1962.02.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23η

Πέμπτη 1 Φεβρουαρίου 1962

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω μερικὰς φραστικὰς διορθώσεις.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Συνεπῶς, ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως μὲ τὰς φραστικὰς διορθώσεις τοῦ κ. Ζίγδη. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Περρωτῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§5Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ συμπληρώσεως τῆς παρ. Αʹ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. Δ. 3966)1959 καὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Ν. Δ. 10)16 Σεπτεμβρίου 1926 κ.λ.π. καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κ. Ν. 4952)1931 «περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς Πρεσβευτικῆς καὶ Προξενικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου κλπ», 2) «περὶ δαπανῶν λειτουργίας Ἐπιτροπῆς Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῶν διαπραγματεύσεων καὶ κυρώσεως Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τῆς ἐξ Ὑπουργῶν Ἐπιτροπῆς ἀφορωσῶν εἰς δαπάνας βαρυνούσας τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν» καὶ 3) «περὶ κυρώσεως Συμφωνίας μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἀνωτάτου Στρατηγείου τῶν ἐν Εὐρώπῃ Συμμαχικῶν Δυνάμεων (SHAPE) διὰ τὴν φορολογικὴν καὶ δασμολογικὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἐν Ἑλλάδι Στρατηγείων τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Καμβύσης, Ν. Λαμπρινάκος, Ν. Σκανδαλάκης καὶ Ε. Σκορδίλης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων ἀφορώντων εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ Ἐξαγωγικοῦ Ἐμπορίου».

§6Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχα παρακαλέσει λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, ἡ ἀγόρευσίς μου νὰ ληφθῇ ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε οὐσιαστικῶς δίκαιον, ἀλλὰ τότε θὰ πρέπει ὅλων τῶν βουλευτῶν αἱ ἀγορεύσεις νὰ ἀποδίδωνται μὲ τὸ στενογραφικὸν σύστημα. Εἰς τὸν νέον Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπὸ ψήφισιν, λαμβάνεται πρόσθετος μέριμνα διὰ τὰ πρακτικά. Τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ ἐνημερώθησαν. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι εἶναι ὑπὸ ἐκτύπωσιν οἱ τόμοι τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τῆς τελευταίας συνόδου. Συντόμως θὰ εἴμεθα ἀπολύτως ἐνήμεροι. Φοβοῦμαι, ὅμως, ὅτι εἶναι τεχνικῶς ἀδύνατον νὰ τηρῆται στενογραφημένον τὸ Δελτίον Τύπου, διότι τότε θὰ ἐκδίδεται περὶ τὰς πρωϊνὰς ὥρας, ὁπότε αἱ ἐφημερίδες θὰ ἔχουν κυκλοφορήσει. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἀγόρευσις 10 λεπτῶν, τηρουμένη κατὰ τὸ στενογραφικὸν σύστημα, ἀπαιτεῖ χρόνον μιᾶς καὶ ἡμισείας ὥρας διὰ νὰ ἀποστενογραφηθῇ. Ἴσως δυνηθῶμεν νὰ ἐπιτύχωμεν ὥστε τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ νὰ ἐκδίδωνται ἐγκαιρότερον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ Δελτίον Τύπου νὰ περιλαμβάνωνται ἐστενογραφημέναι αἱ ἀγορεύσεις τῶν βουλευτῶν. Διότι, ὡς εἶπον, ἐὰν ὅλαι αἱ ἀγορεύσεις εἶναι ἐστενογραφημέναι, δὲν θὰ ὑπάρξῃ Δελτίον. Ὅλοι οἱ βουλευταὶ ζητοῦν αἱ ἀγορεύσεις των νὰ εἶναι ἐστενογραφημέναι καὶ τότε θὰ γίνεται ἀγὼν ποῖος νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτος εἰς βάρος τῆς διαρκείας τῶν συνεδριάσεων.

§8Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ τὸ συζητούμενον θέμα εἶναι σοβαρόν........

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς.

§10Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐγὼ σήμερον διὰ νὰ κάμω μίαν πρόχειρον διόρθωσιν τῆς ὁμιλίας μου κατηνάλωσα ὅλην τὴν ἡμέραν. Εἶναι πράγματι τραγῳδία νὰ ὁμιλήσῃ σήμερον κανεὶς καὶ νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν ὁμιλίαν του εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν. Διότι εἶναι ἀνθρωπίνως ἀδύνατον οἱ τόσον εὐσυνείδητοι πρακτικογράφοι νὰ συλλάβουν τόσον πολυπλόκους, ἀλλὰ καὶ εἰδικὰς ἐννοίας μὲ τὴν ταχύτητα μὲ τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖ κανείς. Ὅταν ὁμιλῇ κανεὶς πρὸ κενῶν ἑδωλίων καὶ δίδονται οἱ λόγοι του καθ’ ὃν τρόπον δίδονται ἀπὸ τὰ πρακτικὰ οὐδεὶς ἐξυπηρετεῖται, οὔτε ὁ βουλευτής, οὔτε ἡ ἔννοια τῆς ὑπάρξεως Κοινοβουλίου. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι οὐσιαστικῶς ἔχετε δίκαιον.

§12Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν εἶναι ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει τὸ Ἔθνος. Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε ἀπὸ τὰ πρακτικὰ νὰ δίδωνται αἱ ἀναπτυσσόμεναι ὑφ’ ἑνὸς ἑκάστου βουλευτοῦ ἀπόψεις, διερωτῶμαι: διατί συζητῶμεν; Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ὁμιλῇ κανείς, ὅταν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνημερωθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συντόμως θὰ δημοσιευθῇ ὁ τόμος τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Ἑπομένως, θὰ ὑπάρξῃ διὰ τὴν ἱστορίαν.

§14Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διὰ τὴν ἱστορίαν. Διὰ νὰ τὰ μελετήσῃ ὁ ἱστορικός. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν χρειάζεται ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ αὐτὴν ταύτην τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἔθνους, νὰ ἐνημερωθῇ πλήρως ἡ κοινὴ γνώμη. Δι’ αὐτὸ σᾶς ἐζήτησα ἡ ὁμιλία μου, ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ θέματος, νὰ τεθῇ ἐστενογραφημένη. Ἀτυχῶς δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ παράκλησίς μου.

§15Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Πρόεδρε, νὰ εἴπω δύο λέξεις, περὶ τοῦ Κανονισμοῦ ὁμιλῶ. Εἴπατε προηγουμένως καὶ ὡς εἶναι εἰς ὅλους γνωστόν, ὅτι ἐπίκειται ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ νέου συστήματος τηρήσεως πρακτικῶν. Διὰ τοῦ νέου Κανονισμοῦ προβλέπεται ἡ τήρησις, μονίμως, ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Ἀφοῦ αὐτὸ πρόκειται νὰ γίνῃ μονίμως καὶ συνεχῶς διὰ τὸ μέλλον, διατί δὲν θὰ ἦτο — τὸ ρίπτω εἰς ἰδέα καὶ κάμνω τὴν πρότασιν προκειμένου περὶ τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος τῆς Ε.Ο.Κ., τοῦ ὁποίου τὴν σημασίαν ὅλοι γνωρίζομεν ἀσχέτως, ἐὰν τὸ ψηφίζουν τινὲς καὶ τινὲς δὲν τὸ ψηφίζουν — νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα αὐτὸ εἰς ὅλας τὰς συνεδριάσεις διὰ νὰ δοκιμάσετε πῶς θὰ λειτουργήσῃ τὸ σύστημα αὐτὸ καὶ εἰς τὸ μέλλον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, ἐκ Χανίων, ἀκριβῶς, διότι εἶδα τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι τὰ πρακτικὰ πρέπει νὰ δημοσιεύωνται ἐστενογραφημένα, δι’ αὐτὸ ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν ἰδικήν μου, μὲ τὴν ὁποίαν ἐνισχύω τὸ προσωπικὸν τῶν συντακτῶν κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον, ὥστε νὰ συντάσσωνται τὰ πρακτικὰ κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον. Θὰ τὴν ἴδετε τὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ἡ τροπολογία περὶ ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, τὴν ὁποίαν προέτεινεν ἡ Ἐπιτροπή, εἶναι ἀδύνατον πρακτικῶς νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἀλλὰ δὲν θὰ ὁμιλήσωμεν τώρα περὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ παρεμπιπτόντως ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν.

§17Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ εἶδα τὴν τροπολογίαν σας καὶ ἐπειδὴ ἀνησύχησα ἀπὸ τὴν τροπολογίαν σας, διότι οἱ βουλευταί, οἱ παλαιότεροι ἰδίως, ἀγωνιωδῶς ἀνεμένομεν νὰ λυθῇ κἄποτε τὸ πρόβλημα τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς καὶ εἴχομεν ἐλπίσει, ὅτι θὰ ἐλύετο, ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἀνησύχησα ἀπὸ τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν βλέπω νὰ παίρνῃ τὸ Προεδρεῖον, σᾶς προτείνω μίαν δοκιμήν. Ἐὰν εἶναι ἀδύνατον ἢ ὄχι, δοκιμάσατε.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἔλθῃ ὁ Κανονισμὸς τὸ συζητοῦμεν. Πάντως ἐγὼ ἔχω τὰς καλυτέρας διαθέσεις προκειμένου νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν καλυτέραν δυνατὴν ἀπόδοσιν τῶν πρακτικῶν.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας τῆς συνενούσης τὴν σύνδεσιν μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν πρὸς ἐφαρμογὴν αὐτῆς». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Γυιόκας. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελον, χωρὶς βεβαίως νὰ θέλω νὰ περιορίσω τοὺς ρήτορας, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίσουν τὰ Κόμματα ἀνὰ 1–2 ἀγορητὰς διὰ νὰ τελειώσῃ εἰ δυνατὸν ἐντὸς δύο εἰσέτι συνεδριάσεων ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου.

§19ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Κύριε Πρόεδρε...

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ Πρόεδρος, μὴ διακόπτετε. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς προστατεύει πάντα, ἂς προστατευθῇ καὶ αὐτὸς ὑφ’ ὑμῶν ὅταν ὁμιλῇ. Εἰς τὰ ἁρμόδια Κοινοβούλια εἰσήχθη ἤδη πρὸς ψήφισιν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ἀφορῶν τὴν Ἑλλάδα, δὲν θὰ ἔπρεπεν ἡ Ἑλλὰς νὰ καθυστερήσῃ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἐπρότεινον — ἡ Κυβέρνησις μὲ εἰδοποίησεν, ὅτι δέχεται νὰ παραιτηθοῦν τοῦ λόγου οἱ κυβερνητικοὶ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι, ἔχουν καὶ αὐτοὶ τὴν φιλοδοξίαν νὰ συνεισφέρουν τὰ φῶτα των κατὰ τὴν συζήτησιν — ἐὰν εἶναι δυνατὸν καὶ τὰ ἄλλα Κόμματα νὰ ὁρίσουν ἀπὸ 1–2 ἀγορητὰς εἰς τρόπον, ὥστε τὴν προσεχῆ Δευτέραν μὲ μακρὰν καὶ ὁλονύκτιον, ἐν ἀνάγκῃ, συνεδρίασιν νὰ τελειώσωμεν τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν. Κάμνω, ἁπλῶς, μίαν παράκλησιν. Δὲν προτίθεμαι νὰ ἐπιβάλω τὴν ἄποψίν μου. Ὁρίστε κ. Γυιόκα.

§21Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ ἄνοδος τοῦ κ. Γυιόκα ἐπιβεβαιώνει, ὅτι παραιτοῦνται οἱ κυβερνητικοὶ βουλευταί.

§22Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μητσοτάκη, αὐτὴν τὴν στιγμὴν σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δέχεται νὰ παραιτηθοῦν ὅλοι οἱ κυβερνητικοὶ βουλευταί, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ὁρισθοῦν δύο ἀγορηταὶ ἐξ ἑκάστου Κόμματος.

§24Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ κυβερνητικῆς πλευρᾶς ὑπῆρξε καὶ θὰ ὑπάρχῃ ἐν συνεχείᾳ ἡ εὐχέρεια νὰ ὁμιλοῦν κατ’ ἐπανάληψιν οἱ κ.κ. Ὑπουργοί. Ἑπομένως, ἡ παραίτησις τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως δὲν λύει τὸ θέμα. Θὰ πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ ἤρχισεν, ὥστε νὰ ἠμπορέσουν συνάδελφοι ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπολίτευσιν μὲ κἄποιαν ἄνεσιν νὰ πάρουν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος. Διότι ἢ εἶναι σπουδαῖον τὸ θέμα ἢ δὲν εἶναι. Καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι κοινὴ ἡ ἄποψις, ὅτι εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα θέματα ποὺ ἀπησχόλησαν τὴν Βουλήν, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξουν περιορισμοὶ κατὰ τὴν συζήτησίν του.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ἐπετρέπετο νὰ ἔχῃ καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς γνώμην ἐπὶ τῶν θεμάτων — ὄχι ἐπὶ τῆς οὐσίας τῶν θεμάτων, διότι δὲν ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμὸς νὰ μετέχῃ τῶν συζητήσεων — ἐγὼ πιστεύω, ὅτι τὰ σπουδαῖα θέματα δι’ ὀλίγων ρητόρων, ἐντεταλμένων ὑπὸ τῶν Κομμάτων των, ἀναπτυσσόμενα, λαμβάνουν μεγαλυτέραν σπουδαιότητα κατὰ τὴν συζήτησιν, παρὰ ἐὰν ἐγένετο μία συζήτησις ἄνευ κατευθύνσεως. Προσωπική μου γνώμη εἶναι αὐτό.

§26Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. συναδέλφου ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια τοῦ κόσμου, τὰ σπουδαιότερα θέματα συζητοῦνται εἰς μίαν εἰς δύο, εἰς τρεῖς τὸ πολύ, συνεδριάσεις. Δὲν ὑπάρχει κανένα Κοινοβούλιον, εἰς ὁλόκληρον τὴν ὑφήλιον, τὸ ὁποῖον νὰ συζητῇ ἐπὶ οἱουδήποτε θέματος, ὁσονδήποτε σοβαροῦ, ὅσον συζητοῦμεν ἡμεῖς. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ὅλοι θὰ συμφωνήσωμεν μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος, ὅτι δηλαδή, θὰ ἦτο δυνατὸν ἕκαστον Κόμμα νὰ ὁρίσῃ δύο κυρίους ρήτορας, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐκθέσουν ἐν πλάτει τὰς ἀπόψεις τῆς παρατάξεώς των. Αὐτὸ δὲν θὰ ἐμείωνε τὴν σοβαρότητα τῆς συζητήσεως. Ἀντιθέτως, θὰ μετέβαλε τὴν σειρὰν τῶν μονολόγων εἰς πραγματικὴν συζήτησιν, εἰς διάλογον, καὶ θὰ ἔδιδε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν νὰ ἐργασθῇ καὶ αὐτὴ μὲ τὰς μεθόδους, μὲ τὰς ὁποίας ἐκρίθη ἀπαραίτητον νὰ ἐργάζωνται ὅλαι αἱ Βουλαί, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ κόσμου.

§27Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθές, ὅτι ὅλαι αἱ Βουλαί, ὡς ἐτόνισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὰ μεγάλα θέματα διαθέτουν δύο, τρεῖς, τέσσαρας συνεδριάσεις, ἀλλ’ οὐδέποτε ἀρχίζουν ἀπὸ τὰς 7 τὸ βράδυ, ὅπως ἡμεῖς. Ὑπάρχουν καὶ πρωϊναὶ συνεδριάσεις καὶ ἀπογευματιναὶ —ἀρχίζουν ἀπὸ τῆς 3ης ἀπογευματινῆς. Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβάλλωμεν πράγματα μὴ παραβαλλόμενα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναμφιβόλως χρειάζεται, εἶναι τοῦτο, ὅτι, ἐὰν ἀρχίζωμεν κἄπως ἐνωρίτερον, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, παραμένοντες ἕως τὰς 11–12 ὅπως παραμένωμεν, νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων. Τὸ θέμα εἶναι σπουδαιότατον καὶ εἴπατε ὀρθῶς, ὅτι τὰ σπουδαῖα θέματα, ὅταν τὰ χειρίζωνται 2–3 ρήτορες, προβάλλουν περισσότερον. Ἐδῶ ὑπάρχει ὅμως ἡ ἑξῆς διαφορά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι τὸ θέμα ἐμφανίζει τὴν ψυχολογικήν του πλευρὰν καὶ χρειάζεται διαφώτισις τοῦ κοινοῦ. Ἑπομένως, ὅσον περισσότερον ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τοῦ θέματος, ἰδίως ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν ταχθῆ ὑπὲρ αὐτοῦ, θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ διαφώτισις αὐτή, ἡ ὁποία δὲν ἔγινε μέχρι τοῦδε ἀπὸ τοὺς ὑπευθύνους. Τοὐλάχιστον ἂς γίνῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἡ διαφώτισις. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια, ὥστε κατὰ τὸ δυνατὸν νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ρητόρων καὶ τῶν ὁμιλιῶν μας, ἀλλ’ εἰς τὸ θέμα χρειάζεται νὰ ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ πολλῶν, διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἡ ψυχολογικὴ ἐκείνη ἀτμόσφαιρα, ἡ ὁποία δὲν ἔχει δημιουργηθῆ ἀκόμη εἰς τὸ πολὺ κοινόν.

§28Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶχον καμμίαν ἐπιθυμίαν νὰ συμμετάσχω εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ χθές, περιέργως, ἤκουσα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λέγῃ κἄτι δι’ ἐμὲ καταπληκτικόν: Ὅτι δηλαδὴ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. πρέπει κατὰ 80% νὰ συμβάλῃ ὁ Ἕλλην πολίτης καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον τὸ Κράτος. Αὐτὸ δι’ ἐμὲ εἶναι ἀπαράδεκτον.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀγόρευσις αὐτή, κ. Γκλαβάνη.

§30Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ τὰ εἴπω, ἐνῷ δὲν εἶχα καμμίαν ἐπιθυμίαν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαντᾶτε ὅμως αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§32Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ. Διαφωνῶ ριζικὰ πρὸς τὴν ἄποψιν αὑτὴν καὶ δι’ αὐτὸ ἤθελα νὰ θέσω τὸ πρόβλημα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡμίλησε σχετικῶς μὲ τὰς συνεδριάσεις τῶν ξένων Κοινοβουλίων. Εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βουλήν, ὅπου ἔτυχα, ἀρχίζει ἡ συνεδρίασις εἰς τὰς 11 τὸ πρωΐ καὶ τελειώνει εἰς τὰς 2–3 τῆς ἑπομένης. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ συζητοῦμεν εἰς τέσσαρας ὥρας ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμέ, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι τὸ θέμα τῆς Ἑλλάδος; Ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ ἂν θὰ ζήσῃ ἡ Ἑλλὰς ἢ θ’ ἀποθάνῃ. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν βεβιασμένως νὰ συζητηθῇ καὶ ἐξετασθῇ ἕνα τέτοιο θέμα, ἐγὼ ἀποχωρῶ τῆς συζητήσεως.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὔτε πρόθεσίς μου εἶναι, ἀλλ’ οὔτε ἔχω καὶ τὴν δυνατότητα νὰ ἐπιβάλω τὴν συντόμευσιν τῆς συζητήσεως. Ἁπλῶς ὑπέδειξα, ὅτι θὰ ἦτο σκόπιμον εἰς ἑπτὰ συνεδριάσεις —νομίζω, ὅτι ἡ σημερινὴ εἶναι ἡ πέμπτη— νὰ τερματισθῇ ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις καὶ εἰς ἄλλας τρεῖς συνεδριάσεις νὰ τερματισθῇ καὶ ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις. Νομίζω, ὅτι 10 συνεδριάσεις εἶναι πλέον ἢ ἀρκεταί. Αὐταὶ ἀντιπροσωπεύουν 50 ὥρας καὶ 50 ὧραι δι’ ἕνα θέμα ὅσον σοβαρὸν καὶ ἂν εἶναι, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκεταί. Ὁρίστε, κ. Ἐφραιμίδη.

§34Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπεχείρησε παραλληλισμὸν μὲ τὸ ὅ,τι συμβαίνει εἰς ἄλλα Κοινοβούλια, ὅτι δηλαδὴ εἰς ἄλλα Κοινοβούλια ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν τὰ μέγιστα τῶν θεμάτων συζητοῦνται καὶ τερματίζεται ἡ συζήτησις. Εἶναι πιθανὸν νὰ ἔχουν οὕτω τὰ πράγματα, προκειμένου περὶ ἄλλων Κοινοβουλίων ἄλλων χωρῶν. Ὑπάρχει μία οὐσιώδης διαφορὰ ὅμως. Ἐκεῖ, ὅταν πρόκειται περὶ μεγίστων θεμάτων, ἡ κοινὴ γνώμη, οἱ ἐνδιαφερόμενοι κατατοπίζονται διὰ δημοσίων συζητήσεων, διὰ παροχῆς ὅλων τῶν στοιχείων τοῦ θέματος καὶ κατόπιν ἔρχεται ἡ συζήτησις εἰς τὰ Κοινοβούλια τρόπον τινά, διὰ νὰ κλείσῃ τὴν δημοσίαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος. Παρ’ ἡμῖν συνέβησαν ἐντελῶς ἀντιθέτως τὰ πράγματα. Μέχρι πρὸ ὀλίγου ἀκόμη ἡ Βουλὴ δὲν εἶχεν εἰς χεῖρας της κείμενα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ συζητούμενον θέμα. Δεύτερον, ἐὰν θελήσουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, νὰ ἀναδιφήσουν τὰ πρακτικά, θὰ ἴδουν, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν εἶχε ζητηθῆ νὰ κατατεθοῦν ὡρισμένα στοιχεῖα περὶ τὸ θέμα, νὰ ὑπάρξῃ μία ἐνημέρωσις καὶ τῆς Βουλῆς ἀκόμη περὶ τῶν διεξαγομένων διαπραγματεύσεων κλπ. Ταῦτα δὲν ἐγένοντο. Συνεπῶς τὸ θέμα οὐσιαστικῶς τώρα ἀρχίζει νὰ συζητῆται, τώρα πληροφορεῖται ἡ κοινὴ γνώμη περὶ τίνος ἀκριβῶς πρόκειται. Καὶ ἐὰν μάλιστα ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἡμεῖς δὲν τὸ παραδεχόμεθα, ἀλλὰ κατὰ τὴν λογικὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐὰν πρόκειται τὸ θέμα νὰ ἀντιμετωπισθῇ κατὰ 80% ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τότε ἕνας λόγος πάρα πάνω αἱ συζητήσεις καὶ μακραὶ νὰ εἶναι καὶ ἐξονυχιστικαί, διὰ νὰ δυνηθῇ ὁ παράγων αὐτὸς διαφωτισμένος νὰ κινηθῇ καὶ νὰ βοηθήσῃ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§36Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῆς συνδέσεως τῆς χώρας μας μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν, εἶναι τὸ σημαντικώτερον θέμα ποὺ συνεζητήθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον. Ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς ΕΚΑ θ’ ἀποτελέσῃ σταθμὸν εἰς τὴν οἰκονομικὴν πορείαν τῆς χώρας, ἕνα σταθμόν, ὅπου τερματίζεται μία προσπάθεια οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ δημιουργεῖται ἡ ἀφετηρία μιᾶς μεγαλυτέρας ἐξορμήσεως διὰ τὴν κατάκτησιν ὑψηλῶν ἐπιπέδων οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ ἓξ χῶραι τῆς Εὐρώπης, ἡ Γαλλία, ἡ Γερμανία, ἡ Ἰταλία, ἡ Ὁλλανδία, τὸ Βέλγιον καὶ τὸ Λουξεμβοῦργον, μὲ τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ συνδεθῇ ἡ Ἑλλάς, εἶναι ἐκ τῶν πλέον προηγμένων βιομηχανικῶς χωρῶν τῆς Εὐρώπης καί, τηρουμένων τῶν πληθυσμιακῶν καὶ ἄλλων ἀναλογιῶν ἐκ τῶν πλέον προηγμένων τοῦ κόσμου. Ἡ Ἑλλὰς καλεῖται ἤδη διὰ τῆς Συμβάσεως Συνδέσεως μετὰ μίαν μεταβατικὴν περίοδον 12 καὶ 22 ἐτῶν, διὰ τῆς εὐγενικῆς ἁμίλλης, ν’ ἀνέλθῃ εἰς τὴν στάθμην τῆς παραγωγικῆς ἀκμῆς τῶν χωρῶν ποὺ διαθέτουν πλήρη παραγωγικὴν ὀργάνωσιν, πεῖραν, κεφάλαια κινήσεως καὶ πολιτικὴν ἐπιρροήν, δηλαδὴ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἐφόδια, τὰ ὁποῖα διευκολύνουν εἰς τὴν διεξαγωγὴν διεθνοῦς ἐμπορίου εἰς μεγαλυτέραν κλίμακα. Μέσα εἰς τὸν κύκλον τῶν χωρῶν αὐτῶν καὶ ὑπὸ ἕνα καθεστὼς γενικωτέρας οἰκονομικῆς ἑνότητος καλεῖται ἡ Ἑλλὰς νὰ διαδραματίσῃ πρόσωπον σοβαρώτατον, δηλαδὴ ὄχι μόνον διὰ νὰ βελτιώσῃ τὴν ἰδικήν της οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον νὰ γίνῃ χρήσιμος συντελεστὴς τῆς εὐρωπαϊκῆς οἰκονομίας. Ἡ δημιουργία μεγαλυτέρων οἰκονομικῶν ἑνοτήτων, ὅπως εἶναι ἡ ΕΚΑ, ἡ ΕΖΕΣ τῶν Ἑπτά, ὅπως καὶ ἡ Ἕνωσις τοῦ ἀνατολικοῦ κόσμου, εἶναι φαινόμενον μεταπολεμικόν. Τοιοῦτον προηγούμενον δὲν ὑπῆρξε, κατὰ τὴν περίοδον δὲ τοῦ μεσοπολέμου εἶχεν ἐπικρατήσει τὸ σύστημα τῆς ἐθνικῆς αὐταρκείας. Ἡ συμφωνία αὐτὴ τῆς ΕΚΑ δὲν προβλέπει μόνον τὴν τελωνειακὴν ἕνωσιν, δηλαδὴ τὴν βαθμιαίαν μείωσιν τῶν τελωνειακῶν δασμῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν κατάργησιν κάθε ἄλλου ἐσωτερικοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος νὰ ἀντικαθιστᾷ τὴν κατάργησιν τῶν δασμῶν. Ἐπίσης προβλέπει τὴν κατάργησιν ποσοτικῶν περιορισμῶν εἰς τρόπον ὥστε μετὰ τὴν μεταβατικὴν περίοδον τῶν 12–22 ἐτῶν, νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐλευθερία εἰσαγωγῶν. Ἐπίσης πρόκειται νὰ δημιουργηθῇ μία κοινὴ ἀγροτικὴ πολιτικὴ ἐπὶ ὅλων ἢ ὡρισμένων γεωργικῶν προϊόντων τῶν ἓξ χωρῶν καὶ τῆς Ἑλλάδος, νὰ καθιερωθῇ δὲ κοινὴ ἐμπορικὴ πολιτικὴ διὰ τῆς θεσπίσεως κοινοῦ δασμολογίου, διὰ τὰς εἰσαγωγὰς ἐκ τρίτων χωρῶν. Ἐπίσης ἡ Σύμβασις Συνδέσεως προβλέπει τὴν υἱοθέτησιν μιᾶς κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἥτις θὰ ἔχῃ ὡς σκοπὸν τὴν διευκόλυνσιν ὅλων καὶ τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν κίνησιν καὶ ἐπαγγελματικὴν ἐκπαίδευσιν τῶν ἐργατῶν καὶ ἐπαγγελματιῶν, τὴν ἐλευθέραν μεταφορὰν κεφαλαίων. Τὰ πράγματα ταῦτα δημιουργοῦν ἑνότητα ὁμοίαν τῆς ὁποίας δὲν εἴδομεν ποτὲ εἰς τὸ παρελθόν. Ὀρθῶς ἑπομένως καὶ προφανῶς ὁ κ. Ζίγδης εἶπεν, ὅτι αἰσθάνεται ὡς εὐρωπαῖος, διότι τοῦτο εἶναι συνείδησις τῆς κοινότητος συμφερόντων τῶν λαῶν τῆς Εὐρώπης. Ἡ προσπάθεια αὐτὴ τῆς δημιουργίας τοιούτων μεγάλων καὶ εὐρυτάτων ἑνοτήτων λαῶν ὀφείλεται κατὰ πρῶτον λόγον εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, αἱ ὁποῖαι πρῶται ᾐσθάνθησαν τὴν ἀνάγκην αὐτήν. Αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ βʹ παγκοσμίου πολέμου καὶ μετ’ αὐτόν, ἐνδιεφέρθησαν καὶ ἐμερίμνησαν διὰ τὴν δημιουργίαν αὐτοῦ τοῦ πνεύματος τῆς συνεργασίας καὶ διὰ τὴν ὑποκατάστασιν τῶν διμερῶν συναλλαγῶν ὑπὸ τῶν πολυμερῶν τοιούτων. Ἡ θεωρία τῆς αὐταρκείας, ἡ ὁποία εἶχε ἐπικρατήσει πρὸ τοῦ βʹ παγκοσμίου πολέμου, ἴσως νὰ ἐδίδαξεν εἰς τὰ κράτη πάρα πολλά. Εἶναι γεγονὸς ὅμως, ὅτι ἡ Ἀμερικὴ ἀπὸ τὴν κρίσιν τοῦ 1929, πράγματι, ἐδιδάχθη. Ἡ κρίσις αὐτὴ ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὸν οἰκονομολόγον Κέϊνς νὰ συλλάβῃ τὴν γενικὴν θεωρίαν τῆς ἀπασχολήσεως, τοῦ τόκου καὶ τοῦ νομίσματος, διὰ τῆς ὁποίας ἐξετάζονται τὰ καθολικὰ μεγέθη τῶν μεγαλυτέρων οἰκονομικῶν ὀντοτήτων, κατὰ τρόπον τελείως διάφορον, ἐκείνου καθ’ ὃν ἐξετάζονται τὰ μεγέθη τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας. Αἱ νεώτεραι αὗται ἀντιλήψεις περὶ τῆς σημασίας τῶν μεγάλων οἰκονομικῶν χώρων διὰ τῆς οἰκονομικῆς συνεργασίας τῶν χωρῶν καὶ περὶ τῆς καθιερώσεως τοῦ συστήματος τῶν πολυμερῶν συναλλαγῶν, συνετέλεσαν εἰς τὴν ἀνάληψιν μεγάλων προσπαθειῶν ὑπὸ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῶν ἄλλων χωρῶν τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης διὰ τὴν ἵδρυσιν ὀργανισμῶν διεθνοῦς συνεργασίας, ὡς εἶναι ἡ Γενικὴ Συμφωνία Δασμῶν καὶ ἐμπορίου (GATT), τὸ Διεθνὲς Νομισματικὸν Ταμεῖον, ἡ Διεθνὴς Τράπεζα Ἀνασυγκροτήσεως καὶ Ἀναπτύξεως καὶ ἄλλων. Δι’ αὐτῶν ἐπιδιώκεται ἡ κατάργησις τῶν ἀπαγορευτικῶν τοῦ διεθνοῦς ἐμπορίου φραγμῶν, ἡ μείωσις τῆς δασμολογικῆς προστασίας καὶ τῶν ποσοτικῶν περιορισμῶν καὶ ἡ διευκόλυνσις τῶν πολυμερῶν συναλλαγῶν, ἀντὶ τῶν διμερῶν τοιούτων. Τὸ σύστημα τῶν διμερῶν συμφωνιῶν, τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε μετὰ τὸν Αʹ Παγκόσμιον Πόλεμον, ἔδωσε τὰ ἀναγκαῖα διδάγματα εἰς τοὺς λαοὺς διὰ τὴν ἀνάγκην κατισχύσεως τῆς διεθνοῦς συνεργασίας, ἡ ὁποία ἐν συνεχείᾳ μᾶς μετέφερεν εἰς τὸ σύστημα τῶν πολυμερῶν συναλλαγῶν. Σᾶς εἶναι γνωστόν, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ Σύμβασις Δασμῶν καὶ Ἐμπορίου ἔχει καὶ αὐτὸν ἀκόμη τὸν προορισμόν, νὰ μᾶς μεταφέρῃ δηλαδὴ ἀπὸ τὰς διμερεῖς συναλλαγάς, εἰς τὰς πολυμερεῖς τοιαύτας. Δι’ αὐτὸ ἡ σύμβασις τῆς ΓΚΑΤΤ ἐν ἄρθρῳ 24 αὐτῆς προβλέπει τὴν δυνατότητα συμπήξεως τελωνειακῶν ἑνώσεων μεταξὺ τῶν Κρατῶν, καὶ ἀποτελεῖ προοίμιον τῆς υἱοθετήσεως τῶν πολυμερῶν συμφωνιῶν. Βλέπετε, ὅτι ἡ προσπάθεια τῶν πολυμερῶν συμφωνιῶν ἀρχίζει πολὺ ἐνωρίς. Ἔχομεν ἐν συνεχείᾳ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖον ἐδόθησαν τὰ ἀναγκαῖα δολλάρια διὰ τὴν προμήθειαν τῶν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν κατεστραμμένων οἰκονομιῶν τῶν Κρατῶν τῆς Εὐρώπης, ὅπερ σχέδιον ἔδωσε τὴν ἀναγκαίαν βάσιν τῶν πολυμερῶν συμφωνιῶν. Μετὰ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, ἔχομεν τὸν Ὀργανισμὸν Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, ὁ ὁποῖος ἀποβλέπει εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῶν πολυμερῶν συναλλαγῶν μεταξὺ τῶν Κρατῶν καὶ τὴν συνεργασίαν αὐτῶν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν ἀγαθῶν καὶ ὑπηρεσιῶν. Μέσα εἰς τὸ θερμοκήπιον αὐτὸ τῆς συνεργασίας τῶν χωρῶν τῆς Εὐρώπης ἐξεκολάφθη καὶ ἡ Ε.Κ.Α. Προηγουμένως κατεβλήθη μία προσπάθεια εὐθυτέρας οἰκονομικῆς συνεργασίας εἰς τὴν Εὐρώπην, εἶναι ἡ γνωστὴ μὲ τὸ ὄνομα ΕΖΕΣ, ἐθεωρήθη ὅμως ὑπό τινων χωρῶν, ὅτι ἡ Μεγάλη Βρεττανία δὲν ἐπεθύμει νὰ ἀναλάβῃ εὐθύνας καὶ ὑποχρεώσεις ἐξ αὐτῆς καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ἐσυνέχισαν τὰς συζητήσεις, ἀλλὰ ἐπροχώρησαν καὶ συνεδέθησαν μὲ τὴν συνθήκην τῆς Ρώμης. Ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς μετεῖχε τῶν συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι κατέληξαν εἰς τὴν ΕΖΕΣ καὶ μάλιστα ἡγεῖτο τῶν ὑποαναπτύκτων θεωρουμένων χωρῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδίσταζον νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν ΕΖΕΣ, χωρὶς ἰδιαιτέραν οἰκονομικὴν μεταχείρισιν. Ὅταν ὑπεγράφη ἡ συνθήκη τῆς Ρώμης, φυσικὸν ἦτο αἱ τρίται χῶραι νὰ φανοῦν ἐπιφυλακτικαὶ ἔναντι τῆς ΕΖΕΣ, ἡ ὁποία δὲν ἀποτελεῖ παρὰ μίαν ἁπλῆν τελωνειακὴν ἕνωσιν, χωρὶς τὴν προϋπόθεσιν μιᾶς σταθερᾶς οἰκονομικῆς Κοινότητος. Ἡ Ἑλλὰς λοιπὸν ἔμεινε μεταξὺ τῶν λεγομένων λησμονημένων χωρῶν, ἐν συνεχείᾳ δὲ μὲ τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ἐξαιρετικὴν ἐπιμέλειαν καὶ τὴν ἐπίτευξιν εἰδικῆς εὐεργετικῆς μεταχειρίσεως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν κ. Καραμανλῆ, συνεδέθη μὲ τὴν ΕΚΑ. Λέγω μὲ τὴν ἐξαιρετικὴν ἐπιμέλειαν τῆς Κυβερνήσεως κ. Καραμανλῆ, διότι οὐδεμία ἄλλη χώρα ἠδυνήθη νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Ε.Κ.Α. μὲ τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ἐπέτυχεν ἡ Ἑλλάς. Καὶ ἐπέτυχεν ἡ Ἑλλάς, ὅ,τι ἐπέτυχε, διότι ἀνέπτυξε τὴν οἰκονομίαν της εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὥστε νὰ θεωρῆται ὡς βεβαία ἡ δυνατότης τῆς οἰκονομικῆς συνεργασίας της μετὰ τῶν προηγμένων χωρῶν τῆς Εὐρώπης ἐπὶ ἐλευθέρου πεδίου συναγωνιστικότητος μετά τινα ἔτη. Ἤκουσα, κ.κ. βουλευταί, τὴν γνώμην τοῦ ἐκλεκτοῦ συναδέλφου κ. Καψάλη, εἰπόντος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἔπρεπε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Ε.Κ.Α. ἄνευ ἐπιφυλάξεων, διότι ἡ χώρα μας δύναται ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ συναγωνισθῇ τὰς χώρας τῆς Εὐρώπης. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως ὁ κ. Καψάλης, τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως τιμῶ, νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην του ταύτην. Εἶναι ὡς νὰ λέγωμεν, ὅτι θὰ πρέπει τὸν μὴ γνωρίζοντα νὰ κολυμβᾷ νὰ τὸν ρίψωμεν εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ὅτι ἀμέσως θὰ μάθῃ νὰ κολυμβᾷ καὶ δὲν θὰ πνιγῇ. Γνωρίζω τὰς εὐρυτέρας ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀντιλήψεις τοῦ κ. Καψάλη, ὡς ἐπίσης καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ του κ. Μαρκεζίνη, τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ, γνωρίζω λέγω τὰς σκέψεις των τὰς ἀναφερομένας εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τὴν συναγωνιστικότητα τῶν βιομηχανιῶν τῆς χώρας μας. Νομίζω, ὅτι ἡ θεωρία των αὐτὴ εἶναι πεπλανημένη. Βεβαίως ἡ ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν ἦτο ἐπιβεβλημένη μὲ ταὐτόχρονον ὅμως ὑποτίμησιν τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος κατὰ 100%, διότι τότε θεωρεῖται ἀρκετὴ ἡ προστασία τῶν ἐγχωρίων βιομηχανιῶν συνεπεία τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ νομίσματος. Ἕνεκα τῆς ὑποτιμήσεως παρέχονται περιθώρια μεγάλων κερδῶν καὶ δυνατότης συναγωνισμοῦ κατὰ τῶν προηγμένων ξένων βιομηχανιῶν. Χωρὶς ὅμως τὴν προστασίαν τῶν ἐγχωρίων βιομηχανιῶν διὰ τῶν δασμῶν καὶ τῶν ποσοστώσεων, δὲν νομίζω, ὅτι αἱ βιομηχανίαι μιᾶς καθυστερημένης χώρας εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθοῦν μὲ τὰς αὐτὰς προϋποθέσεις λειτουργίας τὰς βιομηχανίας τῶν προηγμένων Κρατῶν. Ὅταν αἱ βιομηχανίαι τῶν προηγμένων Κρατῶν δὲν ἔχουν νὰ ἀντιμετωπίσουν τοὺς προστατευτικοὺς δασμούς, ἀσφαλῶς θὰ κυριαρχήσουν καὶ θὰ καταβάλλουν τὰς βιομηχανίας τῶν καθυστερημένων χωρῶν. Εἰς τὰ προηγμένα Κράτη αἱ βιομηχανίαι δύνανται νὰ ἀναπτύξουν τὸ ὄπτιμουμ τῆς παραγωγικότητός των, διότι τὰ κεφάλαια εἶναι ἄφθονα καὶ οὕτω πως δύνανται νὰ ἐπιτύχουν τὸ μάξιμουμ ἀπὸ ἀπόψεως ποιότητος, κόστους καὶ ὕψους παραγωγῆς. Οὕτω μία οἰκονομία καθυστερημένη, ὅπως ἡ Ἑλληνική, θὰ χρειασθῇ τὸ θερμοκήπιον τοῦ προστατευτισμοῦ διὰ μίαν περίοδον ἐτῶν, διὰ νὰ καταστήσῃ συναγωνισίμους τὰς βιομηχανικάς της μονάδας. Ἡ διατυπωθεῖσα ἀντίληψις, ὅτι ἔπρεπεν ἡ Ἑλλὰς ἐξ ἀρχῆς νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ὡς ὀργανικὸν μέλος, εἶναι ἐσφαλμένη καὶ ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις ἐπέλεξε τὴν σύνδεσιν, ὡς ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 238 ἢ τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης. Ἐὰν εἰσήρχετο ἡ Ἑλλὰς ἐξ ἀρχῆς ὡς ὀργανικὸν μέλος δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπωφεληθῇ τῶν εὐεργετικῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι θεσπίζουν εὐνοϊκὴν μεταχείρισιν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Θέλω ἀκόμη νὰ τονίσω, ὅτι ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν δὲν ἔγινε διὰ νὰ ἐξυπηρετηθοῦν τὰ συμφέροντα τῶν ἓξ χωρῶν ταύτης, ἀλλὰ ἀντιθέτως εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ χῶραι αὐταὶ θὰ ὑποστοῦν θυσίας χάριν τῆς Ἑλλάδος. Τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τῆς συμβάσεως θέτουν ὡς βασικὸν σκοπὸν τὴν αὔξησιν τῆς ἀπασχολήσεως καὶ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Εἰς περίπτωσιν ὅμως, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐκπληρωθοῦν οἱ σκοποὶ αὐτοὶ ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ ἀσφαλιστικὰ καὶ προστατευτικὰ μέτρα καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν συνδρομὴν τῶν ἄλλων χωρῶν. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι εἰδικαὶ διατάξεις καὶ δὴ τῶν ἄρθρων 60 καὶ 68 τῆς Συμβάσεως Συνδέσεως, αἱ ὁποῖαι κατασφαλίζουν τὴν Ἑλλάδα κατὰ τῶν κινδύνων, τοὺς ὁποίους ἀβασίμως ἐπεσήμανεν ἡ ἄκρα ἀριστερὰ καὶ ἄλλοι τινὲς ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων. Εἶπον δηλαδή: Ἂν ἡ Ἑλλὰς δὲν κατορθώσῃ νὰ ἱδρύσῃ συναγωνισίμους βιομηχανίας θὰ ὑποστῇ τὴν εἰσβολὴν τῶν προϊόντων τῶν 6 χωρῶν καὶ θὰ καταστραφῇ. Αὐτὸ ὅμως δὲν πρόκειται νὰ συμβῇ ποτέ, διότι ὑπάρχουν διασφαλιστικαὶ ρῆτραι. Οὕτω τὸ Συμβούλιον Συνδέσεως ὀφείλει νὰ παρακολουθῇ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἐξέλιξιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ νὰ ὑποδεικνύῃ τὴν λῆψιν ὠφελίμων μέτρων, ὡς προβλέπεται καὶ ὑπὸ τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης. Σημαντικὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 50 τῆς συμβάσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν ἡ Ἑλλὰς συναντήσῃ δυσχερείας διὰ τὴν τοποθέτησιν τοῦ ἐργατικοῦ της δυναμικοῦ ὑποχρεοῦται τὸ Συμβούλιον Συνδέσεως νὰ λάβῃ μέτρα καὶ διὰ τὴν ἐλευθέραν διακίνησιν τῶν ἐργατῶν, ὥστε νὰ εὑρίσκουν ἀπασχόλησιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐξειδίκευσιν καὶ ἐπαγγελματικήν των ἐκπαίδευσιν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 52 προβλέπεται, ὅτι δικαιοῦται ἡ Ἑλλάς, ὅταν ὑποστῇ διαταραχὴν τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν, νὰ ζητήσῃ τὴν λῆψιν μέτρων ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Συνδέσεως, καὶ ἂν τὸ Συμβούλιον δὲν τὰ λάβῃ, δικαιοῦται αὕτη νὰ λάβῃ ὅσα μέτρα θεωροῦμεν πρόσφορα διὰ τὴν ἰσορρόπησιν τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν. Ἐννοεῖται, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ εἶναι παροδικὰ καὶ λαμβάνονται μόνον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως αὐτῆς. Διὰ τῶν μέτρων ὅμως αὐτῶν ἡμεῖς κατασφαλιζόμεθα εἰς περίπτωσιν δυσχερειῶν, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 60 θὰ μᾶς παρασχεθοῦν αἱ δυνατότητες ἀντιμετωπίσεως τῆς δυσχερείας αὐτῆς. Διὰ τοῦ ἄρθρου 68 τῆς συνθήκης συνδέσεως ἐφαρμογὴν ἔχει τὸ ἄρθρον 225 τῆς Συνθήκης τῆς Ρώμης, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς μεταβατικῆς περιόδου ἐὰν ἕνα τῶν κρατῶν περιέλθῃ εἰς δυσχέρειαν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προσφύγῃ καὶ νὰ τοῦ ἐπιτραπῇ νὰ λάβῃ ὡρισμένα ἄλλα προστατευτικὰ μέτρα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς δυσχερείας, τὰ δὲ λοιπὰ μέλη–κράτη ὑποχρεοῦνται νὰ βοηθήσουν τὸ προσφεῦγον κράτος διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς ἀγορᾶς τῶν προϊόντων του. Ἔχει, συνεπῶς, καὶ ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ 226 τῆς Συνθήκης τῆς Ρώμης εἰς περίπτωσιν δυσχερείας νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν προστασίαν τῆς οἰκονομίας της διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως. Ὁ βασικὸς σκοπὸς τῆς συνδέσεώς μας εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα δὲν εἶναι, ὡς ἀνέφερεν εἰς τὴν ὁμιλίαν του ὁ συνάδελφος κ. Ἠλιοῦ, νὰ κάμωμεν τοὺς πλουσίους πλουσιωτέρους καὶ τοὺς πτωχοὺς πτωχοτέρους καὶ ἀδυνάτους, ἀλλὰ νὰ βοηθήσουν οἱ οἰκονομικῶς ἰσχυροὶ τοὺς ἀδυνάτους καὶ οἰκονομικῶς ἀσθενεῖς λαοὺς νὰ ζήσουν καλυτέρας ἡμέρας. Σήμερον, ἀκριβῶς, εἰς τὴν Δύσιν τὸ σύστημα αὐτὸ ἐφαρμόζεται. Οἱ οἰκονομικῶς ἰσχυροὶ μὲ κεφάλαια καὶ μὲ τεχνικὴν βοήθειαν, βοηθοῦν τοὺς ἀσθενεῖς, οἰκονομικῶς, λαοὺς διὰ νὰ ἀνυψώσουν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ τὴν ἐθνικήν των οἰκονομίαν. Εἶναι καὶ αὐτὸ μία ἔμπρακτος ἀπόδειξις ἀλληλεγγύης καὶ ἀγάπης. Ἤλπιζον τίποτε οἱ Ἀμερικανοὶ ἀπὸ ἡμᾶς καὶ ἄλλας χώρας, ὅταν μᾶς ἔδιδον τὴν μεγάλην οἰκονομικὴν βοήθειαν; Ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς ἔνδειξιν ἀλληλεγγύης δι’ ὅσα δεινὰ καὶ καταστροφὰς ὑπέστη ἡ χώρα μας ἐκ τοῦ πολέμου, ἠθέλησαν νὰ μᾶς παράσχουν τὴν οἰκονομικήν των βοήθειαν. Τὸ πνεῦμα αὐτὸ ἀγάπης καὶ ἀλληλεγγύης ἐκδηλοῦται εἰς τὸν δυτικὸν κόσμον. Δὲν ἔχομεν ὅμως δείγματα ἀλληλεγγύης καὶ ἀγάπης κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ εἰς τὸν ἀνατολικὸν κόσμον, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν καὶ ἡμεῖς νὰ τὸν κρίνωμεν. Ἡ ἐκδήλωσις αὕτη τοῦ Δυτικοῦ κόσμου ἐπαναλαμβάνεται τόσας φορὰς εἰς τὴν συμφωνίαν, ὥστε μᾶς παρέχει τὸ ἐχέγγυον, ὅτι οὐδεὶς φόβος ὑφίσταται χειροτερεύσεως τῆς θέσεως τῆς Ἑλλάδος μετὰ τὴν εἴσοδόν της εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα. Πολὺ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς προγραμματικάς του δηλώσεις εἶπεν, ὅτι ἡ ἐπιτυχία δὲν ἐξαρτᾶται μόνον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἐπιδείξῃ ἐπιμέλειαν διὰ τὴν συντομωτέραν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τόσον εἰς τὴν δεσμευμένην οἰκονομίαν τοῦ Παραπετάσματος, ὅσον καὶ εἰς τὴν τοιαύτην τῶν ἐλευθέρων χωρῶν ὑπάρχουν αἱ δυνατότητες ὑποβοηθήσεως τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας διὰ τὴν καλυτέρευσιν τῆς οἰκονομίας. Καὶ ἀκριβῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐτόνισεν, ὅτι θὰ παράσχῃ εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ὅλα τὰ μέσα καὶ τὰς προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν εἰς αὐτὴν νὰ ἐκδηλωθῇ καὶ νὰ κατακτήσῃ ὑψηλότερα καὶ καλύτερα ἐπίπεδα οἰκονομικῶν ἐπιτεύξεων. Τὰ οἰκονομικὰ κίνητρα δὲν εἶναι μόνον 5–6 φορολογικά, ὅσα ἀναφέρονται εἰς μίαν ἔκθεσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἀλλὰ εἶναι καὶ τὰ κίνητρα χρηματοδοτήσεως τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας καὶ ἡ παροχὴ πιστώσεων διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τῆς γεωργίας καὶ τῆς βιομηχανίας. Ἀπορῶ πῶς δὲν ἐγένετο ἀντιληπτὸν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους ἡ λῆψις νομοθετικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν καλυτέρευσιν τῶν ἐξαγωγῶν μας καὶ τὸ ὁποῖον προσφάτως κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομίας μας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ ἄνευ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐξαγωγῶν μας καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς εἰς τὴν γενικὴν εἰσήγησίν μου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1960 ἐτόνιζον, ὅτι πρωταρχικὴν θέσιν πρέπει νὰ ἔχουν αἱ ἐξαγωγαί. «Ἐξαγωγαὶ ἢ θάνατος», ὡς εἶπεν ἄλλοτε ἡ Ἀγγλία. Ἐὰν δὲν πραγματοποιήσωμεν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν θὰ εἴμεθα οἱ διαρκῶς ἐπαιτοῦντες τὴν βοήθειαν τῶν συμμάχων μας. Ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἰταλία κατήργησε πᾶσαν ἐπιβάρυνσιν ἐπὶ τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων, ἤτοι φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν εἰσφορῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων. Ἐφ’ ὅσον καὶ ἡ βιομηχανία ἡ ἰδική μας δὲν τύχει αὐτῶν τῶν ἐλαφρύνσεων καὶ διευκολύνσεων, ματαιοπονοῦμεν. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει σαφῆ γνῶσιν τῶν συνεπειῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν μὲ τὴν σύνδεσιν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον λαμβάνει μέτρα δραστηριοποιήσεως τῆς εἰδικῆς πρωτοβουλίας. Ἤκουσα διαφόρους κρίσεις περὶ τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Ἐγὼ προσωπικῶς θεωρῶ τοὺς βιομηχάνους μας πλέον δραστηρίους ἀπὸ τοὺς βιομηχάνους τῶν ἄλλων χωρῶν, ἀλλὰ πάντως εἶναι ἴσοι καὶ ὅμοιοι πρὸς τοὺς τῶν ἄλλων χωρῶν. Ἐπίσης θεωρῶ τοὺς γεωργούς μας ἱκανοὺς καὶ ἀξίους. Εἰσάγομεν κατ’ ἔτος γεωργικὰ εἴδη ἀξίας 93 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Κατόπιν τῆς αὐξήσεως τῆς ἀγροτικῆς μας παραγωγῆς καὶ τῆς κτηνοτροφικῆς μας παραγωγῆς θὰ πρέπει αἱ εἰσαγωγαὶ αὐταὶ νὰ μειωθοῦν. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν εὐεργετικὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καὶ οἱ παραγωγοὶ ἔλαβον κατ’ ἀρχὴν ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ προέβησαν εἰς τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν των καὶ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς των. Εὐχαρίστως σήμερον ἔμαθα, ὅτι ἐκάμαμεν ἐξαγωγὴν ὀσπρίων. Μὲ τὴν σύνδεσίν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, δημιουργεῖται διὰ τὴν Ἑλλάδα μεγαλυτέρα δυνατότης ἐξαγωγῆς ὑπὸ εὐνοϊκωτέρους ὅρους. Θὰ πρέπει νὰ υἱοθετήσωμεν πολιτικὴν αὐξήσεως τῆς ἐξαγωγῆς πρὸς τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ νὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα μέριμνα ὑπὲρ αὐτῶν, ἐπὶ τῷ σκοπῷ ὅπως διευκολυνθῇ ἡ διακίνησις τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων ἐντὸς τῆς χώρας μας καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Θὰ ἐπρότεινα δὲ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, διὰ τῆς ἁρμονικῆς συνεργασίας των ἐπαυξήσουν τὴν παραγωγὴν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ διευκολύνουν τὴν διάθεσιν αὐτῶν. Ἀντιμετωπίζομεν ἐμπόδια διὰ τὰς ἐξαγωγάς μας, ὄχι μόνον τῶν ἀγροτικῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν βιομηχανικῶν μας προϊόντων. Πρῶτον, διότι δὲν ἔχομεν βιομηχανικὴν παράδοσιν. Δι’ αὐτὸ ἡ βιομηχανία μας θὰ πρέπει νὰ τύχῃ τῆς Κυβερνητικῆς προστασίας. Δεύτερον, θὰ πρέπει ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν νὰ μειωθοῦν αἱ εἰσφοραὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων εἰς βάρος τῶν ἐσόδων τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἡ δαπάνη νὰ βαρύνῃ τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ ἐν ἀνάγκῃ τὸν προϋπολογισμόν. Θὰ πρέπει νὰ υἱοθετήσωμεν σοβαρὰν καὶ ἐνεργὸν ἐξαγωγικὴν πολιτικήν. Σᾶς ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν εἰς Καστοριάν, εἰσάγομεν ἀποκόμματα γουναρικῶν ἀπὸ ἄλλας χώρας καὶ τὰ ἐπεξεργαζόμεθα. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον κάμνομεν ἐξαγωγὴν ἐργασίας. Καὶ ὄχι μόνον κάμνομεν ἐξαγωγὴν ἐργασίας, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς μειώσεως τοῦ κόστους σᾶς πληροφορῶ, ὅτι καὶ ἐξ ἄλλων χωρῶν τῆς Εὐρώπης ἔρχονται εἰς Καστοριὰν διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν γουναρικῶν, διότι δὲν συμφέρει ἡ εἰς τὰς ἄλλας χώρας ἐπεξεργασία αὐτῶν. Ἡ κοινωνικὴ ἀσφάλισις τώρα θὰ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ στάδια, χωρὶς νὰ ἐπηρεασθῇ ἡ παραγωγὴ καὶ αἱ ἐξαγωγαί. Διὰ τὴν ἐπιτυχίαν γενικῶς τῶν ἐξαγωγῶν μας, θὰ πρέπει νὰ μειώσωμεν τὰς ὑπὲρ τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ὑπὲρ τρίτων ἐπιβαρύνσεις.

§37Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν μειωθῇ ἡ εἰσφορὰ αἱ συντάξεις θὰ πρέπει νὰ μειωθοῦν. Ποῖος θὰ πληρώνῃ διὰ τὴν μὴ μείωσιν τῶν συντάξεων;

§38Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Ἐτόνισα προηγουμένως, ὅτι ἡ εἰσφορὰ θὰ πρέπει νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων ἢ τὸν Προϋπολογισμόν. Εἰς ἄλλας χώρας τῆς Εὐρώπης, ἡ κοινωνικὴ ἀσφάλισις ἐπιβάλλει τὴν συμμετοχὴν τοῦ Κράτους εἰς τὴν δαπάνην. Διὰ τὴν προστασίαν συνεπῶς τῶν ἐξαγωγῶν μας, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ θυσία καὶ ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμόν. Θὰ πρέπει μὲ κάθε μέσον νὰ ἐνισχύσωμεν τὰς ἐξαγωγάς. Ἐπίσης ἐπιμένω εἰς τὴν δημιουργίαν βαρείας βιομηχανίας. Ἡ βαρεῖα βιομηχανία θὰ δυνηθῇ νὰ καταστῇ συναγωνιστική, διότι ἡ ἐργασία εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι εὐθηνὴ λόγῳ τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου. Ὅταν τὸ κόστος ἐργασίας εἰσέρχεται ὡς σημαντικὸς παράγων εἰς τὸ συγκριτικὸν παραγωγικὸν κόστος ἡ ἀπόκτησις τοῦ πλεονεκτήματος τῆς συναγωνιστικότητος εἶναι εὔκολος διὰ τὴν χώραν μας. Πρέπει δὲ νὰ παράγωμεν διὰ τῆς βιομηχανίας μας ὄχι μόνον προϊόντα καταναλώσεως, ἀλλὰ καὶ μέσα παραγωγῆς, δηλαδὴ μηχανήματα καὶ ἐργοστάσια. Ἐπίσης εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ παραγωγικοῦ κόστους κατὰ 25% διὰ τὸ Ι.Κ.Α. Πρέπει εἰς τὴν ἀσφάλισιν τῶν ἐργαζομένων νὰ συμμετάσχῃ καὶ τὸ Κράτος. Αὐτὸ κυρίως δύναται νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὸν τομέα τῆς ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἐπέλθῃ μείωσις τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ συγκριτικοῦ παραγωγικοῦ κόστους λόγῳ τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω, ὅτι ὁ Ἕλλην ἐργάτης εἶναι εὐφυέστατος εἶναι ἄξιος νὰ ἐπιτελέσῃ μεγάλα πράγματα, ἀρκεῖ νὰ τοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία καὶ τὰ μέσα νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἀρετήν του. Αὐτὸ ὑπεστήριξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ δημιουργήσωμεν, εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὰς προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπῆρχον εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ θὰ δημιουργήσωμεν τὰ οἰκονομικὰ κίνητρα, ὥστε νὰ ἐκδηλωθοῦν τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τῆς Ἑλληνικῆς ἀρετῆς. Μὲ μοχλὸν κινήσεως τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγορὰν καὶ μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πρὸς δραστηριοποίησιν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδεύσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Οἰκονομία εἰς ἀνώτερα ἐπίπεδα συναγωνιστικότητος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συναγωνιστικότητα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω πρὸς προλαλήσαντας συναδέλφους. Εἶπον, ὅτι οἱ Ἕλληνες βιομήχανοι ἐσυνήθισαν εἰς τὴν δασμολογικὴν προστασίαν ἔναντι τῶν ξένων καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι νωθροὶ καὶ συνεπείᾳ αὐτῆς τῆς δασμολογικῆς προστασίας εὑρίσκονται εἰς μίαν μακαριότητα. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν τὴν πεπλανημένην ἰδέαν, ὅτι δὲν πρέπει καμμία προστασία νὰ παρασχεθῇ εἰς τὰ πρῶτα βήματα τῆς βιομηχανίας. Μόλις εὐδοκιμήσῃ μία βιομηχανία, ἀμέσως ἀρχίζει ὁ πόλεμος ἐναντίον της, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρῆται εὐτυχὲς τὸ γεγονὸς αὐτό, διότι ἡ ἐπιχείρησις αὕτη θὰ δύναται νὰ αὐξήσῃ τὰς ἐπενδύσεις της δι’ αὐτοχρηματοδοτήσεως. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δημιουργήσωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα μεγάλας οἰκονομικὰς μονάδας καὶ αὐτὸ θὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐπενδύσεων τοῦ δημοσίου καὶ τῶν ἰδιωτῶν. Ἔχομεν, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν Ἑλλάδα ἕνα σημαντικὸν ἐργατικὸν δυναμικόν, τὸ ὁποῖον θὰ εὕρῃ ἀπασχόλησιν καὶ θὰ ἀποδώσῃ, ἐὰν παράσχωμεν τὰ ἀναγκαῖα κεφάλαια διὰ νὰ γίνουν σημαντικαὶ ἐπενδύσεις εἰς τὴν βαρεῖαν καὶ εἰς τὴν ἐλαφρὰν βιομηχανίαν. Τὸ 5ετὲς πρόγραμμα προβλέπει δαπάνην 103 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, δι’ ἐπενδύσεις δημοσίας καὶ ἰδιωτικάς. Τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν θὰ ἐξευρεθοῦν ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν. Ἕνα μέρος θὰ ἐξευρεθῇ ἀπὸ ξένα κεφάλαια καὶ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν θὰ καλυφθῇ δι’ αὐτοχρηματοδοτήσεως. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχει δοθῆ ἡ δέουσα σημασία εἰς τὸ πρόβλημα τῆς ἀπασχολήσεως. Τὸ πρόβλημα αὐτό, εἶναι τὸ Α καὶ τὸ Ω πάσης οἰκονομικῆς προσπαθείας. Εἰς κάθε οἰκονομικὸν ἐγχειρίδιον κάθε χώρας ἀναφέρεται αὐτό. Καὶ διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς θὰ ἔπρεπε νὰ κινητοποιήσωμεν τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσίν μας, ὥστε νὰ αὐξήσωμεν τὰς ἐπενδύσεις μας. Εἰς τὴν πορείαν μας αὐτήν, ἔχομεν βοηθὸν τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα, ἥτις πλὴν τῶν 125 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὰ ὁποῖα μᾶς δανείζει διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνάπτυξιν ὑπάρχει πρόβλεψις εἰς τὴν συμφωνίαν τῆς Συνδέσεως, ὅπως μετάσχωμεν τῶν εὐεργετημάτων τῆς Εὐρωπαϊκῆς Τραπέζης Ἐπενδύσεων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐνισχυθῶμεν. Ἡ χώρα μας δὲν συμμετέχει εἰς τὴν Τράπεζαν Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως, διότι δὲν εἶναι μέλος τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἀλλὰ ἔχει συνδεθῆ μὲ αὐτήν. Μᾶς παρεσχέθη ὅμως ἕνα δάνειον 125 ἑκατομμ. δολλαρίων διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει ἕνα πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον παρέχει τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τῆς διοικήσεως τῆς Εὐρωπαϊκῆς Τραπέζης ἡ ἀνάγκη παροχῆς βοηθείας εἰς τὴν χώραν μας διὰ τὴν οἰκονομικήν της ἀνάπτυξιν. Θὰ πρέπει, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀποταθῶμεν εἰς διεθνεῖς ὀργανισμούς, ὡς τὴν Διεθνῆ Τράπεζαν Ἀναπτύξεως, Διεθνὲς Νομισματικὸν Ταμεῖον, Ὀργανισμὸν Οἰκονομικῆς Ἀναπτύξεως διὰ τὴν παροχὴν πιστώσεων, τὰς ὁποίας θὰ πρέπει νὰ χρησιμοποιήσωμεν μὲ εὐρύτατον πνεῦμα. Εἶναι ἀληθές, ὅτι διὰ τὴν χορήγησιν τῶν πιστώσεων αὐτῶν οἱ Διεθνεῖς Ὀργανισμοὶ θέτουν ὡρισμένους ὅρους, ἕνας ἐκ τῶν ὅρων τούτων εἶναι ἡ ἐξόφλησις τῶν κρατικῶν χρεῶν. Ἐγώ, νομίζω, προσωπικῶς, ὅτι ἡ ἐξόφλησις τῶν χρεῶν αὐτῶν ἀποτελεῖ τὸ πρώτιστον καθῆκον πάσης Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ χώρα μας, ἡ ὁποία ἀπολαμβάνει ἑνὸς τόσον σημαντικοῦ γοήτρου, ἀπὸ πολιτικῆς ἀπόψεως, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ δίδωμεν λαβὴν εἰς σχόλια. Γνωρίζω βεβαίως τὰς δυσχερείας, ἀλλὰ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα διὰ νὰ ἀφοπλισθοῦν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ μειώσουν τὸ πιστωτικὸν γόητρον τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω, ὅτι μέσα εἰς τὰ πλαίσια, τὰ ὁποῖα διαγράφει ἡ ὑπὸ κύρωσιν Σύμβασις δημιουργοῦνται ἄριστοι οἰωνοὶ καὶ εὐκαιρίαι πρὸς ὑψηλοτέραν οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν τῆς χώρας μας, ὥστε νὰ ἐνταχθῇ αὕτη εἰς τὰς πλέον ἀνεπτυγμένας βιομηχανικῶς καὶ γεωργικῶς χώρας τῆς Εὐρώπης. Πιστεύω, ὅτι καὶ πρὶν παρέλθουν τὰ τιθέμενα χρονικὰ διαστήματα τῶν 12 ἐτῶν καὶ 22 ἐτῶν, θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Ἑλλὰς νὰ παρατάξῃ ἀγροτικὰ προϊόντα συναγωνίσιμα, ὅπως καὶ βιομηχανίας συναγωνιστικὰς καὶ νὰ ἐγγραφῇ ὡς ἐνεργὸν μέλος τῆς Κοινότητος. Μέσα εἰς πλαίσιον τῆς οἰκονομικῆς ἐξελίξεως θὰ σφυρηλατηθῇ ὅλη ἐκείνη ἡ ἀγαθὴ ἐξέλιξις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν εὐρυτέραν ἀνάπτυξιν τῆς συνεργασίας, ὄχι μόνον μεταξὺ τῶν εὐρωπαϊκῶν κρατῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ὑπερατλαντικῶν τοιούτων πρὸς παγίωσιν τῆς εἰρήνης καὶ ἀναπτύξεως τῶν πνευματικῶν ἰδιοτήτων τῆς ἀνθρωπότητος. Γάλλος φιλόσοφος καὶ οἰκονομολόγος εἰς ἕνα τελευταῖον του ἔργον ἀναφερόμενον εἰς τὸ μέλλον τῆς ἀνθρωπότητος, τονίζει, ὅτι δὲν θεωρεῖ παράδοξον τὴν προσέλκυσιν ἀμοιβαίως τῶν δύο κόσμων. Αὐτοί, νομίζω, ὅτι εἶναι οἱ ὅροι καὶ αἱ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται διὰ τῆς ὑπὸ κύρωσιν Συμβάσεως, οἱ σκοποὶ τῆς ὁποίας ἀποβλέπουν ὄχι μόνον εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν ὅλων τῶν χωρῶν, αἱ ὁποῖαι μετέχουν εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν εὐρυτέραν οἰκονομικὴν καὶ πολιτικὴν συνεργασίαν ὅλων τῶν χωρῶν. Διὰ τῆς ὑπὸ κύρωσιν Συμβάσεως ἡ Ἑλλὰς μέλλει νὰ διαδραματίσῃ ἕνα πολύτιμον ρόλον εἰς τὴν διεθνῆ συνεργασίαν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ τομέως. (Χειροκροτήματα).

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Βασματζίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§40Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἱστορία κάθε Ἔθνους ἀφιεροῦται κάθε φορὰ εἰς μίαν συγκεκριμένην προσπάθειαν. Ἡ ἐθνική μας ἀπελευθέρωσις, ἡ ἔξοδός μας ἀπὸ τὸν φεουδαρχισμόν, ἡ ἀποκατάστασις τῶν 1.500.000 προσφύγων εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ἡ ἵδρυσις νέων κωμοπόλεων καὶ χωρίων καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῶν μεγάλων παραγωγικῶν ἔργων εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, χάρις εἰς τὰ ὁποῖα ἐπετεύχθη ἡ πρόοδος καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς Μακεδονικῆς γῆς ὑπῆρξαν διαδοχικαὶ προσπάθειαι, αἱ ὁποῖαι συνεκέντρωσαν τὰς δυνάμεις τοῦ Ἔθνους, κάθε φορά, εἰς ἕνα ὡρισμένον σκοπόν. Τώρα τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τὴν διαδέχεται ἡ μεγάλη προσπάθεια, ἡ προσπάθεια διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνάπτυξιν, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὴν εὐημέριαν τοῦ μέσου ἀνθρώπου τῶν λαϊκῶν τάξεων. Τὸ σημαντικώτερον γεγονὸς αὐτῆς τῆς περιόδου τῆς ἱστορίας μας εἶναι, ἴσως, ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα, καὶ τοῦτο, διότι αὐτὸ ταὐτίζεται μὲ τὴν σφοδρὰν ἀξίωσιν τοῦ λαοῦ διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς του. Ἡ Εὐρωπαϊκὴ Οἰκονομικὴ Κοινότης ἀποτελεῖ ἕνα ἐπαναστατικὸν γεγονὸς καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογίσῃ κανεὶς ἀπὸ τοῦδε τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ αὕτη διὰ τὴν Χώραν μας, ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν διακίνησιν τῶν ἀνθρώπων, ἐμπορευμάτων καὶ κεφαλαίων εἰς ἕνα χῶρον ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ 170.000.000 ἀνθρώπων. Εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν γεωργικὴν οἰκονομίαν, παρέχεται κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον ἡ εὐκαιρία καὶ ἡ δυνατότης νὰ γίνῃ ἐπιτακτική. Ἐὰν κατορθώσῃ νὰ γίνῃ ἀνταγωνιστικὴ καὶ νὰ μεταβληθῇ ἡ χώρα μας ἀπὸ κέντρον ἐξορμήσεως πρὸς ἐξαγωγὴν ἀνθρώπων, εἰς κέντρον παραγωγῆς πρὸς ἐξαγωγὴν προϊόντων, νομίζω, ὅτι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐφ’ ὅσον δηλαδή, ἡ οἰκονομία μας κατορθώσει νὰ γίνῃ ἀνταγωνιστική, ἐλπίζεται νὰ ἀνυψωθῇ τὸ ἐπικινδύνως χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν ἀγροτῶν μας καὶ τῶν ἄλλων λαϊκῶν τάξεων καὶ νὰ λυθῇ τὸ ἐπεῖγον πρόβλημα, τὸ ὁποῖον κρατεῖ εἰς ἀνησυχίαν καὶ ἀγωνίαν ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος. Τὸ πρόβλημα, δηλαδή, τῆς ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως τοῦ πληθυσμοῦ. Ἐάν, κ. βουλευταί, σπαταλήσωμεν καὶ αὐτὴν τὴν εὐκαιρίαν, ὅπως ὅλας τὰς ἄλλας, ἐὰν δὲν φροντίσωμεν νὰ κερδίσωμεν τὸν χρόνον καὶ τὴν εὐκαιρίαν ποὺ ἀπωλέσαμεν, ἐὰν δὲν ἐπιτύχωμεν νὰ γίνῃ ἡ οἰκονομία μας ἀνταγωνιστική, τότε δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν καμμίαν, ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἑνὸς ἀμέσου καὶ πραγματικοῦ κινδύνου, πρὸ τοῦ κινδύνου, τῆς ἐρημώσεως τῆς Χώρας μας ἀπὸ τὰ πλέον πολύτιμα καὶ ἱκανὰ στελέχη τοῦ πληθυσμοῦ της. Κύριοι συνάδελφοι, καμμία δύναμις δὲν θὰ εἶναι δυνατὴ νὰ συγκρατήσῃ τὴν ὁμαδικὴν μετανάστευσιν τῆς νεολαίας μας, ἐὰν ὅταν ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα κυκλοφορία τῶν ἐργαζομένων, εὑρεθῇ ἡ χώρα μας, ὑπὸ παρομοίας μὲ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως. Ἐὰν ἡ Χώρα μας ἀπογυμνωθῇ ἀπὸ τὸν ἐργαζόμενον πληθυσμὸν τότε δὲν δυνάμεθα νὰ ἐλπίζωμεν, οὔτε εἰς τὴν εἰσροὴν τῶν ξένων κεφαλαίων εἰς τὴν Χώραν μας, οὔτε εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν, οὔτε κἂν εἰς τὴν ἔντασιν τῆς γεωργίας μας, οὔτε εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων μας. Ἀπὸ τὰ τέσσαρα βασικὰ στοιχεῖα ποὺ ἐλπίζει ἡ χώρα αὐτὴ ἀπὸ τὴν σύνδεσίν της μὲ τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, τὴν ἐλευθέραν μετακίνησιν τῶν προσώπων, τὴν ἐλευθέραν διακίνησιν προϊόντων καὶ κεφαλαίων καὶ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἀγορᾶς εἰς 180.000.000 ἀνθρώπων ἀντὶ τῶν 8, δὲν θὰ παραμείνῃ παρὰ μόνον ἡ ἐλευθέρα μετακίνησις τῶν ἐργαζομένων, δηλαδή, ἡ χειροτέρα καὶ πλέον ἐπικίνδυνος προϋπόθεσις. Εἶναι γεγονός, ὅτι τὸ φαινόμενον αὐτὸ τῆς μετακινήσεως τῶν ἐργαζομένων, τῆς τάσεως πρὸς μετανάστευσιν, δὲν παρατηρεῖται εἰς τὰς γειτονικὰς χώρας, εἰς οἵαν ἔκτασιν ὑπάρχει εἰς τὴν χώραν αὐτὴν καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ μᾶς ἐμβάλῃ εἰς σκέψεις. Δεδικαιολογημένως μᾶς κατέχει ἡ ἀνησυχία, διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐπέδειξε μεταπολεμικῶς ἱκανότητα καὶ προθυμίαν νὰ ἀναπτύξῃ μὲ ταχὺν ρυθμὸν τὴν οἰκονομίαν της, νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας καὶ τῆς ὑποαπασχολήσεως, νὰ βελτιώσῃ τὸ χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν λαϊκῶν τάξεων. Ἀλλὰ αὐτὰ ἀνάγονται εἰς τὸ παρελθόν. Σήμερον ἡ χώρα εὑρίσκεται εἰς τὸ κατώφλι μιᾶς νέας, μεγάλης καὶ ἀποφασιστικῆς περιόδου. Ἡ πορεία τῆς ἐποχῆς, μᾶς ὁδηγεῖ πρὸς νέας εὐκαιρίας, ἀπὸ τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσωμεν ἕνα καλλίτερον μέλλον ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. Ζητεῖται σήμερον ἀπὸ τοὺς ἀγρότας νὰ ἀναλάβουν σοβαρὰς εὐθύνας καὶ νὰ προσφέρουν προσθέτους ὑπηρεσίας καὶ θυσίας. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀγρόται, ὀφείλουν νὰ ἐργασθοῦν διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ αὔξησις τῶν ἐξαγωγῶν καὶ μάλιστα αὗται νὰ καταστοῦν ἀνταγωνιστικαί. Δίδεται, δηλαδή, καὶ πάλιν ὁ πρῶτος ρόλος εἰς τὴν γεωργίαν, διότι ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία, ὅπως ἔχουν τοὐλάχιστον σήμερον τὰ πράγματα, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πραγματοποιήσῃ ἀνταγωνιστικὰς ἐξαγωγάς. Τὸ κλειδὶ τῆς ὅλης ὑποθέσεως ἔγκειται εἰς τὸ νὰ αὐξήσωμεν τὰς ἐξαγωγάς μας εἰς γεωργικὰ προϊόντα. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα ποσοτικόν, εἶναι ζήτημα ποιοτικόν, εἶναι ζήτημα μειώσεως τοῦ κόστους καὶ αὐξήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διανοηθῇ τις, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ μειωθῇ τὸ κόστος εἰς βάρος τοῦ ἤδη χαμηλοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἀγροτῶν ἢ τὴν σταθεροποίησιν αὐτοῦ εἰς τὰ σημερινὰ χαμηλὰ ἐπίπεδα. Ἡ μείωσις τοῦ κόστους πρέπει νὰ προέλθῃ ἀπὸ τὴν ἀνύψωσιν τῆς παραγωγικότητος τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας καὶ ἀπὸ τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα ἀγοράζει ὁ ἀγρότης. Τίθεται δὲ πύρινον τὸ ἐρώτημα. Ἔχει τὴν δυνατότητα ἡ Ἑλληνικὴ γεωργία νὰ αὐξήσῃ τόσον σημαντικῶς τὴν παραγωγήν, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὸς κατὰ τὰ προσεχῆ ἔτη ὁ διπλασιασμὸς τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ μειωθῇ τὸ κόστος, ὥστε τὰ Ἑλληνικὰ γεωργικὰ προϊόντα νὰ ἀποβοῦν ἀνταγωνιστικά; Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό, ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις εἶναι καταφατική. Ἀλλοίμονον εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ἐὰν δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ ἀπάντησις νὰ ἦτο καταφατική. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, κ. βουλευταί, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τοὺς ἀγρότας. Ὄχι συναισθηματικῶς, ἀλλὰ διότι γνωρίζω καλῶς τὰς μεγάλας ἱκανότητας τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου. Πιστεύω εἰς τὰς δυνατότητας τῆς γεωργίας καὶ τὰς γνωρίζω. Δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν τὴν παραγωγήν. Ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχουν μεγάλαι δυνατότητες, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν εἰσέτι ἀξιοποιηθῆ καὶ ἱκανὸς πληθυσμός, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ τὰς ἀξιοποιήσῃ ἀρκεῖ νὰ παράσχωμεν εἰς αὐτὸν τὰ μέσα καὶ νὰ τοῦ ἀνυψώσωμεν τὸ ἠθικόν. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι τὸ ἄγονον τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους καὶ ὁ μικρὸς γεωργικὸς κλῆρος εἶναι ἀποφασιστικοὶ παράγοντες τῆς μὴ δυνατότητος πρὸς περαιτέρω αὔξησιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ ὑπὸ τὰς σημερινὰς ἐπιστημονικὰς συνθήκας ὅλα τὰ ἐδάφη εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθοῦν εἰς πλουσίας ἐκτάσεις, ἀρκεῖ νὰ ἔχωμεν νερό, εἰδίκευσιν γεωργῶν, ἐφαρμογὴν τῶν νέων ἐπιστημονικῶν μεθόδων, κεφάλαια καὶ ἀγορὰν διαθέσεως τῶν προϊόντων. Τὰ ἐδάφη τῆς Καλλιφορνίας ἦσαν ἀπὸ τὰ πτωχότερα τοῦ κόσμου, ἀλλὰ μὲ τὸ νερό, τὴν ἐξειδίκευσιν, τὴν ἐπιστήμην καὶ τὰ κεφάλαια, ἡ Καλλιφόρνια μετεβλήθη εἰς τὸν πλουσιώτερον ὀπωρῶνα τοῦ κόσμου. Τὸ Ἰσραὴλ μετέβαλεν ἀγόνους ἐκτάσεις εἰς ὀπωρῶνας κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ ἡ Ὁλλανδία μὲ τὸ ψυχρὸν κλῖμα κατακλύζει ἐν τούτοις, τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγορὰν μὲ νωπὰ πρώϊμα λαχανικά. Ὡς πρὸς τὸ μικρὸν τοῦ κλήρου, τοῦτο εἶναι ζήτημα σχετικὸν μὲ τὰς ἐπενδύσεις κατὰ στρέμμα, τὴν τεχνικὴν καὶ τὴν ἐξειδίκευσιν. Εἶναι δυνατὸν τὸ ὀλιγώτερα στρέμματα νὰ δώσουν πολλαπλασίαν παραγωγήν. Οἱ ἀγρόται ἀπέδειξαν πολλάκις, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ αὐξήσουν τὴν παραγωγήν των. Ὅταν τὸ Ἔθνος ἐζήτησεν ἀπὸ αὐτοὺς σιτάρκειαν μᾶς τὴν ἔδωσαν ἐνωρίτερον. Ὅταν τὸ Ἔθνος ἐζήτησεν ἀπὸ τοὺς ἀγρότας νὰ αὐξήσουν τὴν παραγωγὴν τοῦ βάμβακος, οἱ ἀγρόται ἐδιπλασίασαν τὴν παραγωγὴν τοῦ βάμβακος καὶ ὅταν τοὺς ἐζητήθη ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς τοῦ κρέατος διὰ τὴν καλλιτέραν μας διατροφήν, ἐδιπλασίασαν τὴν παραγωγήν. Ἀπὸ τὴν αὔξησιν, ὅμως, αὐτήν, δυστυχῶς, δὲν ἀπήλαυσαν ἀναλόγως οἱ ἀγρόται. Ἀντιθέτως, ἐχρεώθησαν. Εἰς τὴν περίπτωσιν μάλιστα τοῦ κρέατος, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐζημιώθησαν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς μειώσεως τοῦ κόστους, ἐγὼ θὰ ἀντιστρέψω ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ εἴπω, ὅτι τοῦτο ἀνάγεται κατὰ 80% εἰς τὰς Κυβερνητικὰς ἐνεργείας καὶ κατὰ 20% εἰς τοὺς ἀγρότας. Αἱ προϋποθέσεις τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς, τῆς ἀνυψώσεως τῆς παραγωγικότητος τῆς Ἑλληνικῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας καὶ τῆς μειώσεως τοῦ κόστους, διὰ νὰ γίνωμεν ἀνταγωνιστικοὶ ἐν συνόψει, εἶναι αἱ ἑξῆς: Πρῶτον, ρύθμισις τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Τὸ μέγιστον μέρος τῶν ἀγροτῶν μας εἶναι ὑπὸ πτώχευσιν. Τὸ 50% τῶν ἀγροτῶν ἔχει εἰσόδημα κάτω ἀπὸ τὸ ἐλάχιστον ὅριον διαβιώσεως. Εἶναι πτωχοί. Δὲν ἔχουν ἀγοραστικὴ ἱκανότητα. Τὸ 35% δὲν εὐημερεῖ, εἶναι χρεωμένοι. Καὶ μόνον τὸ 15% εὐημερεῖ. Κατήντησε εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ λέξις, πτωχός, νὰ σημαίνῃ ἀγρότης. Βεβαίως, δὲν εἶναι ἐντροπὴ νὰ εἶναι κανεὶς πτωχός, ἀλλὰ τὸ νὰ ἐξακολουθῇ νὰ εἶναι πτωχός, ἐνῷ παράγει καὶ αὐξάνει τὴν παραγωγήν, εἶναι ἔγκλημα. Τὰ ἐν καθυστερήσει ἀγροτικὰ χρέη τῶν ἀγροτῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε., ἀνέρχονται εἰς 2 δισεκατομμύρια καὶ ἄνω. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλληνικὴ γεωργία νὰ εἰσέλθῃ εἰς μίαν νέαν περίοδον ἀναγεννήσεως καὶ νὰ ἀναλάβῃ νέας προσπαθείας ὑπὸ τὸ ἀβάστακτον αὐτὸ βάρος καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυγιανθῇ ἡ γεωργικὴ οἰκονομία, ἐὰν δὲν ἐξυγιανθῇ ἀπὸ αὐτὰ τὰ χρέη διὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὑπεύθυνος ὁ ἀγρότης; Πρῶτον θέμα, λοιπόν, εἶναι ἡ ρύθμισις τῶν χρεῶν. Καθ’ ὅλην τὴν μεταβατικὴν περίοδον τῶν 22 ἐτῶν θὰ πρέπει τὰ ἐπιτόκια τῶν ἀγροτικῶν δανείων νὰ μὴ ὑπερβαίνουν τὸ 2%, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἐξίσωσις τῶν ὅρων παραγωγῆς μὲ τὰ γεωργικὰ προϊόντα τῶν ἄλλων χωρῶν. Ἐπίσης, θὰ πρέπει νὰ ἐπιμηκυνθῇ ὁ χρόνος ἐξοφλήσεως τῶν μὲν μεσοπροθέσμων δανείων εἰς 10 ἔτη, τῶν δέ μακροπροθέσμων εἰς 20–30 ἔτη. Δεύτερον, νὰ ἀπαλλαγοῦν τὰ ὑγρὰ καύσιμα καὶ λιπαντικὰ τὰ χρησιμοποιούμενα ἀπὸ τοὺς ἀγρότας ἀπὸ τοὺς δασμοὺς καὶ ἐπὶ πλέον ἀπὸ τὰς δαπάνας τοῦ διϋλυστηρίου, ὅπως γίνεται καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ὅπως γίνεται καὶ ἐδῶ διὰ τὴν ἀκτοπλοΐαν καὶ ἁλιείαν. Εἰς τὴν Ἰταλίαν οἱ ἀγρόται προμηθεύονται τὰ καύσιμα εἰς τὴν διεθνῆ τιμὴν καὶ οἱ Ἰταλοὶ θὰ εἶναι οἱ ἰσχυρότεροι ἀνταγωνισταί μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἐκεῖ παρέχουν καὶ ἄλλας εὐκολίας κατὰ τὴν ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν, ἀπὸ καύσιμα δὲν πληρώνουν τόκους, τοὺς παρέχουν δεξαμενὰς πετρελαίου δωρεὰν κλπ. Ἐδῶ χρεώνεται τὸ πετρέλαιον πρὸς 2.475 δραχμ. τὸν τόννον εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἐπὶ πλέον τὰ μεταφορικὰ καὶ 7 δραχμ. ἀμοιβὴ Πρατηρίου. Ἐνῷ ἡ ἀτμοπλοΐα καὶ ἡ ἁλιεία τὸ παίρνει πρὸς 1.166 δραχμ. τὸν τόννον. Ἡ δὲ Ἀτλαντικὴ ἁλιεία πρὸς 975 δραχμ. τὸν τόννον, εἰς τὴν διεθνῆ, δηλαδή, τιμήν, μὲ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ χορηγῆται καὶ εἰς τὸν Ἕλληνα γεωργόν, ἐὰν θέλωμεν νὰ καταστῇ ἡ Ἑλληνικὴ γεωργία ἀνταγωνιστική. Διὰ νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὴν μηχανοποίησιν τῆς γεωργίας, διότι ἐξ αὐτῆς ἐπιτυγχάνεται ὁ ἐκσυγχρονισμὸς τοῦ γεωργοῦ, ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς, ἀνύψωσις τῆς παραγωγικότητος καὶ ἡ μείωσις τοῦ κόστους, πρέπει νὰ βοηθήσωμεν τοὺς ἀγρότας εἰς τὴν προμήθειαν γεωργικῶν μηχανημάτων. Ὅλοι οἱ γεωργοί, οἱ ὁποῖοι μόνοι των ἤρχισαν ὡς πρωτοπόροι ἀβοήθητοι τὴν μηχανοποίησιν τῆς γεωργίας ἀπειλοῦνται μὲ κατασχέσεις λόγῳ καθυστερήσεως τῶν χρεῶν των ἀπὸ τὰ μηχανήματα. Ἐπιβάλλεται, ἑπομένως, ἡ ρύθμισις καὶ τῶν χρεῶν αὐτῶν καὶ ἐπὶ πλέον τὸ Κράτος νὰ ἐλέγχῃ τὰς τιμὰς τῶν μηχανημάτων τῶν ἀνταλλακτικῶν, καὶ τῶν ἐλαστικῶν. Ὑπάρχει τοιοῦτος συναγωνισμὸς εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὥστε εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν γεωργικὰ μηχανήματα κάτω τῶν διεθνῶν τιμῶν. Τρίτον. Πανελλήνιος καὶ δικαία εἶναι ἡ ἀξίωσις τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν νὰ μειωθοῦν αἱ τιμαὶ τῶν χημικῶν λιπασμάτων καὶ τῶν γεωργικῶν φαρμάκων. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν δὲν θὰ πρέπει νὰ χορηγοῦνται αἱ βιομηχανίαι αὐταὶ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, αἵτινες εἶναι κερδοσκοπικαὶ καὶ μονοπωλιακαί. Δὲν ὑπάρχει μέσον ποὺ νὰ αὐξάνῃ τόσον ταχέως τὴν παραγωγὴν καθολικῶς εἰς ὅλην τὴν χώραν καὶ νὰ μειώνῃ τὸ κόστος, ὅσον τὰ χημικὰ λιπάσματα. Μεταπολεμικῶς εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ χρῆσις χημικῶν λιπασμάτων εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα τῆς προπολεμικῆς τοιαύτης. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι δι’ αὐτό. Διότι ἀπὸ τὸ σύνολον τῆς καλλιεργουμένης ἐκτάσεως μόνον εἰς τὸ 35–40% χρησιμοποιεῖται ἡ λίπανσις. Αὐτὴ ἡ ἔκτασις πρέπει νὰ διπλασιασθῇ, τοὐλάχιστον. Ἐνῷ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔγινε καὶ ἐξακολουθεῖ μία πτῶσις τῆς τιμῆς τῶν ἀζωτούχων λιπασμάτων εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν, αἱ τιμαὶ διαθέσεως εἰς τὴν χώραν μας δὲν ἠκολούθησαν τὴν ἀνάλογον πτῶσιν. Αἱ διεθνεῖς τιμαὶ ἀπὸ τὸ 1957 ἕως τὸ 1960 τῆς θειϊκῆς ἀμμωνίας, ὑπέστησαν μίαν πτῶσιν 27%. Εἰς τὴν χώραν μας ἡ πτῶσις δὲν ὑπερέβη τὸ 2,7%. Κρατοῦνται αἱ τιμαὶ σταθεραί.

§41Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Διὰ νὰ καλύπτωμεν ἔξοδα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης.

§42Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ. Διὰ νὰ ἐπιδοτοῦμεν ἄλλα λιπάσματα.

§43Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ Κράτος δὲν κερδίζει. Πολλαὶ ἐκ τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ἐκάματε, εἶναι ἄξιαι λόγου, ἐν τούτοις, τὸ σύνολον τῶν παρατηρήσεών σας ἀπέχει ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον, ἐὰν δεσπόσῃ, θὰ κάνῃ τὴν Ἑλληνικὴν γεωργίαν νὰ μὴ εἶναι ποτὲ συναγωνιστικὴ καὶ θὰ ὁδηγήσῃ τὴν ὅλην Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν εἰς χρεωκοπίαν. Ἐὰν ἐλαμβάνοντο αὐτὰ τὰ οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε, κ. Βασματζίδη, ἁπλούστατα, οὔτε ἡ Ἑλληνικὴ γεωργία θὰ ἀνεκουφίζετο, οὔτε κανείς. Θὰ ἀνετινάσσετο ἐντὸς ὡρῶν ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία εἰς τὸν ἀέρα. Κύριε Βασματζίδη, εἶσθε ἐκ τῶν πλέον διακεκριμένων τεχνικῶν εἰς τὰ θέματα τῆς γεωργίας, ἀλλὰ ἀπορῶ, πῶς δὲν ἐπεχειρήσατε νὰ συνδυάσητε τὰς τεχνικάς σας γνώσεις μὲ κἄποιαν τεχνικὴν θεμελίωσιν. Τὸ ὅτι θὰ ἦτο ὡραῖον καὶ ἅγιον νὰ χαρίσωμεν καὶ τὰ χρέη καὶ θὰ ἦτο θαυμάσιον νὰ ἐδίδομεν τόκον 2% εἰς ὅλα τὰ ἀγροτικὰ δάνεια......

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ὡρισμένα δίδονται.

§45Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἰς ὡρισμένα δίδονται καὶ πρέπει νὰ δοθοῦν καὶ θὰ δοθοῦν καὶ ἀτόκως. Καὶ σήμερον ἀκόμη ἐγώ, ἀνήγγειλον, ὅτι διὰ τὴν καταπολέμησιν, φέρ’ εἰπεῖν, ὡρισμένων ἀσθενειῶν —κτυπῶ καὶ ξύλο, ἐλπίζω νὰ μὴ συντρέξῃ λόγος— αἱ ὁποῖαι στοιχίζουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸν ὀργανισμὸν καπνοῦ ἢ εἰς τὸ Κράτος 100 ἑκατομμύρια, γίνεται συνολικὴ ἐπιδότησις αὐτοῦ τούτου τοῦ κεφαλαίου κατὰ 50% ἀπὸ τὸ Κράτος. Λοιπόν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ ἡ νομισματικὴ σταθερότης, νὰ δημιουργηθοῦν περιθώρια ἐπενδύσεων, ὅταν ἐνισχύωμεν αὐτὴν τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν εἰσηγεῖσθε νὰ ἐνισχύσωμεν; Βεβαίως, δὲν πρόκειται νὰ ἐπιμείνω. Ἡ παρατήρησις αὐτὴ ἔχει τὴν ἑξῆς ἔννοιαν, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ λέγωμεν τὶ θὰ ἦτο καλὸν νὰ γίνῃ. Σεῖς ἐπροτείνατε κατάργησιν ἢ ἀναστολὴν τῶν εἰσπράξεων τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν καὶ μάλιστα τοιαύτην ἀναστολήν, οἵαν οὐδεὶς μέχρι τοῦδε ἐπρότεινε, διότι σεῖς ἐφθάσατε νὰ ὁμιλήσητε καὶ περὶ 20ετοῦς εἴς τινας δὲ περιπτώσεις καὶ 30ετοῦς ἐξοφλήσεως.

§46Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Πρῶτον, δὲν ἐζήτησα ἐγὼ δωρεὰν ἢ μακρὰν παράτασιν τῶν καθυστερουμένων, ἐζήτησα ρύθμισιν τῶν καθυστερουμένων. Δηλαδή, τὴν ρύθμισιν ἐννοῶ μετὰ ἀφαίρεσιν τῶν τόκων, ἐξόφλησιν τοῦ ὑπολοίπου κεφαλαίου εἰς 12 ἐτησίας τοκοχρεωλυτικὰς δόσεις μὲ 2% ἐπιτόκιον. Καὶ δεύτερον, ὁ χρόνος ἐξοφλήσεως τῶν ἐφ’ ἑξῆς διατεθησομένων κεφαλαίων διὰ μεσοπρόθεσμα δάνεια νὰ εἶναι 8–10 καὶ μακροπρόθεσμα 20–30 ἔτη. Εἴπατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐὰν ἐλαμβάνοντο ὑπὲρ τῆς γεωργίας τὰ μέτρα ποὺ ἐπρότεινα, ἡ οἰκονομία θὰ ἀνετινάζετο εἰς τὸν ἀέρα. Θέλετε, δηλαδή, κ. Ὑπουργέ, ἡ μείωσις τοῦ κόστους τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ ἡ συναγωνιστικότης αὐτῶν νὰ ἐπιτευχθῇ μόνον ἀναλώμασι τοῦ, ἤδη, χαμηλοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἀγροτῶν. Αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν. Γνωρίζετε, ἀσφαλῶς, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἡ παραγωγὴ ἔχει σταματήσει. Τοῦ χρόνου δὲν θὰ ἔχετε αὔξησιν παραγωγῆς κρέατος. Δυστυχῶς, σεῖς βλέπετε μόνον τὴν οἰκονομικὴν πλευρὰν τοῦ προβλήματος. Ὅπως λαμβάνετε πρόνοια ὑποστηρίξεως τῶν βιομηχανιῶν ἐπὶ 22 ἔτη, οὕτω πως θὰ πρέπει νὰ λάβετε πρόνοιαν ὑποστηρίξεως καὶ τῶν ἀγροτῶν τοὐλάχιστον, διὰ 12 ἔτη. Διατί, λοιπόν, διαμαρτύρεσθε;

§47Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι πάρα πολὺ εὔκολον νὰ λέγῃ κανείς, ὅτι πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ γεωργία. Ἐγὼ θὰ πάρω ἕνα καὶ μόνον μεμονωμένον παράδειγμα. Ἂς ὑποθέσω, ὅτι ἀποφασίζομεν ἀπὸ αὔριον τὸ πρωΐ νὰ καταστήσωμεν τὰ δάνεια, περὶ ὧν ὡμιλήσατε, τριακονταετῆ. Ἐρωτῶ: Ἐξ αὐτοῦ τοῦ μέτρου, ποία θὰ εἶναι ἡ ἐτησία αὔξησις τῆς κυκλοφορίας; Τὴν ἐμετρήσατε; Καὶ ἐρωτῶ: Ὅταν αὐξάνῃ ἡ κυκλοφορία, ποῖος πληρώνει; Ὁ βιομήχανος ἢ ὁ ἀγρότης; Ποῖος πληρώνει τὴν ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς κυκλοφορίας ὑποτίμησιν; Ὁ πτωχὸς ἢ ὁ πλούσιος; Τοιούτου εἴδους οἰκονομολογίας κάμνομεν, κ. Βασματζίδη, ἀφθόνους. Ἐγὼ δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι δὲν γνωρίζετε τὰ ἀγροτικὰ προβλήματα καὶ δὲν συνεβάλατε εἰς πολλῶν προβλημάτων τὴν ἐπίλυσιν. Καὶ γνωρίζετε πόσον σᾶς ἐκτιμῶ. Θέλω, ὅμως, νὰ σᾶς καταστήσω προσεκτικὸν εἰς τὸ ὅ,τι, δυστυχῶς, ὅλα τὰ προβλήματα, τὰ κοινωνικά, ἔχουν κἄποιον οἰκονομικὸν ἀντίκτυπον. Καὶ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ὑποστηρίζει κανεὶς πολὺ περισσότερον τοὺς ἀγρότας, ἐὰν ἀκολουθήσῃ μίαν σωστὴν πολιτικὴν —καὶ ἐπειδὴ μοῦ δίδετε ἀφορμὴν θὰ τὴν ἐκθέσω— παρὰ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πολιτικήν, τὴν καταναλωτικήν, τὴν ὁποίαν εἰσηγεῖσθε. Ἐγὼ θὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά μου ποῖα συγκεκριμένα μέτρα —ἐφ’ ὅσον μὲ προεκαλέσατε— πρέπει νὰ ληφθοῦν, διὰ νὰ καταστῇ ἀνταγωνιστικὴ καὶ ἡ γεωργία. Καὶ θὰ εἴπω καὶ ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν ἀντίκτυπος καὶ ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας καὶ ἐπὶ τοῦ ρυθμοῦ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐπενδύσεων. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, δυστυχῶς, νὰ ἀπομονωθῇ τὸ πρῶτον. Ἐγὼ δέχομαι κἄτι πολὺ πάρα πάνω ἀπὸ αὐτό, τὸ ὁποῖον εἴπατε σεῖς. Ἐγὼ δὲν πιστεύω, ὅτι μετὰ ἀπὸ μίαν δωδεκαετίαν πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ προστασία τῶν ἀγροτῶν. Ἐγὼ δὲν πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ, οὔτε μετὰ 22 ἔτη.

§48Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό, κ. Ὑπουργέ.

§49Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἴπατε τώρα, εἰς τὴν τελευταίαν σας ἀποστροφήν, ὅτι, ἀφοῦ ἐπὶ 22 χρόνια ὑποστηρίζετε δασμολογικῶς τὴν βιομηχανίαν, θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον ἐπὶ μίαν δωδεκαετίαν —διότι τόσον μᾶς δίδετε εἴπατε— νὰ ὑποστηρίξητε τὴν γεωργίαν. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι καὶ μετὰ τὴν πάροδον τῆς 22ετίας, θὰ ὑποστηριχθῇ ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἡ γεωργία, ὅπως ὑποστηρίζεται τὴν ὥραν αὐτὴν ποὺ ὁμιλοῦμεν, βεβαιότατα, ἡ γεωργία, διὰ τῆς κοινῆς γεωργικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀσκοῦν ὅλαι αἱ χῶραι. Διότι ἔχει ὄντως, ἀναγνωρισθῆ, ὅτι τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα, εἶναι ἓν εἰσόδημα ἐξαιρετικῶς εὐπαθὲς καὶ ὅτι πρὸς τὴν ἐνάσκησιν τοῦ γεωργικοῦ ἐπαγγέλματος, εἶναι συνδεδεμένη μὲ κινδύνους μεγάλους καί, ἡ ὅλη γεωργία, εἶναι μιὰ ἀπασχόλησις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ μιᾶς πλευρᾶς, κατ’ ἐξοχήν, κοινωνικῆς. Δέχομαι, λοιπόν, ὅτι θὰ τὴν προστατεύσωμεν τὴν γεωργίαν καὶ πέραν τῶν 22 ἐτῶν, ἀλλὰ μὲ ὀρθοδόξους μεθόδους. Τί ἄλλο εἶναι, κ. Βασματζίδη, ἀπὸ προστασία τῆς γεωργίας, ἡ προστασία, ἡ ὁποία γίνεται, περίπου εἰς ὅλα τὰ προϊόντα; Εἰς τὸ σιτάρι, εἰς τὴν σταφίδα; Ἀκόμη καὶ αἱ παρεμβάσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὸν καπνόν; Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι σωστὸν νὰ δίδωμεν τόσον ἁπλᾶς λύσεις εἰς προβλήματα τοιαῦτα. Σεῖς, κατ’ ἐξοχήν, ὁ ὁποῖος ἔχετε ἐγκύψει εἰς τὴν ἐξεύρεσιν συγκεκριμένων λύσεων, πρέπει νὰ ξεύρετε πόσον ἐπικίνδυνοι εἶναι αἱ γενικεύσεις, ὅταν αὗται δὲν συνοδεύονται ἀπὸ εἰδικώτερον ὑπολογισμόν, τῶν οἰκονομικῶν καὶ δὴ τῶν δασμολογικῶν ἐπιπτώσεων, διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα εἰσηγεῖσθε. Διότι, ἡ οἰκονομικὴ πολιτική, δὲν εἶναι μιὰ πολιτική, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἀποτελῇ ἕνα εὐχολόγιον. Καὶ αὐτὸ δὲν τὸ ἤθελον ἀπὸ σᾶς, κ. Βασματζίδη. Ἐνῷ ἀναγνωρίζω, ὅτι πολλαὶ παρατηρήσεις σας, εἶναι ἄξιαι λόγου, ἄξιαι μελέτης, δὲν δέχομαι, τὴν τοποθέτησιν, τὴν ὁποίαν ἐκάματε.

§50Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Δὲν δέχεσθε, κ. Ὑπουργέ, τὴν ἰδικήν μας τοποθέτησιν. Καὶ ἐπειδὴ δὲν τὴν δέχεσθε, μὲ τὴν πολιτικὴν ποὺ ἐφαρμόζετε ἕως τώρα, φέρετε τοὺς ἀγρότας εἰς ἀθλιότητα, καὶ περιορίζετε τὴν παραγωγήν. Ἡ παραγωγὴ εἶναι τὰ τελευταῖα ἔτη μειωμένη. Ἔναντι αὐτῆς τῆς πραγματικότητος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπικαλεῖται διαφόρους οἰκονομικὰς θεωρίας.

§51Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς προκειμένου περὶ τῶν παγωμένων πιστώσεων δὲν διαβλέπει ἐθνικοὺς κινδύνους. Προκειμένου περὶ τῆς προστασίας τῶν ἀγροτῶν βλέπει ἐθνικοὺς κινδύνους καὶ κίνδυνον πληθωρισμοῦ. Ὀφείλομεν ὅμως πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις νὰ ἐφαρμόζωμεν τὰ αὐτὰ μέτρα. Καὶ πρὸ πάντων ὀφείλομεν νὰ προστατεύσωμεν τὸ πτωχότερον τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν.

§52Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἡ προστασία τῶν ἀγροτῶν γίνεται μὲ ἔργα καὶ ὄχι μὲ λόγους εὐκόλους. Δεύτερον. Οὐδεὶς ἐσκέφθη νὰ χαρίσῃ εἰς οἱονδήποτε, οἱανδήποτε πίστωσιν. Τὸ τί ἔχει κάμει καθεὶς ἐξ ἡμῶν, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι γνωστὸν καὶ δὲν νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι χρειάζεται νὰ δώσω πληροφορίας περὶ αὐτοῦ. Ἀντιθέτως πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν — καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἀκολουθήσῃ — μὲ σκληρότητα, πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν καί, κυρίως, πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς βιομηχανίας, πολιτικὴν ὀρθόδοξον. Ὀρθόδοξος δὲ πολιτικὴ σημαίνει, ὅτι ὁ χρεωστῶν πρέπει νὰ πληρώνῃ.

§53Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, κ. Ὑπουργέ, ἐνῷ παραδέχεται, ὅπως παραδεχόμεθα ὅλοι μας, ὅτι εἷς τῶν κυριωτέρων συντελεστῶν τῶν μειώσεων τοῦ κόστους τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων εἶναι ἡ τιμὴ τῶν λιπασμάτων, ἐξεχώρησε τὸ ἐργοστάσιον φωσφορικῶν λιπασμάτων εἰς μίαν ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν, ὅπερ σημαίνει, ὅτι οἱ ἀγρόται θὰ πληρώνουν τὰ λιπάσματα αὐτὰ εἰς τιμὰς μεγαλυτέρας τῶν διεθνῶν τοιούτων. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις ἐξεχώρησεν εἰς ξένην ἑταιρείαν τὸ ἐργοστάσιον τριβῆς θείου εἰς ξένην ἑταιρείαν, ἡ ὁποία τοῦ λοιποῦ θὰ διαθέτῃ θεῖον μονοπωλιακῶς εἰς τοὺς Ἕλληνας ἀγρότας. Ὅπως γνωρίζετε μέχρι τοῦδε τὸ θεῖον τὸ ἐχειρίζετο ἡ Α.Τ.Ε. καὶ τὸ διέθετεν εἰς τοὺς ἀγρότας εἰς τιμὰς κόστους. Ἀντί, λοιπόν, νὰ δοθῇ τὸ ἐργοστάσιον τριβῆς θείου εἰς τὴν Α.Τ.Ε., τοῦτο ἐδόθη εἰς ξένην ἐπιχείρησιν. Καὶ ἐὰν ἀπῃτοῦντο τεράστια κεφάλαια ἢ ἐπρόκειτο νὰ γίνουν σοβαραὶ ἐπενδύσεις μὲ κεφάλαια προερχόμενα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ἀνεκτόν. Διὰ τὸ ἐργοστάσιον, ὅμως, αὐτὸ ἀπαιτοῦνται μόνον 140.000 δολλάρια.

§54Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀπάντησιν θὰ σᾶς δώσω καὶ εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημά σας καὶ εἰς τὸ δεύτερον. Πρῶτον: Ἐὰν ἐξεχωρήσαμεν τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίου φωσφορικῶν λιπασμάτων, διατὶ καὶ ὑπὸ ποίους ὅρους; Μάλιστα ἐδόθη ἄδεια ἱδρύσεως ἑνὸς ἐργοστασίου καὶ συζητεῖται καὶ ἡ χορήγησις ἀδείας ἱδρύσεως καὶ ἄλλου ἐργοστασίου φωσφορικῶν λιπασμάτων. Ὑπὸ ποίους ὅρους; Ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, θὰ δύναται, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἐργοστάσιον ἐν τῇ χώρᾳ, νὰ προμηθεύηται, διὰ διεθνῶν διαγωνισμῶν, εἰς διεθνῆ τιμήν, τὰ λιπάσματα. Τί ἄλλο ἔπρεπε νὰ εἴπωμεν; Ὑπάρχει μία χώρα, κ. Βασματζίδη, τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, μία, εἰς τὴν ὁποίαν τὰ ἐργοστάσια λιπασμάτων, νὰ ἀνήκουν εἰς πολυδαιδάλους γραφειοκρατικοὺς ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ηὔξανον τὸ κόστος; Διατί δὲν θὰ δεχθῶ, νὰ μὴ τὸ κάμῃ ὁ οἱοσδήποτε ἰδιώτης, ὅταν διατηρῶ τὸ προνόμιον, τὸ δικαίωμα — καὶ ἡ σχετικὴ σύμβασις εἶναι δημοσιευμένη εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως — νὰ προμηθευθῶ, ὅπως θέλω, καθ’ οἱανδήποτε διαδικασίαν θέλω, διὰ διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, εἰς τὴν διεθνῆ τιμὴν τὸ λίπασμα; Δεύτερον. Ἀπαντῶ εἰς τὴν μικρὰν ἱστορίαν τοῦ ἐργοστασίου, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Βασματζίδης. Πράγματι ἐπληροφορήθην, συμπληρωματικῶς — διότι πρόκειται, ὄντως, περὶ μικρᾶς ὑποθέσεως—ὅτι προέκυψε μιὰ ὑπόθεσις ἱδρύσεως ἑνὸς τριβείου θείου εἰς τὴν περιοχὴν Σουσακίου πλησίον τῆς Κορίνθου. Ὅτι εἶχε χορηγηθῆ ἄδεια ἱδρύσεώς του, πρὸ τῶν ἰδικῶν μου ἡμερῶν, εἰς κἄποιαν ἑταιρείαν. Ἐγὼ δὲν ξεύρω ἐὰν εἶναι Ἑλληνικὴ ἢ Ἰταλική. Εἰς ἐμένα ἦλθεν εἷς Ἕλλην ἐκ Πύργου — θὰ τὸν γνωρίζῃ ὁ κ. Στεφανόπουλος ὑποθέτω — ὁ ὁποῖος μοὶ ἐπέστησε τὴν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἤθελε νὰ ἱδρύσῃ καὶ δεύτερον ἐργοστάσιον ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα. Ἐκάλεσα ἀμέσως τὴν Διοίκησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τὴν ἠρώτησα, διατί θέλετε νὰ κάμετε δεύτερον ἐργοστάσιον καὶ δὲν κάμνετε ἕναν δημόσιον διαγωνισμὸν νὰ προμηθευθῆτε τὸ θεῖον; Μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι ὑπάρχει κἄποιον ὀλιγοπώλιον καὶ ὅτι ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ συνεννοηθῆ ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ, ὁ μέλλων κατασκευαστὴς τοῦ ἐργοστασίου, διότι καὶ αὐτὸ τὸ ἐργοστασιάκι τῶν 100.000 δολλαρίων δὲν ἔχει γίνει ἀκόμη, καὶ ὅτι ὑπάρχει μελέτη καὶ ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ἕνεκα τοῦ ὁποίου δὲν ἐπέτυχε καλὰς διεθνεῖς τιμὰς ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἐφ’ ᾧ καὶ διέταξα νὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα καὶ θὰ σκεφθῶ ἐν ὄψει καὶ αὐτῶν τῶν στοιχείων, ἂν αὐτοὶ ἔχουν κάμει οἱανδήποτε μυστικὴν συνεννόησιν, διὰ νὰ διατηρήσω τὴν δυνατότητα τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἀρχιεπισκοπὴν θὰ δώσω τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ τέτοιο ἐργοστάσιον. Κατ’ ἀρχὴν ἀντιπαθῶ τὴν ἀνάμιξιν σὲ τέτοιες δουλειὲς γραφειοκρατικῶν μεγάλων ὀργανισμῶν καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ πᾶμε εἰς διεθνῆ ἀγορὰν «ἄλλα μόλα». Πιστεύω, ὅτι πρέπει διατηρουμένου τοῦ διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, νὰ διατηρήσωμεν, ὅπου ὑπάρχει ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία καὶ ὅπου πρέπει καὶ τοὺς ξένους. Διότι ὁ Ἕλλην ἀγρότης καὶ ἐργάτης ἐνδιαφέρονται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον νὰ ἴδουν τὸ ἐπίπεδόν των τὸ βιοτικὸν νὰ ἀνεβαίνῃ. Καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ στηριχθῇ εἰς ἐπενδύσεις αἱ ὁποῖαι θὰ γίνωνται μόνον ἀπὸ Ἕλληνας, θὰ κάμωμεν 400 χρόνια νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημερινὸν ἐπίπεδον τῆς Ἰταλίας.

§55Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα, τῆς νέας μονάδος τῶν λιπασμάτων, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δυνάμεθα, διὰ διεθνοῦς διαγωνισμοῦ, νὰ προμηθευώμεθα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ λιπάσματα, ἐὰν τὸ θεωροῦμεν σκόπιμον. Αὐτὴ ἡ περίπτωσις, κ. βουλευταί, ὑπάρχει καὶ σήμερον καὶ ἡ ἐγχώριος παραγωγὴ φωσφορικῆς ἀμμωνίας καὶ φωσφορικῶν λιπασμάτων εἶναι ἀκριβωτέρα, ὅπως ἀνέφερα καὶ προηγουμένως, καὶ ἐχαλάσαμεν τὸν κόσμον διὰ νὰ ἐπιτραπῇ νὰ φέρωμεν τὸ 50% τοὐλάχιστον τῶν ἀναγκῶν μας καὶ δὲν τὸ κατωρθώσαμεν. Οὐδεμία δὲ ἐγγύησις ὑπάρχει, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ φέρωμεν λιπάσματα μὲ διεθνῆ τιμὴν καὶ εἰς τὸ μέλλον.

§56Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ποῖος τὸ εἶπε; Σεῖς ὁμιλεῖτε περὶ νέου ἐργοστασίου, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἕτοιμον μετὰ 4ετίαν.

§57Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Σήμερον ὑπάρχει τὸ ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον παράγει λίπασμα καὶ εἰς τὴν ἀπόλυτον διακριτικὴν ἐξουσίαν ἀπόκειται νὰ δώσῃ ἄδειαν εἰσαγωγῆς, τὴν ὁποίαν σᾶς ζητοῦμεν, ἀλλὰ δὲν τὴν ἐγκρίνετε.

§58Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Διότι, ὅπως θὰ ἔχετε πληροφορηθῆ, μέχρι σήμερον εἰσήγετο εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπὸ πασῶν τῶν Κυβερνήσεων... (δὲν ἠκούσθη).

§59Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Τὴν ἰδικήν σας Κυβέρνησιν.

§60Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Καὶ τὴν ἰδικήν σας παμφίλτατε, κ. Κοθρῆ, θὰ σᾶς ἐξηγήσω δὲ διατί: Ἡ Ἑλλὰς ἀκολουθεῖ, μέχρις ἑνὸς σημείου, μίαν ὡρισμένην προστατευτικὴν πολιτικήν. Ἀλλὰ μέχρι ποίου σημείου ἦτο δικαιολογημένη νὰ ἀκολουθήσῃ αὐτὴν τὴν πολιτικὴν καὶ εἰς ποίας περιπτώσεις ὑπερβάλλει; Ἐδῶ ἡ Ἄκρα Ἀριστερὰ μᾶς κατηγορεῖ, ὅτι πᾶμε νὰ ἀσκήσωμεν φιλελευθέραν πολιτικὴν καὶ ὅτι πᾶμε νὰ ἀνοίξωμεν τὶς πόρτες. Διατί μᾶς κατηγορεῖτε; Δι’ ὑπερβάλλοντα φιλελευθερισμὸν ἢ διὰ προστατευτισμόν; Συνεννοηθεῖτε πρῶτα μεταξύ σας καὶ μετὰ νὰ μᾶς εἴπετε τί θέλετε νὰ κάμωμεν.

§61Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν ὑποθέτω, ὅτι τὸ ἐπιχείρημά σας ὑπῆρξεν ἀτυχές. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ συγχέωμεν τὰ πράγματα. Ταῦτα εἶναι σαφῶς τεθειμένα, ὅτι σήμερον πρόκειται δι’ Ἑλληνικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἀφήνετε νὰ συναγωνίζωνται, χωρὶς νὰ λαμβάνετε πρόνοιαν. Ὅταν ὅμως πρόκειται, εἴτε διὰ πρώτας ὕλας, εἴτε διὰ φάρμακα καὶ λιπάσματα ποὺ χρειάζεται ἡ παραγωγὴ μας, ἐκεῖ ἐμφανίζεσθε ὡς προστατευτικοί. Ἀντιστρέφομεν τὸ ἐπιχείρημά σας καὶ σᾶς λέγομεν: Εἶναι ἀληθές, ἢ ὄχι, ὅτι δὲν δίδετε τὴν ἄδειαν καθ’ ἣν στιγμὴν λέγετε, ὅτι ἡ Τράπεζα ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προβαίνῃ διὰ διαγωνισμοῦ εἰς προμήθειαν αὐτῶν εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι ἀνώτερον τὸ κόστος;

§62Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ποίαν ἄδειαν;

§63Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι δὲν δίδετε ἄδειαν εἰσαγωγῆς φωσφορικῆς ἀμμωνίας.

§64Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐδῶ γίνεται πλήρης σύγχυσις τῶν πραγμάτων. Κύριοι γνωρίζει ὅλη ἡ Ἑλλάς, ὅτι ὑπάρχει ἓν ἐργοστάσιον εἰς τὴν Δραπετσῶνα, τὸ ὁποῖον παράγει λιπάσματα. Αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον λειτουργεῖ βάσει ἑνὸς νόμου, τὸν ὁποῖον, νόμον, δὲν κατεσκεύασεν οὔτε ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, οὔτε ἡ προκάτοχος ταύτης, οὔτε ἡ προκάτοχος τῆς προκατόχου. Δὲν ἐνθυμοῦμαι πότε ἔγινεν, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἐπὶ ἀειμνήστου Καρτάλη συνεζητήσαμεν τὴν περίπτωσιν καὶ εὕρωμεν, ἀπὸ κοινοῦ, ἕνα μαθηματικὸν τύπον. Ἡ ἑταιρία αὐτὴ ἔχει ἕνα κοστολόγιον. Ὁ συνάδελφος κ. Ἀδαμόπουλος ἠρεύνησε πολλὰ κοστολόγια καὶ ἐπέβαλεν εἰς αὐτὴν τὴν ἑταιρείαν, ἀναδρομικῶς, νὰ πληρώσῃ πέραν τῶν 120 ἑκατ., νομίζω, μοῦ διαφεύγει ὁ ἀκριβὴς ἀριθμός. Πάντως ὑπ’ αὐτὸ τὸ καθεστὼς ὑφίσταται ἡ Ἑταιρία, ὑπ’ αὐτὸ τὸ καθεστὼς λειτουργεῖ, καὶ οὔτε σεῖς, κ. Στεφανόπουλε, ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὰς ὥρας τοῦ συμμοριτοπολέμου ἐσκέφθητε τὸ ὀλίγον λίπασμα ποὺ μᾶς χρειάζεται νὰ τὸ εἰσάγωμεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἂς κλείσωμεν τὴν ὑπάρχουσαν ἑταιρείαν. Ἡμεῖς εἴπομεν, μὲ τὰ μύρια βάσανα ἐπετεύχθη ἡ προσέγγισις διαφορῶν, μάλιστα σᾶς ἐξομολογοῦμαι, ὅτι ἡ ἱστορία αὐτὴ δὲν ἔχει τελειώσει ἀκόμη καὶ ἐδόθη ὄντως, κατὰ τὴν διαδικασίαν τὴν προκριθεῖσαν, εἰς ἕνα ὅμιλον, ἡ ἄδεια νὰ φτιάξῃ τοιαῦτα λιπάσματα, ὑπὸ τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπα καὶ μάλιστα μὲ μίαν OPTION ὑπὲρ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, δηλαδή, ἐὰν θέλῃ τὸ δέχεται ἡ Τράπεζα καὶ ἐὰν θέλῃ δὲν τὸ δέχεται, νὰ ἠμπορῇ νὰ παίρνῃ βάσει ἑνὸς τύπου διὰ μίαν ἑπταετίαν λιπάσματα, δοθέντος, ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς δημιουργεῖ τιμήν, ἡ ὁποία εἶναι ἐλαφρῶς κατωτέρα τῆς διεθνοῦς.

§65Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Ἑπταετεῖς ἀσφάλειαι διαθέσεως, τοιοῦτον προνόμιον ποία βιομηχανία ἔχει;

§66Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν τὸ ἔχει τὸ προνόμιον αὐτό, κ. Βασματζίδη. Θὰ σᾶς παρακαλέσω εἰς συγκέντρωσιν χωρικῶν νὰ κάμνετε καλαμπούρια, εἰς βουλευτὰς ὄχι. Εἶπον, ὅτι ὑπάρχει OPTION ὑπὲρ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Δηλαδή, ἂν θέλῃ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, κάμνει χρῆσιν τῆς OPTION, ἂν νομίζῃ, ὅτι τὴν συμφέρει, ἂν δὲν νομίζῃ, δὲν τὸν κάμνει. Θὰ σᾶς ἐξομολογηθῶ δέ, ὅτι εὑρήκαμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸν τὸν τύπον τῆς συμβάσεως. Ἐπρότεινον νὰ καταργηθῇ ἡ OPTION, μὴ ὢν πλήρως ἐνήμερος τῶν λεπτομερειῶν. Εἰς ἕνα συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον παρέστησαν οἱ τεχνικοί, πράγματι, τὸ ἐπρότεινα αὐτό. Καὶ ἠγέρθη ἕνας χημικός, δεύτερος, τρίτος, οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Ο.Β.Α. καὶ εἶπον: Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὸ δὲν δικαιοῦσθε νὰ τὸ κάμετε, διότι αὐτὸ εἶναι ἕνα δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὲρ τῆς Τραπέζης καὶ τὸ ὁποῖον αὕτη δύναται νὰ ἀσκήσῃ μονομερῶς, ἂν τὸ θέλῃ καὶ ἂν τὴν συμφέρῃ. Καὶ ἂν ἀποδειχθῇ, ἐκ πείρας, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ τύπου αὐτοῦ καὶ διὰ τῆς ἀναδρομικῆς ἐφαρμογῆς τοῦ τύπου, ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, ὅτι σταθερῶς μένει ὑπὸ αὐτὴν τὴν τιμήν, δὲν δύνασθε ν’ ἀποστερήσητε τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἀπὸ αὐτὸ τὸ προνόμιον. Οὔτε αὐτὴ ἡ βιομηχανία, οὔτε οἱαδήποτε ἄλλη ἔχει ἐξασφαλίσει οἱανδήποτε ὑπὲρ αὐτῆς προνομιακὴν μεταχείρισιν, θὰ ἦτο δὲ μωρία νὰ θέλωμεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ νὰ δημιουργήσωμεν τώρα μονάδες, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ εἶναι διεθνῶς συναγωνιστικαί.

§67Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται;

§68Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶπον νὰ κάμωμεν τὴν μονάδα καὶ νὰ εἶναι συναγωνιστική, οὕτως ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται διαγωνισμὸς προμηθείας, ὅπως θέλει ἡ Τράπεζα. Τί ἄλλο νὰ εἴπω; Νὰ προμηθεύεται τὰ λιπάσματα, ὅπως δὲν θέλει ἡ Τράπεζα; Τί ἄλλο νὰ ἔλεγα; Ἢ μήπως νὰ εἴπω, νὰ μὴ γίνῃ ἐργοστάσιον;

§69Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Θὰ ἤθελα νὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν εἰς τὸν φίλον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἐπὶ τοῦ βήματος εἰσῆλθε διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ἕνας ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν ἀναμφισβήτητον πεῖραν εἰς τὰ ἀγροτικὰ θέματα. Ἡ Βουλὴ ἤκουσε μὲ ἐνδιαφέρον τὰς παρατηρήσεις καὶ τὰς ὑποδείξεις του, ἔστω καὶ ἂν κατὰ τὴν κρίσιν σας, εἰς ὡρισμένα σημεῖα τὰ βλέπει μονοπλεύρως. Θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ τὸν ἀφήσητε νὰ τελειώσῃ καὶ ἂν νομίζητε, ὅτι πρέπει νὰ ἀντικρούσητε κἄτι, τὸ κάμνετε μετά, διὰ νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν. Διότι τὰ θέματα ποὺ θίγει ἐπιδέχονται, τὸ ἕνα μετὰ τὸ ἄλλο, προσθήκης καὶ σχολίων. Σᾶς κάμνω αὐτὴν τὴν παράκλησιν, διὰ νὰ διευκολύνωμεν καὶ τὸ ἔργον, τὸ ἰδικόν μας, ὡς ἀκροατῶν.

§70Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μολονότι δὲν ἀντιλαμβάνομαι τὸν λόγον τῆς ἰδικῆς σας παρεμβάσεως, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ποτὲ δὲν διακόπτω ἄνευ ἀδείας τοῦ ὁμιλητοῦ ἢ τοῦ Προέδρου. Ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ὁμιλητὴς συνδέεται περισσότερον μὲ ἐμέ, ἀπὸ ὅ,τι μὲ σᾶς. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχομεν μίαν πολιτικοῦ θέματος ἀντιδικίαν. Καὶ αὐτὴν τὴν ἀντιδικίαν τὴν διεξάγομεν κατὰ τρόπον ἁρμόζοντα εἰς πολιτικοὺς ἄνδρας, καθ’ ὅλους τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης.

§71Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ μοῦ ἐκάματε ὡρισμένας παρατηρήσεις, ἀπὸ τὴν μεγάλην πεῖραν, τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἔχετε, θὰ σᾶς κάμω καὶ ἐγὼ μίαν διακοπὴν τώρα. Δὲν πρέπει νὰ λέγητε εἰς ἕνα βουλευτήν: «Ποῦ νομίζετε πὼς εὑρίσκεσθε; ἐνώπιον ἀγροτῶν;». Διατί, κύριε Ὑπουργέ; Οἱ ἀγρόται εἶναι κατώτεροι ἀπὸ ἡμᾶς; εἴμεθα ἀγρόται καὶ σεῖς εἶσθε υἱὸς ἀγρότου.

§72Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν εἶπον αὐτό.

§73Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Τὸ εἴπατε καὶ νὰ τὸ ἀνακαλέσητε.

§74Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ τί εἶπον, ἐδῶ, εἶναι ἡ Βουλή. Ἐντυπώσεις δὲν θὰ δημιουργήσωμεν. Καὶ ἔχω ἀρκετὴν πεῖραν, διὰ νὰ γνωρίζω, τί λέγω. Εἶπον, λοιπόν, καὶ αὐτὸ δικαιοῦμαι νὰ τὸ εἴπω, ὅτι ἐνώπιον βουλευτῶν δὲν ὁμιλεῖ κανείς, ὅπως ὁμιλεῖ ἐνώπιον συγκεντρώσεως.

§75Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Ἀγροτῶν.

§76Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μπορεῖ νὰ ἔκαμα καὶ λογοπαίγνιον καὶ νὰ τὸ εἶπα. Ἐδῶ ὑπάρχουν τὰ πρακτικά. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σαφῶς εἶπον, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, εἶναι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβάλλωνται ἐπιχειρήματα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς —τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν κατάλληλα, διὰ νὰ ἐντυπωσιάσουν μίαν συγκέντρωσιν ἀγροτῶν, διότι ἐδῶ περὶ ἀγροτῶν πρόκειται — διὰ νὰ ἐπηρεάσουν βουλευτὰς ψυχραίμους, καὶ ὑμᾶς, ἂν δὲν συνέβαινε νὰ ἦσθε ἐπὶ τοῦ βήματος, ἀλλὰ νὰ ἦσθε κάτω.

§77Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Ἐπιμένετε, λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ βιομηχανία τῶν χημικῶν λιπασμάτων καὶ τῶν γεωργικῶν φαρμάκων θὰ πρέπει νὰ δοθοῦν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν;

§78Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι συναγωνιστικαί.

§79Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Θὰ ἦτο, ὡς ἀρχή, μεγάλο λάθος νὰ βασισθῇ ἡ οἰκονομική μας ἀνάπτυξις αὐστηρῶς μόνον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἐλευθέρας οἰκονομίας. Θὰ πρέπει νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὸ μικτὸν σύστημα. Ὅπου συμφέρει θὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ὅπου, ὅμως, δὲν συμφέρει εἰς τὸ Ἔθνος, θὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν κατευθυνομένην, τὴν στενὴν οἰκονομίαν. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὑπεστηρίχθη, ὅτι ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἐπέδειξεν οὔτε ἱκανότητα, οὔτε προθυμίαν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Καὶ αὐτὸ εἶναι σωστόν. Ἀλλὰ ἐγὼ προσθέτω καὶ ἓν ἄλλο. Καὶ ἤκουσα, δυστυχῶς, νὰ μοῦ τὸ λέγουν μὲ αὐστηρότητα ξένοι. Οἱ οἰκονομικοί σας παράγοντες εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχουν αἴσθησιν τῶν εὐθυνῶν των ἔναντι τῆς χώρας των. Πῶς, λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἐμπιστευθῶμεν τὰ χημικὰ λιπάσματα καὶ τὰ γεωργικὰ φάρμακα ποὺ εἶναι ἡ βάσις τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς μειώσεως τοῦ κόστους, πῶς θὰ τὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ἡ ὁποία ξέρετε κατὰ ποῖον τρόπον ἐπιβάλλεται καὶ ἐνεργεῖ εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Καὶ δὲν θὰ κάμωμεν ἕνα ὀργανισμὸν ἐθνικόν, ὅπως ἡ Δ.Ε.Η.; Διατί τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, ποὺ εἶναι ἡ βάσις τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας δὲν τὴν ἐμπιστευθήκατε εἰς τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν, ἀλλὰ ἐκάματε τὸν κοινωφελῆ ὀργανισμόν; Θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἕνας κοινωφελὴς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος θὰ διοικῆται ἀπὸ τοὺς συνεταιρισμούς, ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, ἀπὸ τὸ Κράτος ποὺ θὰ διατηροῦν τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου τῆς Πτολεμαΐδος, τὴν νέαν μονάδα, τὰ φάρμακα καὶ τὸ ἐργοστάσιον Δραπετσῶνος, καθ’ ὃν τρόπον ἐξηγοράσθη ἡ Πάουερ ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η.; Ἔτσι θὰ ἔχωμεν εὐθηνὰ προϊόντα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θεῖον, ποὺ εἶναι μικρὰ ὑπόθεσις, ἰδοὺ ἓν ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς προηγουμένως δι’ ἐμὲ ἂς συνεννοηθῶ μὲ τὸν κ. Ζίγδην, καὶ ἐγὼ θὰ τοῦ εἴπω νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὸν συνάδελφόν του Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἔγγραφον:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΦΥΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟΝ Ι

Ἁρμόδιος: Π. Ἀδὰμ ΕΠΕΙΓΟΝ Ἀθῆναι 24 Νοεμβρίου 1961 Ἀριθ. Πρωτ. 228023)9477. «Πρὸς 1) Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ (Γραφεῖον κ. Ὑπουργοῦ) 2) Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας (Γραφεῖον κ. Ὑπουργοῦ) Ἐνταῦθα Θέμα: Ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ἐπαναχορηγήσεως τῇ Α.Τ.Ε. ἀδείας ἱδρύσεως τριβείου θείου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν ὑμῖν συνημμένως ἀντίγραφον τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 96891)21.11.61 ἐγγράφου τῆς Α.Τ.Ε. σχετικοῦ μὲ τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίου τριβῆς θείου καὶ νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἐκ τοῦ ἐγγράφου τούτου μετ’ ἐκπλήξεως ἐλάβομεν γνῶσιν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 83168)30625)25.10.61 ἐγγράφου τῆς Α.Τ.Ε. σχετικοῦ μὲ τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίου τριβῆς θείου καὶ νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἐκ τοῦ ἐγγράφου τούτου μετ’ ἐκπλήξεως ἐλάβομεν γνῶσιν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 83168)30625)25.10.61 ἀποφάσεώς του ἀνεκάλεσε τὴν ὑπὸ ἡμερομηνίαν 16.10.61 χορηγηθεῖσαν τῇ Α.Τ.Ε. ἄδειαν ἱδρύσεως τοῦ ἐν λόγῳ ἐργοστασίου. Τὸ θέμα τοῦτο ἔχει τύχει, ὡς γνωστόν, ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου καὶ τῆς Α.Τ.Ε., ἀπὸ μακροῦ, πλήρους μελέτης οἰκονομικῆς καὶ τεχνικῆς, ἀπὸ δὲ τοῦ 1957 χρονολογοῦνται αἱ πρῶται σχετικαὶ προσπάθειαι. Ἐκ τῆς μελέτης ταύτης ἔχει διαπιστωθῆ, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῆς βιομηχανίας ταύτης εἶναι κατ’ ἀρχὴν λίαν συμφέρουσα διὰ τὴν Ἑλληνικὴν γεωργίαν, διότι θὰ τῆς ἐξασφαλίσῃ τὸ βασικώτερον φάρμακον προστασίας τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς εἰς τιμὴν εὐθηνοτέραν τῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ κατὰ 15% τοὐλάχιστον καὶ εἰς τὴν ἐπιθυμητὴν ποιότητα. Περαιτέρω εἶχε κριθῆ ἀναντιρρήτως, ὅτι ἡ ἵδρυσις ταύτης θὰ ἔδει νὰ ἀνατεθῇ πρωτίστως, ἂν μὴ κατ’ ἀποκλειστικότητα, εἰς τὴν Α.Τ.Ε. φύσει καὶ θέσει ἁρμοδίαν διὰ τὸ ἔργον τοῦτο, διαχειριζομένην, ὡς γνωστόν, ἀπὸ 23 ἐτῶν τὸ θεῖον καὶ θειϊκὸν χαλκὸν λίαν ἱκανοποιητικῶς διὰ τὴν Ἑλληνικὴν γεωργίαν, ὡς συνάγεται καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν μακρὰν ταύτην περίοδον οὐδεμία Κυβέρνησις ἐσκέφθη νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως καὶ ἐμπορίας τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ πολιτικήν, δοθέντος, ὅτι αἱ ἑκάστοτε σχετικαὶ μελέται κατεδείκνυον ὡς ἀσύμφορον πᾶσαν ἑτέραν λύσιν. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω λόγων καὶ ἵνα κατοχυρώσωμεν τὸ θεῖον ἐκ πάσης κερδοσκοπικῆς τάσεως, ἀντετάχθημεν ἀρχικῶς εἰς τὴν ὑπὸ ξένης ἑταιρείας ἵδρυσιν τῆς βιομηχανίας ταύτης. Κατ’ ἐφαρμογήν, ὅμως, τῆς ἀκολουθουμένης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ πολιτικῆς εἰσροῆς ξένων κεφαλαίων ὑπεχρεώθημεν νὰ ἀποδεχθῶμεν σχετικὴν ἀπόφασιν τούτου ὑπὸ τὴν βασικὴν ὅμως προϋπόθεσιν, ὅτι οὐδεμία θὰ ἀνελαμβάνετο διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δέσμευσις παροχῆς εἰς τὴν ἑταιρείαν προστασίας ἐγχωρίου βιομηχανίας (ἔγγραφόν μας ὑπ’ ἀριθ. 107919)4435)6.7.61). Περαιτέρω ἐξυπακούετο, ὅτι κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς ἀκολουθουμένης κυβερνητικῆς πολιτικῆς θὰ ἀπεκλείετο πᾶσα ἰδέα μονοπωλήσεως τῆς βιομηχανίας ταύτης, ἐξ οὗ καὶ κατόπιν ἐνεργειῶν τῆς Α.Τ.Ε. καὶ ἡμῶν ἐπετεύχθη προσφάτως ἡ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου Βιομηχανίας χορήγησις καὶ τῇ Α.Τ.Ε. ἀδείας ἱδρύσεως τριβείου θείου (ὑπ’ ἀριθ. 60005)21563) 16.10.61). Ἡ ἄδεια ἐχορηγήθη τὴν 16.10.61, ἵνα ἀνακληθῇ μετὰ 9 ἡμέρας μὴ δυνάμενοι νὰ ἑρμηνεύσωμεν τοὺς λόγους, οἵτινες ἐμεσολάβησαν, ἵνα ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ἀνατραπῇ πολιτικὴ ἐφαρμοζομένη μετὰ πλήρους ἐπιτυχίας ἀπὸ 23 ἐτῶν, ὑπομιμνήσκομεν ὑμῖν, ὅτι ἐξεδηλώσαμεν, σαφῶς, τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ὑπὲρ τῆς συνεχίσεως τῆς πολιτικῆς ταύτης, δι’ οὓς λόγους λεπτομερῶς ἐξεθέσαμεν εἰς τὰ κατωτέρω μνημονευόμενα ἔγγραφά μας τὰ πλεῖστα τῶν ὁποίων ἀπεστάλησαν τῷ Ὑπουργείῳ Συντονισμοῦ διὰ βʹ φοράν: α) 135884)5818)5.8.59, β) 120507)4514)2.9.60, γ) 198844)7581)1.11.60, δ) 76835)2705)27.4.61 καὶ ε) 107919)4435)6.7.61. Ἡ ἀνάκλησις τῆς ἀδείας τῆς Α.Τ.Ε., ἀποτελοῦσα ἔμμεσον μονοπωλιακὴν παραχώρησιν τῆς παραγωγῆς θείου ἐν Ἑλλάδι, εἶχε ἤδη ἄμεσα τὰ δυσμενῆ ἀποτελέσματα ἐπὶ τοῦ ἐνεργηθέντος ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. διαγωνισμοῦ προμηθείας τοῦ θείου διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Ἑλληνικῆς γεωργίας. Οὕτω, ὡς προκύπτει ἐκ τοῦ διαβιβαζομένου ἐγγράφου, τῆς Α.Τ.Ε., ὑπεβλήθη μία καὶ μόνον προσφορὰ τῆς, εἰς ἣν ἐχορηγήθη ἡ ἄδεια, Ἑταιρείας SULPHUR HELLAS εἰς τιμὴν 1.550 δραχ. ἔναντι τῶν 1.312 δραχ. περίπου τοῦ παρελθόντος ἔτους ἤτοι κατὰ 20% περίπου ἀκριβώτερον ἐνῷ μοναδικὸς σκοπὸς τῆς ἱδρύσεως ἐν Ἑλλάδι βιομηχανίας θείου, ἦτο, ἀντιθέτως, ἡ μείωσις τῆς τιμῆς τοῦ θείου. Προσέτι σημειώσατε, ὅτι οὐδεὶς ἕτερος μειοδότης Οἶκος τοῦ ἐξωτερικοῦ συμμετέσχε τοῦ ἐν λόγῳ διαγωνισμοῦ, ἀντιθέτως πρὸς τὰ παρελθόντα ἔτη, καθ’ ἃ οὐδέποτε ἠδυνήθησαν νὰ καρποφορήσουν μονοπωλιακαὶ τάσεις. Οὕτω διατρέχομεν τὸν σοβαρὸν κίνδυνον νὰ ἐξαναγκασθῶμεν ἢ νὰ ὑποκύψωμεν εἰς τὸ δημιουργηθὲν ἤδη μονοπώλιον τοῦ θείου, προμηθευόμενοι τοῦτο κατὰ 20% ἀκριβώτερον ἢ τὸ ὀλιγώτερον, νὰ καθυστερήσωμεν τὴν προμήθειαν ἐν τῇ προσπαθείᾳ ἐπιτυχίας συμφεροτέρας τιμῆς, πρᾶγμα, ὅπερ ὡσαύτως θὰ ἔχῃ δυσμενεῖς συνεπείας εἰς τὴν προστασίαν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐκτεθέντων καθίσταται ἀπαράδεκτον νὰ παραδίδεται εἰς ἰδιωτικὸν φορέα ἡ ἵδρυσις τῆς βιομηχανίας ταύτης καὶ νὰ ἀρνούμεθα τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ εἰς τὴν Α.Τ.Ε., ἥτις εἶναι τεταγμένη διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, πολλῷ μᾶλλον, διότι πρόκειται περὶ βασικοῦ φαρμάκου προστασίας τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς μας, ἐκ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ ὁποίου ἐξαρτῶνται, κατὰ μέγα βαθμόν, αἱ ἐξαγωγαί μας. Παρακαλοῦμεν, ὅθεν, ὑμᾶς, ὅπως ἐπαναχορηγήσητε τῇ Α.Τ.Ε. τὴν ἀνακληθεῖσαν ἄδειαν ἱδρύσεως τριβείου θείου, ἵνα χωρήσῃ αὕτη εἰς τὴν ἐγκατάστασίν του ἐντὸς τοῦ ταχυτέρου δυνατοῦ χρόνου, διότι πᾶσα καθυστέρησις ἀποβαίνει εἰς βάρος τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς τῆς χώρας μας καὶ δὴ εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν συντονισμέναι προσπάθειαι καταβάλλονται διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ πενταετοῦς γεωργικοῦ προγράμματος, ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ γενικωτέρου τοιούτου τῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Ἡ ἵδρυσις καὶ ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. τῆς βιομηχανίας ταύτης, ἀποτελεῖ ἓν ἐκ τῶν κυριωτέρων αἰτημάτων τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας τῆς χώρας μας καὶ θὰ ἔδει νὰ εἶχεν ἱκανοποιηθῇ.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ».

Ἀντιλαμβάνεσθε, συνεπῶς, κ. συνάδελφοι, τί θὰ γίνῃ καὶ μὲ τὰ ἄλλα ἐργοστάσια, ἐὰν δοθοῦν εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν.

§80Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Δηλαδή, τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας διαφωνεῖ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ.

§81Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μάλιστα. Διατί; Ἄνθρωποι δὲν εἶναι; Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχουν δύο ἀπόψεις.

§82Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ καταθέσητε, κ. συνάδελφε, τὸ ἔγγραφον αὐτό.

§83Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Καταθέτω τὴν ἐπιστολήν.

§84Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δυνατὸν σεῖς πεπειραμένος κοινοβουλευτικὸς νὰ ἐντυπωσιάζεσθε μὲ τὸ «ἀποκαλυπτικὸν αὐτὸ ἔγγραφον»; Τί συνέβη; Θὰ τὸ εἴπω ἐγώ. Ὑπῆρξε μία διαφωνία μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Διατί; Θεόθεν ἐμπνεόμενοι πρέπει ἐπὶ παντὸς θέματος νὰ ἔχουν τὴν ἰδίαν γνώμην; Δὲν εἶχον, λοιπόν, τὴν ἰδίαν γνώμην πόσοι ὀλίγοι ἔχουν τὴν ἰδίαν γνώμην. Ἐμένα δὲν μὲ ἀπησχόλησε καθόλου τὸ θέμα. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι κατὰ σύμπτωσιν, τὸ ἐπληροφορήθην, κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας. Ἐν τούτοις, αὐτὰ ποὺ λέγει ὁ κ. συνάδελφος ἐπιβεβαιώνουν αὐτὸ ποὺ εἶπον πρίν. Ὅτι ὄντως ἦλθε μίαν ἡμέραν ἕνα μέλος τῆς Διοικήσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ μοῦ εἶπεν αὐτὰ περίπου, τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κ. Βασματζίδης. Ἐγὼ εἶχα τὴν ἐντύπωσιν, ὅπως θὰ τὴν εἴχατε καὶ σεῖς, ὅτι ἐλειτούργει τὸ ἐργοστάσιον. Αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν δὲν εἴχατε;

§85Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Ὄχι.

§86Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μόνον σεῖς δὲν τὴν ἔχετε. Ἐγὼ ἀπέκτησα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὑπάρχει τὸ ἐργοστάσιον. Σᾶς κάμνει τὴν χάριν καὶ δὲν ὑπάρχει. Δι’ αὐτὸ λέγω: Ἐπερώτησιν τοῦ ἐργοστασίου κάμνομεν ἢ συζητοῦμεν περὶ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς; Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον κατετέθη, πρέπει νὰ εἴπω, περὶ τίνος πρόκειται, διότι πρόκειται πράγματι περὶ κωμικῆς ὑποθέσεως. Λοιπόν, διεφώνησαν τὰ Ὑπουργεῖα καὶ ἦλθεν ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ μοῦ λέγει: Ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τὸ ἐργοστάσιον, ἔγιναν συνεννοήσεις μεταξὺ τῶν προμηθευτῶν τοῦ θείου καὶ τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ, τὸν Ὑποδιοικητὴν — καὶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἀφοῦ τὸ θέλετε, κ. Βασματζίδη, νὰ τὰ εἴπωμεν — ἀλλὰ μοῦ ἀνέφερεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει τὸ ἐργοστάσιον. Ἐγὼ εἶχα πεπλανημένως νομίσει, ὅπως καὶ ἡ αἴθουσα αὐτή, ὅτι ὑπάρχει τὸ ἐργοστάσιον. Δὲν λέγω, ὅτι δὲν μοῦ ἐξέθεσε σαφῶς τὰ πράγματα. Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει τὸ ἐργοστάσιον, τί σχέσιν ἔχει ἡ ἵδρυσις ἢ μὴ τοῦ ἐργοστασίου μὲ τὴν προμήθειαν τοῦ θείου κατόπιν διεθνοῦς διαγωνισμοῦ; Καὶ ἐπειδὴ δὲν τὸ ἠννόησα καὶ ἐπειδὴ εἶχα σοβαρώτερα πράγματα ποὺ μὲ ἀπησχόλουν, διέταξα νὰ τὸ ἐξετάσῃ κἄποιος καὶ νὰ μοῦ ἀναφέρῃ διὰ νὰ ἀποφασίσω. Ἔχω ὑπογράψει καὶ μερικὰ ἄλλα διαβιβαστικὰ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἔγγραφα. Αὐτὴ εἶναι ὅλη ἡ ἱστορία. Εἶναι σοβαρὸν νὰ συζητοῦμεν ἐδῶ. Μέγα θέμα εἶναι βέβαια τὸ θέμα τῶν φωσφορούχων λιπασμάτων, ἀλλὰ δὲν ἔχει σχέσιν. Ἀλλὰ ἀπόδειξις, κ. συνάδελφε, τὸ πόσον δὲν εἶναι σωστὸν νὰ ἀνατίθεται ἡ ἐργασία αὐτὴ εἰς τοιούτους ὀργανισμοὺς εἶναι αὐτὰ ποὺ εἴπατε σεῖς. Ἐδῶ ἔπεσαν αἱ τιμαὶ τῶν ἀζωτούχων λιπασμάτων κατὰ 25% καὶ ἐπειδὴ τὴν δουλειὰ τὴν ἔκαμε τὸ Κράτος, εἶναι ἀναμεμιγμένοι τὸ Κράτος καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, μᾶς λέγετε. Ὅτι πίπτουν κατὰ 25% τὰ λιπάσματα καὶ ἀπολαμβάνουν 2% τῆς μειώσεως οἱ ἀγρόται. Διατί; Διεθνὴς διαγωνισμὸς δὲν ἔγινε; Σεῖς κατ’ ἐξοχὴν δημόσιον ἵδρυμα δὲν ἐκάματε τὸν διεθνῆ διαγωνισμόν; Σεῖς κατ’ ἐξοχὴν δημόσιον ἵδρυμα δὲν ἐκάματε τὴν διανομὴν τῶν λιπασμάτων; Τί συνέβη; Αὐτὸ λοιπὸν εἶναι μία φαιδρὰ κατηγορία, ἀγαπητὲ κ. συνάδελφε, ἐναντίον ἀκριβῶς τῶν λύσεων, τὰς ὁποίας εἰσηγήθητε. Ἐγὼ τὸ εἶπον. Δὲν ἐμπιστεύομαι εἰς μονοπώλια ποτὲ τὴν προμήθειαν λιπασμάτων εἰς τὸν ἀγρότην. Εἰς τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμὸν ἐμπιστεύομαι. Εἰς τὸν ἐλεύθερον διαγωνισμὸν ἐμπιστεύομαι. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει «ἅγιος» εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν τις νὰ ἐμπιστευθῇ καὶ μάλιστα ἄνευ τιμολογήσεως τὴν προμήθειαν λιπασμάτων. Αὐτὰ ἠμποροῦσαν νὰ γίνουν εἰς τὰ τρίσβαθα τῆς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀφρικῆς τὸν 19ον αἰῶνα. Τώρα δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν τὰ πράγματα αὐτά. Τί εἶπα; Εἰς ὅλας τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ποῖον σύστημα εἰς τὰ λιπάσματα λειτουργεῖ; Ὑπάρχουν ἑταιρεῖαι λιπασμάτων ποικίλαι καὶ ἰσχύει ἐλεύθερος συναγωνισμός. Τὶ ἄλλο ἠδυνάμην νὰ κάμω ἐδῶ; ἀφοῦ πηγαίνομεν παρὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν — δὲν ἔκαμα ἐγώ, εἶναι προγενεστέρα ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως — εἶπα, ὅτι προσεφέρθησαν 3 ἰδιῶται οἱ ὁποῖοι ἔθεσαν ὡρισμένους ὅρους διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἐργοστασίου, διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ὁποίου κατέθεσαν 1.000.000 δολλάρια ἐγγύησιν. Τοῦ ἐπιτρέπομεν νὰ προσφέρῃ καὶ αὐτὸς εἰς διεθνῶς συναγωνιστικὰς τιμάς. Πῶς ἄλλως θὰ γίνῃ βιομηχανία εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ἄλλο τὸ θέμα τῆς Δ.Ε.Η.

§87Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν, κ. Ὑπουργέ, ἐντυπωσιάσθην ἀπὸ τὴν διαφωνίαν, τὴν ὁποίαν ἀποδεικνύει τὸ ἔγγραφον μεταξὺ δύο Ὑπουργείων, μοῦ ἐδώσατε σεῖς τὸ δικαίωμα, ὅταν προσεπαθήσατε νὰ ἀνεύρητε διαφωνίαν μεταξὺ τοῦ ὁμιλοῦντος καὶ τοῦ κ. Ζίγδη καὶ τὴν ὁποίαν ἐνεφανίσατε, ὡς διαφωνίαν ποὺ ἀφορᾷ τὴν γραμμήν, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ πράγματος, τὸ ὁποῖον κακῶς ἀντελήφθητε. Ἡ διαφωνία, ὅμως, κατὰ τοῦτο εἶναι χαρακτηριστικὴ καὶ πρέπει ἀπὸ ὅλους μας νὰ συγκρατηθῇ, ὅτι μεταξὺ τῶν Ὑπουργείων, ἀτυχῶς, ὡς πρὸς τὴν βασικὴν ἀρχήν, τὴν κεντρικὴν γραμμήν, ὑπάρχουν διαφωνίαι, διαφωνίαι ἀρχῆς. Καὶ ἀλλοίμονον ἂν σεῖς, Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἀντὶ νὰ προωθῆτε πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις, ἔρχεσθε καὶ συμβιβάζετε τὰ ἀσυμβίβαστα. Σημαίνει, δηλαδή, αὐτό, ὅτι ἀκόμη δὲν καθωρίσθη ἡ τελικὴ γραμμή, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως καὶ σᾶς θὰ κουράζῃ καὶ δὲν πρόκειται νὰ προαγάγῃ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως.

§88Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει δίκαιον ὁ Πρόεδρος κ. Στεφανόπουλος, μὲ τὴν ἑξῆς προσθήκην: Γνωρίζει, ὅτι μία οἰκονομικὴ πολιτικὴ δὲν διαμορφώνεται ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην, οὔτε ἀπὸ τὸ ἓν ἔτος εἰς τὸ ἄλλο. Μίαν μακρὰν συνήθειαν, ἡ ὁποία εἶναι βαθύτατα ριζωμένη εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ὑπηρεσίας, δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην νὰ τὴν ξερριζώσῃ. Μοῦ ἔλεγε πρὸ ἡμερῶν ἔξοχος Γάλλος οἰκονομολόγος, ὅτι πῆγε διὰ νὰ ἐξηγήσῃ εἰς Γαλλικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ γνωρίζετε πόσον εἶναι ὡργανωμέναι αἱ Γαλλικαὶ ὑπηρεσίαι, διὰ ποῖον λόγον ἔπρεπε νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγὴ Ἀμερικανικῶν κεφαλαίων πρὸς ἵδρυσιν κἄποιας ἐπιχειρήσεως, οἱ πόροι καὶ διατὶ δὲν ἐχορηγοῦντο αἱ σχετικαὶ ἄδειαι. Ὁ Γάλλος ὑπάλληλος τοῦ ἀπήντησε: Διότι ἐγώ, νομίζω, ὅτι εἶναι διὰ τὸ συμφέρον τῆς Γαλλίας νὰ μὴ δοθῇ ἡ ἄδεια. Τοῦ ἀπήντησεν ὁ Ὑπουργός, τοῦ ὡμίλησε περὶ ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως, περὶ γενικῆς πολιτικῆς, περὶ Κοινῆς Ἀγορᾶς. Πολὺ καλά—λέγει ὁ ὑπάλληλος—ἀλλὰ ἐμένα αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου. Τελικῶς, βεβαίως, διετάχθη ὁ ὑπάλληλος καὶ ἔγινε τὸ ὀρθόν. Ἀλλὰ αὐτὰ συμβαίνουν συχνά. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχετε καταλάβει ὅλοι σας, ἀλλὰ πάντως τὸ ἔχει καταλάβει ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὅτι ἐδῶ πρέπει νὰ ξεσυνηθίσωμε καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι καὶ ἐγὼ καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτωρ καὶ ἀκόμη—ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω— καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Στεφανόπουλος, διότι οὐδεὶς ὑπάρχει ἐδῶ ὁ ὁποῖος νὰ ἐκπροσωπῇ τὸ πνεῦμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Πρέπει νὰ ἀλλάξωμεν νοοτροπίαν καὶ συνηθείας. Ἐὰν θέλετε καὶ ἐὰν αὐτὸ ἀποτελῇ ἀφορμὴν ἐλέγχου, θὰ ἠδυνάμην καὶ ἐγὼ νὰ δώσω δεκάδας τοιούτων περιπτώσεων καθημερινῶς ἐμφανιζομένων, διαφόρων ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ διαφόρους σκοπιὰς βλέπουν τὰ πράγματα: Δὲν ἔχουν ἀκόμη κατασταλάξει. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει κατασταλάξει καὶ ἔχει χαράξει μίαν ὀρθὴν γραμμήν. Τὸ ὅτι τὸ Συμβούλιον Βιομηχανίας εἶπεν αὐτὸ ἢ ἐκεῖνο, εἶναι δευτερεύοντα. Ἐπίσης πρέπει νὰ ξεύρετε, ὅτι οἱαδήποτε πολιτική, ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν εἰσηγήθη ὀρθῶς κατὰ τρόπον ἀκραῖον ὁ κ. Ζίγδης, διότι ὅταν κανεὶς κάμῃ μίαν ἀγόρευσιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπεισέλθῃ εἰς λεπτομερείας, ἡ πολιτική, λοιπόν, ποὺ ἀκραίως εἰσηγήθη ὁ κ. Ζίγδης καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν εἶμαι πρόθυμος νὰ προσυπογράψω, εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ νὰ μὴ τύχῃ ἀνθρωπίνης προσαρμογῆς; Τὶ διοικοῦμεν, στατιστικὰ στοιχεῖα ἢ μάζας ἀνθρώπων; Ἐδῶ ἡ Γερμανία, ἡ ὁποία ἀσκεῖ τὴν περισσότερον φιλελευθέραν πολιτικὴν ἀπὸ ὅλα τὰ Κράτη τῆς Εὐρώπης, αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἠναγκασμένη καὶ πάρα πολὺ συχνὰ λαμβάνει διάφορα ρυθμιστικὰ μέτρα, ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ μία σαφὴς τάσις, καὶ δὲν θὰ ἐξαρτηθῇ, ἐὰν θὰ γίνῃ κάποιο τριβεῖον μὲ μίαν παράγκαν, διότι περὶ αὐτῆς τῆς μεγάλης ἐπιχειρήσεως πρόκειται, ἡ ἐπιτυχία. Δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸ κριτήριον τῆς ἐπιτυχίας. Πρόκειται περὶ πράγματος μικρᾶς σημασίας.

§89Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Πρόκειται, κ. Ὑπουργέ, περὶ τοῦ πνεύματος, τὸ ὁποῖον σᾶς διέπει εἰς τὴν ἐν γένει πολιτικήν σας καὶ δὲν πρόκειται, ἀσφαλῶς, περὶ τῆς περιπτώσεως αὐτοῦ τοῦ ἐργοστασίου. Ὅλα τὰ ἀντιμετωπίζετε μὲ τὸ πνεῦμα. Τὸ ἴδιο ἐκάματε καὶ διὰ τὰ φωσφορικὰ λιπάσματα καὶ σᾶς πληροφορῶ, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἀγρόται, δὲν θὰ προμηθεύωνται τὰ φωσφορικὰ λιπάσματα εἰς τὰς διεθνεῖς τιμάς. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, ἔχομεν ἀντίθετα ἀποτελέσματα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ὑπεστηρίξατε, ὅτι δηλαδή, παρὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου λιπασμάτων, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προμηθευώμεθα λιπάσματα εἰς διεθνεῖς τιμάς. Παντοῦ, κ. Ὑπουργέ, τὰ βασικὰ ἔργα, τὰ ἔργα ποὺ ἐνδιαφέρουν μεγάλα τμήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, τὰ ἀναλαμβάνει τὸ Κράτος καὶ δὲν τὰ παραδίδει εἰς τοὺς ἰδιώτας. Ἀκόμη καὶ εἰς τὴν Ἀμερικήν, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθητε καὶ εἴπατε, ὅτι λατρεύει ὡς Θεὸν τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, καὶ ἐκεῖ ἀκόμη τὸν ἐξηλεκτρισμὸν καὶ ἄλλα βασικὰ ἔργα, τὰ ἔχει ἀναλάβει τὸ ἴδιον τὸ Κράτος. Διατί, λοιπόν, παραξενεύεσθε καὶ μοῦ λέτε, ὅτι δὲν κρίνω τὰ ζητήματα μὲ πνεῦμα οἰκονομολογικόν; Ἐξ ἄλλου, ἐδῶ δὲν μὲ ἔστειλεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὡς οἰκονομολόγον. Μὲ ἔστειλε διὰ νὰ προστατεύσω τὰ συμφέροντά του. Δὲν ἀνέμενον, λοιπόν, νὰ μοῦ προβάλλητε τοιαῦτα ἐπιχειρήματα διὰ νὰ μὲ ἀντικρούσητε καὶ νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος. Καὶ ἄλλοτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μοῦ εἴπατε τὸ ἴδιον πρᾶγμα καὶ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι καὶ τότε ἐκάματε λάθος. Μὲ τοιαῦτα ἐπιχειρήματα, δὲν μὲ ἐντυπωσιάζετε. Ἕνα ἄλλο θέμα εἶναι τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλίσεως τῶν τιμῶν καὶ τῆς διαθέσεως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Διὰ νὰ αὐξήσῃ, κ. βουλευταί, ὁ παραγωγὸς τὴν παραγωγὴν καὶ νὰ βελτιώσῃ τὴν ποιότητα τοῦ προϊόντος εἰς τὴν ἔκτασιν ποὺ τὸ ἐζήτησεν ἡ Κυβέρνησις, παρίσταται ἀνάγκη νὰ χρεωθῇ ὁ ἀγρότης καὶ νὰ ὑποστῇ μεγάλας δαπάνας. Ἐάν, ὅμως, δὲν ἐξασφαλισθῇ εἰς τὸν ἀγρότην ἡ διάθεσις τοῦ προϊόντος του εἰς τιμὰς ἄνω τοῦ κόστους, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ αὐτὸν νὰ χρεωθῇ; Θὰ πρέπει, συνεπῶς, αἱ τιμαὶ ἀσφαλείας τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων ὡς καὶ ἡ ἐξασφάλισις τῆς διαθέσεως αὐτῶν, νὰ εἶναι γνωστὰ εἰς τὸν ἀγρότην ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς σπορᾶς, ἢ ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀγορᾶς προκειμένου περὶ ζώων. Πάντα δὲ ταῦτα θὰ πρέπει νὰ ἐξασφαλίζωνται μὲ νομοθετικὴν διάταξιν καὶ νὰ μὴν ἐπαφίεται ὁ ἀγρότης εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἑκάστοτε Ὑπουργοῦ καὶ τῶν διαφόρων Ἐπιτροπῶν. Δὲν ἠμποροῦμεν, λοιπόν, νὰ ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς ἀγρότας νὰ αὐξήσουν τὴν παραγωγήν, νὰ ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς ἀγρότας νὰ χρεώνωνται καὶ ἡμεῖς νὰ μὴ λαμβάνωμεν τὰ ἀναγκαῖα μέτρα διὰ τὴν διάθεσιν τοῦ ἀγροτικοῦ προϊόντος εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τοῦ κόστους. Περαιτέρω, ἀπαιτεῖται νὰ προγραμματισθῇ ἡ ἀγροτικὴ παραγωγὴ καὶ νὰ ἐξοπλισθῇ ἡ γεωργία μὲ τὰ ἀπαραίτητα τεχνικὰ μέσα καὶ νὰ ὀργανωθῇ ἡ ἐσωτερικὴ καὶ ἐξωτερικὴ ἀγορά. Ὁ ἐξοπλισμὸς τῆς γεωργίας μὲ τὰ τεχνικὰ μέσα, θὰ πρέπει νὰ προχωρήσῃ διὰ τῶν συνεταιρισμῶν καὶ νὰ ἐπιδοτηθῇ ὑπὸ τοῦ Κράτους μὲ 50–60%. Ἡ διάθεσις τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων δὲν εἶναι ζήτημα ἐνδιαφέρον μόνον διὰ τοὺς ἀγρότας. Εἶναι ζήτημα ἀφορῶν ὁλόκληρον τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ θὰ πρέπει ἡ ἐξασφάλισις τῆς διαθέσεως τοῦ ἀγροτικοῦ προϊόντος νὰ γίνῃ ἀναλώμασι καὶ εἰς βάρος ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Πρέπει περαιτέρω νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν ἀγροτικὴν ὁδοποιΐαν καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸν ἀγροτικὸν ἐξηλεκτρισμὸν καὶ ἀρδευτικὸ νερὸ εἰς τὴν γεωργίαν. Ὅλα αὐτά, δὲν πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθοῦν μὲ κριτήρια, μόνον στατικὰ οἰκονομολογικά, ἀλλὰ δυναμικά. Θὰ πρέπει νὰ τεθῇ ὡς βάσις καὶ ἄλλη σκέψις, νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἄλλοι παράγοντες. Μόνον ἓν ἐργοστάσιον, κ. βουλευταί, εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλῃ τὴν οἰκονομικὴν ὑφὴν μιᾶς περιοχῆς. Ἐὰν δὲν γίνουν αὐτά, ἡ γεωργία δὲν θὰ ἀναπτυχθῇ. Ἡ ἐπιτυχία τῆς ἀναλαμβανομένης προσπαθείας εἰς τὸν γεωργικὸν τομέα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ, ἐὰν δὲν ἐπεκταθῇ ἡ δραστηριότης τῶν ἀγροτῶν καὶ εἰς τὴν ἀξιοποίηση καὶ ἐμπορείαν τῶν γεωργικῶν προϊόντων μέσῳ τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν, ὡς ἐφαρμόζεται εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον καὶ δὲν ἐφαρμοσθῇ ἡ ἑνιαία διαχείρισις δι’ ὡρισμένα προϊόντα. Οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοὶ ἀποτελοῦν ἓν ἰσχυρὸν καὶ ζωτικὸν τμῆμα τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Ἐξ ἄλλου τὸ Ἑλληνικὸν σύστημα τῶν γεωργικῶν οἰκογενειακῆς μορφῆς ἐκμεταλλεύσεων, ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιον τῶν Δημοκρατικῶν παραδόσεων τῆς Χώρας καὶ οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοὶ μὲ τὴν ὑψηλὴν πράγματι δημοκρατικὴν διάβρωσίν των συντελοῦν τὰ μέγιστα εἰς τὴν διατήρησιν τῶν θεμελίων τῆς Δημοκρατίας. Θὰ ἦτο λάθος νὰ μὴ χρησιμοποιηθοῦν οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοὶ ὀργανικῶς εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς ὑπαίθρου. Διὰ νὰ ἐπιτύχῃ μία μεγάλη προσπάθεια εἰς τὴν γεωργίαν, πρέπει νὰ συμμετέχῃ εἰς αὐτὴν ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς καὶ νὰ ἔχῃ οὗτος ἀνυψωμένον τὸ ἠθικὸν καὶ ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησίν του. Τὰ δύο πρῶτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν παρὰ μόνον διὰ τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν. Ἡ ἐπιτυχία τῶν ἐξαγωγῶν μας εἰς γεωργικὰ προϊόντα, θὰ ἐξαρτηθῇ, ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν ὀργάνωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἐσωτερικῆς μας ἀγορᾶς. Πρὸς τοῦτο θὰ χρειασθοῦν ριζικαὶ μεταρρυθμίσεις εἰς τὰ καθιερωμένα καὶ σοβαραὶ ἐπενδύσεις κεφαλαίων. Ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερικήν μας ὀργάνωσιν, αὕτη εὑρίσκεται σήμερον εἰς νηπιώδη κατάστασιν. Ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς ὑπαίθρου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μὲ τὰς πατροπαραδότους μεθόδους. Ἡ γεωργία σήμερον εἶναι ἐφαρμογὴ τῆς συγχρόνου ἐπιστήμης καὶ τῆς ἐξειδικεύσεως. Ἡ τεχνικὴ ἐκπαίδευσις τῶν ἀγροτῶν μας εἶναι πολὺ χαμηλὴ καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡ παραγωγικότης των ὑπολογίζεται εἰς 37% περίπου τῶν συναδέλφων των τῶν χωρῶν τῆς Ε.Ο.Κ. Ἡ λύσις τοῦ προβλήματος τούτου εἶναι: 1) Ἐπάνδρωσις τῆς ὑπαίθρου διὰ μεγάλου ἀριθμοῦ ἐξειδικευμένων Γεωπόνων, Κτηνιάτρων, Χημικῶν, Μηχανικῶν κ.λ.π. 2) Ὁμαδικὴ ἐξειδίκευσις τῆς ἀγροτικῆς νεολαίας εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἐξωτερικὸν καὶ ἐνίσχυσιν διὰ δανείων ἐκπαιδεύσεως τῶν νέων τῆς ὑπαίθρου, οἱ ὁποῖοι ἐπιτυγχάνουν καὶ εἰσέρχονται εἰς τὰς ἀνωτάτας σχολάς. Σήμερον εἶναι ἡ ἐποχὴ τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς ἐξειδικεύσεως καὶ τὴν πραγματικότητα αὐτὴν δὲν πρέπει νὰ τὴν παραβλέψωμεν. Ἐξ ἄλλου ἡ πλέον ἀποδοτικὴ ἐπένδυσις εἶναι ἡ ἐπένδυσις εἰς τὴν παιδείαν. Ἡ ἀνύψωσις τῆς παραγωγικότητος τῆς οἰκονομίας, ἡ ἐπιτυχία καὶ ἡ ἐπιβίωσίς μας θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὸ ἐὰν θὰ κατανοηθῇ, ὅτι πρέπει νὰ χρησιμοποιήσωμεν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῶν προσπαθειῶν μας τὴν ἐπιστήμην καὶ τὴν ἐξειδίκευσιν καὶ νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰς ἐμπειρικὰς καὶ ἐρασιτεχνικὰς μεθόδους καὶ τὴν παλαιὰν χρεωκοπημένην γραφειοκρατείαν. Ἔχει λεχθῆ, ὅτι ὅταν εἰς μίαν χώραν δὲν ὑπάρχῃ ἐργασία διὰ τὸν δυνάμενον νὰ ἐργασθῇ πληθυσμόν, ἄνδρας, γυναῖκας, νέους καὶ νεάνιδας, τότε ἡ χώρα αὐτή, πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὸ πρόβλημα τοῦτο, διὰ τῆς λήψεως ἐκτάκτων μέτρων μετὰ τόσης ἀποφασιστικότητος καὶ δραστηριότητος, ὅσης θὰ ἀπῃτεῖτο διὰ τὴν ἀπόκρουσιν ἐχθρικῆς εἰσβολῆς εἰς τὸ πάτριον ἔδαφος. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἠθέλησε διὰ τῆς ψήφου του τῆς 29ης Ὀκτωβρίου νὰ φέρῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν Κυβέρνησιν ποὺ νὰ διαπνέεται ἀπὸ αὐτὸ τὸ πνεῦμα, Κυβέρνησιν ποὺ ὁ κύριος σκοπὸς τῶν πολιτικῶν της προσπαθειῶν θὰ ἦτο ἡ λαϊκὴ εὐημερία καὶ ἡ μετὰ πάθους ἐξυπηρέτησις τῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ. Ἄλλαι δυνάμεις, ὅμως, ἀδίστακτοι τοῦ διεμφισβήτησαν τὴν κατεύθυνσιν τῶν καιρῶν μας. Σήμερον ἡ χώρα μας ἔχει τὸ ἀτύχημα νὰ ἔχῃ Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν πιστεύει εἰς τὸν λαόν. Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν πιστεύει ὁ λαός. Κυβέρνησιν παράνομον καὶ ἡ ὁποία δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ προαγάγῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ. Διὰ τοῦτο θὰ συνεχίσωμεν ἀνένδοτον ἀγῶνα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Κοινωνικῆς Δικαιοσύνης. Θὰ ἀγωνισθῶμεν διὰ νὰ ἀπαλλάξωμεν τοὺς ἀγρότας μας ἀπὸ τὴν πενίαν καὶ τὸν φόβον, θὰ ἀγωνισθῶμεν διὰ νὰ ἀπαλλάξωμεν τὴν χώραν ἀπὸ τὸν κίνδυνον τῆς ἀεργίας καὶ τῆς ὑποαπασχολήσεως καὶ διὰ νὰ ἐπαναφέρωμεν καὶ πάλιν τὴν χώραν αὐτὴν ὑπὸ τὴν εὔνοιαν τῶν Θεῶν.

§90Χ. ΚΑΝΔΥΛΙΑΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, κατηγορήσατε τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν χαρίζει τὰ ἀγροτικὰ χρέη καὶ εἴπατε, ὅτι πρέπει 2.000 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ὀφείλουν οἱ ἀγρόται νὰ χαρισθοῦν. Δύνασθε νὰ μᾶς εἴπητε, βάσει ποίου προγράμματος ἐδάνεισε τοὺς ἀγρότας τὸ Κράτος; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγοροῦμεν τοὺς ἄλλους, ὅταν πταίωμεν καὶ ἡμεῖς. Ἡ εἴσοδος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, διὰ τοὺς ἀγρότας, εἶναι μία ἐπανάστασις καὶ τὴν ἀνέμενεν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος μὲ ἀγωνίαν. Ὁ ἀγροτικός μας κόσμος εἰς κᾶθε προσπάθειαν πάντοτε ἐπέτυχεν. Ἀλλά, κ. συνάδελφε, λόγῳ τῆς προηγουμένης ἰδιότητός σας περίμενα ἀπὸ σᾶς νὰ ὑποδείξητε ποῖα προϊόντα θὰ ἔπρεπε νὰ παραγάγωμεν διὰ νὰ εἶναι συναγωνίσιμα μέσα εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ ὄχι νὰ ὑποστηρίζητε διὰ λόγους πολιτικούς, τὴν κατάργησιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν.

§91Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμίζωνται αἱ τιμαὶ ἀσφαλείας τῶν γεωργικῶν προϊόντων διὰ νόμων;

§92Χ. ΒΑΣΜΑΤΖΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶπον νὰ χαρίσωμεν τὰ χρέη, ἀλλὰ νὰ τὰ ρυθμίσωμεν. Δὲν ἀντελήφθη καλῶς ὁ κ. συνάδελφος. Εἰς τὸν κ. Βογιατζῆν ἀπαντῶν λέγω, ὅτι δὲν εἶπον νὰ ὁρίσωμεν τὰς τιμὰς διὰ νόμου, ἀλλὰ λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐξουσιοδοτῇ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, νὰ ὁρίζουν ἐγκαίρως καὶ ὑποχρεωτικῶς τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων. Δὲν εἶπον νὰ ὁρίσωμεν νομοθετικῶς τὰς τιμάς, ἀλλὰ ρυθμιστικῶς. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Μίχας).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§94Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ἐπιδιώκεται ἡ κύρωσις τῆς ἐνσωματουμένης εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου συμφωνίας τῶν Ἀθηνῶν τῆς 9ης Ἰουλίου 1961 «περὶ συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Κοινότητος». Εἶναι ἄξιον ἰδιαιτέρας ἐξάρσεως τὸ γεγονός, ὅτι κράτη κυριαρχικά, μὲ διαφορετικὰ πολιτεύματα, διαφορετικοὺς ἐμπορικοὺς προσανατολισμούς, προστατευτικὴν πολιτικήν, ἀπεφάσισαν νὰ συνεννοηθοῦν μεταξύ των διὰ τὴν κατάργησιν τῶν ὑφισταμένων μεταξύ των τελωνειακῶν δασμῶν, δασμολογικὸν ἀφοπλισμὸν καὶ διὰ τὴν ἐφαρμογὴν κοινῆς ἐμπορικῆς καὶ γεωργικῆς πολιτικῆς ἐπὶ τῷ σκοπῷ δημιουργίας Κοινῆς Ἀγορᾶς τῶν προϊόντων των τούτων. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ εἰδικὸν θέμα μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἀσχοληθῶ, τῶν μεταφορῶν νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὸν νέον θεσμόν, ὁ ὁποῖος καθιερώνεται διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν σχεδίου. Οἱ προλαλήσαντες ἀξιότιμοι κ.κ. Ὑπουργοὶ ἀνεφέρθησαν εἰς τὴν ἱστορίαν πρὸς ἀνεύρεσιν προηγουμένου. Δυνάμεθα ὅμως, νὰ ἀντλήσωμεν πηγὰς καὶ ἀπὸ τὴν ἀρχαίαν Ἱστορίαν τὴν ἰδικήν μας, ἀπὸ τὰς ἀμφικτιονίας, ὅπου ὡς προκύπτει ἀπὸ τὰ ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδίδοντο τότε, τὰ ὁποῖα ἀνεφέροντο ἐκτὸς τῶν ἄλλων σκοπῶν θρησκευτικῶν καὶ πολιτικῶν καὶ εἰς φορολογικούς, εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἔκτοτε ὑφισταμένων τελωνειακῶν δασμῶν. Οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ ὡμίλησαν διὰ τὴν Πανευρώπην, ὡμίλησαν διὰ τὴν συμφωνίαν τοῦ χάλυβος, καὶ τὴν συμφωνίαν τοῦ ἄνθρακος, ἀλλὰ ὑπῆρξε καὶ μία προσπάθεια εἰς τὸν χῶρον τῶν Βαλκανίων. Τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τὴν εἶχεν ἀναλάβει ὁ ἀείμνηστος Ἀλέξανδρος Παπαναστασίου, ἀλλὰ δὲν κατωρθώθη νὰ ἐπιτευχθῇ συμφωνία λόγῳ τῆς ὁμοιομορφίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων τῶν Βαλκανικῶν χωρῶν καὶ ἰδίᾳ τοῦ καπνοῦ. Συνεπῶς, ὑπῆρξε μία προσπάθεια εἰς τὴν χώραν μας, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἐμνημόνευσεν. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, εἶπεν πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὑπῆρξεν ὁ μέγας παράκλητος διὰ τὴν συμφωνίαν αὐτήν, χάρις εἰς τὴν νομισματικήν, πολιτικὴν καὶ οἰκονομικήν της σταθερότητα. Ὅλαι αἱ προϋποθέσεις αὐταὶ ἐλλείπουν ἀπὸ τὴν Τουρκίαν, ἐν τούτοις ἐκλήθη κατ’ ἐπανάληψιν νὰ γίνῃ μέλος τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ.

§95Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ποῖος σᾶς τὸ εἶπεν αὐτό, κ. συνάδελφε;

§96Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρὸ δύο μηνῶν ὁ ἀπεσταλμένος τοῦ Παρισινοῦ «Κόσμου» ἀνέφερεν, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν ἐγένετο κροῦσις πρὸς τὴν Τουρκίαν, ἡ ὁποία, ὅμως, ἀκολουθεῖ πολιτικὴν καιροσκοπικήν. Πρέπει νὰ προσέξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς μήπως ἡ εἴσοδος τῆς Τουρκίας εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. γίνῃ εἰς βάρος τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος καὶ ἰδίως τῶν γεωργικῶν προϊόντων.

§97Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἔχω τὰς ἰδίας πληροφορίας μὲ σᾶς, κ. συνάδελφε. Ἐκεῖνο ποὺ γνωρίζω εἶναι, ὅτι εἶναι ἐπισήμως γνωστόν, ὅτι ἡ Τουρκία ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν σύνδεσίν μας ἐζήτησε καὶ αὐτὴ τὴν σύνδεσίν της. Ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ δὲν ἐλήφθη καμμία ἀπόφασις.

§98Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ ὑποχρεώνετε νὰ σᾶς κατονομάσω ποῦ ἐδημοσιεύθη ἡ πληροφορία αὐτή. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ τὰς Ἀγγλικὰς καὶ τὰς Γαλλικάς. Καὶ εἰς ἐποχὴν ποὺ εἴχομεν τὰ γεγονότα τοῦ Ἰράκ.

§99Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὑπάρχουν πρακτικά, κ. συνάδελφοι.

§100Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀπήντησα ποῦ ἐδημοσιεύθη, κ. Ὑπουργέ, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι λανθασμέναι αἱ πληροφορίαι μου αὐταί. Ἐπειδή, ὅμως, ἔχομεν πρόσφατον πεῖραν τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἐργάζεται ἡ Τουρκία καὶ νὰ προσέξωμεν, ὅταν πρόκειται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. μήπως ἡ εἴσοδός της ἀποβῇ εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος.

§101Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ὡς μὲ πληροφορεῖ ἡ Ὑπηρεσία μου, τὴν 30ὴν Ἰουλίου 1959, ἡ Τουρκία 10 ἡμέρας μετὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἰδικῶν μας διαπραγματεύσεων ὑπέβαλε τὴν σχετικὴν αἴτησιν, ἡ ὁποία συζητουμένη ὡδήγησεν εἰς μὴ θετικὸν ἀποτέλεσμα. Καὶ τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὡς γνωρίζετε, ὅτι ἡμεῖς κατελήξαμεν καὶ ὑπεγράψαμεν τὴν συμφωνίαν συνδέσεως μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἡ Τουρκία δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους δὲν ὑπέγραψεν. Ἴσως νὰ εἶναι αὐτοὶ οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους σεῖς ὑπαινίσσεσθε. Γεγονὸς εἶναι πάντως, ὅτι ἡμεῖς ἐπετύχαμεν αὐτὴν τὴν σύνδεσιν καὶ ὅτι εἴμεθα οἱ πρῶτον συνδεθέντες καὶ εἶναι πασίγνωστον, ὅτι καὶ ἄλλαι χῶραι —καὶ δὲν ἀναφέρομαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τοὺς Τούρκους— ἐπιδιώκουν αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν σύνδεσιν καὶ δὲν δύνανται νὰ συνδεθοῦν.

§102Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, εἶναι καὶ ἡ Μ. Βρεταννία καὶ ἡ Ἰρλανδία.

§103Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι, δὲν μεγαλοπιάνομαι τόσον, δὲν ἀναφέρομαι εἰς τὴν Μ. Βρεταννίαν, ἡ μετὰ τῆς ὁποίας σύνδεσις θὰ ἔχῃ ἄλλην ἔννοιαν, ἄλλην ἔκτασιν καὶ ἄλλην συνέπειαν καὶ ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ κριθῇ μὲ τὰ ἰδικά μας κριτήρια. Ἐννοῶ, ἄλλαι χῶραι μικρότεραι, βεβαίως, τῆς Μ. Βρεταννίας.

§104Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αἱ δύο χῶραι, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ προσχωρήσουν συντόμως, εἶναι ἡ Μ. Βρεταννία καὶ ἡ Β. Ἰρλανδία. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ εἰδικὸν θέμα. Εἶναι τὸ ζήτημα τῆς διακινήσεως τῶν προϊόντων μας ἐντὸς τῶν ἓξ χωρῶν τῆς συμφωνίας. Καὶ εἰς τὴν ὑπογραφεῖσαν Συμφωνίαν καὶ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου γίνεται μνεία διὰ τὴν κίνησιν τῶν προϊόντων τῶν ἓξ χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις γράφει, ὅτι τὸ 40% τῆς παραγωγῆς θὰ κατευθύνεται εἰς τὰς ἓξ χώρας καὶ ἀπὸ ἐκεῖθεν θὰ ἔρχεται τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν τῶν καταναλωτικῶν ἀγαθῶν. Ἡ διάταξις τῆς συμβάσεως ποὺ ἀσχολεῖται μὲ τὴν διακίνησιν τῶν προϊόντων εἶναι τὸ ἄρθρον 50. Τὸ ἄρθρον 50, τὸ ὁποῖον ἔχει τρεῖς παραγράφους λέγει τὰ ἑξῆς: Εἰς τὴν πρώτην παράγραφον ὁρίζει, ὅτι ἡ περὶ μεταφορᾶς διάταξις «..... (ἀναγινώσκει).....». Καὶ ὅταν λέγωμεν γεωγραφικὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα ἀπομεμακρυσμένη ἀπὸ τὰς ἄλλας χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὅτι εἶναι χώρα νησιωτικὴ καὶ μὲ ἐκτεταμένα παράλια, πρὸς δὲ ἔχει ἐμπορικὸν Ναυτικὸν λίαν ἀνεπτυγμένον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς μεταφορικὰς ἀνάγκας τῆς Κοινότητος. Αὐτό, πρέπει νὰ εἶναι τὸ περιεχόμενον διὰ τὴν διακίνησιν τῶν προϊόντων τῆς Κοινότητος τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἡ διάταξις τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 50 μένει γράμμα νεκρὸν τῆς Συμφωνίας, βάσει τῆς παραγράφου 3 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου. Διότι ἡ παρ. αὕτη λέγει: «Ἐὰν τὸ συμβούλιον τῆς Κοινότητος.... (ἀναγινώσκει)....». Αἱ διὰ θαλάσσης μεταφοραὶ ἐξῃρέθησαν τῆς Συμφωνίας, διότι αἱ ἓξ χῶραι δὲν ἐξυπηρετοῦνται διὰ θαλάσσης. Γειτνιάζουσαι μεταξὺ των, ὡς ἔχουσαι κοινὰ σύνορα ἐξυπηρετοῦνται ἄριστα, διὰ τοῦ πυκνοῦ ὁδικοῦ καὶ σιδηροδρομικοῦ δικτύου, τὸ ὁποῖον διαθέτουν καὶ τῆς πυκνῆς συγκοινωνίας διὰ τῶν πλωτῶν ποταμῶν, οἱ ὁποῖοι τὰς διασχίζουν. Ἐξησφάλισαν, δηλαδή, τὰ συμφέροντά των, δυνάμει τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 84 τῆς Συνθήκης τῆς Ρώμης, ἐνῷ ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ χρησιμοποιήσωμεν μόνον θαλασσίας ὁδούς, δι’ ἃς οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη. «Τὸ Συμβούλιον πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ὁμοφώνως.... (ἀναγινώσκει).....». Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν πρόκειται νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν καὶ ποῖα εἶναι τὰ μέτρα αὐτά. Εἰς τὴν περίληψιν τῆς συμβάσεως καὶ εἰδικῶς εἰς τὸν τέταρτον τίτλον δὲν ὑπάρχει καμμία ἑρμηνεία περὶ τοῦ ποῖαι θὰ εἶναι αἱ εὐκολίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ παρασχεθοῦν εἰς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν, διὰ νὰ γίνῃ μνεία εἰς τὴν Σύμβασιν περὶ Ἑλληνικῆς ναυτιλίας σημαίνει, ὅτι ὑπῆρξεν ἀνταλλαγὴ ἀπόψεων. Ποῖαι εἶναι αὗται; Ἑπομένως, πρέπει νὰ κινηθῇ ἡ διπλῆ διαδικασία, διότι πρέπει, πρῶτον, νὰ ἀποφανθῇ τὸ Συμβούλιον τῆς Συνθήκης ὁμοφώνως καὶ ἀκολούθως τὸ Συμβούλιον Συνδέσεως. Εἰδικώτερον, ὡς πρὸς τὰς χερσαίας συγκοινωνίας ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 83 τῆς Συνθήκης, παρέδωσε μελέτην εἰς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐπιτροπήν, περιλαμβάνουσα πέντε γενικὰς ἀρχάς, ἐξ αὐτῶν δὲ φοβοῦμαι μήπως εἷς ἐκ τῶν τιθεμένων ὅρων ἀποβῇ ἐπὶ ζημίᾳ τῆς Ἑλληνικῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Ἐπίσης ὁ τίτλος 4 παρ. βʹ ἄρθρον 75 «ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ ἀποφασίζῃ..... (ἀναγινώσκει)......». Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, μήπως τοῦτο σημαίνει παραχώρησιν τοῦ δικαιώματος ἀκτοπλοΐας ὑπὲρ τῶν ξένων ναυτιλιῶν. Ἡμεῖς ἠγωνίσθημεν διὰ νὰ διασφαλίσωμεν τὸ μονοπώλιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἀκτοπλοΐας εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ἐπιθυμῶ νὰ κάμω, κ. βουλευταί, καὶ νὰ ἐπιστήσω ἐπ’ αὐτῶν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§105Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὅλη ἡ Βουλὴ γνωρίζει τὴν εἰδικὴν ἐπίδοσιν τοῦ κατελθόντος ἀπὸ τὸ βῆμα σεβαστοῦ συναδέλφου περὶ τὰ ναυτιλιακά, καὶ τὸ γνωρίζω καὶ ἐγώ. Ἤκουσα τὰς παρατηρήσεις του μὲ πολλὴν προσοχὴν καὶ νὰ εἶναι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ καθορισμοῦ τῆς ναυτιλιακῆς πολιτικῆς, καθ’ ὃ μέτρον δύναται καὶ κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι δὲν ἔχει ἀκόμη χαραχθῆ κοινὴ ναυτιλιακὴ πολιτικὴ καὶ θὰ ἦτο δύσκολον νὰ ἀπαιτήσωμεν εἰδικῶς τοιαύτην δι’ ἡμᾶς. Θὰ πρέπει νὰ χαραχθῇ κοινὴ ναυτιλιακὴ πολιτικὴ πρῶτα καὶ κατόπιν νὰ γίνῃ ἐναρμόνισις τῆς ἰδικῆς μας πολιτικῆς πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς Κοινότητος. Διότι αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ, δυστυχῶς, οὐδὲ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἄλλως, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ δικονομία, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ τῆς συνδέσεως. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα. Δὲν ὑπάρχει κατὰ τὴν συνθήκην τῆς Ρώμης πλήρως διαμορφουμένη ἀγροτικὴ πολιτική. Ἡ κοινὴ ἀγροτικὴ πολιτικὴ καθορίζεται πρῶτα ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῶν 6 καὶ κατόπιν τὸ Συμβούλιον τῆς συνδέσεως θὰ ἴδῃ πῶς θὰ ἐναρμονισθῇ ἡ ἰδική μας πολιτικὴ μὲ τὴν κοινήν. Διότι αἱ συνθῆκαι ὑφ’ ἃς τελοῦμεν, εἶναι ἰδιάζουσαι. Διὰ τὸ θέμα τῆς ναυτιλίας δέχομαι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος. Ὅτι πράγματι, δι’ αὐτοὺς ἔχουν βασικὴν σημασίαν διὰ τὰς μεταξύ των ἐπικοινωνίας, ὄχι αἱ θαλάσσιαι μεταφοραί, ἀλλὰ αἱ χερσαῖαι καὶ αἱ ἄλλαι μεταφοραί, αἱ ὁποῖαι ρυθμίζονται Ἀλλὰ τὰ θέματα εἰδικῶς τῆς ναυτιλίας, δὲν εἶναι τὰ θέματα τῆς μεταφορᾶς τῶν πλοίων τῶν ἰδικῶν μας, ἀπὸ ἐδῶ εἰς τὸ Ἁμβοῦργον; Προβλήματα ἠμπορεῖ νὰ προκύψουν, ἐὰν πρόκειται νὰ χαραχθῇ κοινὴ ναυτιλιακὴ πολιτική. Ὑποθέσατε, ὅτι προσχωρεῖ αὔριον ἡ Μ. Βρεταννία. Τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ; Εἶναι δυνατὸν νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν σύνδεσιν καὶ νὰ μὴ πάρῃ πρῶτα ἡ Κοινότης ἀπόφασιν περὶ τῆς ἰδικῆς της ναυτιλιακῆς πολιτικῆς καὶ κατόπιν νὰ γίνῃ συμβιβασμὸς τῆς πολιτικῆς τῆς Κοινότητος πρὸς τὴν πολιτικὴν τῆς συνδεομένης δυνάμεως; Ἐγὼ ἀποδίδω πολὺ μεγάλην σημασίαν εἰς τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. συνάδελφου, διότι εἴμεθα χώρα, ὅπως τὴν περιέγραψε καὶ ἔχομεν συμφέρον νὰ παρακολουθήσωμεν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς ἐξελίξεις. Δὲν νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ πράξωμεν ἄλλως.

§106Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ μὲν 6 ἄλλαι χῶραι ἐρρύθμισαν ἤδη τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς τῶν προϊόντων των δυνάμει τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 84, δι’ ἡμᾶς, ὅμως, δὲν ὑπῆρξε καμμία ρύθμισις. Ἐκάματε μίαν συμφωνίαν, διεξήχθησαν διαπραγματεύσεις. Καὶ ἐνῷ εἰς τὴν παράγραφον 1 τοῦ ἄρθρου 50 λέγετε τὶ θὰ γίνῃ, ἔρχεται ἡ τρίτη παράγραφος καὶ ἀναιρεῖ τὴν πρώτην. Σᾶς ἐρωτῶ: Ὅταν ἐκάματε αὐτὰς τὰς διαπραγματεύσεις καὶ ἐθέσατε εἰς τὸ τέλος τῆς 3ης παραγράφου τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ληφθοῦν διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ναυτιλίαν, αὐτὸ θὰ εἴπῃ, ὅτι ἐκάματε κἄποιαν συζήτησιν, διὰ νὰ γράψητε αὐτά. Τὶ ἐλέχθη, λοιπόν, εἰς αὐτὴν τὴν συζήτησιν; Τὶ μέτρα σᾶς ὑπεσχέθησαν; Σεῖς τὶ προετείνατε ὡς Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ ὡς Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία; Ἐκεῖνοι ἐρρύθμισαν τὰ ζητήματα τῶν μεταφορῶν των καὶ τὸ ἄρθρον 84 εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον λέγει, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ συνθήκη τῆς Ρώμης εἰς τὰς θαλασσίας μεταφοράς. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει, πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἑλληνικῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, νὰ κινήσῃ ἀπὸ τώρα τὴν διαδικασίαν αὐτήν.

§107Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ σημεῖον καὶ τὸ στάδιον εἰς ὃ ἔφθασαν αἱ διαπραγματεύσεις, εἶναι φανερὸν ἀπὸ αὐτὸ τοῦτο τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι πέραν αὐτῶν δὲν ἐπήγαμεν εἰς διαπραγματεύσεις.

§108Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖαι εἶναι αἱ ἀπόψεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἐμπορικὴν Ναυτιλίαν; Ἐθέσαμεν ἕνα ὅρον: Ἐμπορικὴ Ναυτιλία. Τὶ ἀπόψεις ἀντηλλάγησαν.

§109Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀπορῶ πῶς σεῖς, μὲ τὴν πεῖραν σας, μοῦ ζητεῖτε νὰ σᾶς εἴπω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 50, πῶς διεξήχθησαν αἱ συγκεκριμέναι συζητήσεις.

§110Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς θέτω τὸ ἐρώτημα καὶ ὅταν θὰ ἀπαντήσητε γενικῶς, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε μίαν ἀπάντησιν.

§111Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Πολὺ εὐχαρίστως, νὰ τὸ ἴδωμε. Ἀλλὰ ἀπὸ τὸ κείμενον, νομίζω, ὅτι εἶναι εὐεξήγητον τὸ τὶ λέγει. Καὶ οὐδὲν ἄλλο ἠδύνατο νὰ λέγῃ.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης, ἔχει τὸν λόγον.

§113Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, εἶναι πλήρως δεδικαιολογημένον τὸ ἔντονον καὶ ηὐξημένον ἐνδιαφέρον ποὺ προκαλεῖ τὸ μέγα θέμα τῆς συνδέσεως τῆς Χώρας μας μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦτο δὲν ἐκδηλοῦται μόνον εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς καὶ πολιτικοὺς κύκλους τῆς Χώρας, ἀλλὰ ἀπὸ ὅλα τὰ στρώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος, παρὰ τὸ ὅτι ἐν τῷ συνόλῳ του δὲν δύναται νὰ συνειδητοποιήσῃ τὸ μέγεθος τῆς σημασίας ποὺ ἐνέχει ἡ σύνδεσις τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἐν τούτοις διαισθάνεται, ὅτι κἄτι πολὺ σοβαρὸν καὶ ἀποφασιστικὸν συντελεῖται εἰς τὸν χῶρον τῆς Ἑλλάδος. Αἱ περιπτώσεις τοῦ γεγονότος αὐτοῦ δὲν εἶναι μόνον εὐεργετικαὶ καὶ σωστικαὶ διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας, ἀλλ’ ἐξ ἴσου εὐεργετικαὶ διὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ πολιτικοῦ καὶ ἐκπολιτιστικοῦ ἐπιπέδου τῆς Ἑλλάδος. Πιστὸς εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτι τὸ βῆμα τοῦτο εἶναι πολιτικὸν καὶ ὄχι ἀκαδημαϊκὸν, θὰ περιορισθῶ νὰ ἐπισημάνω τὰ σημεῖα ποὺ ἔχουν ἀνάγκην μεγαλυτέρας προβολῆς. Οἱ ἐπικριταὶ τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν κοινὴν Ἀγοράν, οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστεράν, ὑπεστήριξαν, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Ἑλλάδος, ὅπως συνδεθῇ μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἀποτελεῖ βαρὺ πολιτικὸν καὶ οἰκονομικὸν σφάλμα μὲ μοιραίας μάλιστα συνεπείας, καθ’ ὅσον ὁδηγεῖ, ὄχι μόνον εἰς οἰκονομικὴν ὑποδούλωσιν, ἀλλὰ καὶ εἰς πολιτικὴν καθυπόταξιν τῆς Χώρας μας. Εὐτυχῶς, οἱ ἐπικριταί, ἀποτελοῦν τὴν ἐλαχίστην μειοψηφίαν, διότι ὁ ὑπόλοιπος πολιτικὸς κόσμος ἀνεξαρτήτως κομματικῆς τοποθετήσεως εὑρίσκεται ἡνωμένος εἰς τὸ ἐθνικὸν τοῦτο θέμα. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀφ’ ἧς ἐδημιουργήθη ἡ μεγάλη αὐτὴ οἰκονομικὴ μονὰς τῆς Ε.Ο.Κ., εὑρέθη πρὸ τετελεσμένου γεγονότος καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἄλλως παρὰ νὰ ζητήσῃ νὰ εἰσέλθῃ καὶ αὐτή. Πιστεύω, ὅτι ἡ Χώρα μας ἀνεξαρτήτως τῆς ἀναγκαιότητος, ποὺ τὴν ὑπεχρέωσε νὰ τὴν ἀντιμετωπίσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, πιστεύω, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἀποτελεῖ ἕνα εὐτυχὲς γεγονός, ὄχι μόνον διὰ τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα τὴν ἵδρυσαν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Χώραν μας εἰς τὴν ὁποίαν δίδεται ἡ μεγάλη εὐκαιρία νὰ ἐπιτύχῃ τὴν πλήρη οἰκονομικὴν ἀνάπτυξίν της. Ἡ Διεθνὴς οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις ὑπεχρέωσε τὰ διάφορα Κράτη νὰ συμπήξουν μεγάλας οἰκονομικὰς Κοινότητας καὶ οὕτω ἐδημιουργήθη εἰς τὸν χῶρον τῆς ἐλευθέρας Εὐρώπης ἡ Ε.Ο.Κ. καὶ εἰς τὸν χῶρον τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης ἡ ΚΟΜΕΚΟΝ. Ὅλαι αἱ Χῶραι, αἱ εὑρισκόμεναι εἰς τὰ δύο μεγάλα στρατόπεδα ἠναγκάσθησαν νὰ εἰσέλθουν ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην εἰς τὰς οἰκονομικὰς αὐτὰς Ἑνώσεις. Ἡ Ἀγγλία, ὑπέβαλεν αἴτησιν προσχωρήσεως εἰς τὴν Ε.Ο.Κ. καὶ ἡ Ἑλβετία, ἡ Αὐστρία καὶ ἡ Σουηδία θὰ ἀκολουθήσουν τὸ παράδειγμά της. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου τὸ 1951 ἐσκέφθη νὰ ἐγκαινιάσῃ μίαν ὀρθὴν οἰκονομικὴν καὶ νομισματικὴν πολιτικήν, ἐζήτησε τὰ φῶτα τοῦ Βαρβαρέσου, ὁ ὁποῖος καὶ ὑπέβαλε ἔκθεσιν περὶ τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος τῆς Χώρας. Εἰς τὴν ἔκθεσίν του αὐτὴν ὁ διαπρεπής μας καθηγητὴς μεταξὺ ἄλλων ἔλεγεν, ὅτι διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς Ἑλλάδος, ἔπρεπε νὰ ἐπιτευχθοῦν τρεῖς προϋποθέσεις. Πρώτη προϋπόθεσις, ἦτο ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης, δευτέρα προϋπόθεσις, νὰ ἐξυγιανθῇ ἡ διοίκησις καὶ τέλος νὰ ἀσκηθῇ ἐπὶ μακρὸν χρόνον μία ἑνιαία καὶ ὁμοιόμορφος οἰκονομικὴ πολιτική. Διὰ νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι κατεβλήθη ἔκτοτε μία προσπάθεια δι’ οἰκονομικὴν σταθερότητα, ἀλλ’ ἐπίσης διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ ἀσκηθεῖσα, ἰδίᾳ κατὰ τὴν τελευταίαν ἑξαετίαν οἰκονομικὴ πολιτική, ἐδημιούργησεν ὅλας τὰς προϋποθέσεις ποὺ ἔθεσεν ὁ σοφὸς ἐκεῖνος οἰκονομολόγος. Διότι ἡ οἰκονομικὴ καὶ νομισματικὴ σταθερότης, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ διατηρήσωμεν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ, ἐπετεύχθη. Ἐπίσης ἐπετελέσθη καὶ συνεχίζεται ἡ ἐξυγίανσις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Εἶναι εὐτύχημα διὰ τὸν τόπον τὸ ὅτι κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὤφειλεν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν σύνδεσίν της μὲ τὴν Ε.Ο.Κ. εὑρέθη εἰς περίοδον πραγματικῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν κατέστησε δυνατὴν ἡ κατὰ τὴν τελευταίαν ἑξαετίαν αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὅπως ἀνεκοίνωσεν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ 59%, ἀκαθαρίστου εἰσοδήματος, πρᾶγμα ποὺ ἀποδεικνύει τὴν ρωμαλεότητα τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Διὰ νὰ καταδειχθῇ ἡ μεγάλη σημασία, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ αὔξησις αὐτή, ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἔκθεσιν Βαρβαρέσου, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρει, ὅτι τὰ λεγόμενα περὶ δυνατότητος δεκαπλασιασμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος τῆς Χώρας, ἐντὸς μιᾶς δεκαετίας δὲν εἶναι σοβαρά. Κατὰ τὴν γνώμην μου πρέπει νὰ θεωρήσωμεν ἑαυτοὺς εὐτυχεῖς, ἐὰν κατορθώσωμεν αὔξησιν 50% καὶ αὐτὸ θὰ τὸ ἐπιτύχωμεν, ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ ἐξυγιάνωμεν τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Χώρας, πρᾶγμα ποὺ ἀποτελεῖ τὴν πρώτην προϋπόθεσιν διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Ἀνέφερον τὴν περικοπὴν ταύτην τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἀειμνήστου Βαρβαρέσου, διὰ νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι ἡ ἐπιτευχθεῖσα κατὰ τὴν τελευταίαν 6ετίαν αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀποτελεῖ μίαν ἐπιτυχίαν ἐξόχως ἱκανοποιητικὴν δι’ ἕνα ἀντικειμενικὸν παρατηρητήν. Παρ’ ὅλον, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ Χώρα μας ἔπαυσε νὰ κατατάσσεται μεταξὺ τῶν χωρῶν τοῦ χαμηλοῦ εἰσοδήματος, ἔχομεν ἀνάγκην ταχείας αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, διὰ νὰ εἴπωμεν, ὅτι θὰ δυνάμεθα νὰ καταταχθῶμεν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν προηγμένων οἰκονομικῶς χωρῶν. Βεβαίως, τὰς ἀνεπτυγμένας χώρας τῆς Εὐρώπης δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ τὰς φθάσωμεν ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως, διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν διαθέτει ἀφθόνους πλουτοπαραγωγικὰς πηγάς, ὅπως αἱ χῶραι τῆς Εὐρώπης. Παρὰ ταῦτα, ἡ σύνδεσίς μας καὶ ἡ ἐν συνεχείᾳ ἔνταξίς μας εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν, μᾶς παρέχει τὴν δυνατότητα νὰ φθάσωμεν τὰς ἄλλας χώρας εἰς τὴν οἰκονομικήν των ἀνάπτυξιν. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ἀρχηγός της μὲ τὴν ἀποφασιστικότητα ποὺ τὸν διακρίνει, ἀντιμετώπισε τὸ θέμα τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν κατὰ τρόπον λίαν ἐπιτυχῆ, διότι ὄχι μόνον ἐξησφάλισε τὴν σύνδεσίν μας πρῶτα ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας χώρας, ἀλλὰ καὶ ἐπέτυχε νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰδικὴν μεταχείρισιν, ἡ ὁποία κρίνεται ἀπαραίτητος διὰ τὴν μεταβατικήν μας περίοδον μέχρι τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Βεβαίως διὰ νὰ ἐπιτευχθοῦν τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα ἐκ τῆς εἰσόδου μας εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, ἀπαιτεῖται νὰ καταβάλωμεν μεγάλην προσπάθειαν. Ἀπαιτεῖται μία στενὴ καὶ εἰλικρινὴς συνεργασία τοῦ Κράτους μὲ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ λάβῃ σειρὰν μέτρων διὰ νὰ ἐπιταχύνῃ τὸν ρυθμὸν τῆς οἰκονομίας. Ὀφείλομεν, ἐπίσης, νὰ συνειδητοποιήσωμεν εἰς τὸν λαὸν ὄχι μόνον τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωμεν ἐκ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἀλλὰ καὶ τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους θὰ διακινδυνεύσωμεν νὰ ὑποστῶμεν κατὰ τὴν ἔνταξίν μας εἰς αὐτήν. Περαιτέρω πρέπει νὰ ληφθῇ σειρὰ ὀργανωτικῶν μέτρων καὶ πρέπει νὰ καταβληθῇ ἰδιαιτέρα προσπάθεια διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν μεγάλων ἔργων ὑποδομῆς, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποτελέσουν τὸ ὑπόβαθρον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ στηριχθῇ ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις τῆς οἰκονομίας. Ἐξ ἴσου σοβαρὰ καὶ ἔντονος θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ δραστηριότης τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Ὅλοι θὰ πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι εἰσήλθομεν εἰς μίαν νέαν περίοδον καὶ πρὸ πάντων ἡ βιομηχανικὴ τάξις, διότι δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζωμεν, ὅτι ἐκ τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας ἐξαρτᾶται ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξίς της. Μόνον τοιουτοτρόπως θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀπασχολήσωμεν τὸ περισσεῦον ἐργατικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας καὶ νὰ ἐπιτύχωμεν οὕτω τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν ὅλων τῶν τάξεων τῶν Ἑλλήνων. Πρέπει περαιτέρω νὰ ἐπιτύχωμεν πλήρη ἐκσυγχρονισμὸν ὄχι μόνον τῶν ἐγκαταστάσεων, ἀλλὰ καὶ τῶν μεθόδων τῶν διαφόρων ἐπιχειρήσεων, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν οὕτω τὴν ποθητὴν συναγωνιστικότητα αὐτῶν πρὸς τὰς ὁμοειδεῖς ἐπιχειρήσεις τῶν προηγμένων Κρατῶν. Καὶ τέλος, κ. βουλευταί, θὰ πρέπει νὰ ἐπιτύχωμεν νὰ γίνῃ ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία ἐξαγωγική, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ καταστῇ δυνατὸν μόνον ἂν γίνῃ συναγωνιστική. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡμίλησαν διὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν πολλοὶ ρήτορες, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ ἐνσπείρουν κἄποιαν ἀπαισιοδοξίαν, συνεπείᾳ τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἐὰν κρίνω, κ. βουλευταί, ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῶν οἰκονομικῶν παραγόντων τῆς χώρας, θὰ πρέπει νὰ σχηματίσω ἑδραίαν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐκ τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Ε.Κ.Α. θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ σύντομος οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας. Εὑρισκόμεθα πράγματι πρὸ μιᾶς μεγάλης μάχης, μάχης κρισίμου ἐκ τῆς ἐκβάσεως τῆς ὁποίας θὰ κριθῇ τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς Ἑλλάδος. Πιστεύω ἀπόλυτα, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ χώρα μας εἶναι ἡ ὀρθὴ καὶ ὅτι ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Ε.Κ.Α. θὰ ἀποτελέσῃ ἱστορικὸν σταθμὸν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§115ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 12 μ.μ.)