1963.03.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 67

Πέμπτη 14 Μαρτίου 1963

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἡ βουλευτὶς κ. Α. Γιάννου ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Βαρδινογιάννης ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν προκειμένου ν’ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Κοθρῆς ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Περρωτῆς ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Εὐαγγελίδης ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§12Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Ἀποσκίτης, Α. Σχινᾶς καὶ Ν. Λαμπρινάκος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 142) 14.11.1962 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ ἔκδοσιν διδακτικῶν βιβλίων κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Βογιατζῆς, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Κλάδου Ὑγείας παρὰ τῷ Ταμείῳ Συντάξεων Μηχανικῶν καὶ Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων». Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Κ. Ἀποσκίτης καταθέτει ἀναφορὰν Συλλόγου Πυροπαθῶν καὶ πλημμυροπαθῶν Λεβειδίου Ἀρκαδίας, αἰτουμένου ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν του, διὰ τὰς καταστροφὰς ἃς ὑπέστησαν ὑπὸ τοῦ Γερμανικοῦ Στρατοῦ Κατοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν καπνοπαραγωγῶν τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου αἰτουμένων λῆψιν μέτρων προστασίας καπνοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδης, Ι. Παπαδημητρίου, Α. Γιάννου, Γ. Στεργίου, Ν. Κιτσίκης, Σ. Ἠλιόπουλος, Μ. Σβώλου, Γ. Αὐγερόπουλος, Α. Μπριλλάκης, Γ. Λαμπράκης καὶ Ε. Μπενᾶ καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Ἑνώσεων ὑπαλλήλων Ἑστιατορίων ἐργατοϋπαλλήλων Ἐργοστασίων κατασκευῆς ἁμαξωμάτων, Σωματείων Κτιστῶν Ἀθηνῶν τῆς Μηχανουργικῆς Ἑνώσεως Ἀθηνῶν–Περιχώρων «Ὁ Προμηθεὺς» κλπ. αἰτουμένων ματαίωσιν ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἰωαννίνων, αἰτουμένης τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίου γάλακτος εἰς Ἰωάννινα, ἐν συνεργασίᾳ μετ’ Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολίδος κ. Γ. Οἰκονομόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Εἰσαγωγέων καὶ ἐμπόρων λιπασμάτων — φυτοφαρμάκων καὶ γεωργικῶν ἐφοδίων Ἑλλάδος διαμαρτυρομένου διὰ ληφθεῖσαν ἀπόφασιν πριμοδοτήσεως μόνον τῶν ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. διατιθεμένων φυτοφαρμάκων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Ε. Σκορδίλης, καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Σωματείων Κλωστοϋφαντουργῶν Πειραιῶς καὶ Φορτοεκφορτωτῶν Ἀλεύρων Πειραιῶς Ἀθηνῶν καὶ Προαστείων, αἰτουμένων ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἐργατικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Δ. Θεοχαρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Κοινότητος Ξυνοῦ Νεροῦ Φλωρίνης δικαιούχων ἀποζημιώσεως, ὡς διωχθέντων ὑπὸ τοῦ Ναζισμοῦ ζητούντων νομοθετικὴν κύρωσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 38)4. 5.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Βόλου διαμαρτυρομένου διὰ τὴν πλημμελῆ ἐξυπηρέτησιν τοῦ κοινοῦ ἐκ μέρους τῶν Σ.Ε.Κ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Λειτουργῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, αἰτουμένης ἐπίλυσιν αἰτημάτων ἐκπαιδευτικῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἠπείρου ἐκθέτοντος ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ προγράμματος ἀφορῶντος εἰς τὴν γενικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἠπείρου. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Β. Μουράτογλου, καταθέτει ἀναφορὰν 19 οἰκογενειῶν Κοινότητος Ξανθογείων Ἀρνίσης, ὧν αἱ οἰκίαι κατεστράφησαν ἐκ κατολισθήσεων, συνεπείᾳ τῶν δυσμενῶν καιρικῶν συνθηκῶν, αἰτουμένων ἀποκατάστασιν τῶν ἐν λόγῳ οἰκιῶν των. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ε. Μαλαμίδας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Συλλόγου Κουρέων Λαρίσης, αἰτουμένου ἄρσιν τῶν κατὰ μελῶν τοῦ ὡς ἄνω Συλλόγου μηνύσεων τοῦ ΙΚΑ, κεφαλαιοποιουμένων τῶν παλαιῶν πρὸς ΙΚΑ καὶ ΤΕΒΕ χρεῶν καὶ καταβολὴν αὐτῶν εἰς πολλὰς μηνιαίας δόσεις. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Κ. Χριστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνεταιρισμοῦ πωλήσεως Ρητίνης Σοφικοῦ «ἡ Σολυγεία», αἰτουμένου καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας ρητίνης. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Ἠλιόπουλος, Γ. Αὐγερόπουλος, Ι. Εὐαγγελίδης, Μ. Σβώλου, καταθέτουν ἀναφορὰν ἐργατριῶν τῆς Κλωστοϋφαντουργίας Πανάγου Κάτω Χαλανδρίου, αἰτουμένων τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ συζητουμένου ἐργατικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ὑγειονομικοῦ Προσωπικοῦ καὶ λοιπῶν εἰδικοτήτων τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, αἰτουμένου τὴν μονιμοποίησιν τῶν μελῶν του. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Πραμάντων, αἰτουμένων ἐνίσχυσιν, λόγῳ κατολισθήσεων οἰκιῶν των. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Ν. Στειρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ἀκτημόνων Κοινότητος Λορίσκου Ἀλεξανδρουπόλεως, αἰτουμένων μὴ καταβολὴν μισθώματος δημοσίων ἀγρῶν, οὓς ἐκαλλιέργησαν ἐν τῇ περιοχῇ «Γκιοὺρ–Ἀντά», λόγῳ πλήρους ἐκ πλημμυρῶν καταστροφῆς τῶν καλλιεργειῶν των. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Ἰωαννίνων, αἰτουμένου ψήφισιν συζητουμένων ἐργατικῶν νομοσχεδίων. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Κ. Φρόντζος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Δασοπόνων Ἠπείρου, αἰτουμένου τὴν χορήγησιν τεχνικοῦ ἐπιδόματος. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. I) Τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπαρότση. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2930)2091)14.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1542) 12.2.63 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπαρότση καὶ εἰς ὅτι ἀφορᾷ τὸ ἡμέτερον Ὑπουργεῖον σχετικῶς μὲ τὸν λιμένα Ἴου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὁ ὅρμος Ἴου, ἀποτελεῖ φυσικὸν λιμένα ἀσφαλῆ διὰ τὰς ἀγκυροβολίας τῶν διερχομένων πλοίων. Ἐν ὄψει ἐπειγουσῶν ἄλλων ἀναγκῶν ἡ κατασκευὴ νέας προβλῆτος πέραν τῶν ὑπαρχόντων κρηπιδωμάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνταχθῇ εἰς τὰ προγράμματα τὰ χρηματοδοτούμενα ἐξ ἐπενδύσεων. Οὔτε οἱ πόροι τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου εἶναι ἀρκετοὶ διὰ τὴν χρηματοδότησιν ἔργου ἀπαιτοῦντος σημαντικὴν δαπάνην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2405)1670)7.2.1963 ὑμετέρου ἐγγράφου σχετικῶς μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1489)5.2.1963 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ἰσχύει ἡ ἀπάντησίς μου ἡ δοθεῖσα εἰς τὸν ἴδιον κ. βουλευτὴν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 27ης Νοεμβρίου 1962, ὡς ἀναγράφεται εἰς τὰ σχετικὰ πρακτικά. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Παπαπολίτου, Ν. Ζορμπᾶ καὶ Δ. Θεοχαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2741)1924 ἐ.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1524 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Παπαπολίτη, Ζορμπᾶ καὶ Θεοχαρίδη, σχετικῶς μὲ διαμόρφωσιν τοῦ θαλασσίου καὶ χερσαίου χώρου τοῦ Φαληρικοῦ Δέλτα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ περιοχὴ τῆς ζώνης τοῦ Λιμένος Πειραιῶς ἐπεξετάθη διὰ τοῦ νόμου 3701)1957, καὶ εἰς τμῆμα τοῦ Φαληρικοῦ ὅρμου διὰ τὴν κατασκευὴν α) ἀποβάθρας (λιμενίσκου) δι’ ἀποεπιβίβασιν ὑψηλῶν προσώπων ἡμετέρων καὶ ξένων καὶ β) διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς παραλίας διὰ θαλάσσια, λαϊκὰ λουτρά. Κατόπιν τούτων ὁ ΟΛΠ εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἔργων, περιέλαβε καὶ τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμενίσκου τούτου, ὡς καὶ τὰς ἀπαιτουμένας κτιριακὰς ἐγκαταστάσεις καὶ τὰς ἀναγκαίας πρὸς τοῦτο διαμορφώσεις ἀξιοποιήσεως τῆς περιοχῆς ἥτις ὀρθῶς ἐπελέγη διὰ τὸν ἀνωτέρω σκοπόν, ὡς εὑρισκομένης εἰς τὴν ἀφετηρίαν τῆς λεωφόρου Συγγροῦ, τῆς ὁδηγούσης εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Ἐκ παραλλήλου χρησιμοποιεῖται δι’ ἐλλιμενισμὸν τῶν σκαφῶν τῶν ναυτικῶν ὁμίλων τῆς περιοχῆς πρὸς ἀνάπτυξιν τοῦ Ναυτικοῦ Ἀθλητισμοῦ. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω προκύπτει ὅτι τὸ ἔργον τοῦτο ἐξυπηρετεῖ τὸν σκοπὸν δι’ ὅν κατεσκευάσθη. Τὰ ἔργα ταῦτα εἶχον προγραμματισθῆ διὰ συνολικὸν ποσὸν 14.000.000 δραχμῶν, διετέθησαν δὲ διὰ τὴν ὁλοκληρωτικὴν κατασκευὴν τούτων:

Συνεπῶς αἱ πληροφορίαι ὑμῶν περὶ τῆς δαπάνης τῶν ἔργων εἰς τὸ ὕψος τῶν 30.000.000 δραχμ. εἶναι ἀνακριβεῖς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Παπαπολίτη, Ν. Ζορμπᾶ καὶ Δ. Θεοχαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2739)1922 ἐ.ἔ. ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1522 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Παπαπολίτη, Ν. Ζορμπᾶ καὶ Δ. Θεοχαρίδη, περὶ ἐπιχωματώσεως τοῦ λιμένος Φρεαττύος ὑπὸ τοῦ ΟΛΠ πρὸς κατασκευὴν κρηπιδωμάτων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Γ. 17123)62 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου ἐνεκρίθη κατ’ ἀρχὴν πίστωσις 15.000.000 δραχμ. διὰ κατασκευὴν κρηπιδωμάτων λιμενίσκου Ζέας. Μετὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἐξωτερικῶν ἔργων τοῦ λιμένος ἐπιβάλλεται ἡ κρηπίδωσις τοῦ παρὰ τὴν γένεσιν τοῦ ἐξωτερικοῦ μώλου τῆς θέσεως Φρεαττύος, ἄνευ τῆς ἀναφερομένης ἀποφράξεως τοῦ λιμένος, δοθέντος ὅτι θὰ κρηπιδωθῇ τὸ ἀβαθὲς τμῆμα παρὰ τὴν γένεσιν τοῦ νέου μώλου πρὸς διαπλάτυνσιν τοῦ χερσαίου χώρου καὶ διαμορφώσεως τῆς περιοχῆς. Ἐπὶ τῷ σκοπῷ πλήρους ἀξιοποιήσεως τῆς περιοχῆς μελετᾶται ἀπὸ τοῦδε ἡ κατασκευὴ τῶν ἀναγκαίων ἐγκαταστάσεων διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν μεγάλων θαλαμηγῶν καὶ μικρῶν ξένων πλοίων ἅτινα θὰ ἐλλιμενίζωνται τοῦ λοιποῦ εἰς τὴν θέσιν ταύτην καὶ ἐξετάζεται ἡ δυνατότης κατασκευῆς ἐν τῷ δημιουργουμένῳ χώρῳ κτιρίων ὡς τοῦ Ναυτικοῦ καὶ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου. Τὸ ὅλον θέμα εἰσέτι μελετᾶται καὶ δὲν ἔχει τελικῶς ἀποφασισθῆ διὰ νὰ κριθῇ καὶ τὸ ὕψος τῆς δαπάνης. Καίτοι ἡ περιοχὴ διαμορφώσεως τοῦ λιμένος Ζέας ἀνήκει κατὰ νόμον εἰς τὸν ΟΛΠ, ἐν τούτοις ἡ σύνταξις τῆς ὁριστικῆς μελέτης τῶν ἔργων θὰ γίνῃ ἐν συνεννοήσει μὲ τοὺς ἁρμοδίους παράγοντας ἐν οἷς καὶ ὁ Δῆμος Πειραιῶς. Ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων προβλέπεται ὠφέλιμος διὰ τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς τῆς ὁποίας ἄλλωστε ἡ γραφικότης δὲν πρόκειται νὰ διαταραχθῇ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Τσιαπάρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2415)7.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1499 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Στ. Τσιαπάρα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὁ χείμαρρος Μπογδάνα–Λαγκαδᾶ εἶχε διευθετηθῆ πρὸ ἐτῶν μερίμνῃ τοῦ τότε ὑδραυλικοῦ Ταμείου Λαγκαδᾶ καὶ ἔκτοτε ἐλειτούργησε κανονικῶς χωρὶς νὰ παρουσιασθῇ μέχρι τοῦδε κίνδυνος ζημιῶν εἰς τὰ ἔργα ἢ πλημμυρῶν τῶν ἑκατέρωθεν αὐτοῦ ἐκτάσεων. Κατὰ τὴν τρέχουσαν ὅμως περίοδον λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῆς ἐκτάσεως βροχοπτώσεων καὶ χιονοπτώσεων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν δημιουργηθεισῶν ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν κοίτην τοῦ χειμάρρου προσχώσεων παρουσιάσθη πράγματι κίνδυνος διασπάσεως τῶν ἀναχωμάτων εἰς τρία σημεῖα ὅστις καὶ ἀπεσοβήθη κατόπιν ἐγκαίρου λήψεως τῶν ἀναγκαίων μέτρων προστασίας αὐτῶν. Ἤδη ἡ ἁρμοδία Ὑπηρεσία Ὑδραυλικῶν Ἔργων Κεντρικῆς καὶ Δυτικῆς Μακεδονίας ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ ΓΟΕΒ Λαγκαδᾶ θὰ μελετήσῃ τὰ ἀναγκαῖα συμπληρωματικὰ ἔργα διευθετήσεως τοῦ χειμάρρου διὰ τὴν πρόληψιν τυχὸν μελλοντικῶν ζημιῶν ἐκ πλημμυρῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Γκλαβάνη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1304 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Γκλαβάνη, διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν σχετικῶς μὲ τὰ ἔργα ἀξιοποιήσεως Παρακαρλίου περιοχῆς τὰ κάτωθι: Δι’ ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ἀπαιτεῖται ἡ σύνταξις ὁριστικῆς μελέτης διὰ τὴν ἀξιοποίησιν 200.000 περίπου στρεμμάτων. Ἀπαραίτητον ὅμως στοιχεῖον διὰ τὴν σύνταξιν ταύτης τυγχάνει ἡ τοπογράφησις τῆς περιοχῆς τῆς λίμνης καὶ ἡ λῆψις ἐδαφοτεχνικῶν στοιχείων ἐκ τοῦ πυθμένος της. Διὰ τὴν διενέργειαν τῶν ἐργασιῶν αὐτῶν, ὡς εἶναι εὐνόητον, ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ ἡ ἀποξήρανσις, ἥτις καὶ ἐγένετο. Μεταξὺ τῆς ἀποξηράνσεως καὶ τῆς κατασκευῆς τῶν Ἔργων ἀρδεύσεως ἑπόμενον εἶναι νὰ δημιουργηθῇ μία περίοδος ἀπραξίας διὰ τὴν ἐν τῷ μεταξὺ σύνταξιν τῆς ὁριστικῆς μελέτης, ἡ ὁποία θὰ ἀρχίσῃ νὰ παραδίδεται ἐντὸς τοῦ θέρους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Γιάννου, Α. Φωτήλα, Γ. Λαμπράκη, Σ. Ἡλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3270)20.2.63 ἐγγράφου σας διὰ τοῦ ὁποίου διεβιβάσατε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1590 ἐ.ἔ. ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Γιάννου, Α. Φωτήλα, Γ. Λαμπράκη καὶ Σ. Ἡλιοπούλου, σχετικῶς μὲ τὴν ἐκτέλεσιν ἐργασιῶν διευθετήσεως τοῦ χειμάρρου Μεγανίτου Ἀχαΐας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἐργασιῶν διευθετήσεως τοῦ χειμάρρου Μεγανίτου ἡ Ὑπηρεσία ἔχει ἤδη ἐπιληφθῆ πρὸ πολλοῦ τῆς συντάξεως τῆς σχετικῆς μελέτης ἥτις καὶ ἔχει ἐγκριθῆ ἁρμοδίως, πλὴν ὅμως λόγῳ τῆς δαπάνης τοῦ ἔργου τὸ θέμα τῆς ἀντιπλημμυρικῆς προστασίας ἐπὶ τοῦ ἐν λόγῳ χειμάρρου ἀντιμετωπίζεται σταδιακῶς διὰ κατασκευῆς μικρῶν ἔργων κατὰ διαφόρους περιόδους, ἀναλόγως τῶν παρεχομένων ἡμῖν ἑκάστοτε πιστώσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαμιχαλοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3403)21.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1614)20.2.63 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαμιχαλοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ἡ ὁδὸς Χάρακος–Κυπαρισσίου διανοίγεται δαπάναις τῶν ἐνδιαφερομένων Κοινοτήτων, τῇ βοηθείᾳ τῆς Νομαρχίας Λακωνίας ἐκ τῶν πιστώσεων μικρῶν κοινωφελῶν ἔργων ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς Τεχνικῆς Ὑπηρεσίας τῆς Νομαρχίας. Ἡ διάνοιξις τῆς ὁδοῦ ἐγένετο ἤδη ἐπὶ μήκους 6 χιλιομέτρων καὶ συνεχίζεται κατὰ τὸ ὑπόλοιπον τμῆμα αὐτῆς μήκους 3 χιλιομέτρων. Αἱ ἐργασίαι ἐκτελοῦνται βάσει μελέτης ἐγκεκριμένης ὑπὸ τῆς Νομαρχίας Λακωνίας τοῦ μελετητοῦ Μηχανικοῦ κ. Σπυροπούλου. Ἡ μελέτη αὕτη εἶχεν ὑποβληθῆ πρὸ δύο ἐτῶν περίπου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, τὸ ὁποῖον τὴν ἐπέτρεψεν ἄνευ ἐγκρίσεως, μὲ τὴν παρατήρησιν νὰ μελετηθῇ λύσις εὐνοϊκωτέρα. Ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ΙΙΙ Περιφερειακὴ Διεύθυνσις Δημοσίων Ἔργων, ἐτροποποίησε κατὰ τὸ δύσκολον τοῦτο σημεῖον, μήκους 400 περίπου μέτρων τὴν μελέτην, εἰς ἀνοικτὸν ὄρυγμα ἀντὶ σήραγγος καὶ βάσει τῆς τροποποιήσεως ταύτης, ἐκτελεῖται ἤδη τὸ ἔργον κανονικῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

θʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Γκλαβάνη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1539)11.2.63 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Γκλαβάνη «περὶ τῶν ἐντὸς τῆς πόλεως Βόλου τμημάτων τῶν ἐν θέματι ὁδῶν» τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2841)13.2.62 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1) Ἡ ὁδὸς Δημητριάδος (ἀπὸ Ἐξωραϊστικῆς μέχρι γεφύρας Κραυσίδωνος) εὑρισκομένη ἐντὸς τῆς πόλεως Βόλου ἀποτελεῖ τμῆμα τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ, εἶναι δὲ μία τῶν κυριωτέρων ἀρτηριῶν τοῦ Βόλου. Ἐν ὄψει ὅτι ἡ ὁδὸς αὕτη εἶναι ὄντως εἰς κακὴν κατάστασιν, ἐδόθη ἐντολὴ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Γ. 31400)62 διαταγῆς πρὸς τὴν Δ)νσιν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν Νομοῦ Μαγνησίας, ὅπως ὑποβάλῃ πρότασιν προϋπολογισμοῦ καὶ σχεδίων ἵνα ἡ ὁδὸς αὕτη περιληφθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν ἐκτελεστέων ἐργασιῶν βελτιώσεως τῶν ἐθνικῶν ὁδῶν δυσχεροῦς διαβάσεως εὐθὺς ὡς αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες τὸ ἐπιτρέψουν. 2) Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑτέραν ἐντὸς τῆς πόλεως Βόλου παράλληλον ἀρτηρίαν τῆς ὁδοῦ Δημητριάδος, ἀναγνωρίζεται ἡ ἀνάγκη τῆς ἐπισκευῆς της, δὲν ἀποτελεῖ ὅμως αὕτη ἀντικείμενον μερίμνης τοῦ Ὑπουργείου τούτου, ὡς δημοτικὴ ὁδός. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

ιʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1247 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 862)16. 1.1963 ὑμετέρου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι τὸ θέμα τῆς κατασκευῆς γεφύρας ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Παμίσου παρὰ τὴν Γελάνθην Καρδίτσης ἐξετάζεται παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς καὶ θέλει ἀντιμετωπισθῆ εὐθὺς ὡς καταστῇ δυνατὴ ἡ χρηματοδότησις τοῦ δαπανηροῦ τούτου ἔργου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

ιαʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Γεωργίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3650)27.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1628 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου ἐπὶ τοῦ ἐν θέματι ἀντικειμένου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ πλημμύρα τοῦ Πηνειοῦ τῆς 14.2.63 ἦτο ἐξαιρετικῶς μεγάλη, ἡ μεγίστη τῆς τελευταίας δεκαετίας, λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῆς ἐντάσεως χιονοπτώσεων καὶ βροχοπτώσεων. Παρὰ τὸ μέγεθος τῆς ἐν λόγῳ πλημμύρας οὐδεὶς κίνδυνος ὑπερχειλίσεως ἢ διασπάσεως τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἀναχωμάτων ὁδῶν καὶ προαυλίων οἰκιῶν ὀφείλονται ἀφ’ ἑνὸς μὲν τῆς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας Ὑδραυλικῶν Ἔργων Θεσσαλίας ὅτι ἀπαιτεῖται τυχὸν ἐνίσχυσις τῶν ἀντιπλημμυρικῶν ἀναχωμάτων. Αἱ σημειωθεῖσαι μικρᾶς ἐκτάσεως κατακλύσεις καταστρωμάτων ὁδῶν καὶ προαυλίων οἰκιῶν ὀφείλονται ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἀποχέτευσις τῶν ἀκαθάρτων καὶ ὀμβρίων ὑδάτων τοῦ δικτύου ὑπονόμων διὰ τῶν αὐτομάτων θυρίδων (κλαπὲ) ἐκβολῆς αὐτῶν εἰς τὸν Πηνειὸν καθίστατο ἀδύνατος ὅταν ἡ στάθμη τοῦ Πηνειοῦ, κατὰ τὰς περιόδους μεγάλων πλημμυρῶν, ἀνέρχεται εἰς ὑψόμετρον μεγαλύτερον τῶν ὑψομετρικῶς χαμηλῶν συνοικιῶν τῆς πόλεως (Πέρα Μαχαλᾶ καὶ Ἀμπελοκήπων) καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς σημειωθείσας μικροδιαρροὰς τῶν ἐν λόγῳ σιδηρῶν θυρίδων, λόγω πιθανῶς φερτῶν ὑλῶν τοῦ ποταμοῦ, αἵτινες ἠμπόδισαν τὸ στεγανὸν κλείσιμον τῶν θυρίδων. Ἐν πάση περιπτώσει ἡ καλὴ συντήρησις τόσον τοῦ δικτύου τῶν ὑπονόμων ὅσον καὶ τῶν σιδηρῶν θυρίδων ἐκβολῆς αὐτῶν εἰς τὸν Πηνειόν, ἀνήκει εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Δήμου Λαρίσης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

ιβʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1468)6.2.63 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: 1) Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι αἱ διατιθέμεναι πιστώσεις διὰ τὴν ἐκτέλεσιν Ἐγγειοβελτιωτικῶν Ἔργων εἶναι μικραί. Ἀντιθέτως κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὁ ρυθμὸς ἐκτελέσεως εἰς τὸν τομέα αὐτόν, διαρκῶς ἐντονώτερος, ἐκάλυψε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἔργα ἀξίας 980 ἑκατομμυρίων, ἐνῶ κατὰ τὸ διανυόμενον προβλέπεται πλέον ταχὺς ἐγκριθείσων πρὸς τοῦτο πιστώσεων 1.245 ἑκατομμυρίων. Τὰ ἔργα ταῦτα ἐξετελέσθησαν καὶ ἐκτελοῦνται ἐξ ὁλοκλήρου ὑπὸ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ Γεωργίας, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀναμίξεως τῶν Γ.Ο.Ε.Β. καὶ ΤΟΕΒ, οἵτινες μόνον ἐπὶ ζητημάτων ἐκμεταλλεύσεως καὶ διοικήσεως ἐπιλαμβάνονται. Τὰ ἀνωτέρω ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ συνολικὸν ὕψος τῶν δαπανῶν Δημοσίων Ἐπενδύσεων ἐλέγχουν τὸ ἐσφαλμένον τῶν συμπερασμάτων τοῦ κ. βουλευτοῦ. 2) Εἰδικώτερον διὰ τὸ θιγόμενον ὑπὸ τοῦ κ. βουλευτοῦ θέμα τῶν ποταμῶν τῆς βορείου Ἑλλάδος παρατηρεῖται κατ’ ἀρχὴν ὅτι παρὰ τὰς ἐξαιρετικῶς δυσμενεῖς καιρικὰς συνθήκας αἵτινες ἐπεκράτησαν εἰς τὸν χῶρον τῆς Βαλκανικῆς, τὰ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα ἂν καὶ ὑπέστησαν ὄντως σκληρὰν δοκιμασίαν, ἀνταπεκρίθησαν εἰς τὸν προορισμόν των, αἱ σημειωθεῖσαι δὲ ζημίαι τόσον εἰς τὰ ἔργα ὅσον καὶ εἰς τὰς ἀγροτικὰς ἰδιοκτησίας δὲν ἦσαν μεγαλύτεραι ἐκείνων αἵτινες ἔλαβον χώραν εἰς τὰ ὅμορα Κράτη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΓΚΙΚΑΣ

ιγʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν, Κιτσίκη, Α. Γιάννου καὶ Γ. Στεργίου. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 202)21.2.63 ἐγγράφου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Δημ. Ἔργων, ἐρώτησιν ὑπ’ ἀριθ. 1528 τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Κιτσίκη, Α. Γιάννου καὶ Γ. Στεργίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Πράγματι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Ε. 21122 ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Δημ. Ἔργων ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἐπειγούσης ἀνάγκης ἡ διάνοιξις τῆς πλατείας παρὰ τὸν Ἱερὸν Ναὸν Ἁγίου Μελετίου εἰς τὴν ὁποίαν συμβάλλουν αἱ ὁδοὶ Σεπολίων, Ἁγίου Μελετίου, Αὐλῶνος κλπ. Ἐπειδὴ παραλλήλως ἐμελετᾶτο καὶ τροποποίησις τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου εἰς τὴν ἐν λόγῳ περιοχὴν δὲν ἐγένετο ἡ σύνταξις τῆς σχετικῆς πράξεως ἀναλογισμοῦ. Ἤδη κατόπιν τῆς γενομένης τροποποιήσεως τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5.2.63 Β.Δ. (ΦΕΚ. 24Δ) ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τὸ Πολεοδομικὸν Γραφεῖον Ἀθηνῶν νὰ προβῇ εἰς τὰς ἀπαιτουμένας ἐνεργείας διὰ τὴν σύνταξιν τῆς οἰκείας πράξεως ἀναλογισμοῦ καὶ τὴν ὑποβολὴν ταύτης τὸ ταχύτερον ἡμῖν πρὸς κύρωσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ

ιδʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη, Δ. Κελτεμλίδη, Ε. Σακελλάρη. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 211)23.3.63 ἐγγράφου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Δημ. Ἔργων ἐρώτησιν ὑπ’ ἀριθ. 1561 τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη, Δ. Κελτεμλίδη καὶ Ε. Σακελλάρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ Οἰκισμοῦ «Ἅγ. Παντελεήμων» ἁρμόδιον εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Κοιν. Προνοίας. Σχετικῶς μὲ τὴν ἐκπόνησιν παρὰ τῇ Ὑπηρεσίᾳ Οἰκισμοῦ τοῦ σχεδίου ρυμοτομίας τοῦ νέου Οἰκισμοῦ εἰς θέσιν «Κάστρο» ἐζητήθη τοῦτο παρὰ τῆς Νομαρχίας Πιερίας διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ.15097)60 ἐγγράφου της. Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ε. 38846)60 ἐγγράφου τῆς Δ)νσεως Ε2 ἐζητήθη ἡ ἀποστολὴ τοπογραφικῶν διαγραμμάτων τῆς περιοχῆς ἀπαραιτήτων διὰ τὴν ἐκπόνησιν τοῦ σχεδίου. Τὰ διαγράμματα ταῦτα ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Δ)νσιν Ε2 διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9420)26.3.63 ἐγγράφου τῆς Νομαρχίας Πιερίας. Ἀπαιτουμένης κατόπιν τούτου, ἐπιτοπίου αὐτοψίας παρ’ ἁρμοδίου Τεχνικοῦ Ὑπαλλήλου τῆς Ὑπηρεσίας καὶ γενομένης ταύτης, ἡ Δ)νσις Ε2 προέβη εἰς τὴν σύνταξιν τῆς ρυμοτομικῆς μελέτης τοῦ νέου οἰκισμοῦ καὶ τὸ Συμβούλιον Δημ. Ἔργων, εἰς ὃ εἰσήχθη πρὸς γνωμάτευσιν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 628)21.12.1962 πράξεώς του ἐγνωμάτευσεν ὑπὲρ τῆς ἀποστολῆς τῆς μελέτης εἰς τὴν Κοινότητα Ἁγίου Παντελεήμονος πρὸς τήρησιν τῆς νομίμου περαιτέρω διαδικασίας. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 470)6.2.1963 ἀναφορᾶς τῆς ΔΤΥΝ Πιερίας ὑπεβλήθη εἰς τὴν Δ)νσιν Ε2 πλήρης ὁ φάκελλος καὶ κατ’ αὐτὰς θὰ εἰσαχθῇ ἡ ὑπ’ ὄψει ρυμοτομικὴ μελέτη εἰς τὸ ΣΔΕ πρὸς τελικὴν γνωμάτευσιν διὰ τὴν ἐν συνεχείᾳ ἔκδοσιν τοῦ σχετικοῦ Β.Δ. συμφώνως πρὸς τὰς ἰσχυούσας διατάξεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ

ΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 14939)18.12.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἐν σχέσει δὲ πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1104)62 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη καὶ Β. Ἐφραιμίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ περὶ ἧς τῇ ἀνωτέρω ἐρωτήσει ἔκτασις γαιῶν ἐκ 1.000 περίπου στρεμμάτων τῶν ἑλῶν Ἀξιοῦ, καθ’ ἃ ἀνέφερεν ἡμῖν ἡ ἁρμοδία Δ)νσις Γεωργίας Νομοῦ Θεσσαλονίκης, ἀνήκουσα κατὰ κυριότητα εἰς τὸ Δημόσιον, κεῖται ἐν τῇ περιοχῇ τῆς Κοινότητος Πύργου (Χαλάστρας) Θεσσαλονίκης καὶ δὴ εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο εἰς ὃ θὰ ἐκτελεσθοῦν ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους 1963 ἀποστραγγιστικά, ἀρδευτικὰ καὶ λοιπὰ ἀξιοποιήσεως τῶν ἐδαφῶν, ἔργα. Ἡ περὶ ἐκτελέσεως τῶν ὡς ἄνω ἔργων πληροφορία παρεσχέθη πρὸς τὴν ἀνωτέρω ὑπηρεσίαν ὑπὸ τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Εἰδικῆς Ὑπηρεσίας Ὑδραυλικῶν Ἔργων Μακεδονίας (Ε.Υ.Υ.Ε.Μ.) τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων. Διὰ τοὺς λόγους τούτους δὲν ἐνδείκνυται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπ’ ὄψιν ἔκτασις νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον προσωρινῆς, διὰ καλλιέργειαν καὶ δὴ διὰ τὸ τρέχον γεωργικὸν ἔτος παραχωρήσεως ὑπὲρ ἀκτημόνων καλλιεργητῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Κυμήνων–Θεσσαλονίκης, ὡς συνηγοροῦν οἱ ἐρωτῶντες βουλευταί. Μετὰ τήν, μερίμνῃ καὶ δαπάναις τῶν ἁρμοδίων κρατικῶν ἀρχῶν, ἐκτέλεσιν τῶν ὡς ἄνω ἔργων καὶ τὴν ἐν γένει ἀξιοποίησιν τῆς περὶ ἧς πρόκειται ἐκτάσεως θέλει ληφθῆ ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἀνωτέρω ὑπηρεσίας ἡ δέουσα μέριμνα διὰ τὴν κατὰ τὰς διατάξεις τῆς εἰδικῆς περὶ ἀποστραγγιζομένων γαιῶν νομοθεσίας, ἤτοι τοῦ Κώδικος Α. Ν. 2556)41, διάθεσιν πρὸς δικαιουμένους ἀκτήμονας ἢ ἀνεπαρκῶς ἔχοντας καλλιεργήσιμον ἔκτασιν καλλιεργητὰς κατοίκους τῶν κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ ἀνωτέρω Κώδικος ὁμόρων ἢ γειτονικῶν συνοικισμῶν ἐξεταζομένης ἐν καιρῷ καὶ τῆς δυνατότητος προσωρινῆς διαθέσως τῆς ἐκτάσεως κατὰ τὰ κεκανονισμένα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βασιλάτου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 14295)11690)6.12.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βασιλάτου, ἀφορώσης εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν θεμάτων προκυπτόντων ἐκ τῆς Λαχαναγορᾶς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Τὸ θέμα τῆς διασφαλίσεως τῶν δικαιωμάτων τῶν Δήμων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς θέλει ἀντιμετωπισθῆ νομοθετικῶς ἐν συνεννοήσει μὲ τοὺς ὡς ἄνω Δήμους. β) Ὡς πρὸς τὴν ταχεῖαν καὶ πλήρη μετεγκατάστασιν εἰς τὴν Λαχαναγορὰν τόσον τῶν χονδρεμπόρων, ὅσον καὶ τῶν συνεταιρικῶν ὀργανώσεων τῶν παραγωγῶν, διενεργεῖται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων ἡμῶν καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων ἡ ἀναγκαία προεργασία διὰ τὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν τῶν ἐνδιαφερομένων. γ) Θὰ καταβληθῇ τέλος κάθε προσπάθεια, ὥστε οἱ ἤδη ἀπασχολούμενοι εἰς τὰς Λαχαναγορὰς Ἀθηνῶν–Πειραιῶς χρησιμοποιηθοῦν εἴτε παρὰ τῶν Δήμων, ἐφ’ ὅσον εἶναι ὑπάλληλοι τούτων ἢ ἐργάται των, εἴτε παρὰ τῆς ἱδρυομένης Λαχαναγορᾶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1885)1315)31.1. 63 ἐγγράφου ὑμῶν, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ἐν συνεχείᾳ τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5889)2462)7.2.62 ἔγγραφόν μας ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, θιγομένου ὑπὸ τοῦ ἰδίου κ. βουλευτοῦ, ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος προβλέπεται ἡ διάθεσις ἀπὸ μέρους τῆς Δ.Ε.Η. ποσοῦ δραχ. 3.250.000, διὰ τὴν ἀνακαίνισιν τῶν ἠλεκτρικῶν δικτύων καὶ τὴν συμπληρωματικὴν ἠλεκτροδότησιν φρεάτων εἰς τὰς περιοχὰς τῶν Κοινοτήτων Χώνικα, Πασᾶ κλπ. τοῦ Νομοῦ Ἀργολίδος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Σχινᾶ. 1. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2834)1971)12.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1532 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶ, σχετικῶς μὲ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. τοῦ διὰ τὰς ἀρδεύσεις ἀποφασισθέντος μειωμένου τιμολογίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσωμεν ὅτι, τόσον τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον, ὅσον καὶ τὸ τοιοῦτον Βιομηχανίας, κατέστησαν γνωστὰς εἰς τὴν Δ.Ε.Η. συγκεκριμένας περιπτώσεις διττῆς χρησιμοποιήσεως ἐγκατασταθέντων καὶ λειτουργούντων ἠλεκτροκινήτων ἀντλητικῶν συγκροτημάτων, συστήσαντες εἰς αὐτὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μειωμένου διὰ τὰς ἀρδεύσεις τιμολογίου. 2. Τὸ μέτρον τοῦτο πάντως, παρὰ τὰς τεχνικὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας παρουσιάζει, ἐλπίζομεν ὅτι ἐντὸς ὀλίγου καὶ δὴ πρὸ τῆς ἐλεύσεως τῆς νέας ἀρδευτικῆς περιόδου, θὰ γενικευθῇ καὶ θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις. 3. Τὸ παρόν, μετὰ τῆς συνημμένης ἐν ἀντιγράφῳ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Σχινᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ κοινοποιήσωμεν εἰς τὴν Δ.Ε.Η. μὲ τὴν παράκλησιν καὶ αὖθις ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ διαστείλῃ τὰς παρουσιαζομένας δι’ ἄρδευσιν καὶ ὕδρευσιν καταναλώσεις ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἐφαρμόζουσα τὰ ἀντιστοιχοῦντα εἰς ἑκάστην κατηγορίαν τιμολόγια καὶ εἰς ὅσας περιπτώσεις ἡ ἄρδευσις εἶναι πολὺ ἐπικρατεστέρα τῆς ὑδρεύσεως, νὰ ἰσχύσῃ τὸ τιμολόγιον τῶν ἀρδεύσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Ἰντζέ, Α. Ἀγγελούση καὶ Θ. Γιαννοπούλου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 639)4.1.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι ἐπὶ τεθέντος ἐρωτήματος τῶν βουλευτῶν Ν. Σερρῶν κ.κ. Ν. Ἰντζέ, Α. Ἀγγελούση καὶ Θ. Γιαννοπούλου. 1) Ὡς γνωστὸν, ἀποζημίωσις ἠρτημένης ἐσοδείας ὑπὸ τοῦ Κράτους πρὸς πληγέντας ἐκ πλημμυρῶν ἀγρότας δὲν προβλέπεται ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας. Παρέχονται ὅμως εἰς τὰς περιπτώσεις ταύτας ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. πιστωτικαὶ διευκολύνσεις δι’ ἐπανασπορὰν ἢ ἀναστολὴν ἐξοφλήσεως χρεῶν. Τοῦτο ἐγένετο καὶ διὰ τοὺς ἐκ πλημμυρῶν τοῦ Μαρτίου 1962 θιγέντας γεωργοὺς τῆς περιοχῆς Ν. Πετριτσίου – Βυρωνείας. 2) Τὸ θέμα τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν ἐκ πλημμυρῶν κατακλυσθεισῶν ἐκτάσεων Ν. Πετριτσίου – Βυρωνείας παρουσιάζεται κατὰ ἀγρόκτημα ὡς ἀκολούθως: α) Ἀγρόκτημα Βυρωνείας – Ἀετοβουνίου. Εἰς τὸ ἀγρόκτημα τοῦτο δὲν ὑπάρχουν κοινόχρηστοι ἐκτάσεις πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν ἐκ πλημμυρῶν καταστραφεισῶν ἐκτάσεων καταβάλλονται ὅμως προσπάθειαι αὐξήσεως τῆς παραγωγικότητος διὰ μείζονος ἀξιοποιήσεως τῆς ὑπολοίπου ἐκτάσεως, δι’ ἔργων ἀντιδιαβρωτικῆς προστασίας καὶ ἐπεκτάσεως τῶν ἀρδευτικῶν δικτύων. β) Ἀγρόκτημα Ν. Πετριτσίου. Εἰς τὸ ἐν λόγῳ ἀγρόκτημα πρόκειται νὰ διατεθοῦν χίλια (1.000) στρ. κοινοχρήστου ἐκτάσεως εἰς τοὺς ἐκ πλημμυρῶν πληγέντας καλλιεργητάς. Πέραν δὲ τούτων καὶ σημαντικὴ ἔκτασις ἐκ τοῦ διαλυθέντος Οἰκισμοῦ Μεσαίας τῆς ὁποίας ἤρχισεν ἤδη ἡ ἐκχώρησις. Ἄμεσος ἐνέργεια τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ὑπῆρξεν ἡ κατάρτισις προγράμματος ἔργων ὕψους 11.000.000 δρχ. πρὸς ἀνακούφισιν τῆς πληγείσης περιοχῆς, ὧν ἡ ἐκτέλεσις ἤρξατο ἤδη διὰ χορηγηθείσης, ὡς πρώτης δόσεως, πιστώσεως ἐκ δρχ. 2.750.000, μέσῳ τῆς ὑπηρεσίας παραμεθορίων περιοχῶν Βορείου Ἑλλάδος ὡς ἀκολούθως:

Ἡ ὁλοκλήρωσις τοῦ προγράμματος τούτου θέλει συνεχισθῆ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Τέλος, πέραν τῶν ἀνωτέρω, ἤρχισεν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων ἡ κτηματογράφησις τῆς κατακλυσθείσης ἐκτάσεως ἐπὶ σκοπῷ ἀπαλλοτριώσεως καὶ καταβολῆς ἀποζημιώσεως εἰς χρῆμα εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἐκτάσεων, ὧν καθίσταται ἀνέφικτος ἡ ἐφεξῆς καλλιέργεια ἢ διὰ διαθέσεως ἑτέρων γεωργικῶν ἐκτάσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. ΥΕΒ 9089)1119)492 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου σχετικῶς μὲ τὴν ἄρδευσιν ἐκτάσεως 4.000 στρεμμάτων εἰς θέσιν Ξηρόκαμπος Σκαφιδακίου Ἀργολίδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Διὰ τὴν ὡς ἄνω περιοχὴν ἐκπονεῖται μερίμνῃ ἡμῶν μελέτη εἰς ἣν προβλέπεται ἡ ἄρδευσις αὐτῆς τόσον ἐκ τῶν πηγῶν Λέρνης, ὅσον καὶ ἐκ τῶν πηγῶν Κεφαλαρίου Ἄργους. 2. Ἡ ὡς ἄνω μελέτη προβλέπεται νὰ ὑποβληθῇ τὸν Ἀπρίλιον ἐ.ἔ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Φεβρουαρίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Γεωργίου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3651)21.2.63 ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Γεωργίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Αἱ κατ’ ἔτος ὀργανούμεναι συσκέψεις ὑπὸ τῶν Ἐπιθεωρητῶν Γεωργίας εἰς τὰς ἕδρας τῶν Ἐπιθεωρήσεων Γεωργίας ἔχουν κυρίως ἐκπαιδευτικὸν χαρακτῆρα. Εἰδικώτερον κατὰ τὰς συσκέψεις ταύτας: α) Ἐνημεροῦνται οἱ μετέχοντες ἐπὶ τῶν νεωτέρων πορισμάτων τῶν Ἱδρυμάτων Ἐρεύνης ἐπὶ τεχνικῆς φύσεως προβλημάτων. β) Παρέχονται γενικαὶ κατευθύνσεις ἐπὶ τῆς κρατικῆς γεωργικῆς πολιτικῆς διὰ τὴν βάσει τούτων σύνταξιν τῶν τοπικῶν προγραμμάτων καὶ γ) Ἀναπτύσσονται αἱ προκύψασαι δυσχέρειαι κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν προγραμμάτων τοῦ παρελθόντος ἔτους, οἱ ἐφαρμοσθέντες τρόποι ἀντιμετωπίσεώς των καὶ ἀποκρυσταλλοῦνται τὰ προκύπτοντα ἐφαρμοστέα μέτρα διὰ τὴν περαιτέρω βελτίωσιν τῶν προϋποθέσεων ἀκωλύτου ἐφαρμογῆς τῶν τοπικῶν προγραμμάτων Γεωργικῶν Ἐφαρμογῶν. Εἰς τὰς ἐν λόγῳ συσκέψεις μετέχουν κυρίως οἱ Γεωπόνοι Γεωργικῶν Ἐφαρμογῶν, οἱ ἐπιφορτισμένοι μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν τοπικῶν προγραμμάτων καὶ ὑπηρετοῦντες εἰς τοὺς τομεῖς τῆς οἰκείας Ἐπιθεωρήσεως Γεωργίας, ὡς καὶ οἱ ἁρμόδιοι ὑπηρεσιακοὶ παράγοντες τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, εἰδικοὶ διὰ τὰ συζητηθησόμενα θέματα. Ἐπιπροσθέτως δὲ καλοῦνται καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τῶν τοπικῶν ἀρχῶν καὶ συναφῶν γεωργικῶν ὀργανώσεων, οἱ ὁποῖοι καὶ παρίστανται κατὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐν λόγῳ συσκέψεων. Κατὰ ταῦτα ἡ εἰς μίαν καθαρῶς ἐκπαιδευτικὴν σύσκεψιν κρατικῶν ὀργάνων διὰ καθαρῶς ὑπηρεσιακοὺς σκοποὺς μὴ πρόσκλησις τῶν κ.κ. βουλευτῶν τῆς περιφερείας δὲν δικαιοῖ τὴν ἄποψιν τοῦ ἐρωτῶντος ἀξιοτίμου κ. βουλευτοῦ, ὅτι ὑποδηλοῖ προσπάθειαν τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Γεωργίας Λαρίσης μειώσεως τοῦ κύρους τῆς Βουλῆς καὶ τῶν μελῶν της. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 767)16.1.1963 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1231 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου, περὶ καταβολῆς ἐπιδόματος εἰς τοὺς Γεωπόνους, τοὺς ἐργασθέντας διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ περονοσπόρου τοῦ καπνοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι σχετικῶς ἀπήντησεν ὑμῖν τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7196) 236 ἐγγράφου του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

θʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1468 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Δὲν δυνάμεθα νὰ συμφωνήσωμεν μὲ τὸν ἐρωτῶντα βουλευτήν, ὅτι αἱ ἐπικρατήσασαι ἐξαιρετικαὶ συνθῆκαι κατὰ τὸν ἐφετεινὸν χειμῶνα ἀπέδειξαν σοβαρὰν καθυστέρησιν εἰς τὸν τομέα τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων καὶ δὴ τῶν ἀντιπλημμυρικῶν τοιούτων. Τοὐναντίον μάλιστα, αἱ σημειωθεῖσαι πρωτοφανεῖς βροχοπτώσεις καθ’ ἅπασαν σχεδὸν τὴν χώραν, αἵτινες ἅπαξ ἀνὰ πεντηκονταετίαν περίπου ἐμφανίζονται, ἐπροξένησαν ζημίας πολὺ μικροτέρας ἀπὸ τὰς προκληθείσας εἰς ἄλλας χώρας, ὅπου ἐπεκράτησαν παρόμοιαι συνθῆκαι καὶ τοῦτο χάρις εἰς τὰ ἐκτελεσθέντα ἀντιπλημμυρικὰ καὶ προστατευτικὰ ἔργα εἰς ὅλους τοὺς ποταμοὺς καὶ τοὺς κυριωτέρους χειμάρρους τῆς χώρας, ὡς καὶ τὰ βασικὰ ἀποχετευτικὰ καὶ στραγγιστικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα καλύπτουν σχεδὸν τὸ σύνολον τῶν πεδινῶν ἐκτάσεων. 2. Αἱ ἀσυνήθεις παροχαὶ τῶν ποταμῶν καὶ χειμάρρων, ἰδίᾳ εἰς τὰς βορείους περιοχὰς τῆς χώρας, καὶ ἡ ἄνοδος τῆς στάθμης αὐτῶν πέραν τῶν ὁρίων ἀσφαλείας, προεκάλεσαν εἴς τινας περιπτώσεις μερικὰ ρήγματα τῶν προστατευτικῶν ἀναχωμάτων καὶ προσωρινὴν κατάκλυσιν ἐκτάσεων. Πλὴν ὅμως εἰς ἁπάσας τὰς περιπτώσεις, βάσει τοῦ ἀπὸ μακροῦ ὑφισταμένου Κυβερνητικοῦ Σχεδίου Κινητοποιήσεως διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἐκτάκτων ἀναγκῶν, αἱ ἁρμόδιαι πολιτικαὶ καὶ στρατιωτικαὶ ὑπηρεσίαι ἐπενέβησαν ἀμέσως καὶ ἀπεκατέστησαν τὰς ἐπελθούσας ζημίας. Ἐν συνεχείᾳ καὶ βάσει τῶν παρουσιασθεισῶν ἀδυναμιῶν εἰς ὡρισμένα ἔργα μελετῶνται ἤδη αἱ ἀναγκαιοῦσαι βελτιώσεις καὶ συμπληρώσεις αὐτῶν. 3. Ἅπαντα τὰ σοβαρᾶς σημασίας ἔργα ἐκτελοῦνται ὑπὸ τοῦ Κράτους διὰ τῶν ἁρμοδίων Ὑπηρεσιῶν τῶν Ὑπουργείων Δημ. Ἔργων καὶ Γεωργίας. Τὰ μικρότερα τοπικῆς σημασίας ἔργα, ἐκτελοῦνται ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων Κοινοτήτων ἢ ΤΟΕΒ ἢ καὶ ὁμάδων γεωργῶν, διὰ χρηματοδοτήσεως τούτων εἴτε μέσῳ τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων, εἴτε διὰ δανείων τῆς Α.Τ.Ε. χορηγουμένων ὑπὸ τοὺς εὐνοϊκωτέρους δυνατοὺς ὅρους. Συνεπῶς δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ πράγματα τὸ ἀναφερόμενον ἐν τῇ ἐρωτήσει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετέθεσε τὴν εὐθύνην ἐκτελέσεως τῶν ἔργων εἰς τοὺς ΓΟΕΒ καὶ ΤΟΕΒ. Ἡ εὐθύνη ἡ ὁποία βάσει τοῦ Ν.Δ. 3881)58 ἀνήκει εἰς τοὺς Ὀργανισμοὺς τούτους εἶναι ἡ συντήρησις, λειτουργία, διοίκησις καὶ ἀξιοποίησις τῶν ἔργων. Ἐν τούτοις εἴς τινας εἰδικὰς περιπτώσεις σοβαρᾶς ἐπιβαρύνσεως τῶν γεωργῶν (π.χ. λειτουργία μεγάλων ἀντλιοστασίων στραγγίσεως, συντήρησις ἀντιπλημμυρικῶν κλπ.) μέρος ἢ καὶ τὸ σύνολον ἐνίοτε τῶν δαπανῶν συντηρήσεως καὶ λειτουργίας τῶν ἔργων καταβάλλεται ἀκόμη ὑπὸ τοῦ Κράτους. 4. Γενικώτερον ἡ Κυβέρνησις, ἀποδίδουσα ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν πάσης φύσεως ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων, ἐφαρμόζει ἀπὸ τοῦ ἔτους 1955 καὶ ἐφεξῆς εὐρύτερον πρόγραμμα μελέτης καὶ ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τούτων, περὶ τοῦ ὁποίου πολλάκις ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἐνημερωθῇ ἡ Βουλή. 5. Εἰδικῶς ὡς πρὸς τὴν ὑποδεικνυομένην συνεργασίαν τῆς χώρας μας μὲ τὰς γειτονικὰς τοιαύτας πρὸς κοινὴν ἀντιμετώπισιν τῶν πλημμυρῶν τῶν ποταμῶν Ἕβρου, Ἄρδα, Νέστου, Στρυμόνος καὶ Ἀξιοῦ, γνωρίζομεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Μετὰ τῆς Τουρκίας ὑφίσταται ἀπὸ τοῦ 1934 συμφωνία (κυρωθεῖσα διὰ τοῦ Α.Ν. 225)1936) «περὶ κανονισμοῦ τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐπ’ ἀμφοτέρων τῶν ὀχθῶν τοῦ ποταμοῦ Ἕβρου». Δυνάμει τῆς ὡς ἄνω συμφωνίας καὶ κατόπιν τοῦ ἀπὸ 19.2.55 συμφωνητικοῦ ὑπογραφέντος ἐν Κωνσταντινουπόλει μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν Δημοσίων Ἔργων Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, ἤρχισαν ἀπὸ τοῦ ἰδίου ἔτους ἐκτελούμενα τὰ ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα Ἕβρου (βάσει μελέτης τῆς ἀμερικανικῆς Ἑταιρείας «Χούρτζα») τὰ ὁποῖα ἐπερατώθησαν, πλὴν ὡρισμένων συμπληρώσεων περὶ τὰς ἐκβολὰς τοῦ ποταμοῦ. β) Μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν ἤρχισεν ἀπὸ τοῦ 1955 ἡ συνεργασία διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων Ἀξιοῦ, διευθετήσεως τῶν χειμάρρων τῆς παραμεθορίου ζώνης καὶ τῆς οἰκονομίας τῶν ὑδάτων τῶν λιμνῶν Πρέσπας καὶ Δοϊράνης. Ἡ συνεργασία αὕτη ἐπεσημοποιήθη διὰ τῆς ἀπὸ 18.6.59 συμφωνίας μεταξὺ τῶν δύο Κυβερνήσεων. Ἔκτοτε λειτουργεῖ μόνιμος Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκὴ Ἐπιτροπὴ Ὑδροοικονομίας, ἡ ὁποία καὶ ἐπιλαμβάνεται τῶν ἑκάστοτε ἀναφυομένων συναφῶν προβλημάτων. γ) Ὡς πρὸς τὴν δυνατότητα συνεργασίας μὲ τὴν Βουλγαρικὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ θέματα κοινῶν ἀντιπλημμυρικῶν καὶ λοιπῶν ἔργων, ἡ Βουλὴ ἐνημερώθη σχετικῶς ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν κατὰ τὴν πρόσφατον συζήτησιν ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῆς ΕΔΑ προτάσεως μομφῆς. 6. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω ἐκτεθέντων, ἡ Κυβέρνησις δὲν προτίθεται νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἀντικείμενον τῆς ὑπ’ ὄψιν ἐρωτήσεως, ὡς προτείνει ὁ ἐρωτῶν βουλευτής. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ

ΙΙΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3255)2363)20.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1575 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ κάτωθι: Τὰ ἐν τῇ ὡς ἄνω ἐρωτήσει διαλαμβανόμενα παράπονα τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Ναυπλίου, ὅτι οἱ Ἐργατοϋπάλληλοι Ἄργους καὶ Ναυπλίου, δὲν ἔχουν τύχει κἂν καὶ ποτὲ οὐδεμιᾶς στεγαστικῆς βοηθείας, οὐδὲ δανείου πρὸς ἀποπεράτωσιν ἡμιτελῶν κατοικιῶν, δὲν εὐσταθοῦν, διότι ἡ στεγαστικὴ μέριμνα ἡμῶν διὰ τοὺς μισθωτοὺς τῶν ἀνωτέρω πόλεων, μολονότι αἱ στεγαστικαὶ ἀνάγκαι τῶν καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν μισθωτῶν εἶναι ηὐξημέναι, ἰδίᾳ τῶν μεγάλων πόλεων, λόγῳ τοῦ ηὐξημένου ἐργατικοῦ δυναμικοῦ τούτων, ἐξεδηλώθη καὶ δὴ ἱκανοποιητικῶς μέχρι σήμερον, διὰ τῆς χορηγήσεως, εἰς τὸ Ναύπλιον 20 πλήρων δανείων αὐτοστεγάσεως, ὡς καὶ 8 συμπληρωματικῶν τοιούτων, πρὸς βελτίωσιν ἢ ἀποπεράτωσιν οἰκιῶν των. Εἰς δὲ τὸ Ἄργος 30 πλήρων δανείων. Ἤτοι διὰ τοὺς μισθωτοὺς τῶν πόλεων Ναυπλίου καὶ Ἄργους διετέθη διὰ τὴν στέγασίν των μέχρι σήμερον συνολικὸν ποσὸν δραχμ. 3.030.000 ἔναντι καταβληθεισῶν παρ’ αὐτῶν εἰσφορῶν διὰ τὸ μέχρι 31.12.61 χρονικὸν διάστημα δραχμ. 1.675.350. Ἀνεξαρτήτως τῶν ἀνωτέρω, ἐξ ὧν καταφαίνεται ὅτι ἐξεδηλώθη ἱκανοποιητικῶς ἡ συμπαράστασις ἡμῶν, διὰ τὴν στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν μισθωτῶν Ναυπλίου καὶ Ἄργους, κατὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ νέου στεγαστικοῦ προγράμματος, βάσει τοῦ νέου προϋπολογισμοῦ τοῦ Ο.Ε. Κ., θὰ ἐξετασθῇ ἡ δυνατότης ἱκανοποιήσεως τῶν στεγαστικῶν αἰτημάτων τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Ναυπλίου. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ παράπονα τοῦ ἐν λόγῳ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου, διὰ τὴν μὴ οἰκονομικὴν συμπαράστασιν τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, πρὸς ἀνέγερσιν οἰκήματος στεγάσεως τοῦ Κέντρου τούτου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι, λόγῳ τῶν περιωρισμένων οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, δὲν καθίσταται ἐπὶ τοῦ παρόντος δυνατὴ ἡ αἰτουμένη οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις παρὰ τοῦ ὡς ἄνω Ὀργανισμοῦ. Μετὰ τὴν ἔγκρισιν νέων πιστώσεων καὶ τὸν καταρτισμὸν τοῦ στεγαστικοῦ προγράματος τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας θέλει ἐξετασθῆ ἡ δυνατότης ἱκανοποιήσεως τοῦ αἰτήματος τούτου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Β. Ἐφραιμίδη, Γ. Λαμπράκη, Μ. Σβώλου καὶ Σ. Ἠλιοπούλου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3653)27.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζετε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1632 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Β. Ἐφραιμίδη κλπ. σχετικὴν μὲ τὸν κανονισμὸν ἐργασίας, τὴν ἵδρυσιν ἐπικουρικοῦ ταμείου καὶ συνταξιοδότησιν τοῦ προσωπικοῦ Ὀλυμπιακῆς Ἀεροπορίας τὰ ἀκόλουθα: Τὰ σχέδια κανονισμῶν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ὀλυμπιακῆς ἔχουσιν ὑποβληθῆ εἰς τὴν καθ’ ἡμᾶς ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν. Ἐπὶ τῶν σχεδίων ὅμως τούτων ὑπάρχουσιν αἰτήματα τοῦ προσωπικοῦ ἅτινα ἐξετάζονται παρὰ τῶν ἡμετέρων ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Υ.Π.Α. τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν, αἵτινες κατόπιν συνεννοήσεων εἰσηγήθησαν τὴν σύστασιν ἐπιτροπῆς εἰς ἥν νὰ μετέχουν πλὴν τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων καὶ ἐκπρόσωποι τῶν ἐργοδοτῶν καὶ ἐργαζομένων εἰς ἴσον ἀριθμόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασιν ἐπικουρικοῦ Ταμείου, γνωρίζωμεν ὑμῖν ὅτι, ἀναγκαία προϋπόθεσις εἶναι ἡ ὑποβολὴ ἀναλογιστικῆς μελέτης, ἥν καθ’ ἅ μᾶς ἐπληροφόρησεν ἡ Υ.Π.Α. τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν ἀνέλαβον νὰ ὑποβάλωσιν οἱ ἐργαζόμενοι καὶ ἥν δὲν ὑπέβαλον εἰσέτι. Ὅσον ἀφορᾷ τέλος τὴν καθιέρωσιν εἰδικοῦ συνταξιοδοτικοῦ καθεστῶτος, γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι πέραν τῆς ἀρξαμένης μελέτης τοῦ γενικωτέρου θέματος τῆς ἐκδόσεως τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένου εἰδικοῦ κανονισμοῦ συνταξιοδοτήσεως τῶν ἠσφαλισμένων εἰς τὸ ΙΚΑ τῶν ἀπασχολουμένων εἰς ἰδιαζόντως βαρέα καὶ ἀνθυγιεινὰ ἐπαγγέλματα, τὸ θέμα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἱπταμένους ἐμφανίζεται ὅλως ἰδιόμορφον λόγῳ τῶν γνωστῶν συνθηκῶν τοῦ ἐπαγγέλματος, ὡς ἐκ τῶν ὁποίων προκαλοῦνται πλεῖσται δυσχέρειαι ἐν τῇ ἀρξαμένῃ προεργασίᾳ ἀντιμετωπίσεώς του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2646)11.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθέντος ἡμῖν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 516)15.2.63 ὁμοίου τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, δι’ οὗ διεβιβάζετο ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1516)63 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι, ἐπὶ τῶν περιπτώσεων τούτων ἡ διαδικασία περιοριστικῶς διαγράφεται ὑπὸ τῶν σχετικῶν διατάξεων τῆς κειμένης Σωματειακῆς Νομοθεσίας, κατ’ αὐτὰς δὲ οἱ ἐναντιούμενοι δεδικαιολογημένως βεβαίως καθ’ ὡρισμένου ἀποτελέσματος Γενικῆς Συνελεύσεως, δύνανται νὰ προσφύγωσιν ἐνώπιον τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν, ζητοῦντες τὴν ἐφαρμογὴν τούτων, τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, μὴ ἐπιτρεπομένου νὰ ἔχουν οὐδεμίαν ἀνάμιξιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου, Κ. Χιωτάκη καὶ Ν. Τσόχα. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3644)2613)27.2.63 ὑμετέρου ἐγγράφου, διαβιβαστικοῦ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1622)62 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου, Κ. Χιωτάκη κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ὑπὸ τὰ σημερινὰ δεδομένα τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως τῶν Ἐποπτικῶν Ὀργάνων τῆς καθ’ ἡμᾶς Γενικῆς Ἐπιθ)σεως Ἐργασίας, δὲν καθίσταται ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον, δυνατὴ ἡ ἐπάνδρωσις τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας Νομοῦ Λασηθίου. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 48771)3499)13.8.56 ἡμετέρας Δ) γῆς ἔχει δοθῆ ἐντολὴ εἰς τὸν Προϊστάμενον τῆς Ἐπιθεωρήσεως Ἐργασίας Ἡρακλείου, ὅπως οὗτος ἐπὶ τέσσαρας (4) ἡμέρας καθ’ ἕκαστον μῆνα μεταβαίνει εἰς τὰς πόλεις Νεάπολιν, Ἅγιον Νικόλαον καὶ Ἱεράπετραν ἵνα κατὰ τὴν ἐκεῖ μετάβασίν του παρακολουθῇ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἐργατικῶν νόμων καὶ ἐπιλαμβάνεται τῆς ἐπιλύσεως τῶν ἑκάστοτε ἀναφυομένων ἐργατικῶν ζητημάτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3869)1963 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1659)1963 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἐπὶ αἰτημάτων ἀσφαλιστικοῦ περιεχομένου περιλαμβανομένων εἰς ψήφισμα τοῦ Συλλόγου Συνταξιούχων ΙΚΑ καὶ ΤΕΑΜΚ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν τὰ ἀκόλουθα: Ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1–8 αἰτημάτων, ὅτι οὐδεμία συναφὴς πρὸς ταῦτα τροποποίησις τῆς νομοθεσίας τοῦ ΙΚΑ καθίσταται δυνατή, δοθέντος ὅτι αἱ διὰ τοῦ τελευταίου Ν.Δ. 4104)1960 καθιερωθεῖσαι ὑπὲρ τῶν ἠσφαλισμένων καὶ συνταξιούχων ρυθμίσεις, ὡς καὶ ἡ γενομένη διὰ τοῦ Β. Δ)τος 47)1963 ἀναπροσαρμογὴ τῶν πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Ν.Δ. 4104)60 ἀπονεμηθεισῶν ὑπὸ τοῦ ΙΚΑ συντάξεων ἐπετεύχθησαν μετ’ ἐξάντλησιν τῶν ὑφισταμένων οἰκονομικῶν δυνατοτήτων. Ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 9 καὶ 10 αἰτημάτων ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ΤΕΑΜΚ ἐρρυθμίσθη τὸ ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐκκρεμοῦν θέμα, τῆς παρ’ αὐτῷ ἀσφαλίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἀνεξαρτήτων βαφείων, φινιριστηρίων καὶ τυποβαφείων, ἡ πλήρης δὲ νομικὴ κατοχύρωσις τῆς γενομένης ρυθμίσεως προβλέπεται δι’ εἰδικῶν διατάξεων τοῦ κατατεθέντος καὶ συζητουμένου εἰς τὴν Βουλὴν σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. 3239)55 κλπ.». Ὡς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Ἐπικ. Ἀσφαλίσεως Μισθωτῶν Βιομηχανίας Καπνοῦ, γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι εἰς τὸ συζητούμενον εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου προεβλέφθη ἐν ἄρθρῳ 34 αὐτοῦ ἡ ἐνίσχυσις τῶν ἐσόδων τοῦ ὡς εἴρηται Ταμείου. Πέραν τούτου διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 15391)Ε.292)1963 ἀποφάσεως ἡμῶν (ΦΕΚ 88 τῆς 1.3.63 τεῦχος Βʹ) ηὐξήθησαν αἱ εἰσφοραὶ ἠσφαλισμένων καὶ ἐργοδότου κατὰ 1%. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11 αἰτήματος, ὅτι διὰ τοῦ Ν. Δ. 4104)61, ἐλήφθησαν μέτρα, ὥστε ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον νὰ μὴ τίθεται θέμα τοιαύτης ἐπιβαρύνσεως τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12 αἰτήματος ὅτι ἡ σύνθεσις τῶν συλλογικῶν ὀργάνων τῶν ἀσφαλ. ὀργανισμῶν βασίζεται γενικῶς ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς τριμελοῦς ἐκπροσωπήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαρτίου 1963

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

§14Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς ἡ αἴθουσα εἶχε μετατραπῆ εἰς στίβον θλιβερωτάτων ἐπεισοδίων. Διεκόπη ἡ συνεδρίασις ἕνεκα τῶν ἐπεισοδίων. Νομίζω ὅτι ἀρχίσατε τὴν συνεδρίασιν καὶ τῆς δίδετε συνέχειαν, ὡσὰν νὰ μὴ εἶχε συμβῆ τίποτε. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁπουδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι αἱ εὐθῦναι, νὰ μὴ προβῇ τὸ Σῶμα εἰς μίαν διαπίστωσιν τῶν εὐθυνῶν. Δὲν διενεμήθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Αὐτὸ κάμνει ἐντύπωσιν, δεδομένου ὅτι ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις διεκόπη περὶ τὴν 10ην μ.μ., λόγῳ ἀκριβῶς τῶν ἐπεισοδίων. Ἐὰν μὲν θὰ ἠθέλατε ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπεισοδίων νὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν καὶ διὰ τῶν πρακτικῶν, ὅπως ὑπῆρξε τὸ χθεσινὸν πρόσχημα τῆς διακοπῆς τῆς συνεδριάσεως, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον διανεμηθῆ τὰ πρακτικά, ἐὰν ὄχι, νομίζω ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν χθεσινῶν ἐπεισοδίων. Περιμένω ἀπάντησιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, λόγῳ μιᾶς τεχνικῆς βλάβης τῶν Τυπογραφείων, ὑπῆρξε μία καθυστέρησις εἰς τὴν ἐκτύπωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς Τρίτης. Διὰ τοῦτο κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν δὲν διενεμήθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς Τρίτης. Συνεπείᾳ αὐτῆς τῆς βλάβης, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐκτυπωθοῦν τὰ πρακτικὰ καὶ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Τὸ Προεδρεῖον καὶ χθὲς ἐξέφρασε τὴν λύπην του δι’ ὅσα θλιβερὰ συνέβησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὑποβάλλει μίαν παράκλησιν, μίαν ἔκκλησιν πρὸς ὅλους τοὺς συναδέλφους νὰ συγκρατοῦμεν τὰ νεῦρα καὶ νὰ προσπαθῶμεν νὰ ἀποφεύγωμεν τὰ ἐπεισόδια αὐτά, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν θλιβερὰς ἐντυπώσεις εἰς βάρος τῆς αἰθούσης ταύτης. Τὸ Προεδρεῖον ἔκαμεν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν καὶ θὰ κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν, διὰ νὰ ἀποφεύγωνται ταῦτα· τοῦ λοιποῦ μάλιστα δηλοῖ ὅτι διὰ τὴν ἐπιτυχίαν αὐτοῦ τοῦ σκοποῦ θὰ τηρηθῇ αὐστηρότερον ὁ Κανονισμός. Θὰ προσπαθήσῃ αὐτὸ πρῶτον νὰ συντελέσῃ εἰς αὐτὴν τὴν εὔρυθμον, τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν ἐργασιῶν τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Τὸ Προεδρεῖον ἐκφράζει καὶ πάλιν τὴν θλίψιν του καὶ δηλοῖ ὅτι εἶναι διατεθειμένον αὔριον καὶ μετὰ τὴν διανομὴν τῶν πρακτικῶν ἀνεπηρέαστον ἀπολύτως νὰ ἐπιβάλῃ τὰς δεούσας κυρώσεις εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ φανῇ ἐκ τῶν πρακτικῶν ὅτι ὑπῆρξαν οἱ ὑπεύθυνοι τῶν θλιβερῶν αὐτῶν ἐπεισοδίων. Πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὰ πρακτικά. Διότι, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν καὶ ἐν ὄψει τῶν συνθηκῶν τῆς δημιουργίας τῶν ἐπεισοδίων, βεβαίως θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ἐπιβληθοῦν αἱ κυρώσεις. Καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι θὰ εἶναι τὸ τελευταῖον ἐπεισόδιον, διὰ νὰ μὴ δίδωμεν ἀφορμὴν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πολλὰ λέγουν εἰς βάρος τῆς αἰθούσης αὐτῆς, νὰ ἐπαναλαμβάνουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν ἐντύπωσιν πολὺ θλιβερὰν εἰς βάρος τοῦ πολιτεύματος γενικῶς καὶ τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς. Αὐτὰ ἔχει νὰ εἴπῃ τὸ Προεδρεῖον τὸ ὁποῖον δηλοῖ, ὅτι εἶναι ἀποφασισμένον νὰ λάβῃ μέτρα εἰς βάρος οἱουδήποτε βουλευτοῦ, ἀνεξαρτήτως παρατάξεως.

§16Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὰ προχθεσινὰ πρακτικά, κ. Πρόεδρε, δὲν διενεμήθησαν χθές, καὶ τὰ χθεσινὰ δὲν διενεμήθησαν σήμερον. Διὰ νὰ ἀκριβολογῶμεν, διενεμήθησαν καὶ ἀπεσύρθησαν. Τὰ δύο αὐτὰ περιστατικά, μᾶς ὁδηγοῦν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τοῦ Προεδρείου περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ ὅσα ἐλέχθησαν. Ἐφιστῶμεν τὴν προσοχὴν τοῦ Προεδρείου, ὥστε εἰς τὰ πρακτικὰ νὰ ἀποδοθοῦν πράγματι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, κ. Μητσοτάκη, ὅτι θὰ ἀποδοθοῦν ἐπακριβῶς τὰ ὅσα ἐλέχθησαν. Γνωρίζετε, ὅτι χθὲς δὲν ἐπεκυρώσαμεν τὰ προχθεσινὰ πρακτικὰ λόγω τεχνικῆς βλάβης. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐκτυπωθοῦν ἐν τῷ συνόλῳ. Καὶ ἐπειδὴ δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ τὰ διανείμωμεν εἰς ὅλους τοὺς κ.κ. βουλευτάς, διὰ νὰ λάβουν ὅλοι γνῶσιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν τούτων. Τὸ Προεδρεῖον δηλοῖ, ὅτι ἀναλαμβάνει πᾶσαν εὐθύνην διὰ τὴν ἀκριβῆ ἀποτύπωσιν ὅλων ὅσων θλιβερῶν γεγονότων ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν.

§18Η. ΗΛΙΟΥ. Δηλαδή, κ. Πρόεδρε, αὔριον, μὲ τὴν διανομὴν τῶν πρακτικῶν, θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τῶν διαδραματισθέντων.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, καὶ θὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις εἰς βάρος τῶν ὑπευθύνων.

§20Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ἀντιρρήσεις, κ. Πρόεδρε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον φραστικὰς διατυπώσεις ἐὰν ἔχετε. Ἄλλως νὰ ἐπιφυλαχθῶμεν δι’ αὔριον.

§22Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ γίνῃ ἡ ἐπικύρωσις μετὰ μίαν ὥραν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ λέγω, νὰ ἐπιφυλαχθῶμεν δι’ αὔριον. Δὲν χάνομεν τίποτε.

§24Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡμιλήσατε προηγουμένως περὶ βλάβης. Δὲν πρόκειται περὶ βλάβης, πρόκειται περὶ ἐσκεμμένης ἐνεργείας.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι ἔχετε νὰ εἴπητε νὰ τὸ εἴπητε αὔριον, κ. συνάδελφε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει καμμία διάθεσις τοῦ Προεδρείου νὰ δημιουργῇ παράπονα τῶν συναδέλφων.

§26Χ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΔΗΣ. Τὸ λόγον, κ. Πρόεδρε. Μόνον πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν στρέφεσθε.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖθεν προέρχεται ἡ συζήτησις, κ. Γραμματίδη. Δὲν γίνεται αὐτό, διότι ἀγνοοῦμεν ἢ περιφρονοῦμεν τὴν πτέρυγα αὐτήν.

§28Χ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπηύθυνα πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν μεσημβρίαν τηλεγράφημα, τὸ περιεχόμενον τοῦ ὁποίου κατὰ τὴν κρίσιν μου εἶναι ἰδιαιτέρως σοβαρὸν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Κατὰ τὰς πληροφορίας μου, τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἐλήφθη, καὶ θὰ ἔδει κατὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ ἀναγνωσθῇ πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Παρακαλῶ, ὅθεν, τὸ τηλεγράφημα νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς τὸ Σῶμα.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον, κ. συνάδελφε, αὔριον.

§30Χ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΔΗΣ. Δεύτερον αἴτημά μου, εἶναι νὰ μοῦ δώσητε πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀναπτύξω τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θίγω διὰ τοῦ τηλεγραφήματος. Εἶναι ἰδιαιτέρως σοβαρὸν καὶ εἶναι ἀνάγκη διὰ τὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ λάβῃ γνῶσιν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις. Τὸ Προεδρεῖον δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐξέλθῃ τῆς τηρουμένης τακτικῆς καὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διότι διὰ μιᾶς ἐξαιρέσεως ἔστω καὶ σοβαρᾶς, θὰ μᾶς δημιουργηθῇ θέμα ἀρχῆς.

§32Χ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΔΗΣ. Μένομεν σύμφωνοι, νὰ ἀναγνωσθῇ αὔριον, ὁπότε θὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἔχῃ σειρὰν θὰ ἀναγνωσθῇ αὔριον. Ἡ τακτικὴ τοῦ Προεδρείου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀλλάξῃ.

§34Χ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΔΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι ἰδιαιτέρως σοβαρόν. Δὲν μοῦ δίδεται ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω, κ. συνάδελφε, τηλεγράφημα.

§36Χ. ΓΡΑΜΜΑΤΙΔΗΣ. Ἐλήφθη, κ. Πρόεδρε.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα μοῦ λέγει ἡ ὑπηρεσία τῆς Βουλῆς, ὅτι πρὸ ὀλίγου ἐλήφθη εἰς τὸ ἁρμόδιον γραφεῖον. Ἐπομένως, αὔριον θὰ ἀναγνωσθῇ μὲ τὴν σειράν του.

§38Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τῶν πρακτικῶν, ἤθελα νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις ἐτελείωσεν εἰς τὰς 10. Ἠμπορεῖ νὰ μᾶς πληροφορήσῃ τὸ Προεδρεῖον, διὰ ποῖον λόγον καθυστερεῖ ἡ ἐκτύπωσίς των; Ἀπόψε, ὑπάρχει θέμα νομοσχεδίου τοῦ κ. Θεοτόκη. Αὔριον εἶναι θέμα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Περὶ τίνος πρόκειται; Ἐπιδιώκετε νὰ καταναλώσωμεν ἡμέραν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν;

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὐτυχῶς, ὅτι καὶ ἡ ἀνωμαλία, εἰς τὴν διανομὴν τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως τῆς Τρίτης, μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ πιστεύσουν, ὅτι πράγματι τεχνικοὶ λόγοι ἠμπόδισαν τὴν κανονικὴν ἐκτύπωσιν καὶ διανομὴν τῶν πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Διότι καὶ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως τῆς Τρίτης ὑπῆρξε κἄποια ἀνωμαλία. Τὸ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν αὐτὸ ἀπὸ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν. Ἐπομένως, δὲν εἶναι εἰς τὰς προθέσεις ἡ προσπάθεια νὰ ἐπιτύχωμεν αὐτὸ ποὺ ἠθελήσατε νὰ ὑποθέσητε.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, νὰ ψηφισθοῦν τὰ σχέδια νόμων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο δεκτὰ εἰς αʹ συζήτησιν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Δευτέρας.

§40Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μόνον ὅταν θὰ εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι ὅπως βλέπετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπουσιάζει.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει καλῶς. Τότε ἂς ἀναμείνωμεν νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκδόσεως ὁμολογιῶν πρὸς ἐξόφλησιν ὀφειλομένων τόκων τῶν εἰς δολλάρια Η.Π.Α. προπολεμικῶν ὁμολογιακῶν κρατικῶν δανείων κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 131)19.10.64 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§42Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῆς συζητουμένης κυρώσεως τῆς συμφωνίας, ἡ ὁποία ἔγινε διὰ τὴν ρύθμισιν ἑνὸς τμήματος τοῦ προπολεμικοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους τῆς Ἑλλάδος, τρία κόμματα τῆς Βουλῆς εἶναι σύμφωνα ὅτι ἡ ρύθμισις ἐπεβάλλετο νὰ γίνῃ. Τὸ τέταρτον κόμμα, τὸ Κόμμα τῆς Ἀριστερᾶς, διαφωνεῖ κατ’ ἀρχήν, εἰς τὸ ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον νὰ ἐπέλθῃ συμφωνία μὲ τοὺς ξένους δανειστὰς τῆς χώρας μας πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς πίστεως τῆς Ἑλλάδος καὶ πρὸς μερικὴν ἱκανοποίησιν αὐτῶν. Κύριοι βουλευταί, ἡ ρύθμισις τοῦ χρέους ἦτο ἠθικῶς ἐπιβεβλημένη καὶ ἀποτελεῖ προϋπόθεσιν πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς διεθνοῦς πίστεως τῆς χώρας καὶ τῆς οἰκονομικῆς αὐτῆς ἐντιμότητος. Ἦτο ἀνάγκη ἡ ρύθμισις νὰ γίνῃ, ἐὰν θέλωμεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἀπολαμβάνῃ πίστεως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ δύναται νὰ ζητῇ καὶ νὰ λαμβάνῃ δάνεια διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Ἐκεῖ ὅπου δύο ἐκ τῶν κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διαφωνοῦν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν συμφωνίαν ποὺ ἔγινεν, εἶναι εἰς τοὺς ὅρους τοῦ διακανονισμοῦ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ὑπεστήριξεν ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς ὑπῆρξεν ἱκανοποιητική, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς δηλαδὴ τῆς ὑπηρεσίας. Ἀπὸ κυβερνητικῆς ὅμως πλευρᾶς δὲν ὑπῆρξε, διότι ἐσημειώθη ἀμέλεια, ἀτολμία καὶ μία κατάστασις ἀκαίρου, καθυστερημένης ἐπεμβάσεως τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐπίλυσιν τοῦ μεγάλου τούτου θέματος. Κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἔχει πολιτικὴν ἡγεσίαν καὶ ἀνεπτύχθη ἐκ νέου ἡ θεωρία, ὅτι πρὸς λύσιν τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων χρειάζεται ἐκτὸς τῆς τόλμης καὶ φαντασία εἰς τοὺς πολιτικούς. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνεται κατάχρησις αὐτῆς τῆς θεωρίας, τοῦ ὅτι δηλαδὴ μὲ τὴν φαντασίαν τῶν κομμάτων καὶ τὴν φαντασίαν τῶν πολιτικῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιλύωνται ὅλα τὰ προβλήματα. Ὑπάρχει μία πραγματικότης, ὑπάρχουν δεδομένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἡ πολιτικὴ διαχείρισις τῶν προβλημάτων δύναται νὰ ἐκμεταλλεύεται. Ἀλλά, τὰ στοιχεῖα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ μεταβάλῃ ὅσο καὶ ἂν τὸ ἐπιθυμῇ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τοὺς ξένους δανειστὰς τῆς Ἑλλάδος κατὰ περιόδους προσεφέρθησαν ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων ὅροι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐκεῖνοι εἶχον διαφωνήσει κατὰ τρόπον σχεδὸν ἀπόλυτον. Εὐθὺς μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου ἡ ρύθμισις τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους ἦτο ἀδύνατος καὶ λόγῳ τῆς ἐσωτερικῆς καταστάσεως τῆς χώρας καὶ λόγῳ πλήρους ἐλλείψεως πόρων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας τὸ Κράτος θὰ ἀνελάμβανε πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐξωτερικῶν δανείων. Ἐλέχθη ἤδη ὅτι, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην οἱ μόνοι πόροι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, προήρχοντο ἐκ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας καὶ ὅρος ἀπαράβατος τῶν Ἀμερικανῶν ἦτο νὰ μὴ χρησιμοποιηθῇ ἡ παρεχομένη βοήθεια πρὸς πληρωμὴν δανείων καὶ τοκοχρεωλυσίων. Κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον τῶν συνεννοήσεων, τὰς ὁποίας διεξήγαγε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος μετὰ τῶν Ἀμερικανῶν ὁμολογιούχων, ἔκαμε πρὸς αὐτοὺς τρεῖς προτάσεις. Ἡ πρώτη ἀφεώρα τὴν ρήτραν τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου πιστωτοῦ, ἡ δευτέρα ἦτο ἡ ἀγορὰ τῶν ὁμολογιῶν μὲ τὸν μέσον ὅρον τιμῆς τῶν ὁμολογιῶν εἰς τὰ Χρηματιστήρια ἀξιῶν. Καὶ ἡ τρίτη πρότασις ἦτο νὰ ἐπιτευχθῇ μία 5ετὴς προσωρινὴ ρύθμισις, ἡ ὁποία ἐὰν θὰ ἐθεωρεῖτο συμφέρουσα, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τὸ μέλλον. Οἱ Ἀμερικανοὶ ὁμολογιοῦχοι ἐπροτίμησαν τὴν τελευταίαν πρότασιν καὶ οὕτω ἐπετεύχθη ἡ μετ’ αὐτῶν συμφωνία. Ὑπῆρξαν ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐπρότειναν ἄλλους τρόπους συμβιβασμοῦ. Καὶ μερικοὺς τοὺς ἐπρότειναν καθηγηταὶ καὶ θεωρητικοί. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω τοὺς χαρακτηρισμούς, τοὺς ὁποίους ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος καὶ ὁ Γεώργιος Καφαντάρης εἶχον ἐκφέρει διὰ τοὺς καθηγητὰς καὶ τοὺς θεωρητικοὺς τῆς ἐποχῆς των. Οἱ καθηγηταὶ καὶ οἱ θεωρητικοὶ βλέπουν τὰ πράγματα πάντοτε ἀπὸ τὴν ἰδικήν των σκοπιάν. Ἀπὸ ἄλλην τὰ βλέπουν οἱ πρακτικοί. Οἱ Ἀμερικανοὶ ὁμολογιοῦχοι—εἶναι γεγονὸς—ὅτι ὑπῆρξαν πολὺ ἠπιώτεροι εἰς τὰς ἀπαιτήσεις των ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους, καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν ἐπιτευχθεῖσαν συμφωνίαν. Ἀλλὰ τὴν πρότασιν τῆς ἀγορᾶς τῶν ὁμολογιῶν βάσει τῶν Χρηματιστηριακῶν τιμῶν τῶν τελευταίων ἐτῶν, δὲν τὴν ἐδέχθησαν. Τὸ ὅτι ἡ λύσις, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ χρέους μετὰ τῶν Ἀμερικανῶν ὁμολογιούχων, εἶναι ἱκανοποιητική, νομίζω, ὅτι τὸ ἀποδεικνύει τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ἄλλοι ἐκ τῶν δανειστῶν μας, οἱ Ἄγγλοι ὁμολογιοῦχοι, δὲν τὴν ἀπεδέχθησαν. Αὐτοὶ ἐπιμένουν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ρήτρα τοῦ χρυσοῦ ἢ τῶν ἰσχυρῶν νομισμάτων. Αὐτοὶ ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ κεφάλαιον ὅπως ἐξετιμήθη δὲν εἶναι τὸ πραγματικόν. Οἱ ξένοι ὁμολογιοῦχοι ἐπιμένουν, ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ρήτρα τοῦ χρυσοῦ καὶ ἡ ρήτρα τῶν ἄλλων ξένων νομισμάτων, ἡ ὁποία περιλαμβάνεται εἰς πολλὰ ἀπὸ τὰ προπολεμικὰ δάνεια. Θὰ ἤθελον, δηλαδή, νὰ πληρωθοῦν εἰς χρυσόν, ἢ εἰς νομίσματα τὰ ὁποῖα εἶναι σήμερον ἰσχυρότερα τοῦ δολλαρίου καὶ τῆς Ἀγγλικῆς στερλίνας. Καὶ ἡ διαφωνία των αὐτὴ ἀκριβῶς ἀντιμετωπίζει τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα μερικῶν Ἑλλήνων καθηγητῶν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ τὴν ρήτραν τοῦ χρυσοῦ. Δὲν τὴν ἀνεγνώρισε καὶ πρέπει οἱ θεωρητικοὶ οὗτοι νὰ μείνουν ἱκανοποιημένοι. Καὶ φυσικά, ἡ Ἑλλὰς θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νὰ ἀρνῆται ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ εἰς ἄλλα νομίσματα ἐκτὸς ἀπὸ ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα, τὰ ἐξωτερικὰ χρέη συνεφωνήθησαν καὶ συνήφθησαν. Ἐλέχθη ἐπίσης, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἀπέφυγε νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ρύθμισιν τῶν χρεῶν καὶ ἔχασεν εὐκαιρίας, αἱ ὁποῖαι θὰ κατέληγον εἰς καλλιτέρας λύσεις. Ἀλλά, δὲν ἀνεφέρθη οὔτε ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, οὔτε εἰς τὸν τύπον, οὔτε ἀπὸ ἄλλην οἱανδήποτε πηγήν, ποῖοι εἶναι οἱ ὅροι, τοὺς ὁποίους ἡ Ἑλλὰς θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ ἦσαν καλλίτεροι. Τοιοῦτοι ὅροι, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχουν. Πάντοτε οἱ ξένοι ὁμολογιοῦχοι ἐζήτησαν περισσότερα, ἀπὸ αὐτά, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ τέλος ἐδέχθησαν οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ τὰ ὁποῖα ἐλπίζομεν ὅτι θὰ δεχθοῦν καὶ οἱ Ἄγγλοι καὶ οἱ ἄλλοι ὁμολογιοῦχοι. Ἐπίσης δὲν εἶναι βάσιμος ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι ὑπῆρξαν ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα, ἐλευθέρως διαπραγματευόμενα τὰ θέματα τῶν προπολεμικῶν χρεῶν, ἐπέτυχαν καλλιτέρους ὅρους ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Ἡ μόνη ἐξαίρεσις εἶναι ἡ Γιουγκοσλαβικὴ ρύθμισις μὲ τοὺς Γάλλους, ἐπὶ δανείων, τὰ ὁποῖα συνήφθησαν εἰς Γαλλικὰ φράγκα καὶ τὰ ὁποῖα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ποὺ συνήφθησαν τὰ δάνεια μέχρι τῆς ἐποχῆς ποὺ ἔγινεν ἡ συμφωνία, ἔχασαν σχεδὸν τὸ σύνολον τῆς ἐσωτερικῆς των ἀξίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ρύθμισιν, τὴν ὁποίαν οἱ Γιουγκοσλάβοι ἐπέτυχαν μὲ τοὺς Ἀμερικανούς, εἶναι περίπου ἡ αὐτή, μὲ ἐκείνην ποὺ ἐπέτυχε καὶ ἡ Ἑλλάς. Ὑπεστηρίχθη ἀκόμη, ὅτι οἱ ὅροι, τοὺς ὁποίους ἐπετύχαμεν σήμερον εἶναι χειρότεροι ἀπὸ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θὰ ἐπετυγχάνομεν εἰς τὸ παρελθόν, διότι εἰς τὸ μεταξὺ ἐμεσολάβησεν καὶ ἡ πίεσις ξένων Κυβερνήσεων ἢ ξένων Ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἠνάγκασαν, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τοῦ νὰ μὴ λάβωμεν ἄλλα κεφάλαια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, νὰ προβῶμεν εἰς τὸν συμβιβασμόν. Ὅτι ὑπῆρξε διάθεσις πιέσεως ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, θὰ ἦτο νομίζω ὑπερβολὴ νὰ τὸ ἀρνηθῶ. Συζητήσεις περὶ τῶν Ἑλληνικῶν δανείων ἔγιναν εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Βουλήν, ἔγιναν εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βουλήν, ἔγιναν σχεδὸν πάντοτε, ὁσάκις ἡ Ἑλλὰς εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμῃ πρότασιν παροχῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως πρὸς αὐτὴν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Ἀλλά, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι αἱ συζητήσεις αὐταὶ δὲν ὑπῆρξαν καθόλου ἐκβιαστικαί, ἔγιναν ὑπὸ τύπον ὑπομνήσεως μιᾶς ὑποχρεώσεως καὶ ἑνὸς συμφέροντος, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διὰ νὰ ρυθμίσῃ τὰ παλαιά της χρέη. Ἀλλὰ ἐπίσης πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ὑπέκυψεν εἰς τὴν πίεσιν αὐτήν. Διὰ νὰ ἔχωμεν μίαν ἀντίληψιν τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον ἐχειρίσθησαν οἱ ξένοι αὐτὰ τὰ ζητήματα, θὰ πρέπει νὰ ἀναφερθῶ εἰς μίαν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων, ὅπου ἐτέθη τὸ ζήτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ χρέους, καὶ ὅπου ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ντὺ Κὰν ἐξέφρασε τὴν συμπάθειάν του, τόσον πρὸς τοὺς Ἄγγλους ὁμολογιούχους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπληρώνοντο, ὅσον καὶ πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, τὸ ὁποῖον ἕως τώρα εὑρίσκετο εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του. Ἐδήλωσε δέ, ὅτι παρὰ τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις διὰ τοὺς Ἄγγλους ὁμολογιούχους, δὲν δύναται νὰ ἐπέμβῃ ἐπισήμως εἰς μίαν ὑπόθεσιν ἰδιωτικῆς δανειοδοτήσεως. Νομίζω δέ, ὅτι ἡ πλέον αὐστηρὰ φράσις, τὴν ὁποίαν εἶπε τότε ὁ Ἄγγλος Ὑπουργός, ἦτο ἡ ἑξῆς: «Ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἠμπορεῖ νὰ κατηγορηθῇ διὰ τὴν ἀρχικὴν στάσιν πληρωμῶν, ἡ ὁποία ἔγινε τὸ 1932 καὶ κατόπιν εἰς τὸν πόλεμον. Τώρα, ὅμως, ποὺ ἡ Ἑλλάς, μολονότι ἀντιμετωπίζει ἀκόμη οἰκονομικὰς δυσχερείας, ἀρχίζει νὰ ἀνορθώνεται οἰκονομικῶς, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ μίαν διευθέτησιν. Ἐλέχθη ἐπίσης, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῶν Ὑπουργῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, διὰ νὰ δεχθῇ τὴν Ἑλλάδα ὡς συνεργάτιδα εἰς τὴν Κοινότητα, ἔθεσεν τὸν ὅρον τῆς προηγουμένης ρυθμίσεως τῶν ἐξωτερικῶν χρεῶν. Ἐὰν ἔγινε τοιαύτη ὑπόδειξις εἶναι φανερόν, ὅτι ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἀπεκρούσθη διότι ἡ Ἑλλὰς εἰσῆλθεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ὡς συνεργάτις, χωρὶς προηγουμένως νὰ ἔχῃ ρυθμίσει τὸ χρέος, χωρὶς προηγουμένως νὰ ἔχῃ ὑπογράψει ἔστω καὶ αὐτὴν τὴν μερικὴν συμφωνίαν μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς ὁμολογιούχους ἡ ὁποία ἔγινεν κατόπιν. Πάντως εἶναι φανερόν, ὅτι ἐὰν ἕνα Κράτος ζητῇ νὰ λάβῃ νέα δάνεια ἀπὸ τὸ Ἐξωτερικόν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ἐσωτερικόν, ἔχει καὶ ἠθικὴν ἀλλὰ κυρίως πραγματικὴν ὑποχρέωσιν νὰ διακανονίσῃ τὰ παλαιά του χρέη, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐμπνέῃ ἐμπιστοσύνην, εἰς ἐκείνους ποὺ θὰ δεχθοῦν νὰ διαθέσουν χάριν αὐτοῦ νέα κεφάλαια. Καὶ αὐτὸ βέβαια, εἶναι ἡ πρώτη ἀνάγκη, εἰς τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ὑποκύψῃ τὸ Κράτος καὶ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ νὰ δεχθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Νομίζω, ὅτι μὲ ὅσα ἕως τώρα εἶπον ἀντιμετώπισα τὰ ἐπιχειρήματα τῶν Κομμάτων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὡς πρὸς τοὺς ὅρους, μὲ τοὺς ὁποίους ἐπετεύχθη ἡ ρύθμισις τοῦ Ἀμερικανικοῦ τμήματος τοῦ προπολεμικοῦ χρέους μας. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μητακίδης). Καὶ τώρα θὰ ἔλθω εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Πρέπει ὅμως νὰ ἀρχίσω ἀπὸ μίαν διαπίστωσιν Ἀρχῆς, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὰ ἀριστερὰ κόμματα, ὄχι μόνον ἐδῶ, ἀλλὰ καὶ ἔξω καὶ ἡ ὁποία ἀρχὴ ἔγκειται εἰς τὸ ὅ,τι δι’ αὐτὰ τὰ κόμματα δὲν ὑπάρχουν κανόνες διεθνοῦς πίστεως, δὲν ὑπάρχουν ὑποχρεώσεις ἐκ τῶν διεθνῶν σχέσεων καὶ πρὸ παντὸς δὲν ὑπάρχουν νόμοι οἰκονομικοί, τοὺς ὁποίους μία κοινωνία ἐλευθέρως κυβερνωμένη, ἔχει συμφέρον νὰ ἀκολουθῇ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ὑπεστήριξεν, ὅτι, ἐὰν δὲν ὑπάρχει σύμπτωσις γνωμῶν μεταξὺ τῆς ΕΔΑ καὶ τῶν ἄλλων Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονός, ὅτι καὶ αὐτὰ τὰ Κόμματα, ὅπως καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν ἔχουν ἐπαρκῶς διαφωτισθῇ, ὡς πρὸς τὸ εἶδος τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀνέλαβε νὰ ἱκανοποιήσῃ. Νομίζω ὅμως, κ. συνάδελφοι, καὶ αὐτὸ τὸ γνωρίζετε ἐπίσης καλῶς, ὅσον καὶ ἐγώ, ὅτι τὸ θέμα τοῦ δημοσίου προπολεμικοῦ χρέους, τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἔχει ἐπαρκῶς ἀναπτυχθῆ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ πρὸ τοῦ πολέμου καὶ μετὰ τὸν πόλεμον καὶ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, εἰς τρόπον ὥστε, ὄχι μόνον τὰ κόμματα, ἀλλὰ καὶ ὁ τελευταῖος Ἕλλην πολίτης νὰ εἶναι ἐνήμερος ἐπὶ τῆς ἀνάγκης ἡ ὁποία προκύπτει διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, νὰ ἔχῃ καλὰς οἰκονομικὰς σχέσεις μὲ τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει ἡ τελευταία ρύθμισις μὲ τοὺς ἀμερικανοὺς ὁμολογιούχους. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι τὰ δάνεια, τὰ παλαιὰ Ἑλληνικὰ δάνεια, ἦσαν πολεμικά, ὑπεστηρίχθη, ὅτι ὑπῆρξαν δάνεια ληστρικά, ὑπεστηρίχθη, ὅτι ἔχουν ἐξοφληθῆ μὲ τὸ παραπάνω καὶ ὅτι δὲν εἶναι καθόλου πατριωτικὸν νὰ ἐξακολουθήσωμε νὰ τὰ ἐξυπηρετοῦμεν. Ἠρωτήθη ἀκόμη: Διατί ἡ Ἀμερική, ἡ ὁποία εἶναι τόσον πλουσία χώρα καὶ εἶναι σύμμαχός μας, διατὶ ζητεῖ νὰ λάβῃ αὐτὰ τὰ χρήματα; Ἐλέχθη ἀκόμη, ὅτι ἐνώπιον τῶν πολεμικῶν θυσιῶν τῆς Ἑλλάδος, αἱ οἰκονομικαί της ὑποχρεώσεις, πρέπει νὰ διαγραφοῦν. Κύριοι συνάδελφοι, ὅλα αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα δύνανται νὰ ἐντυπωσιάζουν τὸν κοινὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἔχουν καμμίαν βαρύτητα οἰκονομικὴν καὶ καμμίαν βαρύτητα ἐπὶ τοῦ πεδίου τῶν διεθνῶν σχέσεων. Ἐὰν τὰ δάνεια ἦσαν πολεμικά, τὰ δάνεια τὰ παλαιά, δι’ αὐτὸ δὲν πταίουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὰ χρήματά των. Ἐὰν τὰ δάνεια ἐκεῖνα ἦσαν ἐπαχθῆ καὶ χαρακτηρίζονται σήμερον ὡς ληστρικά, πρέπει νὰ ἀποδώσωμε τιμὴν εἰς τοὺς κεφαλαιούχους ποὺ ὑπὸ τόσον μεγάλους κινδύνους ἐδέχοντο νὰ δανείσουν τὴν Ἑλλάδα. Διὰ νὰ ζητοῦν τόσον βαρεῖς ὅρους καὶ διὰ νὰ δύνανται αἱ Κυβερνήσεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης νὰ δέχωνται τὰς ἀπαιτήσεις των, σημαίνει, ὅτι ἡ ἀνάγκη τῶν χρημάτων εἰς τὴν χώραν μας ἦτο πολὺ μεγάλη καὶ οἱ κίνδυνοι ἐκείνων, ποὺ διέθετον τὰ χρήματά των εἰς τὴν Ἑλλάδα ἦσαν ὑπερβολικοί. Πρέπει λοιπὸν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, ποῖον ἦτο τὸ βάρος τῶν δανείων τὴν ἐποχὴν ποὺ συνήφθησαν, τὸ βάρος ποὺ ἀνελαμβάνετο ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πρέπει ἐπίσης νὰ ἐκτιμήσωμεν τὸ βάρος τῶν κινδύνων ἐκείνων, ποὺ διέθετον τὰ χρήματά των εἰς ἕνα Κράτος, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο βέβαιον, ὅτι θὰ ἦτο ἱκανὸν εἰς τὸ μέλλον νὰ ἀποδώσῃ. Ἕν ἄλλο ἀκόμη ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει κἄποτε νὰ λάβῃ μίαν ἀπάντησιν εἶναι, ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία ἐθυσιάσθη χάριν τῶν συμμάχων της κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς προηγουμένους πολέμους, θὰ ἔπρεπε κἄποτε νὰ ἀπαλλαγῇ ὡρισμένων ὑποχρεώσεών της ἀπέναντι ἄλλων ἐθνῶν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία διὰ τὰς θυσίας τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰς καταστροφὰς ποὺ ὑπέστη καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς οἰκονομικὰς ὑποχρεώσεις της. Ἀλλὰ κανεὶς ἐπίσης δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ καὶ τὸ γεγονός, ὅτι καὶ οἱ ἄλλοι λαοὶ ὑπέστησαν θυσίας ἀναλόγους μὲ τὰς ἰδικάς μας καὶ ὅτι, ἐὰν ἐμεῖς ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν, ἐξ αἰτίας τῶν θυσιῶν τούτων νὰ διαγραφοῦν αἱ ὑποχρεώσεις μας, ἐκεῖνοι ἀντιθέτως, δύνανται νὰ προβάλλουν, ὅτι ἐξ αἰτίας τῶν αὐτῶν θυσιῶν, δύνανται νὰ ἐπιμείνουν εἰς τὰ δικαιώματά των. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἱκανὸν τὸ ἐπιχείρημα τῶν πολεμικῶν θυσιῶν τῆς Ἑλλάδος νὰ ἀντεπεξέλθῃ κατὰ τῆς ἀξιώσεως τῶν ξένων δανειστῶν ὅπως λάβουν μίαν ἱκανοποίησιν, ἀλλὰ τὴν ἱκανοποίησιν βεβαίως ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς δύναται νὰ παράσχῃ, χωρὶς κίνδυνον νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν προηγουμένην κατάστασιν τῆς πτωχεύσεως, ὁπότε καὶ αὐτοὶ δὲν πρόκειται νὰ κερδίσουν καὶ ἐκείνη θὰ ζημιωθῇ. Ἐλέχθη ὑπὸ τῆς Ἀριστερᾶς, ὅτι εἰς τὴν διεθνῆ πίστιν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀμοιβαιότης καὶ ὅτι, ἐὰν οἱ Ἄγγλοι, οἱ Ἀμερικανοὶ ὁμολογιοῦχοι ζητοῦν τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔδωσαν, πρέπει καὶ αὐτοὶ νὰ ἀναγνωρίσουν, ὅτι ὑπάρχουν μερικαὶ ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ συζητηθοῦν. Αὐτὸ νομίζω ὅτι ὑπεστηρίχθη καὶ ἀπὸ καθηγητὴν τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης, ἀλλὰ δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ βρῆ ἀπήχησιν, οὔτε κἂν εἰς τὰ Κόμματα τῆς λοιπῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διότι ποία σχέσις ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ τῶν δανείων τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ὀφείλομεν εἰς ἰδιώτας Ἀμερικανοὺς καὶ Ἄγγλους, ἢ Ἑλβετούς, ἢ Γάλλους καὶ τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχῃ ἀπέναντί μας τὸ Γερμανικὸν Κράτος, ἢ τὸ Ἰταλικόν, ἢ τὸ Βουλγαρικόν; Δὲν δύναται νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀνάμιξις τῶν ὑποχρεώσεων, ἡ ὁποία εἰς οὐδὲν ἄλλο ὁδηγεῖ, εἰ μὴ εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς συγχύσεως. Πάντως δὲν εἶναι σοβαρὸς ὁ παραλληλισμός. Καὶ διὰ νὰ ἀναφερθῶ συγκεκριμένως εἰς τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὑπονοοῦνται μὲ αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα, θὰ πρέπει νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸ χρέος, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς συνῆψαν ἡ Γερμανία καὶ ἡ Ἰταλία ἀπέναντι τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὰς πολεμικὰς δαπάνας των. Κύριοι, ἡ νομικὴ βάσις εἶναι διάφορος. Τὰ δάνεια ἐκεῖνα συνήφθησαν εἰς δραχμάς, καθὼς γνωρίζετε. Καὶ βέβαια ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ὑποστηρίξω, ὡς Ἕλλην, ὅτι καλῶς θὰ κάμουν οἱ Ἰταλοὶ καὶ οἱ Γερμανοὶ καὶ οἱ Βούλγαροι νὰ καταχρασθοῦν αὐτὰ τὰ χρήματα ἐν ὀνόματι τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος κατήργησε τὰς προπολεμικὰς καὶ τὰς πολεμικὰς δραχμάς, ἀλλὰ δὲν δύναμαι ν’ ἀρνηθῶ καὶ ὅτι τὸ ἐπιχείρημά των ἔχει νομικὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζομεν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἐκεῖνοι δύνανται νὰ ὑποστηρίξουν ἐπαρκῶς. Καὶ διὰ μὲν τοὺς Ἰταλοὺς πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι αἱ διαφοραί μας, αἱ οἰκονομικαί, αἱ πολεμικαὶ ἐρρυθμίσθησαν ἤδη διὰ μιᾶς συμφωνίας, τὴν ὁποίαν κανεὶς δὲν προσέβαλε. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Γερμανίαν, εἶναι γνωστὴ ἡ ἐπιφύλαξις, τὴν ὁποίαν ἔχει κάμει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰπὼν ὅτι μὲ τὴν Γερμανίαν δὲν ἔχει συναφθῆ συνθήκη εἰρήνης, δὲν ἔχουν ἐξετασθῆ, δὲν ἔχουν λυθῆ τὰ προβλήματα τὰ προκύπτοντα ἀπὸ τὰς ἀξιώσεις πολεμικῶν ἀποζημιώσεων, ὁπότε θὰ δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ θέσωμεν τὸ πρόβλημα τοῦ χρέους, τὸ ὁποῖον τὰ Κράτη αὐτὰ συνῆψαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς μὲ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ὑπάρχει, λοιπόν, μία δυνατότης εἰς τὸ μέλλον νὰ ζητηθοῦν αὐτὰ τὰ χρήματα, ὅταν θὰ ὑπογραφῇ ἡ συνθήκη μὲ τὰς δύο Γερμανίας. Ἔκαμεν, ὅμως, ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ἀριστερᾶς καὶ μίαν διάκρισιν μεταξὺ τῶν Βουλγάρων, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης χρεωστοῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα πολεμικὰς ἀποζημιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ρυθμισθῆ, ἔχουν συμφωνηθῆ καὶ ἔχουν ὑπογραφῆ ἀπὸ τὴν Βουλγαρικὴν Κυβέρνησιν. Ἔκαμε τὴν διάκρισιν μεταξὺ Βουλγάρων τοῦ Βασιλέως Βόριδος καὶ Βουλγάρων τῆς σημερινῆς ἐποχῆς. Καὶ γνωρίζετε μὲ πόσην ἐπιείκειαν ἡ ἄκρα ἀριστερὰ ἀντιλαμβάνεται τὸ θέμα τῶν βουλγαρικῶν ἀποζημιώσεων, τὰς ὁποίας ἡ παροῦσα Βουλγαρικὴ κομμουνιστικὴ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ, ἐνῷ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν δέχεται νὰ καταβάλῃ οὔτε ὀβολόν. Ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς: Ἐὰν οἱ Βούλγαροι, οἱ σημερινοί, διαφέρουν ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους τοῦ Βόριδος, διατὶ οἱ Ἰταλοί, οἱ σημερινοὶ δὲν πρέπει νὰ διαφέρουν ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς τοῦ Μουσολίνι καὶ οἱ Γερμανοὶ τοῦ Ἀντενάουερ ἢ καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας, οἱ σημερινοί, δὲν πρέπει νὰ διαφέρουν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς τοῦ Χίτλερ; Αὐταὶ αἱ διακρίσεις, νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπονται. Τὰ ἐξωτερικὰ προβλήματα τῆς Ἑλλάδος πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζωνται ἀπὸ μίαν ὡρισμένην σκοπιὰν ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ συγκατάβασιν διὰ τὸν λαὸν αὐτὸν καὶ ὄχι συγκατάβασιν πρὸς τὸν ἄλλον. Τὰ δικαιώματα τῆς χώρας εἶναι ἴσα πρὸς ἐκείνους ποὺ τὰ ὑπέχουν ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος. Καὶ πρέπει νὰ τὰ διεκδικῶμεν μετὰ τῆς αὐτῆς ἀποφασιστικότητος. Δὲν εἶναι, δηλαδή, δυνατὸν νὰ χαρίσωμεν ἢ νὰ θέλωμεν νὰ χαρίσωμεν εἰς τὸ Βουλγαρικὸν Κράτος τὰς πολεμικὰς ἀποζημιώσεις, τὰς ὁποίας ὑπέγραψεν ὅτι ὀφείλει πρὸς τὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ ἐπιμένωμεν ὅτι διὰ τὸν ἴδιον λαὸν δὲν πρέπει νὰ πληρώσωμεν τοὺς Ἄγγλους ὁμολογιούχους ἢ τοὺς Ἀμερικανοὺς ὁμολογιούχους, διότι καὶ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις δὲν ἔχει πληρώσει τὸ χρέος της πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Εἰς αὐτὰ τὰ θέματα πρέπει νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοὶ καὶ ἴσοι πρὸς ὅλας τὰς πλευράς. Ἕν ἄλλο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἠκούσθη ἐναντίον τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους εἶναι ὅτι πολλαὶ ἀπὸ τὰς ὁμολογίας αὐτὰς εὑρίσκονται εἰς χεῖρας Ἑλλήνων ὑπηκόων ἢ ξένων ὑπηκόων Ἑλληνικῆς καταγωγῆς καὶ ὅτι αὐτοὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ τύχουν τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως. Ἐλέχθη μάλιστα ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ κἄποια ἀπογραφὴ τῶν ὁμολογιῶν, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς Ἑλληνικὰς χεῖρας καὶ νὰ δημοσιευθῇ ὁ πίναξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὰς κατέχουν. Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ τίτλοι αὐτοὶ εἶναι ἀνώνυμοι καὶ ὅτι κανεὶς δὲν γνωρίζει, εἰς ποίων χεῖρας εὑρίσκονται καὶ συνεπῶς οὔτε ἀπογραφὴ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, οὔτε πίναξ νὰ δημοσιευθῇ. Ἡ ἀρχὴ εἶναι μία. Ἀναγνωρίζομεν ἢ ὄχι ὅτι ὀφείλομεν τὸ χρέος αὐτὸ εἰς τὰ ξένα νομίσματα, εἰς τὰ ὁποῖα τὸ συνήψαμεν καὶ ὅτι ἔχομεν συμφέρον νὰ τιμήσωμεν τὴν ὑποχρέωσιν μέχρι τοῦ ὁρίου τοῦ δυνατοῦ; Διότι, βεβαίως, οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ, οὐδὲ οἱ ξένοι ὁμολογιοῦχοι ὀρθῶς ἀξιοῦν, νὰ πληρωθοῦν εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ κατὰ γράμμα τῆς συμφωνίας τῶν δανείων, τὰς ὁποίας εἰς τὸ παρελθὸν συνήψαμεν. Καὶ τώρα ἔρχεται τὸ ἄλλο θέμα, τῶν δανείων εἰς δραχμὰς τοῦ Ἐσωτερικοῦ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις κατηγορεῖται ὅτι δὲν μεταχειρίζεται, τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους εἰς δραχμὰς κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον, μὲ τὸ ὁποῖον μεταχειρίζεται τοὺς ξένους ὁμολογιούχους εἰς δολλάρια, γαλλικὰ φράγκα, λίρας στερλίνας ἢ ἑλβετικὰ φράγκα. Κύριοι, βεβαίως ἡ συμπάθεια ὅλων μας ὀφείλεται πρὸς τοὺς ὁμολογιούχους τῶν δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ συμπάθειά μας πρὸς αὐτὸ τὸ τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τὸ μεγαλύτερον, οὔτε τὸ πτωχότερον, ὅπως ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐὰν ἡ συμπάθειά μας πρέπει νὰ εἶναι βαθεῖα καὶ πραγματική, νομίζω ὅτι βαθεῖα καὶ πραγματικὴ πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἡ συμπάθεια καὶ πρὸς ὅλους τοὺς ἄλλους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἔχασαν τὰς δραχμάς των κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Ἐὰν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὁμολογίας εἰς δραχμάς, πρέπει νὰ τὰς πληρωθοῦν, διατὶ δὲν πρέπει νὰ πληρωθοῦν καὶ ἐκεῖνοι ποὺ εἶχον δώσει τὰ χρήματά των εἰς μίαν Τράπεζαν, εἰς δραχμάς, ἢ εἰς ἕνα ἄλλον Ἕλληνα, εἰς δραχμάς, καὶ τὰ ἔχασαν καὶ οἱ πρῶτοι καὶ οἱ δεύτεροι, ὅπως τὰ ἐχάσαμεν ὅλοι, ὅλα, ἐκείνην τὴν ἐποχήν; Νομίζω ὅτι ἡ κατηγορία αὐτὴ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως δὲν στέκει καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπαναλαμβάνεται. Θὰ ἦτο μία ἀνάγκη ἐντιμότητος, μία ἀνάγκη εἰλικρινείας ἀπέναντι ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ εἴπωμεν: Κύριοι, τὰ χρέη αὐτὰ ἐξητμίσθησαν, δι’ ὅλους μας, ἐξηφανίσθησαν δι’ ὅλους μας, εἴτε ἦσαν τῶν Τραπεζῶν, εἴτε ἦσαν τοῦ Κράτους, εἴτε ἦσαν τῶν ἰδιωτῶν καὶ κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀξίωσιν ἀποζημιώσεως σήμερον. Διότι, ἐὰν ἀρχίσωμεν νὰ δίδωμεν εἰς τὸν ἕνα καὶ εἰς τὸν ἄλλον ἀποζημίωσιν διὰ τὰς δραχμὰς, τὰς ὁποίας ἔχασαν εἰς τὸν πόλεμον, τότε ὀφείλομεν νὰ τοὺς ἀποζημιώσωμεν ὅλους, τότε παραβαίνομεν τὸν κανόνα τῆς ἰσότητος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἡ Κυβέρνησις Παπάγου εἰς τοὺς πτωχοὺς καταθέτας τῶν Τραπεζῶν ἔδωσεν ἕνα μικρὸν τμῆμα τῆς ἀπαιτήσεώς των καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἀκολουθοῦσα αὐτὸ τὸ προηγούμενον, ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἔχῃ οὔτε ἠθικήν, οὔτε ἄλλην τινὰ ὑποχρέωσιν δίδει ἐπίσης ἕνα μικρὸν τμῆμα τῆς ἀξιώσεως τῶν ὁμολογιούχων διὰ νὰ γίνῃ καὶ αὐτῶν ἡ μεταχείρισις ὅπως ἔγινε καὶ διὰ τοὺς καταθέτας. Ἐὰν ὅμως εἰς αὐτὸ δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ κατηγορία, ἐγὼ πολὺ ἀμφιβάλλω ἐὰν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὰς σκέψεις ποὺ ἐπέτρεψαν εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τοῦ Κέντρου, ὁμιλοῦντα ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, νὰ δηλώσῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἐὰν ἔλθῃ εἰς τὴν ἀρχήν, θὰ ἀναθεωρήσῃ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν καὶ θὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς ὁμολογιούχους εἰς τὰ δάνεια τῶν δραχμῶν. Τὸ Κέντρον κατ’ ἐπανάληψιν ἐχρησιμοποίησεν αὐτὴν τὴν ἀπειλὴν ὅτι δηλαδή, ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἀρχήν, θὰ κάμῃ τὰ πράγματα πολὺ διαφορετικὰ ἀπὸ τὸν τρόπον ποὺ τὰ ἀντιμετωπίζει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις καὶ θὰ καταργήσῃ διεθνεῖς συμφωνίας, τὰς ὁποίας συνήψαμε καὶ θὰ δώσῃ ἀποζημιώσεις εἰς τοὺς δραχμοπλήκτους καὶ τὰ τοιαῦτα. Θὰ συνεβούλευον τοὺς συναδέλφους τοῦ Κέντρου νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των μίαν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν τὰ Κόμματα καὶ οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦν, ὅτι ἄλλοι εἶναι οἱ φακοὶ μὲ τοὺς ὁποίους βλέπουν τὰ πράγματα ὅταν εὑρίσκωνται εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἄλλοι εἶναι οἱ φακοὶ ὅταν φθάσουν εἰς τὰς κυβερνητικὰς εὐθύνας. Ἑπομένως μὴ δίδετε ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν θὰ τηρήσητε, ἐὰν ποτὲ ἔλθητε εἰς τὴν ἀρχήν. Ἐπεσημάνθη τέλος ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς καὶ ὁ κίνδυνος νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ρύθμισις τὴν ὁποίαν ἐπετύχαμεν μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς ὁμολογιούχους καὶ εἰς τὰ ἄλλα δάνεια τοῦ ἐξωτερικοῦ, τὰ πρὸ τοῦ πολέμου. Ἀλλὰ κίνδυνος, κ. συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει ἀντιθέτως ἐπιδίωξις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία ἔγινε μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς ὁμολογιούχους ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ὁμολογιούχους τῶν ξένων προπολεμικῶν χρεῶν, διὰ τὰ ὁποῖα ἐπίσης ἡ Ἑλλὰς αἰσθάνεται ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ἱκανοποιήσεως, ἐνῷ δὲν ἔχει ὅλα τὰ μέσα ποὺ χρειάζεται διὰ νὰ τοὺς ἐξυπηρετήσῃ ὅπως θὰ ἔπρεπε. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν κίνδυνος καὶ ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἐκφρασθῇ μία εὐχὴ ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν διὰ νὰ δοθῇ ἐνίσχυσις εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ εὐχὴ καὶ ἡ ἐνίσχυσις θὰ εἶναι, ὅπως ἐπιτύχῃ καὶ εἰς τὸ Λονδῖνον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπέτυχεν εἰς τὴν Οὐάσιγκτων καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι πράγματι ἱκανοποιητικόν. (Χειροκροτήματα).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον.

§44Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ ρυθμίσεως τμήματος τοῦ δημοσίου χρέους μετὰ τὰς ἀγορεύσεις τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, δὲν νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι νὰ μακρηγορήσω ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ ρύθμισις τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου χρέους, ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἅμα τῇ ἀποκαταστάσει τῆς ὁμαλότητος εἰς τὴν χώραν, ἤτοι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1950–1952, ὅτε αἱ συνθῆκαι αἱ οἰκονομικαὶ τῆς Χώρας ἦσαν ἐκ τῶν πραγμάτων δειναὶ καὶ πολὺ νωπὴ ἡ συμβολὴ τῆς χώρας εἰς τὸν κοινὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ Ναζισμοῦ καὶ ἐν Ἑλλάδι κατὰ τοῦ διεθνοῦς κομμουνισμοῦ. Ἡ βραδύτης ρυθμίσεως τοῦ Δημοσίου χρέους καὶ ὁ συνεχὴς κομπασμὸς περὶ εὐημερίας, νομισματικῆς σταθερότητος καὶ αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, δεινῶς ἐνίσχυσαν τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ὁμολογιούχων καὶ προεκάλεσαν οὕτω δυσχερείας εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς ὑποθέσεως διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ δημοσίου χρέους ἀπετέλεσεν ἀείποτε δυσβάστακτον βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἔκτοτε συνεχῶς διότι τὰ δάνεια οὐδέποτε ἐχρησιμοποιήθησαν διὰ παραγωγικοὺς σκοπούς. Δι’ αὐτὸ κατὰ τὸ ἔτος 1932 τὸ Κράτος ἐξ ἀνάγκης ἀδηρίτου τῶν πραγμάτων διὰ νόμου διέκοψε τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους ἀπὸ δὲ τοῦ ἔτους 1941 συνεπεία τοῦ πολέμου ἀνέστειλε τὴν ἐξυπηρέτησιν τούτου. Μετὰ τὸν πόλεμον καὶ ἐν ὄψει τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς πίστεως τοῦ Κράτους συνωμολογήθη παρ’ ὅλων τῶν Κομμάτων ἡ ἀναγκαιότης ρυθμίσεως τοῦ δημοσίου χρέους διὰ τὴν ἐπίτευξιν βοηθείας ἐκ δανεισμοῦ χάριν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας. Ἀτυχῶς παρὰ τὴν παρὰ πάντων τῶν Κομμάτων ἀναγνώρισιν τούτου ἡ ρύθμισις ἐβράδυνε καὶ συνετελέσθη ἤδη μὲ τμῆμα τῶν ὁμολογιούχων ἐπικειμένης τῆς ρυθμίσεως μεθ’ ὅλων τῶν ὁμολογιούχων. Τὸ μακροχρόνιον τῶν διαπραγματεύσεων καὶ ἡ ἐξαγγελία τοῦ ἐπικειμένου τῆς ρυθμίσεως ηὐνόησε δεινῶς τοὺς κερδοσκόπους. Δηλονότι ἡ διατυμπάνισις τοῦ ἐπικειμένου τῆς ρυθμίσεως ὠφέλησε τὴν κερδοσκοπίαν μὲ ἀπότοκον ἀποτέλεσμα τὴν ἀνατίμησιν τῶν χρεωγράφων. Τὰ τοιούτου εἴδους προβλήματα λύονται ἄνευ ἐξαγγελιῶν. Ἀτυχῶς ὅμως αἱ γενόμεναι ἐπὶ ἔτη διαπραγματεύσεις μεγάλως ἔβλαψαν τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως καὶ διαχειρίσεως τοῦ δημοσίου χρέους. Τὸ Δημόσιον Ἑλληνικὸν χρέος εἶναι ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικόν. Ἡ ρύθμισις καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ γίνῃ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους μὲ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ τοιούτου διὰ νὰ μὴ φαίνεται τὸ Κράτος κακομεταχειριζόμενον τοὺς ὑπηκόους του τοὐλάχιστον ἢ ὅτι τοὺς θέτει εἰς ἥσσονα μοῖραν μὲ τοὺς ἐξωτερικοὺς δανειστὰς ἐμφανιζόμενον οὕτω ὡς δουλόφρον. Τὸ Κράτος ἔχει ἀπὸ ἐτῶν ἐξαγγείλει τὴν ρύθμισιν ἐπὶ ἴσοις ὅροις ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ἀτυχῶς ὅμως τὴν τοιαύτην ὑπόσχεσιν καὶ ἐξαγγελίαν παρεῖδε εἰς βάρος τῶν ἐσωτερικῶν δανειστῶν καὶ τοῦ κύρους του ἀλλὰ καὶ τῆς πίστεως τὴν ὁποίαν πρέπει πάντοτε νὰ ἐμπεδώνῃ. Οἱ κάτοχοι τίτλων ἐσωτερικῶν δανείων δυστυχῶς ἔτυχον χειρίστης μεταχειρίσεως. Ἡ ὑποτυπώδης ὡς ἐχαρακτηρίσθη ρύθμισις τῶν καταθέσεων Ταχυδρομικῶν Ταμιευτηρίων μὲ ὑποχρεώνει νὰ σᾶς τονίσω ὅτι ἡ ἐπὶ μέρους ἀποζημίωσις πάντων τῶν μικροκαταθετῶν εἶναι μέγα καὶ καίριον χρέος τοῦ Κράτους πρὸς τὸν λαόν. Ἐνθυμοῦμαι, ὡς ἐνθυμεῖσθε ὅλοι σας, ὅτι κατὰ τὴν κατοχὴν ὑπέστησαν τρομερὰς ἁρπαγὰς καὶ καταστροφὰς ἰδίως οἱ ἀγρόται καὶ κτηνοτρόφοι ἀπὸ τὰ στρατεύματα κατοχῆς. Τελειώσαντος τοῦ πολέμου καὶ βάσει τῶν συλλεγεισῶν καὶ προβληθεισῶν βεβαίων ἀποδείξεων περὶ τῶν καταστροφῶν, ἡ χώρα ἔτυχε μερικῶν ἐπανορθώσεων ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν καὶ Ἰταλίαν. Ἀτυχῶς ὅμως εἰς τοὺς ὑποστάντας τὰς καταστροφὰς ἀγρότας καὶ κτηνοτρόφους οὐδὲν ἐδόθη καίπερ αἱ δοθεῖσαι ἐπανορθώσεις στηρίζονται, κυρίως, εἰς τὰς πρὸς αὐτοὺς ζημίας. Ἤδη οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι πάμπτωχοι καὶ δυστυχεῖς λόγῳ τῶν ἐκ τοῦ πολέμου ζημιῶν. Γνωρίζω κτηνοτρόφους τῶν ὁποίων ἀνηρπάγησαν ἅπαντα τὰ ποίμνια παρὰ τῶν Γερμανοϊταλῶν καὶ οὐδὲν ἐδόθη εἰς αὐτοὺς ἀπὸ τὸ Κράτος. Γνωρίζω πυροπαθεῖς οἵτινες δὲν ἔτυχον οὐδαμοῦ βοηθείας, πλὴν δύο–τριῶν κυβικῶν μέτρων ξυλείας καὶ χιλίων κεράμων. Ἡ συμπεριφορὰ αὕτη τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς οὕτω καταστάντας δυστυχεῖς πολίτας του εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἀνεπίτρεπτος. Ἀντιθέτως μὲ τὸ ἐπιχείρημα τῆς οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως ἐβοηθήθησαν ὡρισμένοι τινές, εἶναι οἱ γνωστοὶ παγωμένοι πιστωταί. Δυστυχῶς τὰ βάρη φέρουν οἱ ἀδύναμοι καὶ δυστυχεῖς. Ἰδιαιτέρως τονίζω ὅτι ἡ διάκρισις μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων καὶ ξένων κομιστῶν εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἄκρως δουλική. Εἶναι ἐπίσης καὶ καταδεικτικὴ τῆς ἀγνωμοσύνης τοῦ Κράτους τοῦ ἀρνουμένου τὴν ὑπογραφὴν του ἔναντι τῶν ἀναγκαστικῶν δανειστῶν του πρὸς οὓς παρέχει τὸ γελοῖον ἐκ ρυθμίσεως ποσὸν τῶν δραχμῶν 50 διὰ τὸ 1000 ὅπερ ἐκ τοῦ χαμηλοῦ ἐπιτοκίου, κατέρχεται εἰς τὸν ἀριθμὸν 17. Οὐδεὶς νομικὸς καὶ ἠθικὸς λόγος δικαιολογεῖ τὴν τοιαύτην διάκρισιν καὶ δικαίως ἡ Ε.Κ. δηλοῖ ὅτι τὸ θέμα παραμένει ἀνοικτὸν καὶ ὀψέποτε ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ Ε.Κ. θὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἐν πνεύματι δικαιοσύνης καὶ ἰσότητος. Πέραν τῶν ὅσων ἐδώσαμεν εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς οὐδὲν ἄλλο εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς ὑπολοίπους ὁμολογιούχους. Πρέπει ἐπὶ τέλους οἱ σύμμαχοι νὰ σκεφθοῦν ὅτι εἰς τὸν κοινὸν ἀγῶνα ἐδώσαμεν ὡς Κράτος περισσότερα παντὸς ἄλλου λαοῦ. Καὶ διότι εἴμεθα πιστοὶ καὶ πτωχοὶ φίλοι, θὰ πρέπει νὰ τύχωμεν πάσης εὐγενοῦς μεταχειρίσεως. Δὲν πρέπει νὰ παροραθῇ ὅτι οἱ μεγάλοι σύμμαχοι διὰ νὰ ἀποφευχθοῦν κοινωνικαὶ ἀναταραχαὶ εἰς τὰς ἡττηθείσας χώρας Γερμανίαν, Ἰταλίαν καὶ ἀλλαχοῦ ἠξίωσαν, αἱ ἀπαιτήσεις τῶν νικητριῶν χωρῶν νὰ μὴ εἶναι ὅσαι ὑπῆρξαν καὶ πέραν τούτων δὲν ὑπεχρέωσαν τὰς ἡττηθείσας χώρας εἰς ἀποζημιώσεις, μάλιστα δὲ τὰς ἐβοήθησαν διὰ τὴν ἀνόρθωσιν καὶ ἀποκατάστασιν τῆς οἰκονομίας των. Τὰ γεγονότα αὐτὰ ἀποτελοῦν σπουδαίας ἀποδείξεις τῶν ὅσων ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγοῦμαι.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἡλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§46Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀντετάχθημεν εἰς τὴν γενομένην ρύθμισιν τοῦ προπολεμικοῦ δημοσίου χρέους διὰ μίαν σειρὰν λόγων, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον ἐντελῶς διάφορον τακτικὴν ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἡ ρύθμισις δὲν ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα ψυχραίμων διαπραγματεύσεων μὲ βάσιν τὸ συμφέρον τῆς χώρας, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐπροχώρησεν εἰς αὐτὴν μὲ τὴν ἀπειλὴν ἑνὸς ἐκβιασμοῦ ποὺ ἠσκήθη εἰς βάρος τῆς χώρας κατὰ τὸ ἔτος 1962, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐνεφανίσθη εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐκλιπαροῦσα δάνεια εἰς συνάλλαγμα. Ἡ πίεσις αὐτὴ ἡ ὁποία ἠσκήθη καὶ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν τριῶν σοφῶν καὶ ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν Φὸρ καὶ διὰ τοῦ Τύπου ἐν Ἀγγλίᾳ, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν βοήθειαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τοῦ Κονσόρτσιουμ καὶ ἀπὸ τὴν Μπενελοὺξ καὶ ἀπὸ τοὺς Ἀμερικανοὺς ὁμολογιούχους, ὑπῆρξε καταπληκτικὴ καὶ κατέληξεν ὁ ἐκβιασμὸς εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ γίνῃ ἡ ρύθμισις τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, χωρὶς παραλλήλως νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ δανειοδότησις. Τὸ θέμα ὑπάρχει ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τεθειμένον καὶ ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις μέχρι τοῦ 1962 οὐδεμίαν διάθεσιν ἔδειξε νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ, ἀφοῦ καὶ τὴν πίστωσιν ἡ ὁποία ἐνεγράφη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐπὶ Κυβερνήσεως Παπάγου διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δημοσίου χρέους δὲν τὴν ἀνέγραψεν εἰς τοὺς ἐν συνεχείᾳ προϋπολογισμούς της, ἐνῷ μὲ τὴν ἀβεβαιότητα τὴν ὁποίαν ἄφηνε περὶ τὸ θέμα, ἄφηνε νὰ γίνεται ἀπαράδεκτον παιγνίδι ἐπὶ τῶν χρεωγράφων τοῦ δημοσίου χρέους. Εἰς τὴν πλάτην τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπαίχθη τὸ ἀπαράδεκτον αὐτὸ παιγνίδι. Αὐτὸς εἶναι κατ’ ἀρχὴν ὁ λόγος ποὺ ἀντιτιθέμεθα εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ δημοσίου χρέους. Ὅταν ἤρχισαν αἱ διαπραγματεύσεις ἡ Κυβέρνησις δὲν μετεχειρίσθη εὐνοϊκὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἡ χώρα μας διὰ νὰ ἐπιτύχῃ εὐνοϊκωτέρους ὅρους ὅπως ἐπέτυχεν ἡ Γιουγκοσλαυΐα καὶ ἄλλαι χῶραι ἐπὶ συναφῶν δανείων. Πρῶτον ὑπάρχει ἕνα θέμα ἐπὶ τῶν δανείων εἰς ξένον νόμισμα, διότι ἐν τῇ οὐσίᾳ τὸ ρυθμιζόμενον δημόσιον ἐξωτερικὸν χρέος ἦτο δάνειον εἰς ξένον νόμισμα. Ἡ Ἑλλὰς ἔλαβεν εἰς ξένον νόμισμα τὰ ἑξῆς ποσά. «... (ἀναγινώσκει πίνακα ληφθέντων ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος δανείων καὶ πίνακα ἐξυπηρετήσεως τῶν δανείων αὐτῶν)...». Αὐτὴ ἦτο ἡ ὀνομαστικὴ ἀξία τῶν συναφθέντων δανείων, ἀλλὰ ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ δὲν ἐλήφθησαν οὔτε τὰ μισά. Ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν ρύθμισιν τὴν πρὸς ξένον νόμισμα δανείων ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ τὴν ὀνομαστικὴν ἀξίαν ἐξ ὁλοκλήρου. Αὐτὸ ὅσον ἀφορᾷ τὸ συνομολογηθὲν δάνειον εἰς νέον νόμισμα. Ἡ ἐξυπηρέτησις ὅμως τοῦ δανείου ἔφθασεν εἰς μεγαλύτερον ποσὸν ἀπὸ τὸ δάνειον ποὺ ἔλαβεν ἡ Ἑλλάς. Ἦτο καὶ αὐτὸ ἕνα στοιχεῖον τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐπικαλεσθῇ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐπιτύχῃ εὐνοϊκωτέραν μεταχείρισιν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Ὑπάρχει ὅμως καὶ τὸ θέμα τῆς ἀναστολῆς. Ὑπῆρχον διάφοροι ἀντιδράσεις ἀλλὰ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τὸ 1929 μέχρι τὸ 1932 εἶχε σταματήσει ἡ ρήτρα εἰς χρυσόν. Καὶ ἐνῷ εἶχε σταματήσει κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην ἡ ρήτρα εἰς χρυσόν, οὔτε καὶ αὐτὸ τὸ στοιχεῖον ἐχρησιμοποίησεν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐπιτύχῃ εὐνοϊκωτέρους ὅρους ρυθμίσεως τοῦ χρέους. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν ὑπῆρχε καὶ ὁ λόγος τῆς περιόδου τοῦ πολέμου ὅπου ἡ Ἑλλὰς ἐκτὸς τῶν ἄλλων θυσιῶν ποὺ ὑπέστη, ὑπέστη καὶ νομισματικὴν ἐξάρθρωσιν. Καὶ τὸ τέλος τοῦ πολέμου εὑρῆκε τὴν Ἑλλάδα τελείως κατεστραμμένην καὶ χωρὶς νόμισμα, ἡ πραγματικότης δὲ αὐτὴ ἁπλῶς ἐπισημοποιήθη μὲ τὸν Ν. 18)1944 μηδενίσαντα καὶ νομικῶς τὰς συναλλαγὰς πρὸ τοῦ 1944. Καὶ οὔτε αὐτὸ τὸ στοιχεῖον τὸ ἐχρησιμοποίησεν ἡ Κυβέρνησις, ἠγνόησε τὴν νομισματικὴν καταστροφὴν ποὺ ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου καὶ ἐδέχθη τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους μὲ τοὺς βαρυτάτους ὅρους εἰς βάρος τῆς Ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Ἐνῷ ὑπῆρχον αὐτὰ τὰ εὐνοϊκὰ στοιχεῖα διὰ τὴν χώραν μας ἡ Κυβέρνησις δὲν τὰ ἐχρησιμοποίησεν, ἐδέχθη νὰ ἐξοφληθῇ τὸ δάνειον εἰς τὸ ἄρτιον καὶ συνεζήτησε τὴν πληρωμὴν τῶν τόκων, τὴν ὁποίαν πληρωμὴν μᾶς ζητεῖ σήμερον, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, ποὺ δι’ ἡμᾶς ἡ πληρωμὴ τόκων εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς κατεστράφη κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ τελευταίου πολέμου καὶ προσέφερε θυσίαν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ φασισμοῦ καὶ ἐξῆλθε κατεστραμμένη ἀπὸ τὴν ταλαιπωρίαν ποὺ ὑπέστη κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον, ἐρωτῶ: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχρεωθῇ, διότι ὑπεχρεώθη, νὰ πληρώσῃ τόκους εἰς τοὺς τοκογλύφους τοῦ ἐξωτερικοῦ; Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἕνα ἄλλο σοβαρώτατον θέμα. Ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς πιέζεται ἀπὸ τοὺς ξένους νὰ πληρώσῃ τὸ προπολεμικὸν ἐξωτερικὸν δημόσιον χρέος, δὲν ἐτόλμησε νὰ προβάλῃ τὸ δικαίωμα, νὰ διεκδικήσῃ τὰς ἀπαιτήσεις της, ἀπαιτήσεις κατωχυρωμένας διὰ συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ τὰς προκαταβολάς, τὰς ὁποίας ἐλάμβανον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος τὰ στρατεύματα τῶν Γερμανῶν καὶ τῶν Ἰταλῶν. Διότι πέραν τῶν καταστροφῶν ποὺ ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς καὶ αἱ ὁποῖαι ἐντάσσονται εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν ἐπανορθώσεων, ἡ Ἑλλὰς ὑπεχρεώθη νὰ χρηματοδοτῇ τοὺς στρατοὺς κατοχῆς διὰ προκαταβολῶν τὰς ὁποίας ἐλάμβανον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Τὰ ποσὰ ποὺ ἐλήφθησαν ἀπὸ τοὺς στρατοὺς κατοχῆς ὑπολογίζονται ὡς ἑξῆς: 156 ἑκατομμύρια δολλάρια ἐλήφθησαν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ 65 ἑκατομμύρια δολλάρια ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς. Ἤτοι σύνολον 221 ἑκατομμύρια δολλάρια. Διὰ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἡ Γερμανία καὶ ἡ Ἰταλία ἀνέλαβον συμβατικὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ ἐπιστρέψουν εἰς τὴν Ἑλλάδα μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου εἰς ξένον συνάλλαγμα καὶ μὲ βάσιν τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος τῆς ἐποχῆς ποὺ ἐδίδετο εἰς αὐτοὺς ἡ προκαταβολή. Κατὰ πρῶτον ἡ Ἑλλὰς προέβαλεν τὴν ἀπαίτησιν αὐτὴν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ζημιῶν διὰ τοῦ ἀντιπροσώπου της κ. Σμπαρούνη. Ἀνεγράφη μάλιστα εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι οὐδεμία ἀντίρρησις ἐξεδηλώθη ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Γερμανίας καὶ τῆς Ἰταλίας. Ἔκτοτε ὅμως οὐδεμία ἐνέργεια ἔγινεν ἐπὶ τῶν ἀπαιτήσεων τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἐρχόμεθα τώρα νὰ ρυθμίσωμεν τὸ δημόσιον ἐξωτερικὸν χρέος ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἐπίκλησιν ἔκαμε πρὸς τοὺς ξένους διὰ τὰς ἀπαιτήσεις τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῶν ἀπαιτήσεών της αὐτῶν. Καὶ ἀκούει κανεὶς τὸν κ. Ἀβέρωφ νὰ λέγῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπάρχει θέμα τῶν ἀπαιτήσεων αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ λόγον, εἶναι θέμα λεπτόν, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο καὶ αὐτὸ περὶ κρατικοῦ μυστικοῦ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ ἀπαίτησις. Ὑπάρχει ἐπίσης μία ἀπαίτησις τῆς χώρας ἐκ 30.000.000 δολλαρίων ἐναντίον τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία περιελήφθη καὶ ἀνεφέρθη εἰς μίαν συμφωνίαν μετὰ τῆς Γερμανίας, ἡ ὁποία ἔγινε τὸ 1953 διὰ τὴν ρύθμισιν ἀναλόγων ὑποχρεώσεων καὶ μὲ ἄλλο Κράτος. Εἶναι αἱ ὑποχρεώσεις τῆς Γερμανίας ἀπὸ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον διὰ τὰς καταστροφὰς ποὺ ἔκαμε εἰς τὴν χώραν μας ὅταν ἡ χώρα ἦτο ἀκόμη οὐδετέρα. Προσδιωρίσθη τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς 30.000.000 δολλάρια, κατὰ τὴν συμφωνίαν δὲ ἐκείνην μετὰ τῆς Γερμανίας, τοῦ ἔτους 1953, προσδιωρίσθη καὶ ἀνεγνωρίσθη ἡ ὕπαρξις αὐτῆς τῆς ἀπαιτήσεως. Ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶχεν ἀναλόγους ἀπαιτήσεις, ἐζήτησεν, ἐρρύθμισεν καὶ ἔλαβε τὴν ἀποζημίωσιν ἐκείνην διὰ καταστροφὰς ὑπὸ ἀναλόγους συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐναντίον τῆς Ἀμερικῆς. Ἡ Ἑλλὰς ἐξακολουθεῖ νὰ μὴ προβάλλῃ κἂν αὐτὴν τὴν ἀξίωσιν. Εἶναι τόση ἡ ἀδιαφορία, θὰ ἔλεγε κανείς, δι’ αὐτὴν τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν δικαιωμάτων τῆς χώρας ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ μάλιστα ὅταν πρόκειται νὰ ρυθμίσῃ τὴν πληρωμὴν ἀπὸ μέρους τῆς Ἑλλάδος τῶν ὀφειλῶν της πρὸς τὸ ἐξωτερικόν, ὥστε πράγματι αὐτὰ μόνον τὰ δεδομένα θὰ ἦσαν ἱκανὰ νὰ ὁδηγήσουν εἰς τὸ νὰ ἀρνηθῇ κανεὶς τὴν ἔγκρισιν αὐτῆς τῆς ρυθμίσεως, ἡ ὁποία γίνεται διὰ τὰς ὑποχρεώσεις τῆς χώρας. Ὑπάρχει ἀκόμη ἀπέναντι τῶν Ἰταλῶν ἡ ἀπαίτησις διὰ τὸν τορπιλλισμὸν τῆς «Ἕλλης», ἡ ὁποία οὔτε ἀντεμετωπίσθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε ἐπεδιώχθη καμμία συνεννόησις διὰ τὴν ρύθμισιν, διότι μᾶς ἔδωσαν μὲν ἕνα πλοῖον ποὺ τὸ ὠνόμασαν «Ἕλλη», ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἄσχετον μὲ τὴν καταστροφὴν τῆς «Ἕλλης», εἶναι τὸ μερίδιον τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν διανομὴν τοῦ Ἰταλικοῦ στόλου, ἡ ὁποία συνήφθη μετὰ τὸν πόλεμον καὶ μετὰ τὴν συνθηκολόγησιν τῆς Ἰταλίας. Ἡ ἀπαίτησις τῆς Ἑλλάδος διὰ τὸν τορπιλλισμὸν τῆς «Ἕλλης» ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται καὶ οὔτε ἀντεμετωπίσθη, οὔτε συνεζητήθη κἂν τὸ θέμα αὐτῆς τῆς ρυθμίσεως.

§47Ν. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Εἶναι καὶ τὸ θέμα τῶν ζημιῶν τοῦ λιμένος τῆς Τήνου.

§48Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Φυσικά. Ὑπάρχουν λοιπὸν αὐταὶ αἱ ὑποχρεώσεις αἱ ἀναμφισβήτητοι, αἱ βασιζόμεναι εἰς συμφωνίας, εἰς συμβάσεις τῆς Ἑλλάδος ἔναντι τῶν ξένων καὶ ἐν τούτοις, δὲν προεβλήθη οὔτε διὰ μίαν στιγμὴν ἡ ἀξίωσις τῆς χώρας διὰ τὴν τακτοποίησιν αὐτῶν τῶν ἀπαιτήσεων. Ἀλλὰ ἐτονίσθη ἤδη ἐπαρκῶς, κ. βουλευταί, καὶ πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ, ὅτι ὑπάρχει σχετιζόμενον ἀπολύτως μὲ τὴν ρύθμισιν αὐτῶν τῶν ὑποχρεώσεων τῆς χώρας ἐκ τῶν προβαλλομένων εἰς ξένον νόμισμα δανείων τὸ ζήτημα τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους ἐκ δανείων, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν αὐτὴν νομικήν, οὐσιαστικήν, οἰκονομικὴν καὶ ἠθικὴν βάσιν τῶν δανείων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τῶν δανείων εἰς δραχμάς. Εἶναι ἀκατανόητον, ὅτι ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ διακηρύξῃ σήμερον καὶ ἐπὶ τέλους οὔτε κἂν μίαν ἐπιφύλαξιν διὰ τὰς περαιτέρω διαπραγματεύσεις μὲ τοὺς ξένους δὲν κάμνει ἡ Κυβέρνησις, διακηρύσσουσα, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε νομική, οὔτε ἠθική, οὔτε οὐσιαστικὴ ὑποχρέωσις τῆς Ἑλλάδος διὰ τοὺς ὁμολογιούχους τῶν δανείων εἰς Ἑλληνικὰς δραχμάς. Οὔτε κἂν τὴν ἐπιφύλαξιν, τὴν πρόβλεψιν νὰ τὸ κρατῇ ὡς ἀτοῦ, αὐτοὶ δὲν πληρώνουν τοὺς Ἕλληνας, δὲν θὰ πληρώσω οὔτε ἐσένα, ἀλλὰ ἐνῷ γίνονται διαπραγματεύσεις εἰς τὸ Λονδῖνον ἀκόμη διὰ τὸ προπολεμικὸν δημόσιον χρέος, κάμνει αὐτὴν τὴν διακήρυξιν, ὅτι διὰ τοὺς Ἕλληνας δὲν ὑπάρχει καμμία ὑποχρέωσις, διατί; Ἐπειδὴ ἐψηφίσθη ὁ νόμος 18; Τί εἶναι αὐτός; Ὁ νόμος 18 εἶπεν, ὅτι ἐκονιορτοποιήθη ἡ οἰκονομία μας καὶ ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ἀναγνωρίζει ὑποχρεώσεις θὰ τὰς ἀναγνωρίσῃ καὶ διὰ τοὺς Ἕλληνας τοὺς κατόχους χρεωγράφων δανεισμοῦ τοῦ Κράτους ἀπὸ Ἕλληνας ὁμολογιούχους. Διατὶ θὰ ἀγνοήσῃ τὰς ἀπαιτήσεις τῶν Ἑλλήνων ὁμολογιούχων, ὅταν μάλιστα εἶναι δεδομένον, ὅτι δὲν εἶναι κἂν δάνεια τινὰ ἀπὸ αὐτὰ εἰς τὰ ὁποῖα ἑκουσίως ἐπῆγε νὰ δανείσῃ τὸ Κράτος ὁ Ἕλλην πολίτης. Τὰ δάνεια τὰ ἀναγκαστικὰ γνωρίζετε ὑπὸ ποίας συνθήκας ἔλαβον χώραν, δηλαδὴ ὑπεχρεώθη ὁ πολίτης νὰ παραδώσῃ εἰς τὸ Κράτος τὸ ἥμισυ νόμισμα ποὺ κατεῖχε τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο τὸ δάνειον. Τὰ δάνεια αὐτὰ κατέληξαν νὰ εἶναι δάνεια ὑποχρεωτικῶς ληφθέντα ἀπὸ τοὺς δικαιούχους, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλως νὰ ἱκανοποιηθοῦν καὶ εἶχον ἤδη ἐξυγιανθῆ ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Ὅταν λοιπὸν τοιαύτης φύσεως δικαιώματα ἔχουν Ἕλληνες πολῖται, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ διακηρύσσῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε ἠθική, οὔτε νομική, οὔτε οὐσιαστικὴ ἀπαίτησις καὶ ἑπομένως ἀντίστοιχος ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους; Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα αὐτό, κ. βουλευταί, τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους, πρὸ παντὸς τῆς ἠθικῆς ὑποχρεώσεως ἑνὸς ἠθικοῦ Κράτους, διότι ἄλλως θὰ ἐφθάναμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐχρησιμοποίησεν ἠθικῶς τὸ μέγα πρόβλημα αὐτῆς τῆς ἠθικῆς ὑποχρεώσεως, ἡ καλυτέρα μορφὴ αὐτῆς τῆς ἠθικῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Κράτους ἔναντι τῶν Ἑλλήνων ὁμολογιούχων συνδυάζεται ἀπολύτως μὲ τὴν πληρωμὴν τῶν ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα, τὰς ὁποίας κατέχουν Ἕλληνες ὑπήκοοι. Διότι, ἐρωτῶ, καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ ὑπάρξῃ μία ἀπάντησις ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ ποίαν ἠθικὴν ὁ Ἕλλην κάτοχος ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα ἔχει καὶ ἠθικὸν καὶ νομικὸν καὶ οὐσιαστικὸν δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν πληρωμὴν ἀπὸ μέρους τοῦ Κράτους τῆς ἀξίας αὐτῆς τῆς ὁμολογίας......

§49Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι δὲν εἶχεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν δραχμήν.

§50Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δὲν ἔχει τὸ ἴδιον δικαίωμα ἐκεῖνος ποὺ ἐνεπιστεύθη περισσότερον τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ ἔδωσε δραχμὰς διὰ νὰ πάρῃ ὁμολογίας εἰς δραχμάς; Ποῦ εὑρίσκετε αὐτὸ τὸ δικαίωμα, νὰ θέτετε εἰς ἥσσονα μοῖραν τὸν Ἕλληνα, ποὺ εἶχεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν δραχμὴν καὶ ἀγοράσαντα ὁμολογίας εἰς δραχμὰς καὶ ὄχι εἰς χρυσὸν διὰ νὰ μὴ πληρώνετε εἰς αὐτόν, ἐνῷ πληρώνετε ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι κάτοχος ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα καὶ εἶναι Ἕλλην ὑπήκοος;

§51Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Καὶ ἐξηναγκάσθη μάλιστα.

§52Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Εἶναι ἀσύλληπτον, δηλαδή, αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, εἶναι πράγματι ἀσύλληπτον. Ἀλλὰ μήπως πρόκειται περὶ μικροῦ ποσοῦ προκειμένου περὶ κατόχων ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα Ἑλλήνων ὑπηκόων; Κύριοι βουλευταί, εἶχεν ἤδη κρατήσει ἡ τακτική, τὰς ὁμολογίας εἰς ξένον νόμισμα, αἱ ὁποῖαι προσήγοντο διὰ νὰ πληρωθοῦν τὰ τοκομερίδια, τὰς ἐσφράγιζεν ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἢ αἱ Τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι ἐπλήρωνον τὰ τοκομερίδια. Ἑπομένως, γνωρίζει ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, γνωρίζει καὶ ἡ Κυβέρνησις πόσαι ὁμολογίαι τοιαύτης φύσεως ἔχουν σφραγισθῆ καὶ ἑπομένως, εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ ὁμολογίαι αὐταὶ ποὺ φέρουν τὴν σφραγῖδα καὶ αἱ ὁποῖαι εἶχον ἤδη εἰσαχθῆ καὶ εὑρίσκοντο εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν σήμερον εὑρεθοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἴτε διότι ἔγινεν ἀθέμιτος συναλλαγὴ πωλήσεως κατὰ τὴν κατοχὴν ἢ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἢ εὑρίσκοντο ἐδῶ......

§53Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ εὑρίσκονται. Ἡ σφραγὶς λέγει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς διαπραγματευθῶμεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Κατ’ ἀκολουθίαν, εὑρίσκονται ἐδῶ. Ἐὰν ὑπάρχουν εἰς χεῖρας Ἑλλήνων, αὐτοὶ ἦσαν ἔξω ἐγκατεστημένοι εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἠγόρασαν τίτλους εἰς ξένον νόμισμα, ἐκεῖ μὲν ἐξεχωρίσατε, τὸ 40% εἶναι ἐδῶ καὶ γνωρίζετε καὶ τοὺς ἀριθμούς.

§54Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἀνωνύμων τίτλων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐσφραγίσθησαν ἐδῶ, νὰ ἔμεναν ἐδῶ εἰς τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς.

§55Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχουν οἱ ἀριθμοί.

§56Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθῇ ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ τίτλοι, αὐτὸ εἶναι βέβαιον, ἀλλὰ εἶναι ἐνδεχόμενον, ὅτι τινὲς ἐκ τῶν τίτλων αὐτῶν καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἕνα τμῆμα τῶν τίτλων αὐτῶν ποὺ εἶχον ἤδη εἰσαχθῆ εἰς τὴν Ἑλλάδα εὑρίσκοντο εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ θὰ εἴπω εἰς χεῖρας τίνων εὑρίσκοντο. Ἀλλὰ τὸ μέγα πρόβλημα τῆς ἠθικῆς ὑποχρεώσεως ἔναντι τῶν εἰς δραχμὰς ὁμολογιούχων συνδυάζεται μὲ τὴν πληρωμὴν τῶν ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα, τὰς ὁποίας κατέχουν Ἕλληνες ὑπήκοοι. Κατὰ ποίαν λογικὴν Ἕλληνες κάτοχοι ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα ἔχουν νομικὸν καὶ ἠθικὸν δικαίωμα νὰ ζητήσουν τὴν πληρωμὴν τῶν ὁμολογιῶν των καὶ δὲν ἔχουν τοιοῦτον δικαίωμα οἱ ὁμολογιοῦχοι εἰς δραχμάς, οἱ ὁποῖοι κατὰ μείζονα λόγον θὰ ἔπρεπε νὰ προτιμηθοῦν, δεδομένου, ὅτι ἐξεδήλωσαν τὴν ἐμπιστοσύνην των εἰς τὸ ἐθνικὸν νόμισμα; Ἀλλὰ μήπως πρόκειται περὶ μικροῦ ποσοῦ ὁμολογιούχων εἰς ξένον νόμισμα κατεχομένων ἀπὸ Ἕλληνας ὑπηκόους; Τοῦτο εἶναι εὔκολον νὰ ἐξακριβωθῇ, διότι αἱ ὁμολογίαι αὐταὶ αἱ κατεχόμεναι ἀπὸ Ἕλληνας εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἔχουν σφραγισθῆ δι’ εἰδικῆς σφραγῖδος ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι συνεπῶς εἰς θέσιν καὶ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξακριβώσῃ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ὁμολογιῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κρατηθῆ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Πῶς τοὺς ὁμολογιούχους αὐτοὺς θὰ τοὺς πληρώσητε καὶ ἀρνεῖσθε τὴν πληρωμὴν τῶν ὁμολογιούχων εἰς δραχμάς; Ἀλλὰ εἶναι ἐνδεχόμενον πολλὰ τῶν χρεωγράφων αὐτῶν νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Διότι, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, πολλὰ ἀπὸ τὰ χρεώγραφα αὐτὰ ἐξεβιάσθησαν οἱ κάτοχοί των νὰ τὰ πωλήσουν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, τὰ ὁποῖα ἠγοράσθησαν ἀπὸ οἰκονομικοὺς παράγοντας τῆς κατοχῆς. Αὐτὰ τὰ χρεώγραφα εἶναι δυνατὸν νὰ πληρωθοῦν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται εἰς τοὺς ὁμολογιούχους τοῦ ἐσωτερικοῦ, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἀναμένουν τίποτε; Δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι ἡ γενομένη ρύθμισις εἶναι ἡ χειροτέρα καὶ θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξεβιάσθη εἰς τὴν ρύθμισιν αὐτὴν ἀπὸ τοὺς ξένους ὁμολογιούχους καὶ ἐπιέσθη ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας τοιούτους κατόχους ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα. Ἡ ρύθμισις αὐτὴ γίνεται ἐπὶ βλάβῃ τῆς οἰκονομίας μας. Ἐχρησιμοποιήθη ἡ προτεινομένη ρύθμισις ὡς πρόσχημα διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν δανεισμὸν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν ἐπετύχομεν οὔτε αὐτὸ καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπετύχομεν εἶναι νὰ φορτώσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ χρέους αὐτοῦ. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, αἱ ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεστηρίχθησαν ἀπὸ τὴν παράταξίν μας εὑρίσκονται ἐπὶ ἠθικῆς γραμμῆς καὶ θὰ ὤφειλε τὴν γραμμὴν αὐτὴν νὰ ἀκολουθήσῃ τὸ Κράτος, ἐὰν ἤθελε νὰ κρατηθῇ ὡς Κράτος ἠθικὸν ἔναντι τῶν πολιτῶν του καὶ ἀκόμη εὑρίσκεται ἡ παράταξίς μας εἰς μίαν συνεπῆ ἀντιμετώπισιν ὑποστηρίζουσα, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὤφειλε καὶ ἐδικαιοῦτο νὰ ζητήσῃ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἰδίων αὑτῆς ἀπαιτήσεων. Καὶ ὅταν ἡ Κυβέρνησις δὲν τολμᾷ οὔτε νὰ συζητήσῃ μὲ τοὺς ξένους, ἀλλὰ ἐμφανίζει καὶ ὡς ἀπόρρητον ἀκόμη τὴν ἀξίωσιν τῶν ξένων διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ἀπαιτήσεών των, ὅταν ἡ Κυβέρνησις δὲν ζητεῖ τὴν ἱκανοποίησιν τῆς χώρας, ἡμεῖς τοὐλάχιστον εὑρισκόμεθα ἐν πλήρει δικαίῳ, ὑποστηρίζοντες, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συναινέσωμεν εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ δημοσίου χρέους εἰς βάρος τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς χώρας.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§58Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν σύναψιν ἐσωτερικοῦ ὁμολογιακοῦ δανείου 1.500.000.000 δραχμῶν, εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ διατυπώσωμεν ἀπόψεις μας καὶ διὰ τὸ δημόσιον χρέος τῆς χώρας. Ἐν συντομίᾳ θὰ ἐπισημάνωμεν καὶ πάλιν τὰ ἀσθενῆ σημεῖα τῆς ρυθμίσεως. Ὅπως γνωρίζετε, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου ἀφορᾷ τὴν κύρωσιν τῆς συμφωνίας, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ὑπέγραψε διὰ τὴν ρύθμισιν τμήματος τοῦ δημοσίου χρέους τῶν εἰς δολλάρια Η.Π.Α. προπολεμικῶν κρατικῶν δανείων καὶ προβλέπει τὴν ἐπέκτασιν τῆς ρυθμίσεως καὶ εἰς τὸ ὑπόλοιπον ἐξωτερικὸν καὶ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος. Παρὰ τὴν διαφωνίαν μας διὰ τὸν τρόπον τῆς διαχειρίσεως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ψηφίσωμεν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, διὰ νὰ μὴ κλονισθῇ τὸ κῦρος τῆς συμβάσεως. Αὐτὸ ὅμως δὲν μᾶς ἀποκλείει τὸ δικαίωμα νὰ ἐρευνήσωμεν καὶ νὰ ἐλέγξωμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν διαχείρισιν τοῦ ὅλου θέματος. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα καὶ ἀρρήκτως συνδεδεμένον μὲ τὴν ὅλην πολιτικὴν ἑκάστης Κυβερνήσεως διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας καὶ ἔπρεπε ἐκ τῶν πρώτων ν’ ἀντιμετωπισθῇ εὐθὺς ὡς ἡ χώρα μας ἀπέκτησε πολιτικὴν ὁμαλότητα καὶ Κυβέρνησιν μὲ κοινοβουλευτικὴν εὐστάθειαν, ὡς ἦτο ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τοῦ 1952. Εἰς τὸ σημεῖον μάλιστα αὐτὸ ὀφείλω νὰ ἐπισημάνω τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ὁπότε ὑπουργοῦντος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ἐγένετο πρόβλεψις εἰς τὸν προϋπολογισμόν, διὰ τὸ δημόσιον χρέος τῆς χώρας. Δυστυχῶς, ὅμως, ἡ γενομένη διαχείρισις τοῦ θέματος, δὲν ὑπῆρξεν ἡ ἐνδεδειγμένη καὶ ἡ χώρα μας ἀφ’ ἑνὸς ἐπεβαρύνθη δυσαναλόγως μὲ τὴν οἰκονομικήν της ἀντοχήν, εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν δίδει τὴν μάχην τῆς ταχυτέρας οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, λόγῳ τῆς συνδέσεώς της μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. καὶ ἀφ’ ἑτέρου δὲν ἀξιοποίησε δεόντως τὰ ὑπὲρ αὐτῆς ἐκ τοῦ τελευταίου πολέμου προκύψαντα δικαιώματα καὶ ἀπαιτήσεις της κατὰ τῶν ἐχθρικῶν καὶ ἤδη συμμάχων χωρῶν. Γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἡ Ἑλλὰς εἶχεν ὑποστῆ τοιαύτην οἰκονομικὴν ἐξάρθρωσιν, ὥστε ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια, τὸ δόγμα Τροῦμαν, θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐπιβιώσωμεν, ἐφ’ ὅσον περιήλθομεν εἰς οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν, λόγῳ τῆς συμμετοχῆς μας εἰς ἕνα πόλεμον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ χώρα μας ἠγωνίσθη διὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἐλευθερίαν ὄχι μόνον τὴν ἰδικήν της, ἀλλὰ καὶ τῶν συμμάχων καὶ δανειστριῶν μας χωρῶν καὶ ὁ πόλεμος αὐτὸς ἔληξε μὲ τὴν νίκην μας, εἶναι φυσικόν, ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας μας νὰ μὴ ἀποτελῇ ἀποκλειστικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ τῶν λοιπῶν Κρατῶν, μετὰ τῶν ὁποίων συνεπολεμήσαμεν καὶ ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ θέσῃ ἐνώπιον τῶν συμμάχων καὶ δανειστριῶν χωρῶν τὸ πρόβλημα τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ὄχι μόνον τοῦτο δὲν ἔπραξεν, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἐγκατέλειψε τὰς ὑφισταμένας ἀπαιτήσεις μας, τῶν ὁποίων ἡ ρύθμισις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καλύψῃ τὸ βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὸ δημόσιον χρέος. Αἱ ἀπαιτήσεις τῆς χώρας μας, αἱ δημιουργηθεῖσαι συνεπείᾳ τῶν καταστροφῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἐκ τοῦ πολέμου καὶ τὰ δικαιώματά της, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησεν ἡ νίκη μας εἰς βάρος τῶν τέως ἐχθρικῶν χωρῶν, ὑπερβαίνουν τὸ ποσὸν τῶν 350.000.000 δολλαρίων. Δὲν ἐφρόντισεν, ὅμως, νὰ ἀξιοποιηθοῦν, ἔστω καὶ διὰ συμψηφισμοῦ, αἱ ἀπαιτήσεις αὐταὶ τῆς Χώρας μας, ὅπως ἐπέβαλεν ἡ ἠθικὴ καὶ τὸ δίκαιον. Καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ διεθνὴς ἠθικὴ ἐπιβάλλει κατ’ ἀρχὴν τὴν ὑποχρέωσιν εἰς ἡμᾶς, μὲ τὰς χώρας τὰς ὁποίας συνεβλήθημεν καὶ μὲ τὰς ὁποίας συνεπολεμήσαμεν, νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας. Ἀλλὰ ἡ διεθνὴς ἠθικὴ δὲν νοεῖται μὲ κακομεταχείρισιν τῆς χώρας μας, ὥστε νὰ κινδυνεύσῃ νὰ καταρρεύσῃ ἡ οἰκονομία της καὶ κατ’ ἀκολουθίαν καὶ πολιτικῶς νὰ καταστῇ ἀνίκανος νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν μεταπολεμικῶν ἐπιδιώξεων τῆς συμμαχίας. Διότι ματαιουμένης τῆς οἰκονομικῆς μας ἀναπτύξεως, ἐκεῖ καταλήγομεν. Ἐὰν τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως τοῦ δημοσίου χρέους ἐτίθετο ἐξ ἀρχῆς ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως, δηλαδή, κατὰ πρῶτον λόγον ὡς πολιτικὸν πρόβλημα καὶ κατὰ δεύτερον ὡς οἰκονομικόν, δὲν θὰ ἐπήρχετο ἐπιβάρυνσις τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ οἵα ἐπῆλθε, τόσον ἐπικίνδυνος διὰ τὴν προσπάθειαν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν καταβάλλομεν εἰς ἐποχὴν ποὺ ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. ἐπιβάλλει τὸν ταχύτερον ρυθμὸν ἀναπτύξεως, διότι, ὡς γνωστόν, ἄλλως, ἡ σύνδεσις θὰ ἀποβῇ ἐπὶ ζημίᾳ μας. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ συνθήκη εἰρήνης μὲ τὴν Γερμανίαν δὲν ὑπεγράφη ἀκόμη καὶ εἶναι ἐκκρεμὲς τὸ θέμα τῶν Γερμανικῶν ἐπανορθώσεων. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἀπαιτήσεις τῆς Ἑλλάδος, στηριζόμεναι ἐπὶ γενικῶν διατάξεων τοῦ διεθνοῦς δικαίου ἢ ἐπὶ εἰδικῶν τίτλων ἐξ ἴσου ἰσχυρῶν μὲ τὰς συνθήκας. Αἱ ἀπαιτήσεις αὗται δὲν ἔτυχον εἰσέτι τῆς δεούσης προσοχῆς ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων κρατικῶν παραγόντων καὶ ἀνέρχονται εἰς πολλὰ ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἐνδεικτικῶς ἀναφέρω ἀπαιτήσεις τῆς Ἑλλάδος κατὰ τῆς Γερμανίας ἀνερχομένας εἰς 30.000.000 δολλάρια, βασιζομένων εἰς τὴν ἀπαίτησιν Ἑλλήνων ὑπηκόων ὑποστάντων ζημίας ὑπὸ τῶν Γερμανῶν, ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἦτο οὐδετέρα, κατὰ τὸν Δεύτερον Παγκόσμιον Πόλεμον, ἥτις παραμένει ἐκκρεμής, καίτοι ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τῆς Γερμανίας. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀπαιτήσεις καὶ πλεῖσται ἄλλαι, τὰς ὁποίας γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν ἀπαριθμῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, δίδουν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν πραγματοποίησιν ἐσόδων, δυναμένων νὰ καλύψουν τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἀκόμη νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τοῦ δημοσίου χρέους θὰ ἠδύνατο νὰ συνδυασθῇ καὶ μὲ τὸ πρόβλημα τῶν ἐξαγωγῶν. Ὑπενθυμίζω ἐν προκειμένῳ παρεμφερῆ προσπάθειαν τοῦ ἀειμνήστου Μιχαλακοπούλου τὸ 1932, ὅτε εἰσηγήθη τὴν λύσιν αὐτὴν διὰ τὸ δημόσιον χρέος μας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μελετῶν διὰ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἕνωσιν εἰς τὴν Γενεύην. Τὸ αὐτὸ ἐγένετο καὶ μεταξὺ Γαλλίας–Γερμανίας κατὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον. Αὐτὸ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα σήμερα, ὥστε σὺν τῇ ἐξοφλήσει τῶν χρεῶν αὐτῶν νὰ ἐπετυγχάνετο σοβαρὰ αὔξησις τῶν Ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, τελείως πρόχειρος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν ἡ διαχείρισις τοῦ θέματος τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς εἶχεν ἀνάγκην τῆς βοηθείας αὐτῆς, τώρα ποὺ συνεδέθη μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα καὶ ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ δημοσίου χρέους, βλέπομεν ἀκριβῶς τώρα νὰ διακόπτεται ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια καὶ ταὐτοχρόνως νὰ ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς μὲ ηὐξημένας στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ μὲ τὸ κονδύλιον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ὀφείλω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ διακηρύξω, ὅτι ἡ ἀποφασισθεῖσα ἀναβίωσις τοῦ ἐσωτερικοῦ προπολεμικοῦ δημοσίου χρέους ἔβλαψε τὴν οἰκονομικὴν πίστιν τοῦ Κράτους, ἐννέα δισεκατομμύρια δραχμῶν προπολεμικῶν, ἀντικατεστάθησαν μὲ νέας ὁμολογίας 450 ἑκατομμυρίων δραχμῶν σημερινῶν χρηματιστηριακῆς ἀξίας μόνον 150 ἑκατομμυρίων δραχμῶν μὲ τόκον 2% ἐτησίως, ἐνῷ διὰ τὸ ἐξωτερικὸν δημόσιον χρέος ἀνεγνωρίσθη εἰς τοὺς ξένους ὁμολογιούχους ὁλόκληρον τὸ κεφάλαιον καὶ ἐπὶ πλέον 8% ἐπὶ τῆς ὀνομαστικῆς ἀξίας τῶν καθυστερημένων τοκομεριδίων ἀπὸ τοῦ 1932 μέχρι σήμερον. Δυστυχῶς τὸ Κράτος ἐσυνήθισε νὰ θεωρῇ ὡς ἀστείας περίπου τὰς ὑποχρεώσεις του πρὸς τοὺς ἰδίους του πολίτας καὶ χωρὶς τύψιν νὰ τὰς ἀναθεωρῇ καὶ νὰ τὰς διαγράφῃ κατὰ τὸ δοκοῦν. Εἶναι γεγονός, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν πράγματι ὅλοι οἱ ἀπόδημοι Ἕλληνες ἐνδιεφέροντο εἰλικρινῶς διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, καὶ ὅλοι οἱ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν συμπατριῶται μας ἀποταμιευταὶ διέθετον τὰς ἀποταμιεύσεις των διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, τότε δὲν θὰ ὑπῆρχε πρόβλημα ἐξευρέσεως πόρων διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἀλλὰ δυστυχῶς μὲ τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ὄχι μόνον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ αἱ προπολεμικαὶ Κυβερνήσεις ἐφήρμοσαν, ἐπέτυχαν νὰ δημιουργήσουν μίαν δυσπιστίαν εἰς τὸν Ἕλληνα ἀποταμιευτήν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους ἔναντι αὐτοῦ. Τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὸ θέμα τῶν ἐσωτερικῶν δανειστῶν, τὸ θέμα τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὥστε πράγματι καὶ ὁ Ἕλλην ἀποταμιευτὴς καὶ ὁ ἀπόδημος Ἕλλην νὰ ἐπανακτήσῃ τὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας του ἐμπιστοσύνην. Καὶ αὐτὸ θὰ τοῦ ἐνισχύσῃ καὶ τὸ αἴσθημα τῆς ἀγάπης πρὸς τὴν Πατρίδα, καὶ θὰ τὸν κάμῃ νὰ δώσῃ μὲ ὅλην του τὴν καρδιάν, ὅ,τι διαθέτει, ὥστε πράγματι νὰ ἀποκτήσωμεν τὴν δυνατότητα μιᾶς ἐνισχύσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τὰς δημιουργουμένας ἐκ τῆς μεγάλης ἀναπτύξεως. Δυστυχῶς, κ. συνάδελφοι, καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησε μίαν ἀντιοικονομικὴν καὶ ἀντιλαϊκὴν πολιτικήν. Ὑπάρχει καιρός, καὶ ἂς τὸ σκεφθῇ ὕστερα ἀπὸ τὴν ὁμόθυμον διαμαρτυρίαν ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα αὐτό, καὶ νὰ δώσῃ τὴν δικαίαν ρύθμισιν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει, ἐπαναλαμβάνω, αὐτὸ τοῦτο τὸ συμφέρον τῆς χώρας. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ προχωρήσω, διότι ἐὰν ὑπάρξουν εἰδικαὶ περιπτώσεις θὰ ὁμιλήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ κάμω μίαν μόνον παρατήρησιν. Θὰ ἤθελα δηλαδὴ νὰ παρακαλέσω, τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅταν θὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ θὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν Βουλήν, νὰ μᾶς διαλύσῃ τὰς ἀνησυχίας μας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δημιουργηθῆ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων. Διότι, πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν, δύο κονδύλια σοβαρὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων, τῶν ὁποίων κατέστη λίαν ἀμφίβολος ἡ πραγματοποίησις, δημιουργοῦν ἄμεσον κίνδυνον, ὥστε νὰ ματαιωθῇ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει δι’ αὐτοῦ νὰ ἐκτελέσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἐπιφυλασσόμεθα, κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ κάμωμεν καὶ εἰδικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς ὑπογραφείσης συμβάσεως, καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι συμπληρωματικῶς περιλαμβάνονται διὰ τὴν ρύθμισιν καὶ τοῦ ὑπολοίπου χρέους τῆς χώρας εἰς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§60Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιδοκιμάζομεν κατ’ ἀρχὴν τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους εἰς δολλάρια ὡς ἀπαρχὴν γενικωτέρας ρυθμίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ὀφείλομεν ἀκόμη νὰ εἴπωμεν, ὅτι θεωροῦμεν ἐπιτυχῆ τὴν ὅλην διαχείρισιν, καὶ ὅτι τὰ ἀποτελέσματα εἶναι ἱκανοποιητικά. Ἐν τούτοις, ἡ ρύθμισις αὐτὴ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ πρέπει νὰ ἐκτραπῶμεν διὰ τὴν ρύθμισιν καὶ τῶν ὑπολοίπων εἰς ξένον νόμισμα ὁμολογιῶν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ γεννᾶται μία μικρὰ ἀμφιβολία, διότι τὸ ἄρθρον 6 ἀποτελεῖ κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου σφάλμα. Ὅταν δηλαδὴ λέγῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὅτι «συμφωνεῖ, ὅπως εἰς περίπτωσιν εὐμενεστέρας εἰς τὸ μέλλον μεταχειρίσεως οἱωνδήποτε ἄλλων ὁμολογιούχων ἐξωτερικοῦ δανείου τῆς πρὸ τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου περιόδου, ἐν συγκρίσει μὲ τὴν παρεχομένην διὰ τῆς προτάσεως μεταχείρισιν, παράσχωμεν τὰ μέσα εὐνοϊκωτέρας μεταχειρίσεως», θὰ δώσῃ εἰς ἄλλους ὁμολογιούχους τὸ ἐπιχείρημα νὰ ἐπιμείνουν εἰς τὰς ἀπόψεις αὐτάς, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις φαίνεται κατ’ ἀρχὴν ἐνδοτική. Ἔπειτα δὲν πρέπει νὰ ξεχνῶμεν, ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ ὁμολογιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν τὴν ρύθμισιν, κατ’ ἀνάγκην θὰ κηρυχθοῦν ἀλληλέγγυοι μὲ τοὺς ἄλλους ὁμολογιούχους διὰ νὰ ἐπιτύχουν καλυτέρους ὅρους, ἐφ’ ὅσον οἱ καλύτεροι ὅροι θὰ ἰσχύσουν καὶ δι’ αὐτούς. Βεβαίως, ἔχομεν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι οὔτε ὑπάρχουν, οὔτε πρέπει νὰ δεχθῶμεν ὅρους βαρυτέρους. Λαμβάνομεν ὑπὸ σημείωσιν τὴν δήλωσιν αὐτὴν καὶ πρέπει ἡ ἐν λόγῳ δήλωσις νὰ τονισθῇ καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης, ὥστε αἱ ἐλπίδες αὐταί, τὰς ὁποίας τυχὸν θὰ δημιουργήσῃ τὸ ἄρθρον 6 νὰ διαψεύδωνται ἀπὸ τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ δήλωσις αὐτὴ πραγματικὰ θὰ ἰσχύσῃ καὶ πραγματικὰ θὰ ἔχῃ τὰ ἀποτελέσματα ἐπὶ τῶν διαπραγματεύσεων μὲ τοὺς ἄλλους ὁμολογιούχους. Πέραν αὐτῶν, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει τὸ μέγα θέμα τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ εἰς δραχμὰς χρέους. Λυποῦμαι ἰδιαιτέρως, διότι πάλιν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀντιδικήσω μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνῷ θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν πράγματα ἀβάσιμα καὶ ἀνακριβῆ. Ἡ ὑπουργικὴ ἀλληλεγγύη, βεβαίως, σᾶς ἐπιβάλλει, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐμφανίζεσθε ἀλληλέγγυος μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι μέσα σας δὲν ἐπιδοκιμάζετε τὰ ἐπιχειρήματα καὶ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὁ συνάδελφός σας κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὑποχρέωσις οὔτε νομική, οὔτε ἠθικὴ ἔναντι τῶν κατόχων ὁμολογιῶν ἐσωτερικοῦ χρέους. Διότι αὐτοὶ πρέπει νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ τοὺς ἄλλους ἐκ διαφόρων τοῦ πολέμου συνεπειῶν ζημιωθέντας. Ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι πρωτοφανὴς ἡ ἐξομοίωσις μὲ τοὺς ἄλλους ζημιωθέντας ἐκ τοῦ πολέμου τῶν κατόχων ὁμολογιῶν εἰς δραχμάς. Ἄλλωστε τὸ γεγονὸς τοῦτο, ὅτι τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους τὴν ἐπιχειρεῖ ἡ Κυβέρνησις μέσα εἰς τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ ὁποῖον ρυθμίζει καὶ τὸ ἄλλο χρέος πρὸς τὸ ἐξωτερικόν, ἀποδεικνύει τὴν ἀντίφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀποδεικνύει ὅτι πράγματι τὸ ἐπιχείρημά του αὐτὸ εἶναι ὅλως ἀβάσιμον. Ἔρχεσθε καὶ τὸ ρυθμίζετε μαζὶ μὲ τὸ ὑπόλοιπον δημόσιον χρέος, ἄρα θὰ ἐξομοιώσετε τοὺς κατόχους ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα μὲ τοὺς κατόχους ὁμολογιῶν εἰς δραχμάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀποστῶμεν. Εἶπεν ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ: Δὲν ἔχομεν καμμίαν ὑποχρέωσιν οὔτε νομικὴν οὔτε ἠθικήν. Δὲν ἔχομεν, εἶπεν, ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἔναντι τῶν μετοχῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους. Ἀντετάχθη ὅτι ὑπάρχουν ὁμολογίαι εἰς ξένον νόμισμα, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐσωτερικόν, εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῶν Ἑλλήνων. Καὶ ἀπήντησεν ἀμέσως: Πῶς θέλετε, μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ διαχωρίσωμεν τοὺς Ἕλληνας κατόχους ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα ἀπὸ τοὺς ξένους καὶ διὰ τοὺς Ἕλληνας νὰ ἔχωμεν μεταχείρισιν ὀλιγώτερον εὐνοϊκήν; Προέβαλλε δηλ. τὸ ἐπιχείρημα ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ὀλιγώτερον εὐνοϊκὴ μεταχείρισις τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τοὺς ξένους. Τὸ ἐπιχείρημα εἶναι ὅλως ἐπιφανειακὸν καὶ ὅλως ἐπιπόλαιον. Διότι τὸ ἐπιχείρημα καθ’ ἡμᾶς ἀντιστρέφεται. Ὑπάρχουν Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι κατέχουν ὁμολογίας εἰς ξένον νόμισμα, ὅπως ὑπάρχουν καὶ Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι κατέχουν ὁμολογίας εἰς δραχμάς. Οἱ δεύτεροι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ ἐπέδειξαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ νόμισμά μας. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Νομίζετε ὅτι ἔχετε δικαίωμα μεταξὺ τῶν δύο κατηγοριῶν Ἑλλήνων, ἐκείνων ποὺ κατέχουν ὁμολογίας εἰς δραχμὰς καὶ τῶν ἄλλων ποὺ κατέχουν ὁμολογίας εἰς συνάλλαγμα, ἔχετε δικαίωμα διὰ τοὺς τελευταίους αὐτοὺς νὰ κάνετε εὐνοϊκωτέραν ρύθμισιν; Αὐτὴ ἡ ἀνισότης εἶναι ἀπαράδεκτος, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ εἶπεν ἀκόμη, πῶς θέλετε νὰ ἀνεύρωμεν τοὺς κατόχους τῶν ὁμολογιῶν αὐτῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα. Ὁμολογῶ ὅτι εἶναι καταπληκτικὴ αὐτὴ ἡ διαβεβαίωσις τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπε νὰ ἀποτολμήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους ὅτι ἀπὸ τοῦ 1932 ὅσαι ὁμολογίαι εἰς ξένον νόμισμα, εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῶν Ἑλλήνων, ἔχουν καταγραφῆ καὶ εἶναι γνωσταὶ καὶ εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὸ Γεν. Λογιστήριον. Δὲν χρειάζεται λοιπὸν κανὲν ἀπολύτως ἀστυνομικὸν μέτρον. Δὲν ἔχει παρὰ νὰ ζητήσῃ τοὺς πίνακας ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἢ ἀπὸ τὸ Γεν. Λογιστήριον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1932 αἱ ὁμολογίαι αὐταὶ σφραγίζονται μὲ σφραγίδα ἡ ὁποία ἀναγράφει «ἀπαγορεύεται ἡ διαπραγμάτευσις αὐτῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν». Καὶ καθ’ ἑκάστην πληρωμὴν τοκομεριδίων ἐπετίθετο ἡ σφράγισις αὐτή. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός: Πῶς θέλετε νὰ τὰς εὕρωμεν; Σᾶς ἀπαντῶμεν: Στραφῆτε πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ Γεν. Λογιστήριον καὶ θὰ τὰς εὕρητε. Βεβαίως ὑπάρχουν καὶ ἐκεῖνοι περὶ τὸ 10 ἢ 15% οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αὐτοὶ δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἀκολουθήσουν τὴν ρύθμισιν ἡ ὁποία ἐδόθη καὶ διὰ τοὺς ξένους. Δι’ αὐτοὺς ὅμως ποὺ κατέχουν ὁμολογίας αἱ ὁποῖαι δὲν ἠμποροῦν πλέον νὰ ἐξαχθοῦν, DE FACTO, ἔχουν δραχμοποιηθῆ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι μεταξὺ ἐκείνων ποὺ εἶναι δραχμοποιημέναι αἱ ὁμολογίαι των καὶ τῶν ἄλλων τῶν εἰς δραχμάς, ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀναλογία, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται διαφορετικὴ μεταχείρισις καὶ μάλιστα προνομιακὴ ὑπὲρ ἐκείνων ποὺ δὲν ἐπέδειξαν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν δραχμὴν καὶ ἐσκέφθησαν νὰ κατοχυρωθοῦν μὲ ξένον νόμισμα. Εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι ὑπῆρχε διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο εἰδῶν ὁμολογιῶν. Εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς καὶ αἱ εἰς ξένον νόμισμα ἔχουν δραχμοποιηθῆ καὶ ἀπαγορεύεται ἡ ἐξαγωγὴ των, θεωροῦνται ἀναγκαίως ὡς τίτλοι ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ὑφιστάμενοι καὶ οὐδεμία εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀπολύτως μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν ἐσωτερικῶν διαφορά. Ἡ διαφορὰ τὴν ὁποίαν ἀτόπως ἡ Κυβέρνησις, ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ καὶ ὁ Ὑπουργὸς Ἐμπορίου ἔρχεται νὰ καθορίσῃ μεταξὺ δύο τάξεων Ἑλλήνων πολιτῶν ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μὲν τυγχάνει προνομιακῆς μεταχειρίσεως ἔναντι τῆς δέ, εἶναι ἀπαράδεκτος. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κατέχοντες τίτλους ἐν τῷ ἐσωτερικῷ εἰς ξένον νόμισμα ἀνέρχονται περίπου εἰς 39–40%. Δι’ αὐτὸ εἶχε δίκαιον ὁ κ. Λυκουρέζος. Πέραν αὐτῶν ὑπάρχει ἕνα 10–15% ποὺ εὑρίσκεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ αὐτοὶ ὑπάγονται εἰς γενικωτέραν ρύθμισιν. Κατὰ συνέπειαν ἐκείνους ποὺ ἔχομεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὀφείλομεν νὰ ὑπαγάγωμεν ὑπὸ ἄλλην ρύθμισιν καὶ θὰ ὑποδείξωμεν ἕνα τρόπον ἀποτελεσματικὸν ἀργότερα. Ὀφείλομεν τοὐλάχιστον νὰ τοὺς μεταχειρισθῶμεν μὲ τὸν ἴδιον τρόπον ποὺ μεταχειριζόμεθα τοὺς λοιποὺς Ἕλληνας πολίτας. Μᾶς εἶπε καὶ ἓν ἄλλο καταπληκτικὸν ἐπιχείρημα ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ὅλοι αὐτοὶ ἀποτελοῦν ἓν ἑνιαῖον σύνολον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Πῶς θέλετε νὰ ξεχωρίσωμεν τοὺς Ἕλληνας ἀπὸ τοὺς ξένους; Πρόκειται καὶ πάλιν περὶ παραπλανητικοῦ ἐπιχειρήματος. Ἐὰν πρόκειται περὶ τῶν Ἑλλήνων τῶν ἐγκατεστημένων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀποτελοῦν βεβαίως μέρος τῆς ὁμάδος αὐτῆς. Ἀλλά, ὅσοι εὑρίσκονται ἐνταῦθα, δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ αὐτούς. Ἀπόδειξις αἱ δηλώσεις ποὺ ἔκαμεν εἰς τὰς 20 Δεκεμβρίου 1962 ὁ Ἄγγλος Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Διαχωρίζει ἀπολύτως τοὺς ἐν Ἑλλάδι ὁμολογιούχους καὶ τοὺς θεωρεῖ ξεχωριστὴν κατηγορίαν. Πῶς ἐρχόμεθα λοιπὸν ἡμεῖς καὶ θέλομεν δῆθεν ἐν ὀνόματι τῆς ἰσότητος Ἑλλήνων καὶ ξένων, νὰ ἀγνοήσωμεν μίαν μεγάλην τάξιν, τῶν Ἑλλήνων ὁμολογιούχων, τὴν ὁποίαν μεταχειριζόμεθα κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἐξευτελιστικόν; Ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἦσαν ἀνακριβῆ, δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν πραγματικότητα. Ὑπάρχουν οἱ Ἕλληνες κάτοχοι τίτλων τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ὑπάρχει ἕνα 15% περίπου, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δι’ αὐτοὺς ἐπαναλαμβάνομεν, οὐδεμία ἀναζήτησις ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ — ἐκεῖ θὰ ἐχρειάζοντο ἀστυνομικὰ μέτρα—τὰ ὁποῖα δὲν ζητοῦμεν. Ἀλλὰ τοὺς ἄλλους, τοὺς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς θέσωμεν εἰς προνομιοῦχον θέσιν ἔναντι τῶν λοιπῶν Ἑλλήνων. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἄνισον μεταχείρισιν, ἡ ὁποία εἶναι ὅλως ἄδικος καὶ διὰ τὴν ὁποίαν δικαίως ἐξεγείρεται ἡ τάξις αὐτὴ ὅταν βλέπῃ ὅτι τοιαύτη μεταχείρισις τῆς ἐπιφυλάσσεται, ὥστε δὲν προσφέρονται εἰς αὐτούς, παρὰ ψιχία, αὐτὰ ποὺ δίδει ἡ Κυβέρνησις. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς πίστεώς μας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει ὅτι ἡ πίστις μας εἶναι μόνον ἐκείνη ποὺ ὑπάρχει εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλὰ ἡ πίστις χρειάζεται νὰ ὑπάρχῃ καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Μᾶς εἶπεν: Δὲν βλέπετε πῶς καλύπτονται τὰ δάνεια; Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὸν τρόπον ποὺ ἐκδίδονται τὰ ἐσωτερικὰ δάνεια, εἶναι ἰδική του ὑπόθεσις. Ἐπιβάλλονται ὅμως ἐπὶ τῶν μελλουσῶν γενεῶν βάρη, τὰ ὁποῖα δὲν ὤφειλον νὰ φέρουν. Τὰ δάνεια τὰ Ἑλληνικά, ὅπως γνωρίζητε, ἐκδίδονται μὲ τόκους ὑπερβολικούς, μὲ ἀπαλλαγὴν ἀπὸ εἰσοδήματος καὶ κληρονομίας, μὲ λαχνοὺς καὶ πάσης φύσεως προνόμια. Τοιούτου εἴδους δάνεια εἶναι δυνατὸν νὰ θεμελιώσουν τὴν χρηματοδότησιν τῆς χώρας, ὅπως ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀναπτύξεως; Ἐὰν τὰ κεφάλαια δὲν εἶναι φθηνὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποδώσουν διὰ τὰς μελλούσας γενεάς. Μόνον βάρη ἐπιβάλλετε εἰς αὐτὰ καὶ ἐλάχιστα εἶναι τὰ πλεονεκτήματα. Τὸ τελευταῖον ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ — ἔχει τὴν εὐεργετικήν του ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, διότι εἶπε πράγματα καταπληκτικὰ — ἦτο, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὔτε ἠθικὴ καὶ νομικὴ ὑποχρέωσις. Ἀλλὰ τὸ οὐσιαστικὸν ἐπιχείρημα εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν εἶναι ὅτι τοὺς μὲν ξένους δὲν ἠμποροῦμε νὰ τοὺς κάμωμεν τίποτε, διότι ἐκβιαζόμεθα ἀπὸ αὐτούς, ἐνῷ τοὺς Ἕλληνας τοὺς ἔχομεν εἰς τὸ χέρι καὶ ἠμποροῦμεν κυριαρχικῶς νὰ τοὺς ἐκβιάζωμεν. Τὸ ἐπιχείρημα εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ μίαν Κυβέρνησιν σεβομένην ἑαυτήν. Καὶ εἶναι ὑβριστικὴ μία τοιαύτη ἀντίληψις ὅτι ἐπειδὴ τοὺς ἔχομεν εἰς τὸ χέρι, δυνάμεθα νὰ τοὺς μεταχειριζώμεθα ὅπως μᾶς ἀρέσει. Καὶ δὲν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις ὅτι αὐτὸ ἔχει ἄμεσον ἀντίκτυπον εἰς τὸ οἰκονομικόν μας μέλλον. Διότι, δὲν θὰ γίνῃ ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς χώρας μὲ κεφάλαια μόνον τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλὰ καὶ μὲ κεφάλαια τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ἀλλοίμονον, ἐὰν τοιαύτης μεταχειρίσεως τυγχάνουν οἱ δανεισταὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Ποῦ θὰ εὑρεθοῦν τὰ κεφάλαια ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Κύριε Πρόεδρε, συνδέεται τὸ θέμα ὅπως βλέπετε, ὄχι ἁπλῶς μὲ ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ μὲ οὐσιαστικὰ θέματα οἰκονομικῆς φύσεως, δηλαδὴ μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἀρκετὰ ὅμως ἕως τώρα ἀντετάχθημεν εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Νομίζω, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν θελήσητε νὰ προσέξητε, ἠμπορεῖτε νὰ εὕρητε μίαν λύσιν, ἡ ὁποία καὶ σᾶς, ὡς Ὑπουργὸν Οἰκονομικῶν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς συμφέρῃ. Τί ζητοῦμεν; Ζητοῦμεν, πρῶτον νὰ ἀποκαταστήσωμεν τὴν πίστιν μας. Καὶ λέγομεν ὅτι ἡ πίστις μας δὲν ἀποκαθίσταται παρὰ μόνον ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐσωτερικόν. Δεύτερον, δὲν πρέπει νὰ βαρύνωμεν ἐξαιρετικῶς τὸν προϋπολογισμόν. Ὅταν ὁ προϋπολογισμὸς ἔχῃ περισσεύματα, τὰ ὁποῖα διαθέτει διὰ ἐπενδύσεις, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαφυλάξωμεν, ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ, τὰ πλεονάσματα αὐτὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι μᾶς χρειάζονται διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Λοιπόν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχω μερικοὺς ἀριθμοὺς καὶ ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ μὲ διαψεύσητε ὡς πρὸς αὐτούς, ἐὰν τοὺς ἐλέγξητε. Σύμφωνα μὲ τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἐλάβατε, ὅτι ἕνα χρυσὸ δολλάριον ἐξισοῦται μὲ ἕνα δολλάριον μεταπολεμικόν, τὸ δάνειον εἰς δολλάρια, τὸ ὁποῖον ρυθμίζετε, ἀνέρχεται περίπου εἰς 36 ἑκατομ. δολλάρια. Καὶ ἐὰν ἀκολουθήσητε τὴν ἰδίαν ἀρχὴν καὶ δὲν θὰ φύγετε ἀπ’ αὐτὸν τὸν κανόνα ἔναντι τῶν Ἄγγλων καὶ τῶν Γάλλων, ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ ἐπ’ αὐτοῦ εἶναι ρητὴ καὶ κατηγορηματικὴ καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβάλλετε διὰ τοὺς λοιποὺς ὁμολογιούχους μεγαλύτερα βάρη. Ἄρα, ἐὰν ἀκολουθήσετε τὴν ἰδίαν γραμμὴν εἰς τὴν μετατροπὴν τῶν ξένων νομισμάτων, τῶν φράγκων καὶ λιρῶν εἰς δολλάρια, ἔχομεν διὰ τὰ δύο ἄλλα δάνεια, τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα. Δάνεια εἰς χρυσᾶ φράγκα, εἶναι περίπου 836 ἑκατ. Ταῦτα ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως, καταλήγουν 167 ἑκατ. δολλάρια. Διὰ τὰ δάνεια τῆς στερλίνας, πάλιν μὲ αὐτὴν τὴν βάσιν, ἔχομεν περίπου 52 ἑκατ. δολλάρια. Καὶ τὰ δάνεια τοῦ 1931 μὲ εὐχέρειαν πληρωμῆς εἰς διάφορα νομίσματα καταλήγουν, ἔχομεν 22,5 ἑκατ. δολλάρια. Καὶ ἐν τῷ συνόλῳ ἔχομεν 277.300.000 δολλάρια, ἐὰν ἡ ρύθμισις καὶ τῶν ὑπολοίπων δανείων εἰς ξένον συνάλλαγμα γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ρυθμίσεως, τὴν ὁποίαν ἐπιδοκιμάζομεν καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἡ καλυτέρα δυνατὴ σύμφωνα μὲ ὅσα ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Τὸ 60% τῶν δανείων αὐτῶν, εὑρίσκεται εἰς χεῖρας ὁμολογιούχων τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τὸ 40% εἰς χεῖρας Ἑλλήνων. Εἰς τὸ 60% ἀναλογοῦν περίπου 166 ἑκατ. δολλάρια ὁμολογίαι. Εἰς τὸ 40% ποὺ ἀφορᾷ τοὺς ἐν Ἑλλάδι εὑρισκομένους τίτλους, ἀντιστοιχοῦν 111 ἑκατ. δολλάρια. Κύριε Ὑπουργέ, τὰ 111 ἑκατ. δολλάρια, τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰς χεῖρας των οἱ Ἕλληνες, ἔχουν ὡς ἐτησίαν περίπου ἐξυπηρέτησιν 162 ἑκατομμ. δραχμάς. Δηλαδή, τὰ 40% ποὺ εὑρίσκονται εἰς Ἑλληνικὰς χεῖρας καὶ ἐν Ἑλλάδι, αὐτά, μὲ τὴν ρύθμισιν ποὺ κάμνετε εἰς δραχμάς, θὰ ἔχετε μίαν ἐξυπηρέτησιν 162 ἑκατ. κατ’ ἔτος. Ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, δίδετε εἰς τοὺς πτωχοὺς ὁμολογιούχους τοῦ ἐξωτερικοῦ μόνον 20 ἑκατ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἕνας μέσος ὅρος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἕνα εἶδος φαλκιδεύσεως αὐτῶν τῶν ἑκατὸν τόσων ἑκατομμυρίων διὰ νὰ βοηθηθοῦν τοὐλάχιστον μέχρι τοῦ διπλασίου τῆς σημερινῆς ρυθμίσεως οἱ κάτοχοι τῶν ἐσωτερικῶν ὁμολογιῶν; Διότι δὲν ζητοῦμεν ποτὲ δι’ αὐτοὺς νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀκέραιον, ζητοῦμεν ἀντὶ τοῦ 5%, νὰ φθάσωμεν τοὐλάχιστον εἰς τὸ 10%. Θὰ εἶναι περίπου 40 ἑκατ. Ὅταν ἔχετε, λοιπόν, αὐτοὺς τοὺς κατόχους ξένων ὁμολογιῶν ἐν Ἑλλάδι, ὅταν τοὺς ἔχετε εἰς τὴν διάθεσίν σας εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τοὺς εὑρίσκετε εἴτε εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος εἴτε εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Ὑπουργέ, ἀπὸ αὐτὰ τὰ 162 ἑκατ. νὰ ἀφαιρέσωμεν κἄτι διὰ νὰ δώσωμεν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ἀκόμη μόνον 20 ἑκατομ.; Αὐτὰ τὰ 20 ἑκατ. κατ’ ἔτος θὰ εἶναι ἀρκετά, ἐὰν διπλασιάσωμεν τὸ ποσοστόν. Ἐγὼ θὰ ἔλεγον κἄτι ἐπὶ πλέον, ὅτι σεῖς, ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεσθε σκληρὸς πολλὲς φορές, διότι ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πρέπει νὰ εἶσθε σκληρὸς καὶ ἀνένδοτος, ἐὰν θὰ ἐμπνέεσθε ἀπὸ αἴσθημα δικαιοσύνης, θὰ ἔπρεπε αὐτοὺς τοὺς Ἕλληνας κατόχους ὁμολογιῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα, νὰ τοὺς μεταχειρίζεσθε κατὰ τρόπον ἀνάλογον μὲ τὸ ἐξωτερικὸν χρέος. Ἠξεύρετε πόση θὰ εἶναι ἡ ἐξοικονόμησις διὰ τὸν προϋπολογισμόν σας. Θὰ προκύψουν 110 ἑκατ. ἐξ αὐτοῦ ὑπέρ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὑπὲρ τῶν ἐπενδύσεων, ἐὰν θελήσητε, δηλαδή, νὰ τοὺς ἐξομοιώσητε τοὺς κατόχους τῶν εἰς συνάλλαγμα δανείων καὶ μὲ τοὺς Ἕλληνας κατόχους ὁμολογιῶν δανείων εἰς δραχμάς. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐμμένετε εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἦσαν ἐπιχειρήματα μὴ ἀνταποκρινόμενα πρὸς τὴν πραγματικότητα, ἦσαν ἐπιχειρήματα εἰς βάρος αὐτῆς ταύτης τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου, ἦσαν ἐπιχειρήματα εἰς βάρος τῆς ἠθικῆς ὑποστάσεως τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς λέγετε ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν ἡμεῖς τοὺς Ἕλληνας κατόχους τίτλων εἰς δολλάρια, ἐκείνους δηλαδὴ ποὺ δὲν εἶχον ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν δραχμὴν νὰ τοὺς μεταχειρισθῶμεν κατὰ τρόπον διάφορον ἀπὸ τοὺς ξένους ὁμολογιούχους. Τὸ ἐπιχείρημά σας εἶναι ἐπιπόλαιον καὶ ἀβάσιμον. Ἀντιστρόφως ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν μεταξὺ τῶν δύο τάξεων τῶν Ἑλλήνων κατόχων ὁμολογιῶν νὰ μὴ μεταχειρίζεσθε χειρότερον ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπέδειξαν μεγαλυτέραν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ νόμισμα τοῦ Κράτους. Εἶναι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐκθέτῃ εἰς τὸ μέλλον καὶ σᾶς καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν ποὺ θὰ σᾶς διαδεχθοῦν. Μὴ ἰσχυρίζεσθε ὅτι ἤδη ἐπετύχατε εἰς τὰ ἐσωτερικὰ δάνεια. Δὲν ἐπετύχατε τίποτε, ὅταν δίδετε, ὅ,τι δίδετε, εἰς τοὺς ἐγγεγραμμένους διότι δημιουργεῖτε εἰς τὴν χρηματαγορὰν τοιαύτην κατάστασιν ὥστε οἱ ἰδιῶται ἐπιχειρηματίαι ποὺ θὰ προσφύγουν εἰς αὐτὴν νὰ ἔχουν ἕνα συναγωνισμὸν τοῦ Κράτους ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἐπιτύχουν τὰ κεφάλαια ποὺ χρειάζονται. Διότι ὅπως καὶ ἄλλοτε εἴπομεν, εἰς μίαν φιλελευθέραν χώραν, καὶ ἰσχυρίζεσθε ὅτι εἶσθε φιλελεύθεροι, αἱ ἰδιωτικαὶ ἐπενδύσεις πρέπει νὰ εἶναι πολλαπλάσιαι τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων ἐὰν θέλωμεν πράγματι νὰ φθάσωμεν εἰς οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Λοιπὸν κ. Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐγκαταλείψετε τὰς περιέργους θεωρίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι δῆθεν δὲν ὑπάρχει ἠθικὴ ὑποχρέωσις ὅτι δῆθεν δὲν πρέπει νὰ μεταχειριζώμεθα τοὺς Ἕλληνας χειρότερον ἀπὸ τοὺς ξένους. Νὰ ἔλθετε εἰς τὴν πραγματικότητα τὴν Ἑλληνικήν. Πρέπει νὰ μεταχειρίζεσθε τοὺς Ἕλληνας εἴτε κατόχους ὁμολογιῶν εἰς ξένον νόμισμα εἴτε εἰς δραχμὰς κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον. Καὶ ἠμπορεῖτε τοὺς πρώτους νὰ ἀνεύρετε ἀμέσως ἐὰν θελήσετε. Εἶναι πράγματι καταπληκτικὰ τὰ ὅσα εἶπεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ὁμολογῶ, ὅτι ὅταν τὰ ἀνέγνωσα εἰς τὰ πρακτικά, ἔμεινα κατάπληκτος, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν ἐντίμους ξένους ὁμολογιούχους καὶ ὅτι θὰ πρέπει νὰ μεταχειρισθῶμεν ἀστυνομικὰ μέτρα διὰ νὰ τοὺς ἀνεύρωμεν. Ἐὰν θέλετε σεῖς, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἀσκήσετε τὴν ἐξουσίαν ποὺ σᾶς δίδει τὸ Κράτος, ἠμπορεῖτε νὰ ἀποδώσητε δικαιοσύνην. Ἐὰν θελήσητε νὰ μεταχειρισθῆτε τοὺς Ἕλληνας τῶν δύο κατηγοριῶν ἐξ ἴσου χωρὶς νὰ δώσητε προνόμια εἰς τοὺς μὲν ἔναντι τῶν ἄλλων, θὰ ἰδῆτε ὅτι μὲ μίαν δικαιοτέραν ρύθμισιν θὰ ἔχετε καὶ μίαν ἐξοικονόμησιν ἀρκετῶν ἑκατομμυρίων κατ’ ἔτος. Ἐὰν ὅπως λέγετε φθάσετε εἰς μίαν ρύθμισιν ὁλοκλήρου τοῦ δημοσίου χρέους ἀνάλογον μὲ ἐκείνην ποὺ ἐπέτυχεν ἐν Ἀμερικῇ. Καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι τὸ ἄρθρον 6 δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ σᾶς δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν διὰ νὰ ὑπαναχωρήσετε. Τὸ ἐδηλώσατε ρητῶς. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὑπῆρχε διάθεσις ὅταν ὑπεγράφατε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νὰ ὑπαναχωρήσετε. Ἀλλὰ μετὰ τὴν ἐπίσημον δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἡμεῖς εἴμεθα βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ χρησιμοποιήσητε ποτὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6, ὅτι θὰ ἐπιμείνετε μέχρι τέλους ἔναντι τῶν ξένων ὁμολογιούχων εἰς ρύθμισιν ἀνάλογον πρὸς τοὺς ὁμολογιούχους εἰς δολλάρια καὶ θὰ ἔχετε εἰς τοῦτο τὴν συμπαράστασιν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Ἐπίσης θὰ ἔχετε τὴν συμπαράστασιν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἔθνους ἐὰν θελήσετε τοὺς Ἕλληνας νὰ τοὺς μεταχειρισθῆτε κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπέδειξαν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν δραχμὴν μὴ τοὺς μεταχειρισθῆτε κατὰ χειρότερον τρόπον ἔναντι τῶν ἄλλων. Ἐὰν δὲν τὸ ἐπιχειρήσετε αὐτό, θὰ καταφέρετε μεγάλο πλῆγμα ἐναντίον τῆς πίστεως τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἀντίκτυπον εἰς τὸ μέλλον. Μία μεγάλη τάξις ἀσφαλῶς θὰ καταρᾶται τὴν ὥραν ποὺ ἐπίστευσεν εἰς τὴν δραχμήν. Καὶ θὰ χρειασθῇ εἰς τὸ μέλλον νὰ τῆς δώσετε πολλὰ ἀνταλλάγματα διὰ νὰ πιστεύσῃ εἰς τὰς ἐπαγγελίας καὶ τὰς ὑποσχέσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Λυκουρέζος, ἔχει τὸν λόγον.

§62Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν πρὸ 20 ἡμερῶν περίπου συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον περὶ δανείου, τόσον ὁ κ. Καψάλης, ὅσον καὶ ἐγώ, εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ διατυπώσωμεν τὰς ἀπόψεις μας διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ὀλίγα τινὰ ἔχω νὰ προσθέσω τὰ ὁποῖα μοῦ δίδει ἀφορμὴν νὰ εἴπω ἡ προχθεσινὴ ὁμιλία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀλλὰ πρὶν ἢ διατυπώσω τὰς σκέψεις μου ἐπὶ τῶν ὅσων, ἀπαραδέκτων καθ’ ἡμᾶς, εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, θὰ ἤθελα νὰ τονίσω ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ρύθμισιν τοῦ εἰς χρυσὸν καὶ συνάλλαγμα δημοσίου χρέους, ἡμεῖς ἔχομεν τὴν γνώμην ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσασα τὸν διακανονισμὸν αὐτοῦ καὶ θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν ρύθμισιν καὶ μὲ τοὺς ἄλλους ξένους ὁμολογιούχους, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἐκκρεμότης πλέον εἰς τὰ ζητήματα αὐτά. Ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι καθυστέρησε εἰς τὸν διακανονισμὸν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, ἐνῷ ἠδύνατο καὶ ὤφειλε νὰ προβῇ εἰς προγενέστερον χρόνον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ 1958, ὡς ἄλλωστε, ὡμολόγησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, εἶχε φθάσει εἰς συμφωνίαν μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς ὁμολογιούχους, ἡ ὁποία δὲν ὡλοκληρώθη, διότι τὴν τελευταίαν στιγμὴν προέκυψε διαφωνία ἐπὶ τοῦ ὅρου τῆς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου ὀφειλέτου, τὴν ὁποίαν ἠξίωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ περιληφθῇ. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ποῖον ἦτο; Ὅτι ὅταν πρὸ ὀλίγων μηνῶν προῆλθεν εἰς τὴν ρύθμισιν ἠναγκάσθη νὰ δεχθῇ τὴν ἀντίθετον ρήτραν τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου δανειστοῦ. Ἔχει περιληφθῆ ὅρος εἰς τὴν συμφωνίαν, ὅτι τυχὸν ρύθμισις τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου χρέους εὐνοϊκωτέρα μὲ ἄλλους ὁμολογιούχους θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν νὰ ἐπεκτείνωνται οἱ εὐνοϊκώτεροι αὐτοὶ ὅροι καὶ εἰς τὴν συμφωνίαν μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς Ὁμολογιούχους. Ἡμεῖς δὲν ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν διότι προέβη εἰς τὴν ρύθμισιν. Ὀρθῶς ἔπραξεν. Τὴν ἐλέγχομεν διότι καθυστέρησε τόσον πολὺ καὶ ἴσως ἔχασεν εὐκαιρίας πολὺ εὐνοϊκωτέρας, διότι ἤδη προέβη εἰς τὴν ρύθμισιν ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν ΕΟΚ καὶ ὑπεχρεώθη ἴσως νὰ δεχθῇ ὅρους δυσμενεστέρους. Ταῦτα ὡς πρὸς τὴν γενομένην ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ εἰς δραχμὰς χρέους, ἐτόνισε μὲ πολὺ ἔντονον ὕφος, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζει ὄχι μόνον νομικήν, ἀλλὰ οὔτε ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἔναντι τῶν εἰς δραχμὰς ὁμολογιούχων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν νομικὴν ὑποχρέωσιν ἔλαβον ἀφορμὴν πρὸ ἡμερῶν νὰ τονίσω καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος ἔχει δεχθῆ τὴν ἄποψιν ὅτι τοὐλάχιστον διὰ τὰ μὴ ληξιπρόθεσμα εἰς δραχμὰς δάνεια κατὰ τὸν χρόνον τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου 18 δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἐχώρισεν ἀπόσβεσις. Εἶναι ὅμως ἀπαράδεκτον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ λέγῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἠθικὴ ὑποχρέωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἔναντι τῶν κομιστῶν ὁμολογιῶν εἰς δραχμάς, ὅταν μάλιστα τὰ πλεῖστα τῶν δανείων αὐτῶν εἶναι ἀναγκαστικὰ δάνεια ὅταν Ἕλληνες πολῖται ὑπεχρεώθησαν νὰ γίνουν δανεισταὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἀλλὰ καὶ ὅσοι δὲν ὑπεχρεώθησαν καὶ εἶναι οἰκείᾳ βουλήσει κάτοχοι τῶν ὁμολογιῶν αὐτῶν, καὶ αὐτοὶ ἔχουν δικαίωμα ἂν ὄχι νομικὸν, ἠθικὸν νὰ ἀξιώσουν νὰ τύχουν ἱκανοποιητικῆς μεταχειρίσεως ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζει οὔτε νομικὴν, οὔτε ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, εἶναι δήλωσις τὴν ὁποίαν νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλά, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, προέβη καὶ εἰς μίαν ἀπαράδεκτον σύγκρισιν μεταξὺ τῶν ὁμολογιούχων εἰς δραχμὰς καὶ τῶν καταθετῶν τοῦ Ταμιευτηρίου καὶ τῶν Τραπεζῶν. Δὲν ὑπάρχει ἔδαφος συγκρίσεως. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητοῦμεν περὶ τοῦ τρόπου ρυθμίσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου χρέους. Κατὰ ποίαν λογικὴν θὰ συγκρίνωμεν τοὺς ἐξ ἄλλων αἰτιῶν καταστραφέντας κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον; Καὶ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι δὲν γνωρίζει καμμίαν ἀνειλημμένην ὑποχρέωσιν καὶ καμμίαν δήλωσιν τῆς πρώτης Κυβερνήσεως Παπάγου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνελήφθη ὑποχρέωσις ἴσης μεταχειρίσεως. Λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, ὅτι ρητὴ ἦτο ἡ ὑπόσχεσις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως Παπάγου, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετεῖχεν καὶ ὁ νῦν κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω πρῶτον τὴν ὁμιλίαν τοῦ τότε ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργοῦ καὶ σήμερον Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, κ. Μαρκεζίνη, τῆς 24.11.1953, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅπου ρητῶς ἐγένετο λόγος περὶ ἴσης μεταχειρίσεως τῶν ὁμολογιούχων τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους καὶ περαιτέρω νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως τὸ σχετικὸν μὲ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους καὶ τῶν καταθέσεων τῆς 28.1.1954 διὰ νὰ μὴ τοῦ ὑπενθυμίσω καὶ ἄλλας μεταγενεστέρας δηλώσεις. Ὑπῆρξε, λοιπόν, καὶ ἦτο, ἀνεξαρτήτως τῆς ἠθικῆς καὶ τῆς νομικῆς ὑποχρεώσεως, καὶ ἀνειλημμένη ὑποχρέωσις ἀπὸ τὴν πρώτην Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι θὰ ἐγένετο ἴση μεταχείρισις καὶ ὅταν λέγωμεν ἴσην μεταχείρισιν δὲν ἐνοοῦμεν, φυσικά, μαθηματικῶς ἴσην, ἀλλὰ ἀνάλογον ἔστω καὶ ὄχι τὴν σημερινὴν κραυγαλέαν ἀνισότητα. Σχετικῶς μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν καταθέσεων Ταμιευτηρίου, δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ ὑπὸ ποίας συνθήκας ἐγένετο ἡ ρύθμισις αὐτή. Ἐγένετο εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς προϋπολογισμὸς δὲν ὑπερέβαινε τὰ 10 δισεκατομμύρια, ἐνῷ ὁ σημερινὸς προϋπολογισμός, μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων, φθάνει τὰ 26 δισεκατομμύρια, ὅτι τὸ τότε κυκλοφοροῦν χαρτονόμισμα ἦτο 3 δισεκατομμύρια καὶ σήμερον ἔχομεν 13 δισεκατομμύρια καὶ ὅτι ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ τῶν καταθέσεων ἐδόθη ποσοστὸν 5–10% καὶ ἐγένετο καταβολὴ τοῖς μετρητοῖς μὲ διαφόρους προθεσμίας, μέχρι τριῶν ἐτῶν. Μὲ τὴν στενότητα τῶν τότε συνθηκῶν, ἂν θελήσητε νὰ τὴν συγκρίνητε ἐκείνην τὴν ρύθμισιν μὲ τὴν σημερινὴν τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους, ἀμέσως θὰ ἀντιληφθῆτε πόσον κακομετεχειρίσθητε τοὺς εἰς δραχμὰς ὁμολογιούχους. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος, κ. Α. Μίχας). Εἶπε περαιτέρω ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ περαίνων τὴν ἀγόρευσίν του, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς κατηγοροῦν δι’ ἄνισον μεταχείρισιν. Ἀφοῦ ἐπανέλαβεν ὅτι δὲν αἰσθάνεται καμμίαν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, εἶπεν ὅτι διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκούσωμεν τὴν φωνὴν τῆς καρδίας μας, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, θέλοντες καὶ μὴ θέλοντες νὰ προβῶμεν εἰς ὡρισμένον διακανονισμὸν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ἀλλὰ προκειμένου —ἔλεγε— περὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, ἆ! περὶ αὐτοῦ εἴμεθα κύριοι ἐν τῷ οἴκῳ μας, ἀποφαινόμεθα κυριαρχικῶς καὶ συνεπῶς ἐκεῖ ποὺ ἀποφαίνεται κυριαρχικῶς καὶ ἀποφασίζει ἐλευθέρως, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος κατὰ τὴν ἄποψιν καὶ τὴν νοοτροπίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀδικεῖ καὶ καταρρακώνει τὴν πίστιν. Ὄχι, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐὰν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος θέλῃ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν πίστιν του, δὲν πρέπει νὰ προβαίνῃ μόνον εἰς συμφωνίας ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ νὰ λαμβάνῃ ἐποικοδομητικὰς ἀποφάσεις ἐλευθέρως. Καὶ προκειμένου περὶ τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δείξῃ πράγματι ὅτι ἐπιθυμεῖ ἔναντι τῶν πολιτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἴτε ἀναγκαστικῶς εἴτε ἑκουσίως ἐνεπιστεύθησαν, τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν πίστιν, δίδουσα μίαν ἔστω καὶ σχετικῶς ἱκανοποιητικὴν λύσιν. Δὲν λέγομεν ὅτι ἔπρεπε νὰ τύχουν μαθηματικῶς ἴσης μεταχειρίσεως. Δὲν θέλομεν νὰ ὑποστηρίζωμεν πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι πραγματοποιήσιμα. Ἀλλὰ ἔναντι τῆς μεταχειρίσεως ποὺ ἔγινε διὰ τοὺς κατόχους τίτλων τῶν εἰς χρυσὸν καὶ συνάλλαγμα δανείων, νομίζομεν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ κἄποια προσπάθεια, ἀντὶ τοῦ 5% ποὺ ἐδώσατε, νὰ δώσετε 15%, ἔστω 10%, δεικνύοντες οὕτω τὴν καλὴν πρόθεσιν τοῦ Κράτους, ἔναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐνεπιστεύθησαν. (Χειροκροτήματα).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§64Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπρόκειτο κατὰ τὴν συνεδρίασιν τὴν ἀποψινὴν νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἡ σκέψις μου ἦτο κατὰ μίαν ἄλλην φάσιν τῆς διαδικασίας, ἐκτενῶς νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν θέματος. Ἡ ἀγόρευσις τοῦ Προέδρου, κ. Στεφανοπούλου καὶ ἡ συμπληρωματικὴ ὁμιλία τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Μεσσηνίας καὶ ἐκλεκτοῦ συναδέλφου κ. Λυκουρέζου, —λέγω δὲ συμπληρωματική, διότι εἶχεν ὁμιλήσει κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παραγωγικοῦ δανείου ἐπὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους— μὲ φέρουν εἰς τὸ νὰ κάμω μερικὰς παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι οὐχὶ πλήρεις εἰς ὡρισμένα συγκεκριμένα σημεῖα, διότι ἄλλως θὰ ἔπρεπε νὰ ἀγορεύσω ἐπὶ πολλὰς ὥρας, καὶ εἶπον ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιφυλάσσομαι εἰς ἄλλην φάσιν τῆς συζητήσεως. Ἐν προοιμίῳ θέλω νὰ ὑπογραμμίσω ὅτι αἰσθάνομαι ἱκανοποίησιν —ἄλλως τε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι διαφορετικὰ— διότι ἡ πλευρὰ τῆς ἐθνικόφρονος Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὸ σύνολόν της χαίρει διότι ἐπῆλθε τὸ πρῶτον βῆμα τοῦ διακανονισμοῦ τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, καὶ ἀντιλαμβάνεται ὅτι αὐτὸ εἶναι λίαν συντελεστικὸν τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς διεθνοῦς πίστεως τῆς χώρας ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀποκατάστασιν ἐξαρτᾶται ἐν πολλοῖς ἡ περαιτέρω ἀνοδικὴ πορεία τῆς οἰκονομίας καὶ ἡ βελτίωσις τῶν συνθηκῶν γενικῶς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν αὐτὴν ἀναγνώρισιν, θὰ πρέπει νομίζω, νὰ ὑπογραμμίσω ὅτι ἡ πρώτη κατηγορία περὶ τοῦ ὅτι αἱ πρὸ τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως Κυβερνήσεις, καὶ ὄχι ἡ σημερινή, καθυστέρησαν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, δὲν εὐσταθεῖ. Καὶ δὲν εὐσταθεῖ διὰ δύο λόγους: Διότι ἀρχικῶς, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συμφωνία διὰ δύο λόγους. Πρῶτον, διότι ἡ ἀπόστασις τῶν ἑκατέρωθεν ἀπόψεων ἦτο ἀγεφύρωτος, ἀλλὰ καὶ δεύτερον, διότι συνέτρεχον καὶ ὡρισμένοι πρόσθετοι λόγοι, τοὺς ὁποίους τόσον ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος γνωρίζει ὅσον καὶ τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν καὶ ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας γενικώτερον, πρόσθετοι λόγοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπέτρεπον καθ’ ὡρισμένην ἐποχὴν τὴν διεξαγωγὴν διαπραγματεύσεων μὲ τὸ Συμβούλιον τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων. Καὶ εἶπον ὅτι ἀρχικῶς δὲν ἦτο δυνατὴ καὶ συνεπῶς δὲν εὐσταθεῖ ἡ κατηγορία, ὅτι ἐγένετο εὐθύνῃ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καθυστέρησις, διότι τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς τῆς χώρας ἐστηρίζετο ἀποκλειστικῶς, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὑπῆρχεν ἐκ τοῦ Ἀμερικανικοῦ νόμου τῆς βοηθείας ἀπαγόρευσις τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσεν ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς βοηθείας εἰς συνάλλαγμα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοιούτου εἴδους ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους. Ἄρα ἀπὸ αὐτὴν τὴν περίφημον τοποθέτησιν ὡρισμένοι ἐκ τῶν ἀγορητῶν τοῦ Κέντρου περὶ καθυστερήσεως, καὶ ἐξ ἧς ζημίᾳ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, θὰ ἀφαιρέσωμεν τὴν πρώτην περίοδον, ἡ ὁποία ἐκτείνεται περίπου ὡς τὸ 1955, κατὰ τὴν ὁποίαν περίοδον δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ κάμῃ τοιαύτας διαπραγματεύσεις, διότι καὶ ἐὰν ἐστέφοντο ὑπὸ ἐπιτυχίας, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκτέλεσις τῆς συμφωνίας αὐτῆς, λόγῳ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, λόγῳ τῆς βοηθείας εἰς συνάλλαγμα ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικῆς καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ Ἀμερικανικὸς νόμος ἀπηγόρευε εἰς τὰς βοηθουμένας χώρας νὰ μεταχειρίζωνται τὴν βοήθειαν διὰ τοιούτου εἴδους διεθνεῖς ὑποχρεώσεις. Ἔρχομαι εἰς τὴν δευτέραν περίοδον. Ἐκεῖ πράγματι ἐγένετο μία ἀπόπειρα τὸ 1954 ὑπουργοῦντος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τοῦ νῦν Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, ἡ ὁποία δὲν ἐστέφθη ὑπὸ ἐπιτυχίας, διότι ἦσαν τοιαῦται αἱ ἀξιώσεις τῶν ὁμολογιούχων, εἰς τοσαύτην ἀπόστασιν εὑρισκόμεναι ἀπὸ τὰς δυνατότητας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὥστε παρὰ τὴν καλὴν διάθεσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προσεγγίσουν αἱ ἀπόψεις καὶ συνεπῶς ἡ συμφωνία νὰ ἐπιτευχθῇ. Ἔρχομαι εἰς τὴν τρίτην περίοδον, ἡ ὁποία ἄρχεται διὰ διαπραγματεύσεων τὰς ὁποίας διεξήγαγεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸ 1956–57, μὲ τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀμερικανῶν ὁμολογιούχων, διαπραγματεύσεις αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν πολλὰς διακυμάνσεις, διακυμάνσεις ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἐφαίνετο πρὸς στιγμὴν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ στεφθοῦν ὑπὸ ἐπιτυχίας καὶ ἔπειτα κατὰ τὴν τελευταίαν των φάσιν δὲν ἐπετυγχάνετο τελικῶς συμφωνία, διότι αἱ ἀπόψεις μεταξὺ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀμερικανῶν ὁμολογιούχων εὑρέθησαν εἰς τοιαύτην ἀπόστασιν, ὥστε ἡ συμφωνία ἡ ὁποία εἶχεν ἐπέλθει ἀρχικῶς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ καὶ νὰ ὁλοκληρωθῇ. Ὑπεστηρίχθη ἀπὸ ὡρισμένους ἐκ τῶν ρητόρων τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ μάλιστα ἀπὸ τὸν κ. Εἰσηγητὴν τῆς μειοψηφίας, ὅτι ὑπῆρξε σφάλμα ἡ ἀναγγελία τῆς προθέσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νὰ ρυθμίσῃ καὶ νὰ προσπαθήσῃ νὰ προσεγγίσῃ καὶ νὰ φθάσῃ εἰς συμφωνίαν μὲ τοὺς ὁμολογιούχους διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε σφάλμα, δὲν ἀφορᾷ ἡ ἄποψις αὐτὴ τὰς Κυβερνήσεις τῆς Ἐθνικῆς Ριζοσπαστικῆς Ἑνώσεως μόνον ἀλλὰ καὶ τὰς προηγουμένας, δὲν ὑπῆρξε σφάλμα, διότι ἐπανειλημμένως καὶ ἐσκεμμένως ἐβάλλετο ἡ χώρα ἐπὶ κακοπιστίᾳ ἐπὶ ἐσκεμμένῃ θελήσει μὴ ρυθμίσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἐπὶ τὸ ὅτι διὰ διαφόρων δικολαβισμῶν καὶ διαφόρων ἀπαραδέκτων τρόπων προσπαθεῖ ἐσκεμμένως νὰ ἀποφύγῃ τὰς διεθνεῖς ὑποχρεώσεις εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Καὶ ἔπρεπεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὄχι μόνον διὰ δηλώσεων, ὄχι μόνον διὰ διπλωματικῶν συνεννοήσεων, ἀλλὰ εἰ δυνατὸν καὶ δι’ ἄλλων τρόπων ἐμπράκτως νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἦτο ἑτοίμη νὰ προχωρήσῃ καὶ νὰ διαπραγματευθῇ τὸν διακανονισμὸν τοῦ δημοσίου χρέους. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἐὰν θέλετε νὰ κρίνωμεν ἀντικειμενικῶς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον καὶ πράγματι αὐτὸ εἶναι τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἀντικατηγορῶ τὴν ἐθνικόφρονα Ἀντιπολίτευσιν, εἶναι, ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα μὲ ἀπόλυτον ἀντικειμενικότητα. Ἐὰν ἤθελε νὰ τὸ εἶχεν ἐρευνήσει μὲ ἀπόλυτον ἀντικειμενικότητα, εἶμαι βέβαιος, δὲν θὰ προέβαλε πολλὰ ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα προέβαλε. Ἡ Ἀντιπολίτευσις παρεσύρθη καὶ παρεσύρθη διότι, ἐνῷ ἐδῶ ἔχομεν δύο χωριστὰ θέματα, τὸ θέμα τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους καὶ τὸ θέμα τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους, εἰς ὅλας τὰς ἀγορεύσεις παρετήρησα καὶ ἐδιάβασα καὶ τὰ πρακτικὰ μετὰ προσοχῆς τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, γίνεται σύνδεσις τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προτείνει εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ κυρώσῃ τὴν πρᾶξιν τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους καὶ τὰ ἀφορῶντα τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ἐγὼ τὸν δρόμον αὐτὸν δὲν θὰ τὸν ἀκολουθήσω. Θὰ ἀκολουθήσω τὸν δρόμον τῆς ἀναλύσεως τῶν δύο κεφαλαίων κεχωρισμένως καὶ μετὰ θὰ συναγάγω, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐγώ, τὰ συμπεράσματά μου. Ὅτι κ. συνάδελφοι, ἐπεβάλλετο ὅσον τὸ δυνατὸν τὸ ταχύτερον, ἀλλὰ καὶ μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέραν ἐπιμονὴν εἰς τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν διεθνῶν μας συμβατικῶν ἐκ δανείων ὑποχρεώσεων, ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: ἐχειρίσθη καλῶς ἡ Κυβέρνησις τὴν ὑπόθεσιν; Νομίζω, ὅτι δύναμαι ἀνεπιφυλάκτως νὰ ἀπαντήσω καταφατικῶς καὶ νὰ ἀπαντήσω καταφατικῶς, διότι ἰδού, κ. συνάδελφοι, ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα τῆς ρυθμίσεως, τὰ ὁποῖα δίδουν ἀνάγλυφον τὴν εἰκόνα, ὅτι πράγματι ἡ διαχείρισις ὑπῆρξεν ὀρθή. Πρῶτον καὶ φυσικόν, ἡ μείωσις τῶν τόκων καὶ ἡ μείωσις τῶν ἐπιτοκίων τῶν ὑποχρεώσεών μας. Γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀντίλογος. Ὁ ἀντίλογος διετυπώθη ἐκ μέρους τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Εἶναι γνωστὴ ἡ θεωρία, ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐξυπηρετεῖται ἓν δάνειον καὶ βαθμηδὸν καὶ μετ’ ὀλίγον ἀποσβέννυται ἡ ὑποχρέωσις, εἶναι φυσικόν, ὅτι εἰς τὴν τελικὴν διαμόρφωσιν τῆς ἀποσβέσεως καὶ εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ οἱ τόκοι καὶ ἡ ἀπόσβεσις θὰ ὑπερβοῦν τὸ ἀρχικῶς, τὸ ὁποῖον ἐδανείσθημεν. Δὲν ἀποτελεῖ τι νέον. Κάθε δάνειον πάσης μορφῆς ὅταν ἔρχεται εἰς τὴν ἀποπληρωμήν του ἂν κάμετε τὸν ὑπολογισμὸν τῆς ἐξυπηρετήσεώς του, βεβαίως θὰ εἶναι ἀνώτερον τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐδανείσθητε ἀρχικῶς. Πρῶτον, λοιπόν, εἶναι ἡ μείωσις τῶν τόκων κατὰ προσέγγισιν 90% τῶν ὀφειλομένων καὶ ἡ κεφαλαιοποίησις τοῦ ποσοῦ 10%, ἴσως καὶ περισσότερον διὰ τῆς μεθόδου, τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Δεύτερον, εἶναι ὁ τρόπος τῆς ἀποσβέσεως τῆς ὑποχρεώσεως διὰ τῆς μεθόδου τοῦ σωρευτικοῦ καὶ οὐχὶ εἰς τὸ ἄρτιον τῆς κληρώσεως, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐξαγορὰν τῶν ὁμολογιῶν εἰς τὴν χρηματιστηριακὴν ἀξίαν, ἡ ὁποία, ὅπως γνωρίζετε πάντες καὶ εἰδικώτερον οἱ περὶ τὰ οἰκονομικὰ ἀσχολούμενοι, εἶναι πάντοτε συνάρτησις καὶ τοῦ ἐπιτοκίου. Μειωθέντος σημαντικῶς τοῦ ἐπιτοκίου, εἶναι μαθηματικῶς βέβαιον, ὅτι θὰ ἐπηρεάζεται καὶ ἡ ἀξία εἰς τὴν ὁποίαν διὰ τῆς μεθόδου τοῦ συνθετικοῦ χρεωλυσίου θὰ ἀποσβέννυται βαθμηδὸν τὸ ὀφειλόμενον χρέος, δηλαδὴ τὰ δάνεια αὐτά. Τρίτον, εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὅριον χρονικὸν καθωρισμένον ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ ἐπέλθῃ ἀπόσβεσις, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ μέχρι 45 χρόνων ἀπὸ τῆς σημερινῆς ἐποχῆς. Καὶ τέταρτον, τὸ καὶ σπουδαιότερον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε τὴν μονόπλευρον ρήτραν, ὅτι ὁ διακανονισμὸς αὐτὸς εἶναι προσωρινὸς διὰ μίαν 5ετίαν, τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐχούσης ἀποκλειστικὸν δικαίωμα μετὰ τὸ τέλος τῆς 5ετίας ἐὰν συμφωνῇ μὲ τὰς ἐκτιμήσεις τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, νὰ καταστήσῃ ὁριστικὸν τὸν διακανονισμὸν ἢ νὰ ξαναρχίσῃ νέας διαπραγματεύσεις, ἂν πιστεύῃ, ὅτι ὁ διακανονισμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι συμφέρων διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον.

§65Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Μεταθέτετε ἀλλοῦ τὸν πάσσαλον.

§66Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Λυποῦμαι διότι μὲ διεκόψατε. Συνήθως, ὅπως γνωρίζετε, φροντίζω ἐπιμόνως νὰ μὴ σᾶς διακόπτω. Λέγετε, ὅτι γίνεται ἐσκεμμένη μετατόπισις τοῦ βάρους. Ἂν μὲν ἡ συμφωνία εἶναι εὐνοϊκὴ κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὄχι μόνον βάρος δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ εἶναι κέρδος. Ἂν αἱ συνθῆκαι μεταβληθοῦν, ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ συμμετάσχουν εἰς τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως τῆς Χώρας πρέπει ἐκ προοιμίου νὰ γνωρίζουν, ὅτι ἀναλαμβάνουν τὴν εὐθύνην τῶν προβλημάτων ὅπως θὰ διαμορφώνωνται τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καὶ εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων ἀναμφισβήτητον, ὅτι καὶ ἡ ρήτρα αὐτὴ προστατεύει τὴν περίπτωσιν αὐτὴν διότι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη μονοπλεύρως καὶ μόνον μονοπλεύρως καὶ οὐχὶ οἱ δανεισταί, θὰ δικαιοῦται νὰ καταστήσῃ ἄνευ ἄλλων διαπραγματεύσεων καὶ βαρῶν, κατὰ τὸν κ. Παπασταύρου, τὴν συμφωνίαν ὁριστικήν. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος διετύπωσεν ἐπιφυλάξεις διὰ τὴν πρόβλεψιν τοῦ ἄρθρου 6. Ὁμολογῶ, ὅτι καταπλήσσομαι καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου, δι’ ὅσα οὗτος ἀνέφερεν ἐπὶ ὡρισμένων ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων τοῦ ἐκλεκτοῦ μου συναδέλφου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Δὲν ἀνέμενον ἀπὸ τὸν Πρόεδρον κ. Στεφανόπουλον, εἰδικῶς ἀσχολούμενον εἰς τὰ οἰκονομικά, νὰ θελήσῃ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἀγνοήσῃ μίαν διεθνῆ πρακτικὴν ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ μὴ ἐμβαθύνῃ εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ρήτρας αὐτῆς. Καὶ ἡ μὲν διεθνὴς πρακτικὴ εἶναι ὅτι ἡ ρήτρα αὐτή, ὡς λέγεται εἰς τὴν γλῶσσαν τὴν οἰκονομικὴν CLAUSE DE STYLE, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις καμμία καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ καταπληκτικόν, λεγόμενον ἀπὸ σᾶς, ὅπου νὰ ἔγινε διακανονισμὸς μεταξὺ ἄλλων χωρῶν καὶ ὁμολογιούχων καὶ νὰ μὴ ἔχῃ προβλεφθῆ ρητῶς ἡ ρήτρα.

§67Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Γιουγκοσλαβίαν δὲν ἔχει προβλεφθῆ.

§68Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Θὰ ὁμιλήσω καὶ διὰ τὴν Γιουγκοσλαβίαν. Ἐὰν θέλητε νὰ ἐντοπίσωμεν τὰς παρατηρήσεις σας εἰς τὴν Γιουγκοσλαβίαν, τότε θὰ ὁμιλήσωμεν ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ παραδείγματος, ἀλλὰ δὲν ἐπράξατε τοῦτο. Ἐσκεμμένως ἠγνοήσατε τὴν ρήτραν αὐτήν, ἡ ὁποία ἔχει γενικὴν ἰσχὺν εἰς παρομοίους διακανονισμοὺς καὶ ἡ ὁποία ὅπως πολὺ καλὰ γνωρίζετε ἀδιαλείπτως ἐφαρμόζεται προκειμένου περὶ παντὸς διακανονισμοῦ, ὅταν πρόκειται περὶ χρεῶν εἰς δολλάρια ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἀμερικὴν ἢ λίρας στερλίνας ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἀγγλίαν. Θὰ ἔλθωμεν ἀργότερον καὶ εἰς τὸν παραλληλισμὸν τοῦ παραδείγματος τῆς Γιουγκοσλαβίας. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ καὶ αὐτὸ πράγματι εἶναι καταπληκτικὸν πῶς δὲν ἐσκέφθητε, ὅτι αὐτὴ ἡ ρήτρα ἀνεξαρτήτως ἂν ὅπως εἶπον εἶναι CLAUSE DE STYLE, δηλαδή, περιλαμβάνεται στερεοτύπως εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς συμφωνίας, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἀκριβῶς εἶναι ὠφέλεια διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Καὶ ἀπορῶ εἰδικῶς διὰ σᾶς, πῶς δὲν τὸ ἐσκέφθητε καὶ ἰσχυρίζεσθε ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ Ἀμερικανοὶ ὁμολογιοῦχοι νὰ ὁδηγήσουν εἰς πίεσιν τοὺς ἄλλους ὁμολογιούχους διὰ νὰ ὑπάρξουν μεγαλύτεραι ἀξιώσεις. Ἐγὼ ἀντισχυρίζομαι ὅτι αὐτὸ ἀκριβῶς ἀποτελεῖ πρόσθετον ὅπλον εἰς χεῖρας τοῦ διαπραγματευομένου, δυναμένου βασίμως νὰ ἀμφισβητήσῃ καὶ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς θὰ εὑρίσκεται ἐν κινδύνῳ ἡ ὑπαναχώρησις αὐτή, δημιουργεῖται καὶ ἡ ρήτρα τῆς ἤδη ἐπελθούσης συμφωνίας, ἐν ᾗ περιπτώσει δίδονται περισσότερα εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων. Σεῖς, ὡς πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, πρέπει νὰ γνωρίζετε καλῶς ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ πρόσθετον ἐπιχείρημα ἀμύνης διὰ τὰς μελλούσας διαπραγματεύσεις.

§69Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε, μίαν διακοπήν; Τὰ ἄλλα χρέη εἶναι 240.000.000 δολλάρια. Αὐτὰ ὅμως εἶναι μόνον 35.000.000. Ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύῃ τὸ ἐπιχείρημα αὐτό;

§70Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Βεβαιότατα, ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύῃ. Διαπράττετε νέον λάθος, διότι ἐσκεμμένως ἀγνοεῖτε ὅτι παρ’ ὅτι τὸ χρέος τοῦ συμβουλίου τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων — ὄχι τὸ ὕψος τὸ ὁποῖον ἀνεφέρετε, διότι τὸ συνολικὸν ὕψος καὶ τοῦ ἰδικοῦ μας συμπεριλαμβάνει καὶ τοὺς Ἀμερικανοὺς — δὲν ὑπερβαίνει τὰ 195.000.000 δολλάρια ἐν συνόλῳ. Ἀπέχομεν πάρα πολύ.

§71Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τῶν Γάλλων;

§72Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Εἶναι 193.000.000 δολλάρια κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἐκτίμησιν, ἐκτὸς μιᾶς ἐπιφυλάξεως διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσω τοῦτο δι’ ἀριθμῶν εἰς τὴν προσεχῆ συζήτησιν. Δὲν ἠμπόρεσε, κύριε Στεφανόπουλε, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, εἰς τὰς γενομένας διαπραγματεύσεις μὲ τὸ συμβούλιον τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων, νὰ ἀπορρίπτῃ ἀσυζητητὶ πᾶσαν πρότασιν, ἡ ὁποία θὰ ἐξέφευγε τῶν ὅρων τῆς ἤδη ἐπελθούσης συμφωνίας μὲ τὸ συμβούλιον τῶν Ἀμερικανῶν ὁμολογιούχων. Ἀναμφισβητήτως αὐτὸ τὸ ὁποῖον κατηγορεῖτε, ὅτι ἀποτελεῖ βάρος ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἴδητε ὅτι ἐν τῇ ἐξελίξει τῶν πραγμάτων, καὶ θὰ ἔπρεπε ἤδη νὰ τὸ εἴχατε ἐκτιμήσει, ὅτι ἀποτελεῖ ἐπιχείρημα ἐνισχυτικὸν τῆς καθ’ ἡμᾶς ὀρθῆς διαπραγματευτικῆς θέσεως τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλληνικῆς ἔναντι τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τῆς ἀγορεύσεώς μου, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐγκαταλείψω πρὸς στιγμὴν τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, ἐπιφυλασσόμενος κατ’ ἄλλην φάσιν τῆς συζητήσεως νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ καὶ θὰ εἴπω τινὰ διὰ τὸ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ Προέδρου κ. Στεφανοπούλου καὶ τοῦ συναδέλφου ἐκ Μεσσηνίας κ. Λυκουρέζου. Πρὶν ὅμως εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀντικρούσω καὶ ἓν ἄλλο δευτερεῦον μέν, ἀλλὰ μνημονευθὲν ἀπὸ τὸν κ. Στεφανόπουλον στοιχεῖον, ἰσχυρισθέντα ὅτι αἱ ὁμολογίαι εἰς χρυσὸν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους ἔχουν ΝΤΕ ΦΑΚΤΟ δραχμοποιηθῇ. Ἐδῶ πράγματι, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω καὶ φαντάζομαι ὅτι ὁ κ. Στεφανόπουλος θὰ τὸ ἐνθυμῆται καὶ αὐτό, ὡς διατελέσας Ὑπουργὸς τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος τοῦ 1932, ὅτι αὐτὴν τὴν ἐποχήν, δυνάμει ρητῆς διατάξεως τοῦ Ν. Δ)τος τῆς 29.6.32 ἄρθρον 1, ἐπαναλαμβάνεται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Ν. 5422 ἄρθρον 2 παράγραφος 6: Ἐξαιροῦνται ρητῶς τῆς δραχμοποιήσεως αἱ τοιούτου εἴδους συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἑπομένως ὑπάρχει ὄχι μόνον θεωρητική, ἀλλὰ καὶ ΝΤΕ ΓΙΟΥΡΕ ἐξαίρεσις τῆς δραχμοποιήσεως, ἡ ὁποία καὶ ἐὰν ἀκόμη δεχθῶμεν ὅτι δὲν ἐγένετο, καὶ ἂν ἀκόμη δεχθῶμεν ὅτι δὲν εἶχε προβλεφθῆ διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἀνέφερα, πάλιν δὲν θὰ ἤλλαζε τὴν οὐσίαν τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ἐδῶ, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντικειμενικότητα τῆς κρίσεως, ὥστε καὶ ἂν αὐτὴ δὲν πρόκειται νὰ ἐκδηλωθῇ, διότι πολιτικὸν εἶναι τὸ Σῶμα, ἀλλὰ τοὐλάχιστον εἰς τὴν σκέψιν τῶν παρευρισκομένων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὅταν διαπραγματεύεσθε τὴν ἀποκατάστασιν τῆς πίστεως τῆς ἐξωτερικῆς τῆς χώρας σὲ τί ἀποβλέπετε; Ἀποβλέπετε πρῶτον καὶ κύριον— καὶ ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι ἑπόμενα— εἰς τὴν δημιουργίαν τῶν προϋποθέσεων διεθνοῦς ἀναγνωρίσεως, ὅτι πράγματι ἡ χώρα εἰσῆλθεν εἰς τὸν δρόμον τοῦ σεβασμοῦ τῶν ἀνειλημμένων της ὑποχρεώσεων. Καὶ ποῖος εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν συμβαίνει νὰ εἶναι ὁ ἀντισυμβαλλόμενος; Συμβαίνει νὰ εἶναι οἱ κομισταὶ τῶν ὁμολογιῶν; Ὄχι, κύριοι. Συμβαίνει νὰ εἶναι τύποις τὸ Συμβούλιον τῶν ὁμολογιούχων; Ἢ τί ἄλλο; Καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἄλλο ὅταν ὁ συμβαλλόμενος, δηλαδὴ τὸ συμβούλιον τῶν ὁμολογιούχων δὲν συζητῇ μαζί σας τὴν εἰδικὴν ρύθμισιν τὴν ὁποίαν σεῖς διαπραγματεύεσθε, ἀλλὰ ἐξετάζει ἐν συναρτήσει τὸ πῶς θὰ κρατηθῇ ἡ ἰδική του ἐγγύησις; Καὶ πότε ἔδωσε τὴν ἰδικήν του ἐγγύησιν; Ὅταν ἐδέχθη τὴν ἐξαγωγὴν τῶν δανείων, ὅταν ἐξεδόθησαν εἰς τὴν ἰδικήν του χρηματαγοράν. Καὶ ὅταν ἔρχεται νὰ δεχθῇ ἕνα συμβιβασμὸν μαζί σας θὰ ἐξετάσῃ αὐτὸς καὶ θὰ τὸν συνεξετάσητε καὶ σεῖς, διότι ἄλλως δὲν ἐκπληρώνετε τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκετε, ἐὰν οἱ ὅροι εἶναι τοιοῦτοι ὥστε ἀπὸ τὸ ἕνα μὲν μέρος νὰ εἶναι συμφέροντες εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀπὸ ἀπόψεως ἀποκαταστάσεως τῆς πίστεως, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς πίστεως διὰ κοινῆς περὶ τῆς προσπαθείας ἀποδοχῆς, ἡ ὁποία ἐπιβεβαιοῦται διὰ τῆς συμφωνίας, ἡ ὁποία καταρτίζεται μὲ τοὺς ὁμολογιούχους. Ἑπομένως ἡ σύνδεσις εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τῆς θέσεως τῶν Ἑλλήνων κομιστῶν ὁμολογιῶν εἰς συνάλλαγμα ἢ εἰς χρυσὸν μετὰ τῶν ὁμολογιούχων τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, εἶναι πάλιν ἐσφαλμένη. Ἀντιθέτως ἐὰν εἶναι κατ’ ἐπίφασιν καὶ ἂν θέλετε ἀπὸ μιᾶς πλευρᾶς ἠθική, ὀρθή, θὰ τὴν ἀντικρούσω δι’ ἄλλων λόγων, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον καὶ δὴ εἰς μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἰδήμονα περὶ τὰ οἰκονομικὰ θέματα, νὰ τίθεται εἰς τὴν σκιὰν ὅτι ἄλλο εἶναι ἡ ρύθμισις τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους ὄχι κυριαρχικῷ δικαιώματι, ἀλλὰ διότι ὑπάρχει σύμβασις μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων καὶ τοῦ Κράτους, καὶ ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους, ὅπου δὲν συμβάλλεσθε μὲ τὸν ἀνώνυμον κομιστήν, ἀλλὰ συμβάλλεσθε μὲ κἄτι τι ἄλλο, μὲ ἐκείνους ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐξαρτᾶται ἡ εὐρυτέρα ἀναγνώρισις τῆς προσπαθείας τῆς χώρας διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς πίστεώς της. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ λεπτὴ μέν, ἀλλὰ καὶ βαθυτάτη διαφορὰ καὶ ἀπόστασις κατὰ πρῶτον λόγον μεταξὺ τῆς ρυθμίσεως τοῦ δημοσίου χρέους ἐν σχέσει πρὸς τοὺς κομιστὰς ξένων ὁμολογιῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα καὶ εἰς ἄλλα νομίσματα καὶ εἰς χρυσὸν καὶ τοὺς κομιστὰς τῶν ὁμολογιῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος κ. Στεφανόπουλος ἐμνημόνευσε πρὸς στιγμὴν καὶ τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως, ἔκαμε μᾶλλον τὸν παραλληλισμὸν τῆς ρυθμίσεως μὲ τὴν Γιουγκοσλαβίαν.

§73Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰδικῶς εἰς τὸν ὅρον αὐτόν.

§74Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Βεβαίως διὰ τὸν ὅρον αὐτόν. Ἡ ρύθμισις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Γιουγκοσλαβία εἶναι καὶ αὐτὴ προσωρινῆς διαρκείας, καὶ ἐλησμόνησεν ὁ πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, ὅτι ἐκεῖ τὰ πράγματα ἐξειλίχθησαν κατὰ διαφορετικὸν τρόπον, ὅτι ἐδῶ ὁ ἀντισυμβαλλόμενος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἠκολούθει παγίαν εἰς τὴν ρύθμισιν αὐτὴν τακτικὴν δηλαδή, τὸ συμβούλιον τῶν Ἀμερικανῶν ὁμολογιούχων καὶ τὸ συμβούλιον τῶν Ἄγγλων ὁμολογιούχων. Καὶ ἠτύχησε ἡ σύγκρισις καὶ δι’ ἕνα πρόσθετον οὐσιαστικὸν λόγον. Εἶναι δὲ ὁ λόγος αὐτός, ὅτι οἱ κομισταὶ τῶν ὁμολογιῶν τῶν γιουγκοσλαβικῶν δανείων, οἱ Γάλλοι, λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ ρύθμισις τῶν ἐσωτερικῶν των χρεῶν, ἐγένετο εἰς λίαν ὑποτετιμημένον νόμισμα ἀπεδέχθησαν ἐν προκειμένῳ τὴν κατὰ κυριαρχικὸν δικαίωμα ἐπιβολὴν τῆς ρυθμίσεως τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως χωρὶς νὰ ἔχῃ μεσολαβήσει καμμία διαπραγμάτευσις. Οὐδεμία διαπραγμάτευσις ἐγένετο μεταξὺ κομιστῶν ὁμολογιούχων γιουγκοσλαβικῶν δανείων, ἀλλὰ διεξήχθη μεταξὺ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Γιουγκοσλαβίας διαπραγμάτευσις ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερον καὶ ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν οὔτε εἰς περιεχόμενον οὔτε εἰς σημασίαν καὶ σύγκρισιν πρὸς τὴν ἰδικήν μας περίπτωσιν τοὐτέστιν τῆς ρυθμίσεως τοῦ δημοσίου χρέους πρὸς τοὺς κομιστὰς ὁμολογιῶν εἰς δολλάρια καὶ λίρας. Τώρα δὲν θὰ θελήσω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μὲ τὸ νὰ δώσω τὰ στοιχεῖα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ δύνασθε νὰ ἐκτιμήσετε καὶ νὰ συγκρίνετε οἱ ἴδιοι τὸ πῶς διὰ τῆς τακτικῆς ἡ ὁποία ἠκολουθήθη καὶ διὰ τῆς ἐπιμονῆς καὶ προσπαθείας οἱ ὅροι οἱ ὁποῖοι τελικῶς ἐπετεύχθησαν διὰ τῆς συμφωνίας τῆς ὁποίας τὴν κύρωσιν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, εἶναι οἱ καλύτεροι ἐπιτευχθέντες καὶ ἀσυγκρίτως καλύτεροι ἀπὸ ὅ,τι συνέβη εἰς τὸ παρελθόν, εἰς τρόπον ὥστε ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει ἡ καθυστέρησις ἡ ὁποία δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία προσεπάθησε πολὺ ἐνωρίτερον νὰ ρυθμίσῃ τὰ χρέη ὄχι μόνον τελικῶς δὲν ἀπέβη εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου, ἀλλὰ ἀπέβη εἰς ὄφελος. Ἐπιφυλάσσομαι ὅμως συγκεκριμένα στοιχεῖα ἀριθμητικὰ νὰ σᾶς δώσω εἰς ἄλλην ἀγόρευσιν. Ἄς ἔλθωμεν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος. Ὑπεστηρίχθη καὶ ἠμφισβητήθη ἡ ἄποψις, ὅτι δὲν ὑπάρχει νομικὴ ὑποχρέωσις διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Καὶ ἐστηρίχθη ἡ ἀντίκρουσις τῆς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πράγματι δὲν ὑπάρχει, πρῶτον ἐπὶ τῇ βάσει νομικῶν ἐπιχειρημάτων ἐντοπιζομένων κυρίως εἰς τὴν νομολογίαν τοῦ ἀνωτάτου ἀκυρωτικοῦ, δηλαδὴ τοῦ Ἀρείου Πάγου. Καθ’ ἃ, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἠδυνήθην νὰ ἐρευνήσω καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἔρευνά μου εἶναι ὀρθὴ πράγματι, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐπανειλημμένως ὁ Ἄρειος Πάγος, ἔχει ἐρευνήσει τὸ θέμα τῆς γενεσιουργοῦ αἰτίας τῆς ἐνοχῆς. Ἀλλὰ οὐδέποτε ἐταύτισε τὴν λύσιν τῆς ἐνοχῆς δηλαδὴ τὴν σολούτσιο, δηλαδὴ τὴν καταβολὴν ἀπὸ τὸ ἐὰν ἦτο ἢ δὲν ἦτο ἀπαιτητή. Ἦλθε καὶ εἶπε, ὅτι οὐδέποτε ὁ Ἄρειος Πάγος προκειμένου περὶ δανείων τῶν ὁποίων ἡ λύσις τῆς ἐνοχῆς, ἡ ἀπόσβεσις τῆς ἐνοχῆς εἶναι προκαθωρισμένη διὰ τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως ἡ ὁποία προβλέπει, ὅτι δι’ ὡρισμένα χρονικὰ διαστήματα θὰ γίνεται ἡ καταβολή, οὐδέποτε εἶπεν ὁ Ἄρειος Πάγος, ὅτι ταυτίζεται ἡ ἔννοια τῆς γενεσιουργοῦ αἰτίας τῆς ἐνοχῆς μὲ τὴν γενεσιουργὸν αἰτίαν τῆς καταβολῆς. Αὐτὸ τοὐλάχιστον προκύπτει ἐξ ὅλων τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἠδυνήθην νὰ συγκεντρώσω. Μάλιστα ὁ Ἄρειος Πάγος εἶπεν, ὅτι οὐδέποτε ὀφειλαὶ ἐκ δανείων συνομολογηθέντων πλήρως καὶ καθ’ ἅπαντας τοὺς ὅρους κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 18.11.44 ἐκφεύγουν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου 18 τοῦ 44, ἐφ’ ὅσον ἐξοφλοῦνται αἱ δόσεις μετὰ τὴν ἡμερομηνίαν αὐτήν. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς σκέψεως καὶ αὐτῆς τῆς νομολογίας καὶ αὐτῆς τῆς τάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀλλὰ καὶ κατὰ πεποίθησιν νομικὴ ὑποχρέωσις δὲν ὑπάρχει. Ἄς ἔλθωμεν τώρα νὰ ἐξετάσωμεν περαιτέρω τὴν οὐσίαν. Ὁ συνάδελφος ἐκ Μεσσηνίας ἠθέλησε νὰ στηρίξῃ τὴν ἄποψίν του ἐπὶ σκέψεων σκοπιμότητος καὶ ἐπὶ σκέψεων πολιτικῶν συνδεδεμένων καὶ συνηρτημένων μὲ ὡρισμένας δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ἄλλοτε εἶχε προβῆ. Ἐπὶ τοῦ σημείου τῶν ὑποχρεώσεων δηλαδὴ τῶν πολιτικῶν συνεπειῶν ἐκ τῶν δηλώσεων, αἱ ὁποῖαι τυχὸν ἔλαβον χώραν εἰς τὸ παρελθὸν θὰ ἐκφράσω τὴν προσωπικήν μου γνώμην ἀφοῦ προηγουμένως τονίσω, ὅτι τὸ γεγονός, ὅτι δὲν συμμετεῖχον εἰς Κυβερνήσεις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, δὲν θεωρῶ οὐδόλως, ὅτι μὲ ἀπαλλάσσει τῆς εὐθύνης, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη ὑποχρέωσις, δεδομένου, ὅτι ὑπῆρξα μέλος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἐστήριζον καὶ ἐγὼ διὰ τῆς ἰδικῆς μου ἐμπιστοσύνης τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην. Αὐτὰ πρὸς ἄρσιν πάσης παρεξηγήσεως. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι πολιτικὸν συμβόλαιον μὲ τὸν κυρίαρχον λαὸν συνάπτεται εἰς δύο περιπτώσεις. Ἡ μία ὅταν ἐπισήμως ἕνα πολιτικὸν κόμμα πρὸ μιᾶς ἐκλογικῆς ἀναμετρήσεως τοποθετῇ τὴν θέσιν του ἐν σχέσει πρὸς τὰ διάφορα προβλήματα. Πράγματι τότε συνάπτεται ἕνα πολιτικὸν συμβόλαιον ἠθικῆς ἀξίας παμμεγίστης, καὶ τὰ πολιτικὰ κόμματα ἐὰν θέλουν νὰ εἶναι εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς των ὀφείλουν νὰ εἶναι συνεπῆ πρὸς τοιαύτας ὑποχρεώσεις καὶ νὰ σταθμίζουν μετὰ πολλῆς προσοχῆς, ὅταν τὰ ἀναλαμβάνουν, ποίαν ἔκτασιν δίδουν διὰ νὰ μὴ εὑρίσκωνται εἰς τὴν ἀνάγκην κατόπιν, ὑπὸ τὸ πρόσχημα διαφόρων ἐπιχειρημάτων νὰ ὑπαναχωροῦν καὶ νὰ δημιουργοῦν αὐτὴν τήν ἐπηυξημένην δυσπιστίαν, τὴν ὁποίαν κατὰ τὰ τελευταῖα τοὐλάχιστον ἔτη, ἡμεῖς οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὸν δημόσιον βίον ἔχομεν ἐπανειλημμένως συναντήσει. Ἴσως–ἴσως αὐτὴ ἡ δυσπιστία, κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ ἐπανέλθητε ἐν πλειοψηφίᾳ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην νὰ ἐπανέλθητε ἐκ νέου καὶ εἰς τὸ μέλλον ἐν πλειοψηφίᾳ. Ταῦτα μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην περίπτωσιν. Καὶ ἡ ἑτέρα περίπτωσις. Συνάπτεται, πράγματι, μία πολιτικὴ συμφωνία ἢ ἐὰν θέλετε σύμβασις, θὰ τὴν ἔλεγα σύμβασιν, ὅταν μία Κυβέρνησις διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων ἐμφανίζεται ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἐξηγεῖ τὴν πολιτικήν της καὶ ἐν ὀνόματι αὐτῶν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ κατευθύνσεων ζητεῖ νὰ περιβληθῇ μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Σώματος. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι πολιτικῶς οὔτε ὀρθόν, οὔτε εὐσταθεῖ, ὅτι ἡ συμμετοχὴ ὡρισμένων μελῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἰς ἄλλας Κυβερνήσεις ἄλλης ἐποχῆς, πρὸ 10ετίας εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἐνέχει τὴν ἔννοιαν τῆς ἠθικῆς πολιτικῆς δεσμεύσεως δι’ ὅσα τυχὸν ἡ Κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἶχεν ἐξαγγείλει ἔστω καὶ ἐπισήμως. Ἔκτοτε ἐμεσολάβησαν πολιτικαὶ ἐξελίξεις, πάρα πολλαὶ καὶ ἀλλεπάλληλοι προσφυγαὶ εἰς τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι πολιτικὸν σφάλμα, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἀτόπημα, διὰ νὰ θέλωμεν νὰ κάμωμεν ἀναγωγὴν τῶν λεχθέντων πρὸ 10ετίας καὶ νὰ στηρίξωμεν ἐπιχειρήματα μὴ ἔχοντα κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου ἠθικὴν πολιτικὴν βάσιν εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχήν. Ἀλλὰ ὑπεστηρίχθη ὅτι ἔπρεπε διὰ λόγους σκοπιμότητος κατὰ διάφορον τρόπον καὶ μὲ διαφορετικὴν βάσιν τὸ θέμα τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Ἄς ἐξετάσωμεν αὐτὰς τὰς σκοπιμότητας. Σκοπιμότης πρώτη, ἡ ἴση κατὰ τὸ δυνατὸν μεταχείρισις. Καὶ χάριν αὐτῆς τῆς ἴσης μεταχειρίσεως παραγνώρισιν μιᾶς ἄλλης σκοπιμότητος. Εἶπεν ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, μὰ καλά, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τέλους αὐτοὶ οἱ κομισταὶ τῶν εἰς χρυσὸν δανείων τῶν ὁποίων οἱ τίτλοι εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὴν ἰδικήν του ἀντίληψιν καθ’ ἡμᾶς ἐσφαλμένην, ἔχουν ΝΤΕ ΦΑΚΤΟ, ἐὰν ὄχι κατ’ ἄλλον τρόπον καὶ νομικῶς δραχμοποιηθῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν κἄποιον παραλληλισμὸν μεταχειρίσεως; Καὶ παρεδέχθη ὁ Πρόεδρος, κ. Στεφανόπουλος, καὶ ὁ κ. Λυκουρέζος, ὅτι 15% ἐξ αὐτῶν τῶν ὁμολογιῶν εὑρίσκονται εἰς χεῖρας Ἑλλήνων εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, ποία σκοπιμότης ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἐξωτερικῆς πίστεως, διότι ἐκεῖ πάντοτε πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν, διότι ἄλλως δὲν ἔχει νόημα αὐτὸς ὁ χειρισμός, εἶναι δυνατὸν νὰ κάμνῃ διαφοροποίησιν τῶν Ἑλλήνων μεταξὺ των, διότι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγξῃ τὰς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εὑρισκομένας ὁμολογίας εἰς χεῖρας Ἑλλήνων, ἐνῷ δύναται νὰ ἐλέγξῃ τὰς ὁμολογίας εἰς χεῖρας Ἑλλήνων ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, τὰς δευτέρας θὰ τὰς φαλκιδεύσῃ διὰ νὰ πριμοδοτήσῃ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἐγκαίρως ἐξ ἐμπνεύσεως ἢ δι’ ἄλλους τινὰς λόγους εἶχον φροντίσει ὄχι μόνον νὰ ἐπενδύσουν εἰς χρυσόν, δηλαδὴ εἰς δάνεια μὲ τὴν ρήτραν τοῦ συναλλάγματος καὶ τοῦ χρυσοῦ, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι εἶχον φροντίσει νὰ φυγαδεύσουν καὶ τὰς ὁμολογίας των εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἰς αὐτοὺς μέν, διότι δὲν ἔχομεν κυριαρχικὸν δικαίωμα καὶ δὲν δυνάμεθα, δεχόμεθα ὅτι θὰ γίνῃ ἡ ρύθμισις σύμφωνα μὲ τὴν συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν πάντες ἀναγνωρίζομεν ὀρθῶς ἔχουσαν. Τοὺς ἄλλους ἐπειδὴ εὑρέθησαν νὰ εἶναι ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος αἱ ὁμολογίαι των καὶ αἱ ὁποῖαι πιθανῶς νὰ εὑρίσκωνται εἰς χεῖρας πιστωτικῶν ἱδρυμάτων, αὐτοὺς τοὺς ἄλλους θὰ τοὺς θέσωμεν εἰς ἴσην μοῖραν ἔναντι τῶν πρώτων καὶ αὐτὸ χάριν μιᾶς σκοπιμότητος διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς κομιστὰς τῶν ὁμολογιῶν τῶν ἐσωτερικῶν δανείων, ὅτι βλέπετε κατὰ περίπου τὸν ἴδιον τρόπον σᾶς μεταχειριζόμεθα μὲ τοὺς κομιστὰς τῶν ὁμολογιῶν εἰς χρυσὸν καὶ εἰς συνάλλαγμα μὴ θέλοντες νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει πρῶτον ὅτι ἀδικοῦμεν Ἕλληνας ἔναντι Ἑλλήνων κομιστῶν Ἑλληνικῶν ὁμολογιῶν καὶ δεύτερον, ὅτι διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς θὰ ἐκινδυνεύαμεν ἔναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν πίστιν τῆς ἰδικῆς των χρηματαγορᾶς, δηλαδὴ ἐν προκειμένῳ τὸ Χρηματιστήριον εἰς τὸ Λονδῖνον ἢ τὸ Χρηματιστήριον εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην, θὰ ἐκινδυνεύαμεν αὐτοὶ νὰ ἔλθουν καὶ νὰ μᾶς εἴπουν, κύριοι, ἡμεῖς δὲν σᾶς ἐζητήσαμεν ὡς συμβούλιον τῶν ὁμολογιούχων νὰ ἱκανοποιήσητε τὰ ἀτομικά μας συμφέροντα, ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν ὡς ἐκπρόσωποι τῶν τίτλων τῶν ὁμολογιῶν τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι τίτλοι ἐτέθησαν ἐν κυκλοφορίᾳ εἰς τὰ ἰδικά μας Χρηματιστήρια καὶ εἰς τοὺς ἰδικούς μας τόπους. Ἐν ὀνόματι ποίας σκέψεως καὶ ποίας διαφορετικῆς δυνάμεως ἐσκέφθητε ὅτι ἔχετε σεῖς τὸ δικαίωμα, διότι συμβαίνει αἱ ὁμολογίαι νὰ εὑρίσκωνται ἐντὸς τῆς ἐπικρατείας, νὰ τραυματίσητε τὴν ἰδικήν μας πίστιν εἰς τὸν κόσμον εἰς τὴν ἰδικήν μας χρηματαγοράν; Ἰδοὺ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἐκτιμᾶται ἐν προκειμένῳ, δὲν καταλογίζω εὐθύνας διότι δὲν ἐξετιμήθη, ἀλλὰ πιστεύω ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἐκτιμηθῆ. Καὶ ἰδοὺ ἡ δευτέρα σκοπιμότης. Ἀλλὰ ἂς ἐξετάσωμεν καὶ περαιτέρω, εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ἐν ἀμφιβόλῳ ὅτι ὁλόκληρος ἡ ὑπόθεσις τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους εἶναι στενὰ συνηρτημένη μὲ πολεμικὰ γεγονότα; Ἐὰν δὲν εἶχε συμβῆ ὁ πόλεμος, ὁ πληθωρισμός, ἐὰν δὲν εἶχε συμβῆ ἐξάρθρωσις τῆς οἰκονομίας καὶ δὲν εἶχον συμβῆ τὰ μεταπολεμικὰ γεγονότα, ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι οἱ τίτλοι αὐτοὶ θὰ εἶχον τὴν ἀξίαν των; Εἶναι, λοιπόν, ἀπολύτως βέβαιον καὶ δὲν ἐπιδέχεται ἀμφισβήτησιν ὅτι αὐτὴ ἡ περιπέτεια τοῦ ἐσωτερικοῦ ὁμολογιακοῦ χρέους ἔχει τὴν γενεσιουργὸν αἰτίαν της εἰς τὰς ἀνωμάλους πολεμικὰς συνθήκας. Γεννᾶται, λοιπόν, τὸ ἐρώτημα, ἐὰν ἡ σκοπιμότης ἐπιβάλλῃ τὴν διαφορετικὴν μεταχείρισιν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμνῃ τοῦ ἐσωτερικοῦ ὁμολογιακοῦ χρέους; Δὲν ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη A CON-TRARIO σκοπιμότης, ἡ ὁποία λέγει ὅτι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμητε διαφοροποίησιν μεταξὺ ὡρισμένων καταστάσεων ὀφειλομένων εἰς τὴν ἰδίαν γενεσιουργὸν αἰτίαν, ὅταν ὁ πόλεμος πράγματι ἔκαμε γενικὴν καταστροφήν, ἐξήρθρωσε τὰ πάντα εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὅταν ὑπάρχῃ κατηγορία ὁλόκληρη ἑκατοντάδων χιλιάδων ζημιωθέντων ὁλοκληρωτικῶς ἐκ τῶν πολεμικῶν συνθηκῶν; Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ σκέπτεσθε καὶ τὴν ἄλλην σκοπιμότητα ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς δύναται νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὅλη αὐτὴ ἡ συμφορὰ καὶ ἡ ἱστορία καὶ ἡ φιλοσοφία τῆς ζωῆς ἀπέδειξε ὅτι συνδέονται αὐτὰ τὰ γεγονότα μὲ τὴν μοῖραν τῶν Ἐθνῶν καὶ αἱ γενεαὶ αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται τὴν λαίλαπα τῶν πολέμων καὶ τῆς καταστροφῆς θὰ δημιουργοῦνται βεβαίως μὲ τὴν προσπάθειαν τῆς πολιτείας, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποζημιωθοῦν καθολικῶς δι’ ὅλας τὰς συμφορὰς τὰς ὁποίας ὑπέστησαν, ὅπως δὲν ἀποζημιώνεται ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας. Βλέπετε, ἑπομένως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ ἡ ἠθικὴ σκοπιμότης, ἐφ’ ἧς ἐστηρίχθημεν, ὅταν κανεὶς πάρῃ τὴν πανοπτικὴν εἰκόνα τῆς γενεσιουργοῦ αἰτίας, ἡ ὁποία ἐδημιούργησεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ ὄχι ἡ ἠθικὴ σκοπιμότης, ὅπως τὴν διατυπώνουν τινὲς ἐκ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι εἶναι γνωσταὶ καὶ αἱ περιπέτειαι καὶ τὰ γεγονότα τοῦ τόπου αὐτοῦ καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ τὰ ἐπαναλάβω. Καὶ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι πράγματι αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ σκέψις, ἀλλὰ καὶ μία ἄλλη, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς εἴπω, σᾶς ἐρωτῶ ἐν τιμῇ: Ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἦτο θέμα εἴκοσι προσθέτων ἑκατομμυρίων; Ἔχετε τὴν γνώμην ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐὰν ἐνόμιζεν ὅτι ἔπρεπε νὰ φανῇ εὐάρεστος, ὅπως ἐπιδιώκουν ὅλαι αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Κυβερνήσεις, εἶχε λόγον νὰ διστάσῃ, ὅταν ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ δημοσίου χρέους, τοῦ μεταπολεμικοῦ, ἔχει φθάσει εἰς τὰ 1.300–1.400 ἑκατομμύρια, νὰ προσθέσῃ κατ’ ἔτος ἄλλα 20 ἑκατομμύρια, διὰ νὰ ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ συνέπεια καὶ συνέχεια εἰς μίαν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν; Καὶ δὲν ἐσκέφθητε, ὅτι αὐτὸ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἠρνήθη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ τὸ ἀρνεῖται καὶ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, τὸ ἠρνήθη δι’ ὡρισμένας σκοπιμότητας, τὰς ὁποίας καὶ σεῖς ἐπεκαλέσθητε κατὰ τὴν ἰδικήν σας ἔννοιαν καὶ σκέψιν καὶ ἡμεῖς ἐπικαλούμεθα κατὰ τὴν ἰδικήν μας; Ἀλλὰ καὶ πέραν ὅλων αὐτῶν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας καὶ τὸ ἑξῆς. Καὶ θὰ πρέπει ἐκ προοιμίου, πρὶν σᾶς τὸ εἴπω, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐβάρυνεν εἰς τὴν συνείδησίν μου, ὡς εἰσηγητοῦ ὑπευθύνου τῆς ρυθμίσεως αὐτῆς, καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἐβάρυνε καὶ εἰς τὴν ἰδικήν σας συνείδησιν, ἐὰν τὸ εἴχατε ὑπ’ ὄψει. Εἶναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συγκεκριμένων στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν μου καὶ εἰς τὴν διάθεσίν σας, ὅτι εἰς τὸ διάστημα τοῦ 1962, ἐπὶ τῷ ἀκούσματι μόνον ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἐπαναρχίσουν αἱ διαπραγματεύσεις διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους τῆς χώρας, εὑρέθησαν διάφοροι, δὲν τοὺς γνωρίζω, διότι ἐὰν τοὺς ἐγνώριζα, θὰ ἐφρόντιζα νὰ τοὺς καταστρέψω, οἱ ὁποῖοι ἐσκέφθησαν μὲ τὴν γνωστὴν φαντασίαν τῶν Ἑλλήνων κερδοσκόπων, ὅτι ἦτο κατάλληλος στιγμὴ νὰ φροντίσουν νὰ εὕρουν ὁμολογίας τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, αἱ ὁποῖαι μὴ ἔχουσαι ἀξίαν κατὰ τὴν ἔννοιαν τῶν καλῆς πίστεως κομιστῶν, λόγῳ τῆς καταστροφῆς, ἡ ὁποία συνέβη καὶ τοῦ ἐξανεμισμοῦ τῆς δραχμῆς, ἐθεωροῦντο ἀμελητέα ποσότης καὶ συνεκέντρωσαν εἰς τὰς χεῖρας των εἴτε δι’ ἐπισήμων πράξεων ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ, εἴτε καὶ διὰ τῆς μεταβιβάσεως τῶν τίτλων ἐκτὸς Χρηματιστηρίου, ὡρισμένας ποσότητας αὐτῶν τῶν ὁμολογιῶν. Καὶ ἔτσι, ἄνευ οὐδεμιᾶς αἰτίας, ἡ χρηματιστηριακὴ τιμὴ τῶν ὁμολογιῶν αὐτῶν ἀνῆλθεν εἰς τὸ διάστημα τοῦ 1962 ἀπὸ κατὰ μέσον 16 δραχμὰς εἰς 22. Καὶ δὲν σᾶς ἀποκρύπτω, ὅτι ἀκριβῶς διότι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐγὼ προσωπικῶς ἐπίστευα, ὅτι δὲν ἦτο συμπτωματικὴ αὐτὴ ἡ μεταβολὴ τῆς τιμῆς, κατ’ οὐσίαν καὶ τύποις, μέχρι τῆς ἐποχῆς ποὺ ἐξεδόθη ἡ ὑπὸ κρίσιν πρᾶξις, ἀνυπάρκτων ὁμολογιῶν, ὅτι δὲν ἦτο συμπτωματικὴ αὐτὴ ἡ ἄνοδος τῆς τιμῆς, ἐφρόντισα, κατόπιν ἐρεύνης καὶ μὲ τοὺς ἁρμοδίους τεχνικοὺς συμβούλους τῆς Κυβερνήσεως, ἰδίᾳ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, νὰ ἐξεύρω ποῖον θὰ ἦτο τὸ ὅριον ἐκεῖνο τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐβράβευε τὴν κερδοσκοπίαν. Καὶ ἡ ρύθμισις αὐτή, τὴν ὁποίαν βλέπετε ἀπόψε καὶ ἡ ὁποία κρατεῖ κατὰ μέσον ὅρον εἰς χαμηλοτέρας τιμὰς τὰς ὁμολογίας τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους, γίνεται ἐπὶ τούτοις, διὰ νὰ μὴ μείνουν τοὐλάχιστον μὲ τὴν πικρίαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπεξενώθησαν, τὶς οἶδε κατὰ ποῖον τρόπον, τῶν ὁμολογιῶν αὐτῶν, ὅτι ἦλθε μία ὁμὰς ἔξυπνων ἀνθρώπων, διὰ τῆς ταχυδακτυλουργίας, νὰ ἀπολαύσῃ ἐκεῖνα, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ ἀφελεῖς ἀπεξενώθησαν. Καὶ ἐάν, λοιπόν, ἀκόμη ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ σκέψις, νὰ γίνῃ ἡ καλυτέρα βελτίωσις τῶν 20 ἑκατομμυρίων, ὅπως ἐζητήθη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν θὰ ἔστεργα, κ. βουλευταί, νὰ ἔλθω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ νὰ εἰσηγηθῶ, διότι εἶμαι 100% βέβαιος, ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τὰ εὐαγῆ ἱδρύματα, ἔγινεν, ἀναμφισβητήτως προσπάθεια συγκεντρώσεως τῶν ὁμολογιῶν, ἐκ μέρους ὡρισμένων κερδοσκόπων. Καὶ ὅταν ἔχῃ ὁ τόπος αὐτὸς περάσει ὅλας τὰς περιπετείας, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ λάβω, ἔστω καὶ ἐὰν τὸ μέτρον εἶναι σκληρόν, πᾶσαν πρωτοβουλίαν, διὰ νὰ προστατεύσω, ἐναντίον τῆς ἐκμεταλλεύσεως εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, τὸν τόπον αὐτόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐκ Μεσσηνίας καὶ ἐκλεκτὸς φίλος, κ. Λυκουρέζος, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του, πρὸ 3 περίπου ἑβδομάδων, μοῦ ἀπέδωσε μίαν μομφήν, τὴν θεωρῶ μομφὴν καὶ νομίζω ὅτι ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ εἶναι ὀλίγον προσεκτικώτερος, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐκτόξευσιν μιᾶς τοιαύτης κατηγορίας ἐναντίον μου. Εἴπατε, ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, ἐκ Μεσσηνίας, ὅτι μὲ ἐλαφρὰν τὴν καρδίαν, ἐνομοθετήσαμεν διὰ πράξεων καὶ ἀποφάσεων Ὑπουργικῶν. Ἔτσι τοὐλάχιστον τὸ ἀντελήφθην. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ἀκριβές, ἐὰν αὐτὸ ἦτο τὸ νόημά σας. Ἐὰν δὲν εἶναι αὐτό, παρακαλῶ νὰ μοῦ διευκρινήσητε τί ἐννοούσατε· ὅτι, δηλαδή, ἐξεδόθησαν πράξεις, ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἢ καὶ ἐμοῦ ἢ καὶ τῶν δύο μας αἱ ὁποῖαι ἦσαν νομοθετικοῦ περιεχομένου καὶ ὅτι δὲν εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ σφετερισθῶμεν περαιτέρω τὴν ἤδη ἀνωμαλίαν τῶν πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὠφείλαμεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, χάριν τοῦ σεβασμοῦ καὶ τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τῆς νομοθετικῆς διαδικασίας νὰ μὴ ἐμφανίσωμεν τὰς ἀποφάσεις μας αὐτάς, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς; Ἀξιότιμε, κ. συνάδελφε, νομίζω, ὅτι πλανᾶσθε, ἢ μᾶλλον εἶμαι βέβαιος περὶ αὐτοῦ. Δηλαδὴ καὶ ἐὰν ἀκόμη ἔτσι ἠδύνατο νὰ ἑρμηνευθῇ ἡ πρᾶξις ἡ ἰδική μου καὶ τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, σᾶς μένει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἡ φράσις «κυρωθήσεται ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν» εἶναι πρόσθετος κατοχύρωσις καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν καὶ ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀξίαν τῆς ἀποφάσεως; Διότι ἄλλη εἶναι ἡ ἀξία μιᾶς ἀποφάσεως ἡ ὁποία κυροῦται ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ἄλλη εἶναι ἡ ἀξία μιᾶς ἀποφάσεως ἡ ὁποία ὡς ἀπόφασις Ὑπουργικὴ ἔχει τὴν ἀξίαν της, ἀλλὰ εἶναι ἐπιδεκτικὴ ἀμφισβητήσεως ἀπὸ τὰ Δικαστήρια καὶ κυρίως τὸ Ἀνώτατον Διοικητικὸν Δικαστήριον, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἀλλά, ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, χωρὶς νὰ θέλω τὸ παράπαν νὰ θίξω συναδέλφους λίαν ἐκλεκτούς, τοὺς ὁποίους καὶ ἀγαπῶ ἰδιαιτέρως, καὶ τὸ ξεύρετε ὅτι τοὺς σέβομαι, τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔτυχεν εἰς τὸ παρελθὸν νὰ ἐπωμισθοῦν κυβερνητικὰς εὐθύνας καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους ἀνάγκης, κρατικῆς Κυβερνητικῆς σκοπιμότητος ἠκολούθησαν τὸν ἴδιον δρόμον. Ἠκούσατε ποτὲ ἐκ μέρους ἡμῶν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπεδίωξαν νὰ ὁδηγήσουν τὸν τόπον εἰς νέαν μέθοδον νομοθετήσεως; Καὶ ἐπειδὴ δὲν μοῦ ἀρέσει νὰ ὁμιλῶ ἀφῃρημένα, ἀλλὰ συγκεκριμένα, ἐὰν ἐπιθυμῆτε, εἰς τὴν διάθεσίν σας εἶναι αἱ ἀποφάσεις ἐκλεκτῶν συναδέλφων τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, εἰς τὰς ὁποίας εἰς τὸ τέλος ρητῶς ἀναφέρεται, ὅτι ἡ παροῦσα ἀπόφασις, τοῦ τάδε Ὑπουργοῦ, κυρωθήσεται ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Αὐτό, δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ ὑπερασπίσω τὴν ἰδικήν μου πρᾶξιν. Τὸ λέγω, διὰ νὰ ἐξηγήσω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν ὡρισμέναι περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὁ Ὑπουργός, νομίζων ὅτι ἔχει μίαν ἐξουσιοδότησιν κατοχυρώσεως, ἐνῷ κατὰ πάντα εἶναι νόμιμος καὶ νομότυπος, προσφεύγει εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ζητεῖ τὴν ἐπικύρωσιν ἐκ μέρους τοῦ Σώματος. Ὅπως ἐν ἀρχῇ εἶπον, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, κατ’ ἄλλην στάσιν τῆς συζητήσεως, θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρουσιάσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἄλλα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θεμελιώνουν τοὺς λόγους ἐκείνους τῶν ὁποίων ἕνεκα ἡ Κυβέρνησις ἐνήργησεν ὡς ἐνήργησε καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς διαχειρίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ Δημοσίου χρέους καὶ τῆς ἐκκρεμότητος, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν ὁμολογιῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ χρέους. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει, ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκον της, ὅτι ὡδήγησε τὴν χώραν, διὰ μέσου πολλῶν δυσχερειῶν, εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἐξωτερικῆς πίστεως. Πιστεύει δέ, ὅτι αὐτὸ τὸ πολύτιμον ἐφόδιον, τὸ ὁποῖον ἀνήκει μὲν ὡς γέρας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἀποτελεῖ ἐφόδιον τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸν τόπον διὰ τὸ μέλλον, εἶναι τόσον πολύτιμον, ὥστε αἰσθάνεται ἱκανοποίησιν, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν της παρουσιάζει ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, τελικὴν ἐκδήλωσιν, κύριοι συνάδελφοι, τῆς προσπαθείας αὐτῆς.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§76Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρὰ τὴν μακρηγορίαν του καὶ παρὰ τὴν εὐφράδειάν του, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἔθιξε τὰ οὐσιώδη θέματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀνεφέρθημεν καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἔδωκε παρὰ ἀνεπαρκῆ ἀπάντησιν εἰς τὰ ζητήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀνησυχοῦν καὶ τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως ἐπεσημάναμεν. Ἐν πρώτοις ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 καὶ εἶπον, ὅτι ἴσως νὰ ἐπερίττευεν. Ἐὰν διὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἐξέφρασα ἐπιφυλάξεις, εἶναι διότι δὲν ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν διαπραγματευτικὴν ἀντοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Πλεῖστα ὅσα ἄλλα ἦτο δυνατὸν νὰ δικαιολογήσουν καὶ νὰ ἐπιβεβαιώσουν αὐτὴν τὴν ἔλλειψιν πεποιθήσεως καὶ ἐμπιστοσύνης, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἐπεκταθῶ. Μοῦ εἶπεν, ὅτι ὁ ὡς ἄνω ὅρος ἀναφέρεται παντοῦ. Ἐπεκαλέσθην, ἐπὶ τῆς ἀντιθέτου ἀπόψεως, εἰδικῶς ἕνα παράδειγμα. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπαντήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ, διότι δὲν ἀνεῦρε τοιαύτην «κλοὺζ» εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει, ἐὰν εἶναι διάφοροι αἱ περιστάσεις εἰς τὴν Γιουγκοσλαυϊκὴν περίπτωσιν, οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνώτερον τοῦ ἰδικοῦ μας. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι, ὅτι τοιοῦτος ὅρος δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Γιουγκοσλαυϊκὴν ρύθμισιν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἠδυνήθη νὰ εὕρῃ τοιοῦτον ὅρον εἰς τὴν σχετικὴν σύμβασιν. Ἡμεῖς, ἐὰν τὸν ἐπεσημάναμεν, εἶναι διότι ἔχομεν δυσπιστίαν ὡς πρὸς τὴν ἀντοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς διαπραγματεύσεις. Εἴπομεν, ὅμως, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς διεβεβαίωσεν, ὅτι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ θὰ δεχθῇ βαρυτέρους ὅρους εἰς τὴν ρύθμισιν μετὰ τῶν λοιπῶν ὁμολογιούχων. Καὶ ἐξέφρασα καὶ ἐγὼ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ τηρήσῃ τὴν διαβεβαίωσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τελικῶς τὸ ζήτημα θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρῆται λῆξαν. Μὲ καθησυχάζει, ὅπως εἶπα, ἡ διαβεβαίωσις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν θὰ δεχθῶμεν βαρυτέρους ὅρους ρυθμίσεως. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχω τὴν διαβεβαίωσιν αὐτήν, νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ἐπαρκές, ἐπὶ τοῦ παρόντος. Κατόπιν ἔρχεται τὸ περίφημον θέμα τῶν ὁμολογιῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ δανείου τῶν εὑρισκομένων εἰς χεῖρας Ἑλλήνων τοῦ ἐσωτερικοῦ. Εἶπα ὅτι ὑπάρχει ντὲ φάκτο δραχμοποίησις αὐτῶν. Ἐξήγησα τοὺς λόγους καὶ εἶπον ὅτι ὅταν ἀπαγορεύεται ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἐν λόγῳ ὁμολογιῶν, ὅταν ἀπαγορεύεται ἡ διαπραγμάτευσις αὐτῶν, τί ἄλλο εἶναι τοῦτο παρὰ ντὲ φάκτο δραχμοποίησις; Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς προέβαλεν ἕνα νόμον τοῦ 1934 ἀπαγορεύοντα τὴν δραχμοποίησιν. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τοιούτους νόμους θὰ εὑρίσκαμε πολλοὺς τοιούτους νόμους εἰς βάρος ὅμως τῶν ἰδικῶν σας ἐπιχειρημάτων. Διότι πράγματι ὑπάρχουν νόμοι οἱ ὁποῖοι κατοχυρώνουν ὡρισμένα ἐσωτερικὰ δάνεια. Γνωρίζετε τὸ δάνειον τῶν ἀνταλλαξίμων, τὸ ὁποῖον ἔχει τοιαύτην νομικὴν κατοχύρωσιν, ὅπως ἐπίσης καὶ πλεῖστα παλαιότερα δάνεια μέχρι τοῦ 1922. Εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς τοὺς νόμους δὲν τοὺς ἐλάβατε ὑπ’ ὄψιν. Ὅπου ὑπάρχουν νόμοι κατοχυρώνοντες τοὺς ἐσωτερικοὺς δανειστὰς ἀδιαφορεῖτε καὶ δὲν τοὺς ἐπικαλεῖσθε. Ὅταν ὅμως ὑπάρχουν νόμοι κατοχυρώνοντες τὰ ἐξωτερικὰ δάνεια τοὺς ἐνθυμεῖσθε καὶ μόνον δὲν σκέπτεσθε τοὺς δυστυχεῖς καὶ πτωχοὺς Ἕλληνας, διὰ τοὺς ὁποίους ὑπάρχουν νόμοι, καὶ τοὺς ὁποίους θὰ ἔπρεπε καὶ αὐτοὺς νὰ σεβασθῶμεν. Ἐκ τῶν ξένων ὁμολογιούχων, ἔθιξα τὸ θέμα μόνον τῶν Ἑλλήνων κατόχων ὁμολογιῶν εἰς συνάλλαγμα, τῶν ὁποίων οἱ τίτλοι εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Καὶ δὲν ὑπάρχει δυνατότης ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀποσείσῃ τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν ἔχει νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ δίλημμα ἢ οἱ Ἕλληνες ὅλοι ἐνώπιον τῶν ζημιῶν καὶ τῶν νόμων, ἢ ἄλλως συμπεριφερόμεθα ἀδίκως καὶ παρὰ τὸν νόμον. Πάντως ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ διάκρισις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ διάκρισις ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπροτίμησαν τὸ ξένον νόμισμα ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν νόμισμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο τάξεων ὁμολογιούχων. Ματαίως προσεπάθησε νὰ ἐξομοιώσῃ τοὺς Ἕλληνας δανειστὰς ὁμολογιούχους μὲ τοὺς παθόντας γενικῶς ἀπὸ πολεμικὰς συμφοράς. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι ἀκατανόητος. Ὅταν σεῖς οἱ ἴδιοι ρυθμίζετε τὸ θέμα τῶν ἐσωτερικῶν δανείων μαζὶ μὲ τὸ θέμα τῆς ρυθμίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους, εἶναι προφανές, ὅτι συνδέετε τὰς δύο κατηγορίας ὁμολογιούχων. Καὶ ὀρθῶς, συνεπῶς, ἡμεῖς σᾶς ἀντιστρέφομεν τὸ ἐπιχείρημά σας καὶ σᾶς λέγομεν: Μὲ ποῖον δικαίωμα δύο κατηγορίας Ἑλλήνων τοὺς μεταχειρίζεσθε κατὰ τρόπον ἄνισον, δηλαδὴ τοὺς Ἕλληνας οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὁμολογίας εἰς συνάλλαγμα ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ τοὺς Ἕλληνας οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὁμολογίας εἰς δραχμάς; Τὸ ἐπιχείρημα κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀκλόνητον. Ἀνέπτυξεν ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς μίαν περίεργον θεωρίαν πίστεως, ἡ ὁποία διαχωρίζει τὴν πίστιν μας ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἡμεῖς ξεύρομεν ὅτι ὑπάρχει μία ἑνιαία δημοσία πίστις καὶ τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἰσχύουν διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ἰσχύουν καὶ διὰ τὸ ἐσωτερικόν. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠμποροῦσαν νὰ ἐπικαλεσθοῦν οἱ ξένοι ὁμολογιοῦχοι, κάλλιστα ἠμποροῦν νὰ τὰ ἐπικαλεσθοῦν καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Τὸ θέμα εἶναι ἑνιαῖον, ἀπόδειξις ὅτι διὰ νὰ ἐπιτύχητε ἐσωτερικὸν δάνειον ἀναγκάζεσθε νὰ παρέχητε τόσα προνόμια καὶ πλεονεκτήματα, ὥστε νὰ ἐπιβάλλητε τεράστια βάρη εἰς τὰς μελλούσας γενεάς. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ὅτι οἱ ξένοι ὁμολογιοῦχοι περιλαμβάνουν εἰς τὰς προτάσεις των καὶ τοὺς Ἕλληνας ὁμολογιούχους ἢ μᾶλλον τὰς ὁμολογίας εἰς συνάλλαγμα, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Σᾶς εἶπον, ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Μεγάλης Βρεταννίας εἰς δηλώσεις του τῆς 20ῆς Δεκεμβρίου 1962, σαφῶς διεχώρισε τὴν κατηγορίαν αὐτήν. Δὲν ἦτο ἄλλως τε δυνατὸν νὰ ἀξιώσῃ ὅπως ἡμεῖς μεταχειρισθῶμεν τοὺς Ἕλληνας ὅπως καὶ τοὺς ξένους. Δὲν ἔχουν κανένα τοιοῦτον δικαίωμα. Σεῖς ἔχετε τὸ κυριαρχικὸν τοῦτο δικαίωμα, ἀλλὰ τὸ ἀσκεῖτε εἰς βάρος ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπίστευσαν εἰς τὴν δραχμὴν καὶ ἀρνεῖσθε νὰ τὸ ἀσκήσητε δι’ ἐκείνους ποὺ ἐπροτίμησαν τὸ ξένον νόμισμα. Εἶναι προφανὲς ὅτι ἐθυσιάσατε τοὺς ὁμολογιούχους τοῦ ἐσωτερικοῦ, διότι ἐπ’ αὐτῶν ἔχετε κυριαρχικὸν δικαίωμα. Ἐν τούτοις νομίζω ὅτι ἕνα Κράτος δικαίου ἔχει ὑποχρέωσιν πρὸ παντὸς νὰ σέβεται τὰς ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις του καὶ ἀπ’ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐσεβάσθητε τὰς ὑποχρεώσεις σας πρὸς τοὺς ἐσωτερικοὺς δανειστάς. Κατελήξατε, ὡς τελευταῖον ἐπιχείρημα νὰ προβάλλητε, ὅτι πλεῖστοι ἀπὸ τοὺς τίτλους τοῦ ἐσωτερικοῦ ἐγένοντο ἀντικείμενον κερδοσκοπίας. Οὐδεὶς τὸ ἀμφισβητεῖ. Ἀλλά, δὲν γνωρίζετε ὅτι καὶ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ τώρα τελευταίως ὁσάκις ἀνεκινεῖτο ζήτημα ρυθμίσεως καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους ἐλάμβανον χώραν κερδοσκοπικὰ παιγνίδια εἰς Λονδῖνον καὶ Νέαν Ὑόρκην καὶ συνεπῶς καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν πολλοὶ ἀρχικοὶ τίτλοι ἐπέρασαν εἰς χεῖρας κερδοσκόπων; Διατί ἐκεῖ δὲν ἐπικαλεῖσθε τὸ ἐπιχείρημα τῆς κερδοσκοπίας καὶ τὸ ἐπικαλεῖσθε μόνον εἰς βάρος τῶν ὁμολογιούχων τοῦ ἐσωτερικοῦ; Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐν προκειμένῳ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ ἰσχύσῃ διὰ τὸ ἐσωτερικόν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Γενικῶς, κ. Ὑπουργέ, αἱ θεωρητικαί σας ἀντιλήψεις περὶ πίστεως εἶναι ἐλάχιστα ἐποικοδομητικαὶ διὰ τὴν πραγματικὴν πίστιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἐὰν σκέπτεσθε μόνον τὴν πίστιν μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἡμεῖς σκεπτόμεθα ἐπίσης καὶ τὴν πίστιν μας εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἡ ἀνάπτυξις τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας θὰ γίνῃ καὶ μὲ Ἑλληνικὰ καὶ μὲ ξένα κεφάλαια. Συνεπῶς, δὲν δύνασθε νὰ μεταχειρισθῆτε διαφορετικὰ τοὺς μὲν ἀπὸ τοὺς δέ. Θὰ εἶσθε ὑποχρεωμένος καὶ τώρα καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ παρέχετε τοιαῦτα προνομιακὰ εὐεργετήματα εἰς τοὺς ἐξωτερικοὺς δανειστάς, ὥστε αἱ ἐπιβαρύνσεις ἐκ τῶν δανείων θὰ ἐπιπέσουν μὲ συντριπτικὰ ἀποτελέσματα ἐπὶ τῶν μελλουσῶν γενεῶν. Δὲν θὰ εἶσθε σεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποχρεωθῆτε νὰ τὰ πληρώσητε, ἀλλὰ πάντως θὰ εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Θὰ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευσαν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν νόμισμα, θὰ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευσαν ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος δῆθεν ἐπιθυμεῖ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν πίστιν του. Ὅταν ἐφαρμόζητε δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά, τότε ὅσοι θὰ σᾶς δανείζουν δραχμάς, θὰ παραμείνουν διστακτικοὶ καὶ θὰ ἀναγκασθῆτε νὰ ἄρετε τοὺς δισταγμοὺς μὲ ἄλλα μέσα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἀποβοῦν ὑπὲρ τῆς ὁμαλῆς ἀναπτύξεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Θὰ παραμείνῃ δὲ πάντως τὸ παράπονον ὅτι ἄλλα μέτρα μεταχειρίζεσθε δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐπενδύσουν τὰ κεφάλαιά των εἰς ξένον νόμισμα καὶ ἄλλα δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευσαν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν νόμισμα.

§77Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θέλω νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις εἰς ὅσα προηγουμένως εἴπατε. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὅρους ρυθμίσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω οὔτε ἔχω τὰ στοιχεῖα, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθοῦν εὐνοϊκώτεροι ὅροι. Δι’ αὐτὸ καὶ εἰς τὴν ὁμιλίαν μου δὲν ἔθιξα τὸ θέμα. Εἶπον ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὸν διακανονισμὸν τοῦ δημοσίου χρέους καὶ εὔχομαι νὰ τὸν ὁλοκληρώσῃ.

§78Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἰσχυρίσθην ὅτι ἡ γενομένη ρύθμισις τώρα ἐπέτρεψε νὰ εἶναι εὐνοϊκώτεροι οἱ ὅροι ἀπ’ ὅ,τι ὑπῆρξαν αἱ προτάσεις καὶ ἀντιπροτάσεις εἰς τὸ παρελθόν. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἰσχυρισμός μου. Δηλαδή, σεῖς μοῦ λέγετε ὅτι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσω, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν ἠδύνασθο νὰ ἐπιτύχητε εὐνοϊκωτέρους ὅρους. Ἐγὼ ἔδωσα καὶ τὸν δεύτερον ὅρον συγκρίσεως. Σᾶς εἶπον ὅτι οἱ ὅροι εἶναι εὐνοϊκώτεροι ἀπ’ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον οἱονεὶ συμφωνηθῆ εἰς τὸ παρελθόν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά.

§79Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ τῆς σημερινῆς ρυθμίσεως πρὸς τοὺς ὅρους τῆς σχεδὸν ἀποφασισθείσης ρυθμίσεως τοῦ 1958;

§80Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Βεβαίως. Ἐπὶ τὸ εὐνοϊκώτερον. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ σᾶς δώσω στοιχεῖα εἰς προσεχῆ ἀγόρευσίν μου.

§81Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Χαίρω διότι τὸ πληροφοροῦμαι αὐτό. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τονίσω ὅτι ἐγὼ δὲν ἤλεγξα τοὺς ὅρους, μόνον μίαν παρατήρησιν ἔκαμα. Πάντως, ὡς εἶναι γνωστὸν ἡ συμφωνία τοῦ 1958 δὲν ὡλοκληρώθη, λόγῳ τῆς ἀξιώσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, νὰ περιληφθῇ ἡ ρήτρα τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου ὀφειλέτου. Εἰς τὴν συμφωνίαν τοῦ παρελθόντος Ὀκτωβρίου ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν ρήτραν τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου δανειστοῦ. Εἴπατε ὅτι ἡ ρήτρα αὐτὴ ἦτο CLAUSE DE STYLE, ἀλλὰ τότε διατὶ δὲν ἀπεδέχθητε τὸ 1958, ἀλλὰ ἠξίωσε τότε ἡ Κυβέρνησις τὴν ρήτρα τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου ὀφειλέτου, ματαιώσασα οὕτω τὴν συμφωνίαν; Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάταξιν, τὴν ἀφορῶσαν τὴν πενταετίαν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι ἡ προσωπική μου γνώμη εἶναι ὅτι αὕτη δὲν ἔχει μεγάλην σημασίαν. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἔλθῃ μετὰ 5ετίαν νὰ ἀνατρέψῃ τὰ συμφωνηθέντα. Φαντάζεσθε ποῖος σάλος θὰ ἐδημιουργεῖτο εἰς μίαν τοιαύτην περίπτωσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι μία εὐχέρεια, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις θεωρητικῆς, δι’ ἐμὲ σημασίας. Πάντως διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καὶ ἡ ἐλαχίστη παρανόησις, ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι ὅτι ἔδει νὰ ρυθμισθῇ τὸ δημόσιον χρέος καὶ εὔχομαι νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ τακτοποίησις τὸ ταχύτερον, διότι αὐτὸ ἐπιβάλλει τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος, θὰ ἤθελα πρὶν ὁμιλήσω περὶ αὐτοῦ, νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ὀφείλω πρὸς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, εἰς ὅσα εἴπατε περὶ τῆς διαφορᾶς τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι μᾶλλον ἀπεγοητεύθην ἀπὸ ὅσα εἴπατε, διότι εἶχον τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν θὰ συμφωνῆτε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ μὲ τὸν συνάδελφόν σας ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ δὲν ἀνέμενον μὲν νὰ ἐκδηλωθῇ ἡ διαφωνία αὐτή, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἐνόμιζα ὅτι θὰ ὑπεστηρίζατε ὅσα καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ συνάδελφός σας. Διότι, ὅσα εἴπατε μὲ πολὺ περιτέχνους καὶ ἐπιτηδείας φράσεις δὲν ἦσαν τίποτε ἄλλο ἐν τῇ οὐσίᾳ, παρὰ ὅσα μὲ ὠμότητα εἶπεν ὁ κ. ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργός. Προχθὲς μᾶς εἶπεν ὅτι τὸ ἐξωτερικὸν δημόσιον χρέος εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὁπωσδήποτε νὰ τὸ τακτοποιήσωμεν καὶ τὸ ἐτακτοποιήσαμεν κατὰ τὸν καλύτερον τρόπον. Διὰ τὸ ἐσωτερικὸν χρέος ἀποφασίζομεν κυριαρχικῶς καὶ οὕτω ἐφ’ ὅσον δὲν πιεζόμεθα δίδομεν, λέγομεν ἡμεῖς, ἕνα κομμάτι ψωμὶ εἰς τοὺς κατόχους τῶν ὁμολογιῶν. Σεῖς δὲν μετεχειρίσθητε τὴν αὐτὴν γλῶσσαν. Μὲ διαφόρους ἐντέχνους φράσεις, μὲ θεωρίας περὶ χρηματαγορᾶς ξένης καὶ ἡμεδαπῆς, ξένων καὶ ἡμεδαπῶν ὁμολογιούχων, ἠθελήσατε νὰ ἐπισημάνετε διαφοράς, αἱ ὁποῖαι καθ’ ἡμᾶς δὲν ὑπάρχουν. Διότι, ἑνιαία εἶναι ἡ πίστις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους εἴτε ἀπευθύνεται πρὸς τὸ ἐσωτερικόν, εἴτε ἀπευθύνεται πρὸς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ διαφορὰ ποὺ ὑπάρχει εἶναι ὅτι ὅταν διακανονίζῃ τὰ πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν χρέη του, ἔχει νὰ συζητήσῃ καὶ νὰ συμφωνήσῃ μὲ ξένους καὶ κατ’ ἀκολουθίαν εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ συμμορφωθῇ πρὸς ὡρισμένας συνθήκας καὶ ὅρους τοῦ χρόνου καὶ τόπου καθ’ ὃν διαπραγματεύεται. Ἐνῷ ὅταν διαπραγματεύεται τὸ Κράτος εἰς τὸ ἐσωτερικόν, μὲ τοὺς ἰδικούς του πολίτας, ἀξιοῖ ἀπὸ αὐτοὺς νὰ ἔχουν κατανόησιν τῶν ἀναγκῶν του καὶ τῶν δυσχερειῶν του καὶ ζητεῖ ἀπὸ αὐτοὺς ἀνοχὴν καὶ συμβιβαστικότητα. Αὐτὴ ἡ διαφορὰ ὑπάρχει καὶ ὄχι διαφορὰ τῆς πίστεως ἐν σχέσει μὲ τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὸ ἐξωτερικόν. Ἔρχομαι τώρα εἰδικώτερον νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἴπατε κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὸ ἐσωτερικὸν δημόσιον χρέος. Καὶ πρῶτον, διὰ νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὸ θέμα τῆς νομικῆς ὑποχρεώσεως. Δὲν ἀγνοῶ τὴν θεωρίαν τὴν ὁποίαν ὑπεστηρίξατε ἐν σχέσει μὲ τὴν νομολογίαν τοῦ Ἀρείου Πάγου. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, νομίζω ἄλλωστε ὅτι θὰ τὸ γνωρίζετε ὅτι οἱ νομομαθεῖς εἶναι διηρημένοι ἐν σχέσει πρὸς τὰ συμπεράσματα τὰ προκύπτοντα ἐκ τῆς νομολογίας τοῦ Ἀρείου Πάγου. Προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος μὲ ὅσα ἐνομολόγησε τελευταίως ἐξαιρεῖ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 18, τὰς μὴ ληξιπροθέσμους ἀπαιτήσεις. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ὁμόφωνος ἡ γνώμη αὐτή. Ἔγκριτοι νομικοὶ ὑποστηρίζουν ἀντιθέτους ἀπόψεις καὶ πιστεύω ὅτι τὰ Δικαστήρια θὰ ἔχουν τὴν εὐκαιρία νὰ διευκρινίσουν τὰ πράγματα. Πάντως τοῦτο εἶναι βέβαιον: Ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὁμιλῶμεν μετ’ ἀπολύτου κατηγορηματικότητος περὶ ἀνυπαρξίας νομικῆς ὑποχρεώσεως. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἐπιτρέπεται τὸ Κράτος νὰ ἐπικαλῆται νομικὰς ἐνστάσεις εἰς τοιαῦτα θέματα. Διὰ τὸ Κράτος προπαντὸς ἰσχύουν αἱ ἠθικαί του ὑποχρεώσεις διότι τὸ Κράτος εἶναι πρόσωπον ἠθικόν. Δὲν ἠμπορεῖ λοιπὸν τὸ Κράτος ἔναντι τῶν δανειστῶν του, ἔναντι τῶν πολιτῶν του νὰ προβάλλῃ οἰκονομικὰς νομικὰς ἐνστάσεις καὶ νὰ λέγῃ ὅτι εἶναι παραγεγραμμένη ἡ ἀπαίτησις. Συνεπῶς ἐφ’ ὅσον δέχεσθε ὅτι προέχουσα εἶναι ἡ ἠθικὴ ὑποχρέωσις, καὶ πέραν αὐτῆς καὶ λόγοι σκοπιμότητος ἐπιβάλλουν νὰ εἶναι ἀλλοία ἡ ρύθμισις τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Πρὸ παντὸς θέλω νὰ ἀντικρούσω ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴπατε περὶ κερδοσκοπίας. Ἀναμφισβητήτως κ. Ὑπουργέ, μετὰ ἀπὸ ὅσα κατὰ τὸ παρελθὸν ἐγγράφονται περὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλαβε χώραν ἡ κερδοσκοπία καὶ ἐπὶ τῶν εἰς συνάλλαγμα καὶ ἐπὶ τῶν ἀξιῶν εἰς δραχμάς. Πιθανὸν λοιπόν, ἕνα ποσοστὸν τῶν εἰς δραχμὰς δανείων νὰ εὑρίσκεται εἰς χεῖρας ὡρισμένων κερδοσκόπων, οἱ ὁποῖοι κατόπιν τῶν πληροφοριῶν τοῦ τύπου, περὶ διακανονισμοῦ τοῦ δημοσίου χρέους, ἐφρόντισαν νὰ ἐπενδύσουν κεφάλαιά των εἰς ὁμολογίας τῶν εἰς δραχμὰς δανείων. Ἐπειδὴ ὅμως, ὑπάρχει ἕνα ποσοστὸν κερδοσκόπων οἱ ὁποῖοι εἶναι κάτοχοι ὁμολογιῶν εἰς δραχμάς, δύνασθε μὲ αὐτὸ ὡς ἐπιχείρημα νὰ παραβλέπετε τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἑκατοντάδων χιλιάδων Ἑλλήνων τῶν ὁποίων αἱ προπολεμικαὶ οἰκονομίαι ἐξηνεμίσθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀκόμη καὶ σήμερον εἰς τὰ συρτάρια των ὁμολογίας τοῦ πρώτου καὶ τοῦ δευτέρου ἀναγκαστικοῦ δανείου τῶν ἀνταλλαξίμων κλπ.; Ἀκόμη καὶ εἰς τὰ χωρία τῆς Ἑλλάδος ἂν πᾶτε κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ συναντήσετε χωρικούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον προπολεμικῶς μίαν οἰκονομικὴν ἄνεσιν νὰ εἶναι κάτοχοι ὁμολογιῶν ἢ τοῦ πρώτου ἢ τοῦ δευτέρου δανείου ἀναγκαστικοῦ ἢ τῶν ἀνταλλαξίμων. Κορίτσια εἶχαν τὴν προῖκα τους, οἰκογενειάρχαι τὶς οἰκονομίες των, ὅλη ἡ μέση ἀστικὴ τάξις εἶχε καὶ ἔχει τοιαύτας ὁμολογίας. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχῃ ἕνα ποσοστὸν ὁμολογιῶν τὸ ὁποῖον δὲν δύνασθε οὔτε σεῖς νὰ ἐκτιμήσετε, καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει περιέλθει εἰς χεῖρας κερδοσκόπων τὴν τελευταίαν διετίαν, εἶναι δυνατὸν αὐτὸ νὰ ἀποτελέσῃ ἀποφασιστικὸν ἐπιχείρημα, ὥστε νὰ καταλήξετε εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς, ἐὰν ἐπιτρέπεται ἡ ἔκφρασις, κακομεταχειρίσεως τῶν κατόχων Ἑλλήνων πολιτῶν τῶν εἰς δραχμὰς δανείων ὅταν ἀσφαλῶς ἕνα μεγάλο ποσοστὸν Ἑλλήνων καὶ Ἑλληνίδων ἔχῃ εἰς τὰ συρτάρια του αὐτὰς τὰς ὁμολογίας ὡς προϊὸν παλαιῶν οἰκονομιῶν, προϊὸν πολλοῦ κόπου καὶ ἱδρῶτος καὶ εἰς τὰς ὁποίας ὁμολογίας μάλιστα ὑπεχρεώθη νὰ ἐπενδύσῃ τὰς οἰκονομίας του; Νομίζω ὅτι τὸ ἐπιχείρημά σας αὐτὸ δὲν ὑπῆρξε πειστικόν. Ἀλλὰ καὶ τὰ περαιτέρω ἐπιχειρήματά σας δὲν εἶναι πειστικά. Ἐπιθυμῶ νὰ διασαφηνίσω ὅτι δὲν εἶπον ὅτι ἡ ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους στηρίζεται μόνον εἰς τὰς ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις ἀπὸ τὴν πρώτην Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ. Ἀνέφερον τοῦτο καὶ ὡς πρόσθετον ἐπιχείρημα. Ὅτι ἡ τότε Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ εἶχε δηλώσει ὅτι θὰ τύχουν ἴσης μεταχειρίσεως οἱ ὁμολογιοῦχοι τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους. Καὶ ἔπρεπε νὰ τύχουν ἀναλόγου μεταχειρίσεως. Ἡ θεωρία τὴν ὁποίαν ἀνεπτύξατε ὅτι αἱ κυβερνητικαὶ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι λαμβάνονται συλλογικῶς καὶ εἶναι ἀντικείμενον συλλογικῆς εὐθύνης δὲν δεσμεύουν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὰς ἔλαβον, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθή. Προέχουσα πάντως εἶναι ἡ ἠθικὴ ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους. Ὅταν σήμερον εἶναι εἰς θέσιν τὸ Κράτος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ρύθμισιν τῶν χρεῶν των, πρέπει νὰ πράττῃ τοῦτο κατὰ τρόπον τοὐλάχιστον σχετικῶς ἱκανοποιητικὸν ἔναντι τῶν κομιστῶν ὁμολογιῶν καὶ τῶν εἰς δραχμὰς δανείων. Πολλῷ δὲ μᾶλλον ὅταν τὸ Κράτος ἔχῃ εἰσπράξει, ὅπως γνωρίζετε καλύτερον ἀπὸ ἐμέ, ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δισεκατομμύρια ὁλόκληρα, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν αὐτῶν ἀκριβῶς τῶν δανείων. Γνωρίζετε ὅτι διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκαστικῶν δανείων ἐπεβλήθησαν αὐξήσεις σχεδὸν ὅλων τῶν τότε ἰσχυόντων φόρων. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τοῦ νόμου τοῦ πρώτου ἀναγκαστικοῦ δανείου νὰ ἐκποιῇ τὴν ἀκίνητον περιουσίαν του, πλὴν ἐκείνων τῶν ἀκινήτων τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀπολύτως ἀναγκαῖα διὰ τὴν στέγασιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἔναντι ὁμολογιῶν τοῦ πρώτου ἀναγκαστικοῦ δανείου. Τόσον βαρεῖαν ἀντελαμβάνετο τότε τὴν ὑποχρέωσίν του ἔναντι ἐκείνων τοὺς ὁποίους ὑπεχρέου νὰ γίνουν δανεισταί του, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀνταπεξέλθῃ εἰς τὸν μεγάλον ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον διεξήγαγεν τὸ Ἔθνος εἰς τὴν Μ. Ἀσίαν. Ὅταν, λέγω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ Κράτος ἔχῃ εἰσπράξει ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δισεκατομμύρια, ἐπαναλαμβάνω, ἀκριβῶς πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων αὐτῶν, ὅταν ἔχῃ ἐπιβαρύνει δηλαδὴ μὲ δισεκατομμύρια τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰσπράττει αὐτὰ τὰ ποσὰ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν αὐτῶν τῶν δανείων, ὅταν ἀκόμη καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ὑπεγγύων προσόδων ἐπέβαλε ποσοστὸν εἰδικῶς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἀναγκαστικῶν δανείων, τὸ ὁποῖον κατεβάλλετο εἰς εἰδικὸν λογαριασμόν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονῇ σήμερον τὰς ὑποχρεώσεις του. Σᾶς ἀνέφερα εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ἀποφάσεις τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν οἱ ὁποῖοι καθορίζοντες τὴν τιμὴν τῶν πυρείων ἢ τῶν παιγνιοχάρτων, ἢ τοῦ ἅλατος, δηλαδὴ τῶν μονοπωλιακῶν εἰδῶν, ρητῶς ὁρίζουσι τὸ ἐπὶ τῆς τιμῆς ποσοστὸν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ πρώτου ἀναγκαστικοῦ δανείου. Εἰσπράττονται ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος πληρώνει ἀκριβότερον τὰ σπίρτα, ἀκριβότερον τὸ ἁλάτι, ἀκριβότερον τὸ οἰνόπνευμα κλπ. μεγάλα ποσὰ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκαστικῶν δανείων καὶ ἔρχεται σήμερα ἡ Κυβέρνησις καὶ λέγει, ὅτι ἐπειδὴ ὡρισμένον ποσοστὸν ὁμολογιῶν περιῆλθεν εἰς χεῖρας κερδοσκόπων, ἀρνοῦμαι νὰ ἱκανοποιήσω τοὺς ὁμολογιούχους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἔτη μακρὰ ἐπιβαρύνονται καὶ αὐτοὶ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων καὶ τοὺς ὁποίους κατέστησε ἀναγκαστικῶς δανειστάς του τὸ Κράτος. Καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν τοὺς ἱκανοποιῶ διότι ἔχω πληροφορίας ὅτι ἕνα ὡρισμένο ποσοστὸν ὁμολογιῶν αὐτοῦ ἔχει περιέλθει εἰς χεῖρας τῶν κερδοσκόπων.

§82Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε μίαν διακοπὴν καίτοι δὲν ἀρέσκομαι εἰς διακοπάς, ὅπως καὶ σεῖς, ἀλλὰ νομίζω ὅτι προάγει τὴν συζήτησιν. Ἀξιότιμε, κ. συνάδελφε, δὲν ὑπεστήριξα ἐγὼ ὅτι λόγῳ τῶν κερδοσκόπων δὲν πρέπει νὰ γίνῃ διαφορετικὴ ρύθμισις. Ἐγὼ τὴν ρύθμισιν τὴν προτεινομένην τὴν ἐστήριξα εἰς ἄλλα ἐπιχειρήματα πολὺ γενικωτέρας μορφῆς καὶ πολὺ γενικωτέρας ὑφῆς. Ἐπικουρικῶς ἀνέφερα τὸ ἐπιχείρημα αὐτό. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐσεῖς δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ θελήσητε ἐσκεμμένως νὰ παρακάμψετε ἢ νὰ ἀπωθήσετε ἢ νὰ δώσητε ἐλάσσονα βαρύτητα εἰς αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι εἶχον μείζονα βαρύτητα διὰ νὰ ἔλθητε νὰ ἐμφανίσητε ἀνάγλυφον τὸ ἐπιχείρημα τῆς κερδοσκοπίας ὡς τάχα πρῶτον, κύριον καὶ τελικὸν ἐπιχείρημα διὰ τὴν γενομένην ρύθμισιν.

§83Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Νομίζω, ἐκτὸς ἐὰν ἐπλανήθην, ὅτι σεῖς μὲ καθωδηγήσατε διὰ τὴν βαρύτητα τῶν ἐπιχειρημάτων σας. Διότι ὡς τελικὸν ἀποφασιστικὸν καὶ μὲ ἔμφασιν ἐπιχείρημα....

§84Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὁποῖον ἔπρεπε καὶ ἡμεῖς νὰ τὸ σκεφθῶμεν, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§85Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. ... ἀνεφέρατε τὴν θεωρίαν τῆς κερδοσκοπίας. Καὶ μάλιστα εἴπατε, ὅτι εἶναι δυνατὸν 20 ἑκατομμ. ἐτησίως νὰ μὴ διαθέτῃ ἡ Κυβέρνησις, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει φθάσει ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους, τοῦ μεταπολεμικοῦ, τὰ 1.400.000.000. Φαντάζεσθε, εἴπατε, ὅτι δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ τὸ κάμωμεν. Ἀνεφέρατε καὶ ἄλλα ἐπιχειρήματα. Ἀλλὰ ἀποφασιστικὸν ὑπῆρξε καὶ μὲ ἔμφασιν ἐλέχθη τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, δι’ αὐτὸ καὶ τὸ ἐθεώρησα ὡς τὸ σοβαρώτερον τῶν ἐπιχειρημάτων. Καὶ ἐπειδὴ εἰς αὐτό, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, ἐδώσατε περισσοτέραν ἔμφασιν, ἐνόμισα, ὅτι ἀπ’ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἀρχίσω, διότι ἡ ἀπάντησις σκοπὸν ἔχει νὰ ἐξουδετερώσῃ τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα τοῦ συνομιλητοῦ. Βέβαια, ὑπεστηρίξατε καὶ τὴν ἄλλην ἄποψιν, ἐὰν ὀρθῶς ἀντελήφθην, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ σύγκρισις μὲ τοὺς ἄλλους, ἐξ ἄλλων αἰτιῶν ζημιωθέντας, καὶ ὅτι ἡ ἀδυναμία τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του ἐκ τῶν δανείων, ὀφείλεται εἰς τὰς πολεμικὰς περιπετείας. Κατὰ ποίαν λογικήν, μᾶς εἴπατε, οἱ κάτοχοι ὁμολογιῶν εἰς δραχμάς, οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν καὶ αὐτοί, λόγῳ τῶν πολεμικῶν περιπετειῶν, πρέπει νὰ τύχουν εὐνοϊκωτέρας μεταχειρίσεως ἀπ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐζημιώθησαν ἐξ ἄλλων πολεμικῶν γεγονότων. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, σᾶς ἐπαναλαμβάνω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον προχθές, εἰς μίαν σύντομον ἀπάντησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Δὲν παραγνωρίζω τὴν ἀνάγκην, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποζημιωθοῦν ὅλοι κατὰ τὸ δυνατὸν οἱ ἐκ τῶν πολεμικῶν περιπετειῶν παρόντες. Ἀλλ’ ἐὰν ἐκ μιᾶς πολεμικῆς περιπετείας ἔπαθε μία κατηγορία πολιτῶν δὲν σημαίνει τοῦτο, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ ἀδυναμία ἐνδεχομένως τῆς ἱκανοποιήσεως αὐτῶν τῶν πολιτῶν νὰ ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τοὺς ὁμολογιούχους, εἰς τοὺς δανειστὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι διάφορος ἡ θέσις τοῦ δανειστοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, μάλιστα τοῦ ἐν πολλοῖς ἀναγκαστικοῦ δανείου, πρὸς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἴτε κατέθεσε τὰ χρήματά του εἰς τὰ Ταμιευτήρια, εἴτε εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ ἐξηνεμίσθησαν μὲ τὸν πληθωρισμὸν τῆς κατοχῆς, εἴτε ὑπέκυψεν ἡ περιουσία του ἢ αὐτὸς ἢ ἡ οἰκογένειά του εἰς ἄλλα ζημιογόνα γεγονότα. Ἐδῶ ἔχετε τὸν δανειστὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, αὐτὸν τὸν ὁποῖον ταλαιπωρεῖ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐπὶ μίαν 100ετίαν, καὶ ὁ ὁποῖος πάντοτε ἐξακολουθεῖ νὰ τὸ δανείζῃ, καὶ σήμερον ἀκόμη τὸ δανείζει. Αὐτὴν τὴν κατηγορίαν τῶν πολιτῶν, τοὺς ὁποίους κατέστησεν ἀναγκαστικοὺς δανειστάς του ἔχει ὑποχρέωσιν κατὰ κἄποιον τρόπον νὰ τοὺς ἱκανοποιήσῃ. Καὶ δὲν ἠμπορεῖ τοὺς πολίτας αὐτοὺς νὰ τοὺς συγκρίνῃ μὲ ἐκείνους, ποὺ εἶχον καταθέσεις εἰς τὰς Τραπέζας ἢ τὰ Ταμιευτήρια. Οὐδαμῶς ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ καταθέται τῶν Τραπεζῶν. Οὐδαμῶς ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ καταθέται τῶν Ταμιευτηρίων. Ἡ πρώτη Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, μὲ τὰ περιωρισμένα μέσα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα προηγουμένως, 10 δισεκατομμύρια προϋπολογισμὸς ἔναντι 26 σημερινῶν, 3 δισεκατομμύρια κυκλοφορία ἔναντι 13 σημερινῶν, ἔκαμε μίαν ρύθμισιν σχετικῶς ἱκανοποιητικήν, μίαν ρύθμισιν εὐνοϊκωτέραν, πολὺ καλυτέραν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀποφασίζει, ὄχι διὰ τοὺς καταθέτας, ἀλλὰ διὰ τοὺς δανειστάς, διὰ τοὺς ἀναγκαστικοὺς δανειστὰς τοῦ Κράτους. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχει ἐπιτακτικὴ ἠθικὴ ὑποχρέωσις, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τὸ Κράτος νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὰς ὀφειλάς του ἐκ δανείων κατὰ τρόπον διαφορετικὸν ἀπ’ ὅ,τι ἀντιμετωπίζει ἐνδεχομένως ἄλλας ὑποχρεώσεις του, καὶ ἀκόμη περισσότερον ὅταν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων αὐτῶν ἔχῃ ἐπιβάλλει τόσας θυσίας ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τόσα ἔχῃ εἰσπράξει ἀκριβῶς διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων αὐτῶν ἀπὸ τὴν εἰδικὴν φορολογίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι ἐπιτακτικὴ ἠθικὴ ὑποχρέωσις. Καὶ ἐπὶ πλέον καὶ λόγοι σκοπιμότητος, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ εἴπω, ὅτι ἐκάματε ὡρισμένας διαφοροποιήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν μὲ εὑρίσκουν σύμφωνον. Πρῶτος καὶ κύριος λόγος σκοπιμότητος νὰ ἀποκαταστήσετε τὴν πίστιν τοῦ Κράτους. Καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμνετε διαφοροποίησιν, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τῆς πίστεως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τῆς πίστεως εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἑνιαία εἶναι ἡ πίστις. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν μὲ ὀλιγωτέρας θυσίας νὰ ἀποκαταστήσω εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τὴν πίστιν, θὰ τὸ κάμω. Ἐὰν μὲ περισσοτέρας εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐπίσης εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ κάμω. Ἀλλὰ νὰ προβῶ εἰς θυσίας καὶ ὄχι ἁπλῶς νὰ δίδω «ἕνα κομμάτι ψωμὶ» εἰς ἐκείνους τοὺς Ἕλληνας πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συντηρήσει καὶ αὐτοὶ ἐπὶ τόσα χρόνια τὸ Κράτος. Καὶ διὰ νὰ τελειώνω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἴπατε, ὅτι σᾶς ἀπέδωσα μομφήν. Πάντως δὲν ἦτο εἰς τὰς προθέσεις μου νὰ σᾶς θίξω προσωπικῶς, ὥστε νὰ δικαιολογῆται νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶμαι προσεκτικώτερος. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἦτο εἰς τὰς προθέσεις μου νὰ σᾶς θίξω προσωπικῶς, καὶ τὸ γνωρίζετε, διότι καὶ ἐκτίμησιν καὶ φιλίαν τρέφω πρὸς ὑμᾶς, δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ εἴπητε νὰ εἶμαι προσεκτικώτερος.

§86Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐγώ.

§87Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν σᾶς ἀπέδωσα μομφήν, ἀλλὰ εἶπον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπαναλάβω, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔχει γίνει μία κατάχρησις τοῦ νομοθετεῖν διὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ δευτέρου διϋλιστηρίου, ὁμιλῶν σχετικῶς, εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι φοβοῦμαι, ὅτι θὰ καταλήξωμεν νὰ νομοθετοῦν καὶ οἱ Ὑπουργοί. Αὐτὸ εἶπον καὶ πρὸ 20 ἡμερῶν, ὁμιλῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παραγωγικοῦ δανείου. Δὲν εἶναι μομφὴ καὶ δὲν πρέπει νὰ σᾶς θίγῃ προσωπικῶς, ἂν καὶ σεῖς παρεσύρθητε εἰς τὸ νὰ νομοθετῆτε εἴτε ὡς μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἴτε ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Διότι νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ θεωρήσω ὡς ἐπαρκῆ τὴν δικαιολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐδώσατε, ὅτι ἠθέλατε νὰ κατοχυρώσητε περισσότερον τὴν πρᾶξιν καὶ τὴν ἀπόφασίν σας. Ἐὰν εἶσθε ἀπὸ τὸν νόμον ἐξουσιοδοτημένος νὰ ρυθμίζετε ὡρισμένα θέματα δι’ ἀποφάσεών σας, δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ τὰ περιβάλετε μὲ νομοθετικὴν κύρωσιν.

§88Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κριτὴς εἶμαι ἐγώ, ἐὰν θὰ τὰ περιβάλλω.

§89Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κριτὴς δὲν εἶσθε σεῖς. Ὑπάρχει ἡ θεωρία, βέβαια, τοῦ τί πλέον δὲν βλάπτει. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ὅταν ὑπάρχῃ νόμος καὶ κατὰ τὸν νόμον αὐτὸν ὑπάρχει ἐξουσιοδότησις πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἢ ἄλλον Ὑπουργόν, νὰ ρυθμίζῃ ὡρισμένα θέματα δι’ ἀποφάσεών του, ὀρθῶς τὰ ρυθμίζει ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς ἐξουσιοδοτήσεως δι’ ἀποφάσεώς του καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνάγκη νὰ τὰ φέρῃ πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν προκειμένῳ ὅμως, τί συνέβη; Σεῖς δὲν ἔχετε ἐξουσιοδότησιν ἀπὸ τὸν νόμον. Ἀλλὰ πρᾶξις Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει ρυθμίσει τὸ θέμα καὶ ἔχει ἐξουσιοδοτήσει ὑμᾶς καὶ τὸν συνάδελφόν σας τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ρυθμίσετε δι’ ἀποφάσεώς σας τὰς λεπτομερείας. Καὶ ἐπειδὴ κατὰ τὴν κρατοῦσαν πρακτικὴν τῶν τελευταίων ἐτῶν, κακῶς, κάκιστα, ἀντισυνταγματικῶς, αἱ πράξεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπέχουν, τοὐλάχιστον διὰ τὴν διοίκησιν, θέσιν νόμων, ἐπελήφθητε μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὸν διακανονισμὸν τῶν λεπτομερειῶν. Ἀλλὰ ἐπροχωρήσατε καὶ περαιτέρω. Ἐπειδὴ διὰ τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν ἐρρυθμίσθησαν τὰ θέματα πλήρως, ἀνελάβετε νὰ συμπληρώσητε τὴν πρᾶξιν διὰ τῆς ἀποφάσεώς σας, ἐφ’ ὃ καὶ λέγετε εἰς τὴν ἀπόφασίν σας, «ἡ παροῦσα δημοσιευομένη κλπ., κυρωθήσεται νομοθετικῶς μερίμνῃ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὰ μὴ ρυθμιζόμενα ὑπὸ τῆς ἐν προοιμίῳ ἀναφερομένης πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θέματα». Δηλαδή, προέβητε ὄχι μόνον εἰς ρύθμισιν τῶν λεπτομερειῶν, προέβητε καὶ περαιτέρω εἰς τὴν ρύθμισιν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ τύχουν νομοθετικῆς ρυθμίσεως καὶ τὰ ὁποῖα εἶχε παραλείψει νὰ ρυθμίσῃ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐνόμιζα, ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ἐπισημάνω αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν καὶ ἐπαναλαμβάνω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ πρὸ 20 ἡμερῶν, ὅταν τὸ πρῶτον συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦ παραγωγικοῦ δανείου. Δὲν ἦτο εἰς τὰς προθέσεις μου νὰ σᾶς θίξω προσωπικῶς. Ἐπέκρινα μίαν ἐνέργειαν πολιτικὴν ἰδικήν σας. Καὶ σεῖς ἠμπορεῖτε νὰ κρίνητε ὡρισμένας ἐνεργείας ἰδικάς μας. Ἄλλωστε ἤδη ἔχομεν διαφόρους πολιτικὰς τοποθετήσεις καὶ ἀσφαλῶς σεῖς θὰ ἐπικρίνητε ὡρισμένας ἰδικάς μας ἐνεργείας καὶ ἡμεῖς ὡρισμένας ἰδικάς σας. Ἀλλὰ οὐδέποτε θὰ θελήσω νὰ θίξω ὑμᾶς προσωπικῶς, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὑπάρχῃ οὐδὲ σκιὰ εἰς τὰς μεταξύ μας σχέσεις. Ἐλέχθη, ὅτι αὐτὸ ἐγένετο καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ μάλιστα ἀπὸ συναδέλφους μου τῶν Προοδευτικῶν. Εἶμαι πρόθυμος νὰ ἐπαναλάβω τὰ αὐτὰ καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ εἴπω, ὅτι πολὺ κακῶς ἐγένετο ἡ καθιέρωσις αὐτῆς τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοθετεῖν διὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας νὰ ἔγινε τοιαύτη ἐνέργεια. Ἐνθυμοῦμαι μόνον μίαν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἔγινε διὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν καὶ καμμίαν ἐπιφύλαξιν νὰ ἐπικρίνω καὶ τοὺς συναδέλφους μου τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος ἐὰν τυχὸν καὶ αὐτοὶ προέβησαν εἰς μίαν πολιτικὴν ἐνέργειαν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐκτὸς τῶν πλαισίων τῆς συνταγματικῆς τάξεως. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εἶχεν ἡ ἐπίκρισίς μου. Ἦτο μία ἐπίκρισις καθαρῶς πολιτική, τὴν ὁποίαν, ἐπαναλαμβάνω, πρέπει νὰ τὴν κρατήσωμεν μέσα εἰς τὰ πλαίσια, εἰς τὰ ὁποῖα ἔγινε καὶ ὄχι νὰ τὴν μεταφέρωμεν εἰς προσωπικὰς ἀντιθέσεις, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπατε. Εἶμαι πάντοτε προσεκτικὸς ἀπέναντι τῶν συναδέλφων καὶ ἰδιαιτέρως ἀπέναντι φίλων ὡς ὑμεῖς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§90Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου διότι διεξάγεται συζήτησις εἰς ὑψηλὸν ἐπίπεδον καὶ παρὰ τὴν ἀντιδικίαν τὴν ὁποίαν εἶχον τόσον μὲ τὸν Πρόεδρον κ. Στεφανόπουλον ὅσον καὶ μὲ τὸν φίλον βουλευτὴν ἐκ Μεσσηνίας κ. Λυκουρέζον. Δὲν νομίζω ὅτι ἐπέρχεται ζημία εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἀπὸ μίαν τοιαύτην συζήτησιν, ἀλλὰ τοὐναντίον πιστεύω ὅτι προάγεται ἡ συζήτησις καὶ ἀνεβαίνει τὸ ἐπίπεδον ἔστω καὶ ἂν εἴμεθα ὀλίγοι. Θὰ ἀρχίσω λοιπὸν καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὸ τελευταῖον διὰ νὰ μιμηθῶ τὴν ἰδικήν σας τακτικήν, ἡ ὁποία βεβαίως ἔχει καὶ τὰ προσόντα της. Κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐσωτερικοῦ δημοσίου χρέους, διότι θὰ παρετείνετο ἡ συζήτησις καὶ ἦτο δυνατὸν κατὰ τὸ ἐνδιάμεσον αὐτὸ χρονικὸν διάστημα, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ μίαν ἔκφρασιν πλέον ἀφηρημένην, νὰ ἀνοιχθοῦν οἱ ἀσκοὶ τοῦ Αἰόλου. Ὑποστηρίζω ὅτι ὀρθῶς ἔπραξε. Τώρα θὰ σᾶς κάμω μίαν ὁμολογίαν διὰ ποῖον λόγον ὑπέθεσα ὅτι ἴσως εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν γνωμῶν τῶν σχετικῶν μὲ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν μὲ τὸν συνάδελφον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ φέρωμεν τὴν πρᾶξιν πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ὑπῆρχεν ἐνδεχομένως ὄχι πρόθεσις νὰ μὲ θίξετε προσωπικῶς, ἀλλὰ πρόθεσις νὰ κάμετε κριτικὴν μιᾶς παραλείψεως κυβερνητικῆς πράξεως μὲ κἄποιαν αὐστηρότητα. Καὶ διότι πιστεύω ὅτι ὅσα εἶπον προηγουμένως εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πράγματι μὲ ὡδήγησαν εἰς αὐτὴν τὴν γραμμήν, εἰς αὐτὴν τὴν διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν δέχομαι καὶ ἐγώ. Ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὅτι ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας δὲν εἶναι ὁμαλόν, τὸ δέχομαι. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν μοῦ ἔμενεν ἡ ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ ἀπὸ ἀπόψεως συνεπειῶν της, διότι δὲν εἶχε κυρωθῆ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἐὰν δηλαδὴ ἀντιστρόφως ἐνόμιζον ὅτι χρειάζεται νὰ εἶχε περιληφθῆ εἰς τὴν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, σᾶς μένει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἠδυνάμην νὰ προκαλέσω τὴν ἔκδοσιν μιᾶς συμπληρωματικῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου; Δὲν ἐνόμισα, ὅτι ἦτο ἀπαραίτητον νὰ προκαλέσω πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἄλλως θὰ τὴν εἶχον προκαλέσει, θὰ εἶχε δημοσιευθῆ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ ἤρχετο πρὸς κύρωσιν μία πρᾶξις διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἀμφιβολίαν ἔχω περὶ τοῦ ἂν χρειάζεται νομοθετικὴ κύρωσις ἢ ἡ ἀπόφασις τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι ἀρκετή. Καὶ ἀμφισβήτησις ὑπῆρχε περὶ τούτου. Διὰ νὰ εἶμαι σίγουρος εἶπον, νὰ μὲ ἐξουσιοδοτήσητε νὰ ἐκδώσω αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν μὲ τὸν συνάδελφόν μου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἶμαι πλέον κατωχυρωμένος, ἐζήτησα νὰ ἐνσωματωθῇ καὶ νὰ κυρωθῇ μαζὶ μὲ τὴν πρᾶξιν τήν, ἂς εἴπωμεν, ἔχουσαν τὴν βάσιν καὶ τὴν ἀφορμὴν τῆς ὅλης αὐτῆς ρυθμίσεως. Συνεπῶς, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπῆρχε θέμα. Ἂν αὐτὰ τὰ εἴχατε σκεφθῆ, τὴν δυνατότητα δηλαδὴ εἰσηγήσεως διὰ τὴν ἔκδοσιν συμπληρωματικῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δὲν νομίζω, ὅτι ἔπρεπε αὐτὸ τὸ θέμα νὰ ἀπασχολήσῃ τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Μεσσηνίας τόσον πολὺ καὶ εἰς τὴν προηγουμένην του ἀγόρευσιν καὶ εἰς αὐτήν. Τὸ θέμα εἶναι δευτερευούσης σημασίας. Σᾶς ἐξήγησα ποία ἦτο ἡ σκέψις. Καὶ ἐὰν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς γνώμης μου ἐθεωρήσατε, ὅτι ἠθέλησα νὰ σᾶς ἀποδώσω σκέψεις, τὰς ὁποίας δὲν ἔχετε —δέχομαι, ὅτι δὲν τὰς ἔχετε— τότε πιστεύσατε, ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε ἐκ Μεσσηνίας, ὅτι καὶ ἐγὼ διαπνέομαι ἀπὸ αὐτὰ τὰ αἰσθήματα καὶ δὲν ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω μὲ τὸ ὅτι δὲν εἶσθε προσεκτικός, ὅτι δὲν κατεβάλατε, τοὐλάχιστον, τὴν δέουσαν προσοχήν, διὰ νὰ προσέξετε τὰς ἀπόψεις μου. Τώρα ὑπεστηρίξατε καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ σύγκρισις μεταξὺ τῶν δανειστῶν τοῦ Κράτους καὶ μάλιστα τῶν ἐσωτερικῶν δανειστῶν. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀντιπαρατηρήσω, ὅτι ἡ περίπτωσις εἶναι ἡ αὐτή, διότι σᾶς ἀφήνω τὴν ἔκδοσιν τοῦ κυκλοφοροῦντος χαρτονομίσματος κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς καὶ παίρνω τὸ χαρτονόμισμα τοῦ ἐλευθέρου Ἑλληνικοῦ Κράτους καθ’ ἣν ἐποχὴν ἡ Ἑλλὰς ἦτο ἐλευθέρα πρὸ τῆς ἐμπλοκῆς της εἰς τὸν πόλεμον. Τὸ χαρτονόμισμα δὲν εἶναι δάνειον πρὸς τὸ Κράτος; Πῶς πρέπει, λοιπόν, νὰ δεχθῶμεν, ὅτι τὸ μὴ νομίμως καὶ ἐν ἐλευθέρᾳ χώρᾳ, ἐπαναλαμβάνω, ὄχι ὑπὸ κατοχικὰς συνθήκας ἐκδοθὲν χαρτονόμισμα ἔτυχε πλήρους ἐξανεμισμοῦ; Ὑπῆρξαν κομισταὶ τοιούτων χαρτονομισμάτων οὐκ ὀλίγοι. Εἶναι τὰ χαρτονομίσματα τοῦ ἐλευθέρου Ἑλληνικοῦ Βασιλείου πρὸ τοῦ πολέμου, ἀνερχόμενα εἰς πολλὰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων ἐξανεμισθέντα. Θεωροῦνται ἀνύπαρκτα, ἐνῷ τὸ κατ’ ἐξοχὴν δάνειον ἔναντι τοῦ Δημοσίου εἶναι τὸ χαρτονόμισμα. Ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτοῦ, ὡμιλήσατε περὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς πίστεως, διότι ἐθεωρήσατε, ὅτι εἶναι ἑνιαία. Ἀτυχῶς, κ. συνάδελφε ἐκ Μεσσηνίας καὶ ἐκλεκτὲ φίλε, δὲν εἶναι ἑνιαία. Καὶ ἐκεῖ εἶναι ἡ πλάνη σας, διότι ἡ μὲν ἀποκατάστασις τῆς πίστεως ἐν τῷ ἐσωτερικῷ κατ’ ἀδιαφιλονίκητον ἀπόδειξιν τῆς οἰκονομίας ὑπάρχει. Καὶ ὑπάρχει ἐκ τοῦ γεγονότος τῆς αὐξήσεως τῶν καταθέσεων, τῆς ἁλματώδους αὐξήσεως τῶν καταθέσεων, ἐκ τοῦ γεγονότος τῆς συμμετοχῆς εἰς ἀποταμίευσιν, διὰ τῆς δημοσίας ἐγγραφῆς εἰς τὰ ἐσωτερικὰ δάνεια, ὑπάρχει ἐκ τοῦ γεγονότος τῆς ἀποδεσμεύσεως ὅλων τῶν συναλλαγῶν ἀπὸ τὸν χρυσόν. Εἶναι κατ’ ἐξοχὴν αὐτὴ ἡ ἀπόδειξις τῆς ὑπάρξεως τῆς ἐσωτερικῆς πίστεως εἰς τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα καὶ εἰς τὴν νομισματικὴν σταθερότητα. Ἂν ἀντικειμενικῶς ἐκρίνατε τὰ πράγματα, ἔπρεπε νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι τὸ ἴδιον δὲν συμβαίνει ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐξωτερικὴν πίστιν τῆς χώρας. Ἡ ἐξωτερικὴ πίστις τῆς χώρας, ἐξ αἰτίας διαφόρων γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐκτὸς τοῦ ἐλέγχου τῆς Ἑλλάδος, βαρύτατα ἦτο, μέχρι τῆς συμφωνίας, τὴν ὁποίαν ἐφέραμεν πρὸς κύρωσιν, τραυματισμένη. Καὶ εἶναι ἡ αἰτία διὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι συνδεδεμέναι καὶ ἐπιστημονικῶς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς πρακτικῆς ἐφηρμοσμένη ἡ ὑπόθεσις τῆς ἐσωτερικῆς πίστεως καὶ ἡ ὑπόθεσις τῶν σχέσεων τῆς χώρας εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δηλαδὴ τῆς εὐρυτάτης ἐννοίας τῆς ἐξωτερικῆς πίστεως τῆς χώρας, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν θεωρητικῶς δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἑνιαία ἐξωτερικὴ πολιτική, ὅπως συμβαίνει εἰς χώρας, τῶν ὁποίων ἡ πίστις εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν ἔχει κλονισθῆ, ὅπως εἶναι αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, διὰ νὰ μνημονεύσω μόνον αὐτήν. Δηλαδὴ ἐπὶ τῆς αἰτίας τῆς γενεσιουργοῦ, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε τὴν ἀνάγκην τοῦ ἐσωτερικοῦ ὁμολογιακοῦ χρέους, ἠμπορεῖ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου νὰ ὑπάρχῃ διαφωνία. Ὑπάρχει διαφωνία κατὰ τὰ ἀντικειμενικὰ κριτήρια εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ πίστις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα, εἶναι διάφορος ἐνῷ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἑνιαία. Δὲν εἶναι ἑνιαία. Ἄλλα εἶναι τὰ δεδομένα τῆς ἐσωτερικῆς πίστεως τῆς χώρας, καὶ ἄλλα τὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἐπηρεάζουν τὴν προβολὴν τῆς πίστεως τῆς χώρας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αὐτά, νομίζω, ὅτι εἶχον νὰ παρατηρήσω.

§91Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελα νὰ ἀπαντήσω μὲ ὀλίγας λέξεις καὶ νὰ εἴπω, ὅτι μὲ ξενίζει τὸ ὅτι τὸ χαρτονόμισμα εἶναι δάνειον καὶ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τὸ μέσον ἀνταλλαγῆς μὲ τὸ δάνειον.

§92Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν).......

§93Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν εἶναι δάνειον τὸ χαρτονόμισμα. Ἐδῶ ὁμιλοῦμεν διὰ τοὺς δανειστὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἡ διάκρισις ἔγινεν εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου. Ἄλλα εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ πληθωρισμοῦ καὶ ἄλλα διὰ τὸν κομιστὴν τῶν δανείων τῶν Ἑλληνικῶν. Συνεπῶς, ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ νομίσματος ὡς δανείου ὑπῆρξεν ἀτυχής. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ σύγκρισις καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνετε ἐπὶ τοῦ θέματος. Δεύτερον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν περίφημον πρᾶξιν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ἡ δικαιολογία, τὴν ὁποίαν ἐδώσατε, ὅτι ἐφ’ ὅσον θὰ ἠδύνασθε νὰ προκαλέσητε πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διατὶ νὰ μὴ προβῆτε καὶ εἰς τὴν ἀπόφασίν σας, δὲν εἶναι ὀρθή.

§94Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἤμην εἰλικρινής;

§95Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Τὴν εἰλικρίνειάν σας τὴν ἀποδέχομαι, διότι εἴπατε εἰλικρινῶς, ὅτι τὸ ἔκαμα, διότι ἠδυνάμην νὰ προκαλέσω καὶ πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ οὕτω, κύριε Ὑπουργέ, ἐφ’ ὅσον εἶναι βέβαιον, ὅτι διαθέτοντες τὴν πλειοψηφίαν δύνασθε νὰ ψηφίσητε τὸν νόμον ποὺ θέλετε, ὀρθῶς νομοθετεῖτε καὶ διὰ τῶν Π.Υ.Σ. Καὶ τρίτον, διὰ νὰ τελειώνω, μὴ συγχέομεν τὰ δεδομένα τῆς πίστεως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τῆς πίστεως εἰς τὸ ἐσωτερικὸν μὲ τὸ ἑνιαῖον τῆς πίστεως. Ἑνιαία, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἡ πίστις τοῦ Κράτους, ὅπως ἑνιαία εἶναι καὶ ἡ πίστις ἑνὸς ἀτόμου. Ἄλλο ἐὰν τὰ δεδομένα εἶναι ἄλλα διὰ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἄλλα διὰ τὸ ἐσωτερικόν.

§96Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει δύο σκέλη ἡ πίστις, ἕνα διὰ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἕνα διὰ τὸ ἐσωτερικόν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου, ἔχει τὸν λόγον.

§98Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Θὰ παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ νὰ μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσωμεν ἀνετώτερον κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§99Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Νὰ ἐπιτραπῇ δι’ ὅλους τοὺς διαγραφέντας.

§100Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἡ συζήτησις εἶναι ἄνευ σημασίας, δεδομένου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει διάφορα ἄρθρα δι’ ὡρισμένα κεφάλαια καὶ συνεπῶς κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν καθ’ ἕκαστα ἄρθρων, ὑπάρχει δυνατότης νὰ γίνουν σχετικαὶ παρατηρήσεις μὲ πᾶσαν εὐχέρειαν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον Ν. Δ. κατ’ ἀρχήν;

§102ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ ἐκδόσεως ὁμολογιῶν πρὸς ἐξόφλησιν ὀφειλομένων τόκων εἰς δολλάρια Η.Π.Α. προπολεμικῶν ὁμολογιακῶν δανείων, κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 131)19.10.1962 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων», καὶ πρῶτος ἐγγεγραμμένος εἶναι ὁ κ. Παπασταύρου διὰ τὸ πρῶτον ἄρθρον, θὰ ἔχῃ δὲ τὴν εὐχέρειαν νὰ ὁμιλήσῃ ἀνετώτερον ἐπεκτεινόμενος καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 0.30′ π.μ.)