1962.12.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18η

Τρίτη 11 Δεκεμβρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Ματθαιουδάκης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΜΑΤΘΑΙΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας κ. Α. Στρᾶτος ζητεῖ τρίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Κοθρῆς ζητεῖ 15θήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ζητεῖ μηνιαίαν ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§10Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Γκελεστάθης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 142)14.11.62 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων ἀφορώντων εἰς τὴν συγγραφήν, κρίσιν καὶ ἔκδοσιν διδακτικῶν βιβλίων κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Βασματζίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ νόμου 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας» κ.λ.π., β) τῆς νομοθεσίας περὶ Ἐπαγγελματικῶν Σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Σβώλου, Γ. Στεργίου καὶ Ν. Τσόχας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ νόμου 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας» κ.λ.π., β) τῆς νομοθεσίας περὶ Ἐπαγγελματικῶν Σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Ι. Εὐαγγελίδης, Α. Μπριλλάκης, Ε. Μπενᾶ, Γ. Στεργίου καὶ Λ. Κύρκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ νόμου 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας» κ.λ.π., β) τῆς νομοθεσίας περὶ Ἐπαγγελματικῶν Σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Ν. Τσόχας, Σ. Ἡλιόπουλος, Μ. Σβώλου, Ι. Εὐαγγελίδης, Δ. Κελτεμλίδης καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων, α) τοῦ νόμου 3239)1955 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας» κ.λ.π., β) τῆς νομοθεσίας περὶ Ἐπαγγελματικῶν Σωματείων καὶ γ) τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς περὶ κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως νομοθεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ Β. Δ)τος τῆς 27)27 Μαΐου 1957 «περὶ ἐνοικιοστασίου» ὡς ἰσχύει ἤδη, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τούτου καὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς συμπλήρωσιν, τροποποίησιν καὶ κατάργησιν τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου». Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Καρασπήλιος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν τεχνιτῶν Αʹ Περ)κῆς Διευθύνσεως Κ.Ο. Μ.Δ.Ε., αἰτουμένων λῆψιν μέτρων κατοχυρώσεώς των. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν κατόχων ὁμολογιῶν προπολεμικῶν ἐσωτερικῶν δανείων, αἰτουμένων ἴσην ἐξίσωσιν αὐτῶν πρὸς τοὺς ξένους ὁμολογιούχους. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς ἀγροτῶν Παλαμᾶ, αἰτουμένης χορήγησιν πιστώσεων διὰ κατασκευὴν προγραμματισθέντος ἔργου Σίφωνος. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Μ. Χλουβεράκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Μαρωνίας–Λασηθίου, αἰτουμένου ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τοῦ τέλους δακοκτονίας. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Κ. Χριστόπουλος, καταθέτει ὑπόμνημα Συλλόγου Ἐπιστημονικοῦ Διοικητικοῦ Προσωπικοῦ Ι.Κ.Α., αἰτουμένου τὴν μὴ ἀναστολὴν τοῦ Κώδικος τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων καὶ τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ι.Κ.Α. ἀπὸ 1.1.61. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Κ. Χριστόπουλος, καταθέτει ψήφισμα τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων καὶ ἠσφαλισμένων Σιδηροδρομικῶν Πελοποννήσου, αἰτουμένων τὴν συμμετοχήν των εἰς τὰ οἰκογενειακὰ χιλιομετρικὰ εἰσιτήρια καὶ τῶν ἀγάμων ἀδελφῶν, θυγατέρων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν μαθητῶν τοῦ Νυκτερινοῦ Γυμνασίου Καλαμάτας, αἰτούντων ἑξαετῆ φοίτησιν, ἑξάωρον ἐργασίαν καὶ αὔξησιν τῶν διατεθειμένων ὑπὲρ τῆς Παιδείας κονδυλίων. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Κύρκος, Κ. Χιωτάκης καὶ Α. Μπριλλάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν εἰς φυλακὰς Ἡρακλείου–Κρήτης πολιτικῶν κρατουμένων, αἰτουμένων ἀπόλυσίν των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δωδεκανήσου κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐργατῶν Ρόδου τυχόντων δανείου αὐτοστεγάσεως παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ αἰτούντων, ὅπως διὰ τὴν ἐξόφλησιν τοῦ δανείου καὶ τῆς ἀξίας τοῦ οἰκοπέδου, καθορισθῇ ὁ αὐτὸς τρόπος ὁ προβλεπόμενος διὰ τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους ἀπὸ τὸν Α.Ο.Ε.Κ., δοθέντος, ὅτι καὶ αὐτοὶ τυγχάνουν ἐργαζόμενοι. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Κύρκος, Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Σβώλου, Γ. Στεργίου καὶ Ν. Τσόχας, καταθέτουν ἀναφοράν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐργατῶν Τύπου Ἑλλάδος, αἰτουμένης αὔξησιν ἀποδοχῶν κατὰ 20% κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πιερίας κ. Κ. Δημόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Χρήστου Δρυστάρη, κατοίκου Θεσσαλονίκης, αἰτουμένου, ὅπως διαταχθῇ ἡ Κοινότης Βεργίνης καὶ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασίν της περὶ εἰσφορᾶς τῶν Μακεδονομάχων, ὑπὲρ τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Λαμπράκης, Ε. Μπενᾶ, Γ. Αὐγερόπουλος, Γ. Στεργίου, Μ. Σβώλου, Σ. Ἡλιόπουλος, Α. Γιάννου, Λ. Κύρκος καὶ Ν. Τσόχας, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἐμποροϋπαλλήλων Πειραιῶς κλπ., αἰτουμένων τροποποίησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν ἐργατικοῦ νομοσχεδίου, συμφώνως πρὸς τὰς Διεθνεῖς Συμβάσεις 87 καὶ 98. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Γ. Στεργίου, διὰ τηλεγραφήματός των αἰτοῦσιν ἱκανοποιητικὴν λύσιν αἰτημάτων προσωπικοῦ χαλυβουργίας. Ἀπαντήσεις τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Τσιαπάρα. Ἀναφερόμενοι εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 582 ἐ.ἔ. ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Τσιαπάρα, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 602)1962 γενόμενος διαφορισμὸς τοῦ ἐπιδόματος ἐπιφυλακῆς τῶν ὁπλιτῶν τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, αἰτιολογεῖται ἐκ τοῦ λόγου, δι’ ὃν χορηγεῖται τὸ ἐπίδομα τοῦτο, ὅστις, ὡς γνωστόν, εἶναι ἡ ἀμοιβὴ ὑπηρεσίας ἐπιπόνου, δυσχεροῦς καὶ ἐν πολλοῖς ἐπικινδύνου, παρεχομένης καθ’ ὥρας ὑπερβαινούσας τὰς ὑπὸ τῶν οἰκείων Κανονισμῶν προβλεπομένας ὥρας ὑπηρεσίας, ἀφ’ ἑτέρου εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως, ὅτι οἱ ἄνδρες τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης καὶ Θεσσαλονίκην, ἀπασχολοῦνται πολὺ περισσότερον τῶν ἐν τῇ λοιπῇ Ἐπικρατείᾳ συναδέλφων των εἰς ἐπιφυλακάς, ἐκτέλεσιν πολυώρου ὑπὲρ τὸ σύνηθες ὑπηρεσίας κλπ., ὥστε ἐκ τοῦ λόγου τούτου καὶ μόνον νὰ δικαιολογῆται ἡ καταβαλλομένη αὐτοῖς μικρὰ διαφορὰ τοῦ ἐπιδόματος ἐπιφυλακῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Δεκεμβρίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Παπασταύρου. Ἐπὶ κατατεθείσης ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Θεσπρωτίας κ. Χ. Παπασταύρου, διαβιβασθείσης ἡμῖν δι’ ἁρμοδιότητα παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἐν σχέσει μὲ τὸ καθορισθὲν τίμημα ἀγορᾶς ἀνταλλαξίμων ἐλαιοδένδρων περιφερείας Θεσπρωτίας εἰς βάρος ἀκτημόνων γεωργῶν καὶ ἐν συνεχείᾳ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ε)18553)13.11.1962 ἐγγράφου τοῦ ὡς εἴρηται Ὑπουργείου πρὸς ὑμᾶς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι βάσει τῶν διατάξεων τῆς Νομοθεσίας περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας, τὰ ἀνταλλάξιμα κτήματα ἐκποιοῦνται εἰς τὴν τρέχουσαν τιμήν, ἥτις καθορίζεται παρ’ ἐπιτροπῶν προβλεπομένων ὑπὸ τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 Νομ. Διατάγματος 3713)1957 καὶ ὧν προΐστανται Δικαστικοί. Τὸ παρὰ τῇ Οἰκον. Ἐφορίᾳ Γραφεῖον Δ.Α.Π. Ἰωαννίνων, ὅπερ διαχειρίζεται τὴν Ἀνταλλάξιμον Περιουσίαν τοῦ Νομοῦ Θεσπρωτίας ἐπὶ σχετικῆς διαταγῆς μας ἀνέφερεν, ὅτι αἱ ὡς εἴρηται παρ’ αὐτῷ Ἐπιτροπαὶ Δ.Α.Π., αἵτινες ἐπελήφθησαν τῆς χρεώσεως τῶν περὶ ὧν πρόκειται κληρούχων, καθώρισαν ὡς τίμημα διὰ μὲν τοὺς ἀγροὺς ποσὸν κυμαινόμενον ἀπὸ δραχ. 100 μέχρι 1.200 κατὰ δεκαδικὸν στρέμμα, διὰ δὲ τὰ ἐλαιόδενδρα ἀπὸ δραχ. 100 μέχρι 600 δι’ ἕκαστον καὶ οὐχὶ δραχ. 1.000 ὡς ἰσχυρίζεται ὁ ἐρωτῶν κ. βουλευτής, ἐκ τῆς ἀνωτέρω δὲ ἀξίας οἱ ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ καταβάλλουσι τὸ ⅓ καὶ εἰς 15 ἐτησίας τοκοχρεωλυτικὰς δόσεις. Τέλος, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι τὸ προϊόν ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ἀνταλλαξίμων κτημάτων, διατίθεται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀστέγων προσφύγων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Δεκεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12531)7.11.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 816 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου, ἀφορῶσα αἰτιάσεις τῶν ἐπιτηδευματιῶν Σιδηροκάστρου κατὰ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Οἰκον. Ἐφορίας Σιντικῆς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι εὐθὺς ὡς περιῆλθον εἰς γνῶσιν τοῦ Ὑπουργείου τὰ διατυπωθέντα παράπονα, διετάχθη τηλεγραφικῶς ὁ ἁρμόδιος Ἐπιθεωρητὴς Οἰκον. Ἐφοριῶν, ὅπως διενεργήσῃ σχετικὴν ἔρευναν. Ἐκ τῆς διενεργηθείσης ἐρεύνης, προέκυψαν, ὅτι αἱ ἐνέργειαι τοῦ Οἰκον. Ἐφόρου ὑπῆρξαν, κατ’ ἀρχήν, νόμιμοι καὶ ὀρθαὶ καὶ μόνον εἴς τινας ὑποθέσεις φορολογίας εἰσοδήματος οἱ ἐφαρμοσθέντες συντελεσταὶ καθαροῦ κέρδους ὑπῆρξαν ηὐξημένοι. Διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν πραγμάτων, εἰς τὰς ἐλαχίστας ταύτας περιπτώσεις, ὑπεδείχθησαν ὑπὸ τοῦ ἐνεργήσαντος τὴν ἔρευναν Ἐπιθεωρητοῦ αἱ ἐπιβαλλόμεναι ἐνέργειαι. Αἱ αἰτιάσεις περὶ ἀναρμόστου συμπεριφορᾶς τοῦ Οἰκον. Ἐφόρου δὲν ἐπηληθεύθησαν. Οὐδεὶς τῶν παραπονεθέντων ἐπιτηδευματιῶν, τῶν ὁποίων ἐξητάσθησαν αἱ ὑποθέσεις, ἀνέφερέ τι περὶ ἀνοικείου συμπεριφορᾶς τούτου. Τέλος, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐφοριακὸν ὑπάλληλον Ἰωάννην Γκουτέλην, πράγματι εἷς τῶν παραπονεθέντων ἔθιξε τὸ ζήτημα τῆς μεταθέσεως τούτου, ἐπικαλεσθεὶς τὰς διατάξεις περὶ ἐντοπιότητος. Αἱ διατάξεις ὅμως αὗται δὲν ἔχουν ἐφαρμογὴν προκειμένου περὶ τοῦ εἰρημένου ὑπαλλήλου, διότι οὗτος ἀνήκει εἰς τὴν Βʹ Κατηγορίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς μεταθέσεως τοῦ ὑπαλλήλου τούτου θὰ εἰσηγηθῇ ὁ Ἐπιθεωρητὴς διὰ τῶν ὑποβαλλομένων κατ’ ἔτος μεταθέσεων. Ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω παραπόνων ἐδόθη ἐγκαίρως ἀπάντησις εἰς τὴν Ἕνωσιν Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Σιδηροκάστρου καὶ περιφερείας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Νοεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη καὶ Λ. Κύρκου. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ὑπ’ ἀριθ. 785 ἐ.ἔ. ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη καὶ Λ. Κύρκου, περὶ ἐλευθέρας λειτουργίας τῶν ἀμβύκων τοῦ Νομοῦ Χανίων πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἀμπελοκτημόνων, τῶν ὁποίων ἡ παραγωγὴ ὑπέστη καταστροφήν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι αἱ κείμεναι διατάξεις εἰς τὰς περιπτώσεις ταύτας προβλέπουσιν ἀνάλογον πρὸς τὴν καταστροφὴν μείωσιν (μερικὴν ἢ καὶ ὁλικὴν) τοῦ καταβαλλομένου δικαιώματος καταναλώσεως διὰ τὸ παραγόμενον διὰ τῶν ἀμβύκων στεμφυλόπνευμα. Ἤδη, ἐχορηγήθη τοιαύτη μείωσις εἰς τέσσαρας κοινότητας τοῦ Νομοῦ Χανίων, διεβιβάσθησαν δὲ εἰς τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον πρὸς γνωμοδότησιν καὶ ἕτεραι δύο αἰτήσεις κοινοτήτων. Ἐλευθέρα διὰ τῶν ἀμβύκων παραγωγὴ στεμφυλοπνεύματος ἄνευ καταβολῆς δικαιώματος ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ἐπιτρέπεται ὑπὸ τοῦ νόμου οὐδὲ ἐπετράπη τοῦτο κατὰ τὸ παρελθόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Νοεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Τσόχα, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Ε. Σακελλάρη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Τσόχα, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Ε. Σακελλάρη κατατεθείσης ὑμῖν ἐρωτήσεως (ἀριθ. βιβλίου ἐρωτήσεων 643), ἐν σχέσει μὲ τὴν αὔξησιν τῶν συντάξεων τῶν θυμάτων πολέμου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς ὅτι τὸ θέμα τοῦτο θέλει ἐξετασθῆ κατὰ τὴν νομοθετικὴν ρύθμισιν καὶ τῶν λοιπῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων τοὺς ἀναπήρους καὶ τὰ θύματα πολέμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῆς δανειοδοτήσεως τοῦ Ταμείου Ἀρωγῆς Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν πόρων αὐτῶν ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παραπέμψωμεν ὑμᾶς εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 299499 ἐ.ἔ. ἔγγραφόν μας πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, ἀποσταλέντος κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 638 ἐ.ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου περὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Νοεμβρίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Τ. Γεωργίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11357)9324 ἐ.ἔ. ἐγγράφου σας δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 638 ἐ.ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Τ. Γεωργίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα κ. βουλευτήν, ἐπὶ τοῦ ἀπασχολοῦντος αὐτὸν θέματος τῆς προικοδοτήσεως τῶν θυγατέρων ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου, τὰ ἑξῆς: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11)1962 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐνεκρίθη ἡ παρὰ τοῦ Ταχυδρομικοῦ Ταμιευτηρίου χορήγησις δανείου ἐξ 25 ἑκατομμυρίων δραχμῶν πρὸς τὸ Ταμεῖον Ἀρωγῆς Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου πρὸς 5% ἐτησίως, ἐξοφληθησομένου τοκοχρεωλυτικῶς ἐντὸς 20 ἐτῶν, διὰ τὴν πληρωμὴν ὑποχρεώσεών του κυρίως ἐκ προικοδοτήσεων. Ἡ χορήγησις τοῦ δανείου τούτου δὲν ἐπραγματοποιήθη διότι τόσον τὸ Ταχυδρομικὸν Ταμιευτήριον ὅσον καὶ τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων ἐκωλύοντο ἐκ τῆς διεπούσης αὐτὰ νομοθεσίας. Πέραν τούτου ἡ Ἐθνικὴ Συνομοσπονδία Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Ἑλλάδος ἐζήτησεν ἐν συνεχείᾳ ὅπως ἡ ἐξόφλησις τῶν τοκοχρεωλυτικῶν δόσεων τοῦ ἀνωτέρω δανείου ἀναληφθῇ ὑπὸ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁμοίως ἐζητήθη ὑπ’ αὐτῆς ἡ παγία ἐνίσχυσις τῶν πόρων τοῦ Ταμείου διὰ ποσοῦ δραχμῶν 15 ἑκατομμυρίων τοὐλάχιστον ἐτησίως ἐκ τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ ἔκτακτος ἐνίσχυσις αὐτοῦ διὰ ποσοῦ δραχμῶν 10 ἑκατομμυρίων ἐκ τῶν κερδῶν τῶν Κρατικῶν Λαχείων καὶ ἡ ἔκδοσις τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Ν. 3748)1957 προβλεπομένης κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δι’ ἧς καθορίζονται τὰ ἔσοδα τοῦ Ταμείου ἐκ τῆς φορολογίας τῶν σιγαρέττων εἰς δραχμὰς 15.000.000 ἐτησίως. Ἐν ὄψει τῶν ἀνωτέρω αἰτημάτων, τὸ ὅλον θέμα μελετᾶται πρὸς ἐξεύρεσιν λύσεως ἐπιτρεπομένης ὑπὸ τῶν δυνατοτήτων τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Νοεμβρίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λαμπράκη, Α. Φωτήλα καὶ Η. Ἠλιοπούλου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11046) 4.10.62 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 599 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λαμπράκη, Α. Φωτήλα καὶ Σ. Ἠλιοπούλου περὶ τῆς ἐπιχειρουμένης ὑπὸ τῆς Ι. Μονῆς Προφήτου Ἠλία Ζαχόλης πωλήσεως ἐκτάσεως 70 στρεμμάτων, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι καθ’ ἃ ἐξηκριβώσαμεν, πρόκειται περὶ κτημάτων, ἅτινα, κατὰ τὰς διατάξεις τῆς παρ. 4 τοῦ ἄρθρου 4 τῆς ἀπὸ 18.9.52 συμβάσεως μεταξὺ Ο.Δ.Ε.Π. καὶ Δημοσίου θεωροῦνται ὡς ρευστοποιητέα περιουσία τοῦ Ο.Δ.Ε.Π., παραχωρηθεῖσα εἰς τὸ Δημόσιον πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ διαχειριζομένη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας κατὰ τὸ ἄρθρ. 1 τῆς ὡς ἄνω συμβάσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Νοεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Καρατζένη. Ἐν συνεχείᾳ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ε. 16468)2099)2.11.62 ὑμετέρου ἐγγράφου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐκ τῆς ὑποβληθείσης ἡμῖν ἐκθέσεως τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Οἰκ. Ἐφοριῶν κ. Σπυρίδωνος Ἀλεξανδροπούλου ἐπὶ τῆς διενεργηθείσης ὑπὸ τούτου ἐρεύνης, σχετικῶς μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 732 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Καρατζένη, προκύπτει, ὅτι ἐκ τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν ἐρώτησιν ταύτην προσώπων, ὁ μὲν «Δημ. Κωστοβασίλης φέρεται ἀπὸ ἐτῶν ὡς νομικὸς Σύμβουλος τῆς Ἑταιρείας Ε.Β.Κ.Α.Π. μὲ μηνιαίαν ἀποζημίωσιν δρχ. 4.000, οἱ δὲ Μπαΐλης, Θωμᾶς Ράπτης, Ἀντώνιος Σερλῆς καὶ Ἀγγελοπούλου, φέρονται ὡς ὑπάλληλοι τῆς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας Ε.Β.Κ.Α.Π. ἐργαζόμενοι πλησίον τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου». Ἐκ τῆς αὐτῆς ἐκθέσεως προκύπτει, ὅτι παλαιότερον προσέφερον ὑπηρεσίας διατελοῦντες ἐν ἀποσπάσει παρὰ τῷ αὐτῷ ὡς ἄνω Νομικῷ Συμβουλίῳ οἱ Καράμπαλης, Ν. Κουτσούκαλης, Ντίνα Χ. Κοσμᾶ καὶ Χρῆστος Πάνου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Νοεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

θʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδοπούλου. Ἀπαντῶμεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11484)9450)15.10.62 ὑμέτερον ἔγγραφον, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 685 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδοπούλου, περὶ ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς ὑπὸ τῶν γεωπόνων ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων καὶ ἀπαλλαγῆς των ἀπὸ τῆς καταβολῆς τελῶν κυκλοφορίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: 1. Συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ νόμου 2366)1953 ἀπαγορεύεται ἡ χορήγησις ἀπαλλαγῆς δασμῶν, φόρου κύκλου ἐργασιῶν καὶ παντὸς ἑτέρου φόρου, τέλους ἢ δικαιώματος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἢ τρίτων δι’ ἐπιβατικὰ αὐτοκίνητα, καύσιμα καὶ λιπαντικά, καταργουμένης πάσης ὑφισταμένης ἀντιθέτου γενικῆς ἢ εἰδικῆς διατάξεως. Ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη ἰσχύει καὶ δι’ αὐτὸ τοῦτο τὸ Δημόσιον. Ἐξαίρεσις τῆς ἀνωτέρω ἀπαγορεύσεως ὑφίσταται μόνον ὑπὲρ ὡρισμένων φυσικῶν καὶ νομικῶν προσώπων ρητῶς κατονομαζομένων ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ. Ἐπέκτασις τοῦ εὐεργετήματος τούτου τῆς ἀτελοῦς δηλονότι εἰσαγωγῆς αὐτοκινήτων καὶ εἰς ἕτερα πρόσωπα δὲν κρίνεται δικαιολογημένη ἐν ὄψει μάλιστα τῆς μελετωμένης καταργήσεως ἢ περιορισμοῦ εἰς τὸ ἐλάχιστον τῶν ὑφισταμένων δασμολογικῶν ἐν γένει ἀπαλλαγῶν. 2. Διὰ τοῦ ἄρθρου 17 παρ. 2 τοῦ νόμου 2367)1953 κατηργήθησαν ἅπασαι αἱ πρὸ τῆς 1.3.1953 ὑφιστάμεναι ἀπαλλαγαὶ ἀπὸ τῶν τελῶν κυκλοφορίας ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων, ἐξαιρέσει τῶν ἐν τῇ παραγράφῳ 1 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου καὶ νόμου ἀναφερομένων περιπτώσεων (Δημοσίου, ἀναπήρων πολέμου βαρείας ἀναπηρίας, Ἀρχηγῶν ξένων Διπλωματικῶν Ἀποστολῶν κλπ.). Βάσει τοῦ ἄρθρου 3 παρ. 3 τοῦ Ν. Δ)τος 3829)1958 διὰ νὰ τύχωσι τὰ ἐπιβατικὰ αὐτοκίνητα ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ ἐφ’ ἅπαξ προσθέτου εἰδικοῦ τέλους, δέον ὅπως οἱ κάτοχοί των ἀπαλλάσσονται ἀπὸ τῶν τελῶν κυκλοφορίας καὶ ἀπὸ τῶν εἰσαγωγικῶν δασμῶν. Τοῦ τέλους τούτου δὲν ἐξαιρεῖται οὔτε τὸ Δημόσιον, ὡς ἐπίσης οἱ βουλευταί, οἱ ἰατροὶ τῶν ἀγροτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἰατρείων κλπ. καθ’ ὅσον δὲν ἀπαλλάσσονται καὶ ἀπὸ τῶν εἰσαγωγικῶν δασμῶν. Ἐξαίρεσις ἐκ τῶν μέτρων τούτων διὰ τὰ αὐτοκίνητα τῶν γεωπόνων ὑπὸ τὰς παρούσας οἰκονομικὰς καὶ δημοσιονομικὰς συνθήκας, δὲν κρίνεται δεδικαιολογημένη, καθ’ ὅσον αὕτη θὰ ἀποτελέσῃ προηγούμενον διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων καὶ ἄλλων κατηγοριῶν προσώπων, ὅταν μάλιστα ζητῆται ἡ ἄρσις ὅλων τῶν ἀπαλλαγῶν γενικῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Νοεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ιʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Γιαννοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11628)9581)18.10.62 ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 715)13.10.62 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Σερρῶν κ. Θ. Γιαννοπούλου, ἀφορῶσα τὰ ἐν τῷ Συνοικισμῷ «ΙΜΑΡΕΤ» Σερρῶν ἀνταλλάξιμα κτήματα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 4 παρ. 14 τοῦ Ν.Δ. 4176) 1961, «παραχωρήσεις ἀνταλλαξίμων ἀστικῶν κτημάτων γενόμεναι καθ’ οἱονδήποτε τρόπον καὶ κατὰ παράβασιν τῶν ἰσχυουσῶν τότε διατάξεων περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας ὑπὸ τοῦ Κράτους, ὑπὸ Δήμων ἢ Κοινοτήτων εἰς πρόσφυγας ἢ γηγενεῖς ἢ εἰς πολεμοπαθεῖς, βάσει τοῦ νόμου 5077)1931 εἰς τὰς περιοχὰς Ἰμαρὲτ Σερρῶν καὶ Τζουμαγιᾶς νομιμοποιοῦνται, θεωρούμεναι ἔγκυροι, ἀφ’ ἧς ἐγκατεστάθησαν οἱ ἀνωτέρω. Μισθώματα ἢ ἀποζημιώσεις χρήσεως καταβληθέντα μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος δὲν ἀποδίδονται, τυχὸν δὲ βεβαιωθέντα εἰς βάρος των καὶ μὴ εἰσπραχθέντα διαγράφονται». Τὰ κτήματα τῆς κατηγορίας ταύτης διαγράφονται ἐκ τῶν κτηματολογικῶν βιβλίων τῆς ΥΔΑΜΚ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Κεντρικοῦ Συμβουλίου κατόπιν προτάσεως τῆς ἁρμοδίας Τοπικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἤδη, ἀπὸ ἔτους περίπου δι’ ἡμετέρων διαταγῶν ἔχει διαταχθῆ ἡ διαγραφὴ ἐκ τῶν κτηματολογίων τῆς Ἀνταλλαξίμου περιουσίας τῶν κτημάτων τῶν κειμένων εἰς τὸν Συνοικισμὸν Ἰμαρὲτ Σερρῶν, ἐφ’ ὧν ἔχουσιν ἀνεγερθῆ μικραὶ κατοικίαι. Περαιτέρω ἐγεννήθη ζήτημα ἂν κατὰ τὴν ὀρθὴν ἔννοιαν τῆς ἀνωτέρω διατάξεως πρὸς διαγραφὴν ἐκ τῶν κτηματολογίων δέον νὰ προσαχθῶσι καὶ ἀντίγραφα τῶν συμβολαίων, δι’ ὧν ἐπωλήθησαν ὑπὸ τοῦ Δήμου Σερρῶν τὰ περὶ ὧν πρόκειται ἀστικὰ ἀκίνητα, δεδομένου, ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν δὲν προσκομίζουσι συμβόλαια. Ἐν προκειμένῳ ἔχει ἀπευθυνθῆ προσφάτως σχετικὸν ἐρώτημα πρὸς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους, ἐφ’ οὗ ἀναμένεται ἀπάντησις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Νοεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ιαʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Καρατζένη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11810)24.10.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι σχετικῶς μὲ τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ κόστους τῶν προϊόντων τῶν Α.Ε. «Ε.Β.Κ.Α.Π.» καὶ ΦΙΞ μὲ μισθοὺς προσώπων μὴ παρεχόντων ὑπηρεσίας εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις ταύτας περὶ ἧς ἡ κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 732 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Καρατζένη, διετάχθη ἡ ἐνέργεια ἐρεύνης ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ἐπιθεωρητοῦ Οἰκον. Ἐφοριῶν, ὅστις, ὡς εἶναι εὐνόητον θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα ἀπὸ φορολογικῆς μόνον ἀπόψεως. Ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς διενεργηθησομένης ἐρεύνης, θέλομεν ἐνημερώσει ὑμᾶς εὐθὺς ὡς ὑποβληθῇ ἡμῖν ἡ σχετικὴ ἔκθεσις τοῦ εἰρημένου Ἐπιθεωρητοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Νοεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ιβʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9252 ἐ.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου, διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 369 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Δυνάμει τῶν διατάξεων τοῦ κανονισμοῦ εἰσπράξεως ἐσόδων τοῦ Ο.Γ.Α., ὅστις ἐνεκρίθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 149292) 6639)21.7.62 κοινῆς ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας καὶ ἡμῶν, κοινοποιηθείσης διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 216433 RONEO 136 τῆς 1.8.1962 ἐγκυκλίου τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου τοῦ Κράτους παρεσχέθη ἡ εὐχέρεια ἵνα, δι’ ἀποφάσεως τῶν οἰκείων Νομαρχῶν, ἀποσπῶνται παρὰ ταῖς Οἰκονομικαῖς Ἐφορίαις μέχρι 300 κοινοτικοὶ εἰσπράκτορες, διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν ἐσόδων τοῦ Ο.Γ.Α. τῶν προερχομένων ἐκ τοῦ ποσοστοῦ 3% ἐπὶ τῶν πωλουμένων χονδρικῶς ἀγροτικῶν προϊόντων. Συνεπῶς ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ ὡς ἄνω κανονισμοῦ, ἤτοι ἀπὸ τῆς 13.2.1962 ἀποσπῶνται καὶ αὖθις παρὰ ταῖς Οἰκονομικαῖς Ἐφορίαις κοινοτικοὶ εἰσπράκτορες ἐκ τῶν παρὰ τοῖς Δημοσίοις Ταμείοις ὑπηρετούντων τοιούτων, ὧν ἡ ἀπόσπασις εἶχεν ἀρθῆ ἀπὸ 11.1.1962 δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 122474) 22.12.1961 Δ)γῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν ἐκδοθείσης κατόπιν τῆς διὰ τοῦ ἄρθρ. 22 τοῦ Ν. 4169)1961 καταργήσεως τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 2 ἕως 10 τοῦ Ν. Δ. 3570)1956 καὶ τῆς εἰσφορᾶς 3% ἐπὶ τῶν διακινουμένων προϊόντων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Ὀκτωβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ιγʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Τσόχα καὶ Ε. Σακελλάρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9739)7837)23.8.62 ἐγγράφου σας πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι ἐν σχέσει μὲ τὴν κατατεθεῖσαν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἐρώτησιν διὰ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Τσόχα καὶ Ε. Σακελλάρη διὰ τὸ πωληθὲν πρὸς τὴν Ἕνωσιν Γονέων «Χριστιανικὴ Ἀγωγὴ» ὑπ’ ἀριθ. 298 ἀνταλλάξιμον κτῆμα ἐκτάσεως 3.600 τ.μ. Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 13061)18.9.1950 συμβολαίου τοῦ Συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Γ. Φιλιππίδου πράγματι ἐπωλήθη εἰς τὴν ἐν Βόλῳ Πανελλήνιον Ἕνωσιν Γονέων «Χριστιανικὴ Ἀγωγὴ» τὸ ὡς ἄνω ἀνταλλάξιμον κτῆμα ἐκτάσεως μ. τ. 3.600. Τὴν ἀπ’ εὐθείας πώλησιν τῆς ὡς ἄνω ἐκτάσεως ἐνέκρινε τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον τῆς Υ.Δ.Α.Μ.Κ. βάσει τοῦ ἄρθρου 10 παρ. 1 περίπτ. Βʹ τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 24.10. 1940 κατόπιν ἐπιμόνων καὶ συνεχῶν ὀχλήσεων ἐκ μέρους τῆς ἄνω Ἑνώσεως καὶ ἐπὶ σκοπῷ ἀνεγέρσεως ἐν τῇ ἐκτάσει ταύτῃ ὑπ’ αὐτῆς Ἐντευκτηρίου διὰ τὴν Χριστιανικὴν Ἀγωγὴν τῶν νέων ὡς καὶ Οἰκοτροφείου εἰς ὅ θὰ στεγάζωνται αἱ νεάνιδες τῆς περιφερείας. Διαπιστωθέντος ὅμως βραδύτερον, ὅτι ἡ ἄνω ἀγοράστρια ἀντὶ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ μεῖζον τμῆμα τοῦ οἰκοπέδου δι’ ὅν σκοπὸν ἠγόρασε τοῦτο, διεχώρισε τοῦτο εἰς οἰκόπεδα καὶ μετεπώλησε δύο ἐξ αὐτῶν πρὸς τρίτους, ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους ἐγέρσεως ἀγωγῆς ἀκυρώσεως τῶν ἄνω πωλητηρίων συμβολαίων, ἥτις καὶ συζητεῖται ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου Βόλου τὴν 23ην Ὀκτωβρίου 1962. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Σεπτεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ιδʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα. Ἀναφερόμενοι ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 9235 ἐ. ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ οὗ διεβιβάσατε τὴν κατατεθεῖσαν ὑμῖν καὶ καταχωρηθεῖσαν ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 352 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλωμεν ὑμῖν συνημμένως τὸ αἰτηθὲν ἀναλυτικὸν κοστολόγιον οἰνοπνεύματος (καθαροῦ καὶ μετουσιωμένου) ὡς τοῦτο κατηρτίσθη ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου κατὰ νόμον Συμβουλίου φορολογίας οἰνοπνεύματος (ἄρθρ. 12 τοῦ Κ.Ν.Φ.Ο.) ὡς καὶ ἀντίτυπον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 18)1962 ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν–Γενικὴ Διεύθυνσις Γενικοῦ Χημείου τοῦ Κράτους — διὰ τῆς ὁποίας ἐκοινοποιήθη ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 11625)1962 ὑπουργικὴ ἀπόφασις ἡ καθορίζουσα τὴν διατίμησιν τοῦ οἰνοπνεύματος τὴν ἰσχύουσαν ἀπὸ τῆς 1ης Ἀπριλίου 1962. Ἐπὶ τῆς διατιμήσεως ταύτης τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ πρὸς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τοῦ ἐρωτῶντος κ. βουλευτοῦ κρίνομεν ἀναγκαῖον νὰ παράσχωμεν τὰ κάτωθι συμπληρωματικὰ στοιχεῖα: Ἡ διατίμησις τοῦ οἰνοπνεύματος (κόστος παραγωγῆς αὐτοῦ) παραμένει ἀπὸ τῆς 1ης Ἀπριλίου 1957 μέχρι σήμερον, ἤτοι ἐπὶ μίαν πενταετίαν ἀμετάβλητος μὴ γενομένης ἀποδεκτῆς οὐδεμιᾶς αἰτήσεως περὶ αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἡ ἐτησία παραγωγὴ καὶ διάθεσις τοῦ οἰνοπνεύματος κατὰ τὴν τελευταίαν ταύτην πενταετίαν δὲν παρουσίασεν ἀξιόλογον διαφορὰν (αὔξησιν), ἀλλὰ παραμένει εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα. Ὑπὸ τῶν κειμένων διατάξεων τοῦ Κώδικος τῶν νόμων περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος (ἄρθρον 12 παρ. 3) ὁρίζεται, ὅτι τὸ βιομηχανικὸν κέρδος ὅπερ δέον νὰ ἀναγνωρίζεται εἰς τοὺς ἐργοστασιάρχας οἰνοπνεύματος δὲν δύναται νὰ εἶναι κατώτερον τῶν 8 οὐδὲ ἀνώτερον τῶν 15 ἑκατοστῶν ἐπὶ τῆς τιμῆς παραγωγῆς τοῦ ἀνύδρου οἰνοπνεύματος. Τὸ Συμβούλιον Φορολογίας οἰνοπνεύματος ὥρισε διὰ τῆς ἰσχυούσης διατιμήσεως τοῦ οἰνοπνεύματος (ἐπισυναπτόμενος Πίναξ Αʹ) βιομηχανικὸν κέρδος, διὰ μὲν τὸ καθαρὸν οἰνόπνευμα 10% διὰ δὲ τὸ μετουσιωμένον 5% ἐπὶ τῆς τιμῆς παραγωγῆς. Λαμβανομένου ὅμως ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ κατανάλωσις τοῦ μὲν καθαροῦ οἰνοπνεύματος καλύπτει τὰ 65% τοῦ δὲ μετουσιωμένου τὰ 35% τοῦ συνόλου τοῦ διατιθεμένου οἰνοπνεύματος, προκύπτει ὅτι τὸ διὰ τῆς ἰσχυούσης διατιμήσεως τοῦ οἰνοπνεύματος ἀναγνωριζόμενον βιομηχανικὸν κέρδος ἀνέρχεται εἰς 8,25% ἐπὶ τῆς τιμῆς παραγωγῆς, ἤτοι εὑρίσκεται εἰς τὸ κατώτατον ὅριον καὶ καλύπτει μόλις τὰ 55% τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένου ὡς δυναμένου νὰ χορηγῆται ἀνωτάτου ποσοστοῦ βιομηχανικοῦ κέρδους (15 ἑκατοστὰ ἐπὶ τῆς τιμῆς παραγωγῆς). Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Σεπτεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ιεʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Ἀναφερόμενοι εἰς τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 72562)7080) 31.8.1962 ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη καὶ Β. Ἐφραιμίδη, ἀφορῶσαν εἰς ὀφειλὰς ἐξ ἁλιευτικῶν δανείων τῶν ἁλιέων τοῦ Θερμαϊκοῦ Κόλπου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 19)1961 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δημοσιευθείσης εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 64)1961 Φ.Ε.Κ. τεῦχος Αʹ ἐρρυθμίσθη ὁ τρόπος ἐξοφλήσεως τῶν ἐξ ἁλιευτικῶν δανείων ὀφειλῶν, παρασχεθείσης πρὸς τοὺς ὀφειλέτας πάσης ἐπιτρεπτῆς διευκολύνσεως. Οὕτω, παρ’ ἐκτὸς τῶν ἐγκριθεισῶν διαγραφῶν χρεῶν ὑπὸ τὰς ἐν τῇ πράξει ἀναφερομένας προϋποθέσεις, αἵτινες διαγραφαὶ συμποσούμεναι εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 1.200.000 περίπου ἐπιβαρύνουν τὸ Δημόσιον, ὅπερ ἐξώφλησε τὴν χορηγήσασαν τὰ δάνεια Α.Τ.Ε. ὡς ταῦτα ἐβεβαιώθησαν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἐνεκρίθη δι’ ἅπαντας τοὺς ὀφειλέτας: α) Ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν ἐκ τόκων ὑπερημερίας ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ὑπολογιζομένων εἰς δραχ. ἑνὸς ἑκατομμ. πέραν τοῦ ἀνωτέρω ποσοῦ τῶν 1.200.000 β) ὁ περιορισμὸς τοῦ τόκου τῶν ὀφειλῶν ἀπὸ 4% ἐτησίως καὶ γ) ἡ πληρωμὴ τῶν ὀφειλῶν εἰς ἑξαμηνιαίας δόσεις, ἀναλόγως τοῦ ὕψους αὐτῶν. Μετὰ τὰ ληφθέντα ὡς ἄνω μέτρα δὲν καταλείπεται στάδιον περαιτέρω διευκολύνσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Σεπτεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ιστʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. Κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9226)4.8.1962 ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 343 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι δυνάμει τοῦ ἀπὸ 8.4.1939 Β. Δ. (Φ.Ε.Κ. 151)1939 τ. Αʹ) ἀπηλλοτριώθησαν ἀγροτικὰ ἀκίνητα συνολικοῦ ἐμβαδοῦ 650 στρεμμάτων περίπου πρὸς διευθέτησιν τῆς κοίτης τῶν χειμάρρων Ἰνάχου καὶ Χαράδρου τοῦ ἀργολικοῦ πεδίου. Πρὸς συντέλεσιν κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Α. Ν. 1731)1939 τῆς ἀπαλλοτριώσεως τὸ δημόσιον προέβη κατὰ τὰ ἔτη 1939 καὶ 1940 εἰς τὴν παρακατάθεσιν συνολικοῦ ποσοῦ 8.077.302 δραχμῶν, ὡς ἀποζημίωσιν τῶν δικαιούχων, καθορισθεῖσαν νομίμως διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 426 καὶ 427 τοῦ ἔτους ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν Ναυπλίου καὶ εἰς τὴν περὶ ταύτης δημοσίευσιν διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 358)1939, 151)1940 καὶ 23) 1941 Παράρτημα). Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. Σ. 17467)14.12.1940 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐκινήθη ἡ διαδικασία τῶν ἄρθρ. 20–33 τοῦ Α. Ν. 1731)1939 ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ Α. Ν. 2003)1939 πρὸς ἀναγνώρισιν τῶν δικαιούχων. Ἡ ἐργασία ὅμως αὕτη δὲν ἤχθη εἰς πέρας λόγῳ τῶν ἐπακολουθησάντων πολεμικῶν γεγονότων καὶ οὕτω ἡ παρακρατηθεῖσα ἀποζημίωσις ἐξηνεμίσθη ἐκ τοῦ νομισματικοῦ πληθωρισμοῦ κατὰ τὴν ἐχθρικὴν κατοχὴν τῆς χώρας. Μεταπολεμικῶς συνεπεία αἰτήσεων τῶν ἐνδιαφερομένων τὸ ὅλον θέμα τῆς ἀπαλλοτριώσεως ταύτης ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἐγνωμοδότησεν, ὅτι αἱ σχετικαὶ ἀξιώσεις τῶν δικαιούχων ὑπέκυψαν εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ ἀνωτέρω νόμου ὁριζομένην παραγραφήν. Τέλος γνωρίζομεν, ὅτι διὰ πάσας τὰς λοιπὰς ἀπαλλοτριώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐκηρύχθησαν διὰ τὸ ἀνωτέρω ἔργον κατεβλήθησαν αἱ κατὰ νόμον ἀποζημιώσεις, μὴ ὑφισταμένης οὐδεμιᾶς ἐκκρεμότητος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 31 Αὐγούστου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ιζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Καρατζένη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9333)7.8.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 31.7.1962 ἐρώτησις (καταχωρισθεῖσα ὑπ’ ἀριθ. 376) τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Καρατζένη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐκ τῶν μέχρι σήμερον ὑφισταμένων στοιχείων παρὰ τῇ Οἰκον. Ἐφορίᾳ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν Ἀθηνῶν, δὲν προκύπτει περίπτωσις ἀσκήσεως ποινικῆς διώξεως τῶν ἐκπροσώπων τῆς ἐνταῦθα ἑδρευούσης Α. Ε. «ΚΑΡΟΛΟΣ ΦΙΞ» διὰ παράβασιν φορολογικῶν νόμων. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν, ὅτι τινὰ τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν ἀνωτέρω ἐρώτησιν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζονται ὡς ἀνακοινωθέντα ὑφ’ ἡμῶν, δὲν τυγχάνουν ἀκριβῆ καὶ συγκεκριμένως. α) Εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. Ε. 18550)20.12.61 ἀνακοίνωσίν μας πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, ἀναφέρεται, ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις εἰς ἃς ἐνηργήθη κατὰ τὸ οἰκ. ἔτος 1960 αἰφνιδιαστικὸς ἔλεγχος ὑπὸ τοῦ Εἰδικοῦ Συνεργείου Ἐλέγχου Ἐφαρμογῆς τοῦ Κώδικος Φορολογικῶν Στοιχείων, ἀνέρχονται εἰς 8.642 καὶ οὐχί, ὡς ἀναγράφεται εἰς τὴν ἐρώτησιν, εἰς 842. β) Εἰς τὴν αὐτὴν ἀνακοίνωσίν μας ἀναφέρεται ὅτι ἐκ διενεργηθέντος ἐλέγχου διεπιστώθη ἀνακρίβεια τῶν βιβλίων τῆς Α.Ε. «ΦΙΞ» καὶ οὐχί, ὡς ἀναγράφεται εἰς τὴν ἐρώτησιν, ἡ τήρησις «διπλῶν βιβλίων», ἅτινα κατεσχέθησαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Σεπτεμβρίου

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

ιηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πολυχρονίδη. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9332 τῆς 7.8.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπευθυνομένη καὶ πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀπὸ 31.7.62 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πολυχρονίδη σχετικῶς μὲ τὴν τύχην δανείου δρχ. 25.000.000 πρὸς τὸ Ταμεῖον Ἀρωγῆς Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου, περὶ οὗ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11)62 Πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς, ὅτι ἡ περὶ ἧς πρόκειται δανειοδότησις δὲν ἐπραγματοποιήθη μέχρι τοῦδε, διότι τὸ Ταμεῖον εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν ταύτης βάσει τῶν σημερινῶν πόρων του. Τὸ θέμα τοῦτο τελεῖ ἐν συναρτήσει μὲ τὸ γενικώτερον τῆς ὅλης οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Ταμείου καὶ τῶν αἰτημάτων περὶ αὐξήσεως τῶν πόρων του. Πάντα ταῦτα ἀποτελοῦν ἀντικείμενον μελέτης. Κατὰ συνέπειαν ἡ λύσις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς δανειοδοτήσεως θ’ ἀναζητηθῇ ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ βάσει τῶν πορισμάτων τῆς μελέτης ταύτης, προκριθησομένου τρόπου ἀντιμετωπίσεως τῆς ὅλης οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Ταμείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Σεπτεμβρίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

ιθʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ν. Τσόχα καὶ Ε. Σακελλάρη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9742)23.8.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ καταχωρηθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. βιβλ. ἐρωτήσεων 397 ἐρώτησις βουλευτῶν, ἐν σχέσει μὲ τὴν δυσχερῆ οἰκονομικὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκονται οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ τῶν περιφερειῶν Πηλίου καὶ Ἀλμυροῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὰ πρὸς τὸ Δημόσιον τυχὸν ὑφιστάμενα χρέη τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν τῶν ὡς ἄνω περιφερειῶν εἶναι ἐλάχιστα καὶ μικροποσά, ὡς ἐκ τούτου ἡ χορήγησις διευκολύνσεως διὰ τὴν καταβολὴν τούτων ὑπάγεται ἐκ τοῦ νόμου εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν Δ)ντῶν τῶν Δημοσίων Ταμείων, πρὸς οὓς πάντως ἔχουσι δοθῆ ὁδηγίαι διὰ τὴν χορήγησιν, αἰτήσει τῶν ἐκ τῶν ὡς ἄνω ὀφειλετῶν εὑρισκομένων εἰς οἰκονομικὴν ἀδυναμίαν ἀμέσου ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν των ἢ καὶ οἴκοθεν, διευκολύνσεως τμηματικῆς καταβολῆς διὰ τὰ πρὸς τὸ Δημόσιον χρέη των ἢ καὶ ἀναστολῆς τῆς εἰσπράξεως τούτων ἀναλόγως τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως καὶ δραστηριότητος ἑκάστου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Σεπτεμβρίου 1962.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

κʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Γ. Λαμπράκη καὶ Α. Φωτήλα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9328)7.8.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ καταχωρηθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. βιβλ. ἐρωτήσεων 371 ἐρώτησις βουλευτῶν ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐκ τοῦ καύσωνος προκληθείσας καταστροφὰς εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν καὶ συκοπαραγωγὴν τῆς ἀγροτικῆς περιοχῆς Νερομύλου Πυλίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὰ πρὸς τὸ Δημόσιον τυχὸν ὑφιστάμενα χρέη τῶν κατοίκων, ἀγροτῶν τῆς ὡς ἄνω περιοχῆς εἶναι ἐλάχιστα καὶ μικροποσά, ὡς ἐκ τούτου ἡ χορήγησις διευκολύνσεως διὰ τὴν καταβολὴν τούτων ὑπάγεται ἐκ τοῦ νόμου εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Δ)ντοῦ τοῦ Δημοσίου Ταμείου πρὸς ὃν πάντως ἔχουσι δοθῆ ὁδηγίαι διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἐκ τῶν καταστροφῶν δημιουργηθείσης καταστάσεως καὶ δὴ διὰ τὴν χορήγησιν, αἰτήσει τῶν πληγέντων ὀφειλετῶν ἢ καὶ οἴκοθεν, διευκολύνσεως τμηματικῆς καταβολῆς διὰ τὰ πρὸς τὸ Δημόσιον χρέη των, ἢ καὶ ἀναστολῆς τῆς εἰσπράξεως τούτων ἀναλόγως τοῦ μεγέθους τῶν προξενηθεισῶν ζημιῶν καὶ τῆς ἐν γένει οἰκονομικῆς δραστηριότητος καὶ καταστάσεως ἑκάστου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Σεπτεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

καʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδη, Β. Ἐφραιμίδη, Μ. Σβώλου καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 10028)1.9.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 29.8.1962 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδη, Β. Ἐφραιμίδη, Μ. Σβώλου καὶ Σ. Ἡλιοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν ἐν αὐτῷ ἀναφερομένων ἐρωτημάτων. α) Αἱ ὑπηρεσιακαὶ ἀνάγκαι κινήσεως τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐξυπηρετοῦνται σήμερον διὰ τῶν ἐν χρήσει πεπαλαιωμένων αὐτοκινήτων τῶν ἀγορασθέντων μέσῳ τῆς ὑπηρεσίας Κρατικῶν Προμηθειῶν κατὰ τὰ ἔτη 1953 ἕως καὶ 1956, ἅτινα λόγῳ τῆς μακροχρονίου χρήσεως ὑπέστησαν καὶ ὑφίστανται βλάβας. β) Τὸ σύνολον τῶν ἀνωτέρω αὐτοκινήτων ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον διὰ λογαριασμὸν τοῦ ὁποίου εἰσάγονται καὶ οὐδέποτε τὰ αὐτοκίνητα ταῦτα εἶχον ἢ ἔχουν σχέσιν μὲ τὰ πρόσωπα τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν οἵτινες καὶ τὰ χρησιμοποιοῦν. Ἡ κυκλοφορία των χρονολογεῖται ἀπὸ τῆς εἰσαγωγῆς των. Ἕκαστον τῶν αὐτοκινήτων τούτων εἶναι δυνάμεως 25 ἵππων 6 θέσεων μετὰ τοῦ ὁδηγοῦ καὶ ἡ ἀξία (ἄνευ δασμῶν κ.λ.π.) ἑκάστου κυμαίνεται ἀπὸ 58.000–68.000 δραχμῶν. γ) Ἤδη ἐγένετο προμήθεια 30 αὐτοκινήτων ἀντὶ τῶν 27 μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διότι τὰ ὑπόλοιπα 3 αὐτοκίνητα θέλουσι διατεθῆ εἰς τοὺς δικαιουμένους καὶ χρησιμοποιοῦντας κρατικὰ αὐτοκίνητα τέως Προέδρους Κυβερνήσεων. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω αὐτοκινήτων τὰ 29 εἶναι δυνάμεως 23 ἵππων, 6 θέσεων μετὰ τοῦ ὁδηγοῦ καὶ ἀξίας 71.731 δραχμῶν ἕκαστον. Τὸ 30ὸν αὐτοκίνητον εἶναι δυνάμεως 36 ἵππων 6 θέσεων καὶ ἀξίας 87.253 δραχμῶν. Ἡ δασμολογικὴ ἀπαλλαγὴ τῶν ὡς ἄνω 30 αὐτοκινήτων παρεσχέθη διότι συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Ν. 2366)1953 τὸ Δημόσιον δὲν ἀπολαύει δασμολογικῆς ἀπαλλαγῆς διὰ τὰ πρὸς κάλυψιν ἀναγκῶν του εἰσαγόμενα ἐπιβατικὰ αὐτοκίνητα καθ’ ὅσον τοῦτο δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὰς εἰς τὸ αὐτὸ ὡς ἄνω ἄρθρον ἀναφερομένας ἐξαιρέσεις. δ) Τὰ αὐτοκίνητα τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἅτινα θὰ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῶν καινουργῶν, θὰ διατεθῶσιν ἐν συνεχείᾳ πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν πεπαλαιωμένων καὶ ἐφθαρμένων τοιούτων τῶν χρησιμοποιουμένων ὑπὸ ἀνωτάτων Κρατικῶν λειτουργῶν (Γενικῶν Γραμματέων, Γενικῶν Διευθυντῶν, Προέδρων Ἀνωτάτων Δικαστηρίων κλπ.). Τὰ μὴ χρησιμοποιούμενα ἐκ τούτων θέλουσι παραδοθῆ εἰς τὸν ΟΔΙΣΥ πρὸς ἐκποίησιν κατὰ τὴν νόμιμον διαδικασίαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Σεπτεμβρίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

κβʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9189)2.8.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐν ὄψει τῆς δι’ αὐτοῦ διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀνεγέρσεως ἐν Ἄργει, ἐκ τοῦ κληροδοτήματος Δεσμίνη–Καλιοτζῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: Ὁ ἀποβιώσας τὴν 23.1.1936 Δημοσθένης Δεσμίνης, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5772)1936 δημοσίας διαθήκης του, συνταχθείσης ἐνώπιον τοῦ Συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Ι. Παπαγιάννη, συνέστησεν ἐν Ἄργει Ἵδρυμα ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Δημοτικὸν Νοσοκομεῖον Δεσμίνη–Καλλιοτζῆ» καὶ κατέλιπεν εἰς τὸ Ἵδρυμα τοῦτο τὴν περιουσίαν του, συγκειμένην ἐκ τεσσάρων ἀκινήτων, κειμένων ἐν Ἀθήναις, ἐνεστώσης συνολικῆς ἀξίας ἐκ δραχ. 2.500.000 περίπου. Ὑπὲρ τοῦ ὡς ἄνω Ἱδρύματος κατέλιπεν ὁ ἀποβιώσας Ἀναστάσιος Στεργίου, διὰ τῆς ἀπὸ 28.6.1940 ἰδιογράφου διαθήκης του, νομίμως δημοσιευθείσης καὶ κηρυχθείσης κυρίας, ἅπασαν τὴν περιουσίαν του, συγκειμένην ἐξ ἀστικῶν καὶ ἀγροτικῶν ἀκινήτων, κειμένων ἐν τῇ περιφερείᾳ Ἄργους, συνολικῆς ἀξίας ἐκ δραχ. 1.000.000 περίπου. Ἡ περιουσία αὕτη κατελείφθη ὑπὸ τὸν ὅρον τοῦ ἀναπαλλοτριώτου καὶ πρὸς τὸν σκοπόν, ὅπως ἐκ τῶν εἰσοδημάτων ταύτης, συντηρεῖται μία αἴθουσα τοῦ ἐκ τοῦ κληροδοτήματος Δημοσθ. Δεσμίνη ἀνεγερθησομένου Νοσοκομείου. Ἡ περιουσία ὅμως τοῦ κληροδοτήματος Δημοσθ. Δεσμίνη ἦτο ἀνεπαρκὴς πρὸς ἀνέγερσιν Νοσοκομείου, δι’ ὃ ἐξεδόθη ὁ Ν. 3669)1957, δι’ οὗ ἐπετράπη ἡ ἐκποίησις τῶν ἀκινήτων τοῦ κληροδοτήματος Ἀναστασίου Στεργίου καὶ ἡ διάθεσις τοῦ τιμήματος δι’ ἀνέγερσιν Νοσοκομείου ἐν Ἄργει. Διὰ τὴν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Α.Ν. 3039)1939 διὰ δημοπρασιῶν ἐκποίησιν τῶν περὶ ὧν πρόκειται περιουσιῶν παρεσχέθη ἡ ἀπαιτουμένη ἔγκρισις, μέρος δὲ τούτων ἔχει ἤδη ἐκποιηθῆ, συνεχιζομένων τῶν δημοπρασιῶν πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῆς ρευστοποιήσεως τούτων. Ἐν τῷ μεταξύ, συνετάγησαν τὰ σχέδια τῆς ἀρχιτεκτονικῆς μελέτης κλπ. τοῦ ὑπὸ ἀνέγερσιν κτιρίου τοῦ Νοσοκομείου, διεβιβάσθησαν δὲ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας, πρὸς ἐπεξεργασίαν καὶ ἔγκρισιν. Σημειοῦμεν, ὅτι ἡ ὁλοκλήρωσις τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ κτιρίου, ὅπερ δέον νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν περιοχήν, δὲν δύναται ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἐκποιήσεως τῶν ὡς ἄνω περιουσιῶν, καθ’ ὅσον τοῦτο ὑπολείπεται αἰσθητῶς τῆς προϋπολογισθείσης δαπάνης. Τούτου ἕνεκα, θ’ ἀπαιτηθῶσι καὶ περαιτέρω ἐνέργειαι πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν συμπληρωματικῶς ἀπαιτουμένων κεφαλαίων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 31 Αὐγούστου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

κγʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9233)7377)4.8.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 350 ἐ.ἔ. ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὅπως πληροφορήσητε τὸν κ. βουλευτὴν ὅτι τὰ ἀφορῶντα τὸ ἔκτακτον προσωπικὸν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης Βασ. Διατάγματα τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν.Δ. 4193)1961 ὑπογραφέντα παρ’ ἡμῶν ἐγκαίρως ἐξεδόθησαν ἤδη καὶ τελοῦσιν ὑπὸ δημοσίευσιν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 1 Σεπτεμβρίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΠΥΡΟΣ ΘΕΟΤΟΚΗΣ

κδʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7636)21.6.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 127 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ ἐν σχέσει μὲ τὴν ἔκδοσιν τῶν ὑπὸ τοῦ Ν.Δ. 4193)1961 προβλεπομένων Β. Διαταγμάτων διὰ τὴν μονιμοποίησιν τοῦ μὴ τακτικοῦ προσωπικοῦ δημοσίων ὑπηρεσιῶν καὶ Ν.Π.Δ.Δ. τῶν ὁποίων οἱ ὑπάλληλοι ἐξομοιοῦνται πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τὰ σχέδια Βασ. Διαταγμάτων διὰ τὸ σύνολον σχεδὸν τῶν ὡς ἄνω ὑπηρεσιῶν ἔχουσι τύχει τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ ΑΣΔΥ ἀπομένει δὲ πρὸς ὁλοκλήρωσίν των ἡ ἐπ’ αὐτῶν γνωμοδότησις κατὰ τὰς συνταγματικὰς διατάξεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας πρὸς ὅ ἔχουσι διαβιβασθῆ. Ἡ δημοσίευσις τῶν ἐν λόγω Βασ. Διαταγμάτων θέλει λάβει χώραν ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 4193)1961 τασσομένης προθεσμίας ἥτις λήγει τὴν 19 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 4 Αὐγούστου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΠΥΡΟΣ ΘΕΟΤΟΚΗΣ

κεʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λαμπράκη, Α. Φωτήλα καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8962)27.7.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 303 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γρ. Λαμπράκη, Α. Φωτήλα καὶ Σ. Ἡλιοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Ἡ καταβαλλομένη ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἀπαλλοτριουμένων κτημάτων πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων δημοσίας ὠφελείας καθορίζεται, συμφώνως πρὸς συνταγματικὴν ἐπιταγήν, ὑπὸ τῶν δικαστηρίων καὶ τυγχάνει αὕτη πλήρης, εἰς τρόπον ὥστε οἱ δικαιοῦχοι νὰ δύνανται νὰ ἀντικαταστήσωσι τὰ ἀπαλλοτριωθέντα δι’ ἑτέρων ἰσαξίων κτημάτων. Διὰ τὴν ταχεῖαν πληρωμὴν τῶν δικαιούχων ἐφαρμόζεται ἤδη σύντομος καὶ ἁπλῆ διαδικασία, προβλεπομένη ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Ν. Δ)τος 3979)59, ἥτις ἀρχικῶς θεσπισθεῖσα ἐπὶ ὡρισμένων κατηγοριῶν ἀπαλλοτριώσεων πρὸς ἐκτέλεσιν ἐπειγούσης φύσεως ἔργων, ὡς συγκοινωνιακῶν, ἐγγειοβελτιωτικῶν κλπ. ἐπεξετάθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 785)61 Β. Δ)τος (Φ.Ε.Κ. 201)61 τ. Αʹ) ἐπὶ πασῶν τῶν ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων. Κατὰ τὴν διαδικασίαν ταύτην ὁ καθορισμὸς τῆς ἀποζημιώσεως καὶ ἡ ἀναγνώρισις τῶν δικαιούχων γίνεται ἐκ τῶν ἐνόντων κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου Γ.Ψ.Κ.Ζ.)1911 «περὶ προσωρινῶν μέτρων ἐν ταῖς περὶ διακατοχῆς διαφοραῖς» δι’ ἐκδόσεως ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Προέδρου Πρωτοδικῶν ἢ τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ ὁρισθέντος Εἰρηνοδίκου μιᾶς ἑνιαίας ἀποφάσεως. Κατὰ συνέπειαν ἡ διαδικασία τῆς πληρωμῆς τῶν δικαιούχων ἀποζημιώσεως λόγῳ ἀπαλλοτριώσεως εἶναι σύντομος. Εἰδικῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀποζημιώσεων διὰ τὰς γενομένας ἀπαλλοτριώσεις πρὸς ἐπέκτασιν τοῦ ἀερολιμένος Ἑλληνικοῦ, τῆς περιοχῆς Μακρυνείας, τῆς περιοχῆς Ἀσπροπύργου καὶ πρὸς διευθέτησιν τοῦ ποταμοῦ Ἀλφειοῦ, σχετικὰς πληροφορίας θέλει παράσχει ὑμῖν τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, ἁρμόδιον διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἀποζημιώσεων τούτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Αὐγούστου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

κστʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Καρατζένη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7194) ἀπὸ 5.6.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 30.5.1962 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Καρατζένη καταχωρηθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 61 ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Ὡς προέκυψεν ἐκ τῶν παρὰ τῇ ἁρμοδίᾳ Οἰκονομικῇ Ἐφορίᾳ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν Ἀθηνῶν τηρουμένων στοιχείων ἡ Α.Ε. «Κάρολος Φὶξ» ἐδήλωσε συνολικὸν καθαρὸν εἰσόδημα διὰ μὲν τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1960 (διαχείρισις 1959) δραχ. 14.245.007 διὰ δὲ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1961 (διαχείρισις 1960) δραχμὰς 20.815.978 μὲ ἀναλογοῦντα ἀντιστοίχως φόρον ἐκ δραχμῶν 3.740.751 διὰ τὸ πρῶτον ἔτος καὶ δρχ. 4.253.225 διὰ τὸ δεύτερον. Ὑπὸ τοῦ ἐνεργηθέντος φορολογικοῦ ἐλέγχου τὸ συνολικὸν καθαρὸν εἰσόδημα τῆς προαναφερθείσης ἑταιρείας προσδιωρίσθη βάσει τῶν νομοτύπως τηρηθέντων ὑπ’ αὐτῆς βιβλίων διὰ τῆς προσθήκης τῶν κατὰ νόμον λογιστικῶν διαφορῶν διὰ μὲν τὸ οἰκον. ἔτος 1960 εἰς δραχ. 19.828.696 διὰ δὲ τὸ οἰκον. ἔτος 1961 εἰς δρχ. 57.409.584 μὲ ἀντιστοιχοῦντα φόρον ἐκ δρχ. 5.085.124 διὰ τὸ πρῶτον ἔτος καὶ δρχ. 24.122.108 διὰ τὸ δεύτερον. Κατόπιν διοικητικῆς ἐπιλύσεως τῆς διαφορᾶς τὸ συνολικὸν καθαρὸν εἰσόδημα προσδιωρίσθη τελικῶς εἰς δρχ. 19.109.166 διὰ τὸ οἰκον. ἔτος 1960 μὲ ἀναλογοῦντα φόρον ἐκ δραχμῶν 4.633.925 καὶ εἰς δρχ. 24.189.594 διὰ τὸ οἰκον. ἔτος 1961 μὲ ἀναλογοῦντα φόρον ἐκ δρχ. 6.595.329. Ἡ μεταξὺ ἐλέγχου καὶ συμβιβασμοῦ ἐμφανιζομένη διαφορὰ καθαροῦ εἰσοδήματος τοῦ ἔτους 1960 κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος αὐτῆς (ἤτοι κατὰ δρχ. 25.666.000) περιλαμβάνεται εἰς τηρούμενον ὑπὸ τῆς ἑταιρείας εἰδικὸν λογαριασμὸν ἐγγυοδοσιῶν ἀφορῶντα τὰς κυκλοφορούσας ἐπὶ ἐγγυήσει φιάλας ὅστις λογαριασμὸς εὑρίσκεται εἰσέτι ἐν ἐκκρεμότητι λόγῳ ἀνακυψάντων σοβαρῶν κωλυμάτων περὶ τὴν ἐκκαθάρισίν του. Μετὰ τὴν ἀρξαμένην ἤδη ἐκκαθάρισιν τοῦ λογαριασμοῦ τούτου θὰ διαπιστωθῇ τὸ ἀκριβὲς ποσὸν ἐκ τῶν ἐν λόγῳ ἐγγυοδοσιῶν ὅπερ θὰ ὑπαχθῇ εἰς φορολογίαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Ἰουλίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

κζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἰ. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 7025)5465 ἐ.ἔ. ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἰακώβου Διαμαντοπούλου, ἀφορώσης τὴν φορολογίαν τοῦ ἐσόδου τοῦ τυχὸν εἰσπραχθέντος ὑπὸ ἐπιχειρήσεων ἐκ τῆς πωλήσεως θέσεων παρακολουθήσεως τῆς γαμηλίου πομπῆς τῶν γάμων τῆς Πριγκιπίσσης Σοφίας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι ὑπὸ τῶν κειμένων διατάξεων δὲν ἀπαλλάσσεται τοῦ φόρου τὸ ἀνωτέρω ἔσοδον. Ὡς ἐκ τούτου θέλουσιν ἐφαρμοσθῆ ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Οἰκον. Ἐφόρων αἱ κείμεναι διατάξεις εἰς βάρος τῶν ὑποχρέων εἰς περίπτωσιν μὴ δηλώσεως τοῦ ἐσόδου τούτου ὑπὸ τῶν ὑποχρέων ἢ μὴ ἐγγραφῆς του εἰς τὰ βιβλία. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Ἰουλίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

ΣΠΥΡΟΣ ΘΕΟΤΟΚΗΣ

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. Ὁ κ. Γ. Λαμπράκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀναφερομένης εἰς τὴν ἐπαναπρόσληψιν ἀπολυθέντων μελῶν τοῦ σωματείου προσωπικοῦ νοσοκομείων κλπ.

§12Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Ὁ Σύλλογος τοῦ Κατωτάτου Προσωπικοῦ τῶν Νοσοκομείων διαμαρτύρεται ὅτι οὐδεμία ἐλήφθη μέριμνα νομοθετικῆς προστασίας τῶν μελῶν αὐτοῦ καὶ οὐδεμίας προστασίας ἔτυχον ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας. Παρὰ τὰ ἐπανειλημμένα ὑπομνήματά των ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας οὐδεμίαν ἔδωκεν εἰς αὐτοὺς ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν. Εἰς ἕνα τελευταῖον ὑπόμνημά των ἀναφέρουν μεταξὺ ἄλλων, τὰ ἑξῆς: Ὑπάρχουν ἀμοιβαὶ ἐργασίας κατώτεραι παντὸς ἄλλου κλάδου καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ ἐλαχίστου ἡμερομισθίου, ἀπὸ 650 ἕως 1350 δι’ εἰδικευμένον προσωπικὸν κατόπιν ὑπερδεκαετοῦς ὑπηρεσίας. Δὲν τηροῦνται αἱ ὑποχρεώσεις τῆς ἐτησίας ἀδείας. Δὲν πληρώνεται ἡ κατὰ 75% ἐπὶ πλέον ἀμοιβὴ ἐργασίας ἐξαιρεσίμων ἡμερῶν, οὔτε 25% νυκτερινῆς ἐργασίας, εἰς τὰς περιπτώσεις ἐπιδομάτων, οἰκογενειακῶν, τεχνικῆς ἐργασίας, ἀσθενείας, ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας διαπράττονται συνεχεῖς καταστρατηγήσεις τῆς ἐργατικῆς Νομοθεσίας. Τὸ 1961 ἐψηφίσθη ὁ Νόμος 4193 περὶ μονιμοποιήσεως τοῦ ἐκτάκτου προσωπικοῦ τῶν Νοσοκομείων. Δὲν ἔγινε ὅμως μέχρι σήμερον καμμία μονιμοποίησις. Πέρασε ἡ προθεσμία τοῦ ἑνὸς ἔτους κατὰ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε τὰ Νοσηλευτικὰ Ἱδρύματα νὰ καθορίσουν τὰς ὀργανικὰς θέσεις διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων. Οἱ κ.κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας καὶ Ὑπουργὸς Προνοίας εἰς οὐδὲν μέτρον προέβησαν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου. Οἱ ἔκτακτοι παραμένουν εἰς τὴν ἀβεβαιότητα καὶ μὲ τὴν ἀπειλὴν τῆς εἰς πρώτην ἀφορμὴν ἀπολύσεώς των. Ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς Προνοίας, ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν προστασίαν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται προσωπικοῦ τῶν νοσοκομείων.

§13Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν δὲν ὑπάρχει οὐδεμία τάσις διώξεως τῶν συνδικαλιστῶν τοῦ Κατωτέρου Προσωπικοῦ τῶν Νοσοκομείων. Ἀντιθέτως ἀπὸ τὸ 1956 ὑπάρχουν προστατευτικαὶ διατάξεις τοῦ προσωπικοῦ τούτου. Ἐὰν δὲν πληρώνωνται ὅπως πληρώνωνται οἱ ἄλλοι, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι οὗτοι ἀπολαμβάνουν τροφῆς καὶ κατοικίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ μονιμοποιηθοῦν δεδομένου ὅτι δὲν ὑπάρχουν νομοθετημέναι θέσεις ὀργανικαί, εἰς τοὺς ὀργανισμοὺς τῶν Νοσοκομείων.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαμπράκης ἔχει ὡσαύτως τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρας ἐρωτήσεώς του, ἀναφερομένης εἰς τὴν ἀνέγερσιν κτιρίου πρὸς στέγασιν τοῦ κρατικοῦ νοσοκομείου Βερροίας.

§15Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ κρατικὸν νοσοκομεῖον Βερροίας στεγάζεται εἰς τελείως ἀκατάλληλον κτίριον. Διὰ τὴν ἀνέγερσιν καταλλήλου κτιρίου, διενεργήθη σχετικὸς ἔρανος ὁ ὁποῖος ἀπέδωσε 300.000 δραχμάς, αἵτινες ὅμως μέχρι σήμερον δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν. Δεδομένης τῆς ἀναγκαιότητος τῆς στεγάσεως τοῦ ἐν λόγῳ νοσοκομείου, εἰς κατάλληλον οἴκημα, ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργός, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, εἰς ποῖον ποσὸν ἀνῆλθεν τὸ ποσὸν τοῦ ἐράνου καὶ διατὶ δὲν διετέθη τοῦτο εἰσέτι διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται κτιρίου;

§16Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφ. Κοιν. Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ νοσοκομεῖον Βερροίας, δὲν περιελήφθη εἰς τὸ προγραμματισθὲν 5ετὲς σχέδιον καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἤρχισε ἀκόμη ἡ ἀνέγερσίς του. Ἐν τούτοις ἔχουν δημιουργηθῆ ὅλαι αἱ ἄλλαι προϋποθέσεις, ὑπὸ τοῦ συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων, ὅπως ἀπαλλοτρίωσις οἰκοπέδου καὶ κλήρωσις, μελέτη στατικὴ—μηχανολογικὴ καὶ ἠλεκτρολογικὴ καὶ ἔγκρισις τῆς ὅλης μελέτης. Ἔχει δὲ προταθῆ διὰ τὸ 1963 τὸ ποσὸν τῶν 10.640.000 δραχ. τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ ἀπὸ τὰς κρατικὰς ἐπενδύσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐκ 300.000 δραχ. ποσὸν τοῦ ἐράνου τοῦτο εἶναι ἀσήμαντον ἐν σχέσει μὲ τὸ ὅλον ἔργον.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δέχεσθε νὰ εἰσέλθωμεν —σχῆμα λόγου—εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, διότι θὰ λάβῃ τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὸν λόγον, ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν ζητημάτων.

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις εἶναι πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη τὴν συζήτησιν, τὸ δὲ προεδρεῖον προσυπέγραψε τὴν συμφωνίαν αὐτήν, θὰ περιορισθῇ δὲ μεταξὺ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ τῶν ἐκπροσώπων αὐτῶν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ἔχει τὸν λόγον.

§20Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιθυμῶ, ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου βήματος νὰ ἀπευθύνω ἐγκάρδιον χαιρετισμὸν πρὸς τὴν φοιτητικὴν νεότητα, ἡ ὁποία ἀγωνίζεται διὰ τὴν ἀναγέννησιν τῆς Παιδείας. (Χειροκροτήματα). Ὅταν ἤρχισεν ὁ ἀγών, ἡ Ε. Κ. ἐπεφυλάχθη νὰ λάβῃ θέσιν πρῶτον, διότι, ἔκτοτε, ἦτο γνωστὴ ἡ πορεία μας. Ἀγωνιζόμεθα ἐπὶ μακρὸν μὲ πάθος διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀναγεννήσεως τῆς Παιδείας. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν κοινοβουλευτικὴν περίοδον ἔχομεν διακηρύξει τὰς γνώμας μας. Ἀλλὰ ἐπίσης, διότι δὲν ἠθέλαμεν νὰ παρασχεθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι πολιτικὰ κίνητρα ἐμπνέουν τὴν φοιτητικὴν νεολαίαν. Τὴν ἀφίσαμεν αὐθόρμητον εἰς τὸν ἀγῶνα. Καὶ μόνον ὅταν μὲ ἐπεσκέφθησαν καὶ ἐπεκαλέσθησαν τὴν συμπαράστασιν τῆς Ε.Κ. διεδήλωσα τὴν ἀμέριστον συμπαράστασιν καὶ ἐζήτησα νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ Κυβέρνησις, ἀπέναντι τοῦ ἀγῶνος τοῦ φοιτητικοῦ κόσμου, τὸν ὁποῖον παρακολουθεῖ μὲ βαθυτάτην συμπάθειαν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς κόσμος, ἔλαβε ἤδη θέσιν. Διεκήρυξεν, ἡ φοιτητικὴ νεολαία, ὅτι ζητεῖ αὔξησιν τῶν δαπανῶν τῆς Παιδείας μέχρι 15%. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ἀνακοινώσεώς της εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, εἶπε. Δὲν δέχομαι τὸ αἴτημα. Καὶ δὲν τὸ δέχομαι διὰ δύο λόγους. Ὁ πρῶτος εἶναι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν τόσα χρήματα. Καὶ ὁ δεύτερος λόγος εἶναι ὅτι, καὶ ἂν ἀκόμη εὑρίσκοντο, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπορροφηθοῦν. Συνέπεσαν ὅμως δύο περιστατικὰ τὰ ὁποῖα ἀποκαλύπτουν τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζει τὸ θέμα ἡ Κυβέρνησις. Εἶπεν εἰς τὴν ἀνακοίνωσίν της: «Δὲν δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν τόσον ποσόν, διότι ἔπρεπε νὰ τὸ λάβωμεν, ἢ ἀπὸ τοὺς μισθοὺς καὶ συντάξεις ἢ ἀπὸ τὰς δαπάνας τοῦ στρατοῦ ἢ ἀπὸ τὰς ἐπενδύσεις, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐξαρτᾶται τὸ μέλλον τοῦ λαοῦ καὶ ἡ αὔξησις τοῦ βιοτικοῦ του ἐπιπέδου». Ἐδῶ, εἶναι ἡ ἀποκάλυψις. Διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Παιδεία, δὲν εἶναι ἐπένδυσις, ἡ Παιδεία εἶναι φορτικὴ ἀξίωσις, τὴν ὁποίαν προσπαθεῖ νὰ ἀποφύγῃ μὲ ὀλίγας παροχάς. Ἐπένδυσις εἶναι ὅλαι αἱ ἄλλαι δαπάναι. Ἡ διαφορὰ μας, εὑρίσκεται εἰς αὐτὴν τὴν ἀποκάλυψιν. Δι’ ἡμᾶς, ἡ Παιδεία, εἶναι ἐπένδυσις καὶ ἔχει ἀπόλυτον προτεραιότητα ὡς ἐπένδυσις. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὄχι μόνον δι’ ἡμᾶς, ἀλλὰ δι’ ὅλον τὸν κόσμον. Ὅταν στρατεύωμεν τοὺς Ἕλληνας εἰς τὸν ἀγῶνα πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς Ε.Ο.Κ., τὴν ὁποίαν ὅλοι ἔχομεν ἀναγνωρίσει ὡς μεγάλην ἐλπίδα καὶ ὡς μέγαν κίνδυνον, κατὰ ποῖον ἄλλον τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ νέον αὐτὸ ἱστορικὸν γεγονός; Ποία ἄλλη ἐπένδυσις εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς προετοιμάσῃ διὰ τὸν μέγαν ἀγῶνα τῆς ζωῆς καὶ θανάτου, ὅπως εἶναι ἡ ἀντιμετώπισις Ε.Ο.Κ.; Εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. πνεύματα μάχονται, ἄνθρωποι μάχονται, ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ τεχνικὴ μάχονται καὶ ἡ ὕλη ὑποτάσσεται. Καὶ θὰ ἡττηθοῦν ὅσοι διαθέτουν μόνον ὕλην, ἀλλὰ ὡς ἄνθρωποι, ὡς τεχνικοί, ὡς ἐπιστήμονες εἶναι καθυστερημένοι, θὰ νικήσουν ὅσοι ὡς ἄνθρωποι, ὡς ἐπιστήμονες, ὡς τεχνικοί, γίνονται κύριοι τῆς ὕλης. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἀποκάλυψις. Εἶχεν εἰς τὸν ἐφετεινὸν προϋπολογισμὸν ὡρισμένας ἐπενδύσεις διὰ τὴν Παιδείαν ἡ Κυβέρνησις καὶ κατώρθωσε νὰ μὴ τὰς ἐκτελέσῃ. Ἰδού, τὸ πάθος διὰ τὴν Παιδείαν, ἰδοὺ ἡ πίστις εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς Παιδείας! Ἰδοὺ διατί: Προκαταλαμβάνομεν τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ καταλήξωμεν. Καὶ ἐὰν εὕρῃ ὁσαδήποτε χρήματα, τὸ παράδειγμα τὸ ἐφετεινόν, ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀξιοποιήσῃ τὰς δαπάνας διὰ τὴν ἀναγέννησιν τῆς Παιδείας, διότι ἡ ἀναγέννησις χρειάζεται πνευματικὴν σύλληψιν, καὶ ὄχι τὴν προτίμησιν τῆς πολυτελείας καὶ τῆς ἐπιδείξεως. Αἱ δαπάναι τῆς Παιδείας ὁμοιάζουν, ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε, μὲ τὰ θεμέλια καὶ τὰ θεμέλια ἔχουν μίαν ἀρετήν, ὅτι εἶναι θεμέλια καὶ ἕνα ἐλάττωμα, ὅτι δὲν εἶναι ὁρατά, δὲν ἀποτελοῦν ἐπίδειξιν. Μία Κυβέρνησις, ὅπως τῆς Ε. Ρ.Ε., ἡ ὁποία ἐμπνέεται εἰς ὅλην τὴν διαχείρισιν τῆς ἐπιλεγομένης οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἀπὸ τὸ πάθος τῆς πολυτελείας, τῆς ἐπιδείξεως, εἶναι ἀδύνατον νὰ συλλάβῃ τὴν δημιουργικὴν δύναμιν τῶν ἐπενδύσεων διὰ τὴν Παιδείαν. Κύριοι βουλευταί, τὰ θέματα τῆς Παιδείας εἶναι πνευματικὰ καὶ οἰκονομικά. Δὲν πρόκειται κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν νὰ ἐπιδοθῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πνευματικῶν θεμάτων. Εἶχον καὶ ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν, θὰ ἔχω καὶ πάλιν εὐκαιρίας εἰς τὸ μέλλον διὰ νὰ ὁμιλήσω περὶ αὐτῶν. Σήμερον προέχουν τὰ οἰκονομικὰ θέματα τῆς Παιδείας. Ἀνήκει εἰς τὰ πνευματικὰ θέματα τῆς Παιδείας ἡ μόρφωσις καὶ ἡ ἔμπνευσις τῶν διδασκάλων, διότι πρώτη ὑπόθεσις τῆς Παιδείας εἶναι ὁ διδάσκαλος. Ὁσαδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὰ ὑλικὰ μέσα, ἡ μόρφωσις, ἡ ἔμπνευσις, τὸ πνεῦμα καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ διδασκάλου εἶναι ἡ μεγάλη ὑπόθεσις τῆς Παιδείας. Ἐὰν εἶχον νὰ ἐκλέξω μεταξὺ ὅλων τῶν ὑλικῶν μέσων καὶ ἑνὸς ἀναξίου διδασκάλου ἢ μεταξὺ ἑνὸς ἐμπνευσμένου διδασκάλου μὲ ἀνεπαρκῆ ὑλικὰ μέσα, δὲν θὰ ἐδίσταζον νὰ ἐμπιστευθῶ εἰς τὴν ψυχὴν καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ διδασκάλου τὴν χειραγώγησιν καὶ ἀνάπτυξιν τῆς νέας γενεᾶς. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Ὑφ’ ἃς συνθήκας σήμερον λειτουργεῖ ἡ Παιδεία, συντελεῖται καὶ ἡ μόρφωσις καὶ ἡ ἔμπνευσις; Διότι δὲν ἀρκεῖ ἡ μόρφωσις. Ψυχικὴ ἀποστολὴ εἶναι τὸ ἔργον τοῦ διδασκάλου. Ὁ διδάσκαλος πρέπει νὰ ἐμπνέῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐμπνέῃ πρέπει νὰ ἔχῃ ἐμπνευσθῆ. Καὶ ἐρωτᾶται, ἐὰν σήμερον μὲ τὴν σημερινὴν ἀτμοσφαίραν, εἶναι δυνατὸν οἱ διδάσκαλοι νὰ ἔχουν ἐμπνευσθῆ. Ἀνήκει ἐπίσης εἰς τὰ πνευματικὰ θέματα τὸ σχολικὸν βιβλίον, τὸ σχολικὸν πρόγραμμα, ἡ μέθοδος ἡ παιδαγωγική. Ἀνήκει ἐπίσης τὸ θέμα τῶν ἰδανικῶν τῆς Παιδείας. Παλαιότερον, εἰς τὴν προηγουμένην γενεάν, ἐπὶ ἕνα αἰῶνα τὸ ἰδανικὸν ἐστηρίζετο εἰς τὴν μεγάλην ἰδέαν. Καὶ ἤρκει. Ἀλλὰ ἔπειτα ἀπὸ τὴν ὁριστικὴν διαμόρφωσιν τῶν συνόρων τοῦ ἐλευθέρου Κράτους, ἀνέκυψε τὸ μέγα ἐρώτημα, τί θὰ γίνωμεν χωρὶς τὴν μεγάλην ἰδέαν; Ὑπῆρξε μία ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν, πράγματι, εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν συνέβη κρίσις. Ἐνθυμοῦμαι ὅταν ἤμην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, μὲ ἐπεσκέφθησαν ἀνώτεροι ἐκπαιδευτικοὶ διὰ νὰ μοῦ ἐκφράσουν τὴν ἀγωνίαν των καὶ μοῦ εἶπον. Καὶ τώρα τί θὰ διδάξωμεν; Τί θὰ λέγωμεν; Δὲν ὑπάρχει κίνδυνος παρακμῆς τοῦ πατριωτισμοῦ; Ἀλλὰ ἡ ἀγωνία αὐτὴ ἀποτελεῖ πλάνην. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ παρακμάζῃ ὁ πατριωτισμὸς ὅταν ἐλλείπῃ ὁ ἀγὼν πρὸς ἀπελευθέρωσιν ὑποδούλων, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι οἱ λαοί, ὅσοι ἔχουν ἐκπληρώσει τὴν ἐθνικήν των ἀκεραιότητα, παύουν πλέον νὰ εἶναι πατριῶται. Σήμερον ἡ μεγάλη ἰδέα διαρκεῖ, ἀλλὰ μετατοπίζεται εἰς τὴν ποιότητα. Δὲν εἶναι πλέον ἡ μεγάλη ἰδέα ποσοτική, εἶναι μεγάλη ἰδέα ποιοτική, εἶναι ἡ ἰδέα τῆς ἐθνικῆς ἀναγεννήσεως, τῆς ἐξυψώσεως τοῦ ψυχικοῦ, τοῦ ὑλικοῦ, τοῦ πνευματικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας, εἶναι ἡ ἰδέα τῆς δημιουργίας ἑνὸς νέου Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Καὶ διὰ νὰ εἴμεθα περισσότερον συγκεκριμένοι εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ αἰτήματος, εἶναι τὰ ἰδεώδη τοῦ Ἑλληνικοῦ–Χριστιανικοῦ πολιτισμοῦ, ὅπως προσδιορίζωνται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἰδεώδη εἶναι ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ δικαιοσύνη, ἡ Δημοκρατία. Καὶ τοῦ Χριστιανισμοῦ τὰ ἰδεώδη εἶναι ἡ ἀγάπη καὶ ἡ θυσία. Αὐτὸς εἶναι ὁ Ἑλληνο–Χριστιανικὸς πολιτισμός. Καὶ ἡ ἀξιοποίησις, ἡ ἔμπνευσις αὐτῶν τῶν ἰδανικῶν ἀποτελεῖ τὴν αἰωνίαν μεγάλην ἰδέαν. Ἔρχονται οἱ νέοι ἄνθρωποι εἰς τὸν κόσμον μὲ τὸ πάθος νὰ δημιουργήσουν καὶ αὐτοὶ μίαν νέαν ζωὴν καὶ ἀναζητοῦν νέα ἰδανικά. Ἀλλὰ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὑπάρχει ἡ πλάνη. Δὲν ὑπάρχουν ἑκάστοτε νέα ἰδανικά. Τὰ ἰδανικὰ εἶναι αἰώνια, διότι ὁ ἄνθρωπος εἶναι αἰώνιος. Ἡ τεχνικὴ μεταβάλλεται, ὄχι ὁ ἄνθρωπος. Ἀποστολὴ ἑκάστης νέας γενεᾶς δὲν εἶναι ἡ ἀνακάλυψις νέων ἰδανικῶν, εἶναι ἡ πραγματοποίησις τῶν αἰωνίων ἀνθρωπίνων ἰδανικῶν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δικαιοσύνης, τῆς ἀγάπης καὶ τῆς θυσίας. (Χειροκροτήματα). Ὑπάρχουν τὰ ἰδεώδη καὶ ἑκάστη γενεὰ κρίνεται μόνον μὲ τὴν ἱκανότητα νὰ προσεγγίσῃ πρὸς πραγματοποίησιν. Ἐκεῖ εὑρίσκεται ἡ ἀποστολή των. Καὶ διότι ἀκριβῶς κατέχεται ἡ νέα γενεὰ ἀπὸ τὸν εὐγενῆ πόθον νὰ πραγματοποιήσῃ αὐτὰ τὰ ἰδανικά, ἐξηγεῖται διατὶ δονεῖται ἀπὸ τὸ κήρυγμα τῆς Δημοκρατίας καὶ εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τοῦ ἀγῶνος καὶ ἀποτελεῖ τὴν ἐλπίδα καὶ προσφέρει τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ σήμερον πρόκειται νὰ ἐπιδοθῶμεν εἰς τὰ οἰκονομικὰ θέματα. Θὰ ἔχωμεν ἄλλοτε εὐκαιρίαν εὐρυτέρας ἀναλύσεως τῶν πνευματικῶν, τῶν ἠθικῶν θεμάτων τῆς Παιδείας. Θὰ ἐπεθύμουν πρῶτον, νὰ προσδιορίσω εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται σήμερον ἡ Παιδεία εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ θὰ τὸ ἀναζητήσω ἐπὶ τῇ βάσει ἀριθμῶν διεθνοῦς κύρους. Ἀποτελεῖ μίαν μονότονον ἐπανάληψιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ὅταν ἀσκῶμεν ἔλεγχον καὶ μάλιστα ὅταν ὁ ἔλεγχος γίνεται δυσάρεστος λόγῳ τῆς ἀληθείας του, νὰ καταφεύγῃ πάντοτε εἰς μίαν μονότονον ἀπάντησιν. Δημαγωγεῖτε! Θὰ ἐπικαλεσθῶμεν τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ Ο.Η.Ε. καθὼς καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐθνικῶν λογαριασμῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Καὶ τότε ἂς δυνηθοῦν νὰ ἐπαναλάβουν, ὅτι δημαγωγοῦμεν. Κύριοι βουλευταί, καὶ εἰς ἄλλην περίπτωσιν ἀνεκοίνωσα τοὺς ἀριθμοὺς τῶν δαπανῶν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν στρατιωτικὴν ἄμυναν καὶ διὰ τὴν Παιδείαν. Ὁμιλῶν τὴν 17 Μαΐου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀνεκοίνωσα τοὺς ἀριθμούς. Διεπιστώθη τὸ δραματικὸν πράγματι γεγονός, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ μεγαλύτερον βάρος στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ τὸ μικρότερον βάρος δαπανῶν διὰ τὴν Παιδείαν. Καὶ εἶπον, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, αὐτὴ ἡ εὐθύνη, ἀσχέτως πρὸς οἱανδήποτε ἄλλην, ἀπετέλει, πρέπει νὰ ἀπετέλει, ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀποτελέσει ὁριστικὴν καταδίκην τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα). Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν ἐπαναλαμβάνω. Ἀνήκομεν εἰς τὸ ΝΑΤΟ, ἐκπληροῦμεν τὰς ὑποχρεώσεις μας, διεκδικοῦμεν τὰ δικαιώματά μας. Δὲν ζητοῦμεν προνόμια, οὔτε ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ, δὲν ζητοῦμεν εὔνοιαν, ἀλλὰ ζητοῦμεν δικαιοσύνην. Ὅσα ἀνήκουν εἰς τὰς δυνατότητας τοῦ ἰδικοῦ μας προϋπολογισμοῦ, τοῦ ἰδικοῦ μας ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, θὰ τὰ προσφέρωμεν, ἀλλὰ πέραν αὐτῶν ἀρνούμεθα, πέραν αὐτῶν ἀνακύπτει ἡ ἀλληλεγγύη τῶν συμμάχων, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν μόνον ἡ Ἑλλάς, ὅπως διεκήρυξεν ὁ Πρόεδρος Αἰζενχάουερ νὰ ἔχῃ τὸ μεγαλύτερον βάρος ἐν σχέσει πρὸς ὅλα τὰ ἄλλα ἐλεύθερα ἔθνη. Εἶναι ἄνισος μεταχείρισις, τὴν ὁποίαν ἀρνούμεθα. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, εἴμεθα παραστάται τῶν προσπαθειῶν τῆς Κυβερνήσεως. Διότι δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κατορθώσῃ νὰ εὕρῃ ἀνταπόκρισιν, μᾶς ἐνδιαφέρει τὸ Ἔθνος καὶ ὁ λαός. Ἀκούσατε, λοιπόν, τὰς δαπάνας ἐκπαιδεύσεως, εἰς ποσοστὰ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Τὰ δεδομένα εἶναι τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, καθὼς καὶ ἀπὸ τοὺς ἐθνικοὺς λογαριασμοὺς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. 1) Δαπάναι Παιδείας ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. (Ἐπετηρὶς 1961).

Ἡ Ἑλλὰς τελευταία! Αὐτὸ δὲν προκαλεῖ ἁπλῶς ἀγανάκτησιν, προκαλεῖ ἐντροπήν. 2) Ἀναλογία μαθητῶν στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως πρὸς διδασκάλους. Τὰ στοιχεῖα εἶναι ἀπὸ τὴν στατιστικὴν ἐπετηρίδα τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ ὄχι τῆς δημαγωγίας τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. (Ἔκδοσις 1961). (Διδάσκαλος πρὸς μαθητὰς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως). Χῶραι:

Σταθερότης εἰς τὸν ἐξευτελισμὸν νὰ εἴμεθα τελευταῖοι... 3) Ἀναλογία μαθητῶν τῆς Μέσης Ἐκπ)σεως πρὸς διδασκάλους. (Ἐπετηρὶς τοῦ 1961).

Τελευταῖοι! Σταθερότης τῆς ἐντροπῆς! Καὶ πρόκειται νὰ εἰσέλθωμεν καὶ εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ διακηρύττομεν, ὅτι ὀργανούμεθα διὰ τὸν μεγάλον ἀγῶνα τῆς ζωῆς ἢ θανάτου καὶ ἡ Κυβέρνησις διαλαλεῖ, ὅτι μὲ μίαν ἔγερσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θὰ ἐπιτύχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα. Καὶ ἀγνοεῖ, ὅτι θεμέλιον τοῦ ἀγῶνος εἶναι ἡ Παιδεία, εἰς τὴν ὁποίαν εἴμεθα ἔσχατοι. Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παλαίσωμεν καὶ νὰ νικήσωμεν τοὺς πρώτους; 4) Προχωρῶ εἰς τὴν Ἀνωτάτην Παιδείαν. Ἀναλογία Διδακτικοῦ προσωπικοῦ πρὸς φοιτητάς:

Πάλιν εἰς δόξαν τοῦ τελευταίου!...

§21Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὶ ἀντιπροσωπεύουν οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί;

§22Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν τὸ ἔχετε ἀντιληφθῆ; (Θόρυβος ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Δεξιᾶς).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ καθήσατε. Δὲν ἐπιτρέπονται αἱ διακοπαί.

§24Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν διευκρίνισιν, διότι δὲν ἀντελήφθην......

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς πτέρυγος Ε. Κ.). Ἀφήσατε τὰς διακοπάς. (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ οὐδεμίαν διακοπήν. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς Ἀρχηγοὺς κομμάτων καὶ εἰς Ὑπουργούς.

§27Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε......

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω. Δὲν μοῦ ἐζητήσατε τὴν ἄδειαν.

§29Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ παρεξηγήσεως.

§30Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδ. καὶ Θρησκευμ.). Κύριε συνάδελφε, ἀφήσατε τὰς διακοπάς.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἀντελήφθη καὶ ἠμποδίσθη νὰ ἐρωτήσῃ, διὰ νὰ λάβῃ τὴν ἀπάντησιν, ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι προσδιορίζουν τὴν ἀναλογίαν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν, οἱ ὁποῖοι ἀντιστοιχοῦν εἰς ἕνα διδάσκαλον. Καὶ ὅσον μικροτέρα εἶναι ἡ ἀναλογία τῶν μαθητῶν πρὸς τὸν διδάσκαλον, τόσον προβλέπεται, ὅτι θὰ εἶναι μεγαλυτέρα καὶ ἡ μόρφωσις. Ἐὰν αὐτὸ δυσκολεύεσθε νὰ ἐννοήσητε, νὰ αἰτιᾶσθε τὸν ἑαυτόν σας καὶ νὰ μὴ ἐνοχλῆτε τοὺς ἄλλους.

§32Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος τὸν λόγον.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα, κατόπιν θὰ τὸ εἴπωμεν.

§34Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Προχωροῦμεν εἰς ἄλλους ἀριθμούς. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν μεγάλην τεχνικὴν περίοδον σήμερον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν περίοδον τοῦ ἀγῶνος τῆς τεχνικῆς καὶ πρόκειται νὰ κριθῇ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ δώσωμεν αὐτὴν τὴν μάχην. 5) Εἰς ποίαν ἀναλογίαν τεχνικῆς ἐκπαιδεύσεως εὑρίσκεται ἡ Ἑλλάς; Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοί. Σπουδασταὶ ἀνὰ χιλίους κατοίκους εἰς Τεχνικὰς καὶ Ἐπαγγελματικὰς Σχολάς: Δυτικὴ Γερμανία: 44, Ὁλλανδία: 17, Ἰταλία: 12, Τουρκία: 5,1. Ἑλλάς: 4,7. Καὶ πάλιν σταθερότης τῆς τελευταίας βαθμίδος. Καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν τεχνικὴν ἐποχὴν καὶ αὐτὸ συμβαίνει εἰς τὸ ἔτος 1959, δηλαδὴ 5 ἔτη ἀφ’ ὅτου ἡ Ε.Ρ.Ε. εἶχεν ἀναλάβει τὴν ἀρχὴν καὶ εὑρισκόμεθα ὄχι ἁπλῶς εἰς ὑποανάπτυξιν, ἀλλὰ εἰς ἐμβρυώδη κατάστασιν τεχνικὴν καὶ ἀναμένομεν νὰ δώσωμεν τὴν μάχην καὶ νὰ τὴν κερδίσωμεν. Οὐδείς, περισσότερον ἀπὸ ἐμέ, πιστεύει εἰς τὸ τάλαντον τῆς φυλῆς. Εἶναι ἡ πρώτη ὕλη, τὴν ὁποίαν διαθέτομεν. Ἀλλὰ ποῖος τὴν ἀξιοποιεῖ; Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Καὶ εἰς αὐτὸ εὑρίσκεται ἡ βαρυτέρα, ἡ ἀσύγγνωστος εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Προχωροῦμεν. Συγκρίνομεν τώρα ἐσωτερικοὺς ἀριθμούς. Μέση Παιδεία. Εἰς τὸ 1954–55 ἦσαν 32 μαθηταὶ εἰς σχέσιν μὲ ἕνα διδάσκαλον, ὅταν ἡ Ε.Ρ.Ε. ἀνέλαβε τὴν ἀρχήν. Τὸ 1960–61 ἦσαν 40 μὲ ἕνα διδάσκαλον. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρόοδος καὶ ἡ δόξα τῆς Ε.Ρ.Ε.! Ἀλλὰ ἡ ἐκπαίδευσις δὲν εἶναι ἐπένδυσις, μᾶς εἶπεν ἡ κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις. «Θέλετε νὰ πάρωμεν τὰ χρήματα ἀπὸ τὰς ἐπενδύσεις καὶ νὰ τὰ δώσωμεν εἰς τὴν Παιδείαν; Ἀλλὰ μὲ τὰς ἐπενδύσεις θὰ ζήσῃ ὁ λαὸς καὶ ὄχι μὲ τὴν Παιδείαν». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποκάλυψις τῆς ἀπεριγράπτου νοοτροπίας, ἡ ὁποία ἐξηγεῖ τοὺς ἀριθμούς. Εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν τὸ 1950–52. Ἀναλογία διδακτικοῦ προσωπικοῦ πρὸς φοιτητάς, 1 πρὸς 19. Τὸ 1960–61 ἡ ἀναλογία εἶναι 1 πρὸς 31. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄνοδος. Καὶ μὲ αὐτὸν τὸν πνευματικὸν ἐξοπλισμὸν θὰ κινηθῶμεν πρὸς τὸ μέλλον... 7) Προχωροῦμεν. Ἡ σχέσις συμμετοχῆς τῆς ἐκπαιδεύσεως κατ’ ἔτος εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα (εἰς σταθερὰς δραχμὰς τοῦ 1954). Εἰς τὸ 1950 μετεῖχεν ἡ Παιδεία κατὰ 1,83. Εἰς τὸ 1960 κατὰ 1,39. Αὐτὰ προέρχονται ἀπὸ τοὺς ἐθνικοὺς λογαριασμοὺς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Καὶ περιέχουν καὶ τὸ 1961. Ἀνεγράφη ἐσχάτως, εἰς τὸν κυβερνητικὸν Τύπον, ὅτι τὸ μέγα ἐμπόδιον, τὸ ὁποῖον θὰ εὕρισκα ἐπὶ τοῦ θέματος, θὰ ἦτο ἡ ἐπίδειξις τῶν ἀριθμῶν μας κατὰ τὰ ἔτη 1950–51, τὰ ὁποῖα τάχα θὰ ἦσαν δυσμενῆ δι’ ἡμᾶς. Συμβαίνει τὸ ἀντίθετον. Ἀλλὰ μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν θέλω νὰ δώσω μίαν γενικωτέραν ἀπάντησιν. Συνηθίζει ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ, ἀπευθυνομένη πρὸς τὴν Ε.Κ., νὰ ἐπικαλῆται τὴν σύγκρισιν πρὸς τοὺς ὀλίγους μῆνας τοῦ 1951 –1952. Θέλει νὰ λησμονῇ ὅτι κατ’ ἐκείνην τὴν περίοδον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐπαύριον τοῦ συμμοριακοῦ πολέμου, ἐγίνετο τότε ἐπαναπατρισμὸς ἑνὸς ἑκατομμυρίου περίπου συμμοριοπλήκτων. Καὶ ἐπίσης, κατ’ ἐκείνην τὴν περίοδον, ὑπῆρχεν ἡ Κορέα. Εἴχομεν τὰς μεταπολεμικὰς δαπάνας τοῦ συμμοριακοῦ πολέμου καὶ ταὐτοχρόνως τὸ μέγα μήνυμα τῆς Ἀμερικῆς. Συνέβαινε τότε νὰ εἶμαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Τὸ σύνθημα ἦτο: ἐθνικὴ ἄμυνα, ὄχι ἀνασυγκρότησις. Καὶ ἐν τούτοις, κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν καὶ εἰς αὐτὸ τὸ θέμα πλεονεκτοῦμεν ἀπέναντι τῆς σημερινῆς καταστάσεως. Καὶ συγχρόνως ἐτέθησαν, τότε, θεμέλια καὶ διὰ τὴν ἐνεργειακὴν πολιτικὴν καὶ διὰ πλῆθος ἄλλων θεμάτων οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Τὰ ὀκτὼ ἔτη τῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ, θὰ πρέπει νὰ συγκρίνωνται ὄχι πρὸς ἐκείνην τὴν ἐποχήν, ἀλλὰ πρὸς ἑαυτὰ καὶ πρὸς τὰ παράλληλα ἔτη τῶν ἄλλων χωρῶν. Αὐτὴ εἶναι θεμιτὴ σύγκρισις. Μ’ ὅλα ταῦτα, δέχομαι τὴν σύγκρισιν καὶ πρὸς τὰ ἔτη 51–52, καὶ ἀπὸ τὴν σύγκρισιν αὐτὴν διαπιστοῦται ἡ ὑπεροχὴ τῆς ἰδικῆς μας περιόδου. Προχωροῦμεν. Αἱ δαπάναι τῆς ἐκπαιδεύσεως ἐν σχέσει πρὸς τὸ σύνολον τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τακτικοῦ καὶ ἐπενδύσεων. Ἔτη 1950–51 ἕως 1961, εἰς ἑκατομμύρια δραχμῶν τρεχούσης ἀγοραστικῆς δυνάμεως: 1950– 51, δαπάναι ἐκπαιδεύσεως 463 ἑκατομ., ἀναλογία 7 καὶ 6. Σήμερον, 1962, δαπάναι ἐκπαιδεύσεως 1.991 ἑκατομ., ἀναλογία 7 καὶ 6. Ἐξίσωσις τῶν ἀριθμῶν, τῶν δύο τόσον ἀνίσων ἐποχῶν. Ἐρχόμεθα τώρα ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, εἰς μίαν ἐγγυτέραν ἀνάλυσιν τῶν διαφόρων κλάδων τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀρχίζομεν ἀπὸ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐζήτησα τὰ στοιχεῖα ἀπὸ τὰς ὀργανώσεις καὶ εἶναι ἔγκυρα. Εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν σήμερον λείπουν αἴθουσαι διδασκαλίας 7.500. Τὸ σύνολον τῶν σχολείων, τῶν δημοτικῶν, εἶναι 9.000. Λείπουν αἴθουσαι διδασκαλίας 7.500. Δὲν ὑπάρχουν πιστώσεις διὰ γραφικὴν ὕλην, διὰ τὴν ἐπίπλωσιν, διὰ θέρμανσιν, διὰ φωτισμόν. Ἐπὶ 9 χιλιάδων καὶ πλέον σχολείων, ὑπάρχουν μόνον 800 καθαρίστριαι. Προχωροῦμεν. Ἐκ τῶν 9.000 σχολείων, μόνον εἰς 2.000 περίπου ὑπάρχουν μέσα ἐποπτικά, καὶ αὐτὰ μὴ ἀνταποκρινόμενα εἰς τὰς σημερινὰς ἀπαιτήσεις. Εἰς τὰ 7.000, οὐδὲν ἐποπτικὸν μέσον διδασκαλίας ὑπάρχει. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐρήμωσις, ἡ ἀπογύμνωσις τῆς Παιδείας. Ἀπὸ τὰ βιβλία τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἐλάχιστος ἀριθμὸς διατίθεται δωρεὰν ὑπὲρ τῶν ἀπόρων καὶ τὰ ὑπόλοιπα διατίθενται περίπου εἰς τριπλασίαν τιμὴν τοῦ κόστους. Αὐτὴ εἶναι ἡ μοῖρα τοῦ πτωχοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Καὶ αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ δὲν εἶναι τοῦ 1960. Εἶναι σημερινοί. Σήμερον μοῦ τοὺς ἔδωσαν οἱ πρόεδροι τῶν δύο Ὁμοσπονδιῶν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν ὑπάρχουν σήμερον 22 χιλ. διδάσκαλοι, χρειάζονται ἀκόμη 5.000. Ὑπάρχουν ἀδιόριστοι 7.000. Καὶ ὅμως, λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀπορροφήσῃ! Κρούουν τὴν θύραν ὡς ἐπαῖται οἱ 7.000 πρὸς διορισμόν, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις κρίνει, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀπορροφήσῃ ἔστω καὶ ἐὰν διέθετε τὰ χρήματα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ μισθολογικὸν θέμα, πάσχει ὁ ἐκπαιδευτικὸς κόσμος. Εἶχεν ἡ Κυβέρνησις δώσει τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι καθ’ ὅ μέτρον θὰ ἀπεφασίζετο αὔξησις μισθοῦ εἰς συγγενεῖς κλάδους, ἡ αὔξησις θὰ ἐπεξετείνετο καὶ ὑπὲρ τῶν ἐκπαιδευτικῶν. Καὶ σήμερον μοῦ ἐξέφρασαν τὴν πικρίαν, ὅτι αὐτὴ ἡ ὑπόσχεσις καὶ αὐτὴ ἠθετήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν Μέσην Παιδείαν. Ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Μέσην Παιδείαν κενὰ 2.000. Ἐξ αὐτῶν ὡρισμένος ἀριθμὸς φυσικομαθηματικῶν καὶ θὰ ἐξηγήσωμεν διατὶ φυσικομαθηματικῶν, καὶ διδασκάλων ξένων γλωσσῶν δὲν ὑπάρχει. Ἀλλὰ αὐτοὶ περίπου ἀνέρχονται εἰς 600. Οἱ 1400 ὑπάρχουν καὶ δὲν διορίζονται. Καὶ αὐτὸ ὀνομάζεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀδυναμία ἀπορροφήσεως. Εἶναι λοιπὸν τόσον ἐπίπονος ἡ ὑπογραφὴ ἑνὸς διορισμοῦ, ὥστε νὰ θεωρῆται ἀδύνατος ἡ ἱκανότης τῆς ἀπορροφήσεως; Καὶ λαμβάνει ὁ καθηγητὴς τῆς Μέσης διοριζόμενος 1980 δραχμὰς μηνιαίως. Κατὰ τὴν τελετυαίαν πενταετίαν ἔχομεν σταθερὰν αὔξησιν τῶν μαθητῶν, κατὰ 24% καὶ τῶν καθηγητῶν κατὰ 9%. Ἰδοὺ ἡ βελτίωσις τοῦ ἐπιπέδου τῆς Παιδείας εἰς τὰς ἡμέρας τῆς ΕΡΕ. Εἶπεν εἰς μίαν του ἀνακοίνωσιν ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅτι εἴμεθα σήμερον καλύτερα ἀπὸ ἄλλοτε, ἀλλὰ δὲν εἴμεθα ἀκόμη αὐτὸ ποὺ θέλομεν νὰ γίνωμεν. Ἐὰν μὲ αὐτὸν τὸν ρυθμὸν πρόκειται νὰ γίνωμεν, αὐτὸ ποὺ θέλετε νὰ γίνωμεν, θὰ ἔχωμεν ἀπολεσθῆ!... Ἀπετέλεσε μίαν μεγάλην μεταρρύθμισιν ἡ καθιέρωσις τῶν δύο τριετῶν κύκλων εἰς τὸ Γυμνάσιον. Κατηχόμην ἀπὸ αὐτὴν τὴν πεποίθησιν καὶ διὰ μόνον αὐτὸν τὸν λόγον ὡς ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ 1951 καὶ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔλαβα τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας καὶ καθιέρωσα τὸν νόμον τῶν δύο τριετῶν κύκλων εἰς τὸ γυμνάσιον, καθὼς καὶ τὸν θεσμὸν τῶν ὑποτροφιῶν, διὰ τὸν ὁποῖον θὰ ὁμιλήσω. Παρῆλθον ἔκτοτε τόσα ἔτη, χωρὶς νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν. Ἐπανέλαβε τὴν πρότασιν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Παιδείας τὸ 1957, ἡ ὁποία ἐξετέλεσε πράγματι ἐξαίρετον ἔργον καὶ τῆς ἀποδίδω τιμὴν ἀπὸ αὐτοῦ τοῦ βήματος. Καὶ ἐνῷ καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκείνη προέβη εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν, ἔχομεν φθάσει σήμερον εἰς τὸ 1962–63 καὶ δὲν ἔχει ἀκόμη ἐφαρμοσθῆ. Ἀνεβλήθη ἡ ἐφαρμογὴ διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος, διότι δὲν ὑπάρχουν, καθὼς μοῦ εἶπον οἱ ἁρμόδιοι, δὲν ὑπάρχουν ἀκόμη βιβλία κατάλληλα. Ἐψηφίσθη ὡς νόμος εἰς τὰ 1951, ἐπανελήφθη ἡ πρότασις ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν Ἐπιτροπὴν εἰς τὰ 1957 καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὰ 1963 καὶ ἡ θεμελιώδης αὐτὴ μεταρρύθμισις ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζω τὰς μεγαλυτέρας ἐλπίδας διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς Παιδείας, δὲν ἔχει τεθῆ εἰς ἐφαρμογήν. Καὶ λέγουν ὅτι ἐργάζονται διὰ τὴν ἀναγέννησιν τῆς Παιδείας!..... Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἀνωτάτην Παιδείαν, τῆς ὁποίας κυρίως ἀγωνισταὶ εἶναι οἱ μαχόμενοι φοιτηταί. Θὰ ἀναγνώσω δύο κείμενα, ἐπίσης ὑπεύθυνα ἐκ τῶν ὁποίων θὰ συναχθῇ ποία εἶναι ἡ κατάστασις. Ὅλοι τὴν γνωρίζομεν, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ περιβάλω αὐτὰς τὰς ἰδικάς μας ἀμέσους γνώσεις μὲ τὸ κῦρος ὑπευθύνων ἀρχῶν. Ἡ φυσικομαθηματικὴ σχολὴ ἔχει ὑποβάλει τὴν ἀκόλουθον ἔκθεσιν: «Ὁ ἀριθμὸς τῶν θέσων εἰς τὰ ἐργαστήρια καὶ σπουδαστήρια, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀμφιθεάτρων καὶ ἡ χωρητικότης αὐτῶν, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιμελητῶν, βοηθῶν καὶ παρασκευαστῶν εἶναι πρακτικῶς αὐτὸς μὲ τὸν προπολεμικόν. Μόνον ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιμελητῶν καὶ βοηθῶν ηὐξήθη ὀλίγον. Καὶ τοῦτο ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διότι ἔκτοτε ἱδρύθησαν νέαι τινὲς ἕδραι. Δεύτερον, ὁ ἀριθμὸς τῶν σπουδαστῶν σήμερον εἶναι 5–7 φορὰς μεγαλύτερος, εἰς μερικὰ δὲ τμήματα τῆς Φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς 10πλάσιος τοῦ προπολεμικοῦ. Καταπληκτικόν! Παραμένει ἀμετάβλητος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιμελητῶν, βοηθῶν καὶ παρασκευαστῶν καὶ εἶναι 10πλάσιος ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτητῶν! Εἶναι αὐτὸ ἀνωτάτη Παιδεία; Ἢ ἠμποροῦμεν νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι, ἀπὸ αὐτὸ τὸ Ἵδρυμα, θὰ ἐξέλθουν ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι θὰ δώσουν τὴν μάχην τοῦ θανάτου εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν; Θὰ δώσουν, δυστυχῶς, τὴν μάχην τοῦ θανάτου μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Αὐτὸ πρόκειται νὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα. Τρίτον: «Αἱ διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἐργαστηρίων καὶ σπουδαστῶν διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν φοιτητῶν καὶ ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν τῶν ἐργαστηριακῶν, παρεχόμεναι τακτικαὶ πιστώσεις, ἀποτελοῦν εἰς ἀγοραστικὴν ἀξίαν μόλις τὸ ⅕–⅛ τῶν προπολεμικῶς, διὰ πολὺ μικρότερον ἀριθμὸν φοιτητῶν χορηγουμένων τακτικῶν πιστώσεων». Εἶναι καταπληκτικόν: Δὲν τὸ πιστεύει κανείς, ἂν δὲν ἦτο ὑπεύθυνον κείμενον, ὅτι εἶναι δυνατὸν αὐτὸ νὰ συμβαίνῃ. Καὶ αὐτὸ νὰ ὀνομάζεται ἀνωτάτη Παιδεία. Τέταρτον: «Τὰ ὑπάρχοντα ἀμφιθέατρα δὲν ἐπαρκοῦν νὰ περιλάβουν τὸ σύνολον τῶν κανονικῶν σπουδαστῶν». Τὸ φαντάζεσθε; Καὶ νὰ διαρκῇ αὐτὸ τὸ γεγονός; Ἠμπορεῖ αὐτὸ νὰ συμβαίνῃ καὶ νὰ συμβαίνῃ ἐπὶ ἔτη καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ Κυβέρνησις ποὺ νὰ διαμαρτύρεται, νὰ ἀντιδρᾷ καὶ νὰ σπεύδῃ νὰ τὸ ἐπανορθώσῃ, διὰ νὰ συγκαλύψῃ ἐπὶ τέλους, τὴν ἐντροπὴν τῆς εὐθύνης της; Τὸ ἐννοεῖ κανείς, νὰ γίνουν αὐτὰ εἰς περίοδον κατοχῆς. Ἀλλά, ἔχετε δίκαιον. Συμβαίνει νὰ ὑπάρχῃ καὶ σήμερον ἐσωτερικὴ κατοχή. (Χειροκροτήματα). Πέμπτον: «Τὰ ὑπάρχοντα ἀμφιθέατρα δὲν ἐπαρκοῦν νὰ περιλάβουν τὸ σύνολον τῶν κανονικῶν σπουδαστῶν. Σημαντικὸν μέρος τῶν ἀκροατῶν, περίπου 30% πολλάκις δὲν εὑρίσκει θέσιν εἰς τὰ ἀμφιθέατρα, ἀλλ’ ἀναμένει τὴν ἔξοδον τῶν συναδέλφων. Ἡ Φυσικομαθηματικὴ Σχολή, ἀπὸ ὑγιεινῆς ἀπόψεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας τῶν διδασκόντων καὶ διδασκομένων εἶναι τοιαύτη, ὥστε θὰ ἐδικαιολόγει ἄμεσον ἐπέμβασιν τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν». Ἀλλὰ τὶ εἶναι ἐπὶ τέλους; Τμῆμα Μεταγωγῶν; Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπεύθυνος βεβαίωσις τῆς Φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς, τῆς ὁποίας ἀνέγνωσα τὸ κείμενον. Μεταβαίνομεν τώρα, εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, ἐπίσης, ἐπίσημον κείμενον τοῦ πρυτάνεως τοῦ Πολυτεχνείου. Ἰδοὺ τὸ κείμενον, δημοσιευθὲν προχθὲς εἰς τὸν Τύπον: «Αἱ νομοθετημέναι θέσεις διδακτικοῦ προσωπικοῦ, ἐπιμελητῶν, παρασκευαστῶν, βοηθῶν, ἀνήρχοντο εἰς τὸ 1954 εἰς 109 καὶ ἦσαν ἀνέκαθεν ἀνεπαρκεῖς, διότι ἐζητεῖτο ἐπιμόνως ἡ αὔξησίς των, ἰδίως μετὰ τὴν ἁλματικὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σπουδαστῶν. Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. «τάδε» ἐγγράφου συνωψίσθησαν αἱ ἀνάγκαι τοῦ Πολυτεχνείου εἰς βοηθητικὸν διδακτικὸν προσωπικόν, — οἵτινες διὰ τὸν τότε ἀριθμὸν τῶν σπουδαστῶν, ἀνήρχοντο εἰς 550 καὶ ἠλπίζετο ὅτι θὰ ἐκαλύπτοντο προοδευτικῶς. Κατὰ τὴν παρουσίασιν τῆς συγκλήτου εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἐξετέθη ἡ μεγάλη ἔλλειψις ἐπιμελητῶν καὶ ὁ Πρωθυπουργὸς διέταξε τὴν ἄμεσον ἵδρυσιν 25 θέσεων, ὑπεσχέθη δέ, ὅτι διὰ τὸ οἰκ. ἔτος 1961, θὰ ἱδρύοντο ἕτεραι 75. Ἐν τούτοις, λόγῳ διαφόρων ἐμποδίων, εἰς τὰ Ὑπουργεῖα οὔτε κἂν ὁ διορισμὸς τῶν 25 ἐπιμελητῶν ἔχει μέχρι σήμερον ἐπιτευχθῇ. Οὕτω αἱ νομοθετημέναι θέσεις διδακτικοῦ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ ἀνῆλθον τὸ 1954 εἰς 109 καὶ σήμερον εἰς 132, ἐκ τῶν ὁποίων ἔχουν συμπληρωθῇ μόνον 101, λόγῳ ἐλλείψεως πιστώσεων. Ὁ ἀριθμὸς τῶν καθηγητῶν ἀνέρχεται σήμερον εἰς 56. Δηλαδὴ τὸ σύνολον τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ ἀνέρχεται εἰς 157 καὶ ἡ ἀναλογία σπουδαστῶν πρὸς διδάσκοντας εἶναι 15,3 καὶ εἴς τινα μαθήματα 15,1 ἔναντι τῆς ἀναλογίας 5,1 ἕως 3,5 ποὺ ὑφίσταται εἰς τὰς ἀνωτάτας τεχνικὰς σχολὰς τῶν προοδευμένων Κρατῶν». Καὶ καλούμεθα νὰ παλαίσωμεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. «Ὁ ἀριθμὸς τῶν θέσεων διοικητικοῦ προσωπικοῦ ἀνήρχετο τὸ 1954 εἰς 41 καὶ σήμερον εἰς 49. Αἱ θέσεις τοῦ ὑπηρετικοῦ προσωπικοῦ ἦσαν 41 καὶ δὲν ηὐξήθησαν. Οὕτω προκύπτει, ὅτι ἐνῷ τὰ μέσα διδασκαλίας ἦσαν ἀνεπαρκῆ τὸ 1954, διὰ τοὺς τότε 1161 σπουδαστάς, σήμερον ὁ ἀριθμὸς τῶν σπουδαστῶν ὑπερεδιπλασιάσθη, ἐνῷ τὰ μέσα, καὶ τὸ προσωπικὸν ἔμειναν σχεδὸν ἀμετάβλητα». Αὐτὴ εἶναι ἡ βελτίωσις τοῦ ἐπιπέδου τῆς Παιδείας. Καὶ τὰς συνεπείας ἐκ τῆς τοιαύτης στάθμης τῆς ἐκπαιδεύσεως ὅλοι δύνανται νὰ συμπεράνουν. Κύριοι βουλευταί, ἀνέπτυξα μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἀναμφισβητήτων ἀριθμῶν, τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει σήμερον εἰς τὴν Παιδείαν τῆς χώρας. Ὑπάρχει βαρεῖα ἐπιδείνωσις μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία καὶ προηγουμένως δὲν ἦτο ἐξαίρετος. Καὶ μὲ τὸ δεδομένον, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ εὑρισκόμεθα ἐνώπιον αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράσωμεν καὶ ἔκπληξιν καὶ ἀγανάκτησιν καὶ ἐντροπὴν καὶ νὰ ἀνανεώσωμεν τὸν χαιρετισμὸν πρὸς τοὺς νέους, οἱ ὁποῖοι, τόσον δικαίως καὶ τόσον εὐγενῶς, μάχονται διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ἀνύψωσιν, τὴν ἀναγέννησιν τῆς Παιδείας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε. Κ.). Ποῖον θὰ ἔπρεπε, κατὰ τὴν γνώμην μας, νὰ εἶναι τὸ ἐκπαιδευτικὸν πρόγραμμα; Ἂς ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν Δημοτικὴν Παιδείαν. Πρῶτον, θὰ ἔπρεπε νὰ συμπληρωθοῦν ὅλα τὰ κενὰ τῆς Δημοτικῆς Παιδείας. Νὰ ὑπάρξουν ἐποπτικὰ μέσα διδασκαλίας. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἤρκει, πλέον σήμερον, ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, τὸ ἑξαετὲς δημοτικὸν σχολεῖον. Καὶ ἐγὼ ἄλλοτε —καὶ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ βραδύτερον— ὑπεστήριξα νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸ 6ετές. Δὲν τὸ δυνάμεθα πλέον. Ἐὰν ἐμμείνωμεν εἰς τὸ 5ετές, θὰ εἴμεθα οἱ ὑποανάπτυκτοι τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἄλλος ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ 6ετές. Καὶ σήμερον, ἡ μόρφωσις εἶναι γενικὸν αἴτημα καὶ διὰ τὸν λαόν. Ὁ ἀνειδίκευτος ἐργάτης σήμερον, ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὴν μηχανήν. Ὁ εἰδικευμένος ἐργάτης εἶναι ἀπαραίτητος. Ὑπάρχει ἀνάγκη, ἑπομένως, ἐπιπέδου μαθήσεως. Δὲν δυνάμεθα, ὅπως ἄλλοτε, μὲ ἄνεσιν καί, κἄποτε, μὲ μακαριότητα, νὰ ἀναβάλλωμεν. Δὲν ἔχομεν καιρόν. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἀναβάλλωμεν. Διότι μᾶς προλαμβάνει ἡ καταστροφή. Εἴμεθα ἀπολύτως ὑποχρεωμένοι πλέον, εἰς τὸν ταχύτερον χρόνον, νὰ μεταβῶμεν εἰς τὸ 8τάξιον. Κατὰ ποῖον τρόπον, εἶναι θέμα προγράμματος. Καὶ παραλλήλως, αἱ Παιδαγωγικαὶ Ἀκαδημίαι νὰ γίνουν 3ετεῖς, διότι πρέπει νὰ μορφώσωμεν διδασκάλους ἀνωτέρου πνευματικοῦ ἐπιπέδου. Θὰ πρέπει, ἐπίσης, νὰ τερματίσωμεν ἐπιτυχῶς τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ ἀναλφαβητισμοῦ. Ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν Νηπιαγωγείων. Ὑφίστανται σήμερον μόνον 1000 —καὶ κυρίως — εἰς τὰς ἀκριτικὰς περιοχάς. Ἔχουν ἐκεῖ καλῶς. Ἀλλὰ τὸ κοινωνικὸν πρόβλημα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα ὅπου αἱ γυναῖκες, αἱ μητέρες ἐργάζονται καὶ πρέπει νὰ στείλουν κἄπου τὰ παιδιά των, δὲν ἔχει ἀντιμετωπισθῆ. Ἐπείγει ἑπομένως, ἐπείγει ἀκριβῶς, διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν τεχνικὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀξιοποιηθῇ καὶ ἡ ἐργασία τῶν γυναικῶν, ἐπείγει εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν ὁ θεσμὸς τῶν νηπιαγωγείων εἰς εὐρεῖαν ἔκτασιν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Μ. Ἐκπαίδευσιν εἶναι καταπληκτικόν, ὅτι ἐβραδύναμεν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τοὺς δύο τριετεῖς κύκλους. Ὁ πρῶτος 3ετὴς κύκλος θὰ πρέπει, ὅπως ὀρθότατα ἀναγράφει ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ 1957, θὰ πρέπει νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς μίαν, ὅπως ἄλλοτε τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον, εἰς μίαν γενικωτέραν μόρφωσιν τῶν ἡγετῶν τῶν χωρίων. Ἀλλὰ ἡ δευτέρα περίοδος, ὁ δεύτερος 3ετὴς κύκλος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποτελῇ προπαρασκευὴν διὰ τὴν Ἀνωτάτην Παιδείαν, πρέπει νὰ εἶναι αὐστηρός, καὶ πρέπει τὸ ἀπόλυτον κριτήριον νὰ εἶναι ἡ ποιότης. Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ δοθῇ μία ὁριστικὴ καὶ δημιουργικὴ λύσις εἰς τὸ πρόβλημα τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων εἰς τὰς ἀνωτάτας σχολάς. Κύριοι βουλευταί, πρέπει ἐπὶ τέλους τὸ Πανεπιστήμιον νὰ γίνῃ Πανεπιστήμιον. Ὄχι ἁπλῶς νὰ εἶναι καλόν. Πρέπει νὰ γίνῃ καλύτερον ἀπὸ τὰ ἄλλα τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀμερικῆς. Αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ φιλοδοξία μας. Καὶ δύναται νὰ γίνῃ. Ἔχομεν δυνάμεις καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μὲ τὰς ὁποίας ἠμποροῦμεν νὰ τὸ κάμωμεν πρωτοπορίαν. Δὲν τὰς ἀξιοποιοῦμεν. Πρέπει νὰ ὀργανώσωμεν ἐπίσης ἕνα κύκλον μεταπανεπιστημιακόν, μεταπτυχιακῶν σπουδῶν, διότι εἶναι τὸ ἀνώτερον ἐπίπεδον τῆς μορφώσεως, εἶναι οἱ ἡγέται τῶν ὁποίων τὴν ἐπιμόρφωσιν πρέπει νὰ προετοιμάσωμεν. Καὶ εἶναι ἐπίσης προφανές, ὅτι τὰ δύο Πανεπιστήμια καὶ τὸ ἕνα Πολυτεχνεῖον δὲν ἀρκοῦν, διὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸν μεγάλον ἀριθμὸν τῶν σπουδαστῶν. Γνωρίζετε τὸν ἀριθμὸν τῶν σπουδαστῶν οἱ ὁποῖοι φεύγουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀνέρχεται εἰς δεκάδας χιλιάδων. Πρέπει νὰ προστεθῇ ἓν ἢ δύο Πανεπιστήμια τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦνται καὶ ἀπὸ τὸν πληθυσμόν μας καὶ ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν σπουδαστῶν, καθὼς ἐπίσης καὶ ἓν ἐπὶ πλέον Πολυτεχνεῖον ὑπὲρ τοῦ ὁποίου συνηγορεῖ καὶ ὁ Πρύτανις τοῦ Πολυτεχνείου. Θὰ πρέπει ἑπομένως, πρῶτον, νὰ δώσωμεν εἰς τὰ Πανεπιστήμια ὅλα τὰ οἰκονομικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα, μὲ τοὺς καθηγητάς, μὲ τοὺς ὑφηγητάς, οἱ ὁποῖοι θὰ διδάσκουν, μὲ τὸ συγκρότημα τῶν τακτικῶν ἑδρῶν, μὲ τὴν προσωπικὴν σχέσιν τοῦ καθηγητοῦ πρὸς τὸν φοιτητήν, ὅπως συμβαίνει εἰς τὰ ἄλλα Πανεπιστήμια, ἐπειδὴ ὁ ὀλίγος ἀριθμὸς τὸ ἐπιτρέπει. Ἐδῶ οἱ ἰατροὶ ἐκπαιδεύονται ὡς δικηγόροι, δι’ ἀγορεύσεων. Θὰ πρέπει, ἐπίσης, νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι ἡ ἀνωτάτη ἐκπαίδευσις πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν προτεραιότητα. Καὶ πρέπει νὰ δώσωμεν προτεραιότητα εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν διὰ δύο λόγους: Πρῶτον, διότι ἐκεῖθεν προέρχονται οἱ καθηγηταὶ καὶ τῆς Μέσης καὶ τῆς Δημοτικῆς Παιδείας. Καὶ δεύτερον, διότι ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν προσώπων εἶναι μικρὸς καὶ ἠμποροῦμεν νὰ δαπανήσωμεν παρὰ τὴν πτωχείαν τοῦ προϋπολογισμοῦ μας. Προκειμένου περὶ τοῦ συνόλου τῆς ἄλλης Παιδείας, ὁ ἀριθμὸς εἶναι μέγας καὶ πᾶσα αὔξησις δημιουργεῖ δυσχερείας. Ἀλλὰ εἰς τὴν Ἀνωτάτην Παιδείαν, μὲ οἱανδήποτε γενναιότητα προσφορᾶς, δὲν διατρέχομεν κανένα κίνδυνον νὰ κλονισθῇ ὁ προϋπολογισμός. Δυνάμεθα ἑπομένως —καὶ πρέπει— νὰ φιλοδοξήσωμεν, ὅτι θὰ κάμωμεν Ἀνωτάτην Παιδείαν καλυτέραν καὶ ἀπὸ τὴν Εὐρώπην καὶ ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν. Καὶ τὸ δυνάμεθα. Αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ φιλοδοξία μας. (Χειροκροτήματα). Καὶ πέραν αὐτῶν, ὑπάρχουν δύο ἐπαγγελίαι τῆς Ε. Κ., τὰς ὁποίας ἡμεῖς περιβάλλομεν μὲ στοργὴν καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἐμμένομεν. Εἶναι, πρῶτον, ἡ Παιδεία δωρεάν. Δὲν εἶναι νοητόν, εἶναι ὑπόλειμμα τῆς καπιταλιστικῆς περιόδου, ἡ Παιδεία νὰ εἶναι ὑπόθεσις καὶ προνόμιον τῆς εὐπορίας. Εἶναι ὕβρις πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς Δημοκρατίας. Τὸ Σύνταγμα εἰς τὸ ἄρθρον 16 ὁρίζει: Ἡ Παιδεία, ἐνεργεῖται μὲ δαπάνας τοῦ Κράτους ἢ τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως. Θὰ ἀξιοποιήσωμεν αὐτὴν τὴν ἐντολὴν τοῦ Συντάγματος. Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζουν οἱ ἁπλοῖ ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ μας, ὅτι ἡ σταδιοδρομία τῶν τέκνων των δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν εὐπορίαν. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ χάρισμα, ἀπὸ τὴν σφραγῖδα δωρεᾶς, ἀπὸ τὰς ἱκανότητας, μὲ τὰς ὁποίας ἡ φύσις θὰ τὰ ἔχῃ προικίσει. (Χειροκροτήματα). Πολίτευμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Παιδεία εἶναι ἐξηρτημένη ἀπὸ τὴν εὐπορίαν, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὀνομάζεται Δημοκρατία. Εἶναι Πλουτοκρατία. Καὶ ἡμεῖς ἀρνούμεθα τὸ ἰδικόν μας πολίτευμα νὰ εἶναι Πλουτοκρατία. (Χειροκροτήματα). Θὰ πραγματοποιήσωμεν τὴν Δημοκρατίαν. Θὰ πραγματοποιήσωμεν τὴν Παιδείαν δωρεάν. Μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι τοιουτοτρόπως δὲν προσφέρομεν ὑπηρεσίας μόνον πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ σπουδάσουν, προσφέρομεν ὑπηρεσίας πρὸς τὸ σύνολον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀξιοποιήσῃ τὰς ἰδικάς του ἱκανότητας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνη ἐπαγγελία μας, ἡ Παιδεία δωρεάν. Ἐπαγγελία μας εἶναι, ἐπίσης, καὶ ἡ γενίκευσις τῶν κρατικῶν ὑποτροφιῶν. Ἀνέκαθεν κατειχόμην ἀπὸ τὸ πάθος τῶν κρατικῶν ὑποτροφιῶν. Κατειχόμην ἀπὸ τὸ πάθος ἐκ προσωπικῆς πείρας. Εἰς τὸ χωρίον μου δὲν ἤμουν μόνος ὁ ἀριστοῦχος. Ἦσαν καὶ ἄλλοι. Οἱ ἄλλοι ἐχάθησαν. Συνέβη ὁ πατέρας μου νὰ μετατεθῇ ὡς ἱερεὺς εἰς τὰς Πάτρας καὶ νὰ συνεχίσω τὰς σπουδάς μου. Οἱ ἄλλοι ἐχάθησαν. Καὶ ἀνέκαθεν κατειχόμην ἀπὸ τὸν ἐφιάλτην αὐτῆς τῆς μνήμης. Διατί; Καὶ ἐσκεπτόμην, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὀνομάζηται Δημοκρατία ἡ πολιτεία, ἡ ὁποία δὲν ἀξιοποιεῖ ὅλα τὰ τάλαντα τῆς φυλῆς. Εἰς τὴν ὕπαιθρον, εἰς τὰ χωρία, διαπιστώνεται κατὰ τὴν πορείαν τῶν ἐτῶν τοῦ δημοτικοῦ σχολείου ἡ παρουσία τοῦ ταλάντου. Ὅπου ὑπάρχει τάλαντον, θὰ πρέπει νὰ δοθῇ ὑποτροφία τοῦ Κράτους, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα. Καὶ διότι ἀποτελεῖ χρέος ἀπέναντι τοῦ ἀτόμου, δικαίωμα τοῦ προνομιούχου, ἀλλὰ καὶ διότι ἀποτελεῖ μέγα συμφέρον τοῦ συνόλου, ὅταν ἀξιοποιῇ ὅλα τὰ τάλαντα τῆς φυλῆς. Εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, θὰ τὸ ἐπαναλάβω, ὑπάρχει αὐτὴ ἡ πρώτη ὕλη, τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀξιοποιήσωμεν καὶ μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπικρατήσωμεν εἰς τὸν ἀγῶνα, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπεδύθημεν. Θὰ πρέπει ἑπομένως, τὸ ἵδρυμα τῶν ὑποτροφιῶν νὰ γενικεύσῃ τὰς ὑποτροφίας. Ὑπάρχει καὶ σήμερον. Διαθέτει σήμερον 35 ἑκατομμύρια. Ἐγὼ τότε, μὲ προϋπολογισμὸν 6 δισεκατομμυρίων, εἶχον ἀναγράψει εἰς τὸν νόμον τοὐλάχιστον 20 ἑκατομμύρια ἐτησίαν χορήγησιν. Αὐτὸ θὰ ἐσήμαινε σήμερον τοὐλάχιστον 80 ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν, δὲν ὑπάρχει περισσότερον παραγωγικὴ τοποθέτησις ἀπὸ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ταλάντων τῆς φυλῆς. Ἡ πρώτη, ἡ ἀπόλυτος προτεραιότης, πρέπει νὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν τὸν προορισμόν. Ἔλεγον πάντοτε. Ἐὰν ἐπρόκειτο ὁ δημόσιος βίος νὰ μοῦ προσφέρῃ μίαν μόνον εὐκαιρίαν πραγματοποιήσεως ἑνὸς θεσμοῦ, θὰ ἐπραγματοποίουν τὸν θεσμὸν τῶν κρατικῶν ὑποτροφιῶν, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς γενικεύσεως. Διότι ἡ γενίκευσις περιέχει τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἐκπαιδευτικῆς ἀναγεννήσεως. Καὶ ἡ ἐκπαιδευτικὴ ἀναγέννησις εἶναι ἡ προϋπόθεσις τῆς ἐθνικῆς ἀναγεννήσεως. Ἀγαπητοί μου συνάδελφοι, ἡ Ε. Κ. ἔχει ἀποδυθῆ εἰς ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς Δημοκρατίας. Καὶ εἴμεθα βέβαιοι διὰ τὴν ἔγερσιν τοῦ λαοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ φωνή μας εὑρίσκει ἀνταπόκρισιν. Καὶ μὲ τὴν πρωτοπορίαν τῆς νεότητος, εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὁ ἀγὼν θὰ εὐοδωθῇ, ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ (χειροκροτήματα). Ἀλλὰ σήμερον, μὲ τὴν ἀνάκυψιν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προβλήματος, μὲ τὴν ἀποκάλυψιν τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα καὶ τῶν κινδύνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἀπειλοῦν, σήμερον, προκύπτει ὁ γενικώτερος ἀγών, ὁ ἀγὼν τῆς σωτηρίας τῆς Ἑλλάδος. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ ἀγών, μὲ τὴν πρωτοπορείαν τῆς νεότητος, ἡ ὁποία μάχεται, ἡ ὁποία δονεῖται ἀπὸ τὸν παλμὸν καὶ τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ αὐτὸς ὁ ἀγὼν θὰ εὐοδωθῇ. Καὶ ἡ Ἑλλὰς θὰ νικήσῃ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας.

§36Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Παιδείας). Κύριοι βουλευταί, ὁ σεβασμός μου πρὸς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου εἶναι μέγας καὶ ἀδιάπτωτος. Διὰ τοῦτο θέλω νὰ μὴ νομίσῃ, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ τὸν πληγώσω, ὅταν τοῦ εἴπω, ὅτι μοῦ ἐνεθύμισε τὸν Λαμαρτῖνον.

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν τὸν γνωρίζω.

§38Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Παιδείας). Μὰ ὑπάρχουν καὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζετε. Ἦτο ὁ Λαμαρτῖνος ὄχι μόνον ποιητὴς μέγας, ἀλλὰ καὶ πολιτικὸς μέγας, καθὼς γνωρίζετε. Μοῦ ἐνεθύμισε λοιπὸν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τὴν «λίμνην» τοῦ Λαμαρτίνου (OH TEMPS, SUSPENDS TOU VOL», δηλαδή, «Χρόνε σταμάτησε τὸ πέταγμά σου». Διότι πραγματικὰ οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. Παπανδρέου εἶναι ὅλοι ἀριθμοὶ τοῦ 1958, τοῦ 1959 καὶ τοῦ 1960. Θὰ τοῦ εἴπω ἐγὼ τοὺς σημερινοὺς ἀριθμούς, ἔστω καὶ ἐὰν αὐτὸ θεωρηθῇ, ὅτι ἀποτελεῖ ἰδικόν μου αὐτοέπαινον. Διότι ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μου Ὑπουργίας συνέβησαν πράγματά τινα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ὡμίλησε περὶ τῶν κενῶν τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Παιδείας καὶ ἐλησμόνησε νὰ ἀναφέρῃ, διότι ἀκριβῶς ἐγένετο μετὰ τὴν χρονολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔταξεν ὡς ὅριον, τοὺς 1.400 διορισμοὺς καθηγητῶν καὶ τοὺς 2.000 διορισμοὺς δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν μὲ τὸν περυσινὸν καὶ θὰ γίνουν ἐντὸς μηνὸς μὲ τὸν ἐφετεινὸν προϋπολογισμόν.

§39Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σήμερον μοῦ ἀνέφερον οἱ Πρόεδροι σχετικῶς.

§40Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθνικῆς Παιδείας). Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω τί σᾶς ἀνέφερον οἱ Πρόεδροι. Γνωρίζω ὅμως, ὅτι εἶναι κοινὸν μυστικόν, εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ὅτι μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1962 ἐδόθησαν αἱ πιστώσεις —καὶ τὸ γνωρίζουν ὅλοι οἱ κ.κ. συνάδελφοι, διότι ὅλοι εἶχον ἐνδιαφέροντα διὰ τὰς τοποθετήσεις, ἀνεξαρτήτως τῆς παρατάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκουν — ὅτι διωρίσθησαν 1.000 δημοδιδάσκαλοι καὶ 700 καθηγηταὶ πέρυσι καὶ εἶναι ἕτοιμοι οἱ σχετικοὶ πίνακες καὶ δι’ ἐφέτος. Ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ μετέχω, εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις, εἶπεν, ὅτι, ἐξετάζουσα τὰ κενὰ τῆς Μέσης καὶ τῆς Στοιχειώδους Παιδείας, θὰ κατανείμῃ τὰς πρὸς πλήρωσιν αὐτῶν ἀναγκαίας πιστώσεις εἰς 4 ἔτη, εἰς τρόπον ὥστε, ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ πάντως, ἐντὸς 4 ἐτῶν, νὰ συμπληρωθοῦν τὰ κενά. Καὶ ἐφήρμοσε τὸ πρόγραμμα αὐτό, ὅπως ἐφήρμοσε καὶ τὰς ἄλλας ἐπαγγελίας, τὰς ὁποίας ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ σᾶς εἴπω ποίας ἀμέσως, ἐφήρμοσε, λέγω, τὸ πρόγραμμα αὐτὸ καὶ διὰ τὸ πρῶτον καὶ διὰ τὸ δεύτερον ἔτος καὶ θὰ τὸ ἐφαρμόσῃ, νὰ εἶσθε βέβαιος περὶ αὐτοῦ, καὶ διὰ τὸ τρίτον καὶ διὰ τὸ τέταρτον ἔτος. Ἐφαρμοζομένου τοῦ προγράμματος αὐτοῦ, διὰ τὴν Μέσην μὲν Παιδείαν μετὰ διετίαν, δὲν θὰ ἔχωμεν καθηγητὰς πρὸς διορισμόν. Καὶ αὐτὸς εἶναι εἷς ἀπὸ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἀπεφάσισα τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσαγομένων εἰς τὰς καθηγητικὰς σχολάς. Ἀφ’ ἑτέρου δέ, θὰ ἔχωμεν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως, ἕνα ἀριθμόν, εἰς ἓν ἐπίπεδον, τὸ ὁποῖον θὰ καλύπτῃ σχεδὸν τὰς ἀνάγκας αὐτῆς. Διότι καὶ οἱ ἀδιόριστοι ὅλοι θὰ ἀπορροφηθοῦν καὶ θὰ ὑπάρξῃ ἴσως καὶ ἐκεῖ τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται εἰς ὅλον τὸν κόσμον, δηλαδή, ἔλλειψις καὶ ὄχι πληθώρα. Ἔλλειψις ὑπάρχει ἤδη εἰς μερικοὺς κλάδους καὶ ἀγωνίζομαι ἀπὸ πέρυσι νὰ εὕρω λύσιν τοῦ βασικοῦ προβλήματος τῶν καθηγητῶν τῶν φυσικομαθηματικῶν καὶ τῶν καθηγητῶν τῶν ξένων γλωσσῶν. Εἶναι ἕνα πρόβλημα, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν πολὺ προσεχῶς, διότι ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν —καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω καὶ ἐφ’ ὅλων τῶν θεμάτων τῆς Παιδείας— νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος ἀντιδικίας. Ἠμπορεῖ καὶ ὁ Ὑπουργὸς νὰ πλανᾶται, ἀλλὰ ἠμπορεῖ καὶ οἱ κατήγοροι τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀπατῶνται καὶ νὰ τὸν ἀδικοῦν. Ἠμπορεῖ νὰ κάμνωμεν λάθη, ἀλλὰ πρέπει εἰς τὰ θέματα τῆς Παιδείας, νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὰ προβλήματα αὐτῆς μὲ συνεννόησιν καὶ κατανόησιν. Τοῦτο δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ σᾶς ἀντικρούσω, ἀλλὰ τὸ λέγω μὲ κἄποιον παράπονον, διότι ἀνεφέρατε τὰ συμβαίνοντα κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν, ἀλλὰ τὸ λέγω ἐπίσης καὶ διὰ νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ὡς βάσις τῆς συμπληρώσεως τῶν κενῶν, συνεχίζεται καὶ θὰ συνεχισθῇ. Τὸ θέμα τῆς ἀνωτάτης Παιδείας, νομίζω, ὅτι τὸ γνωρίζετε καλύτερον ἐμοῦ, διότι πρὸ τριάκοντα ἐτῶν, ὑπέστητε, ὅταν εἰσηγάγετε τὸ πρῶτον σχέδιον τοῦ Πανεπιστημιακοῦ Ὀργανισμοῦ, τὰς ἰδίας ἀκριβῶς ἀδικαιολογήτους ἐπιθέσεις, τὰς ὁποίας ὑπέστην καὶ ἐγώ, πρὸ ὀλίγων μηνῶν, ὅταν κατηγορήθην, ὅτι δῆθεν θέλω νὰ καταλύσω τὴν αὐτοτέλειαν τῶν ἱδρυμάτων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὐδὲ πόρρωθεν ὑπῆρξεν εἰς τὰς προθέσεις μου. Γνωρίζετε, ὅτι ὁ Πανεπιστημιακὸς Ὀργανισμὸς τοῦ 1931, περιέχει μίαν τρομακτικήν, μίαν καταπληκτικὴν διάταξιν διὰ τὴν κατάστασιν τῶν Ἱδρυμάτων. Τὴν διάταξιν δηλαδή, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διαδικασία διὰ τὴν συμπλήρωσιν περισσοτέρων ἀπὸ δύο ἕδρας κἄθε χρόνον καὶ ὅτι ἐὰν μία ἕδρα δὲν συμπληροῦται, πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἐπὶ τρία ἔτη ἡ ἐκ νέου προκήρυξις πρὸς συμπλήρωσίν της. Ἡ διάταξις κατηργήθη πρὸ τριετίας, ἀλλ’ ἡ κατάργησις εἰς οὐδὲν φεῦ ὠφέλησε. Ναί, εἶναι μέγας ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτητῶν ἐν σχέσει μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν καθηγητῶν τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἔλλειψις τῶν Ἐπιμελητῶν καὶ Ὑφηγητῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαραίτητοι, ἰδίως εἰς τὰς Ἐργαστηριακὰς Ἐπιστήμας. Εἶναι καὶ ἡ ἔλλειψις Καθηγητῶν. Ἀλλὰ τὶς πταίει; Ὄχι βέβαια τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, ἀλλὰ οὔτε κἄν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι φυσικόν, λόγῳ τῆς ἀποστολῆς του νὰ προσπαθῇ νὰ περιστείλῃ τὰς δαπάνας. Ἀλλοῦ εἶναι τὸ πταῖσμα. Καὶ ὁ στόχος σας, δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἔλλειψις καθηγητῶν τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν, διότι τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἀνεπτύξατε, τὸ ἔχω ἤδη ἀναπτύξει καὶ γράψει πρὶν γίνω Ὑπουργός. Ὡς πρὸς τὸ πρόγραμμα αὐτό, εἴμεθα σύμφωνοι σχεδὸν εἰς ὅλα. Ὡς πρὸς τὸν πρακτικὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς του εἶναι ποὺ ἔχομεν ἀπόκλισιν καὶ τοῦτο, διότι ἡμεῖς εἴμεθα ὑπεύθυνοι καὶ ἐσεῖς ἔχετε τὸ μέγα προνόμιον νὰ ἠμπορῆτε νὰ μᾶς κατακρίνετε. Δὲν εἶναι οὔτε ἡ ἔλλειψις στοργῆς πρὸς τοὺς φοιτητάς. Κάθε ἄλλο. Εἶμαι περισσότερον ἀπὸ σᾶς συνδεδεμένος μὲ τοὺς φοιτητάς, διότι πανεπιστημιακὸς διδάσκαλος ὑπῆρξα εἰς τὴν ζωήν μου, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν πολιτικήν. Ἀλλὰ ἡ στοργὴ δὲν σημαίνει, ὅτι πρέπει, ὅ,τι μᾶς λένε νὰ τὸ δεχόμεθα. Σεῖς ὁ ἴδιος παρηλλάξατε τὸ βασικὸν αἴτημα τῆς φοιτητικῆς ἀναταραχῆς, τὸ αἴτημα τῶν φοιτητῶν εἶναι ἀδιστάκτως 15%. Ἀλλὰ σεῖς ὁ ἴδιος εἴδατε, ὅτι δὲν εἶναι σύνθημα τοῦτο. Μακάρι νὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ καὶ 20 καὶ πολλὲς φορές, ἴσως καὶ ἐφέτος, ἴσως φθάσῃ νὰ γίνῃ, ὅπως θὰ σᾶς ἐξηγήσω περισσότερον ἀπὸ 15%. Ἀλλὰ δὲν εἶναι σύνθημα, δὲν εἶναι σύνθημα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖτε ἐσεῖς νὰ δεχθῆτε, ὅπως καὶ δὲν τὸ ἐδέχθητε. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παίρνωμεν ἕνα νούμερο καὶ νὰ τὸ τοποθετοῦμεν ὡς ἔμβλημα. Καλύτερον εἶναι νὰ ἴδωμεν, νὰ κυττάξωμεν τὶ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ κοιτάζοντας τὶ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, νὰ μὴ παραλείψωμεν νὰ ἴδωμεν καὶ τὸ τὶ ἔγινε. Διότι, ὄχι μόνον οἱ φοιτηταὶ εἶναι ἀγαπητοί, ὄχι μόνον οἱ μαθηταὶ εἶναι ἄξιοι κἄθε στοργῆς, ὄχι μόνον αἱ σπουδαὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμεληθοῦν, ἀλλὰ συμβαίνει καὶ κάτι καὶ τὸ ἔχω εἴπει ἐπανειλημμένως, ὅτι ἀσφαλῶς δὲν εἴμεθα ὄχι εἰς τὸ ἰδεῶδες, οὔτε εἰς τὸ ἀνεκτὸν στάδιον τῆς Παιδείας. Οὐδεὶς διαφωνεῖ εἰς τοῦτο. Ἀλλά, νομίζω, κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, ἐπειδὴ ἐδιαβάσατε μίαν στατιστικήν, καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, εἶναι εἰς τὸ ὕψος της ἡ κατάστασις; Εἰς τὸ 1931, ὅταν ἤμην φοιτητὴς εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Παρισίων, πολλὲς φορὲς εἰς τὴν αἴθουσαν ἤμην ὄρθιος. Καὶ ὅταν πρὸ ὀλίγων μηνῶν μετέβην εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Παρισίων καὶ ἐδίδαξα εἰς τὴν ἰδίαν αἴθουσαν, εἰς τὴν ὁποίαν παρηκολούθησα τὰ μαθήματα, ὡς φοιτητής, εἶχον καὶ πάλιν ὀρθίους φοιτητάς. Διότι τὸ κίνητρον αὐτό, ἡ δίψα τῶν μαζῶν πρὸς μάθησιν, εἶναι ἕνα φαινόμενον τῆς ἐποχῆς μας καὶ τὸ φαινόμενον αὐτό, δὲν κατώρθωσαν νὰ τὸ παρακολουθήσουν ὅλα τὰ κράτη τοῦ κόσμου. Ἄν νομίζετε, ὅτι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα συμβαίνουν διαμαρτυρίαι, σπεύδω νὰ σᾶς δώσω τὴν ἐφημερίδα αὐτὴν τοῦ «Φιγκαρώ», τῆς 10 Νοεμβρίου, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει φωτογραφία διαδηλώσεως τῶν φοιτητῶν τῆς φυσικομαθηματικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου τῶν Παρισίων ποὺ ἡ φωτογραφία αὐτὴ ἀποδεικνύει, ὅτι ἐζήτουν καὶ ἐκεῖ, περισσοτέρας πιστώσεις καὶ περισσοτέρους ἐπιμελητάς. Καὶ ἀκόμη ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῶν Παρισίων, προχθὲς ἀκόμη κατηγγέλθη ἡ Κυβέρνησις, διότι πάντοτε ἡ Κυβέρνησις καταγγέλλεται, ὅτι δὲν ἔδωσε τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐχρειάζοντο, διὰ νὰ γίνουν αἱ 300 αἴθουσαι, αἱ ὁποῖαι χρειάζοναι διὰ τὰ σχολεῖα τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως εἰς τὸ Παρίσι. Καὶ ἀκόμη εἰς τὸν MONDE τῆς 7 Δεκεμβρίου, ὑπάρχει ἡ εἴδησις, ὅτι 2.000 φοιτηταὶ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς —διότι εἰς τὴν Νομικὴν Σχολήν, ἀπὸ ἐφέτος ἀρχίζει νὰ γίνεται μία βελτίωσις, διότι μόλις ἐφέτος ἐτελείωσαν τὰ νέα κτίρια τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου τῶν Παρισίων εἰς τὴν ὁδὸν Ἀρράς, τὰ ὁποῖα ἤρχισαν πρὸ 10 ἐτῶν, ὅπως καὶ ἐδῶ θὰ τελειώσουν μετὰ ὀλίγα ἔτη, δὲν γίνονται διὰ νυκτὸς αὐτὰ τὰ πράγματα— ὑπάρχει λοιπὸν ἡ εἴδησις, ὅτι ἐνώπιον τῆς Σορβώνης συνεκεντρώθησαν 2.000 φοιτηταί, οἱ ὁποῖοι διεμαρτυρήθησαν διὰ τὴν γλισχρότητα τῶν χώρων, ὅτι εἰς τοὺς φοιτητὰς αὐτοὺς ἀπηγορεύθη ὑπὸ τῆς ἀστυνομίας νὰ κάνουν πορείαν, ἐνῷ αὕτη ἐπετράπη εἰς ἡμᾶς καὶ καλῶς ἐπετράπη καὶ ὅτι οἱ φοιτηταὶ αὐτοὶ διεμαρτύροντο. Διότι, πρῶτον δὲν ἔχουν αἰθούσας, καὶ δεύτερον, διότι οἱ καθηγηταί των δὲν στέργουν νὰ διδάξουν εἰς τὰς αἰθούσας τῆς Νομικῆς Σχολῆς, αἱ ὁποῖαι τοὺς διατίθενται. Δὲν στέργουν νὰ διδάξουν εἰς ἄλλα κτίρια, παρὰ ἐκεῖ ποὺ θέλουν αὐτοί. Διότι τὸ θέμα τῆς ἐλλείψεως τῶν αἰθουσῶν εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀρνηθῇ. Ἀλλὰ μὲ καλὴν θέλησιν ἠμποροῦν πολλὰ νὰ διορθωθοῦν. Καὶ τὸ θέμα τῆς ἐκ περιτροπῆς ἀσκήσεως καὶ τὸ θέμα τῆς εὑρέσεως αἰθουσῶν, εἴτε αἰθούσας εἰς ἄλλην Σχολήν, αἱ ὁποῖαι εἶναι κεναί, εἴτε μὲ ἐνοικίασιν αἰθουσῶν. Ἠμπορεῖ ν’ ἀντιμετωπισθῇ. Δὲν χρειάζεται διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ αὐτὸ τὸ πρόβλημα παρὰ μόνον καλὴ θέλησις καὶ συνεννόησις. Δὲν εἶναι μόνον οἰκονομικὸν τὸ θέμα, διότι ἐὰν θέλετε μόνον τὴν οἰκονομικὴν ὄψιν, διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1963 σᾶς ἀνακοινῶ καὶ εἶναι γνωστὸν ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν, καὶ δὴ πρὸ τῆς κινητοποιήσεως τῶν φοιτητῶν, ὅτι ἐδόθησαν ὅλαι αἱ πιστώσεις καὶ διὰ τοὺς ἐπιμελητὰς καὶ διὰ τοὺς βοηθοὺς τοῦ Πολυτεχνείου καὶ διὰ τοὺς Ἐπιμελητὰς καὶ βοηθοὺς τῆς Φυσικομαθηματικῆς Σχολῆς τῶν Πολυτεχνείων καὶ τῶν δύο Πολυτεχνείων, διότι ὑπάρχει καὶ Πολυτεχνεῖον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἐδόθησαν ὅλαι αἱ πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι. Δὲν ἐδόθησαν αἱ πιστώσεις ἐκεῖναι ποὺ δὲν ἐζητήθησαν, αἱ πιστώσεις διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καθηγητῶν. Αὐταὶ δὲν ἐδόθησαν, διότι δὲν ἐζητήθησαν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι δικαιούμεθα τονίζοντες τὴν κακὴν κατάστασιν τῆς Παιδείας μας, μίαν κακὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία εἶναι διεθνής, δὲν νομίζω, ὅτι δυνάμεθα, τονίζοντες αὐτὴν τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν πρῶτον ἐγὼ ἀνεγνώρισα, τονίσας, ὅτι πρέπει νὰ γίνουν ἐνέργειαι καὶ προσπάθειαι τὰς ὁποίας πρῶτος ἐγὼ καταβάλλω, δὲν νομίζω, ὅτι δικαιούμεθα νὰ κατηγορῶμεν τὴν Κυβέρνησιν μόνον. Ἴσως νὰ πταίωμεν ὅλοι μας, ἴσως ἡ ἀξιολόγησις τῶν ἐπενδύσεων νὰ μὴ κρίνεται ἀπὸ ὅλους ὀρθή. Διότι δὲν εἶπε ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν εἶναι ἐπένδυσις ἡ Παιδεία. Ἐπανειλημμένως τὸ ἔχει τονίσει καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργός, εἶναι ἐπένδυσις, ἀλλὰ παντοῦ ἡ ἐπένδυσις αὐτή, δὲν λαμβάνει τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβῃ. Ὁ δὲ Ὀμπζέρβερ τῆς 4ης Νοεμβρίου, ἀναλύων ἕνα βιβλίον, τὸ ὁποῖον σᾶς συνιστῶ νὰ διαβάσητε, κ. Πρόεδρε, τελευταῖον βιβλίον δύο ἄλλων διδασκάλων μὲ τὸν τίτλον EDUTATIAC THE IN-TELLIGENT, ἔκδοσις PALLICAN 1962. Ἀναλύων τὸ βιβλίον ὁ Σὲρ Ντάϊμον Λῆ, λέγει: «Ὁ ἄγγλος εἶναι γενικῶς παραδεδεγμένον, ὅτι οὐδέποτε ἐπῆρε εἰς τὰ σοβαρὰ τὴν ἐκπαίδευσιν». Ἰδοὺ ὁ Ὀμπζέρβερ. Παντοῦ ἡ ἰδία κατηγορία! Πρῶτος ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐπήραμε εἰς τὰ σοβαρὰ τὴν ἐκπαίδευσιν, ἡμεῖς, ὅλοι ἡμεῖς, ὄχι συμπτωματικῶς ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ. Καί, λέγει, ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ βιβλίον, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερον, ὅτι ἡ Ἀγγλία ἔχει τὸ μικρότερον ποσοστὸν φοιτητῶν ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον. Ἔχει 170.000, ἐνῷ ἡ Γερμανία μὲ τὸν ἴδιον πληθυσμὸν ἔχει 300.000 φοιτητάς. Καὶ ὅταν συμβαίνουν αὐτά, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ λέγετε, ὄχι σεῖς, διότι δὲν τὸ εἴπατε σεῖς, νὰ λέγουν οἱ ἄλλοι, κάμετε πρῶτα τὰ κτίρια καὶ κατόπιν ἐπιτρέψατε εἰς τοὺς φοιτητὰς νὰ εἰσέλθουν εἰς αὐτά. Τὰ κτίρια γίνονται. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης ἀπέκτησε νέα κτίρια. Γνωρίζετε, ὅτι τοῦ Πολυτεχνείου εὑρίσκεται εἰς ἐξέλιξιν τὸ πρόγραμμά του καὶ κτίζονται τὰ κτίριά του. Ἡ Ἰατρικὴ Σχολή, ἐπίσης. Τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, μὲ τὸ ὁποῖον ὑπῆρξε μία διαφορὰ μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Πανεπιστημίου, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς χρηματοδοτήσεως, ὄχι τῆς χρηματοδοτήσεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, διότι εἶχεν ἤδη καθορισθῆ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μὲ ἀπόλυτον διάθεσιν βοηθείας, ἡ συμμετοχὴ αὐτὴ τοῦ τρόπου τῆς συμμετοχῆς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ αὐτὸ τὸ θέμα ἐλύθη τῇ ἐπιμονῇ καὶ ἐπεμβάσει καὶ ἐμοῦ, ἀλλὰ κυρίως τῇ ἐπιμονῇ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἀπὸ 4)ετίας ἐπιδιώκει μετὰ χαρακτηριστικῆς ἐπιμονῆς τὴν ἵδρυσιν τῆς Πανεπιστημιούπολεως. Ἔγινεν ἤδη ἡ δημοπρασία διὰ τὸν Οἶκον τοῦ Φοιτητοῦ, ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν δέ, θὰ ἀρχίσῃ νὰ κτίζεται ἡ Πανεπιστημιούπολις. Ἀλλὰ δὲν γίνονται ὅλα αὐτὰ ἐντὸς μιᾶς νυκτός. Πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὅτι εἶναι ἔργα μακρᾶς πνοῆς. Ἀλλὰ μήπως εἰς τὸ θέμα τῶν Σχολικῶν κτιρίων ὤκνησεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος; Μήπως δὲν ἔθεσεν εἰς κίνησιν τὸν Ὀργανισμὸν Σχολικῶν Κτιρίων, ὁ ὁποῖος κάμνει διὰ πρώτην φορὰν ἕνα πρόγραμμα στηριζόμενον ἐπὶ τῆς ἐρεύνης, πόθεν προέρχονται οἱ μαθηταί, ποία θὰ εἶναι ἡ ἐξέλιξις τοῦ μαθητικοῦ δυναμικοῦ κατὰ τὰ προσεχῆ ἔτη, ποῖαι αἱ ἀνάγκαι τῶν μαθητῶν καὶ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ εἶναι σχεδὸν ἕτοιμον, πλησιάζει εἰς τὸ τέλος καὶ θὰ ἀρχίσῃ ἐφαρμοζόμενον. Καὶ ἐδῶ εἶναι ἡ ἀντιδικία, ἂς εἴπωμεν ἀντιδικία διὰ τὸ 15%, διότι ἀντιδικίαν δὲν ἔχομεν, συζητοῦμεν ἐὰν εἶναι σκόπιμος ἡ ὑποβολὴ τοῦ αἰτήματος, ὡς ποσοστικοῦ αἰτήματος. Δὲν συζητοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχουν μεγαλύτεραι δαπάναι διὰ τὴν Παιδείαν. Ἐγὼ δέχομαι, διὰ τὸ χατῆρι σας, ὅτι ἠδυνάμην νὰ κάμω περισσότερα ἀπ’ ὅτι ἔκαμα, μολονότι δὲν τὸ πιστεύω. Πιστεύω ὅμως, ὅτι ἔκαμα περισσότερα ἀπ’ ὅτι εἶχον γίνει προηγουμένως καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις εἶναι καλυτέρα ἀπ’ ὅτι ἦτο ἄλλοτε. Ἂς τελειώσωμεν τὸν συλλογισμὸν τὸν ὁποῖον σᾶς εἶπον διὰ τὸ 15%. Ἐφόσον ὁ προϋπολογισμὸς τῶν πραγματικῶν ἐξόδων εἶναι 19.100 ἑκατομμύρια εἶναι δηλαδὴ εἰς οἷον ποσὸν ἦτο περίπου καὶ πέρυσι. Ἐπὶ τῶν 19 δισεκατομμυρίων ἡ Παιδεία λαμβάνει 1.940 ἑκατομμύρια ἢ 1.950, ἐδῶ ἐξακολουθεῖ ἡ τελευταία διαφωνία μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὄχι διαφωνία, ὑπάρχει ἁπλῶς ἀνάγκη διαπιστώσεως ὡρισμένων ἀριθμῶν.

§42Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Βεβαίως δὲν εἶναι διαφωνία. Ἰδού, λαμβάνει ἡ Παιδεία ἐν σχέσει μὲ τὰ πραγματικὰ ἔξοδα ἄνω τοῦ 10%. Ἀλλὰ δι’ ἐμὲ τοῦτο δὲν σημαίνει τίποτα, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σημαίνει δι’ ἐμέ, εἶναι ὅτι ηὐξήθησαν αἱ δαπάναι τῆς Παιδείας ἐφέτος κατὰ 250 ἑκατομμύρια ἀπὸ πέρυσι, ὅπως ηὐξήθησαν πέρυσι κατὰ ἄλλα 200.000.000. Ὡς πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων, ἡ κατάστασις δὲν γνωρίζω ποῖον εἶναι τὸ ὅλον ὕψος τῶν ἐπενδύσεων, γνωρίζω ὅμως, ὅτι ἐνῷ πέρυσι ἐδόθησαν 189 ἑκατομμύρια, ἐφέτος δίδονται περὶ τὰ 400. Ἡ κατηγορία ὅτι δὲν ἀπερροφήθησαν τὰ ἑκατομμύρια αὐτά, στηρίζεται εἰς μίαν πλάνην· τὰ ἑκατομμύρια τῶν ἐπενδύσεων —πλὴν ὡρισμένων δαπανῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τοῦ Πολυτεχνείου δὲν ἀπερροφήθησαν, διότι δὲν ἐπροχώρησαν τὰ ἔργα τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τοῦ Πολυτεχνείου, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ὑπεύθυνοι— ἀπερροφήθησαν, ἔμεινεν, ὅμως, ἕνα ποσὸν 44 ἑκατομμυρίων διὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους, τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ χαθῇ, διότι τὸ ποσὸν αὐτὸ μετεβιβάσθη εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Σχολικῶν Κτιρίων καὶ διὰ τοῦτο ἔγινεν ὁ Ὀργανισμὸς Σχολικῶν Κτιρίων, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ προικοδότησίς του, χωρὶς νὰ χάνωνται αἱ πιστώσεις κάθε τέλος τῆς χρήσεως. Αὐτὴ ἦτο ἡ φιλοσοφία τοῦ Ὀργανισμοῦ Σχολικῶν Κτιρίων, διὰ τὴν ὁποίαν τόσον κατεκρίθην καὶ ἡ φιλοσοφία αὐτὴ ἔχει καὶ ἕνα ἄλλο σκέλος, ὅτι ὁ Ὀργανισμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος προικοδοτεῖται μὲ 300 ἑκατομμύρια ἐτησίως καὶ ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὴν ἄνοιξιν θὰ ἀρχίσῃ νὰ οἰκοδομῇ, ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς ἠμπορεῖ νὰ συνάψῃ ἕνα μέγα δάνειον καὶ ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι θὰ συνάψῃ δάνειον ἑνὸς δισεκατομμυρίου, τότε τὰ 2.350 ἑκατομμύρια γίνονται 3.350, ὁπότε τὸ 15% ἐπιτυγχάνεται. Δὲν εἶναι ὁ στόχος τὸ 15%. Ὁ στόχος εἶναι αἱ πιστώσεις, τὰ κτίρια, οἱ ἄνθρωποι. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κάμνωμεν συζήτησιν περὶ ποσοστοῦ, διότι καὶ ἐὰν δεχθῶ, ὅτι τὰ ποσοστὰ ἦσαν ἄλλοτε ὑψηλὰ καὶ σήμερον χαμηλά, πρᾶγμα ποὺ δὲν εἶναι ἀληθές, δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλω οὔτε τὴν διάθεσίν μου νὰ τὰ αὐξήσω, οὔτε τὴν πίστιν μου, ὅτι ἡ Παιδεία εἶναι ἡ βασικωτέρα ἐπένδυσις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἔτσι, διότι βάσει τῶν ποσοστῶν, τὰ ὁποῖα μοὶ ἐδόθησαν, τὸ 1950–51, ἦσαν τὰ ἑξῆς:

Διὰ νὰ ἴδητε δέ, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ ποσοστοῦ δὲν εἶναι οὐσιαστικόν, σημειώσατε, ὅτι τὸ 1961 καὶ τὸ 1962 τὸ ποσοστὸν ἦτο τὸ ἴδιον 8,2, ἀλλὰ τὸ σύνολον τῶν ἐξόδων τὸ μὲν 1961 ἦτο 16.500 ἑκατομμύρια, τὸ δὲ 1962 19.200 ἑκατομμύρια. Δηλαδὴ ἔχομεν διαφορὰν κατὰ 20%. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὴν σχέσιν τῶν ἐξόδων Παιδείας, μὲ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἐδῶ τὰ πράγματα εἶναι περισσότερον περιπεπλεγμένα, ἀλλὰ καὶ περισσότερον ἁπλᾶ, διότι δύναταί τις νὰ τὰ ἁπλουστεύσῃ κατὰ δύο τρόπους. Τὰ ἁπλουστεύει, πρῶτον, ὡς ἔπραξεν ὁ κ. Παπανδρέου, λέγων, ὅτι εἰς τὴν στατιστικὴν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἀναφέρεται ἡ Ἑλλὰς μὲ ποσοστὸν 1,4. Δύναται, ὅμως, νὰ τὰ ἁπλουστεύσῃ καὶ μὲ ἕνα γυναικεῖον λογαριασμόν. Δηλαδή: Τί ποσὸν διατίθεται ἐφέτος; 2.350 ἑκατομμύρια. Πόσον εἶναι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα; 100 δισεκατομμύρια περίπου. Ποία εἶναι ἡ ἀναλογία; 2,35%. Ἀλλὰ δὲν φθάνει αὐτό. Ὅταν γίνεται σοβαρὸς λογαριασμὸς τῆς συμμετοχῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς μίαν δαπάνην, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει μόνον ὁ προϋπολογισμός. Ὑπάρχουν ἀνώτεραι σχολαί, ἡ Πάντειος καὶ ἡ Ἀνωτάτη Βιομηχανική, αἱ ὁποῖαι δὲν λαμβάνουν καμμίαν ἐπιχορήγησιν ἀπὸ τὸ Κράτος, ἢ μᾶλλον ἡ Βιομηχανικὴ παίρνει μίαν ἀσήμαντον ἐπιχορήγησιν, τὴν ὁποίαν ἀγωνίζομαι νὰ αὐξήσω διὰ λόγους τάξεως καὶ ὄχι δι’ οὐσιαστικοὺς λόγους καί, ἐν τούτοις, λειτουργοῦν καὶ λειτουργοῦν ἄριστα μὲ δίδακτρα, ὅπως τὸ Πανεπιστήμιον καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον διαθέτουν τὰ δίδακτρά τους, διότι διὰ τὸ Πολυτεχνεῖον καὶ τὴν Ἀνωτάτην Ἐμπορικὴν πληρώνονται ὅλα τὰ ἔξοδά των ἀπὸ τὸ Κράτος, τὰ δὲ ἔσοδά των ἀπὸ τὴν περιουσίαν των καὶ τὰ δίδακτρα ἀποτελοῦν ξεχωριστὸν κεφάλαιον, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον, ὅμως, ἀποτελεῖ μέρος τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἡ ὀρθόδοξος, συνεπῶς, ἄποψις τῆς συμμετοχῆς εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, δὲν εἶναι μόνον ἡ συμμετοχὴ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ καὶ αἱ λοιπαὶ δαπάναι. Καὶ τοιαῦται δαπάναι εἶναι αἱ τῶν σχολῶν ἐμπορικῆς ναυτιλίας, τῶν σχολῶν νοσοκόμων κλπ., αἱ ὁποῖαι πληρώνονται καὶ ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν σχολῶν καὶ ὑπὸ τοῦ Κράτους. Εἶναι πολλαὶ αἱ πηγαί. Ὅταν κάμητε αὐτὸν τὸν λογαριασμὸν βλέπετε, ὅτι τὸ 1,4, τὸ ὁποῖον δὲν ξεύρω πῶς ἔγινε καὶ τὸ ὁποῖον πιθανῶς νὰ ἦτο ἀληθὲς τὸ 1958, ὅταν ἔγινεν ἡ στατιστικὴ αὐτή, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀληθὲς σήμερον, σήμερον, ἴσως, ὑπερβαίνει τὸ 3%. Μὴ νομίσητε, ὅτι τὰ λέγω αὐτὰ διὰ νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἀρκετά. Ὄχι, δὲν εἶναι ἀρκετά. Δὲν λέγω, ὅτι εἶναι ἀρκετά. Ἀλλά, ὅταν εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἶναι διὰ τὸ 1958 4,3%, ἐνῷ τὸ 1954 ἦτο 3,3%, καὶ τὸ λέγει τὸ βιβλίον ποὺ σᾶς ἀνέφερα σήμερον, ὅταν εἰς τὴν Ἀμερικὴν εἶναι 5%, τὸ νὰ εἶναι εἰς τὴν Ἑλλάδα 3% περίπου ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, αὐτὸ ἔχει κἄποιαν ἐξήγησιν. Καὶ ποία εἶναι ἡ ἐξήγησις; Ἡ ἐξήγησις, ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, εἶναι, ὅτι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τὸ Ἑλληνικόν, εἶναι πολὺ χαμηλὸν κατὰ κεφαλὴν καὶ εἶναι ἀνίσως κατανεμημένον. Ἡ αὔξησις, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, εἶναι μία αὔξησις, ἡ ὁποία κατ’ ὀλίγον μόνον ποσοστὸν ὠφέλησε τοὺς εὐπόρους, εἶναι αὔξησις τῶν κατωτάτων ὁρίων. Δηλαδὴ εἶναι αὔξησις τοῦ μὴ φορολογουμένου καὶ τοῦ μὴ φορολογήσιμου εἰσοδήματος. Καὶ συνεπῶς, ὅταν λέγωμεν —διότι αἱ δαπάναι τῆς ἐκπαιδεύσεως θὰ εἶναι ἢ διὰ φορολογίας, ἢ διὰ δωρεᾶς, ἢ διὰ συνεισφορᾶς τῶν ἐνδιαφερομένων— ὅταν λέγωμεν, ὅτι εἶναι 3% περίπου, ὅπως φαντάζομαι ὅτι βγαίνει, 3% περίπου, ἂς μὴ πάρητε τὸν ἀριθμὸν ὡς ἀκριβῆ ἀπολύτως, δὲν τὸν ἐγγυῶμαι, κάμνω αὐτὸν τὸν λογαριασμὸν ἐνώπιόν σας, ὅταν λέγωμεν, λοιπόν, ὅτι εἶναι 3% περίπου, πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐὰν τὸ εἰσόδημά μας ἦτο ὑψηλότερον, ὄχι πλέον ὡς σύνολον, ἀλλὰ ἦτο ὑψηλότερον ὡς στάθμη, θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ 3% νὰ ἀντιστοιχῇ πρὸς πολὺ περισσότερον ποσόν, πρὸς 4%. Ἀλλὰ ὅπως εἰς τὴν Ἀγγλίαν μὲ τὸ 4,3% δὲν εἶναι εὐχαριστημένοι, ἔτσι δὲν ἠμποροῦμεν, δὲν δικαιούμεθα νὰ εἴμεθα εὐχαριστημένοι καὶ ἡμεῖς μὲ τὸ 3%, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνδεχομένως ἀνέρχεται.

§43Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ βιβλίον αὐτὸ τὸ στατιστικόν, εἶναι τοῦ 1961 καὶ ἀναφέρεται μέχρι τοῦ 1960.

§44Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Καὶ ἀναφέρεται εἰς τὰ προηγούμενα ἔτη.

§45Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀναλύει τί δαπανᾷ ἡ Ἀγγλία διὰ τὴν Παιδείαν. Ἐπειδὴ μὲ ἐνεφανίσατε ὡς ὑπερασπιστὴν τῆς Ἀγγλίας, θὰ πρέπει νὰ λογοδοτήσω.

§46Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Ἐγὼ ἔχω ἕνα βιβλίον, ἐκδόσεως τοῦ 1962.

§47Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μοῦ ἀπεδώσατε μίαν μεροληψίαν ὑπὲρ τῆς Ἀγγλίας καὶ δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ τὴν ἀποδεχθῶ... Ἡ Ἀγγλία δαπανᾷ κατὰ κάτοικον 4.200 δραχ. καὶ ἡ Ἑλλὰς 150. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοί, χωρὶς καμμίαν μεροληψίαν.

§48Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Δὲν ἠρνήθην ἐγὼ τοὺς ἀριθμούς, ἔκαμα ἀνάλυσιν αὐτῶν καὶ εἶπα, ὅτι εἴμεθα εἰς τὸ 1962 καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἐπέρασαν οἱ προϋπολογισμοὶ τοῦ 1962 καὶ 1963, τοὺς ὁποίους δὲν κατεδέχθητε νὰ ἀναφέρητε.

§49Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσδιορίσω ἕνα γεγονὸς ἀχάριστον. Ρίπτετε τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος εἰς ὅλα τὰ προηγούμενα ἔτη τῆς ΕΡΕ καὶ προσπαθεῖτε νὰ σώσητε τὸ τρέχον ἔτος. Ἀλλὰ οὔτε αὐτὸ δύνασθε, διότι αἱ μὲν διεθνεῖς συγκρίσεις τὰς ὁποίας περιέχει τὸ κείμενον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν φθάνουν πράγματι μόνον μέχρι καὶ τοῦ 1960. Δὲν ὑπάρχουν ἀκόμη νεώτερα. Ἀφοροῦν, ἑπομένως, τὴν πενταετίαν τῆς Ε.Ρ.Ε., 1955–1960, καὶ ὄχι τὴν Ὑπουργίαν σας. Ἀλλὰ δὲν ἐπεκαλέσθην μόνον τὰς διεθνεῖς συγκρίσεις, αἱ ὁποῖαι φθάνουν μέχρι καὶ τοῦ 1960. Ἀνεκοίνωσα, ἐπίσης, τὰς ἐκθέσεις καὶ τῶν Σχολῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τοῦ Πρυτάνεως τοῦ Πολυτεχνείου, αἱ ὁποῖαι διεκτραγῳδοῦν τὴν σημερινὴν ἀθλίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία βεβαίως σᾶς ἀφορᾷ. Ἀνεκοίνωσα, ἐπίσης, καὶ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα μοῦ ἔδωσαν οἱ Πρόεδροι τῶν Ὁμοσπονδιῶν τῆς Στοιχειώδους καὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ τὰ ὁποῖα, ἐπίσης, ἀφοροῦν τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Ὁ ἔλεγχος, ἑπομένως, τὸν ὁποῖον ἤσκησα, ἀφορᾷ καὶ τὸ παρελθὸν καὶ τὸ παρόν.

§50Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν καλύπτονται μὲ τὰ προσχήματα. Ὡμιλήσατε περὶ ἀριθμῶν καὶ ἐσταματήσατε εἰς τὸ 1960. Αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ, πῶς νὰ τὸ κάμωμεν;

§51Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀνέφερα διεθνεῖς ἀριθμούς; Αὐτοὶ εἶναι οἱ τελευταῖοι ἐκδοθέντες. Ποῦ νὰ τοὺς εὕρω τοὺς ἄλλους;

§52Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Ἀφοῦ ἀγνοεῖτε, ὅτι διωρίσθησαν 1000 διδάσκαλοι καὶ 700 καθηγηταί.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρεῖτε, κύριε Ὑπουργέ.

§54Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἐμποδίζετε ὀλίγας λέξεις. Ἡ παρέμβασίς σας, ποίαν ἔννοιαν ἔχει; Ἐμποδίζετε τὴν διακοπήν μου;

§55Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Εὐχαρίστως, δέχομαι τὴν διακοπήν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠρωτήσατε τὸν κ. Κασιμάτην ἐὰν δέχετε διακοπάς, οὔτε ἐμὲ ἐὰν συμφωνῶ. Τήρησις εἶναι τοῦ Κανονισμοῦ.

§57Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς πρώτην εὐκαιρίαν, θὰ τὴν ἀνταποδώσω, ἔτσι διὰ δίδαγμα.

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ χρησιμοποιήσω διεθνεῖς ἀριθμούς. Ἐξεδόθησαν τὸ 1961 διὰ τὸ 1960. Ἐὰν δὲν καλύπτουν τὰ δύο τελευταῖα ἔτη, καλύπτουν τὰ προηγούμενα ἔτη μέχρι καὶ τοῦ 1960 καὶ ἔχουν σημασίαν διὰ τὴν πολιτικὴν τῆς Ε.Ρ.Ε. Ἐὰν δὲν σᾶς περιλαμβάνῃ αὐτὸς ὁ ἔλεγχος, δὲν ἔχω καμμίαν διάθεσιν νὰ σᾶς συμπεριλάβω ἢ νὰ μὴ σᾶς συμπεριλάβω. Ἀλλὰ ἀπὸ τὸ 1955 ἕως τὸ 1962, ὑπάρχει ἡ Ε.Ρ.Ε. Καὶ ἡ σύγκρισις ἰσχύει μέχρι καὶ τοῦ 1960. Νεώτερα διεθνῆ στοιχεῖα δὲν ὑπάρχουν ἀκόμη. Δι’ αὐτὸ δὲν τὰ ἀναφέρω.

§59Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐτόνισα τὰ συμβάντα τῆς τελευταίας 2ετίας, τὸ ἔκαμα διὰ νὰ σᾶς δείξω ποία εἶναι ἡ τάσις, ποία εἶναι ἡ ἀνοδικὴ πορεία τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ προσπάθεια ἡ κυβερνητική, δὲν τὸ ἔκαμα διὰ νὰ διαστείλω τὰς εὐθύνας μου. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ ἔγγραφον τῆς Διδασκαλικῆς Ὁμοσπονδίας, δὲν εἶναι διεθνὴς πηγή. Καὶ ἐὰν ἐστηρίξατε τοὺς λογαριασμούς σας ἐπὶ τῶν ποσοστῶν, δὲν τοὺς ἐστηρίξατε εἰς διεθνεῖς πηγάς. Διότι, ἐὰν θέλητε, ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ εἰς τὴν Ἀμερικὴν ὑπάρχει, τὸ ἀναφέρω εἰς τὸ βιβλίον μου, ὑπάρχει ἕνα ἄρθρον, εἰς τὸ FORTUNE τοῦ 1960, εἰς τὸ ὁποῖον διαμαρτύρονται καὶ λέγουν, ὅτι ἔχουν 40 μαθητὰς διὰ κάθε διδάσκαλον, ἐνῷ τὸ ἰδεῶδες εἶναι 28. Εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχομεν, δυστυχῶς, 40, ὁ μέσος ὅρος εἶναι 40, ἀλλὰ ἔχομεν σχολεῖα ποὺ εἴχομεν πέρυσιν 70 καὶ 80 καὶ ἔχομεν ἐφέτος 50. Τοῦτο δὲ ἐπετεύχθη μὲ τοὺς νέους διορισμοὺς ποὺ λησμονοῦνται. Διότι ὁ μέσος ὅρος καὶ ἐδῶ, ὅπως καὶ εἰς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα, εἶναι ἀπατηλός, δυστυχῶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὸ λέγω ὑπὲρ τῆς ἀπόψεώς σας αὐτό.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δύο λέξεις πάλιν. Ἀπὸ τοὺς Προέδρους τῶν Ὁμοσπονδιῶν ἐπῆρα τοὺς ἀδιορίστους καὶ τὰ σημερινὰ κενά, τὰ ὁποῖα γνωρίζουν αἱ Ὁμοσπονδίαι. Γνωρίζουν καλλίτερον ἀπὸ ὅλους. Μοῦ τοὺς ἔδωσαν σήμερον τὸ μεσημέρι. Ἐὰν ἀμφισβητῆτε αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς τῶν Προέδρων τῶν Ὁμοσπονδιῶν, προκαλέσατέ τους νὰ σᾶς δώσουν αὔριον ἀπάντησιν. Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τοὺς ἀριθμούς των.

§61Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Γίνεται συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἁπλουστάτου πράγματος, διότι ὅλοι οἱ βουλευταὶ γνωρίζουν, ὅτι πέρυσι διωρίσθησαν 1200 διδάσκαλοι καὶ 700 καθηγηταί.

§62Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μετὰ ταῦτα, πόσα κενὰ ἔμειναν; Ἐγὼ δὲν γνωρίζω, πόσοι διωρίσθησαν. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι σήμερον μοῦ εἶπαν, ὅτι διὰ τὴν Δημοτικὴν Παιδείαν, τὰ κενὰ εἶναι 5.000 καὶ εἶναι 7.000 ἀδιόριστοι. Μοῦ εἶπαν, ἐπίσης, ὅτι εἰς τὴν Μέσην Παιδείαν εἶναι 2.000 τὰ κενά, ἐξ αὐτῶν τὰ 1.400 ἠμποροῦν νὰ καλυφθοῦν, διότι ὑπάρχουν Φιλόλογοι καὶ Θεολόγοι. Δὲν ὑπάρχουν οἱ 600 Φυσικομαθηματικοὶ καὶ ξένων γλωσσῶν. Αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς μοῦ ἔδωσαν ὑπευθύνως, αὐτοὺς ἀναφέρω. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς.

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Κασιμάτη, ἐπιτρέψατέ μοι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ σᾶς ξεκουράσω. Πάντως, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, εἶναι πράγματι κἄπως παράδοξον καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω καὶ κἄπως λυπηρὸν καὶ τὸ ἐπισημαίνω, ὅτι ἐνῷ καὶ σεῖς καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοί σας, ὁσάκις ἀγορεύουν περὶ τῆς Παιδείας καὶ ὁ τύπος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁμιλοῦν πάντοτε περὶ τῶν ἀδιορίστων, δὲν ὁμιλοῦν ποτὲ περὶ τῶν διοριζομένων, δὲν ὁμιλοῦν ποτὲ περὶ τῶν θετικῶν βημάτων. Δὲν λέγω νὰ τὰ ἐξάρητε, εἶναι φυσικὸν ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ μὴ ἐξαίρῃ τὰ ἔργα τῶν Κυβερνήσεων, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον, ὡς εἶπε πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, τὰ θετικὰ βήματα τὰ συντελούμενα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, τὰ ὁποῖα δὲν ὡδήγησαν ἀκόμη ἐκεῖ ὅπου ὅλοι θὰ ἐπεθυμούσαμεν νὰ ὁδηγήσουν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἔστω καὶ χωρὶς νὰ ἐξάρητε τὰ θετικὰ βήματα, δὲν ἔπρεπε νὰ τὰ ἀποσιωπήσητε. Αὐτὸ τοὐλάχιστον θὰ ἔπραττον ἐγώ, ἐὰν ἤμην ἁπλοῦς βουλευτής, οὐχὶ Ἀρχηγὸς Κόμματος, ἀλλὰ ἁπλοῦς βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ ἐμνημόνευα, διότι αὐτὸ γίνεται εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα καὶ μὴ ὑπανάπτυκτα πολιτικῶς Κράτη, θὰ ἐμνημόνευα τὸ γεγονός, ὅτι ἐγένοντο καὶ διορισμοί, θὰ ἐμνημόνευα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅτι βάσει ἀνακοινώσεως, τὴν ὁποίαν ἀσφαλῶς γνωρίζετε καὶ διὰ τὴν ὁποίαν δὲν χρειάζεται νὰ πᾶτε νοερῶς εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, βάσει ἀνακοινώσεως τῆς Κυβερνήσεως, ἐντὸς 4 ἐτῶν, θὰ ἔχουν πληρωθῆ τὰ κενὰ μὲ τὸν ρυθμόν, ὄχι ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ὑποσχόμεθα, ὅτι θὰ ἐφαρμόσωμεν εἰς τὸ μέλλον, ἀλλὰ μὲ τὸν ρυθμὸν τὸν ὁποῖον ἤδη ἀπεδείξαμεν, ὅτι ἐφηρμόσαμεν εἰς τὸ παρελθόν, εἰς τὰ δύο τελευταῖα ἔτη. Κύριε Πρόεδρε καὶ Ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐκφράσω μίαν βαρεῖαν ἀπορίαν δι’ αὐτὴν τὴν μορφὴν τῆς πολιτικῆς ζωῆς ἐν Ἑλλάδι. Τὰ πάντα παραλείπονται ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων καὶ καταπατῶνται. Τὰ πάντα θὰ ἐπραγματοποιοῦντο ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐὰν εὑρίσκετο ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ ἀποτέλεσμα τὸ πρακτικὸν εἶναι, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ δὴ διὰ τῶν χειλέων ἑνὸς ἐξόχου Ἀρχηγοῦ της, τοῦ κ. Παπανδρέου, ἀποσιωπᾷ πᾶν ὅ,τι ἐγένετο. Ὡμίλησεν ὁ κ. Παπανδρέου, κυρίως δι’ ὅσα μέχρι τοῦ 1959 ἐσημειώθησαν. Λέγει, ὅτι ὑπάρχει τόσος ἀριθμὸς ἀδιορίστων καὶ δὲν ἀνακοινοῖ, ὅπως ὤφειλε νὰ ἀνακοινώσῃ χάριν τῆς ἀληθείας, ἀλλὰ καὶ τῆς Δημοκρατίας, ὅτι ἐγένοντο καὶ γίνονται ἐπὶ τῇ βάσει ρυθμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει ἤδη ἐφαρμοσθῆ, τόσοι καὶ τόσοι διορισμοί, ὅτι ἐκτίσθησαν καὶ κτίζονται βάσει ρυθμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει ἤδη τεθῆ εἰς ἐφαρμογήν, τόσαι καὶ τόσαι αἴθουσαι διδασκαλίας, αἴθουσαι διδασκαλίας τῶν ὁποίων τὸν ἀριθμὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μνημονεύσῃ ἐντὸς ὀλίγου καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἔχει ἐνώπιόν του τοὺς ἀριθμούς. Συμμερίζομαι πλήρως τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Κασιμάτη καὶ τὴν ἰδικήν σας καὶ ὅλων, ὅτι ἡ Παιδεία χρειάζεται ἀκόμη πολλά. Εὑρισκόμεθα, ὅμως, εἰς τὸν δρόμον. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ οὐσιῶδες. Μὴ ἀπογοητεύετε τοὺς νέους μὲ αὐτὰ ποὺ λέγετε. Οἱ νέοι δὲν γνωρίζουν. Πρέπει νὰ ἰδοῦν τὰ στοιχεῖα. Ποθοῦν, ἀγωνιοῦν, νοσταλγοῦν τὸ καλύτερον. Δὲν γνωρίζουν ἀκριβῶς τὸ τί γίνεται. Καὶ ἔρχεσθε ὑμεῖς, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὁ ὁποῖος ὑπήρξατε τοσάκις Ὑπουργὸς Παιδείας καὶ ὁ ὁποῖος εἶσθε μία πνευματικὴ καὶ πολιτικὴ φυσιογνωμία, νὰ διακηρύξητε ὅσα διεκηρύξατε περὶ τῆς κατωτάτης βαθμίδος, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Παιδεία. Ἐὰν εὑρίσκετο εἰς τόσον χαμηλὴν βαθμίδα ἡ παιδεία, θὰ εἴχατε καὶ σεῖς τὴν εὐθύνην, διότι 40–50 ἔτη πολιτεύεσθε καὶ ὑπήρξατε τοσάκις Ὑπουργὸς Παιδείας.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πράγματι, εὑρίσκομαι εἰς μεγάλην ἀπορίαν, διὰ νὰ δώσω ἀπάντησιν.

§65Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Διατί; Νὰ μοῦ εἴπητε διατὶ ἀποσιωπᾶτε τὴν πραγματικότητα. Νὰ εἴπητε πόσοι διωρίσθησαν ἐφέτος καὶ πέρυσι.

§66Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅταν μὲ εἰδοποιήσητε, ὅτι ἐτελειώσατε, θὰ ἀρχίσω νὰ ὁμιλῶ.

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μάλιστα, μὲ συγχωρῆτε.

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πρῶτον, μοὶ κατελογίσατε εὐθύνην, διότι κατὰ τὰ 40 ἔτη δὲν ἔπραξα περισσότερα ὑπὲρ τῆς Παιδείας.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν κατελόγισα εὐθύνην. Μὴ ξεκινᾶτε ἀπὸ ἐσφαλμένην προϋπόθεσιν. Εἶπον «ἐὰν ἴσχυον τὰ ὅσα λέγετε». Παρακαλῶ, λοιπόν, μείνετε εἰς τὰ λόγια μου.

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἴπατέ μοι, πῶς τὸ εἴπατε, διὰ νὰ ἀπαντήσω.

§71Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τὸ ἠκούσατε ἄριστα καὶ παρακαλῶ νὰ χρησιμοποιήσητε τοὺς λόγους καὶ τὰς ἐννοίας ὅπως διετύπωσα τοὺς λόγους καὶ ἐξέφρασα τὰς ἐννοίας. Εἶπον, ἐὰν εἴχατε δίκαιον καὶ ἦτο τόσον χαμηλὴ ἡ στάθμη τῆς Παιδείας, τότε ὅλοι, ἄρα καὶ ὑμεῖς καὶ ἅπαντες, θὰ εἴμεθα ὑπεύθυνοι. Αὐτὰ καὶ μόνον εἶπα καὶ μὴ θίγεσθε.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νὰ τὸ ἐννοήσω, πρῶτον, καὶ ἔπειτα νὰ θιγῶ. Μοὶ καταλογίζετε, πρῶτον, εὐθύνην, ὅτι κατὰ τὰ 40 ἔτη τῆς πολιτικῆς μου ζωῆς δὲν ἔπραξα περισσότερον ὑπὲρ τῆς Παιδείας. Δύο καὶ ἥμισυ χρόνια ἤμουν Ὑπουργός, εἰς τὰ 1930–32 καὶ ἕνα ἄλλο ἑξάμηνον εἰς τὸ 1951. Νομίζω, ὅτι διὰ τὰ 3 αὐτὰ χρόνια, ἡ ἀπόδοσίς μου ἀντέχει εἰς κριτικήν. Τὰ ἄλλα χρόνια, μὲ ποῖον τρόπον νὰ ἀποδώσω διὰ τὴν Παιδείαν; Μόνον ἀγωνιζόμενος ὑπὲρ τῆς Παιδείας καὶ ἐλέγχων ἐκείνους ποὺ ἤσκουν τὴν ἐξουσίαν, διότι δὲν ἐπραγματοποίησαν πλῆρες πρόγραμμα ἐκπαιδευτικόν. Πᾶν ὅ,τι ἦτο δυνατόν, τὸ ἔπραξα. Καὶ τώρα, νομίζω, ὅτι μὲ τὸν ἀγῶνα ποὺ διεξάγω, συμβάλλω εἰς τὴν προώθησιν τῆς Παιδείας. Αὐτὸ εἶναι τὸ εἶδος τῆς συμβολῆς, τὸ ὁποῖον μοὶ ἐπέτρεψεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Μοῦ λέγουν οἱ ἀντίπαλοι: Ποῖον εἶναι τὸ ἔργον σας; Ὁσάκις ἤσκησα ἐξουσίαν, νομίζω, ὅτι ἀπέδωκα δημιουργικὸν ἔργον. Ὁσάκις, ὅμως, εἶμαι Ἀντιπολίτευσις, ποῖον εἶναι τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Ὁ λόγος, καὶ μὲ αὐτὸν μάχομαι ὑπὲρ τοῦ Λαοῦ. Πρώτην φορὰν ἤκουσα νὰ ἐλέγχεται ἡ Ἀντιπολίτευσις, διότι δὲν ἐγκωμιάζει τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ εἶναι, πρωτότυπον εἶδος ἀντιπολιτεύσεως.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ρητῶς ἐδήλωσα, ὅτι δὲν ἐπερίμενα νὰ τὸ ἐξάρητε, ἀλλὰ νὰ μὴ τὸ ἀγνοήσητε.

§74Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν θὰ ὑπῆρχε θλιβερώτερον εἶδος Ἀντιπολιτεύσεως, ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ ἀπετέλει τὸν πτωχοπρόδρομον τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§75Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θλιβερώτερον εἶδος Ἀντιπολιτεύσεως, ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνίσταται εἰς ἄρνησιν πλήρη καὶ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν τῆς ἀληθείας, δὲν ὑπάρχει. (Χειροκροτήματα).

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι νὰ ἀσκῇ ἐθνικόν, δημιουργικὸν καὶ καλόπιστον ἔλεγχον. Καὶ αὐτὸν ἤσκησα. Ὅσα ἐπηκολούθησαν, εἶναι ἀληθῆ ἢ ἀναληθῆ; Εἶναι ἀπολύτως ἀληθῆ. Καὶ εἴμεθα ἄξιοι τῆς ἀποστολῆς μας, διότι ἔχομεν τὴν ἀλήθειαν. (Χειροκροτήματα).

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι, διότι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ ἀπὸ μίαν ἐσφαλμένην προϋπόθεσιν ἐξεκίνησε, δηλαδὴ ἀπὸ μίαν διαστροφὴν τῶν λόγων μου, ἀλλὰ καὶ ἐν συνεχείᾳ διέστρεψε ὄχι μόνον τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων μου, ἀλλὰ καὶ τὰς λέξεις τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησα καὶ οἱ φίλοι του ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ θὰ συνομολογήσουν, ὅτι δὲν ἠμφισβήτησα ποτὲ τὸ παρελθὸν τοῦ κ. Παπανδρέου, δὲν ἐξήτασα κἂν τὸ παρελθὸν αὐτό. Ἔκαμα ἁπλῶς ὑπόθεσιν, ἀποτελοῦσαν συνέχειαν συλλογισμῶν τοῦ ἰδίου τοῦ κ. Παπανδρέου. Τὰ εἶδεν ὅλα μαῦρα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Κατεδίκασε κατ’ οὐσίαν τὴν Ἑλλάδα καὶ ὅλας τὰς ἀπὸ δεκαετίας Κυβερνήσεις, εἰπών, ὅτι ἔχουν κρατήσει εἰς τὴν χαμηλοτέραν στάθμην τὸ ἐπίπεδον τῆς Παιδείας. Καὶ εἶπον, ὅτι ἐὰν αὐτὴ ἡ ὑπερβολή, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Παπανδρέου συνέβαινε —καὶ εὐτυχῶς δὲν συμβαίνει αὐτὸ— νὰ εἶναι ἀληθής, νὰ ἀνταποκρίνεται κατὰ γράμμα εἰς τὴν ἀλήθειαν, τότε, ἀσφαλῶς, καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, μετὰ τῶν ἄλλων, ἔχει εὐθύνας. Αὐτὰ εἶπον, κύριοι, καὶ τὸ ἤκουσαν καὶ οἱ ὀπαδοὶ τοῦ κ. Παπανδρέου εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Καὶ θὰ ἠπόρησαν, διότι παρὰ τὴν παράκλησίν μου νὰ μὴ διαστρέψητε τοὺς λόγους μου, δὲν συνεμορφώθητε μὲ τὴν παράκλησίν μου. Ἀλλά, μετὰ ταῦτα, προέβητε, κ. Παπανδρέου, εἰς ἄλλην δεινὴν διαστροφὴν — καὶ θὰ ὑπάρχῃ ἀσφαλῶς εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ— εἶπον, ὅτι θὰ ἦτο ἀφύσικον νὰ ἀναμένωμεν ἀπὸ μίαν Ἀντιπολίτευσιν οἱανδήποτε καὶ εἰς οἱονδήποτε μέρος τοῦ κόσμου, νὰ ἐξάρῃ τὰ ἐπιτεύγματα καὶ τὰ βήματα μιᾶς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ θὰ ἐπερίμενα, διότι αὐτὸ συμβαίνει ἢ πρέπει νὰ συμβαίνῃ εἰς πολιτικῶς καὶ ἠθικῶς καὶ πνευματικῶς μὴ ὑποαναπτύκτους χώρας — καὶ ἡ Ἑλλάς, δὲν εἶναι ἠθικῶς ὑποανάπτυκτος, ὅπως προσεπαθήσατε νὰ τὴν ἐμφανίσητε — θὰ ἐπερίμενα εἰς μὴ ὑποαναπτύκτους χώρας νὰ μὴ ἀποσιωπᾷ μία Ἀντιπολίτευσις, καθ’ ὃν τρόπον ἀποσιωπήσατε σεῖς καὶ καθ’ ὃν τρόπον ἀποσιωπᾷ γενικῶς ἡ μερίς σας, τὴν πραγματικότητα. Νὰ μὴ ἐξαίρῃ, νὰ μὴ εἶναι προπαγανδιστὴς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ νὰ μὴ διαδίδῃ τὸ ἀντίθετον τῆς ἀληθείας. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ μείωσιν μιᾶς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐὰν θὰ ἀπέφευγε νὰ διαδίδῃ τὸ ἀντίθετον τῆς ἀληθείας, διότι ἡ ἀλήθεια θὰ ἀπέβαινε πρὸς ὄφελος τοῦ ἀντιπάλου της, δηλαδὴ τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἦτο πρὸς ὄφελος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ πρὸς ὄφελος τοῦ τόπου ὁλοκλήρου, ὁ ὁποῖος διψᾷ δι’ εἰλικρίνειαν καὶ καλὴν πίστιν, ὁ ὁποῖος διψᾷ διὰ μίαν ἀγαθὴ προαίρεσιν. Θὰ ἦτο πρὸς ὄφελος ὁλοκλήρου τῆς χώρας, ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις, τοὐλάχιστον εἰς τὸ θέμα τῆς Παιδείας, δὲν ἀπεσιώπα τὴν ἀλήθειαν, ἢ —θέλετε κἄτι ὀλιγώτερον νὰ ἀπαντήσω— ἂς ἀπεσιώπα τὴν ἀλήθειαν, ἂς μὴ ἔφθανεν, ὅμως, γνωρίζουσα τὴν ἀλήθειαν, νὰ προβῇ εἰς τὰς καταγγελίας, εἰς τὰς ὁποίας ὑμεῖς, κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, προέβητε. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ ἡ διακοπή, καὶ ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τὸν ἀγαπητόν μου φίλον κ. Κασιμάτην, διὰ τὴν παρατεταμένην αὐτὴν διακοπήν, αὐτὴ ἡ διακοπὴ ἦτο ἀναγκαία νομίζω, διὰ νὰ στηρίξῃ ἔτι μᾶλλον τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος, ὡς ἀμέσως ὑπεύθυνος, ἦτο δύσκολον νὰ ἀντιδικήσῃ κάπως ἔντονα μαζί σας, ὄχι λόγῳ τοῦ χαρακτῆρος του, διότι ὁ χαρακτήρ του εἶναι ἐριστικὸς καὶ μαχητικός, χάριν, λοιπόν, καὶ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἦτο ἀναγκαία ἡ ἐπέμβασίς μου, ἀλλὰ κυρίως χάριν τῆς νεολαίας, ἡ ὁποία ἀκούει καὶ σᾶς καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ θὰ ἔπρεπε κἄποιος τρίτος καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὑπῆρξα ἀντικειμενικὸς τρίτος, θὰ ἔπρεπε, λοιπόν, κἄποιος τρίτος νὰ ἀκουσθῇ. Καὶ ὑπῆρξεν ἀντικειμενικὸς τρίτος, ὁ ὁποῖος —δυστυχῶς διὰ σᾶς— ἦτο ὑποχρεωμένος, βάσει τῆς ἀπολύτου καὶ ἀμερολήπτως λειτουργούσης σκέψεώς του, ὑμᾶς μὲν νὰ στηλιτεύσῃ διὰ τὰς ἀποσιωπήσεις σας καὶ τὰς παραλείψεις σας, τὴν Κυβέρνησιν δὲ Καραμανλῆ καὶ τὸν Ὑπουργὸν Κασιμάτην νὰ ἐπαινέσῃ. (Χειροκροτήματα).

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι προφανές, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει καταπονηθῆ καὶ εὑρίσκεται ὑπὸ τὸ κράτος συγχύσεως.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Διατὶ παίρνετε προσωπικὰ τὰ ζητήματα καὶ μὲ θίγετε; Διατὶ ἐννοεῖτε νὰ θίγητε, κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἐὰν ἔλεγον ἐγώ, ὅτι ἔχετε καταπονηθῆ καὶ εὑρίσκεσθε ὑπὸ τὸ κράτος συγχύσεως... (Διαμαρτυρίαι ἐκ τοῦ Κέντρου). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε.

§80Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν δέχομαι διακοπάς.

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Συμμορφοῦμαι.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, (ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Παπανδρέου), ἐπερίμενα ἀπὸ σᾶς μίαν προσπάθειαν νὰ προστατευθῇ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, ὁ ὁποῖος ἔπαυσε νὰ ὁμιλῇ.

§83Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠρκέσθη νὰ ἐκφράσῃ τὰς ἰδέας του, τὰς ὁποίας ἐγὼ θεωρῶ περιέργους, ἀλλὰ εἶχε δικαίωμα νὰ τὰς ἔχῃ. Ὡμίλησεν, ὅμως, μὲ φράσεις, αἱ ὁποῖαι θίγουν καὶ τὰς ὁποίας δὲν δέχομαι καὶ τὰς ὁποίας ἐπιστρέφω. Εἶπεν, ὅτι «διαστρέφω». Καὶ εἶπεν, ὅτι «στηλιτεύει». Οὐδέποτε διαστρέφω λόγους ἢ ἐννοίας. Καί, δεύτερον — εἶπεν —, στηλιτεύει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μέθοδον ἰδικήν μου. Δὲν ἐπιτρέπω οὔτε τὸν ἕνα, οὔτε τὸν ἄλλον χαρακτηρισμόν. Διότι, πρῶτον, δὲν εἶναι δίκαιος. Καί, δεύτερον, δὲν εἶμαι διατεθειμένος εἰς κανένα νὰ ἐπιτρέψω ὑβριστικὰς φράσεις. Ὁμιλῶν —ὅπως πάντοτε— εἶπον τὴν ἀλήθειαν. Ἐστηρίχθην εἰς κείμενα καὶ ἀνέφερον ἀριθμοὺς διεθνῶν κειμένων. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ἐχρησιμοποίησα, μὲ ἀπόλυτον εἰλικρίνειαν καὶ καλὴν πίστιν ἀριθμοὺς ἠγγυημένους, ἀναμφισβητήτους, οὐδεὶς εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ὀνομάσῃ τοῦτο «διαστροφήν». Ἀλλὰ ἠθέλησεν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μοῦ ἀναθέσῃ τὸ ἔργον τοῦ ἐγκωμιαστοῦ, τοῦ ἔργου τῆς Ε.Ρ.Ε. Αὐτὴν τὴν ἀποστολὴν δὲν ἀποδέχομαι. Θέλω, ὅμως, νὰ προσθέσω, ὅτι ἐνῷ ἡμεῖς μὲ ἀπόλυτον τιμιότητα καὶ εἰλικρίνειαν ὁμιλοῦμεν καὶ χρησιμοποιοῦμεν ἀριθμοὺς ἐγκύρων διεθνῶν κειμένων, ἀντιθέτως ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε., μὲ τὸ ἐπαίσχυντον ραδιόφωνον, ὑβρίζει καὶ συκοφαντεῖ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Αὐτὴ ἡ πρᾶξις εἶναι πράγματι ἀξία στηλιτεύσεως, ἀξία στιγματισμοῦ. (Χειροκροτήματα). Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖ τὸ ἐπαίσχυντον ραδιόφωνον διὰ νὰ συκοφαντῇ τοὺς ἀντιπάλους της, αὐτὴ εἶναι ἀξία στιγματισμοῦ καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§84Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν θὰ μιμηθῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐπιστρέψω καμμίαν ἀπὸ τὰς φράσεις, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησε, διότι κατ’ ἀρχὴν νομίζω, ὅτι ἡ φράσις, τὴν ὁποίαν κάποιος κἄποτε εἰσήγαγεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ τὴν ὁποίαν χρησιμοποιεῖ τόσον συχνὰ ὁ κ. Παπανδρέου καὶ τὴν ὁποίαν χρησιμοποιοῦν συχνὰ καὶ διάφοροι συνάδελφοι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἶναι φράσις, ἡ ὁποία δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀμοιβαιότητος τῶν σχέσεων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὀρθή. Κύριοι, ἔχει τὸ δικαίωμα ἕνας ὁμιλητὴς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ λόγοι μου διεστράφησαν. Καὶ δὲν θὰ εἶχον ἐγὼ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι διεστράφησαν οἱ λόγοι μου, καὶ δὲν τὸ εἶπον, ὅταν ἐγερθέντος τοῦ κ. Παπανδρέου, τὸν διέκοψα, διὰ νὰ τὸν διορθώσω, ἀλλὰ τὸ εἶπον, ὅταν μετὰ τὴν διόρθωσιν ἐπέμενε. Δὲν θὰ εἶχε, λοιπόν, τὸ δικαίωμα νὰ διατυπώσῃ οἱοσδήποτε ὁμιλητὴς τὴν κατηγορίαν, ὅτι διεστράφησαν οἱ λόγοι του, ἐὰν ἤρχετο ὁ ἐνδιαφερόμενος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, διότι ὅλοι εἴμεθα ἴσοι, εἴτε πρόκειται περὶ τοῦ κ. Παπανδρέου, εἴτε περὶ οἱουδήποτε βουλευτοῦ, νὰ παραδεχθῇ, ὅτι δὲν εἶχεν ὀρθῶς ἀκούσει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ρητῶς εἶπον. Καὶ τοῦτο, τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸ παρελθόν, ἐπέμενεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Παπανδρέου νὰ διαστρέψῃ, παρὰ τὴν προσπάθειάν μου, νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι κακῶς εἶχεν ἀντιληφθῆ. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἕτερον ἐπέμενε νὰ τὸ διαστρέψῃ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνεφέρετο εἰς τὴν θεωρίαν μου περὶ τοῦ χρέους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ρητῶς εἶχεν εἴπει, ὅτι δὲν εἶναι ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐξαίρῃ τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως. Ἠγέρθη τότε ὁ κ. Παπανδρέου καὶ εἶπε: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ προπαγανδίζῃ ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἀπέδωσεν εἰς ἐμὲ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶπον. Καὶ διὰ νὰ συγκαλύψῃ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν, ἐχρησιμοποίησε, λυποῦμαι πολύ, διότι ἐξεγείρεται εἰς αὐτὸν τὸν τόνον πολὺ συχνὰ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐχρησιμοποίησε, μετὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν περίστασιν, τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν —εὐτυχῶς— δὲν ἐπανέλαβε μετὰ ταῦτα, ὅτι μὲ βλέπει ἐκνευρισμένον καὶ ὅτι ἀποδίδει αὐτὸ εἰς καταπόνησιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἔπραξα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐναντίον τοῦ κ. Παπανδρέου, ἢ οἱουδήποτε ἄλλου, νὰ μειώσω δηλαδὴ τὸν ἀντίδικόν μου. Δὲν θὰ ἀνταποδώσω τὴν μέθοδον αὐτήν. Καὶ δὲν θὰ ἐπιστρέψω αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν φρασεολογίαν εἰς τὸν κ. Παπανδρέου. Θὰ ἤθελον νὰ ἐκτιμήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν διαφορὰν συμπεριφορᾶς ἔναντι ἀλλήλων, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐκτιμήσει ὁ λαὸς τοῦ Νομοῦ μου καὶ θὰ ἐκτιμήσητε καὶ σεῖς καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡ προσπάθεια τοῦ ἀντιδίκου, μὲ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὸ θέμα, εἶναι προσπάθεια, τὴν ὁποίαν συχνὰ κάμει ὁ κ. Παπανδρέου. Διατὶ ἔχει καταπονηθῆ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν ἔχει καταπονηθῆ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Κ., ὁ ὁποῖος κτυπᾷ ἀενάως τὸ χέρι του ἐπὶ τοῦ βήματος. (Χειροκροτήματα). Διότι πᾶσα πρᾶξις, πᾶσα συμπεριφορὰ τοῦ κ. Παπανδρέου, πρέπει νὰ θεωρῆται συμπεριφορὰ ἠρέμου πολιτικοῦ ἀνδρὸς καὶ πᾶσα ἐκδήλωσις, ἀπάντησις, ἀντιδικία οἱουδήποτε ἄλλου καὶ εἰδικώτερα ἐμοῦ, πρέπει νὰ θεωρῆται συνάρτησις ἐκνευρισμοῦ, διότι εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν ἤθελε νὰ φθάσῃ καὶ ἔφθασε κατ’ οὐσίαν ὁ κ. Παπανδρέου. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προβῶ εἰς τὴν παρατήρησιν αὐτήν, ἀλλὰ τὸ ἔκαμα διὰ νὰ γίνῃ συνειδητὴ ἡ διαφορὰ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον συμπεριφερόμεθα πρὸς ἀλλήλους, διὰ νὰ γίνῃ συνειδητὴ ἡ διαφορὰ καὶ ὑπ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ ἰδίου τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ ὑπὸ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τέλος θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω ὅτι δὲν εἶναι διόλου ἀντίθετον οὔτε πρὸς τὰς κοινοβουλευτικὰς παραδόσεις, οὔτε πρὸς τὰς ἰδιότητας ἀνδρὸς μαχομένου εἴτε ὑπὲρ τῆς μιᾶς εἴτε ὑπὲρ τῆς ἄλλης παρατάξεως νὰ λέγῃ ὅτι στηλιτεύει τοὺς λόγους καὶ τὴν τακτικὴν τῆς ἄλλης πλευρᾶς. Τὶ πράττετε σεῖς ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ; δὲν στηλιτεύετε καὶ μάλιστα καὶ ἐμὲ ἀδίκως, κατὰ τρόπον σχεδὸν παθολογικῶς ἔξαλλον, ὄχι σεῖς προσωπικῶς ἀλλὰ ἡ παράταξίς σας, ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖ φράσεις, λέξεις ὅρους ποὺ οὐδέποτε ἄλλοτε εἶχαν ἀκουσθῆ μετὰ τὸν διχασμὸν εἰς τὴν Νεοελληνικὴν πολιτικὴν ζωήν. Τὸ νὰ εἴπῃ τις ὅτι στηλιτεύει τὴν πολιτικὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἢ νὰ εἴπῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις στηλιτεύει τὰς ἀπόψεις ἢ τὴν τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ ὄχι μόνον θεμιτὴν ἔκφρασιν ἀλλὰ ἔκφρασιν ἀνταποκρινομένην εἰς τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐπιτελοῦμεν, τὸ ὁποῖον ἐπιτελεῖτε σεῖς ἐπιτιθέμενος καθ’ ὃν τρόπον ἐπιτίθεσθε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ αὐτῆς οὐχὶ ἀμυνομένης, ἀλλὰ ἀντεπιτιθεμένης, ὅπως ἔχομεν καθῆκον. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἔχομεν καθῆκον νὰ ἀντεπιτιθέμεθα, διότι τὴν ἀντεπίθεσίν μας τὴν στηρίζουν οἱ ἀριθμοὶ — κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Κ.— τὴν στηρίζει ἡ πραγματικότης, τὴν ὁποίαν σεῖς ἐπιμόνως, πεισμόνως καὶ κατὰ τρόπον — τὸν ὁποῖον παρακαλῶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ κρίνῃ — ἀπεσιωπήσατε. (Χειροκροτήματα).

§85Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ......

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτερματίσθη ἡ διαλογικὴ συζήτησις.

§87Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, θέτει ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθην; Σᾶς παρεκάλεσα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὁμιλίας σας νὰ ἐπισημάνετε ἕνα ἀριθμὸν ἀπὸ ὅσους ἐπεκαλέσθην, τὸν ὁποῖον θεωρεῖτε μὴ ἀκριβῆ. Διότι ὅλοι εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ προστατεύσῃ τὸν ρήτορα μετὰ τὴν δήλωσίν του, ὅτι δὲν δέχεται διακοπὰς καὶ παρακαλῶ νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι τὸ Προεδρεῖον δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς οὐδένα νὰ διακόψῃ τὸν ρήτορα.

§89Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Νομίζω ὅτι ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου ἔδωσα ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τοῦ εἶπον ὅτι ἐσταμάτησε εἰς τὰ 1960. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι αἱ στατιστικαὶ καὶ αἱ κατόπιν ἐξελίξεις μετέβαλον τὰ πράγματα καὶ σᾶς τὸ ἀπέδειξα χωρὶς νὰ εἶμαι ἐξ ἄλλου βέβαιος ὅτι τὸ 1,4 τοῦ 1960 εἶναι ἀκριβές. Δὲν εἶναι τόσο δύσκολον νὰ εἶναι λανθασμένον ἕνα νούμερο καὶ τὸ ὅτι ἀνεγράφη εἰς μίαν στατιστικὴν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν δὲν σημαίνει τίποτε. Γνωρίζετε κατὰ ποῖον τρόπον λαμβάνονται αἱ πληροφορίαι ἐὰν ἴδωμεν ἀπὸ κάτω τὴν παραπομπὴν εἰς τὸν τόμον πιθανὸν νὰ εὕρωμεν τὴν ἐξήγησιν τοῦ φαινομένου. Δὲν εἶναι ἡ παραπομπὴ ἀνακριβὴς οὔτε σᾶς κατηγόρησα ἐπὶ ἀνακριβείᾳ, ἴσως ὅμως νὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς ἐσφαλμένος. Ἐγὼ σᾶς κατηγόρησα μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ σᾶς ἔχω, ὅτι ἐσταματήσατε εἰς τὸ 1960 καὶ ἐπεκαλέσθην μάλιστα πολιτικὸν καὶ ποιητὴν ζήσαντα πρὸ αἰῶνος διὰ νὰ δώσω εἰς τὴν ἀντιδικίαν τὸν χαρακτῆρα μιᾶς φιλικῆς, ἐὰν θέλετε ἀντιμετωπίσεως, διότι φιλικὴ θέλω νὰ εἶναι ἡ συζήτησις περὶ τῆς Παιδείας, διότι περὶ τῆς Παιδείας διαπραγματευόμεθα καὶ ἀντιλαμβάνομαι τὸ πάθος σας καὶ τὸν πόθον σας, ἀλλὰ σᾶς διαβεβαιῶ ὅμως, ὅτι καὶ ἡμεῖς διαπνεόμεθα ἀπὸ τὰ ἴδια αἰσθήματα καὶ ἀγωνιζόμεθα καὶ θὰ ἀγωνιζώμεθα ὄχι μόνον ἐγὼ ἀλλὰ ἀγωνίζεται καὶ ὅλη ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸν ἴδιον σκοπόν. Μᾶς λέγετε, ὅτι δὲν κάμνομεν τίποτε, ἐνῷ γνωρίζετε ἢ δὲν γνωρίζετε, ἀλλὰ εἶναι γνωστόν, ὅτι μετὰ τὸν πόλεμον ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ εἰς ὅλα τὰ κράτη, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπῆρξαν μεγάλαι καταστροφαί, κατεβλήθη προσπάθεια οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἐτέθη πάντοτε εἰς δευτέραν μοῖραν ἡ προσπάθεια τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς Παιδείας. Δὲν ἀντελήφθησαν πιθανὸν δύο φαινόμενα τὰ ὁποῖα εἶπον εἰς τὸν λόγον μου τῆς 13 Ἀπριλίου. Τὸ ἕνα εἶναι ἡ δημογραφικὴ ἔκρηξις, ἡ ὁποία ἐνεφανίσθη καὶ τὸ δεύτερον ἡ δίψα, τὸ ξεσήκωμα τῶν μαζῶν διὰ τὴν μόρφωσιν, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε γίνει ἀντιληπτόν. Ὅταν ἐπεβλήθησαν ἐδῶ αἱ εἰσιτήριοι ἐξετάσεις, ἐπεβλήθησαν ὄχι διότι δὲν ὑπῆρχον θέσεις, ἀλλὰ διὰ νὰ περιορισθοῦν οἱ ἐπιστήμονες. Αὐτὴ ἦτο ἡ νοοτροπία τῆς ἡγέτιδος τάξεως πρὸ εἰκοσιπέντε ἐτῶν. Αὐτὴ ἡ νοοτροπία πρέπει νὰ σταματήσῃ καὶ πολὺ ὀρθὰ λέγει ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι τὸ σύστημα τῶν εἰσιτηρίων εἶναι λανθασμένον καὶ πρέπει νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἄλλος ἐπιλογῆς τῶν φοιτητῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ποὺ συμφωνοῦμεν, συμφωνοῦμεν καὶ εἰς ἄλλα πολλὰ σημεῖα. Συμφωνοῦμεν καὶ εἰς πλεῖστα ἄλλα θέματα τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀκολουθοῦμεν. Ὑπῆρξεν ὀλεθρία ἡ εἰσήγησις τοῦ ἑνιαίου Γυμνασίου. Νομίζω, ὅτι τὸ Σχολαρχεῖον, καταλλήλως διαρρυθμιζόμενον, θὰ ἦτο τὸ σχολεῖον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὑπῆρξεν, ὅμως, μέγα λάθος, ὅτι τὸ 1929, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἐπὶ μακαρίτῃ Γόντικα, ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἐλευθερίου Βενιζέλου, εἰσήχθη τὸ ἑνιαῖον Γυμνάσιον. Ὑπῆρξαν εἰσηγηταὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέστρεψαν ἐξ Ἑσπερίας καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν κατόπιν οἱ συνεργάται σας, κ. Πρόεδρε, καθ’ ὅλα τὰ ἄλλα λαμπροὶ ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὸ ἑνιαῖον Γυμνάσιον, ἕνα σύστημα οὐδαμοῦ ἐφαρμοζόμενον. Διότι πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ σύστημα τοῦ ἑνιαίου Γυμνασίου δὲν ἰσχύει πουθενά, οὔτε εἰς τὴν Γαλλίαν, οὔτε εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ δὲν ξέρω ἐὰν θὰ ἀλλάξαμε τὸ σύστημα τῶν δύο κύκλων τοῦ Γυμνασίου, ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῇ χωριστὰ ὁ κάθε κύκλος διὰ νὰ ἠμπορούσατε νὰ ἀπαλλαγῆτε καὶ σεῖς, κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔρχεσθε κάθε ἡμέρα καὶ μοῦ ζητᾶτε νὰ γίνῃ τὸ τριτάξιον τετρατάξιον καὶ τὸ τετρατάξιον πεντατάξιον κλπ. Πρέπει νὰ γίνουν δύο κύκλοι, ὁ δὲ δεύτερος κύκλος νὰ εἶναι κύκλος ποιότητος, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ εἰσάγωνται κατόπιν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων καὶ ἀφοῦ διδάσκονται καταλλήλως. Πολλαὶ ἀποφάσεις τῆς συσταθείσης Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν Παιδείαν —ὅπως εἶπεν ὁ κ. Παπανδρέου— δὲν ἐξετελέσθησαν καὶ λυποῦμαι, πρῶτον, δι’ αὐτὸ καὶ διὰ τοῦτο ἔχω προπαρασκευάσει τὴν σύγκλησιν τοῦ Ἐθνικοῦ Συμβουλίου Παιδείας διὰ τὴν 27ην Φεβρουαρίου 1963. Ἠξεύρετε, ὅτι ὑπάρχει ἕνα Ἐθνικὸν Συμβούλιον Παιδείας καὶ τὸ ὁποῖον θὰ καλέσῃ πάντα ἐπιθυμοῦντα νὰ μετάσχῃ, προκειμένου νὰ ἀποφασίσῃ τὴν λῆψιν τῶν καταλλήλων μέτρων διὰ τὴν Παιδείαν. Δυστυχῶς, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν προβαίνει εἰς τὴν ταχεῖαν ψήφισιν τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων.

§90ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δηλαδή, Δικτατορία;

§91Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Αὐτὸ δὲν εἶναι θέμα δικτατορίας, εἶναι θέμα λειτουργίας τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, εἰς τὴν ὁποίαν νομοθετικὴν ἐξουσίαν ὑποτίθεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις πρέπει νὰ συνεργάζωνται. Ὅταν ὅλα τὰ νομοθετήματα μεταβάλλωνται εἰς αἰτίας ἀντιπολιτευτικοῦ ἀγῶνος καὶ εἰς πρόσχημα μάχης, ποτὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ καθιστᾶ διστακτικὸν διὰ πλείστας ὅσας μεταρρυθμίσεις, τὰς ὁποίας θεωρῶ ἀπαραιτήτους. Μία ἀπ’ αὐτὰς εἶναι καὶ ἡ ἀναδιάρθρωσις τοῦ Γυμνασίου, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξαρτᾶται καὶ ἡ ἀναδιάρθρωσις τοῦ προγράμματος τῆς Μέσης Παιδείας. Διὰ νὰ ἀπαντήσω καὶ ἱκανοποιήσω τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, σᾶς λέγω, ὅτι ἀμέσως μετὰ τὸν πόλεμον, ἰδίως εἰς τὰς χώρας τὰς κατεστραμμένας, ὁλόκληρος ἡ προσπάθεια τῶν χωρῶν ἐστράφη εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν ἔργων ὑποδομῆς, καὶ παρημελήθη ἡ Παιδεία. Παρημελήθη ἀπὸ ὅλους, δὲν παρημελήθη ἀπὸ τὴν μίαν ἢ ἀπὸ τὴν ἄλλην Κυβέρνησιν, καὶ πολλὲς φορὲς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι παρημελήθη, ἁπλῶς ἐδόθη προτεραιότης ἀλλοῦ. Διὰ νὰ σᾶς δείξω πόσον εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, σᾶς λέγω, ὅτι ἀπὸ τὸ 1950–1955, ἀνηγέρθησαν 2209 αἴθουσαι στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐλάχισται αἴθουσαι Μέσης. Ἴσως δὲ πολλαὶ ἀπὸ αὐτὰς ἀνηγέρθησαν μὲ τὴν βοήθειαν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας ἢ τῶν τοπικῶν παραγόντων. Ἀπὸ τὸ 1956–1961, εἰς τὴν δευτέραν ἑξαετίαν, ἀνηγέρθησαν 4081 αἴθουσαι Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως καὶ 360 Μέσης. Ὁ Ὀργανισμὸς τὸν ὁποῖον ἱδρύσαμεν, νομίζω, ὅτι ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος θὰ πληρώσῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας μας. Λέγω νομίζω, διότι ποτὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ κανεὶς ποία εἶναι ἡ ἐξέλιξις τῶν θεσμῶν ποὺ ἱδρύομεν, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἐλπίζω, ὅτι μετ’ ὀλίγα ἔτη δὲν θὰ ὑπάρχῃ σχολικὸν κτιριακὸν πρόβλημα. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὸν κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος καὶ μὲ τὸν ἑαυτόν μου, ὅταν πιστεύω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι προνόμιον τῶν ὀλίγων ἡ παίδευσις, καὶ πιστεύω, ὅτι ὑπάρχει χῶρος καὶ δι’ ἄλλο ἢ δι’ ἄλλα Πανεπιστήμια. Ἀλλὰ ὅλα ἔχουν μίαν ἱεράρχησιν, ὄχι διότι δὲν πιστεύομεν, ὅτι ἡ Παιδεία ἀποτελεῖ ἐπένδυσιν, ἀλλὰ διότι μεταξὺ τῶν ἐπενδύσεων ὑπάρχει μία ἱεράρχησις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἱεράρχησις ἀξιολογική, εἶναι ἱεράρχησις ἐκ περιστάσεως, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ταχέως θὰ εὑρεθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀναγγείλῃ, ὅτι προχωρεῖ πρὸς τὴν ἵδρυσιν καὶ νέου Πανεπιστημίου. Ὅσον ἀφορᾷ τέλος, τὸ τμῆμα τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὰς τεχνικὰς σχολάς, μετὰ τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ 1959, ὁ προκάτοχός μου καὶ ἀγαπητὸς φίλος κ. Βογιατζῆς, κατέβαλε προσπάθειαν διὰ νὰ ἱδρύσῃ τὰς πρώτας τεχνικὰς σχολάς, καὶ ἄλλας μὲν εὑρὼν λειτουργούσας τὰς ἐδημοσιοποίησεν, ἄλλας δὲ ἤρχισε νὰ ἱδρύῃ. Καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου ἱδρύθησαν 24 νέαι τεχνικαὶ σχολαί, ἀλλὰ ἀκόμη δὲν ἔγινε κτῆμα τοῦ λαοῦ μας ἡ ἀνάγκη τῆς τεχνικῆς μορφώσεως. Δὲν φθάνει νὰ ἱδρύωμεν τὰς σχολάς, εὑρισκόμεθα πρὸ τῆς ἀδυναμίας νὰ εὕρωμεν πάντοτε τοὺς καταλλήλους καθηγητάς, ἀλλὰ καὶ δὲν εὑρίσκομεν κἄποιον τρόπον νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὸ πρόγραμμα. Καὶ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ὅταν ἱδρύῃ κανεὶς μίαν σχολὴν ἢ ἕνα θεσμόν, κυττάζει πῶς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἀνάγκας, δὲν κυττάζει πῶς θὰ εὕρῃ τὸ τέλειον, αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ κανών, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἀκολουθοῦμεν καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς ἐλλείψεως τῶν καθηγητῶν τῆς φυσικῆς καὶ τῶν μαθηματικῶν, καὶ τῶν ξένων γλωσσῶν, ἰδίως δὲ τῶν πρώτων, διότι δυστυχῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ξένας γλώσσας, δὲν ὑπάρχουν ὀλίγα ἢ πολλὰ γνωρίζοντες, πρέπει ὁ καθηγητὴς τῆς ξένης γλώσσης νὰ γνωρίζῃ τὴν ξένην γλῶσσαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ γνωρίζῃ τὸ σύνολον. Εὑρέθημεν ἐνώπιον αὐτῆς τῆς δυσκολίας καὶ τῆς δυσκολίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἀπὸ τὸ κοινόν, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ὑπὲρ τῆς συνθέσεως τῆς κλασσικῆς καὶ τῆς τεχνικῆς μορφώσεως, ἡ ὁποία νομίζω, ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ νέον θέμα διχασμοῦ μεταξὺ κλασσικῆς καὶ τεχνικῆς παιδείας, ὅπως ἐδημιούργησε μεταξὺ δημοτικῆς καὶ καθαρευούσης, ἡμεῖς πρέπει νὰ πείσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἡ τεχνικὴ παιδεία εἶναι ἐξ ἴσου καλὴ καὶ ἐξ ἴσου ἀποδοτικὴ καὶ ἐξ ἴσου ὁδηγὸς εἰς διεξόδους ζωῆς, ὅπως ἡ κλασσικὴ παιδεία. Διότι πολλὲς φορὲς ἱδρύονται τεχνικὰ τμήματα Γυμνασίων ἢ οἰκονομικὰ τμήματα Γυμνασίων καὶ τὴν ἑπομένην γίνονται διαδηλώσεις εἰς τοὺς δρόμους μὲ μαῦρες σημαῖες καὶ ὁ πληθυσμὸς ζητεῖ νὰ γίνουν κλασσικὰ καὶ ὄχι τεχνικὰ Γυμνάσια. Κανένα δὲν κατηγορῶ, διότι εἶναι θέμα προπαρασκευῆς καὶ αὐτῆς τῆς προπαρασκευῆς ζητῶ ἀπὸ ὅλους νὰ γίνετε συνεργάται. Διότι ὅταν οἱ μὲν κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἱδρύει τεχνικὰς σχολάς, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως λέγομεν, ὅτι πρέπει νὰ διατηρήσῃ τὰ κλασσικὰ Γυμνάσια, ὅταν καθένας ἀπὸ τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους εἶναι ὑπὲρ τῆς τεχνικῆς Παιδείας καὶ τῶν τεχνικῶν σχολῶν, ἀλλὰ παντοῦ ἀλλοῦ, πλὴν ἀπὸ τὸ Γυμνάσιον τῆς περιοχῆς των, τότε βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν. Δὲν κατηγορῶ κανένα, ἐπαναλαμβάνω. Περιγράφω μίαν κατάστασιν, τῆς ὁποίας πιθανὸν νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ θῦμα. Ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἀφῆκα κανένα ἀπὸ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου, ἀναπάντητον. Πιθανὸν νὰ ἀφῆκα. Ἂς μοῦ συγχωρηθῇ. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι δικαιούμεθα νὰ παραπονούμεθα διὰ τὴν κατάστασιν τῆς Παιδείας μας. Ἀλλὰ ἔχω ἐπίσης τὴν πεποίθησιν, ὅτι δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔκαμεν ὄχι μόνον ὅ,τι ἠμποροῦσεν, ἀλλὰ κἄτι περισσότερον· ὅτι ἔκαμε πρόγραμμα συμπληρώσεως τῶν κενῶν τῆς Παιδείας καὶ αὐτὸ τὸ πρόγραμμα τὸ τηρεῖ μὲ ἀπόλυτον συνέπειαν καὶ εἰς τὴν Στοιχειώδη καὶ εἰς τὴν Μέσην καὶ εἰς τὴν Ἀνωτάτην Παιδείαν. Ἄλλη εἶναι ἡ βοήθεια εἰς τὴν μίαν καὶ ἄλλη εἰς τὴν ἄλλην, τὴν ὁποίαν ζητεῖ. Ζητεῖ τὴν βοήθειαν τῶν διδασκάλων καὶ τῶν γονέων καὶ τῶν μαθητῶν εἰς τὴν Στοιχειώδη καὶ Μέσην Παιδείαν. Ζητεῖ τὴν βοήθειαν τῶν καθηγητῶν τῶν Πανεπιστημίων εἰς τὴν Ἀνωτάτην Παιδείαν, ἀλλὰ ζητεῖ δι’ ὅλην τὴν Παιδείαν τὴν βοήθειαν ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Δὲν εὑρίσκεται ἔξω τοῦ δρόμου. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀπέδειξεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἔξω τοῦ δρόμου. Εὑρίσκεται εἰς τὸν δρόμον τῆς καλυτερεύσεως τῆς Παιδείας, εἰς τὸν δρόμον τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς μορφώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἕνα δρόμον δύσκολον, διότι κἄθε τόσο ἔχει διάφορα ἀπρόβλεπτα ἐν πολλοῖς ἐμπόδια. Ἀλλὰ εὑρίσκεται εἰς τὸν ὀρθὸν δρόμον. Εὑρίσκεται δὲ εἰς τὸν ὀρθὸν δρόμον ἀκόμη καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦ ὅλου ἐκπαιδευτικοῦ προβλήματος. Διότι δὲν εἶναι μόνον τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν καὶ τὰ ὁποῖα μᾶς ἀπασχολοῦν. Εἶναι τὸ πρόβλημα τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προγράμματος, εἶναι τὸ πρόβλημα τῶν σχολικῶν βιβλίων. Ἐξ αὐτῶν, τὸ πρῶτον εἶναι διεθνές. Εἰς τὴν Γαλλίαν τὰ προγράμματα ἀλλάσσουν κάθε χρόνον. Εἶναι καὶ ἐκεῖ εἰς ἀναζήτησιν τοῦ προγράμματος ποὺ πηγαίνει εἰς τὸν σημερινὸν κόσμον καὶ εἰς τὸν σημερινὸν ἄνθρωπον. Ὅλα αὐτὰ ἀποδεικνύουν τὰς δυσκολίας. Καὶ αἱ δυσκολίαι αὐταὶ εἶναι πρόσθετοι εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅπου ὑπάρχουν ὠργανωμένα συμφέροντα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος ζητήματα. Ἐὰν θελήσετε νὰ μεταβάλετε μίαν ὥραν ἑνὸς μαθήματος ἀπὸ ἕνα Σχολεῖον, ἔχετε τοιαύτας ἐπιπτώσεις —καὶ φυσικὰ ὑπάρχει πάντοτε ἡ διάθεσις ἐκμεταλλεύσεως τοῦ πράγματος— ὥστε νὰ λογαριάζητε ἀπὸ πενῆντα μεριές, πρῶτον, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῆτε εἰς τὴν μεταρρύθμισιν ἢ ὄχι. Εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς ἐφαρμογῆς τῶν πορισμάτων τῆς Ἐπιτροπῆς Παιδείας. Μία μόνον ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς Παιδείας ἐφηρμόσθη καὶ αὐτὴ προκαλεῖ συνεχῶς ἀναταραχήν. Σήμερον ἀκόμη ὑπεβλήθη πρότασις καταργήσεως αὐτῆς τῆς διατάξεως τῆς Ἐπιτροπῆς Παιδείας. Εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὸν ἑπταετῆ κύκλον τῶν νυκτερινῶν γυμνασίων. Αὐτὴν τὴν ἐψήφισεν ὅλη ἡ Βουλὴ ὁμοθύμως. Ἡ πρότασις καταργήσεως ὑπεβλήθη ἀπὸ συναδέλφους τῆς Ε.Δ.Α., οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν κατάργησιν τοῦ ἑβδόμου ἔτους ἀπὸ τὰ νυκτερινὰ γυμνάσια. Εἶναι πράγματι παραδεδεγμένον, ὅτι τὰ νυκτερινὰ γυμνάσια, διότι ἔχουν ὀλιγωτέρας ὥρας καὶ εἶναι ἐπιεικέστερα, δυστυχῶς, αὐτὸ εἶναι ἀλήθεια, πρέπει νὰ ἔχουν παραπάνω δύο χρόνια, ἐπρότεινεν ὁ κ. Παπανοῦτσος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Παιδείας, ἕνα χρόνον ἐθεσμοθέτησεν ἡ Βουλή, οὐδένα λέγουν σήμερον. Καὶ εἰς τὸν ἀγῶνα τῶν φοιτητῶν, τὸν εὐγενῆ, προστίθενται καὶ οἱ μαθηταὶ τῆς ἑβδόμης τάξεως τῶν νυκτερινῶν γυμνασίων. Μίαν ἐτόλμησεν ἡ Πολιτεία, ἡ Βουλή, ἐκ τῶν προτάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Παιδείας, νὰ θεσμοθετήσῃ καὶ ἡ ἀναταραχὴ συνεχίζεται. Νομίζετε, ὅτι χωρὶς τὴν βοήθειαν ὅλων σας καὶ μὲ τὴν διάθεσιν ἑνὸς ἀγῶνος καὶ μιᾶς μάχης δι’ οἱονδήποτε θέμα, τὸ ὁποῖον φέρει ἡ Κυβέρνησις ἐδῶ, ἠμποροῦν νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς Παιδείας; Ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ὀκταταξίου δημοτικοῦ σχολείου δὲν ἀνέπτυξε πλήρως τὰς ἀπόψεις του ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Δὲν εἶναι τὸ 8τάξιον δημοτικὸν σχολεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπεβλήθη εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἄλλη λύσις ἐδόθη διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς μορφώσεως, εἰς ὡρισμένας μάλιστα χώρας, ὅπως εἰς τὴν Ἰταλίαν, τὸ δημοτικὸν σχολεῖον εἶναι πενταετές. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα, τὸ θέμα εἶναι μέχρι τίνος ἔτους εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ φοίτησις καὶ εἶναι διεθνὴς ἡ τάσις τῆς ἐπεκτάσεως τῶν ἐτῶν ὑποχρεωτικῆς παιδείας. Σημειώσατε, ὅτι δὲν εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα ἡ ὕπαρξις ἀπολυτηρίου ἢ ἐνδεικτικοῦ μὲ τὴν ὑποχρεωτικότητα τῆς φοιτήσεως μέχρις ὡρισμένης ἡλικίας. Ὑποχρεοῦνται εἰς τὴν Ἰταλίαν μέχρι τοῦ 14ου ἔτους καὶ καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν μέχρι τοῦ 16ου ἔτους. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὑποχρεοῦνται νὰ πᾶνε καὶ παραπάνω ἀπὸ τὸ δημοτικὸν σχολεῖον. Ὅταν ὅμως πέρυσι παρεξηγήθη μία φράσις μου εἰς κάποιαν ἀπὸ τὰς ἀτελευτήτους ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι συγκεντροῦνται καὶ ζητοῦν τὰ παραδοξότερα τῶν πραγμάτων, διότι εἶπον, ἀντὶ νὰ αὐξάνωμεν τὸν κύκλον τῶν σπουδῶν, θέλομεν νὰ τὸν μειώσωμεν καὶ τὴν ἑπομένην ἔγινεν ἐπανάστασις καὶ ἐπανάστασις ἀπὸ ὅλας τὰς ἐφημερίδας, πρωτοπορούσας φυσικὰ εἰς κάθε αἴτημα, οἱονδήποτε καὶ ἂν εἶναι, καὶ ἐπανάστασις εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἤθελον νὰ ἐπιβαρύνω, λέγουν, περισσότερον τοὺς πτωχοὺς μαθητάς. Αὐτὸ εἶναι δυσάρεστον καὶ αὐτὸ ἀποδεικνύει μίαν ἄλλην πτυχήν, μίαν πτυχήν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορθώσωμεν τόσον εὔκολα. Χρειάζεται μία παράδοσις μικρά, χρειάζεται μία προσπάθεια ἄοκνος, χρειάζεται μία συνεργασία διαρκείας. Εἶναι ὅτι ἡ στάθμη τῆς μορφώσεως ἴσως δὲν εἶναι εἰς ὃ ἐπίπεδον ἔπρεπε νὰ εἶναι, ἡ στάθμη γενικῶς τῆς μορφώσεώς μας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ βελτιώσωμεν τὰ πράγματα. Ἀλλ’ ἐάν, φίλτατε καὶ σεβαστὲ κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Κέντρου, ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα καὶ μοῦ εἴπητε: Διατὶ δὲν τὸ διωρθώσατε· ἔχετε ὡς ἐπιβαρυντικὴν αἰτίαν τὸ ὅτι ἐγνωρίζατε τὸ πρᾶγμα καὶ δὲν τὸ διωρθώσατε!!, θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, πιθανὸν νὰ πταίω ἐγώ, ἀλλὰ καὶ σεῖς εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ πιστεύσετε, ὅτι δὲν πταίω ἐγώ, δὲν πταίει κανείς μας. Πταίει μία παράδοσις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη καὶ ἡ ὁποία ἔχει καταλήξει εἰς τὸ ἀντιμετωπίζεται τὸ σχολεῖον, ὡς ἕνα ἐργοστάσιον παραγωγῆς διπλωμάτων, ἕνα ἐργοστάσιον παραγωγῆς πτυχίων καὶ ὄχι ὡς ναός, ὡς τέμενος τῆς μορφώσεως. Δὲν κατηγορῶ κανένα, δὲν δικαιοῦμαι νὰ κατηγορήσω κανένα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐδῶ πρέπει νὰ καταβάλωμεν μίαν μεγάλην καὶ πολὺ πιὸ ἔντονον προσπάθειαν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, ἐπροχώρησε πάρα πέρα. Ἐγώ, ἠκολούθησα ἀντίθετον διάρθρωσιν εἰς τὰς πτωχὰς σκέψεις, ποὺ σᾶς ἀνεκοίνωσα. Ἔθεσε τὸ πρόβλημα τῶν ἰδανικῶν τοῦ Ἔθνους. Εἶναι βέβαια μέγα τὸ τραῦμα, τὸ ὁποῖον ὑπέστη τὸ Ἔθνος ἀπὸ τὴν κατάρρευσιν τῆς Μεγάλης Ἰδέας. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ λέγωμεν, ὅτι εἶναι αἰώνια τὰ ἰδανικὰ τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δικαιοσύνης, δηλαδὴ τῆς Δημοκρατίας. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖον ἐδῶ, νὰ ἀρχίσωμεν ὡς πρῶτον βῆμα, τὴν συνεργασίαν τῶν ἄλλων. Πρέπει ὅλοι μας τὰ ἰδανικὰ αὐτὰ νὰ τὰ κάμωμεν ἀτομικὴν πρᾶξιν καὶ ἀφοῦ τὰ κάμωμεν ἀτομικὴν πρᾶξιν, νὰ προχωρήσωμεν καὶ εἰς τὴν συνεργασίαν. Δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἡ κατάστασις, ἀλλὰ μὲ τὸ νὰ λέγωμεν κἄθε ἕνας, ὅτι ὁ ἄλλος δὲν πιστεύει εἰς τὴν Δημοκρατίαν, δὲν νομίζω, ὅτι κάμνομεν ἐποικοδομητικὴν πολιτικήν.

§92Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. ..... (Δὲν ἠκούσθη).

§93Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Βλέπετε, ἠκούσθη ὁ τόνος. Καὶ ἡ ἀτομικὴ προσπάθεια καὶ πίστις ἀπεδείχθη δυσχερής. Ὄχι, φίλοι μου. Πιστεύομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν Δημοκρατίαν, πιστεύομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ἐλευθερίαν, ἀλλὰ δὲν δεχόμεθα, ὅτι Δημοκρατία εἶναι, νὰ μᾶς κατηγορῆτε κἄθε ἡμέραν. Πιστεύομεν, ὅτι ἡ Δημοκρατία θὰ νικήσῃ. Ἀλλὰ θὰ νικήσῃ, κ. συνάδελφε ποὺ χειρονομεῖτε, μὲ τὴν ἐκ νέου καταψήφισίν σας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἡλιοῦ, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Δ.Α., ἔχει τὸν λόγον.

§95Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ τῶν Θρησκευμάτων, ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσῃ τὸν λόγον του μὲ μίαν ἀναδρομὴν εἰς τὴν Γαλλικὴν λογοτεχνίαν, καὶ τὴν Λίμνην τοῦ Λαμαρτίνου. Παρακολουθήσας μὲ προσοχὴν ὅσα εἶπεν, εὑρίσκομαι καὶ ἐγὼ ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω μὲ μίαν ἄλλην ἀναδρομὴν εἰς τὴν ἰδίαν λογοτεχνίαν. Πραγματικά, θέλων νὰ ἀποδείξῃ τὸ θερμό, ὑπὲρ τῶν σπουδαστῶν καὶ τῆς Παιδείας γενικώτερον, ἐνδιαφέρον του, ἐπεκαλέσθη τὸν παλαιὸν καὶ μεγαλύτερον, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν ἀντικρουόμενον παρ’ αὐτοῦ κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, τὸν παλαιόν του σύνδεσμον μὲ τὴν Παιδείαν καὶ μὲ τοὺς σπουδαστάς. Αὐτὸ μοῦ ἐνεθύμισε ἕνα ἄλλο ἀριστούργημα τῆς Γαλλικῆς φιλολογίας, τὰς LIAISONS DANGEREUSES, τοὺς ἐπικινδύνους συνδέσμους. Διότι, πραγματικά, ὅταν μὲ τόσην ἄνεσιν ἐπεστράτευσε προχείρως παντοδαπὸν ὑλικὸν παντοειδῆ καὶ ἄσχετα καὶ μὴ συνηρτημένα μεταξὺ των ἐπιχειρήματα καὶ συλλογισμούς, διὰ νὰ εὕρῃ ἐξηγήσεις καὶ δικαιολογίας διὰ τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἡ Παιδεία, δείχνει, ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ συλλάβῃ οὔτε τὴν ἔκτασιν, οὔτε τὸ βάθος τοῦ προβλήματος καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀκριβῶς τὸ ἐνδιαφέρον του εἶναι ἐνδιαφέρον ἐπικίνδυνον διὰ τὴν Παιδείαν. Ὁπωσδήποτε, μέσα εἰς τὰ διάφορα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα παρέταξε, μᾶς ἀνέφερε τὰς ἐπικρίσεις Ἄγγλων διὰ τὴν ἀνεπάρκειαν τῆς μερίμνης τῆς Ἀγγλικῆς Πολιτείας εἰς τὰ τῆς Παιδείας, μιᾶς Πολιτείας, ἡ ὁποία κατὰ κεφαλὴν κατοίκου, δαπανᾷ περίπου τὸ ὀκταπλάσιον παρ’ ὅ,τι δαπανᾷ ἡ χώρα μας. Πολιτεία, ἡ ὁποία διαθέτει διὰ τὰς ὑποτροφίας εἰς ὅλας τὰς βαθμίδας τῆς Ἐκπαιδεύσεως, καλύπτει, δηλαδή, τὸ 27,4% τῶν μαθητῶν καὶ σπουδαστῶν δι’ ὑποτροφιῶν, θεωροῦσα ὡς θεσμὸν οὐσίας καὶ ὄχι, ὡς ἕνα συμβολικὸν καὶ διακοσμητικὸν θεσμόν, τὸν θεσμὸν τῶν ὑποτροφιῶν. Χωρὶς νὰ σκέπτεται, ὅτι ἀκριβῶς ἐὰν αὐτὰ εἶναι ἀνεπαρκῆ, τὰ ὁποῖα δίδονται ἐν Ἀγγλίᾳ σήμερον, δὲν ἀποτελεῖ ἀπολογίαν καὶ ἄμυναν, ἀλλὰ τὴν αὐστηροτέραν καταδίκην τῆς ἐδῶ ἀκολουθουμένης πολιτικῆς. Εἶπεν ἀκόμη, ὅτι ἱδρύθη Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐπεξεργάζεται καὶ ἐκπονεῖ πρόγραμμα διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῶν σχολικῶν κτιρίων. Αἱ ἐπιτροπαί, πολλὰς φοράς, περιέχουν παραπομπὴν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας. Ὁπωσδήποτε, εἰς τὴν προσπάθειαν νὰ μειώσῃ, χωρὶς νὰ ἀμφισβητῇ, διότι ἐγὼ ἐπιμένω εἰς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔδωκε καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, αἱ πηγαὶ δείχνουν, ὅτι κενὰ εἶναι ὡς τὰ προσδιώρισε καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, ἠθέλησε, χωρὶς νὰ ἀμφισβητήσῃ καὶ τοὺς ἀριθμούς, νὰ εἴπῃ, ὅτι εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν δρόμον τῆς θεραπείας τοῦ πράγματος, διότι κατὰ τὴν 2ετίαν διώρισε 2.000 εἰς τὴν κατωτάτην καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖον ἀριθμόν, ἑκατοντάδων, εἰς τὴν Μέσην Παιδείαν. Δηλαδή, διὰ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ δὲν ἐγεφυρώθη τὸ χάσμα, δὲν ἐπληρώθησαν αἱ ἐλλείψεις, ἀλλὰ ἐκαλύφθη ἁπλῶς ἡ φυσιολογικὴ κατὰ 5% ἐτησία ἔξοδος λόγῳ γήρατος, θανάτου, συνταξιοδοτήσεως, ἡ ὁποία ἐπὶ 22.000 διδασκάλων, ἀνέρχεται εἰς 1.100 τὸν χρόνον. Τέλος, ἠθέλησε νὰ ἐπιμείνῃ εἰς ἕνα μῦθον, διότι χωρὶς νὰ εἶναι βέβαιος τί ἔκαμαν τὰ ἄλλα κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡμεῖς οὐδέποτε ἐψηφίσαμεν τὸ 7ετὲς τῶν νυκτερινῶν Γυμνασίων, ἠθέλησε νὰ ἐπιμείνῃ εἰς ἕνα μῦθον προβάλλων, ὅτι ἀπὸ ὅλας τὰς προτάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς Παιδείας, υἱοθετήθη ἡ πλέον ἀπηνής, ταξική, ἡ πλήττουσα αὐτοὺς τοὺς ἥρωας, τοὺς μικρούς, οἱ ὁποῖοι ὕστερα ἀπὸ ὁλόκληρον ἡμέραν ἐπιμόχθου ἐργασίας, καταφεύγουν τὴν νύκτα εἰς τὸ σχολεῖον, διὰ νὰ βελτιώσουν τὴν θέσιν των. Ὁπωσδήποτε, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς ἡρμοσμένου λόγου τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὴν ἐπὶ μέρους παράτασιν, ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, εἰς ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐξέθεσε. Διότι, πράγματι, ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι σήμερον συζητεῖται θέμα κρίσιμον, ὅμοιον τοῦ ὁποίου σπανίως ἄγεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἡ νέα γενεὰ κατηγορεῖ τὴν πολιτείαν, ὅτι παρέλειψε στοιχειώδη ὑποχρέωσίν της ἀπέναντι τοῦ μέλλοντος τῆς χώρας, ὑποχρέωσιν, ἡ παράλειψις, τῆς ὁποίας ἐδημιούργησεν, ὄχι ἁπλῶς ζημίαν καὶ κίνδυνον διὰ τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα τῶν σπουδαστῶν, ἀλλὰ θέτει εἰς κίνδυνον αὐτὴν τὴν ἰδίαν τὴν ἐθνικὴν κληρονομίαν, τὴν ὁποίαν μαζὶ μὲ τὴν σκυτάλην ὡς ἐπερχομένη γενεά, θὰ παραλάβῃ ἀπὸ ἡμᾶς. Δὲν ἠξεύρω, ἀνεξαρτήτως τοῦ τί εἶπαν, ἢ τί πρόκειται νὰ εἴπουν οἱ δύο διδάσκαλοι τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ κατηγορητήριον τῆς σπουδαζούσης καὶ τῆς μαθητιώσης νεολαίας, δὲν ἠξεύρω πῶς μέσα εἰς τὴν συνείδησίν των, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίζουν τὰ πράγματα. Διότι, πράγματι, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ σήμερον πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολῇ περισσότερον, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸ ἐὰν εὐθύνεται ἢ ὄχι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἢ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι αἱ ζοφεραὶ σκέψεις διὰ τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσει εἰς τὸ μέλλον τῆς χώρας, διὰ τῆς ἐφαρμοζομένης πολιτικῆς ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν προβλημάτων. Ζῶμεν εἰς μίαν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ραγδαῖαι καὶ ἐπαναστατικαὶ τεχνολογικαὶ μεταβολαὶ εἰς τὰ μέσα τῆς παραγωγῆς πραγματοποιοῦνται. Αἱ μεταβολαὶ αὗται, αἱ ὁποῖαι ἀναβιβάζουν γοργὰ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν λαῶν, ὀφείλονται κατὰ κύριον λόγον εἰς τὴν ἐπιστημονικὴν ἔρευναν, εἰς τὸν πειραματισμόν, εἰς τὴν μάθησιν, εἰς τὴν ἐξειδίκευσιν καὶ τῆς ἐπιστήμης καὶ τοῦ ἐμψύχου παραγωγικοῦ δυναμικοῦ τῆς κάθε χώρας. Καὶ αὐτὸ εἶναι τόσον σαφές, ὥστε ὄχι πλέον ἀπὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὸ μορφωτικὸν ἐπίπεδον τῶν μαζῶν, ἀλλὰ ἀπὸ στυγνὸν κερδοσκοπικὸν ἐπιχειρηματικὸν ἐνδιαφέρον, οἱ ἐκπρόσωποι τῶν μεγαλυτέρων ὀλιγαρχικῶν συγκροτημάτων, ἀκόμη καὶ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας καὶ ἀλλοῦ, διεκήρυξαν καὶ ἐφαρμόζουν εἰς τὴν πρᾶξιν, ὅτι αἱ ἐπενδύσεις εἰς τὴν Παιδείαν εἶναι αἱ πολυτιμότεροι καὶ αἱ ἀποδοτικώτεραι οἰκονομικαὶ ἐπενδύσεις διὰ κάθε ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Δυστυχῶς, ἡ Κυβέρνησις ἄλλως σκέπτεται τὸ πρᾶγμα. Εἶναι μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ὡς πρὸς τὴν Παιδείαν ἐξεδήλωσε πολλαπλῶς τὰς ἀπόψεις της. Ἄλλοτε, παλαιότερον, δι’ Ὑπουργοῦ της ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀποθανόντος ἐν τῷ μεταξύ, ἐπετέθη κατὰ τῶν πτωχῶν σπουδαστῶν. Οἱ πτωχοὶ δὲν πρέπει νὰ σπουδάζουν. Τὸν ἑαυτόν σας νὰ αἰτιᾶσθε. Πρὸ ὀλίγων μηνῶν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ἐξῆρεν ὡς εὐεργέτημα διὰ τὸ Ἔθνος τὸν ἀναγκαστικὸν ἐκπατρισμὸν τῆς νεολαίας καὶ λαμβάνοντα ρυθμὸν ἀπειλητικόν, αὐξανομένου ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος, τὸν καλύπτοντα τὸ 1961 τὴν αὔξησιν τὴν φυσιολογικὴν τοῦ πληθυσμοῦ, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ ἐσήμανε κάμψιν τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ κάμψιν σημαντικὴν καὶ προσφάτως τὸ ὑπηνίχθη ἄλλωστε καὶ σήμερον χωρὶς νὰ τὸ ἀναπτύξῃ, προσφάτως ὁ ἤδη Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, κ. Κασιμάτης, μὴ θέλων νὰ ἀντικρύσῃ κατάματα τὴν πραγματικότητα καὶ νὰ καταλήξῃ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν φυσικομαθηματικοὶ νὰ προσλαμβάνωνται εἰς τὰ Γυμνάσια μὲ πρῶτον μισθὸν 1.950 δραχμάς, μὲ 12 δραχμὰς ὡρομίσθιον καὶ ὅτι ἐκεῖ πρέπει νὰ ἀναζητηθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἑπομένως δεόντως ἡ αἰτία τῆς ἀπροθυμίας καὶ τῆς ἐρημώσεως ἀπὸ καθηγητὰς τῶν φυσικῶν καὶ μαθηματικῶν, ἐπῄνεσε, πρωτάκουστον εἰς τὸν κόσμον, τὴν δημιουργίαν κλάδου ὑποεπιστημόνων διετοῦς φοιτήσεως μὲ ἐκπτώσεις ὡς πρὸς τὰς ἐπιδόσεις, εἰς τοὺς ὁποίους νὰ ἐμπιστευθῇ ἡ χώρα τὴν Παιδείαν, νὰ ἐμπιστευθοῦν τὰ φυσικὰ καὶ τὰ μαθηματικὰ εἰς τὰ Γυμνάσια, εἰς μίαν ἐποχὴν ποὺ αἱ ἐκπαιδευτικαὶ μεταρρυθμίσεις ἀπὸ τῆς μιᾶς ὥρας εἰς τὴν ἄλλην εἰσάγουν καὶ τὴν τεχνολογίαν, ὡς εἰδικὸν μάθημα εἰς τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν, μὲ ἀπόδοσιν καὶ μὲ ἐνδιαφέρον σημαντικόν, ὅπως ἠμποροῦσε νὰ διαπιστώσῃ, ἐὰν ἤθελε νὰ προσέξῃ τὰς δύο σαφεῖς δημοσιογραφικὰς ἄλλωστε, ἀλλὰ ἀρκετὰ σοβαρὰς μελέτας ποὺ δημοσιεύονται εἰς τὸ «MONDE» εἰς τὰς 4.9.62. Πράγματι, ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν θεμάτων τῆς Παιδείας, ἔδειξεν, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ πολιτιστικοῦ, τοῦ πνευματικοῦ καὶ τοῦ ἐπιστημονικοῦ ἐπιπέδου, ὅτι περιορίζει ἠθελημένως καὶ προγραμματισμένως τὰς ἀναπτύξεις τῆς Παιδείας εἰς τὴν χώραν μας καὶ ὁ πνευματικὸς αὐτὸς μαθουσιαλισμὸς ἔχει ἤδη ἀποδώσει, διότι κατὰ τὴν ἑπταετῆ διακυβέρνησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ, ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὄχι μόνον δὲν ἠκολούθησε τὴν κατὰ 7% αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ, ἀλλὰ ἐσημείωσε καὶ μίαν πτῶσιν, περιορισθεὶς εἰς τὰς 940.000 μαθητὰς τὸ 1955, εἰς τὰς 895.000 τοῦ 1955 καὶ τὰς 839.000 κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Αὐτὴ λοιπὸν ἡ νοοτροπία ἀντιμετωπίσεως τῶν προβλημάτων τῆς Παιδείας ἐκ μέρους τῶν κυβερνώντων, εἶναι ἐκείνη ποὺ θεμελιώνει τὰς ζωηροτέρας ἀνησυχίας καὶ τὰς ζοφερὰς προβλέψεις διὰ τὸ μέλλον, ἀλλὰ εἶναι καὶ αὐτή, ἡ ὁποία τάσσει σήμερον ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος καὶ ὅλας τὰς πολιτικὰς μερίδας ἀλληλέγγυον εἰς τὸ πλευρὸν τῶν σπουδαστῶν καὶ τῶν μαθητῶν ποὺ ἡ κυβερνητικὴ ἀκηδεία τοὺς ὑπεχρέωσε νὰ διδαχθοῦν ὄχι μόνον μὲ τὴν μαχητικὴν διεκδίκησιν δικαιώματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐγωϊστικόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀτομικήν των ὠφέλειαν, ἀλλὰ εἰς τὸ καλὸν τοῦ Ἔθνους, εἶναι δυνατὸν ἐνδεχομένως νὰ ἀποσπάσουν ὀλίγα τινὰ ἀπὸ ὅσα κἄθε Κυβέρνησις πραγματικὰ ἐθνικὴ θὰ ἐθεώρει, ὅτι εἶναι αὐτονόητον χρέος της, ὅτι εἶναι ἐκπλήρωσις ἀποστολῆς τὸ νὰ τὰ εἶχε πραγματοποιήσει. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀγῶνες, τοὺς ὁποίους διεξάγουν οἱ φοιτηταί, εἶναι ἀγῶνες ὑψηλοῦ ἐπιπέδου, ἀγῶνες αὐτόχρημα ἐθνικοί, οἱ ὁποῖοι ἔξω ἀπὸ πολιτικὰς διακρίσεις ἑνώνουν ὅλον τὸν σπουδάζοντα κόσμον καὶ δείχνουν εἰς τὴν νεολαίαν πὼς ὅλον τὸ Ἔθνος εἶναι μαζί της. Συνοψίζονται σήμερον καὶ ἀνάγονται οἱ ἀγῶνες τῆς νεολαίας εἰς ἕνα σύνθημα 15%, εἰς τὴν διεκδίκησιν ὑπὲρ τῆς Παιδείας πιστώσεων ἴσων πρὸς τὸ 15% τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πραγματικὰ ἐφέτος ἐπὶ προϋπολογισμοῦ 24 δισεκατομμυρίων, εἴχομεν τακτικὰ ἔξοδα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ἕνα δισεκατομμύριον 735 ἑκατομμύρια καὶ ἀπὸ αὐτὰ 84,5 ἑκατομμύρια διὰ τὴν Ἐκκλησίαν. Ἑπομένως, εἴχομεν ἕνα δισεκατομμύριον 650 ἑκατομμύρια. Θὰ προσθέσω καὶ τὰ 218 ἑκατομμύρια τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐπενδύσεων, ἂν καὶ ἐν μέρει ἀφοροῦν ἕνα χημεῖον, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἑπτὰ ἐτῶν διαφημίζεται ὡς ἔργον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ ἑπτὰ ἐτῶν μένει εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν τοῦ γιαπιοῦ, ἐν μέρει ἀφοροῦν ἕνα θεμέλιον λίθον τεθέντα πανεπιστημιουπόλεως, ἀλλὰ θὰ τὰ ὑπολογίσω, ὅλα αὐτὰ μαζί, μᾶς κάνουν ἕνα δισεκατομμύριον 869 ἑκατομμύρια, δηλαδή, 7,76% ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ γύρω εἰς τὸ 2% ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ὁ κ. Κασιμάτης ἠθέλησε νὰ ἐπικαλεσθῇ ἀριθμοὺς τοῦ 1963. Διὰ τὸ 1963 ἡ Βουλὴ ἔχει δεδομένους ὡρισμένους ἀριθμούς, τὰ δωδεκατημόρια, μὲ αὐτὰ προσδιορίζονται αἱ πιστώσεις διὰ τὴν Παιδείαν εἰς τὸ ὕψος τοῦ 1962, ἐὰν καὶ ὅταν αἱ ὑποσχέσεις μετατραποῦν εἰς πρᾶξιν, ἔχομεν νὰ ξανασυζητήσωμεν καὶ ἐὰν καὶ ὅταν οἱ προϋπολογισμοὶ ἐπαληθευθοῦν διὰ τῶν ἀπολογισμῶν, διότι δὲν ἀπορροφῶνται εἰς τὸ σύνολόν των τὰ κονδύλια τῆς Παιδείας, τότε θὰ ἔχωμεν νὰ συζητήσωμεν. Κύριοι συνάδελφοι, εὑρίσκεται πράγματι, καὶ δὲν θὰ ἐπανέλθω, διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου τὰ ἐξέθεσεν ἤδη, εὑρίσκεται πράγματι εἰς τὴν τελευταίαν βαθμίδα ἡ χώρα μας ἀπὸ ἀπόψεως καὶ ποσοστοῦ καὶ ἀπολύτου ἀριθμοῦ διατιθεμένου διὰ τὴν Παιδείαν, ἢ μᾶλλον εἰς τὴν προτελευταίαν, διότι τελευταία εἰς τὰς Εὐρωπαϊκὰς χώρας φέρεται ἡ Ἱσπανία, τέλος πάντων, ἐὰν δὲν ἐταιριάζαμεν κλπ. Ὑπάρχουν ὅμως αἱ ἄλλαι χῶραι, τῶν ὁποίων τὸ ποσοστὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπὲρ τῆς Παιδείας κυμαίνεται μεταξὺ 15% καὶ 43%. Ἀναφέρω τὴν Ἰσλανδίαν μὲ 19%, τὴν Πολωνίαν μὲ 23%, τὴν Λευκορωσίαν μὲ 43%. Σημειωτέον, ὅτι ἐὰν αἱ χῶραι αὐταί, ἔχουσαι ἤδη συγκροτημένην ἀπὸ ἀπόψεως κτιριακῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικοῦ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐποπτικῶν μέσων, συγκροτημένην τὴν Παιδείαν, αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην διὰ τὴν συντήρησιν καὶ τὴν φυσιολογικὴν ἀνανέωσιν νὰ δαπανοῦν αὐτὰ τὰ ὑψηλὰ ποσοστά, ἡμεῖς μὲ τὰ σχολεῖα κατερειπωμένα, μὲ ἔλλειμμα 9.000 αἰθουσῶν διδασκαλίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι καὶ εἰς αὐτὰ ἀκόμη τὰ ποσοστὰ ὅταν φθάσωμεν θὰ ἔχωμεν ἐκπληρώσει εἰς τὸ σύνολον τὰς ὑποχρεώσεις μας ἔναντι τῆς Παιδείας. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἡμερήσιος πρωϊνὸς καὶ ἀπογευματινὸς Τύπος, μὲ φαντασίαν ἀναγνωσματογράφων, σᾶς πληροφορεῖ, ἐὰν ἀσχολῆσθε μὲ τὰ πολιτικά, ὅτι διεξάγεται ἕνα συνέδριον τοῦ κόμματός μας, εἰς τὸ ὁποῖον ἀλληλοσπαρασσόμεθα κλπ. Εἰς τὴν πραγματικότητα ὑπάρχει ἕνα συνέδριον, ὅπου 354 ἄνθρωποι ἐκλεγμέναι ἀπὸ ὅλας τὰς γωνίας τῆς Ἑλλάδος, ἀνατέμνουν καὶ ἀναλύουν ὅλα τὰ ζωτικὰ προβλήματα τῆς χώρας καὶ θὰ ἤθελα νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας, τὴν παρέμβασιν σήμερον μιᾶς γυναικὸς–μητέρας, αἱρετῆς ἀντιπροσώπου τῆς Καβάλας: «Δὲν ὑπάρχει οὔτε ἕνα σύγχρονον κτίριον διὰ τὰ σχολεῖα Μέσης Ἐκπαιδεύσεως· στεγάζονται ὅλα εἰς παλαιὰ κτίρια, εἰς τὸ Γυμνάσιον ἀρρένων δὲν ἀνάβουν σόμπα διὰ νὰ μὴ πάρῃ φωτιά, εἰς τὸ Γυμνάσιον θηλέων αἱ μαθήτριαι παρακολουθοῦν τὰ μαθήματα καθήμεναι εἰς τὸ δάπεδον εἰς συνωστισμόν. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ εἰς τὸ Οἰκονομικὸν Γυμνάσιον. Κανένα σχολεῖον δὲν ἔχει προαύλιον, τὰ πέντε ἀπὸ τὰ ἑπτὰ δημοτικὰ σχολεῖα φιλοξενοῦνται εἰς κτίρια μὲ εἰσφορὰν τῶν κατοίκων καὶ τῶν ὀργανώσεων. Τὰ δημοτικὰ σχολεῖα τοῦ χωρίου Μουργιὲς Θάσου στεγάζονται εἰς δύο ὑπόγεια καφενεῖα καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν κακοκαιρίαν διέκοψαν ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου τὰ μαθήματα». Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τὰς ἐκθέσεις τῶν ἐκπαιδευτικῶν συμβούλων, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν, ὅτι εἰς τρώγλας, εἰς ἀποθήκας, εἰς παραπήγματα, προχείρως εἰς ἐκκλησίας στεγάζονται ἕνα σωρὸ σχολεῖα, ὅτι ὑπάρχουν κτίρια κατερειπωμένα, ἑτοιμόρροπα, τὰ ὁποῖα καταρρέουν ἐπὶ τῶν μαθητῶν. Χθὲς ἀκόμη ἀνεγράφη, ὅτι ἕνας εὐσυνείδητος διδάσκαλος εἰς ἕνα χωρίον τῆς Γορτυνίας ἀνῆλθε μόνος του εἰς τὴν στέγην διὰ νὰ διορθώσῃ τὰ κεραμίδια κατέπεσε καὶ ἐφονεύθη. Εἰς τὴν Μακεδονίαν ἡ στατιστικὴ λέγει, ὅτι ἐπὶ 1.076 σχολείων, ὑπάρχουν 718 ὑγιεινά, 103 ἀνεκτά, 110 ἑτοιμόρροπα, 136 στεγαζόμενα προχείρως εἰς τὰς ἐκκλησίας κλπ. καὶ 45 δὲν λειτουργοῦν ἐλλείψει στέγης. Ἡ ὕπαρξις ἢ ἡ ἀνυπαρξία τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ συσχετισθῇ μὲ τὸ σύστημα τῶν μονοταξίων, διταξίων κλπ. σχολείων, ποὺ σημαίνει ὄχι, ὅτι εἶναι δύο αἱ τάξεις ἢ μία ἡ τάξις, ἀλλὰ ὅτι εἶναι ἐκ περιτροπῆς τοῦ διδασκάλου ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας διὰ τὰς 6 τάξεις ἢ δύο εἶναι οἱ διδάσκαλοι καὶ ἐκ περιτροπῆς ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἡμέρας διδάσκουν τὰς 6 τάξεις. Αὐτὸ σημαίνει —καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν τῶν σχολείων ὑπερβαίνει τὰ μισὰ— ὅτι εἶναι σχολεῖα 4.446 τοιαύτης μορφῆς. Εἶναι 4.446 τὰ μονοτάξια ἐπὶ 9.030 ἐν συνόλῳ, 2.007 τὰ διτάξια, 902 τὰ τριτάξια καὶ 800, μόνον, τὰ πλήρη ἑξατάξια. Ἐποπτικὰ ὄργανα διδασκαλίας, ἰδίως φυσικῆς καὶ χημείας, δὲν ὑπάρχουν. Εἰς τὴν ἐποχήν μας, τῆς τεχνολογικῆς ἀνόδου, ἀναγκάζονται, εἴτε ἀπὸ εἰκόνες ἢ φωτογραφίες, εἴτε ἀπὸ τὴν προφορικὴν περιγραφὴν τῶν διδασκάλων, νὰ πληροφορηθοῦν τὰ διάφορα πράγματα, περὶ τῶν ὁποίων διδάσκονται, τὰ διάφορα ἀντικείμενα, τὰ διάφορα μηχανήματα, τὰ διάφορα ἐργαλεῖα, τὰ πειράματα τοῦ ἠλεκτρισμοῦ κλπ. Εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ἐκπαίδευσιν ὑπάρχει ἡ ἔλλειψις ἐργαστηρίων καὶ Ἰνστιτούτων Ἐρευνῶν. Δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκεῖς σχολαί, δὲν ὑπάρχουν καθηγηταί, δὲν ὑπάρχουν αἴθουσαι διδασκαλίας. Ὄρθιοι παρακολουθοῦν τὰ μαθήματα. Βοηθητικὸν προσωπικὸν εἰς ἕδρας, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται 6 ἢ 7 βοηθοὺς καὶ ἐπιμελητάς, ἢ δὲν ὑπάρχουν ἢ ὑπάρχει ἕνας μόνον καὶ δὲν ἐπιχορηγοῦνται τὰ διοικητικῶς μὲν αὐτόνομα, ἀλλ’ οἰκονομικῶς ὄχι αὐτάρκη Ἀνώτατα Ἱδρύματα. Εἰς τὴν στατιστικὴν τοῦ 1960–61 φαίνεται, ὅτι εἰς τὴν Ἀνωτάτην Παιδείαν ἐφοίτησαν 28.155 σπουδασταί, δηλαδή, 32 ἐπὶ 100 χιλιάδων, 51 λέγουν τὰ στοιχεῖα τῆς Οὐνέσκο εἰς τὴν Γαλλίαν, 80 εἰς τὴν Οὑγγαρίαν. Ὑπάρχουν ἀριθμητικοὶ περιορισμοὶ κατὰ τὰς ἐξετάσεις, τὰς εἰσαγωγικάς, τὰς πτυχιακάς, ποὺ σκοπὸν μοναδικὸν ἔχουν νὰ περιορίσουν τὴν εἴσοδον εἰς τὰ Πανεπιστήμια, διότι δὲν ὑπάρχουν ἕδραι, αἴθουσαι, ὄργανα διδασκαλίας, ἐργαστήρια. Καὶ ἔτσι 17.000, περίπου, σπουδασταὶ Ἕλληνες φοιτοῦν εἰς τὰ Πανεπιστήμια τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀκόμη καὶ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Καί, πέραν τῶν ἄλλων, ἔχομεν καὶ μίαν διαρροὴν 20 ἑκατομμυρίων, περίπου, συναλλάγματος ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου. Φυσικά, τὰ αἰτήματα εἰς τὸν κλάδον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως δὲν εἶναι μόνον ὑλικά, εἶναι καὶ ἠθικά. Εἶναι τὰ αἰτήματα τῆς ὑπάρξεως καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως ἐλευθέρας ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης καὶ ἐπιστημονικῆς διδασκαλίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκόψῃ ἡ ἐπιστημονικὴ ἔρευνα, ἂν βραχυκέφαλοι σμπῖροι, ἂν ἀστυνομικὰ ὄργανα προσδιορίζουν τὸ τί πρέπει νὰ διδάξῃ ἢ νὰ μὴ διδάξῃ, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, ὁ ἐπιστήμων, ὁ καθηγητής. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐπιστημονικὴ ἐλευθερία. Ἡ ἐλευθερία τῆς διδασκαλίας, ἡ σύγκρουσις καὶ ἀντιπαράθεσις τῶν ἰδεῶν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν καὶ μόνον θὰ λάμψῃ ὁ σπινθὴρ τῆς ἀληθείας. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διδαχθοῦν οἱ φοιτηταί, νὰ διδαχθοῦν οἱ σπουδασταὶ τὸ πνεῦμα τῆς ἐλευθέρας ἐρεύνης, ὅταν προσπαθῇ καὶ μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ πανεπιστημιακοῦ ἀσύλου καὶ τὴν παραβίασίν του καὶ μὲ ποικίλας πιέσεις ἀστυνομικὰς καὶ διωγμούς, ὅταν προσπαθῇ νὰ ἐμφυσήσῃ εἰς αὐτοὺς πνεῦμα δουλοπρεπείας, πνεῦμα ὑποταγῆς, πνεῦμα συνθηκολογήσεως. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Παιδεία νὰ ἀποτελῇ ἀγαθὸν πωλούμενον μόνον εἰς τοὺς πλουσίους. Ἡ Παιδεία πρέπει νὰ εἶναι κτῆμα ὅλων. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχει γενικευμένος εἰς ὅλας τὰς σοσιαλιστικὰς χώρας, εἰς καθολικὴν ἔκτασιν, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς χώρας γενικευμένος ὁ θεσμὸς τῶν ὑποτροφιῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλοῦμεν ἐδῶ, νὰ ἐμπαιζώμεθα καὶ νὰ ἐμπαίζωμεν τὸν λαὸν περὶ ὑπάρξεως ὑποτροφιῶν, ὅταν πρόκειται περὶ συμβολικοῦ μόνον ἀριθμοῦ, ὅταν εἰς τὴν 11ετίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ὁ θεσμός, 530 ἐν ὅλῳ μαθηταὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἔτυχον ὑποτροφιῶν. Ὅταν ἐφέτος ἐπὶ 200 χιλιάδων μαθητῶν Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, οἱ ὑπότροφοι εἶναι 122, δηλαδή, 6 εἰς τὰς 10 χιλιάδας, καὶ μὲ 300 δραχμῶν τὸν μῆνα ὑποτροφίαν, ὑποκειμένην εἰς περιορισμούς, διότι ὁ νόμος ὁρίζει, ὅτι τὸ Κράτος δίδει τόσα ὅσα δίδει καὶ ἡ Νομαρχιακὴ Ἐπιτροπὴ Ὑποτροφιῶν. Ἄν, ἑπομένως, ἡ Νομαρχιακὴ Ἐπιτροπὴ ἔχῃ ὀλιγωτέρας τῶν 150 δραχμῶν μηνιαίως, τὸ Κράτος, ἀντὶ νὰ συμπληρώσῃ, περικόπτει καὶ αὐτές, διὰ νὰ εἶναι ἰσοϋψὴς ἡ παροχή. Ἐπίσης, ὑπάρχουν 432 ἐν ὅλῳ ὑποτροφίαι Ἀνωτάτης Παιδείας, πρὸς 700 δραχμὰς μηνιαίως, αἱ ὁποῖαι παίρνονται πίσω μὲ τὸ ἄλλο χέρι, μὲ τὰς 2.500 δραχμάς, κατὰ μέσον ὅρον, τῶν διδάκτρων καὶ μὲ τὰ πανάκριβα, αἰσχροκερδῶς πωλούμενα, καθηγητικὰ συγγράμματα. Ἔχω ἕνα πίνακα, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι εἰς τὴν Ρουμανίαν καλύπτονται κατὰ 60% αἱ σπουδαὶ Μέσης καὶ Ἀνωτέρας Παιδείας ἀπὸ ὑποτροφίας, εἰς τὴν Ἐλβετίαν μὲ 38%, εἰς τὴν Ἀγγλίαν μὲ 27,4%, εἰς τὴν Φινλανδίαν μὲ 23%, εἰς τὴν Γαλλίαν μὲ 17,6% καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα —μόνον εἰς τὰς Πανεπιστημιακὰς σπουδὰς— μὲ 1,3%! Δηλαδή, δὲν ἔχομεν θεσμόν, ἔχομεν περίπου ἕνα μετάλλιον διακεκριμένων πράξεων, τὸ ὁποῖον, ποιὸς ξέρει μὲ τί κριτήρια ἀπονέμεται. Εἰς τὸ αἴτημα, λοιπόν, τὸ τόσον δικαιολογημένον ἀπὸ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα συνοπτικὰ ἔθεσα ὑπ’ ὄψει σας, εἰς τὸ αἴτημα αὐτὸ τὸ κρυστάλλινον τῶν σπουδαστῶν καὶ φοιτητῶν ποὺ εὑρίσκεται πλάϊ των ὅλον τὸ Ἔθνος, ἡ Κυβέρνησις ἀντιτάσσει ὡρισμένα πράγματα. Ἀντιτάσσει, πρῶτα– πρῶτα, τὴν στοργήν της: Ἡ Κυβέρνησις περιβάλλει μὲ ἰδιαιτέραν στοργήν, λέγει εἰς τὰς δηλώσεις της, τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν, ἐλπίδα τοῦ Ἔθνους. Καὶ οἱ σπουδασταὶ ἀπαντοῦν: Ἀπὸ τὴν στοργήν σας, λοιπόν, ἐδιπλασιάσατε τὰ δίδακτρα εἰς τὰς Ἀνωτέρας Σχολάς, ἐπεχειρήσατε νὰ διαλύσετε τὰ φοιτητικὰ σωματεῖα καὶ τὸ Χημεῖον παραμένει, γιατί; Τὸ κτιριακὸν πρόβλημα τῶν σχολείων Μέσης Ἐκπαιδεύσεως κατήντησε θανατηφόρον, 30% τῶν ἐγγραφομένων εἰς τὸ Δημοτικόν, τὸ ἐγκαταλείπουν εἰς τὴν 4ην τάξιν κ.ο.κ. Ἀλλὰ προσθέτει καὶ οἰκονομικῆς τάξεως ἐπιχειρήματά τινα. Πρῶτα–πρῶτα, ξερά, τὴν γνωστὴν ἔνστασιν τοῦ Μενίππου «οὐκ ἂν λάβῃς παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος», ἀλλὰ ἠρτυμένην μὲ διάφορα καρυκεύματα: Καὶ ἂν εἴχαμε χρήματα ἡ αἴτησίς σας εἶναι ἀνεδαφική, διότι δὲν θὰ ἠμπορούσαμεν, χορηγουμένων τῶν πιστώσεων ποὺ ζητεῖτε, νὰ τὰς ἀπορροφήσωμεν. Μήπως, λοιπόν, δὲν ὑπάρχουν κεναὶ θέσεις καθηγητῶν καὶ διδασκάλων; Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν αὐταὶ αἱ θέσεις νὰ πληρωθοῦν, ἱκανοποιουμένων τῶν ἀναγκῶν καὶ χορηγουμένων τῶν σχετικῶν κονδυλίων; Δὲν ὑπάρχει μία ἀρχιτεκτονικὴ καὶ τεχνικὴ Ὑπηρεσία, ἡ ὁποία καθὼς ξέρω καὶ πληροφοροῦμαι ἔχει ἄριστον προσωπικόν, παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας, ἡ ὁποία ἔχει ἐκπονημένας μελέτας τυπικῶν διδακτηρίων πάσης φύσεως, νηπιαγωγείων, μονοταξίων, πολυταξίων, μονωρόφων, διωρόφων, Μέσης Παιδείας κλπ. καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν αὐταὶ νὰ ἐφαρμοσθοῦν ἀμέσως, ὅταν εἶναι δεδομέναι καὶ γνωσταὶ καὶ ἐπισεσημασμέναι αἱ ἀνάγκαι; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξηθοῦν αἱ ὑποτροφίαι καὶ νὰ ἀπορροφηθοῦν τὰ κονδύλια; Ἐγώ, νομίζω, ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει πραγματικὰ μία ἐπαλήθευσις τῆς λαϊκῆς παροιμίας «ὅποιος δὲν θέλει νὰ ζυμώσῃ ὅλη μέρα κοσκινίζει». Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀνατάμωμεν καὶ νὰ ἀναλογίσωμεν εἶναι ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι δὲν διαθέτει ὁ προϋπολογισμὸς χρήματα. Τοῦτο βεβαίως, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ὑποθέσεως, ἀφορώσης μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία χθὲς ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἀλλὰ ἔχομεν μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀπὸ τὸ 1955, ἐπὶ μίαν 7ετίαν καὶ πλέον κυβερνᾷ καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν της ὁ προϋπολογισμὸς 4πλασιάσθη περίπου. Εἶναι δυνατόν, ἑπομένως, νὰ εἶναι δικαιολογημένη, ἐὰν διαπιστώνῃ μόνον καὶ ὑποκριτικῶς συμφωνῇ μὲ τὴν ὕπαρξιν ἀνάγκης νὰ εἶναι δικαιολογημένη, λέγουσα, ὅτι δὲν ἔχει πόρους, ὅταν ἐτετραπλασίασε τοὺς πόρους τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὰ φορολογικὰ βάρη τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Ὄχι. Δὲν εἶναι αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις ὁπωσδήποτε ἠδύνατο καὶ δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἀνάγκας. Πρῶτα– πρῶτα, ἔχομεν τὰς πελωρίας πολεμικὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι καλύπτουν τὸ 5,8% τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ, δαπάνας ἀλογίστους καὶ ἀσυνήθους, αἱ ὁποῖαι ἐξασθενίζουν καὶ τὴν ἐκβιομηχάνισιν καὶ τὴν Παιδείαν καὶ ἑπομένως τὰς ρίζας τοῦ Ἔθνους, δαπάνας, εἰς τὰς ὁποίας ἐπιμένει ἀνενδότως. Ἔχομεν τὰς δαπάνας ἐξυπηρετήσεως ἑνὸς ἀλογίστως συνομολογηθέντος καὶ σπατάλως διατεθέντος δημοσίου χρέους, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἀπὸ 3,5 δισεκατομμύρια ἀνῆλθεν εἰς 12.800 ἑκατομμύρια.

§96Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μίαν παρατήρησιν, παρακαλῶ. Ὑπολογίζετε εἰς τὸ 5,8% καὶ τὸ ποσόν, τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς ξένης βοηθείας; Διότι, βεβαίως, ἐὰν τὸ ὑπολογίζετε —καὶ τὸ ὑπελογίσατε, νομίζω— πρέπει νὰ τὸ ἀφαιρέσετε καὶ πρέπει ἑπομένως, νὰ πᾶτε εἰς τὸ 4,5 ἢ 4,6%. Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ἀκριβῆ ἀναλογίαν. Καὶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ ποσοστὸν περιλαμβάνονται ὅλαι αἱ ἀνάγκαι τῆς Ἀσφαλείας, τῆς Ἀστυνομίας, τῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας καὶ τῶν πάντων.

§97Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἡ χορηγία εἰς ὑλικὸν δὲν περιλαμβάνεται.

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Βεβαίως. Ἄλλον ὅμως πρᾶγμα. Ἁπλῶς καὶ μόνον παρεκάλεσα τὸν κ. Ἠλιοῦ νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, ἐὰν δὲν ἐχρησιμοποιεῖτο διὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ἁπλούστατα δὲν θὰ ἐδίδετο καὶ τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζομεν, ἐὰν θὰ δοθῇ ἄλλως τε εἰς τὸ μέλλον.

§99Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὄχι μόνον θὰ ἐδεχόμην τὴν προτροπήν σας, ἀλλὰ θὰ τὴν ἐχειροκροτοῦσα καὶ θὰ τὴν ἐπανηγύριζα. Ἐὰν τοῦτο τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον μοῦ ἐθέσατε ἔχῃ τὴν ἔννοιαν, τὴν σημασίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δηλώνει, ὅτι θὰ περικόψῃ τὰς πολεμικὰς δαπάνας κατὰ τὸ ὕψος τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, θὰ ἦτο κἄτι τί, τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε νὰ σημειωθῇ καὶ νὰ χαιρετισθῇ. Περιεκόπη συστηματικῶς καὶ ἐδῶ εἶναι τὸ τελευταῖον ἀπομένον μέρος αὐτῆς. Ἡ λεγομένη βοήθεια περιεκόπη συστηματικῶς. Περικόπτεται καὶ ἔτσι καὶ παρὰ ταῦτα τὰ κονδύλια αὐξάνονται. Καὶ ὅταν ἐζητήθη ἀντὶ τῆς βοηθείας διὰ τοῦ κονσόρτσιουμ θεραπεία τοῦ πράγματος, ἡ μὲν αἴτησις ἀπερρίφθη, ἡ δὲ σύστασις περὶ διατηρήσεως καὶ περὶ αὐξήσεως τῶν δαπανῶν ὑπῆρξε, καθ’ ἃ ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν φιλικόν σας Τύπον, αὐστηροτάτη. Ἑπομένως, ἐγὼ θὰ ἤμουν ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος θὰ σᾶς ἐχειροκροτοῦσα ἐὰν ἐδηλώνατε, ὅτι δὲν θὰ ἐξοδευθοῦν αὐτὰ τὰ χρήματα. Ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτῶν τῶν χρημάτων, ὑπάρχουν τὰ 300 ἑκατομμύρια ὡς ἐπίσης καὶ τὰ 50 ἑκατομμύρια τῆς ἐπιδοτήσεως τοῦ σίτου τοῦ στρατοῦ, τὰ ὁποῖα δὲν φαίνονται εἰς τὸ 5,8%.

§100Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς κάμω δήλωσιν ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἐθίξατε. Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν θὰ τύχῃ ἡ Ἑλλὰς περαιτέρω βοηθείας καὶ ἡ ὁποία συμπληρώνει ἁπλῶς τὰ κονδύλια τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, θὰ σκεφθῇ καὶ θὰ προβῇ εἰς μίαν βαθμιαίαν —μέχρις ὡρισμένου σημείου, δηλαδή, μέχρι τοῦ σημείου τοῦ ἀνταποκρινομένου εἰς τὴν ἐφέτος δοθεῖσαν βοήθειαν— μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ δηλώσω κατὰ τρόπον ἀπολύτως ὑπεύθυνον. Δὲν εἶναι κἄτι, τὸ ὁποῖον θὰ συμβῇ αὔριον τὸ πρωΐ. Θὰ παρεκάλουν ὅμως, κύριε Ἠλιοῦ, νὰ συνομολογήσετε μαζί μου, ὅτι πρέπει, ἀσχέτως τοῦ τί θὰ γίνῃ εἰς τὸ 1963, προκειμένου περὶ τοῦ 1962, νὰ ἀφαιρέσητε τὰ 550 ἑκατομμύρια. Ἑπομένως, ὅταν λέγετε, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι καλύπτουν τὰ 5,8%, πρέπει, τροποποιοῦντες αὐτὴν τὴν δήλωσίν σας, νὰ εἴπητε, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι καὶ μάλιστα αἱ δαπάναι ὅλων τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, τῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας κλπ., ἀνέρχονται εἰς 4,5 ἢ 5 τοῖς ἑκατόν. Ἐὰν θελήσητε νὰ ἀφαιρέσητε αὐτὸ τὸ ποσοστὸν ἀπὸ τὰς δαπάνας, τὰς ἀνταποκρινομένας εἰς τὴν ἀστυνόμευσιν τῆς χώρας, εἰς τὴν ἀσφάλειαν, εἰς τὴν κίνησιν καὶ τὴν ὕπαρξιν ἀστυφυλάκων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ρυθμίζουν ἀκόμη καὶ τὰ τῆς τροχαίας, ἐὰν ἀφαιρέσητε καὶ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα δὲν ἀποτελοῦν πολεμικὴν δαπάνην, ἀλλὰ εἶναι συνυφασμένα μὲ τὴν λειτουργίαν οἱουδήποτε συγχρόνου Κράτους, πρέπει νὰ πᾶτε εἰς τὸ 3 περίπου τοῖς ἑκατόν, ἀφαιρουμένης καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Διότι μαζὶ μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, δὲν ἔχω τὰ στοιχεῖα αὐτά, διότι δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι θὰ ἐθίγατε τὸ θέμα, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶναι πλέον, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, 3,5 δισεκατομμύρια. Ἐὰν ἀφαιρέσετε τὰ 550 ἑκατομμύρια, δηλαδὴ τὰ 18 ἑκατομμύρια δολλάρια, πᾶμε περίπου εἰς τὸ 2,9 τοῖς ἑκατόν. Ἑπομένως, αὐτὸ πρέπει νὰ λέγετε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τοὺς νέους, ὅτι ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς πολεμικὰς ἀνάγκας.

§101Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μέχρις ἑνὸς σημείου μόνον ἠμποροῦσα νὰ σᾶς παρακολουθήσω. Δὲν ἠμπορῶ ἀπὸ ἑνὸς σημείου καὶ πέραν νὰ παρακολουθήσω τὸν συλλογισμόν σας, διότι πρῶτα–πρῶτα, ὁ προϋπολογισμός, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προβλέψεων τοῦ 1962 ἀνέρχεται ὄχι εἰς 3.200 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ εἰς 3.887 ἑκατομμύρια τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Καὶ εἶναι ἔξω τοῦ προϋπολογισμοῦ αὐτοῦ τὸ 1.927 ἑκατ. τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοῦ Ὑφυπουργείου Ἐσωτερικῶν μὲ τὰς δαπάνας.

§102Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἔχετε δίκαιον. Ἔκαμα λάθος. Δὲν εἶχον τοὺς ἀριθμούς. Σεῖς τοὺς ἔχετε ἐνώπιόν σας. Εἶναι 5,8 ὡς εἴπατε αἱ δαπάναι γενικῶς καὶ πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν ἐξ αὐτοῦ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν.

§103Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Πέντε δισεκατομμύρια ἐννοεῖτε.

§104Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐδῶ λέγω 5,8% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος.

§105Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἔχετε δίκαιον. Σᾶς ὡμιλοῦσα περὶ τῶν δισεκατομμυρίων. Κατὰ μίαν περίεργον ὅμως σύμπτωσιν, ὑπάρχει μία σχετικὴ ἀντιστοιχία, εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλεται ἡ παρεξήγησις, μία σχετικὴ ἀντιστοιχία μεταξὺ ποσοστοῦ ἔναντι τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ τοῦ ἀριθμοῦ ἑκατομμυρίων, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχετε διαπιστώσει.

§106Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἀφοῦ εἶναι 100 δισεκατομμύρια τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα.

§107Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Εἶναι 92 δισεκατομμύρια αὐτὴν τὴν στιγμήν, καὶ πᾶμε εἰς τὸ 100, διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν εἰς τοὺς ἀριθμούς. Σεῖς εἴπατε 5,8% ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Αὐτὸ πράγματι ἀνταποκρίνεται περίπου εἰς τὰ ἑκατομμύρια. Διότι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι —δὲν ἔχω τὸν προϋπολογισμὸν ἐμπρός μου— αἱ δαπάναι καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἀσφαλείας εἶναι 5 δισεκατομμύρια καὶ κἄτι. Ἐπομένως, εἴμεθα περίπου ἐκεῖ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι καὶ ἀπὸ τὸ ποσοστὸν καὶ ἀπὸ τὸ ποσόν, διότι ὑπάρχει σχεδὸν ἀντιστοιχία ποσοστοῦ ἔναντι τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἀριθμοῦ ἑκατομμυρίων ἐγγεγραμμένων εἰς τὸν προϋπολογισμόν, πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε τὰ 550.000.000 δραχμῶν, δηλαδή, 18 ἑκατομμύρια δολλαρίων. Διότι αὐτὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ πᾶνε οὔτε εἰς τὴν Παιδείαν, οὔτε εἰς τὴν Πρόνοιαν, οὔτε πουθενά. Ὁπότε πᾶμε, ὅπως ὀρθῶς εἴπατε, εἰς τὰ 3.887 ἑκατομμύρια.

§108Η. ΗΛΙΟΥ. Μάλιστα, ὁρίστε, κύριε Πρόεδρε.

§109Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μὴ προσθέσετε πάλιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀφῄρεσα. Ὀρθῶς λέγω 3.100 ἑκατομμύρια, διότι ἀφῃρέσαμε τὰ 550 τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἐπομένως, πρέπει νὰ τὰ ἀφαιρέσητε καὶ ἀπὸ ἐδῶ, ὁπότε πᾶμε εἰς τὰ 3.350 ἑκατομμύρια, ἐὰν βεβαίως εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί.

§110Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι φύλλον τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι δημόσιον ἔγγραφον.

§111Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἄρα 3,1% εἶναι αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ ὄχι 5,8%.

§112Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, γίνεται κἄποια παρανόησις, διότι αὐτοὶ οἱ λογαριασμοὶ ἐκτιμῶνται κατὰ σύγκρισιν ἐπιβαρύνσεως εἰς διαφόρους χώρας βάσει μεθόδου τυποποιημένης. Ὅταν ὁ λογαριασμὸς τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν λέγῃ διὰ τὴν Ἑλλάδα 5,8%, διὰ τὴν Τουρκίαν 4% καὶ διὰ τὰς Η.Π.Α. 7%, περίπου τὰ ἴδια ποσὰ ἐννοεῖ. Συνεπῶς, δὲν πρέπει νὰ γίνεται προσπάθεια νὰ ἐξαιρέσωμεν τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, διότι οἱ λογαριασμοὶ γίνονται βάσει τυποποιημένων μεθόδων. Συνεπῶς, ὁ ὑπολογισμὸς τὸν ὁποῖον κάμνετε, διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν 600 ἑκατομμυρίων περίπου καὶ ἔπειτα διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν δαπανῶν διὰ τὴν Ἀστυνομίαν, τὴν Χωροφυλακήν, τὴν Πυροσβεστικὴν Ὑπηρεσίαν, ὁπότε κατερχόμεθα εἰς τὸ 3%, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβής.

§113Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μοῦ ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε, μίαν διακοπήν; Λυποῦμαι, βεβαίως, διότι εἰς βάρος τοῦ κ. Ἠλιοῦ, παρατείνεται ἡ συζήτησις. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε, δὲν τροποποιεῖ τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξα καὶ δὲν ἀλλοιώνει τὴν σημασίαν του, διότι ἁπλούστατα, γίνεται χρῆσις τοῦ συμβατικοῦ αὐτοῦ ὅρου εἰς τὸ Ν.Α.Τ.Ο. Δὲν γνωρίζω τί γίνεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὴν Λευκορωσίαν ἢ τὴν Βουλγαρίαν, ἀλλὰ γνωρίζω, ὅτι ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ Ν.Α.Τ.Ο., βάσει ὡρισμένου κανόνος, ὁ ὁποῖος ἐθεσπίσθη, ὑπολογίζονται ὡς ἀνάγκαι ἀμύνης καὶ αἱ ἀνάγκαι καὶ τῆς Ἀστυνομίας καὶ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τῆς Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας. Αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι συζητοῦντες εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν μίαν ἀνάλυσιν τῶν ἀριθμῶν. Ἡ παρατήρησις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, κ. Κασιμάτη, ἡ γενομένη πρὸς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἔγινε μὲ ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναλλοίωτοι· τοὺς ἀριθμοὺς δὲν τοὺς ρίπτει κανεὶς κατὰ τρόπον μυστηριώδη, ὡς ράδιον, ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τῶν ἀκροατῶν, ἀλλὰ τοὺς ἀναλύει· αὐτὸ ἔκαμα καὶ εὐχαριστῶ τὸν κ. Ἠλιοῦ, ὁ ὁποῖος μοῦ ἐπέτρεψε νὰ κάμω αὐτὴν τὴν ἀνάλυσιν τῶν ἀριθμῶν, ἥτις ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Καψάλης, ἔχει τὸν λόγον.

§115Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει κατὰ τοῦτο ἀκόμη μία μικρὰ σύγχυσις. Ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἀνεφέρθη εἰς ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἐνῷ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεφέρθη εἰς δισεκατομμύρια. Ἐὰν αὐτὰ τὰ ποσὰ τῶν ἑκατομμυρίων, ἀσχέτως ἐὰν εἶναι μαζὶ μὲ τὰ ἔξοδα τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας ἢ ὄχι, δὲν εἰσέρχομαι εἰς αὐτὸ τὸ θέμα, ἐὰν αὐτά, ἐπαναλαμβάνω, τὰ ποσὰ τῶν δισεκατομμυρίων, τῶν 5,2 ἢ 3,8 ἀναχθοῦν εἰς ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διὰ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς τὴν βάσιν αὐτήν, πρέπει νὰ ὑπολογισθοῦν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τοῦ 1962, διότι τὸ ποσὸν τῶν 100 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Κασιμάτης, εἶναι τὸ προβλεπόμενον εἰσόδημα διὰ τὸ ἔτος 1963.

§116Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διαθεσίμων δεδομένων, ὅτι, ἐνῷ ἡ ἐπιβάρυνσις ἡ ἐτησία τοῦ Ἕλληνος διὰ πολεμικὰς δαπάνας, ὑπὸ τὴν διεθνῶς τυποποιημένην μέθοδον θὰ εἶναι 5,8%, ὅλοι οἱ ἄλλοι, πλὴν τῶν τριῶν ἀτομικῶν δυνάμεων, Η.Π.Α., Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας, σύμμαχοι τοῦ Ν.Α.Τ.Ο., ἔχουν οὐσιωδῶς μικρότερα ποσοστά. Ἤτοι ἡ Τουρκία 5, Ὁλλανδία 4,9, Πορτογαλία 4,6, Ἰταλία 4,4, Νορβηγία 4,3, Βέλγιον 3,6, Δανία 3,3, Λουξεμβοῦργον 2,3, διὰ νὰ μνημονεύσωμεν καὶ τὸ Λουξεμβοῦργον. Καὶ ἠδυνήθη ἡ Κυβέρνησις νὰ εὕρῃ τοὺς πόρους καὶ νὰ αὐξήσῃ ἀπὸ τὸ 1959 μέχρι τὸ 1961, κατὰ 840 ἑκατομμύρια περίπου τὰς πολεμικὰς αὐτὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι παραγωγικαί. Δεύτερον, βέβαιον εἶναι, ὅτι ἐπίσης ὑπῆρξε μία ὑποχρέωσις τῆς χώρας. Ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τῆς 7ετίας τοῦ κ. Καραμανλῆ ἀνέβηκε τὸ δημόσιον χρέος ἀπὸ 3.500.000.000 δραχμὰς εἰς 12.880.000.000, ἢ 12.990.000.000 δραχμάς. Ὅτι ὑπέκυψεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐνέδωσε εἰς τὰς πιέσεις τῶν κερδοσκόπων κατὰ τὸ πλεῖστον Ἑλλήνων ὑπὸ ξένην σημαίαν, ὅπως ὑπάρχουν καὶ Ἕλληνες ὑπὸ ξένην σημαίαν ἐφοπλισταί, οἱ ὁποῖοι μὲ διάφορα χρηματιστηριακὰ παίγνια ἐπωφελούμενοι τῆς ἐπὶ μακρὸν μὴ ἐξυπηρετήσεως, ἠγόρασαν ἐπὶ ἀσημάντῳ τιμήματι τὰς ὁμολογίας, οἱ ὁποῖοι ἔχοντες τὴν δυνατότητα νὰ ἀσκοῦν διὰ τοῦ διεθνοῦς νομισματικοῦ ταμείου καὶ δι’ ἄλλων μέσων τραπεζιτικῶν κλπ., διεθνῆ πίεσιν ἐπὶ τῆς Ἑλλάδος, ἐπέβαλον αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ἀναγνώρισιν μὲ ἐπωφελεστάτους ὅρους τοῦ προπολεμικοῦ ἐξωτερικοῦ χρέους, μὲ κοινωνικὰς ἐπιβαρύνσεις, τὶς οἶδε, 230.000.000 δολλαρίων, τὶς οἶδε τί ἐπιβαρύνσεις ἐξ Ἀγγλίας κ.ο.κ. Προβλέπεται διὰ τὸν ἑπόμενον χρόνον τὸ κονδύλιον ἐξυπηρετήσεως δημοσίου χρέους εἰς 1.500.000.000 δραχ. καὶ μὲ τὰς προβλέψεις τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ 1970 θὰ θέλωμεν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ χρέους 3.000.000.000 δραχμάς. Ἐπὶ πλέον, δὲν κάμνει καμμίαν ἀξιολόγησιν καὶ ἱεράρχησιν ἀναγκῶν. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν Παιδείαν, ἐδῶ ἐπιτρέπεται ἡ ἔνστασις τοῦ Μενίππου «οὐκ ἂν λάβῃς παρὰ τοῦ μὴ ἔχοντος», κονδύλια εὑρίσκει διὰ τὸ Μὸν–Παρνές, διὰ τὴν Ὁμόνοιαν, διὰ τὸ γκόλφ, διὰ τὰ παλατάκια καὶ μεζονέτ, διὰ κάθε εἴδους νεοπλουτισμούς, δὲν εὑρίσκει ὅμως κονδύλια διὰ τὴν Παιδείαν. Ἐγώ, κύριοι, δὲν θέλω νὰ τοποθετήσω ἐπὶ ἀντιπολιτευτικῆς βάσεως, ἀλλὰ ἐπὶ καθαρῶς θεωρητικῆς βάσεως, τὸ πρᾶγμα. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν Παιδείαν καὶ κατὰ βάθος δὲν τὴν θέλει, διότι ἐκεῖ ποὺ σπέρνεται μόρφωσις φυτρώνει ἡ Δημοκρατία καὶ τὴν Δημοκρατίαν καὶ τὴν μισεῖ καὶ τὴν φοβεῖται. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ μίαν μόνον φορὰν ἤθελε νὰ σκεφθῇ τὸ μέλλον τοῦ Ἔθνους, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄρρηκτα συνδεδεμένον μὲ τὸ μέλλον τῆς Παιδείας καὶ Ἐπιστήμης εἰς τὸν τόπον, ἐὰν ἤθελε νὰ σκεφθῇ ἐθνικῶς, θὰ ἠμποροῦσε παντὶ τρόπῳ νὰ ἐξοικονομήσῃ τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν μετριωτάτων ἄλλωστε μέσων, τὰ ὁποῖα διεκδικεῖ ἡ νεολαία ἀπὸ τὴν Πολιτείαν. Δὲν τὸ θέλει, δὲν θέλει νὰ προσφέρῃ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν καὶ δι’ αὐτὸ ἔχει γενικευθῆ, ἔχει καταστῆ κοινὴ πεποίθησις, ἔχει καταστῆ κοινὴ βοή, ὅτι μία εἶναι ἡ θεραπεία, νὰ φύγετε, κύριοι, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν δὲν ἠμπορῆτε νὰ ἐκπληρώσετε τὸ στοιχειωδέστερον χρέος, τὴν στοιχειωδεστέραν ἀποστολὴν ἑνὸς συγχρόνου Κράτους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ἀριστερᾶς).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Προοδευτικῶν, ὁ κ. Π. Λυκουρέζος, ἔχει τὸν λόγον. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§118Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἴπωμεν ὀλίγας λέξεις, διότι τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν ἔχει καταθέσει ἐπερώτησιν ἤδη ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς Βʹ Συνόδου, ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία καλύπτει ὅλα τὰ θέματα τῆς Παιδείας, ἀπὸ τῆς Στοιχειώδους μέχρι τῆς Ἀνωτάτης καὶ θέλει νὰ πιστεύῃ, ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν τὸ ταχύτερον, ἀμέσως μετὰ τὰς ἑορτάς, πρὸς συζήτησιν, ὥστε τὸ ὅλον θέμα τῆς Παιδείας νὰ συζητηθῇ μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην ἄνεσιν. Τὸ Κόμμα τῶν Προοδευτικῶν, κύριε Πρόεδρε, δὲν παρέλειψεν εὐκαιρίαν χωρὶς νὰ διαδηλώσῃ τὰς σκέψεις του, τὰς ἀρχάς του καὶ τὰς ἐπιδιώξεις του διὰ τὴν Παιδείαν, τελευταίως ἀκόμη, πρὸ ἑνὸς μηνός, ὅταν συνῆλθε τὸ 3ον Πανελλήνιον Συνέδριον τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως Νέων εἰς τὰς Πάτρας, μὲ συμμετοχὴν ἐκπροσώπων τῆς νεολαίας τῶν Προοδευτικῶν ἀπὸ ὅλους τοὺς Νομοὺς καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὴν λῆξιν τοῦ Συνεδρίου, ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν κ. Μαρκεζίνης, ὁμιλῶν πρὸς τὸ Συνέδριον, ἀπησχολήθη ἰδιαιτέρως μὲ τὰ θέματα τῆς Παιδείας. Δὲν πρόκειται σήμερον νὰ σᾶς ἐπαναλάβω ὅ,τι τότε εἶπεν, ἀλλὰ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ τονίσω τὸν ἀληθῶς ἐπιγραμματικὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἔθεσεν εἰς εὐρύτατα βεβαίως πλαίσια, τὸ ὅλον θέμα τῆς Παιδείας, τονίζων, ὅτι «πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Ἑλλὰς νὰ προσφέρῃ εἰς τὸν εὐρωπαϊκὸν χῶρον μορφωμένους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ διαθέτουν τὰ ἴδια προσόντα, ὄχι τυπικά, ἀλλὰ οὐσιαστικά, μὲ τοὺς ἰδίους μορφωμένους ἀνθρώπους τῶν ἄλλων χωρῶν τῆς Κοινότητος». Πόσα δὲν λέγει αὐτὴ ἡ διακήρυξις. Εἰς ὀλίγας λέξεις περιλαμβάνει ὅλον τὸ θέμα τῆς Παιδείας καὶ δίδει ἀκριβῶς τὴν κατευθυντήριον γραμμήν, ἐπὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ ὀργανωθῇ καὶ νὰ προγραμματισθῇ ἡ Παιδεία εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀπὸ τὴν σημερινὴν συζήτησιν, νομίζω, ὅτι ἠμποροῦν νὰ γίνουν δύο διαπιστώσεις. Ἡ πρώτη εἶναι, ὅτι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, μηδὲ τῆς Κυβερνήσεως ἐξαιρουμένης, ἀνεγνωρίσθησαν αἱ πολὺ μεγάλαι ἐλλείψεις τῆς Παιδείας καὶ διεπιστώθη ἡ κἄθε ἄλλο παρὰ ἱκανοποιητικὴ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Παιδεία σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κτιρίων, εἴτε πρόκειται περὶ κτιρίων τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως, εἴτε πρόκειται περὶ τῆς στέγης τῆς Μέσης Παιδείας, εἴτε πρόκειται περὶ τῆς στέγης τῆς Ἀνωτάτης Παιδείας, διεπιστώθη, ὅτι ὑστεροῦμεν καὶ μάλιστα ὑστεροῦμεν πάρα πολύ. Ἀπὸ ἀπόψεως διδακτικοῦ προσωπικοῦ διεπιστώθη, ὅτι καὶ εἰς τὴν Στοιχειώδη καὶ εἰς τὴν Μέσην Παιδείαν καὶ εἰς τὴν Ἀνωτάτην Παιδείαν, εἶναι μεγάλα τὰ κενά. Καὶ εἶναι γνωστὴ ἡ σχεδὸν παντελὴς ἔλλειψις τῶν ἐποπτικῶν μέσων διδασκαλίας. Ἀλλὰ εἶναι, πέραν ὅλων αὐτῶν, γνωστόν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ ὠργανωμένη προσπάθεια, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ διὰ τὰ ἐκπαιδευτικὰ θέματα καὶ δὲν ὑπάρχει ὁ προγραμματισμός, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ βασίζεται ἡ Παιδεία εἰς τὸν τόπον μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη διαπίστωσις ἀπὸ πάσης, ἐπαναλαμβάνω, πλευρᾶς, διότι καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας, δὲν ἐδίστασε νὰ συνομολογήσῃ τὴν ἀθλίαν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Παιδεία. Δευτέρα διαπίστωσις τῆς σημερινῆς συζητήσεως, εἶναι, ὅτι ἔναντι αὐτῆς τῆς διαπιστώσεως, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας, δὲν ἠδυνήθη τίποτε ἄλλο νὰ ἐπικαλεσθῇ, παρὰ μόνον μίαν προσπάθειαν, ἡ ὁποία πρέπει ν’ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι ἔγινε κἄπως ἐντονωτέρα τὴν τελευταίαν διετίαν καὶ τὸ τελευταῖον ἔτος, ἀλλὰ λίαν ἀνεπαρκῶς... Ἄκρως ἀνεπαρκῶς, διότι σήμερον δὲν δύναται ἡ Ἑλλὰς νὰ χάνῃ χρόνον· σήμερον διὰ τὴν Παιδείαν χρειάζεται μεγαλόπνοον πρόγραμμα, ἀλλὰ βραχυπροθέσμου ἀποδόσεως. Ἡ δευτέρα διαπίστωσις, ἡ ὁποία προκύπτει ἀπὸ τὴν συζήτησιν, εἶναι, ὅτι ὄχι μόνον ἐπιχείρημα ἔναντι τῆς ἀναγνωρισθείσης ἀθλίας καταστάσεως τῆς Παιδείας, εἶναι ἡ κανονικὴ προσπάθεια, ἡ ὁποία κατεβλήθη τὴν τελευταίαν διετίαν ἢ τὸ διαρρεῦσαν ἔτος. Ἡ προσπάθεια αὕτη, δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἱκανοποιῇ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην, ὅταν μάλιστα ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ μίαν φράσιν του, μετὰ κἄποιας περιέργου ἰδιορρυθμίας ἀντιμετωπίζῃ τὰ θέματα τῆς Παιδείας. Ἕνα παράδειγμα θὰ ἀναφέρω μόνον, κ. Πρόεδρε. Ὅταν πρὸ 3μήνου εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κατέθεσε νομοσχέδιον ἀναφερόμενον εἰς τὰ θέματα τῆς Ἀνωτάτης Παιδείας, ὑπεχρεώθη ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς γενικῆς ἀντιδράσεως νὰ τὸ ἀποσύρῃ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ νομοσχέδιόν του ἐκεῖνο. Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι αὐτὸ ἐγένετο μόνον ὡς τακτική. Διότι μετὰ δίμηνον κατώρθωσε νὰ ψηφισθῇ παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τῆς μεθόδου τῆς κυρώσεως πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία περιελάμβανε ὡρισμένας διατάξεις τοῦ προηγουμένου νομοσχεδίου, διὰ τῶν ὁποίων ἐπετυγχάνετο ἡ κατάργησις τῆς αὐτοτελείας τῶν ἀνωτάτων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων τῆς χώρας. Καὶ ἐπέτυχεν, ἀφοῦ ἐγκατέλειψε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχε προκαλέσει τὴν γενικὴν ἀντίδρασιν, διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κυρωθείσης ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35, νὰ λάβῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν ἐκείνην, ἡ ὁποία τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἐπεμβαίνῃ κατὰ τρόπον αὐθαίρετον εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν, καταλυομένης τῆς συνταγματικῶς κατοχυρωμένης αὐτοτελείας τῶν ἀνωτάτων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων. Ἀναφέρω τοῦτο διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν πολὺ μικρὰν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθημεν ἐξ ὅσων ἐξέθεσε σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ τὴν πολὺ μικρὰν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ τρέφωμεν εἰς ὅ,τι ὑπεσχέθη διὰ τὸ προσεχὲς μέλλον. Πέραν αὐτῶν ὑπάρχει καὶ μία τρίτη διαπίστωσις, ἡ ὁποία προκύπτει ἀπὸ κυβερνητικὸν κείμενον. Τὸ ἐπίσημον ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς παρελθούσης Κυριακῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἀπαντῶσα εἰς προβαλλόμενα αἰτήματα τῆς σπουδαζούσης νεολαίας, οὔτε ὀλίγον οὔτε πολὺ συνομολογεῖ τὴν ἀδυναμίαν της νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ θέματα τῆς Παιδείας. Διότι τὶ λέγει τὸ Κυβερνητικὸν ἀνακοινωθέν, ὅτι καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν οἱ πόροι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἱκανοποιοῦσαν τὸ αἴτημα τῶν σπουδαστῶν, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ διατεθῇ τὸ 15% τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν Παιδείαν, θὰ ἦτο τὸ αἴτημα ἀνεδαφικόν, θὰ ἀπετέλει τοῦτο, διὰ νὰ χρησιμοποιήσω τὴν φράσιν τοῦ Κυβερνητικοῦ ἀνακοινωθέντος «φενάκην», διότι δὲν ὑπάρχει ἡ ἱκανότης τῆς ἀπορροφήσεως τῶν τυχὸν διατεθησομένων πιστώσεων. Διερωτῶμαι τὶ ἄλλο εἶναι αὐτὸ παρὰ ὁμολογία τῆς Κυβερνητικῆς χρεωκοπίας εἰς τὰ θέματα τῆς Παιδείας; Τί ἄλλο εἶναι αὐτὸ παρὰ μία ὁμολογία, ὅτι μετὰ μίαν ὁλόκληρον 7ετίαν ἐλλείπει ἡ ὀργάνωσις καὶ ὁ προγραμματισμὸς τῆς Παιδείας καὶ εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορροφηθοῦν αἱ τυχὸν διατεθησόμεναι πιστώσεις διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν τῆς Παιδείας; Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, κ. Πρόεδρε, περαίνων τὴν συντομωτάτην αὐτὴν ὁμιλίαν μου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαπιστώσω, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ προέχει δὲν εἶναι ἐὰν τὸ ποσοστὸν θὰ εἶναι 15% ἢ 12% ἢ 17%, ἀλλὰ νὰ ὑπάρξῃ ὀργάνωσις καὶ προγραμματισμὸς εἰς τὴν Παιδείαν, διότι ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ συμπτωματικὴ ἀντιμετώπισις μόνον τῶν ἑκάστοτε ὑπὸ ὀξύτητα ἐμφανιζομένων θεμάτων, δὲν πρόκειται οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον νὰ βελτιωθοῦν τὰ τῆς Παιδείας καὶ μάλιστα καθ’ ἣν ἐποχὴν προετοιμαζόμεθα διὰ τὴν συνεργασίαν μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. καὶ συνεπῶς ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν καθίσταται ἐπιβεβλημένη ἡ ἀνάγκη νὰ λύσῃ ἡ Ἑλλὰς ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερα τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς Παιδείας. Μὲ τὰς διαπιστώσεις αὐτὰς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπισημάνωμεν τὴν βαρεῖαν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, τῶν Κυβερνήσεων τῆς ΕΡΕ ἐπὶ 7ετίαν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰδιάζουσαν βαρεῖαν εὐθύνην τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως τῆς ΕΡΕ.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπιτρέψατέ μου νὰ συναγάγω ὡρισμένα συμπεράσματα. Πρὶν προβῶ εἰς τὴν συναγωγὴν τῶν συμπερασμάτων εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Λυκουρέζον, τὸν ὁποῖον βαθύτατα τιμῶ, ὅτι δὲν θὰ ἀνέμενον νὰ συμμερισθῇ αὐτὴν τὴν ὑπερβολήν, ἡ ὁποία βεβαίως εἶναι ἐλάττωμα τῶν Ἑλλήνων νὰ καταλήγουν εἰς ὑπερβολήν, αὐτὴν τὴν ὑπερβολήν, ἡ ὁποία σημειοῦται ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἐν προκειμένῳ ὄχι μόνον οἱ ἀντιπολιτευόμενοι, ἡ Ε.Κ., ἐσεῖς, καὶ ἡ ΕΔΑ, ἀλλὰ πολλάκις καὶ ἀπὸ ἐφημερίδας κυβερνητικάς, αἱ ὁποῖαι ἀμφισβητοῦν τοιαῦτα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἐπετρέπετο νὰ ἀμφισβητοῦν. Εἴπατε, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐποπτικὰ ὄργανα, ὅτι δὲν προμηθεύει τὸ Ὑπουργεῖον ἐποπτικὰ ὄργανα. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό. Διανέμει καὶ διανέμει συνεχῶς τὸ Ὑπουργεῖον ἐποπτικὰ ὄργανα....

§120Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Καὶ δωρεάν.

§121Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). ....ἴσως νὰ μὴ ἔχουν καλυφθῇ ἅπασαι αἱ ἀνάγκαι...

§122Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀκούσατε τὸν κ. Ὑπουργόν;

§123Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἡ παρατήρησίς μου δὲν ἀναφέρεται μόνον εἰς τὴν ἑπταετίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν εἰκοσαετίαν.

§124Ι. ΖΙΓΔΗΣ.....

§125Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπιτρέψατέ μου, κ. Ζίγδη. Μίαν παρατήρησιν ἤθελα νὰ κάμω, ἡ ὁποία εἶναι παρατήρησις ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς διαπιστώσεως, διότι ἐγὼ δὲν δικαιοῦμαι νὰ κάμω παρατήρησιν εἰς οὐδένα, οὔτε εἰς συνάδελφον τῆς Συμπολιτεύσεως. Ἐνθυμεῖσθε ἕνα σοβαρὸν ἐπεισόδιον, ὅταν εἷς βουλευτὴς τῆς Συμπολιτεύσεως διέκοψε τὸν κ. Παπανδρέου διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσῃ τὶ ἀντεπροσώπευεν ὁ τελευταῖος ἀριθμὸς 18 καὶ ἦτο δικαιολογημένη ἡ ἀπορία τοῦ κ. βουλευτοῦ, διότι τὸ λάθος ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἦτο τοῦ κ. Παπανδρέου. Ἐφωνάξατε ὅλοι καὶ διεμαρτυρήθητε. Αὐτὸ τὶ σημαίνει; ὅτι δὲν ἔχετε ἠρεμίαν. Δὲν παρακολουθεῖτε μὲ ἠρεμίαν, οὔτε τοὺς συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως, οὔτε ἡμᾶς τοὺς ἀγορητὰς τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ταράττεσθε. Ἐξεγείρεσθε χωρὶς νὰ ἀκοῦτε προηγουμένως τὶ θὰ εἴπῃ ὁ ἄλλος καὶ ἐξεγείρεσθε ὅταν τίθεται ἕνα λογικὸν καὶ ἐπιβεβλημένον ἐρώτημα ὑπὸ συναδέλφου. Εἰς τὴν θέσιν τοῦ κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος δὲν τὸ ἤκουσε καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἀπήντησεν, ἐὰν ἐγὼ εὑρισκόμην θὰ ἀπαντοῦσα. Λοιπόν, χωρὶς κανεὶς ἐκ τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι διαπράττετε κἄτι τὸ ἀντιδημοκρατικόν, φυσικὸν εἶναι καὶ σεῖς νὰ φωνάξετε μίαν στιγμήν, φυσικὸν εἶναι νὰ φωνάξῃ καὶ κἄποιος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὅταν ὁμιλῇ ὁ κ. Παπανδρέου. Διότι ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἐπιμείνω, οὐδεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν χαίρει θρησκευτικῆς ἀσυλίας, μόνον συνταγματικῆς ἀσυλίας χαίρομεν. Διότι ἐὰν διεκδικήσῃ καὶ δὲν τὸ διεξεδίκησε ποτὲ ὁ Ἀρχηγός σας, θρησκευτικὴν ἀσυλίαν, ὅπως τὸ ἐπιθυμεῖτε σεῖς μὴ ἐπιτρέποντες εἰς κανένα νὰ θίξῃ τὸ ἱερὸν καὶ ὅσιον τῶν λόγων του, ἔτσι θὰ τὸ ἐζητούσαμεν καὶ ἡμεῖς καὶ εἴμεθα κἄπως περισσότεροι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν κάμνω, ὅτι ὑπερβάλλομεν. Ὑπερβάλλομεν καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἐλάττωμα ὅλων μας. Ἴσως ὑπερβάλλομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ ἔργου μας. Ἔτσι ὅμως ὑπερβάλλετε ἀναμφισβητήτως καὶ σεῖς, τὸ πρῶτον δὲν εἶναι ἀναμφισβήτητον, εἰς τὴν ὑποτίμησιν καὶ πλήρη ἀγνόησιν τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Λυκουρέζον, ὅτι ἐποπτικὰ ὄργανα συστηματικῶς πλέον διανέμονται καὶ δὴ δωρεάν. Δεύτερον θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ πιστεύσητε, ὅτι τὰ ἀναγραφέντα εἰς τὰς ἐφημερίδας —καὶ αὐτὸ δικαιοῦμαι μὲ κἄποιαν μεγαλυτέραν ἄνεσιν νὰ τὸ εἴπω ἐγώ, ἀπὸ ὅ,τι θὰ τὸ ἔλεγεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Κασιμάτης, τὰ ἀναγραφέντα περὶ ἀποπείρας τοῦ κ. Κασιμάτη νὰ περιορίσῃ τὴν αὐτοτέλειαν τῶν Ἀνωτάτων Ἱδρυμάτων ἢ καὶ ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη εἰς ὡρισμένους καθηγητὰς τῶν Ἀνωτάτων Πνευματικῶν Ἱδρυμάτων καὶ τὰ ἀναγραφέντα ὑπῆρξαν ἀνακριβῆ καὶ ἡ ἐντύπωσις ὑπῆρξεν ἐσφαλμένη. Οὐδέποτε ἐσκέφθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας —παρηκολούθησα τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐχειρίσθη τὸ θέμα— νὰ περιορίσῃ κατ’ ἐλάχιστον τὴν αὐτοτέλειαν τῶν Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων. Ἐδημιουργήθη μία παρεξήγησις, ἡ ὁποία δὲν εἶχε βάσιν, δὲν εἶχε κανένα δικαιολογητικὸν στοιχεῖον καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς σχόλια καὶ δὴ εἰς σχόλια τὰ ὁποῖα δυστυχῶς καὶ ἐσεῖς ἐκάματε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§126Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε, κ. Πρόεδρε; Ἐγὼ δὲν ἐβασίσθην εἰς πληροφορίας τῶν ἐφημερίδων, οὔτε εἰς ὅσα ἀνεύθυνοι κύκλοι λέγουν. Ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν ἀναγνώσας τὰ νομοσχέδια. Ὅταν εἰς τὸ τελευταῖον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐκείνην τὴν ἡμέραν σχεδὸν ἐξ ὑφαρπαγῆς ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, ὑπάρχῃ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας —ὁμοία μὲ ἐκείνην τοῦ ἐγκαταλειφθέντος σχεδίου Ν. Δ.— δικαιοῦται δι’ ἀποφάσεώς του νὰ ρυθμίζῃ τὰ θέματα τῶν Σχολῶν, τὶ ἄλλο θέλετε; Δὲν εἶναι αὕτη διάταξις διὰ τῆς ὁποίας ἐπιδιώκεται ἡ κατάργησις τῆς αὐτοτελείας τῶν Πανεπιστημίων; Καὶ μάλιστα, ἐτόνισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, κατὰ τὸν διάλογόν του πρὸς τοὺς φοιτητὰς καὶ ὑπερηφανεύθη, ὅτι ναὶ μὲν δὲν ἠμπόρεσε νὰ τὸ ψηφίσῃ τότε, ἀλλὰ τὸ ἐψήφισε μὲ τὸν ἰδικόν του τρόπον ἀργότερον.

§127Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριε Λυκουρέζο, ἐπιμένετε ἐπὶ ἑνὸς ἀνυπάρκτου θέματος. Διαβάσετε τὰς ἀπὸ 5ετίας ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας νὰ ἴδετε εἰς τὶ συνίσταται ἡ αὐτοτέλεια. Δὲν ἀπέχει καθόλου οὔτε ἀπὸ τὰς ἀποφάσεις αὐτάς, οὔτε ἀπὸ τὸ σήμερον ἰσχῦον δίκαιον αὐτὴ ἡ διάταξις. Ἡ διάταξις εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρεσθε λέγει τοῦτο: Ὅτι ἐπὶ θεμάτων ἀναφερομένων εἰς τὰ φοιτητικὰ ζητήματα, ὁ Ὑπουργός, δι’ ἀποφάσεώς του δύναται νὰ κυρώνῃ ἢ νὰ μὴ κυρώνῃ ἀποφάσεις τῆς Σχολῆς, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἁρμόδιαι διὰ τὴν λύσιν τῶν φοιτητικῶν ζητημάτων. Δίδομεν εἰς τὰς σχολὰς μείζονα ἁρμοδιότητα ἐκείνης τὴν ὁποίαν εἶχον. Καὶ ἡ διάταξις ἡ ὁποία τόσον σᾶς ἐνοχλεῖ λέγει ὅτι ὅταν δύο ὁμοειδεῖς σχολαὶ λαμβάνουν διαφορετικὰς ἀποφάσεις, ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἐκλέξῃ τὴν μίαν ἐξ αὐτῶν. Καὶ ὑπάρχουν δύο περιπτώσεις εἰς τὰς ὁποίας ἐφηρμόσθη ἡ θέσις αὐτή. Ἡ πρώτη εἶναι, ὅτι καθὼς ἴσως γνωρίζετε, ἴσως δὲν γνωρίζετε, διότι δὲν εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ γνωρίζητε, ἡ Νομικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου δὲν ἐφήρμοζε διάταξιν τοῦ παλαιοῦ νόμου, ποὺ λέγει, ὅτι οἱ πτυχιούχοι τῆς Παντείου Σχολῆς ἐγγράφονται ἄνευ ἐξετάσεων εἰς τὸ Γʹ ἔτος τῆς Νομικῆς. Ἡ Νομικὴ Σχολὴ λέγει ἐγγράφονται μέν, ἀλλὰ ἀφοῦ περάσουν εἰς ἐξετάσεις εἰς τὰς εἰσηγήσεις τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐξητάσθησαν εἰς τὴν Πάντειον Σχολήν. Ἡ Νομικὴ Σχολὴ τῆς Θεσσαλονίκης λέγει, ὅτι ἐγγράφονται ἄνευ ἐξετάσεων. Δεύτερον θέμα, εἶναι τὸ περίφημον θέμα τῆς κατοχυρώσεως τῆς βαθμολογίας. Δηλαδὴ τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς ἅπαξ δοθείσης βαθμολογίας διὰ τὸν ἀπορριπτόμενον εἰς τὰ ἄλλα μαθήματα, εἰς τὸ διηνεκές. Ὀρθὴ ἢ μὴ ὀρθὴ ἡ ἄποψις αὐτὴ κατὰ τῆς ὁποίας ἀντιδρᾷ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ἔγινε δεκτὴ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης εἶπεν ἐγὼ δέχομαι τὴν διάταξιν αὐτὴν μόνον ἐὰν ἔχουν πάρῃ 6 καὶ ὄχι 5. Τὶ ἔπρεπε νὰ γίνῃ; Διὰ νὰ λυθοῦν αὐτὰ τὰ ζητήματα ἔγινεν αὑτὴ ἡ διάταξις. Ἐδέχθην τὴν ἄποψιν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ εἶπον δὲν λαμβάνω ἐγὼ ἀπόφασιν, ἀλλὰ ἐπικυρῶ τὴν ἀπόφασιν τῆς μιᾶς ἐκ τῶν δύο σχολῶν. Ἔρχεται ὅμως ἡ ἐφημερὶς ποὺ ὑποστηρίζει τὴν ἄποψιν αὐτὴν καὶ λέγει: Μὰ θὰ πάρῃς τὴν ἀπόφασιν τῆς Παντείου διὰ νὰ μοῦ λύσῃς τὰ θέματα τοῦ Πολυτεχνείου; Δὲν λέγει τέτοια πράγματα ὁ νόμος. Εἶναι πραγματικὰ ἐκπληκτικόν, ὅτι ἐδημιουργήθη ἐκ τοῦ μὴ ὄντος θέμα. Ἄν σᾶς διαβάσω ἀντ’ αὐτῶν τὰ ὁποῖα λέγω, τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Παπανδρέου τὸ 1931, τὶ εἶπε διὰ τὰ ἴδια πράγματα, θὰ ἴδητε ἐκεῖ ποία ἦτο τότε ἡ γνώμη του.

§128Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ μὴ σᾶς ἐνοχλῶ, θὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, τὰ ὁποῖα χρήζουν ἀπαντήσεως, ἀλλὰ θὰ ἀπαντήσω μετὰ καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἐγγράψητε.

§129Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν θὰ ἐπιχειρήσω κἂν νὰ στερεώσω ἔτι μᾶλλον τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἡ ὁποία εἶναι ἀκλόνητος, εἶναι δὲ ὁ ἴδιος εἰς θέσιν νὰ ὑποστηρίξῃ κατὰ τρόπον ἄριστον καὶ ἀριστοτεχνικὸν τὸ δίκαιόν του. Κύριοι, τὰ συμπεράσματα ἐκ τῆς ἀποψινῆς συζητήσεως εἶναι νομίζω τὰ ἀκόλουθα: Ἡ Ἀντιπολίτευσις, εἰδικώτερον ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου, ἠπλοποίησε πολὺ τὰ πράγματα. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα τὸ εἶχε νὰ ἁπλοποιήσῃ τὰ πράγματα καὶ τοὺς ἀριθμοὺς κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἀποβαίνουν ἀκουστικῶς εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπήντησεν ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ ἀπεκάλυψε τὴν ἁπλοποίησιν τὴν ὑπερβολικήν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη χρησιμοποιῶν ἀριθμοὺς συνδεδεμένους μὲ τὰς δαπάνας τὰς τακτικὰς τῆς Παιδείας. Ἐπιτρέψατέ μου, ἐπειδὴ κατὰ σύμπτωσιν παρέλειψα νὰ μνημονεύσω καὶ τὰς δαπάνας τὰς ἀναφερομένας εἰς τὰς ἐπενδύσεις τὰς πραγματοποιηθείσας κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη νὰ μνημονεύσω καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς σχετικῆς πρὸς τὰς δαπάνας αὐτάς. Ἔχω δὲ καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ μνημονεύσω τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς καθόσον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἐπιάστηκε ἀπὸ μίαν λέξιν ἑνὸς ἀνακοινωθέντος τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὲ αὐτὴν τὴν ἄνεσιν μὲ τὴν ὁποίαν ἁπλοποιεῖ τὰ πάντα, ὅταν ἡ ἁπλοποίησις εἶναι εἰς βάρος οἱουδήποτε ἀντιπάλου του, εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θεωρεῖ κἂν ἐπένδυσιν τὴν Παιδείαν. Ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν 6–7 ἐτῶν ποὺ εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀπέδειξεν, ὅτι θεωρεῖ τὴν Παιδείαν ἐπένδυσιν, τὴν Παιδείαν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ὀργανώσεως, τῆς αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ καὶ γενικώτερον, τῶν τακτικῶν δαπανῶν της, ἄρα τῆς καλλιεργείας τῶν ἀντικειμένων καὶ τῶν σκοπῶν ποὺ ἀπαιτοῦν τακτικὰς δαπάνας. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν εἰδικωτέραν ἔννοιαν τῶν ἐπενδύσεων, δηλαδὴ τῶν κτιρίων καὶ τῶν ἐργαστηριακῶν ὀργάνων. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχει σημειωθῆ μία φοβερὰ ἀδικία εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀδικία τὴν ὁποίαν θὰ ἀνέμενον νὰ μὴ τὴν συμμερίζωνται τόσον εὔκολα, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἄμεσα τὴν δυνατότητα καὶ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀπολαμβάνουν τοὺς καρποὺς τῆς μεγάλης προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικώτερον τοῦ Πρωθυπουργοῦ κ. Καραμανλῆ ἐν Θεσσαλονίκῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλέγαμεν, ὅτι εἴχαμεν Πανεπιστήμιον καὶ Πανεπιστήμιον δὲν εἴχομεν. Εἴχομεν βέβαια ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἐκείνην ποὺ πολὺ ὀρθῶς ἐτόνισεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅταν εἶπεν, ὅτι προκειμένου νὰ ἔχω καλοὺς δασκάλους καὶ ἐλλιπῆ μέσα, ἢ προκειμένου νὰ ἔχω τέλεια μέσα, ἀλλὰ ἐλλιπεῖς δασκάλους, προτιμῶ τὸ πρῶτον. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εἴχομεν καλὸν Πανεπιστήμιον καὶ πρίν. Διότι ἀπὸ τῆς συστάσεώς του τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης ὑπῆρξεν ἄρτιον ἀπὸ ἀπόψεως διδακτικοῦ προσωπικοῦ κατ’ ἀρχὴν τοὐλάχιστον, διότι ἐξαιρέσεις θὰ ὑπῆρχον, ὅπως καὶ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, ἐξαιρέσεις ἠμπορεῖ νὰ ἔχουν διαπιστωθῆ. Ἀλλὰ μόνον τὰ τελευταῖα χρόνια εἰς τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἐμψύχου διδακτικοῦ προσωπικοῦ, προσετέθη ἡ ὕπαρξις μέσων, μέσων εἰς ἔκτασιν διὰ τὴν Βαλκανικήν, εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ διὰ τὴν Νοτιοανατολικὴν Μεσόγειον, μέσων πρωτοφανῶν. Θὰ παρεκάλουν μὲ ἀντικειμενικότητα νὰ ἐπισκεφθῆτε, ὅσοι δὲν ἔχετε ἐπισκεφθῆ τὴν Θεσσ)νίκην, νὰ μεταβῆτε εἰς τὴν Πανεπιστημιούπολιν νὰ ἴδητε τὸν ὀργασμὸν ποὺ ἐξακολουθεῖ νὰ σημειοῦται ἀπὸ ἀπόψεως κτιρίων. Ἀλλὰ νὰ ἴδητε καὶ τὰ κτίρια, τὰ ὁποῖα τὰ 5 τελευταῖα χρόνια ἀνηγέρθησαν. Πρόκειται περὶ ἑνὸς θαύματος. Δὲν ἔχει γίνει εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου ἐντὸς τόσου μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος, ἕνα τοιοῦτον πρᾶγμα ποὺ ἔγινεν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης. Βέβαια πρέπει ἀκόμη νὰ γίνουν πολλά. Πτέρυγες ὡρισμέναι δὲν ἔχουν συμπληρωθῆ καὶ θὰ συμπληρωθοῦν, καὶ νέα κτίρια πρέπει νὰ γίνουν. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι ἱδρύθη πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ Πολυτεχνεῖον ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ Πανεπιστημίου. Καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον, αἱ δύο σχολαὶ τοῦ Πολυτεχνείου μὲ ἐργαστήρια, μὲ κτίρια ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου. Δὲν ἐδημιουργήθη λοιπόν, ἀπὸ ἀπόψεως ὑλικῶν μέσων ἐκ τοῦ μὴ ὄντος Πανεπιστημίου ἁπλοῦν, ἀλλὰ Πανεπιστήμιον διπλοῦν, δηλαδὴ μετὰ Πολυτεχνείου. Καὶ κάποτε θὰ πρέπει νὰ λέγεται, ὄχι βέβαια νὰ ἐξαίρεται ἡ ἀλήθεια ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ νὰ γίνεται προπαγάνδα ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐζήτησα τοιοῦτον πρᾶγμα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ἑνώσεως Κέντρου. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ μὴ λέγηται τὸ ἀντίθετον ἢ καὶ νὰ λέγηται καὶ κἄτι τὸ ὁποῖον ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀλήθειαν καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα. Κύριοι, ἐμνημόνευσα τὴν περίπτωσιν τῆς Θεσσαλονίκης, διότι ἀποτελεῖ τὴν ἐγγύησιν δι’ ὅσα θὰ γίνουν καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας. Γίνεται μία συστηματικὴ προσπάθεια διὰ νὰ ἀμφισβητηθῇ, ὅτι θὰ γίνῃ ἡ Πανεπιστημιούπολις τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ὁμιλοῦν ὅλοι περὶ ἑνὸς λίθου ὁ ὁποῖος ἐτέθη. Ἔ, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ βαρεῖαν ἀδικίαν. Δὲν ἀποτελεῖ κατ’ οὐσίαν ἀδικίαν εἰς βάρος τοῦ κ. Καραμανλῆ ἢ τῆς Κυβερνήσεως γενικώτερον ἢ τοῦ κ. Κασιμάτη. Ἀποτελεῖ ἀδικία εἰς βάρος τῆς ἀντιλήψεως τῆς ὑμετέρας. Κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅταν ὑπάρχῃ τὸ παράδειγμα τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι ἔλλειψις ἢ καλῆς πίστεως ἢ ἐπαρκοῦς ἀντιλήψεως καὶ συγκριτικῆς ἱκανότητος ἡ διαδήλωσις τοῦ γεγονότος, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ τίποτε εἰς τὰς Ἀθήνας. Πῶς δὲν θὰ γίνῃ; Θὰ γίνῃ καὶ θὰ διαψευσθῆτε, καὶ τότε θὰ τὰ εἴπωμεν ἐδῶ, ἐὰν εἴμεθα καὶ ἐὰν αἱ σχέσεις μας ἔχουν τὴν μορφὴν ποὺ ἔχουν σήμερον καὶ δὲν ἔχουν ἀντιστραφῆ. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἔχουν ἀντιστραφῆ καὶ πάλιν θὰ τὰ εἴπωμεν. Διότι πιστεύομεν ἐξ ἴσου εἰς τὴν Δημοκρατίαν καὶ θὰ τὰ εἴπωμεν εἰς οἱανδήποτε θέσιν καὶ ἂν εὑρισκώμεθα. Κύριοι συνάδελφοι, αἱ ἐπενδύσεις καὶ ἐδῶ ὁ κ. Παπανδρέου ἐπιάστηκε ἀπὸ μίαν λέξιν καὶ αὐτὸ εἶναι ποὺ μὲ κάμει νὰ ἐκνευρίζωμαι μὲ τὸν ἔξοχον αὐτὸν πολιτικὸν καὶ πνευματικὸν ἄνδρα— ἐγὼ δὲ ἐχρησιμοποίησα τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτὸν πρὶν ἐπιτεθῇ καὶ δὲν ἐπερίμενα νὰ χρησιμοποιήσῃ δι’ ἐμὲ τοιοῦτον χαρακτηρισμόν, ἀλλὰ νὰ μὴ προέβαινε καὶ εἰς αὐτὰς τὰς εὐκόλους προσωπικὰς ἐπιθέσεις—ἐπιάστηκε λέγω ἀπὸ μίαν λέξιν, ἐνῷ τὰ πράγματα ἔχουν ὡς ἑξῆς ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπενδύσεις. Εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας αἱ ἐπενδύσεις ἀνῆλθον τὸ 1950–55 εἰς 345,4 ἑκατομμύρια. Τὴν πενταετίαν 1956–61, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγίνοντο ἐπίσης σπουδαῖα ἔργα καὶ ἐτέθησαν βάσεις καὶ ἐγένοντο τὰ πρῶτα βήματα— καὶ αὐτὸ εἶναι πρὸς τιμὴν καὶ τῶν τότε διατελεσάντων Ὑπουργῶν τῆς Παιδείας— αἱ ἐπενδύσεις ἀνῆλθον εἰς 815,1 ἑκατομμύρια.

§130Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Εἰς τρεχούσας δραχμάς;

§131Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μάλιστα εἰς τρεχούσας δραχμάς.

§132ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὲ πόσα ἔσοδα;

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἔχω τὸν πίνακα ἐδῶ καὶ τὸν ξέρετε, τὸν σχετιζόμενον μὲ τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνεφέρθη καὶ δὲν θέλω νὰ τὸν ἀπασχολήσω διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράσω. Διὰ τὸ 1962, ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, ἐγένοντο ἐπενδύσεις εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας 230,6 ἑκατομμύρια.

§134Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε.

§135Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπιτρέψατέ μου νὰ συνεχίσω, κ. Μαῦρο. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα αὐτὰ προκύπτει, ὅτι τὰ δαπανηθέντα —δὲν προβαίνω εἰς κριτικὴν τοῦ παρελθόντος, αὐτὴ ἦτο ἡ δυνατότης...

§136ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐγείρεται νὰ διακόψῃ) ...

§137Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπιτρέψατέ μου νὰ συνεχίσω τὴν φράσιν μου, κ. συνάδελφε. Τὸν κ. Παπανδρέου, τὸν ἠκούσαμεν μετὰ σεβασμοῦ. Ἀφῆσατέ με, λοιπόν, νὰ συνεχίσω καὶ κατόπιν μὲ ἀντικρούετε. Πόσον, κύριοι, ἐνοχλεῖσθε ἀπὸ τὴν ἀλήθειαν. Ἡμεῖς, δὲν ἐνοχλούμεθα ἀπὸ τὰ τόσα ποὺ μᾶς λέγετε.

§138Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Φέρετε ἕνα ἀριθμὸν σωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τέλους κἄποτε, κ. Πρόεδρε.

§139Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νομίζω, ὅτι πάντοτε φέρομεν σωστοὺς ἀριθμούς.

§140Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ σεῖς μᾶς ἐδώσατε ἀνακριβεῖς ἀριθμούς.

§141Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, αὐτοὶ εἶναι οἱ ἀριθμοὶ οἱ ὁποῖοι ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς ἐπενδύσεις, τὰς ἀκαθαρίστους ἐπενδύσεις τοῦ παγίου κεφαλαίου κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐτῶν αὐτῶν. Ἐκ τῶν στοιχείων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἔδωσα, προκύπτει, ὅτι τὰ δαπανηθέντα κατὰ τὴν 6ετίαν 1956–61 ἦταν 136% περισσότερα τῶν κατὰ τὴν προηγουμένην 6ετίαν δαπανηθέντων.

§142Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ...

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ταλιαδούρη, ὁμιλεῖ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ διακόπτετε.

§144Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἔπειτα λέγετε, διατὶ ἐκνευρίζομαι.

§145Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. Δὲν τοὺς συμφέρει.

§146Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πρέπει ὅμως νὰ τὰ ἀκούσουν. Λοιπόν, δὲν προβαίνω εἰς κριτικήν, ἀλλὰ ἀνακοινῶ μερικὰ δεδομένα. Δὲν προβαίνω εἰς καμμίαν κριτικήν. Καὶ πρῶτα–πρῶτα ἡ κριτικὴ ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς βάρος μου, διότι ἤμην μέλος τῆς Κυβερνήσεως 1952–1955. Τόσα ἠμπορούσαμεν τότε νὰ κάμωμεν. Ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριά, αἱ ἐγκριθεῖσαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι γνωστόν, ἐὰν βεβαίως ὅλαι αὐταὶ θὰ ἀπορροφηθοῦν, αἱ ἐγκριθεῖσαι.

§147Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐδῶ εἶναι...

§148Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Ζίγδη, ἀφήσατέ με νὰ ὁλοκληρώσω. Ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις διέθεσε. Ἐὰν δὲν κατωρθώθη ἡ ἀπορρόφησις 50–60 ἑκατομμυρίων, αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ χρησιμοποιῆτε ἐναντίον τῆς γραμμῆς καὶ τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως. Ἠμπορεῖ ἐν δεδομένῃ στιγμῇ νὰ τὴν ἐλέγξητε, ἐὰν ἀνακαλύψητε, ὅτι ἡ μὴ ἀπορρόφησις ὀφείλεται εἰς ἐλαττωματικότητα τῆς κρατικῆς μηχανῆς, εἰς παραβάσεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι εἰδικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶσθε ἕτοιμοι νὰ θίξητε αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅπως δὲν εἶμαι ἕτοιμος καὶ ἐγὼ νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἀσφαλῶς εἶναι ἕτοιμος νὰ συζητήσῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐνεκρίθησαν διὰ τὸ 1962 καὶ ἐν πολλοῖς ἀπερροφήθησαν πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι κατὰ 69% ἀνώτεραι τοῦ μέσου ὅρου τῶν πιστώσεων ποὺ διετέθησαν κατὰ τὴν 6ετίαν 1956–61. Βλέπετε, λοιπόν, μίαν συνεχῆ πρόοδον καὶ μετὰ τὴν περίοδον πρὸ τῶν ἐκλογῶν τῶν τελευταίων — τότε ἐσημειώθη πρόοδος οὐσιώδης καὶ μετὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ἔτι μᾶλλον, διότι ἐδημιουργήθησαν ὡρισμέναι βάσεις — τῶν μετὰ τὴν συγκρότησιν τῆς Κυβερνήσεως τῆς 3ης ἢ 4ης τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ὁ κ. Κασιμάτης. Ἔχομεν λοιπὸν μίαν διαρκῆ πρόοδον, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ κἄτι τὸ εὐοίωνον. Δι’ αὐτὸ ἠνωχλήθην, ὅταν ὁ κ. Παπανδρέου ἠθέλησε νὰ τὰ παρουσιάσῃ ὅλα μαῦρα εἰς τὴν νεολαίαν. Διατὶ νὰ τὰ παρουσιάζωμεν ὅλα μαῦρα, ὅταν ὑπάρχουν στοιχεῖα ἀποδεικνύοντα, ὅτι σημειοῦται καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς Παιδείας, ὅπως καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους τομεῖς, μία διαρκὴς πρόοδος, πρὸς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν; Εἴδατε πόσα εἶναι τὰ κενά, τὰ ὁποῖα ἐλησμόνησεν ὁ κ. Παπανδρέου, νὰ μνημονεύσῃ καὶ ἐπληροφόρησε καὶ ἐμνημόνευσε μόνον τὰ ὑπάρχοντα αὐτὴν τὴν στιγμὴν κενά. Εἴδατε κατόπιν τῆς ἐπερωτήσεως ποὺ ἔθεσα εἰς τὸν κ. Κασιμάτην, πόσον μεγάλος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν αἰθουσῶν, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη κατεσκευάσθησαν. Καὶ βεβαίως θὰ ἔπρεπε νὰ κατασκευασθοῦν περισσότεραι. Καὶ βεβαίως θὰ προσπαθήσωμεν, ἱδρυθέντος ἄλλωστε αὐτοῦ τοῦ Ὀργανισμοῦ, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ταχύτερον πλέον τὰς ἀνάγκας καὶ τὰς κτιριακὰς τῆς Παιδείας. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι κάτι οὐσιῶδες ἐγένετο. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ τὸ τονίζετε κάπου — κάπου καὶ σεῖς, διότι, ἐὰν κἄποτε, εἴτε τὸ ἐπιθυμῶ, εἴτε ὄχι —ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ ἐγὼ θὰ τὸ ἐπεθύμουν ἀνθρωπίνως— ἔλθετε εἰς τὴν ἐξουσίαν θὰ θερίσητε τὸν σπόρον, τὸν ὁποῖον ἐσπείρατε. Ἀπόψε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἤρχισε μὲ ἕνα χαιρετισμὸν πρὸς τὴν φοιτητικὴν νεολαίαν. Θὰ ἠμποροῦσα καὶ ἐγὼ νὰ ἀρχίσω οὕτω, εἰς τὸν αὐτὸν τόνον, δὲν θὰ τὸ κάμω ὅμως, διότι πρῶτον φυσικὰ στρέφονται ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὰ συνθήματά των καὶ ἴσως μοῦ τὸν ἐπέστρεφον, ὄχι ὡς χαιρετισμόν, ἀλλὰ ὡς κἄτι ἀπαράδεκτον. Καὶ εὐχαρίστως νὰ τοὺς δώσω τὴν εὐχέρειαν νὰ μὲ κακομεταχειρισθοῦν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου μὲ τόσην εὐκολίαν ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκφρασιν τοῦ χαιρετισμοῦ αὐτοῦ. Νὰ ἐκφράσῃ τὴν συγκίνησίν του διὰ τὴν κίνησιν τῆς νεολαίας, νὰ εἴπῃ, ὅτι ἁγνὸν εἶναι τὸ αἴτημα ποὺ τοὺς κινεῖ, τοὐλάχιστον τὴν μεγίστην πλειονότητα τῶν φοιτητῶν —δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὅλοι ἁγνοί, ὅπως δὲν εἶναι καὶ οἱ Μητροπολῖται τῆς Ἑλλάδος ὅλοι ἁγνοὶ— ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ μεγάλη πλειονότης των διέπεται ἀπὸ ἁγνὰ αἰσθήματα, διὰ τὸ μέλλον, τὸ προσωπικὸν τὸ ἰδικόν των, ἀλλὰ δεδομένης τῆς ἀνιδιοτελείας τῆς νεανικῆς ἡλικίας διὰ τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος περισσότερον καὶ ὀλιγώτερον διὰ τὸ ἰδικόν των. Ἔπρεπε, λοιπόν, αὐτὸ τὸ κείμενον, τὸ ὁποῖον ἐδιάβασεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνατρεπτικὴν νοοτροπίαν, ἀνήκει εἰς κόμμα τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὴν κατάργησιν τῆς Δημοκρατίας τοῦ τύπου τοῦ Δυτικοῦ, διὰ νὰ μὴ ἔλθω εἰς ἀντιδικίαν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀρνούμενος τὴν ὕπαρξιν καὶ ἄλλου τύπου, ὅπως ὁ κ. Ἠλιοῦ, εἶχε δικαίωμα νὰ μνημονεύσῃ τὸ κείμενον, σεῖς καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, δὲν νομίζω, ὅτι εἴχατε τὸ δικαίωμα νὰ ἐξάρετε αὐτὴν τὴν διατύπωσιν. Τὸ κείμενον αὐτὸ ἀποδεικνύει βεβαίως τὴν ἀγωνίαν τῶν φοιτητῶν. Πρῶτον ὅμως δὲν ἐτέθη ὑπ’ ὄψιν καὶ ἀπὸ τὴν ἔγκρισιν τῶν χιλιάδων φοιτητῶν. Κατεσκευάσθη ἀπὸ ἐλαχίστους. Καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε ἄλλο τὸ περιεχόμενον καὶ ἄλλην τὴν διατύπωσιν. Νομίζω, ὅτι τὸ χρέος ἡμῶν εἶναι νὰ μὴ εἴμεθα μόνον ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κολακεύομεν τῶν νέων τὰς ἀδυναμίας, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ εἴμεθα ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θεωροῦμεν ὡς καθῆκον μας νὰ διαπαιδαγωγήσωμεν τοὺς Ἕλληνας καὶ εἰδικώτερον τοὺς νέους. Χαίρομαι τοὺς νέους. Χαίρομαι τοὺς νέους, ὅταν προβαίνουν εἰς διαδηλώσεις. Τοὺς παρηκολούθησα ἀνερχόμενος τὴν σκάλα καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ κατεβῶ νὰ τοὺς παρακολουθήσω. Ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ προσέξουν κἄπως τὴν διατύπωσιν. Εἶναι ἀκριβῆ ὅσα λέγουν; Καὶ εἶναι οἱ 100% τεταγμένοι νὰ προβοῦν οἱ 5–10–15, οἱ ὁποῖοι προέβησαν εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ ἀνακοινωθέντος, εἰς αὐτὴν τὴν τόσον εὔκολον ρίψιν φράσεων βαρυτάτων τῶν προσώπων τῆς Κυβερνήσεως; Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε ὅλοι μας νὰ προσέξωμεν περισσότερον τὴν νεολαίαν. Δὲν νομίζω, ὅτι πρὸ 40–50 ἐτῶν ἡ φοιτητικὴ νεολαία, θὰ προέβαινε εὐκόλως εἰς διατύπωσιν τοιούτου κειμένου. Δὲν εἶναι βαρύ. Εἶναι πολὺ κακό. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὴ ἀπάντησις, ποὺ ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς ἕν ἀνακοινωθὲν κυβερνητικόν, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ νεολαία μὲ εἰρωνείαν ὁμιλεῖ περὶ τῆς λέξεως ποὺ ἐχρησιμοποίησεν ἡ Κυβέρνησις, ὅταν εἶπεν, ὅτι θεωρεῖ τὴν νεολαίαν ἐλπίδα τοῦ μέλλοντος. Δὲν ἔπρεπε νὰ φθάσῃ εἰς αὐτὴν τὴν ἐκδήλωσιν ἡ 15μελὴς ἢ 20μελὴς Ἐπιτροπή, καὶ ἔχω καθῆκον ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὅπως θὰ εἶχον καθῆκον καὶ ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ Πανεπιστημίου νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὸ πρὸ 40 ἐτῶν δὲν θὰ ἐγίνετο. Πρὸ 40 ἐτῶν ἠμποροῦσαν νὰ γενικευθοῦν ἢ τὸ 1935– 36 διὰ πολιτικοὺς λόγους νὰ συμμαχοῦν μὲ τὸν λαὸν καὶ νὰ κάμουν ἀγῶνες οἱ φοιτηταί, αὐτὸ εἶναι ἄλλο πρᾶγμα, ὄχι ὅμως προκειμένου περὶ τῶν θεμάτων τῆς Παιδείας νὰ νομίζουν, ὅτι ἠμποροῦν νὰ ὁμιλήσουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπευθυνόμενοι πρὸς τοὺς φυσικοὺς ἡγέτας τῆς Παιδείας, τοὺς καλοὺς ἢ κακούς, ἐκείνους τοὺς ὁποίους τὸ Σύνταγμα καὶ ἡ Πολιτεία ὁρίζει, τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, τὸν Πρωθυπουργόν, τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς.

§149Χ. ΡΟΥΧΩΤΑΣ. Τότε ἔπρεπε νὰ κάνουν ἀνταρσίαν;

§150Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κάνετε λάθος, δὲν ἀμφισβητῶ τὸ δικαίωμα νὰ κάμουν καὶ ἀνταρσίαν ἀκόμη ἐφ’ ὅσον παίρνει ἐπάνω του ὁ πολίτης, εἴτε εἶναι νέος, εἴτε μετρίας ἡλικίας, εἴτε εὑρίσκεται εἰς τὴν ἡλικίαν τὴν ἰδικήν σας καὶ τὴν ἰδικήν μου, δὲν ἀμφισβητῶ τὸ δικαίωμα ἐφ’ ὅσον καταφέρουν νὰ ἐπιτύχουν, διότι ὡς γνωστὸν ἡ ἐπανάστασις γίνεται δίκαιον μόνον ἂν ἐπικρατήσῃ καὶ ἔχετε κάμνει ναυτοδίκης καὶ ἔχετε δικάσει ἐπανειλημμένως ἀρκετούς, καὶ ἔχετε ἀσκήσει ἄριστα τὰ καθήκοντά σας. Ὑπῆρξα καὶ προϊστάμενός σας Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν βραχύβιον Κυβέρνησίν μου ἐθεώρησα καθῆκον νὰ υἱοθετήσω, καὶ νὰ θεωρήσω πολὺ ὀρθὴν τὴν ἄποψιν τοῦ ἀειμνήστου Βούλγαρη, ὁ ὁποῖος σᾶς εἶχε τοποθετήσει Ὑπουργὸν εἰς τὴν Θράκην καὶ τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν, καὶ σᾶς παρεκάλεσα νὰ ἐξακολουθήσητε συνεργαζόμενος μετ’ ἐμοῦ. Κύριοι, νομίζω, ἄλλο εἶναι οἱ νέοι νὰ κάμνουν ἕνα ἀγῶνα πολιτικὸν ἔξω ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον, καὶ ἄλλο εἶναι νὰ κάμνουν ἀγῶνα διὰ τὴν ἐπίτευξιν ὡρισμένων σκοπῶν τῆς Παιδείας. Μὲ τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἐκφράζει αὐτὴ ἡ ἀπάντησις τοῦ κυβερνητικοῦ ἀνακοινωθέντος, θὰ ηὐχόμην νὰ ἦτο διαφορικὴ ἡ διατύπωσις, θὰ εἶχον μεγαλυτέραν πεποίθησιν περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς κρίσεως τῶν ὀλίγων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι συνεκεντρώθησαν εἰς μίαν σύσκεψιν κλειστὴν καὶ διετύπωσαν τὴν ἀπάντησιν. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ νέοι πρέπει νὰ εἶναι ζωηροί, πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἐπαναστατικοὶ εἰς τὴν ψυχήν των, ἀλλὰ πρέπει παραλλήλως μὲ τὴν ἐπαναστατικότητα τῆς ψυχῆς των νὰ ὑπάρχῃ καὶ κἄποια εὐλάβεια καὶ κἄποιος σεβασμὸς πρὸς τοὺς θεσμοὺς καὶ ἂν θέλετε πρὸς τὰ πρόσωπα ἑκάστοτε ποὺ ἐπενδύουν τοὺς θεσμούς. Ὅταν ἤμην φοιτητής, φεῦ! τὸ 1919–1920 δὲν ἠμποροῦσα νὰ σκεφθῶ κἂν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σχηματίσω μαζὶ μὲ ἄλλους φοιτητάς, καὶ δὲν ἠμποροῦσε νὰ σκεφθῇ καὶ κανεὶς ἄλλος ἐκτὸς ἐμοῦ, ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία νὰ πάῃ νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἢ τὸν Πρύτανιν, καὶ εἴχομεν περιπτώσεις ἀπεργιῶν, ἀπεργιῶν δι’ εἰδικὰ θέματα, καὶ ὑπῆρχεν ἐπίσης καὶ ἡ δυνατότης τῆς συμμετοχῆς τῆς νεολαίας εἰς πολιτικοὺς ἀγῶνας ἔξω τοῦ Πανεπιστημίου, ἢ καμμιὰ φορά, τὸ 1935–1936 καὶ εἰς τὸν προαύλιον τοῦ Πανεπιστημίου —κακῶς εἰς τὸ προαύλιον—ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἀφεώρα ὁ ἀγὼν ἐκεῖνος τὴν διεκδίκησιν ὡρισμένου προγράμματος ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι κἄπως δύσκολον, δύσκολον δὲ σὲ σᾶς καὶ σὲ μένα νὰ σκεφθῶμεν καὶ νὰ καταρτίσωμεν ἓν ὀρθὸν πρόγραμμα ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς. Εἶναι δυνατὸν οἱ 20ετεῖς καὶ 23ετεῖς νέοι νὰ τὸ καταρτίσουν καὶ νὰ εἰποῦν, ὅτι 15% πρέπει νὰ εἶναι τὸ ποσοστὸν διὰ τὴν Παιδείαν; Ἀπεδείχθη ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου ἀφῆκε τὴν ἔννοιαν τῶν λέξεων 15% παράμερα, δὲν τὴν υἱοθέτησεν εὐθέως. Βεβαίως δὲν τὴν ἀπέρριψε καὶ πολὺ ὀρθῶς διὰ νὰ μὴ ἔλθῃ εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸ σύνθημα τῶν φοιτητῶν, πρὸς τὰ πλακάτ, δὲν τὴν ἀπέρριψε πλήρως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι λογικὴ ἡ βάσις —τὸ ἀπέδειξεν ὁ κ. Κασιμάτης— τῆς προβολῆς ἑνὸς ποσοστοῦ, δὲν σημαίνει τίποτε αὐτό. Καὶ ἔπρεπε νὰ ἐξηγήσωμεν εἰς τοὺς νέους, ὅτι ἠμπορεῖ αὐτὸ τὸ 10% νὰ εἶναι διὰ τὴν Παιδείαν ἀσυγκρίτως ἀποδοτικώτερον ἀπὸ τὸ 20% μιᾶς ἄλλης χώρας. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν σύνθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς ἀνάγκας, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς παροδικὰς προτεραιότητας καὶ πιέσεις, ἐξαρτᾶται ἀπὸ 1002 περιστατικά. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, εἶπον τοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὰς ἐπενδύσεις. Τονίζω καὶ ἔτσι νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη νὰ ἀπαντήσουν οἱ κύριοι Μαῦρος καὶ Ζίγδης, ὅτι δὲν ἀπερροφήθη ὁλόκληρον τὸ ποσόν. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐγκεκριμέναι πιστώσεις διὰ τὸ 1962. Καὶ τέλος θὰ ἤθελα νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἀγῶνες τῶν φοιτητῶν εἶναι ἀγῶνες οἱ ὁποῖοι συγκινοῦν, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι συγκινοῦν καὶ ἡμᾶς ἀκόμη κατὰ τῶν ὁποίων φαινομενικῶς ἢ καὶ πραγματικῶς στρέφονται. Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν τὸ ἠθικὸν θάρρος, εἴτε εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε ὄχι νὰ λέγωμεν εἰς τοὺς φοιτητάς, ὅτι αὐτὸ ὑπερβαίνει τὰ ὅρια τῆς ἱεραρχικῆς σχέσεως τῶν γενεῶν, τῶν ἡλικιῶν. Εἶναι αὐτονόητον, ὅτι ὑπερβαίνει τὰ ὅρια αὐτὰ ἡ διεκδίκησις ἐκ μέρους ἑνὸς 20ετοῦς, ὅταν λέγῃ εἰς σᾶς καὶ εἰς ἐμέ, ποῖαι πρέπει νὰ εἶναι αἱ δαπάναι τῆς Παιδείας. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ γνωρίζῃ. Ὅτι δὲ δὲν ἀρκεῖται νὰ τὸ προβάλλῃ, ἀλλὰ ἀπαντᾷ εἰς μίαν εὐπρεπῆ ἀνακοίνωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐκδηλώνει καὶ πρὸς ἐκείνους τοὺς φοιτητάς, οἱ ὁποῖοι στρέφονται ἐναντίον της, τιμὴν καὶ στοργήν, ὅταν εἰς μίαν τοιαύτην ἀνακοίνωσιν γίνεται ἡ ἀπάντησις ἡ ὁποία ἔγινε, ἔχομεν καθῆκον νὰ εἴπωμεν, ὅτι κακῶς πράττει ἡ νεολαία αὐτὴ νὰ φθάνῃ μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ἔχομεν καθῆκον νὰ ἀντικρούωμεν κἄποτε ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν πράττουν, ὅ,τι θὰ ἔπρεπε νὰ πράξουν. Δὲν θὰ ἔπρεπε ἁπλῶς καὶ μόνον νὰ συμμεριζώμεθα τὰς γνώμας τῶν πολλῶν. Θὰ ἦτο εὔκολον καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπῃ πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος, δίδω ἄλλα 3%, δίδω ἄλλα 4%. Θὰ εὕρω τρόπον νὰ τὰ ἐξοικονομήσω, θὰ μειώσω τὰς ἐπενδύσεις, αἱ ὁποῖαι ἐν μέρει ἀφοροῦν καὶ τὴν Παιδείαν. Διότι ὅταν εἶπε τὸ κυβερνητικὸν ἀνακοινωθέν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μειωθοῦν αἱ ἐπενδύσεις, ἐννοοῦσεν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μειωθοῦν καὶ αἱ ἐπενδύσεις αἱ ἀφορῶσαι τὴν Παιδείαν. Θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ νὰ μειώσωμεν κατὰ 500, 600, 700 ἑκατομμύρια τὰς ἐπενδύσεις, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὰς συνεπείας αὐτῆς τῆς μειώσεως μετὰ πέντε χρόνια γνωρίζοντες περίπου, ὅτι ἐπὶ τέλους μετὰ 5 χρόνια δὲν θὰ εἴμεθα καὶ πάλιν διαρκῶς ὁ κ. Καραμανλῆς καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Κασιμάτης ἐδῶ, ἐνώπιόν σας ὡς Κυβέρνησις καὶ σεῖς κάτω ὡς Ἀντιπολίτευσις, μολονότι δὲν ὑπάρχει ἄνω καὶ κάτω, διότι ὅλοι εἴμεθα εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον, ἀλλὰ παίζω ἁπλῶς μὲ τὰς λέξεις. Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἔκαμεν οὐσιώδη πρόοδον καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον, ὅπως θὰ εἴχατε ἐνδεχομένως καὶ σεῖς, ἐν ὄψει μιᾶς ὑπευθύνου διαχειρίσεως τῶν κρατικῶν πραγμάτων νὰ εἴπητε εἰς τοὺς φοιτητὰς ὡς ποῦ εἶναι ἁρμόδιοι νὰ φθάνουν δικαιοῦνται βάσει τοῦ Συντάγματος νὰ φθάνουν ὁπουδήποτε, ἀρκεῖ νὰ μὴ παραβοῦν τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους, ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ λογικῆς ἕως ποῦ δικαιοῦνται νὰ φθάνουν καὶ ἀπὸ ποῦ καὶ πέρα νὰ ἀξιώσουν τι. Ἡ ὑποβολὴ τῶν αἰτημάτων των δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀνταποκρινομένη εἰς τὰς ἱκανότητας καὶ εἰς τὰς γνώσεις των. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Θανόπουλος). Τέλος, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις ἡ ἀποψινὴ κατέδειξε κατὰ τρόπον θετικόν, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ δὲν πρέπει ἁπλῶς νὰ προβάλλωνται, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναλύωνται. Καὶ οἱ ἀριθμοὶ οἱ ἀφορῶντες τὴν Παιδείαν καὶ οἱ ἀριθμοὶ οἱ ἀφορῶντες τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ δαπάνας ἀμύνης ἀναλυόμενοι δίδουν ἀποτέλεσμα διάφορον καὶ προκαλοῦν συμπέρασμα διάφορον ἐκείνου ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐβασίσθη καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου βασίζονται καὶ οἱ νέοι, οἱ φοιτηταὶ τῆς Ἑλλάδος (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§151Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀπαντῶν εἰς τὴν διακοπὴν τὴν ὁποίαν ἔκαμε πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὑποστηρίζων ὅτι διὰ ψηφισθείσης διατάξεως ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 ἐπιδιώκεται ἡ κατάλυσις οὐσιαστικῶς τῶν συνταγματικῶς κατωχυρωμένων αὐτοτελείας τῶν ἀνωτάτων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων, εἶπεν ὅτι εὑρίσκομαι ἐν πλήρῃ πλάνῃ, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς διατάξεως ἀναφερομένης εἰς τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις, ὅπου ἐν περιπτώσει διαφωνίας δύο σχολῶν διὰ τὰς ἐξετάσεις τῶν φοιτητῶν...

§152Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Εἰς τὰς εἰσαγωγικὰς εἶπον ἐγώ;

§153Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εἶναι τὰ πρακτικὰ ἐδῶ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι μὲ διακοπὰς δὲν λύονται τὰ ζητήματα, ἐὰν θέλωμεν νὰ συζητήσωμεν σοβαρά.

§154Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Πέστε ὅ,τι θέλετε.

§155Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Θὰ εἴπω, ὅ,τι θέλω. Εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ μὲ ἀκούσετε.

§156Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω.

§157Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν περιμένω τὴν ἀπάντησίν σας. Θέλω νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν ἀνακριβειῶν, τὰς ὁποίας εἴπατε. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅτι πρόκειται περὶ θεμάτων τῶν ἐξετάσεων τῶν φοιτητῶν καὶ ἐν διαφωνίᾳ τῶν δύο σχολῶν, τότε δι’ ὑπουργικῆς ἀποφάσεως θὰ ρυθμίζεται τὸ θέμα. Εἶμαι ὑποχρεωμένος πρὸς διαφώτισιν τῆς Βουλῆς, διότι φαίνεται, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν θὰ μᾶς κακίσῃ διὰ τῆς ἀπαντήσεώς του καὶ τοῦτο δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ εἴπω, ὅτι ἡ διάταξις εἶναι εὐρυτάτη. Δὲν ἀφήνω κανένα θέμα, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ δι’ ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τὰ τῶν ἐγγραφῶν, μετεγγραφῶν, τὰ τοῦ καθορισμοῦ τοῦ κύκλου τῶν διδασκομένων μαθημάτων, αἱ πάσης φύσεως ἀσκήσεις, τὰ προγράμματα ἐν γένει καὶ αἱ τμηματικαὶ καὶ πτυχιακαὶ ἐξετάσεις, τὰ πάντα, λύονται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας δι’ ἀποφάσεως αὐτοῦ μὲ τὴν ἐξουσιοδότησιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε δυνάμει αὐτῆς τῆς διατάξεως. Καὶ ἔρχεται τὸ δεύτερον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον λέγει:....

§158Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Τὶ θὰ εἴπῃ «τῇ προτάσει»;

§159Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, μὴ μὲ διακόπτετε. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ μὲ διακόπτετε. Ἔρχεται τὸ δεύτερον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι, ἐν περιπτώσει διαφωνίας δύο Σχολῶν ἢ δύο Ἱδρυμάτων, ἀποφασίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, κατὰ κρίσιν ἀνέλεγκτον. Τὶ ἄλλο ἀποτελεῖ τοῦτο ἢ κατάργησιν τῆς αὐτοτελείας; Ὅταν δηλαδή, σήμερον ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν προγραμμάτων, ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν διδασκομένων μαθημάτων, ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἐξετάσεων ἢ οἱουδήποτε θέματος ἀναφερομένου εἰς τὰς Σχολάς, ἔλθῃ ἡ Νομικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ προτείνει ὡρισμένας ἀπόψεις καὶ ἡ Νομικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν προτείνει ἄλλας, ἡ Πάντειος ἄλλας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἐφαρμόσῃ εἰς τὴν Νομικὴν Σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ εἰς τὴν Νομικὴν Σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Θεσσαλονίκης, ὅσα ζητεῖ ἡ Πάντειος ἢ Σχολὴ ἢ ἡ Ἀνωτάτη Βιομηχανικὴ Σχολὴ ἢ Ἀνωτάτη Σχολὴ Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορικῶν Ἐπιστημῶν. Καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι, ὅταν ἔχῃ αὐτὸ τὸ δικαίωμα, δὲν καταργεῖ τὴν συνταγματικῶς κατοχυρωμένην αὐτοτέλειαν τῶν Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων. Τότε φαίνεται, ὅτι ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν γράμματα, δὲν γνωρίζομεν νὰ διαβάζωμεν τοὺς νόμους καὶ προφανῶς εὑρισκόμεθα ἐν πλάνῃ ἀδικοῦντες τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Ὅταν λοιπόν, λέγω, κ. Πρόεδρε, ἔχῃ τοιοῦτον δικαίωμα, βάσει αὐτῶν τῶν διατάξεων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας, δὲν ἠμπορεῖ σοβαρῶς νὰ ὑποστηρίξῃ καὶ νὰ μᾶς λέγῃ, ὅτι δὲν ἐπεμβαίνει καὶ δὲν καταργεῖ τὴν αὐτοτέλειαν τῶν Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων. Ἀλλ’ ἀπαντῶν πρὸς ἐμὲ πρὸ ὀλίγου, ὅταν μοῦ ἔκαμνε τὴν τιμὴν νὰ μοῦ ἀπαντᾷ, διότι τώρα ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ παύσῃ νὰ μοῦ κάμνῃ αὐτὴν τὴν τιμήν, εἶπε: Θέλετε νὰ σᾶς διαβάσω καὶ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ἐν ἔτει 1931; Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω τὶ ὑπεστήριξε, εἰσηγούμενος τὸν Πανεπιστημιακὸν Ὀργανισμόν, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἑνώσεως Κέντρου, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, τὸ 1931, οὔτε γνωρίζω τὶ εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας τότε καὶ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἑνώσεως Κέντρου σήμερον, ὑπεστήριξεν ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι ὅτι, ἀγορεύων ἀπὸ τοῦ Βήματος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καί, δικαιολογούμενος διὰ τὴν μὴ πλήρωσιν κενῶν ἑδρῶν τῶν Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων, εἶπε: Λησμονεῖτε, ὅτι ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸν Πανεπιστημιακὸν Ὀργανισμὸν τοῦ 1932, ὅπου δὲν ἐπιτρέπεται νὰ προκηρυχθοῦν τρεῖς ἕδραι καὶ ἐὰν δὲν συμπληρωθῇ μία, πρέπει νὰ παρέλθῃ τριετία; Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἢ μᾶλλον, διὰ νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλήν, νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐλησμόνησε τὸν νόμον 3974 τοῦ 1959, ὅπου, ἀκριβῶς, τροποποιηθέντος τοῦ Πανεπιστημιακοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τῶν Σχολῶν νὰ προκηρύσσουν καὶ μίαν καὶ δύο καὶ περισσοτέρας ἕδρας. Συνεπῶς, κανὲν κώλυμα δὲν εἶχεν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας διὰ νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν προκήρυξιν πρὸς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν Πανεπιστημιακῶν ἑδρῶν. Ταῦτα εἶχον νὰ ἀπαντήσω, κύριε Πρόεδρε, ἐν σχέσει μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας. Ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, δηλώσαντα, ὅτι δὲν μὲ τιμᾷ διὰ τῆς ἀπαντήσεώς του, οὐδεμίαν ἀναμένω ἀπάντησιν, οὔτε μὲ ἐνδιαφέρει ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος.

§161Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Παιδείας, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ συμπληρώσῃ τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ὁ κ. Κασιμάτης εἰς τὴν ὁμιλίαν του συνεχῶς ἐπέμενεν, ὅτι ἐνδιαφέρουν γενικῶς μόνον οἱ ἀριθμοὶ κατὰ τὸ 1961–62, ὅτι ἔκτοτε χαράσσεται πραγματικὴ ἐκπαιδευτικὴ γραμμή, ὅτι ἔκτοτε συντελεῖται μία κοσμογονία εἰς τὴν Παιδείαν. Εὔχομαι προσωπικῶς νὰ συντελεσθῇ ἡ κοσμογονία αὐτὴ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του. Ἀλλὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἠρευνᾶτο τί ἀξιόλογον συνέβη, εἶναι προφανὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς εἴπῃ τί ἔγινεν ἐν τῷ μεταξύ. Οὐδεὶς ἠμφισβήτησε τὴν πρόοδον αὐτήν. Ἄλλωστε, μὲ τὰ δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα εἰσέρρευσαν ἔκτοτε εἰς προϋπολογισμοὺς διπλασιασθέντας, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ γίνῃ καὶ κάτι διὰ τὴν Παιδείαν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν εἶναι, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινε εἶναι ἀνεπαρκὲς διὰ τὴν Παιδείαν, ἀλλὰ καὶ εἰδικώτερον διὰ τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας σήμερον ἀντιμετωπίζει ἡ χώρα. Καὶ πρὸς ἀπόδειξιν αὐτοῦ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου προέβη εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν τῶν ἀριθμῶν τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ἐμφανίζεται, ὅτι ἡ Ἑλλὰς σταθερῶς κατέχει τὴν τελευταίαν θέσιν. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπηύθυνε μομφήν, ὅτι δῆθεν ἁπλοποιεῖ ὑπερβαλλόντως τὰ πράγματα ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου. Ἐγὼ θὰ ἔλεγα, ὅτι ὑπερβαλλόντως ἁπλοποίησε τὰ πράγματα ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος μὲ μίαν ἄνεσιν δεδομένου, ὅτι ὁ κ. Παπανδρέου ἦτο ὑποχρεωμένος, προκειμένου περὶ τῶν συγκρίσεων νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ἔτος 1961 καὶ προκειμένου περὶ τῶν ἀναγκῶν τὸ ἔτος 1962, ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ μίαν εὐχέρειαν μετεπήδησεν ἀπὸ τὸ 1961 εἰς τὸ 1962, διότι τὸ σαφὲς ἐρώτημα σχετικῶς τὸ 1962, καὶ τὸ ὁποῖον μένει ἀναπάντητον, εἶναι τὸ ποῖα κενὰ ὑφίστανται σήμερον εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐνετόπισε σαφῶς τὸ ἐρώτημα καὶ δὲν ἔλαβεν ἀπάντησιν. Τὸ γεγονός, ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ διωρίσθησαν 1.500 διδάσκαλοι, καὶ ὅτι αὐτὸ δὲν ἀνεγνωρίσθη καὶ δὲν ἐξήρθη ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς ἐὰν αὐτὸ νὰ εἶναι τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ νὰ μὴ εἶναι ἡ κριτική, διὰ τῆς ὁποίας συμβάλλει εἰς τὴν βελτίωσιν καὶ τῶν νομοθετημάτων καὶ τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἦλθε καὶ μᾶς εἶπεν, δὲν εἴδατε πόσοι διωρίσθησαν; Παρέλειψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα εἶναι τὰ κενὰ τὰ φυσιολογικά, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ μεταξὺ ἐδημιουργήθησαν. Πέντε ἕως 6 τοῖς ἑκατὸν ὑπολογίζονται. Ἐὰν ὑπολογίσετε τὸν ἀριθμὸν τῶν διδασκάλων, τοὺς ὁποίους κατ’ ἀνάγκην συνεπληρώσατε, θὰ ἴδητε...

§162Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Πρῶτον τὰ φυσιολογικὰ κενὰ εἶναι ἐντελῶς ἄσχετα μὲ τοὺς νέους διορισμούς. Αὐτὰ τὰ κενὰ συνεπληρώθησαν ὅλα ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς νέους διορισμούς. Δεύτερον, κενὰ εἶναι δύο εἰδῶν, εἶναι τὰ κενὰ τῶν νομοθετημένων θέσεων, ποὺ δὲν ὑπάρχει κανένα κενὸν τοιοῦτον, καὶ εἶναι τὰ οὐσιαστικὰ κενὰ δηλ. τὰ κενά, τὰ ὁποῖα κρίνει ἡ ὑπηρεσία ἢ ὁ Ὑπουργός. Λοιπόν, τὰ μὲν κενὰ διὰ τὴν Μέσην Παιδείαν τὰ ἀνέφερεν ὁ κ. Παπανδρέου, εἰς 1.400. Εἶμαι σύμφωνος. Δὲν εἶναι 1.400, ἀλλὰ εἶναι 2.200. Καὶ ὑποθέτω, ὅτι μετὰ τρία χρόνια θὰ συμπληρωθοῦν. Τὰ κενὰ τῆς Δημοτικῆς Παιδείας ὑπελογίσθησαν πέρυσι. Εἶπεν ἕνα ἀριθμὸν τῶν 5.000. Πέρυσι ὑπελογίσθησαν εἰς 4.000 καὶ δι’ αὐτὸ εἴπομεν, ὅτι θὰ διορίζωμεν κάθε χρόνον χιλίους. Δὲν ἀποκλείεται ἕως ὅτου τελειώσῃ ἡ 4ετία τὰ οὐσιαστικὰ κενὰ νὰ εἶναι ἀκόμη μεγαλύτερα. Ἄλλωστε, τὸ θέμα τῶν κενῶν εἰς τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν παρουσιάζει μίαν τρομακτικὴν δυσχέρειαν. Ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι ὑπάρχουν πάρα πολλὰ Σχολεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἕνα δάσκαλον καὶ 8–10 μαθητάς. Εἶναι Σχολεῖα τῶν παραμεθορίων περιοχῶν καὶ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ καταργήσωμεν. Βεβαίως δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὅλα αὐτὰ τὰ Σχολεῖα εἶναι γεμᾶτα ἀπὸ δασκάλους ὄχι, διότι δὲν ἔχουν διορισθῆ, ἀλλὰ διότι διὰ διαφόρων τρόπων κατορθώνουν ἢ νὰ ἀποσπῶνται ἢ νὰ πηγαίνουν εἰς τὰ γραφεῖα τῶν ἐπιθεωρητῶν. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Εἶναι ἡ αὐτοδιοίκησις καὶ ἡ ἀποκέντρωσις τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἡ ὁποία εἶναι μέγα ἀγαθόν, ὁδηγεῖ ὅμως, πολλὲς φορές, εἰς μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθῇ. Ὑπελογίσθησαν, λοιπόν, πέρυσι τὰ κενὰ εἰς 4.000 καὶ συμπληροῦνται κάθε χρόνο ἀπὸ 1.000. Ἐδῶ ἐλέχθη, ὅτι εἶναι 5.000 διότι ὑπάρχει διαφορετικὸς τρόπος ὑπολογισμοῦ. Ἕνα πρᾶγμα ὅμως ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε διὰ τὰ φυσιολογικὰ κενά, δὲν πρόκειται περὶ ἐπιχειρήματος ἀξίου ὑμῶν. Τὰ κενὰ συμπληροῦνται. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορῶ νὰ συμπληρώσω εἶναι οἱ καθηγηταὶ τῶν Φυσικῶν καὶ τῶν Μαθηματικῶν, διότι αὐτοὶ δὲν ὑπάρχουν καὶ δὲν βλέπω τὴν λύσιν. Θὰ σᾶς εἴπω διαφόρους λύσεις ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή.

§163Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως ἀπεδείχθη, ὁ ἀριθμὸς τῶν οὐσιαστικῶν κενῶν κατωτάτης ἐκπαιδεύσεως, ἀνέρχεται εἰς τὸν ἀριθμὸν τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε. Κ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι αὐτὰ τὰ οὐσιαστικὰ κενὰ θὰ συμπληρωθοῦν μετὰ μίαν 4ετίαν. Πῶς ἀνακύπτουν τὰ οὐσιαστικὰ κενά; Ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν. Ἀλλὰ μετὰ 4 χρόνια θὰ ἔχῃ αὐξηθῆ ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν, καὶ θὰ ὑπάρχουν πάλι κενά. Συνεπῶς τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ δὲν εἶναι ἄξιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§164Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Λυποῦμαι διότι σεῖς, ὁ ὁποῖος ἔχετε ἐνδιατρίψει εἰς δημογραφικὰ προβλήματα, δὲν γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἀκμὴ τοῦ μαθητικοῦ δυναμικοῦ διὰ τὰ προσεχῆ ἔτη δὲν προβλέπεται, ὅτι θὰ ὁδηγήσῃ εἰς αὔξησιν. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι τὸ πρόβλημα εἶναι, ὅτι εἰς 4 χρόνια θὰ συμπληρωθοῦν. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὑπάρξουν καὶ νέα κενά, καὶ πιθανὸν νὰ ὑπάρξουν, πάλιν θὰ ἔχωμεν τὴν συνέχισιν τοῦ προγράμματος. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι διατὶ ἀντιμετωπίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ ἑνὸς πράγματι δευτερεύοντος θέματος. Ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι ἠμποροῦμε νὰ διορίζωμεν 1.000 δασκάλους κατ’ ἔτος, διότι ὑπολογίσθησαν εἰς 4.000. Ἐὰν ὑπελογίζοντο εἰς 5.000, καὶ ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι ὑπολογισμοῦ καὶ ὁ κάθε ἕνας τὸν ὑπολογίζει μὲ διαφορετικὸν τρόπον, θὰ ὑπολογίζαμεν νὰ διορίζωμεν 1.250 κατ’ ἔτος. Ἠμπορεῖ καὶ ἡμεῖς νὰ ἠπατήθημεν εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτόν, ἀλλὰ δὲν εἶναι λόγος νὰ κατηγορηθῶμεν διότι ἐκάμαμεν κακοὺς ὑπολογισμούς. Καὶ σεῖς ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐκάματε κακοὺς ὑπολογισμοὺς ἀπὸ τὴν ἀρχὴν καὶ οὐδεὶς σᾶς κατηγόρησε. Τὸ θέμα εἶναι, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ διάθεσις καὶ ἡ κίνησις νὰ εἴμεθα εἰς τὸν δρόμον καὶ εἴμεθα. (Χειροκροτήματα).

§165Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σεῖς εἶσθε εἰς τὸν δρόμον ἀσφαλῶς. Καὶ προηγουμένως εἴπατε, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω ὅ,τι θέλω ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἔχω. Εἶναι προφανές, ὅτι συναντᾶτε ἀντίδρασιν κάπου ἀλλοῦ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ σεῖς θέλετε ἐνῷ οἱ ἄλλοι δὲν θέλουν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ὡμιλήσατε διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ παιδεία δὲν γίνεται πραγματικῶς δωρεὰν καὶ ξεύρετε τὶ θέλει νὰ εἴπῃ δωρεὰν παιδεία; Γνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχουν χιλιάδες παιδιά, τὰ ὁποῖα δὲν πηγαίνουν σήμερα εἰς τὰ σχολεῖα; Γνωρίζετε, ὅτι τὸ θέμα συνυφαίνεται μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ;

§166Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκ.). Ἡμεῖς κατηργήσαμεν τὴν μαθητικὴν εἰσφορὰν ἀπὸ τὸν Ἰούνιον εἰς τὰ Γυμνάσια.

§167Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις, κατ’ οὐσίαν δὲν κατηργήθη, ἐξακολουθεῖ νὰ εἰσπράττεται. Κύριε Πρόεδρε, πέραν αὐτῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς σχετικῶς μὲ τὴν σύγκρισιν, ἡ ὁποία μᾶς ἐνδιαφέρει καὶ ἐφεξῆς, προκειμένου νὰ ὁμιλῶμεν περὶ μεγεθῶν εἴτε τῆς Παιδείας εἴτε τῆς βιομηχανίας, ἐφεξῆς ἀπὸ τῆς εἰσόδου μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν πρέπει νὰ ἀναφερθῶμεν κἄπου. Εἶπεν ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου, ὅτι μᾶς ἐδώσατε τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ 60 καὶ ὅτι δὲν ἔχετε τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ 62 τῶν Ἡν. Ἐθνῶν. Ἀπαντῶ, οἱ ἀριθμοὶ τοῦ 60 ἀδιαφόρως τοῦ ποσοστοῦ μίαν ἔχουν σημασίαν, ὅτι σταθερῶς διατηροῦν τὴν τελευταίαν θέσιν. Καὶ λέγω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι καὶ τὸ ἔτος 1962 καὶ τὸ 1963 μὲ τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν κάμουν τὰ ἄλλα Κράτη, προσπάθεια πέραν ἡμῶν, πάντως ἡ Ἑλλὰς μὲ τὴν σημερινὴν προσπάθειαν θὰ παραμείνῃ εἰς τὴν τελευταίαν θέσιν, θὰ εἶναι πάντοτε τελευταία σταθερῶς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις σχετικῶς μὲ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθητε. Πέραν αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων σχετικῶς μὲ τὸν χαρακτηρισμὸν τὸν ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς τοὺς φοιτητὰς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κέντρου. Ἐκάκισε περίπου τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κέντρου διότι ἀπηύθυνε τὸν χαιρετισμὸν αὐτὸν πρὸς τὴν νεολαίαν. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως αὐτὴν τὴν φορὰν ἐσκέφθη περισσότερον ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, παρὰ ὡς παλαιὸς καθηγητὴς καὶ ἐπὶ πλέον καὶ ὡς φοιτητής, ὅτι ἐλάμβανεν ἄλλοτε μέρος ἀναμφιβόλως εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς ἐκδηλώσεις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνέχει ἐξαιρετικὴν σημασίαν εἶναι αἱ σημεριναὶ ἐξεγέρσεις καὶ ἐκδηλώσεις τῶν φοιτητῶν, δὲν εἶναι τὰ ποσοστὰ διὰ τὴν παιδείαν τὰ ὁποῖα εἶναι συμβολικά. Ἐκεῖνο τὸ περιστατικὸν τὸ ὁποῖον ἐχαιρετίσαμεν εἶναι τοῦτο, ὅτι ἐνῷ ἄλλοτε πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἐτῶν ἐὰν ἐγίνοντο συγκεντρώσεις καὶ διαμαρτυρίαι ἦταν διὰ καθαρῶς στενούς, ἂς εἴπωμεν ἰδιοτελεῖς σκοπούς, διὰ ἐπανάληψιν ἐξετάσεων, διὰ σύντμησιν προθεσμιῶν ἐξετάσεων κλπ. διὰ πρώτην φορὰν ἐμφανίζεται σήμερον τὸ θέμα γενικῶς τῆς ἀνυψώσεως τῆς Παιδείας καὶ ἔρχεται πλέον ὁ φοιτητικὸς κόσμος νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ μορφωτικοῦ του ἐπιπέδου καὶ τὴν ἀνύψωσιν τῆς Παιδείας καὶ δὲν ἔχει σημασίαν τὸ ποσοστὸν τοῦτο τοῦ 15%. Ἡ νέα γενεὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν αἰσθάνεται σήμερον, ποῖος εἶναι ὁ κίνδυνος, ὁ ὁποῖος διανοίγεται ἐνώπιόν μας. Ἐὰν μὲ τοιαῦτα ἐφόδια ἐκπαιδευτικὰ εἰσερχώμεθα εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν σήμερον, ἀναλογισθῆτε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπεν ὅλοι νὰ συνειδητοποιήσωμεν καὶ ἔπρεπε νὰ χαιρετισθῇ καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι καὶ ἡ φοιτητιῶσα νεολαία ἀρχίζει νὰ ἀντιλαμβάνεται, ὅτι πρέπει τὸ μορφωτικὸν ἐπίπεδον νὰ ἀνυψωθῇ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐπιζήσωμεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἀξία τιμῆς ἡ νεολαία αὐτή, διότι ὕψωσε τὴν σημαίαν ὄχι τοῦ 15%, ἀλλὰ τὴν σημαίαν τῆς ἀνάγκης τῆς μορφώσεως, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ αὐτὴ καὶ ἄλλαι τάξεις καὶ ἡ Κυβέρνησις πρὸ παντὸς θὰ ἔπρεπε νὰ συνειδητοποιήσῃ, ὅτι ἐφεξῆς τοῦ λοιποῦ ἔχομεν εἰσέλθει εἰς κάτι τὸ ὁποῖον ἡ ἰδία Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι ἢ θὰ εἶναι μέγας κίνδυνος ἢ ἀντιθέτως θὰ εἶναι διὰ τὸν τόπον αὐτὸν ἀφορμὴ ἀνυψώσεως τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ τοῦτο μόνον ἐφ’ ὅσον θὰ συνειδητοποιήσωμεν ὡρισμένα πράγματα καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς παράγοντας, ὁ πρῶτος εἶναι ἡ Παιδεία. Αὐτὸ τὸ ἔχει συνειδητοποιήσει σήμερον ἡ φοιτητιῶσα νεολαία καὶ δι’ αὐτὸ καταλήγω καὶ ἐγὼ μὲ ἕνα χαιρετισμὸν πρὸς τοὺς νέους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τέλους ἀντιλαμβάνονται, ὅτι ἡ μόρφωσις, ὅτι ἡ Παιδεία εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ θεμελιώσῃ ἕνα καλύτερον μέλλον εἰς τὴν Ἑλλάδα μέσα εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ε.Κ.).

§168Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, ἀφήσατε τὸ προεδρεῖον νὰ διευθύνῃ τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὰς ἀγορεύσεις τῶν κ. κ. Ἀρχηγῶν καὶ ἐκπροσώπων τῶν κομμάτων καὶ τὰς ἀπαντήσεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ὁρισθείσης πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως συζητήσεως περὶ τῆς Παιδείας, καὶ

εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§170Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κακῶς μοῦ δίδετε τὸν λόγον τώρα. Ὅταν ζητῆται ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ σημαίνει, ὅτι ζητεῖται διὰ μίαν ὡρισμένην φάσιν τῆς συζητήσεως.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἠρώτησα ἐὰν ἀφορᾷ ἡ παρατήρησίς σας αὐτὴ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ συζήτησις.

§172Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διότι μὲ εἴχατε παραλείψει τρὶς καὶ ἑπομένως παρέβητε τὸν Κανονισμὸν σήμερον 5 φοράς. Καὶ τὸν παρέβητε ἀκόμη ἄλλην μίαν φοράν, ὅταν ἐπετρέψατε εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ κάμῃ παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν συζήτησιν. Νομίζω, ὅτι διὰ νὰ ὑπάρχῃ κάποια τάξις πρῶτον τὸ προεδρεῖον πρέπει νὰ σέβεται καὶ τοὺς βουλευτὰς καὶ τὸν Κανονισμόν. Ἐλπίζω νὰ τὸ τηρήσητε, κύριε Πρόεδρε.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον δὲν δίδει εἰς κανένα συνάδελφον τὸ δικαίωμα νὰ παραπονῆται. Θέλετε, κύριε Ζίγδη, νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν;

§174Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν διάθεσιν νὰ δημιουργήσω ζητήματα καὶ δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§176ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0,15′ π.μ.).