1963.03.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 69η

Δευτέρα 18 Μαρτίου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Δ. Ἀλιπράντης (Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου, «περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ σκοποῦ τοῦ Ἱδρύματος «Ἀφεντάκειον Ἄσυλον Πτωχῶν Κιμώλου». Ἡ ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Κλάδου Ὑγείας παρὰ τῷ Ταμείῳ Συντάξεων Μηχανικῶν καὶ Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Ἀποσκίτης καὶ Μ. Κοτσώνης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, περὶ τοῦ τρόπου ἐκτελέσεως τῶν Πανεπιστημιακῶν ἔργων καὶ περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ δανεισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ χορηγήσεως δανείων ὑπὸ τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων διατάξεων καὶ περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 67)1962 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Μπενᾶ, Γ. Λαμπράκης καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Μενελάου Γιώτη, Δ. Καρακουλουξῆ κλπ. κατοίκων Δήμου Νικαίας, αἰτουμένων τὴν μὴ ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Α. Γιάννου καὶ Ι. Εὐαγγελίδης, καταθέτουσιν ἀναφορὰν τῶν Μ. Λογοθέτη, Ὄλγας Ντούσια κλπ., κατοίκων Πρεβέζης, αἰτουμένων ἀπόλυσιν κρατουμένων. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Ν. Στειρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συν)σμῶν Ἀλεξ)πόλεως, αἰτουμένης πλήρη ἀποζημίωσιν τῶν πληγέντων ἐκ παγετοῦ σιτηρῶν καὶ ψυχανθῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Σουφλίου, αἰτουμένου ἐπανασπορὰν καταστραφεισῶν ἐκ πλημμυρῶν Ἔβρου ἐκτάσεων Μηδικῆς καὶ Σιτηρῶν πεδιάδος Σουφλίου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σακελλάρης καὶ Ν. Τσόχας, καταθέτουν ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς ΕΔΑ Λαρίσης, διαμαρτυρομένης κατὰ τῆς προσφάτου συλλήψεως τοῦ Διευθυντοῦ τῆς ἐφημερίδος «Αὐγὴ» κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Γεωργοενώσεως Σερρῶν, διαμαρτυρομένου διὰ σκόπιμον ἀδιαφορίαν καπνεμπορίου καὶ αἰτουμένου παρέμβασιν Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Κύρκος καὶ Κ. Χιωτάκης, διὰ τηλεγραφήματός των, αἰτοῦσι λῆψιν μέτρων προστασίας συνοικισμοῦ Ἀδράκτια Κοινότητος Ἁγίου Θωμᾶ Μονοφατσίου Ν. Ἡρακλείου ἀπὸ κατολίσθησιν ὀγκωδῶν βράχων ἀπὸ παρακείμενον λόφον. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ξυλουργῶν Ἐπιπλοποιῶν Λαρίσης, αἰτουμένου ἀναστολὴν χορηγήσεως ἀδείας ἱδρύσεως ἐν Λαρίσῃ βιομηχανίας κουφωμάτων εἰς ἰδιώτην κεφαλαιοῦχον κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζὲς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Συνταξιούχων ΤΕΒΕ Σερρῶν καὶ περιφερείας, αἰτουμένου αὔξησιν συντάξεως μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Παρμαξουμίδη, Π. Χριστοφορίδη κλπ. μελῶν ἐπιτροπῆς οἰκισμοῦ Ποντίων προσφύγων Κοινότητος Ἐλευθερίων Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων ἠλεκτροδότησιν τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Σουφλίου, διαμαρτυρομένου διὰ καθυστέρησιν λειτουργίας Μεταξοεργοστασίου τοῦ ἐν λόγῳ Δήμου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Κοθρῆς καὶ Μ. Χλουβεράκης καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Παντοπωλῶν ἐπαρχίας Σητείας διαμαρτυρομένων δι’ ἀνάθεσιν εἰς Ἕνωσιν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Σητείας προμηθείας τροφίμων καὶ χορήγησιν αὐτῶν εἰς ἀγρότας. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Λυμπερίδης καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου Κοινότητος Ζυγοῦ Καβάλας αἰτουμένου ὅπως περιληφθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς ὑπηρεσίας ἐγγείων βελτιώσεων ἡ κατασκευὴ ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Κοινότητος. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Τόϊβασι αἰτουμένου ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους Τόϊβασι. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, διὰ τηλεγραφήματός του αἰτεῖ παροχὴν ἐκτάκτου ἐπιδόματος ἀπὸ Ο.Α.Α.Α. εἰς ἀνέργους ἐργάτας καὶ οἰκοδόμους πόλεως Καρδίτσης. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λαρίσης– Τυρνάβου–Ἁγιᾶς αἰτουμένων μεταφορὰν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ ἐφοδίων διὰ γεωργικῶν ἑλκυστήρων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Λυμπερίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου λογιστῶν Νομοῦ Καβάλας αἰτουμένου τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 33 Κώδικος Φορολογικῶν Δικαστηρίων ἐπὶ τῷ τέλει ἐκπροσωπήσεως τοῦ φορολογουμένου ὑπὸ τοῦ λογιστοῦ τούτου. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Π. Κάκκαρα Ι. Γκίντσογλου κλπ. κατοίκων Διδυμοτείχου αἰτουμένων ἐπισκευὴν ὁδοστρώματος γεφύρας Ἐρυθροποτάμου. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑλληνικῆς Σκακιστικῆς Ὁμοσπονδίας αἰτουμένης ὅπως συμπεριληφθῇ μεταξὺ τῶν οἰκονομικῶς ἐπιδοτουμένων Ἀθλητικῶν Ὀργανώσεων. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Μ. Γαληνός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου Λέσβου αἰτουμένου ψήφισιν σχεδίου νόμου, προταθέντος ὑπὸ τῆς συνελθούσης ἐν Ἰωαννίνοις γενικῆς συνελεύσεως τοῦ Πανελληνίου Ἰατρικοῦ Συλλόγου. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Λ. Σαραφιανός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Μεταλλωρύχων Σημάντρων, αἰτουμένου μείωσιν τοῦ πρὸς συνταξιοδότησιν ὁρίου ἡλικίας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Χλουβεράκης καὶ Ε. Κοθρῆς, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Δημοτικῶν Ὑπαλλήλων Νομοῦ Λασηθίου, αἰτουμένου ὅπως τὰ τέκνα τῶν μελῶν του τυγχάνωσι τῶν αὐτῶν εὐεργετημάτων, ὡς πρὸς τὴν Παιδείαν, ὡς καὶ τὰ τέκνα τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας κ. Ι. Γκλαβάνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Βιοτεχνικῶν Σωματείων Νομοῦ Μαγνησίας αἰτουμένης τροπολογίαν ἐπὶ ὡρισμένων διατάξεων τῶν ἄρθρ. 29 καὶ 30 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἐργατικοῦ Νομοσχεδίου κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 18141) 13.3.1963 ἐγγράφου του ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Η.Α.Δ. ὑπὲρ τῶν Ἑλληνικῶν Κοινοτήτων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Κ. Βοβολίνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ὁμοσπονδίας πωλητῶν πετρελαιοειδῶν Ἑλλάδος, αἰτουμένης ἀναστολὴν ἐκδόσεως νέων ἀδειῶν λειτουργίας πρατηρίων πωλήσεως ὑγρῶν καυσίμων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Λυμπερίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ρωσοπροσφύγων Κρηνίδων Νομοῦ Καβάλας, αἰτουμένου χορήγησιν γεωργικοῦ κλήρου εἰς τοὺς Ρωσοπρόσφυγας καὶ χορήγησιν εἰς τούτους στεγαστικῶν δανείων.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδόσεως ὁμολογιῶν πρὸς ἐξόφλησιν ὀφειλομένων τόκων τῶν εἰς δολλάρια Η.Π.Α. προπολεμικῶν ὁμολογιακῶν Κρατικῶν Δανείων, κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ’ 131)19.10.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Κύριοι συνάδελφοι, ἐμείναμεν σύμφωνοι ὅπως ὁ κ. Παπασταύρου, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 εὐρύτερον, μὲ κἄποιαν ἄνεσιν χρόνου. Κατόπιν θὰ ἐπακολουθήσουν οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν Κανονισμὸν θὰ πρέπει νὰ περιορισθοῦν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§4Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου παραχωρεῖται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ ὁμολογίας πρὸς ρύθμισιν τοῦ θέματος τοῦ τόκου τοῦ ὀφειλομένου πρὸς τοὺς ξένους ὁμολογιούχους διὰ τὰ εἰς χρυσὸν δάνεια, τὰ ὁποῖα συνήφθησαν πρὸ τοῦ 1932 καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἐξωφλήθησαν ἔκτοτε καὶ παρέμειναν ἐκκρεμῆ κατὰ συμφωνίαν τοῦ 1932, μὲ μόνην ὑποχώρησιν τῶν ξένων ὁμολογιούχων νὰ δεχθοῦν τὴν πληρωμὴν τοῦ τόκου μέχρι ρυθμίσεως τοῦ ὅλου χρέους. Ἐπίσης, ζητεῖται ἡ ἐπικύρωσις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 131)1962 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δι’ ἧς ἐρρυθμίσθη τὸ ἐσωτερικὸν ὁμολογιακὸν δάνειον. Ζητεῖται ἐπίσης ἡ ἐπικύρωσις ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ρύθμισιν τοῦ ὅλου δημοσίου χρέους, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Ν. 4225)62, ὡς πρὸς διευκολύνσεις καὶ προνόμια τῶν νέων ὁμολογιῶν. Διὰ τῶν πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν Ὑπουργικῶν ἀποφάσεων, σύνηθες φαινόμενον τῶν τελευταίων καιρῶν, τὸ νομοθετικὸν Σῶμα τίθεται πρὸ τετελεσμένου γεγονότος καὶ δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἄλλο τι, παρὰ νὰ ἐλέγξῃ τὸ περιεχόμενον αὐτῶν καὶ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐγκρίνῃ τὰς πράξεις αὐτάς, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἔχουν ἀναληφθῆ ὑποχρεώσεις. Ἡ ρύθμισις ἀφορᾷ τὸ δημόσιον ἐξωτερικὸν χρέος καὶ εἰδικῶς τὸ τμῆμα τὸ ἀναφερόμενον εἰς ὁμολογίας δολλαρίων καὶ τὸ ὁποῖον συνήφθη κατὰ τὰ ἔτη 1924, 1925 καὶ 1928 καὶ ὀφείλεται εἰς κομιστὰς Ἀμερικανοὺς καὶ Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν πρόνοιαν, διότι δὲν εἶχον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ Ἑλληνικὸν νόμισμα, νὰ κάμουν τὰς ἐπενδύσεις τῶν χρημάτων των εἰς ὁμολογίας ξένου νομίσματος, διὰ μεγαλυτέραν των ἀσφάλειαν. Τὸ χρέος αὐτὸ ἀνέρχεται εἰς 35.800.000 δολλάρια, ἤτοι εἰς 1.672.000.000 δραχμῶν. Οἱ δὲ τόκοι ἀνέρχονται εἰς 4.000.000 δολλάρια, ἤτοι εἰς 120.000.000 ἑκατ. δραχμῶν. Τὸ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος ἀνέρχεται εἰς 9.000.000.000 καὶ εἰς ἄλλα 9.000.000.000 δραχ. ἀνέρχονται οἱ τόκοι, ἤτοι 18.000.000.000 δραχ. ἐν συνόλῳ. Ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη, δυστυχῶς, νὰ πληρώσῃ μόνον 350.000.000 δραχμῶν. Πέραν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους τῶν 35.800.000 δολλαρίων πρὸς τοὺς Ἀμερικανούς, ὑπάρχει καὶ ἄλλο χρέος, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ρυθμισθῆ, τὸ χρέος πρὸς Ἄγγλους ὁμολογιούχους, τὸ ὁποῖον κατὰ μὲν τὸν κ. Στεφανόπουλον ἀνέρχεται εἰς 240.000.000 δολλάρια, κατὰ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰς 195.000.000 δολλάρια. Καὶ τὸ χρέος αὐτὸ πρέπει νὰ ρυθμισθῇ καὶ δὲν δύναται νὰ τὸ ἀποφύγῃ ἡ Κυβέρνησις, οὔτε δύναται νὰ τὸ ρυθμίσῃ κατὰ διάφορον τρόπον. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1932, ὅτε ἐξέσπασεν ἡ διεθνὴς οἰκονομικὴ κρίσις, ἐσταμάτησεν ἡ πληρωμὴ τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους καὶ κατόπιν συμφωνίας ἀπεφασίσθη ἡ πληρωμὴ μόνον τῶν τόκων. Ἡ πληρωμὴ τῶν τόκων ἐξηκολούθησε μέχρι τοῦ 1940, ὁπότε ἐσταμάτησε συνεπείᾳ τοῦ πολέμου καὶ τῶν μετέπειτα ἀνωμαλιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπέτρεψαν εἰς τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας μας τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἡ ἀδυναμία αὐτὴ τῆς πληρωμῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους ἀνεγνωρίσθη καὶ ἀπὸ τοὺς ξένους ὁμολογιούχους καὶ δὲν ἐπέμειναν εἰς τὴν πληρωμὴν οὐδὲ προέβαλον ἀξίωσιν. Ἀπὸ τῆς τελευταίας ὅμως 10ετίας, ἡ ἀξίωσις τῶν ξένων ὁμολογιούχων καὶ ἡ ἐπιμονή των, ὑπερέβη τὰ ὅρια τῆς ἰδικῆς μας ἀντοχῆς καὶ δι’ αὐτό, τὸ 1954, ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνης, ἀνέγραψε πίστωσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, ἀλλὰ κατὰ τρόπον, ὄχι ὅπως σήμερον. Αἱ Κυβερνήσεις, ὅμως, τῆς χώρας μας, ἀπὸ τὸ 1956, εὑρέθησαν εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἀντιτάξουν εἰς τὴν πίεσιν αὐτῶν τῶν ξένων ὁμολογιούχων νόμιμα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἡ Ἑλλάς. Ἀλλὰ κυρίως νὰ ἀντιτάξουν τὰς θυσίας τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1941 καὶ τὴν συμβολὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν νίκην τῶν συμμάχων καὶ τὰς καταστροφάς, τὰς ὁποίας ὑπέστη κατὰ τὴν τετραετῆ κατοχήν. Διὰ τὸ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος, ἡ Κυβέρνησις ἔφερεν ἀντιρρήσεις διὰ τὴν ρύθμισίν του καὶ ἔδωσε λύσιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐξανεμίζονται τελείως τεράστιαι ἀπαιτήσεις τῶν Ἑλλήνων ὁμολογιούχων. Δι’ αὐτὸ εὔλογον εἶναι τὸ παράπονόν των, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐστραγγάλισε δικαίαν ἀπαίτησίν των. Δὲν εἶχον βεβαίως τὴν ἀξίωσιν νὰ πληρωθοῦν εἰς τὸ ἄρτιον. Ἀλλὰ ἡ πληρωμὴ 50 δραχμῶν μὲ τόκον 2% διὰ μίαν ὁμολογίαν 1.000 δραχμῶν, σημαίνει ἐξανεμισμὸν τῆς ἀπαιτήσεως τῶν Ἑλλήνων ὁμολογιούχων, δεδομένου μάλιστα ὅτι ἡ πληρωμὴ των θὰ γίνεται καὶ διὰ τοῦ Χρηματιστηρίου, ὅπου ἡ τιμή των ἀπὸ 50 δραχμὰς ἔφθασε σήμερον τὰς 17 μὲ 20 δραχμὰς ἑκάστη ὁμολογία. Καὶ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους, οἱ ὁποῖοι εἰς μίαν περίοδον ἀνάγκης ἐνίσχυσαν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, ἀγοράζοντες ὁμολογίας καὶ ἐμπιστευόμενοι τὰς οἰκονομίας των εἰς τὴν πατρίδα των. Ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Λυκουρέζος, ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅτι ὀφειλαὶ ἐξ ὁμολογιῶν, τῶν ὁποίων ἡ λῆξις συμπίπτει μετὰ τὸ 1944, δὲν ὑπήχθησαν εἰς τὸν νόμον 18. Ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν ὁμολογίαν τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀλλ’ ὄχι βασίμως. Ὀρθοτέρα εἶναι ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἐθέσπισεν ἡ νομολογία τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ εἰς τοῦτο μᾶς ὁδηγεῖ ἡ τακτικὴ τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία ἀναγνωρίζουσα ὡς ὑφισταμένην τὴν ὀφειλὴν πρὸς τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους, συνέχισεν ἀπὸ τὸ 1945 καὶ ἐντεῦθεν νὰ εἰσπράττῃ τὰ ὑπὲρ τῶν νόμων καὶ τοῦ ψηφίσματος τῆς 1.6. 1927, δι’ ἐξυπηρέτησιν τῶν Ἑλληνικῶν δανείων ποσά. Εἶναι ὁμολογία τῆς ὀφειλῆς, ἡ εἴσπραξις αὕτη. Καὶ εἰσέπραξαν 1.293 ἑκατομμύρια περίπου ἀπὸ τὸ 1945 μέχρι τὸ 1962. Καὶ εἰσπράττουν κατ’ ἔτος 120 ἑκατομμύρια δυνάμει αὐτῶν τῶν διατάξεων. Εἰσπράττουν χρήματα ποὺ πληρώνει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους. Ὡς πρὸς τοὺς ξένους ὁμολογιούχους ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη νὰ κάμῃ τὸν αὐτὸν χειρισμὸν μὲ τοὺς Ἕλληνας, διότι ἦσαν ἰσχυροί, ἠναγκάσθη νὰ προέλθῃ εἰς διακανονισμὸν ἐπιβαρύνουσα τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν εἰς 1.200.000.000 δραχμῶν, ὄχι διότι ἐπεδίωξε νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν πίστιν τοῦ Κράτους εἰς τὴν ξένην, ὅπως ἀβασίμως διατυπώνει εἰς τὴν εἰσαγωγικὴν ἔκθεσιν, ἀλλὰ διότι ἐπιέσθη ἀπὸ τοὺς κομιστάς, οἱ ὁποῖοι εὗρον μίαν ἀδυναμίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπιβάλλουν ἐκβιαστικῶς τὰς ἀπαιτήσεις των. Ὅταν εἰσήλθωμεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, εἴμεθα ὅπως ὁ ξυπόλυτος εἰς τὰ ἀγκάθια καὶ χάνει τὰ βήματά του ἀπὸ τὸν ἐρεθισμόν. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου: «Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει πρῶτον, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἡμῶν ἄνοδος ἤρτηται κατὰ μέγα μέρος καὶ ἐκ τῆς προσαρμογῆς τῆς οἰκονομίας εἰς τὰ νέα διεθνῆ μέτρα καὶ τῆς ἀνέτου δι’ οἰκονομικῶν συνδυασμῶν κινήσεως ἡμῶν ἐντὸς ὀργανισμῶν, εἰς εὐρύτερον διεθνὲς πλαίσιον ἐντεταγμένων πρὸς ἐπιτυχῆ ἔκβασιν τῆς ὁποίας εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ὁλοκληρωτικὴ ἀποκατάστασις τῆς διεθνοῦς πίστεως τῆς χώρας, δεύτερον δὲ ὅτι ἡ ρύθμισις τοῦ εἰς συνάλλαγμα ὁμολογιακοῦ μας χρέους εἶναι, ὡς διεθνὴς ὑποχρέωσις ἐπιβεβλημένη, ἡ Κυβέρνησις ἤχθη εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπαναλήψεως τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν ἐξωτερικῶν προπολεμικῶν ὁμολογιακῶν δανείων, ἐν ὄψει καὶ τῶν προσδοκωμένων, μείζονος ἐκ τῆς ρυθμίσεως ταύτης ἐκτάσεως, οἰκονομικῶν ὠφελημάτων». Αὐτὴ εἶναι μία ὡραιοτάτη περιπλοκὴ λέξεων πρὸς δικαιολογίαν τοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἡ ὁποία δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιέσθη κατὰ τρόπον φορτικὸν νὰ ρυθμίσῃ τὸ ἐξωτερικὸν δημόσιον χρέος, διότι ἀπὸ τὸ 1956 ποὺ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτε διέγραψε τὸ κονδύλιον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους, τὸ ὁποῖον ἀνέγραφεν ἡ Κυβέρνησις Συναγερμοῦ, ἔκτοτε δὲν κατέβαλε καμμίαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς πίστεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀπέφευγε δὲ νὰ προβῇ εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ δημοσίου χρέους διότι ἐπίστευεν ὅτι δὲν θὰ ὑφίστατο πιέσεις ἐντόνους, ἀλλὰ ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ ἐδημιούργησε τεράστια προβλήματα. Ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ ἐδημιούργησε προβλήματα, ἰδίᾳ ἐκ τῆς ἀρνήσεως τῶν ξένων νὰ μᾶς δώσουν νέα δάνεια τόσον ἀναγκαῖα διὰ τὰς ἐπενδύσεις εἰς τομεῖς συναγωνιστικοὺς τῶν ἄλλων Κρατῶν, ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὰς προτάσεις τῶν ὁμολογιούχων ποὺ εἶναι καταπληκτικαὶ καὶ βαρύνουν πολύ, καταθλιπτικὰ τὴν οἰκονομίαν μας. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπαιξε ρόλον εἰς τὴν πίεσιν εἶναι ἡ ἔπαρσις τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἰσῆλθεν ἡ χώρα εἰς στάδιον εὐημερίας. Ἐὰν παριστάνετο εἰς τοὺς ξένους ὁμολογιούχους ἡ πραγματικὴ κατάστασις τῆς χώρας, ἐὰν εἶχον τὴν ἀντίληψιν τῆς ἐξαθλιώσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ ὕπαιθρος χώρα, διάφορος θὰ ἦτο ἡ στάσις τῶν ξένων ὁμολογιούχων εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἡ ὅλη ὑπόθεσις τῆς ρυθμίσεως τοῦ δημοσίου χρέους ἀνάγεται εἰς τὸ 1962, εἰς ἔτος ποὺ ἐμφανίζονται καὶ ὅλαι αἱ πιέσεις καὶ μάλιστα μὲ ἀξιώσεις ποὺ διαγράφονται εἰς διαφόρους ἐκθέσεις ξένων οἰκονομολόγων καὶ ξένων ἀποστολῶν ποὺ ἐπεσκέφθησαν τὴν χώραν μας καὶ εἰς τὰς ὁποίας ὑποστηρίζουν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς διὰ νὰ ἀποκτήσῃ πίστιν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν καὶ διὰ νὰ τύχῃ ἐνισχύσεως ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νέων δανείων, ἦτο ἀνάγκη νὰ δεχθῇ τὰς προτάσεις τῶν ὁμολογιούχων. Καταλογίζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν βαρεῖαν εὐθύνην διότι εἶχε λόγους ποὺ θὰ ἠδύναντο νὰ δικαιολογήσουν ὑποχωρήσεις τῶν ξένων ὁμολογιούχων. Δυστυχῶς, δὲν προέβαλε τούτους. Καὶ ὑπῆρχον. Ὅπως ἐπὶ παραδείγματι εἶναι αἱ ὀφειλαὶ ἄλλων Κρατῶν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, τῆς Γερμανίας, Ἰταλίας καὶ ἄλλων χωρῶν, ἐξ ἐπανορθώσεων, ἐκ συμβάσεων κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον. Ἀλλὰ ὄχι μόνον αὐτὸ δὲν ἐγένετο, ἀλλὰ δὲν προεβλήθησαν ἀκόμη, ὡς ἠθικὴ δικαιολογία καὶ αἱ θυσίαι τῆς Ἑλλάδος, τὰς ὁποίας ὑπέστη κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον, διὰ τὸν κοινὸν ἀγῶνα καὶ τὴν συμβολήν της εἰς τὴν νίκην τῶν συμμάχων μας. Ἀνεφέρθη, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἕνα 35–40% τῶν ὁμολογιῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα κατέχεται ἀπὸ Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐτίμησαν τὴν Ἑλληνικὴν δραχμὴν καὶ ἐπένδυσαν τὰ χρήματά των εἰς ξένον συνάλλαγμα. Οἱ κομισταὶ τῶν ὁμολογιῶν αὐτῶν εἶναι γνωστοί, διότι ὑπεχρεώθησαν νὰ καταθέσουν τὰς ὁμολογίας των εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰς κατέστησαν ὀνομαστικὰς καὶ ἑπομένως ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις, προτείνουσα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὴν ρύθμισιν τοῦ χρέους αὐτοῦ, νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ ἐὰν ἔπρεπε νὰ πληρωθοῦν οἱ Ἕλληνες κομισταὶ μὲ τὸ αὐτὸ ποσοστὸν ποὺ πληρώνονται οἱ ξένοι κομισταί. Ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, ἔκαμε προχθὲς μίαν πρότασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιθυμῶ νὰ κάμω καὶ ἐγὼ μίαν προσθήκην. Ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦ δημοσίου χρέους πρὸς τὴν Ἀμερικὴν ἀνέρχεται εἰς 35 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ τὸ ποσοστὸν τῶν Ἑλλήνων κομιστῶν ἀνέρχεται εἰς 35–40%, τότε ἔχομεν 12½ ἑκατομμύρια δολλάρια, ποὺ ἔπρεπε νὰ τύχῃ τῆς ρυθμίσεως ὁμοίας μὲ τὰ δάνεια τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ νὰ πληρωθῶσι καὶ αὐτοὶ ὅπως οἱ Ἕλληνες δανεισταὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου. Τὸ ὁλικὸν ποσὸν τῶν ἐξωτερικῶν δανείων ἀνέρχεται εἰς 280 ἑκατ. δολλάρια περίπου. Τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ 40% τὸ ἔχουν Ἕλληνες, εἰς τοὺς ὁποίους ἀναλογεῖ ποσὸν 100 ἑκατ. δολλαρίων. Ἀπὸ αὐτά, σύμφωνα μὲ τὸν ψηφιζόμενον ἤδη νόμον θὰ λάβουν τὸ 60%, ἤτοι 60 ἑκατ. Ἀπὸ τὰ 60 αὐτὰ ἑκατομμύρια νὰ κρατηθοῦν 40 ἑκατομμύρια διὰ τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους καὶ τὰ ὑπόλοιπα 20 ἑκατομμύρια δολλάρια θὰ ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς Ἕλληνας κομιστὰς ὁμολογιῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ εἰς δραχμὰς δανείου. Οὕτω προστιθεμένου τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 1.300 ἑκατομμυρίων δραχ., τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰσπραχθῆ ἀπὸ τοῦ 1945 καὶ ἐντεῦθεν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐσωτερικῶν δανείων, ἔχομεν δύο δισεκατομμ. ποσὸν δηλαδὴ ποὺ καλύπτει ἕνα 20%, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους. Οὕτω θὰ ἐκλιμακοῦτο δικαιότερα κἄπως ἡ ἀποζημίωσις τῶν ὁμολογιούχων. Οἱ κάτοχοι τῶν εἰς δραχμὰς ὁμολογιῶν θὰ ἐλάμβανον 200 δραχ. διὰ κάθε ὁμολογίαν τῶν 1.000 δραχμῶν. Οἱ Ἕλληνες κάτοχοι ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα θὰ ἐλάμβανον 400 δραχ. καὶ οἱ ξένοι 600 δραχ. Τοῦτο δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ ὅσα ἔχει συμφωνήσει εἰς τοὺς ξένους. Ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰσχυρίζονται, ὅτι οἱ Ἕλληνες φορεῖς τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου εὑρίσκονται ἐντὸς τῆς χώρας, εἶναι κάτοικοι τῆς χώρας μας καὶ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ρυθμίσῃ κατὰ τὸ δοκοῦν τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεώς των μὲ τὸ κυριαρχικὸν δικαίωμα ποὺ τῆς δίδει ἡ ἐξουσία. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ μεταχείρισις αὐτὴ εἶναι δικαία τοσούτῳ μᾶλλον ὅταν ὑπάρχῃ ὁ τρόπος, τὸν ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ κ. Στεφανόπουλος νὰ μειωθῇ τὸ ποσοστὸν τῶν Ἑλλήνων ὁμολογιούχων ξένων καὶ ἡ διαφορὰ νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ὁμολογιούχους τῶν ἐσωτερικῶν δανείων. Ὁ τρόπος ρυθμίσεως τοῦ θέματος παρουσιάζει τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἠναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς τὴν ρύθμισιν αὐτὴν εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας καὶ ὡδηγήθη εἰς τὴν λύσιν αὐτὴν ἐκβιασθεῖσα, διότι δίδει εἰς τοὺς ξένους μεγάλο ποσοστόν, ἀδικεῖ δὲ καὶ τοὺς Ἕλληνας καὶ ἐπιβαρύνει τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μὲ νέα βάρη μὲ τὴν ψευδαίσθησιν, ὅτι πρόκειται νὰ πάρῃ νέα δάνεια διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν κονδυλίων ἐπενδύσεων, ἀλλὰ ἀπὸ τὰ ἀναγραφέντα εἰς τὸν Τύπον καταφαίνεται, ὅτι ἀπὸ τὸ Κονσόρτσιουμ δὲν πρόκειται νὰ λάβωμεν οὔτε ὀβολὸν καὶ θὰ παρέλθῃ καὶ τὸ τρέχον ἔτος χωρὶς ἀξιολόγους ἐπενδύσεις ὅπως συνέβη καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος παρὰ τὸ λεχθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸν παρελθόντα Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον ἀπερροφήθησαν δι’ ἐπενδύσεις 2 δισεκατομμύρια, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι λόγῳ τῶν καιρικῶν συνθηκῶν τοὺς δύο αὐτοὺς χειμερινοὺς μῆνας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ κανένα ἔργον. Οὐδὲν ἔργον ἐπενδύσεως θὰ γίνῃ καὶ ἐφέτος ἐνῷ εἶναι τόσον ἀπαραίτητα αὐτὰ τὰ ἔργα διὰ νὰ καταστῇ ἡ χώρα μας συναγωνιστικὴ ἔναντι τῶν ἄλλων χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς 200.000 ἔχουν ἀνέλθει οἱ μεταναστεύσαντες εἰς τὴν Γερμανίαν, Βέλγιον καὶ τὰς ἄλλας Εὐρωπαϊκὰς χώρας, λόγῳ τῆς μὴ ἀξιοποιήσεως τῶν κάμπων τῆς ὑπαίθρου καὶ λόγῳ ὑποαπασχολήσεως, καὶ ἐνῷ μέχρι σήμερον ἔφευγον μόνον νέοι, τὸ τρέχον ἔτος θὰ μεταναστεύσουν καὶ οἱ μέχρι 45 ἐτῶν, ὁπότε δὲν θὰ ἀπομείνουν εἰς τὴν χώραν παρὰ μόνον οἱ γέροι καὶ τὰ ἀνήλικα παιδιά, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ καλλιεργήσουν τὰς ἀγροτικάς μας περιοχάς, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἀναμένει ἡ χώρα πολλὰ περισσότερα ἀπὸ τὴν Βιομηχανίαν, διότι ἡ Βιομηχανία μας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὸν συναγωνισμὸν μὲ τὰς λοιπὰς βιομηχανικῶς ἀνεπτυγμένας Εὐρωπαϊκὰς χώρας, ὅσον ἡ Γεωργία μας. Ἡ βιομηχανία μας μὲ τὸν τρόπον χειρισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ θέματος, ποὺ ἄφησεν ἐλευθέρους τοὺς ξένους νὰ ἐπενδύσουν κεφάλαιά των εἰς τὴν χώραν μας θὰ περιέλθουν, τοὐλάχιστον, αἱ σημαντικώτεραι βιομηχανίαι εἰς τοὺς ξένους καὶ ἡμεῖς θὰ γίνωμεν βιοτέχναι καὶ οἰκονομικῶς ὑπόδουλοι τῶν ξένων.

§5Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴπατε, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἔχωμεν βοήθειαν ἀπὸ τὸ Κονσόρτσιουμ. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ὑπέβαλεν ὑπόμνημα πρὸς τὰ μέλη τοῦ Κονσόρτσιουμ πρὸς ὑποστήριξιν τῆς αἰτήσεώς της. Μήπως εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐὰν ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἐδώσατε εἶναι ἀκριβής;

§6Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Αἱ ἐφημερίδες τὸ ἀνέγραψαν μὲ μεγάλους μάλιστα τίτλους καὶ οὐδεμία διάψευσις ὑπῆρξε.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ συνάδελφοι μὲ παρεκάλεσαν ὅπως ψηφισθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει σχέδιον νόμου.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ἐπαρχιακοῦ Τύπου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων ἀναφερομένων εἰς τὸν Τύπον καὶ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Τύπου καὶ Πληροφοριῶν.

§10Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῇ ὡς ἐτροποποιήθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐπίσης παρακαλῶ, ὅπως διορθωθοῦν δύο παραλείψεις. Ἡ μία εἰς τὸ ἄρθρον 8, ὁ ἀριθμὸς 36 νὰ γίνῃ 48. Ἡ ἄλλη εἰς τὴν παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 9, εἰς τὸν δεύτερον στίχον νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «ἁπλῶν».

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἐτροπολογήθη, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Ἐπαρχιακοῦ Τύπου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων ἀναφερομένων εἰς τὸν Τύπον καὶ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Τύπου καὶ Πληροφοριῶν».

§13Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδεμία ἀντίρρησις διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον καὶ ἐψηφίσθη ἀλλὰ διὰ τὴν τάξιν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται, ὅταν ἕνα νομοσχέδιον ἔχῃ κρατηθῆ, μετὰ τὴν ἀναχώρησίν μας νὰ ἐπανέρχεται πρὸς συζήτησιν, διότι, πιθανόν, νὰ ἔχωμεν ἀντιρρήσεις. Κατ’ ἐξαίρεσιν διὰ τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον δὲν ὑπῆρχον ἀντιρρήσεις, ἀλλὰ εἰς τὸ μέλλον δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ τοῦτο.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον καὶ συμφωνῶ μαζί σας. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ἐπανέφερα πρὸς ψήφισιν, κατόπιν ἐπιμόνων παρακλήσεων συναδέλφων. Ὁ κ. Θ. Καψάλης, ἔχει τὸν λόγον.

§15Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Τὸ ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπέλθῃ μία ρύθμισις τοῦ προπολεμικοῦ χρέους τῆς χώρας μας, ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ἐπίσης θὰ ἔλεγον, ὅτι οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους γίνεται αὐτὴ ἡ ρύθμισις καὶ οἱ ὁποῖοι περιλαμβάνονται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ἐπίσης πιθανὸν ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας νὰ μὴ ἦτο δυνατὸν νὰ ἦσαν καλύτεροι, ἐν τούτοις ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ παρατηρήσω εἶναι ὅτι τόσον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ὅσον καὶ αἱ προηγούμεναι τῆς Ε.Ρ.Ε. φέρουν βαρεῖαν εὐθύνην διότι καὶ τὸ μέγα αὐτὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως τῶν προπολεμικῶν χρεῶν ἄφησαν καὶ παρῆλθε μακρὰ σειρὰ ἐτῶν χωρὶς νὰ προχωρήσουν εἰς μίαν ρύθμισιν ἡ ὁποία ἐὰν ἐγένετο παλαιότερον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ὑπὸ εὐνοϊκωτέρους ὅρους. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφερθῶ εἰς μερικὰς λεπτομερείας τῆς ἐξελίξεως τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ὁπότε ἡ πρώτη Κυβέρνησις τοῦ Ε. Σ., εἰς τὴν ὁποίαν εἴχομεν τὴν τιμὴν καὶ ἡμεῖς νὰ μετέχωμεν, ἔφερε τὸ θέμα ἐπὶ τάπητος. Τότε, τὸ 1953, ἠγέρθη τὸ θέμα τῆς ἀνάγκης κάποιας ρυθμίσεως τῶν προπολεμικῶν χρεῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ προσπάθεια ποὺ ἔγινε μὲ μίαν Ἐπιτροπὴν τῆς ὁποίας προήδρευεν ὁ ἀείμνηστος Τσουδερός, δὲν κατέληξεν εἰς συγκεκριμένα ἀποτελέσματα, λόγῳ μὴ συμφωνίας μετὰ τῶν ἐκπροσώπων τῶν ξένων ὁμολογιούχων. Τὸ ναυάγιον αὐτὸ ἤνοιγεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τὴν δυνατότητα τῆς ρυθμίσεως τοῦ θέματος ἔστω καὶ διὰ μονομεροῦς πράξεως. Καὶ ἐδημιουργήθησαν αἱ προϋποθέσεις τῆς ρυθμίσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ αἱ ὁποῖαι ἦσαν: 1) Ἡ ἐγγραφὴ ἑνὸς κονδυλίου εἰς τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν χρεῶν αὐτῶν. Αὐτὸ ἔγινεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1954– 1955. 2) Προεβλέφθη ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ ἤρχετο εἰς συνεννοήσεις μὲ τὸν Σύνδεσμον τῶν κομιστῶν ὁμολογιούχων τῶν Ἑλληνικῶν δανείων—εἶναι γνωστόν, ὅτι τότε μέγα μέρος τῶν ὁμολογιῶν εὑρίσκετο εἰς χεῖρας Ἑλλήνων—τοῦτο θὰ ἀπετέλει τὴν ἀπαρχὴν τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν παλαιῶν χρεῶν καὶ εἰς τὴν συμφωνίαν αὐτήν, ἐὰν ἐγένετο, θὰ προσεχώρουν ὅσοι καὶ ἐκ τῶν ξένων ὁμολογιούχων θὰ ἐδέχοντο, ἀλλὰ καὶ ἐὰν οἱ ξένοι δὲν ἐδέχοντο πάλιν ἡ ἔναρξις τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν δανείων θὰ ἔδιδεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν δυνατότητα τῆς ἀποδείξεως τῆς ἀπολύτου καλῆς αὐτῆς θελήσεως. Θὰ προσθέσω, ὅτι μετὰ τὸ ναυάγιον τῶν διαπραγματεύσεων ὁ τότε Ὑπουργὸς κ. Παπαγιάννης, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸν τότε Διοικητὴν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κ. Μαντζαβῖνον, ἐπεξειργάσθησαν σχέδιον ρυθμίσεως ἐξυπηρετήσεως κυμαινόμενον ἀναλόγως τοῦ ὕψους τοῦ ἐπιτοκίου. Ἡ ἐξυπηρέτησις θὰ ἦτο ὁ τόκος 2% προεβλέπετο δὲ ὡς χρεωλύσιον 0,5 διὰ τὰ πρῶτα 5 ἔτη τὸ ὁποῖον θὰ ηὔξανεν ἀργότερον. Ἡ ἀπόσβεσις θὰ ἐγίνετο διὰ τῆς ὁλοκληρώσεως τῶν τίτλων εἰς τὸ ἄρτιον ἐντὸς διαστήματος 44 ἐτῶν. Ἀπὸ αὐτὴν τὴν λεπτομέρειαν δύνασθε νὰ σχηματίσητε μίαν ἀντίληψιν τῆς μεγάλης διαφορᾶς ἡ ὁποία θὰ ὑπῆρχε, διότι ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν τώρα ὁλόκληρον τὸ προπολεμικὸν κεφάλαιον ἐνῷ τότε θὰ ἀνεγνωρίζαμεν ἕνα ποσοστὸν μεταξὺ 33–50% ὅσον ἦτο καὶ τὸ ποσοστὸν τῆς συμφωνίας τῆς γενομένης ἀπὸ τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀειμνήστου Καρτάλη καὶ ἡ ὁποία ὑπῆρξε τὸ πρῶτον παράδειγμα ρυθμίσεως προπολεμικοῦ χρέους. Ἡ μεταβολὴ ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν τότε Κυβέρνησιν, ἡ παραίτησις τοῦ κ. Παπαληγούρα καὶ ἐμοῦ τοῦ ἰδίου, ὡδήγησαν εἰς τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ σχεδίου ἐκείνου. Καὶ ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέραν, κ. Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἀρχίζουν αἱ εὐθῦναι τῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ σημερινός, νὰ εἶναι ὁ ὀλιγώτερον ὑπεύθυνος, ἀλλά, πάντως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν προτελευταίαν συνεδρίασιν ὑπεστήριξεν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε, νομίζω ὅτι φέρει βαρεῖαν εὐθύνην, διότι εἰς τὰς διαδόχους Κυβερνήσεις, κατ’ ἐπανάληψιν, διετέλεσεν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἔχει τὴν εὐθύνην τοῦ χειρισμοῦ. Διότι, τί συνέβη, κ. Πρόεδρε; Αὐτὴ ἡ λύσις, ἂν ἔκτοτε ἐφηρμόζετο, θὰ εἶχεν ὁδηγήσει εἰς μεγάλην οἰκονομίαν διὰ τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμόν, εἰς πολὺ μικρότερον βάρος τοῦ βάρους, τὸ ὁποῖον ἀναλαμβάνομεν σήμερον καὶ ἐπὶ πλέον θὰ εἶχε καταστήσει τὴν χώραν μας, ἔκτοτε, μίαν χώραν, ἡ ὁποία μὲ τὴν ἰδικήν των πρωτοβουλίαν ἀναλαμβάνει τὴν ρύθμισιν ἑνὸς θέματος, ποὺ ἀφεώρα τὴν πίστιν της εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αἱ μελέται αὐταὶ καὶ ἡ προσπάθεια αὐτὴ παρεπέμφθησαν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας μαζὺ μὲ ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἦσαν πολὺ βασικά. Διότι θὰ ἐνθυμῆσθε τὴν ἐπιβολὴν νέας φορολογίας, τὴν ἐπιβολὴν περιορισμοῦ εἰς τὰς εἰσαγωγὰς καὶ τὴν ἐγκατάλειψιν κάθε μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ προπαρεσκεύαζε τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν διὰ τὴν ἐπερχομένην εἴσοδόν της ἢ σύνδεσίν της μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἔρχεται σήμερον καὶ νὰ λέγῃ, ὅτι ἡμεῖς πάντοτε ἐδοκιμάσαμεν καὶ προσεπαθήσαμεν. Δὲν προσεπαθήσαμεν τίποτε, κύριε Πρόεδρε. Τὸ σχέδιον ἐκεῖνο ἐγκατελείφθη. Παρῆλθον 5 ἢ 6 ἔτη χωρὶς ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ προωθήσῃ καθόλου τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ χωρὶς νὰ ἀναλάβῃ καμμίαν πρωτοβουλίαν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τὸ 1957 προέβη εἰς κἄποιαν βολιδοσκόπησιν, ἡ ὁποία, ὅμως, δὲν τὸν ἐνεθάρρυνε. Τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἀπόδειξις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπέδωσε τὴν δέουσαν σοβαρότητα εἰς τὸ θέμα αὐτό. Διότι ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ προχωρήσῃ, ἐπαναλαμβάνω, ἔστω καὶ εἰς μερικὴν ρύθμισιν μὲ τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους, οἱ ὁποῖοι, τότε, ἦσαν διατεθειμένοι νὰ ἐπιτελέσουν τὸ πρῶτον σκέλος τῆς συμφωνίας, ὁπότε ἡ κατάστασις θὰ ἦτο ἐντελῶς διάφορος. Τὸ δεύτερον θέμα, κύριε Πρόεδρε, εἶναι τὸ ἑξῆς: Νομίζω, εἰς ἐπίρρωσιν τῆς ἐπικρίσεως, τὴν ὁποίαν διετύπωσα διὰ τὴν ἀναβλητικότητα, ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν εἰς τὸ παρελθὸν ἐκ μέρους ὅλων τῶν διαδοχικῶν Κυβερνήσεων τῆς Ε.Ρ.Ε., θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναφερθῇ καὶ τὸ σημαντικὸν στοιχεῖον τοῦ ὕψους τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς προέβαινεν εἰς ρύθμισιν, ἔστω μερικήν, ἐπαναλαμβάνω, τῶν χρεῶν της, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ὕψος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἦτο τὸ ἥμισυ τοῦ σημερινοῦ, δὲν φαντάζομαι, ὅτι θὰ μείνῃ εἰς οὐδένα ἀμφιβολία, ὅτι οἱ ὅροι, τοὺς ὁποίους θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ θὰ ἦσαν ἀπείρως εὐνοϊκώτεροι ἀπὸ τοὺς ὅρους τοὺς σημερινούς, ὁπότε καὶ οἱ ξένοι ὁμολογιοῦχοι εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς εἴπουν ὅτι, κύριοι, μέσα εἰς τὸν τεράστιον προϋπολογισμόν, τὸν ὁποῖον εἴχατε, αὐτὸ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν ἡμεῖς διὰ μίαν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων μας, εἶναι σχετικῶς πολὺ μικρόν, καὶ νὰ ἐπιμείνουν ἐπ’ αὐτοῦ. Μία ἄλλη, κύριε Πρόεδρε, ζημία, ἡ ὁποία προέκυψε ἀπὸ αὐτὸν τὸν χειρισμόν, εἶναι ἠθικῆς φύσεως. Διότι, ἐὰν ἡ Ἑλλάς, μὲ ἰδικήν της πρωτοβουλίαν καὶ ἐγκαίρως προέβαινεν εἰς μίαν ἔναρξιν ρυθμίσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ, τότε θὰ παρουσιάζετο πρὸς τὰ ἄλλα κράτη, ὡς μία χώρα, ἡ ὁποία ἀπέδιδε μεγάλην σημασίαν εἰς τὸ θέμα τῆς πίστεώς της καὶ τοῦ γοήτρου της καὶ ἡ ὁποία, παρὰ τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἀντεμετώπιζε διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν της, εὗρε τὸν τρόπον νὰ τακτοποιήσῃ καὶ τὸ θέμα αὐτό. Ἐνῷ τώρα, κύριε Πρόεδρε, ἀναβάλλοντες ἐπὶ μακρὰ ἔτη, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ πραγματοποιήσωμεν αὐτὸν τὸν διακανονισμόν, ὄχι ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν πίεσιν ἀδηρίτου ἀνάγκης. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἐπιστολὴν ἐκείνην, ἡ ὁποία, κατὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἀπηυθύνθη πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν ὁποίαν τότε ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσε καμμίαν ἀπάντησιν, ὡς νὰ ἔλεγεν ὅτι, μοῦ τὰ γράφουν αὐτά, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν συμφωνῶ καὶ ἐγὼ δὲν ἀναλαμβάνω καμμίαν εὐθύνην. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, ἄλλωστε, εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσωμεν. Ἦτο καὶ ἐκείνη μία πρᾶξις, ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως ὑπενθύμιζε κατὰ τρόπον ὀδυνηρὸν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβῃ μέτρα διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ χρέους τῆς χώρας. Ἀλλὰ καὶ μόνον ὡρισμέναι περικοπαὶ ἀπὸ τὴν Εἰσηγητικὴν Ἔκθεσιν δείχνουν, κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ ποίας συνήκας ἐπῆλθεν αὐτὸς ὁ διακανονισμός. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ διαβάσω μόνον μίαν φράσιν «... (ἀναγινώσκει)...». «Παρὰ ταῦτα, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ............... οἰκονομικῶν ὠφελημάτων». Ὅλη αὐτὴ ἡ φιλολογία, κύριε Πρόεδρε, καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι εὑρέθημεν πλέον εἰς τὴν σκληρὰν ἀνάγκην νὰ προβῶμεν εἰς τὸν διακανονισμόν, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μετάσχωμεν τῶν ὠφελημάτων αὐτῶν καὶ νὰ καλλιεργήσωμεν τὰς σχέσεις μας μὲ τοὺς διεθνεῖς ὀργανισμούς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐξαρτώμεθα. Πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατέβαλον μεγάλην προσπάθειαν, διὰ νὰ πείσουν τὴν Βουλήν, ὅτι ὅλα εἶχον γίνει εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ὅτι καλυτέρα λύσις ἀπὸ αὐτὴν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ. Ἂς μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ διαφωνήσωμεν ἐντόνως καὶ νὰ τονίσωμεν καὶ πάλιν, ὅτι ἡ μακρὰ ἀναβολὴ τῆς ρυθμίσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐκ μέρους τῶν Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τοῦ 1955 εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἀρχήν, ὡδήγησε εἰς μίαν σοβαρωτάτην ἐπιβάρυνσιν διὰ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν καὶ εἰς μίαν μεγάλην ἠθικὴν ζημίαν τῆς πίστεως καὶ τοῦ γοήτρου τῆς χώρας μας. (Χειροκροτήματα).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς.

§17Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκτιμῶ βαθέως τὴν ἱκανότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀναγινώσκῃ τὰ ἔγγραφα καὶ συγχρόνως νὰ ἀκούῃ τοὺς ρήτορας τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ ὅμως συζητουμένου τοῦ ἄρθρου 1 θὰ διατυπώσωμεν συγκεκριμένας παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ χρειασθῇ νὰ δοθῇ ἀπάντησις, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐντείνῃ τὴν προσοχήν του.

§18Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ τὴν ἐντείνω.

§19Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν πρόκειται, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπαναλάβω τὰ λεχθέντα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἄρθρου 1. Ἔχω νὰ κάμω ὅμως μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 1, ἥτις ὁρίζει τὰ ἑξῆς: «Ἐγκρίνεται ἡ ἔναντι ὀφειλομένων τόκων καὶ πέραν τῶν κατὰ τὴν παράγραφον 1 τοῦ παρόντος, διατεθησομένων διὰ τὴν αἰτίαν ταύτην νέων ὁμολογιῶν, καταβολὴ ἐφ’ ἅπαξ, τοῖς μετρητοῖς δολλάρια 25 κατὰ ὁμολογίαν τοῦ δανείου 8% (νῦν 4%) 1925. Δάνειον τοῦ 1925 εἶναι τὸ δάνειον ὑδρεύσεως διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ὁποίου γίνεται ἰδιαιτέρα μεταχείρισις, ἐνῷ διὰ τὰ ἄλλα συναφθέντα δάνεια ἀναλαμβάνομεν τὴν ὑποχρέωσιν τῆς καταβολῆς τόκων, μόνον διὰ τὸ δάνειον ὑδρεύσεως τοῦ 1925, δίδομεν καὶ ἕνα δῶρον 25 δολλάρια κατὰ ὁμολογίαν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ ἤθελα μίαν ἐξήγησιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν ἄνισον μεταχείρισιν τῶν ὁμολογιούχων. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ὅμως τῆς συζητήσεως τῆς ὑπὸ κρίσιν διατάξεως θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ τί συμβαίνει μὲ τὴν Ἑταιρείαν Ὑδάτων. Τὸ δάνειον τῶν 10.000.000 δολλαρίων συνήφθη διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων ὑδρεύσεως. Ἔκτοτε ὅμως τὸ Κράτος δαπανᾷ τεράστια ποσὰ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν διαφόρων ἔργων ὑδρεύσεως καὶ τελευταίως ἐδαπάνησε μέγα ποσὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τῆς Ὑλίκης. Ὅλαι αὐταὶ αἱ δαπάναι βαρύνουν τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Παραδέχομαι, ὅτι τὸ δάνειον ἦτο παραγωγικόν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν ἦτο σωστὸν τὸ δῶρον ποὺ δίδεται εἰς τοὺς ὁμολογιούχους νὰ τὸ ἐπιβαρυνθῇ ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός, δηλαδή, ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Πρέπει νὰ τὸ ἐπιβαρυνθοῦν οἱ ὠφεληθέντες, διότι τὰ ἔργα ὑδρεύσεως ἔγιναν μόνον διὰ τὴν περιφέρειαν τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης. Πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ Ἑταιρεία Ὑδάτων ποὺ κερδίζει τεράστια ποσὰ ἐκ τῶν ἔργων. Ἐπίσης, φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ἄνισος μεταχείρισις τῶν δανειστῶν τούτων θὰ δημιουργήσῃ ζητήματα κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἀκόμη, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ πῶς ἐργάζεται ἡ Ἑταιρεία Ὑδάτων, πῶς δαπανᾷ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν, καὶ ποῖα τὰ κέρδη της καὶ πῶς τὰ διανέμει; Ἐπὶ τῶν σημείων ποὺ ἔθιξα θὰ ἤθελα σαφῆ διευκρίνισιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§21Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἶναι ἀπόρροια τῆς γενομένης μετὰ τῶν κερδοσκόπων κατόχων τῶν ὁμολογιῶν τοῦ δημοσίου χρέους συμφωνίας. Ρυθμίζει δὲ τὸ ἄρθρον τοὺς ὀφειλομένους τόκους ἀπὸ τοῦ 1932 καὶ ἐντεῦθεν, καὶ τοῦτο διότι, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ 1932 συνεπεία τῆς τότε διεθνοῦς οἰκονομικῆς κρίσεως ἡ Ἑλλὰς ἀνέστειλε καὶ αὐτὴν τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων τοῦ δημοσίου χρέους καὶ ἦρε τὴν χρυσῆν βάσιν. Ἕως τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὸν καθηγητὴν κ. Π. Δερτιλῆν ὤφειλεν ἐν συνόλῳ δάνεια ἐξωτερικὰ ὀνομαστικοῦ κεφαλαίου 1.556 ἑκατ. χρυσῶν φράγκων, πραγματικοῦ δὲ 1.367 ἑκατ. χρυσῶν φράγκων, τοὺς αὐτοὺς περίπου ἀριθμοὺς ἀναφέρει καὶ ὁ ἀείμνηστος Βαρβαρέσος. Ἔναντι τοῦ χρέους τούτου, μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον εἶχε καταβάλει διὰ τοκοχρεολύσια τὸ ποσὸν τῶν 1.566 ἑκατ. χρυσῶν φράγκων, δηλαδὴ οὐσιαστικῶς εἶχεν ἐξοφλήσει τὸ ὀνομαστικὸν κεφάλαιον, εἶχε δὲ δώσει 200 ἑκατ. χρυσᾶ φράγκα ἐπὶ πλέον τοῦ πραγματικοῦ κεφαλαίου. Αὐτὰ λοιπὸν τὰ δάνεια φέρονται καὶ πάλιν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν, ἀναγνωρίζομεν τὴν ὀφειλὴν καὶ πρόκειται διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν ἄρθρου νὰ καταβάλωμεν ποσὸν 4 ἑκατ. καὶ πλέον δολλαρίων διὰ τόκους ἀπὸ τοῦ 1932 καὶ ἐντεῦθεν, διὰ τῆς ἐκδόσεως νέων ὁμολογιῶν. Ἐπὶ πλέον, κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ σήμερον εἰς τὴν διεθνῆ χρηματαγορὰν ὁ τόκος διὰ τὰ τρέχοντα δάνεια γενικῶς ἀνέρχεται εἰς 2–3% διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου καθορίζεται τόκος 4%, ἐνῷ πρόκειται περὶ συμβιβαστικῆς λύσεως καὶ ἑπομένως κατὰ κἄποιον τρόπον θὰ ἔπρεπεν ὁ τόκος νὰ ἐρρυθμίζετο κάτω τοῦ ὑφισταμένου σήμερον. Διὰ τὴν τοιαύτην ρύθμισιν, κύριοι συνάδελφοι, κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν διότι δὲν εἶχε τὴν ἱκανότητα καὶ τὸ σθένος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς συμμάχους Κυβερνήσεις πρὸς τακτοποίησιν γενικώτερον τοῦ δημοσίου χρέους. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν κατὰ τὴν εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τὸ σύνολον τῶν καταστροφῶν τῆς Ἑλλάδος ἀνῆλθεν εἰς 5.500 δισεκατομμύρια δολλαρίων, ὅταν δὲν μᾶς ἐπετράπη νὰ λάβωμεν ἐπανορθώσεις, ὅταν ἡ χώρα μας εἶναι ὑποανάπτυκτος, καὶ ὅταν ἡ δοθεῖσα βοήθεια ἀνῆλθε μὲν εἰς 3.500.000.000 δολλαρίων, εἰς τὴν ὁποίαν συμπεριλαμβάνονται τὸ 10% διὰ τὰ ἔξοδα τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ μέρος αὐτῆς ἐκ τροφίμων καὶ ἄλλων εἰδῶν χειρίστης ὑποστάθμης, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρίζωμεν χρέη καὶ νὰ καλῆται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ καταβάλῃ 4% ἐπιτόκιον ἀνώτερον τοῦ τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς; Πῶς εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, δι’ ἕνα τεράστιον ἐθνικὸν γεγονὸς ὡς τοῦ δημοσίου χρέους, τὰς διαπραγματεύσεις περὶ ρυθμίσεώς του νὰ διεξάγῃ εἷς ἰδιώτης νομικὸς μετὰ τῶν ἐκπροσώπων τῶν κερδοσκόπων, ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως; Ὅταν ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων τὸ 1928–32 ἐπρόκειτο νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν σύναψιν τοῦ τριμεροῦς δανείου, τὸ θέμα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διεχειρίσθη προσωπικῶς ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος, συνοδευόμενος ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀειμνήστου Ἀνδρέα Μιχαλακοπούλου καὶ μὲ τὴν συνεργασίαν δύο διεθνῶν φυσιογνωμιῶν τοῦ Κακλαμάνου καὶ τοῦ Ν. Πολίτη, κι’ ἀκόμη μὲ ἀνωτάτους κρατικοὺς ὑπαλλήλους. Καὶ προκειμένου περὶ ρυθμίσεως τοῦ ὅλου δημοσίου χρέους ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὁ κ. Γαζῆς, βεβαίως ἐκ τῶν ἀρίστων νομικῶν τῆς χώρας. Ἀλλὰ τὸ θέμα δὲν εἶναι νομικόν, εἶναι οἰκονομικόν, εἶναι πολιτικόν, εἶναι συμμαχικόν, εἶναι θέμα ἁπτόμενον ποικίλων συμφερόντων τῶν συμβαλλομένων μερῶν. Εἶναι θέμα, κύριοι, ποὺ μόνον τὸ ἀνάστημα ἱκανοῦ καὶ θαρραλέου πολιτικοῦ καὶ δὴ πρωθυπουργοῦ, δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ. Καὶ ὅμως, ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὸ δέος τῆς ἀνικανότητός της ἐξαπέστειλε τὸν νομικὸν ἀντὶ νὰ μεταβῇ ἡ ἰδία. Καὶ τὰ καταπληκτικὰ ἀποτελέσματα τὰ ἔχετε ἐνώπιόν σας διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Ἀνεξαρτήτως φυσικὰ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον ἑπταετίαν δὲν ἐσκέφθη κἂν τὸ θέμα, ἕως ὅτου, τελικῶς, τὴν πρωτοβουλίαν τὴν ἔλαβον οἱ κερδοσκόποι, οἱ ὁποῖοι καὶ κεφάλαιον θὰ λάβουν καὶ μέρος τῶν δῆθεν καθυστερουμένων τόκων, καὶ ἐπιτόκιον τὸ μεγαλύτερον τῆς διεθνοῦς χρηματαγορᾶς. Ἡ δὲ καθυστέρησις τοῦ τερματισμοῦ τῆς ὅλης ὑποθέσεως τοῦ δημοσίου χρέους ἔδωκε τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸ σκοτεινὸν παρασκήνιον νὰ ὀργιάσῃ ἡ κερδοσκοπία ἐπὶ μίαν περίπου δεκαετίαν. Τὸ 1950–54 ἔχομεν τὴν πρώτην ὑψωτικὴν τάσιν, τὸ 1954–55 ἔχομεν κάμψιν, διότι ἀποτυγχάνει ὁ δανεισμὸς τῆς Ε.Ρ.Ε., διότι δὲν ἐτακτοποίησε τὸ δημόσιον χρέος, τὸ 1959 ἔχομεν ὕψωσιν τῶν τιμῶν διότι θὰ λάβωμεν δάνειον ἀπὸ τὸ Διεθνὲς Ταμεῖον, τὸ 1960 διαψεύδεται ἡ εἴδησις, διότι δὲν ἐτακτοποιήθη ἡ ρύθμισις τοῦ δημοσίου χρέους καὶ τὰ χρεώγραφα πίπτουν, διὰ νὰ ἀνέλθουν τὸ 1961 αἱ τιμαί των, διότι εἰς τὴν Μπόν, εἰς τὴν σύσκεψιν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, δίδομεν ἔγγραφον διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ τακτοποιήσωμεν τὸ δημόσιον χρέος. Τὸ 1962 γίνεται ἡ συνδιάσκεψις τοῦ ΝΑΤΟ εἰς Ἀθήνας, δὲν μᾶς δίδεται δάνειον, παραπέμπεται ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ Κονσόρτσιουμ, μὲ ἀβεβαίας ὑποσχέσεις συντάσσεται ἡ ἔκθεσις Φώρ, περὶ περικοπῆς πλέον τῆς βοηθείας, φθάνει ἐδῶ ἕτερος Ἀμερικανὸς εἰδικὸς ἰνκόγκνιτο, συγκεντρώνει στοιχεῖα καὶ προτείνει ὡσαύτως τὴν περικοπὴν τῆς βοηθείας, καὶ ὅλοι ὁμιλοῦν περὶ τακτοποιήσεως τοῦ δημοσίου χρέους μας καὶ τὰ χρεώγραφα ἀνέρχονται καὶ οἱ κερδοσκόποι ὀργιάζουν, ἀκριβῶς αὐτοὶ πρὸς τοὺς ὁποίους θὰ μοιράσετε ἔναντι τόκων νέας ὁμολογίας τῶν 1.000 καὶ 500 δολλαρίων, ὡς ἀναφέρεται εἰς τὸ ἄρθρον καὶ θὰ λάβουν καὶ τὸ κεφάλαιόν των. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ δανείου τοῦ 1925 θὰ καταβληθῇ καὶ ἐφ’ ἅπαξ κατὰ ὁμολογίαν τὸ ποσὸν τῶν 25 δολλαρίων, ἤτοι θὰ καταβάλῃ 230.000 δολλάρια ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμός. Αὐτὰ τὰ περισπούδαστα περιέχει τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Κύριοι συνάδελφοι: Ἡ χώρα μας ἔγινεν ὁλοκαύτωμα τοῦ κοινοῦ ἀγῶνος, ἐχάσαμεν 365.000 εἰς νεκρούς, κατεστράφη ἡ χώρα καὶ αἱ καταστροφαὶ ἀνῆλθον εἰς 7.500.000.000 δολλαρίων, ἐπανορθώσεις δὲν μᾶς ἐπέτρεψαν νὰ λάβωμεν, μᾶς ἐδόθη βοήθεια τὸ ἥμισυ, τῆς ὁποίας ἡ ἀξία ἀνῆλθεν εἰς τὸ ἥμισυ τῶν καταστροφῶν μας, οὐσιαστικῶς τὸ τρίτον, καὶ ἐκ τοῦ ὑπολοίπου μέγα μέρος κατηναλώθη διὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο ὑπόθεσις μόνον τῆς Ἑλλάδος, ἡ Κύπρος μετεβλήθη εἰς Ἑλληνοτουρκικὴν καὶ ἡ Βόρειος Ἤπειρος, ὑπόδουλος, ὑπέστημεν τὰ πάνδεινα, εἴμεθα χώρα ὑποανάπτυκτος καὶ ἰδοὺ τὸ μέγα «εὐχαριστῶ» τῶν συμμάχων μας, χάρις εἰς τὰς Κυβερνήσεις τῆς δεξιᾶς καὶ τῆς ἀνικανότητός των καλούμεθα νὰ πληρώσωμεν καὶ τὰ δῆθεν ὀφειλόμενα χρέη. Ἰδοὺ διατί κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως τοῦ δημοσίου χρέους, ἰδοὺ διατί τὸ νομοθέτημα δὲν θέλει καταψήφισιν, ἀλλὰ ἐξαφανισμόν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§23Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§25Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δοκιμάζω αἴσθημα ἱκανοποιήσεως, κύριοι βουλευταί, διότι ἀπεφασίσθη ἡ ρύθμισις τοῦ δημοσίου χρέους, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ πράξῃ χάριν τῆς πίστεως τῆς χώρας. Εἰδικώτερον εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος, συγκαταλέγεται καὶ τὸ δάνειον τῆς ὑδρεύσεως. Θὰ ἐπιμείνω εἰδικῶς ἐπ’ αὐτοῦ, διότι καὶ ὡς δημοτικὸς σύμβουλος ἔχω ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ καὶ διότι θὰ παράσχω τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπισημαίνων ὡρισμένα σφάλματα, νὰ ἀποκαταστήσῃ καὶ ὡρισμένα πράγματα. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ Οὔλεν ἀρχικῶς προσέφερε μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὸ λεκανοπέδιον τῆς Ἀττικῆς, ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς προεκατέβαλεν αὐτὴν τὴν δαπάνην. Ἐπὶ κεφαλαίου 10.000.000 δραχμῶν μόνον 2.500.000 κατέβαλεν ἡ Ἑταιρεία καὶ ἐν συνεχείᾳ ὅταν ἐξεδόθη τὸ δάνειον ἐπὶ συνόλου 11.000.000, οἱ δανεισταὶ κατέβαλον μόνον 4.600.000. α) Δολλάρια 1.200.000 κατεκρατήθησαν ὡς ἀμοιβὴ τῆς Ἑταιρείας Οὔλεν καὶ Σία (ἄρθρ. 24 τῆς Συμβάσεως). β) Δολλάρια 1.540.000 ἤτοι τὸ 14% ὡρίσθησαν ὡς γενικὰ ἔξοδα τῆς Ἑταιρείας Οὔλεν (ἄρθρ. 49). γ) Δολλάρια 1.650.000 ὠφελήθησαν οἱ δανεισταὶ διότι ἐπλήρωσαν τὰς ὁμολογίας των 1.000 πρὸς 850 δολλάρια ἑκάστην (ἄρθρον 9 τῆς Συμβάσεως). δ) Δολλάρια τοὐλάχιστον 2.000.000 ὠφελήθησαν οἱ ὁμολογιοῦχοι δανεισταὶ διότι ἀμέσως ηὐξήθη ἡ τιμὴ ἀπὸ 850 δολλάρια εἰς 1.200 δι’ ἑκάστην. Ἔκτοτε συνεχίσθη ἡ ἀφαίμαξις τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ λεκανοπεδίου. Ἐκκρεμεῖ βεβαίως ἐπερώτησίς μου, ἀλλὰ κατηγορῶ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, διότι ἀπὸ τοῦ 1935 δὲν ἐξηγόρασαν τὴν Ἑταιρείαν καὶ δὲν ἀπήλλαξαν τὸν πληθυσμὸν ἀπὸ τὴν καταδυνάστευσιν τῆς Ἑταιρείας, τὴν ὁποίαν ἀνέχονται. Σήμερον, ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Ἑταιρεία νὰ ἐμφανίζεται ὡς ἔχουσα κέρδη 65.000 δολλαρίων ἐτησίως, ἐνῶ εἰς τὴν πραγματικότητα ἔχει κέρδη 200.000.000. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἐξαγοράσει τὴν Ἑταιρείαν, θὰ εἶχεν ἐξοφληθῆ εἰς τὸ ἄρτιον τὸ δάνειον. Κατωρθώσαμεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰ στεγανὰ διαμερίσματα τοῦ Λογιστηρίου καὶ ἰδοὺ ὁ ἰσολογισμὸς τοῦ 1960.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ

Συνοδεύουσα τὸ προτεινόμενον σχέδιον νόμου ἐπὶ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς ἐκμεταλλεύσεως οἰκον. ἔτους 1960.

Α. ΤΑΚΤΙΚΑ ΕΣΟΔΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ.

Βʹ ΕΚΤΑΚΤΑ ΕΣΟΔΑ ΕΚ ΤΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΝΕΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ

Βʹ ΕΞΟΔΑ ΟΙΚΟΝ ΕΤΟΥΣ 1960

Συνεπῶς ἔχομεν τοὐλάχιστον 200.000.000 κέρδη. Ἰδοὺ διατὶ ὁ ἀρχιλογιστὴς λαμβάνει 130.000 μηνιαίως. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ περιῆλθον εἰς χεῖρας μας καὶ 4 λογαριασμοὶ τοὺς ὁποίους θὰ ἴδητε πόσον ἐξωφρενικοὶ εἶναι. Εἰς τὴν περιφέρειαν Δάφνης.....

ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Α.Ε.

Ἀριθ. μ. Τ.Α. 485]25–5–56

Τ.Α. 430] 8–5–56

ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ ΣΩΛΗΝΩΝ ΔΙΚΤΥΟΥ ΕΚΤΟΣ ΖΩΝΗΣ ΥΔΡΕΥΣΕΩΣ

ΔΗΜΟΣ ΔΑΦΝΗΣ ΟΔΟΣ: Μιλτιάδου–Κανάρη ΔΙΑΜ. ΣΩΛΗΝΩΝ Φ 80 Ἑλικωτοὶ

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΑΠΑΝΗΣ

Ο ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

ὑπογραφὴ Ἐν Ἀθήναις τῇ 3–7–1956 Σημείωσις: Τὸ ἀνωτέρω ποσὸν προϋπολογίζεται ἄνευ δεσμεύσεως τῆς Ἑταιρείας.

ΕΘΕΩΡΗΘΗ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 23)7)56 Ὁ Προϊστάμ. τῆς τεχν. Ὑπηρεσίας Δήμων καὶ Κοινοτ. Ἀττικῆς Τ.Σ. ὑπογραφὴ (Ι. ΔΡΙΝΗΣ) ... δηλαδὴ δι’ ἀπόστασιν 5 χιλιομέτρων ζητεῖ καὶ λαμβάνει 150 δραχμὰς τὸν τόννον.... Ἐν συνεχείᾳ, ἀφοῦ ἑτοιμάζει τὸν λογαριασμὸν, προσθέτει καὶ 5% ὡς ἀπρόβλεπτα. Ἀλλά, τὰ ἀπρόβλεπτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ὅταν ἔχῃ ἀποπερατωθῆ τὸ ἔργον Καὶ τὸ πλέον ἐξωφρενικόν, γίνεται συνεχὴς ἀντικατάστασις τῶν ἐργαλείων μὲ καινούργια. Ἐν συνεχείᾳ, τὰ ἀθροίζει καὶ ἐπὶ τοῦ συνόλου προσθέτει καὶ κέρδος 10%, τὸ ὁποῖον ἐπεκτείνεται καὶ ἐπὶ τῶν ληστρικῶν μεταφορῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἀπροβλέπτων. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ τὸ Αἰγάλεω.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἀντιλέγω ὅτι εἶναι πολὺ χρήσιμα τὰ στοιχεῖα αὐτά, ἀποτελοῦν ὅμως ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ παρίσταται καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός. Δὲν ἔχουν θέσιν εἰς τὸ ἄρθρον 1.

§27Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὅτι τὸ θέμα παρουσιάζει ἐνδιαφέρον, οὐδεὶς ἀντιλέγει. Ὅτι ὅμως δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον μὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον πραγματεύεται ὁ κ. συνάδελφος, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ οὐδεμία ἀμφισβήτησις. Διότι, ἄλλη ἡ ἑταιρεία καὶ ἄλλαι αἱ προϋποθέσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας συνήφθη τὸ δάνειον διὰ τὴν κατασκευὴν καὶ ἄλλη ἡ ἑταιρεία ἐκμεταλλεύσεως. Ἐδῶ ἐπέρχεται ὁ διακανονισμὸς τοῦ ἀρχικοῦ δανείου διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου. Καὶ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπάρχει εἰδικὴ ρήτρα,—ἀπαντῶ εἰς τὸν ἐκ Χίου συνάδελφον κ. Ζορμπᾶν,— εἶναι ὅτι τὸ ἀρχικὸν ἐπιτόκιον πρὸς 8% τὸ 1935 ἐμειώθη εἰς 4% καὶ μετὰ ταῦτα μειώνεται, ἐκ νέου διὰ τῆς συμφωνίας εἰς 2% παγίας, ἐνῷ τὰ ἐπιτόκια τῶν ἄλλων ἀκολουθοῦν μίαν ὡρισμένην σειράν, ἀρχίζουν ἀπὸ 1,25, 1,35, 1,75 καὶ φθάνουν ἐτησίως 3%. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ εἰδικὴ ρύθμισις τοῦ δανείου ὑδρεύσεως τοῦ 1924.

ΕΘΕΩΡΗΘΗ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 31)7)56 Ὁ Προϊστ. Γ.Ν.Α.

(Γ.Σ. Μ. ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗΣ)

ΑΚΡΙΒΕΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ

Ἐν Ἀθήναις τῇ

20)8)56

Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ

ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

Ἄλλη ἡ ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου καὶ ἄλλη ἡ ἑταιρεία ἡ ὁποία τὸ κατεσκεύασε καὶ εἰς τὸ ὁποῖον τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐξηγόρασε τὰ ὅσα κεφάλαια ἐπῆρε ἀπὸ τὸ δάνειον τὸ συναφθὲν διὰ τὸν εἰδικὸν τοῦτον σκοπόν. Ἀσχέτως λοιπὸν τοῦ ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἀσχέτως τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν εἶναι τῆς ἰδικῆς μου ἁρμοδιότητος, διότι ἐγὼ δὲν γνωρίζω τὸ θέμα τῆς ἑταιρείας ὑδρεύσεως ὅπως τὸ γνωρίζετε σεῖς, πάντως, εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, δηλαδὴ εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ ἄρθρον 1 μὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον διαπραγματεύεται ὁ κ. συνάδελφος. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μητακίδης).

§28Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει δίκαιον, ὅτι ἄλλη εἶναι ἡ ἑταιρεία ἡ κατασκευάσασα τὸ ἔργον καὶ ἄλλη ἡ συνεχίζουσα. Τύποις ἔχει δίκαιον, οὐσιαστικῶς οἱ ἴδιοι μέτοχοι εἶναι, οἱ ὁποῖοι συνεχίζουν καὶ αὐτὸ τὸ γνωρίζουν οἱ παροικοῦντες τὰς Ἀθήνας καὶ οἱ κάτοικοι ὁλοκλήρου τοῦ λεκανοπεδίου. Εἶπον ὅτι ἔχουν ἄμεσον σχέσιν, βεβαίως, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι ἐνῷ ὑπάρχουν αἱ δυνατότητες καὶ ὑπάρχουν ἀπὸ μακροῦ νὰ εἶχε ἐξοφληθῆ εἰς τὸ ἄρτιον αὐτὸ τὸ δάνειον καὶ προπολεμικῶς μάλιστα, ἀλλὰ καὶ μεταγενεστέρως, ἐνῷ εἴχομεν τὴν ἱκανότητα καὶ ὄχι τὴν δουλικότητα, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξαν ὅλοι, νὰ ἐλέγχωμεν τὴν Οὖλεν καὶ ἀπὸ τὰ τεράστια κέρδη νὰ ἐξοφλήσωμεν καὶ τοὺς κομιστὰς τῶν τίτλων, ὁπότε δὲν θὰ εἴχομεν αὐτὴν τὴν ἀνισότητα, ἡ ὁποία παρατηρεῖται καὶ τὴν πικρίαν, ἡ ὁποία δεδικαιολογημένως διοχετεύεται εἰς τοὺς ἄλλους δανειστὰς τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Διότι εἶναι γνωστὸν ἐπίσης ὅτι κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ 1935, ὅταν ἔληξεν ἡ σύμβασις, οἱ κομισταὶ τῶν τίτλων ἦσαν κατὰ 80% Ἕλληνες. Συνεπῶς, εἶναι ἀναμφισβήτητον ἢ τοὐλάχιστον κατὰ τεκμήριον ἀμάχητον γεγονός, ὅτι καὶ σήμερον οἱ κομισταὶ τῶν τίτλων αὐτῶν τοῦ δανείου τῆς Οὖλεν εἶναι Ἕλληνες κατὰ μέγα ποσοστὸν καὶ ταῦτα γνωρίζοντες οἱ ἄλλοι Ἕλληνες δεδικαιολογημένως ἔχουν τὴν πικρίαν διὰ τὴν κατάφωρον καὶ παράδοξον καὶ ἐξοργιστικὴν ἀνισότητα. Θὰ ἀπαντήσῃ ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἄλλαι διαπραγματεύσεις ἔγιναν διὰ τὰ δάνεια καὶ δὲν ἐνδιεφέρθησαν οἱ ἐκπροσωποῦντες τοὺς ὁμολογιούχους καὶ μετὰ τοῦ κ. Γαζῆ διαπραγματευθέντες διὰ τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ δι’ αὐτὰ ταῦτα τὰ δάνεια. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν μειώνει τὴν εὐθύνην καὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἠδύνατο ἀφοῦ ἀπὸ τριετίας ἐζητήσαμεν διὰ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων καὶ κατηγγείλαμεν ὅλας αὐτὰς τὰς ἀτασθαλίας, ὄχι ἡμεῖς διὰ νὰ θεωρηθῶμεν ὡς Ἀντιπολίτευσις, διότι εἰς αὐτὰ τὰ θέματα περὶ τῆς τύχης ὁλοκλήρου τοῦ λεκανοπεδίου δὲν ὑπάρχουν οὔτε Συμπολιτευόμενοι οὔτε Ἀντιπολιτευόμενοι καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι ὁ Δήμαρχος Νέας Ἰωνίας κ. Κιοφτερτζῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι γνωστὸς ἔκπαλαι προσκείμενος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἦλθε καὶ κατήγγειλεν ὅτι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον κατεσκεύασεν, ὑπερέβη τὰ 300%. Συνεπῶς, εἶχε τὴν εὐχέρειαν ἡ Κυβέρνησις, πρὶν ἢ ἀκόμη καταλήξῃ μὲ τοὺς ὁμολογιούχους, νὰ εἶχε καθαρίσει αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον κατάστασιν καὶ νὰ εἶχε ρυθμίσει καὶ αὐτὸ τὸ χρέος κατὰ τρόπον ὥστε νὰ μὴ προκαλῇ αὐτὴν τὴν δεδικαιολογημένην ἀγανάκτησιν. Ἐτόνισα καὶ ἐπαναλαμβάνω, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι βεβαίως δὲν κάμνομεν ἔλεγχον, γνωρίζομεν τὰς ἁρμοδιότητάς μας καὶ τὴν ἀποστολήν μας, ἀλλὰ ταῦτα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν ὅλαι αἱ πτέρυγες ὅτι ὑπάρχει ἕνα καθεστὼς ἀπαράδεκτον καὶ ἠθέλησα, ἔχων τέσσαρας λογαριασμοὺς ἐπισήμους, νὰ φέρω εἰς γνῶσιν σας διότι ὀρθῶς παρετηρήσατε καὶ δικαίως καὶ σᾶς πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός σας καὶ πιθανὸν νὰ μὴ γνωρίζετε αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀλλὰ δίδω μίαν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος, διότι ἐὰν τὴν εἰσήγησίν μου ταύτην υἱοθετήσητε θὰ προκύψουν δύο τεράστια ἀγαθὰ δι’ ὁλόκληρον τὸ λεκανοπέδιον καὶ τὸ νεράκι ὁ κόσμος θὰ τὸ πληρώσῃ εἰς τὴν μισὴν τιμήν, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι συνοικισμοὶ θὰ ὑδρευθοῦν, διότι εἶναι ἀπαράδεκτον σήμερον μὲ τεράστια κέρδη τῆς Οὖλεν, μὲ τόσον μεγάλα ποσὰ ποὺ καταβάλλουν ἀδιακρίτως ὑδρευόμενοι καὶ μὴ ὑδρευόμενοι, νὰ ὑπάρχουν συνοικισμοί, οἱ ὁποῖοι τὸ νεράκι, τὸ θεῖον αὐτὸ δῶρον τοῦ Θεοῦ, τὸ παίρνουν μὲ κίνδυνον ἐπιδημιῶν ἀπὸ τὸν τενεκέ. Θέλω νὰ παρακαλέσω ὅπως ταῦτα ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§30Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξέθεσα τὰς γενικὰς παρατηρήσεις μου καὶ δὲν θὰ ἐπανέλθω κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1 καίτοι τὸ ἄρθρον 1 ἀναφέρεται εἰς τὸ οὐσιαστικὸν περιεχόμενον, καλύπτει σχεδὸν ὁλόκληρον τὸ οὐσιαστικὸν περιεχόμενον τοῦ σχεδίου νόμου. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω ὡρισμένας εἰδικὰς παρατηρήσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς δώσῃ ἀπάντησιν. Πρῶτον, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ ἀπόψεως νομοθετικῆς, νομοτεχνικῆς καὶ στενὰ νομικῆς, ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι δὲν βλέπω πουθενὰ νὰ κυροῦται ἡ σύμβασις, ἡ ὁποία ὑπεγράφη, ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ ἡ ὁποία περιλαμβάνεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νόμου. Δὲν νομίζετε ὅτι τοῦτο θὰ ἦτο νομικῶς ἀπαραίτητον καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ποία εἶναι ἡ νομικὴ ἄποψις ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν θίγω. Τὸ ἄρθρον 1 προβλέπει ἁπλῶς τὴν δυνατότητα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐκδώσῃ ὁμολογίας διὰ νὰ πληρώσῃ τοὺς τόκους, τοὺς ὁποίους ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ βάσει τῆς συμφωνίας, ἡ ὁποία συνήφθη. Πέραν τούτου, ἡ συμφωνία αὐτὴ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ νομοθετικῆς κυρώσεως εἰς τὸ σύνολόν της; Πρῶτον ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον θέτω. Δεύτερον ἐρώτημα, κ. Πρόεδρε, συνδεόμενον μὲ ἕνα εἰδικώτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξα κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὁ νόμος δὲν προβλέπει καμμίαν διάκρισιν διὰ τοὺς ὀφειλομένους παλαιοὺς τόκους. Ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ πληρώσῃ προδήλως ἐπὶ ἴσοις ὅροις ἐφ’ ὅσον διάκρισις δὲν γίνεται. Ἐν τούτοις εἰς τὴν συμφωνίαν ἡ ὁποία περιλαμβάνεται εἰς τὸ κείμενον τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως ὅπως συνεζητήθη κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὑπάρχει εἰδικὸς ὅρος ὅτι δὲν θὰ πληρωθοῦν τὰ πληρωτέα πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1950 τοκομερίδια ἐφ’ ὅσον ἔχουν ἀποκοπῆ ἀπὸ τὰς ὁμολογίας. Ἐτονίσαμεν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς συζητήσεως, κ. Πρόεδρε, ὅτι τοῦτο ἀντιστρατεύεται πρὸς τὸ δίκαιον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ στενὴν νομικὴν ἄποψιν εἶναι ἀπαράδεκτον. Καὶ αὐτὰ τὰ τοκομερίδια συνιστοῦν δικαίωμα καὶ κατὰ συνέπειαν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους, ἡ ἀποκοπὴ δὲ τῶν τοκομεριδίων ἀποτελεῖ νόμιμον δικαίωμα. Πέραν δὲ τοῦ ὅτι ἀποτελεῖ νόμιμον δικαίωμα εἶναι γνωστὸν καὶ τὸ γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ἐπεβεβαίωσεν ἄλλωστε καὶ ὁ κ. Δερτιλῆς, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰδικότητα ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅτι κατὰ τὴν παγίαν χρηματιστηριακὴν τακτικὴν πάντοτε ἐπὶ μεταβιβάσεως αὐτῶν τῶν ὁμολογιῶν ἀπεκόπτοντο τὰ παλαιὰ τοκομερίδια, τὰ ὁποῖα οἱ πωλοῦντες τὰς ὁμολογίας, οἱ ὁποῖοι συνήθως ἦσαν καὶ οἱ οἰκονομικῶς ἀδύνατοι, ἐκράτουν διὰ τὸ ἐνδεχόμενον τυχὸν κάποτε νὰ ἀποτελέσουν ἕνα περιουσιακὸν στοιχεῖον. Σήμερον ἔρχεται τὸ Κράτος διὰ συμφωνίας, χωρὶς αὐτὴν τὴν ἐξαίρεσιν νὰ καλύπτῃ τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν, νὰ διαπράξῃ μίαν ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἀντιστρατεύεται καὶ πρὸς τὸ τυπικὸν δίκαιον ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ οὐσιαστικὸν δίκαιον. Πρόκειται νὰ διαπράξῃ μίαν ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἀντιστρατεύεται πρὸς τὰ συναλλακτικὰ ἤθη καὶ πρὸς τὴν ἠθικὴν τάξιν, διότι δὲν εἶναι νοητὸν προκειμένου κατ’ ἐξοχὴν περὶ τῶν πτωχῶν καὶ τῶν ἀδυνάτων νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ ἀδικία. Θέλω ἀκόμη, κ. Πρόεδρε, νὰ προσθέσω ὅτι κατὰ σύμπτωσιν συμβαίνει καὶ τοῦτο, ἀναγνωρίζεται ἀπὸ ὅλους καὶ ὑποθέτω δὲν θὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅλαι αἱ Τράπεζαι, οἱ μεγάλοι ὀργανισμοὶ καὶ οἱ ὁμολογιοῦχοι τοῦ ἐξωτερικοῦ, νὰ κρατοῦν τὰς ὁμολογίας των μὲ τὰ τοκομερίδια ἐπ’ αὐτῶν, δὲν ἔχουν ἀποκόψει τὰ τοκομερίδια καὶ δὲν ὑφίστανται αὐτὴν τὴν ζημίαν. Ποῖοι ὑφίστανται αὐτὴν τὴν ζημίαν; Οἱ πτωχοὶ Ἕλληνες ὁμολογιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, κατὰ τὸ παρελθὸν εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πωλήσουν τὰς ὁμολογίας των. Ἐκ τῆς διακρίσεως δηλαδὴ αὐτῆς πλήττονται ὅσοι θὰ ἔπρεπε νὰ ἦσαν ἄξιοι περισσοτέρας προστασίας. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς τὸ Κράτος ἀπεφάσισε νὰ πληρώσῃ τοκομερίδια δὲν θὰ πρέπει νὰ κάμῃ οὐδεμίαν διάκρισιν. Ἐξ ἄλλου ἡ δαπάνη εἶναι πολὺ μικρὰ καὶ δὲν νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ δικαιολογῆται αὐτὴ ἡ διάκρισις. Συνοψίζων, κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρῶτον δὲν θὰ πρέπει νὰ γίνῃ διάκρισις εἰς τὴν ἀποκοπὴν ἢ ὄχι τῶν τοκομεριδίων καὶ δεύτερον νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν ἄποψίν του ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐὰν θὰ πρέπει νὰ κυρωθῇ ἡ γενομένη συμφωνία ρητῶς εἰς τὸν νόμον ἢ ὄχι.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§32Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Τὴν ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου γνώμην τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, τὴν ἐξέθεσαν οἱ λαβόντες τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου συνάδελφοι τῆς Ε.Δ.Α. Τὸ Κόμμα μας, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν γενομένην ρύθμισιν τοῦ προπολεμικοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Παρὰ ταῦτα, ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἐψήφισε τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ ἤδη εὑρισκόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1. Ὁμιλῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, δηλῶ πρῶτον, ὅτι συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Μητσοτάκη κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ πρὸς κύρωσιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἡ γενομένη συμφωνία ἡ ἀφορῶσα τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους ἐν τῷ συνόλῳ της. Ἐπὶ τοῦ θέματος ὑπάρχει καὶ συνταγματικὴ ὑποχρέωσις. Βεβαίως, τὸ Σύνταγμα ἐπιτρέπει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνάπτῃ συμβάσεις. Εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον ὅμως 32, ρητῶς ἐξαιροῦνται αἱ ἐμπορικαὶ συμβάσεις ὡς καὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι συνεπάγονται ἐπιβάρυνσιν τῶν Ἑλλήνων ἢ δι’ ἃς παρὰ τὸ Σύνταγμα ἀπαιτεῖται νόμος. Διὰ τῆς ὑπὸ κύρωσιν συμφωνίας καὶ οἱ Ἕλληνες θὰ ἐπιβαρύνωνται καὶ νόμος ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἐφαρμογήν της. Διότι, ἐνῷ εἶχεν ἀνασταλῆ ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους ἀπὸ μακροῦ ἤδη διὰ τῆς ὑπογραφείσης συμφωνίας ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ χρέους τούτου καὶ διὰ τόκων καὶ διὰ χρεωλυσίου, ὅπερ σημαίνει, ὅτι θὰ ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς καὶ συνεπῶς οἱ Ἕλληνες πολῖται. Θὰ ἔπρεπε συνεπῶς, ἡ ἐν λόγῳ συμφωνία νὰ κυρωθῇ διὰ νόμου διὰ νὰ ἀποκτήσῃ κῦρος καὶ ἐφαρμοσθῇ. Περαιτέρω, νομίζομεν, ὅτι τὸ δῶρον τῶν 25 δολλαρίων καθ’ ὁμολογίαν, τὸ ὁποῖον θὰ λάβουν, ὡς προβλέπεται ὑπὸ τῆς παρ. 3 τοῦ ἄρθρ. 1, οἱ ὁμολογιοῦχοι τοῦ δανείου Ὑδρεύσεως τοῦ ἔτους 1925 εἶναι τελείως ἀδικαιολόγητον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν μᾶς ἔπεισε, μὲ τὴν ἀπάντησιν ποὺ ἔδωσε πρὸ ὀλίγου εἰς τὸν κ. Ζορμπᾶν. Ἡ μείωσις κατὰ τὸ ἔτος 1935 τοῦ τόκου τοῦ δανείου τούτου ἀπὸ 8% εἰς 4%, ἣν ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ὑπουργός, οὐδόλως δικαιολογεῖ τὴν πρόσθετον αὐτὴν χαριστικὴν μεταχείρισιν, διότι ἡ μείωσις στὰ 1935 ἐγένετο κατόπιν συμφωνίας διὰ τῆς ὁποίας μετεβλήθησαν οἱ ὅροι αὐτοῦ τοῦ δανείου ὡς πρὸς τὸ ἐπιτόκιον, διότι ἐπρόκειτο περὶ πράγματι ληστρικοῦ δανείου καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιτοκίου, ποὺ ὑπερέβαινε κατὰ 2% καὶ πλέον τοῦ μέσου ὅρου ἐπιτοκίου τῶν δανείων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὅρων συνάψεως τοῦ δανείου. Τὴν συμφωνίαν ἐκείνην τὴν ἐδέχθησαν οἱ ὁμολογιοῦχοι καὶ δὲν νομίζω, ὅτι κατόπιν τούτου εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐρχώμεθα τώρα καὶ νὰ δίδωμεν εἰς τοὺς ὁμολογιούχους ἓν δῶρον, ἀφοῦ ἑκουσίως εἶχον δεχθῆ τὴν μείωσιν τοῦ τόκου, ὡς ἀδικαιολογήτως ὑπερβολικοῦ. Διότι, τὸ ποσοστὸν 8%, ὑπῆρξεν, ὡς προείπομεν, ἀνώτερον ὅλων τῶν ἄλλων δανείων καὶ τὸ δάνειον ἐκεῖνο εἶχε συναφθῆ μὲ λίαν συμφέροντας ὅρους διὰ τοὺς ὁμολογιούχους, δηλαδὴ εἰς τὰ 85% (850 δολλάρια δι’ ὁμολογίαν 1.000 δολλαρίων) καὶ ἐπαχθεῖς διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐκτὸς τούτου οἱ ὁμολογιοῦχοι αὐτοὶ ὠφελήθησαν ἀπὸ τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα ἀπεκόμισεν ἡ «ΟΥΛΕΝ», μέτοχοι τῆς ὁποίας ἦσαν οὐσιαστικῶς οἱ ὁμολογιοῦχοι καὶ ἐκ τῆς ἐκτελέσεως καὶ ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἔργου. Ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ ὑπομνησθῇ, ὅτι ἡ Ἑταιρεία Ὑδάτων, ἡ διάδοχος ἑταιρεία τῆς «ΟΥ-ΛΕΝ» καὶ ὑπὸ τὴν νέαν της μεταμφίεσιν ἔχει ἐπιβαρύνει, πρὸς ὄφελός της, μὲ τεράστια ποσὰ τὸν λαὸν τῆς περιφερείας τῆς τέως διοικήσεως πρωτευούσης, ὅπου ἐκτείνεται ἡ δρᾶσις της. Ὁ λαὸς τῆς περιοχῆς αὐτῆς ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἔργων ἐπλήρωνε 3% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσοδημάτων ἐξ οἰκοδομῶν, εἴτε ὑδρεύετο, εἴτε ὄχι. Καὶ ἐνῷ μετὰ πολλὰ ἔτη εἰσπράξεώς της εἶχε καταργηθῆ ἡ εἰσφορὰ αὐτὴ δι’ ἕνα ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα ἐπανῆλθε πρὸ ἑξαετίας καὶ μάλιστα διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1960 παρετάθη ἡ καταβολὴ τοῦ ποσοστοῦ αὐτοῦ μέχρι τοῦ 1975. Καὶ ἐνῷ τόσα καταβάλλει ὁ λαὸς τῆς περιοχῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης εἰς τὴν Ἑταιρείαν Ὑδάτων, ἐν τούτοις, δι’ ἑκάστην σύνδεσιν ὑδρεύσεως συνοικίας ἢ μιᾶς ὁδοῦ ζητοῦνται καὶ καταβάλλονται τεράστια ποσὰ κατ’ αὐθαίρετον ὅλως βούλησιν τῆς ἐν λόγῳ ἐπιχειρήσεως. Αὐτὰ εἶναι ἀπαράδεκτα πράγματα, δι’ ὃ καὶ ἠνάγκασαν τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως τῆς περιοχῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης εἰς τὸ νὰ ζητήσουν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δημοτικοποιήσῃ τὴν ἐπιχείρησιν αὐτήν, ὑποβάλοντες σχετικὸν ὑπόμνημα μὲ συγκεκριμένα στοιχεῖα καὶ ὑπολογισμοὺς ἐξ ὧν σαφῶς προκύπτει, ὅτι ἐὰν ἐδίδετο εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τῆς περιοχῆς ἡ ἐπιχείρησις τῆς ὑδρεύσεως καὶ ἡ τιμὴ τῆς παροχῆς θὰ ἐμειοῦτο σημαντικῶς, δηλαδὴ εἰς πραγματικὸν ὕψος τῆς δαπάνης καὶ ἡ τιμὴ τοῦ ὕδατος, ἐπίσης, καὶ θὰ κατελείπετο ἕνα σημαντικὸν ποσὸν ὑπὲρ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἄλλων ἔργων εἰς τοὺς ὀργανισμοὺς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, ἀντὶ τὰ τεράστια αὐτὰ ποσὰ νὰ τὰ καρποῦται ὁ ἑσμὸς τῶν μετόχων τῆς Ε. Ε. Ὑδάτων καὶ τῶν ὄπισθεν αὐτῶν κρυπτομένων ὁμολογιούχων καὶ οἱ ἐλάχιστοι μεγιστᾶνες ὑπάλληλοι τῆς αὐτῆς ἑταιρείας, ποὺ ἐνθυλακώνουν μηνιαίως τοὺς ἀπιθάνους μισθοὺς τῶν 80.000 καὶ τῶν 100.000 δραχ. μηνιαίως. Συνεπῶς, τὸ δῶρον αὐτὸ τῶν 25 δολλ. κατὰ ὁμολογίαν δὲν θὰ ἔπρεπε ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ δοθῇ καὶ θὰ ἔπρεπεν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ νὰ δηλώσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ υἱοθετήσῃ τὴν πρότασιν περὶ δημοτικοποιήσεως τῆς ἐπιχειρήσεως τῆς Ἑταιρείας Ὑδάτων. Ἀναμένομεν, ἐπίσης, τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀνάγκης τῆς διὰ τῆς Βουλῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§34Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰς παρατηρήσεις προλαλησάντων συναδέλφων σχετικῶς μὲ τὴν ἀνάγκην τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ ποία νομικὴ δέσμευσις θὰ ὑφίστατο ἐὰν δὲν περιληφθῇ εἰς τὸ κείμενον τοῦ νόμου ἡ σύμβασις. Αἱ ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν μᾶς ἱκανοποιοῦν. Ὡς πρὸς τὴν παράγραφον 1 τοῦ ὑπὸ κρίσιν ἄρθρου, ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις προῆλθεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ πληρώσῃ τὸ περὶ οὗ πρόκειται δάνειον, ἡ παράγραφος αὐτὴ ἔχει μίαν δικαιολογητικὴν βάσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ χαρακτηρίζεται ὡς σκάνδαλον, εἶναι ὅτι καθιεροῦται ἡ πληρωμὴ τόκων ἐπὶ τῶν ὀφειλομένων τόκων, καθυστερουμένων ἀπὸ τοῦ 1932 καὶ ἐντεῦθεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρωθῶσιν τόκοι ἐπὶ τόκων, εἰς ἐκείνους εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ὀφείλεται οὔτε κἂν τὸ κεφάλαιον. Ἐτονίσθη, ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους, ὅτι οἱ ξένοι ὁμολογιοῦχοι ἔχουν, μέχρι τὸ 1932, εἰσπράξει τὸ κεφάλαιόν των καὶ τοὺς τόκους των. Εἶναι ἠθικῶς ἀπαράδεκτον ἡ καθιέρωσις τόκων ἐπὶ τόκων, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ὁ τόκος αὐτὸς ἀνέρχεται εἰς τὸ ½ τοῦ ἀρχικῶς συνομολογηθέντος ὅταν ἐξεδόθησαν αἱ ὁμολογίαι. Καὶ εἶναι ἀνεπίτρεπτος ἡ καταβολὴ τῶν τόκων αὐτῶν, ὅταν εἰς Ἕλληνας ὁμολογιούχους δὲν ἀναγνωρίζεται κἂν τόκος. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συστήσω τὴν διαγραφὴν τῆς παραγράφου 2 τοῦ ὑπὸ κρίσιν ἄρθρου, ὡς καὶ τῶν ὑπολοίπων σχετικῶν διατάξεων. Ἄλλως, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφέρεται διὰ τοὺς πτωχοὺς Ἕλληνας, θὰ πρέπει νὰ θεσπίσῃ εἰς τὸ ἄρθρον 5 σχετικὴν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἀναγνωρίζεται καὶ ἐκεῖ τόκος ἐπὶ τόκων καὶ εἰς Ἕλληνας ὁμολογιούχους.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§36Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀναφορικῶς μὲ τὸ δῶρον τῶν 25 δολλαρίων τῶν ὁμολογιούχων τοῦ δανείου ὑδρεύσεως, δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ προσέξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§37Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἀρχίσατε τὴν ὁμιλίαν σας μὲ τὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἡ ἀπάντησίς μου δὲν σᾶς ἱκανοποιεῖ.

§38Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νὰ μᾶς ἀκούσετε, κ. Ὑπουργέ. Δὲν μᾶς ἱκανοποίησεν ἡ ἀπάντησίς σας, διότι ἐπροσέξατε μόνον τὸ τυπικὸν θέμα καὶ εἴπατε, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ δάνειον συνήφθη ἀρχικῶς μὲ τόκον 8% τὸ δὲ 1935 ἐμειώθη τὸ ἐπιτόκιον αὐτὸ εἰς τὸ ἥμισυ, δίκαιον εἶναι νὰ δοθῇ τὸ δῶρον αὐτὸ τῶν 25 δολλαρίων καθ’ ὁμολογίαν.

§39Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶπον καὶ κάτι ἄλλο.

§40Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὅτι;

§41Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μά, ὅταν δὲν μὲ προσέχετε σεῖς, πῶς θὰ σᾶς προσέχω ἐγώ;

§42Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὴν ἄποψίν σας θὰ τὴν ἀναγράψουν τὰ πρακτικά.

§43Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Προσέθεσα καὶ κάτι ἄλλο. Σεῖς δὲν ἐξετιμήσατε διὰ τῆς προσοχῆς σας ἐμὲ καὶ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν νὰ σᾶς προσέχω ἐγώ. Διὰ τίνα λόγον. Πρέπει ἐγὼ νὰ σᾶς προσέχω καὶ σεῖς νὰ μὴ μὲ προσέχετε.

§44Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐκάματε καὶ μίαν σύγκρισιν μὲ τὰ ἄλλα δάνεια.

§45Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὄχι, κύριε.

§46Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Αὐτὸ εἴπατε.

§47Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε. Εἶπον ἄλλο, τὸ ὁποῖον σεῖς ἐφροντίσατε νὰ μὴ προσέξετε. Καὶ σᾶς ρωτῶ: Διατί ἔχετε τὴν ἀξίωσιν ἐγὼ νὰ προσέχω σᾶς καὶ σεῖς ὄχι ἐμέ.

§48Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἴπατε ὅτι ὁ τόκος ἐμειώθη εἰς τὸ ἥμισυ.

§49Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶπον μόνον αὐτό. Εἶπον καὶ ἄλλο.

§50Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ αὐτὸ ἤκουσα, αὐτὸ κρίνω.

§51Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἠκούσατε μόνον αὐτό, διότι δὲν ἠθέλατε νὰ ἀκούσετε καὶ τὸ ἄλλο. Λοιπὸν δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν νὰ σᾶς προσέχω ἐγώ.

§52Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐφ’ ὅσον ἐστηρίχθητε εἰς αὐτὴν τὴν ἄποψιν καὶ τὴν ἄλλην, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ μοῦ διέφυγεν....

§53Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τόσον ὀγκῶδες θέμα σᾶς διέφυγε;

§54Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Σεῖς ἐστηρίχθητε εἰς αὐτὴν τὴν ἄποψιν, ἐγὼ στηρίζομαι εἰς ἄλλην ἄποψιν, ὅτι ἡ σημερινὴ Ἑταιρεία Ὑδάτων διεδέχθη τὴν Ἑταιρείαν ΟΥΛΕΝ. Αἱ Ἑταιρεῖαι αὗται εἶναι ἐν τῇ οὐσίᾳ ἴδιαι καὶ οἱ ὁμολογιοῦχοι τῆς Ἑταιρείας Ὑδάτων ἀπήλαυσαν τοὺς ὑψηλοὺς τόκους τῶν παρόντων ἐτῶν καὶ ἐξακολουθοῦν καὶ σήμερον νὰ ἱκανοποιοῦνται διὰ κερδῶν τῆς Ἑταιρείας, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπέρογκα. Κατὰ συνέπειαν, οἱ δανεισταὶ τῆς κατηγορίας αὐτῆς δὲν εἶναι τόσον ἄξιοι συμπαθείας, ὅτι δῆθεν ἐζημιώθησαν, ὥστε νὰ τύχουν αὐτοῦ τοῦ εὐεργετήματος, τοῦ δώρου τῶν 25 δολλαρίων κατὰ ὁμολογίαν. Καὶ δι’ αὐτό, πιστεύω ὅτι κακῶς κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀνελήφθη ὑποχρέωσις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δοθῇ τὸ δῶρον αὐτὸ εἰς τοὺς ἐν λόγῳ ὁμολογιούχους. Κάμνοντες αὐτὴν τὴν ἄνισον μεταχείρισιν ἀνοίγομεν παράθυρον διὰ τὰς ὑπολοίπους διαπραγματεύσεις, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀνοίξῃ ἡ ὄρεξις τῶν ἄλλων ὁμολογιούχων καὶ ἐκ τῆς προσθήκης τῆς παραγράφου 6 εἰς τὴν συμφωνίαν νὰ προκύψουν δυσχέρειαι διὰ τὰ ἄλλα δάνεια. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι καὶ οὐσιαστικῶς καὶ ἐκ τῶν κινδύνων τῆς προεκτάσεως τῆς ἀνίσου μεταχειρίσεως τῶν ὁμολογιούχων διαφόρων δανείων ἡ ἀποδοχὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ὅρου περὶ δώρου πρὸς τοὺς ὁμολογιούχους τοῦ δανείου ὑδρεύσεως δὲν μᾶς εὑρίσκει συμφώνους καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον δὲν μὲ ἱκανοποίησεν ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἀγορητῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.....

§56Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δύο λέξεις, κ. Πρόεδρε.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ὑπουργέ.

§58Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐκ τῆς συζητήσεως, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, δύο ἀξιόλογοι παρατηρήσεις διετυπώθησαν καὶ εἶναι αὐταί, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ βουλευτὴς ἐκ Χανίων κ. Μητσοτάκης. Αἱ ἄλλαι παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν εἶναι ἄτεχνοι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως Κοινοβουλευτικῆς τάξεως, διότι ἐξέρχονται τοῦ θέματος, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην παρατήρησιν, δηλαδὴ τὸ θέμα τὸ νομικόν, τὸ κατὰ πόσον αὐτὴ αὕτη ἡ πρότασις συμφωνίας μὲ τοὺς ὁμολογιούχους θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ εἰδικῆς κυρώσεως, κατόπιν ἐπισταμένης ἐρεύνης ἀπὸ τοὺς εἰδικῶς ἀσχολουμένους μὲ τὸ θέμα καὶ τὸν διαπραγματευθέντα τὴν ὅλην αὐτὴν συμφωνίαν ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἤχθημεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν χρειάζεται κύρωσις διὰ τοὺς ἀκολούθους λόγους: Ὁ πρῶτος λόγος εἶναι ὅτι ἐδῶ δὲν συνάπτεται νέα συμφωνία, ἀλλὰ εἶναι ἡ ἐκ νέου ἐξυπηρέτησις τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ὑπάρχουν ὁ Α.Ν., ὁ ὁποῖος εἶχε προβλέψει τὴν ἀναστολήν της καὶ ὁ Α. Ν. 1318)1944 καὶ ὁ κυρώσας αὐτὸν 1586)50, ὁ ὁποῖος προέβλεπε τὴν δυνατότητα δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ γίνῃ ἡ ἐκ νέου ἐξυπηρέτησις τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ἑπομένως, θέμα κυρώσεως τῆς συμφωνίας αὐτῆς δὲν ὑπάρχει, δεδομένου μάλιστα ὅτι οἱ ὅροι τῆς ἐπανεξυπηρετήσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, εἶναι ἀπείρως ἐλαφρότεροι ἀπὸ τοὺς ἀρχικοὺς ὅρους τῶν δανειακῶν συμβάσεων. Ἑπομένως θέμα ἀπὸ νομικῆς πλευρᾶς, ἀνάγκης δηλαδὴ κυρώσεως τῆς συμφωνίας μας μὲ τὸ Συμβούλιον τῶν Ὁμολογιούχων δὲν ὑφίσταται. Θὰ μὲ ἐρωτήσετε ὅμως διὰ τίνα λόγον τότε, ζητεῖται διὰ τοῦ ἄρθρου 1 ἡ ἐξουσιοδότησις διὰ τὸ θέμα τῶν τόκων; Διότι ἐκεῖ δὲν γίνεται καταβολὴ τοῖς μετρητοῖς, ἀλλὰ γίνεται καταβολὴ κατὰ ὡρισμένα χρονικὰ διαστήματα. Πρόκειται περὶ νέας δανειακῆς ὑποχρεώσεως διὰ τῆς κεφαλαιοποιήσεως τῶν τόκων. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοτεχνικὸν μέρος μὴ ὑπαρχούσης κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν τεχνικῶν της Συμβούλων οὐδεμιᾶς ὑποχρεώσεως περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας ταύτης ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον θέμα, τὸ θέμα τῶν τόκων. Πῶς ἔχει τὸ θέμα τῶν τόκων; Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἀναγνωρίζει ὀφειλομένους τόκους μέχρι τὸ 1950, διότι διὰ τοὺς προπολεμικοὺς οὗτοι εἶχον ἐξαντληθῆ καὶ διότι θεωρεῖται ὅτι ἡ ὑποχρέωσις ἔχει ἐξαντληθῆ δι’ ἑκάστοτε συμφωνιῶν. Τοῦτο δὲν ἀναγνωρίζεται καὶ ὑπὸ τῶν Νομικῶν Συμβούλων, δὲν εἶναι ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως δηλαδή, ἀλλὰ ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ σύμφωνος γνώμη τῶν ἑτέρων συνομιλητῶν. Δὲν εἶναι ἀντισυμβαλλόμενοι, διότι οὐσιαστικῶς ἀντισυμβαλλόμενοι εἶναι οἱ κομισταὶ τῶν ὁμολογιῶν καὶ ὄχι τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐπέχει θέσιν συνομιλητῶν διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τόκους ἀπὸ τὸ 1932 μέχρι τὸ 1940. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν περίοδον ἀπὸ τὸ 1940 μέχρι τὸ 1950. Διὰ τὴν περίοδον αὐτὴν δὲν ἀναγνωρίζονται τόκοι. Ἀρχίζουν νὰ κεφαλαιοποιοῦνται οἱ τόκοι ἀπὸ τὸ 1950 καὶ ἐντεῦθεν, κατὰ τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἀλλά, ἐπίσης, ἡ συμφωνία αὐτή, ὡς καὶ ὑμεῖς ἀναγνωρίζετε, καὶ ὡς εἶπον καὶ ἐγώ, εἶναι μία συμφωνία, ἡ ὁποία γίνεται μὲ τὸ Συμβούλιον τῶν ὁμολογιούχων. Οἱ ἑκάστοτε κομισταὶ δικαιοῦνται νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν συμφωνίαν ἢ νὰ μὴ τὴν ἀποδεχθοῦν. Τί θὰ γίνῃ διὰ τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ τὴν ἀποδεχθοῦν; Θὰ ἰσχύσῃ ἡ ἐκκρεμότης, ἡ ὁποία ἴσχυεν ἕως τώρα. Δὲν θὰ ὑπαχθοῦν δηλαδὴ εἰς τὴν συμφωνίαν, διότι δὲν θέλουν. Ἀπὸ πλευρᾶς Ἑλληνικοῦ Κράτους ἐπέρχεται ἡ τακτοποίησις διὰ τῆς συμφωνίας μὲ τὸ Συμβούλιον τῶν ξένων ὁμολογιούχων. Ἐγεννήθη, λοιπόν, τὸ ἐρώτημα, ἐὰν αὐτοί, οἱ ὁποῖοι τυχὸν ὑπῆρξαν καὶ δὲν δεχθοῦν τοὺς ὅρους τῆς συμφωνίας συγκεντρώνουν τὰ τοκομερίδια, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν γνώμην τῆς Ἑλλάδος καὶ κατὰ τὴν γνώμην τῶν ὁμολογιούχων εἶναι μὴ πληρωτέα, διότι τὰ μὲν ἕως τὸ 1940 ἐπληρώθησαν καὶ ἀπεσβέσθησαν κατ’ ἀναγνώρισιν τῶν συμβαλλομένων, ἀπὸ δὲ τὸ 1940 καὶ ἐντεῦθεν δὲν ἀναγνωρίζονται τόκοι, αὐτοί, λέγω, ποὺ δὲν θὰ ἐδέχοντο τὴν συμφωνίαν αὐτήν, ἐὰν θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἔλθουν νὰ τὴν διεκδικήσουν, δὲν ἠξεύρω πότε, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συγκεκριμένων μὴ πληρωτέων τοκομεριδίων καθ’ ἡμᾶς. Ἐθεωρήσαμεν, λοιπόν, ὅτι θὰ ἔπρεπεν αὐτά, ἂν καὶ μὴ πληρωτέα, νὰ προσκομισθοῦν, διὰ νὰ περιέλθουν εἰς χεῖρας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἢ τῶν διαφόρων Τραπεζῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἐντολοδόχοι τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, διὰ τὴν περαιτέρω ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους. Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ παράγραφος 4, ἡ ὑποχρεοῦσα, ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος, τὴν προσαγωγὴν καὶ τῶν μὴ πληρωτέων τοκομεριδίων κατὰ τὴν συμφωνίαν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν ἐν κυκλοφορίᾳ καὶ θεωροῦνται ὁμολογίαι ὑποχρεωτικῶς μὴ ρυθμισμέναι ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Εἶναι διὰ τὴν κατηγορίαν τῶν κομιστῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τυχὸν δὲν θὰ ἐπωφεληθοῦν ἢ δὲν θὰ ἤθελον νὰ κάμουν χρῆσιν τῆς συμφωνίας, ἡ ὁποία δὲν συνάπτεται μὲ ἕνα ἕκαστον, ἀλλὰ συνάπτεται μὲ τὸ Συμβούλιον τῶν ὁμολογιούχων. Δι’ αὐτό, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι καλῶς ἔχει τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἔχει καὶ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ οὐδεμία ἄλλη παραλλαγὴ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς νομικῆς καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ εἰδικοῦ θέματος τῶν τόκων. Νομίζω, ὅτι ἔδωσα πλήρη ἐξήγησιν τῶν σκέψεων, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς τὴν διαμόρφωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς τίθεται ὑπὸ κρίσιν ἐνώπιόν σας.

§59Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι δὲν ἠδυνήθην νὰ ἀντιληφθῶ τὰς σκέψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τὸ ἐδάφιον 1 τοῦ ἄρθρου 1 ὁμιλοῦν περὶ ὀφειλομένων τόκων τῶν ἐτῶν 1932–1962. Αὐτὸ εἶναι τὸ κείμενον τοῦ νόμου σας καὶ ἡ συμφωνία, τὴν ὁποίαν ὑπεγράψατε ἔχει τὴν αὐτὴν διατύπωσιν. Σεῖς ὡμιλήσατε καὶ περὶ τοκομεριδίων. Σᾶς ἐρωτῶ, κ. Ὑπουργέ, ποῖα θεωρεῖτε ἄκυρα;

§60Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὰ μέχρι τοῦ 1950.

§61Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀφοῦ τὰ πληρώνετε διατὶ λέγετε, ὅτι εἶναι ἄκυρα; Ἡμεῖς, ὑποστηρίζομεν, ὅτι τὰ τοκομερίδια αὐτά, εἴτε εἶναι ἀποκεκομμένα, εἴτε εἶναι ἐπὶ τοῦ σώματος τῆς ὁμολογίας, εἶναι ἔγκυρα. Διατί ὅμως ὑμεῖς κάμνετε αὐτὴν τὴν διάκρισιν; Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. Ὑπουργέ, νὰ λέγετε, ὅτι εἶναι ἄκυρα.

§62Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὰ θεωροῦμεν, ὅτι δὲν θὰ εἶναι πληρωτέα.

§63Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀφοῦ εἶναι ἔγκυρα καὶ νομίμως εἶναι εἰς τὴν συναλλαγήν, διατὶ τὰ θεωρεῖτε ὡς μὴ πληρωτέα; Ἡμεῖς θεωροῦμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν διέπραξε σφάλμα. Ὡς εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν, τὸ Συμβούλιον τῶν ὁμολογιούχων δὲν εἶχε κανένα λόγον νὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους. Ἀλλὰ τοὺς ἰδικούς του. Οἱ ξένοι τὰ τοκομερίδια δὲν τὰ ἔχουν ἀποκόψει. Οἱ ξένοι, κ. Ὑπουργέ, θὰ κάμουν εἰς τὴν καμπούρα τῶν πτωχῶν Ἑλλήνων παροχάς; Σεῖς, εἶσθε Ἕλλην Ὑπουργὸς καὶ πρέπει νὰ προσέξετε τοὺς Ἕλληνας περισσότερον ἀπὸ τοὺς ξένους. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, ξανασκεφθῆτε το τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δανείων εἶναι ἀσήμαντον.

§64Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ἀπαντήσεώς του, ἠθέλησε νὰ ἀπορρίψῃ συλλήβδην ὅλας τὰς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, εἰπών, ὅτι δὲν ὑπῆρξαν καὶ κατανοηταί. Ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκαμε τὸ ἀσυγχώρητον λάθος νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι ἔχουν διὰ τῆς συμφωνίας θεωρηθῆ ὡς ἄκυρα τὰ μέχρι τοῦ 1950 τοκομερίδια. Ἐνῷ εἰς τὴν παράγραφον IV τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Εἰδικώτερον, ἔναντι ὀφειλομένων διὰ τὰ δάνεια ταῦτα τόκων τῶν ἐτῶν 1932–62, συνολικοῦ ποσοῦ δολλαρίων 54.151.000, ἀναγνωρίζει ὡς ὀφειλόμενον ποσὸν μόνον 4.024.500...». Εἰς δὲ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ σχεδίου νόμου ἀναφέρεται ἐπίσης: «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως, ἔναντι τῶν ὀφειλομένων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1932 μέχρι καὶ τοῦ ἔτους 1962 τόκων τῶν εἰς δολλάρια Η.Π.Α. δανείων». Συνεπῶς, θεωροῦνται ὑφιστάμενοι καὶ οὐχὶ παραγεγραμμένοι ἢ διαγεγραμμένοι οἱ τόκοι ἀπὸ τοῦ 1932 μέχρι τοῦ 1950, ὡς ἐβεβαίωσεν ἀνακριβῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν ἀρχῇ. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι οἱ τόκοι τῶν ἐτῶν 1932–50 πράγματι ἔπρεπε νὰ θεωρηθοῦν διαγραφέντες καὶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοὺς ἀναφέρει εἰς τὰ ἀνωτέρω κείμενα διὰ νὰ φαίνεται γενναία δῆθεν ἡ παραχώρησις τῶν ὁμολογιούχων ὡς παραιτηθέντων τοῦ 90% τῶν δικαιουμένων, ἐνῷ ἡ παραίτησις εἶναι διὰ πολὺ μικρότερον ποσοστόν, ὅλως ἀδικαιολογήτως δέ. Δὲν δύναμαι δὲ νὰ δεχθῶ, ὅτι οἱ ξένοι ὁμολογιοῦχοι θὰ εἶχον τὸ θράσος νὰ ἀξιώσουν τόκους διὰ τὰ ἔτη 1940 ἕως 1945, κατὰ τὰ ἔτη ποὺ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς περισσότερον πολλῶν ἄλλων, διὰ νὰ μὴ εἴπω ὅλων τῶν ἄλλων, ἔχυνε τὸ αἷμα του καὶ ὑφίστατο ἀφαντάστους καταστροφὰς διὰ νὰ σώσῃ ἀπὸ τὴν φασιστικὴν ἐπιβουλὴν τὴν ἐλευθερίαν ὅλου τοῦ κόσμου καὶ διὰ νὰ μὴ εὑρίσκωνται ὑπὸ τὴν ναζιστικὴν καὶ φασιστικὴν μπότταν καὶ αὐτοὶ οἱ τόσον ἄπληστοι ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐμφανιζόμενοι ξένοι ὁμολογιοῦχοι καὶ οἱ ὑπερασπισταί των.

§65Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Μητσοτάκην. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, διατὶ αὐτὴ ἡ ἄνισος μεταχείρισις. Τὰ τοκομερίδια ἀπεκόπτοντο τῇ ἐγκρίσει τοῦ Χρηματιστηρίου. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανιζώμεθα, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά; Αὐτὰ τὰ τοκομερίδια δὲν εἶναι εἰς χεῖρας ξένων. Οἱ ἰδικοί μας ὁμολογιοῦχοι λόγῳ τῆς κατοχῆς μετεβίβαζον τὰ τοκομερίδια μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι κἄτι θὰ εἰσπράξουν. Δὲν εἶναι τὸ ποσὸν ἄξιον λόγου ὥστε τὸ Κράτος νὰ κάμνῃ χρῆσιν τῆς δυνάμεώς του καὶ νὰ ἀρνηθῇ τὴν πληρωμὴν τῶν τοκομεριδίων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς χεῖρας πτωχῶν Ἑλλήνων.

§66Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μέσα εἰς τὰ 4.024.500 δολλάρια περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν κομιστῶν ὅλων τῶν τοκομεριδίων. Εἰς τὴν πρόθεσιν τοῦ νομοθέτου εἶναι νὰ ἐξυπηρετηθοῦν ἐξ ἴσου ὅλοι. Αὐτὴ ἡ διάφορος μεταχείρισις ποὺ κάμνει ἡ σύμβασις κομιστῶν τοκομεριδίων, νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἐφ’ ὅσον ἡ σύμβασις δὲν κυροῦται διὰ νόμου. Δὲν εἶναι νομικῶς ἰσχυρά, φοβοῦμαι δέ, ὅτι κἄποτε θὰ εὑρεθῇ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πληρώσῃ καὶ τὰ κομμένα τοκομερίδια, τὰ ὁποῖα ὅμως τότε θὰ ἔχουν φύγει ἀπὸ τὰ χέρια τῶν πτωχῶν ὁμολογιούχων καὶ θἄχουν περιέλθει εἰς κερδοσκόπους.

§67Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1;

§69ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2.

§71Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν εἰς τὸ ἄρθρον 1 δὲν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἀπαντήσω σχετικῶς μὲ τὸ κῦρος τῆς συμβάσεως, ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ σύμβασις ἡ ἀρχική, ἐστηρίχθη ἐπὶ τῶν νόμων ποὺ συνήφθησαν τὰ δάνεια. Μὲ τὴν σημερινὴν σύμβασιν συνάπτετε νέαν συμφωνίαν καὶ πρέπει νὰ στηρίζεται καὶ αὐτὴ εἰς νόμον, διότι δι’ αὐτῆς γίνεται οὐσιαστικὴ ρύθμισις τοῦ δημοσίου χρέους. Πρέπει, νομίζω, νὰ ρυθμισθῇ τὸ θέμα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ποὺ νὰ μὴ σοκάρῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2;

§73ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3.

§75Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐὰν αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία προβλέπεται, ὅτι θὰ ἐκδοθῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 1, ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς ποῖον φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως.

§76Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Νομίζω, ὅτι τὴν ἔχω μνημονεύσει εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Πάντως ἐντὸς ὀλίγου θὰ σᾶς εἴπω.

§77Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 3 ἀφήνει νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι θὰ ὑπάρξουν ὁμολογιοῦχοι ποὺ δὲν θὰ δεχθοῦν τὸν διακανονισμὸν ποὺ προβλέπει ἡ νέα σύμβασις, ἀλλὰ θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ κατέχουν τὰς παλαιὰς ὁμολογίας. Ὑπάρχουν ἐνδείξεις, ὅτι δὲν θὰ συμφωνήσουν πρὸς τὴν ρύθμισιν αὐτὴν ὅλοι οἱ ὁμολογιοῦχοι καὶ ἑπομένως θὰ παραμείνουν κενά, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς δημιουργήσουν ζητήματα εἰς τὸ μέλλον; Θὰ ἠθέλαμεν νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις ἐὰν ὑπάρχουν τοιαῦται ἐνδείξεις.

§78Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ἐπρόκειτο ἡ Κυβέρνησις νὰ διαπραγματευθῇ μὲ τοὺς καθ’ ἕκαστον ὁμολογιούχους θὰ ἠδυνάμεθα νὰ σᾶς δώσωμεν αὐτὴν τὴν πληροφορίαν. Ἀλλὰ ἡ συμφωνία συνήφθη μὲ τὸ συμβούλιον τῶν ὁμολογιούχων. Ἑπομένως, πόσοι θὰ μείνουν ἐκτὸς συμφωνίας, δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν.

§79Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Αὐτὸ ἠθέλαμεν νὰ γνωρίζωμεν.

§80Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἔχω τὴν γνώμην, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ρύθμισις τοῦ θέματος τῶν ξένων ὁμολογιούχων διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, δημιουργεῖ μίαν ἀναγνώρισιν τῆς ὀφειλῆς μας, ἐὰν κατὰ τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 3 ὡς διατυποῦται, παραμείνουν ὡρισμένοι ἔξω τῆς συμφωνίας. Τί θὰ ἀντιτάξητε εἰς περίπτωσιν ἀγωγῆς βάσει τῆς συμφωνίας, τὴν ὁποίαν περιέχει ἡ ὁμολογία ὅταν ἐξεδόθη βάσει Ἑλληνικοῦ νόμου; Θὰ ἀμφισβητήσητε τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσῃ τὴν ἀρχικὴν ἀξίαν, ἀφοῦ διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ἀναγνωρίζομεν τὴν ὑποχρέωσίν μας, διὰ δὲ τοῦ ἄρθρου 3 παράγραφος 2 ἀφήνομεν διέξοδον νὰ μὴ δεχθοῦν.

§81Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὸ δικαίωμα δὲν ἠμφισβητήθη ποτὲ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλοίμονον ἐὰν εἶχε ἀμφισβητήσει τὰς δανειακάς της ὑποχρεώσεις ἡ Ἑλλάς. Ἠμφισβήτησε τὰς ἀξιώσεις τῶν ὁμολογιούχων ὡς πρὸς τὴν ρύθμισιν, οὐδέποτε ἡ Ἑλλὰς ἠμφισβήτησε τὰς δανειακὰς ὑποχρεώσεις καὶ παρακαλῶ νὰ τονισθῇ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικά.

§82Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τότε δὲν ἔχει λόγον ἡ βʹ παράγραφος.

§83Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ βʹ παράγραφος ἀκριβῶς προβλέπει διὰ τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, ποὺ δὲν θὰ δεχθοῦν τὰς συμφωνίας. Κύριε Μητσοτάκη, ὁ νόμος τὸν ὁποῖον μοῦ ἐζητήσατε, εἶναι ὁ νόμος 1138)49, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀναγκαστικὸς νόμος, καὶ ἐκυρώθη διὰ νόμου. Ἐδημοσιεύθη δὲ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§84Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ ἐρώτημά μου ἦτο: Ἡ παράγραφος 1 λέγει, ὅτι ἡ ἀναστολὴ ἐξυπηρετήσεως κλπ. «... (ἀναγινώσκει) ...». Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ εἰς ποῖον φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ἐδημοσιεύθη.

§85Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐδημοσιεύθη, μοῦ δίδεται ἐξουσιοδότησις νὰ κάμω αὐτό.

§86Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σεῖς ὑπεστηρίξατε προηγουμένως τὴν ἄποψιν, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου δύνασθε δι’ ἀποφάσεώς σας νὰ ἐπανέλθητε καὶ καταργηθῇ ἡ ἀναστολή.

§87Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχει γίνει συμφωνία μὲ ἕνα ἕκαστον. Συμφωνία ὑπάρχει μὲ τὸ Συμβούλιον ὁμολογιούχων. Μετὰ ταῦτα, θὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία θὰ καταργῇ τὴν γενομένην ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων ἀναστολήν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3;

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3. Ἄρθρον 4. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§91Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 4 ἔχει πολὺ μεγάλην σημασίαν, διότι ἐπιτρέπει τὴν διὰ Β. Δ. ρύθμισιν καὶ τῶν ὑπολοίπων χρεῶν εἰς ξένον νόμισμα. Ὅπως ἐλέχθη, τὰ ρυθμιζόμενα ἀποτελοῦν μικρὸν ποσοστὸν εἰς ξένον συνάλλαγμα τοῦ συνολικοῦ δημοσίου χρέους καὶ κατὰ συνέπειαν, ὅ,τι θὰ γίνῃ εἰς τὸ μέλλον διὰ τὰ ὑπόλοιπα χρέη ἔχει πολλαπλασίαν ἀξίαν ἀπὸ αὐτὸ ποὺ σήμερον γίνεται. Ἡ διατύπωσις τοῦ νόμου εἶναι, ὅτι τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 τοῦ παρόντος δύναται νὰ τύχωσιν ἀναλόγου ἐφαρμογῆς. Δοθέντος ὅμως, ὅτι τὰ ἄρθρα αὐτὰ δὲν καλύπτουν εἰς τὸ οὐσιαστικόν των περιεχόμενον τὸ σύνολον τῆς συμφωνίας, ἡ ὁποία δὲν κυροῦται, ὡς γνωστόν, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ κείμενον τῶν ἄρθρων αὐτῶν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὅταν λέγωμεν τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 τοῦ παρόντος, ἐννοοῦμεν φυσικὰ καὶ τὰς ἤδη ὑπογραφείσας συμφωνίας εἰς ὅλον τὸ οὐσιαστικὸν περιεχόμενόν των. Διότι ἐκφρασθεῖσα ἐπιθυμία καὶ θέλησις ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας εἶναι, ὅτι εἰς οὐδεμίαν ἀπολύτως περίπτωσιν κατὰ τὰς μελλοντικὰς διαπραγματεύσεις καὶ συζητήσεις πρέπει νὰ δεχθῇ ἡ Ἑλλὰς βαρυτέρους ὅρους ἀπὸ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἤδη ἐδέχθη.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§93Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιτευχθεῖσα συμφωνία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ τὸν ὁδηγὸν τῆς καταρτίσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, δὲν εἶναι ἀπολύτως ἐπιτυχής, ὥστε νὰ ἀποτελέσῃ ὑπόδειγμα πρὸς μίμησιν. Λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν θυσιῶν τῆς Ἑλλάδος, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν ὁμολογιούχων προπολεμικῶν δανείων, ἔχουν ἤδη ἀποζημιωθῆ κατὰ τὸ μέγιστον μέρος, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρέθη καὶ εὑρίσκεται ἀκόμη ἡ χώρα μας, δὲν ἠμπορεῖ ἡ συμφωνία αὐτὴ νὰ ἀποτελέσῃ ὑπόδειγμα ρυθμίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία συνήφθη, εἶναι μία συμφωνία, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθημεν ὡς ἀρχήν. Διότι ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, οἱ συνετῶς σκεπτόμενοι, θέλομεν νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ πίστις τῆς χώρας. Ἀλλὰ νὰ γίνῃ συμφωνία, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναχθῇ εἰς δικαίωμα. Ἡ διάταξις ὅμως τοῦ ἄρθρου 4 τὴν καθιστᾷ ὑποδειγματικήν, καὶ λέγει, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ συμφωνία ἡ ὑποδειγματική, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσωμεν καὶ διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν ἄλλων χρεῶν. Αὐτὸ θὰ δυσχεράνῃ τὰς συζητήσεις. Ὅταν δηλαδὴ θὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των οἱ ὁμολογιοῦχοι αὐτοί, οἱ κάτοχοι τῶν ὁμολογιῶν εἰς λίρας, τὸ ρυθμισθὲν δάνειον καὶ τὴν παράγραφον 6 τῆς συμφωνίας, ἐκ τῆς ὁποίας διαφαίνεται, ὅτι ἠμποροῦν νὰ ἐπιτύχουν καὶ καλυτέρους ὅρους, τοὺς ὁποίους δὲν ἐπωφελήθησαν οἱ κάτοχοι τῶν ὁμολογιῶν, τῶν ὁποίων τὰ δάνεια ρυθμίζονται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ διαπραγματευομένη μὲ τοὺς εἰς λίρας ὁμολογιούχους, θὰ εὑρεθῇ εἰς δύσκολον θέσιν. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὴν ρύθμισιν κάθε περιπτώσεως εἰς εἰδικὸν νόμον. Μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον κυροῦμεν καὶ συμφωνοῦμεν εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ χρέους πρὸς τοὺς ὁμολογιούχους εἰς δολλάρια. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4 δὲν εἶναι ὀρθή. Καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διαγράψωμεν τελείως τὸ ἄρθρον 4 καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Ἡμεῖς θὰ τῆς δώσωμεν ὅλην τὴν ἠθικὴν συμπαράστασιν νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ καλυτέρους ὅρους ρυθμίσεως καὶ τῶν ὑπολοίπων χρεῶν. Ἡ δέσμευσις τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνομεν μὲ τὸ ἄρθρον 4, νομίζω, ὅτι δὲν συμφέρει εἰς τὴν χώραν καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω τὴν διαγραφήν του.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§95Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι παράτολμον νὰ χορηγηθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν ρυθμίσεως διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων, ἄνευ γνώμης τῆς Βουλῆς, ἀναλόγων ἄλλων χρεῶν τῆς χώρας μας εἰς χρυσὸν ἢ ἄλλο ξένον συνάλλαγμα, ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους. Διατὶ θὰ πρέπει νὰ δεσμευθῶμεν μελλοντικῶς μὲ τὴν διάταξιν αὐτήν; Περαιτέρω, νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις ἀντίκειται καὶ εἰς τὸ Σύνταγμα, διότι δημιουργεῖ νέας ἐπιβαρύνσεις εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, δηλαδὴ ἐπιβάλλονται ἐπιβαρύνσεις χωρὶς νὰ αἰτηθῇ ἡ προηγουμένη κύρωσις ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἐπίσης, θὰ ἤθελον νὰ ἐπισημάνω, ὅτι χρεωστοῦμεν ἀκόμη 200 ἑκατομμύρια δολλάρια. Εἶναι, λοιπόν, ὀρθὸν νὰ ἀφήνετε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν νὰ προβαίνῃ, χωρὶς τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν χρεῶν μας πρὸς τοὺς ξένους δανειστάς μας, ἀναλόγως τῆς προτιμήσεως ἢ τῶν συμπαθειῶν της πρὸς αὐτούς; Νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 4, διότι θὰ δημιουργήσῃ τεραστίας δυσκολίας. Θὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ξένους ὁμολογιούχους, τῶν ἄλλων δανείων, νὰ μὴ ἐνδώσουν εἰς τὰς ἀξιώσεις των, διὰ ὁμοίαν μεταχείρισιν, μὲ τὴν σήμερον νομοθετουμένην, ἢ ἐλάχιστον καὶ πέραν αὐτῆς περισσοτέρας.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§97Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμποροῦσε νὰ συμπεριληφθῇ μία τοιαύτη διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν ἡ ρύθμισις τῶν πρὸς τὰς Η.Π.Α. χρεῶν τῆς Ἑλλάδος ἦτο ἡ ἰδεώδης. Ἀπεδείχθη ἐξ ὅλης τῆς συζητήσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, μὴ ἔχουσα τὸ σθένος καὶ τὴν δύναμιν, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν Κυβέρνησιν τῶν Η.Π.Α., καὶ νὰ συζητήσῃ, νὰ ρυθμίσῃ καὶ νὰ διαπραγματευθῇ τὸ χρέος τῆς Ἑλλάδος, προετίμησεν ἀντ’ αὐτοῦ, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὰ ἱστορικὰ χρονικὰ παρομοίων θεμάτων, νὰ ἀποστείλῃ ἕνα νομικόν, ἐνῷ τὸ θέμα δὲν ἦτο νομικόν, ἀλλὰ ἦτο θέμα οἰκονομικόν, θέμα πολιτικόν. Εἰς τοιούτου εἴδους θέματα, εἰς τοιαύτας περιπτώσεις, οἱ Πρόεδροι τῶν Κυβερνήσεων διαπραγματεύονται. Τὸ νὰ θέλῃ δὲ ἡ Κυβέρνησις, ἀπὸ τοῦδε ἡ Βουλὴ νὰ τῆς δώσῃ τὸ δικαίωμα, ὅπως διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ρυθμίσῃ τὸ μέγιστον μέρος τοῦ δημοσίου χρέους, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκκρεμές, αὐτό, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἀπαράδεκτον. Ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἀπεδείχθη ἐκ τῶν πραγμάτων, ὑπέκυψεν εἰς πιέσεις τῶν Ἀμερικανῶν κερδοσκόπων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ρύθμισιν τοῦ χρέους μας πρὸς τὴν Ἀγγλίαν, ὁ κ. Γαζῆς ἀπῆλθε πάραυτα, διότι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις συνέδεσε τὴν ρύθμισιν τῶν χρεῶν μας μὲ τὴν εἴσοδον τῆς Ἀγγλίας εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. Καὶ τοῦτο κατέστη καταφανὲς ἀπὸ τὴν πρόσφατον ἐπίσκεψιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς Ὀλλανδίαν, τοῦ ὁποίου ἡ ὑποδοχὴ ὑπῆρξε ψυχρά. Τὸν ὑπεδέχθη ἕνας μικρὸς διπλωματικὸς ὑπάλληλος, ὅστις καὶ τὸν ὡδήγησεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ὑπουργῶν. Ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ πρόκειται ὁ κ. Ντὲ Γκὼλ νὰ ἐπισκεφθῇ τὸν Μάϊον ἐπισήμως τὰς Ἀθήνας, ἐπεσκέφθη τοὺς Παρισίους καὶ ἀντὶ ἡ ἐπίσκεψις αὐτὴ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἶναι τυπική, κατέστη οὐσιαστική. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 4, διότι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ γίνεται ρύθμισις χρεῶν πρὸς ξένους δανειστὰς διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§99Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Πέραν τῶν ὅσων ὑπεστήριξα καὶ ἀνέπτυξα εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου καὶ πρὸς τὴν ρύθμισιν τμήματος τοῦ δημοσίου χρέους, ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ αὐτοδεσμεύεται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ ἄρθρου 4, καθ’ ὃ δύνανται νὰ τύχωσιν ἀναλογικῆς ἐφαρμογῆς αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 1, 2 καὶ 3 τοῦ παρόντος νόμου καὶ ἐπὶ παντὸς ἑτέρου εἰς χρυσὸν ἢ ξένον νόμισμα, καθόσον οὕτω δὲν θὰ δύναται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις μελλοντικῶς νὰ ἐπιτύχῃ συμφερωτέρους ὅρους. Ἡ πατρίς μας εἶναι πτωχὴ καὶ λυποῦμαι, διότι ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ τὴν ρύθμισιν συμφέρουσαν καὶ δημιουργεῖ οὕτω κατάστασιν δυσμενῆ ἀπὸ τοῦδε εἰς βάρος τοῦ Κράτους καὶ πρὸς τὴν μέλλουσαν ρύθμισιν τοῦ ὑπολοίπου μεγάλου μέρους τοῦ ἐξωτερικοῦ δανείου. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 4 καὶ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι πολλοὶ ἐξ ἡμῶν δὲν ἔχουν διαβάσει τὸ ἄρθρον τοῦτο.

§100Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ παρακαλέσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἀφοῦ ἀκούσει τὰς ἀντιλήψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, νὰ παράσχῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει νὰ ἐνθυμηθῆτε, ὅτι ὑπάρχει ἀνειλημμένη ὑποχρέωσις νὰ ἐξετασθῇ ὅλη ἡ συμφωνία, ἡ ἐπιτευχθεῖσα μὲ τοὺς κομιστὰς τῶν δανείων εἰς δολλάρια εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν εὐνοϊκώτεροι ὅροι θὰ ἐδίδοντο ἀλλοῦ. Εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκτενῶς ἀνέπτυξα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας κατὰ τὴν συνεδρίασιν τὴν τελευταίαν, ἐξήγησα δέ, ὅτι αὐτὴ εἶναι παγία ρήτρα, ὅτι αὐτὸ ὀνομάζεται κλὸζ ντὲ στύλ, ὅτι ἡ ρήτρα αὐτὴ ἐπαναλαμβάνεται εἰς ὅλους τοὺς διακανονισμοὺς καὶ ὅτι προκειμένου νὰ συζητήσωμεν ὅταν θὰ ἐπιστῇ ὁ χρόνος καὶ αἱ προϋποθέσεις θὰ ἔχουν ἐξασφαλισθῇ καὶ μὲ τοὺς ὑπολοίπους δικαιούχους, ἡ ρύθμισις θὰ εἶναι ἐπὶ ἀναλόγου βάσεως. Δὲν δύναται δὲ ἐξ ἀντικειμένου νὰ μὴ εἶναι ἐπὶ ἀναλόγου βάσεως, διότι τότε θὰ εἶναι ὑπὸ ἀνατροπὴν καὶ ἡ ἤδη ἐκτεθεῖσα συμφωνία, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ μέρος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὡς ἐπωφελῆ καὶ ἐπιτυχῆ. Δὲν ὑπάρχει λοιπόν, κανεὶς λόγος νὰ μὴ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ εὐχέρεια ἡ διαπραγματευτική, ἀφ’ ἧς στιγμῆς γνωρίζομεν ἐκ τῶν προτέρων ποῖον θὰ εἶναι τὸ περιεχόμενον. Εἶναι ἀνάγκη νὰ τονισθῇ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι τὸ ὅλον θέμα τῆς ρυθμίσεως τοῦ δημοσίου χρέους, εἶναι ἐξαιρετικὰ περίπλοκον καὶ χρειάζεται πράγματι εἰδικὴ ἐπίδοσις καὶ πολύπλευρος καὶ πολυχρόνιος ἐπίδοσις διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ κανεὶς ὑπὸ πᾶσαν μορφὴν τὸ σύνολον τοῦ θέματος αὐτοῦ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, καὶ τὸ γνωρίζει, εἶναι, ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ μία ἐκκρεμότης, ὅτι ἡ ἐκκρεμότης αὐτὴ διὰ τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν τῆς πίστεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἔχει ἀνάγκην ρυθμίσεως καὶ ὅτι ἡ ρύθμισις αὐτὴ ἐρχομένη νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἐπιτευχθεῖσαν ρύθμισιν μὲ τοὺς κομιστὰς ὁμολογιῶν εἰς δολλάρια, θὰ γίνῃ ἐπὶ ἀναλόγου βάσεως. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι διὰ ποῖον λόγον δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐξουσιοδότησις τῆς Κυβερνήσεως νὰ δύναται νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ρύθμισιν αὐτήν, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὑπάρχει συμβατικὴ ὑποχρέωσις νὰ μὴ γίνῃ ρύθμισις ὑπὸ εὐνοϊκωτέρους ὅρους. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον τοῦ δανείου, ἐπειδὴ ἐπανειλημμένως ἐπαναλαμβάνεται ἕνας ἀριθμός, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἀκριβής, δύναμαι νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν πῶς ἐμφανίζεται ἡ ὑπόθεσις τοῦ κεφαλαίου, τοῦ ὀφειλομένου δημοσίου χρέους. Τὸ σύνολον τοῦ δημοσίου χρέους τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὡς εἶπον καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, ἀνέρχεται εἰς 193,8 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἀπὸ αὐτὰ θὰ ἀφαιρέσητε τὴν ἐπιτευχθεῖσαν ρύθμισιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ 35,8 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ συνεπῶς τὸ ἐν ἐκκρεμότητι κεφάλαιον τοῦ δημοσίου χρέους, σημαντικὸν πράγματι, ἀλλὰ ὄχι εἰς τὸ ὕψος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ἀπὸ τοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀνέρχεται εἰς 158,4 ἑκατομμύρια δολλάρια. Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐν συνόλῳ, εἰς δολλάρια, εἰς χρυσόν, εἰς φράγκα, ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἐν ἐκκρεμότητι.

§101Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δηλαδὴ τὸ 80%.

§102Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι ἀφορᾷ σημαντικὸν μέρος τοῦ δημοσίου χρέους, τὸ μέγα μέρος, λέγω ὅμως, ὅτι ὁ δοθεὶς ἀριθμὸς δὲν ἦτο ἀκριβὴς καὶ εἶναι ἀκριβὴς αὐτός, τὸν ὁποῖον ἀναφέρω ταύτην τὴν στιγμήν. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρον 4 τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας ἀπόψεις, τὰς συνδεομένας μὲ τὸ κονσόρτσιουμ, μὲ τὴν τυχὸν περαιτέρω ἐξέλιξιν τῶν σημερινῶν σχέσεων τῆς χώρας μετ’ ἄλλων χωρῶν, δὲν ἐπιθυμῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, διότι τὸ πρᾶγμα εἶναι καὶ εὐαίσθητον καὶ θὰ ἦτο ἐκ μέρους μου καὶ κοινοβουλευτικόν, ἀλλὰ καὶ πολιτικὸν ἀτόπημα ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ ἀσχοληθῶ μὲ θέματα, τὰ ὁποῖα κατὰ κάποιον τρόπον ἠμποροῦν νὰ χαρακτηρισθοῦν συνηρτημένα μὲ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐξέρχονται τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ πάλιν ὑπ’ ὄψει της ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, εἶναι ὅτι, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως μετὰ τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων, θὰ εὐχώμεθα τὸ ἴδιον νὰ συμβῇ ποὺ συνέβη καὶ μετὰ τῶν Ἀμερικανῶν ὁμολογιούχων. Δὲν συμβάλλεται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις μὲ ξένας Κυβερνήσεις ἐν προκειμένῳ καὶ αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ βασικὸν σφάλμα μερικῶν ἐκ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι συνέδεσαν τὸ θέμα τοῦ Δημοσίου χρέους μὲ διακυβερνητικὰς ὑποχρεώσεις τῆς Ἑλλάδος ἢ δικαιώματα τῆς Ἑλλάδος ἐν σχέσει πρὸς ἄλλας χώρας. Αὐτὸ θὰ ἠμποροῦσε νὰ ὑποστηριχθῇ ἐὰν ἐγένετο συζήτησις περὶ τῆς ρυθμίσεως τῶν διακυβερνητικῶν σχέσεων. Ἀλλὰ ἐδῶ πρόκειται περὶ συμφωνίας μὲ Συμβούλιον Ὁμολογιούχων Ἀμερικανῶν, τῆς ὁποίας τὸ περιεχόμενον γνωρίζετε καὶ ἐνδεχομένη συζήτησις νὰ καταλήξῃ εἰς συμφωνίαν ἐπὶ ἀναλόγου βάσεως καὶ μὲ τὸ Συμβούλιον τῶν ὁμολογιούχων Ἄγγλων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντελῶς ἄσχετοι μὲ τὴν Βρεταννικὴν Κυβέρνησιν καὶ μὲ τὰς σχέσεις τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας. Αὐτὸ διὰ νὰ ξεκαθαρίσωμεν ὡρισμένα θέματα καὶ νὰ μὴ τὰ συνδέωμεν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν δίδει τὴν πλήρη εἰκόνα τῆς μορφῆς καὶ τῆς ὑφῆς τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα διαπραγματεύεται τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§104Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὀρθῶς διηυκρίνισεν, ὅτι δὲν ἔχει τὴν νομικὴν δυνατότητα νὰ προχωρήσῃ εἰς ρύθμισιν καλυτέραν ἀπὸ τὴν παροῦσαν διὰ τοὺς ὑπολοίπους ὁμολογιούχους καὶ ὀρθῶς λέγει, ὅτι διευκολύνεται εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ Δημοσίου χρέους ἐν τῷ συνόλῳ του μὲ τοὺς ὅρους τῆς Συμβάσεως καὶ τοῦ νόμου ποὺ ψηφίζομεν. Θὰ ἤθελον, ὅμως, νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει καὶ τὴν πολιτικὴν εὐθύνην καὶ δέσμευσιν, ὅτι δὲν θὰ προχωρήσῃ εἰς καλυτέραν ρύθμισιν ἢ πάντως διάφορον ρύθμισιν ἀπὸ τὴν παροῦσαν. Διότι εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ ἄλλην ρύθμισιν καὶ νὰ τὴν φέρῃ πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅτι ἐννοοῦμεν τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἀναλαμβάνει καὶ τὴν πολιτικὴν δέσμευσιν ἔναντι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν θὰ προχωρήσῃ εἰς καλυτέραν ρύθμισιν μετὰ τῶν ὑπολοίπων ὁμολογιούχων.

§105Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐπ’ αὐτῶν τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ ἐκ Χανίων ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι ἀπολύτως ἀκριβής. Ἐξήγησα πῶς ἔχει ἡ διαμόρφωσις τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Τὸ τί συνέβη μὲ τὸ συμβούλιον τῶν Ἀμερικανῶν ὁμολογιούχων, εἶναι γνωστόν. Ἡ πρότασις ὑπάρχει, τὸ νομοσχέδιον κρίνεται. Ἐξήγησα τὴν ὑφισταμένην ἐκκρεμότητα μὲ τὸ Συμβούλιον τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων. Ἐξήγησα τί ἐννοοῦμεν ἐπὶ ἀναλόγου βάσεως. Αὐτὸ θὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει κατ’ ἀντιστοιχίαν εὐνοϊκωτέρα μεταχείρισις αὐτῶν, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑποστηριχθῇ αὐτὸ ἀπὸ οἱασδήποτε πλευρᾶς, ὅτι θὰ διακανονισθῇ βελτιωμένη ὑπὲρ τῶν ὁμολογιούχων ρύθμισις τῶν ἐν ἐκκρεμότητι ὑποχρεώσεων, ὁπότε θὰ ἐτίθετο ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία ἐγένετο μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς ὁμολογιούχους. Εἶπον καὶ προηγουμένως, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι τὸ θέμα τοῦ δημοσίου χρέους εἶναι ἐξαιρετικὰ περίπλοκον καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐκτιμηθῇ ὅταν ποτὲ ἔλθῃ καὶ ἐφ’ ὅσον ἔλθῃ καὶ ἡ ρύθμισις μετὰ τοῦ συμβουλίου τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων ἐν τῷ συνόλῳ ἡ συμφωνία. Καὶ ὅταν λέγωμεν ἐν τῷ συνόλῳ ἐννοοῦμεν, ὅτι ὅλα τὰ ἐν ἐκκρεμότητι δάνεια, θὰ τύχουν τοιαύτης μεταχειρίσεως, ὥστε τὸ σύνολον τῶν συμφωνιῶν κατ’ οὐδεμίαν ἔννοιαν νὰ δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ, ὅτι ἀπετέλεσεν εὐνοϊκωτέραν μεταχείρισιν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους θεωρητικῶς ἐκπροσωπεῖ τὸ συμβούλιον τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων ἔναντι ἐκείνων, τοὺς ὁποίους θεωρητικῶς καὶ πάλιν ἐκπροσωπεῖ τὸ συμβούλιον τῶν Ἀμερικανῶν ὁμολογιούχων.

§106Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς ἐπαναλαμβάνομεν τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν κάμει, ὅτι θεωροῦμεν τὴν γενομένην ρύθμισιν ὡς τὸ ἀνώτατον παραδεκτὸν ὅριον καὶ εἰς περίπτωσιν ποὺ θὰ ζητηθοῦν καλύτεροι ὅροι, δὲν θὰ εὑρεθῶμεν σύμφωνοι. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4;

§108ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 5. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§110Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτοῦ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ ἄρθρου 5 θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω, ὅτι δυστυχῶς, ὄχι μόνον ἀπαρτία δὲν ὑπάρχει ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει οὔτε ὁ στοιχειώδης ἀριθμὸς βουλευτῶν, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διὰ τὴν συζήτησιν τοιαύτης σοβαρότητος θέματος. Παρίστανται περὶ τοὺς 15 βουλευταὶ ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν πτέρυγα καὶ ἄλλοι τόσοι περίπου ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ κατηγορήσω κανένα, Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον εἰσερχόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἡ ρύθμισις τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Εἶναι ἕνα θέμα σοβαρὸν καὶ ἐνδιαφέρει πολλοὺς Ἕλληνας. Ἐὰν νομίζῃ τὸ Προεδρεῖον καὶ οἱ κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι πρέπει νὰ τὸ συζητήσωμεν ἐν ἀνέσει, παρακαλῶ νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ τὸ συζητήσωμεν τὴν προσεχῆ Πέμπτην ἀνέτως. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ χρειασθῇ νὰ εἴπωμεν πολλά. Διότι αἱ ἀπόψεις ἔχουν ἐκτεθῆ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ συζητήσωμεν παρισταμένων περισσοτέρων βουλευτῶν.

§111Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ἀπόψεις ἐπὶ τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους διετυπώθησαν ἐν ἐκτάσει ἐκ μέρους τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἐδόθησαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐμοῦ πλήρεις καὶ λεπτομερεῖς ἀπαντήσεις. Καὶ δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ γίνῃ πάλιν ἡ εἰδικὴ ἔρευνα ἐξ ὑπαρχῆς ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος καὶ θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως. Διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει ἐκ τῶν προτέρων ἀκολουθήσει τὴν μακρὰν διαδικασίαν, ἐνῷ ἐγὼ εἶχον προτείνει νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου κατὰ τὴν γνωστὴν ἐπείγουσαν διαδικασίαν τῆς κατ’ ἀρχήν, κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζητήσεως. Ἡ Ἀντιπολίτευσις κάμνει χρῆσιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐκ τοῦ Συντάγματος, ἐπροτίμησε τὴν διαδικασίαν τὴν μακροτέραν, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν δύναται νὰ ὑπαναχωρήσῃ. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων θὰ παρεκάλουν ἰδιαιτέρως τοὺς κ.κ. συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ στέρξουν νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν.

§112Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Βεβαίως, δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν τὴν πρότασιν, ἀλλὰ γνωρίζει τὸ Προεδρεῖον καὶ τὸ Σῶμα, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ δευτέρα συζήτησις ὅπως δὲν ἐγένετο ποτὲ τοὐλάχιστον κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Προεδρεῖον ἐπιμένῃ, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ προχωρήσωμεν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὸ θέμα τοῦτο νὰ τὸ συζητήσωμεν μὲ μεγαλυτέραν ἄνεσιν.

§113Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διαπιστώνετε, ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία;

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον, ἔχον ὑπ’ ὄψει τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐδώσαμεν περὶ τῆς ὑπάρξεως ἀπαρτίας διαπιστώνει, ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία.

§115Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀπαρτίαν.

§116Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Νομίζω, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον δὲν πρέπει νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε. Εἶναι θετικόν, ὅτι θὰ τελειώσωμεν τὴν Πέμπτην;

§117Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀναλαμβάνομεν τὴν εὐθύνην.

§118Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, καὶ ἄλλοτε συνέβη αὐτὸ νὰ συμφωνηθῇ, ὅτι εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν θὰ ἐτελείωνεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ τάδε θέματος. Ἀλλὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν ἤρχοντο συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν παρόντες κατὰ τὴν συμφωνίαν καὶ ἐπέμενον νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, ὁπότε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ συμφωνήσω μαζί σας καὶ παρακαλῶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§119Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ζήτημα τύπου, ἀλλὰ οὐσίας, διότι τὸ θέμα ἐνδιαφέρει ζωηρῶς τὴν κοινὴν γνώμην. Νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις τὴν Πέμπτην, παρόντων ὅλων τῶν βουλευτῶν, καὶ νὰ τελειώνωμεν τότε.

§120Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Οὔτε σεῖς, κ. συνάδελφε ἐκ Χίου, οὔτε οὐδεὶς ἄλλος εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναλάβῃ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τόσον εὐθέως ἀναλαμβάνω νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις τὴν προσεχῆ Πέμπτην. Τὸ νομοσχέδιον θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν διαδικασίαν, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προεξοφλήσητε τὴν γνώμην τῶν ἄλλων συναδέλφων. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμός, δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συνεχίσωμεν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωροῦμεν. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου, ἔχει τὸν λόγον.

§122Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου 5 ρυθμίζεται τὸ μέγα θέμα τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Διὰ τοῦ ἄρθρου 4 ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε μὲ τοὺς 22 βουλευτάς της ἐξουσιοδότησιν νὰ ρυθμίσῃ τὸ δημόσιον χρέος πρὸς τὴν Ἀγγλίαν καὶ εἶτα τί μαγειρεύεται μεταξὺ Χάγης καὶ Παρισίων ἐν ὄψει τῆς εἰσόδου τῆς Ἀγγλίας εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. Ἡ Κυβέρνησις ὑπέκυψε πλήρως εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν ξένων ὁμολογιούχων, οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν τὴν πρωτοβουλίαν, ἐνῷ τὴν πρωτοβουλίαν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἐνῷ ἐδέχθη νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς ξένους ὁμολογιούχους προκειμένου περὶ τῶν Ἑλλήνων κομιστῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι πρόσφυγες καὶ πολεμοπαθεῖς καὶ ἔδωσαν τὸ κομπόδεμά των εἰς ἀναγκαστικὰ δάνεια, ἀπέναντι τῶν πτωχῶν αὐτῶν Ἑλλήνων ἡ Κυβέρνησις ἐμφανίζεται ἄτεγκτος καὶ σκληρά. Ὑπεστήριξεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἔχει πρὸς τοῦτο νομικὴν ὑποχρέωσιν. Ἔχει ὅμως, κ. Πρόεδρε, ἠθικὴν εὐθύνην, διότι ἐὰν ὑπῆρχεν ἠθικὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν θὰ ἔπρεπε καθ’ ὅμοιον τρόπον νὰ ρυθμίσῃ τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικὸν χρέος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ρυθμίσῃ δικαίως τὸ θέμα τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους δὲν θὰ ἐχώριζε τοὺς Ἕλληνας εἰς δύο κατηγορίας, ἀλλὰ θὰ ἔκαμνε μίαν ἀνακοίνωσιν, ὅπως οἱ Ἕλληνες ὁμολογιοῦχοι εἰς δραχμὰς καταθέτουν τὰς ὁμολογίας των εἰς τὰς Τραπέζας, ὥστε νὰ γίνῃ γνωστὸς πρῶτον ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁμολογιῶν, καὶ δεύτερον εἰς ποίων τὰς χεῖρας εὑρίσκονται, βάσει δὲ τῶν στοιχείων αὐτῶν νὰ καταρτισθῇ κλίμακα ἀποζημιώσεως τῶν ὁμολογιούχων. Καὶ διὰ νὰ φέρω ἕνα παράδειγμα ἀπὸ 1–25 ὁμολογίας νὰ τὰς ἀντικαθιστᾷ ἰσοτίμως, ἐνῷ διὰ τοὺς μεγάλους ἀριθμοὺς δὲν ὑπῆρχε ἀνάγκη νὰ δίδῃ 50 εἰς τὰ χίλια, ἀλλὰ νὰ δώσῃ καὶ 30 καὶ 20, τόσον μᾶλλον ὅσον τὰς πολλὰς ὁμολογίας κατέχουν οἱ τραπεζιτικοὶ ὀργανισμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπέστρεψαν τὰς μικροκαταθέσεις εἰς τοὺς πτωχοὺς ἀποταμιευτάς, εἰς τὰς ὑπηρετρίας καὶ τοὺς ὁδοκαθαριστὰς δὲν δύναται νὰ τοὺς ἀποζημιώνῃ κατ’ ἰσομοιρίαν. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισε πάντα νὰ ἐξυπηρετῇ τὴν κεφαλαιοκρατικὴν μαφίαν τῆς ὁποίας εἶναι ὄργανον.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§124Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν προτίθεμαι νὰ ἐπαναλάβω ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἤδη ἔχουν ἀναπτυχθῆ ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως, ὅτι ἡ ρύθμισις τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, τοῦ εἰς δραχμὰς δημοσίου χρέους, ἔπρεπε νὰ γίνῃ κατὰ τρόπον τοὐλάχιστον ἀνάλογον μὲ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, τοῦ δημοσίου χρέους εἰς ξένον συνάλλαγμα. Εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, πράγματι διετυπώθησαν αἱ γενικαὶ πολιτικαὶ ἀπόψεις καὶ ἐξεφράσθη ἡ ἀπορία, πῶς εἶναι δυνατὸν μία Κυβέρνησις τῆς ὁποίας ὁ σκελετὸς καὶ πάντως ὁ κ. Πρόεδρος, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος καὶ οἱ ὑπεύθυνοι οἰκονομικοὶ Ὑπουργοὶ ἦσαν καὶ μέλη τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἡ ὁποία ἐξήγγειλε πρῶτον τὴν γενικὴν ἀρχήν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἴσος τρόπος, ἴση ρύθμισις τῶν δύο σκελῶν τοῦ δημοσίου χρέους. Πῶς εἶναι δυνατόν, λέγω, πολιτικοὶ ἄνδρες τοὺς ὁποίους δεσμεύει ἡ ἐπισημοτάτη πολιτικὴ δήλωσις, νὰ μὴ τιμήσουν τὸν λόγον των ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι πρόθεσίς μου καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ὥραν μάλιστα νὰ κάμω τοιαύτας βασικὰς πολιτικὰς παρατηρήσεις. Ἤθελα μόνον νὰ δηλώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἂν ἀντελήφθη, ὅτι εἶναι, ὅπως εἴπομεν εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἐμπαιγμὸς αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται μὲ τὸ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος. Πρῶτον, κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ κάμω μίαν σύγκρισιν μεταξὺ τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπόψε μᾶς ἔδωσε σωστοὺς ἀριθμοὺς περὶ τοῦ ὕψους τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον ἀπήντησε. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον ἔχομεν δώσει τὰ ἴδια νούμερα μὲ σᾶς, κύριε Ὑπουργέ.

§125Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Παπασταύρου, τὸν κ. Ζορμπᾶν καὶ ἄλλους.

§126Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὀρθῶς ἀνέφερε τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς ὁ κ. Ὑπουργός. Μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς, δηλαδὴ μὲ τὸν ἀριθμὸν 193,8 ἑκατομμ. δολλάρια, τὸ σύνολον τοῦ ὕψους τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους ἀντιπροσωπεύει 5.800 ἑκατομμύρια Ἑλληνικὰς δραχμάς. Διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, ἐφ’ ὅσον τελικῶς ἤθελε γίνει ἀνάλογος ρύθμισις καὶ διὰ τὰ ὑπόλοιπα χρέη εἰς ξένον νόμισμα, θὰ διατεθοῦν, κατὰ τοὺς ἰδικούς μου ὑπολογισμούς, μὲ τοὺς ὁποίους θὰ συμφωνῇ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, περίπου 180 ἑκατομ. δραχμῶν ἐτησίως τοὐλάχιστον. Διὰ τὸ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 9 δισεκατομ. δηλαδὴ ἐγγίζει περίπου τὸ διπλάσιον, διατίθεται, ζητεῖται μᾶλλον ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ διατεθῇ —καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ μεγάλο αἴτημα τὸ ὁποῖον ἀρνεῖται μὲ σκληρὰν καρδίαν ἡ Κυβέρνησις— ζητεῖται νὰ διατεθῇ τὸ ποσὸν τῶν 20 ἑκατομ. δραχμῶν, δηλαδὴ νὰ δοθῇ κατ’ ἀναλογίαν τὸ ⅒ τοῦ ὅτι διατίθεται εἰς ξένους. Καὶ αὐτὸ ἀποκρούεται ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐκεῖ ἐνετόπισε τὸ ζήτημα. Ἡ πρότασις τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐκπροσώπου τῆς Ε. Κ. κ. Στεφανοπούλου καὶ ἡ ἄποψις τῶν ὁμολογιούχων, οἱ ὁποῖοι εἶναι κομισταὶ ὁμολογιῶν ἐσωτερικοῦ δανείου, εἶναι, δῶστε μας περίπου 10.000.000. Αὐτὸ ἀρνεῖται ἡ Κυβέρνησις. Ἀρνεῖται αὐτὴν τὴν ἀναλογίαν, περὶ τῆς ὁποίας προηγουμένως σᾶς ὡμίλησα. Μία ἄλλη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἤθελον νὰ κάμω— πάντοτε περὶ ἀριθμῶν θὰ ὁμιλήσω— εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἔγινε συσχέτισις τῆς ρυθμίσεως τῶν καταθέσεων τῶν ταμιευτηρίων μὲ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ἀπὸ μιᾶς πλευρᾶς ὀρθῶς ἐλέχθη, ὅτι συμβαίνει πιθανώτατα ὡρισμένοι ἀπὸ τοὺς μικροκαταθέτας νὰ εἶναι ἀνθρωπίνως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς δικαιοσύνης συμπαθέστεροι ἀπὸ κομιστὰς ὁμολογιῶν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ λεχθῇ, ὅτι οἱ κομισταὶ τῶν ὁμολογιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου χρέους εἶναι κατὰ μέγα ποσοστὸν ἐπίσης πτωχοὶ Ἕλληνες πολῖται. Εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν χρήματα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐργαζόμενοι ἐπὶ μερικὰς 10ετηρίδας, τὰ ὁποῖα ἠθέλησαν νὰ ἐπενδύσουν εἰς Ἑλληνικὰ ὁμόλογα. Καὶ ἐπίσης ὀρθῶς ἐλέχθη καὶ ἐπανελήφθη ἡ παρατήρησις ἀπὸ τὸν κ. Γρηγορίου ἀπόψε, ὅτι τὰ δάνεια τὰ ἐσωτερικὰ τὰ Ἑλληνικὰ ἦσαν σχεδὸν εἰς τὸ σύνολόν των ἀναγκαστικά. Διὰ τῆς βίας τὰ ἐπήραμεν. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα, καὶ οὕτως ἔχουν, θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ ἰδία ρύθμισις, ἡ ὁποία ἔγινε διὰ τοὺς καταθέτας τῶν Ταμιευτηρίων. Τί ἔγινε διὰ τοὺς καταθέτας τῶν Ταμιευτηρίων; Δι’ αὐτούς, ὡς γνωστόν, ἡ τότε Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἐπλήρωσε τὸ 10%, μέχρι 5% ἀναλόγως τοῦ ὕψους τῶν καταθέσεων. Δηλαδή, ἔδωσε 5–10 τοῖς ἑκατόν. (10%) διὰ τὰς μικρὰς καταθέσεις. Ἡ πληρωμὴ ἦτο εἴτε ἄμεσος, εἴτε εἰς 6μηνιαίας συντόμους δόσεις καὶ προεβλέφθη, ὅτι ὁ τόκος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπληρώνετο, θὰ ἦτο ὁ τρέχων, ἄρα ὁ ὑψηλὸς τόκος τοῦ Ταμιευτηρίου, διότι ἐθεωρήθη τὸ λαβεῖν ὡς νέα κατάθεσις. Αὐτὴ ἦτο ἡ ρύθμισις τοῦ Ταμιευτηρίου. Ἡ νέα ρύθμισις, τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ Κυβέρνησις, τί δίδει; Δίδει τὸ 5%, ἡ ἀναλογία τῶν 1.000 δραχμῶν γίνεται 50, ἀλλ’ ἐξοφλητέα εἰς 80–100 χρόνια μὲ τόκον 2%, μὲ ἀποτέλεσμα, δηλαδή, νὰ ἔχουν χρηματιστηριακὴν ἀξίαν 18 δραχμῶν. Μετὰ κόπου κρατεῖται ἡ τιμὴ τῶν 18 δραχμῶν σήμερον εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Δηλαδή, δίδει 1,8%. Καὶ διὰ νὰ εἴμεθα σαφέστεροι, ἂς κάμωμεν καὶ μίαν ἄλλην ἀναγωγήν. Νὰ πάρωμεν ἕνα δάνειον ἀπαλλοτριώσεως 1919. Εἶναι τὸ δάνειον τῶν 300.000.000 τοῦ 1920. Ἐδῶ θὰ διαπιστώσωμεν, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἡ χρυσῆ λίρα εἶχε 25 δραχμάς. Δηλαδή, ἡ ὁμολογία τῶν 100 δραχμῶν εἶχε 4 χρυσᾶς λίρας, δηλαδὴ διὰ 1.000 δραχμὰς σήμερα, πρέπει νὰ φέρωμεν 10 ὁμολογίας, 40 χρυσᾶς λίρας. 40 χρυσαῖ λίραι, κάμνουν 12.000 δραχμάς. Διὰ 12.000 δραχμὰς σήμερον, παίρνουν 18, κ. συνάδελφοι. Αὐτὰ παίρνουν οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὰ χρήματά των εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἐπίσης, ἂν πάρωμεν τὴν ἀντιστοιχίαν τοῦ τόκου, θὰ ἔπρεπε νὰ παίρνουν 80 λίρας, ἔπρεπε νὰ παίρνουν οἱ 1.000 δραχμὲς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τόκον, δηλαδή, 1.300 καὶ ἀντὶ τῶν 1.300, παίρνουν μίαν δραχμήν. Ἀντιστοιχία τόκου 1.300 πρὸς 1. Αὐτὴ εἶναι ἡ ρύθμισις ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον χρέος. Καὶ πρέπει νὰ προσθέσω καὶ κἄτι τελευταῖον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀντικαθιστῶν τὸν κ. Θεοτόκην εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν, ἀνέφερεν, ὅτι ἰδιαίτατα τὸ 1962, ἔγινεν ἡ ὁμολογία τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους ἀντικείμενον κερδοσκοπίας καὶ ἤλλαξε χεῖρας καὶ περιῆλθεν εἰς τοὺς κερδοσκόπους. Καὶ αὐτὸ τὸ ἀνέφερε —καὶ καθ’ ὃ ποσοστὸν εἶναι ἀκριβές, εἶναι ἓν ἐπιχείρημα οὐσιαστικὸν— τὸ ἀνέφερεν ὡς ἐπιχείρημα διὰ νὰ μὴ δεχθῇ τὴν ρύθμισιν τὴν ὁποίαν ζητεῖ, νομίζω, σύσσωμος ἡ Ἑλληνικὴ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ἠθέλησα, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναζητήσω εἰς τὸ Χρηματιστήριον τὰς πράξεις ἐπὶ ὁμολογιῶν ἐσωτερικοῦ δανείου, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν τὸ 1962. Δύναμαι νὰ πληροφορήσω καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ θὰ καταθέσω σχετικὸν πίνακα διὰ νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ὅλαι αἱ πράξεις αἱ τῶν ὁμολογιῶν ἐσωτερικοῦ δανείου, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἀπὸ τῆς 1.1.1962 μέχρι τοῦ τέλους Ὀκτωβρίου 1962, καίτοι ἡ ρύθμισις ἔγινεν εἰς τὰς 19 τοῦ μηνὸς καὶ θὰ ἠμποροῦσα νὰ ἀφαιρέσω ἕνα 10ήμερον τοῦ Ὀκτωβρίου, ἡ ἀξία ὅλων τῶν πράξεων εἰς δραχμὰς ἀνέρχεται εἰς 1.148 ἑκατομ. Δηλαδὴ ἐπὶ τῆς συνολικῆς ἀξίας τῶν 400 ἑκατομ., ὡς ὑπολογίζεται ἡ ἀξία τῶν ὁμολογιῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, εἶναι τὸ 1)400. Δηλαδὴ διὰ νὰ μὴ ὠφεληθῇ τὸ 1)400 βλάπτονται τὰ 399)400. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε ἕνας βουλευτὴς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὁ ὁποῖος ψυχικὰ νὰ συμμερίζεται αὐτὴν τὴν ἄποψιν. Ἡ παράταξις εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω δὲν θὰ ἔχῃ τὴν σκληρότητα, διὰ νὰ μὴ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι κωλυσιεργοῦμεν, νὰ θέσῃ εἰς τὴν βάσανον τῆς ψηφοφορίας τῆς ὀνομαστικῆς τοὺς κ. συναδέλφους τῆς πλειοψηφίας. Κύριε Πρόεδρε, τὸ αἴτημα ἐπὶ τέλους ὅπως καταλήγει, εἶναι ποσὸν ἀσήμαντον καὶ εἶναι ἀνώδυνον διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ κ. Θεοτόκη, ὥστε πράγματι μόνον μία ἀσυγχώρητος ἀδιαφορία ἔναντι Ἑλλήνων πολιτῶν καὶ ἀπόφασις νὰ εἴμεθα προκλητικῶς ἄνισοι καὶ ἄδικοι εἰς τὴν μεταχείρισιν τῶν Ἑλλήνων ἔναντι τῆς μεταχειρίσεως ποὺ κάμνομεν εἰς ξένους, εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ τυχὸν τὴν Κυβέρνησιν εἰς ἄρνησιν. Ἡμεῖς, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποβάλλομεν ἐκ νέου τὸ αἴτημα, θεμελιώνομεν ἐὰν θέλετε μὲ αὐτοὺς τὸν συμπληρωματικὸν ἀριθμόν, νὰ δεχθῆτε τοὐλάχιστον, διπλασιασμὸν τῆς ἐξουσιοδοτήσεως ὅπως τὴν ὡρίσατε, τοῦ ἐσωτερικοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου χρέους. Βεβαίως δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι δὲν ἐπιβαρύνει κατὰ ἑκατομμύρια δραχμὰς ἐτησίως τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμόν, δὲν ἠμπορεῖτε ὅμως νὰ ἀρνηθῆτε, ὅτι ἔχει ἀπόλυτον ἠθικὴν βάσιν. Καὶ ἂν ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιμένει εἰδικώτερον, εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον θὰ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπανέλθω, καίτοι δὲν ἔχομεν πρόθεσιν νὰ δημιουργήσωμεν συζήτησιν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος τοὐλάχιστον, νὰ ἐπανέλθω διὰ νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐὰν αὐτὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος θὰ ἐπιμείνῃ μέχρι τέλους εἰς τὴν προκλητικὴν ἀνισότητα, ἡ ὁποία πράγματι ἀποτελεῖ κατηγορίαν βαρεῖαν διὰ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν προσωπικῶς.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Καψάλης, ἔχει τὸν λόγον.

§128Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πλειστάκις ἐξεφράσαμεν τὴν ἀντίθεσίν μας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Ἀπορῶ δέ, πῶς ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ παραμένει ἀνοικτὸν ἕνα θέμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔπρεπε πρὸ πολλοῦ νὰ εἶχε τεθῆ τέρμα. Ὁ συνάδελφος κ. Μητσοτάκης, προέβη εἰς ἀνακεφαλαίωσιν τῶν λόγων οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὴν εὐνοϊκὴν λύσιν τοῦ θέματος. Ἐπειδὴ ἐξεδηλώθη ἡ ἀμφισβήτησις ἐκ μέρους τῶν κυρίων Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν εἶχε δοθῆ ὑπόσχεσις ἐπὶ Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ διὰ τὴν λύσιν τοῦ θέματος αὐτοῦ, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς ἀναλόγους δηλώσεις εἶχον προβῆ τότε καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀργότερον ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγεργοῦ εἶχεν ὡς πρόγραμμα νὰ δοθῇ λύσις εἰς τὸ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος ἀνάλογος μὲ τὴν λύσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐδίδετο διὰ τὸ δημόσιον ἐξωτερικὸν χρέος, ἐλέχθη δέ, ὅτι ἀνάλογον λύσιν θὰ ἔδιδον καὶ αἱ ἑπόμεναι Κυβερνήσεις. Συνεπῶς, πέραν τῶν τυπικῶν θεμάτων ὑπάρχει καὶ τὸ ἠθικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὴν εὐνοϊκὴν λύσιν. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι τὰ δάνεια ἦσαν ἀναγκαστικά, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἀκόμη τὸ δημόσιον νὰ εἰσπράττῃ ἀνάλογον φορολογίαν, ὅτι κατακρατεῖ τὴν περιουσίαν, διότι τὰ δάνεια ἐπρόκειτο νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα. Καὶ ἐρχόμεθα σήμερον εἰς αὐτοὺς τοὺς δανειστὰς τοῦ Κράτους νὰ τοὺς δώσωμεν ψιχία. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀνεφέρθη καὶ εἰς τὴν κερδοσκοπίαν, αἱ πράξεις κερδοσκοπίας, ἦσαν ἀνεπαίσθητοι καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπηρεάζουν τὴν εὐνοϊκὴν λύσιν τοῦ θέματος. Ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, ἀπευθύνω παράκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλῶ ὅπως τὸ 5% γίνῃ 10%, διότι καὶ στοργὴν ἐπιβάλλεται νὰ ἐπιδείξωμεν πρὸς τοὺς δανειστὰς καὶ τὸ στοιχειῶδες καθῆκον ἐπιβάλλει τὴν εὐνοϊκὴν λύσιν τοῦ θέματος.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§130Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὸ ἄρθρου 5, ὄχι μόνον διὰ οὐσιαστικούς, ἀλλὰ καὶ διὰ τυπικοὺς λόγους. Τυπικῶς, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀγνοοῦσα συνεχῶς τὴν Βουλὴν νομοθετεῖ διὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ θέτει κανόνας δικαίου δι’ αὐτῶν. Διὰ τὰ ἐπείγοντα θέματα ἔχει συγχωρηθῆ ἡ ἔκδοσις τοιούτων πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ διὰ τὰ καθημερινὰ προβλήματα τοῦ Κράτους, δι’ ἃ ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν κακὴν συνήθειαν νὰ ἐκδίδῃ πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νομοθετικοῦ περιεχομένου ἀγνοοῦσα τὴν Βουλήν, δὲν συγχωρεῖται. Εἰς τὴν συνήθειάν της νὰ ἐκδίδῃ συνεχῶς πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς ρύθμισιν παντὸς εἴδους θεμάτων ὑπάγεται καὶ ἡ ἔκδοσις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 131)19.10.1962 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τῆς ὁποίας ἐρρύθμισεν τὸ δημόσιον ἐσωτερικὸν χρέος. Εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς τὴν τακτικὴν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν καλοῦμεν νὰ ἐφαρμόζῃ πιστῶς τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιτρέπουν τὴν ἀντιποίησιν τῶν ἁρμοδιοτήτων τῆς Βουλῆς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τυπικῶς, συνεπῶς, εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὸ ἄρθρον 5. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας, διαφωνῶ ριζικῶς. Καὶ διαφωνῶ, διότι οἱ ὁμολογιοῦχοι τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους ἐβοήθησαν τὸ Κράτος διὰ τὴν ἐκτέλεσιν παραγωγικῶν ἔργων. Ἐστήριξαν τὴν ἐμπιστοσύνην των εἰς τὸ Κράτος. Καὶ αὐτοὺς ποὺ ἐδάνεισαν καὶ ἐστήριξαν τὴν ἐμπιστοσύνην των εἰς τὸ Κράτος, ἐρχόμεθα σήμερον διὰ τῶν ὑπὸ κρίσιν διατάξεων σκληρῶς νὰ κακοποιήσωμεν. Αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ Δημοσίου χρέους δὲν συνιστᾶ Κράτος εὐνομούμενον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε τὴν ἔκφρασιν —ἀποδεικνύει καὶ μίαν ἀνανδρίαν τοῦ Κράτους—καὶ τοῦτο, διότι πρὸς μὲν τοὺς ξένους, τοὺς ὁποίους φοβούμεθα, προβαίνομεν, εἰς μίαν ρύθμισιν ἱκανοποιητικήν, τοὺς δὲ Ἕλληνας, ποὺ δὲν ἔχουν καμμίαν ὑποστήριξιν, τοὺς περιφρονοῦμεν. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ φανῶμεν περισσότερον γενναῖοι. Δὲν εἶναι ὀρθὸς αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ρυθμίσεως. Δυστυχῶς εἴμεθα Κράτος πτωχόν, δανειζόμεθα ἀπὸ τὸ 1825, ἀλλὰ δὲν δανειζόμεθα μόνον ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, δανειζόμεθα καὶ ἀπὸ τὸ ἐσωτερικόν. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθοῦμεν νὰ δανειζώμεθα καὶ ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν δὲν εἶναι φρόνιμον νὰ πλήξωμεν τὴν πίστιν τοῦ ἐσωτερικοῦ, διότι μᾶς χρειάζεται. Προχθὲς μόλις ἐψηφίσαμεν νομοσχέδιον διὰ δάνειον 1.500 ἑκατομμυρίων. Ἐὰν γίνῃ μία προσπάθεια, κακοήθης προσπάθεια θὰ ἔλεγα, καὶ δηλητηριασθῇ ἡ πίστις τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ δὲν καλυφθῇ ἕνα δάνειον, τότε τὶ πρόκειται νὰ συμβῇ; Ποῖος θὰ ἐπανορθώσῃ αὐτὸ τὸ λάθος; Καὶ τὴν τελευταίαν ἀκόμη στιγμὴν καλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ φανῇ προσεκτικὴ καὶ νὰ προβῇ εἰς λογικὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ Δημοσίου χρέους. Οἱ κάτοχοι τῶν ὁμολογιῶν αὐτῶν ὑπέβαλον λογικὰς προτάσεις καὶ ἐζήτησαν ὅπως ἡ μετοχὴ τοῦ δανείου ἑνοποιήσεως τῶν 50 δραχμῶν αὐξηθῇ εἰς 100 δρχ. Εἶναι μία ἐπιβάρυνσις 20 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐτησίως, ὅλως μικρά, ὅταν ἔχωμεν ἐπιβάρυνσιν 1423 ἑκατομμυρίων ἐτησίως, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἐν γένει Δημοσίου χρέους. Καὶ τὰ 20 αὐτὰ ἑκατομμύρια εἶναι ποσὸν μικρόν, ἀλλὰ ἀρκετὸν νὰ στερεώσῃ τὴν πίστιν τῆς χώρας. Πρὶν ἢ φθάσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σκεφθῇ τὸ δίκαιον αὐτὸ αἴτημα. Τὰ δάνεια αὐτὰ ἦσαν ἰδιωτικά, τὰ ἐπῆρε τὸ Κράτος, ἀλλὰ ἐν συνεχείᾳ ἀπεκόμισε καὶ κέρδη. Ἀπεκόμισε τὰς Γερμανικὰς καὶ Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις καὶ προσδοκᾶ τὰς Βουλγαρικάς. Νομίζω, ὅτι τὰ κεφάλαια αὐτὰ ἔπρεπε νὰ διατεθοῦν εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ὁμολογιούχων, τῶν βομβοπλήκτων καὶ ἄλλων παθόντων ἐκ τοῦ πολέμου. Ἔχομεν ἤδη νὰ λάβωμεν ἕνα ὑπόλοιπον ἀπὸ τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις καὶ ἐκκρεμοῦν αἱ Βουλγαρικαί. Ἡ Κυβέρνησις ἂς τὰς θεωρήσει ὡς κάλυμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους διὰ τὴν κάλυψιν τῆς ἀνάγκης πρὸς μίαν λογικὴν ρύθμισιν τοῦ προπολεμικοῦ δημοσίου ἐσωτερικοῦ χρέους. Πέραν αὐτῶν, εἰς τὴν παράγραφον 8 τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁρίζεται ὡς προθεσμία ἀντικαταστάσεως τῶν ὁμολογιῶν ἡ 31 Μαρτίου 1963. Κύριε Ὑπουργέ, πολλοὶ κάτοχοι ὁμολογιῶν, κυρίως παλαιοὶ πρόσφυγες μὲ ἠρώτησαν ἐὰν πρέπει νὰ ἀνταλλάξουν τὰς παλαιὰς μὲ τὰς νέας ὁμολογίας. Φαίνεται ἐκ τούτου, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ὑπῆρξαν ἀναποφάσιστοι, διότι ἔμειναν ἀδιαφώτιστοι. Δι’ αὐτό, παρακαλῶ, ὅπως ἡ παράτασις προθεσμίας ἀναστολῆς τῶν ὁμολογιῶν, γίνῃ μέχρι τῆς 30ῆς Ἀπριλίου, ὥστε νὰ καλυφθοῦν ὅλοι οἱ διὰ διαφόρους λόγους καθυστερήσαντες. Ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μάλιστα τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία προϋποθέτει αὐτουσίαν τὴν προσκόμισιν τῶν ὁμολογιῶν, ὅπερ σημαίνει, ὅτι μέγα πλῆθος ἐξ αὐτῶν δὲν θὰ προσκομισθοῦν, διότι κατεστράφησαν ἐκ διαφόρων αἰτίων, κατ’ ἀνάγκην θὰ ἔχωμεν κέρδος τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους πρέπει καὶ γενναιότεροι νὰ φανῶμεν εἰς τὴν ἐξόφλησιν καὶ τὴν προθεσμίαν τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν παλαιῶν ὁμολογιῶν διὰ νέων, νὰ παρατείνωμεν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§132Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Σύμπασα ἡ πανανθρωπότης μετὰ τὸν πόλεμον ἐπίστευεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐξῆλθε τοῦ πολέμου κατεστραμμένη. Συνεπῶς, ἐὰν αἱ Κυβερνήσεις ἀπὸ τοῦ ἔτους 1950 ἔσπευδον εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ δημοσίου χρέους πρὸς ἀποκατάστασιν διεθνῶς τῆς πίστεως τῆς χώρας μας, ἀναμφισβητήτως οἱ ὅροι ρυθμίσεως τοῦ χρέους θὰ ἦσαν εὐμενέστεροι. Ἡ πάροδος ὅμως τῆς δεκαετίας ἀποτελεῖ ἀναμφισβητήτως πταῖσμα τῶν Κυβερνήσεων τῆς χώρας, πολλῷ δὲ μᾶλλον τῶν Κυβερνήσεων τῆς ἑπταετίας, διὰ νὰ εἶμαι δὲ εἰλικρινὴς ὡμίλησα περὶ ὅλων τῶν Κυβερνήσεων τῆς ἑπταετίας. Ἡ Κυβέρνησις σκεπτομένη ὅτι διὰ τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ χρέους μέγα θὰ εἶναι τὸ βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἔχουσα ὁπωσδήποτε λόγον νὰ πιστεύῃ ὅτι τὸ βάρος καὶ ἡ πίεσις καὶ ἡ ἀπειλὴ τῶν Ἑλλήνων δὲν εἶναι τόσον ἢ δὲν εἶναι τόσον τὸ βάρος, ὅσον τὸ βάρος καὶ ἡ ἀπειλὴ τῶν κατόχων ὁμολογιῶν ἐξωτερικοῦ χρέους, ἔσπευσε νὰ κατασφαγιάσῃ τοὺς ἐσωτερικοὺς δανειστάς. Νομίζομεν ὅμως ὅτι δὲν εἶναι καθόλου δίκαιον αὐτό, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει τοῦ γεγονότος ὅτι οἱ Ἕλληνες εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προσέφερον τοσαύτας ὑπηρεσίας εἰς τὴν χώραν καὶ ἔφερον παράδειγμα τὸ ἀναγκαστικὸν δάνειον τοῦ 1922, μὲ τὸ ὁποῖον δάνειον κατωρθώθη νὰ κρατηθῇ ὁ στρατὸς εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν. Εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπετύγχανεν τὸ δάνειον ἐκεῖνο καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης δὲν ἐτύγχανεν ἐξωτερικῆς βοηθείας, θὰ ἤρχετο κανεὶς ἀπὸ τὴν Μικρὰν Ἀσίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ἀναμφισβητήτως ὄχι. Οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπεχρεώθησαν καὶ ἔσπευσαν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἀναγκαστικοῦ αὐτοῦ δανείου ὡς καὶ τῶν ἄλλων πρέπει νὰ ἀκούουν καὶ νὰ βλέπουν ὅτι δὲν τυγχάνουν οὐδεμιᾶς στοιχειώδους μεταχειρίσεως ἀπὸ τὸ Κράτος; Καὶ μάλιστα ἐκείνης τῆς μεταχειρίσεως ποὺ ὑπεστηρίχθη προηγουμένως τοὐλάχιστον νὰ διπλασιασθῇ τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον καθορίζει ἡ Κυβέρνησις. Νομίζομεν λοιπὸν ὅτι εἶναι ἀνάγκη πάντες οἱ πολῖται νὰ ἀντιληφθῶσιν ὅτι τὸ Κράτος σκέπτεται κατὰ τρόπον δίκαιον καὶ ἔντιμον ἔναντι τῶν πολιτῶν, διότι ὡς εἶπεν προηγουμένως ὁ κ. Ζορμπᾶς ἐὰν σκεφθοῦν πρὸς στιγμὴν οἱ Ἕλληνες νὰ μὴ δέχωνται κἂν νὰ καλύπτουν τὰ δάνεια, ὅπως ἐκαλύφθησαν τὰ τρία– τέσσαρα δάνεια τῆς ΔΕΗ καὶ τὰ ἄλλα τὰ παραγωγικά, αὐτὸ σημαίνει ὅτι τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸν διακρίνει ἡ φιλοπατρία. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἄλλο, διὰ τίνα λόγον τὰς ζημίας νὰ τὰς φέρουν οἱ ὀλίγοι καὶ νὰ μὴ τὰς φέρουν πολλοὶ Ἕλληνες. Καὶ ποῖος θὰ ἐπιρρίπτῃ καὶ θὰ ἰσοζυγίζῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ζημίας; Ἡ Κυβέρνησις. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ κανεὶς βουλευτής, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ ἀντίλογον ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλέγω ὅτι εἶχε δίκαιον ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅταν εἶπεν προηγουμένως ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ συνεδρίασις εἰς τρόπον ὥστε τὴν προσεχῆ Πέμπτην μὲ πλήθουσαν τὴν Βουλὴν νὰ ἀναλάβῃ ὁ κάθε ἕνας τὰς εὐθύνας του ἐπὶ τοῦ τόσον σπουδαίου αὐτοῦ θέματος. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ εἶναι ἄδικον καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ κανεὶς ὁ ὁποῖος θὰ ἐγκρίνῃ αὐτὴν τὴν ξεχωριστὴν μεταχείρισιν τῶν Ἑλλήνων.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§134Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀληθῶς ὁ τρόπος τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου εἶναι τόσον ἐξοργιστικός, ἐμπαικτικός, ὥστε δικαιολογημένως ὅλοι οἱ συνάδελφοι, ποὺ ὡμίλησαν, ἐκαυτηρίασαν αὐτὴν τὴν ἄνισον μεταχείρισιν. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω ὅτι τοὐλάχιστον διὰ τὰ ἀναγκαστικὰ δάνεια ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία ἰδιαιτέρα μεταχείρισις. Πρὸ ὀλίγου ἔθιξε τὸ θέμα διὰ τὸ πρῶτον ἀναγκαστικὸν δάνειον ὁ συνάδελφος κ. Παπαδημητρίου, καθ’ ὅν χρόνον ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἐμάχετο διὰ νὰ προστατεύσῃ τοὺς Ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς τῆς ἀτυχοῦς Μικρᾶς Ἀσίας, μαχόμενος ὑπὲρ Ἑλληνικῶν ἐδαφῶν ἀπὸ αἰώνων ἀνεγνωρισμένων, εὑρέθη πρὸ τοῦ φάσματος τῆς πείνης καὶ εὑρέθη ἕνας ἱκανώτατος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ἀείμνηστος Πρωτοπαπαδάκης, ὁ ὁποῖος μὲ μίαν θεόπνευστον ἔμπνευσιν ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα καὶ εἶπε: «Μᾶς ἐγκατέλειψαν ὅλοι, διχοτομῶ τὸ χαρτονόμισμα καὶ ἔχω ἀμέσως εἰς τὴν τσέπην μου 1.500 ἑκατομμύρια. Ἀναγκαστικῶς πάντες οἱ κομισταὶ χαρτονομισμάτων γίνονται δανεισταὶ ὑποχρεωτικῶς τοῦ κράτους καὶ μὲ αὐτὰ τὰ 750.000.000 διετήρησε τὸν στρατὸν εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν ἐπὶ 6 μῆνας. Εἶναι δυστύχημα, ὅτι εἰς τὸ κατηγορητήριον περιελήφθη διάταξις δι’ αὐτὴν τὴν θεόπνευστον χειρονομίαν. Ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος Πρωτοπαπαδάκης ἐφρόντισε νὰ κατοχυρώσῃ τὸ δάνειον ἐκεῖνο μὲ ἀσφαλίσεις, αἱ ὁποῖαι παρεῖχον πᾶσαν ἐγγύησιν εἰς τοὺς ἀναγκαστικῶς γενομένους δανειστάς του καὶ μέχρι σήμερον τὸ Κράτος ἔρχεται καὶ εἰσπράττει ἀπὸ ἐκείνας τὰς φορολογίας ποὺ καθιέρωσεν ὁ Πρωτοπαπαδάκης. Καὶ ἀκούσατε τί εἰσπράττει μέχρι σήμερον διὰ νὰ τὰ κατακρατήσῃ, ἐπειδὴ ἔχει τὴν ἰσχὺν εἰς τὰ χέρια του. Ἐκ τῶν εἰδῶν μονοπωλίου τὸ 1946 7.614.000 νέων δραχμῶν, τὸ 1947 14.876.000, τὸ 1948 19.000.000, τὸ 1949 29.000.000, τὸ 1950 28.972.000, τὸ 1951 32.000.000, τὸ 1952 80.000.000, τὸ 1953 97.000.000, τὸ 1954 108.000.000, τὸ 1955 102.000.000, τὸ 1956 116.000.000, τὸ 1957 115.000.000, τὸ 1958 114.000.000, τὸ 1959 118.000.000, τὸ 1960 120.000.000, τὸ 1961 126.000.000. Σύνολον 1.237.000.000 ὑγιᾶς δραχμάς, ἔχει εἰσπράξει αὐτὰ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους σήμερον ἀπὸ ἰσχύος σφαγιάζει τὸ δίκαιόν των. Καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰσπράττει ἀπὸ τοῦ δικαστικοῦ ἐνσήμου κατὰ τὰ ἔτη 1961 καὶ 1962 μόνον 6.000.000, διότι τὰ ἄλλα δὲν ἠμπορέσαμεν νὰ τὰ σταχυολογήσωμεν. Καὶ διερωτῶμαι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συζητῶμεν, ὅτι κάμνομεν τακτοποίησιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου, διότι δὲν εἶχε τὴν γενναιότητα ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ τὰ σβήνω, διότι δὲν θέλω νὰ εἴπω βαρύτερον χαρακτηρισμόν, διότι ἔχω δύναμιν καὶ δὲν σᾶς τὰ δίδω. Αὐτὸ θὰ ἦτο γενναιότερον. Παρὰ νὰ ἔρχεται νὰ λέγῃ, ὅτι ρυθμίζω τὸ ἐσωτερικὸν δάνειον μὲ αὐτὰ τὰ ψιχία. Τουλάχιστον πῶς δὲν ἐσκέφθη, ὅτι αὐτὰ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα ἐπέβαλλον ἀναγκαστικῶς καὶ κυρίως ἀπὸ τὸ δάνειον τοῦ 1922, διότι τὸ δεύτερον ἐπὶ Παγκάλου δὲν εἶχε νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἱερὰν ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν ἐξεπλήρωσε τὸ ἀναγκαστικὸν δάνειον τοῦ Πρωτοπαπαδάκη ἢ καὶ τὰ ἄλλα ἀναγκαστικά, ποὺ οἱ πτωχοὶ καὶ μὲ ράκη ἐκεῖνοι ἄνθρωποι μὲ τὴν περιουσίαν των τοὺς ἔδωσαν τίτλους, διὰ νὰ ἔλθωμεν σήμερον νὰ ἱκανοποιήσωμεν τοὺς ξένους καὶ νὰ ἐμφανιζώμεθα ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ὅτι κλέπτομεν τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους, μὲ συγχωρεῖτε εἶναι βαρὺς ὁ χαρακτηρισμός, ἀλλὰ εἶναι ἡ πραγματικότης, τοὺς πτωχοὺς κομιστὰς τῶν τίτλων. Τουλάχιστον ἐγὼ διαπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐτόλμησε νὰ βάλῃ τὴν ὑπογραφήν του κάτω ἀπὸ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν Ὑπουργικὴν πρᾶξιν καὶ πῶς ὁ νουνεχής, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐσκέφθη, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον καὶ γενναιότερον νὰ τοὺς καλῇ νὰ πάρουν αὐτὰ τὰ ψιχία καὶ νὰ τοὺς εἴπῃ, ὅτι σεῖς ἐθυσιάσθητε τότε, θυσιασθῆτε ἄλλην μίαν φορὰν καὶ ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν τὴν εὐχαρίστησιν νὰ χαρίζωμεν 200.000.000 τὸν χρόνον εἰς τὴν Οὖλεν, νὰ κάμωμεν ἔργα σπατάλης καὶ βιτρίνας καὶ ἐσᾶς νὰ σᾶς ἀφίσωμεν μὲ τὴν πικρίαν, ὅτι τὸ Κράτος σᾶς ἠδίκησεν ἐπειδὴ σεῖς εἶσθε ἀσθενεῖς καὶ ἡμεῖς οἱ ἰσχυροὶ ποὺ ἀδικοῦμεν ἐσᾶς, κύπτομεν πρὸ τῶν ἰσχυρῶν καὶ τοὺς ἱκανοποιοῦμεν περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι πρέπει. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ σκεφθῇ ὅλα αὐτὰ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ νὰ συνδέσῃ τὸ ὄνομά του μὲ μίαν τοιαύτην ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸν ἠθικὸν νόμον. Καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, αὐτό: Ἡ πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως, ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸν ἠθικὸν νόμον.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§136Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ὕστερα ἀπὸ ὅσα εἶπον, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶχον τὴν γνώμην, ὅτι δὲν θὰ παρίστατο ἀνάγκη νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῶν ἄρθρων. Ἐπειδὴ ὅμως προεκλήθημεν ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ δηλώσωμεν ἐὰν καὶ ἡμεῖς συμφωνοῦμεν μὲ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ προπολεμικοῦ δημοσίου χρέους τὴν ὁποίαν κάμνει ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς ὁμιλῶν πάντοτε δι’ ἴδιον λογαριασμόν, διότι οὐδένα ἄλλον ἐκπροσωπῶ ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων. Ὑπάρχουν, κύριε Πρόεδρε, ὁμολογίαι εἰς ξένον νόμισμα καὶ ὁμολογίαι εἰς δραχμάς. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι κατόπιν νόμου ἡ ἀξία τῆς προπολεμικῆς δραχμῆς ἐξηνεμίσθη καὶ συνεπεία τούτου ὅλαι αἱ ὑφιστάμεναι τότε ὀφειλαὶ εἰς δραχμὰς καὶ συνεπῶς καὶ τὸ προπολεμικὸν δημόσιον χρέος, διεγράφησαν. Λέγουν οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι οἱ κάτοχοι ὁμολογιῶν ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, τελοῦν ὑπὸ τὴν αὐτὴν σχέσιν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν τελοῦν καὶ οἱ κάτοχοι ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα. Τὰ δικαιώματα, λέγουν, τῶν ὁμολογιούχων καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν εἶναι τὰ αὐτά. Ἀλλὰ τότε, κύριε Πρόεδρε, οἱ κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἔπρεπε νὰ ζητήσουν νὰ γίνῃ ἡ αὐτὴ ρύθμισις. Ἡ ἐπιμονὴ αὐτῶν εἰς τὸ παζάρεμα νὰ δώσωμεν κἄτι παραπάνω, διότι μὲ αὐτὸ τὰ παραπάνω θὰ περισωθῇ ἡ πίστις τοῦ Κράτους, εἶναι κατ’ ἐμὲ ἀπαράδεκτος. Ἐφ’ ὅσον ἡ προπολεμικὴ δραχμὴ ἔχασε τὴν ἀξίαν της, πρέπει νὰ δεχθῶμεν ὅτι τὴν ἔχασε δι’ ὅλους. Ἐὰν μάλιστα θὰ ὑπῆρχεν ἔδαφος νὰ κατηγορηθῇ ἡ Κυβέρνησις, θὰ πρέπει νὰ κατηγορηθῇ, διότι δίδει καὶ αὐτὸ τὸ μικρὸν ἀντάλλαγμα, τὸ ὁποῖον δίδει. Ἐὰν δεχθῶμεν ὅτι διὰ τὰ προπολεμικὰ δημόσια χρέη ἡ δραχμὴ δὲν ἔχασε τὴν ἀξίαν της, διατί δὲν πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὸ ἴδιον καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταθέσει τὰ χρήματά των εἰς τὰς Τραπέζας ἢ εἶχον δώσει δάνεια πρὸς ἰδιώτας; Ἐὰν ὅμως προχωρήσωμεν πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν, δὲν γνωρίζω ποῦ θὰ φθάσωμεν. Εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι φοβούμεθα τοὺς δανειστὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ δι’ αὐτὸ προέβημεν εἰς τὴν ρύθμισιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβημεν. Ὄχι, κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐὰν ὑπάρχῃ κἄποιος τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ φοβώμεθα, εἶναι μόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαός, τὰ χρήματα δὲ τούτου δὲν πρέπει νὰ τὰ δίδωμεν διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον σκοπὸν χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὑποχρέωσις.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Λυκουρέζος, ἔχει τὸν λόγον.

§138Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, διετύπωσα διὰ μακρῶν τὰς ἀπόψεις μου καὶ συνεπῶς ἐλάχιστα θὰ προσθέσω ἐπὶ δύο σημείων τῆς προχθεσινῆς συζητήσεως. Μεταξὺ τῶν λόγων εἰς τοὺς ὁποίους ἀνεφέρθην διὰ νὰ τονίσω, πέραν τῆς ἠθικῆς ὑποχρεώσεως, τὴν δέσμευσιν, τὴν ὁποίαν εἶχε τὸ Κράτος διὰ νὰ προβῇ εἰς ἀνάλογον ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους πρὸς τὴν ρύθμισιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, ἀνεφέρθην καὶ εἰς τὴν ἐπίσημον δήλωσιν τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ μεταχείρισις τόσον τῶν ὁμολογιούχων τῶν εἰς δραχμὰς δανείων, ὅσον καὶ τῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα καὶ χρυσὸν δανείων, θὰ ἦτο ἡ αὐτή. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπαντῶν μοῦ εἶπεν, μία δέσμευσις πολιτική, ἡ ὁποία λαμβάνεται ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας καὶ καθ’ ὡρισμένον χρόνον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἰσχύουσα μετὰ τὴν πάροδον ἐτῶν ἐφόσον εἶναι τοιαύτη ἐξέλιξις τῆς καταστάσεως, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν ὅσα πρὸ ἐτῶν ἀνελήφθη ὑποχρέωσις νὰ πραγματοποιηθοῦν.

§139Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Δὲν εἶπον αὐτό.

§140Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν θὰ ἀντελήφθην καλῶς.

§141Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Δὲν συμπαθῶ τὰς διαλογικὰς συζητήσεις, ἀλλὰ δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον, ὅτι αἱ ὑποχρεώσεις αἱ πολιτικαί, τῶν Κυβερνήσεων δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι δεσμευτικαὶ δι’ ἄλλας Κυβερνήσεις. Καὶ ἐξήγησα πῶς ἀντιλαμβάνομαι τὰς πολιτικὰς δεσμεύσεις. Εἶπον, ὅτι πολιτικὴν δέσμευσιν ἐγὼ ἀντιλαμβάνομαι εἰς δύο περιπτώσεις. Πρῶτον, ὅταν κανεὶς προγραμματικῶς ἀποτείνεται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἐκθέτει τὴν προγραμματικήν του γραμμήν, ὁπότε συνάπτεται ἓν πολιτικὸν συμβόλαιον μεταξὺ τοῦ λέγοντος καὶ τοῦ κυριάρχου λαοῦ. Καί, δεύτερον, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, ὅταν ζητοῦν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Σώματος. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς δύο προϋποθέσεις ἀντιλαμβάνομαι πολιτικὴν δέσμευσιν. Δὲν δέχομαι πολιτικὴν δέσμευσιν, ὅταν αὕτη ἀνάγεται εἰς Κυβέρνησιν παρωχημένης ἐποχῆς, ἡ ὁποία, ἔστω καὶ ὑπὸ τὴν σύνθεσιν τῆς τότε, ἠδύνατο νὰ ἀναλάβῃ ὡρισμένας ὑποχρεώσεις καὶ ἡ ὁποία ἔκτοτε ὑπεκατεστάθη ἀπὸ ἄλλας Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι διὰ λόγους ἐκτιμήσεως τοῦ γενικωτέρου συμφέροντος δὲν ἐπροχώρησαν, τοὐλάχιστον εἰς τὸ εἰδικὸν θέμα, εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας εἶχον ἀναλάβει αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις. Αὐτὸ εἶπον.

§142Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τότε εὑρίσκομαι ἐν πλάνῃ, τὴν ὁποίαν εὐχαρίστως ἀναγνωρίζω. Διότι, ὁμολογῶ, ὅτι ἐνθυμοῦμαι τὰ δύο σημεῖα διὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε, ὅτι ἀναγνωρίζετε τὴν δέσμευσιν, εἴτε δηλαδὴ ἐν ὄψει προγραμματικῶν ἐξαγγελιῶν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἴτε προγραμματικῶν ἐξαγγελιῶν εἰς τὴν Βουλὴν ἐν ὄψει ψήφου ἐμπιστοσύνης, ἀλλ’ εἶχον τὴν ἐντύπωσιν ὅτι καὶ αἱ δεσμεύσεις, ἰδιαίτατα ὅσον ἀφορᾷ τὴν δέσμευσιν τῶν μελῶν τῆς τότε Κυβερνήσεως—ἂν ἐνθυμῆσθε ἐγὼ σᾶς ὡμίλησα καὶ περὶ συλλογικῆς εὐθύνης—εἶπον, ὅτι αὗται θὰ ἠμποροῦσαν νὰ δεσμεύουν καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ δεσμεύουν ἐφόσον ἡ ἐξέλιξις τῆς καταστάσεως εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ......

§143Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Ὑπεστήριξα καὶ κἄτι ἄλλο. Ἐπειδὴ ἐγένετο διαστολὴ περὶ τῆς συνθέσεως τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ ἐτονίσθη ὅτι εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν εἶχον λάβει μέρος καὶ Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγένετο διαστολὴ μεταξὺ ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν μετεῖχον τῆς τότε Κυβερνήσεως, ἐφρόντισα νὰ ξεκαθαρίσω τὴν θέσιν μου καὶ εἶπον, ὅτι αὐτὴν τὴν διαστολὴν δὲν τὴν παραδέχομαι.

§144Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Σεῖς δηλαδὴ ὡς τρίτον λόγον δὲν ὑπεστηρίξατε, ὅπως διετέλουν μὲ ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ ἐξέλιξις τῆς καταστάσεως δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἀποδεσμευθῇ κανεὶς ὡρισμένων ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων.

§145Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Ἡ σύγχυσις, τὴν ὁποίαν κάμετε εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι αὐτὸ τὸ θέμα τὸ ἐπεκαλέσθην ὅταν ἐξήτασα τὴν οὐσίαν. Ἔκαμα διαστολὴν μεταξὺ τοῦ πολιτικοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἐστήριξα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ἀνεπτύξατε προηγουμένως καὶ ὅταν ἦλθον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος τότε πράγματι εἶπον, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μέχρι σήμερον νὰ ἔχουν διαμορφωθῆ διάφοροι συνθῆκαι.

§146Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δηλαδὴ νὰ πραγματοποιοῦνται ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρὸ 8 ἐτῶν ἀνελήφθησαν. Ἐπ’ αὐτοῦ θέλω νὰ ἀπαντήσω. Ἴσως, ἐγώ, δὲν διετύπωσα καλὰ τὴν σκέψιν μου. Δὲν ἔσπευσα νὰ διαχωρίσω τὴν πολιτικὴν ἄποψιν ἀπὸ τὴν οὐσιαστικήν. Ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς θέλω νὰ εἴπω, διότι αὐτὴ μὲ ἐνδιαφέρει ἐν προκειμένῳ κυρίως. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ σκεφθῆτε ποία ἦτο ἡ τότε κατάστασις καὶ ποία σήμερον.

§147Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Αὐτὸ δὲν τὸ ἐστήριξα. Εἶπον θεωρητικῶς, ὅτι ἠδύνατό τις νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν αἱ ἀνειλημμέναι ὑποχρεώσεις μιᾶς Κυβερνήσεως, λόγῳ τῆς ἐξελίξεως τῶν συνθηκῶν νὰ μεταβάλλωνται. Ἐγὼ δὲν ἐστήριξα τὴν ἄποψίν μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἐπάνω εἰς αὐτό. Ἐπεκαλέσθην ἐπιχειρήματα πρῶτον νομικά, εἰς ἀντίκρουσιν τῆς ἀπόψεώς σας, ἡ ὁποία εἶναι ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, πολιτικά, τὰ ὁποῖα εἶπον προηγουμένως καὶ τέλος ἐπεκαλέσθην ἐπιχειρήματα σκοπιμότητος. Ἠκολούθησα τὴν ἰδίαν τάξιν τῶν συλλογισμῶν, τὴν ὁποίαν εἴχατε μεταχειρισθῆ καὶ σεῖς, διότι σεῖς ἀρχίσατε ἀπὸ τὰ πολιτικά, ἐπήγατε εἰς τὰ νομικὰ καὶ εἰς τὸ τέλος ἐθεμελιώσατε τὰς σκέψεις σας εἰς ἐπιχειρήματα σκοπιμότητος.

§148Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὸ διεσαφηνίσαμεν αὐτό. Δέχομαι ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε. Δηλαδὴ δὲν ὑποστηρίζετε, ὅτι αἱ σημεριναὶ συνθῆκαι εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ μὴ εἶναι δυνατὴ ἡ πραγματοποίησις τῆς ἀναληφθείσης τότε ὑποχρεώσεως.

§149Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Ὑπεστήριξα ἐπιχειρήματα σκοπιμότητος, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, καλύπτουν πλήρως τὸ θέμα.

§150Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ;

§151Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἀνέπτυξα διὰ μακρῶν ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀνεξαρτήτως τῶν συνθηκῶν μὲ κάνουν νὰ πιστεύω—καὶ τὴν Κυβέρνησιν—ὅτι ἡ ρύθμισις τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους ὀρθῶς ἔχει διατυπωθῆ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου.

§152Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δηλαδὴ μεταξὺ τῶν ἄλλων σήμερον δὲν ἐπικαλεῖσθε τὴν ὕπαρξιν ἄλλων συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπιτρέπουν τὴν πραγματοποίησιν τῆς τότε ἀναληφθείσης ὑποχρεώσεως.

§153Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Ὑποστηρίζω, ὅτι λόγοι σκοπιμότητος ἐπέβαλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ὁδὸν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν καὶ ἡ ὁποία ἐνσαρκώνεται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Πάντα ταῦτα ἀνέπτυξα διὰ μακρῶν καὶ δὲν θέλω νὰ τὰ ἐπαναλάβω.

§154Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐγὼ διετέλουν ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν καὶ ἤθελον νὰ τονίσω ποία ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν τότε συνθηκῶν καὶ τῶν σημερινῶν. Ἐφ’ ὅσον ἐν πλάνῃ εὑρίσκομαι ὡς πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεστηρίξατε προχθές, δὲν ἔχω λόγον νὰ ἐπιμένω ἐπὶ τοῦ θέματος. Δεύτερον σημεῖον τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ θίξω εἶναι τὸ θέμα τῆς κερδοσκοπίας. Ἐκεῖ, κύριε Ὑπουργέ, ἐνθυμεῖσθε, διότι ἔγινε καὶ μακρὰ διαλογικὴ συζήτησις, ὑπεστηρίξατε ὅτι ἓν ἐκ τῶν κυριωτέρων ἐπιχειρημάτων ἦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει πληροφορίας, ἔχει στοιχεῖα ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει ὅτι ἔγινε μεγάλη κερδοσκοπία ἐπὶ τῶν εἰς δραχμὰς ὁμολογιῶν καὶ κατ’ ἀκολουθίαν μία μεγαλυτέρα παραχώρησις καὶ θυσία ἐκ μέρους τοῦ Κράτους δὲν ἦτο νοητὴ διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν κερδοσκόποι. Καὶ σᾶς ἀπήντησα, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι πρόκειται περὶ πολὺ μικροῦ ποσοστοῦ. Τὸ μεγάλον ποσοστὸν τῶν ὁμολογιῶν εὑρίσκεται πάντοτε εἰς χεῖρας περιωρισμένων μέσων ἀνθρώπων τῆς μέσης ἀστικῆς τάξεως, οἱ ὁποῖοι κατὰ κανόνα εἶχον ἀναγκαστικὰ δάνεια καὶ δάνεια ἀνταλλαξίμων. Ἐζήτησα νὰ λάβω πληροφορίας. Μοῦ παρεσχέθη ἐπισήμως ἀπὸ τὸ Χρηματιστήριον ἡ πληροφορία, λυποῦμαι διότι δὲν ἔχω ἔγγραφον αὐτὴν τὴν στιγμήν...

§155Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργ. Οἰκον.). Τὴν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Μητσοτάκης.

§156Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. .. ὅτι ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1962 ἕως 31ης Ὀκτωβρίου 1962 αἱ συναλλαγαὶ ἐπὶ ὁμολογιῶν τῶν ἐσωτερικῶν εἰς δραχμὰς δανείων ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 1.140.000 δραχμῶν. Κατ’ ἀκολουθίαν ὅταν τὸ ὅλον χρέος ἀνέρχεται εἰς 400 ἑκατομμύρια, ἀντιλαμβάνεσθε ποίαν ἀξίαν ἔχει τὸ ποσοστὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἀντικείμενον κερδοσκοπίας. Καὶ ἐὰν θέλετε νὰ ὑπολογίσητε καὶ ἄλλα τόσα διὰ τὸ 1961 καὶ τρία καὶ τέσσαρα ἑκατομμύρια ἀκόμη, ἐὰν ἀναβιβάσητε δηλαδὴ ἔτι πλέον τὸ ποσὸν τῶν ὁμολογιῶν ποὺ ἔγιναν συναλλαγαὶ εἰς τὸ Χρηματιστήριον καὶ πάλιν πρόκειται περὶ ἐλαχίστου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀποτελέσῃ ἐπιχείρημα διὰ τὴν Κυβέρνησιν δι’ αὐτὴν τὴν ἄνισον μεταχείρισιν. Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω, ὅτι πέραν τῶν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα εἰσέπραξε τὸ Κράτος διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκαστικῶν δανείων, ἀπὸ πόρους, οἱ ὁποῖοι ἐπεβλήθησαν διὰ τὰ ἀναγκαστικὰ δάνεια, ἀπὸ τὰς ὑπεγγύους προσόδους, πέραν τῶν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου ἀναφέρας ὡρισμένους χαρακτηριστικοὺς ἀριθμοὺς ὁ κ. Βασιλᾶτος, δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀνταλλάξιμα, τὸ Κράτος ἔδωκε τότε τὸ 25% τοῖς μετρητοῖς, ἐὰν δὲν κάνω λάθος, καὶ τὸ 75% εἰς ὁμολογίας. Καὶ σήμερον ἐξοφλεῖ αὐτὰς τὰς ὁμολογίας κατ’ αὐτὸν τὸν ἐξευτελιστικὸν τρόπον καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχει εἰς τὴν κυριότητά του τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, ἡ ὁποία ἔχει ἀνατιμηθῆ καὶ ἡ ὁποία ἔχει ἀξίαν ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων. Παρὰ ταῦτα καὶ εἰς τοὺς κατόχους ὁμολογιῶν ἀνταλλαξίμων τὸ Κράτος ἔρχεται καὶ δίδει 50 δραχ. ἔναντι τῶν χιλίων δραχ. προπολεμικῶν. Καὶ διὰ νὰ τελειώνω, ἤθελον νὰ δώσω αὐτὸ τὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον καθιστᾷ ἀνάγλυφον τὴν ἄνισον μεταχείρισιν. Ἕλλην πολίτης κάτοικος ἐσωτερικοῦ, ὁ ὁποῖος μὴ ἔχων ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν δραχμήν, ἔκαμεν ἐπένδυσιν προπολεμικῶς χιλίων δραχ. εἰς ὁμολογίας, εἰς συνάλλαγμα καὶ χρυσόν, δι’ αὐτὰς τὰς χιλίας δραχ. τὰς προπολεμικὰς θὰ λάβῃ σήμερον 450 δραχ. ὡς κεφάλαιον, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Ἕλλην πολίτης, εἴτε διότι εἶχεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν δραχμήν, εἴτε διότι ὑπεχρεώθη νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην διὰ τῶν ἀναγκαστικῶν δανείων, ἠναγκάσθη νὰ ἐπενδύσῃ χιλίας δραχμὰς προπολεμικὰς εἰς ὁμολογίας, εἰς δραχμὰς θὰ λάβῃ 50 δρχ. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεταχείρισις τὴν ὁποίαν κάμει πρὸς Ἕλληνας πολίτας, κατοίκους ἀμφοτέρους ἐσωτερικοῦ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ρυθμίσεως τοῦ δημοσίου χρέους ὡς τὸ ἀντελήφθην καὶ ὡς τὸ πραγματοποιεῖ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ἐδηλώσαμεν καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν καὶ τὸ ἐδηλώσαμεν ἰδίως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παραγωγικοῦ δανείου, δι’ ἡμᾶς ἡ πραγματοποιουμένη ρύθμισις τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ δι’ ἡμᾶς τὸ θέμα παραμένει ἐκκρεμές.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§158Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀπολογητὴς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὑμνητὴς παντὸς νομοσχεδίου καὶ ὁ ἀρνούμενος οἱανδήποτε παρατήρησιν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔφθασε καὶ εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ὡραιότατα ἐρρύθμισε τὸ θέμα τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους ἡ Κυβέρνησις. Εἴπομεν ἡμεῖς μεταφέροντες τὰς ἀπόψεις τῶν πτωχῶν Ἑλλήνων ὁμολογιούχων εἰς δραχμάς, ὅτι ὅταν τὸ Κράτος εἶχε ἀνάγκην τὸ 1922, διότι ἔκανεν ἕνα πόλεμον, ἔκανεν ἕνα ἐσωτερικὸν δάνειον καὶ ἐδιχοτόμησε τὸ νόμισμα, καὶ ἔδωσεν εἰς τοὺς Ἕλληνας πολίτας ἕνα χαρτί. Ἔρχεται ἐπίσης ὁ ὁμογενὴς τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τὴν περιουσίαν του τὴν παίρνει τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον καὶ ἡ μὲν Ἑλλὰς ἐπῆρε τὴν περιουσίαν τῶν Μουσουλμάνων καὶ ἡ Τουρκία ἐπῆρε τὴν περιουσίαν τῶν Ἑλλήνων ἐν Τουρκίᾳ καὶ εἰς ἀντιστάθμισμα ἔδωσεν ὁμολογίας. Μετὰ τὴν δοκιμασίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ χώρα μας κατὰ τὸν πόλεμον καὶ τὴν κατοχὴν ἔρχεται τὸ ἴδιον Κράτος καὶ λέγει ὅτι οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ἐθέσπισεν εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ἰσχύουν καὶ εἰσέπραξεν ἐπὶ 20 χρόνια εἰς δραχμάς. Ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ μεταχειρίζεται τοὺς κομιστὰς τῶν ὁμολογιῶν εἰς δραχμὰς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν ἄνισον. Καὶ ζητοῦν οἱ ὁμολογιοῦχοι αὐτοὶ τὴν ἴσην μεταχείρισιν μὲ τοὺς ὁμολογιούχους τοῦ ἐξωτερικοῦ ἢ τοὐλάχιστον μὲ τοὺς Ἕλληνας κομιστὰς ὁμολογιῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα ἢ χρυσόν. Εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ μεταχειρίζεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τοὺς ὁμολογιούχους εἰς δραχμὰς καὶ νὰ τοὺς δίδῃ ἐλάχιστα ψιχία τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δίδει εἰς τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους εἰς ξένον νόμισμα πολλαπλάσια τούτων, εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν Πατρίδα των; Καὶ λέγομεν ἡμεῖς οἱ φορεῖς τῶν ἀντιλήψεων αὐτῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῶν ὁποίων ἀντιλήψεων δὲν ἔχει σαφῆ γνῶσιν ὁ συνάδελφος κ. Λύχνος καὶ ζητοῦμεν νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις ἴσην μεταχείρισιν ὅλων τῶν ὁμολογιούχων. Ἐλέχθη προχθὲς ἐκ μέρους τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὅτι ἡ Τράπεζα εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τοὺς φορεῖς τῶν Ἑλλήνων κομιστῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα. Θὰ ἠδύνατο συνεπῶς νὰ ἐπιτύχῃ μίαν δικαίαν μεταχείρισιν. Τότε νὰ τοὺς εἴπητε: Ἐλᾶτε ἐδῶ, κύριοι, ὅτι σᾶς ἀναλογεῖ 60%, ἤτοι ποσοστὸν ἴσον πρὸς τοὺς ἄλλους. Καὶ τὶ ζητοῦμεν, κ. Λύχνο, καὶ τὶ λέγομεν ποὺ ἀνεστατώθη ὁ λαός; Πόσον εἶναι τὸ χρέος; Τὸ χρέος εἶναι 200 ἑκ. Τὸ 40% ἀναλογεῖ καὶ εἰς τοὺς ἰδικούς μας δανειστάς. Σεῖς νὰ μὴ τοὺς δώσετε 40%, νὰ τοὺς ἀφήσετε τὸ 30% καὶ νὰ δώσετε ἕνα 10%. Τότε ἀσφαλῶς δὲν θὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία διαμαρτυρία ὅτι δῆθεν τοὺς κακομεταχειρίζεται τὸ Κράτος. Ἐὰν γίνῃ τοῦτο σᾶς ἐρωτῶ, διατὶ βλέπετε ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ἀναστάτωσις εἰς τὴν οἰκονομίαν μας; Ταῦτα; τὰ λέγομεν ἡμεῖς οἱ συνάδελφοι καὶ τὰ προτείνομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὅλα αὐτὰ κατὰ βάθος τὰ ἀναγνωρίζετε, τὰ βλέπετε ὅτι εἶναι δίκαια, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω τοὺς λόγους ποὺ κάμνετε αὐτὴν τὴν σκληρὰν μεταχείρισιν εἰς τοὺς πτωχοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§160Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη διὰ λόγους πολιτικούς, κοινωνικοὺς καὶ ἠθικοὺς νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ὑφίσταται ἕνα θέμα τῶν κατόχων εἰς δραχμὰς προπολεμικῶν δανείων. Ἐνῷ ἀνεγνώρισε αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, δὲν ἐφάνη ὅπως ἔπρεπε γενναιόδωρος ἀπέναντι τῶν πτωχῶν αὐτῶν Ἑλλήνων ὁμολογιούχων. Ἢ μᾶλλον —ἂς μεταχειρισθῶ τὴν ἔκφρασιν ἐφάνη φειδωλοτάτη. Διότι ἐνῷ διὰ τοὺς ξένους ὁμολογιούχους δέχεται εἰς ἀκέραιον τὸ ποσὸν τοῦ δανείου, καὶ ἐνῷ διὰ τὸ χρονικὸν διάστημα 1950–1962 διατίθεται ἕνα σημαντικὸν ποσοστὸν εἰς τόκους, διὰ τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους, οἱ τόκοι ὁλοκλήρου τῆς περιόδου διαγράφονται τελείως καὶ συνεπῶς εὑρίσκονται εἰς δυσμενεστέραν μοῖραν ἀπὸ τοὺς ξένους. Εἶναι ἀδικαιολόγητος ἡ μεταχείρισις, ἡ ὁποία γίνεται, διότι ὅπως εἶπον, τὰ δάνεια αὐτὰ εἴτε εἶναι ἀναγκαστικά, εἴτε εἶναι ἐμμέσως ἀναγκαστικά, διότι καὶ τὸ δάνειον τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας ἐμμέσως ἦτο ἀναγκαστικόν, καὶ αἱ περιουσίαι τὰς ὁποίας ἀφῆκαν οἱ Ἕλληνες ἐκεῖ ἦσαν μεγάλης ἀξίας καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν τοὺς ἀπεζημίωσεν, τοὺς ἔδωσε μόνον τὸ 25% καὶ τὸ ἄλλο εἰς ὁμολογίας ἐνῷ οἱ Ὀθωμανοὶ ἀπεζημιώθησαν μὲ τὰς περιουσίας των ἐν Ἑλλάδι. Ἐνῷ λέγω, ἐπρόκειτο περὶ ἀναγκαστικῶν δανείων, ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ Κράτος διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων αὐτῶν κατέβαλε ποσοστὸν 10% τὸ ὁποῖον ἐξειλίχθη εἰς ποσοστὸν μὲ διαφόρους τόκους κλπ. 40% καὶ ἐπεκτείνεται ὑπάρχει ἕνα ποσοστὸν 30%, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς πολλὰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων ἐτησίως. Ἐνῷ εἰσπράττετε ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων ἐτησίως, ἀπὸ τὸ ποσοστὸν αὐτὸ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων καὶ ἀξιοποίησιν τῆς ἐγκαταλειφθείσης περιουσίας των τοὺς ἐπεφυλάξατε τὴν οἰκτρὰν μεταχείρισιν, ἡ ὁποία καθ’ ἡμᾶς εἶναι καὶ ἄδικος καὶ ἄνισος. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζομεν ὅτι εἶναι ἀκριβῶς ἄδικος καὶ ἀπαράδεκτος ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 καὶ νομίζομεν ὅτι τὸ θέμα πρέπει νὰ ρυθμισθῇ ἐπὶ βάσεως ἴσης καὶ δικαίας.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§162Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Λύχνος, διηρωτήθη ποῦ εἶναι αἱ προπολεμικαὶ δραχμαί, διὰ νὰ τὰς ἀνεύρῃ τὸ Κράτος. Τὸν ἐρωτῶ: Ποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἀπώλειαν αὐτῶν τῶν δραχμῶν; Τὸ Κράτος ἠτύχησεν, ἐπτωχεύσαμεν καὶ μέσα εἰς αὐτὴν τὴν καταστροφὴν ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος σκέπτεται νὰ ἀποκαταστήσῃ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τοῦ ἐσωτερικοῦ δανεισμοῦ τὴν πίστιν του, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ σκεφθῇ λογικῶς. Κύριε Λύχνο, αἱ παλαιαὶ δραχμαὶ ἐχάθησαν. Ἀλλὰ πῶς ἐχάθησαν; Μήπως νομίζετε ὅτι ἐχάθησαν ὑπαιτιότητι τῶν πτωχῶν Ἑλλήνων ὁμολογιούχων; Τέλος πάντων. Τοὐλάχιστον αὐτὴν τὴν ὥραν ἂς προσπαθήσωμεν νὰ σώσωμεν τοὺς ὀλίγους αὐτοὺς συμπατριώτας μας, οἱ ὁποῖοι διέθεσαν τὰ πάντα —καὶ μάλιστα εἰς κρισίμους διὰ τὸ Ἔθνος στιγμὰς— καὶ ἐβοήθησαν τὸ Κράτος δανείζοντας τοῦτο μὲ τὰ χρήματά των. Ἂς τοὺς ἀποδώσωμεν ὄχι ὅ,τι τοὺς ἀνήκει, ἀλλὰ ὅ,τι λογικὸν ζητοῦν· δηλαδὴ τὸ διπλάσιον τοῦ ἤδη καθορισθέντος κατὰ ὁμολογίαν ποσοῦ. Δηλαδή, ἀντὶ τῶν 50 δραχμῶν κατὰ ὁμολογίαν, ἂς τοὺς δώσωμεν 100 δραχμάς. Αὐτὸ καὶ δίκαιον εἶναι καὶ λογικόν.

§163Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐπιφυλάσσομαι, κ. βουλευταί, κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, νὰ ἀναπτύξω πάλιν τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου, ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον διεξαχθῇ συζήτησις, ὅπως προβλέπω ὅτι θὰ διεξαχθῇ καὶ πάλιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Καὶ τότε θὰ παρατάξω καὶ συγκρίσεις καὶ ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι, νομίζω, ὅτι θὰ θεμελιώσουν πλήρως τὰς ἀπόψεις μας. Ἐπιθυμῶ, ὅμως, καὶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀκόμη, νὰ τονίσω, ὅτι ἡ κυρία βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ὅτι οὐσιαστικῶς καὶ τυπικῶς τὸ δημόσιον χρέος δὲν ὑπάρχει πλέον. Καὶ πράγματι, αὐτὴ ἡ γενομένη ἀναβίωσις, μὲ αὐτὸν τὸν περιωρισμένον τρόπον, ἔχει τὴν θεμελίωσίν της εἰς ἀντιμετώπισιν μιᾶς πραγματικῆς καταστάσεως μὲ κἄποιαν συστοιχίαν μὲ τὴν ρύθμισιν ἡ ὁποία ἔγινε προκειμένου περὶ τῶν καταθέσεων Ταμιευτηρίων. Μὲ κἄποιαν συστοιχίαν. Ἡ ἀνάλυσις αὐτῆς τῆς πραγματικότητος ὁδηγεῖ ἀναμφισβητήτως εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι οὔτε νομικῶς, οὔτε κατὰ τὴν γνώμην μας μείζων ἠθικὴ ὑποχρέωσις ὑπάρχει διὰ τὴν περαιτέρω ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους. Ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν λαμβάνω τὸν λόγον, εἶναι διὰ νὰ κάμω τρεῖς παρατηρήσεις. Ἡ πρώτη παρατήρησις εἶναι, ὅτι τὰ δάνεια ὑπῆρξαν ἀναγκαστικά. Πράγματι ὑπῆρξαν ἀναγκαστικά. Ἀλλὰ δὲν ὑπῆρξεν ἀναγκαστικὴ ἡ παράτασις ἐκ μέρους τοῦ κομιστοῦ τὴν μεταπολεμικὴν ἐποχήν, εἰς τὸ νὰ κρατῇ τὰς ὁμολογίας αὐτὰς εἰς χεῖρας του. Ἐλευθέρως ἠθέλησε νὰ τὰς κρατήσῃ, διότι εἶχον τιμὴν εἰς τὸ Χρηματιστήριον καὶ ἠδύνατο κάλλιστα νὰ τὰς ρευστοποιήσῃ. Ἀνεξαρτήτως, δηλαδή, τῆς ἀρχικῆς ἀναγκαστικότητος, ἡ ὁποία πράγματι ὑπῆρχεν, ἀναμφισβητήτως ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μία ἐπένδυσις διαφορετική, εἰς τρόπον ὥστε αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀρχικῶς ὀρθῶς ἐτονίζετο ὡς ἀναγκαστικόν, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὅτι παρατείνεται ἐπ’ ἄπειρον. Κατεστράφησαν ἀναμφισβητήτως τὰ χρεώγραφα. Εἶχον ἀξίαν χρηματιστηριακήν, ἡ ὁποία ἦτο κάτω τοῦ ἀρτίου, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶχον χρηματιστηριακὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν οἱ κομισταὶ τῶν ὁμολογιῶν, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, τὴν ἐπραγματοποίησαν. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὴν ἄποψιν τῶν εἰδικῶς θεσπισθέντων διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκαστικῶν αὐτῶν δανείων πόρων. Πράγματι, ἐθεσπίσθησαν οἱ πόροι αὐτοί. Καὶ πράγματι ὑπάρχει μία παράλειψις τῆς Πολιτείας εὐθὺς ἀμέσως ὡς ἐξεδόθη ὁ νόμος 18 τοῦ 1944 καὶ οἱ μετέπειτα νόμοι, οἱ συναφεῖς. Καὶ ποία εἶναι ἡ παράλειψις; Ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς τὸ Κράτος, καλῇ τῇ πίστει, ἐθεώρει ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον ὁμολογιακὸν χρέος, ἐὰν ἐθεώρει ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀρχίσουν νὰ εἰσπράττωνται αὐτοὶ οἱ πόροι, οἱ ἀρχικῶς θεσπισθέντες, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων καὶ ἐθεώρει τούτους ἀναγκαστικοὺς πρὸς ἀντιμετώπισιν ἄλλων ἀναγκῶν τῆς Πολιτείας, διὰ νὰ ὁμιλοῦμεν μεταξὺ μας ἐν πλήρει εἰλικρινείᾳ, ὤφειλε νὰ εἴπῃ δι’ ἑνὸς νόμου, ὅτι οἱ θεσπισθέντες διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν αὐτοῦ τοῦ χρέους, τοῦ κατ’ ἐμὲ ἀνυπάρκτου, ὁμιλῶ ὡς Κράτος, ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν ὡς πόροι τοῦ Δημοσίου. Ἐὰν δὲν τὸ ἔπραξεν, ὑπάρχει μία τυπικὴ παράλειψις, ἀλλὰ δὲν ἀλλάζει τὴν φύσιν τοῦ προβλήματος, ὅτι τὸ Κράτος ἐθεώρει ἀνύπαρκτον τὴν ὑποχρέωσιν καὶ νομικῶς καὶ οὐσιαστικῶς καὶ ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ εἰσπράττῃ τοὺς ἄλλοτε θεσπισθέντας, δι’ ὑπαρκτὴν ἀπαίτησιν καὶ ἤδη ἀνύπαρκτον, πόρους πρὸς ἀντιμετώπισιν ἄλλων ἀναγκῶν. Ὤφειλε διὰ μιᾶς πράξεως νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν διὰ νὰ μὴ δίδεται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι εἰσπράττονται κατ’ ἐξακολούθησιν φόροι διὰ μίαν ἀνύπαρκτον ὑποχρέωσιν. Ἐνῷ ἀντιθέτως τοὺς εἰσπράττει αὐτοὺς τοὺς φόρους διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ εὐθέως ἀνάγκας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Ὑπάρχει μία τυπικὴ παράλειψις. Τὴν ἀναγνωρίζω. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει οὐσιαστικὴ παράλειψις, ἀφ’ ἧς στιγμῆς δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι κατ’ ἐξακολούθησιν δεσμεύονται πόροι διὰ ἀνύπαρκτον ἀπαίτησιν. Ἐπικουρικῶς κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς παρελθούσης συνεδριάσεως εἶχον ὁμιλήσει καὶ περὶ τῆς κερδοσκοπίας. Συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀντέκρουσαν ἀπόψε κατὰ τὴν γνώμην των τὸ ἐπιχείρημα παρατάξαντες τὰ στοιχεῖα τὰ προερχόμενα ἐκ τοῦ Χρηματιστηρίου, συσχετίζοντες τὰς πράξεις τοῦ χρηματιστηρίου μὲ τὸ ὕψος τῆς δανειακῆς ὑποχρεώσεως καὶ καταλήξαντες εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐξ αὐτῶν τῶν στοιχείων προκύπτει, ὅτι ταῦτα εἶναι τόσον περιωρισμένα οὕτως ὥστε καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ κερδοσκοπία, αὕτη δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐκεῖ, εἶναι ἀλλαχοῦ. Τὸ θέμα εἶναι τὶ θὰ ἐκάματε σεῖς ἐὰν εὑρίσκεσθο εἰς τὴν ἰδικήν μου θέσιν καὶ εἴχατε σχηματίσει τὴν πεποίθησιν καλῶς ἢ κακῶς, ὅτι ἐγένοντο πολλαὶ πράξεις ἐκτὸς τοῦ Χρηματιστηρίου μεταβιβάσεως ἀπὸ χέρι εἰς χέρι τῶν ὁμολογιῶν ἐκ μέρους ἐπιτηδείων, οἱ ὁποῖοι ἐπεδίωξαν νὰ τὰ συγκεντρώσουν, ἐὰν αὐτὴν τὴν πεποίθησιν εἴχατε, καὶ ὅτι αὐτὸ ἐγένετο εἰς ἔκτασιν ἀνεξαρτήτως χρηματιστηριακῶν πράξεων, θὰ προχωρούσατε εἰς τὸ νὰ ἐρρυθμίζατε τὸ ἐσωτερικὸν χρέος εἰς τρόπον, ὥστε νὰ βραβεύσητε ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπῆρξαν οἱ ἀρχικοὶ δανεισταὶ καὶ νὰ δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἔλαβον αὐτοὶ διότι ἐζημιώθησαν; Καὶ ἐπειδὴ ἔχει, βάσει ὡρισμένων συλλογισμῶν, προεξοφληθῆ, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ προκειμένου περὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους κἄποια ρύθμισις, ἔχει δημιουργηθῆ ἡ προϋπόθεσις τῆς ἀπορροφήσεως ἐκ μέρους τῶν νέων κομιστῶν ἀπὸ τοὺς ἀρχικοὺς κομιστάς, οἱ ὁποῖοι καλῇ τῇ πίστει ἐπίστευσαν, ὅτι ἔχει παραγραφῆ τὸ δικαίωμά των, θὰ ἐβραβεύατε τὴν πρᾶξιν αὐτήν; Ἐὰν πιστεύετε, ὅτι ὄντως ἔχει γίνει αὐτὸ θὰ ὑπῆρχεν ὑπεύθυνος δημόσιος ἀνὴρ τῆς χώρας, ὁ ὁποῖος θὰ ἤρχετο εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ θὰ ὑπεστήριζε ρύθμισιν ἡ ὁποία ἐκ τῶν πραγμάτων θὰ ἀπεδεικνύετο, ὅτι βραβεύει τὴν πρᾶξιν αὐτήν; Τοῦτο, τὸ ἐπικαλοῦμαι ἐπικουρικῶς. Διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐστήριξε τὴν προτεινομένην λύσιν ἐπ’ αὐτῆς τῆς σκέψεως. Τὴν ἐστήριξεν ἐπὶ εὐρυτέρας σκέψεως. Ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ σύγκρισις μεταξὺ τῶν συμβατικῶν σχέσεων τῆς χώρας, ἔναντι τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἔναντι ἀπόρων τάξεων, αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν τὰς ἐκ τοῦ πολέμου συμφοράς, καὶ ἂν ὑποστηριχθῇ, ὅτι ὑπάρχει διαφορετικὴ μεταχείρισις μεταξὺ κομιστῶν ὁμολογιῶν ἐσωτερικοῦ καὶ τοιούτων ἐξωτερικοῦ, ἐὰν ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἐγένετο διαφορετικὴ ρύθμισις, ὑπάρχει καὶ διαφορετικὴ μεταχείρισις μεταξὺ τῆς κατηγορίας τῶν κομιστῶν ὁμολογιῶν καὶ τῶν ἄλλων τάξεων τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ἄπειρα ἀτυχήματα κατὰ τὸν πόλεμον. Αὐτά, ὡς πρὸς τὰ ἐξειδικευμένα σημεῖα. Ἐὰν ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναπτύξω τὰς ἐπὶ μέρους ἀπόψεις μου.

§164Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀρχίζω ἀπὸ τὸ τελευταῖον θέμα ποὺ ἔθιξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ συμβατικῶν σχέσεων ὑποχρεώσεων τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοιούτων τοῦ ἐξωτερικοῦ. Γνωρίζετε ὅτι μεγάλο ποσοστὸν ὁμολογιῶν, τῶν εἰς συνάλλαγμα καὶ χρυσὸν δανείων, εὑρίσκεται εἰς χεῖρας Ἑλλήνων τοῦ ἐσωτερικοῦ. Συνεπῶς ἡ ἄνισος μεταχείρισις δὲν ἀφορᾷ μόνον τοὺς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ κατόχους ὁμολογιῶν πρὸς τοὺς ἀλλοδαπούς, ἀλλὰ καὶ Ἕλληνας πολίτας τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἐσωτερικοῦ, οἱ ὁποῖοι εἶναι κάτοχοι ὁμολογιῶν εἰς συνάλλαγμα καὶ τῶν κατόχων ὁμολογιῶν εἰς δραχμάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς κερδοσκοπίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζητε ποῖαι πράξεις ἐγένοντο ἐξωχρηματιστηριακῶς. Ἀλλὰ ἐὰν ἐπιμένητε, πόσαι θέλετε νὰ εἶναι αὗται;

§165Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ γνωρίζω.

§166Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τότε δὲν δύνασθε, ἐφ’ ὅσον δὲν τὸ γνωρίζετε, οὔτε ὡς ἐπικουρικὸν ἐπιχείρημα νὰ τὸ ἐπικαλῆσθε.

§167Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἀριθμόν. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ γεγονὸς καὶ τὸ γεγονὸς τὸ γνωρίζω. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά μας.

§168Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὸ γεγονὸς δὲν ἀρκεῖ. Ἐνδιαφέρει εἰς ποίαν ἔκτασιν ἔλαβε χώραν τὸ γεγονὸς καὶ ποίας ἐπιπτώσεις θὰ ἔχῃ. Διότι ἔναντι τῶν ἑκατοντάδων χιλιάδων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι κάτοχοι ὁμολογιῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ δανείου εἰς δραχμάς, οἱ τυχὸν κερδοσκόποι τῶν Ἀθηνῶν ἢ τοῦ Πειραιῶς, δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐνδιαφέρουν. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς φόρους, δὲν πρόκειται περὶ τυπικῆς παραλείψεως, ἀλλ’ ἀντιθέτως, περὶ ἐπισήμων κυβερνητικῶν πράξεων, διὰ τῶν ὁποίων πολὺ μετὰ τὸν νόμον 18)1944, ἐπεβάλλετο ἡ ὑποχρέωσις τῆς εἰσπράξεως τῶν πόρων αὑτῶν ὑπὲρ τῶν ἀναγκαστικῶν δανείων.

§169Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν σᾶς εἶπον αὐτό.

§170Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι σᾶς ἀνέγνωσα ἀποφάσεις τῶν προκατόχων σας, τοῦ 1953, 54, 55, αἱ ὁποῖαι καθορίζουν τὴν ἀξίαν τῶν εἰδῶν μονοπωλίου καὶ προσθέτουν τόσα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἀναγκαστικοῦ δανείου. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τυπικῆς παραλείψεως. Δι’ ἐπισήμων πράξεων, αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ἐπεβεβαίωναν, ὅτι οἱ πόροι αὐτοὶ εἶναι διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκαστικῶν δανείων. Καὶ τελειώνων, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἀνέμενον ἀπὸ σᾶς, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ὑποστηρίξητε, ὅτι ἀναγκαστικὰ εἶναι τὰ δάνεια μόνον ὅταν ἐπιβάλλωνται, διότι κατόπιν παύουν νὰ εἶναι ἀναγκαστικά. Δὲν εἶναι αὐτὸ ἐπιχείρημα. Ἀναμφισβητήτως τὸ δάνειον ἦτο ἀναγκαστικὸν ὅταν ἐπεβλήθη, ἐκόπη τὸ χαρτονόμισμα εἰς τὰ δύο. Βέβαια ὁ κάτοχος ὁμολογιῶν ἠδύνατο νὰ πωλήσῃ βραδύτερον τὰς ὁμολογίας του. Πρῶτον ὅμως δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι λόγῳ τῆς ἐπακολουθησάσης Μικρασιατικῆς καταστροφῆς καὶ βραδύτερον τῆς ἀναβολῆς τῆς ἐξυπηρετήσεως, αἱ ὁμολογίαι ὑπελείποντο τοῦ ἀρτίου. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, ἀλλὰ μένω μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι λόγῳ τῶν ἐπελθόντων γεγονότων οὐδέποτε αἱ ὁμολογίαι τῶν ἀναγκαστικῶν δανείων διετηρήθησαν εἰς τὸ ἄρτιον. Δεύτερον δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἐπικαλῆται αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀφοῦ ὑποχρεωτικῶς ἔγιναν δανεισταί του, ἐνεπιστεύθησαν τὸ Κράτος ὅταν ἤκουσαν, ὅτι φορολογίαι ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων ἐπεβάλλοντο διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου καὶ ὅταν εἶδον, ὅτι καὶ τὰ ἀκίνητά του τὸ Κράτος τὰ πωλεῖ ἔναντι ὁμολογιῶν. Ἐσκέφθησαν ὅτι ἠμποροῦν νὰ ἐμπιστεύωνται τὸ Κράτος καὶ ὅτι τοῦτο θὰ ἐτίμα τὴν ὑπογραφήν του. Δὲν παύει ὅμως τὸ δάνειον νὰ εἶναι ἀναγκαστικόν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ὁμιλητῶν κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Τὸ ἄρθρον 5 γίνεται δεκτόν;

§172ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6ον. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§174Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν τὸ ἄρθρον 5 προεκάλεσε τὴν ἀγανάκτησίν μας, τὸ ἄρθρον 6 προκαλεῖ τὴν ὀργήν μας, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν νομοθετεῖ μόνον δι’ ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ καὶ δι’ ἀποφάσεων δύο Ὑπουργῶν. Ἐὰν δὲν ἐκφράσωμεν τὴν ἀγανάκτησίν μας, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θέτῃ κανόνας δικαίου διὰ πράξεων Ὑπουργῶν, διὰ πράξεων Νομαρχῶν καὶ διὰ πράξεων Διευθυντῶν Ὑπουργείων ἀκόμη. Κάπου πρέπει νὰ σταματήσωμεν, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ σεβασθῶμεν τὸ Πολίτευμα καὶ νὰ τηρήσωμεν τὸ Σύνταγμα. Διότι ἐὰν ἀφήσωμεν αὐτὴν τὴν ἀχαλίνωτον ὁρμὴν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ νὰ νομοθετῇ εἴτε διὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἴτε διὰ πράξεων τῶν Ὑπουργῶν, τότε θὰ πρέπει νὰ διερωτηθῶμεν ποῖον ρόλον παίζει ἡ Βουλὴ εἰς τὸ πολίτευμά μας. Εἶμαι τελείως ἀντίθετος μὲ τὸ ἄρθρον 6 καὶ ἐπισημαίνω τὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀντιποιεῖται τὸν ρόλον τῆς Βουλῆς.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6;

§176ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6 ἐγένετο δεκτόν. (Ἀκολούθως ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7).

§178Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ἄρθρον 8, ὅτι ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς δημοσιεύσεως εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπῆρξε μία παράλειψις. Δὲν εἶχον προσέξει, ὅτι δὲν εἶχε τεθῆ τὸ ἀκροτελεύτιον ἄρθρον.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8;

§180ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 8 ἐγένετο δεκτόν. Δεκτὸν καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου;

§182ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου: «περὶ ἐκδόσεως ὁμολογιῶν πρὸς ἐξόφλησιν ὀφειλομένων τόκων τῶν εἰς δολλάρια Η.Π.Α. Προπολεμικῶν Ὁμολογιακῶν Κρατικῶν Δανείων, κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 131) 19.10.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων τινων διατάξεων». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§184ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 0.25′ π.μ.)