1962.04.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 58η

Τρίτη 3 Ἀπριλίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται προσωρινῶς ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Γκαργκάνας ζητεῖ τὴν χορήγησιν μηνιαίας ἀδείας ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς κ. Α. Φωτήλας, ζητεῖ 20ήμερον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει) Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Κακκαρᾶς, Α. Μεσσήνης, Α. Μητακίδης, Χ. Ἀθανίτης, Μ. Μυριδάκης, Α. Φράγκος, Κ. Παπαδόπουλος, Δ. Ντάγκας, Σ. Εὐστρατιάδης, Σ. Παπαπολίτης, Σ. Στεφανόπουλος, Ν. Μπακόπουλος, Φ. Μαῦρος, Ι. Τούμπας, Α. Ἀντωνίου, Γ. Μπακατσέλος, Ν. Ἰντζές, Ε. Κοθρῆς, Ν. Ζορμπᾶς, Κ. Μαρῆς, Θ. Καψάλης, Κ. Βοβολίνης, Δ. Παπασπύρου, Ε. Ζαννῆς, Τ. Γεωργίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ι. Τζανάκη, Α. Μπακογιάννη κλπ. καλλιεργητῶν φασολίων Κοινότητος Κατοχῆς Μεσολογγίου, αἰτουμένων διάθεσιν προϊόντος των, παρελθούσης καλλιεργητικῆς περιόδου. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Τρικούπης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Αἰτωλοακαρνανίας Σπουδαστῶν, αἰτουμένου ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῆς δευτέρας δόσεως ἐγγραφῆς κατὰ τὸ τρέχον Πανεπιστημιακὸν ἔτος, λόγῳ καταστροφῆς τῆς καπνοπαραγωγῆς περιφερείας των. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Ε. Δενδρινός, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ματιάτου Χρ., Χριστοδουλάτου Διονυσίου κλπ. μελῶν Ἐπιτροπῆς Ἀρτοποιῶν Ὑπαίθρου Κεφαλληνίας, αἰτουμένων ὅπως συμπεριληφθῶσιν ὡς ἠσφαλισμένοι ἀρτοποιοὶ εἰς τὸ Ταμεῖον Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως Ἀρτοποιῶν Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ. Ε. Δενδρινός, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως Γονέων καὶ Κηδεμόνων Γυμνασιακοῦ Παραρτήματος Σάμης Κεφαλληνίας, αἰτουμένης αὐτοτέλειαν τοῦ ἐν λόγῳ Γυμνασιακοῦ Παραρτήματος. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν διδασκάλων περιφερείας Φυλλίδος Σερρῶν, αἰτουμένων ἐπέκτασιν εὐεργετικῶν διατάξεων Ν. 4193)61 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Λυμπερίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ὀδοντιατρικοῦ Συλλόγου Καβάλας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μελετωμένην μείωσιν τῶν ὀδοντιατρικῶν ἀμοιβῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Ι. Τσουδερός, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συνταξιούχων, οἵτινες μετὰ τὴν ἔξοδον ἐκ τῆς ὑπηρεσίας των καὶ πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν συνταξιοδοτικῶν ἀπολαυῶν ἤσκουν βιοποριστικὰ ἐπαγγέλματα καὶ ὡς ἐκ τούτου ἠσφαλίσθησαν ὑποχρεωτικῶς εἰς τὸ Τ.Ε.Β.Ε, αἰτουμένων ὅπως ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον, ὥστε νὰ παύσῃ ἡ παράλογος, ἄδικος καὶ ἀπαράδεκτος ἀξίωσις τοῦ Τ.Ε.Β.Ε. περὶ καταβολῆς εἰς τοῦτο ἀσφαλιστικῆς εἰσφορᾶς, ἅπαξ ὑπαχθέντων τῶν τελευταίων τούτων εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Δημοσίου. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Χ. Παπασταύρου, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Διδασκαλικοῦ Συλλόγου Παραμυθίας, διαμαρτυρομένου διὰ παρελκυστικὴν τακτικὴν ἐπιλύσεως τῶν ζητημάτων των. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Θεμελῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δ. Χατζηγιαννάκη, Κ. Ἀλεξανδρίδη κλπ. ἰατρῶν Θεσσαλονίκης, αἰτουμένων ἀναγνώρισιν προϋπηρεσίας ἰατρῶν διανυθείσης εἰς Δημοτικὰ Νοσοκομεῖα. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Χ. Παπασταύρου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Φιλεκπαιδευτικοῦ Συλλόγου Φιλιατῶν, διαμαρτυρομένου διὰ συμπεριφορὰν Γεν. Ἐπιθεωρητοῦ Ἰωαννίνων, διατάξαντος ἀπόσπασιν φιλολόγου καθηγητοῦ ἐκ Γυμνασίου Φιλιατῶν, ἐν γνώσει τοῦ ἐλλιποῦς προσωπικοῦ τοῦ ὡς ἄνω Γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀγάμων χωροφυλάκων, αἰτουμένων, ὅπως καθορισθῇ τὸ 30ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των ὡς ὅριον γάμου. Ὁ βουλευτὴς Δωδεκανήσων κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν φυλάκων Μουσείων καὶ Ἀρχαιολογικῶν Μνημείων Δωδεκανήσου, αἰτουμένων, ὅπως ἐφαρμοσθῇ τὸ κεκανονισμένον ὡράριον ἐργασίας καθὼς καὶ ἡ ἑβδομαδιαία ἀνάπαυσις κλπ., ἄλλως καταβληθῇ εἰς αὐτοὺς διπλάσιον ἡμερομίσθιον ἀντὶ τῆς ἡμέρας ἀναπαύσεως καὶ ὅπως κατὰ τὰς Κυριακὰς καὶ ἐξαιρετέας θεσπισθῇ συνεχὴς ἐργασία ἀπὸ τῆς 8ης π.μ. μέχρι τῆς 14ης, ἀντὶ τῆς 10–1 καὶ 2–5. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Τυφωνοπαθῶν Χώρας–Τριφυλλίας — Μεσσηνίας «Ὁ Νέστωρ», αἰτουμένου ὑλικὴν καὶ στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν μελῶν του. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Α. Γιάννου καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ὑποδηματεργατῶν, αἰτουμένου τὴν αὔξησιν τοῦ ἐπιδόματος τῶν πολιτικῶν ἐξορίστων κατὰ δραχμὰς 5, τὴν ἐπαναχορήγησιν τῆς παγίας προκαταβολῆς εἰς τὸ ἀρχικὸν ποσὸν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Συνταξιούχων Τ.Ε.Β.Ε. Σερρῶν καὶ περιφερείας, αἰτουμένου αὔξησιν τῶν συντάξεων καὶ ἐπέκτασιν τῆς νοσοκομειακῆς περιθάλψεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ν. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Μουλάκη Δημητρίου, ἐργάτου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ χορήγησιν παρὰ τοῦ Ι.Κ.Α. νομίμου συντάξεως καίτοι συνεπλήρωσε 6.000 ἡμερομίσθια. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Σ. Χούτας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Διδασκάλων Ναυπακτίας κλπ., αἰτουμένων ἐπέκτασιν εὐεργετικῶν διατάξεων Ν. 4139)61 καὶ εἰς τοὺς ἐκπαιδευτικούς. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συλλόγων Ποντίων Προσφύγων ἐκ Ρωσίας Β. Ἑλλάδος κλπ., αἰτουμένων ἀγροτικὴν καὶ στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν μελῶν των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Ἀγγελούσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Ν. Πετριτσίου Σερρῶν, αἰτουμένης, ὅπως προτιμηθοῦν ἅπαντες οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ μεταβῶσι δι’ ἐργασίαν εἰς Δυτικὴν Γερμανίαν κάτοικοι τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος, ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ προτεραιότητος. Οἱ βουλευταὶ Ἡρακλείου κ.κ. Ε. Ματζαπετάκης, Ν. Ξυλούρης καὶ Ε. Λουλακάκης, καταθέτουν ἀναφορὰν διδασκαλικῶν Συλλόγων Νομοῦ Ἡρακλείου, αἰτουμένων καταβολὴν ἐπιδικασθέντος ἐπιδόματος καὶ ἐπέκτασιν διατάξεων ἄρθρου 7 νόμου 4193)61 καὶ εἰς ἐκπαιδευτικούς. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Ν. Μπακόπουλος, καταθέτει (τηλεγραφικὴν) ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Λεωνιδίου, αἰτουμένου κρατικὴν μέριμναν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ λιμενοβραχίονος Λεωνιδίου ἀποκοπέντος συνεπείᾳ θυέλλης τῶν τελευταίων ἡμερῶν. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Κ. Χριστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Διδασκάλων περιφερείας Σικυῶν, αἰτουμένων ἐπέκτασιν τῶν εὐεργετικῶν διατάξεων ἐδαφ. 2 ἄρθρου 7 Ν. 4193)61 καὶ εἰς τοὺς ἐκπαιδευτικούς. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν διδασκαλικῶν Συλλόγων Λαρίσης, αἰτουμένων ἐπέκτασιν τῶν διατάξεων τοῦ Ν. 4193)61 κλπ. καὶ εἰς τοὺς ἐκπαιδευτικούς. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κοινότητος Σπηλιᾶς Λαρίσης, αἰτουμένων, ὅπως ἡ Κ.Υ.Δ.Ε.Π. ἀγοράζῃ τὴν πατατοπαραγωγήν των καὶ τὴν διαθέτῃ ὡς σπόρον ἐαρινῆς καλλιεργείας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χρ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Καπνικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μαρμαρίνης Ἀγυᾶς, αἰτουμένου τὴν ἐπέκτασιν καὶ εἰς περιοχὴν Μαρμαρίνης τοῦ μέτρου περὶ αὐξήσεως ἀδειῶν καπνοκαλλιεργείας. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Σ. Χούτας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Πολεμιστῶν ἐπαγγελματιῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων γραμμῆς πρόσω 1940–48, αἰτουμένου, ὅπως αἱ ἄδειαι αὐτοκινήτων δίδωνται εἰς τὰ μέλη του. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῶν χωρίων περιοχῆς Ροδοπόλεως, αἰτουμένων ἵδρυσιν ὑποκαταστήματος τῆς Α.Τ.Ε. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῶν χωρίων περιοχῆς Ροδοπόλεως, αἰτουμένων τὴν καταβολὴν τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς τῶν πωληθέντων καπνῶν τῆς περιφερείας των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Κ. Ράλλης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων καὶ Ὀργανισμῶν Κοινότητος Ἁγίας Βαρβάρας Ἀττικῆς, αἰτουμένων, ὅπως παραχωρηθῇ εἰς τὸ Σχολεῖον τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος ἡ συνεχομένη ἔκτασις ἐκ τριῶν στρεμμάτων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας διὰ τὴν δημιουργίαν Σχολικοῦ Γυμναστηρίου κλπ. Οἱ κάτοικοι Ἡρακλείου Ἀττικῆς κλπ., αἰτοῦν, ὅπως ὁ Ἠλεκτρικὸς Σιδηρόδρομος κατὰ τὴν διέλευσίν του ἐκ τοῦ προαστείου Ἡρακλείου διέλθῃ μέσῳ ὀρύγματος. Ὁ Λεωνίδας Πατσιᾶς διαμαρτύρεται διὰ τὴν πρὸς αὑτὸν συμπεριφορὰν τοῦ ἐνωμοτάρχου Ἀστυνομικοῦ Τμήματος Φυτειῶν Ξηρομέρου. Οἱ Ντοῦρος Ἀθαν., Κρητικάκης Γεώργιος κλπ., τελωνοφύλακες τέως μόνιμοι ὑπενωμοτάρχαι καὶ ἐνωμοτάρχαι Βασιλικῆς Χωροφυλακῆς, αἰτοῦσιν, ὅπως προσμετρηθῇ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ των καὶ ἡ προϋπηρεσία των ἐν τῇ Βασιλικῇ Χωροφυλακῇ. Αἱ Θεοδώρα χήρα Γεωργίου Κωτσένη καὶ Ἑλένη χήρα Βασιλείου Νικολάου, κάτοικοι Μεσοποτάμου–Πρεβέζης, αἰτοῦσιν παράτασιν προθεσμίας ὑποβολῆς δικαιολογητικῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ πρὸς ἀποζημίωσιν. Οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοὶ Διδυμοτείχου, Σουργίου κλπ., αἰτοῦν τὴν μὴ κατάργησιν τῆς εἰσφορᾶς Βασιλικῆς Προνοίας. Ὁ κ. Α. Καλλιδόπουλος τέως βουλευτής, αἰτεῖ ἀμνήστευσιν Μανώλη Γλέζου. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. I) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Μπουρνιᾶ καὶ Δ. Πατέρα. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3846) 2832)23.3.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 804 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Μπουρνιᾶ καὶ Δ. Πατέρα νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου μελετᾶται σχέδιον νόμου «περὶ ἐξισώσεως προσόντων δικαστικῶν συμβούλων πρὸς προσόντα παρέδρων κλπ.». Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

ΑΡ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Σχινᾶ. 1. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3634) 2640)20.3.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 777 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Σχινᾶ νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 1 παρ. 4 τοῦ Ν.Δ. 4198)61 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Μ.Τ.Σ. νομοθεσίας κλπ.» προβλέπεται ὅτι: Δικαιοῦται ἀρτίου μερίσματος ὁ ἐξερχόμενος τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας μέτοχος λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος ἐκ νόσου ἢ τραύματος προελθόντος προδήλως καὶ ἀναμφισβητήτως ἐξ αἰτίας τῆς ὑπηρεσίας ἐφ’ ὅσον ἔτυχε συντάξεως διὰ τὴν αἰτίαν ταύτην καὶ τὸ καθορισθὲν ποσοστὸν ἀναπηρίας εἶναι τοὐλάχιστον 60%. β) Ὁ περὶ οὗ ἡ ἐρώτησις τέως μόνιμος Χωροφύλαξ Ἀδαμόπουλος Ἀδὰμ τοῦ Μ. ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας τὴν 31. 10.41 λόγῳ παθήσεως προελθούσης προδήλως καὶ ἀναμφισβητήτως ἐξ αἰτίας τῆς ὑπηρεσίας καὶ μὲ ποσοστὸν ἀνικανότητος 50% (μετὰ 13ετῆ συντάξιμον ὑπηρεσίαν) δικαιωθεὶς μερίσματος παρὰ τοῦ Μ.Τ.Σ. ἴσου πρὸς τὰ 13)25 τοῦ ἀρτίου μερίσματος βαθμοῦ Χωροφύλακος, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 5 τοῦ Α.Ν. 1262)38 ὡς τοῦτο συνεπληρώθη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Ν.Δ. 450)47. γ) Ἐπιδεινωθείσης τῆς ὑγιεινῆς του καταστάσεως προσέφυγεν εἰς τὴν Α.Σ.Υ.Ε. πρὸς ἐπανεξέτασιν, ἥτις διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 579)Β)5.4.58 ἀποφάσεώς της, ἐκδοθείσης δυνάμει τοῦ Α.Ν. 1656)61 καθώρισε τὸ ποσοστὸν ἀναπηρίας του εἰς 65%, ἤτοι ὅπερ ποσοστὸν ἔφερεν κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπανεξετάσεώς του ὑπὸ τῆς Α.Σ.Υ.Ε. (3.4.1958). δ) Ἐπικαλούμενος ὁ εἰρημένος τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν.Δ. 4198)61 ᾐτήσατο παρὰ τοῦ Μ. Τ. Στρατοῦ τὴν παροχὴν αὐτῷ ἀρτίου μερίσματος μὲ τὸ αἰτιολογικόν, ὅτι τὸ καθορισθὲν ποσοστὸν ἀναπηρίας του συνεπείᾳ ἐπιδεινώσεως τῆς καταστάσεώς του ὑπερβαίνει τὸ 60%, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὁ νόμος. 2. Ἐπὶ τοῦ αἰτήματός του αὐτοῦ —ὡς ἐγνώρισεν αὐτῷ καὶ τὸ Μ.Τ.Σ.— ἀναφέρονται τὰ ἀκόλουθα: α) Ἡ θεσπισθεῖσα διάταξις τῆς παρ. 4 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν.Δ. 4198)61 ἀφορᾷ τοὺς κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐξόδου των ἐκ τῆς ὑπηρεσίας κεκτημένους ἀναπηρίαν 60% καὶ τυχόντων συντάξεως διὰ τὴν αἰτίαν ταύτην καὶ οὐχὶ τοὺς συνεπείᾳ ἐπιδεινώσεως τῆς καταστάσεώς των βραδύτερον ἀποκτήσαντας τὸ ἀνωτέρω ποσοστὸν 60% ἢ καὶ πλέον. β) Τὸ τοιοῦτον σαφῶς ἐξάγεται καὶ ἐκ τοῦ ἐδαφίου δευτέρου τῆς ἀνωτέρω παραγράφου 4 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου καθ’ ὃ «ἡ διάταξις αὕτη ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς ἐξελθόντας μέχρι τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος Ν.Δ.» καὶ ἑπομένως ἐκείνους, ὧν κατὰ τὴν ἔξοδόν των ἐκ τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας τὸ καθορισθὲν ποσοστὸν ἀναπηρίας ἦτο τοὐλάχιστον 60%. 3. Οὐδαμοῦ ὅθεν, διαφαίνεται πρόθεσις τοῦ νομοθέτου ἢ παρέχεται εὐχέρεια ἀπονομῆς αὐτοῦ μερίσματος εἰς ἀποκτήσαντας τὸ προβλεπόμενον ποσοστὸν ἀναπηρίας 60% μετὰ τὴν ἔξοδόν των συνεπείᾳ ἐπιδεινώσεως τῆς καταστάσεώς των βραδύτερον, διότι εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην θὰ ἐτίθετο εἰδικὴ διάταξις καλύπτουσα τὴν κατηγορίαν ταύτην τῶν μερισματούχων τοῦ Μ.Τ.Σ. πρᾶγμα ὅμως ὅπερ δὲν ἐγένετο κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ Μ.Τ. Δ.Σ. Στρατοῦ, διότι ἐκρίθη ὡς ἀνέφικτος ἡ πρόβλεψις καὶ ἀντιμετώπισις τοῦ θέματος τούτου ὑπὸ τοῦ Μ.Τ.Σ. 4. Ἡ ἐπικαλουμένη τέλος ἀναπροσαρμογὴ τῆς συντάξεως τοῦ εἰρημένου προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 1656)51 δὲν δύναται νὰ τύχῃ ἀναλόγου ἐφαρμογῆς καὶ διὰ τὸ μέρισμα Μ.Τ.Σ. τῆς ἰσχυούσης Νομοθεσίας τοῦ Μ.Τ.Σ. μὴ παρεχούσης τοιαύτην εὐχέρειαν καθ’ ὅσον τὸ Μ. Τ.Σ. ὡς ἀσφαλιστικὸς ὀργανισμὸς δὲν δύναται νὰ παραβῇ τὴν θεμελιώδη ἀσφαλιστικὴν ἀρχὴν καθ’ ἣν πᾶσα παροχὴ πρὸς τοὺς ἠσφαλισμένους ἀποτελεῖ συνάρτησιν τῶν εἰσφορῶν αὐτῶν πρὸς τὸν Ὀργανισμόν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

ΑΡ. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

Η) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3506)16.3.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 747 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι τὸ αἴτημα τοῦ Συνδέσμου Πολεμιστῶν Ἐπαγγελματιῶν Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων «περὶ προτιμήσεως τῶν ὑπηρετησάντων εἰς τὴν γραμμὴν τῶν πρόσω κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου Ἐπαγγελματιῶν Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων κατὰ τὴν χορήγησιν ἀδειῶν κυκλοφορίας αὐτοκινήτων» κατ’ ἀρχὴν τὸ εὑρίσκομεν συμπαθές. Πρὸς τὸ παρὸν ὅμως δὲν δύναται νὰ ἱκανοποιηθῇ βάσει τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας. Τοῦτο δύναται ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ καὶ μόνον νομοθετικῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

III) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2336)1763)24.2.1962 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, ἀφορῶσα εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἀναγκαίων μέτρων διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τοῦ ψηφίσματος τοῦ 4ου Πανελληνίου Συνεδρίου τῶν ἐργαζομένων τῆς ΥΕΒ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ θέμα εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τῆς μελέτης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου καὶ Κ. Χιωτάκη. 1. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀπὸ 6.3.1962 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν Ν. Ἡρακλείου κ.κ. Λ. Κύρκου καὶ Κ. Χιωτάκη περὶ διαθέσεως ἐπαρκῶν πιστώσεων διὰ τὴν προμήθειαν σκαπτικῶν μηχανημάτων καὶ καταργήσεως τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν καλλιεργητικῶν μηχανῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 2. Ὡς προκύπτει ἐκ προσφάτου ἐγγράφου τῆς ΑΤΕ ἐτέθη εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑποκ)τος Ἡρακλείου πίστωσις ἀνερχομένη ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. μέχρι σήμερον εἰς 1.500.000 δρχ. πρὸς χορήγησιν δανείων διὰ τὴν προμήθειαν σκαπτικῶν μηχανημάτων. 3. Μελετᾶται παρ’ ἡμῶν ἡ λῆψις μέτρων δι’ ὧν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ συμπίεσις τῆς τιμῆς διαθέσεως ὑπὸ τοῦ ἐμπορίου τῶν σκαπτικῶν μηχανημάτων καὶ τῶν μοναξονικῶν ἐν γένει ἑλκυστήρων. 4. Ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος τῆς καταργήσεως τῶν δασμῶν τῶν καλλιεργητικῶν μηχανημάτων θὰ ἀπαντήσῃ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, πρὸς τὸ ὁποῖον διεβιβάσθη ἡ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἀπευθυνομένη ταυτόσημος ἐρώτησις τῶν αὐτῶν ὡς ἄνω βουλευτῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λαμπράκη καὶ Σ. Ἡλιοπούλου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 759)15.3.1962 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λαμπράκη καὶ Σ. Ἡλιοπούλου, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3572)19.3.1962 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὁ περιορισμὸς τῆς λίμνης Τάκας καὶ ἡ χρησιμοποίησις τῆς ὡς ἄνω ἀποθήκης ὕδατος δι’ ἀρδευτικοὺς σκοπούς, ἀποτελεῖ μέρος τοῦ γενικωτέρου σχεδίου ἀξιοποιήσεως τῶν Ἀρκαδίων λεκανοπεδίων, τὸ ὁποῖον μελετᾶται μερίμνῃ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἡ αἰτουμένη ἀποξήρανσις τῆς ὡς ἄνω λίμνης δὲν ἀντιμετωπίζεται ὑπὸ τῆς μελέτης ὡς τελείως ἀσύμφορος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Μπουρνιᾶ καὶ Δ. Πατέρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3024)1548)19.2.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 487) 15.2.1962 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Μπουρνιᾶ καὶ Δ. Πατέρα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: α) Συνεχίζεται μὲ κανονικὸν ρυθμὸν ἡ ἐκπόνησις τῆς προμελέτης ἀξιοποιήσεως πεδιάδος Χίου διὰ τῆς κατασκευῆς φράγματος εἰς θέσιν «Κόρης Γεφύρι» ὑπὸ τοῦ Τεχνικοῦ Γραφείου κ. Τσαγκαράκη, ἐγκριθείσης ἤδη τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως ταύτης. β) Ἐπερατώθη ἡ τοπογραφικὴ ἀποτύπωσις τῆς ὅλης περιοχῆς ὡς καὶ ἡ γεωλογικὴ χαρτογράφησις τῆς θέσεως τοῦ φράγματος καὶ τῆς διὰ τούτου σχηματισθησομένης τεχνητῆς λίμνης. γ) Ἤδη παραλλήλως πρὸς τὴν ἐκτελεσθησομένην πλήρη γεωλογικὴν ἔρευναν τῆς περιοχῆς διὰ τῆς ἐκτελέσεως καὶ τῶν ἀπαιτηθησομένων πρὸς τοῦτο γεωτρήσεων, θὰ συνεχισθῇ ἡ ἐκπόνησις τῆς προμελέτης εἰς τὸ κυρίως στάδιον ταύτης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου καὶ Κ. Χιωτάκη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3059)2254)9.3.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 689 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου καὶ Κ. Χιωτάκη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν καὶ τῶν καταθεσάντων τὴν ἐρώτησιν κ.κ. βουλευτῶν τὰ ἀκόλουθα: Ὡς μᾶς ἐγνώρισεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τῆς Α.Τ.Ε. διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 22720)17.3.62 ἐγγράφου της τὸ Ὑπ)μα Α.Τ.Ε. Ἡρακλείου ἐφαρμόζει ἐπακριβῶς τὰς παρασχεθείσας αὐτῷ ὁδηγίας ὑπὸ τοῦ κεντρικοῦ καταστήματος τῆς Α.Τ.Ε. καὶ μάλιστα μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης εὐρύτητος πνεύματος, συνεπείᾳ τῆς διαταραχῆς τῆς οἰκονομίας ἐπὶ παραγωγῶν τῆς περιφερείας του ἐκ τῶν ζημιῶν τοῦ περονοσπόρου κατὰ τὸ ἔτος 1960. Πλὴν ὅμως τὸ Ὑποκ)μα ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ ἐξαιρέσῃ, κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν εἰδικῶν ὁδηγιῶν τῆς Τραπέζης, ἀλλὰ καὶ κατὰ παγίαν τακτικὴν στηριζομένην ἐπὶ τῶν ἀρχῶν περὶ ἀσκήσεως ὑγιοῦς πίστεως, τοὺς παραγωγούς, οἵτινες ἠδύναντο νὰ φανῶσι συνεπεῖς εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των ὡς ἀντλήσαντες εἰσοδήματα ἐξ ἄλλων πηγῶν, δηλαδὴ τοὺς οὐδὲν καταβαλόντας ἐκ τῆς διαθέσεως τῆς περυσινῆς καλῆς παραγωγῆς των σταφίδος καὶ πολὺ καλῆς ἐσοδείας ἐλαίου, ὡς καὶ τοὺς μὴ καταβαλόντας ποσὰ ἀνάλογα πρὸς τὴν δυναμικότητά των καὶ ἀποκρύψαντας σημαντικὸν μέρος ἐκ τῆς παραγωγῆς των, ὡς ἐπίσης καὶ ἐκείνους ἐκ τῶν παραγωγῶν, οἵτινες ὑπεβοήθησαν τὴν καταδολίευσιν τῶν συμφερόντων τῆς Τραπέζης, διὰ τῆς διαθέσεως ἐπ’ ὀνόματί των τοῦ σταφιδοκάρπου τρίτων παραγωγῶν ὀφειλετῶν, τοὺς ἐμφανίσαντας δηλ. συνολικὴν ἐπ’ ὀνόματί των παραγωγήν, ἐκδήλως δυσανάλογον πρὸς τὴν μέσην παραγωγὴν τῆς περιοχῆς των. Ἐν τέλει, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι κατὰ τὴν ἄσκησιν τῆς πιέσεως ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἐφαρμόζονται ὑγιεῖς ἀρχαὶ ἀγροτικῆς πιέσεως καὶ μάλιστα μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης κατανοήσεως καὶ εὐρύτητος πνεύματος, οὐδενὸς ἄλλου παράγοντος ὑπεισερχομένου καὶ δυναμένου νὰ παράσχῃ λαβὴν σχολίων διὰ δῆθεν σημειουμένας ἐξαιρέσεις καὶ μεροληπτικὰς μεταχειρίσεις τῶν ὑπὸ ταύτης ἐξυπηρετουμένων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ. Ἐπὶ τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3636) 2642)20.3.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου ὑπ’ ἀριθ. 779 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἵδρυσιν κέντρων διαθέσεως γεωργικῶν ἐφοδίων εἰς περιοχὴν Ἀργιθέας Νομοῦ Καρδίτσης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὡς μᾶς ἐπληροφόρησεν ἡ Α.Τ.Ε. διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5711)29.3.1962 ἐγγράφου της εἰς τὴν περιοχὴν Ἀργιθέας ἔχουν ἀπὸ μακροῦ ἱδρυθῆ δύο ἀποθηκευτικὰ κέντρα, ἕνα εἰς τὸ χωρίον Πετρίλον καὶ ἕτερον εἰς Ἀνθηρὸν καὶ ἐδόθησαν ὁδηγίαι εἰς τὸ οἰκεῖον Ὑποκατάστημά της διὰ τὴν λειτουργίαν των, τοῦ μὲν πρώτου εἰς τὴν θέσιν Τυρολόγος τοῦ δὲ ἄλλου εἰς τὴν θέσιν Ἀγορασιά, ὅπου κατέστη δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν ἀποθῆκαι προσωρινῶς χρησιμοποιήσιμοι μὴ προσφερόμεναι ὅμως διὰ μακρὰν χρῆσιν, διότι δὲν πληροῦν τοὺς ὅρους τῆς καλῆς ἀποθηκεύσεως καὶ πλήρους ἀσφαλείας. Τὸ θέμα τῆς ἐξασφαλίσεως διὰ τὰ ὡς ἄνω ἀποθηκευτικὰ κέντρα καταλλήλου καὶ ἐπαρκοῦς ἀποθηκευτικοῦ χώρου, ἐξ οὗ σοβαρῶς ἐξαρτᾶται ἡ ἀπρόσκοπτος καὶ ὁμαλὴ λειτουργία αὐτῶν, ἀπησχόλησεν ἰδιαιτέρως τὰς ὑπηρεσίας τῆς Τραπέζης καὶ ἐξητάσθη εἰς ἐπανειλημμένας συσκέψεις τῶν ἐκπροσώπων τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν Δημοσίου καὶ Τραπέζης εἰς τὴν Νομαρχίαν Καρδίτσης, ἐνώπιον τῶν ὁποίων ἐτίθετο ἡ ἀντιμετώπισις καὶ λύσις τοῦ προβλήματος ἐφοδιασμοῦ τῆς ἀνωτέρω ὀρεινῆς περιοχῆς. Τελικῶς, καὶ κατόπιν τῆς διαπιστώσεως τοῦ ἀδυνάτου τῆς συστάσεως Συν)σμῶν εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον, ἀπεφασίσθη ἡ ἐνίσχυσις διὰ μεσοπροθέσμων δανείων τῶν Κοινοτήτων Πετρίλου καὶ Ἀνθηροῦ δι’ ἀνέγερσιν δύο καινουργῶν ἀποθηκῶν χωρητικότητος 200 τόννων ἑκάστης, ἤδη δὲ προχωρεῖ ἡ διαδικασία τῆς δανειοδοτήσεως, ὥστε εὐθὺς ἀμέσως, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὑφίστανται ἕτοιμοι τεχνικαὶ μελέται χρήζουσαι μόνον ἁπλῆς προσαρμογῆς πρὸς τὰς τοπικὰς συνθήκας, νὰ ἐπακολουθήσουν αἱ ἐργασίαι τῆς οἰκοδομήσεως καὶ περατώσεως τοῦ ἔργου ἐντὸς συντόμου χρονικοῦ διαστήματος. Οὕτω, ἐντὸς τοῦ θέρους προβλέπεται, ὅτι αἱ ἀποθῆκαι θὰ εἶναι ἕτοιμοι πρὸς ὑποδοχὴν τῶν ἀναγκαιούντων διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῆς ὡς ἄνω περιοχῆς ἐφοδίων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3578)2619)19.3.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 15.3.1962 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν Γεωργίας, σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν νομοθετικῶν μέτρων διὰ τὴν προστασίαν τῶν γεωργῶν ἐν περιπτώσει ἀποτυχίας ἐκτελεσθείσης γεωτρήσεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1. Ὁ ὑπ’ ἀριθ. 1988)16.2.1952 νόμος περὶ γεωτρήσεως ἐντὸς τριετίας ἄνευ ὑπαιτιότητος τοῦ περὶ οὗ ἡ γεώτρησις εἰς τὸ ἄρθρον 15 παράγραφος 14 ἀναφέρει, ὅτι εἰς περίπτωσιν μειώσεως τῆς παροχῆς ἐκτελεσθείσης γεωτρήσεως δύναται δι’ ἀποφάσεως ἐπιτροπῆς νὰ ἀπαλλαγῇ οὗτος μερικῶς ἢ ὁλικῶς τῆς δαπάνης. 2. Ἡ ἡμετέρα Ὑπηρεσία, ὡς εἶναι φυσικόν, δὲν δύναται νὰ ἐγγυᾶται εἰς τὸ διηνεκὲς οὔτε τὴν ποσότητα, οὔτε τὴν ποιότητα τοῦ ὕδατος, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ἄλλωστε, ὅτι ἡ καταστροφὴ μιᾶς γεωτρήσεως δύναται νὰ ὀφείληται εἰς ὑπεραντλήσεις καὶ κατ’ ἀκολουθίαν εἴσοδον θαλασσίου ὕδατος καὶ μόλυνσιν τῶν ὑδροφόρων στρωμάτων, εἰς διαβρώσεις τῶν φίλτρων, εἰς τὴν εἴσοδον ὑλικῶν ἐντὸς τῆς γεωτρήσεως κλπ., αἰτίας διὰ τὰς ὁποίας ὑπεύθυνος τυγχάνει ὁ περὶ οὗ ἡ γεώτρησις. 3. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω, ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ὑφίστανται περιθώρια διὰ περαιτέρω νομοθετικὰ μέτρα προστασίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

IV) Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λαμπράκη, Α. Γιάννου καὶ Δ. Κελτεμλίδη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1462)8.2.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Λαμπράκη, Α. Γιάννου καὶ Δ. Κελτεμλίδη, σχετικῶς μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν κατοίκων τῆς κωμοπόλεως Στασίμου Ὀλυμπίας λόγῳ καταστροφῆς τῆς σιτοπαραγωγῆς αὐτῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι συνεπείᾳ τῶν ἀνωτέρω, οἱ κάτοικοι τῆς ὡς ἄνω κωμοπόλεως ἐνισχύθησαν διὰ τῆς παροχῆς 10 χιλιογράμμων ἀλεύρου κατ’ ἄτομον. Παραλλήλως ἐνεργοῦμεν, ὅπως τύχωσι καὶ νέας ἐκτάκτου ἐνισχύσεως διὰ τροφίμων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Γραμματίδη. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1887) 1305)15.2.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 13.2.1962 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Χ. Γραμματίδη, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τῆς στεγάσεως τῶν ἀναποκαταστάτων εἰσέτι προσφύγων τῆς περιφερείας τῆς πόλεως Λαρίσης, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὸ ὑφ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον ἀποβλέπει εἰς τὴν στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν ἁπάντων τῶν δικαιούχων προσφυγικῶν οἰκογενειῶν. Δυστυχῶς, δὲν εἶναι δυνατή, κυρίως λόγῳ ἀνεπαρκείας τῶν εἰς τὴν διάθεσίν μας τιθεμένων ἑκάστοτε οἰκονομικῶν μέσων, ἡ ταυτόχρονος ἀντιμετώπισις τοῦ προσφυγικοῦ θέματος, ἐν τῷ συνόλῳ του. Κατ’ ἀνάγκην, ὅθεν, προβαίνομεν εἰς τὴν σταδιακὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος τούτου, ἀκολουθοῦντες ἐν προκειμένῳ τὴν ἐν τῷ νόμῳ τασσομένην σειρὰν προτεραιότητος τῶν διαφόρων κατηγοριῶν τῶν προσφύγων. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου, νῦν τελεῖ ἐν ἐξελίξει πρόγραμμα ἀφορῶν εἰς τὴν στέγασιν 3.500 παραπηγματούχων οἰκογενειῶν, διαβιουσῶν εἰς συνοικισμοὺς τῶν τριῶν μεγάλων πόλεων καὶ ὅπερ ἀπορροφᾷ ἁπάσας τὰς εἰς τὴν διάθεσίν μας σχετικὰς πιστώσεις. Συνεπῶς, ἐπὶ τοῦ παρόντος, δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ στεγαστικὴ ἀποκατάστασις τῶν ἐν Λαρίσῃ ἐπ’ ἐνοικίῳ διαμενουσῶν δικαιούχων προσφυγικῶν οἰκογενειῶν. Πάντως τὸ θέμα τοῦτο τελεῖ ὑπ’ ὄψιν τῆς ὑπηρεσίας, εὐθὺς δὲ ὡς μᾶς χορηγηθῶσιν ἐπαρκεῖς πιστώσεις, θέλομεν καταρτίσει πρόγραμμα πρὸς στέγασιν τῶν δικαιούχων προσφύγων τῶν διαφόρων περιφερειῶν τοῦ Κράτους καὶ εἰδικώτερον τῆς τοῦ Κέντρου Κοινωνικῆς Προνοίας Λαρίσης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 2691)1962)3.1.1962 καὶ 2741)2014)2.3.1962 ἐγγράφου σας, δι’ ὧν διεβιβάσθησαν ἡμῖν ἐρωτήσεις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, καταχωρηθεῖσαι ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 594 καὶ 632 βιβλίου ἐρωτήσεων, ἀναφορικῶς μὲ τὸ ἐν περιλήψει θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Διὰ τὸν καθορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συμβατικῶν κλινῶν εἰς τὰ Ἰδιωτικοῦ Δικαίου Νοσηλευτικὰ Ἱδρύματα, τὸ Ὑπουργεῖον λαμβάνει ὑπ’ ὄψει τὰς νοσηλευτικὰς ἀνάγκας τῶν ἀπόρων ἑκάστης περιοχῆς καὶ τὰς οἰκονομικὰς δυνατότητας. Βάσει τῶν στοιχείων τούτων, συνήφθη σύμβασις καὶ μετὰ τοῦ Σκυλιτσείου Νοσοκομείου Χίου, ληφθέντος ἐπιπροσθέτως ὑπ’ ὄψει καὶ τοῦ φιλανθρωπικοῦ χαρακτῆρος τοῦ ἐν λόγῳ Ἱδρύματος. Ὁ περιορισμὸς ἀριθμοῦ τινος συμβατικῶν κλινῶν ἐγένετο λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῶν καταβαλλομένων παρὰ τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὰ ὡς ἄνω Ἱδρύματα ἡμερησίων νοσηλείων ἀπὸ δραχ. 60 εἰς 75, πρᾶγμα ὅπερ συνετέλεσεν εἰς τὴν σημαντικὴν βελτίωσιν τῆς παρεχομένης νοσηλευτικῆς καὶ ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως εἰς τοὺς ἀπόρους νοσηλευομένους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ἀνδρεάδη. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2220)1634)62 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 504)62 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ἀνδρεάδη, περὶ τῆς στεγαστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν πολεμοπαθῶν Γιαννιτσῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1958, συνεπείᾳ τῆς ἐπιβληθείσης ἐκ τῶν πραγμάτων καταστάσεως ἀνάγκης, συνισταμένης εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς στεγαστικῆς ἀποκαταστάσεως α) σεισμοπαθῶν, β) πλημμυροπαθῶν καὶ ἄλλων κατηγοριῶν θεομηνιοπλήκτων καὶ γ) παραπηγματούχων παλαιῶν προσφύγων, δὲν ὑπάρχουν περιθώρια πιστώσεων διὰ τὴν συνέχισιν προγράμματος στεγαστικῆς ἀποκαταστάσεως τυχὸν ὑπολοίπων πολεμοπαθῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Παπασπύρου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2827)2114)5.3.62 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Παπασπύρου, καταχωρηθεῖσα ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 659 βιβλίου ἐρωτήσεων, ἀναφορικῶς μὲ τὸ ἐν περιλήψει θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: 1) Διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν ἰατρικῶν θέσεων τῶν Κοινοτικῶν καὶ Ἀγροτικῶν Ἰατρείων τοῦ Νομοῦ Εὐρυτανίας, καταβάλλεται πᾶσα δυνατὴ προσπάθεια, πᾶς δὲ ἐπιθυμῶν ἰατρὸς νὰ καταλάβῃ μίαν τῶν ἀνωτέρω θέσεων διορίζεται πάραυτα, δεδομένου, ὅτι ὑφίστανται, αἱ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον σχετικαὶ πιστώσεις. 2) Ἅπαντα τὰ φάρμακα τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Ν. 4169)61 «περὶ Γεωργικῶν Κοινοτικῶν Ἀσφαλίσεων», παρέχονται δωρεὰν εἰς τοὺς ἀσθενεῖς διὰ τῶν Ἰατρείων καὶ εἰς ἱκανοποιητικὰς ποσότητας, ὑφίσταται δὲ ἐν τῷ Ὑγειονομικῷ Κέντρῳ Εὐρυτανίας, ἀπόθεμα ἱκανὸν νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας ἐπὶ 6μηνον. 3) Διὰ τῆς προσφάτου τροποποιήσεως τοῦ Καταστατικοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Γενικοῦ Νοσοκομείου Καρπενησίου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν αἱ κλῖναι αὐτοῦ ηὐξήθησαν ἀπὸ 30 εἰς 45, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἱδρύθησαν: Αὐτοτελὴς Μαιευτικὴ–Γυναικολογικὴ Κλινικὴ δυνάμεως 10 κλινῶν καὶ Ἀκτινολογικὸν καὶ Μικροβιολογικὸν Ἐργαστήριον. Διὰ τὴν πλαισίωσιν τῶν δημιουργηθέντων νέων ἐπιστημονικῶν Τμημάτων διὰ τοῦ ἀναλόγου ἐπιστημονικοῦ προσωπικοῦ, προεκηρύχθη ὑπὸ τοῦ ἐν λόγῳ Νοσοκομείου, σχετικὸς διαγωνισμός, συμφώνως τοῖς κεκανονισμένοις καὶ ἑπομένως οὐδεμία ἀδράνεια ἢ παρέλκυσις ἐσημειώθη εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ἱδρύματος, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ. 4) Καθ’ ἃ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωμεν, τὸ Γενικὸν Νοσοκομεῖον Καρπενησίου οὐδέποτε ἀπετέλεσε μέσον οἱασδήποτε κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως, καταβάλλεται δὲ πᾶσα προσπάθεια διὰ τὴν συνεχῆ ἄνοδον τοῦ λειτουργικοῦ ἐπιπέδου αὐτοῦ, χάριν τῆς καλυτέρας ἐξυπηρετήσεως τῶν ἀσθενῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη, Β. Ἐφραιμίδη καὶ Γ. Τσαρουχᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1243)933)3.2.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατατεθεῖσαν ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 353)1.2.1961 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη, Β. Ἐφραιμίδη καὶ Γ. Τσαρουχᾶ, διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος ὑδρεύσεως τοῦ συνοικισμοῦ Πλατανοχωρίου Κοινότητος Μαραθούσης καὶ Κοινοτήτων Γαλατίστης καὶ Νέων Πλαγιῶν Χαλκιδικῆς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1) Ὕδρευσις συνοικισμοῦ Πλατανοχωρίου Κοινότητος Μαραθούσης: Ἡ Κοινότης Μαραθούσης ἔτυχεν σχετικῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως (130.000 δραχ. δάνειον καὶ δωρεὰν) ἐκ τοῦ προγράμματος Μ.Κ.Ε. ἔτους 1961 διὰ τὴν ὕδρευσιν τοῦ συνοικισμοῦ Πλατανοχωρίου. Ἤδη ἔχουν προμηθευθῆ τοὺς ἀπαιτουμένους σωλήνας καὶ εἰδικὰ ἐξαρτήματα καὶ ἐναπομένει ἡ ἀπόφασις τῆς ἐνδιαφερομένης Κοινότητος ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τῆς ὑδροληψίας (ἐκ Ριζῶν ἢ Γεροπλατάνου). 2) Ὕδρευσις Κοινότητος Γαλατίστης: Διὰ τὴν ὕδρευσιν τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος, δὲν ὑφίσταται λόγος ἐκτελέσεως γεωτρήσεως, διότι ὑπάρχει πηγαῖον ὕδωρ ἄφθονον ρέον φυσικῶς. Τὸ ἔργον τοῦτο ἔχει περιληφθῆ εἰς τὸ πρόγραμμα μεγάλων ἔργων 1961 χρηματοδοτηθὲν μὲ 500.000 δραχ., γενομένης ἤδη τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ ἐργολάβου πρὸς κατασκευὴν δικτύου καὶ δεξαμενῶν. 3) Ὕδρευσις Κοινότητος Ν. Πλαγίων: Διὰ τὴν ὕδρευσιν τῆς Κοινότητος ταύτης ἔγιναν ἐπανειλημμέναι γεωτρήσεις, πλὴν ὅμως, τὸ ὕδωρ τούτων ἦτο ἀκατάλληλον πρὸς πόσιν. Ἤδη γίνονται ἐργασίαι καλλιεργείας τῆς πηγῆς Κοινότητος Ν. Τενέδου, ἵνα, ἐφ’ ὅσον τὸ ὕδωρ ταύτης ἐπαρκεῖ, νὰ ὑδρευθῇ ἐξ αὐτῆς καὶ ἡ Κοινότης Ν. Πλαγίων. Ἐκ παραλλήλου μελετᾶται ἄλλη λύσις ἐκ γεωτρήσεως τῆς Κοινότητος Ζωγράφου, ἐφ’ ὅσον ἐπέλθῃ συμφωνία μεταξὺ τῶν δύο Κοινοτήτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

V) Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Λαμπράκη, Μ. Σβώλου καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 306 ἐρωτήσεως τῆς 26.1.1962, σχετικῶς μὲ τὴν παρατηρουμένην μετακίνησιν Ἑλλήνων ἐργατῶν εἰς τὰς χώρας τῆς Ε.Ο.Κ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ σημειουμένη αὕτη μετακίνησις δὲν ἀποτελεῖ μείωσιν τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας, ἀλλ’ αὔξησιν τοῦ ὄγκου ἀπασχολήσεως καὶ μείωσιν τῆς ἀνεργίας καὶ τοῦτο, διότι ἡ ἀπασχόλησίς των εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν γίνεται διὰ περιωρισμένον χρονικὸν διάστημα, μεθ’ ὃ θέλουσιν ἐπιστρέψει εἰς Ἑλλάδα. Πάντως καὶ ἡ ὑπὸ τὴν μορφὴν ταύτην μετακίνησις τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ, εἶναι φαινόμενον παροδικόν, καθ’ ὅσον σὺν τῷ χρόνῳ καὶ σὺν τῇ ἀναπτύξει τῆς βιομηχανίας τῆς χώρας, δι’ ἣν τοσαῦται καταβάλλονται προσπάθειαι, θέλουσιν ἀπασχοληθῆ αἱ πλεονάζουσαι ἐργατικαὶ χεῖρες καὶ οὕτω, σὺν τῷ χρόνῳ, θέλει περιορισθῆ τὸ φαινόμενον τῆς ἀναζητήσεως ἐργασίας εἰς ἄλλας χώρας. Βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ καθορισθῇ ἐπακριβῶς ὁ χρόνος τῆς τοιαύτης ἀπορροφήσεως τοῦ πλεονάζοντος ἐργατικοῦ δυναμικοῦ, πάντως, δεδομένης τῆς προσπαθείας, ἥτις καταβάλλεται διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας, δύναται νὰ θεωρῆται βέβαιον, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὸν συντόμως νὰ εἶναι ἀξιόλογος ὁ ρυθμὸς τῆς ἀπορροφήσεως τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ καὶ οὕτω νὰ ἐκλείψῃ ἢ νὰ περιορισθῇ εἰς μεγάλην κλίμακα ἡ σήμερον παρατηρουμένη μετακίνησις εἰς ἄλλας χώρας πρὸς ἐξεύρεσιν ἐργασίας, ἥτις ἀποτελεῖ προσωρινὴν καὶ μόνον λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς ἀνεργίας τῆς χώρας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 17 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Ζ. ΖΗΣΑΚΗΣ

VI) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3498)16.3.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Τούμπα, σχετικῶς μὲ τὸ ἐν περιλήψει θέμα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν τὴν Βουλήν, ὅτι διετάχθη ἤδη ἡ καταβολὴ εἰς τοὺς ἐμμίσθους δικαστικοὺς κλητῆρας τοῦ ὑπερωριακοῦ ἐπιδόματος ἐκ δραχ. 200 τοῦ παρεχομένου δυνάμει τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρ. 3 τοῦ Α.Ν. 3605)1956, ἐκδοθείσης πρὸς τοῦτο τῆς ὑπ’ ἀριθ. 85359) R.58)19.3.62 σχετικῆς ἐγκυκλίου ἡμῶν πρὸς τοὺς Διευθυντὰς τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ

VII) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Ν. Τσόχα, Γ. Τσαρουχᾶ καὶ Λ. Γιάννου. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 776)62 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Α. Γιάννου, Ν. Τσόχα καὶ Γ. Τσαρουχᾶ, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3633) 2639)20.3.1962 ἐγγράφου ὑμῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Τὸ ὅτι αἱ συνδικαλιστικαὶ ὀργανώσεις τῶν ἐργατῶν μηδὲ τῆς Γ.Σ.Ε.Ε. ἐξαιρουμένης ζητοῦν τὴν κατάργησιν δραστηριότητος Ἐργατικῆς Ἑστίας εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐργατικῶν ὀργανώσεων καὶ τὴν ἀντ’ αὐτῆς καθιέρωσιν ἑτέρου συστήματος ἀντιμετωπίσεως τῶν οἰκονομικῶν των ἀναγκῶν, δὲν διαφεύγει τῆς προσοχῆς μας. Ἀλλ’ ὅπως καὶ διὰ τοῦ προηγουμένου ἐγγράφου ἡμῶν ἐγνωρίσαμεν, ἡ ὑπ’ αὐτῆς ἐνίσχυσις τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων προεβλέφθη ὡς μέτρον χρήσιμον μέχρι τῆς ὀργανώσεως συστήματος εἰσπράξεως τῶν πόρων αὐτῶν ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων ἀνεκτοῦ ὑπὸ πάντων. Εὐθὺς δὲ ὡς πραγματοποιηθῇ τοῦτο, ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία θὰ περιορισθῇ εἰς τὸ κύριον αὐτῆς ἔργον, ἤτοι τὴν ψυχαγωγίαν, τὴν μόρφωσιν, τὴν ἐξύψωσιν τοῦ πνευματικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἐργαζομένων καὶ τὴν ἀνέγερσιν κτιρίων διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων. Πάντως καὶ ὑπὸ τὴν σημερινὴν ἀποστολὴν τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, δὲν ἐπιδιώκεται ἐπέμβασις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ συνδικαλιστικά, διότι αἱ ἐπαγγελματικαὶ ὀργανώσεις κατὰ τὴν διαμορφωθεῖσαν καὶ ἔνθεν καὶ ἐκεῖθεν συνείδησιν, θεωροῦν τὴν ἐνίσχυσίν των ὑπὸ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας ὡς ὑποχρέωσιν ταύτης καὶ δικαίωμα τούτων καὶ συνεπῶς, οὐδεμίαν δέσμευσιν ἢ ἐξάρτησιν αἰσθάνονται καὶ εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ἡ συνδικαλιστικὴ αὐτῶν δρᾶσις ἐπηρεάσθη ἢ περιωρίσθη ἐκ τῆς ἐνισχύσεως ἢ μὴ αὐτῶν ὑπὸ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας. Τὸ γεγονὸς καὶ μόνον τῆς πολεμικῆς ἐναντίον αὐτῆς, μαρτυρεῖ περὶ τῆς ἀληθείας τοῦ ἀνεπηρεάστου τῶν ὀργανώσεων. Παρὰ ταῦτα, δὲν ἔπαυσε νὰ ἀπασχολῇ ἡμᾶς τὸ ὅλον θέμα, διότι καὶ εἰς τὴν πρόθεσιν ἡμῶν εἶναι, ὅπως ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία ἀπαλλαγῇ τοῦ βάρους τούτου, τῆς καλύψεως τῶν ἀναγκῶν τῶν ἐπαγγελματικῶν ὀργανώσεων καὶ αἱ τελευταῖαι αὗται ὀργανωθοῦν καὶ εἰς τὸν τομέα τῶν πόρων των. Τὸ ἐκτελούμενον ἤδη ἔργον τῆς ἐναρμονίσεως καὶ προσαρμογῆς τῆς Ἑλληνικῆς νομοθεσίας πρὸς τὰς διατάξεις τῶν ὑπ’ ἀριθ. 4204)1961 καὶ 4205)1961 Νομοθετικῶν Διαταγμάτων περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 87 καὶ 98 διεθνῶν συμβάσεων, ἀποτελεῖ στοιχεῖον θετικὸν τῶν ὑπὲρ τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν κυβερνητικῶν προθέσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. Μ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ

VIII) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Μαλλιάκα. Εἰς ἀπάντησιν τῆς κατατεθείσης ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 548 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Μαλλιάκα, σχετικῶς μὲ τὴν ἀποφασισθεῖσαν ὑπὸ τῆς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς Καπνοῦ ἀνέγερσιν καπναποθήκης εἰς Μυτιλήνην, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2347)24.2.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἠγοράσθη ὑπὸ τοῦ Ἐθνικοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ τὸ κατάλληλον διὰ τὴν ἀνέγερσιν τῆς καπναποθήκης οἰκόπεδον, ἤδη δὲ ἐκπονοῦνται τὰ σχέδια καὶ συντάσσεται ἡ σχετικὴ μελέτη ὑπὸ Ἀρχιτέκτονος–Μηχανικοῦ καὶ λίαν συντόμως θὰ προκηρυχθῇ διαγωνισμὸς διὰ τὴν ἀνάδειξιν ἐργολάβου, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν ἀνεγέρσεως τῆς ὡς ἄνω καπναποθήκης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2325)1752)24.2.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 519 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου, ἐν σχέσει μὲ τὴν διάθεσιν καὶ ἐξαγωγὴν τῆς παραγωγῆς λεμονίων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου παρακολουθεῖται πάντοτε μετὰ πολλοῦ ἐνδιαφέροντος τὸ θέμα τῆς τοποθετήσεως τῶν Ἑλληνικῶν ἑσπεριδοειδῶν εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς καὶ λαμβάνονται ἑκάστοτε τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν προώθησιν καὶ διευκόλυνσιν τῆς ἐξαγωγῆς των. Εἰς τὰς συμφωνίας διμερῶν συναλλαγῶν προβλέπονται σημαντικαὶ ποσοστώσεις διὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἑσπεριδοειδῶν, ἐν οἷς καὶ λεμονίων. Πέραν τῶν γενικῶν μέτρων, τὸ Ὑπουργεῖον κατέβαλε προσπαθείας καὶ ἐπέτυχε καὶ τὴν ἐξαγωγὴν λεμονίων, ἔναντι εἰσαγωγῆς ἐκ χωρῶν διμερῶν κλῆριγκ ἀναγκαιούντων κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν. Συνεπείᾳ τῶν ληφθέντων γενικῶν καὶ εἰδικῶν μέτρων, ἡ ἐξαγωγὴ λεμονίων ἀπ’ ἀρχῆς τῆς ἐξαγωγικῆς περιόδου καὶ μέχρι 15.3.1962, ἀνῆλθεν εἰς 33.352 τόννους ἔναντι 31.472 τόννων τῆς ἀντιστοίχου περυσινῆς περιόδου, ἤτοι ηὐξήθη κατὰ 1.880 τόννους, ὑπάρχουν δὲ καὶ ὑπὸ φόρτωσιν, βάσει κεκλεισμένων παραγγελιῶν, 3.000 τόννοι περίπου. Ἐπίσης, διὰ τῆς ἐγχωρίου καταναλώσεως ἀπορρόφησιν μείζονος ποσότητος λεμονίων, ἐθεσπίσθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2)15.2.1960 Ἀγορανομικῆς Διατάξεως ὁ σταδιακὸς περιορισμὸς τῆς παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως ἐκ κιτρικοῦ ὀξέος ἀεριούχου λεμονάδος (γκαζόζας) καὶ ἀπηγορεύθη τελείως ἡ ἀπὸ 1.4.1962 παρασκευὴ καὶ ἡ κυκλοφορία ταύτης. Παραλλήλως, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 31.1.1961 Ἀγορανομικῆς Διατάξεως, ἐνετάχθησαν οἱ χυμοί, οἵτινες ἀποτελοῦσι τὴν βασικὴν πρώτην ὕλην τῶν ἀεριούχων καὶ μὴ ποτῶν ἐκ χυμῶν, εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν οὐσιωδῶν ἐν ἐπαρκείᾳ εἰδῶν ἐκ τῆς τῶν ἐπουσιωδῶν τοιαύτης, πρὸς ἐπίτευξιν αὐστηροτέρου ἀγορανομικοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῆς τιμῆς πωλήσεώς των ὑπὸ τῶν ἐργοστασίων καὶ ἀποφυγὴν τῆς ὑπὸ τούτων ἀπολαύσεως ἀδικαιολογήτου κέρδους εἰς βάρος τῶν πωλητῶν παραγωγῶν. Πέραν ὅμως τῶν κρατικῶν προσπαθειῶν, ἀπαραίτητος προϋπόθεσις διὰ τὴν εὐχερῆ τοποθέτησιν τοῦ ἐν λόγῳ προϊόντος εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι, ἐκτὸς τῆς ἀρίστης ποιότητος καὶ ἐξαιρετικῆς ἐμφανίσεώς του, ἡ ἔγκαιρος προσφορὰ τούτου ὑπὸ τῶν παραγωγῶν εἰς τιμὰς προσηρμοσμένας πρὸς τὰς διεθνεῖς τοιαύτας. Καίτοι ταῦτα εἶναι γνωστὰ εἰς τοὺς παραγωγούς, ὡς καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἐξ ἀρχῆς τῆς ἐξαγωγικῆς περιόδου, αἱ διεθνεῖς τιμαὶ τῶν λεμονίων ἦσαν εἰς χαμηλὰ ἐπίπεδα, λόγῳ τῆς ἐφετεινῆς ὑπερπαραγωγῆς καὶ τῆς ἀθρόας προσφορᾶς τῶν ἀνταγωνιστριῶν χωρῶν, ἰδίᾳ τῆς Ἰταλίας, ἐν τούτοις, οἱ παραγωγοὶ δὲν προσέφερον τὸ προϊὸν των ἐγκαίρως, ὥστε νὰ ἐπιτύχουν τὰς προσφερομένας τότε ἱκανοποιητικὰς τιμὰς (αἵτινες ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐπιτυγχανομένας παρὰ τῶν Ἰταλῶν παραγωγῶν ἦσαν ὑψηλότεραι), ἀλλὰ ἐκράτησαν τοῦτο, παρασυρθέντες ἀπὸ τὴν ἐλπίδα μεγαλυτέρων τιμῶν, ὡς πέρυσιν, μολονότι ἦτο γνωστόν, ὅτι οἱ ἐξαγωγικοὶ οἶκοι ἔδωσαν τὰς ὑψηλὰς τιμὰς λόγῳ ἀναλήψεως ὑποχρεώσεων πρὸς τὸ ἐξωτερικόν, ζημιώσαντες ἐκ τούτου καὶ ἦτο ἑπόμενον νὰ εἶναι συντηρητικοὶ ἐφέτος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Λύχνου. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3504)2551)16.3.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, σχετικῶς μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 745 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Λύχνου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι ἡ εἰς Παξοὺς τοῦ Νομοῦ Κερκύρας συγκεντρωθεῖσα μέχρι τοῦδε ποσότης ἐλαιολάδου ἀνέρχεται εἰς 190 Μ.Τ., ἥτις διὰ τῆς πληρώσεως καὶ τῶν εἰς χεῖρας τοῦ οἰκείου Ἐλαιουργικοῦ Συνεταιρισμοῦ εὑρισκομένων ὑπολοίπων βαρελίων τοῦ Δημοσίου θὰ ὑπερβῇ τοὺς 250 περίπου Μ.Τ., εἰς ὁλόκληρον δὲ τὴν περιοχὴν τοῦ Νομοῦ Κερκύρας ἡ συγκεντρωθησομένη ποσότης ἐλαιολάδου θὰ ἀνέλθῃ εἰς 3.000 Μ.Τ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 28 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Γ. Λαμπράκη καὶ Δ. Κελτεμλίδη. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2830)2117)5.3.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 662 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Γ. Λαμπράκη καὶ Δ. Κελτεμλίδη, ἐν σχέσει μὲ τὴν διάθεσιν καὶ ἐξαγωγὴν τῆς παραγωγῆς λεμονίων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου παρακολουθεῖται πάντοτε μετὰ πολλοῦ ἐνδιαφέροντος τὸ θέμα τῆς τοποθετήσεως τῶν Ἑλληνικῶν ἑσπεριδοειδῶν εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς καὶ λαμβάνονται ἑκάστοτε τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὴν προώθησιν καὶ διευκόλυνσιν τῆς ἐξαγωγῆς των. Εἰς τὰς συμφωνίας διμερῶν συναλλαγῶν προβλέπονται σημαντικαὶ ποσοστώσεις διὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἑσπεριδοειδῶν, ἐν οἷς καὶ λεμονίων. Πέραν τῶν γενικῶν μέτρων, τὸ Ὑπουργεῖον κατέβαλε προσπαθείας καὶ ἐπέτυχε καὶ τὴν ἐξαγωγὴν λεμονίων ἔναντι εἰσαγωγῆς ἐκ χωρῶν διμερῶν κλῆριγκ ἀναγκαιούντων κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν. Συνεπείᾳ τῶν ληφθέντων γενικῶν καὶ εἰδικῶν μέτρων, ἡ ἐξαγωγὴ λεμονίων ἀπ’ ἀρχῆς τῆς ἐξαγωγικῆς περιόδου καὶ μέχρι 15.3.62 ἀνῆλθεν εἰς 33.352 τόννους ἔναντι 31.472 τόννων τῆς ἀντιστοίχου περυσινῆς περιόδου, ἤτοι ηὐξήθη κατὰ 1.880 τόννους, ὑπάρχουν δὲ καὶ ὑπὸ φόρτωσιν, βάσει κεκλεισμένων παραγγελιῶν, περίπου 3.000 τόννοι. Ἐκ τῶν ὡς ἄνω ποσοτήτων τὸ μεγαλύτερον μέρος ἐξήχθη εἰς ἀγορὰς τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν. Ἐπίσης διὰ τὴν ὑπὸ τῆς ἐγχωρίου καταναλώσεως ἀπορρόφησιν μείζονος ποσότητος λεμονίων, ἐθεσπίσθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2)15.2.1960 Ἀγορανομικῆς διατάξεως ὁ σταδιακὸς περιορισμὸς τῆς παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως ἐκ κιτρικοῦ ὀξέος ἀεριούχου λεμονάδας (γκαζόζας) καὶ ἀπηγορεύθη τελείως ἡ ἀπὸ 1.4.1962 παρασκευὴ καὶ ἡ κυκλοφορία ταύτης. Παραλλήλως, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 31)1961 ἀγορανομικῆς διατάξεως, ἐνετάχθησαν οἱ χυμοί, οἵτινες ἀποτελοῦσι τὴν βασικὴν πρώτην ὕλην τῶν ἀεριούχων καὶ μὴ ποτῶν ἐκ χυμῶν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν οὐσιωδῶν ἐν ἐπαρκείᾳ εἰδῶν ἐκ τῆς τῶν ἐπουσιωδῶν τοιαύτης, πρὸς ἐπίτευξιν αὐστηροτέρου ἀγορανομικοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῆς τιμῆς πωλήσεώς των ὑπὸ τῶν ἐργοστασίων καὶ ἀποφυγὴν τῆς ὑπὸ τούτων ἀπολαύσεως ἀδικαιολογήτου κέρδους εἰς βάρος τῶν πωλητῶν παραγωγῶν. Πέραν ὅμως τῶν κρατικῶν προσπαθειῶν, ἀπαραίτητος προϋπόθεσις διὰ τὴν εὐχερῆ τοποθέτησιν τοῦ ἐν λόγῳ προϊόντος εἰς τὰς ἀγορὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι, ἐκτὸς τῆς ἀρίστης ποιότητος καὶ ἐξαιρετικῆς ἐμφανίσεώς του, ἡ ἔγκαιρος προσφορὰ τούτου παρὰ τῶν παραγωγῶν εἰς τιμὰς προσηρμοσμένας πρὸς τὰς διεθνεῖς τοιαύτας. Καίτοι ταῦτα εἶναι γνωστὰ εἰς τοὺς παραγωγούς μας, ὡς καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἐξ ἀρχῆς τῆς ἐξαγωγικῆς περιόδου, αἱ διεθνεῖς τιμαὶ τῶν λεμονίων ἦσαν εἰς χαμηλὰ ἐπίπεδα λόγῳ τῆς ἐφετεινῆς ὑπερπαραγωγῆς καὶ τῆς ἀθρόας προσφορᾶς τῶν ἀνταγωνιστριῶν χωρῶν, ἰδίᾳ τῆς Ἰταλίας, ἐν τούτοις, οἱ παραγωγοί μας δὲν προσέφερον τὸ προϊόν των ἐγκαίρως, ὥστε νὰ ἐπιτύχουν τὰς προσφερομένας τότε ἱκανοποιητικὰς τιμάς, (αἵτινες ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐπιτυγχανομένας παρὰ τῶν Ἰταλῶν παραγωγῶν ἦσαν ὑψηλότεραι), ἀλλὰ ἐκράτησαν τοῦτο παρασυρθέντες ἀπὸ τὴν ἐλπίδα μεγαλυτέρων τιμῶν, ὡς πέρυσιν, μολονότι ἦτο γνωστόν, ὅτι οἱ ἐξαγωγικοὶ οἶκοι ἔδωσαν τὰς ὑψηλὰς τιμὰς λόγῳ ἀναλήψεως ὑποχρεώσεων πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν ζημιώσαντες ἐκ τούτου καὶ ἦτο ἑπόμενον νὰ εἶναι συντηρητικοὶ ἐφέτος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΠΙΠΙΝΕΛΗΣ

ΙΧ) Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3490)16.3.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Διαμαντοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν συνημμένως ἐν ἀντιγράφῳ ὑπηρεσιακὸν ἔγγραφον τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Βασιλικοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος σὺν τῇ πληροφορίᾳ, ὅτι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου δὲν ὑπάρχουν στοιχεῖα σχετιζόμενα ὁπωσδήποτε μὲ τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐρωτήσεως, ἡ ἔρευνα τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὴ ἄνευ παροχῆς συγκεκριμένων στοιχείων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΒΑΣΙΛΙΚΟΝ ΕΘΝΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΟΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Διὰ τὸν κ. Γενικὸν Δ)ντὴν Ὑπουργ. Δ)σύνης Ἀναφερόμενος εἰς τὴν σημερινὴν μεθ’ ὑμῶν τηλεφωνικὴν συνομιλίαν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐρωτήσεως βουλευτοῦ σχετικῶς μὲ τάπητας τῶν Σχολῶν τοῦ Ἱδρύματος, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς πληροφορήσω τὰ κάτωθι: Τὸ Βασιλικὸν Ἐθνικὸν Ἵδρυμα, λειτουργεῖ σήμερον 3 Οἰκοκυρικὰς Σχολάς. Εἰς τὰς Σχολὰς ταύτας γίνεται ἐκπαίδευσις τῶν οἰκοτρόφων καὶ εἰς τὴν ταπητουργίαν. Ὡς ἐκ τούτου, κατασκευάζονται εἰς τὰς Σχολὰς τάπητες διαστάσεων 0,60 Χ 1,30 τοῦ μέτρου συνήθως ἐκ καννάβεως καὶ ἐλάχιστοι ἐξ ἐρίου. Τὰ προϊόντα ταῦτα μετὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν οἰκοτρόφων διατίθενται τοπικῶς εἰς τοὺς κατοίκους τῶν γύρω περιοχῶν ἀντὶ δρχ. 100. Τὸ σύνολον τῶν εἰσπραχθέντων χρημάτων, καθ’ ὅλον τὸ ἔτος τοῦ 1961 ἐκ τῶν πωλήσεων ἀνῆλθεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2.500–3.000 περίπου. Αὕτη εἶναι ἡ μόνη δραστηριότης τοῦ Βασιλικοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος εἰς τὸ θέμα ταπήτων, ἐὰν φυσικὰ ἠμπορῇ κανεὶς νὰ ὀνομάσῃ τάπητας τὰ κατασκευάσματα δι’ ἐκπαιδευτικοὺς σκοποὺς ἐκ καννάβεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Μαρτίου 1962 Μετὰ τιμῆς

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς

Σ. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

X) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Λ. Κύρκου καὶ Κ. Χιωτάκη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1057)30.1.62 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 313 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη καὶ Λ. Κύρκου, περὶ ἀξιοποιήσεως τῶν ὑδάτων τῆς πηγῆς Λαπάθου καὶ ρυθμίσεως τῶν διαφορῶν μεταξὺ τῶν Κοινοτήτων Μουρνιῶν, Ρίζας καὶ Γδοχείων, ἔχομεν τὴν τιμήν, κατόπιν ἀναφορᾶς τῆς Νομαρχίας Λασηθίου, νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Αἱ πηγαὶ Λαπάθου εὑρίσκονται ἐπὶ τῶν συνόρων τῶν Νομῶν Λασηθίου καὶ Ἡρακλείου, κεῖνται δὲ ἐπὶ ἐδαφῶν τοῦ Νομοῦ Ἡρακλείου. Πρὸς τὸν σκοπὸν ἐξυπηρετήσεως τῶν στερουμένων ἀρδευτικῶν ὑδάτων, ἀλλὰ καὶ πρὸς ὕδρευσιν Κοινοτήτων τοῦ Νομοῦ Λασηθίου, συνεκροτήθη τὴν 10.1.61 εἰς τὴν Νομαρχίαν Λασηθίου σύσκεψις, εἰς ἣν παρέστη καὶ ὁ Νομάρχης Ἡρακλείου, οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τῶν δύο Νομῶν καὶ οἱ Πρόεδροι καὶ Γραμματεῖς τῶν Κοινοτήτων Μουρνιῶν, Γδοχείων, Ρίζης, Κάτω Σύμης καὶ Συκολόγου. Κατὰ τὴν σύσκεψιν ταύτην συνετάχθη πρακτικόν, τὸ ὁποῖον ὑπεγράφη ὑπὸ τῶν δύο Νομαρχῶν καὶ τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων. Διὰ τοῦ πρακτικοῦ τούτου καθορίζονται τὰ δικαιώματα καὶ ὁ τρόπος χρήσεως τῶν ὑδάτων τῶν πηγῶν «Κρύας Βρύσης» Λαπάθου καὶ «Ψαροῦ Νεροῦ» Κάτω Σύμης. Τὸ ἔργον μεταφορᾶς τῶν ὑδάτων τῆς πηγῆς Λαπάθου εἰς τὰς Κοινότητας Μουρνιῶν, Ρίζης καὶ Γδοχείων ἐνετάχθη εἰς τὸ πρόγραμμα Μ.Κ.Ε. τοῦ τρέχοντος ἔτους 1962, τῶν δὲ ὑδάτων τῆς πηγῆς Κρύας Βρύσης–Ψαροῦ Νεροῦ εἰς τὸ πρόγραμμα μεγαλυτέρων ἔργων τοῦ αὐτοῦ ἔτους 1962. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΡΑΛΛΗΣ

ΧΙ) Τοῦ Ὑπουργείου Βορ. Ἑλλάδος. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1243)3.2.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ ἀπεστάλη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 353 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη καὶ Β. Ἐφραιμίδη, περὶ τῆς ὑδρεύσεως τοῦ Συνοικισμοῦ Πλατανοχωρίου τῆς Κοινότητος Μαραθούσης καὶ Κοιν. Γαλατίστης κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλωμεν ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 363) 2.3.62 ἀναφορᾶς τῆς Νομαρχίας Χαλκιδικῆς περὶ τοῦ ὡς ἄνω θέματος πρὸς ἐνημέρωσιν ὑμῶν. Ἐν Θεσσαλονίκῃ τῇ 23 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς Βορ. Ἑλλάδος

Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΚΟΙΝΩΝ. ΠΡΟΝΟΙΑΣ

ΥΓΕΙΟΝ. ΚΕΝΤΡΟΝ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 363. Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας Γενικὴν Διεύθυνσιν Ὑγιεινῆς Ἀθήνας Θέμα: Ὕδρευσις συνοικισμοῦ Πλατανοχωρίου καὶ Κοινότητος Γαλατίστης καὶ Ν. Πλαγίων. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. Βιβ)393)1002)1962 ὑμετέρας, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: 1) Ὕδρευσις συνοικισμοῦ Πλατανοχωρίου Κοινότητος Μαραθούσης: Σχετικὰ μὲ τὴν ὕδρευσιν τοῦ συνοικισμοῦ τούτου, τὸ ὑπ’ ἀριθ. Βιβ 969)29.3.1962 ἔγγραφον ὑμῶν καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 816)22.4.1961 ἀναφορὰ ἡμῶν. Νεώτερα στοιχεῖα: Δὲν ἀπεφασίσθη ἀκόμη ὑπὸ τῆς Κοινότητος τὸ σημεῖον ὑδροληψίας, ἐὰν δηλαδὴ θὰ λάβουν ὕδωρ ἐκ Ριζῶν ἢ ἐκ Γεροπλατάνου. Ὅλαι αἱ ἀπαιτούμεναι σωληνώσεις καὶ τὰ εἰδικὰ ἐξαρτήματα ἀξίας 200.000 δραχ. περίπου, ἔχουν προμηθευθῆ. 2) Ὕδρευσις Κοινότητος Γαλατίστης: Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου σχετικὴ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2156)7.9.1961 ἀναφορὰ ἡμῶν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀναφέρομεν, ὅτι λόγος ἐκτελέσεως γεωτρήσεως δὲν ὑφίσταται, διότι ὑπάρχει πηγαῖον ὕδωρ ἄφθονον φυσικῶς ρέον. Εἶχε δὲ περιληφθῆ τὸ ἔργον τοῦτο εἰς τὸ πρόγραμμα μεγάλων ἔργων 1961 χρηματοδοτηθὲν μὲ 500.000 δραχ. Ἤδη ἔχει γίνει ἡ ἐγκατάστασις τοῦ ἐργολάβου κατασκευῆς δικτύου καὶ δεξαμενῶν. 3) Ὕδρευσις Ν. Πλαγίων: Ἔγιναν ἐπανειλημμέναι γεωτρήσεις, τὸ ὕδωρ τῶν ὁποίων ἦτο ἀκατάλληλον πρὸς πόσιν. Κατόπιν τούτου, μελετᾶται ἡ ὕδρευσις τῆς Κοινότητος ἐκ μιᾶς πηγῆς εὑρισκομένης εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Κοινότητος Τενέδου καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ ὕδωρ αὐτῆς ἐπαρκεῖ καὶ διὰ τὰς δύο Κοινότητας. Ἤδη γίνονται ἐργασίαι καλλιεργείας τῆς ἄνω πηγῆς Κοινότητος Τενέδου. Ἐκ παραλλήλου, μελετᾶται ἄλλη λύσις ἐκ γεωτρήσεως τῆς Κοινότητος Ζωγράφου, ἐφ’ ὅσον ἐπέλθῃ συμφωνία μεταξὺ τῶν δύο Κοινοτήτων. Ἡ καθυστέρησις ὑποβολῆς τῆς ἀπαντήσεως ἡμῶν ὀφείλεται εἰς ἀπουσίαν τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου τῆς ἐνταῦθα Τ.Υ.Δ.Κ. διὰ τὴν λῆψιν νεωτέρων στοιχείων ἐπὶ τοῦ θέματος ὑδρεύσεως τῶν ἄνω Κοινοτήτων καὶ Συνοικισμοῦ. Ἐν Πολυγύρῳ τῇ 7 Μαρτίου 1962

Ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ὑγειον. Κέντρου

Γ. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2368)24.2.62 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 569 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Κελτεμλίδη καὶ Β. Ἐφραιμίδη «περὶ ἐπιδοτήσεως βαμβακοκαλλιεργητῶν Κοινότητος Κ. Σχολαρίου», ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀποστείλωμεν συνημμένως ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5587)15.3.62 ἀναφορᾶς Ὑποκ)τος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης Θεσσαλονίκης, σχετικῶς περὶ τοῦ ὡς ἄνω θέματος πρὸς ἐνημέρωσιν ὑμῶν. Ἐν Θεσσαλονίκῃ τῇ 23 Μαρτίου 1962

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ

Πρὸς Τὸ Ὑπουργεῖον Βορείου Ἑλλάδος Ἐνταῦθα «Ἐπιδότησις βαμβακοκαλλιεργητῶν Κοινότητος Κ. Σχολαρίου». Κύριε Ὑπουργέ, Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1734)6.3.1962 ὑμετέρου ἐγγράφου, σχετικοῦ μὲ τὴν καθυστέρησιν καταβολῆς τῆς ἐπιδοτήσεως τῶν βαμβακοκαλλιεργητῶν τῆς Κοινότητος Κ. Σχολαρίου διὰ τὰς παρ’ αὐτῶν καλλιεργηθείσας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος 1961 ἐκτάσεις βάμβακος, ἐφ’ ἧς ἡ διαβιβασθεῖσα ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἐρώτησις βουλευτῶν Θεσσαλονίκης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν, ὅτι ἡ καταβολὴ ἐπιδοτήσεως ἐνεργεῖται παρ’ ἡμῶν ἐπὶ τῇ βάσει πιστώσεων τιθεμένων μέσῳ τοῦ Κεντρικοῦ μας εἰς τὴν διάθεσίν μας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας μερίμνῃ τῆς ἁρμοδίας Διευθύνσεως Γεωργίας καὶ προτάσει τῶν οἰκείων Κοινοτικῶν Ἐπιτροπῶν, αἵτινες καὶ καταρτίζουν τοὺς πίνακας τῶν δικαιουμένων ἐπιδοτήσεως καλλιεργητῶν, κοινοποιουμένους ἡμῖν διὰ τὴν καταβολήν. Αἱ τεθεῖσαι εἰς τὴν διάθεσίν μας πιστώσεις δὲν ἐκάλυψαν τὸ σύνολον τῶν ἐγκεκριμένων ἐπιδοτήσεων βάμβακος, 1961, παρὰ τὰς σχετικὰς δὲ ἀναφορὰς ἡμῶν καὶ τῆς Διευθύνσεως Γεωργίας δὲν ἐνεκρίθη εἰσέτι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἡ ἀναγκαιοῦσα συμπληρωματικὴ πίστωσις. Ἐν Θεσσαλονίκῃ τῇ 15 Μαρτίου 1962 Μετὰ τιμῆς

Ὁ Διευθυντὴς

ΑΛΚ. ΧΑΤΖΗΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητοῦνται ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας. Ὁ κ. Γ. Αὐγερόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀναφερομένης εἰς τὴν στεγαστικὴν ἀποκατάστασιν τῶν πλημμυροπαθῶν κατοίκων τοῦ λεκανοπεδίου τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης κλπ.

§8Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῶν καταστροφῶν ἐκ τῶν πλημμυρῶν τοῦ Κηφισσοῦ κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον, ἦλθεν κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὴν Βουλήν, ὑπάρχει δὲ κατατεθειμένη καὶ σχετικὴ ἐπερώτησις. Ἤδη ἡ ἀποψινή μας ἐπερώτησις ἀφορᾷ θέμα στεγαστικὸν τῶν πλημμυροπαθῶν, διότι ἀνεφέρθη ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ὅτι ἔχει καταρτισθῆ ἕνα σχέδιον νόμου στεγάσεως τῶν πλημμυροπαθῶν. Καὶ ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ παράκλησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν: Πρῶτον, ποῖον εἶναι τὸ συγκεκριμένον αὐτὸ σχέδιον στεγάσεως. Δεύτερον, ποία εἶναι ἡ δαπάνη, ἡ προτεινομένη διὰ τὴν στέγασιν αὐτήν, ἐκ ποίων πόρων θὰ καλυφθῇ ἡ δαπάνη αὐτή, ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν πλημμυροπαθῶν κατὰ συνοικίας, οἱ ὁποῖοι θὰ στεγασθοῦν, ὑπὸ ποίους ὅρους θὰ γίνῃ ἡ στέγασις αὐτῶν, καὶ τέλος, ἐάν, ὅπως ἐπιβάλλεται, συμπεριληφθοῦν εἰς τὸ σχέδιον αὐτὸ τῆς στεγάσεως καὶ οἱ πρόσφυγες τοῦ συνοικισμοῦ «Ἅγιος Ἀντώνιος» τοῦ Περιστερίου, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν καὶ αὐτοὶ τελείαν καταστροφὴν ἀπὸ τὰς πλημμύρας ἐκείνας, τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν λόγῳ τῆς τραγικῆς οἰκονομικῆς των καταστάσεως νὰ παραμένουν εἰς κατεστραμμένα παραπήγματα. Αὐτή, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἡ ἐρώτησις σχετικῶς μὲ τὴν στέγασιν τῶν πλημμυροπαθῶν τοῦ παρελθόντος Νοεμβρίου καὶ παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑφυπουργὸν νὰ ἔχωμεν σχετικὴν ἀπάντησιν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαμπράκης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἰδίας ἐρωτήσεως.

§10Γ. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Αὐγερόπουλος, θέλω νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι τὸ βοήθημα τῆς πλημμυροπαθείας ἔλαβον μόνον ὅσοι ἐστεγάσθησαν εἰς δημόσια οἰκήματα ἢ εἰς ἐπιτεταγμένα τοιαῦτα, ἐνῷ ἀντιθέτως, ὅσοι ἐστεγάσθησαν εἰς συγγενικὰ οἰκήματα δὲν ἔλαβον αὐτὸ τὸ ἐπίδομα. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὸ σημεῖον αὐτό, ὥστε νὰ λάβουν τὸ βοήθημα αὐτὸ καὶ οἱ φιλοξενηθέντες εἰς φιλικὰ καὶ συγγενικά των οἰκήματα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§12Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Συνιστῶ, κ. Πρόεδρε.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§14Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, παρ’ ὅτι πρὸ ἡμερῶν ἀπήντησεν ὁ κ. Θεοδοσιάδης ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ θέματος, καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ πάλιν ἡ ἐρώτησις, διότι εἶναι γνωστὸν τὸ θέμα τῆς καταστάσεως τῶν πλημμυροπαθῶν, ἐν τούτοις λέγω πρῶτον, ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις νὰ μὴ ἔλαβον προστασίαν ὅλοι οἱ πλημμυροπαθεῖς. Εἶναι ἀνακριβὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, ὅτι μόνον ὅσων τὰ σπίτια κατεστράφησαν ἔλαβον βοήθημα. Εἶναι 2.224 τὰ σπίτια ποὺ ἔπαθαν ζημίας καὶ ἐδόθη βοήθημα 2.000 δραχ., 615 δὲ οἰκήματα, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποστῆ ζημίας μεγαλυτέρας ἢ εἶχον καταρρεύσει, δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὰς καταστάσεις τοῦ Ἀσφαλιστικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἐργατικῆς Κατοικίας. Αὐτὰ θὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας δι’ εἰδικῶν προγραμμάτων καὶ εἰδικῶν δανείων, τὰ ὁποῖα θὰ χορηγηθοῦν μέσῳ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὅλοι οἱ πλημμυροπαθεῖς ἔλαβον βοήθειαν. Δὲν ὑπάρχει καμμία περίπτωσις, κανεὶς πλημμυροπαθὴς ἐκ τῶν 7.263 ποὺ ἦσαν ὅλοι οἱ πλημμυροπαθεῖς, ποὺ νὰ μὴ ἔλαβε βοήθημα πέραν τῶν δεμάτων εἰς τρόφιμα καὶ ροῦχα ποὺ ἔλαβεν ἀπὸ διαφόρους Ὀργανισμοὺς καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀναφερομένης εἰς τὴν ἐξαφάνισιν σχεδιαγραμμάτων ἐκτάσεων ἀνηκουσῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, ἐξαφάνισιν ἐγγράφων κλπ.

§16Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ καιροῦ ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἀπεκαλύφθη, ὅτι σχεδιαγράμματα καὶ ἄλλα ἔγγραφα ἀφορῶντα ἐκτάσεις ἀνηκούσας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας εἶχον ἐξαφανισθῆ ἐκ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Κτηματολογίου τοῦ Ὑπουργείου. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, δὲν ἐδόθη συνέχεια, οὔτε ἐπίσημος δήλωσις ἔγινε. Ἐρωτῶμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως μᾶς πληροφορήσῃ, πότε ἔγινεν ἀντιληπτὴ ἡ ἐξαφάνισις αὐτή, ποία ἡ ἔκτασις τῶν ἐγγράφων καὶ τῶν στοιχείων γενικῶς, τὰ ὁποῖα ἐξηφανίσθησαν, ποῖος ὁ σκοπὸς εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέβλεπεν ἡ ἐξαφάνισις, ἐὰν δηλαδὴ εἶχεν ὡς σκοπὸν νὰ ἠμπορέσουν νὰ διατεθοῦν τὰ οἰκήματα κατ’ ἄλλον τρόπον, διότι πρόκειται περὶ καταπατήσεως οἰκοπέδων καὶ ἤθελον νὰ ἐξαφανίσουν τοὺς τίτλους ποὺ κατεῖχεν τὸ Ὑπουργεῖον, ὥστε νὰ ἠμπορέσουν νὰ τὰ διεκδικήσουν αὐτοὶ καὶ γενικῶς ποία συνέχεια ἐδόθη εἰς τὴν ὑπόθεσιν, ἐὰν δηλαδὴ ἠσκήθη ποινικὴ δίωξις, κατὰ ποίων καὶ τί ἄλλα μέτρα διοικητικά, πειθαρχικὰ ἐλήφθησαν κατὰ τῶν ὑπευθύνων τῆς ἐξαφανίσεως τόσον πολυτίμων στοιχείων. Παρακαλῶ, τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως παράσχῃ εἰς τὸ Σῶμα τὰς πληροφορίας αὐτάς.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας, ἔχει τὸν λόγον.

§18Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δι’ ἐμὲ καταπληκτικόν, ὅτι μόλις μία ἐφημερὶς ἀναγράψῃ μίαν εἴδησιν ψευδῆ ἢ ἔστω ἀληθοφανῆ, νὰ ὑποβάλλεται σχετικὴ ἐρώτησις. Ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος, ὑπάρχει διάψευσις. Καὶ ἐζητήσαμεν νὰ ἐπιληφθῇ καὶ ἡ Εἰσαγγελικὴ ἀρχή, ἥτις καὶ ἐξέδωκε τὸ πόρισμά της, καθ’ ὅ, οὐδεμία κλοπὴ ἐγγράφων ἔλαβε χώραν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ὡς παλαιὸν πολιτικὸν μὲ ἐκπλήττει τὸ φαινόμενον νὰ ἔρχωνται τοιαῦται ἐρωτήσεις μὲ τόσην εὐκολίαν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§19Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ γεγονός, ὅτι ἠσχολήθη καὶ ἡ Εἰσαγγελικὴ Ἀρχὴ μὲ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, σημαίνει, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ σοβαρᾶς περιπτώσεως. Καὶ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐκπλήττεσθε διὰ τὴν ἐρώτησιν.

§20Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ἡ Εἰσαγγελικὴ Ἀρχή, κ. συνάδελφε, ἠσχολήθη κατόπιν ἰδικῆς μας ὀχλήσεως, διὰ νὰ παύσῃ ὁ θόρυβος εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἀλλὰ ὁ κ. συνάδελφος, κ. Πρόεδρε, ἐγνώριζε τὸ πόρισμα τῆς Εἰσαγγελικῆς Ἀρχῆς, δεδομένου, ὅτι ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας, καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποσύρῃ ἐγκαίρως τὴν ἐρώτησίν του.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀναφερομένης εἰς τὴν μεταστέγασιν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ Σταυρουπόλεως Θεσσαλονίκης κλπ.

§22Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν διαπλάτυνσιν τῆς ὁδοῦ Λαγκαδᾶ καὶ εἰς τὸ τμῆμα της πλησίον τοῦ συνοικισμοῦ Σταυρουπόλεως Θεσσαλονίκης, ἐχρειάσθη νὰ γίνῃ κατασκευὴ ἀνοίγματος τῆς ὁδοῦ εἰς ὕψος πλέον τῶν 25 μέτρων. Τὸ τοίχωμα αὐτό, ἀπέχει μόλις 0,6–1 μέτρον ἀπὸ τὰ πρῶτα παραπήγματα τοῦ συνοικισμοῦ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ συνοικισμοῦ Σταυρουπόλεως καὶ μάλιστα οἱ κατοικοῦντες εἰς παραπήγματα, τὰ κείμενα εἰς τὴν πρώτην σειρὰν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ ταύτης, νὰ διατρέχουν ἀμέσους κινδύνους. Κίνδυνον προερχόμενον ἀπὸ τὰς πλημμύρας, διότι τὰ ὕδατα θὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰς οἰκίας των ἀπὸ τὰς στέγας, κίνδυνον ἀπὸ τὴν πυκνοτάτην κυκλοφορίαν τροχοφόρων καὶ ἐπὶ πλέον ὑφίστανται καὶ τὸν συνεχῆ θόρυβον καὶ εἰσπνέουν τὸν κονιορτόν. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, οἱ κάτοικοι τῶν παραπηγμάτων αὐτῶν ἐζήτησαν προσωρινὴν ἐπὶ ἐνοικίῳ μεταστέγασιν εἰς ἄλλην περιοχὴν δαπάναις τοῦ δημοσίου. Πρόκειται, κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς, περὶ μικροτάτης δαπάνης 150–200 χιλιάδων δραχμῶν. Πέραν τούτου, οἱ ἐν λόγῳ κάτοικοι δικαιοῦνται μεταστεγάσεως, διότι εἰς τὸ σχετικὸν πρόγραμμα ἔχει περιληφθῆ καὶ ὁ συνοικισμὸς Σταυρουπόλεως. Ἐπειδὴ ὑπάρχουν οἱ κίνδυνοι, τοὺς ὁποίους προανέφερον καὶ ἡ δαπάνη μεταστεγάσεως εἶναι ἐλαχίστη, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἔχει δοθῆ ἀπάντησις εἰς τὸ σχετικὸν αἴτημα τῶν κατοίκων, παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως μᾶς πληροφορήσῃ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ θέμα αὐτό, πρὶν συνεπείᾳ τῶν ἀναφερθέντων κινδύνων θρηνήσωμεν θύματα.

§23Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει ἀπάντησις εἰς τὴν ἐρώτησιν ἀπὸ 16.3.62, διὰ τῆς ὁποίας γνωρίζομεν εἰς τοὺς ἐρωτῶντας βουλευτάς, ὅτι ἐχορηγήθη πίστωσις 120 χιλ. δραχμῶν, πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν κατοίκων τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς, ἵνα στεγασθοῦν προσωρινῶς εἰς ἄλλα οἰκήματα μέχρι τῆς ὁριστικῆς των στεγάσεως εἰς συνοικισμὸν Βότση.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀφορώσης τὴν μεταφορὰν τοῦ χωρίου Κορακάδες–Κερκύρας.

§25Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ διετίας, ἐσημειώθησαν κατολισθήσεις τοῦ ἐδάφους εἰς τὸ χωρίον Κορακάδες Κερκύρας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας, κατόπιν μελέτης τῶν τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, ἀπεφάνθη, ὅτι ἐνδείκνυται ἡ μεταφορὰ τοῦ χωρίου τούτου εἰς ἄλλο σημεῖον. Ἔγινεν ἡ τοπογράφησις τοῦ νέου χώρου, ὅπου θὰ ἐγκαθίστατο τὸ χωρίον καὶ διετέθη καὶ ἡ σχετικὴ πίστωσις, ἀλλὰ ἡ ὑπόθεσις ἐσταμάτησε, διότι παρενέβησαν οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ μὴ γίνῃ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ χώρου αὐτοῦ, πληροφορήσαντες ἀνακριβῶς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι δῆθεν οἱ κάτοικοι δὲν θέλουν νὰ μεταναστεύσουν. Ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι οἱ κάτοικοι ἐπιθυμοῦν τὴν μεταφορὰν τοῦ χωρίου.

§26Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Πράγματι, πρὸ ἐτῶν ἐγεννήθη θέμα μεταφορᾶς τοῦ χωρίου αὐτοῦ, ἀλλὰ μετὰ τὴν γενομένην κτηματογράφησιν ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, ὅτι ἡ περιοχὴ ὡς τουριστικὴ δὲν ἐπιδέχεται ἀπαλλοτρίωσιν. Παρεκλήθη ὁ Νομάρχης Κερκύρας νὰ μελετήσῃ κατὰ πόσον συμφέρει καὶ εἰς τὸ Κράτος καὶ εἰς τοὺς κατοίκους ἡ μεταστάθμευσις καὶ νὰ ἀναφέρῃ σχετικῶς. Πράγματι δέ, ὁ Νομάρχης ἀνέφερεν, ὅτι οὐδεὶς πλέον κίνδυνος ὑφίσταται ἐκ τῶν κατολισθήσεων καὶ ἐπὶ πλέον, ὅτι οἱ κάτοικοι δὲν ἐπιθυμοῦν τὴν μεταφοράν. Παρὰ ταῦτα, τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῶν τεχνικῶν του ὑπηρεσιῶν, ἐξακολουθεῖ τὴν κτηματογράφησιν καὶ εἰς τὸ μέλλον θὰ ὑπάρξῃ ὁριστικὴ ἀπόφασις.

§27Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Πληροφορῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἡ ἀντίδρασις προέρχεται ὄχι ἀπὸ τοὺς κατοίκους Κορακάδων, ἀλλὰ ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ὑποστοῦν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Αἱ πληροφορίαι τοῦ κ. Νομάρχου εἶναι ἀνακριβεῖς καὶ παρακαλῶ νὰ τὰς ἐλέγξητε.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἐρώτησις, ἀφορῶσα τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἐξ Αἰγύπτου ὁμογενῶν μετατραπεῖσα εἰς ἐπερώτησιν διαγράφεται.

§29Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ πρῶτον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν διατὶ καὶ πῶς ἐγένοντο πρόσφυγες οἱ Ἕλληνες τῆς Αἰγύπτου, δεύτερον ἀφορᾷ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας ἀφ’ ἧς στιγμῆς, συνεπείᾳ τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἐγένοντο πρόσφυγες καὶ ἦλθον ἐδῶ, ποῖα μέτρα κοινωνικῆς προνοίας ἐλήφθησαν ὑπὲρ αὐτῶν ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἐρώτησις.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπευθύνεται πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα Ἐξωτερικῶν, Συντονισμοῦ καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ ἀφ’ ἧς μετετράπη εἰς ἐπερώτησιν δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει θέμα πρὸς συζήτησιν, συνεπῶς διαγράφεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6 τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς ἀπουσιάζει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐρώτησις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ι. Διαμαντόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν διοίκησιν τοῦ θεραπευτηρίου «Εὐαγγελισμός».

§33Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑφυπουργὸν Κοιν. Προνοίας νὰ μὲ πληροφορήσῃ τὶ σκέπτεται νὰ πράξῃ, ὥστε νὰ παύσῃ ὑφιστάμενον τὸ ἀπαράδεκτον ἠθικῶς καθεστὼς τοῦ ἐλέγχοντος καὶ ἐλεγχομένου εἰς τὸ θεραπευτήριον «Εὐαγγελισμός».

§34Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ὁ «Εὐαγγελισμός», ὡς ἵδρυμα ἰδιωτικοῦ δικαίου αὐτοδιοικεῖται καὶ οὐδὲν δικαίωμα παρεμβάσεως ἔχομεν πλὴν τῆς ἀσκήσεως ἐποπτείας ἐπὶ τῆς λειτουργίας, ὅπως συμβαίνει καὶ διὰ τὰς ἰδιωτικὰς κλινικάς.

§35Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τοῦ αὐστηροῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον ἀσκεῖ ὄχι μόνον ὑπεισέρχεται εἰς τὰ τῶν ἰδιωτικῶν κλινικῶν, ἀλλὰ οὐσιαστικῶς τὰς διοικεῖ. Ὁ «Εὐαγγελισμὸς» ἔχει μεταβληθῆ εἰς κράτος ἐν κράτει, διότι ὡρισμένοι παράγοντες ὀχυρούμενοι ὄπισθεν τῆς εὐνοίας ἀρνοῦνται τὸν ἔλεγχον, ἐνῷ τυγχάνει τῆς βοηθείας τοῦ Κράτους, διότι καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ὑποχρεοῦνται νὰ νοσηλεύωνται ἐκεῖ καταβάλλοντος τοῦ δημοσίου 20% ἐπὶ πλέον ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἄλλα νοσηλευτικὰ ἱδρύματα, ὅπως ἐπίσης καὶ διὰ τὴν νοσηλείαν τῶν ἀπόρων, τοὺς ὁποίους δύνασθε νὰ νοσηλεύητε εἰς τὰ κρατικὰ νοσοκομεῖα ποὺ εἶναι ἐφάμιλλα τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ», ὁπότε θὰ ὑπεχρεοῦτο ὁ «Εὐαγγελισμὸς» νὰ δεχθῇ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἠθικῆς τάξεως ἐν αὐτῷ.

§36Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Οὐδὲν προνόμιον ὑπάρχει ὑπὲρ τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ» πλὴν τῆς συμβάσεως περιωρισμένου ἀριθμοῦ κλινῶν διὰ τοὺς ἀπόρους, ὡς συμβαίνει καὶ δι’ ὅλα τὰ νοσηλευτικὰ ἱδρύματα ἰδιωτικοῦ δικαίου.

§37Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδή, παραδέχεται ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν ἔχει τὸ θάρρος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τοὺς ὄπισθεν τῆς εὐνοίας κρυπτομένους.

§38Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Δὲν παραδέχεται τίποτε ἀπὸ ὅλα τὰ ἀνακριβῆ, τὰ ὁποῖα λέγετε.

§39Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὶ ἔχετε νὰ εἴπητε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ;

§41Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου ἀπηυθύνετο πρὸς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς καὶ ἐνῷ εἶχε τελειώσει ἡ συζήτησις παρενέβη ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ὅσα εἶπον εἶναι ἀνακριβῆ. Εἶναι ἀνακριβές, ὅτι τὸ Κράτος πληρώνει διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους εἰς τὸν «Εὐαγγελισμὸν» 20% ἐπὶ πλέον τῶν νοσηλείων ποὺ καταβάλλει εἰς τὰς ἰδιωτικὰς κλινικάς; Εἶναι ἀναληθές, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἐγκρίνει ἀμέσως εἰσαγωγὰς ὑπαλλήλων εἰς τὸν «Εὐαγγελισμόν», ἐνῷ φέρει ἐμπόδια εἰς τὰς κλινικάς; Εἶναι ἀνακριβές, ὅτι οἱ ὑπεύθυνοι δὲν ἔχουν τὸ θάρρος νὰ εἴπουν τὴν ἀλήθειαν εἰς αὐτοὺς ποὺ οὐσιαστικῶς κυβερνοῦν τὸν «Εὐαγγελισμόν»; Ἐρωτῶ, λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργὸν ποίας ἀνακριβείας εἶπον, διότι ἄλλως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ξέρει τὶ τοῦ γίνεται καὶ ὅτι ὁ βάλτος ἔχει βοῦρκον.

§42Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν ἀνακριβείας, διότι δὲν ἀπολείπει τὸ θάρρος διὰ νὰ γίνῃ ἐπέμβασις, ἐὰν καὶ ὅταν ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει νομικῶς ἡ δυνατότης, διότι πρόκειται περὶ νομικοῦ προσώπου ἰδιωτικοῦ δικαίου, καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ κἄποιος ποὺ δὲν ξέρει τί τοῦ γίνεται, εἶσθε σεῖς.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τσαρουχᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀφορώσης τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ Ἑλλήνων προσφύγων ἐκ Ρωσίας διαμενόντων εἰς τὸ χωρίον Κρηνίδες Καβάλας.

§44Γ. ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ χωρίον Κρηνίδες Καβάλας διαμένουν 150 οἰκογένειαι Ἑλλήνων προσφύγων ἐκ Ρωσίας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκαταλειφθῆ τελείως ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ δὲν ἔτυχον οὐδεμιᾶς κρατικῆς προστασίας. Δὲν τοὺς παρεχώρησεν τὸ Κράτος οὔτε τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν. Ἰδιαιτέρως δὲν τοὺς παρεχώρησεν ἀγροτικὸν κλῆρον καὶ ἔχουν περιέλθει εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν, στερούμενοι καὶ τοῦ ἄρτου ἀκόμη. Ἐπίσης δὲν ἐμερίμνησε τὸ Κράτος διὰ τὴν στεγαστικήν των ἀποκατάστασιν. Διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν περιέλθει ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὶ μέτρα σκέπτεται τὸ Ὑπουργεῖον νὰ λάβῃ ὑπὲρ τῶν προσφύγων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκατασταθῆ πρὸ 25ετίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ὑπὲρ τῶν προσφύγων αὐτῶν.

§45Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Αἱ 150 οἰκογένειαι ἐκ Ρωσίας δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν προσφύγων, ἀτυχῶς. Κατὰ συνέπειαν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τοὺς ὑπαγάγωμεν εἰς τὸ πρόγραμμα τῶν λαϊκῶν κατοικιῶν, τὸ ὁποῖον πρὸς τὸ παρὸν ἐκκρεμεῖ καὶ μόνον δυνάμεθα νὰ προτάξωμεν τὴν ὡς ἄνω περίπτωσιν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφο-

ρῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τουρισμοῦ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Στειρόπουλος.

§47Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ συναδέλφου κ. Βασιλάτου, τὸ θέμα, τὸ ἀφορῶν εἰς τὸν τουρισμὸν ἐγενικεύθη καὶ ἀκολούθως τίθεται τὸ ζήτημα κατὰ πόσον ἡ γενίκευσις εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν Κανονισμόν. Ἀλλὰ ἡμεῖς ἐπὶ τοῦ βήματος δὲν θὰ ἀσχοληθῶμεν περὶ αὐτοῦ, διότι δὲν μᾶς συμφέρει νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἴμεθα ἐκτὸς Κανονισμοῦ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἑλλὰς ὁλόκληρος ἀποτελεῖ ὡς χῶρος, μνημεῖον μοναδικόν, διότι εἶναι συνδεδεμένη μὲ συγκλονιστικὰς καὶ ἀποφασιστικῆς σημασίας φάσεις τῆς ἱστορίας τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς ἐν γένει παγκοσμίου ἱστορίας καὶ συνεπῶς προσφέρεται εἰς τὴν μελέτην καὶ τὸ προσκύνημα τῶν συγχρόνων. Ὁ συνδυασμός, ἑπομένως, εἰς τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τοῦ οὐρανοῦ, τοῦ φωτός, τῆς θαλάσσης καὶ τοῦ κλίματος καὶ αἱ μοναδικαὶ φυσικαὶ καλλοναὶ ἀποτελοῦν κυριώτατον λόγον προσελκύσεως περιηγητῶν. Εἶναι γεγονός, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη κατεβλήθη προσπάθεια ἀξιοσημείωτος διὰ τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς χώρας, ἀλλὰ πᾶν ὅ,τι ἐγένετο δὲν ἐγένετο κατὰ τὸν ὀρθολογικώτερον τρόπον, συχνὰ δὲ ἐδαπανήθησαν περισσότερα τοῦ δέοντος, ἢ ἐξετελέσθησαν ἔργα δευτερευούσης σημασίας, εἰς βάρος ἄλλων σπουδαιοτάτων. Ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω τὴν ἀνεξήγητον παράλειψιν ἐκτελέσεως σπουδαιοτάτων τουριστικῶν ἔργων εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Νομοῦ Ἕβρου, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπάγεται καὶ ἡ νῆσος Σαμοθράκη. Ὁ Νομὸς Ἕβρου ἀποτελεῖ τὴν ἀπωτάτην γωνίαν τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος καὶ τὴν προθήκην τῆς Ἑλλάδος. Πολλαὶ χιλιάδες ξένων περιηγητῶν ἔρχονται εἰς Ἑλλάδα εἴτε ἐξ Εὐρώπης μέσῳ Βουλγαρίας εἴτε ἐκ Τουρκίας μέσῳ Ἀνατολικῆς Θράκης. Οἱ ξένοι περιηγηταὶ οἱ εἰσερχόμενοι εἰς τὸν Νομὸν Ἕβρου εὑρίσκονται πράγματι, πρὸ ὀδυνηρᾶς ἐκπλήξεως. Ἀπὸ Ὀρμενίου, μέχρις Ὀρεστιάδος δὲν ὑπάρχει ὑποφερτὸς δρόμος καὶ δρόμος 20 σχεδὸν χιλιομέτρων ἀπὸ Ὀρεστιάδος μέχρι Καστανεῶν, μέχρι δηλαδὴ τῶν συνόρων, εἶναι ἀδιάβατος. Κύριοι βουλευταί, ὁ Νομὸς Ἕβρου, διὰ τὸν ὁποῖον ὁμιλοῦντες θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀναχθῶμεν καὶ εἰς τοὺς ἀρχαιοτάτους χρόνους, ἔχει τουριστικὴν σπουδαιότητα καὶ διὰ τοὺς ἀρχαιολογικούς του θησαυρούς, ἀλλὰ δυστυχῶς ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι εἶναι ἡ πλέον ἐγκαταλελειμμένη περιοχὴ τοῦ Κράτους. Δὲν ἐπιθυμῶ τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ ἀποδώσω εὐθύνας, ἀλλὰ μόνον νὰ τονίσω τὴν πραγματικότητα. Τὸ τρίγωνον τῆς περιοχῆς μεταξὺ τῶν ποταμῶν Ἕβρου καὶ Ἄρδα, δὲν ἔχει ὀργανικὴν ἐπικοινωνίαν μὲ τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα, τὰ δὲ κατασκευαζόμενα ἔργα τῶν γεφυρῶν τοῦ «Ἄρδα» ἐκτελοῦνται μὲ βραδύτατον ρυθμόν. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν παράδοσιν, ἡ ἀπωτάτη πόλις τῆς Θράκης ἡ ἐκεῖθεν τοῦ Ἕβρου εὑρισκομένη, ἡ ὁποία ὀνομάζεται Ἀνδριανούπολις, εἶναι ἡ Ὀρεστιάς, ἡ ὁποία ἐκτίσθη ὑπὸ τοῦ Ὀρέστου. Ἡ νέα Ὀρεστιάς, ἡ ἐντεῦθεν τοῦ Ἕβρου πόλις ἐκτίσθη ὑπὸ προσφύγων προερχομένων ἐκ τῆς Ἀνδριανουπόλεως καὶ τῆς περιοχῆς της. Ἡ νέα πόλις ἔχει σχέδιον ἀξιόλογον καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξελιχθῇ εἰς λαμπρὸν πρόπυλον τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἐν συνεχείᾳ ἀκολουθεῖ τὸ Διδυμότειχον, πόλις παλαιοτάτη εἰς τὴν ὁποίαν καὶ σήμερον σώζονται τὰ ἐρείπια παλαιῶν Πελασγικῶν τειχῶν. Εἰς τὴν πόλιν ὑπῆρχε τὸ περίφημον δίδυμον τεῖχος, τὸ ὁποῖον κατεστράφη ἐν ἔτει 1878. Ἡ πόλις διαθέτει σπουδαίας φυσικὰς καλλονὰς καὶ ἀξιοζήλευτα μνημεῖα. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοποιηθῇ. Κατερχόμενοι πρὸς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν συναντῶμεν τὸ Σουφλί. Εἶναι κέντρον παραγωγῆς μετάξης, γνωστὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα, τοῦ ὁποίου ἡ φήμη ἔχει ἐξαπλωθῆ καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἰδίᾳ διὰ τὰ περίφημα μεταξωτὰ ὑφαντά, ἔργα χειροτεχνίας καὶ οἰκοτεχνίας, δυνάμενα νὰ πωλοῦνται εὐχερῶς εἰς τοὺς ξένους. Ὑπάρχει ἐκεῖ ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον κατάκειται ἀπὸ 10ετίας, εὑρισκόμενον ἐν πλήρει ἀχρηστίᾳ, διότι δὲν διατίθεται διὰ δημοπρασίας, εἰς φορέα ἰδιώτην, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ τὸ ἐκμεταλλευθῇ καὶ πρὸς ἴδιον ὄφελος καὶ πρὸς ὄφελος τῆς περιοχῆς. Πλησίον τοῦ Σουφλίου εὑρίσκονται τὰ ἐρείπια τῆς παλαιᾶς Πλωτινουπόλεως καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ περίφημος Μονὴ τῆς Δαβιᾶς. Ἀκολουθοῦν αἱ Φέραι, ἡ βυζαντινὴ Βήρα, ὅπου ὑπάρχει σῆραγξ πλέον τοῦ ἑνὸς χιλιομέτρου, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς Γκιαοὺρ Ἀντᾶ, ὅπως ἐλέγετο ὑπὸ τῶν Τούρκων ἡ νησὶς τοῦ Δέλτα τοῦ Ἕβρου. Εἶναι δὲ ἡ νῆσος αὕτη ἡ μόνη ἴσως περιοχὴ τῆς Εὐρώπης, εἰς τὴν ὁποίαν διαβιοῦν ὑδρόβια πτηνὰ προσφερόμενα διὰ κυνήγιον. Τὴν νῆσον κατ’ ἔτος ἐπισκέπτονται οἱ Βασιλεῖς, ὁ κ. Ὠνάσης, ὁ κ. Γαρουφαλίδης, ὁ κ. Ψύχας κ.ἄ. καὶ ἐξεδηλώθη ἐνδιαφέρον καὶ ἀπὸ Εὐρωπαϊκῆς πλευρᾶς. Παρακάτω εὑρίσκεται ἡ περιοχὴ τῆς Τραϊανουπόλεως, ἡ ὁποία ἐκτίσθη ὑπὸ τοῦ Τραϊανοῦ καὶ ἡ ὁποία εἶναι περίφημος διὰ τὰς ἰαματικὰς της πηγάς. Τελευταίως μάλιστα ἐσημειώθη πρωτοβουλία ἰδιώτου πρὸς ἐκμετάλλευσιν τῶν πηγῶν, ἡ ὁποία καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἀποδώσῃ. Τέλος, φθάνομεν εἰς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν. Ἐκεῖ συμβαίνει νὰ ὑπάρχουν μεγάλαι καὶ ἀπαράδεκτοι ἐλλείψεις διὰ τὴν τουριστικὴν αὐτὴν πόλιν, ὅπως, ἡ μὴ πλήρης κατασκευὴ τῆς παραλιακῆς ὁδοῦ, ἡ κατασκευὴ τουριστικοῦ ξενοδοχείου τοῦ Δήμου, ἡ παροχὴ τουριστικοῦ φωτισμοῦ, κλπ. Πλησίον τῆς πόλεως, ὑπάρχει ἡ Μάκρη, τὸ Σείριον τεῖχος ὅπως ὠνομάζετο παλαιότερον. Ἐκεῖ σώζεται καὶ τὸ σπήλαιον τοῦ Κύκλωπος Πολυφήμου, ἡ δὲ πόλις ἔχει καὶ βυζαντινὸν ναὸν τῆς Ἁγίας Ἀναστασίας, εἶναι δὲ ἐξαιρετικὸν θέρετρον.

§48Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐπὶ τῶν λουτρῶν Τραϊανουπόλεως, ὑπάρχει ἓν ὀξύτατον θέμα. Ἐὰν πρέπει δηλαδὴ τὰ ὕδατα τεχνητῶς νὰ μεταφερθοῦν ἐντὸς τῆς πόλεως ἢ νὰ γίνουν ἐπιτοπίως ἐγκαταστάσεις. Ἤθελα τὴν ἄποψίν σας, κ. συνάδελφε.

§49Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπευθύνους ἀπόψεις μόνον ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐκφέρῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐφ’ ὅσον μοῦ ζητεῖτε τὴν γνώμην μου εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς τὴν εἴπω, ἐὰν θὰ μοῦ ὑποσχεθῆτε, ὅτι θὰ τὴν κάμετε ἔργον. Ἡ Μάκρη εἶναι, ὡς εἶπον, καὶ αὐτὴ ἕνα ὡραῖον θέρετρον ἔχει ἐξαιρετικὴν παραλίαν, παρουσιάζει ὅμως σημαντικὰς ἐλλείψεις, διότι δὲν ἔχει ξενῶνα καὶ ἐγκαταστάσεις πλάζ. Ἔναντι αὐτῆς εὑρίσκεται ἡ νῆσος Σαμοθράκη, ἡ ὁποία παρουσιάζει ἀνεπανάληπτον ἐνδιαφέρον, διότι δὲν ὁμοιάζει μὲ καμμίαν ἄλλην Ἑλληνικὴν νῆσον. Ἡ ἱστορία τῆς νήσου ἀρχίζει ἀπὸ τὸ ἔτος 2.000 π.Χ. ἡ δὲ ζωή της ἐξακολουθεῖ νὰ συνεχίζεται ἀδιαλλείπτως, παλαιότερον δὲ μεταξὺ τῶν ἄλλων εἰς αὐτὴν ἐτελοῦντο τὰ Καβήρεια μυστήρια. Ὑπῆρχον ἐπίσης καὶ τὰ Κυκλώπεια τείχη, ἅτινα παρουσιάζουν καὶ σήμερον ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον καὶ δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον γίνονται ἀνασκαφαὶ ἀπὸ τὸν καθηγητὴν Καλῶν Τεχνῶν τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Ν. Ὑόρκης κ. Λέμαν. Ἐπίσης ἡ Σαμοθράκη παρουσιάζει ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον λόγῳ τῶν ἀρχαιολογικῶν θησαυρῶν της, δεδομένου, ὅτι ἡ ἱστορία της ἀρχίζει ἀπὸ τὸ ἔτος 2.000 π. Χ. τὰ δὲ κυκλώπεια τείχη αὐτῆς ἀνηγέρθησαν κατὰ τὸ 2.000 π.Χ. Εἰς τὴν νῆσον ὑπάρχουν πολλὰ καὶ διάφορα ἱστορικὰ μνημεῖα. Ὡσαύτως λέγεται, ὅτι ἐκεῖ ὑπῆρχεν καὶ τὸ ἄγαλμα τοῦ μεγάλου γλύπτου Σκόπα. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐγένοντο ἀνασκαφαὶ ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν Ἀμερικανικῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἀποστολῆς ὑπὸ τὸν κ. Λέμαν. Ἀντιλαμβάνεσθε λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ποίαν ἀξίαν ἀρχαιολογικὴν ἔχει ἡ Σαμοθράκη, ἡ ὁποία ἐκτὸς τῶν ἀρχαιολογικῶν θησαυρῶν της ἔχει καὶ ἐξαίρετον κλῖμα καὶ φυσικὰς καλλονάς. Εἰς τὴν νῆσον αὐτὴν εὑρίσκεται τὸ ὄρος Φεγγάρι, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑψόμετρον 1800 μέτρων, δηλαδὴ εἶναι τὸ τρίτον ὄρος ἀπὸ ἀπόψεως ὕψους τῶν Ἑλληνικῶν νήσων. Εἰς τὰ Καβήρεια μυστήρια ἦσαν μεμυημένοι ὁ Ἡρόδοτος, ὁ Λύσανδρος, ὁ Πλάτων, ὁ Μακεδονικὸς Βασιλικὸς Οἶκος καὶ πολλοὶ ἄλλοι σπουδαῖοι ἄνδρες τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος. Τὰ νερὰ τῆς νήσου εἶναι ἄφθονα καθὼς καὶ ἡ βλάστησίς της. Ἐπίσης ἔχει αἰωνόβια δένδρα. Εἰς τὴν νῆσον ἐπίσης εὑρίσκονται καὶ ἰαματικὰ λουτρὰ ὀνομαζόμενα Θέρμα, μὲ σπάνια συστατικὰ καὶ θεραπευτικὰς ἰδιότητας. Καὶ ὅμως, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀξιοποίησις τῆς νήσου δὲν ἐγένετο, διότι ὁλόκληρος ὁ Νομὸς εἶναι ἐγκαταλελειμμένος. Ἕνα ἐκ τῶν πρώτων ἔργων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γίνουν εἶναι ἡ ἐπέκτασις τοῦ μικροῦ Λιμένος Καμαριωτίσσης. Ἐπίσης ἐπιβάλλεται ἡ κατασκευὴ ἀποβάθρας παρὰ τὸν ἱερὸν χῶρον καὶ ἄλλης παρὰ τὰ Θέρμα. Πολλοὶ περιηγηταὶ φθάνουν μέχρι τῆς νήσου καὶ ἀναγκάζονται νὰ φύγουν χωρὶς νὰ τὴν ἐπισκεφθοῦν. Ἠκούσθη Ἑλβετὸς περιηγητὴς λέγων —ὅταν ἠναγκάσθη νὰ ἐπιβιβασθῇ σκούνας καὶ κατόπιν εἰς λέμβον καὶ ἀκολούθως νὰ βουτήξῃ εἰς τὰ νερὰ— ὅτι ἔχει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἶναι εἰς τὴν Ἀφρικήν. Ἔχομεν τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς κατασκευῆς τῶν ἀπαραιτήτων διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς νήσου ἔργων, κυρίως δέ, νὰ καθιερώσῃ καθημερινὸν δρομολόγιον καταλλήλου σκάφους μεταξὺ Ἀλεξανδρουπόλεως —Σαμοθράκης. Κύριοι βουλευταὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ καταστῇ γνωστόν, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀκραῖαι περιοχαὶ τῆς χώρας, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὴν προθήκην τῆς Ἑλλάδος πρέπει νὰ τύχουν ἰδιαιτέρας φροντίδος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἀναγκαιούντων ἔργων, ἔστω καὶ ἂν ἀκόμη τὰ ἐπενδυόμενα διὰ τὴν ἐκτέλεσίν των χρήματα δὲν ἀποδώσουν ἀμέσως. Ἐπανερχόμενος, κ. βουλευταί, εἰς τὸν Νομὸν Ἔβρου, ἐπισημαίνω τὴν ἀνάγκην, ὅτι πέραν τῶν ὅσων ἀνέφερον διὰ τὸν τουρισμὸν ἀκόμη καὶ λόγοι ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας ἐπιβάλλουν νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας πρὸς τὴν προθήκην αὐτὴν τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος, ἡ ὁποία συνορεύει μετὰ τῆς Βουλγαρίας καὶ τῆς Τουρκίας καὶ νὰ ἀποβλέψωμεν μὲ ἰδιαιτέραν φροντίδα καὶ στοργὴν πρὸς τὴν ἀπωτάτην αὐτὴν γωνίαν τῆς Ἑλληνικῆς γῆς. Ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι τὴν ἐξαιρετικὴν καὶ εἰδικὴν μεταχείρισιν πρὸς τὸν Νομὸν Ἔβρου ἐπιβάλλουν πέραν τῶν λόγων τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας καὶ λόγοι πολιτικοί, πολιτιστικοί, κοινωνικοὶ καὶ πρὸ παντὸς οἰκονομικοί. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐπιβάλλεται ἡ ἐκτέλεσις σημαντικῶν ἔργων ὁδοποιΐας, ὑδρεύσεως, φωτισμοῦ, ἀρδευτικῶν καὶ τουριστικῶν, διότι ὁ ὄγκος τῶν τουριστῶν προερχόμενος ἀπὸ τὴν γείτονα Τουρκίαν, κατ’ ἀνάγκην θὰ διέλθῃ ἀπὸ τὴν ἀπωτάτην αὐτὴν γωνίαν τῆς Ἑλληνικῆς γῆς διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς χώρας καὶ κατὰ συνέπειαν αὕτη θὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ τὴν προθήκην τῆς Ἑλλάδος. Τερματίζων τὴν ὁμιλίαν μου, κ. βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὸ παράπονον τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς διὰ τὴν παντελῆ ἐγκατάλειψιν καὶ τὴν μὴ μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον ἴσην μεταχείρισιν πρὸς ἄλλας περιοχὰς τῆς χώρας, ἀλλὰ συνάμα νὰ ἐκφράσω καὶ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ περιοχὴ αὕτη συντόμως θὰ τύχῃ τῆς ἰδιαιτέρας προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν καὶ τουριστικῶν ἔργων, ἀλλὰ καὶ τῶν τόσων ἀναγκαίων παραγωγικῶν, ἀρδευτικῶν, ἰδίᾳ ἔργων, τὰ ὁποῖα καὶ τὸν τόπον θὰ ὠφελήσουν πολὺ περισσότερον, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν γενικώτερον θὰ τονώσουν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Κεφαλογιάννης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§51Ι. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§52Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν φραστικὴν διόρθωσιν ἐπὶ μιᾶς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμον.

§53Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ εἶχον προσθέσει κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν περιελήφθη.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὐχαρίστως. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, μὲ φραστικὰς τινὰς διορθώσεις τῶν κ.κ. Γ. Βασιλάτου καὶ Ι. Διαμαντοπούλου. Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§55Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καλοῦμαι, κ. συνάδελφοι, εἰς ἀντίλογον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἄρτι κατελθόντος τοῦ βήματος ἀξιοτίμου νέου συναδέλφου, δὲν μοῦ παρέχει τοιοῦτον ἔδαφος. Θὰ ἠμποροῦσα καὶ ἐγὼ νὰ τὸν χειροκροτήσω καὶ νὰ τὸν συγχαρῶ διὰ τὴν μετρημένην καὶ σοβαρὰν πράγματι πρώτην καὶ παρθενικὴν ὁμιλίαν του. Περιωρίσθη νὰ τονίσῃ ὡρισμένας ἀνάγκας τῶν περιοχῶν διὰ τὰς ὁποίας ὡμίλησε καὶ ἀνάγκαι, ὡς γνωστόν, ὑπάρχουν παντοῦ εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ τουριστικαὶ καὶ πάσης φύσεως. Συνεπῶς, διῆλθε τὴν ἀερογέφυραν, ὁ ὅρος δὲν εἶναι ἰδικός μου, εἶναι τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Μελᾶ, τοῦ ἄρθρου 51 διὰ νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς περιοχῆς του, αἱ ὁποῖαι, ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, δὲν ἀφοροῦν τὸν ἐπερωτώμενον Ὑπουργὸν τοῦ Τουρισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐπερώτησις τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν καὶ ἐγενικεύσαμεν ἀρχίζει μὲ τὴν ἑξῆς πρώτην παράγραφον: «Εἰς 225 ἑκατομμύρια δραχμὰς ἀνέρχεται ἡ προγραμματισθεῖσα δαπάνη ὑπὸ τοῦ ΕΟΤ διὰ τὰ τουριστικὰ ἔργα τοῦ 1962, διὰ τὰς νήσους ὅμως Κεφαλληνίαν καὶ Ἰθάκην δὲν διατίθεται οὔτε ὀβολός». Ἐν συνεχείᾳ ὁ ἐπερωτῶν ἔγκριτος συνάδελφος ἀσχολεῖται μὲ τοὺς σεισμοὺς τοῦ 1953, μὲ τὴν δραστηριότητα τῶν κατοίκων τῶν δύο νήσων Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης καὶ μὲ τὸ τουριστικὸν ἐνδιαφέρον αὐτῶν καὶ καταλήγει ἐπερωτῶν τὴν Κυβέρνησιν, διατί διέθεσε τὰ 225 ἑκατομμύρια διὰ τὸ 1962 χωρὶς νὰ προγραμματίσῃ διὰ τὸ Ληξούριον, Σάμην καὶ Ἰθάκην ξενοδοχεῖα ἢ ἄλλα ἔργα. Ἐν τούτοις ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ μὲ τὸ τόσον περιωρισμένον καὶ στενὸν περιεχόμενον ἀπὸ τὸ ὁποῖον κ. συνάδελφοι, προκύπτει εὐθέως καὶ ἀβιάστως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συνεχίζει τὸ τουριστικόν της πρόγραμμα, διέθεσεν 225 ἑκατομ. δραχμὰς διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ διὰ τὸ 1962. Ἡ ἐπερώτησις, λέγω, αὐτὴ ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν γενικεύσεως, καὶ ἐπικρίσεως τῆς Κυβερνήσεως ὄχι μόνον εἰς τὸ θέμα τοῦ τουρισμοῦ τὸ γενικώτερον, τὸ ὁποῖον ἐπίσης εἶναι ἄσχετον μὲ τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπερωτήσεως, ὅπως σᾶς τὴν ἀνέγνωσα, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πολλῶν ἄλλων καὶ διαφόρων θεμάτων, ὅπως εἶναι π.χ. τὸ γεγονός, ὅτι οἱ σεισμοπαθεῖς τῶν Ἰονίων νήσων ἔλαβον ὡς ἀρωγὴν 24.000 δραχμὰς ἕκαστος, ἀντὶ τῶν 28.000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ σεισμοπαθεῖς τῆς Μαγνησίας, ὅπως εἶναι ἡ δῆθεν ἐγκατάλειψις τῆς Θήρας, τουριστικῶς ἐννοῶ, ἢ ἄλλων περιοχῶν ἢ ὅπως εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ἔχει συμπληρωθῆ π.χ. τὸ λιμενικὸν ἔργον τῶν Κυθήρων.

§56Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Μπουρνιᾶ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§57Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Νὰ μὴν ἀρχίσωμεν διακοπάς, δὲν μὲ ἐνοχλεῖ, ἀλλὰ ἐὰν θέλητε νὰ ἔχωμεν μίαν ὁμιλίαν συντομωτέραν μὴ μὲ διακόπτητε, ἄλλως ὁρίστε.

§58Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Εἴπατε, ὅτι ὁ κ. Βασιλᾶτος εἰς τὴν ἐπερώτησίν του λέγει, ὅτι ἀντὶ νὰ δοθοῦν 28.000 ποὺ ἐδόθησαν εἰς τὴν Μαγνησίαν εἰς τὰς Ἰονίους νήσους, ἐδόθησαν μόνον 24.000. Ἐγὼ ὡς βουλευτὴς τῆς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης δὲν υἱοθετῶ τὴν ἄποψιν αὐτήν, διότι ἀπὸ τὸν διεθνῆ καὶ τὸν ἐσωτερικὸν ἔρανον καὶ τὴν πρόσθετον φορολογίαν συνεκεντρώθησαν 8,5 δισεκατομμύρια δραχμαὶ καὶ ἑπομένως αἱ ἀρωγαί, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι 24.000 ἀλλὰ νὰ εἶναι 50.000 καὶ πλέον, διότι ἐδαπανήθησαν μόνον 2,5 δισεκατομμύρια δραχμαὶ καὶ τὰ ἄλλα 6 δισεκατομ. ποὺ συνεκεντρώθησαν, ἰσοσκέλισαν κατὰ διαφόρους ἐποχὰς τὸν προϋπολογισμόν.

§59Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ δίδετε ἐπιχείρημα εἰς ὅσα εἶπα, ὅτι συζητοῦμεν ἄσχετα θέματα εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ τουρισμοῦ. Ἐγὼ δὲν ὑπεισέρχομαι εἰς τὰς θέμα αὐτό, ἀλλὰ νομίζω ὅτι οὔτε ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως ἠμπορεῖ νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν τοῦ παρελθόντος, ποὺ ἀφοροῦν, ἄλλωστε, ἄλλην Κυβέρνησιν καὶ ἄλλον Ὑπουργόν. Δὲν τὸ ἀμφισβητοῦμεν. Δὲν εἶναι θέμα ἐὰν ἐπῆραν 24.000 ἢ 28.000 δρχ. Τὸν τουρισμὸν συζητοῦμεν καὶ τὴν ἐγκατάλειψιν περιοχῶν ἀπὸ τουριστικῆς ἀπόψεως.

§60Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι διὰ τὴν Κεφαλληνίαν καὶ τὴν Ἰθάκην δὲν διετέθη οὔτε μία δραχμὴ διὰ τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησίν των. Μὲ τὸν τουρισμὸν δὲ ἔχει ἄμεσον σχέσιν καὶ σημασίαν καὶ ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν νήσων αὐτῶν. Διότι αἱ προσεισμικαὶ οἰκοδομαὶ ἀπετελοῦντο ἀπὸ διόροφα καὶ τριόροφα μέγαρα, ἐνῷ σήμερον τὰ σπίτια τὰ μετασεισμικὰ εἶναι πραγματικὲς τρῶγλες. Ἑπομένως αὐτὸ ἔχει μίαν τεραστίαν σημασίαν διὰ τὸν τουρισμὸν τῶν νήσων αὐτῶν.

§61Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἐπιτρέψητε καὶ εἰς ἐμὲ μίαν διακοπήν. Ἐπειδὴ ἀνεφέρθητε εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου, σᾶς πληροφορῶ κ. Μπουρνιᾶ, ὅτι μνείαν περὶ τῆς ἀνίσου μεταχειρίσεως ἀρωγῆς μεταξὺ τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν, τόσον τῶν νήσων, ὅσον καὶ τοῦ Νομοῦ Μαγνησίας ἔκαμον, κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου καὶ ἔφερον τοῦτο ἀκριβῶς ὡς ἐπιχείρημα, τῆς συνεχιζομένης ἀνίσου μεταχειρίσεως τῶν νήσων ἔναντι ἄλλων περιοχῶν.

§62Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Θὰ ἴδωμεν καὶ τὸ θέμα αὐτὸ κατωτέρω, καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω διὰ στοιχείων. Κύριοι συνάδελφοι, προκειμένου περὶ μιᾶς ἐπερωτήσεως εἰδικοῦ περιεχομένου, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ πλαίσια τῆς ἐπερωτήσεως καὶ εἰδικῶς διὰ τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης καὶ ὄχι νὰ ἐκφεύγωμεν τῶν πλαισίων τοῦ περιεχομένου αὐτῆς. Καὶ εἰδικὸν περιεχόμενον εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν εἶναι τὸ θέμα τοῦ τουρισμοῦ. Δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπῆρξαν λάθη καὶ παραλείψεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ διορθωθοῦν. Εἶναι ὅμως ἀκατανόητος δι’ ἐμέ, ἡ γενίκευσις μιᾶς ἐπερωτήσεως εἰδικοῦ περιεχομένου καὶ ἡ ἐπέκτασις τῆς ἐπικρίσεως κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄσχετα πρὸς τὸ εἰδικὸν περιεχόμενον τῆς ἐπερωτήσεως, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιτυχία της εἶναι ἀναμφισβήτητος. Κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ, ἡ παράταξις τῆς Ε.Ρ.Ε., εἶναι ὑπερήφανος καὶ δὲν δέχεται τὴν ἐπίκρισιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πείσητε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν ἑξαετίαν δὲν ἐξετελέσθησαν μεγάλα ἔργα τουριστικά, τὰ ὁποῖα ὠφέλησαν τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ δι’ ἡμᾶς τοὐλάχιστον ἡ ἑξαετία αὐτὴ θὰ ἀποτελῇ πάντοτε τὴν ὡραιοτέραν σελίδα τῆς Καραμανλικῆς περιόδου. Εἶναι ἕνα ἔργον σημαντικόν, τὸ ὁποῖον γνωρίζουν ὄχι μόνον οἱ Ἕλληνες τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἔργον τὸ ὁποῖον ἐγκωμιάζουν καὶ ἐπαινοῦν καὶ οἱ ξένοι ἀκόμη τόσον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐγνώριζον τὴν Ἑλλάδα, ὅσον καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐγνώριζον μέν, ἀλλὰ ἐγνώριζον καὶ τὴν ὑποτυπώδη κατάστασιν ἀπὸ ἀπόψεως τουρισμοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ ἡ ἀλήθεια. Πρὶν δώσω στοιχεῖα καὶ ἀριθμοὺς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὴν Ἰθάκην, Κεφαλληνίαν καὶ Ζάκυνθον. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ἓν ὡραιότατον φυλλάδιον, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκεν ὁ τουρισμὸς διὰ τὰς νήσους αὐτάς. Πληροφοροῦμαι δὲ ἀπὸ τὸ φυλλάδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκυκλοφόρησεν εἰς 300.000 ἀντίτυπα καὶ εἰς τρεῖς ξένας γλώσσας, ὅτι εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ὑπάρχουν δύο θαυμάσια ξενοδοχεῖα, ἕνα τῶν ὁποίων ἀνηγέρθη καὶ ἀπεπερατώθη δαπάναις τοῦ Ε.Ο.Τ. κατὰ τὸ ἔτος 1957 μὲ δαπάνην ἄνω τῶν 4.000.000 δραχμῶν. Πέραν δὲ τούτου ὑπάρχουν καὶ ἕτερα δέκα ξενοδοχεῖα ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι θὰ εἴμεθα σύμφωνοι εἰς τὸ ὅτι ὁ τουρισμὸς δὲν πρέπει νὰ ἐνδιαφέρηται ἁπλῶς διὰ νὰ ἀνεγείρῃ ξενοδοχεῖα, ἀλλὰ νὰ ἐνδιαφέρηται καὶ διὰ τὴν ἀπόδοσίν των, διότι ἄλλως θὰ εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ κατηγορία, ὅτι σπαταλῶμεν τὰ χρήματα τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Σᾶς πληροφορῶ, λοιπόν, ὅτι τὸ τουριστικὸν Ξενοδοχεῖον Ἀργοστολίου δὲν ἀποδίδει οὔτε 1½%. Ἐπίσης καὶ τὰ ξενοδοχεῖα τῶν ἰδιωτῶν δὲν δύνανται νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς δανειακάς των ὑποχρεώσεις.

§63Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ πρέπει νὰ ἀντιληφθῇ ὁ τουρισμός, ὅτι τὰ τουριστικὰ ξενοδοχεῖα θὰ πρέπει νὰ ἐνοικιάζωνται διὰ δημοπρασίας εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν. Οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὰ τουριστικὰ ξενοδοχεῖα διὰ λογαριασμὸν τοῦ τουρισμοῦ, δὲν παρουσιάζουν συνήθως τὰς ἀληθεῖς εἰσπράξεις. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ ἰδιωτικὰ ξενοδοχεῖα νὰ καλύπτουν τὰ ἔξοδά των καὶ νὰ ὑπάρχουν καὶ ἀποθέματα, ἐνῷ τὰ τουριστικὰ ξενοδοχεῖα νὰ μὴ βγάζουν οὔτε τὰ ἔξοδά των.

§64Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐγώ, κ. Μπουρνιᾶ, δὲν ἤλεγξα τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὁ τουρισμὸς δὲν ἔκαμε ξενοδοχεῖον εἰς τὴν Ἰθάκην, Σάμην, Ληξούριον. Ἐπίσης ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τὸ ξενοδοχεῖον τοῦ Ἀργοστολίου εἶναι ὡραιότατον. Ἀλλά, δυστυχῶς, ἡμεῖς δὲν εἰσηκούσθημεν καὶ ἐθεμελιώθη τοῦτο εἰς μέρος ὑπήνεμον χωρὶς κἂν νὰ βλέπῃ τὴν θάλασσαν καὶ τὸ καλοκαῖρι ποὺ ὑπάρχει ἡ τουριστικὴ κίνησις τὸ ξενοδοχεῖον αὐτὸ πυρπολεῖται ἀπὸ τὸν ἀφόρητον καύσωνα.

§65Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Διὰ τὴν θέσιν τοῦ ξενοδοχείου Ἀργοστολίου, δὲν δύναμαι νὰ ἐκφράσω κρίσιν, διότι ὁ ἴδιος δὲν τὸ ἔχω ἐπισκεφθῆ καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔχῃ θεμελιωθῆ εἰς καλὴν ἢ ὄχι θέσιν. Πάντως θὰ πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὸ ξενοδοχεῖον αὐτὸ ἐθεμελειώθη πρὸ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ κ. Κωνσταντίνου Καραμανλῆ.

§66Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Τσάτσο, ὑπάρχει εἰς τὸ ξενοδοχεῖον αὐτὸ καὶ ἀναμνηστικὴ πλὰξ εἰς τὴν ὁποίαν ἀναγράφεται, ὅτι ἐθεμελιώθη ἐπὶ Ὑπουργίας τοῦ κ. Κωνσταντίνου Καραμανλῆ, ἥτις γράφει Βασιλεύοντος Παύλου, Ὑπουργοῦ Κ. Καραμανλῆ, Ὑφυπουργοῦ Β. Παπαρρηγοπούλου καὶ δὲν ὑπῆρχεν οὔτε σχέδιον οὔτε προϋπολογισμός.

§67Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐθεμελιώθη, κ. συνάδελφε, ὅταν ὁ κ. Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων ἔργων καὶ εἶχεν ἀνατεθῆ τότε ἡ ἀνοικοδόμησις τῶν Ἰονίων νήσων εἰς τὸν Ὑπουργὸν Δημοσίων Ἔργων. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἕνα θέμα ποὺ θέλω νὰ θίξω. Τὸ ἄλλο θέμα εἶναι τίνι τρόπῳ διαχειρίζεται τὰ ξενοδοχεῖα ὁ τουρισμός. Περὶ αὐτοῦ ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅταν ἕνα ξενοδοχεῖον ποὺ ἔκαμε ὁ τουρισμὸς εἶναι δυνατὸν νὰ πωληθῇ, προτιμᾶται πάντοτε ἡ πώλησις. Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πωληθῇ γίνεται μίσθωσις διὰ δημοσίας δημοπρασίας. Ἡ δημοπρασία τηρεῖται πάντοτε χωρὶς καμμίαν ἐξαίρεσιν. Ὁ τουρισμὸς ὅμως ἐπιφυλάσσει εἰς ἑαυτὸν τὸ δικαίωμα νὰ μὴ ἐγκρίνῃ τὴν κατακύρωσιν. Ἐὰν δηλαδὴ ἔχῃ τὴν γνώμην, ὅτι ὁ τελευταῖος μειοδότης δὲν εἶναι πρόσωπον κατάλληλον διὰ ξενοδοχειακὴν ἐπιχείρησιν, τότε ὁ τουρισμὸς δὲν ἐπικυροῖ τὴν κατακύρωσιν καὶ κρατεῖ τὸ ξενοδοχεῖον καὶ τὸ ἐκμεταλλεύεται ὁ ἴδιος.

§68Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Οἱ κύριοι συνάδελφοι εἶπον, ὅτι μόνον τὸ τουριστικὸν ξενοδοχεῖον Ἀργοστολίου δὲν καλύπτει τὰ ἔξοδά του. Ἐγὼ ὅμως ἔχω στοιχεῖα, ὅτι καὶ τὰ ἰδιωτικὰ ξενοδοχεῖα δὲν δύνανται νὰ ἐξυπηρετήσουν τὰς δανειακάς των ὑποχρεώσεις. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι λόγῳ τῆς καταστροφῆς εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ἔχει καθυστερήσει ἡ τουριστικὴ κίνησις καὶ ἕνεκα τούτου τὰ ξενοδοχεῖα δὲν ἔχουν ἀρκετοὺς πελάτας. Αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει, ὅτι ὁ Ε.Ο.Τ. ἐγκατέλειψε τὴν Κεφαλληνίαν. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ὁ Ε.Ο.Τ. καὶ τὸ Φέρυ–Μπὸτ ἐπιχορηγεῖ καὶ τὸν δρόμον Σάμης–Ἀργοστολίου ἀσφαλτόστρωσεν. Ὅλα αὐτὰ ἡμεῖς τῶν ἄλλων νήσων, δυστυχῶς, δὲν τὰ εἴδαμε ἀκόμη.

§69Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅλαι αἱ ἄγοναι γραμμαὶ ἐπιχορηγοῦνται. Καὶ διὰ 25 χιλιόμετρα δρόμου Σάμης–Ἀργοστολίου ἐχρειάσθησαν πέντε χρόνια.

§70Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀγόνου γραμμῆς. Ἀκόμη βλέπω, ὅτι ὁ Ε.Ο.Τ. κατὰ τὸ 1961 διὰ τὴν Κεφαλληνίαν διέθεσεν 122.350 δραχμ. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν νὰ ἰσχυριζώμεθα, ὅτι ὁ Ε.Ο.Τ. ἐγκατέλειψε τὴν Κεφαλληνίαν. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν Ζάκυνθον, ὅπου ὑπάρχουν δύο ὡραιότατα ξενοδοχεῖα. Τὸ Πάσχα τοῦ 1950 ἢ 51, κ. βουλευταί, ἠθέλησα μετὰ τῆς οἰκογενείας μου νὰ ἐπισκεφθῶ τὴν Πατρίδα τοῦ Σολωμοῦ καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι μὲ ἀπέτρεψεν ὁ τότε συνάδελφος κ. Βοῦλτσος, διότι δὲν ὑπῆρχε ξενοδοχεῖον διὰ νὰ μείνωμεν. Σήμερον παρὰ τοὺς σεισμοὺς ἔχομεν καὶ ὡραιότατα ξενοδοχεῖα καὶ μουσεῖον καὶ φέρυ– μπότ, τὸ ὁποῖον ἐπιχορηγεῖται ἀπὸ τὸν τουρισμόν. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν νῆσον Θήραν, ἡ ὁποία καὶ ἐκείνη ἀνεφέρθη ὡς ἐγκαταλειφθεῖσα ἀπὸ ἀπόψεως τουριστικῆς. Πληροφοροῦμαι, κ. βουλευταί, ὅτι μόλις τὸ 1956 ἐπερατώθη ἐκεῖ ξενοδοχεῖον 57 κλινῶν. Καὶ ἐρωτῶ θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ κάνῃ ἐκεῖ ὁ τουρισμὸς καὶ δεύτερον ξενοδοχεῖον. Ἐπίσης πληροφοροῦμαι, ὅτι ὁ τουρισμὸς κατὰ τὸ ἔτος 1961 διέθεσε 600.000 δρχ. διὰ τὸν δρόμον πρὸς τὴν ἀρχαίαν Θήραν. Πῶς λοιπόν, ἰσχυριζόμεθα, ὅτι ἡ Θήρα ἔχει ἐγκαταλειφθῆ; Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου Πατρίδα τὴν Χίον, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ συνάδελφος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. Ζορμπᾶς, εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁδὸς συνδέουσα τὴν πόλιν μὲ τὴν Βυζαντινὴν νέαν Μονήν, ἡ ὁποία ὡς γνωστὸν ἔχει ἀπαράμιλλα ψηφιδωτά, τὰ ὁποῖα ἔρχονται καὶ θαυμάζουν ἀπὸ τὰ πέρατα τῆς γῆς. Ἡ πληροφορία, κ. βουλευταί, δὲν εἶναι ἀληθής. Ὑπάρχει αὐτοκινητόδρομος συνδέων τὴν Νέαν Μονὴν μὲ τὴν Χίον καὶ μάλιστα ἤρξατο ἡ ἀσφαλτόστρωσις τοῦ δρόμου αὐτοῦ χάρις εἰς τὴν ἐκ 300.000 δραχμῶν δοθεῖσαν ἐπιχορήγησιν ἀπὸ τὸν τουρισμόν. Βεβαίως δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι αὐτὰ εἶναι ἀρκετά. Θὰ πρέπει καὶ ἡ ἀσφαλτόστρωσις τῆς ὁδοῦ αὐτῆς νὰ ὁλοκληρωθῇ καὶ ἄλλα πράγματα νὰ γίνουν. Πάντως ὅμως δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει δρόμος. Ὁ κ. συνάδελφος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, γνωρίζει, ὅτι παλαιότερον δὲν ὑπῆρχεν αὐτοκινητόδρομος συνδέων τὴν Χίον μὲ τὴν Μονήν, ὡς ἐπίσης δὲν ὑπῆρχεν αὐτοκινητόδρομος συνδέων τὴν Χίον μὲ τὰ ὀρεινὰ χωριά. Ἀσφαλῶς ἐνθυμεῖται ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι τὸ 1950 ἀνεκηρύχθη ἡ Χίος ὡς τουριστικὴ περιοχὴ μόνον διὰ τοὺς τύπους, καίτοι τίποτε δὲν περιεῖχεν ἡ τοιαύτη ἀνακήρυξις. Πρὸ τοῦ 1956 τίποτε σχεδὸν δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὴν Χίον καὶ τώρα ἐκτὸς τῶν ἄλλων καὶ ξενοδοχεῖον 50 κλινῶν ἐγένετο διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθησαν ὑπὸ τοῦ τουρισμοῦ 6 ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ τουριστικὰ περίπτερα καὶ ξενῶνες καὶ ἀξιοποίησις τῶν ἀκτῶν. Ἀποτέλεσμα ὅλης αὐτῆς τῆς μεταβολῆς ἦτο νὰ γίνουν εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν ὡραῖες βίλες ὅπου ἔρχονται καὶ διαμένουν τὸ θέρος Χιῶτες καὶ δίδουν κίνησιν καὶ ζωὴν εἰς τὸν τόπον. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὅλα αὐτὰ δὲν ἀρκοῦν καὶ αἱ ἀνάγκαι μας εἶναι ἀκόμη μεγάλαι. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου ποὺ ἰσχυρίζεται, ὁ κ. συνάδελφος, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ γενικὸν θέμα τοῦ τουρισμοῦ. Δύναμαι μετὰ συνειδήσεως καὶ εὐθύνης νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἐργασία τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦ τουρισμοῦ ἦτο ἐκπληκτική. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ ἐξεκίνησε μὲ τὴν γραμμήν, ὅτι ὁ τουρισμὸς ἀποτελεῖ διὰ τὴν χώραν μας μέγα κεφάλαιον. Ἡ Κυβέρνησις ἔθεσε τὸ θέμα τοῦ τουρισμοῦ εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν καὶ ἐπρογραμμάτισεν εἰς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα τουριστικὰ ἔργα ἀξίας ἑνὸς καὶ ἡμίσεος δισεκατομμυρίου δραχμῶν καὶ δι’ ἕκαστον ἔτος 300 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Διετέθησαν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ Δημοσίων Ἐπενδύσεων αἱ ἀκόλουθοι πιστώσεις δι’ ἔργα τουριστικῆς ἀναπτύξεως. Τὸ 1951 δραχ. 23.570.000, τὸ 1952, 14.468.000, 1953, 6.968.000, 1954, 13.258.000. 1955, 24.070.000, 1956, 27.500.000, 1957, 45.076.000, 1958, 192.944.000, 1959, 215.097.000, 1960, 233.377.000, 1961, 270.000.000 καὶ τὸ 1962 πρόγραμμα ἐκτελούμενον 242.142.000. Διὰ τῶν ὡς ἄνω πιστώσεων κατεσκευάσθησαν τουριστικὰ ξενοδοχεῖα, περίπτερα καὶ ὁδικοὶ σταθμοὶ καὶ ἐξετελέσθησαν ἔργα ψυχαγωγίας, ἐξωραϊσμοῦ καὶ ἐν γένει ὑποδομῆς. Ἐπίσης διετέθη ὑπὸ μορφὴν δανείων εἰς ἰδιώτας διὰ τὴν ἀνέγερσιν ξενοδοχείων τὸ ποσὸν δραχ. 56.690.000. Μέσῳ τοῦ Ο. Χ.Ο.Α. καὶ τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων ἐχορηγήθη εἰς ἰδιώτας πρὸς ἀνέγερσιν καὶ βελτίωσιν ξενοδοχειακῶν ἐγκαταστάσεων ἀπὸ τοῦ 1955 μέχρι σήμερον τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 498.000.000. Ἡ δὲ ἐξ ἰδίων συμμετοχὴ τῶν δανεισθέντων ἰδιωτῶν ἐπιχειρηματιῶν ὑπολογίζεται εἰς δραχμὰς 690.000.000. Τὰ ἀποδεσμευθέντα μέχρι τοῦδε κεφάλαια Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου ἀνῆλθον εἰς 434.000.000 ἐξ ὧν ἀνελήφθησαν 323.000.000, τὰ διατεθησόμενα δὲ παρὰ τῶν ἀναδόχων τῶν συμβάσεων τῶν μεγάλων τουριστικῶν ἔργων Βουλιαγμένης, Λαγονησίου, Κυλλήνης, Βαρκίζης καὶ Βούλας εἰς δραχμ. τοὐλάχιστον 300.000.000. Ἤτοι σύνολον ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων περιλαμβανομένων εἰς τὸ κυβερνητικὸν πρόγραμμα ἐκ δραχμῶν 1.922.000.000. Ἀπὸ τὸ ἔτος 1953 μέχρι τὸ 1961 διὰ τῶν κρατικῶν πιστώσεων κατεσκευάσθησαν τουριστικὰ ξενοδοχεῖα 44 κλινῶν 2.301. Θέλουσι δὲ ἀποπερατωθῆ κατὰ τὸ ἔτος 1962 καὶ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1963 ἤδη κατασκευαζόμενα 24 ἀκόμη ξενοδοχεῖα μὲ 1709 κλίνας. Διὰ τῶν χορηγηθέντων δανείων ἐξ ἐπενδύσεων κατεσκευάσθησαν 4 ξενοδοχεῖα καὶ 3 συγκροτήματα εἰς Κῶ συνολικῆς δυνάμεως 1011 κλινῶν.

§71Γ. ΠΛΥΤΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐξέλιξις τοῦ ξενοδοχειακοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας μας ἀπὸ τοῦ ἔτους 1955 μέχρι τοῦ ἔτους 1960 ἦτο 1877 ξενοδοχεῖα καὶ κλίναι 54.245.

§72Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὸ θεωρεῖτε, ἆθλον, τοῦτο;

§73Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Διατὶ νὰ μὴ θεωρηθῇ ἆθλος, κύριε συνάδελφε, ὅταν ἡ χώρα μας ἐπὶ ἔτη ἀπὸ τουριστικῆς πλευρᾶς εὑρίσκετο ὑποανάπτυκτος.

§74Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Χάρις εἰς τὰς ἐπενδύσεις αὐτὰς καὶ διὰ τῆς παραλλήλου ὑποβοηθήσεως τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, αἱ ξενοδοχιακαὶ κλίναι τῆς χώρας, τῶν ἀνωτέρω κατηγοριῶν, ἀπὸ 19.000 ποὺ ἦσαν τὸ ἔτος 1954 ηὐξήθησαν εἰς 30.500 μέχρι σήμερον καὶ θὰ ὑπερβοῦν τὰς 34.000 εὐθὺς ὡς ἀποπερατωθοῦν τὰ ἤδη ἀνεγειρόμενα ξενοδοχεῖα. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ξένων ἐπισκεπτῶν τῆς χώρας ἀπὸ 157.000 τὸ ἔτος 1954, ἔφθασε τὰς 494.000 τὸ 1961, καὶ προβλέπεται νὰ προσελκύσῃ καὶ ἴσως ὑπερβῆ τὰς 650.000 κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Παραλλήλως τὸ τουριστικὸν συνάλλαγμα ἀπὸ 25.324.000 δολλάρια τὸ 1954 ἔφθασε τὰ 68.130.000 δολλάρια τὸ ἔτος 1961. Θὰ ὑπερβῇ δὲ ἀσφαλῶς τὰ 90.000.000 δολλάρια τὸ τρέχον ἔτος. Ἀλλὰ ἐὰν συνεχισθῇ ἐπ’ ὀλίγα ἔτη αὐτὴ ἡ προσπάθεια, πολὺ συντόμως ὁ τουρισμὸς θὰ καταστῇ ἡ σημαντικωτέρα διὰ τὴν χώραν πηγὴ συναλλαγματικῶν πόρων. Ἀλλὰ καὶ ἂν παραλείψωμεν τὸ κριτήριον τοῦτο τῆς γενικωτέρας ὠφελείας ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας καὶ ἐξετάσωμεν τὰς ἐπενδύσεις ταύτας ὑπὸ τὸ στενὸν πρῖσμα τῶν στενῶν προσόδων τοῦ Δημοσίου Ταμείου, θὰ εὕρωμεν ταύτας ἐκτάκτως συμφερούσας. Διότι ἔναντι τοῦ συνολικοῦ ποσοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου ἐπενδυθέντων κεφαλαίων διὰ τουριστικὰ ἔργα κατὰ τὴν 6ετίαν 1956–1961 εἴχομεν σύνολον συναλλαγματικῶν εἰσπράξεων κατὰ τὴν αὐτὴν 6ετίαν ἐκ 266.956.000 δολλαρίων, δηλαδὴ 8.008.673.000 δραχμῶν. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου ποσοστὸν 20% περίπου ἤτοι δραχμαὶ 1.500.000.000 εἰσῆλθεν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ὑπὸ μορφὴν φόρων, δικαιωμάτων ἐνοικίων κλπ. Ἀλλ’ ἡ ὠφέλεια τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τῆς τουριστικῆς κινήσεως εἶναι ἔτι μεγαλυτέρα ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι κινητοποιοῦνται πλεῖστα ὅσα ἐπαγγέλματα καὶ αὐξάνει εἰς σημαντικὸν βαθμὸν ἡ ἀπασχόλησις. Ἐπίσης ηὐξήθη κατὰ πολὺ ὁ ἀριθμὸς τῶν τουριστῶν εἰς τὴν χώραν μας, καὶ ηὐξήθη ὁ ἀριθμὸς εἰσπραχθέντος συναλλάγματος εἰς δολλάρια. Ἐνῷ τὸ ἔτος 1950 εἰσῆλθον εἰς τὴν χώραν μας 33.333 ξένοι τουρίσται καὶ εἰσεπράχθη συνάλλαγμα εἰς δολλάρια 4.734.311, τὸ 1961, μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν τουριστικῶν πηγῶν τῆς χώρας μας, ἔφθασεν εἰς τὸν ἀριθμὸν 494.191 καὶ εἰσεπράχθη συνάλλαγμα 68.130.000. Καὶ πράγματι, εἶναι περίεργον, κ. συνάδελφοι, μὲ τοιαῦτα δεδομένα τουριστικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς χώρας μας, αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις ἔδειξαν —θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὴν χαρακτηρίσω— ἀμέλειαν εἰς τὸν τουριστικὸν τομέα. Ἐνῷ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις συνειδητοποίησε τὴν μεγάλην σημασίαν ποὺ ἔχει ὁ τουρισμὸς διὰ τὴν χώραν μας καὶ τὴν κατέστησεν ἑλκυστικὴν χώραν. Αὐτὰς τὰς ἡμέρας, ὡς γνωρίζετε, εὑρίσκονται εἰς τὴν χώραν μας διευθυνταὶ τουριστικῶν γραφείων καὶ διευθυνταὶ περιοδικῶν, ὡς ἐπίσης καὶ εἰς Ρόδον, ὁ Γερμανὸς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μετὰ τῶν πρεσβευτῶν. Τοιαῦτα γεγονότα θὰ ἔχωμεν ἐν συνεχείᾳ, διότι ἡ θέσις τῆς χώρας μας, ἀπὸ πλευρᾶς τουρισμοῦ, ἔλαβε θέσιν εἰς διεθνὲς κλῖμα. Τὰ νησιά μας δύνανται νὰ ἐξυπηρετήσουν τοὺς ξένους τουρίστας. Εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς διαρκῶς αὐξανομένου παγκοσμίου τουριστικοῦ ἐνδιαφέροντος διὰ τὴν Ἑλλάδα. Πρὸ ἐτῶν, ὁ Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ εἶχε μισθώσει διὰ κρουαζιέρας τὸ ἀτμόπλοιον «Σεμίραμις» καὶ ἠκούσθησαν δι’ αὐτὸ πολλαὶ ἐπικρίσεις. Ἤδη ὑπάρχουν πέντε ἀτμόπλοια διὰ κρουαζιέρας καὶ τὸ «Σεμίραμις» δὲν εἶναι πλέον μισθωμένον ἀπὸ τὸν τουρισμόν. Παλαιότερον ὑπῆρχον εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα 42 μόνον Τουριστικὰ Γραφεῖα, ἐνῷ σήμερον, μόνον εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ Πειραιᾶ, ὑπάρχουν 135 Τουριστικὰ Γραφεῖα, τὰ ὁποῖα συντηροῦνται ἀπὸ τὸν τουρισμὸν τῶν ξένων περιηγητῶν. Ἐπίσης εἰς τὰς Τραπέζας ὑπάρχουν εἰδικὰ τμήματα ἐξυπηρετήσεως τῶν ξένων τουριστῶν. Εἰς Παρισίους, εἰς τὸ Λονδῖνον, εἰς τὴν Ρώμην καὶ εἰς ἄλλας Εὐρωπαϊκὰς πόλεις ἔχουν ἱδρυθῆ Τουριστικὰ Γραφεῖα ἀξιόλογα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν τουριστῶν ποὺ πρόκειται νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐνῷ ἄλλοτε ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶχε τοιαῦτα γραφεῖα εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀπὸ στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἔλαβον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, προκύπτει, ὅτι κατὰ τὸ θέρος εἰς τὰς ἀκτὰς καὶ τὰς νήσους τῆς Ἑλλάδος ἔχομεν πλέον τῶν 3.000 προσεγγίσεις θαλαμηγῶν. Καὶ τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔρχονται τουρίσται πάσης τάξεως καὶ πλούσιοι. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ἡ τουριστικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας καὶ θὰ πρέπει ὅλοι νὰ χαιρώμεθα διὰ τοῦτο. Δυνατὸν νὰ ἔγιναν καὶ λάθη καὶ παραλείψεις, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζεται τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ Τουρισμοῦ. Καὶ θὰ τελειώσω μὲ τὴν ἑξῆς φράσιν: Εἴθε καὶ εἰς ἄλλους πρακτικοὺς τομεῖς νὰ εἴχομεν τὴν αὐτὴν ἐπιτυχίαν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὸν τουρισμόν. (Χειροκροτήματα).

§75Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἐξ Ἕβρου συνάδελφος κ. Στειρόπουλος, εἰς τὸν παρθενικόν του λόγον, μετεχειρίσθη τρεῖς λέξεις, διὰ νὰ ἐκφράσῃ τὴν ὡραιοτάτην εἰκόνα τοῦ χώρου τῆς Μεσογείου, ποὺ λέγεται Ἑλλάς. Εἶπεν, ὅτι τὴν ὡραίαν αὐτὴν εἰκόνα, συνθέτουν ὁ οὐρανός, ἡ θάλασσα καὶ ὁ ἥλιος. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βύζας). Αὐτὴ ἡ ὡραία εἰκόνα ὑπάρχει εἰς τὴν θαυμασίαν χώραν μας, ὅπου ἀνεπτύχθη ὁ πολιτισμὸς χιλιετηρίδων καὶ προκαλεῖ τὸ παγκόσμιον ἐνδιαφέρον. Καὶ δι’ αὐτό, τὸν πρῶτον λόγον πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ ἀνάπτυξις τοῦ τουρισμοῦ. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει ὡραίαν τοποθεσίαν, ἀλλὰ ἔχει καὶ ἱστορίαν καὶ προκαλεῖ τὸ παγκόσμιον ἐνδιαφέρον, ὄχι μόνον ἡ ὡραιότης τῆς θέσεώς της, ἀλλὰ καὶ τὰ ἀρχαῖα, τὰ βυζαντινὰ καὶ τὰ νεώτερα μνημεῖά της. Ἐὰν δὲν παρενεβάλετο ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Στειροπούλου, θὰ ἤρχιζα μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Λύχνου, ὁ ὁποῖος, ὡς ἀπολογητὴς τῶν Κυβερνήσεων τοῦ κ. Καραμανλῆ, ἀνέπτυξε τί ἐπετέλεσαν αἱ Κυβερνήσεις τοῦ κ. Καραμανλῆ εἰς τὸν τουριστικὸν τομέα. Ἐπεσήμανα δύο σημεῖα τῶν παρατηρήσεων τοῦ κ. Λύχνου. Εἶπεν ὁ κ. Λύχνος, ὅτι ἐὰν θέλωμεν ἐθνικὴν τουριστικὴν πολιτικήν, δὲν πρέπει νὰ ἐνδιαφέρεται ἕκαστος διὰ τὴν περιφέρειάν του, ἀλλ’ ὅτι ὁ τουρισμὸς πρέπει νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν τουριστῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ἰδικήν των εὐχαρίστησιν. Ἐν συνεχείᾳ, ὁ κ. Λύχνος ἔκαμεν εἰς τὸν λόγον του μίαν δηκτικὴν παρατήρησιν. Εἶπεν, ὅτι αἱ ἐπικρίσεις διὰ τὸν τουρισμὸν γίνονται κατὰ τρόπον κυνικόν. Αὐτὴ ἦτο μία βαρεῖα ἔκφρασις, παρμένη ἀπὸ τὸ βασίλειον τῶν ζώων. Δι’ αὐτοῦ ὑπηνίχθη ὁ κ. Λύχνος τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ θὰ τοῦ ἀπαντήσω κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον, δανειζόμενος ἀπὸ τὸ ἴδιον βασίλειον τὴν ἀπάντησιν. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι πολιτικὴ τῆς γάτας, ἡ ὁποία κάμνει τὰ μαγαρίσματά της καὶ τὰ σκεπάζει. Ἀλλὰ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔργον ἔχει νὰ ξεσκεπάζῃ αὐτὲς τὶς βρωμιὲς καὶ νὰ ἀποκαλύπτῃ εἰς τὸν νοικοκύρη τοῦ σπιτιοῦ τῆς γάτας, τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ποῦ διασπαθίζεται τὸ χρῆμα του. Ὑπάρχουν θέματα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν Τουρισμόν, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι καὶ τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν ὑπερβολαί, ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῶν, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει καὶ κακὴ ἱεράρχησις καὶ κακὴ ἐκτέλεσις. Ἔχομεν τὰ ἔργα τῆς Ὁμονοίας καὶ ἄλλα ἔργα τῆς Πρωτευούσης καὶ τῆς Πάρνηθος, ἐνῷ αἱ ἐπαρχίαι, ἐκτὸς ἐλαχίστων, παρημελήθησαν. Ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ διατεθῶσιν αἱ πιστώσεις διὰ τὰ περιττὰ ἔργα τῶν Ἀθηνῶν. Διότι ὁ Τουρισμὸς δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἐνδιαφέρων μόνον διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν Πελοπόννησον. Ὁ Τουρισμὸς εἶναι ἕνα σπόρ, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπιδίδονται ὅλοι οἱ λαοὶ καὶ ἀποτελεῖ τὴν τρίτην πηγὴν ἐσόδου, ὅπως ἐτόνισε προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας κ. Τσάτσος. Ὁ Τουρισμὸς δὲν πρέπει νὰ γίνεται μόνον διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ δι’ ὡρισμένας ἐπαρχίας, ἀλλὰ δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, διότι ὅλαι αἱ περιφέρειαι τῆς Ἑλλάδος ἔχουν ἐνδιαφέρον, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἡ Ἤπειρος. Ὅ,τι ἔγινεν εἰς τὴν Ἤπειρον, ἔγινε διὰ νὰ διευκολυνθῇ ὁ τουρισμὸς πρὸς ἄλλας περιφερείας καὶ οὐχὶ διὰ τὴν Ἤπειρον. Ἔγινεν ὁ λιμὴν τῆς Ἡγουμενίτσης καὶ ὁ δρόμος τῶν Ἰωαννίνων πρὸς Ἀντίρριον, διότι τὸ ἐπέβαλον τουριστικαὶ ἀνάγκαι καὶ οὐχὶ ἐνδιαφέρον διὰ τὴν Ἤπειρον, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ οἱ Ὑπουργοὶ ἐπισκέπτονται ὡς τὰ Ἰωάννινα, διὰ νὰ τοὺς κάνουν ὑποδοχές, λόγους καὶ ἀντιλόγους. Πέραν αὐτῶν, τὰ θέματα τὰ ἔπαιρναν εἰς ὑπομνήματα, τὰ ὁποῖα λησμονοῦσαν εἰς Ἀθήνας. Οὔτε ὁ Πρωπουργὸς οὔτε οἱ Ὑπουργοὶ εἶδαν ποτέ, ἐκτὸς τοῦ σπηλαίου τοῦ Περάματος, τοπεῖον Ἠπειρωτικὸν ἢ ἀρχαιολογικόν, διὰ νὰ ἔχουν ἄμεσον ἀντίληψιν τῶν τουριστικῶν ἀναγκῶν τῆς Ἠπείρου. Ὀρθῶς, λοιπόν, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπεξετάθη ἡ ἐπερώτησις καὶ εἰς ἔξαρσιν τῶν τοπίων τῶν Ἐπαρχιῶν, διὰ νὰ δοθῇ εὐκαιρία νὰ σημειώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς σημεῖα, ἔχοντα ἀνάγκην προσοχῆς, ὅπως ἐτόνισε προχθὲς εἰς τὴν Βουλήν. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἔχει, κύριοι συνάδελφοι καὶ ἡ Ἤπειρος ὡραῖα τοπεῖα, ἄξια τουριστικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἔχει μίαν ὡραίαν διαδρομὴν παρόχθειον τοῦ Καλαμᾶ γραφικωτάτην, ἥτις θὰ ἐγένετο περισσότερον ἐνδιαφέρουσα ἐὰν δὲν ἐμεσολάβουν διάφοροι κυβερνητικοὶ παράγοντες καὶ ἐγένετο ἡ ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, τοῦ Νομομηχανικοῦ Θεσπρωτίας καὶ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Ἠπείρου υἱοθετηθεῖσα παρέκκλισις εἰς τὴν χάραξιν τῆς ὁδοῦ, ἀποδεκτή, ἀκολουθοῦσα τὴν ὄχθην τοῦ Καλαμᾶ μέχρι τοῦ 50στοῦ χιλιομέτρου, ἀπὸ Μενίνας μέχρι Βρουσίνας. Θὰ διήρχετο εἰς τοῦννελ 200–250 μέτρων, διὰ νὰ συνεχίσῃ μέχρι τοῦ 70στοῦ χιλιομέτρου παροχθείως. Ἐπίσης, ὑπάρχει γραφικωτάτη διαδρομὴ παρὰ τὴν ὄχθην τοῦ Λούρου ποταμοῦ, ἡ ὁποία ὄχι μόνον ἐντυπωσιάζει τοὺς τουρίστας, ἀλλὰ θὰ προσελκύῃ συνεχῶς καὶ ἄλλους ἀπὸ τὴν περιγραφὴν τῶν διερχομένων ἐξ Ἠπείρου τουριστῶν. Ὑπάρχει ἡ Λίμνη τῶν Ἰωαννίνων, ἡ χιλιοτραγουδισμένη καὶ θρυλικὴ Λίμνη, εἰς τὴν ὁποίαν οὐδὲν ἄλλο ἐγένετο ἢ μόνον μία λεωφόρος, ἡ ὁποία μάλιστα ὠνομάσθη ἀπὸ τὸν χαριτωμένον Δήμαρχον Ἰωαννίνων, Λεωφόρος Καραμανλῆ, ἡ ὁποία ἐπὶ 10 ἔτη δὲν ἔχει ἀποπερατωθῆ, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ὁλόκληρος ἡ διαδρομὴ γύρω τοῦ Φρουρίου μὲ τουριστικὸν ἐνδιαφέρον. Ὑπάρχει, ἐπίσης τὸ περίφημον νησὶ τῆς Παμβώτιδος, ἀλλὰ δὲν ἔχει κατασκευασθῆ ἐκεῖ κανὲν ἔργον τουριστικόν, ποὺ θὰ ἠδύνατο νὰ προσελκύσῃ καὶ αὐτὸ τουρίστας καὶ ν’ ἀναπτύξῃ τὸν τουρισμὸν Ἠπείρου. Προχωρῶντας πρὸς τὸ γραφικὸν Ζαγόρι, πρὸς τὴν περιοχὴν τῆς Πίνδου, ὑπάρχει ἕνα μικρὸ Κολοράνδο, ὅμοιον τοῦ ὁποίου ὑπάρχει εἰς Βόρειον Ἀμερικήν, ἕνα ἀπὸ τὰ γραφικώτερα δημιουργήματα τῆς φύσεως. Εἰς μῆκος 20 χιλιομέτρων ἔχει σχηματισθῆ ἡφαιστειογενὴς χαράδρα μὲ βάθος φθάνον τὰ 600 μέτρα καὶ πλάτος στενὸν εἰς ὡρισμένα σημεῖα, ἐγγίζον τὰ 50 καὶ 60 μέτρα. Ἀνεκτιμήτου τουριστικῆς ἀξίας. Ὅταν ἠσχολήθην ἄλλοτε μὲ τὸ Ζαγόρι, εἶχα ζητήσει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ 1957, νὰ δημιουργήσῃ ἐκεῖ ἕνα ἐθνικὸν Δρυμόν, ὅστις θὰ καθίστα ἔντονον τὸ τουριστικὸν ἐνδιαφέρον καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ τουρισμοῦ, λόγω τοῦ ἐξαιρέτου τοπίου καὶ τῆς μεγάλης εἰς ἔκτασιν χαράδρας, ἡ ὁποία φθάνει ἕως τὸ Πάπιγκον καὶ τὰς πηγὰς τοῦ Βοϊδομάτι, ὅπου ψαρεύει τὸ θέρος ἡ Βασίλισσα. Ὑπάρχει ἀκόμη τὸ Ζαγόρι, ἕνα γραφικώτατο ταμπλὸ ἐκ τοπίου φυσικοῦ, ὅπου τὰ ἔλατα, οἱ ὀξιὲς καὶ τὰ πεῦκα ὕψους 30–40 μέτρων, δίδουν μίαν φαντασμαγορικὴν εἰκόνα μὲ τοὺς ποικίλους χρωματισμούς των, εἰκόνα τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει κανένα τοπίον τῶν εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, διότι ἐκεῖ ἡ ἐλάτη εἶναι μαύρη καὶ τὰ τοπία πένθιμα, μουντά. Ἀλλὰ τὸ τόσον ἑλκυστικὸν τοπίον τοῦ Ζαγορίου μὲ τὰ ἀνθοῦντα ἄλλοτε 44 χωριά του, εἰς ὀροπέδιον ὑψομετρικὸν ἄνω τῶν 1000 μέτρων, ἐλλείψει ὁδικοῦ δικτύου εἶναι ἀπρόσιτα, ὄχι μόνον εἰς τοὺς ξένους τουρίστας, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς Ἕλληνας τοιούτους. Δὲν διετέθη οὐδὲ ὀβολὸς ἀπὸ τὸν Δημόσιον προϋπολογισμόν, πρὸς κατασκευὴν δρόμων. Πᾶν δὲ ὅ,τι ἐγένετο ἐκεῖ, ἐγένετο ἀπὸ τὰς προσόδους τῶν κοινοτικῶν δασῶν, ἀλλὰ οἱ δρόμοι του μόνον τὸ καλοκαίρι εἶναι βατοὶ καὶ σὲ κατάστασιν τοιαύτην, ὥστε νὰ δύνανται νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς παγίδες παρὰ δρόμοι καὶ μάλιστα τουριστικοί. Ἐὰν γίνουν δρόμοι, θὰ προσείλκυεν ἡ περιφέρεια τοῦ Ζαγορίου μεγάλον ἀριθμὸν τουριστῶν, ἰδίως κατὰ τὸ θέρος, ἀλλὰ καὶ τὸν χειμῶνα ἀκόμη. Ἡ ἰδία κατάστασις ὑπάρχει καὶ προκειμένου διὰ τὴν Κόνιτσαν, μὲ τὸν Γράμμον καὶ τὴν Πίνδον, ὅπου ὑπάρχουν μάλιστα λουτρά, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ κινήσουν τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἀσθενῶν ποὺ ἔχουν ἀνάγκην λουτρῶν τῆς κατηγορίας των καὶ οὕτω θὰ ἐδημιουργεῖτο κἄποια τουριστικὴ κίνησις εἰς τὴν περιοχὴν Κονίτσης, ἡ ὁποία ἔχει ἐρημωθῆ κυριολεκτικῶς, διότι ἐγκατελείφθη εἰς τὴν τύχην της. Σημειωτέον, ὅτι τὸ Ζαγόριον προπολεμικῶς εἶχεν 28.000 πληθυσμὸν καὶ τώρα ἔχει 6000 περίπου. Αἱ προηγούμεναι τοῦ 1952 Κυβερνήσεις, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιδοθοῦν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἐκεῖ ἔργων, λόγῳ τοῦ συμμοριτοπολέμου.

§76Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ἡ ἐρήμωσις τοῦ Ζαγορίου ἔχει γίνει πρὸ τοῦ 1940.

§77Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν ἠρημώθη ἡ περιοχὴ τότε τόσον, ὅσον ἀπὸ τοῦ 1948 καὶ ἐντεῦθεν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν περιφέρειαν Φιλιατῶν καὶ Πωγωνίου, ὅπου ἠρημώθησαν, ὡσαύτως, ἀπὸ τὰς μάχας τῆς Μουργκάνας καὶ κατόπιν δὲν ἐπανῆλθον οἱ κάτοικοι. Ἐὰν ἔκτοτε ἐφηρμόζετο ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων πολιτικὴ ἐποικισμοῦ καὶ ἀνοικοδομήσεως τῶν χωρίων αὐτῶν, ἀσφαλῶς δὲν θὰ παρετηρεῖτο αὐτὴ ἡ δραματικὴ ἐρήμωσις. Θὰ συνεδέοντο οἱ κάτοικοι μὲ τὰ σπίτια των καὶ πάλιν καὶ δύσκολα θὰ ἀπεμακρύνοντο.

§78Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναπατρισθοῦν εἰς Ζαγόρι; Τί νὰ καλλιεργήσουν ἐκεῖ;

§79Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὅταν ἦλθε τὸ θέμα τῶν Δασῶν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ 1957, ὑπεστήριξα, ὅτι διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ὁ πληθυσμὸς τῶν χωρίων, ὄχι μόνον εἰς τὸ σύνολον, ἀλλὰ τοὐλάχιστον κατὰ τὸ ἥμισυ, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν τὰ ἑξῆς δύο πράγματα: Πρῶτον, νὰ κατασκευασθοῦν δρόμοι καί, δεύτερον, νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν τὰ δημόσια δάση καὶ νὰ χορηγηθῇ δασικὸς κλῆρος, ὅπως εἰς τοὺς κάμπους ἀγροτικός, ὁπότε, διὰ τῆς ὀρθολογιστικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν καὶ χωρὶς νὰ καταστραφοῦν τὰ δάση, μὲ περιορισμοὺς καὶ προϋποθέσεις ξυλεύσεως, διὰ νὰ δύναται νὰ ζήσῃ ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς ἐργαζόμενος εἰς τὴν δασικὴν ἐκμετάλλευσιν.

§80Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ὅπως ξεύρετε, τὸ Ζαγόρι σήμερον εἶναι ἐρημωμένον καὶ εἶναι ἐρειπωμένον ὄχι μόνον λόγῳ τοῦ συμμοριτοπολέμου, ἀλλὰ καὶ προπολεμικῶς, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι χιλιάδες κάτοικοι ἀπήχθησαν ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν, ἄλλοι δὲ κατέφυγον εἰς τὰς πόλεις. Εἶναι, ὅμως, προηγμένον πνευματικῶς. Μεγάλος ἀριθμὸς κατοίκων τῆς περιοχῆς αὐτῆς, ἔχει καταφύγει εἰς τὰς Ἀθήνας, ἑκατοντάδες νέοι ἐπιστήμονες Ζαγορίσιοι ἐν Ἀθήναις, ὅπου ἔχουν διαπρέψει εἰς ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα. Δὲν εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀποκατασταθῆ εἰς τὰς μεγάλας πόλεις καὶ κυρίως εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὰ Ἰωάννινα, νὰ ἐπαναπατρισθοῦν διότι θὰ τοὺς δοθῇ μόνον ὁ δασικὸς κλῆρος. Ἴσως θὰ ἦτο χρήσιμον καὶ θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ δοθῇ κλῆρος δασικὸς εἰς τοὺς ἐναπομείναντας, διὰ νὰ τοὺς συγκρατήσωμεν ἐκεῖ. Ἐπαναπατρισμός, ὅμως, ἀμφιβάλλω ἂν θὰ γίνῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δρόμους, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἔχουν γίνει εἰς ὅλην τὴν Ἤπειρον πολλοὶ δρόμοι καὶ μάλιστα στὸ Ζαγόρι, δαπάναις τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος καὶ τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ. Ἐδημοπρατήθη δὲ ἡ διαπλάτυνσις καὶ τοῦ δρόμου τὸν ὁποῖον ἀνεφέρατε, δηλαδὴ τὸ Ροντοβάνι, ὁ ὁποῖος ἄγει πρὸς τὴν περιοχὴν Ζαγορίου.

§81Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἐγώ, ὅταν ἐζήτησα τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν δασῶν καὶ τὴν χορήγησιν κλήρου εἰς δασεργάτας, εἶπον καὶ κἄτι ἄλλο. Ὅτι παραλλήλως πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἐποικισμὸς τῆς περιφερείας. Δὲν μετείχατε τῆς ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὸ θέμα, οὔτε τί ὑπεστήριξα τότε. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δρόμους ποὺ ἀνεφέρατε, δὲν διετέθη οὔτε μία δραχμὴ ἀπὸ τὸ Κράτος. Ὅ,τι ἔγινεν, ἔγινεν ἀπὸ τὰς Κοινότητας, ἀπὸ δάνεια τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος, ἀπὸ τὰ ἔσοδα τῶν Δασῶν καὶ τῶν Κοινοτήτων. Καὶ εἶναι δρόμοι ἐλεεινοί, χρησιμοποιοῦμενοι τὸ θέρος καὶ μέχρις ὡρισμένων σημείων. Τὸν χειμῶνα κακὴν –κακῶς.

§82Γ. ΠΛΥΤΑΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1960 διετέθησαν 64.410.000 δραχ. διὰ τὴν Ἤπειρον, μόνον ἀπὸ τὸν Ε.Ο.Τ.;

§83Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πλυτᾶ, εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπέμβητε σεῖς. Ἐὰν τὸ θέμα τὸ ἐχειρίζετο ἕνας συνάδελφος τῆς Ε.Ρ.Ε. ἐξ Ἠπείρου, θὰ σᾶς ἔλεγε ποῖα ἔργα ἔγιναν εἰς τὴν Ἤπειρον μὲ τὰ χρήματα αὐτά. Τὰ χρήματα ποὺ ἀναφέρατε, εἶναι γραμμένα μόνον στὰ χαρτιά. Μὲ αὐτὰ δὲν ἔγινεν ἀπολύτως τίποτε.

§84Γ. ΠΛΥΤΑΣ. Ὡς Πρόεδρος τοῦ Τουρισμοῦ, κύριε συνάδελφε, ἐπεσκέφθην τὴν Ἤπειρον.

§85Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Πήγατε εἰς τὸ Ζαγόρι τὸν χειμῶνα;

§86Γ. ΠΛΥΤΑΣ. Ὄχι, πῆγα εἰς πλείστας ἄλλας περιοχάς. Ἤπειρος δὲν εἶναι μόνον τὸ Ζαγόρι.

§87Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Θέλετε, κύριε συνάδελφε, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου Παραμυθιᾶς, τὸ ὁποῖον ἔλαβε καὶ ὁ κ. Ἀθανασίου χθές, καθὼς καὶ τηλεγραφήματα ἄλλων Προέδρων Κοινοτήτων, διὰ τῶν ὁποίων διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τῶν δρόμων; Ἄλλαξε δρομολόγιον τὸ ΚΤΕΛ καὶ ἀντὶ μέσῳ Παραμυθιᾶς, πηγαίνουν τὰ αὐτοκίνητα δι’ Ἀθήνας μέσῳ Ἰωαννίνων, κατὰ 100 χιλιόμετρα περισσότερον, ἀλλὰ ὁμαλὰ καὶ κατὰ 2 ὥρας συντομώτερα. Ἐκτὸς τοῦ δρόμου Ἡγουμενίτσης–Ἰωαννίνων, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δρόμος τουριστικός, ἀλλὰ ἐθνικὸς καὶ δὲν ἐγένετο διὰ τὴν Ἤπειρον, ἀλλὰ διὰ τουριστικὰς ἀνάγκας γενικωτέρας, τίποτε ἄλλο σχεδὸν δὲν ἔγινε. Θέλετε νὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ ποῦ πῆγαν τὰ 64 ἑκατομμύρια; Ἐδαπανήθησαν ἀσκόπως εἰς ἔργα ἄνευ ἐλέγχου. Σᾶς ἀναφέρω, ἕνα παράδειγμα. Εἰς τὴν περιφέρειάν μου κατεσκευάσθη ἕνα γεφύρι ἀνοίγματος 3 μέτρων καὶ πλάτους 8. Τὸ γεφύρι αὐτὸ ἐμβαδοῦ ἐπιφανείας 24 τ. μ. ἐστοίχισε 225 χιλ. δραχμές. Εἰς ἀπόστασιν 500 μέτρων ἀπὸ τοῦ ἰδίου σημείου ἡ Κοινότης κατεσκεύασεν ἕνα γεφύρι 10 μέτρων ἀνοίγματος καὶ 3 πλάτους δηλ. ἐμβαδοῦ 30 μέτρων καὶ ἐστοίχισε μόνον 17½ χιλ. δραχ. Νὰ ποῦ πᾶνε τὰ 64 ἑκατομ. κύριε Πλυτᾶ. Εἰς τὸν Καλαμᾶ, ὄχι εἰς τὸν Καλαμᾶ, ἀλλ’ εἰς χάνδακα μεγάλον πρὸς διαρροὴν τοῦ νεροῦ πρὸς τὴν θάλασσαν, κατεσκευάσθη ἕνα γεφύρι τὸ ὁποῖον ἐστοίχισεν ἑνάμισυ ἑκατ. δραχ. περίπου καὶ μὲ τὴν πρώτην βροχὴν παρεσύρθη τὸ 1959 ἀπὸ τὰ νερὰ τοῦ ποταμοῦ. Ἐζητήθη παρ’ ἐμοῦ ἔλεγχος καὶ διὰ τὸ ἕνα καὶ διὰ τὸ ἄλλο ἔργον καὶ καμμία δὲν μοῦ ἐδόθη ἐξήγησις.

§88Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ἐν πρώτοις κύριε συνάδελφε, τὰ ἔργα αὐτὰ δὲν τὰ ἔκαμεν ὁ τουρισμός. Εἴπατε, ὅτι πέραν τοῦ παραλιακοῦ δρόμου Ἰωαννίνων, δηλ. τὴν λεωφόρο Καραμανλῆ, δὲν ἔγινε τίποτε ἄλλο εἰς τὴν Ἤπειρον. 40 χρόνια εἰς τὰ Ἰωάννινα κατέκειτο εἰς ἐρείπια τὸ διοικητήριον καὶ ἀνῳκοδομήθη ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ. Ἐπίσης ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Καραμανλῆ διερρυθμίσθη ἡ κεντρικὴ πλατεῖα. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Καραμανλῆ ἐδόθησαν εἰς τὸν Δῆμον οἱ στρατῶνες Ἰωαννίνων καὶ ἡ ἀνακερκίδωσις τοῦ θεάτρου Δωδώνης. Ἔγινε τὸ περίφημον τουριστικὸν ξενοδοχεῖον Ἰωαννίνων καὶ ἐφωτίσθη τὸ σπήλαιον. Διετέθησαν 100 ἑκατομμύρια δι’ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα εἰς τὸν Καλαμᾶν. Διετέθη τὸ ἥμισυ τῆς δαπάνης διὰ τὸν δρόμον Ἰωαννίνων–Ἡγουμενίτσης καὶ ἀφορᾷ τὸν Νομὸν Θεσπρωτίας. Ἔγινε τὸ διοικητήριον Ἡγουμενίτσης τὸ ὁποῖον ἦτο ἐρειπωμένον. Ἔγινε τὸ Μοτέλ, τὰ λιμενικὰ ἔργα, ἡ ἐκβάθυνσις τοῦ αὔλακος Ἡγουμενίτσης κλπ. Ἡ γέφυρα ποὺ ἀνεφέρατε δὲν ἐστοίχισε δύο ἑκατ. δραχ. ἀλλὰ 250 χιλ. ἐπεσκευάσθη προχείρως καὶ παρεσύρθησαν τὰ βάθρα. Δὲν παρετηρήθη λοιπόν, ὅπως εἴπατε ἔλλειψις ἐνδιαφέροντος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ διὰ τὴν Ἤπειρον. Ἂν ὑπῆρξαν ἀνάγκαι πολλαὶ αἱ ὁποῖαι χρήζουν ἱκανοποιήσεως, τοῦτο βαρύνει τὰς παλαιοτέρας Κυβερνήσεις καὶ ὄχι τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Καραμανλῆ.

§89Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐὰν ἐνδιαφέρεσθε διὰ τὴν ἀλήθειαν, νὰ συσταθῇ μία Ἐπιτροπὴ νὰ πᾶμε νὰ δοῦμε τί ἔγινε, τόσον εἰς Θεσπρωτίαν ὅσον καὶ εἰς Ἤπειρον.

§90Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§91Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἔχω νὰ σᾶς ἀπαντήσω, κ. συνάδελφε, ὅτι τὸ Διοικητήριον Ἰωαννίνων, ἐμελετήθη ἀπὸ τὸ 1950 καὶ πρίν, νομίζω, καὶ ἐτελείωσεν ἡ μία πτέρυξ ἐπὶ Συναγερμοῦ, τὸ δὲ Διοικητήριον Θεσπρωτίας, δὲν εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ. Ὁ πρῶτος ὄροφος ἔγινε τὸ 1946, ὅταν ἐγὼ ὡς Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωσα τὴν σχετικὴν πίστωσιν, μεταγενεστέρως δὲ ἐπὶ Παπάγου ἔγινεν ὁ δεύτερος ὄροφος καὶ συμπληρώσεις μόνον ἔγιναν ἐπὶ κ. Καραμανλῆ. Τὸ ἴδιον ἐπηκολούθησε καὶ διὰ τὸ Διοικητήριον Ἰωαννίνων. Τὸ γεφύρι τῆς Μενίνας, ἔγινε κατόπιν ἐντόνου ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον ἔκαμα προσωπικῶς ἐγώ. Τὸ 1954 ἀπειλήσας ἀποχὴν ἀπὸ τὸν Συναγερμόν, εἰς ὃν μὲ ἐξώθησεν ὁ κ. Ἀβέρωφ τὸ 1952, καὶ τὸν ὁποῖον οὔτε σεῖς οὔτε ὁ κ. Καραμανλῆς ὡς Ὑπουργὸς τότε τῶν Δημοσίων Ἔργων υἱοθετήσατε. Σεῖς ἐπεράσατε μὲ τὸν κ. Καραμανλῆν καὶ δὲν ἐστάθητε οὔτε νὰ τὸ ἴδητε, διότι δὲν ἦτο ἔργον σας. Εἶναι γνωστὸν ὑπὸ ποίας προϋποθέσεις ἔγιναν αἱ γέφυρες καὶ πῶς ἐφαγώθησαν τὰ χρήματα. Ὡς πρὸς τοὺς Στρατῶνας Ἰωαννίνων, δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἀπεδόθησαν. Προχθὲς ἐστάλη τηλεγράφημα διαμαρτυρίας ἐξ Ἰωαννίνων, ὅτι ἡ VIII Μεραρχία τοὺς ἐνοικίασε διὰ κινηματογράφον.

§92Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον θίγετε εἶναι σοβαρὸν καὶ ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ καταφύγητε εἰς τὴν Δικαιοσύνην διὰ νὰ ἀποφανθῇ.

§93Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὴν ὑπόδειξιν αὐτήν, νὰ τὴν κάμητε σὲ ἄλλον. Ἐγὼ ἔχω 35 χρόνια δικηγορίας καὶ γνωρίζω τὶ ἔπρεπε νὰ κάνω. Κατήγγειλα διὰ τῆς ἐφημερίδος τὰς ἀνωμαλίας. Ὤφειλον νὰ ἐπέμβουν ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Εἰσαγγελεύς. Ὡς πολιτικὸς ἔκαμα τὸ καθῆκον μου καὶ τώρα ποὺ μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία ἐδῶ ἐλέγχω καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ σᾶς.

§94Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Σεῖς ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἔθνους ἀφοῦ διεπιστώσατε αὐτό, εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ τὸ καταγγείλητε.

§95Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Αὐτὰ εἶναι μάθημα γιὰ σχολεῖο. Ἐδῶ εἶναι Βουλὴ καὶ ἐγὼ ὄχι ἡλικίας γιὰ μαθήματα.

§96Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πρῶτον σᾶς εὐχαριστῶ δι’ ὅσα καλὰ λόγια εἴπατε δι’ ἐμέ, ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς ἀγορεύσεώς σας. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν μικρὰν προσθήκην εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀθανασίου, ἀναφερόμενος εἰς ἔργα ἔξω τοῦ τουρισμοῦ. Εἶπε δηλαδή, ὅτι διὰ τὰ ἔργα τοῦ Καλαμᾶ πρὸς ἀξιοποίησιν 40.000 στρεμμάτων διετέθησαν 100 ἑκατομμύρια δραχμαί. Καὶ ἐν προκειμένῳ δὲν ὑπάρχει προγραμματισμὸς κατὰ σπουδαιότητα, διότι εἰς τὸν Νομὸν Ἕβρου δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἀξιοποίησις 70.000 στρεμμάτων τῆς Βʹ περιφερείας Φερρῶν διότι δὲν περιελήφθησαν εἰς τὸ ὑπὸ ἐκτέλεσιν πρόγραμμα τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ δαπάνη ὑπελογίσθη εἰς 66 μόνον ἑκατομμύρια δραχμῶν.

§97Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρείας Κυβερνήσεως). Ἠμπορεῖτε, κ. συνάδελφε νὰ μᾶς εἴπητε ποῖαι πιστώσεις διετέθησαν καὶ πόσα ἔργα ἔγιναν εἰς τὸν Νομὸν Ἕβρου κατὰ τὸ διάστημα τῶν Κυβερνήσεων τοῦ κ. Καραμανλῆ;

§98Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω πρῶτον νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι καμμία ἄλλη Κυβέρνησις πρὸ τῶν ἰδικῶν σας Κυβερνήσεων δὲν εἶχε εἰς τὴν διάθεσίν της τόσα μέσα. Βεβαίως ἔγιναν καὶ εἰς τὸν Ἕβρον ἔργα πολλὰ μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἐὰν συγκριθῇ ὁ Ἕβρος πρὸς ἄλλας περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος μειονεκτεῖ καὶ κυρίως διότι παρελείφθησαν τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα.

§99Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρείας Κυβερνήσεως). Εἴπατε, ὅτι ἔγιναν ἔργα καὶ πολλά. Ἠμπορεῖτε νὰ προσδιορίσητε τὸ ὕψος τῶν ἐπενδύσεων τῆς τελευταίας τριετίας;

§100Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἀνέρχωνται εἰς 250 περίπου ἑκατομμύρια, ὄχι ὅμως διὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς ἤρχισαν ἐκτελούμενα τὰ ἔργα τοῦ Ἕβρου, ἤτοι διὰ πολὺ περισσότερα ἔτη.

§101Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρείας Κυβερνήσεως). Λαμβάνω ὡς βάσιν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον σεῖς ὁμολογεῖτε, διότι δὲν τὸ ἔχω ἐπακριβῶς ὑπ’ ὄψει μου τὴν στιγμὴν αὐτήν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ· μὲ 250 ἑκατομμύρια ἐντὸς τριετίας θεωρεῖτε ἀδικημένον τὸν Νομὸν Ἕβρου; Γνωρίζετε ποῖον εἶναι τὸ σύνολον τῶν ἐπενδύσεων, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ κατανεμηθῇ μεταξὺ τῶν 50 Νομῶν τῆς χώρας; Ἐπισημαίνω, ὅτι ἐσηκωθήκατε καὶ παρεπονέθητε διὰ τὸν Νομὸν Ἕβρου, ἐνῷ ὁμολογεῖτε ὅτι ἐδόθησαν διὰ τὸν Νομὸν Ἕβρου 250 ἑκατομμύρια κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Ἀφίνω εἰς τὴν νοημοσύνην τῶν συναδέλφων καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ κρίνῃ κατὰ ποῖον τρόπον ἀσκεῖται ὁ ἔλεγχος κατὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§102Ν. ΣΤΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἰς τὰ 250 ἑκατομμύρια προσετίθεντο ἄλλα 70, θὰ ἐπήρχετο ἀξιοποίησις τῆς περιοχῆς, ἥτις τώρα παραμένει μὴ ἀποδοτική, διότι δὲν ἔγιναν τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα.

§103Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε συνάδελφε, δὲν κομίζετε γλαῦκα εἰς Ἀθήνας μὲ τὸν νὰ λέγετε, ὅτι δὲν ἔγινεν ἀξιοποίησις 70.000 στρεμμάτων εἰς τὸν Ἕβρον. Τὶ νὰ ποῦμε ἡμεῖς, ποὺ ἔξω ἀπὸ τὰ Γιάννενα κάμπος 70.000 στρεμμάτων εἶναι ἀνάρδευτος καὶ τὸ βάθος τῆς Λίμνης ἐλάχιστον καὶ ἐν τούτοις δὲν ἔχει ἀρδευθῆ καὶ δὲν ἔγινεν ἕως τώρα κανένα ἔργον ἀρδεύσεώς του; Τὸ μοναδικὸν ἀρδευτικὸν ἔργον ποὺ ἔγινε ἢ μᾶλλον ποὺ ἤρχισε νὰ γίνεται εἰς τὴν Θεσπρωτίαν διὰ τὴν ἀξιοποίησιν 35–40.000 στρεμμάτων εἰς τὰς ἐκβολὰς τοῦ Καλαμᾶ, προϋπελογίσθη εἰς 44.000.000, ἔφθασε τὰ 100 καὶ ὅταν τελειώσῃ θὰ φθάσῃ τὰ 150.000.000. Τὸ ἕνα τρίτον τῆς δαπάνης ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, δηλαδὴ τὰ 50 ἑκατομμύρια θὰ τὰ πληρώσουν οἱ χωρικοί. Ἀπὸ ποῦ; Ὅλοι οἱ κάμποι τῆς Θεσπρωτίας εἶναι 200.000 στρέμματα καὶ μόνον γιὰ τὰ 35 γίνονται ἔργα. Ὅλοι οἱ κάμποι τῆς Ἠπείρου εἶναι 400.000 στρέμματα καὶ μόνον τὰ 50.000 ἐτέθησαν ὑπὸ κάποιο ὑποτυπῶδες φαινομενικὸν ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι καὶ ἐδῶ τὸ ⅓ τῆς δαπάνης διὰ τὴν ἐκτέλεσίν των θὰ φέρουν οἱ ἀγρόται. Εἰς τὰς πηγὰς τοῦ Καλαμᾶ, περιοχῆς ὑποαναπτύκτου, ὄχι μόνον δὲν ἐτελείωσε τὸ ἔργον ἀρδεύσεως, ἀλλὰ ἀπὸ ἐκβάθυνσιν τῆς κοίτης, ἔγιναν ξερικὰ πολλὰ χωράφια τῶν κατοίκων. Τόση εἶναι ἡ ἀξιοποίησις τῶν κάμπων, ὥστε τὸ 1961 ἔφυγαν ἀπὸ τὴν Θεσπρωτίαν διὰ Γερμανίαν 3.145 ἄτομα καὶ ἀπὸ τὸν Νομὸν Ἰωαννίνων 7.000. Εἶναι δὲ ἕτοιμοι νὰ μεταναστεύσουν ἀντιστοίχως ἕτεροι 2.000 Θεσπρωτοὶ καὶ 8.000 ἀπὸ τὸν Νομὸν Ἰωαννίνων. Δηλαδή, ὅλοι οἱ νέοι τῆς Ἠπείρου μεταναστεύουν δι’ ἐργασίαν, διότι τίποτε δὲν ἔγινεν εἰς Ἤπειρον διὰ νὰ τοὺς συγκρατήσῃ. Καὶ ὀφείλω, ἐπίσης μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως Ὑπουργόν. Εἶπεν, ἀπευθυνόμενος εἰς τὸν κ. Στειρόπουλον, σᾶς ἐδώσαμεν 500 ἑκατομμύρια, πότε ἄλλοτε εἴδατε τόσο πολλὰ χρήματα; Ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσω, πότε ἄλλοτε εἶχεν ἡ Ἑλλὰς προϋπολογισμὸν 20 δισεκατ. διὰ τὸ ἔτος 1960, 21 δισ. διὰ τὸ ἔτος 1961 καὶ ὑπερέσοδα 2 δισεκ. τὸ 1960 καὶ 2 τὸ 1961 καὶ δὲν ἔχει κατορθώσει νὰ ἀξιοποιήσῃ ἕνα κάμπο; Ὑπάρχουν ἔσοδα τεράστια καὶ σπαταλᾶτε δι’ ἄσκοπα ἔργα, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται διαβλητὰ καὶ ἐπικρίνονται. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκτὸς τῶν ἐξαιρετικῶν τοπίων τῆς Ἠπείρου ποὺ ἐμνημόνευσα, ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ἡ περιφέρεια τοῦ Μετσόβου καὶ τοῦ Ἀν. Ζαγορίου μὲ πολλὰς γραφικὰς καλλονάς, ἀλλὰ καὶ ἀρκετὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα ἔκαμεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Ἀβέρωφ ἀνεξαρτήτως ἂν αὐτὰ ἐχρεοκώπησαν, διότι ἔγιναν ἄνευ ἐλέγχου καὶ συμφώνως μὲ τὸν ἀριστοτεχνικὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον συνέταξεν, ὁ διαχειριζόμενος αὐτά, τὴν διαθήκην. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον δι’ ἡμᾶς εἰς τὴν Ἤπειρον, εἶναι ἡ ἔλλειψις συγκοινωνιῶν, ὅπου σήμερον μόνον δρομίσκοι ὑπάρχουν, δρομίσκοι εἰς τοὺς ὁποίους ταξιδεύομεν ὑπὸ δραματικοὺς ὅρους. Καὶ ὁμιλεῖ ἡ Κυβέρνησις περὶ δρόμων καὶ συγκοινωνίας εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἀλλὰ περὶ ποίων δρόμων ὁμιλεῖ, ὅταν καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Τσάτσος, εἰς τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν του εἶπεν, ὅτι δὲν ἔγιναν τουριστικοὶ δρόμοι παρὰ μόνον στὸ Σούνιον καὶ τὴν Ν. Μάκρην; Ἐννοεῖ τὸν δρόμον Ἡγουμενίτσης Ἰωαννίνων; Ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι δρόμος πανελλήνιος καὶ ὄχι τῆς Ἠπείρου.

§104Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν διετυπώθη καλῶς εἰς τὰ πρακτικά, ὅ,τι εἶπον, ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ τὸ διευκρινίσω. Εἶπον, ὅτι ὁ τουρισμὸς δὲν ἔκαμε τουριστικοὺς δρόμους καὶ εἶπον, ἐπίσης, ὅτι τὸ πρόγραμμα τουριστικῆς ὁδοποιΐας συγχωνεύεται εἰς τὸ γενικὸν πρόγραμμα ὁδοποιΐας.

§105Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε, ὅτι ὁ δρόμος Διονύσου–Ν. Μάκρης ἐχαράχθη τὸ 1938 καὶ ἔκτοτε ἐξακολουθεῖ νὰ κατασκευάζηται, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει καλῶς, ὅτι μὲ τὴν κατασκευὴν τοῦ δρόμου αὐτοῦ θὰ ἀναπνεύσουν ὅλα τὰ βόρεια προάστια τῆς Πρωτευούσης καὶ θὰ ἐπικοινωνήσουν μὲ τὴν θάλασσαν τὸ θέρος, διότι οὐσιαστικῶς σήμερον ἀπονεκροῦνται, λόγῳ τῆς μεγάλης ροπῆς τῶν παραθεριστῶν πρὸς τὴν θάλασσαν. Δὲν κατεσκευάσθη αὐτὸς ὁ δρόμος, ἁπλούστατα, διότι δὲν εἶναι δρόμος βιτρίνας καὶ διότι ἐπρόκειτο νὰ τὸν χρησιμοποιήσουν οἱ κάτοικοι τῶν προαστίων καὶ οὐχὶ ξένοι ἐπίσημοι. Ἐπ’ αὐτοῦ, ἔχω καταθέσει καὶ σχετικὴν ἐρώτησιν.

§106Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Καταθέσατε ἐπερώτησιν, διὰ νὰ ἐπερωτήσητε τὴν Κυβέρνησιν, διατὶ κάμνει τὸν δρόμον αὐτόν;

§107Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διατὶ δὲν τελειώνει ὁ δρόμος Διονύσου–Ν. Μάκρης;

§108Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὁ δρόμος ἐπρογραμματίσθη, ἐπιστοδοτήθη, γίνεται καὶ τελειώνει. Καταθέσατε ἐπερώτησιν, διὰ νὰ ἐλέγξητε τὴν Κυβέρνησιν διατὶ τὸν κάμνει;

§109Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διότι ἐπὶ 20ετίαν γίνεται καὶ δὲν τελειώνει.

§110Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θὰ ἐρωτήσητε τὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1962, διὰ τὰς παραλείψεις τοῦ παρελθόντος. Ἐρωτήσατε ἄλλας Κυβερνήσεις.

§111Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἀπὸ τὸ 1954, ἐγὼ ὁ ἴδιος, καὶ λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Πρωθυπουργός, τοῦ ὑπέδειξα, ὅτι αὐτὸς ὁ δρόμος εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὰ βόρεια προάστια καὶ ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ τὸν κατασκευάσῃ. Παρῆλθον ἔκτοτε ἓξ ἔτη καὶ κατεσκευάσατε ἄλλους πολυτελεῖς δρόμου» ἕνεκα ἐπιδείξεως καὶ ἔργα τὰ ὁποῖα θὰ συζητήσωμεν, ὅπως τῆς Πάρνηθος, τοῦ Λυκαβηττοῦ, τοῦ Δέλτα, τοῦ Φαλήρου καὶ ὁ δρόμος αὐτὸς 12 χιλιομέτρων, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ τελειώσῃ. Ἐὰν τὸ θέλετε διὰ τὸ ἐνεργητικόν σας, νὰ σᾶς τὸ ἀναγνωρίσω.

§112Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Τὸ γεγονός, ὅτι ἐλέγχετε τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ 5 συναπτὰς συνεδριάσεις εἰς τὸν τομέα τοῦ Τουρισμοῦ, τοῦ ὁποίου ὑφίστανται πρὸς ἔλεγχον πολλὲς χιλιάδες ἔργων, τὰ ὁποῖα ἐξετελέσθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν 6ετίαν καὶ δὲν κατορθώνετε, πλὴν δύο ἔργων, νὰ σχολιάζητε τὰ ὑπόλοιπα, ἀποτελεῖ μαθηματικὴν ἀπόδειξιν τῆς πλήρους ἐπιτυχίας τοῦ τουριστικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀντιρρήσεις καὶ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔχετε, ὡς πρὸς τὰ δύο αὐτὰ ἔργα, νὰ τὰς διατυπώσητε εἰς τὴν δευτερολογίαν σας. Πάντως, εἶναι χαρακτηριστικὸν γεγονός, ὅτι κατὰ τὴν 6ην συνεδρίασιν, συζητουμένου ἑνὸς προγράμματος ἐκτεταμένου τῆς 6ετίας, περιστρεφόμεθα εἰς δύο μόνον ἔργα, τὰ ὁποῖα προσπαθοῦμεν νὰ σχολιάσωμεν, ἤτοι Λυκαβηττὸν καὶ Πάρνηθα. Ἀλλὰ καὶ ἂν δεχθῶμεν, ὅτι τὰ ἔργα δὲν εἶναι τῆς προτιμήσεώς σας, νομίζω, ὅτι εἰς μίαν τεραστίαν ἔκτασιν τόσων τουριστικῶν ἔργων, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν δύο ἔργα ἐπιδεχόμενα κριτικήν.

§113Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐγώ, τὴν ἐπερώτησίν μου, κατέθεσα καὶ ἀνέπτυξα καὶ ἐνετόπισα εἰς τὰς δύο νήσους Κεφαλληνίαν καὶ Ἰθάκην καὶ μετὰ τὴν ἀγόρευσίν μου ἐγενικεύθη τὸ θέμα.

§114Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐγενικεύσατε σεῖς τὴν συζήτησιν. Κατεθέσατε, βεβαίως, περιωρισμένην ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν, ὅμως, κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τὴν ἐγενικεύσατε.

§115Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐὰν ἀνέφερον τὴν λέξιν Λυκαβηττὸς ἢ Πάρνηθα, δὲν σημαίνει, ὅτι ἀνέπτυξα τὸ θέμα. Τώρα ποὺ ἐγενικεύθη, ἀναμείνατε νὰ ἰδῆτε τὰς ἀπόψεις μας. Πάντως καὶ αὐτὰ τὰ τρία ἔργα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον προτεραιότητα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἐπισπευσθῇ ἢ πάντως νὰ προγραμματισθοῦν καὶ νὰ ἐκτελεσθοῦν καθ’ ὃν τρόπον ἐξετελέσθησαν καὶ τῶν ὁποίων ἡ ἀξία ἀνέρχεται εἰς 160 ἑκατ. δι’ ἐμέ, εἶναι ἀρκετὰ διὰ ν’ ἀποδειχθῇ ἡ ἔλλειψις σοβαροῦ προγράμματος, ἐκτὸς ἂν τὸ ποσὸν τὸ εὑρίσκεται ἐπουσιῶδες, ὁπότε, εὑρίσκομαι ἐν ἀδίκῳ.

§116Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρείας Κυβερνήσεως). Εὑρίσκω τὸ ποσὸν οὐσιῶδες. Ἀλλὰ ἔχω διάφορον ἄποψιν περὶ τῆς χρησιμότητος τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα σχολιάζετε.

§117Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Διατὶ τώρα περισπᾶτε τὴν συζήτησιν;...

§118Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἁπλούστατα, διότι δέχεσθε διακοπάς.

§119Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἰς ἐμὲ ἔκαμαν τὴν διακοπήν.

§120Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἀφοῦ δέχεσθε διακοπὰς καὶ ἀναφέρεται ἡ διακοπὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, περιμένετε καὶ τὴν ἀπάντησίν της.

§121Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Θὰ τὴν δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν. Σεῖς, τί ἐπεμβαίνετε; Ἢ διότι ἔχετε τὸ προνόμιον, νὰ ἀπαντᾶτε ὅποτε θέλετε.

§122Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν ἔκαμα χρῆσιν προνομίου. Ἐδέχθητε μίαν διακοπὴν καὶ ὁ κ. συνάδελφος δὲν ὡμίλησε περὶ τῆς Ἠπείρου, ἀλλὰ ἤλεγξε τὴν Κυβέρνησιν καὶ θέλετε νὰ μὲ ἐμποδίσητε νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν καὶ νὰ χαρακτηρίσητε ὡς προνόμιον αὐτὴν τὴν ἐπιβεβλημένην ἀπάντησιν;

§123Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἡ Ἤπειρος, κύριοι βουλευταί, δὲν στερεῖται ἀρχαιοτήτων. Εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως ἀρχαίων μνημείων πλουσιωτάτη, ἂν καί, βεβαίως, δὲν ἔχῃ τὴν αἴγλην τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Κορίνθου. Ἔχει, ὅμως, μνημεῖα προομηρικῆς περιόδου, τὰ ὁποῖα ἔπνιξεν ἡ ἰλὺς τοῦ Ἀχέροντος καὶ τοῦ Καλαμᾶ. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς μερικὰ ἐξ αὐτῶν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἔδωσεν ἀφορμήν, εἰπών, ὅτι ὑπάρχει ἡ δυνατότης, ὡρισμένα σημεῖα τῶν ὁμιλιῶν μας νὰ προκαλέσουν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προχθὲς τοῦ κ. Τούμπα, σχετικῶς μὲ τὴν συνήθειαν τῆς ἐναποθέσεως χαλίκων καὶ ἄμμου εἰς τοὺς δρόμους, ἐξ ὧν γίνονται ἀτυχήματα. Ἔχομεν τὴν Δωδώνην, διὰ τὴν ὁποίαν, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τελευταίως ἐγένετο μία ἀρκετὰ σημαντικὴ ἐνίσχυσις ἐκ μέρους τοῦ προκατόχου τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ Προεδρίας, τοῦ κ. Τσάτσου, μία ἐνίσχυσις καὶ μία προσπάθεια ἑνὸς πνευματικοῦ ἀνθρώπου, τοῦ συναδέλφου κ. Φρόντζου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς ἄλλους τομεῖς νὰ μὴ ἔχῃ σημειώσει σημαντικὴν δρᾶσιν, ἀλλὰ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς πνευματικῆς ἐξυψώσεως τῶν Ἰωαννίνων καὶ τῆς Δωδώνης...

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μά, εἶναι πράγματα αὐτὰ ποὺ λέγετε;

§125Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Φροντιστήριον θὰ κάμωμεν ἐδῶ, κύριε συνάδελφε; Ἐλᾶτε εἰς τὸ γραφεῖον μου νὰ κάμωμεν φροντιστήριον, ἐδῶ δὲν ἤλθομεν δι’ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν. Ὑπάρχει, λέγω, ἡ Δωδώνη, ἡ ὁποία εἶναι τὸ ἀρχαιότερον μαντεῖον τῆς Χώρας μας ἀπὸ κἄθε ἄλλο μαντεῖον. Τώρα τελευταίως ἀπεκαλύφθη καὶ ἐγένετο μία καλὴ προσπάθεια ἀπὸ τὸν κ. Φρόντζον, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ τὸ ἅπαντον τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι τόσον μεγάλης σημασίας ἡ ἔρευνα καὶ τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιδειχθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ ἀρχαῖα τοπία τῆς Ἠπείρου, ὥστε ὅ,τι ἔγινε διὰ τὴν Δωδώνην νὰ μὴ ἱκανοποιῇ τὸ ἠπειρωτικὸν αἴσθημα. Ὑπάρχει ἀκόμη ἡ Νικόπολις, μία ἀρχαία πόλις, ἡ ὁποία ἐκτίσθη τὸ 1200, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἢ μᾶλλον ὄχι, τὸ 1200 κατεστράφη ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους, ἱδρύθη τὸ 31 π.Χ. ἀπὸ τὸν Ὀκτάβιον διὰ τὴν νίκην τὴν ὁποίαν εἶχε καταγάγει ἐναντίον τῆς Κλεοπάτρας καὶ τοῦ Ἀντωνίου. Εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ ἱστορικὰ αὐτὰ ἀρχαῖα μνημεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄκρως ἐνδιαφέροντα καὶ ἠμποροῦσαν νὰ συγκινήσουν τὸν ξένον τουρισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ τὰ ἐπεσκέπτετο καὶ θὰ ἔδιδε κἄποιαν κίνησιν εἰς τὴν περιφέρειαν Πρεβέζης. Ἐκτὸς αὐτοῦ, εἶναι ὁ Ἀχέρων καὶ ἡ λίμνη ἡ Ἀχερουσία, ὁ μυθικὸς ποταμὸς Ἀχέρων ὁ Κοκκωτός. Ὁ Ἀχέρων εἶναι ὁ μυθικὸς ποταμός, τὸν ὁποῖον καὶ ὁ Ὅμηρος ἀκόμη σημειώνει. Εἶναι ἡ Θεσπρωτία μὲ τὴν Ἀχερουσίαν λίμνην καὶ ἡ φαντασία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἶχε τοποθετήσει τὴν Ἀχερουσίαν λίμνην καὶ τὰς πύλας εἰς τὴν ὄχθην της, ἀπὸ τὴν ὁποίαν διαπορθμεύονται αἱ ψυχαὶ τῶν ἀποθνησκόντων εἰς τὸν Ἅδην. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα ἐνδιαφέρον ἐξαιρετικὸν ἀπὸ τουριστικῆς ἀπόψεως. Δυστυχῶς, ἐκεῖ, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, δὲν ἔχει γίνει ἀπολύτως τίποτε, ὀφείλω δὲ νὰ σημειώσω, ὅτι ἐκτὸς τοῦ Ἀχέροντος καὶ τῆς λίμνης του, ὑπάρχουν εἰς τὴν Θεσπρωτίαν ἀρχαῖα μνημεῖα, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται ὑπὸ τὴν ἰλὺν τοῦ Ἀχέροντος καὶ τοῦ ποταμοῦ Καλαμᾶ. Καὶ τὰ σημειώνω, ἴσως θὰ θελήσῃ νὰ τὰ χρησιμοποιήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν τοῦ προκαλέσουν ἐντύπωσιν καὶ ἐνδιαφέρον. Εἶναι ἀρχαῖα μνημεῖα εἰς τὴν Χόϊκαν, κοντὰ εἰς τὴν Παραμυθιάν, ὅπου σώζονται καὶ μερικὰ ἀπὸ αὐτὰ καὶ εἶναι ἐπάνω ἀπὸ τὸ ἔδαφος. Εἰς τὸ χωρίον Κυρὰ Παναγιά, εἰς τὴν Γλυκῆν, εἰς τὸ χωρίον Καστρί, εἰς τὸ Καπασοῦλι, εἰς τὸ Θέμελον, εἰς Βέλλιανην κλπ., ἀλλ’ ἐκεῖ ποὺ περισσότερον ἔχει ἀξίαν τὸ πρᾶγμα καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τονισθῇ καὶ νὰ σημειωθῇ, εἶναι τὰ ἀρχαῖα, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν εἰς τὸν Μεσοπόταμον, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὸν κάμπον τοῦ Φανουρίου καὶ ὑπῆρχεν ἐκεῖ μία ἀρχαία πόλις, ἡ Ἔφυρα καὶ σημειώνεται εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ ἀπὸ τοὺς ἱστορικούς, ὅτι ἐκεῖ ὑπῆρχεν ἀκρόπολις προομηρικὴ τῆς πόλεως αὐτῆς, τῆς Ἐφύρας, καὶ λέγεται, ὅτι ἐκεῖ μετέβη ὁ Ὀδυσσεὺς νὰ προμηθευθῇ δηλητήρια ἀπὸ τὸν βασιλέα Μυρμηρίδα. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἱστορικὰ τὰ λέγω, διότι εἶναι ἄξια ἐνδιαφέροντος δι’ ἕνα τόπον, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ προσεχθῇ ὅλως ἰδιαιτέρως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς διὰ τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ξένων τουριστῶν. Εἰς τὴν πόλιν αὐτὴν εὑρέθησαν σκελετοὶ μικρῶν παιδιῶν τῆς δευτέρας πρὸ Χριστοῦ χιλιετηρίδος καὶ τὸ τονίζω αὐτό, διότι ἡ Θεσπρωτία, ὡς μία χώρα πολιτισμένη τότε, ἦτο ἡ μόνη χώρα, ἡ ὁποία σημειώνεται τόσον εὐρέως εἰς τὸν Ὅμηρον εἰς ὡρισμένα σημεῖα καὶ εἰς τὴν Ἰλιάδα καὶ τὴν Ὀδύσσειαν. Τελευταίως εὑρέθη ἐκεῖ καὶ ἕνα νεκρομαντεῖον, ἀποτελούμενον ἀπὸ ἕνα μικρὸν τοῖχον, ἀπὸ κεντρικὴν αἴθουσαν, ἔνθεν καὶ ἔνθεν ὑπάρχουν 3 διαμερίσματα καὶ 3 διάδρομοι, τὸ σχῆμα ἦτο σχῆμα μαιάνδρου καὶ ἦτο σκεπασμένον διὰ νὰ ἐπιβάλῃ δέος καὶ πίστιν εἰς τὸν ἐπισκέπτην καὶ ὑπῆρχον καὶ τὰ 4 δωμάτια διὰ τὸν καθαρμὸν τῶν εἰσερχομένων καὶ τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιοῦντο ἀπὸ τὸ προσωπικὸν τοῦ νεκρομαντείου. Ἐδῶ ἀναφέρει καὶ ὁ Ὅμηρος, ὅτι ἦλθεν ὁ Ὀδυσσεὺς καὶ ἀντάμωσε τὸν μάντιν Θερονίκην. Ἐδῶ ἐφυλακίσθη ὁ Ὀδυσσεύς, ἐδῶ ἐστάλησαν καὶ οἱ ἄνθρωποι τοῦ Περιάνδρου καὶ ἠρώτων διὰ νὰ τοὺς εἴπουν ποῦ ὑπάρχουν οἱ θησαυροί. Ἐκεῖ, λοιπόν, εὑρίσκεται τὸ νεκρομαντεῖον καὶ ἄλλα ἀρχαῖα μνημεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν κέντρα τουριστικά, ἰδίως τῶν ξένων, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται διὰ μελέτας καὶ δι’ ἐξέτασιν τῶν ἀρχαιοτήτων τῶν ἰδικῶν μας. Δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰς ἄλλας περιφερείας, ὅπως ἐνθυμοῦμαι καὶ ἀπὸ τὰ μαθητικά μου χρόνια, δὲν ὑπάρχουν εἰς ἄλλα σημεῖα προομηρικὰ τόσον σοβαρὰ μνημεῖα, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ θεωρηθοῦν ὅτι ἀξίζουν μιᾶς προσοχῆς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπαίρεται, ὅτι ἔκαμε θαύματα διὰ τὸν Τουρισμὸν καὶ δὲν βλέπομεν κανένα θαῦμα, ἀλλὰ τοὐναντίον βλέπομεν τὰ θαύματα τῆς φύσεως, ἡ ὁποία εἶχε κάμει θαύματα. Παρέλειψα νὰ ἀναφέρω ὡς ὡραίαν τοποθεσίαν τουριστικοῦ ἐνδιαφέροντος τὴν Πάργαν, ἥτις καὶ ἱστορικὴ καὶ ὡραία παραλιακὴ πόλις εἶναι, ἐπίσης καὶ τὸ ἱστορικὸν Σοῦλι, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται ἕνας φάρος πολεμικὸς τῶν ἀγώνων τοῦ Ἔθνους μας, εἰς τὸ ὁποῖον ἐξεπαιδεύθησαν πλεῖστοι πολέμαρχοι τοῦ ἀγῶνος τοῦ 1821. Τὸ Σοῦλι, τὸ ὁποῖον διδάσκεται ἡ Ἑλληνικὴ νεολαία εἰς τὰ Γυμνάσια καὶ δὲν ξέρει ποὺ κεῖται, ἐνῷ ἠδύνατο εἰς τὴν σημερινήν μας ἐποχὴν νὰ ἀποκτήσῃ δρόμον, νὰ γίνῃ προσκύνημα τῶν νέων. Καὶ ὅμως δὲν ἔχει. Τελευταίως ἐδόθη μία μικρὰ πίστωσις 100.000 δραχμῶν, ἀλλὰ δὲν ἐξήρκεσεν οὔτε διὰ 500 μέτρα. Ἔφθασεν ὡς τὴν Σκάλα τῆς Τζαβέλλαινας καὶ ἐσταμάτησεν. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πάνω τσακίζονται καὶ τὰ ζῶα ἀκόμη.

§126Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Θέλετε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν;

§127Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Νὰ σᾶς τὴν δώσω ἐγώ, κύριε συνάδελφε. Θέλετε νὰ εἴπητε διὰ τὸ δάνειον. Αὐτό, ὅμως, συνήφθη ἀπὸ τὸ Νομοταμεῖον καὶ πληρώνεται ἀπὸ ἔσοδα τῶν κατοίκων (φορολογία βενζίνης κλπ.). Οὐδὲν ἔργον ἔγινε στὸ Σοῦλι, οὔτε εἰς τὴν Θεσπρωτίαν, οὔτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας τὴν Παραμυθιάν, οὔτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φιλιατῶν, οὔτε εἰς τὴν κοινήν μας ἐπαρχίαν τῆς Ἡγουμενίτσης. Ἐννοῶ ἀπὸ τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ τὰς ἐπενδύσεις.

§128Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Πράγματι, ἡ περιοχὴ τοῦ Σουλίου ἦτο μέχρι πρό τινος ἀπομεμονωμένη. Συνήφθη, ὅμως, δάνειον 10 ἑκατομμυρίων ἀπὸ τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον καὶ ἤδη, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὴ Μ.Ο.Μ.Α., ἐκτελεῖται ἔργον, τοῦ ὁποίου ἡ συνολικὴ δαπάνη θὰ ἀνέλθῃ εἰς 55 ἑκατομμύρια περίπου δραχμῶν. Καὶ οὕτω θὰ συνδεθῇ τὸ ἡρωϊκὸν Σοῦλι, ἐλπίζω δὲ ὅτι μέχρι τοῦ Πάσχα θὰ ἀρχίσῃ καὶ ἡ συγκοινωνία διὰ λεωφορείου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Νεκρομαντεῖον, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διαθέσῃ μικρὸν κονδύλιον 100.000 δραχμῶν, διὰ νὰ κτισθῇ ἡ ἐκκλησία τοῦ χωρίου καὶ νὰ εὐχερανθῇ οὕτως ἡ ἀποκάλυψις τοῦ Νεκρομαντείου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ διαθέσῃ αὐτὸ τὸ ἐλάχιστον ποσόν.

§129Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Παρηκολούθησα ὅλες αὐτὲς τὶς ἡμέρες τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως καὶ εὑρίσκομαι πρὸ ἀπορίας. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ συναδέλφου κ. Βασιλάτου, ἀφεώρα τὰ θέματα τοῦ τουρισμοῦ τῶν νήσων Ἰθάκης καὶ Κεφαλληνίας. Καὶ ἡ ἐπερώτησις αὕτη ἐγενικεύθη. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ γενίκευσις θὰ ἔπρεπε καὶ πάλιν νὰ ἀφορᾷ θέματα τῆς Ἰθάκης καὶ Κεφαλληνίας. Ἐδῶ ἀντιθέτως, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα. Συζητοῦμεν περὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὸν τουρισμὸν καὶ μὲ τὰς νήσους αὐτάς. Δηλαδὴ ὑπάρχει πλήρης παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ. Βεβαίως ἡ παρατήρησίς μου αὕτη δὲν ἀφορᾷ τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ἀξιότιμον κ. συνάδελφον. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέραν, θὰ πρέπει νὰ δικονομηθῇ ἡ συζήτησις, νὰ περιορισθῶμεν κατὰ τὰς ἀγορεύσεις μας εἰς τὸ θέμα τοῦ τουρισμοῦ, διότι ἄλλως ἐγκαταλείπομεν τὸν Κανονισμὸν καὶ δὲν πρόκειται νὰ τελειώσωμεν ποτὲ μὲ τὴν ἐπερώτησιν αὐτήν.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἡλιόπουλε, ἐξ ἀφορμῆς τῆς διακοπῆς σας, ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὰς παρατηρήσεις σας καὶ θὰ προχωρήσωμεν πλέον ἐντὸς τοῦ θέματος.

§131Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ἡλιόπουλε, καὶ ἐγὼ ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου εἶπον, ὅτι ἐγένετο ἐκτροπὴ ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις καὶ ἔλαβον τὸν λόγον ἀρκετοὶ συνάδελφοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν διὰ τὰς ἐπαρχίας των καὶ τὸν τουρισμὸν τῶν ἐπαρχιῶν των, ἐγὼ δὲν θὰ ἀποτελέσω ἐξαίρεσιν. Ἄλλωστε, ἐγένετο παραδεκτόν, ὅτι ἀπὸ τὰς μέχρι τοῦδε διεξαχθείσας συζητήσεις προέκυψαν ὡρισμένα καλὰ σημεῖα, ὅπως ἐκεῖνο ἐπὶ π.χ., τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Τούμπας διὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ἀμμοχαλίκων ἐκ τῶν ὁδῶν, τὸ ὁποῖον καὶ ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὸ δεύτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ἀθανασίου διὰ τὸ νεκρομαντεῖον Θεσπρωτίας μὲ τὴν παράκλησιν χορηγήσεως ἑνὸς ποσοῦ...

§132Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Βασιλάτου εἶχε κἄποιον γενικώτερον χαρακτῆρα καὶ ἀνεφέρετο εἰς τὰς νήσους Κεφαλληνίαν καὶ Ἰθάκην. Κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, ὡς ἀνέφερε καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ἀνεμίχθησαν καὶ ἄλλα ἄσχετα θέματα, ὅπως τὸ θέμα τοῦ Λυκαβηττοῦ, τῆς Πάρνηθος κλπ. καὶ ἡ ἐπερώτησις ἔλαβε γενικώτερον χαρακτῆρα. Νομίζω, ὅμως, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ καθιερωθῇ τὸ 10λεπτον, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ τουρισμοῦ καὶ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις των. Εἶναι ἡ πέμπτη συνεδρίασις καὶ δὲν γνωρίζω πότε θὰ τελειώσωμεν.

§133Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀθανασίου ὑπέβαλε μίαν παράκλησιν πρὸ ὀλίγου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὸ Νεκρομαντεῖον Θεσπρωτίας καὶ τὴν χορήγησιν ἑνὸς ποσοῦ 100.000 δραχ., διὰ τὴν ἀποκάλυψιν καὶ τοῦ ὑπολοίπου τμήματος αὐτοῦ. Ἐγὼ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πλειοδοτῶ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὄχι μόνον 100.000, ἀλλὰ 200 καὶ 300.000 νὰ διαθέσῃ, διὰ νὰ ἀποκαλυφθῇ τὸ μνημεῖον αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδώσῃ σημαντικὴν τουριστικὴν κίνησιν εἰς τὴν περιοχήν.

§134Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ναί, ναί, κύριε συνάδελφε, θὰ τὸ ἐξετάσω τὸ θέμα.

§135Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ἀθανασίου, ὁ ὁποῖος ἐπεκαλέσθη τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων εἰς τὸ Σοῦλι. Πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ χρημάτων ἄλλων, πλὴν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐδανείσθη τὸ Νομοταμεῖον ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιστρέψῃ ἐντόκως ἐντὸς 20ετίας. Διὰ τὴν ἐξόφλησιν δὲ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, ἐπιβαρύνεται ὁ λαὸς τῆς Θεσπρωτίας ἐκ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς βενζίνης καὶ ἄλλων εἰδῶν. Πέραν τούτου, δὲν εἶναι ἀκριβές, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀθανασίου, ὅτι τὸ δάνειον αὐτὸ προεκλήθη ἀπὸ συναδέλφους τῆς Ε.Ρ.Ε. ἢ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Προεκλήθη ἀπὸ ἐμὲ κατὰ τὸ ἔτος 1957–58, ὅτε ἀνέγνωσα εἰς ἐφημερίδα, ὅτι ἐχορηγήθη εἰς τὸν Νομὸν Ἠλείας, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, 15.000.000 διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν ὁδοποιΐαν. Τοῦτο ἀνεκίνησα διὰ τὴν Θεσπρωτίαν συνεχῶς ἔκτοτε καὶ μόλις τὸ 1956 κατώρθωσε νὰ τὸ ἐγκρίνῃ ἡ Κυβέρνησις. Συνεπῶς, οἱ δρόμοι τοῦ δανείου εἶναι προϊὸν εἰσφορᾶς τῶν Θεσπρωτῶν καὶ οὐχὶ ἐνδιαφέροντος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐπανέρχομαι ἤδη εἰς τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι. Ἐκτὸς τῶν ὡραίων καὶ γραφικῶν τοποθεσιῶν τῆς Ἠπείρου, ὑπάρχουν καὶ ἀρχαιότητες, ὅπως καὶ βυζαντινὰ μνημεῖα, τόσον εἰς τὴν Ἄρταν, Θεσπρωτίαν, τὴν περιοχὴν Ἰωαννίνων καὶ Ζαγορίου σημαντικῆς σημασίας, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον ἐπισκέψεως ξένων τουριστῶν καὶ νὰ κινήσουν τὰς περιοχὰς αὐτὰς τουριστικῶς, αἱ ὁποῖαι κυριολεκτικῶς ἔχουν μαρανθῆ οἰκονομικῶς. Ὑπάρχουν, ἐπίσης, νεώτερα ἱστορικὰ μνημεῖα, τὸ Καλπάκι, ἐκεῖ ὅπου προσφάτως ἐθεμελιώθη τὸ ΟΧΙ τοῦ 1940, τὸ ὁποῖον ἐθεμελίωσεν ὁ ἀείμνηστος ἀρχηγὸς Κατσιμῆτρος διὰ τῆς παρατάξεως τῆς 8ης Μεραρχίας καὶ ἔδωσε τὴν πρώτην περιφανῆ νίκην εἰς τὴν Ἑλλάδα, παρὰ τὰς ἀντιθέτους διαταγὰς τοῦ ἀειμνήστου Στρατάρχου περὶ συμπτύξεώς του εἰς Τζουμέρκα καὶ Μέτσοβον. Περαιτέρω, ὑπάρχει ἡ Κόνιτσα, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ λόγῳ τῶν προσφάτων γεγονότων, ἔχει μίαν ἱστορίαν, τὴν ὁποίαν γνωρίζουν ὅσοι ἐπολέμησαν μαζί μας. Ἡ Ἤπειρος, κύριοι βουλευταί, λόγῳ τῆς γεωγραφικῆς της θέσεως καὶ εὑρισκομένη εἰς τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Τουρισμὸς ἔχει γίνει ἐπιδημία ὅλων τῶν λαῶν, εἶχε τὴν εὔνοιαν τῆς τύχης εἰς αὐτὴν τὴν τουριστικὴν κοσμογονίαν νὰ εὑρίσκεται κοντὰ εἰς τὴν Δύσιν καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν Ἰταλίαν, ὅπου ὁ Τουρισμὸς ἔχει ἀναπτυχθῆ τεραστίως καὶ ἀπ’ ὅπου ἐλπίζομεν τὴν ἀνάπτυξίν του εἰς μέγιστον βαθμὸν καὶ τοῦ ἐν Ἑλλάδι τουρισμοῦ τῶν ξένων. Δυστυχῶς, σφάλματα πολιτικὰ τῶν προγόνων τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἔχει κρίνει ἡ ἱστορία, μᾶς ἐστέρησε τοῦ μαρτυροῦντος σήμερον τμήματος τῆς Ἠπείρου, τὴν Βόρειον Ἤπειρον, τὴν ὁποίαν ὁ μέγας πολιτικὸς τοῦ αἰῶνος μας Ἐλευθέριος Βενιζέλος ἠγωνίσθη νὰ συμπεριλάβῃ μέχρι τοῦ Αὐλῶνος, ὁπότε μεταξὺ Ὀτράντο καὶ Αὐλῶνος, θὰ ἐδημιουργεῖτο ἕνα Ρίον–Ἀντίρριον μοναδικὸν διὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν τουριστικὴν Ἰταλίαν. Ἀλλὰ καὶ ἐντεῦθεν τοῦ Αὐλῶνος, ἐὰν ἐτίθεντο τὰ σύνορά μας, ὁ γραφικὸς λιμὴν τῶν Ἁγίων Σαράντα θὰ ἦτο ὁ ἐνδεδειγμένος διὰ τὸ φέρυ–μπώτ, ὡς ὁ πλησιέστερος λιμὴν τῆς Ἠπείρου. Τώρα προεκρίθη ὡς τοιοῦτος ὁ ἐπίσης ὡραιότερος καὶ γραφικώτερος λιμὴν τῆς Ἡγουμενίτσης, ὡς λιμὴν συνδέσεως τῆς Ἰταλίας μὲ τὴν Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα καὶ μὲ προσέγγισιν εἰς Κέρκυραν. Δυστυχῶς, ἀπὸ ἐπεμβάσεις πολιτικάς, ἰσχυροτέρας τῶν Ἠπειρωτῶν πολιτικῶν, τὰ πράγματα μετεβλήθησαν καὶ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς προσωρινότητος, ἔγιναν αἱ Πάτραι λιμὴν προσορμήσεως καὶ ἡ Ἡγουμενίτσα ἁπλοῦς λιμὴν προσεγγίσεως. Πρὶν ἢ δρομολογηθῇ, κύριοι βουλευταί, τὸ φέρυ–μπὼτ Ἰταλίας–Ἑλλάδος, ἔγιναν πολλαὶ συζητήσεις καὶ ἐζητήθη ἡ γνώμη εἰδικῶν. Μία ἐκ τῶν συζητήσεων, ἡ κυριωτέρα, ἐγένετο εἰς τὴν Σχολὴν Βιομηχανικῶν Σπουδῶν, παρουσία ἐκπροσώπων τοῦ Ε.Ο.Τ., καθηγητῶν τοῦ Πολυτεχνείου, Δημάρχων Κερκύρας καὶ Ἠπείρου καὶ τῶν βουλευτῶν των. Κατὰ ταύτην ἐξητάσθη τὸ ζήτημα εὐρέως. Ὁ εἰδικὸς σύμβουλος τοῦ Ε.Ο.Τ. κ. Πεσμαζόγλου ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ πλήρης λύσις, ἀπὸ ἀπόψεως πορθμείου, εἶναι ἡ σύνδεσις μετὰ τῆς Κερκύρας καὶ ὅτι ἡ λύσις τῆς διὰ πορθμείου συνδέσεως πρὸς τὰς Πάτρας εἶναι ἀνεδαφική. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δ. Σ. τοῦ Ε.Ο.Τ. κ. Ἀγαθοκλῆς, ἀπέκλινεν ὑπὲρ τῆς λύσεως τοῦ πορθμείου διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ μέσου ὅρου Εὐρωπαίου, ὁ ὁποῖος προτιμᾶ νὰ ἔρχεται μὲ τὸ αὐτοκίνητόν του. Ὁ Πρύτανις τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου κ. Πίππας εἶπεν: Ἀποκλείω τὴν συζήτησιν Πατρῶν. Δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἰσχυρισθῇ σοβαρὰ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ πάῃ φέρυ–μπὼτ εἰς τὰς Πάτρας. Ὁ καθηγητὴς τοῦ Πολυτεχνείου κ. Φραγκούλης ὑπεστήριξεν, ὅτι τὸ αὐτοκίνητον εἶναι ἐκεῖνο ποὺ θὰ ἐπιβάλῃ τὸ εἶδος τοῦ πλοίου. Διάφοροι ἄλλοι ὁμιληταί, ὡς οἱ κ.κ. Σ. Κωστόπουλος, Δεσύλλας καὶ οἱ βουλευταὶ Ἠπείρου, Κερκύρας, ὑπεστήριξαν τὸ πορθμεῖον Ἰταλίας–Κερκύρας–Ἡγουμενίτσης. Τὸ πόρισμα τῶν συζητήσεων ὑπεβλήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐνέκρινε τὴν πώλησιν τοῦ φέρυ–μπώτ, τὸ ὁποῖον εἶχε παραγγείλει εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν δρομολόγησιν αὐτοῦ τρὶς τῆς ἑβδομάδος εἰς Ἡγουμενίτσαν, Κέρκυραν, Πρίντεζι, ὑπογραφείσης πρὸς τοῦτο μὲ τὴν ΕΛ-ΜΕΣ τὴν 28 Ἰουλίου 1959 τῆς συμβάσεως δρομολογήσεως δι’ ἓν ἔτος, τὴν ὁποίαν ἐνέκρινε καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Παραδόξως, τὸ Συμβούλιον τοῦ Ε.Ο.Τ. ἐνέκρινε μεταγενεστέραν αἴτησιν τῆς ΕΛΜΕΣ, ὅπως αὐξηθοῦν εἰς 2 ἀκόμη τὰ δρομολόγια μὲ προσόρμησιν εἰς Πάτρας, τὴν ὁποίαν ἔκρινε καὶ ὁ Ε.Ο.Τ. τὴν 24.10.59 καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ναυτιλίας. Τὰς ἀποφάσεις ταύτας ἠκύρωσε τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας μὲ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 735)1960 ἀπόφασίν του καὶ 3 ἄλλας ἐν συνεχεία, δεχθὲν ὅτι ἡ διακήρυξις, ἐκδοθεῖσα κατ’ ἐξουσιοδότησιν τοῦ νόμου, διελάμβανεν ὅτι ἡ διαδρομὴ τοῦ φέρυ–μπὼτ θὰ εἶναι Πρίντεζι–Ἡγουμενίτσα μὲ προσέγγισιν εἰς Κέρκυραν. Παρὰ ταῦτα, συνεχίσθη ἔκτοτε ἡ δρομολόγησις πρὸς Πάτρας κατὰ δύο δρομολόγια τὸ 1960 καὶ τὸ 1961, ὅτε ἤρχισε καὶ τὸ ἰταλικὸν «Ἀππία», ἡ Ἡγουμενίτσα ἔγινε λιμὴν προσεγγίσεως, ἡ δὲ Πάτρα ὁ τελικὸς λιμὴν προσορμήσεως. Ἡ δυσφορία καὶ αἱ διαμαρτυρίαι τῶν Ἠπειρωτῶν ὑπῆρξαν διαρκεῖς καὶ ἔντονοι καὶ συνεχίζονται ἔκτοτε. Πρὸ ἡμερῶν μάλιστα, ἡτοιμάσθησαν ὁ Δήμαρχος Ἰωαννίνων μὲ ἀντιπροσωπείαν τῶν Ὀργανώσεων νὰ ἐπισκεφθῇ τὰς Ἀθήνας πρὸς ἐπίδοσιν τοῦ πορίσματος τῶν συσκέψεων ποὺ ἔγιναν τελευταίως εἰς Ἰωάννινα. Τὸ παράπονον τῶν Ἠπειρωτῶν εἶναι βάσιμον. Διότι οἱ ἁρμόδιοι παρενόησαν καὶ συμπεριεφέρθησαν ἀστόργως κατὰ τῆς Ἠπείρου. Τῆς ἀπέσπασαν ὅλην σχεδὸν τὴν τουριστικὴν κίνησιν καὶ τὴν ἀπεγύμνωσαν ἀπὸ τουριστικὸν ἐνδιαφέρον. Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοὶ τῆς κινήσεως αὐτοκινήτων καὶ τουριστῶν τοῦ 1961:

Αὐτοκίνητα: 8.235 πρὸς Ἰταλίαν καὶ 8.490 πρὸς Ἑλλάδα. Λιμένες ἀποβιβάσεως: Εἰς Πάτρας 53.459 ἐπιβάται καὶ 9.905 αὐτοκίνητα. Εἰς Ἡγουμενίτσαν 19.347 ἐπιβάται καὶ 5.206 αὐτοκίνητα. Εἰς Κέρκυραν 18.493 ἐπιβάται καὶ 1.614 αὐτοκίνητα. Ἐξ αὐτῶν, τὸ ἑλληνικὸν «Ἐγνατία» μετέφερε 50.468 ἐπιβάτας καὶ 10.071 αὐτοκίνητα, τὸ δὲ ἰταλικὸν «Ἀππία» 40.831 ἐπιβάτας καὶ 6.659 αὐτοκίνητα. Ἐκ τοῦ ἀνωτέρω ἀριθμοῦ εἶναι καταφανὴς ἡ γενομένη ἀδικία εἰς τὴν Ἤπειρον. Διότι ὅλοι οἱ ἀνωτέρω τουρίσται μὲ τὰ αὐτοκίνητά των, ἀποβιβαζόμενοι εἰς Ἡγουμενίτσαν, θὰ κατηυθύνοντο μέσῳ Ἰωαννίνων εἰς Πελοπόννησον καὶ θὰ ὠφελεῖτο καὶ ἡ Ἤπειρος καὶ ἡ Πελοπόννησος καὶ ἡ λοιπὴ Ἑλλάς. Ἐδαπανήθησαν ἑκατομμύρια ὁλόκληρα ἔγινεν ἕνας ὡραῖος πράγματι δρόμος, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξυπηρετῇ τὴν Πάτραν καὶ τὴν Πελοπόννησον, εἰς τὴν ὁποίαν καταφεύγει τὸ πλεῖστον μέρος τῶν τουριστῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μίχας). Ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, κ. συνάδελφοι, εἶχον ὑποστηρίξει καὶ τὸ 1956 καὶ τὸ 1957, καθὼς καὶ εἰς συσκέψεις, ὅτι ἡ συμφέρουσα διαδρομὴ εἶναι ἡ Ἡγουμενίτσης, Ἰωαννίνων, Μετσόβου, Μετεώρων Θεσσαλίας, Βοιωτίας, Ἀττικῆς καὶ ἐκεῖθεν διὰ Κορίνθου, Ἐπιδαύρου, Ὀλυμπίας, Πατρῶν, Ἀντιρρίου, Ἀγρινίου, Ἄρτης, Πρεβέζης θὰ κατέληγον εἰς Ἡγουμενίτσαν πρὸς ἐπιβίβασιν. Θὰ ἐγίνετο ἕνας θαυμάσιος μεγάλος κύκλος, ὁ ὁποῖος θὰ ὠφέλει ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Μὲ μονόδρομον καὶ οὐχὶ ὅπως ὁ γενόμενος. Διότι, ὅπως ἐτόνισε καὶ ὁ πρώην Ὑπουργὸς κ. Τσάτσος εἰς τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν του, εἶναι συμφέρον εἰς τὴν χώραν μας νὰ παραμένουν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον οἱ τουρίσται. Δυστυχῶς, ἐπεκράτησαν οἱ πολιτικοὶ παράγοντες Πατρῶν.

§136Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ ἀνεφέρατε τὰς Πάτρας εἰδικώτερον διὰ τὰς προσεγγίσεις τῶν Φέρρυ– Μπώτ, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ δέσμευσις ἀφεώρα μόνον τὸ «Ἐγνατία». Διὰ τὸ «Ἀππία» οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ τὸ δεσμεύσῃ Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι τὸ «Ἐγνατία» θὰ ὑφίστατο ἀθέμιτον συναγωνισμόν. Ὡς προεῖπον τὸ «Ἀππία» δὲν ἦτο δυνατὸν οὐδεὶς νὰ τὸ δεσμεύσῃ νὰ προσεγγίζῃ εἰς τὰς Πάτρας.

§137Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ὅταν ἐγένετο συγχρόνως θὰ ὑπῆρχεν αὐτὸ ποὺ λέτε. Ἀλλὰ τὸ «Ἐγνατία» προηγήθη ἓν ἔτος.

§138Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ἦτο τεχνικῶς ἐφικτὴ ἡ προσέγγισις εἰς Ἡγουμενίτσαν τοῦ «Ἐγνατία».

§139Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Διὰ νὰ μὴ προσεγγίζουν τὰ φέρρυ–μπὼτ εἰς Ἡγουμενίτσαν, προεκλήθη ἀνασκαφὴ τῶν δρόμων, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ γίνῃ τμηματικῶς καὶ νὰ ἐξυπηρετοῦνται καὶ τὰ αὐτοκίνητα. Ἡ Πάτρα καὶ αἱ Ἀθῆναι, κ. Φωτήλα, δὲν ἔχουν ἀνάγκην ἀπὸ τουρίστας. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι κατὰ τὸ περασμένον ἔτος ἀφίχθησαν εἰς Ἀθήνας καὶ εἰς Πάτρας 50.000 τουρίσται μὲ πλοῖα ἐκτὸς τῶν ἄλλων ποὺ ἀφίχθησαν μὲ ἀεροπλάνα. Εἰς τὰς Πάτρας καὶ τὰς Ἀθήνας ἔρχονται οἱ εὔποροι τουρίσται, ἐκεῖνοι περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησε καὶ ὁ κ. Τσάτσος.

§140Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Πάτρα δὲν φοβεῖται. Ἔχει τὸ «Ἀππία», τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ μεγαλύτερον τοῦ «Ἐγνατία». Συνεπῶς, ὅσοι ἤθελον νὰ ἀποβιβασθοῦν εἰς τὰς Πάτρας, θὰ ἔπαιρναν τὸ «Ἀππία». Ἡ προσέγγισις τοῦ «Ἐγνατία» εἰς Ἡγουμενίτσαν θὰ ὑφίστατο τὸν ἀθέμιτον συναγωνισμὸν ἀπὸ τὸ «Ἀππία».

§141Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὄχι, διότι ὑπάρχει σύμβασις μεταξὺ Ἑλλάδος–Ἰταλίας, μεταξὺ Ε.Ο.Τ. καὶ «Ἀδριάτικα» διὰ τὰ δρομολόγια ἑκάστου φέρρυ–μπώτ. Ἔφθασαν, κ. συνάδελφε, μέχρι τοῦ σημείου, τὴν διαδρομὴν Ἡγουμενίτσης–Πατρῶν νὰ τὴν διατιμήσουν ἕνα δολλάριον περισσότερον ἀπὸ τὴν διαδρομὴν Βρινδησίου– Ἡγουμενίτσης. Ἐρωτῶ, καὶ αὐτὸ δὲ εἶναι σαμποτάρισμα τοῦ λιμένος τῆς Ἡγουμενίτσης; Ἦταν ἀνάγκη νὰ ἐπαναστατήσουν εἰς Ἤπειρον διὰ νὰ αὐξηθῇ κατὰ τι τὸ εἰσιτήριον; Ἔφθασαν ἀκόμα νὰ κυκλοφορήσουν προκηρύξεις εἰς φέρρυ– μπὼτ ποὺ παρουσίαζαν τὴν Ἤπειρον ὡς χώραν ληστροκρατουμένην διὰ νὰ σπάσουν τὴν ἀποβίβασιν εἰς Ἡγουμενίτσαν. Διεμαρτυρήθησαν οἱ Ἠπειρῶται καὶ αἱ ὀργανώσεις αὐτῶν διὰ τὰ ὅσα συνέβαιναν διὰ τὸ σαμποτάρισμα τοῦ λιμένος τῆς Ἡγουμενίτσης, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσε σημασίαν. Ἐπιπροσθέτως σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἡ Πάτρα εἶχε καὶ τὴν συμπαράστασιν τοῦ κ. Ἀβέρωφ, ὁ ὁποῖος εἰς λόγον ποὺ ἐξεφώνησεν εἶπεν, ὅτι «θὰ ἔχῃ καὶ ἡ Ἡγουμενίτσα φέρρυ– μπώτ, ἀλλὰ δὲν θὰ ἐγκαταλείψωμεν καὶ τὰς Πάτρας». Τὸ αὐτὸ εἶχε πεῖ καὶ διὰ τὸ Πανεπιστήμιον, δηλαδή, ὅτι θὰ ἔχουν καὶ τὰ Ἰωάννινα Πανεπιστήμιον, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ καὶ ἡ Πάτρα. Αὐτὰ ἔγιναν εἰς βάρος τῆς Ἡγουμενίτσης, εἰς βάρος τῆς Ἠπείρου. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βασιλᾶτος, ἐπερώτησε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν Προεδρίας Κυβερνήσεως διὰ τὴν παρέλκυσιν ἐνδιαφέροντος ἀπὸ πλευρᾶς τουριστικῆς ἀναπτύξεως τῶν νήσων Ζακύνθου καὶ Κεφαλληνίας. Ὡμίλησαν πολλοὶ ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, ὡμίλησαν οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ καὶ ὡρισμένοι ἐκ τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ καὶ οἱ κ. κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως ἐξῆρον τὴν τουριστικὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ μᾶς ἐξέθεσαν νούμερα ποὺ καὶ εἰς τὸ ἄκουσμά τους ὑπερβάλλουν τὸ τουριστικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἐξ ἰδιαιτέρας μελέτης τῶν ἀριθμῶν ἐξηκρίβωσα, ὅτι οὗτοι δὲν ἦσαν ἀκριβεῖς. Ἦσαν ἀνακριβεῖς. Ὁ κ. Τσάτσος κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Ὑπουργίας του πράγματι, ἐξετέλεσεν ἕνα σημαντικὸν ἔργον ὅσον ἀφορᾷ τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς χώρας μας. Διότι ὡς ἐτόνισε καὶ ὁ ἴδιος τὸν τουρισμὸν τὸν ἐθεώρει ὡς τρίτην βάσιν τῆς οἰκονομίας μας μετὰ τὴν γεωργίαν, κτηνοτροφίαν. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἡ ἀνάπτυξις τοῦ τουρισμοῦ δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς ὡρισμένας ἐνεργείας διὰ τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας μας, διότι ὠθήθη ἐκ τῶν ἔξω. Δηλαδὴ βλέποντας, ὅτι ἐξεδηλώθη εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ Ἀμερικὴν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μανία τουριστικῆς κινήσεως, ἐθεώρησεν ὅτι καὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔπρεπε νὰ ὑστερήσῃ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἔστρεψε τὴν προσοχήν της εἰς τὸν τουρισμὸν μετὰ ἀπὸ τὸ παθητικὸν ποὺ ἐδημιούργησαν αἱ ἐξαγωγαί μας εἰς τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον πληρωμῶν καὶ ἐκάλυψε μὲ τὸ τουριστικὸν συνάλλαγμα πολλὲς ἀνάγκες τῆς οἰκονομίας μας. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως Ὑπουργὸς κ. Μακρῆς, ἀπαντῶν εἰς τὸν συνάδελφον κ. Καψάλην, ἀνέφερε τὰ μεγάλα κονδύλια ποὺ διέθεσεν ἐξ ἐπενδύσεων ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ καὶ συγκρίνων ταῦτα μὲ τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις εἶπεν, ὅτι τὸ 1951 διετέθησαν 23 ἑκατομ. δρχ., 14 τὸ 1952, τὸ 1953 6 ἑκατομ., 13 τὸ 1954, 24 τὸ 1955, 45 τὸ 1957, 192 τὸ 1958, 215 τὸ 1959, 233 τὸ 1960, 270 τὸ 1961 καὶ 232 τὸ 1962.

§142Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὀφείλω νὰ κάμω μίαν ἐπανόρθωσιν. Τὸ 1962 διατίθενται ἐκ τῶν ἐπενδύσεων 575.000.000 ὑπολογιζομένων καὶ τῶν τριῶν τουριστικῶν σκαφῶν.

§143Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἔστω. Αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν. Ἡ σύγκρισις, τὴν ὁποίαν κάμνετε εἶναι ἀπαράδεκτος. Διότι, ἄλλα τοῦ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1951 καὶ ἄλλα τοῦ 1961. Τὰ ἔσοδά μας ἀπὸ στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν τελευταίαν 10ετίαν ἦσαν τὸ ἔτος 1950–51 δρχ. 4.842 δισεκατομμύρια, τὸ 1951–52 δρχ. 5.719 δισ., τὸ 1952–53, 6.997 δισ., τὸ 1953–54 δισεκ. 10.130, τὸ 1954–55 δισεκ. 10.130, τὸ 1954–55 δισεκ. 11.509, τὸ 1955–56 δισεκ. 19.263, τὸ 1957 δισεκ. 15.094, τὸ 1958 δισεκ. 15.641, τὸ 1959 δισεκ. 17.369, τὸ 1960 δισεκ. 18.834, τὸ δὲ 1961 δισεκ. 21.407. Ἐκτὸς αὐτῶν εἶχα καὶ ἀπὸ δύο δισεκατομμύρια ὑπερέσοδα τὸ 1960 καὶ 1961.

§144Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Τὸ 1955 διετέθησαν 240 ἑκ. καὶ τὸ 1961 διετέθησαν 270 ἑκ.

§145Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Τὸ ὕψος τῶν ἐσόδων τὸ 1961 ἦτο τεράστιον, ὥστε νὰ μὴ ἐπαίρεσθε, ὅτι ἐκάματε θαύματα. Ἐν συγκρίσει μὲ τὰ ἔσοδα δὲν διεθέσατε παρὰ ἀσήμαντα διὰ τὸν τουρισμόν. Καὶ μάλιστα μὲ τόσα ὑπερέσοδα.

§146Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Αὐτὸ θὰ συνέβαινε ἐὰν ἐγίνετο καλόπιστος συζήτησις. Ἀφήσατε τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἰς μίαν σοβαρότητα.

§147Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ δὲν μὲ ἱκανοποιεῖτε μὲ τὴν ἀπάντησίν σας. Ὁ τουρισμὸς ἀναφέρεται ἀπὸ τὸν κ. Τσάτσο ὡς τρίτη πηγὴ ἐσόδων. Καὶ ὅμως μὲ 21 δισεκατομμύρια προϋπολογισμὸν καὶ δύο δισεκατομμύρια ὑπερέσοδα, μὲ τόσον μεγάλο καὶ ὀγκώδη προϋπολογισμὸν ἐσόδων, νομίζετε ἆθλον τὸ νὰ διαθέσητε 270 ἑκατομμύρια διὰ τὸν τουρισμόν;

§148Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Παπασταύρου, ἐχρηματίσατε Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὑποστηρίζετε, ὅτι συζητοῦμεν καλοπίστως; Ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ τῶν ὅρων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ εἴπητε, ὅτι τὸ 55% εἶναι διὰ τὰς συντάξεις, τὸ ὁποῖον δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὸ ποσὸν ἐπενδύσεων. Συνεπῶς, θὰ προσθέσητε καὶ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας καὶ ἐπὶ τοῦ ὑπολοίπου θὰ κάμητε τοὺς λογαριασμούς. Τὸ ἔργον τῆς ἐπενδύσεως εἶναι 5.500.000.000. τῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων, ὄχι τῶν ἰδιωτικῶν, διότι αἱ ἰδιωτικαὶ ἀναβιβάζουν τὸ ποσὸν τῶν ἐπενδύσεων. Εἶναι ἐπαρκὲς ἢ ὄχι;

§149Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἴχατε ὑπερέσοδα, κ. Ὑπουργέ, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ διαθέσητε διὰ τὸν τουρισμὸν μεγαλύτερα κονδύλια καὶ ὄχι ὅσα διαθέσατε καὶ μάλιστα πολλὰ εἰς ἔργα ἄσκοπα. Ἦτο ἐκδήλωσις τῆς τάσεως τοῦ τουρισμοῦ εἰς τὴν Εὐρώπην. Αὐτὸ λένε οἱ ἀριθμοὶ τῶν ἄλλων Κρατῶν. Δὲν ὀφείλετε συνεπῶς σὲ ἰδικήν σας προσπάθειαν ἡ βελτίωσις τῶν τελευταίων ἐτῶν.

§150Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἀλλὰ εἰς τὴν ἰδικήν σας;

§151Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κατακρίνω τὴν Κυβέρνησιν διότι ἐνῷ ἦτο εἰς θέσιν νὰ πραγματοποιήσῃ περισσότερα ἔργα καὶ νὰ ἐνισχύσῃ περισσότερον τὸν τουρισμόν, δὲν ἔπραξε τοῦτο. Ἑπομένως, ἡ ἀνάπτυξις τοῦ τουρισμοῦ δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν ἰδικήν σας δραστηριότητα, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ συγκρίνητε τὰ ἔτη 1951–52 μὲ τὰ ἔτη 1961, 62, διότι τότε τὰ πτώματα τῶν θυμάτων τοῦ συμμοριτοπολέμου εὑρίσκοντο ἀκόμη εἰς τὰς χαράδρας τῶν βουνῶν μας, οἱ δὲ ξένοι εἶχον τὸν φόβον, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀσφάλεια εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐκτὸς τούτου δὲν εἶχε κἂν ἀναπτυχθῇ τὸ τουριστικὸν ρεῦμα τῆς ἐποχῆς μας.

§152Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Γνωρίζομεν καὶ ἀπὸ παλαιότερον τὴν δραστηριότητά σας.

§153Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ τουρισμοῦ δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν Κυβερνητικὴν προσπάθειαν, οὔτε εἶναι ἔργον σας, θὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν αὔξησιν τοῦ τουρισμοῦ εἰς τὴν Ἰταλίαν, ἀπὸ στατιστικὴν τοῦ ἰταλικοῦ τουρισμοῦ ἐπίσημον. Ἡ Ἰταλία, τὸ 1948 εἶχε 627.000 τουρίστας διὰ νὰ φθάσῃ τὸ 1960 εἰς 13.000.000. Καὶ ἔφθασε προοδευτικῶς, ὅπως προοδευτικῶς ἐσημειώθη καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἰδοὺ τὶ ἔγινε εἰς Ἰταλίαν: Τὸ 1948, οἱ τουρίσται ἦσαν 627.883 χιλιάδες, τὸ 1949 1.980.000 ἑκ., τὸ 1950 2.588.726 ἑκ., τὸ 1951 3.000.000 ἑκ., τὸ 1952 3.572.000 τὸ 1953 5.000.000 ἑκ., τὸ 1954 6.305.000 ἑκ., τὸ 1955 7.384.700, τὸ 1956 8.773.000 ἑκ., τὸ 1957 10.178.000 ἑκ., τὸ 1958 10.731.000 ἑκ., τὸ 1959 12.000.000 καὶ τὸ 1961 εἰς 13.000.000 ἑκατ. Ἡ μεγάλη αὔξησις καὶ εἰς Ἰταλίαν, ἔγινε τὰ τελευταῖα ἔτη. Ἀπὸ τὸ 1958 καὶ ἐντεῦθεν. Τὸ ἴδιον παρετηρήθη καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀπὸ 68.000 τὸ 1952 ἐφθάσαμεν τὸ 1955 εἰς 108.000, τὸ 1956 εἰς 218.000, τὸ 1957 εἰς 261.000, τὸ 1958 εἰς 276.000, τὸ 1959 εἰς 339.000, τὸ 1960 εἰς 350.000 καὶ τὸ 1961 εἰς 450.000. Ὀφείλεται αὐτὸ εἰς τὴν Κυβέρνησίν σας ἢ εἰς τοὺς ἰδίους λόγους ποὺ ηὔξησαν τὸν τουρισμὸν τῆς Ἰταλίας προοδευτικῶς;

§154Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὀφείλεται αὐτὸ εἰς τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ ἰδική μας πρόοδος ὀφείλεται εἰς τὴν ἰδικήν μας Κυβέρνησιν.

§155Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη, προώδευσεν ὁ τουρισμὸς καὶ ἡ Ἑλλάς, ἀκολουθεῖ τελευταία εἰς τὴν οὐρά, δεδομένου, ὅτι τὸ 1961 εἶχε μόνον 450.000 τουρίστας. Δὲν νομίζω νὰ σᾶς ἱκανοποιῇ αὐτό. Μὲ ὅσα ἔγιναν, δὲν ἠξιοποιήθη ὁ τουρισμός, ὅσον ἔπρεπε Καὶ ἡ ἐντύπωσις τῆς κοινῆς γνώμης εἶναι, ὅτι εἰς τὸ θέμα τοῦ τουρισμοῦ, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσε τὴν δέουσαν προσοχήν, δὲν ἐπέτυχεν ὅσα ἐξαίρει ὅτι ἐπέτυχεν. Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἐννοήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὁ τουρισμὸς συμφέρει εἰς τὴν χώραν μας νὰ ἔλθῃ ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν, διότι εἶναι ἡ πλησιεστέρα χώρα μὲ πληθωρισμὸν τουριστῶν, οἱ ὁποῖοι θέλουν, ἀλλὰ ἀποφεύγουν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα μέσῳ τῆς Αὐστρίας καὶ Γιουγκοσλαβίας λόγῳ τῆς ἀποστάσεως καὶ τῶν δαπανῶν καὶ τῶν κακῶν δρόμων. Θὰ πρέπει ἑπομένως νὰ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις κατὰ πρῶτον λόγον τὴν πύλην τῆς Ἑλλάδος διὰ τὸν τουρισμόν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ Ἤπειρος καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ἀρχίσῃ τὰ τουριστικὰ ἔργα διὰ νὰ καταστήσῃ τὸν τουρισμὸν ἐπωφελῆ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Περαιτέρω ἂς μὴ ἐπαίρεται ἡ Κυβέρνησις, νὰ λέγῃ, ὅτι μόνον αὐτὴ ἐθεμελίωσε τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν εἰς τὴν χώραν μας. Ἐὰν δὲ ἐξακολουθήσουν τὰ ἔργα μὲ τὸν αὐτὸν ρυθμὸν καὶ μὲ τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν, ὡς τώρα χωρὶς ἐπωφελῆ ἱεράρχησιν καὶ μὲ ἀνεξέλεγκτον διάθεσιν χρημάτων δὲν πρόκειται νὰ ἀξιοποιηθῇ ἡ χώρα τουριστικῶς μὲ κανένα ἔργον. Καὶ ὅταν θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐλέγξωμεν ὅλα αὐτὰ θὰ ἀντιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ὠφέλησε τὴν χώραν μὲ τὴν πολιτικήν της αὐτὴν ἀλλὰ τὴν ἐζημίωσε.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§157ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφορὰς ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.50′ μ.μ.)