιβάλλεται ὡς ὑποχρέωσις, οὐδὲ κἂν προβλέπεται ἡ καταβολὴ δώρου Χριστουγέννων εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ Ο.Γ.Α. Ὡς προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, τόσον ἡ Συμπολίτευσις, ὅσον καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου (τότε νομοσχεδίου), συνεφώνησαν, ὅπως, κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ καὶ ἐν ὄψει τῶν περιωρισμένων δυνατοτήτων ἐπιβαρύνσεως τῆς καθ’ ὅλου οἰκονομίας τῶν ἀγροτῶν, καταβάλλωνται εἰς τοὺς ἀγρότας δώδεκα μηνιαῖαι συντάξεις ἄνευ δώρου Χριστουγέννων καὶ Πάσχα. (Ἐπίσημα πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, περίοδος Εʹ, Σύνοδος Γʹ Συνεδρίασις ΛΓʹ, δευτέρα Δεκεμβρίου 1960, σελὶς 3, στήλη πρώτη, στίχος 14 καὶ ἑπόμενοι). Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη, Ε. Σακελλάρη, Θ. Γιαννοπούλου, Α. Γιάννου καὶ Θ. Παππᾶ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 991)3.12.62 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη, Θ. Γιαννοπούλου κλπ., περὶ ἧς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14281)11676)62 ὑμέτερον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ὑπὸ τοῦ καταστατικοῦ νόμου περὶ Γεωργικῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, δὲν ἐπιβάλλεται ὡς ὑποχρέωσις, οὐδὲ κἂν προβλέπεται ἡ καταβολὴ δώρου Χριστουγέννων εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ Ο.Γ.Α. Ὡς προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, τόσον ἡ Συμπολίτευσις, ὅσον καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου (τότε νομοσχεδίου) συνεφώνησαν, ὅπως, κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ καὶ ἐν ὄψει τῶν περιωρισμένων δυνατοτήτων ἐπιβαρύνσεως τῆς καθ’ ὅλου οἰκονομίας τῶν ἀγροτῶν, καταβάλλωνται εἰς τοὺς ἀγρότας δώδεκα μηνιαῖαι συντάξεις ἄνευ δώρου Χριστουγέννων καὶ Πάσχα. (Ἐπίσημα πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, Περίοδος Εʹ, Σύνοδος Γʹ, Συνεδρίασις ΛΓʹ, Δευτέρα Δεκεμβρίου 1960, σελὶς 3, στήλη πρώτη, στίχος 14 καὶ ἑπόμενοι). Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Χριστοπούλου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1037)6.12.62 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Χριστοπούλου, περὶ ἧς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14416) 11817)1962 ὑμέτερον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ὑπὸ τοῦ καταστατικοῦ νόμου περὶ Γεωργικῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, δὲν ἐπιβάλλεται ὡς ὑποχρέωσις, οὐδὲ κἂν προβλέπεται ἡ καταβολὴ δώρου Χριστουγέννων εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ Ο.Γ.Α. Ὡς προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, τόσον ἡ Συμπολίτευσις, ὅσον καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου (τότε νομοσχεδίου) συνεφώνησαν, ὅπως, κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ καὶ ἐν ὄψει τῶν περιωρισμένων δυνατοτήτων ἐπιβαρύνσεως τῆς καθ’ ὅλου οἰκονομίας τῶν ἀγροτῶν, καταβάλλωνται εἰς τοὺς ἀγρότας δώδεκα μηνιαῖαι συντάξεις ἄνευ δώρου Χριστουγέννων καὶ Πάσχα. (Ἐπίσημα πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, Περίοδος Εʹ, Σύνοδος Γʹ, Συνεδρίασις ΛΓʹ, Δευτέρα Δεκεμβρίου 1960, σελὶς 3, στήλη πρώτη, στίχος 14 καὶ ἑπόμενοι). Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

II) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδη, Μ. Σβώλου, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4204)8.3.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ κατατεθεῖσα ὑμῖν ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδη, Μ. Σβώλου, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Σ. Ἡλιοπούλου ὑπ’ ἀριθ. 1689 ἐρώτησις περὶ ἀποζημιώσεως τῶν συνεπεία τῆς τεχνικῆς ἐξελίξεως καταστάντων ἀνέργων ὑδροδοτῶν–ὑδροπωλητῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα: Πράγματι, ἐν τῇ καταρτίσει τοῦ Διατάγματος, περὶ οὗ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 23521)3525)17.3.62 ἀπάντησις ἡμῶν εἰς προηγουμένην ἐρώτησιν ὁμοίου περιεχομένου, πρέπει οὐσιαστικῶς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα τῶν ἐμπροθέσμως μὲν ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων ἀποζημιώσεων καὶ τὰς περιπτώσεις καθ’ ἃς ὑπάρχει μὲν οὐσιαστικῶς δικαίωμα πρὸς ἀποζημίωσιν, ἀλλὰ δὲν ὑπεβλήθησαν αἰτήσεις, ἐκ διαφόρων λόγων, δικαιολογημένως ἢ οὔ. Περαιτέρω, ποῖαι περιπτώσεις παραλείψεως ὑποβολῆς αἰτήσεως δέον νὰ θεωρηθοῦν δεδικαιολογημέναι καὶ ποῖαι ὄχι· τὸ θέμα τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν προβλεπομένων ἀποζημιώσεων εἰς νέον νόμισμα, τὸ θέμα τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν δεδικασμένων ἤδη αἰτήσεων καὶ πλεῖστα ἄλλα ἀκόμη, ἐκ τῶν ὁποίων ἀνακύπτουν νομικὰ ζητήματα ἀναγόμενα εἰς τὴν δυνατότητα ρυθμίσεώς των, βάσει τῆς ὑφισταμένης ἐξουσιοδοτήσεως καὶ γενικώτερον τῆς κειμένης νομοθεσίας, ἰδίᾳ δὲ ὡς πρὸς τὴν δυνατότητα τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν πρώτων κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἀπελευθερώσεως νόμων 18 καὶ 19 κλπ. Πάντα ταῦτα χρῄζουν ἐπισταμένης ὑπὸ εἰδικῶν μελέτης καὶ γνωμοδοτήσεων, ἡ συγκέντρωσις τῶν ὁποίων ἀπαιτεῖ χρόνον καὶ προσοχήν, προκειμένου μάλιστα νὰ ἐκτιμηθοῦν αἱ δοθησόμεναι λύσεις ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιπτώσεων καὶ οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων. Πάντα τὰ στοιχεῖα ταῦτα συγκεντροῦνται, ἐν καιρῷ δὲ θέλει ἐκδοθῆ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος Διάταγμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3987 καὶ 3988)4.3.63 ὑμετέρων ἐγγράφων, δι’ ὧν διεβιβάσθησαν αἱ κατατεθεῖσαι ὑμῖν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη ὑπ’ ἀριθ. 1662 καὶ 1663 ἐρωτήσεις καὶ εἰδικώτερον ἐπὶ τῶν ἐν αὐτοῖς θεμάτων ἡμετέρας ἁρμοδιότητος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὸ ἡμέτερον Ὑπουργεῖον, ἐν τῇ μερίμνῃ του ὑπὲρ τῶν ἀνέργων λιγνιτωρύχων Κύμης καὶ τῇ ἐπιθυμίᾳ ἀνακουφίσεως αὐτῶν, διεβίβασε διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 12119)2241)14.2.62 καὶ 15139)2735)23.2.63 διαταγῶν, ἀναφορὰς τῆς «Ἐπιτροπῆς Ἀνέργων Λιγνιτωρύχων Κύμης» πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας, τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ ὁποίου, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῆς παραγρ. 3 τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Ν.Δ. 2961)54 «περὶ συστάσεως Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας» προῆλθεν εἰς ἀπόφασιν ἐκτάκτου ἐπιδοτήσεως τῶν ὡς ἄνω. Ἐπίσης προενεκρίθη ποσὸν δραχμῶν 460.000 διὰ τὸν Νομὸν Εὐβοίας ἐκ τῶν διατεθέντων δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 155)11.12.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐκ κεφαλαίων τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας, δι’ ἐκτέλεσιν ἔργων πρὸς ἀπασχόλησιν ἀνέργων, λίαν προσεχῶς δὲ θέλει καταστῆ δυνατὴ ἡ ἔναρξις τῶν ἔργων τούτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Τούμπα, Κ. Μητσοτάκη, Ν. Μπακοπούλου, Γ. Μαύρου, Α. Ἀγγελούση, Γ. Μπακατσέλου, Π. Κατσώτα, Ν. Ζορμπᾶ, Μ. Στεφανίδη, Κ. Μαρῆ, Ι. Ζίγδη, Ι. Διαμαντοπούλου, Α. Κοκκέβη, Γ. Ἀρβανιτάκι, Ι. Μελᾶ καὶ Μ. Γαληνοῦ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4345)3230)9.3.63 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης δι’ αὐτοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 1716)7.3.63 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Τούμπα, Κ. Μητσοτάκη, Α. Ἀγγελούση κλπ., ἐν σχέσει μὲ τὸν κανονισμὸν ἐργασίας, τὴν ἵδρυσιν ἐπικ. ταμείου καὶ συνταξιοδότησιν τοῦ Προσωπικοῦ τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Τὰ σχέδια Κανονισμῶν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας ἔχουσιν ὑποβληθῆ εἰς τὴν καθ’ ἡμᾶς ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν. Ἐπὶ τῶν σχεδίων ὅμως τούτων ὑπάρχουσιν αἰτήματα τοῦ προσωπικοῦ, ἅτινα ἐξετάζονται παρὰ τῶν ἡμετέρων ὑπηρεσιῶν τῆς Υ.Π.Α. τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, ἵνα ἐπιτύχουν τὴν ὑπὸ τοῦ ἐργοδότου ἀποδοχὴν τροποποιήσεως τῶν ὑποβληθεισῶν προτάσεών του. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασιν Ἐπικουρικοῦ Ταμείου, γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι ἀναγκαία προϋπόθεσις εἶναι ἡ ὑποβολὴ ἀναλογιστικῆς μελέτης, ἥν καθ’ ἅ μᾶς ἐπληροφόρησεν ἡ Ὑπηρεσία Πολιτικῆς Ἀεροπορίας τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, ἀνέλαβον νὰ ὑποβάλωσιν οἱ ἐργαζόμενοι καὶ ἣν δὲν ὑπέβαλον εἰσέτι εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τέλος τὴν καθιέρωσιν εἰδικοῦ συνταξιοδοτικοῦ καθεστῶτος, γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι πέραν τῆς ἀρξαμένης μελέτης τοῦ γενικωτέρου θέματος τῆς ἐκδόσεως τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένου εἰδικοῦ Κανονισμοῦ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἠσφαλισμένων εἰς τὸ ΙΚΑ, τῶν ἀπασχολουμένων εἰς ἰδιαζόντως βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα. Τὸ θέμα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἱπταμένους ἐμφανίζεται ὅλως ἰδιόμορφον λόγῳ τῶν γνωστῶν συνθηκῶν τοῦ ἐπαγγέλματος, ὡς ἐκ τῶν ὁποίων προκαλοῦνται πλεῖσται δυσχέρειαι ἐν τῇ ἀρξαμένῃ προεργασίᾳ ἀντιμετωπίσεώς του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Γιάννου, Α. Φωτήλα, Γ. Λαμπράκη καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, ἐν συνεχείᾳ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 15021 ἐ.ἔ. ἡμετέρου ἐγγράφου, καὶ καθ’ ἃ ἀνέφερε τῷ Ὑπουργείῳ τούτῳ ὁ Εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν Πατρῶν, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι, ἐπὶ τοῦ συμβάντος δυστυχήματος τὴν 22 Αὐγούστου 1962 εἰς τὸ Νταμάρι Διαμαντῆ τῆς περιφερείας Αἰγιαλείας ἐπελήφθη τῆς προκαταρτικῆς ἐξετάσεως ἡ ὡς ἄνω Εἰσαγγελικὴ Ἀρχή, μετὰ τὸ πέρας δὲ ταύτης ἠσκήθη παρ’ αὐτῆς δίωξις κατὰ τοῦ Νομομηχανικοῦ Ἀχαΐας Χαρ. Κριθαρᾶ καὶ τοῦ μηχανικοῦ Αἰγίου Ἐλευθερίου Νικολάτου ἐπὶ ἀνθρωποκτονίᾳ ἐξ ἀμελείας κατὰ συρροὴν καὶ παρηγγέλθη ἡ ἐνέργεια τακτικῆς ἀνακρίσεως, ἥτις ἤδη ἐπερατώθη καὶ εἰσήχθη εἰς τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον, εἰς ὅ καὶ ἐκκρεμεῖ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

IV) Τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Τσιαπάρα. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1592)18.2.63 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Τσιαπάρα, σχετικῶς περὶ τῶν αἰτίων τῶν φθορῶν ἐπὶ τοῦ ἄρτι κατασκευασθέντος ἀσφαλτοτάπητος τῆς ὁδοῦ Θεσσαλονίκης–Καβάλας μέχρι τοῦ χλμ. 9.000 ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ἀπὸ Θεσσαλονίκης μέχρι τοῦ χλμ. 9.000 τῆς ὁδοῦ ταύτης ἐνεφανίσθησαν φθοραὶ εἰς δύο σημεῖα ἐπὶ τοῦ ἀσφαλιστικοῦ τάπητος τελείως τοπικῆς σημασίας καὶ συνήθους μορφῆς ὀφειλόμεναι εἰς τοπικὰς ὑποχωρήσεις τοῦ μεγάλου ὕψους ἐπιχωμάτων τῆς περιοχῆς αἵτινες ἐνετάθησαν συνεπείᾳ τῶν ἐξαιρετικῶν μεγάλων βροχοπτώσεων. Αἱ ἐργασίαι αὗται τῶν ἀσφαλιστικῶν ἐπιστρώσεων δὲν ἔχουσι παραληφθῆ καὶ βάσει τῆς συμβάσεως ὁ ἐργολάβος εὐθύνεται διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας διετάχθη καὶ ἀνέλαβε νὰ ἀποκαταστήσῃ εὐθὺς ὡς αἱ καιρικαὶ συνθῆκαι ἐπιτρέψουν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀσφαλιστικῶν ἐργασιῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μαύρου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3865)2818)2.3.63 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἐν θέματι ἐρώτησις σχετικῶς μὲ ζητήματα τῆς Συνοικίας «Παναγία Γρηγοροῦσα» τοῦ Δήμου Χαϊδαρίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως δὲν εἶναι δυνατὴ αὕτη βάσει τῶν ἰσχυόντων, διότι ἡ ἀνωτέρω περιοχὴ εὑρίσκεται ἐκτὸς τοῦ ἐγκεκριμένου σχεδίου πόλεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑπαγωγὴν τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς εἰς τὸ ἐγκεκριμένον σχέδιον πόλεως, πληροφοροῦμεν ὑμᾶς, ὅτι ὑπὸ τοῦ Δήμου Χαϊδαρίου συνετάγη σχετικὸν διάγραμμα, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ὑπεβλήθη εἰσέτι εἰς τὴν ἁρμοδίαν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου ὑπηρεσίαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

V) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπ. Ναυτιλίας. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3522)23.2.63 ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1617 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Ρουχωτᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: 1) Ἡ ναυτιλιακὴ καὶ ἐμπορευματικὴ κίνησις τοῦ λιμένος Ἁγ. Εὐφημίας εἶναι ἀσήμαντος. Εἰς τὸν λιμένα τοῦτον προσεγγίζουν δὶς τῆς ἑβδομάδος ἀπὸ ἕνα Π)Κ καὶ ἅπαξ τὸ ἀτμόπλοιον τὸ ἐκτελοῦν τὴν ἄγονον γραμμὴν Πειραιῶς– Ἀκαρνανίας–Πρεβέζης Κερκύρας. 2) Ἡ δρομολόγησις τοῦ πορθμείου Πατρῶν–Σάμης κλπ. οὐδόλως ἐπηρέασαν τὴν ἐμπορευματικὴν κίνησιν τοῦ λιμένος Ἁγ. Εὐφημίας. 3) Ὡς ἐκ τούτου οὐδεὶς λόγος συντρέχει λήψεως οἱουδήποτε προστατευτικοῦ μέτρου ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν, οἵτινες διεξάγουν τὴν φορτωτικὴν κίνησιν τοῦ λιμένος καὶ οἵτινες ἀπασχολοῦνται ἐπικουρικῶς ἢ καὶ κυρίως καὶ μὲ ἄλλας ἐργασίας ξηρᾶς. 4) Πέραν τῶν ἀνωτέρω καὶ λόγῳ τῆς ἀσημάντου ἐμπορευματικῆς κινήσεως, δὲν ἔχουσιν ἐπεκταθῆ εἰς τὸν λιμένα τοῦτον αἱ διατάξεις τοῦ Κ.Ν. 5167)32, ἐκ τοῦ λόγου δὲ τούτου καὶ ἐὰν εἰσέτι παρίστατο ἀνάγκη, δὲν καθίσταται νόμῳ ἐφικτὴ ἡ ἀποζημίωσις αὐτῶν, ὡς συνέβη μὲ τοὺς λιμενεργάτας Ἀργοστολίου Ληξουρίου καὶ Σάμης. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 2 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΤ. ΚΩΤΙΑΔΗΣ

VI) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γαρουφαλιᾶ. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1422 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Γαρουφαλιᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι κατ’ αὐτὰς κατατίθεται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 174)2.12. 1961 καὶ 48)25.3.1962 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δι’ ὧν παρετάθησαν αἱ προθεσμίαι ὑποβολῆς αἰτήσεων ἀποζημιώσεως ὑπὸ τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Ε. ΑΒΕΡΩΦ

VII) Τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Σαμαρᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3394)21.2.1963 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εὐνοεῖ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν διαθεσίμων τοῦ Ταμείου Ἀποκαταστάσεως τοῦ Συμβουλίου Εὐρώπης, διὰ σκοποὺς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως πρὸς τὰ ὑπὸ ἀνάπτυξιν εὐρωπαϊκὰ κράτη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3988)4.3.1963 ἐγγράφου ὑμῶν ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1) Ἡ δυνατότης ἱδρύσεως Γεωργικῶν Βιομηχανιῶν, ἀποτελεῖ κατ’ ἀρχὴν θέμα τῶν ἐνδιαφερομένων Συνεταιρικῶν Ὀργανώσεων, ἢ ἰδιωτῶν, ὑποβάλλονται δὲ ὑπ’ αὐτῶν συγκεκριμέναι προτάσεις δι’ ἑκάστην περίπτωσιν. Ἐφ’ ὅσον αἰτεῖται οἰκονομικὴ συμπαράστασις ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, αἱ τοιαῦται προτάσεις ὑποβάλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἢ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἥτις καὶ καθ’ ἁρμοδιότητά της ἐξετάζει αὐτὰς ὑποβάλλουσα διὰ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας τὰ πορίσματά της πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Μέχρι σήμερον οὐδεμία τοιαύτη πρότασις ἢ μελέτη ἔχει ὑποβληθῆ διὰ τὴν περιοχὴν Καρυστίας καὶ ἰδιαίτερα διὰ τὴν Κύμην. Ἄν ὑπεβάλετο ἀπ’ εὐθείας θὰ παρεπέμπετο νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἀνωτέρω διαδικασίαν. 2) Κοινωφελῆ ἔργα προγραμματίζονται ὑπὸ τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων ἑκάστης περιοχῆς, ὑποβάλλονται δὲ προτάσεις πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ διὰ τὴν χρησιμοποίησίν των ἐκ κεφαλαίων Δημοσίων Ἐπενδύσεων. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν οἰκονομικὴν χρῆσιν ἐχορηγήθησαν εἰς τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Εὐβοίας διὰ τοιαῦτα Κοινωφελῆ ἔργα 12.052.000 δρχ. Τὸ ποσὸν χρηματοδοτήσεως διὰ τὴν τρέχουσαν οἰκονομικὴν χρῆσιν πρόκειται νὰ καθορισθῇ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν. Τὰ συνερωτώμενα Ὑπουργεῖα παρακαλοῦνται, ὅπως ἀπαντήσουν εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τὰ θέματα τῆς ἐπὶ μέρους ἁρμοδιότητος αὐτῶν καὶ κοινοποιήσουν καὶ ἡμῖν τὴν ἀπάντησίν των. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ

VIII) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν συνημμένως, ἐν ἀντιγράφῳ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1743)9.3.63 ἀναφορὰν τῆς Νομαρχίας Εὐβοίας, εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1666)1.3.63 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3991)29003)4.3.63 ἐγγράφου ἡμῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. Ι. ΡΑΛΛΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

Δ)ΝΣΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

ΝΟΜΟΥ ΕΥΒΟΙΑΣ

Α. Π. 1743.

Πρὸς Τὸν κ. Νομάρχην Εὐβοίας Ἐνταῦθα Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7599)9.3.63 ὑμετέρας Διαταγῆς, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρωμεν τὰ κάτωθι, σὺν τῇ ἐπιστροφῇ διαβιβασθέντων ἡμῖν ἐγγράφων: 1) Ἡ ἀγροτικὴ ὁδὸς Σκύρου–Τραχὺ εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 33 ἐπαρχ. ὁδὸς τοῦ Νομοῦ μήκους περίπου 16 χιλιομέτρων. 2) Ἡ διάνοιξις αὐτῆς ἀπὸ χωματουργικῆς ἀπόψεως ἤρξατο τὸ 1946 διὰ προσωπικῆς ἐργασίας τῶν κατοίκων καὶ διὰ τοῦ προγράμματος «Πρόνοια διὰ τῆς ἐργασίας» καὶ συνεπληρώθη τὸ 1958. 3) Νῦν ἡ κατάστασις τῆς ὁδοῦ εἶναι ἡ ἑξῆς: α) Ὑφίσταται χωματουργικὸν κατάστρωμα μὲ μεγάλας φθορὰς αὐτοῦ καὶ τῶν πρανῶν, πλάτους κυμαινομένου μεταξὺ 4–5.50 μέτρα. β) Τάφροι δὲν ὑφίστανται εἰμὴ σποραδικῶς. γ) Ἐκτὸς τῶν δύο προσφάτως κατασκευασθέντων γεφυριδίων Σίκανο καὶ Μανωλιᾶ, ἄλλα τεχνικὰ ἔργα, δὲν ἔχουσι κατασκευασθῆ, ἐνῷ προδήλως αἱ ὑφιστάμεναι σχετικαὶ ἀνάγκαι εἶναι πάμπολαι. δ) Ἡ ὁδὸς στερεῖται οἱασδήποτε ὁδοστρωσίας, ἔστω καὶ τῆς πλέον στοιχειώδους τούτῳ δὲ τῷ λόγῳ καθὼς ἐπίσης καὶ τῆς πτωχείας τῶν γεωμετρικῶν χαρακτηριστικῶν της, εἶναι κυκλοφορήσιμος δυσχερῶς καὶ μόνον κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας. ε) Ἡ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ ταύτης κυκλοφορία τροχοφόρων εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτος διότι αὕτη δὲν συνδέει οἰκιστικὰ κέντρα, ἀλλὰ τὴν πολίχνην τῆς Σκύρου μὲ τὴν κτηματικὴν περιοχὴν της, πρὸς τὸ βόρειον τμῆμα τῆς νήσου. Ἄλλωστε τὸ σύνολον τῶν αὐτοκινήτων τῆς νήσου Σκύρου μετρεῖται εἰς τὰ δάκτυλα τῆς μιᾶς χειρός. Ἐπὶ τῆς ὁδοῦ κυκλοφοροῦσι κυρίως πεζοὶ καὶ ὑποζύγια μεταφέροντα ἀγροτικὰ προϊόντα. 4) Λόγῳ τοῦ λίαν περιωρισμένου ἐνδιαφέροντος τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ ὁδὸς αὕτη ἀπὸ συγκοινωνιακῆς ἀπόψεως ἔναντι τῶν ἄλλων ἐπαρχιακῶν ὁδῶν τοῦ Νομοῦ (συνολικὸν μῆκος ἐπαρχιακοῦ δικτύου ὡς γνωστὸν ὑπὲρ τὰ 800 χιλ. μὲ ἀριθμὸν ἡμερησίων διελεύσεων αὐτοκινήτων εἰς πλεῖστα σημεῖα ἐκ πολλῶν ἑκατοντάδων) καὶ δοθέντος ὅτι τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον ἔχει λίαν περιωρισμένας οἰκονομικὰς δυνατότητας (ἐτήσιαι πιστώσεις ὁδοποιΐας ὡς γνωστὸν δραχμαὶ 4.500.000 ἐξ ὧν ὑπὲρ τὰ 2.000.000 δραχ. χρησιμοποιοῦνται διὰ καταβολὴν τοκοχρεωλυσίων τῶν παλαιοτέρων δανείων) εἶναι φυσικὸν ὅτι ἡ προτεραιότης τὴν ὁποίαν κατέχει αὕτη εἰς τὴν σειρὰν τῶν ὁδικῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ Ν.Τ.Ε. εἶναι πολὺ χαμηλή. 5) Ἐν τούτοις τὸ Ν.Τ.Ε. δὲν ἀπέστερξεν κατὰ χρῆσιν 1962 νὰ διαθέσῃ διακριτικῶς σχεδὸν τὸ ⅒ τῆς ὅλης διαθεσίμου πιστώσεως διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν δύο γεφυριδίων. Σύκανο καὶ Μανωλιᾶ, ἐπὶ τῆς ὁδοῦ, τὰ ὁποῖα εἶναι τὰ μεγαλύτερα καὶ ἐκρίθησαν ὡς καὶ ὡς πλέον ἀναγκαῖα ὄχι μόνον ἀπὸ τὸ Ν.Τ.Ε. ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν ἐνδιαφερομένων. 6) Ἐπειδὴ πρόκειται ὡς προελέχθη περὶ ὅλως δευτερευούσης ὁδοῦ καὶ μὲ ἀσήμαντα ἂν ὄχι ἀνύπαρκτον πυκνότητα κυκλοφορίας, οὗτινος ἕνεκεν οὐδεμία ὑφίσταται ἀνάγκη ὅπως λαμβάνωσι χώραν διασταυρώσεις ὀχημάτων ἐπὶ τοῦ φορέως τῆς γεφύρας, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ διὰ λόγους οἰκονομίας, αἱ γέφυραι ἐμελετήθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τύπων τῶν ἀποσταλέντων ἡμῖν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 78183)51 ἐγκυκλίου διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἤτοι μὲ πλάτος καταστρώματος 3.10 μ. (μία λωρὶς κυκλοφορίας), ἀναβληθείσης λόγῳ ἀνεπαρκείας τῆς πιστώσεως τῆς κατασκευῆς τῶν πεζοδρομίων καὶ τῶν κιγκλίδων δι’ εὐθετώτερον μέλλον. 7) Ἐπειδὴ τὸ ἄνοιγμα ἀμφοτέρων τῶν γεφυριδίων εἶναι 700 μ. ἤτοι μεγαλύτερον τῶν 600 μ., αἱ μελέται τῶν δύο περὶ ὧν γεφυρῶν ἐνεκρίθησαν ἀπὸ τῆς 1ης Περιφ. Δ)νσεως Δημοσίων Ἔργων διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4486)7.9.62 διαταγῆς αὐτῆς. 8) Ἡ κατασκευὴ τῶν ὡς εἴρηται γεφυριδίων ἐγένετο δι’ ἐργολαβίας ἥτις συνεστήθη τὴν 6.9.62, ἤρξατο τῶν ἐργασιῶν της τὴν 12.9.62 καὶ ἐπεράτωσεν ταύτας τὴν 15.12.62, ἡ δὲ ὁλικὴ δαπάνη τῶν ἔργων ἀνῆλθεν εἰς 178.000 δραχ. 9) Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι εὐθὺς ὡς ὑπάρξῃ νέα δυνατότης τοῦ Ν.Τ.Ε., τοῦτο θὰ παράσχῃ εἰς ἡμᾶς τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις, τόσον διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν κιγκλίδων κλπ. τῶν ὡς ἄνω γεφυριδίων, ὅσον καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν λοιπῶν ἀναγκαιούντων μικροτέρων γεφυριδίων καὶ ὀχετῶν καὶ τὴν ὁδοστρωσίαν τῆς ὁδοῦ. Αὐτονόητον ὅτι ἐπειδὴ ἡ μελέτη τῶν περὶ ὧν δύο γεφυριδίων συνετάχθη καὶ ἐνεκρίθη κανονικῶς καὶ νομοτύπως καὶ ἐπειδὴ ἡ ποιότης τῶν ἐργασιῶν εἶναι καλή, ἄλλωστε θὰ ἐλεγχθῇ αὕτη συντόμως ὑπὸ τῆς συσταθησομένης ἐπιτροπῆς παραλαβῆς, δὲν ὑφίσταται περίπτωσις πλημμελοῦς κατασκευῆς τῶν γεφυριδίων καὶ ἑπομένως ὑπάρξεως ὑπευθύνου τινὸς ὅστις νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐλεγχθῇ διὰ τοῦτο. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαρτίου 1963 Ὁ Διευθυντὴς Τ.Υ.Ν.Ε.

Π. ΔΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1243 καὶ ὑπὸ χρονολογίαν 11.1. 1963 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὡς γνωστόν, τὸ χρηματοδοτούμενον ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων πρόγραμμα τῶν Μ.Κ.Ε. ἐξυπηρέτησε τοὺς ὀργανισμοὺς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως τῆς χώρας ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν (1953–1962) διὰ τῆς χορηγήσεως πλείστων πιστώσεων ὑπὸ τύπον δανείων καὶ δωρεῶν. Ἤδη, τὸ πρόγραμμα τῶν Μ.Κ.Ε., μετονομασθὲν εἰς πρόγραμμα «Κοινωφελῶν Ἔργων» ἐξακολουθεῖ νὰ παρέχῃ εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τὴν δυνατότητα βελτιώσεως τῶν βιοτικῶν συνθηκῶν τῆς ὑπαίθρου. Συνεπῶς οὐ μόνον δὲν ἔπαυσαν αἱ Κοινότητες νὰ λαμβάνουν πιστώσεις τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, ὡς ἀναφέρεται ἐν τῇ ἐρωτήσει, ἀλλ’ ὡς προκύπτει ἐκ τῆς ὅλης πορείας τῆς ἀπορροφήσεως τῶν πιστώσεων τούτων, ὑφίσταται ἐξαιρετικὴ παροχὴ δανείων ὑπὸ τῶν Ὀργανισμῶν Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν διαφόρων κοινοτικῶν ἔργων χρηματοδοτουμένων ἐκ πάσης πιστωτικῆς πηγῆς. Σχετικῶς πρὸς τὸν ἰσχυρισμὸν ὅτι διεκηρύχθη ἐπισήμως ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὅτι θὰ χαρισθῶσι τὰ δάνεια, δι’ ὧν ἐξετελέσθησαν Μ.Κ.Ε. ὑπὸ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, οὐδὲν περὶ τούτου γνωρίζομεν. Ὅσον ἀφορᾷ τέλος τὸ θέμα τῆς ἐλαφρύνσεως τῆς ἐκ δανείων ἐπιβαρύνσεως τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, γνωρίζομεν ὅτι, τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο κατόπιν ἐμπεριστατωμένης μελέτης τοῦ θέματος καὶ ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, προῆλθεν εἰς τὴν πρότασιν διαφόρων μέτρων, ἅτινα μέλλουν νὰ ἀναγγελθοῦν ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. Ι. ΡΑΛΛΗΣ

ΙΧ) Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Σακελλάρη καὶ Ν. Τσόχα. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 14940)12248)18.12.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ παραχωρηθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. βιβλ. ἐρωτήσεων 1105 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Σακελλάρη καὶ Ν. Τσόχα, ἐπὶ θεμάτων σχετιζομένων μὲ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ἀγρῶν κατοίκων χωρίων Παλαιοκλησίου καὶ Ἀρτεσιανοῦ, Νομοῦ Καρδίτσης διὰ τὸ ἀρδευτικὸν ἔργον τοῦ Ταυρωποῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἐπὶ τῆς ἀνωτέρω ἐρωτήσεως παρέσχεν ὑμῖν στοιχεῖα τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ὡς ἁρμόδιον ἐν προκειμένῳ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9293)1123)516)27.2.63 ἐγγράφου του, κοινοποιηθέντος καὶ ἡμῖν, δοθέντος ὅτι ἡ ἐν τῇ ἐρωτήσει ἀναφερόμεναι ἐκτάσεις δὲν περιλαμβάνονται εἰς περιοχὴν ἔργων τῆς ΔΕΗ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ

Χ) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου. Ἀναφερόμενοι εἰς τὸ θέμα τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1213 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου περὶ ἧς διαλαμβάνει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 636)385)14.1.63 ὑμέτερον ἔγγραφον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι χορήγησις νέας προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν.Δ. 4178)61 δὲν προβλέπεται καὶ τοῦτο πρὸς ἀποφυγὴν καθυστερήσεως τῆς ἐκδικάσεως τῶν ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων, ἄλλωστε οὔτε ἐκ τῶν πραγμάτων δικαιολογεῖται τοιαύτη νέα προθεσμία δεδομένου ὅτι τὸ θέμα τοῦτο ἦτο γνωστὸν πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμφωνίας μετὰ τῆς Γερμανίας λόγῳ τῆς δοθείσης εἰς τοῦτο ἔκτοτε εὐρυτάτης δημοσιότητος, ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς δὲ τῆς συμφωνίας (Μάρτιος 1960) μέχρι τῆς κυρώσεως ταύτης (Σεπτέμβριος 1961) ἔγινεν ἔτι γνωστότερον τὸ θέμα τοῦτο. Μετὰ ταῦτα διὰ τοῦ Ν.Δ. 4178)61 ἐδόθη προθεσμία 2 μηνῶν μετὰ 9μηνον δὲ ἀπὸ τῆς χορηγήσεως τῆς προθεσμίας ταύτης ἐδόθη καὶ νέα τρίμηνος προθεσμία ἥτις ἔληξε τὴν 30ὴν Ἰουλίου 1962. Κατόπιν τούτων οὔτε δικαιολογεῖται οὔτε ἀντιμετωπίζεται νέα προθεσμία. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΠΥΡΟΣ Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Φ. Μαύρου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3278)2386)20.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ ἀπεστάλη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. βιβλ. 1598 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Φ. Μαύρου ἀναφορικῶς μὲ τὴν λῆψιν νομοθετικοῦ μέτρου ὑπὲρ τῶν τέως Γεωπόνων καὶ Δασονόμων Βʹ Κατηγορίας καὶ ἤδη πολιτικῶν συνταξιούχων, διὰ τὴν ἔνταξιν τούτων εἰς τοὺς ὑπὸ τοῦ Ν. 4030)1959 προβλεπομένους βαθμούς, ἐπὶ σκοπῷ ὅπως δικαιωθῶσι συντάξεως ἀνωτέρου βαθμοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Συμφώνως πρὸς τὰς βασικὰς διατάξεις τῆς συνταξιοδοτικῆς ἡμῶν νομοθεσίας, ἡ σύνταξις τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθοῦ τοῦ βαθμοῦ ὃν ἔφερον καὶ ὑφ’ ὃν ἐμισθοδοτοῦντο κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐξόδου των ἐκ τῆς ὑπηρεσίας. Κατ’ ἀκολουθίαν τούτων ἡ λῆψις τοῦ ὡς ἄνω νομοθετικοῦ μέτρου, θὰ προσέκρουε πρὸς τὴν γενικὴν ταύτην διάταξιν καὶ θὰ ἀνέτρεπε τὰς βασικὰς ἀρχὰς τῆς συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ΧΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Γεωργίου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1627 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Γεωργίου σχετικῶς μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 109)29.8. 1962 πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ τῶν ἐπιτρεπομένων μεταφορῶν διὰ γεωργικῶν ἑλκυστήρων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 109)29.8.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐνεκρίθη ὅπως αἱ βάσει τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Ν. 2816)1954 ἀναφερόμεναι μεταφοραὶ ἐνεργοῦνται ἐφεξῆς καὶ διὰ μὴ ἰδιοκτήτων γεωργικῶν ἑλκυστήρων. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2816)1954 ὁρίζει ὅτι γεωργικοὶ ἑλκυστῆρες, γεωργικὰ μηχανήματα κυκλοφοροῦντα ἐπὶ κοινοτικῶν δημοτικῶν ἢ ἐθνικῶν ὁδῶν εἴτε ὡς ρυμουλκούμενα ἢ ἡμιρυμουλκούμενα χρησιμοποιοῦνται διὰ τὴν μεταφορὰν ἰδίως τοῦ κατόχου τοῦ ἑλκυστῆρος προϊόντων ἀπὸ τοὺς τόπους παραγωγῆς εἰς τὰ κέντρα ἀποθηκεύσεως ἢ καταναλώσεως ὡς ἐπίσης καὶ διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ προσωπικοῦ καὶ τῶν ἀπαραιτήτων αὐτοῦ γεωργικῶν ἐφοδίων πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν γεωργικῶν ἐργασιῶν. Τόσον ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Ν. 2816)1954 ὅσον καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 109)1962 πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου οὐδαμοῦ ἐπιτρέπουν τὴν ἐπὶ κομίστρῳ ἐνέργειαν μεταφορῶν διὰ γεωργικῶν ἑλκυστήρων καὶ τοῦτο διότι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ Ν. 2367)1953 ἀπαγορεύει τοῦτο εἰς τὰ πάσης φύσεως ἰδιωτικῆς χρήσεως ὀχήματα τὰ χρησιμοποιούμενα πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἰδίων ἐπαγγελματικῶν ἀναγκῶν τῶν κατόχων. Παρὰ τὰς ἀνωτέρω ἀπαγορευτικὰς διατάξεις ἔνιαι Νομαρχίαι λόγῳ κακῆς ἑρμηνείας τῆς ὑπ’ ἀριθ. 109)1962 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπέτρεψαν τὴν διὰ τῶν γεωργικῶν ἑλκυστήρων ἐνέργειαν μεταφορῶν ἐπὶ κομίστρῳ καὶ προέβησαν εἰς ἔκδοσιν πράξεων, αἵτινες κατόπιν ἡμετέρων διαταγῶν ἀνεκλήθησαν. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω καὶ δεδομένου ὅτι οἱ γεωργικοὶ ἑλκυστῆρες δὲν εἶναι αὐτοκίνητα κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ 2367)1953 καὶ δὲν ἐφοδιάζονται παρ’ ἡμῶν δι’ ἀδείας κυκλοφορίας οὐδὲ ὑπόκεινται εἰς ἀπογραφὴν καὶ ταξινόμησιν προέβημεν εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 262603) 11.12.1962 ἐγκυκλίου δι’ ἧς διευκρινίσθησαν αἱ ἐπιτρεπόμεναι μεταφοραὶ διὰ γεωργικῶν ἑλκυστήρων καὶ ἐνετάλησαν αἱ Νομαρχίαι ὅπως παράσχουν ὁδηγίας εἰς τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς διενεργείας μεταφορῶν ἐπὶ κομίστρῳ διὰ γεωργικῶν ἑλκυστήρων. Πέραν τούτου ἔχομεν νὰ παρατηρήσωμεν ὅτι οὐδεὶς ἔλεγχος ἀσκεῖται παρὰ τῶν κατὰ τόπους ἁρμοδίων μηχανολογικῶν γραφείων τῶν γεωργικῶν ἑλκυστήρων τῶν ὁποίων οἱ ὁδηγοὶ ἀγνοοῦν τοὺς κανόνας καὶ ὅρους κυκλοφορίας τῶν ὀχημάτων καὶ δημιουργοῦν πλεῖστα δυστυχήματα λόγῳ τῆς κακῆς φορτώσεως καὶ ὁδηγήσεως ἐκτὸς τῆς φθορᾶς τῶν ὁδοστρωμάτων διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁποίων τὸ Κράτος καταβάλλει τεράστια ποσά. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Ρουχωτᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4001)4.3.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1676 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Ρουχωτᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1) Ἐκ τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τοῦ Παρακτίου Κέντρου Ἀθηνῶν ἐκθέσεως ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ σήματος κινδύνου τοῦ ναυαγήσαντος τὴν 24.2.63 ἀτμοπλοίου «Αἴγλη» προκύπτει ὅτι ἀπὸ τῆς 18.25 ὥρας (GMT) τῆς 24.2.63 ὅτε ἐξεπέμφθη ὑπὸ τοῦ σταθμοῦ Α)Τ τοῦ πλοίου τὸ σῆμα κινδύνου μέχρι καὶ τῆς 21.30 τῆς αὐτῆς ἡμέρας ἤτοι ἐπὶ 3 ὥρας καὶ 5′ τὸ παράκτιον Κέντρον Ἀθηνῶν εὑρίσκετο εἰς συνεχῆ ἐπαφὴν μὲ τὸν σταθμὸν Α)Τ τοῦ κινδυνεύοντος πλοίου καὶ ἐλάμβανεν ἅπαντα τὰ παρ’ αὐτοῦ μεταδιδόμενα σήματα, τὰ ὁποῖα ἀμέσως μετεβίβαζεν εἰς τὰς ἁρμοδίας Ἀρχάς. Συγκεκριμένως τὸ παράκτιον Κέντρον Ἀθηνῶν ἔλαβε σήματα ἐκ τοῦ σταθμοῦ Α)Τ τοῦ ἀτμοπλοίου «Αἴγλη» κατὰ τὰς ὥρας 18.25, 19.55, 20.12, 21.15 καὶ τὸ τελευταῖον ὥραν 21.30 ὅτε καὶ ἐσίγησεν ὁ σταθμὸς τοῦ πλοίου. 2) Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐν τῇ ὡς ἄνω ἐρωτήσει θιγόμενα ἕτερα δύο θέματα ἤτοι τὸ τῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς τὸν χειρισμὸν Α)Τ καὶ ἄλλων μελῶν τῶν πληρωμάτων τῶν πλοίων ἐκτὸς τοῦ ἀσυρμάτου καὶ τὸ τῶν ναυαγοσωστικῶν μέσων δὲν ἐμπίπτουν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, Γ. Ἀναγνωστοπούλου, Α. Ἀντωνίου, Ι. Γκλαβάνη, Ν. Ἐξάρχου, Γ. Λούλη, Ι. Κυρόζη καὶ Α. Παγκούτσου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4002)4.3.63 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1677 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, Γ. Ἀναγνωστοπούλου κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1) Διὰ τὴν κατάργησιν ἢ μὴ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Βόλου–Καλαμπάκας εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν ἔχει προβῆ ἡ Κυβέρνησις. 2) Τὸ μετρικὸν Δίκτυον τῆς Θεσσαλίας ἔχει εἰς τὴν δύναμίν του 14 αὐτοκινηταμάξας. Δι’ αὐτῶν ἐξησφαλίζετο πρὸ τῆς διαπλατύνσεως τῆς γραμμῆς Βόλου Λαρίσης, ἡ ὅλη ἐπιβατικὴ κίνησις τῆς Θεσσαλικῆς πεδιάδος. Διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ὅμως τῆς ἐπιβατικῆς κινήσεως τοῦ τμήματος Βόλου–Λαρίσης μόνον, ἀπῃτοῦντο 5 αὐτοκινητάμαξαι. Τὸ τμῆμα Βόλου–Καλαμπάκας ἐξυπηρετεῖτο ἀνέκαθεν δι’ 9 τὸ πολὺ αὐτοκινηταμαξῶν. Ἑπομένως ἡ μετάθεσις τῶν 4 αὐτοκινηταμαξῶν οὐδεμίαν μείωσιν τοῦ ἀριθμοῦ ἐπὶ τῆς γραμμῆς ταύτης ἐπιφέρει. Ἀντιθέτως παραμένουν 10 αὐτοκινητάμαξαι διὰ τῶν ὁποίων ἐξασφαλίζεται πλήρως ἡ σημερινὴ ἐπιβατικὴ κίνησις τοῦ Τμήματος τούτου καὶ ὑφίσταται δυνατότης ἐξυπηρετήσεως κινήσεως τοὐλάχιστον κατὰ 50% ἀνωτέρας τῆς σημερινῆς. Τὸ Δίκτυον πρόκειται νὰ θέσῃ προσεχῶς εἰς κυκλοφορίαν καὶ ταχείας αὐτοκινηταμάξας πρὸς πληρεστέραν ἐξυπηρέτησιν τοῦ κοινοῦ, μελετᾷ δὲ καὶ τὴν κατασκευὴν ρυμουλκουμένων ἁμαξῶν ὥστε νὰ καταστῇ ἀνετώτερον ταξίδιον καὶ εἰς μικρὰ τμήματα ὅπου παρατηρεῖται ἐνίοτε συνωστισμός, ἰδίᾳ μεταξὺ Πολ)λου–Τρικάλων, λόγῳ τῆς ἀνταποκρίσεως μὲ τὰς ἐν καὶ δι’ Ἀθήνας ἁμαξοστοιχίας. 3) Διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Βόλου–Καλαμπάκας, ἔχει ζητηθῆ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ πίστωσις 1.500.000 χιλ. δραχμῶν ἐκ τοῦ προγράμματος Δημ. Ἐπενδύσεων διὰ τὸ ἔτος 1963. Ἤδη τελοῦμεν ἐν ἀναμονῇ ἀποφάσεως τοῦ ἐν λόγῳ Ὑπουργείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Τούμπα, Κ. Μητσοτάκη, Ν. Μπακοπούλου, Γ. Μαύρου, Α. Ἀγγελούση, Γ. Μπακατσέλου, Π. Κατσώτα, Ν. Ζορμπᾶ, Μ. Στεφανίδη, Κ. Μαρῆ, Ι. Ζίγδη, Ι. Διαμαντοπούλου, Α. Κοκκέβη, Ε. Ἀρβανιτάκι, Ι. Μελᾶ, Μ. Γαληνοῦ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4345)9.3.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1716 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Τούμπα, Κ. Μητσοτάκη, Ν. Μπακοπούλου, Γ. Μαύρου κλπ. ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1. Οἱ βασικοὶ Κανονισμοὶ ἐργασίας προσωπικοῦ τῆς Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας ἐξεπονήθησαν καὶ πρόκειται νὰ τύχουν, πρὸ τῆς ἐγκρίσεώς των, τελικῆς μελέτης καὶ ὁριστικῆς διατυπώσεως ὑπὸ Ἐπιτροπῆς εἰς ἣν μετέχουν πλέον τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων καὶ ἐκπρόσωποι τῶν ἐργαζομένων καὶ τῆς ἐργοδότιδος ἑταιρείας. 2. Προϋπόθεσις πάσης περαιτέρω ἐνεργείας διὰ τὴν σύστασιν καὶ λειτουργίαν Ἐπικουρικοῦ Ταμείου, τυγχάνει ἡ ἐκπόνησις ἀναλογιστικῆς μελέτης, ἥτις δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὰ οἰκεῖα Ὑπουργεῖα εἰσέτι ὑπὸ τῶν ἐργαζομένων, οἵτινες ἀνέλαβον τὴν ἐκπόνησιν ἁρμοδίως ταύτης. 3. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω διαπιστοῦται ὅτι τὸ ὅλον θέμα παρακολουθεῖται συντόμως, πλὴν ἐπικουρικῶς παρὰ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου, τῆς κυρίας ἁρμοδιότητος ἐν προκειμένῳ ἀνηκούσης Νόμῳ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Κ. Χιωτάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν λειτουργίαν τοῦ ἱδρυθέντος εἰς Μαραθόκαμπον Σάμου ἐλαιοεργοστασίου κλπ.

§8Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ δανειοδοτήσεως ὑπὸ τῆς ΑΤΕ ἱδρύθη ἐλαιοεργοστάσιον εἰς Μαραθόκαμπον Σάμου, ἡ λειτουργία τοῦ ὁποίου ὅμως ὑπῆρξεν ἀντιοικονομικὴ συνεπείᾳ τῆς πλημμελοῦς μελέτης ὡς πρὸς τὰς οἰκονομικάς του δυνατότητας. Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ πληρώνουν ἐκθλιπτικὸν δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται βασικῶς εἰς 11%, ἐνίοτε δὲ φθάνει καὶ τὰ 15% καὶ πλέον, ἐνῷ εἰς τὰ ἄλλα ἰδιωτικὰ ἐλαιοεργοστάσια τὸ ἐκθλιπτικὸν δικαίωμα ἀνέρχεται εἰς 8%. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ὁ ἐλαιουργικὸς συνεταιρισμὸς τείνει πρὸς διάλυσιν καὶ τὸ ἐργοστάσιον κινδυνεύει νὰ παραμείνῃ ἄχρηστον. Ἡ Α.Τ.Ε. διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ δάνειον ἐγείρει ἀγωγὰς ἀξιοῦσα τὴν καταβολὴν ὑπερόγκου ποινικῆς ρήτρας, μίαν δραχμὴν κατὰ κιλὸν ἐλαιοκάρπου, ἐνῷ ἐκ παραλλήλου ἐπιδιώκει τὴν μεταφορὰν τοῦ χρέους ἀτομικῶς εἰς τοὺς συνεταίρους. Τὸ πρόβλημα τοῦτο ἔλαβεν ὀξυτάτην μορφὴν καὶ δημιουργεῖ σάλον ἐκ τοῦ ἐγερθέντος ὑπὸ τῆς ΑΤΕ δικαστικοῦ διωγμοῦ. Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ ζητοῦν, ὅπως ὁρισθῇ τὸ ἐκθλιπτικὸν δικαίωμα εἰς 8% περιοριζομένων τῶν δαπανῶν καὶ σταματήσουν αἱ ἀγωγαὶ διὰ ποινικὴν ρήτραν καὶ αἱ προσπάθειαι μετατοπίσεως τοῦ χρέους ἀτομικῶς εἰς τοὺς συνεταίρους. Ἐρωτῶ, τὸν κ. Ὑπουργόν, ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν;

§9Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα αὐτὸ δημιουργεῖ, πραγματικὸν σάλον εἰς τὴν περιφέρειαν, ἔχει δημιουργήσει ἤδη, ἀλλὰ μᾶς ἐμφανίζει καὶ μίαν περίπτωσιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἀσυνήθης, δυστυχῶς, εἰς τὰς συνεταιριστικὰς βιομηχανίας. Ἔπρεπε νὰ πληρώσουν εἰς τὸ συνεταιριστικὸν αὐτὸ ἐλαιουργεῖον 10, 11, 12 καὶ πολλὲς φορὲς 15%, ἔναντι 8% ποὺ ἐπλήρωναν εἰς τὰ ἰδιωτικά. Ἀλλὰ τὸ πλέον τῶν 8%, 2 ἢ 3%, ἦτο πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου. Διότι οἱ συνεταιρισμένοι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσουν τὰς δόσεις τοῦ δανείου ποὺ ἔδωσεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἰς τὸν Συνεταιρισμόν, διὰ τὴν ἵδρυσιν αὐτοῦ τοῦ ἐλαιοτριβείου. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἐπιβάρυνσις τοῦ Συνεταιρισμοῦ αὐτοῦ. Ὡσαύτως, ἐπλήρωναν ἄλλες φορὲς 15–16%, διότι διέθετον μεταφορικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἰς τὰς περιπτώσεις τοῦ ἰδιωτικοῦ ἐλαιουργείου τὰς ἐπλήρωνεν ὁ παραγωγός. Δὲν ὑπῆρχε, λοιπόν, καμμία διαφορὰ πληρωμῆς. Ὑπῆρχε μόνον τοῦτο: Λόγῳ τῆς ὑποχρεώσεως ἐξυπηρετήσεως τοῦ δανείου ἀπέφευγεν ὁ συνεταιρισμένος νὰ πάῃ εἰς τὰ συνεταιριστικὰ ἐλαιουργεῖα καὶ ἐξέθλιβε τὰς ἐλαίας του εἰς τὰ ἰδιωτικὰ διὰ τὴν ἀποφυγὴν τοῦ 2 ἢ 3% ποὺ ἐπεβάλλετο, ἑκάστοτε, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου. Τοῦτο λυποῦμαι ποὺ θὰ τὸ εἴπω, ἀλλὰ πρέπει νὰ καταλογισθῇ εἰς βάρος τῶν συνεταιρισμένων. Κατὰ τὴν περίοδον 1961–62 ἐπὶ 2 χιλιάδων τόννων ἐλαιοκάρπου, 406 τόννοι ἐπῆγαν εἰς τὰ συνεταιριστικὰ ἐργοστάσια. Μεταξὺ ἐκείνων ποὺ ἐπῆγαν εἰς ἰδιωτικὰ ἐργοστάσια ἦσαν καὶ τὰ μέλη τοῦ τέως Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Συνεταιρισμοῦ, καὶ ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, τοῦτο ἐγένετο ἐκ λόγων ἀντιπολιτευτικῶν πρὸς τὴν νέαν διοίκησιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται τοῦτο; Πῶς θὰ παραδειγματισθοῦν οἱ ἄλλοι διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών των; Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιδίωξιν τῆς Τραπέζης, ὅπως ἐπιρρίψῃ εἰς τὰ μέλη τὴν ὀφειλὴν τοῦ Συνεταιρισμοῦ, θὰ ἐξετάσω. Πράγματι, εἶναι ὀλίγα τὰ ἔτη καθ’ ἃ λειτουργεῖ τὸ ἐργοστάσιον καὶ θὰ πρέπει νὰ δοθῇ ὁ χρόνος συμμορφώσεως τῶν μελῶν. Ἀνάγκη ὅμως ἀπαραίτητος, ὅπως πρωτίστως ἀντιληφθοῦν τὰς ὑποχρεώσεις των οἱ συνεταιρισμένοι ἀγρόται. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως, οἱ συνεταιρισμένοι νὰ μὴ πηγαίνουν εἰς τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Συνεταιρισμοῦ.

§10Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Ἡ κακοδαιμονία αὐτή, ὀφείλεται εἰς τὴν ἀτελῆ μελέτην τῆς Α.Τ.Ε. καὶ εἰς παρέμβασιν τῆς πολιτικῆς διοικήσεως, ἡ ὁποία παρεμβαίνει καὶ ἀπολύει νομίμως ἐκλεγέντας συνεταιριστάς. Ἐὰν συγκρίνωμεν μὲ τὰ ἐργοστάσια σακχάρεως, ἔχομεν ἐπανάληψιν, σὲ μικρότερη κλίμακα, τοῦ ἰδίου φαινομένου. Ἀποτυχία παντοῦ. Ἐλπίζω, τὸ Ὑπουργεῖον νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος, ὅπως ἐδήλωσε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§11Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ὅπως εἶπα καὶ προηγουμένως, τὸ ἐπὶ πλέον 2–3% πληρώνεται διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου καὶ πέραν αὐτῶν εἶναι ἔξοδα μεταφορᾶς. Ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔφυγαν ἀπὸ τὴν Διοίκησιν τοῦ Συνεταιρισμοῦ ἐκίνησαν τὸν πόλεμον ἐναντίον τοῦ ἐργοστασίου, ἐνῷ θὰ ἔπρεπεν οἱ συνεταιρισμένοι νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κελτεμλίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν χορήγησιν χαμηλοτόκων δανείων εἰς τοὺς ἀγρότας Ναούσης κλπ.

§13Δ. ΚΕΛΤΕΜΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ὑποκατάστημα Α.Τ.Ε. Ναούσης κατὰ τὸ 1962 διέθεσε 200.000 δραχμὰς δι’ ἐπιχορήγησιν χαμηλοτόκων δανείων εἰς τοὺς ἀγρότας τῆς περιοχῆς διὰ τὴν ἀγορὰν ἀγροτεμαχίων. Ἀλλὰ ἡ διάθεσις καὶ τοῦ μικροῦ τούτου ποσοῦ κατέστη ἀδύνατος. Διότι διὰ τὴν χορήγησιν τῶν δανείων αὐτῶν καὶ διὰ τὴν διασφάλισίν της ἡ Τράπεζα ζητεῖ τίτλους κυριότητος, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐλάχιστοι μόνον δύνανται νὰ προσκομίσουν τίτλους κυριότητος. Ἐπειδὴ ἡ νόμιμος διαδικασία διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς κυριότητος, ὅπως ἀπαιτεῖ ἡ Α. Τ.Ε., εἶναι πολυδάπανος, ἐξουδετερώνουσα τὰ πλεονεκτήματα τῶν δανείων, δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ἁπλουστευθῇ καὶ νὰ διεξάγεται ἀτελῶς. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος, δεδομένου, ὅτι καὶ ἡ τοπικὴ ἐφημερὶς «Φωνὴ τῆς Ναούσης» τὰ ἴδια αἰτήματα ἐπρόβαλε.

§14Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ θέμα, κ. συνάδελφε, ἔχει δύο πλευράς. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ ὕπαρξις τῶν τίτλων καὶ ἡ δευτέρα, ἡ προσαγωγὴ ἀντιγράφων τῶν τίτλων εἰς τὴν Α.Τ.Ε. Διὰ τὸ δεύτερον ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ μέριμνα, ὥστε νὰ προσκομίζωνται τὰ ἀντίγραφα ἄνευ χαρτοσήμου. Τὸ πρῶτον ὅμως, ἔχει μεγάλην σημασίαν. Ὅταν, κ. συνάδελφοι, ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, τὸ θέμα αὐτὸ ἦτο ἀπὸ τὰ πρῶτα ποὺ μὲ ἀπησχόλησαν, διότι, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους μας, εἰς τὰ χωρία πρὸς ἀποφυγὴν τῶν ἐξόδων, δὲν γίνονται συμβόλαια καὶ οὕτω δὲν ὑπάρχουν τίτλοι. Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα, διότι ἀξίζει τὸν κόπον, προκειμένου οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ τύχουν τῶν δυνατῶν διευκολύνσεων, ὥστε ν’ ἀποκτήσουν τίτλους. Τοῦτο, ὅμως, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ τόσον εὐκόλως τὴν λύσιν του.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κελτεμλίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Νομοῦ Πιερίας περὶ ἀναθέσεως τῆς ἱδρύσεως τῶν γεωργικῶν βιομηχανιῶν ἀπὸ κοινοῦ εἰς τὴν Α.Τ.Ε. καὶ τὰς Συνεταιριστικὰς Ὀργανώσεις.

§16Δ. ΚΕΛΤΕΜΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Πιερίας εἰς μίαν εὐρυτάτην κοινὴν σύσκεψιν τῶν ἐποπτικῶν καὶ διοικητικῶν συμβουλίων τῶν 90 συνεταιρισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν της, ἐξήτασε διεξοδικῶς τὸ ζωτικὸν θέμα τῆς ἱδρύσεως γεωργικῶν βιομηχανιῶν, ἀπεφάσισεν ὅπως ἐξεύρῃ τὰ μέσα διὰ τὴν συμμετοχὴν εἰς αὐτὰς καὶ διεμαρτυρήθη ἐντόνως διὰ τὴν ἐπιχειρουμένην ὑπὸ τῆς ΑΤΕ παραγνώρισιν τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων καὶ τὴν σύμπηξιν ὑπ’ αὐτῆς ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλεν εὐρύτατον πρόγραμμα ἀναπτύξεως τῶν γεωργικῶν βιομηχανιῶν μήπω τεθὲν εἰς ἐφαρμογήν, ἐνῷ πολλὰ προσκόμματα προβάλλει εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν ἤδη ὑπαρχουσῶν συνεταιριστικῶν βιομηχανιῶν (ὅπως «ΑΓΝΟ» Θεσσαλονίκης, «ΑΣΤΥ» κλπ.) καὶ συστηματικῶς ἀρνεῖται τὴν ἵδρυσιν νέων (οἰνοποιεῖον Θεσσαλονίκης, Κερκύρας κλπ.) ἀνηγγέλθη εἰς τὸν Τύπον, ὅτι ἡ ΑΤΕ πρόκειται νὰ συμπήξῃ ἀνωνύμους ἑταιρείας μὲ τὰς ἐπιχειρήσεις «Χαρίλαος–Κανελλόπουλος» καὶ «ΕΒΓΑ», διὰ νὰ μονοπωληθοῦν ἔτσι δύο βασικὰ εἴδη διὰ τὴν διατροφὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ λάδι καὶ τὸ γάλα. Δικαίως, κατὰ συνέπειαν, κ. Πρόεδρε, οἱ ἀγρόται καὶ αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις των διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἄνισον αὐτὴν μεταχείρισιν καὶ τὸν παραμερισμὸν τῶν συνεταιρισμῶν. Ἐξ ἄλλου ἡ ἄνισος αὐτὴ μεταχείρισις, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις εἶναι ἀντίθετος καὶ ἀντιστρατεύεται σχετικὸν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη κατὰ τὸ παρελθόν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν τὰ ἀνωτέρω καταγγελλόμενα εἶναι ἀληθῆ.

§17Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὀλίγον καθυστερημένος ὁ κ. συνάδελφος. Ἀναφέρεται εἰς τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1962, ὁπότε κατέθεσε τὴν ἐρώτησίν του. Οὐδὲν ἔγινεν ἀπὸ ὅσα ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἡ Τράπεζα ἔχει ἀναγγείλει πρόγραμμα ἱδρύσεως βιομηχανιῶν ἀξίας 293.000.000 δραχμῶν. Διὰ πολλὰς ἐκ τῶν βιομηχανιῶν αὐτῶν ἔχουν ἤδη ληφθῆ ἀποφάσεις ἱδρύσεώς των ἐν συνεργασίᾳ μὲ Συνεταιρισμούς. Εἶπον καὶ χθὲς ὅτι ἐὰν δὲν δυνηθοῦν οἱ κατὰ τόπους Συνεταιρισμοὶ νὰ συνεργασθοῦν μὲ τὴν Α.Τ.Ε., τότε ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Α.Τ.Ε. νὰ ζητήσῃ τὴν συνεργασίαν ἰδιωτῶν. Πάντως προτιμῶνται οἱ Συνεταιρισμοί. Ἐκεῖ ὅπου δὲν εἶναι ὁ συνεταιρισμὸς εἰς θέσιν ἢ δὲν θέλει νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὴν ἵδρυσιν τοιούτων βιομηχανιῶν, προκειμένου νὰ ἐξυπηρετηθοῦν τὰ γεωργικὰ προϊόντα, θὰ προβαίνῃ ἡ Α.Τ.Ε. εἰς συνεργασίαν μὲ ἰδιώτας. Ὁ νόμος 4087 τοῦ 1960 τὸ ἀναφέρει σαφῶς. Ἀλλὰ διερωτῶμαι πῶς μέμφεσθε σήμερον τῆς διατάξεως ἐκείνης, ἐνῷ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου ὑπεστηρίξατε καὶ τροπολογίαν, ὑπογραφομένην καὶ ἀπὸ πλείστους ἄλλους συναδέλφους τῆς παρατάξεώς σας, διὰ τῆς ὁποίας καὶ σεῖς ἐζητήσατε ὅπως, εἰς περίπτωσιν ἀδυναμίας τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων νὰ συμμετάσχουν εἰς τοιαύτας βιομηχανίας, ἐπιδιώκεται ἡ συμμετοχὴ ἰδιωτῶν. Πάντως μέχρι σήμερον οὐδεμία μὲ ἰδιώτην σύμβασις ἔχει γίνει, αἱ δὲ προτάσεις τῶν ἐπιχειρήσεων εἰς ἃς ἀνεφέρθητε, δὲν ἐγένοντο δεκταί.

§18Δ. ΚΕΛΤΕΜΛΙΔΗΣ. Ἡ ἐρώτησίς μας, κ. Πρόεδρε, διατηρεῖ τὴν ἐπικαιρότητά της. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν ἡ ΑΤΕ νὰ συμβληθῇ μὲ ἰδιώτας. Ἀλλά, ὁ νόμος προβλέπει τὴν ἑξῆς ἱεράρχησιν. «...(ἀναγινώσκει)...». Ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν διέψευσε τὴν καταγγελίαν μας ὅτι ἡ ΑΤΕ δὲν ἔχει συμβληθῆ μὲ ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις διὰ τὴν δημιουργίαν ἀγροτικῶν βιομηχανιῶν. Ἐὰν τὸ διαψεύσῃ εἴμεθα σύμφωνοι.

§19Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ὁ συνάδελφος διαστρέφει τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων μου. Ἐγὼ δὲν εἶπον τοιαῦτα πράγματα. Εἶπον, θὰ προτιμῶνται αἱ Ἑνώσεις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν καὶ προτιμῶνται, μόνον δὲ εἰς περίπτωσιν ἀδυναμίας αὐτῶν θὰ ζητῆται ἡ συνεργασία τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κελτεμλίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα ὑπὲρ τῶν πληγέντων ἐκ θεομηνιῶν βαμβακοπαραγωγῶν τῶν περιφερειῶν Λεβαδείας–Θηβῶν καὶ Ἕλους–Λακωνίας.

§21Δ. ΚΕΛΤΕΜΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ παρελθὸν θέρος καὶ τὸ φθινόπωρον οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ τῶν περιοχῶν Λεβαδείας, Θηβῶν καὶ Ἕλους–Λακωνίας, ὑπέστησαν μεγάλας ζημίας ἀπὸ τὰς καταρρακτώδεις βροχάς. Μάλιστα εἰς τὰς Θήβας δὲν ἠδυνήθησαν νὰ συγκομίσουν κἂν τὴν παραγωγήν των. Δεδομένου, ὅτι ἐκεῖ ἰσχύει ἡ μονοκαλλιέργεια καὶ δεδομένου ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὑπέστησαν ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν εἰς τὸ προϊόν των, ἐπιβάλλεται νὰ ληφθοῦν ἐπείγοντα μέτρα οἰκονομικῆς ἐνισχύσεώς των. Ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ ἄτοκος ἀναστολὴ ἐξοφλήσεως τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Ἐπιβάλλεται νὰ τύχουν ἐκτάκτου οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως καὶ χορηγήσεως γεωργικῶν ἐφοδίων ὥστε νὰ ἐπιζήσουν καὶ νὰ ἐπανασπείρουν τοὺς ἀγρούς των, διότι οὐδένα πόρον ζωῆς πέραν τῆς καλλιεργείας αὐτῆς ἔχουν. Ἐπιβάλλεται νὰ καθορισθῇ ἐγκαίρως τιμὴ ἀσφαλείας καὶ τέλος νὰ μὴ εἰσάγεται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν βάμβαξ καὶ μάλιστα εἰς ἐποχὴν τῆς συγκομιδῆς. Θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποδεχθῇ τὰ δίκαια καὶ λογικὰ ταῦτα αἰτήματα τῶν βαμβακοπαραγωγῶν.

§22Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωσταὶ αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὴν βαμβακοκαλλιέργειαν τῶν περιφερειῶν Λεβαδείας, Θηβῶν καὶ Ἕλους–Λακωνίας, αἱ ὁποῖαι καίτοι δὲν εἶναι τῆς ἐκτάσεως τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι πάντως ἀρκεταί. Ἐλήφθησαν τὰ ἀπαραίτητα μέτρα ὥστε νὰ ἀπορροφηθοῦν ὅλαι αἱ ποσότητες. Ἐδανειοδοτήθη ἡ ΚΥΔΕΠ καὶ τὸ ἐμπόριον καὶ ἔχομεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἀπορροφῶνται αἱ ποσότητες αὐταὶ κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαγόρευσιν εἰσαγωγῆς ξένου βάμβακος, πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι δὲν εἰσάγεται ξένος βάμβαξ, εἰμὴ μόνον εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις. Συγκεκριμένως εἰσήχθησαν 500 τόννοι περίπου εἰδικῆς ποσότητος. Ἐπίσης ὡς πρὸς τὴν συγκέντρωσιν καὶ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας ἔχω νὰ εἴπω ὅτι ἐὰν συμβῇ ἢ ἐὰν ἐφαρμοσθῇ τοιοῦτον μέτρον, δὲν θὰ ἀποβῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τῶν παραγωγῶν. Δι’ αὐτὸ ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ διακινήσωμεν τὸ προϊὸν αὐτὸ μόνον διὰ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς ΚΥΔΕΠ, ἐπιδοτουμένων πρὸς τοῦτο. Οὕτω μόνον θὰ διαμορφωθοῦν τιμαὶ ἀνταγωνιστικαί, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἐξαγωγὴν τῶν παραγομένων ποσοτήτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκέντρωσιν παρὰ τοῦ Κράτους, τοῦτο προϋποθέτει καὶ ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ εἴδους καὶ ὡς γνωστὸν τὴν πολιτικὴν αὐτὴν δὲν υἱοθετεῖ ἡ Κυβέρνησις, προτιμῶσα ἀντὶ τούτου τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀποδόσεως, δι’ ἧς γνωστὸν τυγχάνει ὅτι ἐπέτυχεν ἀπὸ τὸ 1955 μέχρι σήμερον ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν αὔξησιν τῆς καλλιεργουμένης ἐκτάσεως ἀπὸ 1.000.000 εἰς 2.080.000 στρέμματα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ ἀρδευομένων ἀπὸ 33% εἰς 75%.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὸν ἐμβολιασμὸν τῶν ἀγραπιδιῶν μὲ ἐξευγενισμένα ἐμβόλια ἀχλαδέας κλπ.

§24Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχουν καθ’ ὅλην τὴν ὕπαιθρον χιλιάδες ἀγραπιδέαι. Νομίζω, λοιπόν, καὶ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ κόσμος κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ὁ ἐμβολιασμός, δὲν ἔχει ἐργασίαν, καλὸν εἶναι τὸ Κράτος νὰ χορηγήσῃ ἕνα μικρὸν βοήθημα διὰ νὰ δημιουργήσῃ καὶ ἕνα κίνητρον διὰ τὸν ἐμβολιασμὸν ὅλων αὐτῶν τῶν δένδρων εἰς ἀχλαδέας εὐγενῶν ποικιλιῶν, ὥστε καὶ ὁ λαὸς νὰ ἔχῃ τροφὴν καὶ νὰ ἔχῃ καὶ ἕνα εἰσόδημα ἀξιόλογον. Περὶ αὐτοῦ τοῦ θέματος δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις καὶ θέλω νὰ πληροφορηθῶ τί σκέπτεται τὸ Ὑπουργεῖον ἐπὶ τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ θέματος.

§25Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, καὶ παλαιότερον, ὡς μὲ πληροφοροῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, εἶχε συσταθῆ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐπῆγε καὶ ἐμβολίασε τοιαῦτα δένδρα, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συντηρηθοῦν αἱ ἀχλαδέαι, διότι ἦσαν κατεσπαρμέναι μέσα εἰς βοσκοτόπους καὶ ἔπρεπε νὰ ἀπαγορευθῇ καὶ ἡ βόσκησις. Τώρα μελετᾶται τὸ θέμα ἐπὶ βάσεως ὠργανωμένης, ὄχι μόνον νὰ χορηγηθοῦν ἐμβόλια, ἀλλὰ νὰ ὀργανωθῇ ὁ ἐμβολιασμός, ὥστε νὰ ἔχωμεν τὴν μετατροπὴν αὐτὴν τῶν ἀγραπιδεῶν, διότι ἔχετε δίκαιον, πρέπει νὰ γίνουν καρποφόρα δένδρα. Πάντως, παλαιότερον δὲν ἀπέδωσαν λόγῳ τοῦ ὅτι ἦσαν κατεσπαρμέναι.

§26Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν πρόκειται περὶ δένδρων κατεσπαρμένων εἰς βοσκοτόπους, ἀλλὰ εὑρισκομένων εἰς καλλιεργημένους τόπους καὶ ἐὰν ἔλεγε τὸ Κράτος, ὅτι δίδει 10 δραχμὰς εἰς κάθε ἕνα ποὺ θὰ ἐμβολίαζεν ἕνα δένδρον, εἶμαι βεβαιότατος, ὅτι θὰ ἔσπευδεν ὅλος ὁ κόσμος, ὅπως ἐγένετο παλαιὰ μὲ τὰ ἐλαιόδενδρα ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ Καποδίστρια, ὁ ὁποῖος πληρώνοντας τοὺς παραγωγούς τοὺς ἔκαμε νὰ δημιουργήσουν ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἐλαιῶνας. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ περὶ Ἐπιτροπῆς δὲν θὰ ἀπολήξῃ εἰς κανένα ἀποτέλεσμα, ἐνῷ ἐὰν δώσωμεν, ὅπως δίδετε διὰ τὰ πεζούλια, μίαν ἐπιδότησιν, φρονῶ, ὅτι εἶναι δυνατὸν ὅλα αὐτὰ τὰ δένδρα νὰ γίνουν καρποφόρα. Πρὸ καιροῦ ἐπέρασε κἄποιος ξένος εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Κορινθίας, ἔβλεπεν ὅλα αὐτὰ τὰ ἄγρια δένδρα καὶ διηρωτᾶτο τί κάμουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ χωρικοί. Φρονῶ, ὅτι ἐὰν τοὺς δώσωμεν 10 δραχμὰς καὶ τοὺς δημιουργήσωμεν ἕνα κίνητρον καὶ μάλιστα τώρα τὸν Μάρτιον, ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐὰν τὸ ἀναθέσετε εἰς Ἐπιτροπήν, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ τίποτε.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφο-

ρὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 4234)1962 «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§28Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα θίγει ἡ ὑπὸ κρίσιν πρότασις, εἶναι σοβαρὰ καὶ ἄξια μελέτης καὶ ὄχι ἐν μέσῳ σκηνῶν ἀγρίων, ὅπως ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι συνέβησαν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, καθ’ ἣν συνεζητεῖτο ἡ ὑπὸ κρίσιν πρότασις. Θὰ πρέπει νὰ ἐγκύψωμεν καὶ νὰ μελετήσωμεν τὸ σοβαρὸν τοῦτο θέμα καὶ νὰ λάβωμεν ἀποφάσεις μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς. Ἡ ὑπὸ κρίσιν πρότασις νόμου φέρει εἰς τὴν ἐπικαιρότητα προβλήματα ἐσωτερικά, ὅπως εἶναι τὸ τῆς γενικῆς ἀμνηστίας, τῆς νομιμοποιήσεως τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, τῆς ρυθμίσεως τῶν προβλημάτων τῶν ἐκτοπίσεων, τῆς ἀπολύσεως τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, τῆς ἐλευθέρας διατυπώσεως τῶν ἰδεῶν, τῆς ἐλευθεροτυπίας κλπ. Τὰ οὕτω προβαλλόμενα πρὸς συζήτησιν θέματα, εἶναι σοβαρώτατα καὶ ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων ἡ Ἕνωσις Κέντρου ἔχει καθορίσει τὴν πολιτικήν της ἤδη ἀπὸ τῆς 2 Ἀπριλίου 1957, καθ’ ἣν ὡμίλησεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου κ. Γ. Παπανδρέου. Ἐντὸς τῶν γραμμῶν τῆς βασικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἡ Ε. Κ., θὰ συζητήσω καὶ ἐγὼ τὰ προβλήματα αὐτὰ καὶ θὰ ἐκφράσω τὰς ἐπ’ αὐτῶν ἀπόψεις μου. Καὶ πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῶν τῶν προβλημάτων, πρέπει νὰ κάμωμεν μίαν μικρὰν ἀναδρομὴν διὰ νὰ ἀναζητήσωμεν τὴν γενεσιουργὸν αἰτίαν τῶν προβλημάτων τούτων. Πρέπει νὰ ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ αἰτία, ποῖοι πταίουν διὰ τὴν πρόκλησίν των καὶ ποῖοι πταίουν διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἐπιλύσεώς των, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ καθορίσωμεν μίαν συγκεκριμένην πολιτικὴν ἐπ’ αὐτῶν. Γενεσιουργὸς αἰτία τῶν προβλημάτων τούτων εἶναι ἀναμφισβητήτως ἡ ἀνώμαλος περίοδος 1940–1950, ὁ Βʹ Παγκόσμιος πόλεμος καὶ ἐν συνεχείᾳ αἱ περιπέτειαι τῆς χώρας μας. Ἐφ’ ὅσον ἀναφερώμεθα εἰς τὸν Βʹ Παγκόσμιον πόλεμον, ὀφείλομεν νὰ κάμωμεν μίαν σκέψιν, τί τάχα συμβαίνει εἰς τὴν χώραν μας, ἡ ὁποία μετέσχε καὶ τῶν δύο παγκοσμίων πολέμων, ἡ ὁποία συνέβαλε σοβαρῶς εἰς τὴν νικηφόρον διὰ τοὺς συμμάχους της ἔκβασίν των καὶ ἐνῷ καὶ οἱ δύο πόλεμοι εἶχον τελειώσει, ἡ Ἑλλὰς ἐξηκολούθησε καὶ συνέχισε νὰ πολεμᾷ. Ὁ Αʹ Παγκόσμιος πόλεμος, ἐτελείωσε διὰ τοὺς συμμάχους μας τὸ 1918. Ὁ ἰδικός μας ἐτελείωσε τὸ 1922 μὲ τὴν γνωστὴν συμφορὰν διὰ τὸ Ἔθνος μας. Ὁ Βʹ Παγκόσμιος πόλεμος ἐτελείωσε δι’ ὅλους τοὺς συμμάχους μας τὸ 1944, δι’ ἡμᾶς παρετάθη μέχρι τοῦ 1949 μὲ τὰς γνωστὰς ἐθνικὰς περιπετείας. Ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς δύο αὐτοὺς πολέμους παρετηρήθη τὸ ἴδιον ἐθνοκτόνον γεγονός. Ὁ Ἐθνικὸς Διχασμός. Τί εἶναι ἆραγε ἐκεῖνο, ποὺ κατατρέχει τὴν χώραν μας νὰ ἐμπλέκεται εἰς τοὺς πολέμους, νὰ πολεμᾷ, νὰ συμβάλλῃ εἰς τὸν ταχὺν τερματισμόν των, νὰ τερματίζωνται οἱ πόλεμοι νικηφόρως διὰ τοὺς συμμάχους της καὶ ἡ χώρα μας νὰ ἐξακολουθῇ ἐπὶ μακρὸν χρόνον τὸν πόλεμον; Αὐτὸ θὰ πρέπει κἄποτε οἱ ἱστορικοὶ νὰ τὸ καθορίσουν, ἵνα τοὐλάχιστον εἰς τὸ μέλλον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτραποῦν αἱ ὀδυνηραὶ αὐταὶ περιπέτειαι διὰ τὸ Ἔθνος μας. Ὁ Βʹ Παγκόσμιος πόλεμος ἐδημιούργησε τὰ προβλήματα ἐκεῖνα περὶ τῶν ὁποίων συζητοῦμεν σήμερον καὶ τὰ ὁποῖα βαρύνουν ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς μας. Θὰ πρέπει νὰ εὕρωμεν τὰς γενεσιουργοὺς αἰτίας, διὰ νὰ ἀναζητήσωμεν τὰ μέτρα ἐπιλύσεώς των. Πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς ἐγένετο ἡ δέουσα προσπάθεια ἀπὸ τὴν πολιτικήν, τὴν πνευματικὴν καὶ τὴν θρησκευτικήν μας ἡγεσίαν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης διὰ νὰ προλάβουν τὸν ἐθνικὸν διχασμὸν καὶ νὰ ὁδηγήσουν τὸν λαὸν εἰς τὸν ὀρθὸν δρόμον τοῦ καθήκοντος ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία ἔκαμε τὸ καθῆκον της διὰ νὰ ὁδηγήσῃ τὸν λαὸν πρὸς τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν; Ἡ πνευματικὴ ἡγεσία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἔκαμε τὸ καθῆκον της; Ἡ θρησκευτικὴ ἡγεσία ἐστάθη εἰς τὴν θέσιν της τὴν ἐποχὴν ἐκείνην; Νομίζω, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ τάξεις αἱ ὁποῖαι εἶχον καθῆκον ἐκ τῆς ἐθνικῆς ἀνάγκης νὰ σταθοῦν εἰς τὸ ὕψος των ἠδράνησαν. Ὅταν λοιπὸν ὑπῆρξεν αὐτὴ ἡ ἀδράνεια τῆς ἰθυνούσης τάξεως, δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον ποὺ εἶναι Κράτος νὰ λησμονῇ τὰς παραλείψεις της καὶ τὰς εὐθύνας της καὶ νὰ ἔρχεται ὡς τιμωρὸς τῶν παιδιῶν τῶν 10 καὶ 15 ἐτῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὰ ὁποῖα ἐνετάχθησαν εἰς τὸ ΕΑΜ μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἐξετέλουν τὸ ἐθνικὸν καθῆκον των πρὸς τὴν πατρίδα. Εἰς τὰς 31.5.41, ὅταν ἀκόμη αἱ φάλαγγες τοῦ Χίτλερ ἐμάχοντο εἰς τὴν Κρήτην, δύο νέοι ἔφηβοι, ὁ Γλέζος καὶ ὁ Σάντας, ἐξετέλεσαν ἕνα μέγα κατόρθωμα. Κατεβίβασαν τὴν σημαίαν τοῦ Χίτλερ ἀπὸ τὴν Ἀκρόπολιν. Αὐτὸ ἦτο φῶς διὰ τὴν σκοτεινὴν ἐκείνην ἐποχήν. Ἐρωτῶ τοὺς ἡγέτας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τί ἔκαμον διὰ τοὺς νέους αὐτούς; Τοὺς παρέλαβον διὰ νὰ τοὺς ἀξιοποιήσουν διὰ τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης; Ὄχι. Παρέλαβε τὸν Γλέζον καὶ τὸν ἠξιοποίησε τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα. Τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα εὐθύνεται διὰ τὸν δρόμον ποὺ ἠκολούθησεν ἡ νεολαία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἢ ἡ πολιτικὴ ἡγεσία, ἡ ὁποία δὲν ἀντελήφθη τὴν ἀνάγκην νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸν αὐθορμητισμὸν καὶ τὴν φλόγα τῶν νέων διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς πατρίδος των; Ποιὸς διεφώτισε τὰ παιδιὰ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης περὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ ΕΑΜ; Καὶ ζητοῦμεν σήμερον εὐθύνας ἀπὸ τὰ παιδιὰ τῶν 10 καὶ 15 ἐτῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ σήμερον ὡρίμους ἄνδρας, δὲν τοὺς ἐπιτρέπομεν νὰ κάμουν οἱανδήποτε ἐργασίαν, ἁπλῶς καὶ μόνον, διότι ἀνῆκον εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ΕΑΜ, διὰ τὸ ὁποῖον ἐπίστευον ὅτι ἔκαμεν ἐθνικὸν ἀγῶνα; Γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, περιστατικὸν ἐκ πρώτης χειρὸς καὶ θὰ τὸ ἀναφέρω ἀνωνύμως, διότι ὁ μάρτυς μου ποὺ εὑρίσκετο εἰς τὴν σκηνὴν ἐφονεύθη ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς διότι ἦτο ὑπεύθυνος διὰ τὸ σαμποτὰζ κατὰ τῆς ΕΣΠΟ. Τὸ 1941 ἐπεσκέφθημεν ἡγέτην πολιτευτὴν τῆς δεξιᾶς καὶ τοῦ συνεστήσαμεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπαναληφθοῦν τὰ σφάλματα τοῦ παρελθόντος καὶ νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς ἕνα διχασμόν, ἀλλὰ ὅλοι ἔπρεπε νὰ συσπειρωθῶμεν ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Βασιλέως Γεωργίου διὰ νὰ ἀγωνισθῶμεν διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς πατρίδος. Ὁ ἡγέτης αὐτὸς δὲν ἀντελήφθη τὴν ἀνάγκην συσπειρώσεως καὶ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπαναληφθοῦν τὰ σφάλματα τοῦ Αʹ Παγκοσμίου πολέμου. Μᾶς ἀπήντησεν ὅτι εἶναι λάθος ἱστορικὸν νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸν Βασιλέα καὶ ὅτι ἡ Δημοκρατία πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ. Τοῦ εἶπον ὅτι αὐτὰς τὰς ἰδέας ἔχω καὶ ἐγώ, ἀλλὰ δι’ αὐτὰς τὰς ἰδέας θὰ πολεμήσωμεν μετὰ τὸν πόλεμον. Τώρα προέχει, τοῦ ἐτόνισα, νὰ κερδίσωμεν τὸν πόλεμον. Δὲν ἐπείσθη. Ὅταν λοιπὸν οἱ ἡγέται δὲν ἠμπόρεσαν νὰ νοιώσουν τὴν ἀνάγκην τῆς ἑνότητος τοῦ Ἔθνους, πῶς θέλετε νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὰ παιδιὰ τοῦ λαοῦ νὰ εὕρουν τὸν εὐθὺν δρόμον καὶ τὰ κατηγοροῦμεν σήμερον, διότι ἠγωνίσθησαν μὲ τὸ ΕΑΜ; Κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸ συναίσθημα τῆς εὐθύνης ὡς ἡγέται τοῦ λαοῦ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐγκύψωμεν εἰς τὰ προβλήματα αὐτὰ καὶ νὰ δώσωμεν ἐθνικὰς λύσεις. Πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸν δρόμον αὐτὸν τώρα ποὺ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ κατώφλιον τόσων μεγάλων μεταβολῶν εἰς τὸν κόσμον. Νὰ δώσωμεν λύσεις χωρὶς μισαλλοδοξίας καὶ ψυχώσεις καὶ χωρὶς νὰ ὑβρίζωμεν οἱ μὲν τοὺς δέ.

§29Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἐμπῆκα εἰς τὴν Βουλήν, ἤκουσα καὶ πάλιν νὰ γίνεται λόγος περὶ τοῦ κ. Γλέζου. Νομίζω ὅτι ἔχει ὑπερβῆ κάθε ὅριον ἀνοχῆς καὶ κάθε λογικήν, ἡ ἐπανάληψις κατὰ κόρον μιᾶς ὑπηρεσίας πράγματι ἀρίστης, τὴν ὁποίαν προσέφερεν ὁ νεαρὸς τότε ἅμα τῇ εἰσόδῳ τῶν Γερμανῶν Γλέζος. Ὁ Γλέζος, κύριοι, ζεῖ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγεται ἥρως, οὔτε νὰ ἀκούωνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν περὶ ζῶντος ὅτι εἶναι ἥρως. Ὑπάρχουν ὑπὸ τὴν γῆν 200, 300 χιλ. φονευθέντες, πράγματι ἥρωες, σκοτωμένοι, πεθαμένοι καὶ δὲν ἔχει ἀκουσθῆ μία λέξις. Ἀφήσατε νὰ πεθάνῃ καὶ ἐὰν ἡ ἱστορία του δείξει ὅτι εἶναι ἐθνικὸς ἥρως ἢ πανεθνικὸς ἥρως ἢ σοβιετικὸς ἥρως, νὰ τὸν κρίνωμεν. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἡ ἀριστερὰ ἀσχολεῖται διὰ τὴν ἀμνήστευσιν ἐλαχίστων κομμουνιστῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπολείπονται ἀκόμα εἰς τὰς φυλακὰς δὲν τὸ κάμει ὑπὲρ αὐτῶν. Τὸ κάμει δι’ ἄλλους σκοπούς, εἰς τοὺς ὁποίους ἀποβλέπει. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι πολλοὶ τῶν προκειμένων σήμερον, νεαροὶ τότε, εἶναι ὀλιγώτερον ὑπεύθυνοι διὰ τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν καὶ ὅτι τὴν εὐθύνην διὰ τὰ ἐγκλήματά των τὴν φέρουν κατὰ κύριον λόγον οἱ φυσικοί των ἡγέται καὶ οἱ καθοδηγηταί των, οἵτινες τοὺς παρέσυραν εἰς τὰ ἐγκλήματα αὐτά, καὶ οἱ ὁποῖοι κυκλοφοροῦν ἐλευθέρως, κατέχουν νευραλγικὰ σημεῖα τῆς κρατικῆς μηχανῆς καὶ ἐν πολλοῖς μᾶς κυβερνοῦν. Αὐτὸ κύριε Πρόεδρε, εἶναι τὸ κύριον θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξαιρετικὰ σοβαρόν. Ἐγὼ δὲν εἶχα σοβαρὰν ἀντίρρησιν νὰ ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι καὶ αὐτοὶ ποὺ εἶναι εἰς τὰς φυλακάς, ἀλλὰ ἡ ἡγεσία των ἀποβλέπει εἰς αὐτὸ μόνον ὡς στάδιον, διὰ νὰ προχωρήσῃ περαιτέρω πρὸς τὸν κύριον σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἔχει ἐντολὴν νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Καὶ ὁ κύριος αὐτὸς σκοπὸς εἶναι ἡ ἀμνηστία καὶ ὁ ἐπαναπατρισμός, θέμα σοβαρόν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ προσέξωμεν ἰδιαιτέρως. Διὰ τὸν ἐπαναπατρισμὸν ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι ἐὰν οἱ ἐκεῖ καταφυγόντες καὶ τὰ παιδιά των διατηροῦν τὴν ἐθνικήν των συνείδησιν θὰ προσφέρουν μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐὰν μείνουν εἰς τὰς χώρας ποὺ εἶναι, καὶ ἀποτελέσουν τὰς νέας Ἑλληνικὰς παροικίας τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἰς ἀντικατάστασιν τῶν ἀκμαζουσῶν ἄλλοτε ἐκεῖ Ἑλληνικῶν παροικιῶν, τὰς ὁποίας κατέστρεψεν ἡ κομμουνιστικὴ λαῖλαψ. Ἐὰν ὅμως, τυχὸν δὲν διατηροῦν τὴν ἐθνικήν, των συνείδησιν, τότε ὑπάρχει ἕνας ἐπὶ πλέον λόγος νὰ μὴ ἔλθουν ποτὲ εἰς τὴν Ἑλλάδα δι’ ἀθρόου ἐπαναπατρισμοῦ, ἢ ἀμνηστίας. Μεμονομέναι περιπτώσεις δύνανται νὰ ἐξετάζωνται κατ’ ἄτομον καὶ περίπτωσιν.

§30Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, κ. Μανιαδάκης, δὲν ἀντελήφθη τὸ νόημα τοῦ παραδείγματος τὸ ὁποῖον ἀνέφερα. Ἀνέφερα τὸ παράδειγμα τοῦτο, ὄχι διὰ νὰ ἐπαναλάβω ἐπανειλημμένως λεχθέντα, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τοῦ γεγονότος ὅτι, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἐξετέλεσε ἡ ἰθύνουσα τάξις τῆς χώρας τὸ καθῆκον της. Καὶ ἐφ’ ὅσον τὴν βαρύνει αὐτὴ ἡ ἱστορικὴ εὐθύνη, θὰ πρέπει νὰ εἶναι πολὺ προσεκτικὴ εἰς τὸ θέμα τῶν εὐθυνῶν διὰ τοὺς ἀναμιχθέντας εἰς τὸν ἀγῶνα ἐκεῖνον. Ὁ νέος ἐκεῖνος ἦτο δυνατὸν νὰ παρασυρθῇ καὶ νὰ κερδιθῇ ἀπὸ τὴν ἐθνικὴν ἡγεσίαν, ὥστε νὰ ἐξελιχθῇ ἄλλως. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν ὅσων εἶπον. Ἐπειδὴ ἔχουν προηγηθῆ θυελλώδεις συζητήσεις καὶ βάρβαροι σκηναὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ὁμιλῶ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀπὸ περιωπῆς καὶ μὲ αἴσθημα εὐθύνης διὰ νὰ ἀποφύγω διαπληκτισμούς, ὥστε νὰ δυνηθῶ νὰ ἐπισημάνω τὴν σημασίαν τοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον συζητεῖται.

§31Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Παρεξηγήσατε τὴν σημασίαν τῆς διακοπῆς.

§32Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν δέχομαι, κ. Πρόεδρε, καμμίαν διακοπὴν διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ συνεχίσω τὴν ἀγόρευσίν μου εἰς ἤρεμον τόνον καὶ νὰ κρατήσω τὴν συζήτησιν εἰς ὑψηλὸν ἐπίπεδον.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ ρήτωρ δὲν ἐπιτρέπει διακοπὰς δὲν ὑπάρχει διακοπὴ οὔτε θὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§34Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐπειδὴ ἠκούσθη ἡ ἐρώτησις ποὺ ἦτο ὁ κ. Μανιαδάκης εἰς τὸν ἀγῶνα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὰς δυσκόλους στιγμὰς ἦτο εἰς τὰς ἐπάλξεις τοῦ ἀγῶνος, ἀπὸ τὴν αὐγὴν τῆς 28ης Ὀκτωβρίου μέχρι τέλους τοῦ πολέμου, ἔκτοτε δὲν γνωρίζω. Εἰς τὸ θέμα τῆς νομιμοποιήσεως τοῦ ΚΚΕ ἡ Ε.Κ. ἔχει λάβει θέσιν διὰ δηλώσεων τοῦ ἡγέτου της εἰς τὴν Βουλὴν τῆς 2ας Ἀπριλίου 1957 αἵτινες ἔχουν ὡς ἑξῆς: «Τὸ ΚΚΕ νομιμοποιούμενον, θὰ ἑορτάσῃ τὴν νομιμοποίησιν ὡς ἠθικὴν νίκην. Θὰ προκαλέσῃ οὕτω ψυχολογικὴν ἀντίδρασιν καὶ θὰ ὑπονομεύσῃ τὸ ἀγαθὸν τῆς εἰρηνεύσεως ὑπέρ τῆς ὁποίας ὅλοι μεριμνῶμεν. Ἐν ὀνόματι τῆς εἰρηνεύσεως, πρὸς ἀποφυγὴν τῶν ψυχολογικῶν ἀντιδράσεων, τὰς ὁποίας θὰ προκαλέσῃ ὁ κομματισμὸς μιᾶς ἠθικῆς νίκης τοῦ Κ.Κ. δὲν ἐπιτρέπεται ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἡ νομιμοποίησις». Ἔκτοτε αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τῆς Ε.Κ. ἐνώπιον τοῦ προβλήματος τούτου καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐτροποποιήθη, ἔκτοτε αὑτὴν τὴν πολιτικὴν ἀκολουθεῖ, αὐτὴν καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἱστάμεθα. Τὸ 1954 ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, εἶχον διατυπώσει τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὴν νομιμοποίησιν τοῦ Κ.Κ.Ε., διότι εἶχον ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι τὰ κομμουνιστικὰ κόμματα τῶν εὐρωπαϊκῶν χωρῶν ὅπου ἐνομιμοποιήθησαν τὰ Κ.Κ. δὲν ἠδυνήθησαν ταῦτα νὰ σημειώσουν πρόοδον, τοὐναντίον δὲ ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος εἶχον πτῶσιν. Καὶ μὲ τὴν ἐντύπωσιν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, εἶχον ὑποστηρίξει αὐτὴν τὴν γνώμην. Ἔκτοτε, παρῆλθον 9 ἔτη, ἐδημιουργήθησαν ἄλλαι καταστάσεις καὶ σήμερον δὲν ὑπάρχουν γεγονότα σοβαρὰ τὰ ὁποῖα νὰ μὲ πείσουν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποστῶμεν τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. τὸ 1957. Ἑπομένως, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἡ θέσις μας εἶναι σαφής. Ἀλλὰ συζητουμένης αὐτῆς τῆς περιπτώσεως, ὀφείλω νὰ ἀναγνώσω τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 100 τοῦ Συντάγματος, ἥτις ἐν παρ. 2 ὁρίζει ὅτι: «Ἰδεολογία σκοποῦσα τὴν διὰ βιαίων μέσων ἀνατροπὴν τοῦ ὑφισταμένου πολιτειακοῦ καθεστῶτος ἀντίκειται ἀπολύτως πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου». Ἡ διάταξις αὕτη, διετυπώθη ὑπὸ τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τὸ 1946–50 ὅπου αἱ φλόγαι τῆς ἀνταρσίας ἦσαν πρόσφατοι. Δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχουν πολλὰ Συντάγματα τὰ ὁποῖα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἀντιμετωπίζουν τὸ θέμα τῶν ἰδεῶν. Εἶναι χαρακτηριστικὴ τῆς ψυχολογίας ποὺ ἐπεκράτησε κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην εἰς τὸν Συνταγματικὸν Νομοθέτην. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐφ’ ὅσον τὸ Κ.Κ.Ε. δὲν ἀπέστη τῆς παλαιᾶς ἐπιδιώξεώς του τῆς καταλήψεως τῆς ἐξουσίας διὰ ἀνατροπῆς καὶ ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν τὴν δημοκρατικὴν ἐξέλιξιν καὶ διὰ τῆς κοινοβουλευτικῆς πλειοψηφίας διακυβέρνησιν τῆς χώρας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξωμεν ἀπόψεις τεινούσας εἰς τὴν βιαίαν κατάληψιν τῆς ἐξουσίας. Θὰ πρέπει νὰ ὡριμάσουν αἱ περιστάσεις καὶ νὰ ἐξελιχθῇ τὸ Κ.Κ. εἰς κοινοβουλευτικὸν κόμμα τὸ ὁποῖον νὰ ἐπιδιώκῃ μὲ τὸν δημοκρατικὸν τρόπον κατάληψιν ἐξουσίας ὁπότε θὰ ὑπάρξῃ καιρὸς νὰ συζητηθῇ ἡ νομιμοποίησίς του. Εἶχον ὑποστηρίξει ἀκόμη τὸ 1954 τὴν χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστείας διότι ἐνόμιζα, ὅτι ἐὰν αὕτη ἐχορηγεῖτο εἰς χρόνον μὴ ἀπέχοντα πολὺ ἀπὸ τὰ γεγονότα τῆς ἀνταρσίας, οἱ Ἕλληνες οἵτινες ἔφυγον εἰς τὰς ξένας χώρας δὲν θὰ εἶχον ἀκόμη ἀφομοιωθῆ εἰς τὰς χώρας αὐτὰς καὶ ἐπανερχόμενοι, θὰ ἠδύναντο νὰ ἐπανεύρουν τὸν παλαιὸν ἑαυτόν των διὰ νὰ ἐγκλιματισθοῦν πίσω εἰς τὴν χώραν. Τότε ἂν ἐδίδετο ἀμνηστεία εἰς τοὺς ὀπαδούς, ἐξαιρέσει τῆς ἡγεσίας τῆς ἀνταρσίας, ὁ κίνδυνος δὲν θὰ ἦτο τόσον μεγάλος. Σήμερον εἶναι διάφορον τὸ θέμα, διότι οἱ ἐξόριστοι ἔχουν ἀλλάξει θέσιν, ἔχουν γίνει ἐπιστήμονες, τεχνικοί, ἀπέσπασαν ξένην νοοτροπίαν καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ἐπανερχόμενοι νὰ ἀπορροφηθοῦν ἀπὸ τὴν χώραν μας. Διὰ τοῦτο, δὲν ἐπιβάλλεται ὁ ἀθρῶος ἐπαναπατρισμός των, ἀλλὰ μόνον κατὰ περίπτωσιν νὰ ἐξετάζεται ὁ ἐπαναπατρισμός των, ὥστε σιγά σιγὰ νὰ ἐπαναπατρισθοῦν, ἀπορροφούμενοι ἀπὸ τὴν παραγωγικὴν μηχανὴν τῆς χώρας καὶ καθιστάμενοι χρήσιμοι δι’ αὐτήν. Ὡς πρὸς τὴν χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστείας, ὁ ἡγέτης τῆς Ε.Κ. τὴν 2αν Ἀπριλίου 1957 εἶπεν τὰ ἑξῆς: «Ἡ ἔννοια καὶ ἡ σκοπιμότης τῆς ἀμνηστείας εἶναι, ὅτι τὸ παρελθὸν παραδίδεται εἰς τὴν λήθην, χάριν τοῦ μέλλοντος. Θὰ πρέπει ἑπομένως νὰ εἶναι ἀντικειμενικῶς δεδομέναι αἱ προϋποθέσεις ὅτι μὲ τὴν χορήγησιν τῆς ἀμνηστείας πραγματοποιεῖται, συντελεῖται ἡ λήθη. Ἀλλὰ πότε τοῦτο δύναται νὰ συμβῇ; Ὑπάρχει εἰς πᾶσαν χορήγησιν ἀμνηστείας μία σιωπηρὰ προϋπόθεσις, ἡ ἀποδοχὴ ἀπὸ ἐκεῖνον πρὸς τὸν ὁποῖον προσφέρεται, ἡ ἀνταπόκρισις, ἡ συγκατάθεσις. Σήμερον, ὑπάρχει αὐτὴ ἡ προϋπόθεσις; Ποῖος εἶναι σήμερον ὁ ἀντίπαλος; Ἀντίπαλος εἶναι ἡ Κόμινφορμ. Καὶ ἐρωτῶ, ὑπάρχει καμμία ἔνδειξις, ὅτι δέχεται τὴν ἀμνηστείαν ὡς θέμα λήθης διὰ τὸ παρελθόν, διὰ νὰ ὑπάρξῃ εἰρήνευσις, ἀλληλεγγύη, ἐγκαρδιότης, συνεργασία διὰ τὸ μέλλον;». Ταῦτα εἶπεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ. καὶ προτείνομεν ὅπως ὅλαι αὐταὶ αἱ ὑποθέσεις τῶν διαβιούντων εἰς τὸ παραπέτασμα ἐξετασθοῦν κατὰ περίπτωσιν. Ἀλλά, πέραν αὐτῶν τῶν βασικῶν προβλημάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔχει καθορισθῇ ἡ θέσις τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὑπάρχουν καὶ δευτερεύοντα ἀλλὰ ἐπίσης σοβαρὰ καὶ ὀξέα προβλήματα, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν, εὐρύτερον. Ὡς πρὸς τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν συντελεῖ οὔτε εἰς τὴν διαπαιδαγώγησίν των, οὔτε εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς Δημοκρατίας ἡ παράτασις τῆς φυλακίσεώς των, διότι ἠμπορεῖ εἰς ὥρας διχασμοῦ καὶ ἀνωμάλου περιόδου νὰ ἐγκλημάτισαν, πρέπει ὅμως νὰ κριθοῦν μὲ πνεῦμα ἐπιεικείας, ὥστε ἐξερχόμενοι τῶν φυλακῶν νὰ καταστοῦν χρήσιμα στελέχη τῆς κοινωνίας. Πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Κράτους διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς ἐπιεικείας εἰς τοὺς πολιτικοὺς κρατουμένους καὶ ἡ εὐθύνη τῆς ἀδρανείας τῆς ἰθυνούσης τάξεως κατὰ τὴν κατοχὴν περὶ ὧν ὡμίλησα ἤδη. Ἐάν, κ. βουλευταί, ἔφθασεν ἡ Ἑλληνικὴ Δημοκρατία νὰ θεωρῇ, ὅτι κινδυνεύει ἐκ τῶν χιλίων πολιτικῶν κρατουμένων, τότε νομίζω, ὅτι ὁμολογοῦμεν ὅτι τὸ καθεστὼς τῆς Δημοκρατίας ἐχρεωκόπησεν. Ἡ ἐπιμονὴ τοῦ Κράτους νὰ τοὺς κρατῇ εἰς τὰς φυλακάς, δεικνύει ἀδυναμίαν τῆς Δημοκρατίας τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν παραδεχόμεθα. Ἡμεῖς θεωροῦμεν, ὅτι ἡ Δημοκρατία ἔχει ἠθικὴν ἀκτινοβολίαν καὶ δύναται νὰ καθηλώσῃ τοὺς πάντας, νὰ τοὺς ἀφοπλίσῃ καὶ νὰ μεταβάλλῃ εἰς καλοὺς πολίτας, φθάνει νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ ἰδέαι τῆς δικαιοσύνης τῆς ἰσότητος καὶ τῆς Δημοκρατίας. Δὲν φοβούμεθα λοιπὸν τοὺς χιλίους κρατουμένους ὅπως δὲν ἐφοβήθη τὰς χιλιάδας κρατουμένων ὁ ἀείμνηστος Πλαστήρας καὶ τὸ 1950 προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν χιλιάδων ἐξ αὐτῶν, ἐφαρμόζων τὴν λήθην τὴν ὁποίαν μεταγενεστέρως διεκήρυξε καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος. Νομίζω, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα ἡ Δημοκρατία νὰ ἀποδείξῃ τὴν δύναμίν της καὶ τὴν ἠθικήν της ἀκτινοβολίαν καὶ νὰ δώσῃ μὲ ἁπλοχεριὰ τὴν ἐλευθερίαν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Κρατεῖται εἰς τὰς φυλακὰς ἐπὶ 17 ἔτη ὁ Ἀμπατιέλος. Τί ἠθέλατε νὰ κάνῃ ὁ νέος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅταν διὰ τοῦ ραδιοφώνου τοῦ Λονδίνου καθημερινῶς ἤκουε παροτρύνσεις νὰ ἀκολουθῇ τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν; Τὸ θέμα πρέπει νὰ λήξῃ τὸ ταχύτερον, καὶ ὅσοι ἐξέλθουν ἀπὸ τὰς φυλακὰς νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς οἰκογενείας των καὶ νὰ μεταβληθοῦν εἰς παραγωγικοὺς ἀνθρώπους. Ἡ Κυβέρνησις κατήργησε παλαιότερον τὸ στρατόπεδον συγκεντρώσεως Μακρονήσου καὶ προσφάτως τοῦ Ἁγίου Εὐστρατίου καὶ καθιέρωσε τὸ σύστημα τῶν μεμονωμένων ἐκτοπίσεων. Τὸ συζητούμενον Ν.Δ. ὁρίζει ὡς χρόνον διοικητικῆς ἐκτοπίσεως 2 ἔτη τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ αὐξηθοῦν εἰς ἄλλα δύο, κατόπιν ὅμως δικαστικῆς ἀποφάσεως διὰ τὴν παράτασιν. Ὁ θεσμὸς τῆς διὰ διοικητικῶν πράξεων ἐκτοπίσεως κατ’ οὐδὲν συμβάλλει εἰς τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας, ἐνῷ ἀντιθέτως τὴν στιγματίζει. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη ὑφίσταται καὶ ἐφαρμόζεται ὁ θεσμός, ἀλλὰ πρέπει εἰς πᾶσαν περίπτωσιν νὰ καταλογίζεται ἡ ποινὴ διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως. Ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ Ν.Δ. 4234)62 ρυθμίζει τὸ πρόβλημα τῆς ἐκτοπίσεως, δὲν εἶναι ὁ ἐνδεδειγμένος καὶ ἀποδεικνύει δειλίαν τῆς Δημοκρατίας. Ποινὴ ἐκτοπίσεως πρέπει νὰ ἀπαγγέλουν μόνον τὰ δικαστήρια διὰ νὰ ὑπάρχῃ τὸ δικαίωμα ἀμύνης καὶ ἀποδείξεως ἐκ μέρους τοῦ κατηγορουμένου. Ἡ νόθευσις τῶν Ἐπιτροπῶν δι’ ἑνὸς δικαστικοῦ κατ’ οὐδὲν βελτιώνει τὸν θεσμόν, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ καταργηθῇ ὡς θεσμὸς Διοικητικῆς ἐκτοπίσεως καὶ νὰ μείνῃ μόνον κατόπιν ἐκδόσεως Εἰδικῶν Δικαστικῶν ἀποφάσεων. Θὰ πρέπει, ἐὰν ὑπάρχουν ἀκόμη ἐν ἐκτοπίσει πολῖται ποὺ διατελοῦν ἐπὶ μακρὰ ἔτη εἰς τὸν τόπον τῆς ἐξορίας, ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς ἀπολύσῃ. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὰ πιστοποιητικὰ τῶν Κοινωνικῶν Φρονημάτων. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζητεῖτο τὸ σχέδιον νόμου τοῦ Συντάγματος ὑπὸ τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς ἀναταραχῆς, ἡ ὁποία ἐπεκράτει τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἐπέβαλε τὸν θεσμὸν τῶν Κοινωνικῶν Φρονημάτων. Ὅταν εἰς τὸ ἄρθρον 100 ὁρίζεται, ὅτι ὁ δημόσιος ὑπάλληλος ὀφείλει πίστιν καὶ ἀφοσίωσιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ τὰ ἐθνικὰ ἰδεώδη κλπ., αὐτὴ ἡ διάταξις ὅπως καὶ ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος, συνετάχθη ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις καὶ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας εἴπομεν, ἠθέλησε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ διαφυλάξῃ τὸν κρατικὸν μηχανισμὸν ἀπ’ ὄργανα τοῦ Κομμουνισμοῦ. Διότι ἐπίστευεν ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης, ὅτι τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα, θὰ ἐπεζήτει συνεχῶς τὴν διὰ τῆς βίας κατάληψιν τῆς ἐξουσίας. Εἶχεν ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς τὴν λογικὴν της ἡ διάταξις αὐτή. Ἐρχόμεθα ὅμως εἰς τὴν ἐφαρμογήν της. Εἰς τὴν ἐφαρμογήν της θὰ πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ λογική. Ἐὰν ἡ Διοίκησις, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ στοιχεῖα πράγματι ἐνεργοῦς δράσεως ὑπαλλήλων καὶ ἐμμονῆς αὐτῶν εἰς τὴν ἀνατροπὴν τοῦ καθεστῶτος, εἶναι ὑποχρεωμένον βάσει τοῦ ἄρθρου 100 νὰ διαφυλάξῃ τὸ Κράτος ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς. Ἐὰν ὅμως στηρίζεται εἰς τοὺς φακέλλους τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, οἱ ὁποῖοι ἐσχηματίσθησαν ὑπὸ περίοδον ψυχώσεως, μόνον καὶ μόνον διότι οἱ πολῖται αὐτοὶ συμμετεῖχον εἰς τὸ ΕΑΜ ἢ εἰς ἄλλας ὀργανώσεις, καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ ἕνα πνεῦμα ἀποκαταστάσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ καταστροφῆς τῶν φακέλλων των, ὥστε οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι βαρύνονται μὲ τὴν βαρεῖαν αὐτὴν κατηγορίαν νὰ ἀπελευθερωθοῦν ἐπὶ τέλους, καὶ νὰ παύσουν οἱ φάκελλοι νὰ τοὺς ἐνθυμίζουν τὴν περιπέτειαν ἐκείνην, διὰ τὴν ὁποίαν πιστεύω δὲν ἦσαν ὑπεύθυνοι. Κύριοι βουλευταί, ὅταν τὸ 1950 ἐξελέγην βουλευτὴς εἰς τὰ νότια κέντρα τῆς περιφερείας μου, εἶδον περίπου 3.000 νέους μαραμένους καὶ ὠχρούς. Ἠρώτησα αὐτοὺς τί συμβαίνει. Καὶ μοῦ ἀπήντησαν, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ ταξιδεύσουν, διότι εἶχον φάκελλον. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς τὴν περιφέρειάν μου ἤσκει τὴν Διοίκησιν ἕνας συνετὸς Νομάρχης καὶ ἕνας συνετὸς Διοικητὴς Χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι ἀκόμη εἶναι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Κράτους. Συνειργάσθην μαζύ των καὶ τοὺς εἶπον, ὅτι δὲν θέλω νὰ διαταραχθῇ οὔτε μία τρίχα τῆς κεφαλῆς τῆς ἐθνικῆς μας ἀσφαλείας. Ἀλλὰ δὲν πιστεύω ἐγώ, ὅτι εἰς τὴν νῆσον Χίον, τὴν τόσον ὡραία μὲ τόσον καλοὺς ἀνθρώπους νὰ ὑπάρχουν 3.000 νέοι ἐπικίνδυνοι διὰ τὸ καθεστώς. Θὰ παρακαλέσω, τοὺς εἶπα, νὰ ἐλεγχθοῦν οἱ φάκελλοί των καὶ μὲ ἕνα πνεῦμα ἐλεύθερον καὶ μὲ ἐθνικὴν σκέψιν νὰ ἐκκαθαρισθοῦν, ὥστε νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τοὺς ἀξιοποιήσωμεν, διότι ἡ ναυτιλία ἀρχίζει νὰ προοδεύῃ καὶ ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ ἐργατικὰς χεῖρας. Πρὸς τιμὴν τῶν δύο αὐτῶν κρατικῶν λειτουργῶν, οἱ φάκελλοι ἐκκαθαρίσθησαν ἐντὸς διμήνου, καὶ ἐκ τῶν 3.000 νέων, ἐπαναλαμβάνω τὸν ἀριθμόν, οὔτε ἕνας εὑρέθη βαρυνόμενος ἢ διὰ τὸν ὁποῖον νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη διατηρήσεως τοῦ φακέλλου του. Ἐν τῇ οὐσίᾳ κατεστράφησαν οἱ φάκελλοι καὶ ἀπηλευθερώθησαν οἱ ἄνθρωποι. Μετὰ ταῦτα μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ δίδω κατάλογον περιέχοντα τὰ ὀνόματα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ λέγω, ὅτι αὐτοὶ κατόπιν παρακλήσεως καὶ εἰσηγήσεώς μου ἀποκατεστάθησαν ἀπὸ τὴν Διοίκησιν τοῦ Νομοῦ Χίου καὶ ταξιδεύουν. Ἐπειδὴ ὅμως ἔχω μίαν εὐθύνην ἠθικήν, μήπως ἀπὸ μίαν εἰσήγησιν ποὺ ἔκαμα καὶ ἀπὸ μίαν γνώμην ποὺ ἔδωσα εἰς τὴν Διοίκησιν ἐπλανήθην, θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐὰν τινὰ ἐκ τούτων ἴδητε ἀτακτοῦντα καὶ διατηροῦντα ἀναρχικὰς ἰδέας, νὰ μὲ ἐνημερώσητε. Οὐδεὶς ἐκ τούτων ἔδωσεν ἀφορμήν. Μετεβλήθησαν εἰς ναυτεργάτας, εἰς ἀξιωματικούς, μηχανικοὺς πληρώματος καὶ γενικῶς εἰς παραγωγικοὺς ἀνθρώπους. Ἐὰν ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Διοικητὴς Χωροφυλακῆς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦσαν στενοκέφαλοι καὶ δὲν ἀντελαμβάνοντο τὸ νόημα τῆς ἀνάγκης τῆς κοινωνικῆς τῆς τακτοποιήσεως τοῦ προβλήματος, ἀλλὰ ἐπέμενον εἰς τὸν τύπον καὶ τοὺς ἄφηνον καθηλωμένους εἰς τὴν νῆσον, σήμερον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ ἔζων ἐν ἀπαθλιώσει καὶ δὲν θὰ ἔδιδον τὴν εὐκαιρίαν ἀναζωογονήσεως τῆς περιοχῆς μας μὲ τὸ συνάλλαγμα ποὺ ἔφερον. Ὑπ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα καὶ ἐπειδὴ πιστεύομεν, ὅτι ἑκατοντάδες τοιοῦτοι φάκελλοι βαρύνουν ἄνευ λόγου ἑκατοντάδας χιλιάδας πολιτῶν καὶ τοὺς δημιουργοῦν θλῖψιν, ζητοῦμεν τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν φακέλλων, ὥστε νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ δραστηριοποιήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ νὰ τοὺς δώσωμεν τὴν ψυχικὴν γαλήνην διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ ἐργάζωνται. Εἴμεθα ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἐνεργήσῃ ἢ ἐὰν ἤθελε τροποποιοῦσα τὸν νόμον κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ περιλάβῃ αὐτὴν τὴν διάταξιν, θὰ ἀνακούφιζεν ἑκατοντάδας χιλιάδας πολιτῶν καὶ θὰ ἔδινε μίαν λύσιν εἰς ἕνα σοβαρὸν πρόβλημα. Ὁ ἡγέτης τῆς Ἑνώσεως Κέντρου εἰς τὸν λόγον του τῆς 2.4.1957 εἶπεν, ὅτι ἐὰν τὸ Κράτος θέλῃ τοὺς φακέλλους διὰ ἰδικήν του χρῆσιν, νὰ τοὺς διατηρήσῃ. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως ὁ πολίτης ἐζήτησε πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων τὸ Κράτος εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ τοῦ θέτῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν φάκελλόν του διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀμύνεται, διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀποδεικνύῃ ἐὰν αὐτὰ ποὺ γράφῃ ὁ φάκελλος εἶναι ἀληθῆ, διὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀποδεικνύῃ τὴν ἀθωότητά του. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἀφοῦ ἐκκαθαρισθοῦν οἱ φάκελλοι καὶ καταστραφοῦν ὅσοι πρέπει νὰ καταστραφοῦν, εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ ἡγέτης τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, νὰ γίνεται δηλαδὴ τῶν ὑπολοίπων φακέλλων κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ χρῆσις των, ὥστε νὰ μὴ ταλαιπωροῦνται οἱ πολῖται. Τὸ ἄρθρον 100 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει διὰ ποίας περιπτώσεις πρέπει νὰ ζητῶνται πιστοποιητικὰ Κοινωνικῶν Φρονημάτων. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 100 τοῦ Συντάγματος πρέπει νὰ ἑρμηνεύεται στενῶς. Δὲν πρέπει νὰ διευρύνηται ἡ ἔννοιά της. Δυστυχῶς ὅμως, ἡ Κυβέρνησις διευρύνει τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ ζητεῖ τὴν ἔκδοσιν πιστοποιητικῶν Κοινωνικῶν Φρονημάτων, διὰ περιπτώσεις ἀντιθέτους πρὸς τὸ ἄρθρον 100 τοῦ Συντάγματος. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἄρθρον 6 τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον ἀρχικῶς εἰσήχθη ὡς ἄρθρον 7 καὶ τὸ ὁποῖον ἄρθρον 7 ὡς εἶχεν εἰσαχθῆ πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἔπληττε τὴν σκέψιν. Πιεσθεῖσα ἡ Κυβέρνησις, διέγραψε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 7 καὶ ἐψήφισε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6, ἡ ὁποία ὁρίζει τὰ ἑξῆς: «Ἀπαγορεύεται πᾶσα ἐνέργεια ἀνασυστάσεως τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος καὶ τῶν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος ἄρθρου διαλυομένων ὀργανώσεων, πᾶσα ἐνέργεια πρὸς ἐπικράτησιν αὐτῶν, ὡς καὶ ἡ ἐπὶ τῷ ἐκδήλῳ σκοπῷ προβολῆς καὶ ἐνισχύσεως τούτων καθ’ οἱονδήποτε τρόπον διάδοσις τῶν συνθημάτων ἢ τῶν ἀποφάσεων ἢ τῆς ἐκνόμου δράσεως αὐτῶν. Οἱ παραβάται τῶν διατάξεων τούτων τιμωροῦνται διὰ φυλακίσεως ἓξ τοὐλάχιστον μηνῶν, ἐπιφυλασσομένων τῶν βαρυτέρων περιπτώσεων τῶν λοιπῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νόμου καὶ τῶν ἄρθρων 134–145 τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος». Ἐφ’ ὅσον τὸ Κομμουνιστικὸν Κόμμα ἐτέθη ἐκτὸς νόμου, ὁ δρῶν πρὸς ἐπικράτησιν τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος πρέπει νὰ διώκεται. Ἐδῶ ὅμως διὰ τῆς ὡς ἄνω διατάξεως δὲν διώκονται οἱ δρῶντες, ἀλλὰ διώκονται καὶ οἱ μεταδίδοντες ἰδέας καὶ οἱ σκεπτόμενοι. Ἡ διάταξις δὲν εἶναι συνταγματική, διότι πλήττει τὰς ἰδέας, καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ δημοκρατία παρουσιάζεται δειλή, φοβεῖται τὰς ἰδέας, φοβεῖται τὸν λαόν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ὁ λαὸς δὲν παρασύρεται ἀπὸ ἀνατρεπτικὰ συνθήματα. Καθῆκον τῆς δημοκρατίας εἶναι νὰ διαφωτίζωνται οἱ πολῖται, ἀλλὰ καὶ καθῆκον τῆς Πολιτείας εἶναι νὰ ἱκανοποιῇ τὰ αἰτήματα τοῦ λαοῦ. Τὰ καθεστῶτα δὲν κινδυνεύουν ἀπὸ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνται τὴν λύσιν τῶν αἰτημάτων τοῦ λαοῦ. Δεικνύει ἡ διάταξις αὐτὴ δειλίαν τῆς δημοκρατίας εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ κομμουνισμοῦ. Ὁ κομμουνισμὸς ἐφαρμόζεται εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν ἐπὶ μίαν 40ετίαν καὶ πλέον, εἰς δὲ τὴν Κίναν ἐπὶ μίαν 10ετίαν καὶ δύναται νὰ κριθῇ. Εἶναι δυνατόν, συνεπῶς, εἰς μίαν ἐλευθέραν κοινωνίαν νὰ καταπολεμηθῇ ὁ κομμουνισμὸς διὰ τῆς διαφωτίσεως τοῦ λαοῦ διὰ τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ἀναγκῶν αὐτοῦ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ὅταν διὰ νόμου θέλωμεν νὰ θεσπίσωμεν μέτρα καταστολῆς τοῦ κομμουνισμοῦ, τοῦτο δεικνύει φόβον τῆς δημοκρατίας, φόβον διὰ τὸν λαόν. Εἰς μίαν δημοκρατικῶς ὠργανωμένην κοινωνίαν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ἐλευθέρα ἡ διακίνησις τῶν ἰδεῶν, εἶναι εὐχερὲς νὰ ἀντιμετωπισθῇ οἱαδήποτε ἰδεολογία. Διὰ τῶν κρινομένων διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν Ν.Δ. θέλομεν νὰ μεταβάλωμεν τὸν λαὸν εἰς βωβόν. Φοβοῦμαι, ὅμως, μήπως τὸν ὁδηγήσωμεν εἰς ἀγανάκτησιν, ἡ ὁποία ἐνδέχεται κἄποτε νὰ ἐκσπάσῃ, ὁπότε θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ συγκρατήσωμεν τὴν κατάστασιν. Ἐκ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς θεωροῦμεν ὅτι τὸ ἄρθρον 6 τοῦ προκειμένου Ν.Δ. πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 8 τροποποιοῦνται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νόμου ΔΞΘʹ)1912 περὶ καταστάσεως πολιορκίας. Ὅπως ἔχουν τὰ ἄρθρα αὐτά, εἶναι σύμφωνα πρὸς τὸ Σύνταγμα. Δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψις νόμου ποὺ μᾶς ἀφοπλίζει διὰ νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν τάξιν εἰς περίπτωσιν κινδύνου τῆς χώρας, εἴτε ἐσωτερικοῦ, εἴτε ἐξωτερικοῦ. Νόμος ὑπάρχει, ὁ νόμος ΔΞΘʹ, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ 1912, εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, παρέσχε τὰ μέσα εἰς τὴν Πολιτείαν νὰ ἀντιμετωπίσῃ προκύψαντας κινδύνους. Προκειμένου περὶ τῶν κινδύνων τῶν ἐξωτερικῶν, ὑπάρχουν τὰ πρόσφατα κριτήρια καὶ κανεὶς δὲν θὰ διστάσῃ, εἰς ἐνδεχομένην περίπτωσιν, νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὸν νόμον ΔΞΘʹ, ἀλλ’ ἡ διάταξις, ἡ κρινομένη, ἀναφέρεται καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ἐσωτερικῶν κινδύνων. Οἱ κίνδυνοι, ὅμως, τοῦ ἐσωτερικοῦ εἶναι ζήτημα ἐκτιμήσεως τῆς Κυβερνήσεως, πόθεν τοῦτοι προέρχονται. Ἐνδέχεται μία Κυβέρνησις νὰ θεωρήσῃ ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος διὰ τὴν χώραν ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς διαμαρτυρίας, μιᾶς ἀπεργίας εἰς τὸ Πανεπιστήμιον κλπ. καὶ νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὴν ἐν λόγῳ διάταξιν. Ἡ ἐπανάληψις εἰς τὸ Ν.Δ. 4234)1962 τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ νόμου ΔΞΘʹ μᾶς ἐμβάλλει εἰς τὴν σκέψιν, μήπως ζητεῖται ἡ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων αὐτῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι εἰς περίπτωσιν κινδύνου τῆς χώρας, ἀλλ’ εἰς περίπτωσιν κινδύνου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλά, οἱ νόμοι δὲν τίθενται διὰ τὴν προστασίαν μιᾶς Κυβερνήσεως ἢ ἑνὸς κόμματος, τίθενται διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν καὶ προστασίαν τῆς χώρας. Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι ἡ ἐπανάληψις εἰς τὸν νόμον τοῦτον τῆς διατάξεως τοῦ νόμου ΔΞΘʹ χωρὶς σοβαρὸν λόγον, ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς χρησιμοποιήσεως ταύτης εἰς περίπτωσιν κινδύνου διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Κύριοι βουλευταί, τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἐκ τοῦ Ν.Δ. 4234)1962, ἀφοροῦν εἰς τὸν ἐσωτερικὸν βίον τῆς χώρας, εἰς τὴν ζωὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ εἶναι κατάλοιπα τοῦ Βʹ Παγκοσμίου πολέμου. Προῆλθον τὰ προβλήματα αὐτὰ ἀπὸ αἰτίας, τὰς ὁποίας ὅλοι ἐνθυμούμεθα καὶ τὰς ὁποίας ἐπεσήμανα ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου καὶ προῆλθον ἐκ τοῦ λόγου ὅτι ἡ ἡγέτις τάξις δὲν κατώρθωσε νὰ διατηρήσῃ ἐν ἑνώσει τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ ἀξιοποιήσῃ τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας καὶ τὴν νίκην τῶν ἐλευθέρων λαῶν κατὰ τὸν Βʹ Παγκόσμιον πόλεμον. Καὶ ἐνῷ ἕνας ὁραματιστὴς καὶ ἐξαίρετος δημοσιογράφος, ὁ κ. Πότης Τσιμπιδάρος εἰς ἕνα ἄρθρον του δημοσιευθὲν κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ Ἀλβανικοῦ πολέμου ὡραματίσθη τὴν Ἑλλάδα μεγάλην νὰ εἰσέρχεται ἐν θριάμβῳ εἰς τὴν αἴθουσαν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ὅλα δὲ τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη νὰ ἐγείρωνται καὶ νὰ χειροκροτοῦν μὲ ζητωκραυγάς. «Ἰδοὺ ἡ χώρα τοῦ φωτός, ἰδοὺ ἡ χώρα τῆς δόξης», ἡ χώρα μας μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου καὶ τὰς ἐσωτερικάς μας περιπετείας, εἰσῆλθε βεβαίως εἰς τὴν αἴθουσαν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ὄχι ὅμως ὡς τὴν ἐφαντάσθη ὁ Πότης Τσιμπιδάρος, ἀλλ’ ὡς χώρα πτωχή, ἐνδεής, ταπεινή, ἡ ὁποία ἐζήτει ἐλεημοσύνην, ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐβοήθησεν ὅταν εἶχον τὴν ἀνάγκην της. Τὸ πάθημα τοῦ Αʹ καὶ τοῦ Βʹ Παγκοσμίου πολέμου πρέπει νὰ μᾶς γίνῃ μάθημα καὶ θὰ πρέπει νὰ κάμωμεν μίαν αὐτοκριτικήν, ὅτι θὰ πρέπει εἰς ἱστορικὰς στιγμὰς ἡ ἡγέτις τάξις νὰ εὑρίσκεται εἰς τὰς ἐπάλξεις καὶ νὰ καθοδηγῇ τὸν λαὸν εἰς ὀρθὰς κατευθύνσεις. Ἐφ’ ὅσον, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἡγέτις τάξις τῆς Ἑλλάδος ἐν ὥρᾳ κινδύνου παρέλειψε τὸ καθῆκον ὅπως καθοδηγήσῃ τὸν λαὸν εἰς τὸν ὀρθὸν δρόμον τοῦ ἀγῶνος, ἐφ’ ὅσον ὅλοι πταίομεν διὰ τὴν περιπέτειαν αὐτὴν τοῦ λαοῦ μας, ἔχομεν ἠθικὸν χρέος χάριν τῆς πατρίδος, χάριν τῆς ὁμαλότητος τῆς ζωῆς τοῦ λαοῦ μας, νὰ λησμονήσωμεν τὰς συνεπείας καὶ τὰ προβλήματα τοῦ πολέμου αὐτοῦ, νὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὰ ἐπιλύσωμεν καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς μίαν ζωὴν μὲ νέας ἀντιλήψεις, μὲ νέας προοπτικάς, διότι ὅλοι οἱ λαοὶ προοδεύουν καὶ ἡμεῖς μόνον λόγῳ τῆς καταστάσεως αὐτῆς καθυστεροῦμεν. Πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ προχωρήσωμεν γρήγορα. Ἀλλὰ πῶς νὰ προχωρήσωμεν, ὅταν κατατρυχώμεθα ἀπὸ τοιαύτας ψυχώσεις, ὅταν κατατρυχώμεθα ἀπὸ τὰς συνεπείας καὶ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ παρελθόντος; Ζητῶ νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν αὐτοκριτικήν, νὰ ἀκούσωμεν τὰ βήματα τῆς Ἱστορίας καὶ νὰ λύσωμεν τὰ προβλήματα τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου ἐν τάχει, καὶ ἐν συνεχείᾳ γοργῶς νὰ προχωρήσωμεν πρὸς τὰ ἐμπρός, διότι οἱ ἄλλοι λαοὶ προχωροῦν καὶ προοδεύουν καὶ δὲν μᾶς περιμένουν. (Χειροκροτήματα).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§36Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Γεωργίου, Μ. Γαληνός, Σ. Ἀλλαμανῆς, Γ. Λούλης καὶ Χ. Παπασταύρου, ἀπουσιάζοντες διαγράφονται. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μητακίδης).

§38Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπανεφέραμεν πρὸς ἐπανασυζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ Ν.Δ. 4234 καί, διότι ἤδη ἀπὸ τῆς συζητήσεως τοῦ σχεδίου Ν.Δ. εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος εἶχον ἐγερθῆ σφοδρόταται ἀντιρρήσεις περὶ τῆς σκοπιμότητος καὶ πρὸ παντὸς περὶ τῆς συνταγματικότητος τῶν διατάξεων τὰς ὁποίας περιέχει τὸ Ν.Δ. καί, διότι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Ν.Δ. ἔλαβον χώραν καὶ νομικὰ καὶ πολιτικὰ γεγονότα σημαντικά, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν τὴν ἀναθεώρησιν τῶν σκέψεων, καὶ κατὰ τὴν ἄποψίν μας, καὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ρυθμίζει αὐτὸ τὸ Ν.Δ. Ἔχει ἤδη ἐπισημανθῆ, ὅτι καὶ ἡ θέσπισις τῶν διατάξεων περὶ τῶν ὁποίων προέβλεψε τὸ Ν.Δ., τῶν διατάξεων τῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ ψηφισμάτων τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν βάσει τῶν νόμων αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐφαρμογή των εἶχεν ἐντελῶς προσωρινὸν χαρακτῆρα, ἀφ’ ἧς ἐθεσπίσθησαν καὶ ἑπομένως κάποτε εἰς κἄποιον χρονικὸν σημεῖον, θὰ ἐτίθετο ζήτημα παύσεως τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων ἐκείνων. Ὁ προσωρινὸς χαρακτὴρ τῶν διατάξεων καὶ εἰδικῶν νόμων καὶ ψηφισμάτων ἀναφέρεται καὶ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῶν καθ’ ἕκαστα νομοθετημάτων αὐτῶν. Εἰς πλεῖστα δὲ τῶν νομοθετημάτων ἀναφέρεται καὶ εἰς τὸ περιεχόμενόν των. Ἡ προσωρινὴ ἰσχύς των ἐκρίθη εἴτε ἐμμέσως ἀπὸ δικαστικὰς ἀποφάσεις ὅταν ἐγένοντο προσφυγαὶ εἰς τὸ Δικαστήριον. Τελικῶς ἐπῆλθεν ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ὑπ’ ἀριθ. 1792)1962, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμην μου, ἔθεσε τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν ἀμφιβολίαν, περὶ τοῦ ἂν ἰσχύουν ἢ ὄχι τὰ εἰδικὰ νομοθετικὰ μέτρα, τὸ εἰδικὸν αὐτὸ νομοθετικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον, σὺν τοῖς ἄλλοις, εἶναι ἀντίθετον καὶ πρὸς τὸ Σύνταγμα. Ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῶν μέτρων αὐτῶν, ἔχει δημιουργηθῆ καὶ πρὸ τοῦ Ν. Δ. κατάστασις τοιαύτη ὥστε νὰ ἦτο ἐπιβεβλημένη ἡ ἐκκαθάρισις τῆς καταστάσεως. Ὑφίστανται δύο κατηγορίαι προβλημάτων. Ἡ πρώτη κατηγορία εἶναι αἱ συνέπειαι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων αὐτῶν καὶ περαιτέρω ἡ διατήρησις ἐν ἰσχύϊ τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ καθεστῶτος μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος καὶ ἰδιαιτέρως μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς πρὸς τὰς λεπτομερείας, παρ’ ὅ,τι λεπτομερῶς ἤδη ἀνεφέρθησαν καὶ ἐξετέθησαν ἀπὸ τὸν συνάδελφον κ. Ι. Εὐαγγελίδην, συντομώτατα καὶ ἤθελα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὰς συνεπείας, αἱ ὁποῖαι ἐξακολουθοῦν νὰ ἀποτελοῦν μίαν ἀνωμαλίαν εἰς τὴν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς. Εἶναι πρῶτον τὸ θέμα τῶν εὑρισκομένων εἰς τὰς φυλακάς, τῶν πολιτικῶν καταδίκων, ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐθεσπίσθησαν τὰ ἔκτακτα αὐτὰ μέτρα. Ὑπάρχουν σήμερον εἰς τὰς φυλακάς, συνεπείᾳ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν τῶν μέτρων, 1.200 κρατούμενοι. Οὐσιαστικὸς λόγος τῆς διατηρήσεως, τῆς συνεχίσεως τῆς παραμονῆς αὐτῶν εἰς τὰς φυλακάς, δὲν ὑπάρχει. Διότι, θέμα κινδύνου τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας, περὶ τοῦ ἂν οἱ 1.200 αὐτοὶ κρατούμενοι ἐξέλθουν τῶν φυλακῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ. Ἐφ’ ὅσον οὐδεὶς κίνδυνος προεκλήθη ἀπὸ τὴν ἀπόλυσιν τῶν χιλιάδων καταδίκων, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθῇ ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι μὲ τὴν ἀπόλυσιν τῶν ὑπολοίπων 1.200 θὰ κινδυνεύσῃ ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας; Ὑπάρχουν ὅμως πολλοὶ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα τῆς ἀπολύσεως αὐτῶν τῶν πολιτικῶν καταδίκων. Πρῶτον τὸ γεγονός, ὅτι ἔχει ἀναγνωρισθῆ, ὅτι ἡ καταδίκη τῶν προσώπων αὐτῶν συνεδέθη μὲ μίαν περίοδον ἀνωμαλίας, συνεδέθη μὲ γεγονότα πολιτικῆς φύσεως κατ’ ἐφαρμογὴν διατάξεων ἐξαιρετικῶν καὶ μὲ ἀποφάσεις ἐκδοθείσας ἐντὸς τοῦ κλίματος τῆς ἀνωμαλίας. Ἤδη οἱ νόμοι οἱ ὁποῖοι μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων αὐτῶν τῶν ἐκτάκτων, ἐξεδόθησαν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς συνεπείας, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τῆς τοιαύτης ἐφαρμογῆς αὐτῶν, ἀναγνωρίζουν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ ὑπῆρξαν ἀποτέλεσμα τῆς ψυχολογίας ἡ ὁποία ἐπεκράτει τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νόμου 1829)51 ρητῶς ἀναφέρεται: «...ἡ Κυβέρνησις, συμφώνως πρὸς τὰς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς προγραμματικὰς αὐτῆς δηλώσεις, προέβη διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου πρὸς κύρωσιν ἀναγκαστικοῦ νόμου εἰς τὴν λῆψιν τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐκρίθησαν ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς γαλήνης εἰς τὴν χώραν. Ταῦτα εἶναι ἀφ’ ἑνὸς μὲν μέτρα δικαιοσύνης καὶ ἀφ’ ἑτέρου μέτρα σκοπιμότητος...... Αἱ ἀποφάσεις τῶν κατὰ τὸ ψήφισμα Γʹ τοῦ 1946 ἐκτάκτων τοπικῶν Στρατοδικείων, ὡς καὶ αἱ ὑπὸ τῶν διαρκῶν καὶ μεραρχιακῶν τοιούτων ἐκδοθεῖσαι ἀπὸ 1ης Φεβρουαρίου 1949, ὅτε κατηργήθησαν τὰ ἔνδικα μέσα τῶν διαρκῶν Στρατοδικείων καὶ ἱδρύθησαν τὰ μεραρχιακὰ Στρατοδικεῖα, δὲν ὑπέκειντο εἰς οὐδὲν ἔνδικον μέσον, διότι τοῦτο, εἶπεν, ἐπιβάλλει ἡ ἐκ τῶν τότε ὑφισταμένων συνθηκῶν προκύψασα ἀνάγκη τῆς ταχείας ἐπιβολῆς τῶν νομίμων κυρώσεων. Δὲν εἶναι ἀπίθανον, μεταξὺ τῶν ἐκδοθεισῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἀγῶνος καταδικαστικῶν ἀποφάσεων, νὰ παρεισέφρησαν καὶ ὡρισμέναι ἀδικίαι, αἱ ὁποῖαι σήμερον, μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ κράτους τοῦ νόμου εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανορθωθοῦν». Ἐξ ἄλλου, ἀκολουθεῖ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ Ν. 2058) 52, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Τὰ μέτρα ταῦτα ὡς ἐκ τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐλαμβάνοντο, φυσικὸν ἦτο νὰ πλήξουν καὶ πρόσωπα ποὺ ἢ δὲν εἶχον καμμίαν συμμετοχὴν εἰς τὴν ἀνταρσίαν, ἢ εἶχον ἐπουσιώδη ἀνάμιξιν εἰς αὐτήν. Αἱ ἐπιβληθεῖσαι εἰς τὰ πρόσωπα ταῦτα πολλάκις αὐστηρόταται ποιναὶ ἐὰν ἐδικαιολογοῦντο ὑπὸ τὰς τότε συνθήκας, σήμερον, ὅτε ἡ ἀνταρσία κατεστάλη δὲν δικαιολογοῦνται.... Ἐναργεστάτην ἀπόδειξιν τῶν ἀνωτέρω, παρέχουν αἱ μετὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας ἀποφάσεις τῶν ἀναθεωρητικῶν δικαστηρίων, διὰ τῶν ὁποίων κατάδικοι εἰς τὴν ἐσχάτην τῶν ποινῶν, ἀπηλλάγησαν πάσης ποινῆς, ἢ τιμωρήθησαν μὲ ἐλαφροτέρας κατὰ πολὺ ποινάς». Ὅταν, λοιπόν, αἱ εἰσηγητικαὶ ἐκθέσεις τῶν νόμων ἀναγνωρίζουν ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ εἶναι ἐπηρεασμέναι κατὰ κἄποιον τρόπον ἀπὸ ἕνα πνεῦμα σκληρότητος, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ἐπιβεβλημένον, τότε συνεπείᾳ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καὶ ὅταν τότε ἀκόμη ἀναγνωρίζεται ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναθεωρήσεως αὐτῶν ἐν πνεύματι ψυχραιμίας, νομίζω ὅτι σήμερον πολλῷ μᾶλλον θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀντικειμενικὴν καὶ αὐστηρὰν κρίσιν, τὴν ὁποίαν τὰ δικαστήρια ἐνδείκνυται νὰ ἐπιδείξουν. Ἐπιβάλλεται συνεπῶς πολλῷ μᾶλλον σήμερον ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος. Ἀπομένει ἡ ἀναθεώρησις. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ἤδη παρῆλθον 18 ἔτη καὶ αἱ ἐπιβληθεῖσαι κυρώσεις ἔχουν ἐκτιθῆ κατὰ τρόπον σκληρὸν καὶ ἔχει ἐξαντληθῆ πλέον καὶ τὸ ἐνδεχόμενον δικαίωμα τῆς ἀνταποδόσεως τῆς Πολιτείας ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ πλέον δικαιολογία διατηρήσεως περαιτέρω αὐτῶν τῶν ἀποφάσεων. Εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἀπεδείχθη, κ. βουλευταί, ὅτι ἱκανὸς ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν ὑπῆρξαν πεπλανημέναι καὶ ἐν τούτοις δὲν ὑφίστατο τρόπος ἀποκαταστάσεως τῶν πληγέντων. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοήσῃ τὸ Κράτος, ὡς κράτος δικαίου αὐτὴν τὴν πραγματικότητα καὶ νὰ μὴ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ δράματος; Ἀλλά, ὑπάρχει καὶ ἕνας ἐπὶ πλέον λόγος. Ἤδη μετὰ 18 ὁλόκληρα ἔτη εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ κατάστασις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας εἶναι ἀθλία. Ἐσημειώθησαν θάνατοι ἐντὸς τῶν φυλακῶν καὶ εἶναι πολλοὶ ἐκ τῶν κρατουμένων, οἱ ὁποῖοι ὁδεύουν πρὸς τὸν ἴδιον δρόμον τοῦ θανάτου. Δυνάμει ἀποφάσεων ἐκδοθεισῶν ἐντὸς ἑνὸς τοιούτου κλίματος καὶ διὰ πράξεις αἱ ὁποῖαι συνδέονται οὐχὶ πρὸς τὸν ἀτομικὸν ἐγκληματικὸν χαρακτῆρα, ἀλλὰ πρὸς ὡρισμένα πολιτικοῦ χαρακτῆρος περιστατικὰ καὶ μὲ ἔκτισιν τόσον μακρᾶς φυλακίσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ τὸ Κράτος νὰ σκεφθῇ μὲ ὑπεύθυνον κρίσιν ὅτι δὲν δικαιολογεῖται πλέον νὰ ἀφεθοῦν νὰ ἀποθάνουν εἰς τὰς φυλακάς. Αὐτὸς ὁ μακροχρόνιος περιορισμὸς εἰς τὰς φυλακὰς εἶναι ἐπιβεβαιωμένον ἰατρικῶς πλέον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν πλήρη σωματικὴν συντριβὴν τῶν κρατουμένων. Ἀλλά, ὑπάρχει καὶ ἕνας τελευταῖος λόγος, κ. βουλευταί. Εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων ἐδημιουργήθησαν προβλήματα διώξεως ἐγκλημάτων εἴτε μικτῶν, εἴτε πολιτικῶν, τὰ ὁποῖα πάντοτε ἀντεμετωπίσθησαν ὑπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἐξόδου ἐκ τῆς προκαλεσάσης αὐτὰ ἀνωμαλίας. Καὶ πάντοτε τὸ θέμα ἐλύθη μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Ἑλληνικῆς καταγωγῆς θεσμοῦ τῆς ἀμνηστίας. Ἤδη ὑπὸ τοῦ Πλουτάρχου ἀναφέρεται νόμος τοῦ Σόλωνος, καθ’ ὃν «ὅσοι ἄτιμοι ἦσαν πρίν, Σόλωνα ἄρξαι, ἐπιτίμους εἶναι». Καὶ μετὰ τὴν κατάλυσιν τῆς τυραννίας τῶν τριάκοντα τυράννων, ἐν ἔτει 403 π.Χ., ἐδόθη γενικὴ ἀμνήστευσις «ἐπὶ τῷ μὴ μνησικακεῖν τοὺς πολίτας πρὸς ἀλλήλους». Ἀλλά, καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν 50ετίαν πλεῖστα παρόμοια προβλήματα εἰς τὴν ἐθνικήν μας καὶ πολιτικήν μας ζωὴν ἐπελύθησαν μὲ τὴν ἀμνήστευσιν. Ἔχομεν τὸν νόμον ΔΣΙΓʹ)13, τὸν 775)17, τὸν 2669)21, τὸ Ν. Δ. 1923, τὸν Α. Ν. 3995)29 καὶ Β.Δ. ἔτους 1935 κλπ. Ἀλλὰ καὶ ἐντελῶς ἀντικειμενικῶς θὰ ἐπεθύμουν νὰ θέσω ἕνα ἐρώτημα ὑπὸ τὴν κρίσιν σας. Ἐὰν τὸ 1922 δὲν ἐξετελοῦντο ἀμέσως οἱ 6 πολιτικοί, ἀλλὰ παρήρχετο ἓν ἔτος, πιστεύει κανεὶς ποτὲ ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ ἐξετελοῦντο; Ἀσφαλῶς ὄχι. Καὶ τὸ 1935, ὁ Στρατηγὸς Παπούλας, ὁ Κοιμήσης, ὁ Βολάνης, ἂν παρήρχετο χρόνος τις ἀπὸ τῆς καταδίκης των θὰ εἶχον ἐκτελεσθῆ; Ὅταν παρέρχωνται αἱ συνθῆκαι τῆς ἀνωμαλίας καὶ ἐπικρατῇ ἡ ψύχραιμος λογική, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρατείνεται ἡ διατήρησις αὐτῆς τῆς μνησικακίας. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ὑπάρξῃ μία πλήρης λύσις τοῦ προβλήματος. Τέλος θὰ ἐπικαλεσθῶ τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ὑπάρχει κανένας κατάδικος καὶ διὰ τὰ σκληρότερα ἀδικήματα τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος νὰ παρέμεινεν εἰς τὰς φυλακὰς πέραν τῆς 10ετίας ἢ 15ετίας. Εἰς πρόσφατον δίκην ἐνεφανίσθη κἄποιος κατηγορούμενος Τριαντόπουλος, ἔχων δὶς καταδικασθῆ εἰς ἰσόβια δεσμὰ διὰ συνεργασίαν μὲ τὸν ἐχθρὸν καὶ ἐθνικὴν ἀναξιότητα. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔχει ἐξέλθει τῶν φυλακῶν. Βεβαίως μὲ τὰς ἰδίας αὐτὰς σκέψεις θὰ ἔπρεπε νὰ περιληφθῇ καὶ αὐτὸς εἰς τὴν γενικὴν λήθην, ἀνεξαρτήτως ἂν εἶναι ἀνεπίτρεπτος καὶ ἀπαράδεκτος ἡ δήλωσίς του, ὅτι εἶναι ὑπερήφανος διότι συνειργάσθη μὲ τοὺς Γερμανοὺς καὶ μὲ τὴν ΕΣΠΟ. Κύριοι βουλευταί, ἄλλη διατηρουμένη συνέπεια εἶναι ἡ τῶν ἐκτοπισμένων. Βεβαίως ἔλαβε χώραν ἡ διάλυσις τοῦ στρατοπέδου Ἁγίου Εὐστρατίου καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν πρόοδον. Ὑπῆρξεν ὅμως ἀποτέλεσμα τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, παρὰ ἀποτέλεσμα τῆς καταργήσεως τῶν ἐκτάκτων μέτρων. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἐδημοσιεύθη ἡμέρας τινὰς μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Ν.Δ., ἀλλὰ ἐκ ταύτης προκύπτει ὅτι εἶχεν ἤδη ληφθῆ ἀπόφασις εἰς τὰς 2 Ἰουλίου, ἐνῷ ἡ συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου ἤρχισε τὴν 5 Ἰουλίου. Ἦτο ἤδη γνωστὸν ὅτι τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας εἶχεν ἐκφέρει τὴν κρίσιν του. Καὶ λέγει ἡ ἀπόφασις ὅτι ἀποτελεῖ πασίδηλον (γνωστὸν καὶ τῷ Δικαστηρίῳ) ὅτι τοὐλάχιστον ἀπὸ τοῦ 1960 οὐδαμοῦ τῆς χώρας ὑφίσταται ἡ ἀνταρσία καὶ συνεπῶς δὲν δύνανται νὰ ἰσχύσουν νόμοι θεσπισθέντες μὲ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ὑπάρξεως τῆς ἀνταρσίας. Ἑπομένως καὶ ἂν δὲν ἐψηφίζετο τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Ν. Δ., τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν, κατόπιν τῆς δημοσιεύσεως τῆς ἀποφάσεως ταύτης τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, θὰ ἐπήρχετο πλήρης κατάρρευσις τοῦ καθεστῶτος τοῦ δημιουργηθέντος τοὐλάχιστον ἐκ τῶν διατάξεων τῶν ἀφορωσῶν τὴν διοικητικὴν ἐκτόπισιν. Ἀλλὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 3 προελήφθη αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ προήρχετο ἐκ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλὰ δι’ αὐτοῦ περιεστάλη ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀποφάσεως ταύτης διατηρηθέντων κατ’ ἄλλον τρόπον τῶν μέτρων ἐκτοπίσεως. Ὁρίζεται δηλαδὴ εἰς τὸ ἄρθρον 3, ὅτι δύναται νὰ παραταθῇ ἡ διοικητικὴ ἐκτόπισις καὶ ἓν ἔτι 24μηνον μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Δικαστικοῦ Συμβουλίου, ἀλλά, κ. βουλευταί, ἐπαλήθευσεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ πρόβλεψις ἡμῶν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ τρόπος νὰ μὴ τύχῃ ἐφαρμογῆς ἡ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας ἡ παράτασις τῆς ἐκτοπίσεως θὰ τίθεται ὑπ’ ὄψει τοῦ Δικαστικοῦ Συμβουλίου. Ἤρκεσεν ἡ διακοπὴ τῆς ἐκτοπίσεως ἐπί τινας ἡμέρας, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ ὡς νέα διὰ διοικητικῆς ἀποφάσεως καὶ νὰ μὴ παρίσταται συνεπῶς ἀνάγκη νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τοῦ Δικαστικοῦ Συμβουλίου. Γεγονός, βεβαίως, εἶναι ὅτι μόνον τρεῖς παραμένουν εἰσέτι ἐν ἐκτοπίσει, διὰ τοὺς δύο δὲ ἐξ αὐτῶν λήγει ἡ προθεσμία τῆς ἐκτοπίσεως ἐντὸς ἑνὸς περίπου μηνός. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἀφήσῃ νὰ ἐξαντληθῇ καὶ ἡ τελευταία ἡμέρα τῆς δυνατότητος διατηρήσεως εἰς ἐκτόπισιν, διότι οὐδεὶς κίνδυνος διαταράξεως τῆς ἀσφαλείας ὑπάρχει. Τὸ θέμα ὅμως εἶναι ὄχι πόσοι τελοῦν ἐν ἐκτοπίσει, ἀλλ’ ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἐν ἰσχύϊ μία ἀνελεύθερος διάταξις, καὶ δυνατότης καταστρατηγήσεως, διαγραφῆς τῆς διατάξεως κατὰ τὴν ὁποίαν περὶ παρατάσεως τῆς ἐκτοπίσεως θὰ πρέπει νὰ λαμβάνουν ἀπόφασιν τὰ Δικαστικὰ Συμβούλια. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ διατήρησις τῶν διατάξεων περὶ δικαστικῆς ἐκτοπίσεως, οὐδένα πλέον σκοπὸν ἐξυπηρετεῖ. Ἐὰν τὰ πρόσωπα ταῦτα ἤρχοντο εἰς ἀντίθεσιν πρὸς ὡρισμένας διατάξεις, θὰ ὑπῆρχε τρόπος νὰ διωχθοῦν καὶ τιμωρηθοῦν κατόπιν ἀποφάσεως τῶν δικαστηρίων. Ἐὰν ρίξωμεν, κ. βουλευταί, μία ματιά εἰς τὰς ἀποφάσεις τῶν Ἐπιτροπῶν Ἀσφαλείας θὰ ἴδωμεν ὅτι αὗται ἐπικαλοῦνται γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐὰν συνέβαινον, θὰ συνηπήγοντο βαρυτάτας κυρώσεις καὶ εἰς βάρος τῶν ἐξοριζομένων προσώπων, ἀλλὰ καὶ εἰς βάρος ἄλλων προσώπων. Ἀναφέρεται π.χ., ὅτι δέον νὰ ἐκτοπισθῇ διότι ἦλθεν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν παράνομον μηχανισμὸν τοῦ Κ.Κ. Τοῦτο ὅμως σημαίνει ὅτι ἡ διοίκησις γνωρίζει, ἔχει ἀνακαλύψει, τὸν παράνομον μηχανισμὸν τοῦ Κ.Κ. Ἀλλὰ τότε διατί δὲν καταστρέφει τὸν παράνομον μηχανισμὸν τοῦ Κ.Κ. διώκουσα τοὺς συμμετέχοντας; Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι αὐτὰ δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα. Μὲ τοιαῦτα δεδομένα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διώκωνται οἱ Ἕλληνες πολῖται. Περαιτέρω τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν, ἀναφέρεται καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς στερήσεως τῆς ἰθαγενείας πολιτῶν. Βεβαίως τὸ θέμα τοῦτο εἶναι ἕνα πρόβλημα. Πάντως δὲν ἐνδιαφέρει ἐὰν εἶναι δύσκολον ἢ ὄχι, ἀλλ’ ἐὰν τὸ Κράτος τὸ βλέπῃ, ὡς πρόβλημα ἢ ὄχι. Καθ’ ἡμᾶς, κ. βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρῆται λόγῳ στερήσεως τῆς ἰθαγενείας του ἓν μεγάλον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τὸν λόγον καὶ μόνον, ὅτι λόγῳ τοῦ ἐμφυλίου πολέμου τὸ τμῆμα αὐτὸ εὑρέθη ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς Ἐπικρατείας. Ἐὰν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ παρέμενον εἰς τὸ ἐσωτερικόν, δὲν θὰ ὑπῆρχε θέμα στερήσεως τῆς ἰθαγενείας των, τοὐλάχιστον διὰ τοὺς πολλοὺς τούτων, διότι δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρῶς, ὅτι 80.000 πρόσωπα θὰ ἦσαν εἰς τὰς φυλακὰς διὰ πράξεις παρανόμους, ὥστε νὰ συντρέξῃ περίπτωσις στερήσεως τῆς ἰθαγενείας, ἔστω καὶ μὲ τὰ κρατήσαντα αὐστηρὰ κριτήρια. Διότι τὸ γεγονὸς ὅτι ἀκόμη καὶ σήμερον μετὰ παρέλευσιν 15 ἐτῶν ἀπὸ τοῦ ἐμφυλίου πολέμου ἐκδίδονται ἀποφάσεις στερήσεως ἰθαγενείας, σημαίνει, ὅτι δὲν ὑπῆρξαν στοιχεῖα συγκεκριμένων παρανόμων πράξεων, πλὴν τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν ἐμφύλιον σύγκρουσιν διὰ τούτους, διότι ἐὰν ὑπῆρχαν τοιαῦτα στοιχεῖα, θὰ ἦσαν γνωστὰ καὶ προηγουμένως θὰ εἶχεν ἐπέλθει ἡ ἀπόφασις στερήσεως τῆς ἰθαγενείας πολὺ ἐνωρίτερον. Δὲν εἶναι ὀρθόν, λοιπόν, νὰ διατηρῶμεν ἀνοικτὴν αὐτὴν τὴν δυνατότητα καὶ σήμερον καὶ νὰ συνεχίζωμεν τὴν στέρησιν τῆς ἰθαγενείας, ἁπλῶς διότι εὑρίσκονται τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἔξω τῆς χώρας. Ἡ τακτικὴ αὐτὴ ὁδηγεῖ εἰς πολλὰς περιπτώσεις εἰς παρατυπίας ἀπὸ αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μίαν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν τῆς 12.11.1949, ὑπ’ ἀριθ. 77133, διὰ τῆς ὁποίας κἄποια Φραγκουλίδου Πηνελόπη καὶ τὰ τέκνα της κρίνεται, ὅτι ἔχουν τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν δυνάμει τῆς συμβάσεως περὶ ἀνταλλαγῆς Ἑλληνοτουρκικῶν πληθυσμῶν. Καὶ ἐνῷ θὰ ἔπρεπε βάσει τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς νὰ ἐγγραφοῦν καὶ ἡ Φραγκουλίδου καὶ τὰ τέκνα αὑτῆς εἰς τὸ Δημοτολόγιον καὶ τὰ Μητρῷα Ἀρρένων, σύμφωνα μὲ τὴν παρεχομένην δι’ αὐτῆς ἐντολὴν πρὸς τὸν Νομάρχην Ἀττικῆς, ἐνεγράφη μόνον ἡ Φραγκουλίδου, τὰ δὲ τέκνα της παραμένουν ἐστερημένα τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, ἤδη δὲ τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν ἐργαζόμενον ἔκτοτε εἰς Πειραιᾶ μετεκινήθη πρὸ διμήνου εἰς Ἄργος ὡς ἀλλοδαπός. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι παρόμοιαι ἀνωμαλίαι, εἰς τὰς ὁποίας καταλήγομεν μὲ τὴν διατήρησιν τῆς διατάξεως ταύτης περὶ συνεχίσεως τῆς εὐκόλου στερήσεως τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας. Ἀνεφέρθη περαιτέρω, ὅτι ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν ἔχομεν ὡς συνέπειαν καὶ τὴν στέρησιν περιουσιῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταδικασθῆ. Καὶ διὰ μὲν τὰ θέματα τῆς ἀποδόσεως τῶν κλήρων τῶν ἀκινήτων καὶ τῶν συντάξεων ὑπῆρξεν ἀρχικῶς μία πρόβλεψις, διεγράφη, ὅμως, τὸ σχετικὸν μὲ τὰς συντάξεις ἄρθρον, διὰ νὰ εἰσαχθῇ ὡς αὐτοτελὲς νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον, ὅμως, δὲν ἔφθασε ποτὲ ἕως ἐδῶ πρὸς ψήφισιν. Ἀλλὰ εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις τὸ προβλεφθὲν μέτρον ἀφεώρα τοὺς κηρυχθέντας ἀθώους ἢ τοὺς ἀποκατασταθέντας μὲ ἄρσιν τὴν συνέπειαν. Αὐτό, ὅμως, ὑπογραμμίζει μίαν ἀφόρητον παρανομίαν τοῦ Κράτους, καθ’ ἣν πολῖται, οἱ ὁποῖοι ἠθωώθησαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1949 ἐξακολουθοῦν νὰ στεροῦνται τῆς συντάξεώς των ἢ τοῦ γεωργικοῦ κλήρου καὶ τῶν ἀκινήτων των, ἐνῷ ἡ στέρησις εἶχεν ἐπιβληθῆ βάσει ἀνατραπείσης διὰ τῆς ἀθωωτικῆς ἀποφάσεως καταδίκης. Καὶ γίνεται ἀκόμη συζήτησις, πῶς εἰς τοὺς ἀθωωθέντας αὐτοὺς θὰ δώσωμεν ἢ ὄχι τὴν σύνταξιν ποὺ δικαιοῦνται. Εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ διατηροῦνται ἀκόμη καὶ σήμερον τοιούτου εἴδους μέτρα; Τὸ ἕτερον πρόβλημα ποὺ προβάλλει ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῶν ἐκτάκτων μέτρων εἶναι ἡ ἀποκατάστασις τῆς Συνταγματικῆς τάξεως. Τὰ μέτρα αὐτὰ εἶχον θεσπισθῆ διὰ νὰ ἰσχύσουν ὅσον χρόνον θὰ διήρκουν αἱ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι ἐπέβαλον τὴν λῆψιν αὐτῶν. Ἐφ’ ὅσον ἡ προϋπόθεσις αὐτὴ ἔπαυσεν ἀπὸ μακροῦ χρόνου, κατὰ τὴν μνημονευθεῖσαν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύουν τὰ ἔκτακτα αὐτὰ μέτρα. Ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ Ψηφίσματος τῆς 16.4.1952, διὰ τοῦ ὁποίου διετηρήθησαν ἐν ἰσχύϊ νόμοι καὶ ψηφίσματα συντακτικοῦ περιεχομένου ἀντιθέτου πρὸς τὸ Σύνταγμα, συνάγεται, ὅτι τὰ ἔκτακτα ἐκεῖνα μέτρα θὰ ἴσχυον προσωρινῶς κατὰ παρέκκλισιν ἐκ τοῦ Συντάγματος. Ἐξ ἄλλου, ἡ παράγραφος 3 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ ὁρίζει, ὅτι τὰ ἔκτακτα ἐκεῖνα νομοθετήματα δύνανται νὰ καταργηθοῦν διὰ νόμου ἢ νὰ τροποποιηθοῦν, χωρὶς ὅμως διὰ τῶν τροποποιήσεων αὐτῶν νὰ εἰσάγωνται νέαι διατάξεις ἀντίθετοι πρὸς τὸ Σύνταγμα. Παρὰ τὴν διάταξιν, ὅμως, αὐτήν, εἰς τὸ ἐπανασυζητούμενον Ν. Δ. περιέχονται τοιαῦται διατάξεις ἀντισυνταγματικαί. Πρὶν νὰ ἀσχοληθῶ μὲ αὐτὰς θὰ ἀναφερθῶ εἰς ὡρισμένας ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξε —διὰ νὰ στηρίξῃ τὰ ἐπιχειρήματά του— ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Καλλίας. Λέγει, ὁ κ. Καλλίας, ὅτι τὸ Κράτος, διὰ νὰ διαφυλάξῃ τὸ καθεστὼς τὸ Δημοκρατικὸν καὶ τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν, δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα. Βεβαίως, δικαιοῦται, τὸ Κράτος, νὰ λάβῃ ὡρισμένα μέτρα· ἐπὶ τούτου εἴμεθα σύμφωνοι. Προχωρῶν, ὅμως, ὁ κ. Καλλίας, κατέληξεν υἱοθετῶν μέτρα, ποὺ καταλύουν ἀκριβῶς τὸ καθεστώς, ποὺ δῆθεν ἐπιδιώκουν νὰ προστατεύσουν. Μέτρα, ποὺ διακηρύσσουν, ὅτι δύνανται νὰ ἀποστερηθοῦν τῆς προστασίας τῶν συνταγματικῶν διατάξεων καὶ τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν, ὄχι λόγῳ τῶν πράξεών των, ἀλλὰ διότι θεωρεῖται, ὅτι αἱ ἰδεολογικαὶ καὶ πολιτικαὶ πεποιθήσεις των καὶ ἡ ἔκφρασις αὐτῶν περιέχουν ἄρνησιν τοῦ Συντάγματος, τῆς Δημοκρατίας, τῆς Ἐλευθερίας. Πράγματι, αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν. Δ., ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐτάχθη ὁ κ. Καλλίας, πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν τείνουν. Καὶ διὰ νὰ στηρίξῃ τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ ἄποψίν του ὁ κ. Καλλίας, ἀνεφέρθη εἰς τὸ τί γίνεται εἰς τὴν Ἀμερικήν, τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Ἑλβετίαν. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν Ἑλβετίαν, ἡ χώρα αὕτη διατελεῖ ὑπὸ ἐντελῶς ἰδιότυπον καθεστώς, δὲν τὸ ἐρευνῶ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὴν Γερμανίαν, δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τὴν νομοθεσίαν τῶν χωρῶν αὐτῶν ὑπάρχει διάταξις, ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τὴν ἐργασίαν εἰς τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐμφοροῦνται ἀπὸ φρονήματα ἀντίθετα τοῦ κρατοῦντος καθεστῶτος. Βεβαίως, τὰ ἄτομα αὐτά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσληφθοῦν εἰς σημαινούσας θέσεις δημοσίας, ἀλλὰ διὰ νυκτοφύλακας, νεκροθάπτας ἢ καθαριστάς, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει εἰς καμμίαν χώραν διάταξις, ποὺ ἐμποδίζει τὴν ἀπασχόλησιν ἄνευ πιστοποιητικοῦ κοινωνικῶν φρονημάτων. Ἀλλὰ πέραν τούτου, εἰς τὸ ΝΑΤΟ ὑπάρχουν 17 χῶραι. Διατί, ὁ κ. Καλλίας, περιωρίσθη εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὴν Γερμανίαν καὶ δὲν ἀνεφέρθη εἰς τὴν Γαλλίαν, τὴν Ἰταλίαν, τὸ Βέλγιον, τὴν Ὁλλανδίαν, τὰς Σκανδιναυϊκὰς καὶ ἄλλας χώρας, ὅπου ὑφίστανται ἰσχυρότατα κομμουνιστικὰ κόμματα, καὶ παρὰ τοῦτο, λειτουργοῦν οἱ Συνταγματικοὶ καὶ Δημοκρατικοὶ θεσμοί. Μέτρα τάξεως λαμβάνονται παντοῦ, μέτρα, ὅμως, αὐτῆς τῆς φύσεως, ὡς τὰ Ἑλληνικά, δὲν ἔχουν ληφθῆ πουθενά. Εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι εἰς καμμίαν ἄλλην χώραν δὲν συνέβησαν τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν ἐδῶ. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν λειτουργίαν τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν, διότι ἐκρίθη, ὅτι κἄποτε ἐκινδύνευσαν, ὑπάρχει τεραστία διαφορά. Ὑπεστήριξεν ὁ κ. Καλλίας, ὅτι τὸ ἄρθρον 6 τοῦ ἐπανασυζητουμένου Ν. Δ. ἀντιστοιχεῖ εἰς τὸν νόμον 509)1947 καὶ περαιτέρω εἰς τὸν νόμον 4229)1929. Ἡ σύγκρισις εἶναι ἀτυχὴς καὶ ἡ ἐκτίμησις ἐσφαλμένη. Ὁ νόμος 509 διώκει τὴν ἐπιδίωξιν τῆς ἐφαρμογῆς ἰδεῶν, ἐχουσῶν ὡς ἔκδηλον σκοπὸν τὴν διὰ βιαίων μέσων ἀνατροπὴν τοῦ Πολιτεύματος. Τὸ ἄρθρον 6, ὅμως, τοῦ Ν. Δ. 4234)1962 διώκει τὴν διάδοσιν συνθημάτων καὶ ἀποφάσεων τοῦ Κ.Κ.Ε., ἐπὶ τῷ ἐκδήλῳ σκοπῷ προβολῆς του. Ὑπάρχει καμμία σχέσις μεταξὺ τῶν διατάξεων αὐτῶν; Καὶ διὰ νὰ ὑπάρξῃ πλήρης ἀποσαφήνισις τῆς τεραστίας διαφορᾶς μεταξὺ τῆς προσπαθείας πρὸς ἐφαρμογὴν ἰδεῶν ἀποβλεπουσῶν εἰς τὴν βιαίαν ἀνατροπὴν τοῦ πολιτεύματος καὶ τῆς ἁπλῆς δημοσιεύσεως μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Κ.Κ., οἱουδήποτε περιεχομένου πρὸς προβολὴν αὐτοῦ (δηλαδὴ τὸ πολὺ προπαγάνδας ὑπὲρ οἱασδήποτε ἀποφάσεως). Θέτω ὑπ’ ὄψιν σας τὸ ἄρθρον 6 τοῦ Α. Ν. 509, κατὰ τὸ ὁποῖον: «Δημόσιοι ὑπάλληλοι μὴ ὑποπεσόντες εἰς ἀξιόποινον πρᾶξιν τοῦ παρόντος νόμου —δηλαδὴ μὴ ἐπιδιώξαντες ἐφαρμογὴν ἰδεῶν σκοπουσῶν τὴν βιαίαν ἀνατροπὴν τοῦ πολιτεύματος— προπαγανδίζοντες ἐν τούτοις τὰς κομμουνιστικὰς ἀρχὰς... ἀπολύονται τῆς Ὑπηρεσίας». Δηλαδὴ κατὰ τὴν διάταξιν αὐτήν, ἡ προπαγάνδα ἁπλῶς ὑπὲρ τῶν κομμουνιστικῶν ἀρχῶν, ἡ προβολή των, δὲν ἀποτελεῖ ποινικῶς κολάσιμον ἀδίκημα οὔτε διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἡ νέα, ὅμως, διάταξις ἀναγορεύει ὡς ἀδίκημα καὶ τὴν ἁπλῆν δημοσίευσιν μιᾶς ἀποφάσεως, ἐφ’ ὅσον γίνεται πρὸς διαφήμισιν — προβολὴν τοῦ Κ.Κ.Ε. Εἶναι προφανές, λοιπόν, ὅτι πρόκειται περὶ νέου εὐρυτέρου περιορισμοῦ, ἀπαγορεύοντος τὴν ἐκδήλωσιν πολιτικῶν σκέψεων, ἡ ὁποία ἀντιτίθεται εἰς τὸ ἄρθρον 14 τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰς διατάξεις περὶ λαϊκῆς κυριαρχίας, ἡ ἄσκησις τῆς ὁποίας ὑποθέτει ἀπαραιτήτως τὴν ἐλευθέραν διακίνησιν —λῆψιν, γνῶσιν καὶ ἔκφρασιν— ἰδεῶν καί, ἑπομένως, ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἀντισυνταγματική, τυχὸν δὲ ἐφαρμοζομένη θὰ ὡδήγει εἰς σοβαρὰς ἀνωμαλίας. Ἤδη ἠσκήθησαν δύο διώξεις κατὰ τῆς ἐφημερίδος «Αὐγὴ» βάσει τῆς διατάξεως ταύτης, μία λόγῳ ἁπλῆς, ἄνευ σχολίων, δημοσιεύσεως μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Κ.Κ.Ε. καὶ ἑτέρα λόγῳ δημοσιεύσεως ἑνὸς ἄρθρου ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς ἱδρύσεως τοῦ ΕΑΜ, εἰς τὸ ὁποῖον περιείχετο ἡ κριθεῖσα ὡς κολάσιμος φράσις, ἥτις ἀπετέλεσε καὶ τὴν βάσιν τοῦ κατηγορητηρίου: «... Αὐτὴ ἦταν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίστασις ποὺ στὴ σημαία της ἀνέμιζαν τὰ τρία γράμματα τοῦ Ε.Α.Μ. Τώρα ἡ ἱστορία ἔχει ἀνατραπῆ, ἡ δόξα τοῦ Ἔθνους καὶ τὸ μεγαλεῖον του ἔγιναν προδοσία! Ἡ προδοσία ἔγινε πατριωτισμός...». Ἐπὶ τῆς πρώτης κατηγορίας τὸ Δικαστήριον, τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἐδέχθη ὕπαρξιν ἀδικήματος. Εἰς τὴν δευτέραν ὅμως ἔκρινεν, ὅτι ἡ ὡς ἄνω φράσις ἔτεινεν εἰς προβολὴν τοῦ ΕΑΜ. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἡ προβολὴ τοῦ ΕΑΜ, ὡς ἀντιστασιακῆς ὀργανώσεως, τὸ ὁποῖον προφανῶς ἀποτελεῖ ἱστορικὸν ἁπλῶς γεγονός, δὲν δύναται νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ ἀναβιώσῃ ἡ προβολὴ τῆς ἀνατινάξεως τῆς γεφύρας τοῦ Γοργοποτάμου, εἰς τὴν ὁποίαν βεβαιωμένως συνέπραξε καὶ τμῆμα τοῦ ΕΑΜ, δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι δημιουργεῖ κίνδυνον διὰ τὸ πολίτευμα σήμερον καὶ ὅτι ἐμπίπτει εἰς τὸ ἄρθρον 6 τοῦ Ν. Δ. 4234. Τὸ ἐπισημαίνω, ὄχι διὰ νὰ κάμω κριτικὴν τῆς καταδικαστικῆς ἀποφάσεως, ἀλλὰ διὰ νὰ ὑπογραμμίσω εἰς ποίαν ἔκτασιν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις. Καὶ ἐφηρμόσθη κατὰ τῆς «Αὐγῆς»! ἐνῷ εἰς τὰ «Νέα», τὴν 22.2.1963, εἶχε δημοσιευθῆ χρονογράφημα τοῦ Δ. Ψαθᾶ, εἰς τὸ ὁποῖον γράφει: «... Ἔχω τόσες φορὲς ἐκφράσει τὴν γνώμην μου, γιὰ τὰ ἁγνὰ πατριωτικὰ αἰσθήματα ποὺ ὡδήγησαν τὸν λαόν μας στὴν ἔξαρσιν τῆς πανελλήνιας ἀντίστασης καὶ κράτησαν σὲ τέτοια ὕψη τὸ ἠθικόν του — κάτω ἀπὸ τὴν σημαία τοῦ ΕΑΜ — ὥστε τὸ κρίνω περιττὸ νὰ ἐπανέλθω». Καὶ τὸ γράφει ἐξ αἰτίας μιᾶς διαμαρτυρίας μιᾶς ὑπαλλήλου μεγάλης δημοσίας ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία παρεπέμφθη εἰς τὸ ὑπηρεσιακὸν συμβούλιον πρὸς ἀπόλυσιν, διότι ἡ ἀδελφή της παντρεύτηκε κἄποιον, ποὺ κατὰ τὴν κατοχή, ἦταν στὸ ΕΑΜ. Εἶναι ἀσφαλῶς καὶ τὸ δημοσίευμα αὐτὸ προβολὴ τοῦ ΕΑΜ. Δὲν ἐδιώχθη, ὅπως δὲν ἐδιώχθησαν καὶ ἄλλαι ἐφημερίδες, ποὺ ἐδημοσίευσαν ἀποφάσεις καὶ συνεντεύξεις ἡγετῶν τοῦ Κ.Κ.Ε. Πῶς, λοιπόν, ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις καὶ ποῖα κριτήρια θὰ ὑπάρξουν εἰς τοὺς δικαστάς, διὰ νὰ διαπιστώσουν τὴν ὕπαρξιν ἢ ὄχι τῆς ἀντικειμενικῆς ὑποστάσεως τοῦ ἀδικήματος; Καὶ ἐὰν ἐφαρμοσθῇ εὐρέως ἡ διάταξις αὐτή, ποὺ εἶναι δυνατὸν καὶ ἐπιτρεπτὸν τυπικῶς καὶ τοῦτο, δὲν θὰ φθάσωμεν εἰς ἄλλην μορφὴν φιμώσεως τοῦ τύπου, ὡς ἡ ἐκτεταμένη ἐφαρμογὴ τῶν αὐτεπαγγέλτων διώξεων τοῦ τύπου διὰ «περιύβρισιν τῆς ἀρχῆς», ποὺ δύναται νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸν ἀποκλεισμὸν παντὸς ἐλέγχου εἰς τὰ δημόσια λειτουργήματα. Καὶ δὲν αἴρει τὴν ἀνωμαλίαν ἡ ἀθώωσις τελικῶς ἀπὸ τὰ δικαστήρια, διότι ἤδη ὁ ἀθωωθεὶς διευθυντὴς τῆς «Αὐγῆς» ἐκρατήθη φυλακισμένος ἐπὶ 5 ἡμέρας, διωχθεὶς αὐτεπαγγέλτως «ἐπ’ αὐτοφώρῳ» παραβάτης τῆς διατάξεως. Καὶ εἶναι γνωστὴ καὶ ἡ σημασία τῆς ἐλευθεροτυπίας διὰ τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τῶν Δημοκρατικῶν θεσμῶν, ἀλλὰ καὶ ποίαν αὐστηρὰν κριτικὴν ἤσκησεν ὁ ξένος τύπος διὰ τὰς διώξεις κατὰ τῶν ἐφημερίδων. Ἀλλὰ μὲ τὴν διατήρησιν τοιούτου εἴδους διατάξεων ἔχομεν περιαγάγει καὶ τὰ Δικαστήρια εἰς ἀγωνίαν περὶ τῆς πορείας των. Καὶ αὐταὶ αἱ διατάξεις καὶ τὸ πνεῦμα μὲ τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται ἡ ἐφαρμογή των, ὡδήγησαν μὲν εἰσαγγελεῖς εἰς ἀπαραδέκτους ὑπερβολάς, περιήγαγον δὲ τὰ Δικαστήρια εἰς τὴν θέσιν νὰ ἀκούουν ἀπὸ μάρτυρας στρατηγούς, τὴν ἐπίκλησιν «σώσατε τὸν Στρατόν», νὰ ζητοῦν δηλαδὴ οἱ ὑπευθύνως διοικήσαντες τὸν Στρατόν, ὡς οἱ κ.κ. Σειραδάκης καὶ Πετρόπουλος, ἀπὸ τοὺς δικαστὰς νὰ βγάλουν τὰ κάστανα ἀπὸ τὴν φωτιά, καὶ ἐξ ἄλλου τὸν κ. Καρδαμάκην, ὑπεύθυνον, ἐπίσης, εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Στρατοῦ, νὰ διακηρύσσῃ ὡς κατεύθυνσιν «ὅσο δεξιώτερα, τόσο καλλίτερα». Ἰδού, λοιπόν, ποῦ ὁδηγεῖ ἡ ὕπαρξις νομικοῦ χάους καὶ συνταγματικῆς συγχύσεως καὶ ἡ ἐκτροπὴ ἀπὸ τοῦ δημοκρατικοῦ πνεύματος εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων αὐτῶν προβάλλεται ὡς δικαιολογία προστασίας τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν, ὁ περιορισμὸς τοῦ δικαιώματος τῆς ἐργασίας, δηλαδὴ ἡ ἀπαγόρευσις εἰς τὸν πολίτην νὰ ἐργάζεται διὰ νὰ κερδίζῃ μὲ τὴν ἐργασίαν του τὰ πρὸς τὸ ζῆν, μόνον καὶ μόνον διὰ τὰ πολιτικά του φρονήματα, ἔχει καταδικασθῆ ἀπὸ ὅλον τὸν λαόν, ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ κανένα στήριγμα, οὔτε εἰς τὸ ἀνθρώπινον δίκαιον, οὔτε εἰς τὸ θεῖον, τὸ νὰ μὴ δύναται νὰ ἐργασθῇ, διότι ἔχει τὰς α ἢ β πεποιθήσεις. Καὶ μόνον ἡ ὕπαρξις αὐτοῦ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐργασίας εἶναι μία καταδίκη τῶν ἐκτάκτων μέτρων καὶ μὲ τὸ ἄρθρον 7 ἐπεκτείνεται τὸ μέτρον αὐτό, διότι ζητεῖται πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ δι’ ἄλλας ἐργασίας. Ἐὰν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰ κριτήρια, θὰ ἀντιληφθῆτε τὸ μέγεθος τοῦ κακοῦ. Αὐτὴ ἡ νοοτροπία ὁδηγεῖ εἰς τὸ φαινόμενον τῆς γενικῆς ἀναταραχῆς. Ἡ παραγνώρισις τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐργαζομένων δημιουργεῖ ἀναστατώσεις, ὅπως τοῦ Ἀγρινίου καὶ ἀλλοῦ, ὅσον καὶ ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ βλέπῃ παντοῦ τὸν δάκτυλον τοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἐξέγερσιν τοῦ Ἡρακλείου, ὅπου εἰς μίαν στιγμὴν διεσαλεύθη πράγματι ἡ τάξις καὶ ἐγένοντο βίαια ἐπεισόδια. Καὶ ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐγκύψῃ εἰς τὰ θέματα τῶν ἀγροτῶν οἵτινες εἶχον ἀδικηθῆ, ἀνεζήτησε καὶ ἐκεῖ κομμουνιστικὸν δάκτυλον. Καὶ ἐπεχειρήθη ἐκ μέρους κυβερνητικοῦ παράγοντος ἐπέμβασις εἰς τὴν δικαιοσύνην, διὰ τὴν ὁποίαν ἀνέμενον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης κἄποιαν ἀποδοκιμασίαν. Τὴν παραμονὴν τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως, ὁ κυβερνητικὸς παράγων διακηρύσσει, ὅτι κατῆλθον εἰς τὴν δίκην οἱ Βενιζελικοὶ διὰ νὰ ἐπηρεάσουν τὸ Δικαστήριον, «ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι προεκλήθησαν τὰ ἐπεισόδια ἀπὸ ἀνθρώπους τῆς ΕΔΑ». Κατὰ ἕνα τρόπον ὑπῆρξε μία ἀπόφασις σκληροτέρα διὰ τοὺς ὀπαδοὺς τῆς ΕΔΑ, παρὰ τὸ ὅτι ὁ κ. Μαρῆς κατέθεσεν, ὅτι αὐτὸς συνέστησε τὴν ἐμμονὴν πρὸς λῆψιν κυβερνητικῶν ἀπαντήσεων. Ὁ κ. Εἰσαγγελεύς, ἐν τούτοις, δὲν ἐδέχθη τὴν κατάθεσιν ταύτην ἀκριβῆ, ἀλλ’ ὅτι ὁ κ. Μαρῆς τὰ λέγει αὐτά, διὰ νὰ μὴ χάσῃ τὸν ἐγωϊσμόν του καὶ τὸ γόητρόν του, διότι δῆθεν, ἄλλοι κατηύθυναν τοὺς ὀπαδούς του ἐν Ἡρακλείῳ. Οὔτε τὴν κατηγορίαν βεβαίως τοῦ μάρτυρος δὲν τὴν ἀποδέχεται ὁ εἰσαγγελεύς. Ἀλλὰ λέγει «ψευδομάρτυρος». Διότι οὐσιαστικῶς αὐτὸ λέγει. Ὅταν, λοιπόν, μὲ τὰ μέσα αὐτά, μὲ τὴν νοοτροπίαν αὐτήν, μὲ τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν θεσπισθῆ προχωροῦμεν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα συνδέονται ἀμεσώτατα μὲ τὴν ὕπαρξιν τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς δημοκρατικῆς τάξεως, εἶναι φυσικὸν νὰ φθάνωμεν πλέον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ ξεύρωμεν τί ζητοῦμεν. Διότι ὅσον περισσότερον αὐστηρὰ μέτρα ἐπιβάλλετε, ὅσον περισσότερον περιορισμοὺς ἐπιδιώκετε νὰ βάλητε εἰς τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Πολιτεύματος, τόσον θὰ γίνωνται ὀξύτερα τὰ προβλήματα, τόσον ἐντονωτέρα θὰ εἶναι ἡ ἀντίδρασις. Καὶ διὰ νὰ φθάσω εἰς τὸν τελευταῖον λόγον τῆς ἀνάγκης νὰ μεταβληθῇ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα καὶ νὰ καταργηθοῦν τὰ ἔκτακτα μέτρα, θὰ τὸ συνδέσω, διότι εἶναι ἀνάγκη, μὲ τὸ νέον γεγονὸς τῆς προτάσεως ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Λυποῦμαι, ὅτι θὰ εἴπω προκαταβολικῶς, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν πρότασιν ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, ὅπως γίνεται, καλύπτονται ὅλαι αἱ διατάξεις καὶ μάλιστα ἐπεκτείνονται καὶ εἰς μίαν εὐρυτέραν ἐφαρμογήν. Διότι πράγματι εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ εἰς ὅ,τι γράφει εἰς ἄρθρον ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργός, προκύπτει σαφῶς, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ κἄπως δειλὰ ἐπεδιώχθη διὰ τοῦ Ν. Δ. νὰ ἐφαρμοσθῇ ὡς νόμος, ἐπιδιώκεται τώρα νὰ γίνῃ συνταγματικὸν καθεστὼς μὲ τὰς ζητουμένας τροποποιήσεις τοῦ Συντάγματος. Διότι λέγει ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐπισημάνω ἕνα σημεῖον ἀπὸ τὸν ὀλισθηρὸν δρόμον πρὸς τὸν ὁποῖον κινεῖται μπροστὰ εἰς τὰς ὑφισταμένας πράγματι δυσκολίας καὶ ἀντιξοότητας, διὰ τὰς ὁποίας τὴν εὐθύνην πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ ἔχει ἀναμφισβητήτως ἡ ἰδία Κυβέρνησις, λέγει εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν καὶ εἰς τὴν σελίδα 2 «Ἐνῷ εἶναι εὐχερὴς ...... (ἀναγινώσκει) ......». Διότι κατὰ κἄποιον τρόπον ἐμφανίζει τὴν Κυβέρνησιν ζηλωτὴν τῶν ἀντιδημοκρατικῶν καθεστώτων, διότι ἐντὸς αὐτῶν καὶ μόνον εἶναι δυνατὴ ἡ ταχεῖα οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις. Αὐτὴ ἡ σκέψις καὶ μόνον εἶναι ἀρκετὴ νὰ καταδικάσῃ τὴν πρότασιν. Ἀλλὰ αὐτό, ὅμως, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀλήθειαν, διότι ὅλαι αἱ χῶραι τῆς Δύσεως, αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποίησαν αὐτὴν τὴν ταχεῖαν, τὴν γοργὴν ἀνάπτυξιν, τὴν βιομηχανικὴν καὶ τὴν οἰκονομικὴν γενικώτερον, ἐκινήθησαν ἐντὸς καθεστώτων ἀπολύτως δημοκρατικῶν. Ἡ Γαλλία, τὸ Βέλγιον, ἡ Ὁλλανδία, ἡ Ἀγγλία, ἡ Ἀμερική, αἱ χῶραι αἱ ὁποῖαι γενικῶς ἀνῆλθον οἰκονομικῶς, ἐκινήθησαν μέσα εἰς τὰ συνταγματικὰ πλαίσια, μὲ μίαν ἀπόλυτον ἄνεσιν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν μέτρων καθαρῶς δημοκρατικῶν. Ποῦ εὑρῆκεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι μόνον ὅπου ὑπῆρξαν καθεστῶτα ἀντιδημοκρατικὰ ἠμπόρεσαν νὰ προοδεύσουν οἰκονομικῶς; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συλλάβῃ κανείς, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν Κυβέρνησις νὰ κάμῃ τὴν σκέψιν αὐτὴν εἰς εἰσήγησιν περὶ μεταβολῆς τοῦ Συντάγματος. Καὶ προχωρῶ. «Εἰδικῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ δυσχέρεια αὐτὴ ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῆς Δημοκρατίας ...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἐδῶ δηλαδὴ ἀφήνει ἕνα ὑπαινιγμόν, ὅτι ἡ ὕπαρξις, ἡ ἰσχυρὰ πίεσις τοῦ κομμουνισμοῦ, ἡ γειτονία μὲ τὰς ἀνατολικὰς χώρας, δημιουργεῖ καὶ φασιστικὴν τὴν Διοίκησιν, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν φασιστικὰ ρεύματα καὶ ἑπομένως δημιουργεῖ μεγαλύτερον κίνδυνον. Καί, ἀκόμη, δεύτερον «κακαὶ ἕξεις καὶ ἔλλειψις πολιτικῆς ἀγωγῆς τοῦ Λαοῦ ἀποτελεῖ ἕνα, ἐπίσης, λόγον τῆς καθυστερήσεως». Καὶ ἑπομένως, διότι ὑπάρχουν κακαὶ ἕξεις, διότι ὑπάρχει ἔλλειψις πολιτικῆς ἀγωγῆς, ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν τοῦ Συντάγματος, διὰ νὰ διδάξωμεν ἢ διὰ νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν Λαόν, ἀφοῦ ἐσὺ κακοδαιμονεῖς καὶ δὲν ἔχεις ἀγωγὴν κάτσε κάτω, διὰ νὰ εἴπω ἐγὼ πόσα «ἀπίδια ἔχει ὁ σάκκος». Πάρα κάτω, εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, γράφει εἰς τὴν σελίδα 2: «Ἡ Ἑλλὰς χώρα πολιτικῶς ὥριμη καὶ βαθειὰ ἐμποτισμένη μὲ δημοκρατικὰς ἀντιλήψεις». Πολιτικῶς ὥριμη ἡ Ἑλλάς. Ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ Λαὸς ἐστερημένος πολιτικῆς ἀγωγῆς. Πῶς συμβιβάζονται αἱ σκέψεις αὐταί, εἶναι ἀκατανόητον. Προχωρεῖ περαιτέρω ἡ πρότασις καὶ λέγει: «Οἱ δημοκρατικοὶ θεσμοὶ γίνονται ἀδιαλείπτως ἀντικείμενον καταχρήσεως καὶ πρέπει νὰ περιορισθοῦν ἄνευ διακοπῆς ἀπὸ τὴν ἀχαλιναγώγητον ἔκρηξιν τῶν πολιτικῶν παθῶν καὶ τὴν ἀσυγκράτητον ροπὴν πρὸς διαβολήν». Νὰ πάψῃ δηλαδὴ ἡ κριτικὴ καὶ ἡ δραστηριότης τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι μόνον ἔτσι θὰ ἠμποροῦμε νὰ προκόψωμεν. Καὶ ἔρχεται ὁ κ. Πιπινέλης εἰς ἕνα ἄρθρον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον νὰ μελετηθῇ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, ἐὰν δὲν ἔχῃ μελετηθῆ, ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἀκρόπολις» καὶ λέγει: «Ἡ βασιλεία τῆς δημαγωγίας εἶναι ἐκείνη ποὺ ἐμποδίζει τὴν ἀνάπτυξιν. Εἰς αὐτὸ ........ (ἀναγινώσκει) ......». Καὶ προσθέτει ὁ κ. Πιπινέλης. «Αἱ ἀποσυνθετικαὶ δυνάμεις τῆς δημαγωγίας εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐμποδίζουν τὴν ἀνάπτυξιν. Διὰ τῆς καταχρήσεως τῶν δικαιωμάτων ἡ κοινωνικὴ δημοκρατία, καταλήγει, ἔπαυσε νὰ εἶναι ἀληθὴς δημοκρατία». Εἰς τὴν κατάχρησιν τῶν δικαιωμάτων εὗρε τὴν ἔλλειψιν δημοκρατίας, τῆς ἀληθοῦς δημοκρατίας εἰς τὴν χώραν. Καὶ συνεχίζει: «...... (ἀναγινώσκει)......». Ἐξ ὅλων αὐτῶν τεκμαίρεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, πρῶτον, θέλει νὰ σταματήσῃ κάθε κριτικήν, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ δημαγωγίαν. Δεύτερον, νὰ παύσῃ πᾶσα πολιτικὴ δραστηριότης τῶν κομμάτων καὶ τῶν ἐργαζομένων ὁμάδων, τρίτον, νὰ παύσῃ ὁ τύπος νὰ γράφῃ, διότι ἡ κριτικὴ δημιουργεῖ προβλήματα, παρακωλύει τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν καὶ σπιλώνει τὰς ὑπολήψεις, τέταρτον, νὰ παύσουν οἱ βουλευταὶ νὰ ἀσκοῦν τὰ καθήκοντά των καθ’ ὃν τρόπον τὰ ἀσκοῦν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Κύριοι βουλευταί, ὁ Ἀριστοτέλης εἶχεν εἴπει, ὅτι εἶναι δυνατὸν Πολίτευμα Δημοκρατικὸν ἐκ τοῦ τρόπου τῆς ἐφαρμογῆς του νὰ ἀποβῇ ἀπολυταρχικόν, ὅπως καὶ ἀντιθέτως Πολίτευμα ἀπολυταρχικὸν ἐφαρμοζόμενον εὐρύτερον νὰ ἀποβῇ Δημοκρατικόν. Ἔχει, λοιπόν, τεραστίαν σημασίαν ὁ τρόπος καὶ τὸ κλῖμα, ἐντὸς τοῦ ὁποίου κινοῦνται καὶ ἐφαρμόζονται οἱ Δημοκρατικοὶ θεσμοί. Καὶ εἰς ἡμᾶς, ὅσον καὶ ἂν ὁμιλοῦμεν περὶ Δημοκρατικοῦ Συντάγματος καὶ θεσμῶν, ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς των ἔχει ἀναιρέσει τὴν μορφὴν τοῦ Πολιτεύματος. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ὅσον ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν κομματικὴν σκέψιν καὶ νὰ ἐκτιμήσῃ, ἐὰν εἶναι δυνατὸν διὰ τὸ Ἔθνος νὰ ὑπάρξῃ πρόοδος μὲ τὴν κατάργησιν ἢ περιστολὴν τῶν θεσμῶν τῆς Δημοκρατίας, ὕστερα ἀπὸ τὸ δεδομένον, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει τὴν θέλησιν νὰ εἶναι ἐλεύθερος, ἔπειτα ἀπὸ ποταμοὺς αἱμάτων ποὺ ἐχύθησαν κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον κατὰ τῆς βίας καὶ τὰς ἀντιλήψεις ποὺ ἀπέρρευσαν ἀπὸ τοὺς ἀγῶνας αὐτοὺς καὶ τὰς θυσίας, εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ κατέληγε νὰ ἴδῃ ὡς οὐτοπίαν, ὡς χίμαιραν τοιαύτην ἐπιδίωξιν. Διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πρόοδος χωρὶς τὴν ἐλευθέραν δρᾶσιν ὅλου τοῦ λαοῦ, ποὺ προϋποθέτει τὴν διατήρησιν αὐτῶν τῶν ἐλευθεριῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προοδεύσῃ ὁ τόπος, ἄνευ τῆς διατηρήσεως τῶν δημοκρατικῶν μας θεσμῶν. Ὁ καθείς, ἐνώπιον αὐτῆς τῆς ἀντικειμενικῆς διαπιστώσεως, ἂς ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην καὶ ἂς ἀντιδράσῃ εἰς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζουν τάσιν διὰ τὴν κατάλυσιν τῶν δημοκρατικῶν μας θεσμῶν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ εἶναι ἐγγεγραμμένοι πολλοὶ τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ ἐπειδὴ δὲν πρόκειται νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὑπὸ κρίσιν προτάσεως, ἐρωτῶ: δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως Νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.30′ μ.μ.).