1961.05.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 107η

Πέμπτη 11 Μαΐου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Κ. Τσάτσος (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν), Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργ. Οἰκονομικῶν) καὶ Κ. Καλλίας (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης), καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας συμβάσεως «περὶ παροχῶν ὑπὲρ Ἑλλήνων ὑπηκόων θιγέντων ὑπὸ ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Περτσινίδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας συμβάσεως «περὶ παροχῶν ὑπὲρ Ἑλλήνων ὑπηκόων θιγέντων ὑπὸ ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 39775)1.5.1961 ἀποφάσεώς του ἀνακοινοῖ, ὅτι παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ταχυδρομικὸν Ταμιευτήριον διὰ τὴν δανειοδότησιν τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου Ξάνθης, μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν δραχ. 3.500,000. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Τεχνοεργατῶν Οἰκοδόμων Σπάρτης, αἰτουμένου τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ παροχῆς ἐπιδομάτων ἀνεργίας τοῦ ΟΛΑΑ, καταβολὴν τῶν δώρων τῶν Χριστουγέννων καὶ τοῦ Πάσχα, μείωσιν τοῦ ὁρίου ἡλικίας εἰς τὸ 60ὸν ἔτος, μείωσιν τῶν ἐνσήμων διὰ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν οἰκοδόμων, πλήρη ἐφαρμογὴν τῆς Ἐργατικῆς Νομοθεσίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου Μεσολογγίου, αἰτουμένου τὴν τοποθέτησιν ἐπόπτου ἐργασίας εἰς Μεσολόγγιον. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Τούμπας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν παντοπωλῶν χωρίου Ριόλου Πατρῶν, αἰτουμένου ἀπαλλαγὴν τοὐλάχιστον τῶν ἀναδρομικῶν εἰσφορῶν καὶ τόκων πρὸς Τ.Ε.Β.Ε. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Γαργαλιάνων, αἰτουμένου ἀνακατασκευὴν τῆς Ἐθνικῆς ὁδοῦ Φιλιατρῶν–Γιαλόβης, Κυπαρισσίας–Βασιλικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Κρήτης κ. Κ. Μαρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προσωπικοῦ Ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἡρακλείου, διαμαρτυρομένου δι’ ἄρνησιν τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος ἐφαρμογῆς νόμου 3662)1957, ἀφορῶντος τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Συντάξεώς των. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελλαδικῆς Ὁμοσπονδίας Καυσίμων, αἰτουμένης τὴν ὑπὸ τοῦ Κράτους χρηματοδότησιν τῶν μελῶν της πρὸς δημιουργίαν μηχανικῶν ἐγκαταστάσεων, βάσει καταρτισθείσης ἤδη μελέτης, τὴν δημιουργίαν Ταμείου ἐξόδου ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Ἱεραπέτρας, αἰτουμένου Γενικὸν ἀφοπλισμὸν καὶ κατοχύρωσιν τῆς εἰρήνης, σεβασμὸν τοῦ δικαιώματος αὐτοδιαθέσεως τῶν λαῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Λυμπερίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐφέδρων Ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Νομοῦ Καβάλας, αἰτουμένου τὴν ὑπαγωγὴν τῶν μελῶν του εἰς τὰς διατάξεις τῶν Ν. 751)48 καὶ 1836)51, λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀστέγων ἐφέδρων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Μύθων Ἱεραπέτρας, αἰτουμένων ἐπέκτασιν καὶ ὑπὲρ αὐτῶν τῶν μέτρων τῶν ὑπὲρ τῶν ὑπὸ τοῦ περονοσπόρου πληγέντων, ἄμεσον διανομὴν ἱκανῆς ποσότητος ἐλαίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ, Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κεντρικοῦ Ἰσραηλιτικοῦ Συμβουλίου Συντονισμοῦ καὶ Γνωματεύσεως, δι’ ἧς ἐκτίθενται αἱ ἀπόψεις τοῦ Ἑβραϊσμοῦ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποζημιώσεως θυμάτων Γερμανικῆς Κατοχῆς. Οἱ κτηματίαι κάτοικοι τοῦ χωρίου Φυχτίων Νομοῦ Ἀργολίδος αἰτοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσι τὰ ἀρδευτικά των δάνεια τῶν ἐτῶν 1958 καὶ 1959 εἰς τὰ εὐεργετήματα τοῦ ἔτους 1960. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Ἀποστράτων καὶ παθόντων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Καλαμάτας, αἰτουμένης στέγασιν τῶν μελῶν της.

§5Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ἀπευθύνει ἐπιστολὴν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως μοῦ δοθῇ ὁ λόγος πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἐπὶ ἑνὸς ἐπεισοδίου, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν χθὲς εἰς τὸ κυλικεῖον τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ θὰ συζητηθῇ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως αὔριον. Θὰ ἤθελα νὰ ἔχω τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ Προεδρείου, ὅτι θὰ μοῦ δοθῇ ὁ λόγος αὔριον, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ παραστῇ εἰς τὰς 8 μ.μ., ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Σώματος, εἰς ἐπίσημον γεῦμα, διδόμενον ὑπὸ τοῦ Δουκικοῦ ζεύγους τοῦ Γκλῶστερ καὶ δι’ αὐτὸ δὲν δύναται νὰ παραστῇ εἰς τὴν συνεδρίασιν. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ σᾶς δοθῇ ὁ λόγος αὔριον ἐπὶ τοῦ θέματος ποὺ ἀνεφέρατε εἰς τὴν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον ἀπευθυνθεῖσαν ἐπιστολήν σας.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως γενικῶν μέτρων διὰ τὴν ὑποβοήθησιν τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας». Ἄρθρον 1. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος, ἔχει τὸν λόγον.

§7Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁσάκις ὑποβάλλεται αἴτησις πρὸς λῆψιν ἀποφάσεως τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν διὰ τὴν ὑπαγωγὴν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, εἶναι δυνατὸν νὰ μεσολαβήσῃ ἕνα χρονικὸν διάστημα μέχρι τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως, καθ’ ὃ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν εἰσαγωγαὶ μηχανημάτων. Ὑποβάλλω τὴν πρότασιν ὅπως κατὰ τὸ μεσολαβοῦν διάστημα γίνεται ὁ ἐκτελωνισμὸς τυχὸν εἰσαγομένων κατόπιν τραπεζιτικῆς ἐγγυήσεως ἡ ὁποία θὰ ἀναλαμβάνεται, ἐφ’ ὅσον ἐκ τῶν ὑστέρων θὰ χορηγῆται ἡ ἄδεια.

§8Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἀντιλαμβάνομαι πῶς θὰ γίνῃ. Πᾶς τις εἰσάγων μηχανήματα, θὰ δύναται νὰ ὑποβάλῃ αὐτὴν τὴν αἴτησιν καὶ νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι πρόκειται νὰ ὑποβάλῃ καὶ αἴτησιν βάσει τοῦ νόμου. Σημειωτέον, ὅτι καὶ αἴτησιν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβάλῃ καὶ ἡ αἴτησις αὐτὴ νὰ μὴ πληροῖ τὰς τυπικὰς προϋποθέσεις, δηλαδή, τὸ ὕψος τῶν ἐπενδύσεων π.χ. Ἀλλὰ εἰς τὴν πρᾶξιν πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ;

§9Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἴσως, νὰ ὑπάρχῃ κἄποια δυσχέρεια. Ἀλλὰ πῶς θὰ καλυφθῇ διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν ἐπενδύσεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐν λειτουργίᾳ ἤδη, ἐὰν μετὰ τρίμηνον ἐγκρίνετε αἴτησιν, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου; Ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἔχουν καταβληθῇ, κατὰ τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὰ δὲν ἐπιστρέφονται; Διότι αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 1: «ἀφορᾷ μὴ ἐπιστραφέντα καταβληθέντα ἤδη» πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου. Ἐάν, ὅμως, πρόκειται νὰ καταβληθοῦν μετὰ τὴν ἰσχὺν ἐπενδύσεις, αἱ ὁποῖαι κανονικῶς θὰ ὑπήγοντο καὶ λόγῳ φόρτου τῆς διοικήσεως, ἀντὶ νὰ ἀποφανθῇ ἐντὸς ἑνὸς μηνός, ἀλλὰ μετὰ 6 μῆνας, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπισθῇ αὐτὴ ἡ περίπτωσις. Τότε τὶ θὰ γίνῃ;

§10Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Νὰ εἴπωμεν «τυχὸν καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ἐν ἄρθρῳ 2 ὁριζομένων καταβληθέντα πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου ποσά, δὲν ἐπιστρέφονται».

§11Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἴσως, ἔτσι καλύπτεται ἡ περίπτωσις αὐτή.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1;

§13ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτὸν ὡς διηυκρινίσθη. Ἄρθρον 2. Ὁ κ. Θ. Μπάρμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§15Θ. ΜΠΑΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα μερικὰς διευκρινίσεις ἐπὶ τῶν παραγράφων 1αʹ καὶ 2 τοῦ ἄρθρ. 2. Ἡ παράγραφος 1α λέγει τὰ ἑξῆς «..... (ἀναγινώσκει) .....». Ἐὰν πρόκειται περὶ ἐπιχειρήσεως κτηνοτροφικῆς, ὁ λοιπὸς ἐξοπλισμὸς ἀπαλλάσσεται; Φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ μέλλον ἀμφισβήτησις καὶ θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ παράσχῃ διευκρινίσεις.

§16Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, πρῶτον μὲν κατ’ ἀρχὴν εἰς τὰς παραγωγικὰς ἐπιχειρήσεις, προφανῶς περιλαμβάνονται καὶ αἱ Τουριστικαί, ἐφ’ ὅσον πληροῦν τὰς προϋποθέσεις τοῦ νόμου. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν τουριστικῶν ἐπιχειρήσεων, περὶ αὐτοῦ ὑπάρχει εἰδικὸν ἄρθρον, τὸ ὁποῖον προσετέθη κατόπιν συνεργασίας καὶ μὲ τὸν Ὑπουργὸν Προεδρίας Κυβερνήσεως, τὸ ἄρθρον 5, τὸ ὁποῖον παρατείνει τὴν ἰσχὺν καὶ ἐπεκτείνει τὰς περιπτώσεις χορηγήσεως ἀτελειῶν καὶ εἰς τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὸν νόμον 3909. Πέραν αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἄλλη ἀτέλεια.

§17Θ. ΜΠΑΡΜΠΑΣ. Ἡ παράγραφος 2 λέγει τὰ ἑξῆς «..... (ἀναγινώσκει) .....». Ὅταν πρόκειται περὶ κτηνοτροφικῶν ἐπιχειρήσεων τὶ γίνεται;

§18Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὅλα αὐτά, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐργοστάσια καὶ καταβάλλουν τὸ τέλος, τυγχάνουν τῆς ἰδίας μεταχειρίσεως. Ἀλλ’ ἐρωτῶ: Ποία κτηνοτροφικὴ ἐπιχείρησις θὰ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτήσῃ ἐπένδυσιν 90 ἑκατομμ. δραχμῶν; Διὰ κτηνοτροφικὴν ἐπιχείρησιν δὲν βλέπω νὰ ὑπάρχῃ περίπτωσις, ἐνῷ διὰ τουριστικὴν ἐπιχείρησιν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ.

§19Θ. ΜΠΑΡΜΠΑΣ. Καὶ εἰς τὴν παρ. 3, κ. Ὑπουργέ, ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «..... (ἀναγινώσκει) .....». Θὰ ἔπρεπε καὶ ἐδῶ νὰ ὑπάρξῃ κἄποια διευκρίνισις.

§20Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἄδειαι σκοπιμότητος, κ. συνάδελφε, δὲν χορηγοῦνται δι’ οἰκοδομικὰ ἔργα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2;

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3, 4 καὶ 5). Ἄρθρον 6. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§24Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 ἔχω νὰ κάμω τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Πρῶτον, ἡ ἐφαρμογὴ τῆς παρ. 1 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3215)55 πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ πέραν τῶν Νομικῶν Προσώπων καὶ εἰς τὰ φυσικὰ πρόσωπα. Δεύτερον, νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψις τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ νόμου 3215)55 ἐφαρμόζονται καὶ ὅταν τὰ παραγόμενα ὑπὸ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας προϊόντα καλύπτουν τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας καὶ ὅταν ταῦτα καλύπτουν μόνον τμῆμα τῶν ἐγχωρίων ἀναγκῶν. Καὶ τρίτον, νὰ προβλεφθῇ ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν αἱ εὐεργετικαὶ διατάξεις τοῦ Ν. 3215)55 ἐφαρμόζονται καὶ εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν τὰς εἰσαγωγὰς κάμνουν πρόσωπα καὶ αἱ εἰσαγωγαὶ ἀφοροῦν εἴδη, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου 3215)55. Κύριε Πρόεδρε, καταθέτω σχετικὸν σημείωμα, διὰ νὰ περιληφθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἀνωτέρω ἀπόψεων καὶ ἐναρμονισμὸν τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νομοσχεδίου μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Ν. 3215)55.

«ΣΗΜΕΙΩΜΑ

1) Ὑπὸ τοῦ Ν. 3215)55 προβλέπεται δασμολογικὴ ἀπαλλαγή, μερικὴ ἢ ὁλική, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διδομένη εἰς ὡρισμένα νομικὰ ἢ φυσικὰ πρόσωπα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀποβλέπουσα εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν ὡρισμένου εἴδους ἀνεξαρτήτως τοῦ προσώπου τοῦ εἰσαγωγέως. Ὡς διατυποῦται τὸ ἐδάφιον 1 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἀφίνει τὴν ἐκ πρώτης ὄψεως ἐντύπωσιν, ὅτι ἀναφέρεται εἰς τὴν δασμολογικὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ Ν. 3215)55, τὴν ἀναγομένην εἰς ὡρισμένα πρόσωπα. Διὰ τῆς κατωτέρω προσθήκης ἀποσαφηνίζεται καὶ αὖθις ἡ διατύπωσις αὕτη διὰ τῆς ρητῆς ἀναγραφῆς εἰς τὸ ἐδάφιον τοῦτο ὅτι ἔχει ἐφαρμογὴν καὶ εἰς τὰς περιπτώσεις, καθ’ ἃς ἡ δασμολογικὴ ἀπαλλαγὴ ἀφορᾷ, ὄχι μόνον ὡρισμένα πρόσωπα, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ ταῦτα τὰ εἴδη ἀνεξαρτήτως τοῦ προσώπου τοῦ εἰσαγωγέως. 2) Διὰ τοῦ ἄρθρου 1, ἐδάφιον 1 τοῦ νόμου 3215)55 «περὶ προτιμήσεως τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας», ὑποχρεοῦνται τὰ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου ἢ Ἰδιωτικοῦ Δικαίου, ὅπως προτιμοῦν τὰ προϊόντα τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας, ὅταν διὰ τὰ ἀντίστοιχα τοιαῦτα, προελεύσεως ἐξωτερικοῦ, καθιεροῦται δι’ ἄλλων διατάξεων δασμολογικὴ ἀτέλεια. Οὕτως, ὅμως, τίθενται εἰς πλεονεκτικωτέραν θέσιν τὰ φυσικὰ πρόσωπα ἀπὸ τὰ μετερχόμενα τὸ ἴδιον ἐπάγγελμα Νομικὰ Πρόσωπα (ἑταιρείας), χωρὶς νὰ ὑφίσταται οὐδεὶς δικαιολογητικὸς λόγος τῆς τοιαύτης διαφοροποιήσεως καὶ τῆς προνομιακῆς μεταχειρίσεως τῶν φυσικῶν τούτων προσώπων. Ἡ διάκρισις αὕτη δίδει λαβὴν εἰς εὐχερῆ καταστρατήγησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου τούτου καὶ εἰς ματαίωσιν τοῦ ἐπιδιωκομένου ὑπὸ τοῦ νομοθέτου σκοποῦ, καθ’ ὅσον ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι πλεῖσται ἐπιχειρήσεις λειτουργοῦν ὡς προσωπικαί, ἀφ’ ἑτέρου δέ, διότι καὶ αἱ ὑπαγόμεναι εἰς τὸν νόμον 3215)55 ἐπιχειρήσεις (ἑταιρεῖαι κλπ.) εὐκόλως παρακάμπτουν τοῦτον καὶ τοὺς παρέχοντας τὸ δικαίωμα τῆς ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς νόμον διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως φυσικῶν προσώπων (συνήθως τῶν προσώπων τῶν ἀπαρτιζόντων τὰς ἑταιρείας ταύτας). Ἀνάγκη ὅθεν, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος 3215) 1955, ὥστε νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ καὶ τὰ φυσικὰ πρόσωπα. 3) Κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Ν. 3215)55 ἀνέκυψεν ἡ ἀμφισβήτησις, ἐὰν αἱ διατάξεις αὐτοῦ ἐφαρμόζωνται μόνον ὅταν τὰ παραγόμενα ὑπὸ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας προϊόντα καλύπτουν τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας, ἢ καὶ ὅταν ταῦτα καλύπτουν τμῆμα τῶν ἐγχωρίων ἀναγκῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας φρονεῖ, ὅτι αἱ διατάξεις αὗται ἐφαρμόζονται εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν φαίνεται υἱοθετοῦν τὴν ἀντίθετον ἄποψιν. Ἡ γνώμη, ὅτι δέον διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου νὰ παράγωνται τὰ ὑπὸ προστασίαν προϊόντα ἐν ἐπαρκείᾳ εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὸ γράμμα, τὸ πνεῦμα καὶ τοὺς ἐπιδιωκομένους ὑπὸ τοῦ Ν. 3215)55 σκοπούς. Πράγματι ἐν παραδοχῇ τῆς ἀπόψεως ταύτης καταλήγομεν εἰς τὸ ἄτοπον συμπέρασμα νὰ προστατεύωνται μόνον αἱ μεγάλαι βιομηχανίαι, αἵτινες καλύπτουν διὰ τῶν προϊόντων των τὰς ἀνάγκας τῆς ἀγορᾶς, ἐνῷ ἄλλαι καὶ ἰδίᾳ αἱ μικραὶ τοιαῦται, αἵτινες ἔχουν καὶ μεγαλυτέραν ἀνάγκην προστασίας διὰ νὰ διατηρηθοῦν, παραμένουν ἀπροστάτευτοι μὴ δυνάμεναι νὰ διατηρηθοῦν ἐν λειτουργίᾳ. Τοιοῦτον ὅμως μονομερῆ καὶ παράλογον σκοπὸν οὐδέποτε δύναται νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι εἶχεν ὁ νομοθέτης τοῦ Ν. 3215) 1955. Ἡ ὀρθὴ ὅθεν ἐν προκειμένῳ ἄποψις εἶναι, ὅτι ὁ Ν. 3215)55 πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται καὶ ὅταν τὰ προϊόντα τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας παράγωνται εἰς ποσότητας μικροτέρας τῶν ἀπαιτουμένων πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας. 4) Ὁ Ν. 3215)55 δὲν προβλέπει τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν τὰ προϊόντα, ὁμοειδῆ πρὸς τὰ ἀτελῶς εἰσαγόμενα, τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας ἤθελον ἐξαντληθῆ λόγῳ τῆς ἀνεπαρκοῦς ποσοτικῆς παραγωγῆς των. Εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην, ὡς ἔχει σήμερον ὁ νόμος οὗτος, οἱ εἰσαγωγεῖς τῶν ἀπολαμβανόντων τοῦ προνομίου τῆς ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς ἀναγκάζονται νὰ πληρώνουν δασμοὺς διὰ τὰς εἰσαγομένας ποσότητας, μετὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, καὶ οὕτως οἱ ἀπαγορεύσαντες τὴν δασμολογικὴν ἀπαλλαγὴν λόγοι καθίστανται ἀνενεργοί. Διὰ τῆς προτεινομένης κατωτέρω τροποποιήσεως καὶ προσθήκης εἰς τὸ ἐδάφιον 1 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νόμου «περὶ λήψεως γενικῶν μέτρων διὰ τὴν ὑποβοήθησιν τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας» τὸ μὲν λύεται ἡ ἀμφισβήτησις περὶ τῆς ἐκτάσεως ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τοῦ Ν. 3125)55 ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς ὡς ἄνω ἐν ἀρχῇ ἀπόψεως, τὸ δὲ προβλέπεται ἡ παῦσις τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου μετὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῶν προϊόντων τῆς ἐντοπίου βιομηχανίας, ὥστε διὰ τὰς πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἀναγκαιουσῶν ποσοτήτων, τῶν εἰσαγομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, νὰ ἰσχύῃ ἡ ὑπὸ ἑτέρων διατάξεων παραχωρηθεῖσα δασμολογικὴ ἀτέλεια πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐπιδιωκομένων σκοπῶν γενικωτέρας φύσεως. Σχέδιον διατυπώσεως προσθήκης εἰς τὸ ἐδάφιον 1 τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ὑπὸ τοῦ ἐν τῷ προηγουμένῳ ἐδαφίῳ ὅρου «μερικὴ ἢ ὁλικὴ ἀπαλλαγή», νοεῖται ἡ δασμολογικὴ ἀπαλλαγὴ ἡ ἀναφερομένη τόσον εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, ὅσον καὶ εἰς ὡρισμένα εἴδη ἀνεξαρτήτως προσώπων. Εἰς τὸ ἐδάφ. 1 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 3215)55 μετὰ τὴν φράσιν «...... καὶ ὑπὸ παντὸς ἑτέρου», προστίθενται αἱ λέξεις «φυσικοῦ ἤ». Ἡ ἔννοια τῶν διατάξεων τοῦ Ν. 3215)55 εἶναι, ὅτι αὗται ἐφαρμόζονται εἴτε τὰ εἴδη τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ βιοτεχνίας παράγονται ἐν ἐπαρκείᾳ, εἴτε καὶ ἐν ἀνεπαρκείᾳ. Ἐν τῇ δευτέρᾳ ὅμως ταύτῃ περιπτώσει ὁ Ν. 3215) 1955 ἐφαρμόζεται μέχρις ἐξαντλήσεως τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας ἢ βιοτεχνίας».

§25Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἂς καταθέσῃ ὁ κ. συνάδελφος τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ μελετηθῇ καὶ μετὰ τὴν μελέτην θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσωμεν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6;

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἔχει. (Ἀκολούθως ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 7, 8, 9 καὶ 10).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου;

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον μὲ τὴν διευκρινιστικὴν διατύπωσιν εἰς τὸ ἄρθρον 1 τὸ σχέδιον νόμου «περὶ λήψεως γενικῶν μέτρων διὰ τὴν ὑποβοήθησιν τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας».

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας συμβάσεως περὶ παροχῶν ὑπὲρ Ἑλλήνων ὑπηκόων θιγέντων ὑπὸ ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων».

§33Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ;

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μερκούρη, δι’ ὃν λόγον δὲν παρίσταται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δὲν παρίσταται καὶ ὁ ἀναπληρωτὴς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Εἶναι παρόντες ὅμως ἄλλοι Ὑπουργοί, ἐπίσης ἁρμόδιοι, ἐν οἷς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.

§35Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἡ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ», ἤρχισεν ἀνωμάλως χωρὶς νὰ ἀκουσθῇ κανεὶς ἐκ τῶν εἰσηγητῶν οὔτε τῆς πλειοψηφίας οὔτε τῆς μειοψηφίας, διεκόπη ἐν τῷ μεταξὺ ἡ συζήτησίς του καὶ σήμερον ὅπου συζητεῖται ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος τὸ εἰσηγεῖται καὶ ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν.

§36Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου διεκόπη διότι ἠσθένησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπουσίαζεν εἰς τὸ Ὄσλο. Σήμερον, ἀπουσιάζει δι’ οὓς λόγους ἀνέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ δὲ ἀναπληρωτής του εἶναι ἀπησχολημένος, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ παραστῇ. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν θὰ περατωθῇ ἀπόψε καὶ θὰ συνεχισθῇ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ὁπότε θὰ παρίσταται διὰ νὰ ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις σας.

§37Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἡ διακοπὴ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου δὲν ὠφείλετο οὔτε εἰς τὴν ἀσθένειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, οὔτε εἰς τὴν ἀπουσίαν του εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι ὑπῆρχεν ὁ ἁρμόδιος ἀναπληρωτής του. Ἀλλὰ ἀνεβλήθη ἡ συζήτησις διότι ὑπῆρχεν εἰς Ἀθήνας Γερμανικὴ Ἀντιπροσωπεία πρὸς συζήτησιν ἐμπορικῶν θεμάτων καὶ δὲν θὰ ἦτο εὔκολον νὰ συζητοῦνται εἰς τὸ Κοινοβούλιον τὰ μαρτύρια ποὺ ὑπέστη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τὸν Γερμανικὸν Ναζισμόν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ἡ Γερμανικὴ ἀντιπροσωπεία ἐδῶ καὶ συζητοῦσεν ἐμπορικὰ θέματα. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ 16 ἔτη ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς χώρας ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς συζήτησιν μία σύμβασις ὑπογραφεῖσα μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, προβλέπουσα τὴν ἀποζημίωσιν, τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ. Βεβαίως τὴν εὐθύνην τῆς ἀργοπορίας δὲν τὴν φέρει ἀκεραίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, διότι τὴν φέρουν καὶ ὅλαι αἱ μεταπολεμικαὶ Κυβερνήσεις. Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις φέρει μεγάλην εὐθύνην διότι ἀπὸ 6ετίας ποὺ κυβερνᾷ τὸν τόπον δὲν ἠθέλησε ποτὲ νὰ συζητήσῃ τὸ τόσον σοβαρὸν θέμα, τὸ ὁποῖον, ὅπως εἶπον καὶ προγενεστέρως, δὲν εἶναι θέμα ὑλικόν, ἀλλὰ κυρίως ἠθικόν. Τὰ πενιχρὰ ποσά, τὰ ὁποῖα προβλέπονται ὑπὸ τῆς συμβάσεως δὲν εἶναι βεβαίως εἰς θέσιν νὰ καλύψουν τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξεν ὁ Γερμανικὸς Ναζισμὸς εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὑπῆρξαν τρομακτικά. Διαβάζω τὰ ὅσα συμβαίνουν εἰς τὸ Ἰσραὴλ καὶ τὴν δίκην, ἡ ὁποία διεξάγεται ἐναντίον ἑνὸς ἐκ τῶν ὑπευθύνων ἐγκληματιῶν. Ἐν τούτοις ἡ εὐθύνη δὲν βαρύνει μόνον ὡρισμένους ἀνθρώπους. Τὰ αἴτια καὶ ἡ εὐθύνη εἶναι βαθύτερα. Ἕνα λαόν, ὅπως ὁ Γερμανικός, δὲν θὰ ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ τὸν παρασύρουν ὡρισμένα ἄτομα καὶ νὰ τὸν μεταβάλουν εἰς ἐγκληματίαν, ἔστω καὶ ἂν τὰ ἄτομα αὐτὰ ἐλέγοντο Χίτλερ ἢ Ἄϊχμαν. Ὑπῆρξε τὸ γενικὸν πνεῦμα, τὸ κατακτητικόν, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐπικρατήσει εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Γερμανικοῦ λαοῦ καὶ κατὰ συνέπειαν τὴν εὐθύνην δὲν ἔχουν μόνον ὡρισμένα ἄτομα, ἀλλὰ μία μεγάλη μερὶς τοῦ Γερμανικοῦ λαοῦ. Ἡ παροῦσα σύμβασις δὲν ἀφορᾷ τὴν παροχὴν ἀποζημιώσεως πρὸς τοὺς Ἕλληνας μόνον Ἑβραίους, ἀλλὰ πρὸς ὅλους τοὺς Ἕλληνας ἐναντίον τῶν ὁποῖον ἐγκλημάτισαν οἱ κατακτηταί, ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Πρέπει νὰ τονίσω καὶ πάλιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι τὴν ἀντίστασιν ἐναντίον τῶν κατακτητῶν ἔκαμε τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ πρέπει νὰ αἰσθανώμεθα ὑπερηφάνειαν δι’ αὐτό. Ἐὰν κατὰ τὴν πορείαν τῆς ἀντιστάσεως ἐδημιουργήθησαν ρεύματα ἢ Κόμματα ἢ κινήματα, βεβαίως δυσάρεστα καὶ κατακριτέα, θὰ παραμείνῃ ὅμως εἰς τὴν ἱστορίαν ὡς γεγονός, ὅτι σύσσωμος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὕψωσε τὸ ἀνάστημά του ἐναντίον τῶν κατακτητῶν. Ἡ ἀντίστασις ὑπῆρξε καθολικὴ ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι τόσον ἀληθὲς αὐτό, ὥστε οἱ κάμνοντες τὴν ἀντίστασιν ἐντὸς τῶν πόλεων....... (Μικροσυζητήσεις γίνονται εἰς ὁμήγυριν βουλευτῶν τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος). Κύριε Πρόεδρε, μήπως θὰ ἠμποροῦσε νὰ σταματήσῃ... τοῦ Ζαχαράτου;!!

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ ἡσυχίαν.

§39Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ ἀκούσετε νὰ πᾶτε ἔξω, κ. Παπαδόπουλε. Διότι δὲν ἀσεβεῖτε ἀπέναντι ἐμοῦ, ἀσεβεῖτε ἀπέναντι τῆς αἰθούσης.

§40Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε.... Ζαχαράτου.

§41Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὅταν τὸ μεταβάλλετε εἰς Ζαχαράτου, Ζαχαράτου θὰ τὸ ὀνομάσω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἐπαναλαμβάνω καὶ λέγω, ὅτι ἡ ἀντίστασις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὑπῆρξεν εἰς τὸ σύνολόν του. Ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω ἕνα γεγονός: Ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔκαμναν τὴν ἀντίστασιν ἐντὸς τῶν πόλεων, οἱ ὁποῖοι ἔκαμναν τὰ σαμποτὰζ ἢ εἶχον τοὺς σταθμοὺς ἀσυρμάτων διὰ νὰ μεταδίδουν τὰς πληροφορίας εἰς τὸ Γενικὸν Στρατηγεῖον τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ἀδίστακτα ἐκτυποῦσαν τὴν πρώτην πόρταν ποὺ εὕρισκαν καὶ παρεκάλουν νὰ ἐγκαταστήσουν τὸ μηχάνημα τοῦ ἀσυρμάτου διὰ νὰ μεταδώσουν τὰς εἰδήσεις των καὶ ἐγένοντο δεκτοὶ ἀμέσως καὶ περιεθάλποντο, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἀντίστασις ἦτο ὁλοκληρωτική. Τί διέπραξεν ὁ Γερμανικὸς Ναζισμὸς ἐν Ἑλλάδι, εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους διότι λίγο–πολύ, ὅλοι τὸν ὑπέστημεν. Ἀλλὰ ἔχω ἐδῶ ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἰατροῦ Μανταράσου ποὺ ἐξήτασε τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1945 εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὅσες γυναῖκες Ἑβραῖες ἐβγῆκαν ζωντανὲς ἀπὸ τὸ μπλὸκ 10 καὶ ἐπέστρεψαν ἐδῶ. «Αἱ περισσότεραι, λέγει, ἀπὸ τὰς γυναῖκας ποὺ ἐξήτασα ἦσαν, ὅταν ὑπέστησαν τὴν δοκιμασίαν τῆς στειρώσεως, κάτω τῶν 20 ἐτῶν. Δύο ἦσαν ἄνω τῶν 38 ἐτῶν». Δὲν ἀναφέρει τὰ ὀνόματα τῶν γυναικῶν ποὺ ἐξήτασε. Ὀρθῶς. «Ἡ Η.Σ.Τ. ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην ἦτο, ὅταν ἐπῆγεν εἰς τὸ μπλὸκ 10, 43 ἐτῶν. Ἐπειδὴ ὁ ὀργανισμός της ἀντιδροῦσε ὑπέστη διαδοχικῶς τρεῖς φορὰς ἐπέμβασιν. Ἡ Δ.Β. ἀπὸ τὸ χωριὸ....... τῆς Μακεδονίας, ἐμπῆκεν εἰς τὸ Ἄουσβιτς 18 ἐτῶν. Ὁ ἄνδρας της, οἱ γονεῖς της καὶ τὰ 6 ἀδέλφια της ἐστάλησαν εἰς τοὺς θαλάμους τοῦ γκαζιοῦ. Ὑπέστη 3 φορὰς τὴν δοκιμασίαν τῆς στειρώσεως μέσα εἰς 6 μῆνες. Ἡ Κ.Π., 23 ἐτῶν, εἶχε σύζυγον μόνον δι’ 8 ἡμέρας. Ἐκείνη ἐστάλη εἰς τὸ μπλὸκ 10 καὶ ὁ ἄνδρας της εἰς τὸ γκάζ. Ὑπέστη 3 ἐπεμβάσεις». Καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἀπαριθμῇ γυναῖκας, τὰς ὁποίας ἐξήτασεν. Αὐτὸ ἦτο τὸ πνεῦμα τοῦ Γερμανικοῦ Ναζισμοῦ. Διὰ νὰ ἀπαριθμήσωμεν τὰ ἐγκλήματα καὶ τὰ μαρτύρια, τὰ ὁποῖα ὑπέστη καὶ ὁμαδικῶς ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀλλὰ καὶ κατ’ ἄτομον, θὰ πρέπει νὰ συνεδριάζωμεν ὁλόκληρα ἡμερόνυκτα. Ἀλλά, κύριοι, μετὰ ἀπὸ τὴν μικρὰν εἰκόνα τὴν ὁποίαν ἠμπόρεσα νὰ δώσω, ἔρχεται τὸ θέμα, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ 16 ἔτη, μετὰ ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν φιλίας μετὰ τῆς Γερμανικῆς Ὁμοσπόνδου Δημοκρατίας, μετὰ ἀπὸ συμβάσεις, μετὰ ἀπὸ σχέσεις φιλίας, κατωρθώσαμεν μόνον νὰ φέρωμεν μίαν σύμβασιν, οἵα παρουσιάζεται ἡ σημερινὴ καὶ ζητεῖται ἡ ἔγκρισις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, μέσα εἰς τὰς σχέσεις μας αὐτὰς τὰς φιλικάς, εἰς τὰς μεγάλας αὐτὰς ἀνταλλαγὰς ὄχι μόνον σκέψεων, ἀλλὰ καὶ συμμαχικῶν σχέσεων καὶ ὑποχρεώσεων νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα μὲ κἄποιαν μεγαλοψυχίαν. Καί, ἐπαναλαμβάνω, ὄχι μόνον τῆς ὑλικῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς ἠθικῆς ἀκόμη; Θὰ μοῦ εἴπετε τί ὑποχρέωσιν ἔχει ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τῆς Δημοκρατικῆς Γερμανίας νὰ ἀποκαταστήσῃ καὶ ἠθικῶς καὶ ὑλικῶς τοὺς παθόντας; Κύριοι, οἱ ἐγκληματίαι, οἱ ὁποῖοι ἐγκλημάτησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ οἱ ὁποῖοι κατὰ ἕνα παράδοξον νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, ἀπηλευθερώθησαν τῶν φυλακῶν τῶν Ἑλληνικῶν μὲ τὴν ρητὴν ὑποχρέωσιν καὶ ὑπόσχεσιν, ἢ μᾶλλον ὑπόσχεσιν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ δώσουν, ἐνώπιον τῆς Γερμανικῆς Δικαιοσύνης λόγον τῶν πράξεών των καὶ τῶν ἐγκλημάτων των, τὰ ὁποῖα διέπραξαν ἐν Ἑλλάδι, ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νομίζω καὶ θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ εἶχον μίαν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως, ὑπάρχει ἔστω καὶ εἷς ἐγκληματίας, ἐγκληματήσας ἐπανειλημμένως, διωχθεὶς ἀπὸ τὰ Ἑλληνικὰ Δικαστήρια καὶ παραδοθεὶς εἰς τὰς Γερμανικὰς Ἀρχάς, ποὺ νὰ ἐδικάσθη ἢ νὰ εὑρίσκεται ὑπὸ κατηγορίαν ἢ εἰς τὰς φυλακάς; Λυποῦμαι, ἀπὸ ὅ,τι γνωρίζω τοὐλάχιστον, ἐλπίζω νὰ σφάλλω, δὲν ἔχει νὰ μᾶς δώσῃ οὔτε ἕνα παράδειγμα ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὅτι ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐγκληματίας, τοὺς ἀποδεδειγμένους, ὁ Μέρτεν ἐὰν θέλετε, νὰ καταδιώκεται ἀπὸ τὰ δικαστήρια τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν εἶχεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τὴν Δημοκρατίαν τὴν σημερινὴν τῆς Γερμανίας. Ἠθέλαμεν νὰ διώξῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐγκλημάτησαν, ἐὰν πραγματικῶς πιστεύῃ, ὅτι ἐγκλημάτησαν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον, κ. Μερκούρη, ὄχι ἔλεγχον.

§43Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Μέσα εἰς τὸ νομοσχέδιον εἶμαι, κ. Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶμαι ἐκτὸς τοῦ νομοσχεδίου. Ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπικρίνω τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ 16 χρόνια ἔφερε μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι δὲν ἐκπροσωπῶ τίποτε ἄλλο παρὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ εἶναι μετὰ 16 ἔτη.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὅτι ἐλέγχετε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν παραπέμπει αὐτοὺς εἰς τὰ δικαστήρια, αὐτὸς εἶναι ὁ ἔλεγχος.

§45Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἰς τὴν ὁμιλίαν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὡμίλησε καὶ εἶπεν, ὅτι κατεβλήθησαν ἀνάλογα ποσὰ καὶ ἔκαμε σύγκρισιν πρὸς τὰ καταβληθέντα ποσὰ εἰς τὴν Ὁλλανδίαν, τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Νορβηγίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν διαπράττει ἕνα σφάλμα. Πρῶτον, περιορίζει τὴν σκέψιν του εἰς τὰς ἀποζημιώσεις τὰς δοθείσας, τῶν Ἑβραίων ὑπηκόων τῶν Κρατῶν αὐτῶν καὶ συνεπῶς καὶ τῶν ἰδικῶν μας Ἑβραίων. Καὶ εἰς μὲν τὴν Γαλλίαν εἶναι ἀποδεδειγμένον καὶ εἶναι γνωστόν, ἐξ ἄλλου τὸ ὡμολόγησε καὶ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἑβραίων, διότι καθὼς εἶναι γνωστόν, ἡ Γαλλικὴ Δημοκρατία δὲν ζητεῖ ἀπὸ κανένα εἰς ποῖον θρήσκευμα ἀνήκει, εἶναι ἐλεύθερος. Καὶ μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θέλουν δηλώνουν τὸ θρήσκευμά των. Ἡ Ὁλλανδία πραγματικῶς ὑπέστη μίαν δίωξιν ἐντελῶς ἐξαιρετικήν, ἀπὸ τὸν Ναζισμὸν καὶ κυρίως οἱ Ἑβραῖοι τῆς Ὁλλανδίας, ἀλλὰ καὶ ὁ ἴδιος ὁ Ὁλλανδικὸς λαὸς. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὑπῆρξε καὶ σκέψις ἀκόμη μετακινήσεως 3 ἑκατομμ. Ὁλλανδῶν πρός, δὲν ξεύρω, ποίαν κατεύθυνσιν καὶ ἐματαιώθη τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου αὐτοῦ, δηλαδὴ τοῦ μέτρου τῆς μεταφορᾶς αὐτῶν τῶν ἑκατομμυρίων Ὁλλανδῶν εἰς ἄλλο μέρος τῆς γῆς. Οἱ Νορβηγοί, βεβαίως, εἶχον ὀλιγωτέρας ἀπωλείας, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν συγκρίσεις μὲ τὰς ἀπωλείας ἄλλων κρατῶν, ὅταν μία Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις γνωρίζῃ τὰ ὅσα ὑπέστη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τὸν βάρβαρον Γερμανὸν κατακτητήν, δὲν ἔπρεπε καὶ δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ἐπηρεασθῇ ἀπὸ τὰς συμβάσεις ἄλλων κρατῶν παρομοίας φύσεως καὶ τυχὸν ὑποχωρήσεις τῶν κρατῶν αὐτῶν. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, καὶ τὰ τρία κράτη, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, ἔχουν ἀναγνωρίσει ὁλοκληρωτικῶς τὴν ἀντίστασιν. Καὶ ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ὁλλανδία καὶ τὸ Βέλγιον καὶ ἡ Ἰταλία, τονίζω δὲ ἡ Ἰταλία, διότι θὰ μοῦ γίνῃ, ἴσως, μία παρατήρησις ἐπειδὴ οἱ Ἰταλοὶ ἀνεγνώρισαν ἀνεπιφυλάκτως τὴν ἐθνικήν των ἀντίστασιν. Δὲν ἐννοῶ, βεβαίως, οὔτε τὰ μετάλλια, οὔτε τὰς τιμητικὰς διακρίσεις, οὔτε τὰς ἠθικὰς ἀμοιβάς. Ἐννοῶ, ὅτι εἰς τὰς χώρας αὐτὰς δὲν ὑπάρχει ἀνάπηρος ἢ χήρα ἢ παθών, κατὰ τὴν ἀντίστασιν ἐναντίον τοῦ κατακτητοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ λαμβάνῃ σύνταξιν ἀπὸ τὸ Κράτος. Συνεπῶς, ἡμεῖς ὑστεροῦμεν, ὄχι μόνον εἰς τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον δίδει ἡ Δυτικὴ Γερμανία ὡς ἀποζημίωσιν, ἀλλὰ ὑστεροῦμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ὅτι μὴ ἔχοντες ἀναγνωρίσει τὴν ἐθνικήν μας ἀντίστασιν, ἔχομεν ὑποχρεώσεις τοὐλάχιστον μεγαλυτέρας ἐκείνων νὰ ζητοῦμεν τὴν ἀποζημίωσιν διὰ τὴν συνταξιοδότησιν ὅλων ἐκείνων τῶν ἀναπήρων, οἱ ὁποῖοι κατέστησαν ἀνάπηροι μαχόμενοι ἀποδεδειγμένως κατὰ τοῦ Γερμανοῦ κατακτητοῦ. Δὲν δύνασθε νὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι ὁ τάδε, ὁ ὁποῖος ἐτυφλώθη μαχόμενος ἐναντίον τῶν Γερμανῶν, ὅτι ἀνήκει εἰς τὴν Ὀργάνωσιν τὴν Αʹ ἢ Βʹ καὶ ὡς ἐκ τούτου εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ τύχῃ συντάξεως. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα σφάλματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν διαπράξει. Ἀδιάφορον τὶ ἔγινε μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Ἄς καταδικάσωμεν, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ προσέξωμεν καὶ νὰ μὴ συνταξιοδοτήσωμεν τοὺς ἀναπήρους ἐκείνους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι κατέστησαν ἀνάπηροι, μαχόμενοι κατὰ τοῦ κατακτητοῦ. Ἀλλά, ἔχομεν μίαν πραγματικὴν μανίαν κατὰ τῆς ἀντιστάσεως τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐνθυμῆσθε ὅλοι, ὅτι ὁ Μάϊος τοῦ 1944 ὑπῆρξεν ὁ τραγικώτερος μὴν διὰ τὴν Ἑλλάδα, πολὺ δὲ περισσότερον διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Εἶναι πικρὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναφέρω. Τὸν τραγικὸν αὐτὸν μῆνα ἐγένοντο αἱ περισσότεραι καὶ ἀθρόαι ἐκτελέσεις Ἑλλήνων πολιτῶν καὶ συγκεκριμένως: Μάϊος 1944

Σημειωτέον δέ ὅτι ὅλοι αὐτοί, δὲν ἦσαν κομμουνισταί, ἀλλὰ Ἕλληνες πατριῶται. Αὐτὸς ὑπῆρξεν ὁ πλέον τραγικὸς μὴν διὰ τοὺς ἥρωας τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως.

§46Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, οἱ Γερμανοὶ δὲν ἐκτελοῦσαν κομμουνιστάς.

§47Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Παπαρρηγόπουλε, λέτε ὅτι δὲν ἐξετελοῦντο κομμουνισταί. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διατὶ τὴν 1ην Μαΐου τοῦ 1961 δὲν ἐπετράπη ἡ κατάθεσις οὐδενὸς στεφάνου εἰς τὸν ἱερὸν αὐτὸ θυσιαστήριον διὰ νὰ τιμήσωμεν τὴν μνήμην τῶν νεκρῶν αὐτῶν ἡρώων; Διατὶ ὁ Δῆμος Ἀθηναίων καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐκήρυξε τὸν μῆνα αὐτὸν τοῦ 1944 ὡς μῆνα πένθους διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν;

§48Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἐὰν ἐγένετο αὐτό, εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ εἴχομεν κομμουνιστικὰς ἐκδηλώσεις, ἀπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἤθελον νὰ ἐπωφεληθοῦν τὰ ἀναρχικὰ στοιχεῖα.

§49Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ, κ. συνάδελφε! Ἡ κατάθεσις ἑνὸς στεφάνου διὰ τοὺς νεκροὺς ἥρωας τοῦ Μαΐου 1944 εἰς τὸ θυσιαστήριον τοῦ Σκοπευτηρίου Καισαριανῆς θὰ ἦτο κομμουνιστικὴ ἐκδήλωσις;

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μερκούρη, παρακαλῶ νὰ συνεχίσετε τὴν ὁμιλίαν σας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν γίνεται ἔλεγχος κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἑνὸς νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ ὁποίου καὶ ἐκφέρετε τὰς ἀπόψεις σας. Ἐπὶ πλέον δὲ ὅταν ἐπικαλούμεθα τὸν Κανονισμόν, πρέπει καὶ νὰ τὸν ἐφαρμόζωμεν.

§51Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμιλῶ ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ. Εἰς τὴν ἀρχὴν δὲ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ὁ ἔλεγχος κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεπῶς ὁμιλῶ ἐντὸς τὴν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν διὰ ποῖον λόγον δὲν ἐζήτησεν ἀποζημιώσεις καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν καταστροφὰς ἀκινήτων ἀπὸ τὸν κατακτητήν. Δὲν ἐδικαιοῦντο καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀποζημιώσεως; Δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως; Δίδομεν 1.000 δολλάρια ὡς ἀποζημίωσιν. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν μὲ τὸ γελοῖον αὐτὸ ποσὸν νὰ ἀποζημιωθῇ ἡ χήρα ποὺ ἔχασε τὸν σύζυγόν της, ἡ οἰκογένεια, ἡ ὁποία ἔχασε τὸν προστάτην της; Εἶναι ἕνα ποσὸν διὰ τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εὑρισκομένη πρὸ ἀρνήσεως τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς παθόντας, δὲν θὰ ἦτο καλύτερον νὰ ἄφηνε τὰ ποσὰ αὐτὰ εἰς τὸ Γερμανικὸν Θησαυροφυλάκειον διὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν ἀξιοπρέπειάν της καὶ τὴν ὑπερηφάνειάν της καὶ μὲ ὅλην τὴν πτωχίαν της νὰ παράσχῃ αὐτὴ τὰς 500 δραχμάς, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ δοθοῦν ὡς σύνταξις. Καὶ διατὶ νὰ λάβουν μόνον σύνταξιν καὶ ἀποζημίωσιν μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν 6 μῆνας εἰς τὰ γερμανικὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ κατακτητὴς τοὺς τελευταίους μῆνας ἐξέσπασε τὴν ὀργήν του καὶ τὴν καταστροφικήν του μανίαν. Εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ πῆτε ὅτι ἐκεῖνος ποὺ ἐπέρασεν ἕνα μῆνα μαρτυρικὸν εἰς τὸ γειτονικὸν μας μέγαρον τῆς ὁδοῦ Μέρλιν, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ Μουσεῖον ὅπως ἐγένετο εἰς ὅλας τὰς ἄλλας χώρας, ὅπου ὠργίασεν ἡ Γκεστάπο, διὰ νὰ πηγαίνῃ ὁ κόσμος νὰ βλέπῃ τὴν κακότητα καὶ τὴν θηριωδίαν τοῦ Γερμανοῦ κατακτητοῦ, εὑρίσκεται εἰς καλυτέραν κατάστασιν ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἔζησεν 6 μῆνας εἰς τὸ στρατόπεδον συγκεντρώσεως; Ἔπρεπε νὰ περιμένῃ 6 μῆνες εἰς τὸ Χαϊδάρι καὶ νὰ ζήσῃ ζωὴν μαρτυρικὴν καὶ ἀγωνιώδη διὰ νὰ λάβῃ σύνταξιν καὶ ἀποζημίωσιν καὶ δὲν εἶναι ἀρκετὸς ὁ μαρτυρικὸς μῆνας τῆς ὁδοῦ Μέρλιν; Μόνον ἕνας ποὺ δὲν ἐγνώρισε τὴν ἀντίστασιν καὶ ἦτο ἠσφαλισμένος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἦτο δυνατὸν νὰ σκεφθῇ τὸν τρόπον αὐτὸν τῆς νομοθεσίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἔστω ἡ ἀναλογία τῶν ποσοστῶν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐδέχθημεν ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν ἐπειδὴ εἶχον προηγηθῇ ἄλλαι συμβάσεις παρομοίας φύσεως μὲ ἄλλα κράτη καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ ὑποταχθῇ εἰς αὐτὸ τὸ γενικὸν μέτρον. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ὑπάρχουν ἐκκρεμεῖς λογαριασμοὶ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας καὶ χαίρω πολὺ ποὺ εὑρίσκεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἴσως εἰς θέσιν νὰ μᾶς παράσχῃ μίαν διευκρίνησιν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος: Κύριε Ὑπουργέ, λέγεται ὅτι εἰς τὴν Ρώμην μεταξὺ Γκοτζαμάνη καὶ Γερμανικῆς Κυβερνήσεως ὑπεγράφη σύμβασις διὰ τῆς ὁποίας ἡ Γερμανία ἐδανείζετο 163.000.000 δολλάρια διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὸν πόλεμον εἰς τὴν Ἀφρικὴν καὶ ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιστρέψῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀνεξαρτήτως τῆς ἐκβάσεως τοῦ πολέμου. Ἐγένετο ἢ δὲν ἐγένετο, κύριε Ὑπουργέ, τοιαύτη σύμβασις Γερμανῶν–Γκοτζαμάνη;

§52Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Οἰκ.). Δὲν εἶναι θέμα τῆς ὥρας αὐτῆς τὸ ζήτημα τοῦτο.

§53Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ὑπῆρξε τοιαύτη σύμβασις.

§54Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Βεβαίως ὑπῆρξε. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διατὶ δὲν ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς νὰ ἐκτελέσουν τὴν ἀνειλημμένην αὐτὴν ὑποχρέωσίν των ἔστω καὶ κατὰ τὸ ἓν τέταρτον, διὰ 50 δηλαδὴ ἑκατ. δολλάρια καὶ ἐρχόμεθα καὶ συνάπτομεν τοιαύτας ἀναξιοπρεπεῖς συμβάσεις ὡς ἡ προκειμένη;

§55Α. ΛΙΑΚΟΣ. Διατί, κύριε συνάδελφε, δὲν ὁμιλεῖτε καὶ περὶ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας; Δὲν ὑπέχει καὶ ἡ Ἀνατ. Γερμανία τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις μὲ τὴν Δυτικήν;

§56Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγώ, κύριε συνάδελφε, οὐδεμία διάκρισιν κάμνω. Ὁμιλῶ περὶ τῆς Γερμανίας γενικῶς. Βεβαίως καὶ ἡ Ἀνατ. Γερμανία εὐθύνεται ἐξ ἴσου μὲ τὴν Δυτικήν, δι’ ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα.

§57Α. ΛΙΑΚΟΣ. Τοὐλάχιστον ἡ Δυτ. Γερμανία, ἀνεγνώρισε τὴν εὐθύνην της καὶ ἔστω καὶ κατὰ τὸν ἐλλιπῆ αὐτὸν τρόπον ἐξεδήλωσε τὴν καλὴν της διάθεσιν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ. Ἡ Ἀνατ. Γερμανία τὶ ἔκαμε;

§58Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, κύριε συνάδελφε, ὅτι ὁμιλῶν διὰ τὴν Γερμανίαν, ἐννοῶ τὸ σύνολον τοῦ γερμανικοῦ λαοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὴν παρατήρησίν σας αὐτὴν ὀφείλετε νὰ τὴν κάμνετε πρὸς τὴν κυβέρνησιν, ἡ ὁποία μέχρι σήμερον δὲν ἔχει ἀναγνωρίσει τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, συνεπῶς δὲν ἠδυνήθη νὰ θέση τοιοῦτον ζήτημα εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν. Καὶ ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα ὅτι πρέπει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ νὰ διαπραγματευθῇ τὸ θέμα αὐτὸ μὲ τὴν Ἀνατ. Γερμανίαν. Καὶ ἡ Ἀνατ. Γερμανία ἔχει τὰς αὐτὰς εὐθύνας ποὺ ἔχει καὶ ἡ Δυτική.

§59Α. ΛΙΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Ἀνατ. Γερμανία ἡ ὁποία ἐμφανίζεται ὡς φιλειρηνικὴ καὶ τόσον πολὺ ἀπεδοκίμασε τὸν ναζισμὸ θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ μόνη της νὰ ἀναζητήσῃ καὶ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ θύματα τοῦ ναζισμοῦ. Δὲν θὰ πρέπει ἐκ τῆς ἀνάγκης αὐτῆς νὰ ἐπιδιώκῃ πολιτικὰ ὀφέλη. Δηλαδὴ τὴν ἀναγνώρισίν της ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.

§60Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Πῶς νὰ διαπραγματευθῇ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἀνατ, Γερμανίας μὲ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τὸ θέμα αὐτό, κύριε συνάδελφε, ἐφ’ ὅσον ἡ Ἀνατ. Γερμανία δὲν ἀναγνωρίζεται ὡς Κράτος ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ζήτημα ὁπόταν ἡ Κυβέρνησις κρίνει ὅτι θὰ ἀποκαταστήσῃ εἴτε ἐπαφὴν εἴτε διπλωματικὰς σχέσεις μὲ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐγὼ εὔχομαι, διότι ἐπισκεφθεὶς τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν εἶδα ὅτι πραγματικῶς ἐκεῖ ὑπάρχει ἕνα Κράτος, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται καταπληκτικῶς. Ἐγὼ τὸ εὔχομαι, εἶναι θέμα κυβερνητικόν, θὰ ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις τὸ ταχύτερον νὰ ἀποκαταστήσῃ ἐπαφὴν καὶ ἐκ τῶν πρώτων θεμάτων νὰ θέση αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ εἶναι θέμα Κυβερνήσεως.

§61Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Οἰκ.). Γνωρίζεται τὰ προσωπικά μου αἰσθήματα ἀπέναντί σας ......

§62Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Καὶ σεῖς τὰ ἰδικά μου.

§63Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκ.). Εὐχαριστῶ πολύ. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω, χωρὶς αὐτὸ νὰ θεωρηθῇ ὡς παρέμβασις εἰς τὸ ἔργον σας, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ συντομευθῇ ἡ συζήτησις, διότι τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα θὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου καὶ δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν μέχρι τῆς λήξεως τῆς Συνόδου ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀναμένουν τόσες χιλιάδες δικαιούχων. Θὰ παρεκάλουν λοιπόν, ὄχι ὑμᾶς, ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ συντομευθῇ ἡ συζήτησις εἰς τρόπον ὥστε μὲ τὴν σημερινὴν Συνεδρίαν καὶ μὲ μίαν ἐμβόλιμον ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφιθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§64Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἡμεῖς τὸ εὐχόμεθα κ. Ὑπουργέ, καὶ ἐὰν ὑπῆρξε μία καθυστέρησις εἴπομεν ὅτι αὐτὴ δὲν βαρύνει κανένα κόμμα εὑρισκόμενον ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἤθελα ἐδῶ εἰς τὸ 7ον καὶ 8ον ἄρθρον ἂν καὶ αὐτὸ εἶναι ζήτημα τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως, νὰ προσέξωμεν εἰς τὴν σύνθεσιν τῶν Ἐπιτροπῶν.

§65Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκ.). Ἠμπορεῖ νὰ ἀλλάξῃ ἡ διαδικασία.

§66Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε, ἐπειδὴ θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ ἐπειδὴ θεωρῶ καὶ ἐγὼ ἀναγκαίαν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς καίτοι, ὡς εἶναι γνωστόν, ἀκόμη δὲν ἔχει ἐπικυρωθῆ ἡ σύμβασις Δυτικῆς Γερμανίας, ἤθελα, καυτηριάζοντας καὶ πάλιν καὶ τὸν τρόπον ποὺ ἐγένετο ἡ σύμβασις καὶ τὰ πενιχρὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἡ ἐγκληματικότης τοῦ γερμανικοῦ ναζισμοῦ διέπραξε, θὰ ἤθελα καλλίτερον νὰ ἀποσύρετο ἡ σύμβασις αὐτή, νὰ ἀναμείνουν ἀκόμη τὰ θύματα, ἐκεῖ ποὺ ἀνέμενον 16 χρόνια, νὰ ἀναμείνουν ἀκόμη ἕνα μικρὸν χρονικὸν διάστημα ὥστε νὰ γίνῃ μία ἀναθεώρησις ἐκ βάθρων τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία δὲν καλύπτει τὰ θύματα τοῦ ναζισμοῦ καὶ δὲν ἱκανοποιεῖ κανένα. Ἴσως ἱκανοποιοῦνται πενιχρότατα μερικὰ θύματα ἑλληνοεβραίων, ἀλλὰ ἡ ἀντίστασις, αἱ θυσίαι τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὰ ἐγκλήματα τὰ ὁποῖα διεπράχθησαν εἰς βάρος των δὲν ἱκανοποιοῦνται. Θὰ ἤθελα, λέγω, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπέσυρε τὴν σύμβασιν καὶ νὰ ἐπανασυνεζήτει μετὰ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Εὔχομαι καὶ ἐντὸς ὀλίγου καὶ μετὰ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας. Πρῶτον, ἡ Γερμανία νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της, τὰς ὁποίας ἔχει ἀναλάβει συμβατικῶς ἀπέναντι τῆς Ἑλλάδος, τῆς ἐξοφλήσεως τῶν 167.000.000 ἢ 100.000.000 τῆς συμβάσεως Γκοτζαμάνη καὶ τῶν λοιπῶν ἀποζημιώσεων, διότι ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἐκ τῶν πολεμικῶν ἀποζημιώσεων ἡ Δυτικὴ Γερμανία μέχρι σήμερον δὲν ἔχει καταβάλει παρὰ τὸ 0,8% τῶν ὑποχρεώσεών της.

§67Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθητε τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις Γκοτζαμάνη ὡς δάνειον, τὶ χρήματα εἶναι;

§68Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δολλάρια.

§69Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Διότι οἱ πρακτικογράφοι νομίζουν ὅτι εἶναι μάρκα.

§70Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Λέγω λοιπόν, ὅτι ἐὰν τοῦτο δὲν συμβῇ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν δὲν ἀποσύρει τὴν σύμβασιν, ἐγὼ θὰ καταψηφίσω τὴν σύμβασιν μέ τὴν συνείδησιν ἀναπαυμένην ὅτι ἐκτελῶ τὸ καθῆκόν μου ἀπέναντι τῆς ἑλληνικῆς ἀξιοπρεπείας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς)

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς παρεκάλει καὶ τὸ Προεδρεῖον, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ συντομεύετε, διότι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν περὶ τοὺς 40 βουλευταί. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§72Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸ συζητούμενον σχέδιον νόμου, κύριοι βουλευταί, ἀπηχεῖ εὐθέως εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους συγκινεῖ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ συγκλονίζει τὴν καρδίαν του. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μᾶς φέρει εἰς τὴν μνήμην μας τὴν 6ην Ἀπριλίου 1941 ποὺ ἡ Γερμανία τοῦ Χίτλερ ὅλως ἀπροκλήτως ἐπετέθη κατὰ τῆς Ἑλλάδος, ἐλθοῦσα εἰς συνεπικουρίαν τοῦ συνεταίρου της, τῆς φασιστικῆς Ἰταλίας, ἡ ὁποία εἶχεν ἡττηθῇ ἀπὸ τὴν μικρὰν Ἑλλάδα εἰς τὰ ἀλβανικὰ βουνά. Ἠλπίζετο πρὸ τοῦ πολέμου εἰς τὴν χώραν μας, ὑπὸ πολλῶν, ὅτι ἡ Γερμανία τῶν πνευματικῶν παραδόσεων καὶ τοῦ πολιτισμοῦ, ἡ Γερμανία τοῦ Ντιμπελοῦγκεν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ νὰ κτυπήσῃ ἕνα καθημαγμένον λαόν, ὁ ὁποῖος ἐμάχετο διὰ τὴν ἐλευθερίαν του καὶ ἐνίκησε τὸν μεγάλον ἀντίπαλόν του, μὲ τὰ ὀλίγα ὅπλα καὶ τὴν μεγάλην ψυχὴν ποὺ διέθετε. Δυστυχῶς ὅμως ἡ Γερμανία τοῦ Χίτλερ ἔπραξε τὸ ἀντίθετον. Ἡ πρᾶξις της αὐτὴ θὰ ἀποτελῇ αἰώνιον στῖγμα διὰ τὴν Γερμανικὴν ἱστορίαν. Πρὸ τοῦ 1940 εἴχομεν ἀρκετὰ καλὰς σχέσεις μὲ τὴν Γερμανίαν καὶ ὁ πόλεμος εὗρε τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν παθητικὸν διὰ τὴν Γερμανίαν. Ὤφειλεν ἡ Γερμανία εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἴχομεν μὲ τὴν Γερμανίαν ἀρίστας πνευματικὰς σχέσεις ποὺ δὲν ἦτο εὔκολον νὰ πιστεύσῃ κανεὶς ὅτι ἦτο δυνατὸν ἡ Γερμανία νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Παρὰ ταῦτα ἡ Γερμανία ἐπετέθη κατὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ χειρότερον ὅλων αἱ ὀρδαὶ τοῦ Χίτλερ δὲν ἠρκέσθησαν εἰς τὴν νίκην των. Ἐπροχώρησαν διὰ τὸν ἐξανδραπόδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πιστεύουσαι ὅτι κατέκτησαν τὴν Ἑλλάδα διὰ τοὺς αἰῶνας. Αἱ στρατιαὶ τῶν μαυροφορεμένων χηρῶν ἐξακολουθοῦν ἀκόμη νὰ ζοῦν καὶ νὰ κινοῦνται ἀνὰ τὴν χώραν. Αἱ ἀναμνήσεις τῶν δοκιμασιῶν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐκτελέσεων τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ καὶ ἡ τραγῳδία τοῦ ἑβραϊκοῦ στοιχείου, τὸ ὁποῖον τόσον σκληρῶς ἐδοκιμάσθη εἰς τὴν χώραν μας, ὅλα αὐτὰ δημιουργοῦν συναισθήματα πικρίας καὶ θλίψεως τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μέχρι σήμερον εἰς τὰς σχέσεις μας μετὰ τῶν ξένων, παρεκινούμεθα ὑπὸ τῶν συναισθημάτων, καὶ ἐδοκιμάσαμεν πολλὰς μέχρι τοῦδε ἥττας εἰς τὸ διπλωματικὸν τομέα. Πρέπει τὸ Κράτος μας νὰ ἴδῃ πλέον τὰ πράγματα μὲ ρεαλισμὸν καὶ νὰ ἐκτιμήσῃ ἀναλόγως τῶν συμφερόντων τῆς χώρας. Ἐν ὥρᾳ πολέμου, ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ὀρθοῦται ὡς μία ψυχὴ καὶ ἐπιτυγχάνει θαύματα. Ἐν ὥρᾳ ὅμως εἰρήνης καίτοι εἶναι νικητής, ἐν τούτοις εἰς τὰς διπλωματικὰς μάχας αἱ Κυβερνήσεις του ἀποτυγχάνουν. Ἐὰν ἐξαιρέσωμεν τὴν περίοδον τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου 1912–1920, ὅτε ἐθριάμβευσεν ἡ Ἑλλὰς καὶ ἐν πολέμῳ καὶ μὲ τὰς συνθήκας ποὺ ὑπέγραψε τότε καὶ τὴν Συνθήκην τῆς Λωζάνης, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ μεγαλοφυὴς ἐκεῖνος πολιτικὸς ἐπέτυχεν, ὥστε ἡ Ἑλλάς, ἂν καὶ ἡττημένη, νὰ συμβληθῇ εἰς τὴν συνθήκην αὐτήν, ὡς ἰσότιμος καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ζητήματά της μὲ ἀξιοπρέπειαν, ἐὰν λέγω, ἐξαιρέσωμεν τὴν περίοδον αὐτήν, ὅλαι αἱ ἄλλαι ἔκτοτε διπλωματικαὶ μάχαι τῆς Ἑλλάδος φέρουν τὴν σφραγίδα τῆς ἥττης. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ συνείδησις εἰς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις καὶ εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον, ὅτι πρέπει νὰ ἀλλάξωμεν τακτικήν. Ὀφείλομεν νὰ συνηθίσωμεν νὰ νικῶμεν ἐν εἰρήνῃ, ὅπως καὶ ἐν πολέμῳ. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἡ πρώτη χώρα εἰς τὴν Εὐρώπην ἡ ὁποία ἐνίκησε τὸν φασισμόν. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἡ πρώτη χώρα εἰς τὴν Εὐρώπην ἡ ὁποία ἤναψε τὴν λαμπάδα τῆς ἐλευθερίας καὶ ἔδειξε τὸ φῶς εἰς τὸ σκότος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ὀρδαὶ τῶν Ναζιστῶν ὑπεδούλωναν τοὺς λαοὺς τῆς Εὐρώπης. Ἐνῷ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδειξεν αὐτὸν τὸν θαυμάσιον ἡρωϊσμὸν κατὰ τὸν πόλεμον, ἐν τούτοις μετὰ τὸν πόλεμον ἡ Ἑλλὰς εὑρέθη ἀνέτοιμος διὰ νὰ διεκδικήσῃ τὰ δίκαιά της. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ, ἡ Ἑλλὰς θὰ ἔπρεπε πρώτη νὰ ζητήσῃ τὰς ἀποζημιώσεις καὶ νὰ ἡγηθῇ τοῦ ἀγῶνος πρὸς διεκδίκησίν των. Ἐν τούτοις ἄφησε νὰ παρέλθῃ πολύτιμος χρόνος καὶ τέλος ἐσύρθη εἰς τὰς διαπραγματεύσεις ἀπὸ ἄλλους λαοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν νὰ παρουσιάσουν τίτλους νίκης κατὰ τοῦ φασισμοῦ καὶ ναζισμοῦ, ὅπως ἡ Ἑλλάς. Μὲ τὸν ἡρωϊσμὸν τὸν ὁποῖον ἔδειξεν ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὸν πόλεμον καὶ μὲ τὰς θυσίας τὰς ὁποίας ὑπέστη κατὰ τὴν Κατοχήν, ἐπεβάλλετο εἰς τὰς μεταπολεμικὰς Κυβερνήσεις νὰ διεκδικήσουν τὰ δίκαια τῆς Ἑλλάδος, ἐν τούτοις, ὅμως, ἀφήσαν νὰ παρέλθῃ ὁ χρόνος διὰ νὰ συρθῶμεν εἰς τὸ τέλος εἰς τὰς διαπραγματεύσεις ὡς πτωχοὶ συγγενεῖς καὶ μόνον ὅταν ἠθέλησεν ἡ Γερμανία νὰ ἐπανακτήσῃ τὰς σχέσεις της μὲ τοὺς Εὐρωπαϊκοὺς λαοὺς καὶ μόνον ὅταν ἐξεδήλωσεν ἡ Γερμανία αὐτὴν τὴν διάθεσιν τῆς ἀποζημιώσεως καὶ ἐπρωτοστάτησαν ἄλλαι χῶραι, ἐσύρθη καὶ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὰς διαπραγματεύσεις διὰ νὰ ἀποδεχθῇ νὰ λάβῃ ὅ,τι μᾶς ἐπεδίκασαν. Ἐὰν εἴχομεν τὴν πρωτοβουλίαν διὰ τὰς διαπραγματεύσεις, ὅπως εἴχομεν πρῶτοι δώσει τὴν νίκην, τότε ἡ σύμβασις θὰ ἦτο ἄλλως διατυπωμένη καὶ αἱ ἀποζημιώσεις θὰ ἦσαν εἰς μεγαλύτερον ὕψος, ὥστε νὰ ἱκανοποιοῦντο τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ, τὰ ὁποῖα μὲ τόσην σκληρότητα καὶ ἀγριότητα ἐδοκιμάσθησαν, πρωτοφανῆ εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν λαῶν. Ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς πρωτοβουλίαν καὶ χωρὶς στοιχεῖα ἐσύρθη εἰς τὰς διαπραγματεύσεις καὶ ὑπεχρεώθη νὰ ὑπογράψῃ τὴν παροῦσαν σύμβασιν καὶ νὰ φέρῃ τὴν Βουλὴν πρὸ τετελεσμένου γεγονότος. Ὅπως καὶ ἂν κρίνωμεν τὴν σύμβασιν, δὲν πρόκειται νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸν ἠθικὸν καὶ ὑλικὸν ὄγκον τῶν θυσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ. Δι’ αὐτὸ ἀρκούμεθα, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιηθῇ ἡ σύμβασις, νὰ κατηγορήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν δι’ ἔλλειψιν ἱκανότητος νὰ διεκδικήσῃ τὰ δίκαια τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ θὰ κρίνωμεν πλέον τὴν σύμβασιν πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ ὀλίγα ψιχία, τὰ ὁποῖα δίδονται εἰς τὰ θύματα, νὰ δοθοῦν τὸ ταχύτερον. Ἡ σύμβασις περιορίζεται μόνον εἰς τὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυσιῶν περιωρισμένης κατηγορίας προσώπων τῶν θυμάτων καὶ λησμονεῖ τὰς μεγίστας ὑλικὰς ζημίας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία κατεστράφη. Λησμονεῖ ἀκόμη καὶ τὰς θυσίας τῶν ἀνδρῶν τοῦ πολέμου καὶ τῆς ἀντιστάσεως. Ἡ ἀποζημίωσις διὰ τὰς ὑλικὰς ζημίας θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὴν μορφὴν πολεμικῶν ἐπανορθώσεων, ἐφ’ ὅσον εἴμεθα μεταξὺ τῶν νικητριῶν χωρῶν. Εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν τὴν καταβολὴν πολεμικῶν ἐπανορθώσεων διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ αὐτοκινητισταί, οἱ πλοιοκτῆται καὶ ἄλλαι τάξεις. Αἱ ζημίαι αὐταὶ ἐλησμονήθησαν διὰ νὰ σβήσουν εἰς τὸ τέλος. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυμάτων, ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθησε πνεῦμα ἡττοπαθείας καὶ ἐδέχθη ὅσα τῆς ἐδόθησαν. Ἡ Κυβέρνησις ἐλησμόνησε τὸ ὑπόλοιπον τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων καὶ παρακολουθεῖ ἀπαθῶς τὸ πρόβλημα τῶν Βουλγαρικῶν ἐπανορθώσεων. Ὅλαι αὐταὶ αἱ διαφοραὶ μὲ τὰς ἐπιτεθείσας κατὰ τῆς Ἑλλάδος χώρας, ἀπετέλεσαν κίνητρα διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, νὰ ἀνθέξῃ καὶ νὰ ὑπομείνῃ τὰ σκληρὰ χρόνια τῆς κατοχῆς. Ὅλα αὐτά, ὅμως, ἐλησμονήθησαν καὶ ἡ Ἑλλὰς παρὰ τὴν νικηφόρον δρᾶσιν της, ἐντρέπεται σήμερον νὰ ζητήσῃ τὴν διεκδίκησιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ της. Ἡ Κυβέρνησις ἀκούσασα τὰς εἰσηγήσεις ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἔσπευσε νὰ διανείμῃ ἀπόψε τροπολογίας ὡρισμένων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, τὰ ὁποῖα βελτιώνουν τοῦτο εἰς ὡρισμένα σημεῖα καὶ ἐπιταχύνουν τὴν διαδικασίαν τῆς καταβολῆς τῶν ἀποζημιώσεων. Ἐπ’ αὐτοῦ μίαν μόνον παρατήρησιν ἔχω νὰ κάνω. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ, ἀφ’ ἧς τὸ νομοσχέδιον καταστῇ νόμος τοῦ Κράτους καὶ ἀφ’ ἧς αἱ ἀπαιτήσεις τῶν θυμάτων καταστοῦν ἀπαιτηταὶ πρέπει νὰ ἀνεύρῃ τὰ ποσὰ καὶ νὰ τὰ καταβάλῃ ἀμέσως εἰς τὸ ἀκέραιον εἰς τοὺς δικαιούχους. Ἤδη ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἔδωσε δύο δόσεις.

§73Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔδωσε κάμη τίποτε, κ. συνάδελφε.

§74Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁμολογεῖ, ὅτι δὲν ἔχει δώσει ἀκόμη τίποτε καὶ συνεπῶς, αὐτὸ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὰ ὅσα ἀναφέρονται εἰς τὴν Εἰσηγητικὴν Ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§75Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, ὁμολογεῖ κανεὶς ἐπιζήμια γεγονότα; Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσεν ἀκόμη τίποτε.

§76Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐκ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, προκύπτει, ὅτι ἔχει δοθῆ ἡ πρώτη δόσις καὶ τῆς ἄλλης ἐπέκειτο ἡ καταβολή. Ἐφ’ ὅσον ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ καταβάλῃ πράγματι τὰς ἀποζημιώσεις, ἔστω καὶ μὲ δόσεις, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὀφείλει, εἴτε δι’ ἐσωτερικοῦ δανεισμοῦ, εἴτε ἐκ τοῦ ἀποθεματικοῦ, εἴτε ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἐξεύρῃ τὸ χρηματικὸν ποσὸν ποὺ χρειάζεται καὶ νὰ ἐξοφλήσῃ τὰς ἀποζημιώσεις εἰς ὁλόκληρον καὶ εἰς μίαν δόσιν. Ἡ ἀπὸ ἑξαμήνου εἰς ἑξάμηνον καταβολὴ θὰ ἐξατμίσῃ τὴν ἀποζημίωσιν. Πέραν αὐτῶν, κ. συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τὰς 6 Μαρτίου ηὐξήθη ἡ τιμὴ τοῦ γερμανικοῦ μάρκου καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ ἡ εἰς δραχμὰς ἀξία τοῦ ἐκχωρηθέντος ποσοῦ ηὐξήθη ἀναλόγως. Συνεπῶς, ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δεχθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων κἄποιαν διεύρυνσιν τῶν ποσῶν καὶ περιπτώσεων διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν καὶ ὡρισμένα ἄλλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 3–5. Ἐπειδὴ αἱ περιωρισμέναι αὐταὶ περιπτώσεις θὰ προκαλέσουν μίαν αὔξησιν τῶν ἀποζημιώσεων, ἀπὸ τοῦδε σημειώνω τὸ γεγονὸς τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ μάρκου, διὰ νὰ καλυφθοῦν αἱ νέαι ἀνάγκαι ποὺ θὰ προκύψουν ἐκ τῆς διευρύνσεως τῶν δικαιούχων προσώπων. Κύριοι βουλευταί, θὰ ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν, διότι οὐκ ἦν ἄλλως δυνατὸν γενέσθαι. Ἀλλὰ αὐτὴν τὴν ὥραν ποὺ παρέχομεν τὴν ψῆφον μας, βλέπομεν μπροστά μας τὰς σκηνὰς φρίκης, τὰς ὁποίας ἀντικρύσαμεν κατὰ τὴν Κατοχὴν καὶ τὰς ὁποίας προεκάλεσεν ὁ Ναζισμὸς καὶ ὁ Φασισμός. Τὴν ἐθνικήν μας συνείδησιν δὲν ἱκανοποιεῖ ἡ σύμβασις αὐτή. Ἀκολουθοῦμεν μίαν κακὴν τακτικήν. Νικῶμεν ἐν πολέμῳ καὶ ἡττώμεθα ἐν εἰρήνῃ. Συνεχίζομεν μίαν κακὴν ἱστορίαν μὲ τὴν σύμβασιν αὐτήν. Εἶναι καιρὸς νὰ ἀντικρύσωμεν μὲ συνείδησιν τὴν νίκην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ νὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα νὰ τὴν ἀξιοποιήσωμεν. Τὴν νίκην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τὴν περίοδον 1940– 1944 δὲν τὴν ἀξιοποιήσαμεν δεόντως καὶ δὲν ἀνταπεκρίθημεν εἰς τὸ ἱστορικόν της αἴτημα. Ψηφίζομεν τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ τὴν ψηφίζομεν μὲ βαρεῖαν τὴν συνείδησιν, μὲ πονεμένην τὴν καρδίαν μας.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Πυρομάγλου, ἔχει τὸν λόγον.

§78Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἦταν πράγματι δύσκολον νὰ μὴ ψηφίσῃ κανεὶς τὸ νομοσχέδιον. Διότι ἐπὶ τέλους, ἔστω καὶ μία ὑπὸ μορφὴν ἐπαιτείας, ἔπειτα ἀπὸ 16 χρόνια, καταβολὴ διὰ τὰ θύματα πολέμου εἶναι μία σχετικὴ ἱκανοποίησις. Τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως θὰ τὴν κατανείμωμεν ἀπὸ τοῦ 1955. Διότι πράγματι, τὸ ζήτημα τῶν ἀποζημιώσεων ἄρχεται ἀπὸ τοῦ ἔτους 1954, ἀφ’ ἧς ἐτέθη μὲ τὰς πρώτας συμφωνίας τῆς Βόννης. Παρ’ ὅλον ὅτι συρόμεθα καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ παρὰ τὴν σύστασιν νὰ τὸ ψηφίσωμεν μὲ τὰς τροπολογίας ποὺ θὰ ἐπακολουθήσουν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὑπογραμμίσωμεν τὴν σημασίαν, ἐθνικήν, ἠθικὴν καὶ οἰκονομικὴν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἠμπορεῖ ἡ ὑπόθεσις τῆς Κατοχῆς νὰ εἶναι ἀπομεμακρυσμένη διὰ ὡρισμένους Ἕλληνας. Ἀλλὰ διὰ τοὺς περισσοτέρους τῶν Ἑλλήνων εἶναι ἀκόμη «χθές». Καὶ γιατὶ εἶναι «χθὲς», αὐτὸ θὰ σᾶς τὸ ὑπογραμμίσω. Βέβαια, αἱ ἀπώλειαι ποὺ θὰ σᾶς ἀναγνώσω, πιθανόν, νὰ μὴν ἔχουν ἄμεσον σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι, ὅμως, ἐπίπτωσις. Τὸ 1946 ἐδημοσιεύθη ἕνα τεῦχος, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὰς ἀπωλείας. Νεκροί, 620.000, θάνατοι ἐκ πείνης 360.000. Νεκροὶ εἰς τὸ μέτωπον 30.000, νεκροὶ ἐκ βομβαρδισμῶν 7.000 καὶ ἐκτελεσθέντες ἀπὸ Γερμανοὺς 43.000, ἐκτελεσθέντες ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους τοῦ Συμεών, 25.000, ἐξόντωσις νέων ἀνδρῶν 60.000, ὅμηροι 70.000, ἀπώλεια ἀντιστάσεως 50.000. Ἐξετελέσθησαν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς 35.000, ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς 8.000 καὶ τοὺς Βουλγάρους τοῦ Συμεὼν 25.000. Ἄνω τῶν 190.000 ἐβασανίσθησαν ἀπὸ τοὺς εἰσβολεῖς. Ἐξ αὐτῶν 100.000 ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, 35.000 ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ 30.000 ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους τοῦ Συμεών, τὸν ὁποῖον δεχόμεθα ἐπισήμως στὴν Ἑλλάδα, ὡς Βασιλέα. Συνελήφθησαν ὡς ὅμηροι ἄνω τῶν 118.000. Ἐξ αὐτῶν 70.000 ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, 18.000 ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ 30.000 ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους τοῦ Συμεών. Ἄνω τῶν 190.000 ἐφυλακίσθησαν καὶ ἐβασανίσθησαν ἀπὸ τοὺς εἰσβολεῖς. Ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς κατοικιῶν καὶ ἄλλων κτιρίων ὑπέστησαν μερικὴν καὶ ὁλοκληρωτικὴν καταστροφήν, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς 1.230.000.000 λίρες στερλίνες. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁλοκληρωτικῶς καταστραφέντων οἰκιῶν ἀνέρχεται εἰς 193.000. Ἐξ αὐτῶν αἱ 118.000 εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ αἱ 75.000 εἰς τὰς πόλεις. Αἱ ἐπενεχθεῖσαι ζημίαι ὑπὸ τῶν Γερμανῶν ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 630 ἑκατομμυρίων λιρῶν στερλινῶν, αἱ δὲ προξενηθεῖσαι ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 340 ἑκατομμυρίων λιρῶν στερλινῶν καὶ αἱ προξενηθεῖσαι ὑπὸ τῶν Βουλγάρων τοῦ Συμεὼν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 360 ἑκατομμυρίων λιρῶν στερλινῶν. Ἔναντι ὅλων αὐτῶν τῶν θυσιῶν τὶ εἰσπράττει ἡ Ἑλλὰς μετὰ τὸν πόλεμον, κ. συνάδελφοι; Εἰσπράττει 114 ἑκατομμύρια μάρκα πέραν τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων. Καὶ παρ’ ὅλα αὐτὰ τὸ 1953 ἀρχίζει ἡ συζήτησις διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῶν γερμανικῶν περιουσιῶν καὶ ἡ προετοιμασία τοῦ ἐδάφους διὰ τὴν ἀπόλυσιν τῶν γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Ἀρχίζει ἡ καλλιέργεια τοῦ ψυχολογικοῦ κλίματος, ἀπόλυσις τῶν Γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου. Τὶ ἐκπληκτικὸν ἱστορικὸν ἐμφανίζει ὁ τελευταῖος παγκόσμιος πόλεμος. Οἱ ἡττημένοι ὀλίγον χρόνον μετὰ τὴν ἧτταν των νὰ ἀνθοῦν οἰκονομικῶς. Ἀνοικοδομεῖται πλήρως ἡ Γερμανία, ἡ ἡττημένη. Ἀνοικοδομεῖται πλήρως ἡ Ἰταλία ἡ ἡττημένη. Ἀνοικοδομεῖται πλήρως ἡ Ἰαπωνία ἡ ἡττημένη. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἀκόμη κατεστραμένη. Δέκα πέντε ἔτη μετὰ τὸν πόλεμον δὲν ἔχει ὑπογραφεῖ ἀκόμη συνθήκη εἰρήνης διὰ νὰ ἀπαιτήσωμεν ἀποζημίωσιν πολέμου. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ἡ ἡττημένη Γερμανία, μὲ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει ὑπογραφῆ συνθήκη εἰρήνης, ἔχει εἰσέλθει εἰς τὸ ΝΑΤΟ, εἶναι σύμμαχος τῆς Δύσεως, καὶ δὲν ἀντιλαμβάνεται κανεὶς ποῦ σταματᾶ ἡ ἧττα καὶ ποῦ ἀρχίζει ἡ νίκη τῆς Γερμανίας, μετὰ τὴν ἧτταν της κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον. Καὶ τὸ περίεργον εἶναι τὸ ἑξῆς, ἀκόμη μεγαλύτερον: Ὅτι τὴν Γερμανίαν, τὴν Ἰταλίαν, τὴν Ἰαπωνίαν, τὴν ἀνοικοδόμησαν οἱ μεγάλοι ἡμῶν σύμμαχοι, καὶ δὲν ἐνδιεφέρθησαν διὰ τὴν σύμμαχόν των εἰς τὸν πόλεμον, τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, ὅταν ἔρχεται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ διαπραγματευθῇ τὸ ποσὸν τῶν ἀποζημιώσεων τῶν θυμάτων πολέμου, τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως. Θὰ σᾶς διαβάσω τὸ πρῶτον ἄρθρον τῆς συμβάσεως μεταφρασμένον εἰς τὰ Ἑλληνικά. «Ἡ Ὁμόσπονδος Δημοκρατία ἀναγνωρίζει.........

§79Α. ΛΙΑΚΟΣ. Διὰ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν τὶ λέτε;

§80Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Κύριε Λιάκο, εἰς τὴν συμφωνίαν τοῦ Πότσδαμ ἀπεφασίσθη ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία νὰ ἀποζημιώσῃ θύματα πολέμου Πολωνίας, Τσεχοσλοβακίας, Σ. Ἑνώσεως. Καὶ ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία τῇ συγκαταθέσει τῶν συμμάχων τῆς Δύσεως ἀπεζημίωσε καὶ τὴν Πολωνίαν καὶ τὴν Τσεχοσλοβακίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ διεκδικήσῃ ἀπ’ αὐτήν, εὐχαρίστως θὰ γίνῃ.

§81Α. ΛΙΑΚΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι ἀλλοῦ, κ. συνάδελφε. Ὅτι ὑμεῖς διὰ νὰ ἀσκήσητε ἔλεγχον ἐπετίθεσθε διαρκῶς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, διότι τάχα ἡ Δυτικὴ Γερμανία κλπ., χωρὶς τὸ ἴδιον πρᾶγμα νὰ λέγετε διὰ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, ἡ ὁποία δὲν παύει νὰ εἶναι ὑπαίτιος τῶν ἐγκλημάτων ποὺ ἔγιναν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλά, πέραν τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας, ὑπάρχει τὸ κομμουνιστικὸν Κράτος, τὸ ἀπαίσιον, ποὺ λέγεται Βουλγαρία, ἡ ὁποία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ μᾶς πληρώσῃ ἀποζημίωσι. Καὶ ὅμως, οὐδεμία διαμαρτυρία ἀκούεται ἀπὸ τὴν πτέρυγά σας διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἀποζημιώσεως καὶ διὰ τὰ πολυάριθμα θύματα ποὺ ἔχομεν εἰς τὴν Μακεδονίαν ἐκ μέρους τῶν Βουλγάρων.

§82Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ὅταν πρόκειται περὶ συμφωνιῶν ἐμπορικῶν καὶ ἀποζημιώσεων, κἄθε Κράτος διεκδικεῖ ὅσον ἠμπορεῖ περισσότερον τὸ δίκαιόν του. Ἐὰν δὲν ἀπεζημιώθημεν, πιθανόν, νὰ πταίωμεν καὶ ἡμεῖς. Διότι δὲν ἐχειρίσθημεν καλὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐγὼ σᾶς λέγω μόνον τοῦτο: Ἐὰν σεῖς, Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχητε ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν ἀποζημιώσεις, χίλιες φορὲς νὰ τὸ κάμετε. Λοιπόν, διαβάζω. «Ἡ Ὁμόσπονδος Γερμανία ἀναγνωρίζει τὴν ὑποχρέωσιν...... (ἀναγινώσκει) ......». Βλέπετε πὼς εἶναι ἀρκετὰ ἐκτεταμένη ἡ κατηγορία τῶν παθόντων. Ἔναντι αὐτοῦ καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν ἕνα νομοσχέδιον προβλέπον μόνον 114.000.000. Ἀλλὰ εἶναι εἰς βάρος τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μέχρι σήμερον ἐτήρησαν ἔναντι τῆς Γερμανίας, πολιτικὴν διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον λόγον σκοπιμότητος, νὰ καταλήξωμεν ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία ἐν συγκρίσει μὲ ἄλλας χώρας εἶχεν τὸ 8% τῶν ζημιῶν, τὸ μεγαλύτερον δηλαδὴ ποσοστὸν τῶν ζημιῶν καὶ συνεπῶς, θυμάτων πολέμου, τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὰς κατηγορίας τῆς συμφωνίας, νὰ ἔχῃ τὸ ὀλιγώτερον ποσόν. Ἡ Ἑλλὰς ἔρχεται πρώτη μὲ 8% εἰς τὰς ἀπωλείας. Τώρα, ἂς ἴδωμεν μίαν ἄλλην σύγκρισιν, διὰ νὰ καταλάβωμεν πόσον ἔχει ὀλιγωρήσει, πόσον ἔχει ἀδιαφορήσει ἡ Ἑλλάς, ἡ μεταπολεμικὴ ὡς πρὸς τὰ θύματα πολέμου. Ἂς πάρωμεν ἄλλας χώρας. Ἂς πάρωμεν τὴν Γαλλίαν, τὴν ἄλλην ἡμέραν τοῦ πολέμου. Ἡ Γαλλία διηυκόλυνε τὰ θύματα πολέμου καὶ εἰς στέγασιν καὶ εἰς ἐργασίαν, μὴ περιμένοντας πότε θὰ καταβληθῇ ἡ ἀποζημίωσις διὰ νὰ τὴν καταβάλῃ. Ἐδῶ, ἔχομεν ἕνα παραλληλισμόν. Ἐσπαταλήθησαν ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ δάνεια, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν μόνον διὰ νὰ σπαταληθοῦν καὶ ὄχι διὰ νὰ γίνουν βιομηχανικὰ ἔργα. Τρία δισεκατομμύρια δολλάρια ἐσπαταλήθησαν, καὶ δὲν ἐσκέφθη κανείς, ὅτι μία τοποθέτησις σοβαρὰ καὶ σωστὴ εἶναι ἡ ἀποζημίωσις τῶν θυμάτων πολέμου καὶ κυκλοφοριακῶς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀποκαταστάσεως. Εἰς τὴν Ἑλλάδα, συνεπῶς, τὴν μεταπολεμικήν, δὲν ἔχομεν παρὰ μόνον ἀμέλειαν, ἄγνοιαν πλήρη τῶν θυμάτων καὶ τῶν θυσιῶν τῆς κατοχῆς. Ἐὰν θέλωμεν νὰ κάμωμεν μίαν παρένθεσιν, ἂς ἐπεκταθῶμεν εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς ὑπὲρ ἀκεραιότητος τῆς Ἑλλάδος, ὁπότε θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἐὰν πρέπει κἄποιος νὰ καταδικασθῇ εἶναι τὸ ἐπίσημον Κράτος ἢ ὅλαι αἱ μεταπολεμικαὶ Κυβερνήσεις.

§83Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§84Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Κύριε Σαμαρᾶ, μετὰ τὸ κίνημα τοῦ 1944 ἡ Ἑλλὰς ἐπῆρε 3 δισεκατομμύρια δολλάρια ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ. Καὶ εἶναι κρῖμα, ὅταν συζητοῦμεν τέτοιο θέμα, σεῖς νὰ συγχέετε καὶ νὰ συγκρίνετε τὴν συζήτησιν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν θυμάτων πολέμου, ἀπὸ ἕνα κατακτητήν, μὲ τὸν Δεκέμβριον.

§85Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε, κ. συνάδελφε, μίαν διακοπήν, διὰ νὰ συνεννοηθῶμεν; Διότι, ἀσφαλῶς, ὑφίσταται παρεξήγησις. Εἴπατε, ὅτι τὸ ὅτι δὲν ἀπεζημιώθη ἡ Ἑλλὰς μετὰ τὸν πόλεμον δι’ ὅλας τὰς καταστροφὰς ποὺ ὑπέστη ἀπὸ τοὺς ἐχθούς της, αὐτὸ ὀφείλεται ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὰς Κυβερνήσεις. Ἐγὼ κάνω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Μόνον εἰς αὐτὸ ὀφείλεται; Ἢ μήπως ἡ θέσις, ἡ διεθνὴς τῆς Ἑλλάδος μεταπολεμικῶς, κατόπιν τοῦ Δεκεμβριανοῦ κινήματος ἐπεδεινώθη, ἐπεδεινώθη ἔτσι, ὥστε ἡ Ἑλλὰς νὰ μὴ ἔχῃ κἂν τὴν ἱκανότητα νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀντεπεξέλθῃ καὶ νὰ διεκδικήσῃ τὸ δικαίωμά της; Μήπως ἡ διπλωματικὴ θέσις τῆς Ἑλλάδος κατέστη μειονεκτικὴ διὰ τὸν λόγον αὐτόν;

§86Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Δὲν εἶναι ἐπιχείρημα αὐτό, διότι οἱ σύμμαχοί μας ἔπρεπε νὰ μᾶς βοηθήσουν καὶ δὲν τὸ ἔκαμαν. Καθ’ ὅσον χρόνον ἡ Ἑλλὰς ἠγωνίζετο διὰ τὴν διάσωσιν «τοῦ Δυτικοῦ Πολιτισμοῦ», ἀνεσυγκροτεῖτο ἡ Γερμανία. Ἀπὸ τοῦ 1955 ἡ Ἑλλὰς διαπραγματεύεται, ἐπαιτεῖ, δύναμαι νὰ εἴπω, εἰς τὴν Δύσιν καὶ εἰδικῶς ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀναμένωμεν πλέον πέραν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων πολέμου καὶ πολεμικὰς ἀποζημιώσεις, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ ἔλθουν ποτέ, διότι δὲν πρόκειται νὰ ὑπογραφοῦν συνθῆκαι εἰρήνης, οὔτε τὰ χρέη τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν κατοχὴν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, οὔτε αὐτὰ δὲν θὰ καταβληθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ ἐπικρίνωμεν ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ὅπως καὶ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἐχειρίσθησαν τὸ θέμα αὐτό, παρ’ ὅλον ποὺ θὰ ψηφίσωμεν τὸ Νομοσχέδιον μὲ τὰς τροπολογίας.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος, ἔχει τὸν λόγον,

§88Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τοῦ 1955 ἔσχον τὴν πρωτοβουλίαν ἀνακινήσεως τοῦ ὅλου θέματος τῆς ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ, ἐποχήν, δηλαδή, καθ’ ἣν δὲν εὑρισκόμεθα πρὸ ἐκλογῶν.

§89Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπείγεται διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὄχι διότι ἐπίκεινται ἐκλογαί, ἀλλὰ διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν τὰ θύματα.

§90Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι ἡ ἀνακοίνωσις αὕτη προέρχεται ἀπὸ τὰ ἰδικά σας χείλη, τὰ ὁποῖα πάντοτε ἐκφράζουν ἐντίμους σκέψεις καὶ ἑπομένως, πιστεύω, ὅτι καὶ ἡ ἄποψις αὐτὴ θὰ εἶναι ὀρθή. Εἶμαι ὑπερήφανος, κύριοι συνάδελφοι, διότι τὸ 1955 ἀνεκίνησα τὸ ζήτημα αὐτό. Ὅτε ἔθεσα τὸ θέμα, τινὲς ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἄλλοι μὲ φόβον, ἄλλοι μὲ ποιάν τινα εἰρωνείαν, εἶδον τὴν προσπάθειάν μου αὐτήν. Δὲν πιστεύω, ὅτι θὰ θεωρηθῶ ἐγωϊστής, διότι ἐκθέτω πάντα ταῦτα. Αἰσθάνομαι, ὅμως, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ πράξω τοῦτο, κυρίως, λόγῳ τῆς ἐπιθέσεως τὴν ὁποίαν ὑπέστην τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἰδίᾳ ἀπὸ τοὺς παράγοντας τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, καὶ ἐξ ἄλλου ἡ ὑπερβολικὴ μετριοφροσύνη εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκληφθῇ ὡς δειλία, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχω μέχρι σήμερον κατηγορηθῆ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι τὸ θέμα ἔθεσα τὸ πρῶτον τὸ 1955. Τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν προσπαθειῶν μου ἀφορᾷ τὰ ὀφειλόμενα ἐκ μέρους τῆς Δ. Γερμανίας, καὶ τοῦτο, διότι ἀντιπροσωπεύουν τὸ μεγαλύτερον ποσὸν τῶν ὑποχρεώσεων. Βεβαίως, μᾶς ὀφείλουν καὶ οἱ Βούλγαροι, μᾶς ὀφείλουν καὶ οἱ Γερμανοὶ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας. Ὑπενθυμίζω, ὅτι ὅτε μοῦ ἐγένετο ἡ τιμὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας νὰ κληθῶ ὅπως ἐπισκεφθῶ τὴν Χώραν ταύτην, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔπραξα, ἐπεδίωξα κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν ἐκείνην καὶ συνήντησα τὸν πρῶτον ἐν τῇ τάξει εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, τὸν κύριον Οὔλμπριχ, εἰς τὸν ὁποῖον, κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, παρουσίᾳ τῶν συναδέλφων κ.κ. Ἀλλαμανῆ καὶ Κοθρῆ, ἐτόνισα, ὅτι ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία ὀφείλει ὡρισμένα ποσὰ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάλογα μὲ τὸν πληθυσμὸν τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας. Μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ συζητήσῃ τὸ θέμα ἐπισήμως, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία, θὰ ἐτύγχανε ἀναγνωρίσεως ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἄλλως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συζητήσῃ. Εἰς τὸν ἰσχυρὸν ἄνδρα τῆς Χώρας ἐκείνης καὶ ἐξέχοντα κομμουνιστήν, ὑπενθύμισα τὰς λέξεις ἑνὸς ἰσχυροῦ ἀνδρὸς τῆς ἰδεολογίας του, τοῦ πρίγκηπος Κροπότκιν, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι οἱ δυνατοὶ ἄνθρωποι δὲν σταματοῦν μπροστὰ εἰς τὰ τυπικὰ ἐμπόδια, τὰ γκρεμίζουν καὶ προχωροῦν, διὰ νὰ ἀποδείξουν, ὅτι ὁ τύπος δὲν προβαδίζει τῆς οὐσίας, οὐσίας μάλιστα ἠθικῆς φύσεως. Εὐχαριστήθηκε πάρα πολὺ μὲ αὐτὰ ποὺ τοῦ εἶπα. Μοῦ εἶπε, ὅτι εἶμαι ὁ πρῶτος ἀστός, ὁ ὁποῖος κουβέντιασα μαζί του καὶ χειρίζομαι καλὰ τὴν διαλεκτικήν. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ μοῦ χαρίσῃ μία φωτογραφία του, ἀλλὰ διὰ λεπτὰ πάντως δὲν ἔγινε λόγος. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τώρα τὰς ἀπαιτήσεις μας ἀπέναντι τῆς Γερμανίας, ὑπάρχει, κ. βουλευταί, ὄχι βεβαίως ἀπὸ πλευρᾶς Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν —τὸ τονίζω δὲ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, χωρὶς νὰ ἔχω ἰδιαίτερον σύνδεσμον μὲ κανένα ἐκ τῶν ἀξιοτίμων κυρίων ποὺ ὑπηρετοῦν ἐκεῖ— ὑπάρχει ὅμως, ἕνα μεγάλο σφάλμα, ἕνας κακὸς ὑπολογισμὸς εἰς τοὺς ἐγκεφάλους, τοὺς διευθύνοντας τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, οἱ ὁποῖοι ἐχειρίσθησαν ἕνα μεγάλο τμῆμα τῶν ἀποζημιώσεων αὐτῶν, μὲ ἀποτέλεσμα ἀρνητικόν. Ὑπάρχει, κ. συνάδελφοι, σύγχυσις μεταξὺ «ἀποζημιώσεως» καὶ «ἐπανορθώσεως». Καὶ ἡ σύγχυσις αὐτὴ ὑπάρχει γενικὰ εἰς ὅλους, ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὸ θέμα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ αἱ δύο συμβάσεις τῆς Χάγης, τοῦ 1899 καὶ τοῦ 1907, κάμνουν σαφῆ διαστολὴν μεταξὺ τῆς ἐννοίας «ἀποζημίωσις» καὶ «ἐπανόρθωσις». Εἰδικῶς δὲ εἰς τὰς ἀποζημιώσεις ὑπάγονται ἐκεῖνα τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα κατόπιν βίας καὶ παρὰ τὸ διεθνὲς δίκαιον τοῦ πολέμου ὑφαρπάζονται ἀπὸ τὰς κατεχομένας χώρας. Εἰδικῶς καταδικάζεται ἡ ἁρπαγή, ἡ λεηλασία τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας Χωρῶν, αἱ ὁποῖαι τελοῦν ὑπὸ κατοχήν, ἀναγνωρίζεται δὲ μόνον εἰς τοὺς κατακτητὰς τὸ δικαίωμα ἐπιτάξεων καὶ κατασχέσεων, ἀλλὰ δι’ ὡρισμένα μόνον ἀγαθὰ καὶ ὑπὸ τὴν αἵρεσιν, ὅτι αὐτὰ θὰ τύχουν ἀποζημιώσεως εὐθὺς ὡς λήξῃ ἡ κατοχὴ εἰς τὰς χώρας αὐτάς. Τοῦτ’ αὐτὸ τονίζει καὶ εἷς ἐκ τῶν διασήμων διεθνολόγων, ὁ Ἀρτζιλότο, εἰς τὸ Φολκεσρέχτ του, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκδόσεως 1929, δηλαλὴ ἕπεται κατὰ πολλὰ χρόνια τῶν προαναφερθεισῶν συμβάσεων, καὶ ὁ ὁποῖος κάμνει ἐπίσης διαστολὴν μεταξὺ ἀποζημιώσεως καὶ ἐπανορθώσεως. Ἡ ἐπανόρθωσις ἀφορᾷ ζημίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπακόλουθοι πολεμικῶν ἐνεργειῶν, ἐνῷ ἡ ἀποζημίωσις ἀφορᾷ πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν σχέσιν μὲ ἀδικήματα τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ δικαίου. Μὲ τὸ πνεῦμα αὐτὸ γίνεται καὶ ἡ δήλωσις τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν τοῦ Λονδίνου τὸ 1943, ἡ ὁποία μάλιστα προχωρεῖ καὶ περαιτέρω καὶ ἐρευνᾶ καὶ ὡρισμένας νομικοφανεῖς δικαιοπραξίας, ἐὰν εἶναι πράγματι νόμιμοι ἢ νομιμοφανεῖς, Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς τὸ θέμα εἶναι ξεκαθαρισμένον. Καὶ, ἑπομένως, δὲν ὑπάρχει καμμία δικαιολογία διὰ τοὺς ἀνωτάτους ἐκείνους κρατικοὺς λειτουργούς, οἱ ὁποῖοι ἐχειρίσθησαν τὸ ζήτημα μέχρι σήμερον καὶ ἠστόχησαν, συγχέοντες ἐξ ἀγνοίας ἢ ἐξ ἄλλων λόγων τὸ ὅλον θέμα. Ἐνθυμοῦμαι πρὸ ἐτῶν, ὅταν μία Ἐπιτροπὴ ὡρισμένων παθόντων οἰκονομικὰς ζημίας Ἑλλήνων ἐπεσκέφθη κἄποιον κύριον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἐσχάτως προαχθέντα εἰς Γεν. Διευθυντὴν, τὸν κ. Κομίτσαν, καὶ τοῦ εἶπε «πάρετε μίαν θέσιν, διότι καὶ ἡ σύμβασις τοῦ Λονδίνου καὶ τῆς Βόννης καὶ τῶν Παρισίων σᾶς δίδουν ἐπιχειρήματα διὰ νὰ διεκδικήσητε τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα ἡρπάγησαν ἀπὸ τὸν τόπον αὐτόν», ὁ κ. Κομίτσας ἀπήντησε, «ἐγὼ δὲν μπορῶ νὰ σᾶς κάμω τὸν χωροφύλακα)!..... Πλὴν ὅμως, ὁ κ. Κομίτσας καὶ ὡρισμένοι ἄλλοι κύριοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, μεταβάντες πρὸ ἐτῶν εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν διὰ τὴν ἀνανέωσιν τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως, ἐζήτησαν διὰ τὰ ἴδια συμφέροντα καὶ ἠμείφθησαν μὲ 85 δολλάρια ἡμερησίως. Διὰ τὸν ἑαυτόν τους ἤξευραν νὰ κάμνουν τὸν χωροφύλακα, διὰ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα λησμονοῦν, ὅτι ἔχουν καθῆκον νὰ εἶναι χωροφύλακες! Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τῶν Γερμανικῶν ἀποζημιώσεων ἠμποροῦμεν νὰ τὸ διαιρέσωμεν εἰς τρία τμήματα. Τὸ πρῶτον ἀφορᾷ ἀγαθὰ πληρωθέντα ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς εἰς τὴν Γερμανικὴν πλευρὰν καὶ οὐδέποτε ἀποσταλέντα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ ἀξία τῶν ἀγαθῶν αὐτῶν ἀνέρχεται περίπου εἰς 28.000.000 δολλάρια. Καὶ ἐγένοντο εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καταπληκτικὰ πράγματα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τομέα αὐτὸν, τῶν ἀπαιτήσεών μας. Ὑπῆρξεν ἀντιδικία Ἑλληνικοῦ Κράτους μὲ Ἕλληνας πολίτας, ὑπὲρ γερμανικῶν ἐπιχειρήσεων! Εἷς καὶ μόνον Ἕλλην, ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ ἔχῃ ἀδελφὸν ἐν ἐνεργείᾳ δικηγόρον καὶ κατόπιν ἑπταετῶν ἀγώνων ἐναντίον τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἀντιδίκου γερμανικῆς Ἑταιρείας, κατώρθωσε νὰ ἱκανοποιηθῇ. Οὐδεὶς ἕτερος. Ἀπὸ πλευρᾶς δὲ γερμανικῆς ἐνθυμοῦμαι μίαν περίπτωσιν, ἀφορῶσαν ἕνα ἐμπορικὸν μεταφορικὸν Οἶκον τῆς Γερμανίας, ὁ ὁποῖος ἠσχημόνησεν εἰς βάρος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, διότι εἰσέπραξε δὶς χρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν τοῦ ὠφείλοντο, καὶ ἔναντι τῶν Ἑλλήνων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον λαμβάνειν ἀπὸ αὐτόν. Οὐδὲν δὲ ἐγένετο καὶ ἀπὸ πλευρᾶς γερμανικῆς, ὥστε ἐξ ὅσων προσέφυγον εἰς τὰ γερμανικὰ δικαστήρια ἐλάχιστοι ἐδικαιώθησαν, τὰ ἔξοδα δὲ τῶν ἀγωγῶν πρὸς ἱκανοποίησίν των ὑπερβαίνουν κατὰ πολὺ τὴν ἀξίαν τῶν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα διεκδικοῦν. Εἰδικῶς δι’ αὐτὴν τὴν κατηγορίαν τῶν ἀπαιτήσεων καὶ διὰ μίαν ἄλλην, τὴν ὁποίαν θὰ ἀναφέρω περαιτέρω, ἐζήτησα, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν δικαίωσίν μας, τὴν EN BLOC ἀπὸ πλευρᾶς Ἑλληνικῆς, ὑποβολὴν τῶν ἀγωγῶν εἰς τὴν Γερμανίαν ἢ καὶ ἐν Ἑλλάδι, ὥστε νὰ ἠμπορέσουν οἱ δικαιοῦχοι νὰ τύχουν ἀποζημιώσεως. Διὰ τὴν κατηγορίαν δὲ αὐτῶν τῶν ἀπαιτήσεων, τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἔχει ἐπιβάλει —καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνει— ἔχει ἐπιβάλει μίαν εἰδικὴν φορολογίαν 33%, ἀπὸ τὴν ὁποίαν καὶ μόνον, ἐὰν ἐπροχωρούσαμεν μὲ τὸ σύστημα ποὺ εἶχον εἰσηγηθῆ τότε, τῆς EN BLOC διεκδικήσεως αὐτῶν τῶν ὑποθέσεων, ἐὰν λογαριάσετε τὸ 33% ἐπὶ τῶν 28 ἑκατομμ. δολλαρίων, θὰ εἴχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἕνα σημαντικὸν ἐπὶ πλέον ποσὸν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ. Δευτέρα κατηγορία ἀποζημιώσεων ἐκ μέρους τῆς Γερμανίας εἶναι ἡ κατηγορία τῶν ἁρπαγέντων ἀπὸ τὸν τόπον αὐτὸν ἀγαθῶν. Σύμφωνα μὲ τὰς τρεῖς διεθνεῖς συμβάσεις —καὶ εἰδικῶς μὲ τὴν σύμβασιν τῶν Παρισίων— τὸ δικαίωμα ἀποζημιώσεως ἢ ἀναλήψεως τῶν ἀγαθῶν αὐτῶν ἔχουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνεγνώριζον τὰ ἀγαθὰ αὐτὰ εἰς τὴν Γερμανίαν. Δηλαδή, εἶναι φτιαγμένη κατὰ τέτοιον τρόπο ἡ σύμβασις, ὥστε εἶναι δῶρον ἄδωρον. Διότι, ἐὰν φερ’ εἰπεῖν, ἡρπάγη μία ποσότης καπνοῦ, θὰ ἔπρεπε ὁ δικαιοῦχος, διὰ νὰ τύχῃ ἀποζημιώσεως ἐν Γερμανίᾳ, νὰ πάῃ εἰς τὴν Γερμανίαν, νὰ εὕρῃ τὰ καπνὰ αὐτά, νὰ διαπιστωθῇ, ὅτι τὰ καπνὰ εἶναι ἰδικά του καὶ τότε θὰ εἶχε δικαίωμα ἐγέρσεως ἀγωγῆς. Τοῦτο λογικῶς εἶναι ἀσύλληπτον καὶ ἀφορᾷ μόνον τὰ ἔργα τέχνης ἀποκλειστικῶς, διότι τὰ ἔργα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εὑρεθοῦν, ἐφ’ ὅσον εἶναι γνήσια. Αὐτήν, ὅμως, τὴν διάταξιν, ἐχρησιμοποίησαν αἱ Ἑλληνικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ τοιουτοτρόπως δὲν διηυκόλυναν τὸ ἔργον. Μετέβην εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν καὶ προσεπάθησα νὰ ἐλέγξω τοῦ τὶ ἐγένετο μὲ ὡρισμένας ἄλλας χώρας, αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποστῆ καὶ αὐταὶ ζημίας, ὅπως καὶ ἡ ἰδική μας. Κατὰ τύχην συνήντησα ἕνα φίλον μου Γιουγκοσλαῦον, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ δείξῃ τὴν τότε πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων ὑπογραφεῖσαν συμφωνίαν μεταξὺ Γιουγκοσλαυΐας καὶ Ὁμοσπόνδου Δυτικῆς Γερμανίας, ἡ ὁποία ἀφεώρα ὅλας τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ Γιουγκοσλαυΐα κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου. Οἱ Γιουγκοσλαῦοι ἱκανοποιήθησαν πλήρως. Ἔλαβον ἄτοκον δάνειον 200 ἑκατομμυρίων μάρκων, 99 ἐτῶν διαρκείας, δηλαδή, δῶρον, ἕτερον δὲ δάνειον, τὸ ὁποῖον ἔληγε τὸ 1961, παρετάθη διὰ μίαν εἰσέτι 8ετίαν, μειωθέντος τοῦ τόκου, ἀπὸ 7% εἰς 3%. Ἔλαβον, ἐπίσης, δι’ ἐργατικὰς ἀποζημιώσεις 20 ἑκατομμύρια μάρκα καὶ ἀπεζημιώθησαν ἐπίσης μὲ 17 ἑκατομμύρια μάρκα διὰ μερίδα τοῦ χαλκοῦ, ἡ ὁποία ἀνηρπάγη ἀπὸ τὴν χώραν των. Ὅταν ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀφοῦ συνήντησα τὸν τότε Πρέσβυν μας εἰς Βόννην κ. Καπετανίδην, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνέφερον τὰ τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς συμφωνίας μετὰ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, διότι τὴν ἀγνοοῦσεν, ἔφερα τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἔτυχα τῆς πρώτης δικαιώσεως καὶ ἀπὸ τὸν ἀείμνηστον Θηβαῖον καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον πρώην Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Θεοτόκην. Εἶπον, τότε, ὅτι πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ ἑρμηνεύσωμεν τὴν σύμβασιν ἐκείνην καὶ νὰ ἴδωμεν κατὰ ποῖον τρόπον ἐγένετο ἡ ἀναγνώρισις τοῦ γιουγκοσλαυϊκοῦ χαλκοῦ, ὁ ὁποῖος ἐχρησιμοποιεῖτο διὰ τὴν κατασκευὴν ὀβίδων τοῦ γερμανικοῦ στρατοῦ. Νομίζω, βεβαίως, ὅτι ἐπάνω εἰς τὰς ὀβίδας δὲν θὰ ἀνεγράφετο, ὅτι ὁ χαλκὸς προήρχετο ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ διαπίστωσις, ὅτι πράγματι ἀφῃρέθη ἀπὸ τὴν χώραν αὐτὴν καὶ ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὴν κατασκευὴν ὀβίδων. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ αὐτὸ τὸ παράδειγμα ἀποδεικνύεται, ὅτι, ὅταν ὑπάρχῃ πίστις εἰς μίαν προσπάθειαν, ὅπως ὑπῆρξε πίστις ἀπὸ πλευρᾶς γιουγκοσλαυϊκῆς, τότε καὶ ἀπὸ τὰς δύο πλευρὰς τῶν συμβαλλομένων, ὑπάρχουν λύσεις, διὰ τὰς λεπτομερείας καὶ τὰ ἀμφισβητούμενα ἐπιχειρήματα. Βεβαίως, εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπῆρχον σύνορα, κᾶθε δὲ ἀγαθόν, τὸν ὁποῖον ἔφευγεν ἀπὸ τὴν χώραν μας, ἀσφαλῶς μετεφέρετο δι’ ἑνὸς μεταφορικοῦ μέσου καὶ ἐτύγχανεν ἑνὸς ἐλέγχου, παρὰ τῶν τελωνειακῶν ὑπαλλήλων τῶν συνόρων. Αἱ τελωνειακαὶ ἀρχαὶ τῶν συνόρων ἐγνώριζον τί ἐξήγετο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ ὑπάρχουν καταστάσεις, τὰς ὁποίας ὅμως ἡμεῖς δὲν ἐξεμεταλλεύθημεν, διὰ νὰ ἐγείρωμεν τὰς ἀπαιτήσεις μας, διὰ τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν ἀγαθῶν καὶ νὰ τύχωμεν, ὅπως οἱ Γιουγκοσλαῦοι, ἀποζημιώσεως, ἔστω καὶ σχετικῆς. Αἱ ἀπαιτήσεις αὗται ἀνέρχονται εἰς 130 ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ ἔρχεται τώρα ἡ τρίτη κατηγορία, τῶν 160 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Κατὰ τὸ ἔτος 1942 ὑπεγράφη, ἐρήμην ἡμῶν, ἡ λεγομένη συμφωνία τῆς Ρώμης, βάσει τῆς ὁποίας, ἡ γερμανικὴ κυβέρνησις καὶ ἡ ἰταλική, ἐλάμβανον περισσότερα χρήματα ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸν προϋπολογισμόν, πέραν ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἐδικαιοῦνται διὰ τὴν κατοχὴν τῆς χώρας μας, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ ἐλαμβάνοντο διὰ τὸν στρατὸν τοῦ Ρόμελ εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν, μὲ τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ δανείου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεστρέφετο εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀνεξαρτήτως ἐκβάσεως τοῦ πολέμου καὶ μάλιστα μὲ ρήτραν δολλαρίου ἢ θὰ συνεψηφίζετο εἰς τὰ ἑπόμενα ἔτη κατοχῆς. Τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ἀνεκίνησε πρῶτος ὁ ἀείμνηστος Διομήδης, ἐν συνεχείᾳ δὲ ὁ ἀείμνηστος Σβῶλος ἀναφέρει, ὅτι κατὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὸ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀποθεματικὸν τῆς Ἑλλάδος εἰς χρυσὸν ἦτο ἀνώτερον τῶν 44 ἑκατομμυρίων χρυσῶν λιρῶν. Καὶ διὰ νὰ κάμῃ αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμοὺς ὁ ἀείμνηστος Σβῶλος, ἀσφαλῶς ὑπελόγιζε καὶ τὸ λαβεῖν μας αὐτό. Ὁ ἀείμνηστος μάλιστα Διομήδης ἐπεκτείνεται πάρα πολὺ καὶ κάμνει ὡρισμένους ἀπαισιοδόξους συλλογισμοὺς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ λέγει τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). Ὑπολογίζει δηλαδή, ὁ ἀείμνηστος Διομήδης, εἰς 5 περίπου δισεκατομμύρια δολλάρια τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστημεν. Φαίνεται δὲ ὅτι τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1957, ὅταν, κατὰ διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, ἐκ λάθους τὰ 330 ἑκατομμύρια δολλάρια, τὰ ὁποῖα ὑπελόγιζα ἐγώ, τὰ ἐνεφάνισεν ὡς ἀνερχόμενα εἰς τὸ ποσὸν τῶν 44 δισεκατομμυρίων μάρκων. Τὸ λάθος αὐτό, τὸ Γερμανικὸν Πρακτορεῖον Εἰδήσεων, τὸ ἐσχολίασεν εἰρωνικὰ εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ ὑπέστημεν μίαν ἄνευ προηγουμένου κακομεταχείρισιν ἐκ τῶν λανθασμένων ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἔδωκαν οἱ τότε Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Συνεχίζει λοιπόν, ὁ ἀείμνηστος Διομήδης, ὁ ὁποῖος, λόγω τῆς θέσεώς του καὶ τῆς πείρας του ὡς Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ὡς πολιτικός, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διαπράξῃ σφάλμα καὶ ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ συμβατικὴ ὑποχρέωσις, κ. συνάδελφοι, μιᾶς συμβάσεως ὑπογραφείσης εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ συμβαλλομένου. (Συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν). Βλέπετε, λοιπόν, κ. βουλευταί, ὅτι ἐὰν τὸ θέμα εἶχε τεθῆ ἀπὸ τότε ποὺ κινοῦμαι ἔστω ἐγώ, ἀπὸ τοῦ 1955 δηλαδή, πολλὰ θὰ εἶχον γίνει εἰς τὸν τόπον. Καὶ τώρα θὰ δοῦμε ἀπὸ πλευρᾶς κυβερνητικῆς, τί ἐγένετο τὰ προηγούμενα ἔτη. Ὅτε ἐπανῆλθον ἐκ Γερμανίας καὶ ἀνεκοίνωσα τὴν Σύμβασιν Γερμανίας–Γιουγκοσλαυΐας, πράγματι συνεκινήθη τότε ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ αἱ ἁρμόδιαι Ὑπηρεσίαι καὶ ὡμολόγησαν, ὅτι ἡ γραμμὴ Σαββοπούλου εἶναι ὀρθὴ καὶ ἐπείσθησαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀνακινήσουν πλέον τὸ θέμα αὐτό. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν μετάβασίν μου εἰς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν καὶ Αὐστρίαν διὰ τὸ θέμα τῶν ἀποζημιώσεων. Μόλις, ὅμως, ἐπληροφορήθη τοῦτο ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ κ. Παπαληγούρας, φοβούμενος μήπως ἡ ἐν Δυτικῇ Γερμανία μετάβασίς μου δημιουργήσει ἐμπόδια εἰς τὰς ἐξαγωγικὰς προσπαθείας τῆς Ἑλλάδος, ἀντέδρασε, καὶ μάλιστα, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι αἱ ἐφημερίδες τότε ἀνέγραψαν μὲ μεγάλα γράμματα περὶ ἐνδοκυβερνητικῆς ρήξεως ἢ μᾶλλον περὶ ρήξεως Σαββοπούλου–Παπαληγούρα. Ἀποτέτελεσμα τῆς ἀντιδράσεως ταύτης τοῦ κ. Παπαληγούρα ἦτο νὰ περιορισθῇ ἡ ἐντολή μου καὶ νὰ μεταβῶ μόνον εἰς τὴν Αὐστρίαν, ὅπου ἔπραξα τὸ καθῆκον μου καὶ αἱ ἀποζημιώσεις προωθήθησαν. Κύριοι βουλευταί, κάθε φορὰ ποὺ ἐμφανίζεται κἄποιο θέμα μὲ τὴν Γερμανίαν μᾶς καταλαμβάνει μία φοβία καὶ πιστεύομεν, ὅτι ἂν χάσωμεν τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ἡ Ἑλλὰς εἶναι κατεστραμμένη. Δὲν εἶναι κλῖμα αὐτὸ τῶν τελευταίων ἐτῶν. Ἡ νοοτροπία αὐτὴ κυριαρχεῖ εἰς τὸν τόπον ἀπὸ παλαιότερα. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1950 ποὺ ἠρέμησεν ὁ τόπος, οὐδεμία Κυβέρνησις κατέβαλε προσπάθειαν τινὰ διὰ νὰ φέρῃ τὸ θέμα τῶν ἀποζημιώσεων. Καὶ ἐνῶ εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι ἡ Γερμανία μᾶς ὀφείλει μεγάλα ποσά, ἡμεῖς ἐρχόμεθα ἐπαῖται καὶ ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Γερμανίαν δάνεια. Δὲν θὰ πρέπει νὰ θεωρῆται, ὅτι ἐπειδὴ εἴμεθα μικροί, οἱ μεγάλοι δὲν μᾶς ἔχουν ἀνάγκην. Ἡ μικρὰ Ἑλβετία δὲν ἐπέτρεψε νὰ ἀποδεσμευθοῦν αἱ καταθέσεις τῶν διαφόρων Γερμανῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταθέσει ἐκεῖ χρήματα, παρὰ μόνον ἀφοῦ καὶ ὁ τελευταῖος πολίτης Ἑλβετὸς ἐν Γερμανίᾳ ἔλαβε τὴν ἀποζημίωσιν, τῆς ὁποίας ἐδικαιοῦτο. Ἡμεῖς, τοὐναντίον, δὲν ἐπετύχομεν τὴν ἀποζημίωσιν, οὔτε τῶν μονίμως κατοικούντων Ἑλλήνων εἰς τὴν Γερμανίαν. Ὑπάρχει λοιπόν, κἄποια φοβία ὅταν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν μὲ τὴν Γερμανίαν κἄποιο θέμα, μήπως χάσωμεν τὸν προστάτην μας τοῦτον. Καὶ κατὰ τὸ 1953 καὶ τώρα τελευταῖα, ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Γερμανίαν δάνειον καὶ ὄχι τὰ ὀφειλόμενα.

§91Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Τὸ 1953 ὑπεύθυνος διὰ τὸν τομέα αὐτὸν ἦτο ὁ κ. Μαρκεζίνης.

§92Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί κάμνετε τὴν διακοπὴν αὐτήν, κ. συνάδελφε; Ἐγὼ δὲν προσπαθῶ νὰ ἀποκρύψω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Σᾶς πληροφορῶ μάλιστα, ὅτι δι’ αὐτὸ τὸ θέμα ἀντεδίκησα μὲ τὸν κ. Μαρκεζίνην. Ὅταν δὲ τελευταῖα ἔθεσα ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν του, τὴν ἐλαχιστότητά μου, τοῦ ἐξέθησα πῶς εἶχε τὸ θέμα τῶν Γερμανικῶν ἐπανορθώσεων διὰ τὸ ὁποῖον μέχρι τότε ὁ κ. Μαρκεζίνης, λόγῳ τῶν κακῶν συμβουλῶν τῶν ἁρμοδίων, εἶχε διάφορον γνώμην. Ἤδη σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὁ κ. Μαρκεζίνης περιλαμβάνει εἰς τὸ πρόγραμμά του τὴν πλήρη ἀποζημίωσιν ὅλων τῶν παθόντων κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ θὰ ζητήσῃ τὰ ὀφειλόμενα ἀπὸ ὅλους ὅσους μᾶς ὀφείλουν. Ἔλεγα, λοιπόν, ὅτι μία φοβία καταλαμβάνει τοὺς ἁρμοδίους, ὅταν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν μὲ τὴν Γερμανίαν οἱονδήποτε θέμα, καὶ τοῦτο μήπως χάσομεν ἕνα ἀπὸ τοὺς κυριωτέρους καταναλωτάς μας. Ἐζήτησα, κ. βουλευταί, στοιχεῖα, σχετικῶς μὲ τὰς ἐξαγωγάς μας καὶ βλέπω, ὅτι αἱ πρὸς τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν ἐξαγωγαί μας συνεχῶς μειοῦνται. Οἱ Γερμανοί, ὅταν κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις μας, διὰ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἠθέλησαν νὰ ἀναλάβουν κἄποιον ρόλον προστατευτικὸν ὑπὲρ ἡμῶν, μᾶς ὑπέδειξαν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ πληρώσωμεν τὰ προπολεμικά μας δημόσια χρέη. Καὶ ὅμως οὐδεὶς ἐκ τῶν ἁρμοδίων ὑπέδειξεν εἰς τοὺς Γερμανούς, ὅτι ἐκεῖνοι μᾶς ὀφείλουν σημαντικὰ ποσὰ καὶ ὀρθὸν εἶναι, μὲ αὐτὰ τὰ ποσά, νὰ πληρώσουν τοὺς προπολεμικοὺς δανειστάς μας. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὅταν ἐπὶ Ἀντιπροεδρίας τοῦ κ. Ἀποστολίδη, θὰ ἤρχετο ἐδῶ ὁ κ. Χόϊς, ἀνώτατος κρατικὸς λειτουργός, εἰς σχετικὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν εἶχα προκαλέσει διὰ τὸ θέμα, εἶπεν εἰς τὸν κ. Ἀποστολίδην, ὅτι κατὰ τὴν ἐδῶ ἄφιξιν τοῦ κ. Χόϊς, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ δημιουργήσω θόρυβον μὴ τυχὸν καὶ στενοχωρηθῇ ὁ κ. Χόϊς. Τότε, ὁ κ. Ἀποστολίδης, πρὸς τιμήν του, ἀπήντησεν εἰς τὸν παράγοντα τοῦτον, ὅτι «φοβᾶται μήπως χάσει τὸν μεγαλόσταυρον καὶ δὲν θέλει νὰ στενοχωρηθῇ ὁ κ. Χόϊς»; Δυστυχῶς, κ. βουλευταί, τεράστια προβλήματα τὰ χειρίζονται ἄνθρωποι πέραν ἡμῶν εὑρισκόμενοι. Εἶναι οἱ ἀνώτατοι, κυρίως, κρατικοὶ λειτουργοί, οἱ ὁποῖοι εἰς πολλὰς περιπτώσεις παρεμβάλλουν ἀνυπέρβλητα προσκόμματα εἰς τὴν καλὴν διάθεσιν ἡμῶν καὶ εἰς τὰς προσπαθείας μας πρὸς ἐπίλυσιν τῶν διαφόρων θεμάτων. Ἐὰν θελήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ εὐθύνας ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους, σχετικῶς μὲ τὸν χειρισμὸν τοῦ θέματος τῶν γερμανικῶν ἀποζημιώσεων, ἐστὲ βέβαιοι, κ. βουλευταί, ὅτι πολλοὶ ἐκ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν θὰ πρέπει νὰ ἀπολυθοῦν. Σᾶς ἀναφέρω μόνον τοῦτο. Ὅτι εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἀπαιτήσεών μας, ὑπῆρχον προθεσμίαι καὶ οἱ ἁρμόδιοι κρατικοὶ λειτουργοὶ ἐλησμόνησαν τὰς προθεσμίας αὐτὰς μὲ ἀποτέλεσμα, ὁ τόπος νὰ χάσῃ 10 ἕως 12 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἐν τέλει, ἡ Δυτικὴ Γερμανία, κατόπιν διεθνῶν συσκέψεων καὶ παρεμβολῶν διαφόρων παραγόντων καὶ τῇ πιέσει τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐμοῦ καὶ τῶν Ὀργανώσεων τῶν θυμάτων — λυποῦμαι ποὺ δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ἀβέρωφ, ὁ ὁποῖος ἐπεκαλέσθη τὴν ὁμολογίαν μου, διὰ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι πράγματι μὲ ἐβοήθησεν — ἐπείσθη νὰ δώσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα 27.000.000 δολλάρια. Τὸ ποσὸν αὐτό, κ. βουλευταί, εἶναι λίαν ἀνεπαρκὲς τόσον ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυμάτων, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς τάξεως. Κάθε Ἕλλην, κ. βουλευταί, ὑπερηφανεύεται διὰ τὴν ἐθνικήν του ἀντίστασιν. Ἄλλο, βεβαίως, εἶναι, ἐὰν ἐγένοντο ὡρισμένα σφάλματα. Ἡ ζωὴ τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ δὲν πληρώνεται μὲ χρήματα. Ἡ ἀποζημίωσις, ἡ ὁποία δίδεται, εἶναι συμβολική, ἀλλὰ θὰ πρέπει ὁ συμβολισμὸς αὐτὸς νὰ λάβῃ καλυτέραν μορφήν. Εἰς τὴν συζήτησιν κατ’ ἄρθρον, θὰ ἴδωμεν καλύτερον τοὺς ἀριθμοὺς τῶν θυμάτων ἀπὸ πλευρᾶς Ὑπουργείου, ὅπως καὶ ἀπὸ πλευρᾶς Ὁμοσπονδίας Θυμάτων Ναζισμοῦ, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ἐπίτιμος Πρόεδρος, καὶ θὰ ἴδωμεν, ὅτι ὑπάρχει περιθώριον αὐξήσεως τῶν ποσῶν ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων. Διὰ τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ζημιωθέντων, ὑπάρχει ἡ κατηγορία, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δίδωνται ὡς δάνεια χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ δοθοῦν διὰ τὰς ζημίας, καὶ αὐτὸ εἶναι ὀρθόν. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντιληφθῇ τὸ ὅλον θέμα καὶ θὰ ἀναμετρήσῃ τὰς εὐθύνας της καὶ θὰ λάβῃ τὰς ἐνδεικνυομένας ἀποφάσεις. Διότι ἡ διαρκὴς σιωπή μας μᾶς ἔφερεν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε ἡ Ἑλλάς, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι πιστωτής, ἐν τούτοις, δέχεται δάνεια ὑπὸ τοιούτους ὅρους, ὥστε νὰ μεταβάλλεται διὰ νὰ μὴ εἴπω εἰς ἀποικίαν, εἰς Δομίνικον τῆς Ὁμοσπόνδου Γερμανίας. Ἐλπίζω νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν παρ’ ἐμοῦ χαραχθεῖσαν γραμμήν, νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν εἴσπραξιν καὶ τῶν ὑπολοίπων τεραστίων ποσῶν, τὰ ὁποῖα μᾶς ὀφείλει ἡ Γερμανία καὶ νὰ ἀποζημιώσῃ καὶ τοὺς ὑποστάντας ὑλικὰς ζημίας. Ἐλπίζω, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων, ἐκτὸς τῆς ὀρθῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλαν τὰ Ὑπουργεῖα, θὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὡρισμένας ἄλλας τροπολογίας, ὥστε νὰ ἀποδοθῇ στοιχειώδης δικαιοσύνη εἰς τὰ θύματα. (Χειροκροτήματα).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος ἔχει τὸν λόγον.

§94Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τέλους ἡ Βουλὴ ἀσχολεῖται μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ, τὸ κυροῦν τὴν σύμβασιν Ἑλλάδος–Γερμανίας. Ἡ πρώτη παρατήρησίς μου εἶναι, ὅτι ὁ κόσμος τῶν θυμάτων ἤξιζεν ἰδιαιτέρας προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, διότι ἐθυσιάσθη δι’ ὑπόθεσιν ἐθνικήν, διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Πατρίδος, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ πάντα εὑρίσκοντο ὑπὸ τὴν σκληρὰν κατοχὴν τῶν ναζιστῶν. Πρόκειται περὶ τῶν θυμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπὸ τὴν καθολικὴν ἀντίστασιν ἐναντίον τοῦ ξενικοῦ ζυγοῦ, ἐναντίον τῶν ναζιστῶν. Τὰ αἰσθήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας, ἐκτὸς τῶν Ἑλλήνων, ἔχουν ὑμνήσει καὶ ξένοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν γράψει πλεῖστα συγγράμματα ὑμνοῦντες τὸ Ἑλληνικὸν πνεῦμα ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας. Ὁ Σατωμπριάν, ὀλίγα ἔτη πρὸ τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821, ἐπεσκέφθη τὴν Σπάρτην, ἐστράφη πρὸς τὸν Εὐρώτα καὶ ἐφώναξε: «Λεωνίδα». Καὶ ἡ ἠχὼ αὐτὴ ἦτο δεσμευμένη εἰς τὰς ψυχὰς τῶν Ἑλλήνων καὶ ἦλθεν ἡ στιγμὴ διὰ νὰ ἀποδεσμευθῇ. Ὁ Μπουκεβίλ, γράφει, ὅτι τὰ αἰσθήματα τῶν Ἑλλήνων ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας προέρχονται ἀπὸ τὴν φύσιν τοῦ ἐδάφους, τὸ ὁποῖον κατοικοῦν. Μὲ αὐτὴν τὴν πίστιν, μὲ αὐτὰ τὰ ἰδανικὰ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας, ἐγγράφη τὸ Ἀλβανικὸν ἔπος, τὸ ὁποῖον ἦτο ἡ νεωτέρα δόξα τῆς ἐλευθερίας. Ὅλοι ἔχομεν παραστῆ μάρτυρες τῶν ὑπερόχων θυσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Οἱ Γερμανοὶ μετεχειρίσθησαν τὰ πάντα διὰ νὰ ὑποδουλώσουν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Παρεβίασαν διατάξεις διεθνῶν συμβάσεων, ὅπως τὴν 6ην Σύμβασιν τῆς Χάγης τῆς 18.10.1907 κλπ. Πολλὰ ἦσαν τὰ ἐγκλήματα τῶν Γερμανῶν: Ἐπιτάξεις, δεσμεύσεις ἐμπορευμάτων, στέρησις τροφῆς, διάδοσις τῶν νοσημάτων, αὔξησις τῆς θνησιμότητος, καταλήστευσις τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου καὶ τέλος, τὸ ἔγκλημα τῆς ὁμηρίας καὶ τῆς γενοκτονίας. Αὐτὰ τὰ ἐγκλήματα διεπράχθησαν ὑπὸ τῶν διαφόρων ἐκπροσώπων τοῦ ναζισμοῦ, (Σιμάνα, Στρόοπ, Ἀντρέ, Σουστέν, Μπροῦνερ, Μέρτεν, Ἄϊχμαν κλπ.).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὄχι ἀπὸ χειρογράφου.

§96Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχετε δίκαιον, οὐδέποτε ὁμιλῶ ἀπὸ χειρογράφου, συμβουλεύομαι τὰς σημειώσεις μου, ὅπως ὅλοι οἱ συνάδελφοι.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικαλεῖσθε τὸν Κανονισμόν, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ τηρῆτε.

§98Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς κάτοικος τῶν Ἀθηνῶν, δὲν δύναμαι, παρὰ νὰ ἐπισημάνω ὡρισμένα γεγονότα, εἰδικῶς τὰς ἐκτελέσεις, τὰς γενομένας ἐπὶ κατοχῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀναφέρω τοὺς 1.200 ἐκτελεσθέντας εἰς τὸ Σκοπευτήριον, τοὺς ἐμπρησμοὺς καὶ τοὺς 375 ἐκτελεσθέντας εἰς τὸ Αἰγάλεω, τοὺς 200 ἐκτελεσθέντας εἰς τὴν μάνδραν τῆς Κοκκινιᾶς, μὲ τοὺς 7.000 τοὺς συλληφθέντας, τοὺς 700 ὁμήρους τοῦ Βύρωνος, τοὺς ἐκτελεσθέντας εἰς τὸ Πικέρμι, τὸ Δουργοῦτι καὶ τὴν Καλλιθέαν κλπ. Διὰ νὰ κλείσω τὸ θέμα, θὰ ἀναφέρω δύο ἐπιγραφάς, τὰς ὁποίας ἐτοποθέτησαν οἱ Γερμανοὶ ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἐγκαταστάσεώς των εἰς τὴν Κρήτην, ποὺ ἀποτελοῦν τὸν μεγαλύτερον ὕμνον διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν, ἐκ μέρους τῶν Γερμανῶν. Ἡ μία ἐπιγραφὴ ἐτοποθετήθη εἰς τὸν Κάνδανον, εἰς τὴν ὁποίαν ἔγραφεν, ὅτι εἰς ἀντίποινα τοῦ δολοφονηθέντος τάγματος ἀλεξιπτωτιστῶν, οἱ Γερμανοὶ κατέστρεψαν τὸν Κάνδανον. Ἡ ἄλλη ἐπιγραφὴ ἦτο ἡ ἑξῆς: «Γερμανοὶ μὴ λησμονῆτε τὴν ἐξόντωσιν 18.000 ἀλεξιπτωτιστῶν». Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὑπόθεσις τῶν θυμάτων εἶναι ὑπόθεσις ἐθνικὴ καὶ ὡς τοιαύτη πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ. Δυστυχῶς, ὅμως, τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου κυροῦται ἡ σύμβασις Ἑλλάδος Γερμανίας δὲν ἐπιτρέπει τὴν διαπίστωσιν αὐτήν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν χειρισμὸν ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ ὑπάρχει, ἀφ’ ἧς ἡ Ἑλλὰς κατέστη ἐλευθέρα. Πρέπει νὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι, ὅτι ὅλαι αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις καὶ πρὸ παντὸς ἡ παροῦσα, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐπὶ μακρὸν χρόνον εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν ἐφρόντισαν νὰ συγκεντρώσουν τὰ στοιχεῖα διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυμάτων. Πόσα εἶναι τὰ θύματα, κ. συνάδελφοι, δὲν γνωρίζομεν. Στοιχεῖα δὲν ὑπάρχουν. Καὶ εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ Σκοπευτήριον τῆς Καισαριανῆς, πλησίον τοῦ ὁποίου κατοικῶ καὶ ἀπηυθύνθην, δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐξακριβώσω τὸν ἀκριβῆ ἀριθμὸν τῶν θυμάτων ποὺ ἐξετελέσθησαν εἰς αὐτό. Ἐπληροφορήθην ὅτι εἷς ἀστυνομικὸς συνταξιοῦχος πλέον καὶ ἤδη ἐργαζόμενος ὡς πρόσθετος ἀστυφύλαξ εἰς μίαν στοὰν τῶν Ἀθηνῶν, ἔχει μίαν κατάστασιν. Τὸν ἐπεσκέφθην καὶ μοῦ ἐπέδειξε μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία περιεῖχε 1.200 ὀνόματα. Ἐπίσημος, ὅμως, κατάστασις, δὲν ὑπάρχει. Ὅταν αὐτὸ συμβαίνῃ εἰς τὴν πρωτεύουσαν, φαντασθῆτε τί συμβαίνει εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἦτο μόνον ἡ ἔλλειψις στοιχείων ἡ αἰτία ποὺ ὡδήγησε τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμφωνίας αὐτῆς. Ὁ συνάδελφος κ. Ζίγδης, ἀνεφέρθη κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, εἰς ἐπίσημα στοιχεῖα καὶ ἀνέφερεν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἦτο ἀσυμπαθὲς εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ πράγματι, κ. Συνάδελφοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξηγηθῇ τὸ γεγονός, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἀγνοοῦσε τὸ θέμα, ὅταν ἄλλαι χῶραι διεξήγαγον διαπραγματεύσεις. Ἡ ἱστορία τοῦ ἀγῶνος τῶν ὀργανώσεων τῶν θυμάτων πολέμου εἶναι γνωστή. Μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία εἰς πλείστας ὅσας συγκεντρώσεις των νὰ παραστῶ, κατόπιν προσκλήσεώς των. Αἱ ἐν λόγῳ ὀργανώσεις ἠγωνίσθησαν χρόνια ὁλόκληρα καὶ ἐζητοῦσαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν προβολὴν τοῦ ζητήματός των. Ἀκόμη μετέβησαν εἰς τὴν Γερμανίαν ἀντιπρόσωποί του καὶ συνήντησαν τὸν Καγκελλάριον Ἀντενάουερ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐζήτησαν τὴν ἐπίλυσιν τοῦ αἰτήματός των. Ἡ Κυβέρνησις, προχωρήσασα εἰς τὰς συμφωνίας, δὲν ἐξεμεταλλεύθη πρῶτον, τὸ θέμα τῆς ἐπιστροφῆς τῶν γερμανικῶν περιουσιῶν, ὡς καὶ τὸ θέμα τῆς ἀμνηστεύσεως τῶν Γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, καὶ δὲν ἠκολούθησε δεύτερον, τὴν τακτικὴν τῶν κυβερνήσεων ἄλλων χωρῶν, αἱ ὁποῖαι ἠξίωσαν ἀποζημίωσιν ἀπὸ τὴν γερμανικὴν Κυβέρνησιν. Ὅπως δὲ μὲ διεβεβαίωσαν τὰ θύματα καὶ ὅπως μία Πρεσβεία, τὴν ὁποίαν ἐπεσκέφθην, ἐξεδήλωσαν τὴν φοβίαν των μήπως ἐκ τῆς στάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀπαιτήσεών μας, λάβουν καὶ αὐτοὶ μικρὰς ἀποζημιώσεις. Εἰσερχόμενος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, κ. συνάδελφοι, ἔχω νὰ παρατηρήσω, πρῶτον, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται αὐτὸς ὁ διαχωρισμὸς μεταξὺ τῶν θυμάτων. Ὁ διαχωρισμὸς ποὺ γίνεται μεταξὺ τῶν διατελεσάντων ἐν ὁμηρίᾳ εἰς Γερμανίαν ἢ ἀλλαχοῦ, δὲν εἶναι σωστός. Διότι τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους διέτρεχεν ὁ ἐν Γερμανίᾳ ὅμηρος, διέτρεχε καὶ ὁ ἐν Ἑλλάδι. Ἡ ἀντιμετώπισις, συνεπῶς, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἑνιαίως καὶ μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον. Ἄλλως ἀδικοῦμεν. Θὰ εἶχα νὰ παρατηρήσω δεύτερον, ὅτι θὰ πρέπει νὰ θεσπίσωμεν μίαν σύντομον διαδικασίαν, διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἀποζημιώσεων. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀναφερθῶ εἰς πλεῖστα σημεῖα τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ περιορισθῶ, ὅμως, εἰς τρία μόνον σημεῖα, ἐπιφυλασσόμενος κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων, νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος ὡρισμένας τροπολογίας. Ἡ πρώτη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω, ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 5, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν παράγραφον 3 αὐτοῦ λέγει τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). Δηλαδὴ θὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ δικαιοῦχοι αἰτίᾳ θανάτου καὶ ὅταν περισσεύσῃ ποσὸν χρημάτων, τότε θὰ λάβουν ἀποζημίωσιν οἱ φυλακισθέντες καὶ οἱ ἀνάπηροι. Αὐτό, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, νὰ τὸ χαρακτηρίσω, ὡς ἀπαράδεκτον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. συνάδελφοι, νὰ εἴπω τὸ γνωστὸν εἰς ὅλους: «Φοβοῦ τοὺς Δαναοὺς καὶ δῶρα φέροντας». Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ προηγούμενον τῶν ἀποζημιώσεων τῶν Ἑλλήνων ἐκ Ρουμανίας. Κατώρθωσε τὸ Διοικητικὸν Δικαστήριον νὰ ἐκμεταλλευθῇ μίαν ἀπόφασιν τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐξωτερικῶν, διὰ νὰ πολλαπλασιάσουν τὴν ἀποζημίωσίν των. Βέβαια ἐξηναγκάσθησαν νὰ ἐπιστρέψουν ἕνα μέρος τῶν χρημάτων αὐτῶν καὶ νὰ περιορισθοῦν εἰς ὡρισμένον ἐπίπεδον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι διὰ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν καὶ πάλιν εἰς ἐκείνην τὴν πρωτοφανῆ κατάστασιν, θὰ πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ καθορισθῇ ἡ ἀποζημίωσις τῶν μελῶν τῶν Ἐπιτροπῶν αὐτῶν. Ἕν σοβαρόν, ἐπίσης, θέμα, εἶναι τὸ θέμα τῆς ὑποβολῆς αἰτήσεων. Εἰς τὸ ἄρθρον 6 ἀναφέρεται, ὅτι θὰ πρέπει ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, τὴν ὁποίαν τάσσει, νὰ ὑποβληθοῦν αἱ αἰτήσεις. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι σωστόν. Καὶ θὰ δημιουργηθῇ μία τραγελαφικὴ κατάστασις. Ἐφ’ ὅσον ἔχουν ἤδη ὑποβληθῆ αἰτήσεις τῶν ἐνδιαφερομένων, νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἐμπρόθεσμοι καὶ νὰ τεθῇ μία προθεσμία δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπέβαλον αἴτησιν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων ποὺ θὰ ἀρνηθοῦν νὰ ψηφίσουν τὸ νομοσχέδιον. Δηλῶ, λοιπόν, καὶ ἐγώ, ὅτι θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον, διότι καὶ αὐτὰ ἔστω τὰ ὀλίγα ποὺ λαμβάνουν τὰ θύματα, θὰ ἀποτελέσουν μίαν μικρὰν ἐνίσχυσιν διὰ τὰς οἰκογενείας ποὺ ἔχασαν τὸ πᾶν εἰς τὴν κατοχήν. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς προκαταβολή, καὶ ἡ παραίτησις τῆς Κυβερνήσεως νὰ ζητήσῃ ἀποζημιώσεις, διὰ τὸ μέλλον πρέπει νὰ διαγραφῇ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπιφυλαχθῇ εἰς τὴν καταβολὴν συμπληρωματικοῦ ποσοῦ εἰς ἐπίπεδα ἱκανοποιοῦντα τὰς ἀξιώσεις τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἀπουσιάζει, ἑπομένως διαγράφεται. Ἡ κ. Μ. Σβώλου ἔχει τὸν λόγον.

§100Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, πέρασαν 17 χρόνια ἀπὸ τότε ποὺ οἱ Ναζῆδες ἔφυγαν νικημένοι ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἀφοῦ ρήμαξαν τὰ ἄψυχα καὶ ἀφάνισαν τὰ ἔμψυχα. Πολλὲς χῶρες, εἰς τὴν πορείαν τῆς ἱστορίας, εἰς τὰς ἰμπεριαλιστικὰς ἐξορμήσεις των ἔχουν διαπράξει ἀφάνταστα ἐγκλήματα καὶ εἰς ἔκτασιν ἀφάνταστον ἐναντίον λαῶν, τοὺς ὁποίους ὑπέταξαν. Ἐκεῖνο, ὅμως, ποὺ διακρίνει τὰ Ναζιστικὰ ὁμαδικὰ ἐγκλήματα, εἶναι ἡ ἐξόντωσις ὁλοκλήρων φυλῶν καὶ λαῶν, εἶναι ὅτι τὸ Ναζιστικὸ καθεστὼς τὰ συνέλαβεν ἐν ψυχρῷ, τὰ ὠργάνωσεν ἐπιστημονικῶς, τὰ ἐξετέλεσε μὲ μεθόδους καὶ μέσα ἀνήκουστα. Τὰ ὁμαδικὰ αὐτὰ ἐγκλήματα ντροπιάζουν τὴν ἱστορίαν ὄχι μόνον τῶν πολιτισμένων ἀνθρώπων, ἀλλὰ ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Καὶ αὐτὰ τὰ ἀκατανόμαστα ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ἔκαμαν ἐν ὀνόματι τῆς ἀγύρτικης θεωρίας τοῦ ρατσισμοῦ, τῆς ἀνωτέρας φυλῆς, δὲν προσεπάθησε κἂν νὰ τὰ κρύψῃ. Τοὐναντίον τὰ διεκήρυξε. Καὶ τώρα ἀκόμα βλέπουμε ἕνα ἀπομεινάρι του, τὸν Ἄϊχμαν, νὰ τὰ διακηρύττῃ στὴ δίκη του. Εἶναι πράγματι ἀνθρώπινο κατάντημα, τὸ ὅτι ὁ Ναζισμὸς ἔκανε ἀπὸ τὸ λίπος ἀνθρώπου σαποῦνι καὶ ἀπὸ τὸ δέρμα του ἀμπαζούρ. Οἱ Ναζῆδες εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν λιμὸν τοῦ 1941– 42, τὸν ὁποῖον ὠργάνωσαν, κατώρθωσαν νὰ σκοτώσουν 360.000 πληθυσμοῦ καὶ ἄφησαν σὲ πολλὲς χιλιάδες παιδιὰ ὅσα ἐπέζησαν τὰ ἴχνη τῆς κατοχῆς εἰς τὴν ὑγεία τους. Ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονηθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονηθοῦν τὰ ὁλοκαυτώματα, οἱ ἐκτελέσεις καὶ τὰ βασανιστήρια τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ τοὺς Ναζῆδες. Καὶ τὰ λέγω αὐτά, ὄχι διὰ νὰ ἐγείρω τὴν μισαλλοδοξίαν, ἀλλὰ διὰ νὰ δείξω τὴν εὐθύνην ποὺ ἔχει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀπέναντι ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ποτὲ δὲν ἐπετέθη κατὰ τοῦ Γερμανικοῦ Ναζισμοῦ, παρὰ μόνον διεξεδίκησε τὴν ἐλευθερίαν του στὰ χρόνια τῆς Γερμανικῆς κατοχῆς, ἀγωνιζόμενος κἄθε ὥρα, κἄθε λεπτὸν μὲ ἄπειρες θυσίες. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὰ θυμόμαστε ὅλα αὐτά, καὶ νὰ διαπιστώσουμε, ὅτι καὶ ἡ σημερινὴ Γερμανία δὲν ἄλλαξε νοοτροπίαν, διότι ὄχι μόνον δὲν ἀποναζικοποιήθη, ἀλλὰ ἔχει τοὺς Ναζῆδες εἰς καιρίας θέσεις τῆς Κυβερνήσεως, τῆς διοικήσεως καὶ τοῦ στρατοῦ ἀκόμη. Ἀκόμη νὰ διαπιστώσουμε, ὅτι ἐκτρέφει καὶ σήμερον τὸν Ναζισμὸν εἰς τὰ σπλάγχνα της μὲ ὀργανώσεις διεθνεῖς, ποὺ ἔχουν ἐκεῖ τὴν ἕδραν των καὶ φθάνουν μέχρις ἡμῶν. Ἀναγκάζομαι νὰ τὰ ὑπενθυμίσω ὅλα αὐτά, ὄχι διότι τρέφω τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ἀλλάξῃ νοοτροπίαν, διότι θὰ τῆς τὸ ὑποδείξωμε ἡμεῖς, ἀλλὰ διότι ὀφείλω νὰ ἐξάρω τὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν καὶ τὰς θυσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐνώπιον ὅλων τῶν λαῶν ποὺ ἀγαποῦν τὴν ἐλευθερίαν, ὅπως οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι τὴν ἀπέκτησαν μὲ ποταμοὺς αἱμάτων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπισημάνω πρὸ παντός, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ὅταν διαπραγματεύεται τοιαῦτα θέματα, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της τὰ ἀπαράγραπτα δικαιώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ ἔχῃ καὶ τὴν θέλησιν καὶ τὸ σθένος νὰ τὰ διεκδικήσῃ ἀντὶ νὰ ἐπαιτῇ. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὅπως ὀρθῶς ἐπεσήμανε συνάδελφος, ἐσύρθη εἰς μίαν συζήτησιν μὲ τὴν Γερμανίαν καὶ ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν. Δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, διότι ἤδη ἐλέχθησαν. Ὅμως διαπιστώνω, ὅτι ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔπεισαν κανένα, ὅτι δὲν ἐσύρθη. Ἐπίσης, ἀπὸ τοῦ 1955, ἡ Κυβέρνησις ἐπέστρεψε τὰς γερμανικὰς περιουσίας, χωρὶς νὰ σκεφθῇ, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συνδυάσῃ τὸ θέμα τοῦτο μὲ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ. Καὶ κάτι ἄλλο χαρακτηριστικόν: Εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπαντῶν εἰς πρότασιν συναδέλφου, ὅπως προκαταβάλῃ ὁ προϋπολογισμὸς ὁλόκληρον τὴν ἀποζημίωσιν, ὥστε νὰ μὴ δίδεται εἰς δόσεις εἰς τοὺς δικαιούχους, καὶ νὰ πάρῃ τὰ ποσὰ αὐτὰ ἐκ τῶν γερμανικῶν δόσεων, εἶπεν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ συνεισφέρῃ ὁ Δημόσιος προϋπολογισμὸς διὰ τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυμάτων, καὶ ὅτι, ἀκόμη, θὰ πρέπει νὰ συμψηφισθοῦν τὰ χορηγηθέντα εἰς τὰ θύματα βοηθήματα–συντάξεις μέχρι τοῦ 1952.

§101Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν ὁ προϋπολογισμὸς νὰ δίδῃ καὶ ὅ,τι ἔχει δώσει, δὲν πρόκειται νὰ συμψηφισθῇ.

§102Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Ἐγὼ αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν εἶχον. Πάντως τὸ ἀποσύρω. Πέραν τούτων, ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον δὲν περιέθαλψε τὰς ἀπορφανισθείσας οἰκογενείας, ἀλλὰ ἤσκησεν ἐναντίον των ἕνα πρωτοφανῆ διωγμόν, μέχρι τοῦ σημείου νὰ μὴ δίδῃ τὸ δικαίωμα ἐργασίας εἰς τὰ ἀπορφανισθέντα παιδιά. Γνωρίζω νέον 19 ἐτῶν, τοῦ ὁποίου ἐξετέλεσαν οἱ Γερμανοὶ τὸν πατέρα, ὅταν ἦτο αὐτὸς 3 ἐτῶν, καὶ διὰ νὰ ἐργασθῇ, τοῦ ἐζητήθη νὰ ἀποκηρύξῃ τὸν πατέρα του. Εὐτυχῶς δι’ αὐτὸν καὶ διὰ τοὺς νέους τῆς Ἑλλάδος, τοὺς ἀπήντησεν: «Δὲν ἀποκηρύσσω τὸν πατέρα μου, διότι νομίζω, ὅτι μοῦ ἔδωσε τὸ παράδειγμα τοῦ καθήκοντος». Ἀλλὰ καὶ ποία ὑπῆρξεν ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως; Καὶ ἐρωτῶ: Ποῦ εἶναι τὸ Ἡρῶον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως; Ποῦ εἶναι τὸ Μνημεῖον τῶν Ἐκτελεσθέντων εἰς τὴν Καισαριανήν; Ποῦ εἶναι τὰ ἡρῶα στὰ ὁλοκαυτώματα τοῦ Διστόμου, τῶν Καλαβρύτων καὶ τῆς Κανδάνου; Ἔχω σχηματίσει προσωπικὴν ἀντίληψιν μισαλλοδοξίας καὶ ἀπὸ τὸ κατωτέρω περιστατικόν, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναφέρω ὡς χαρακτηριστικόν. Εἰς τὴν Καλογρέζαν ὑπάρχει ἕνας μικρὸς τρίγωνος χῶρος, ἀπέναντι εἰς τὴν γέφυραν τοῦ παλαιοῦ Ἀνδριανείου ὑδραγωγείου. Ἐκεῖ ἐξετελέσθησαν τὸ 1943 25 νέοι ἀπὸ τοὺς Γερμανούς. Ὁ πληθυσμὸς ἠθέλησεν ὁ χῶρος αὐτὸς νὰ μετατραπῇ εἰς κηπάριον καὶ ἐνδεχομένως νὰ στηθῇ μία ἀναμνηστικὴ στήλη. Ἐν τούτοις, τὸ εἶδα νὰ χωρίζεται καὶ νὰ γίνεται προσφυγικὰ οἰκόπεδα διὰ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας. Ὅλα αὐτὰ εἶναι χαρακτηριστικὰ δείγματα τῆς μισαλλοδοξίας ἔναντι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Εἶναι φυσικόν, οἱ πρώην ἐχθροί μας καὶ νῦν ἄσπονδοι φίλοι μας, νὰ κυττάζουν νὰ ἐπωφεληθοῦν ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ὅσον μποροῦν περισσότερον. Οἱ ἡττημένοι τῆς χθὲς κυττάζουν πῶς νὰ πνίξουν καὶ τὸ μικρότερον δικαίωμα τῆς πτωχῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ ἡ εὐθύνη εἶναι κυβερνητικὴ καὶ θὰ εἶναι καὶ ἰδική μας. Γι’ αὐτό, ἀντὶ νὰ κυρώσωμεν αὐτὴν τὴν ἀθλίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἐμπαιγμὸν πρὸς τὰ θύματα, διότι καὶ τὸ ποσὸν εἶναι μηδαμινὸν καὶ αἱ περιπτώσεις ἐντελῶς περιωρισμέναι, θὰ ἔπρεπεν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ἀπόφασιν, ὅτι τὴν σύμβασιν αὐτὴν ἀποδέχεται μόνον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς προκαταβολῆς, ὅτι δηλαδὴ δὲν τὴν θεωρεῖ τελικὴν καὶ ἀξιοῖ ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν περισσότερον σεβασμὸν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὁ ὁποῖος τόσα συνεισέφερεν εἰς τὸν πολιτισμόν, τὸν ὁποῖον ἡ Δυτικὴ Γερμανία ἠμαύρωσε μὲ τὰ ἐγκλήματά της. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, ὕστερα ἀπὸ 17 χρόνια, νὰ σταματήσῃ ἡ μισαλλοδοξία καὶ νὰ γίνῃ ἀντιληπτόν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντίστασις εἶναι κτῆμα καὶ τίτλος τιμῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὅτι ἀποτελεῖ ἕνα λαμπρὸν μέρος τῆς ἱστορίας του, τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει καὶ δικαιοῦται νὰ προβάλῃ ἐνώπιον καὶ τῶν πρώην ἐχθρῶν της καὶ τῶν φίλων της καὶ ὅλων τῶν λαῶν τοῦ κόσμου. Μόνον ἔτσι θὰ κάμωμεν τὸ καθῆκον μας ἀπέναντι τῆς νέας γενεᾶς.

§103Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ προχωρήσωμεν καὶ νὰ συμφωνήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ θεωρηθῇ τερματισθεῖσα ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν τὸ προσεχὲς Σάββατον νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἐὰν ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἠξεύρω πότε θὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§104Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὅταν κατετέθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἡ Κυβέρνησις εἶχε δηλώσει, ὅτι ἐπείγεται διὰ τὴν ψήφισίν του. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐπεσπεύσθη ἡ ἐπεξεργασία εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἤρχισεν ἡ συζήτησις καὶ ἐνῷ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐδήλωσεν, ὅτι παραιτεῖται ἀπὸ τῆς Τετάρτης, ἡμέρας διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν Ν. Διαταγμάτων, προκειμένου νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ μέχρι χθὲς τὸ βράδυ, ἐνῷ ἀνεγράφετο εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ συνέχισις τῆς συζητήσεως, διότι τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ἀνήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, πρὸ τῆς ἀναχωρήσεώς του, δὲν εἶχον διανεμηθῆ καὶ δὲν ἦτο γνωστὸν ἐπὶ ποίου σχεδίου θὰ συνεχίζετο ἡ συζήτησις. Ἐπὶ τοῦ παλαιοῦ σχεδίου ἢ ἐπὶ τῶν νέων τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι, ὅπως εἶναι ἤδη γνωστόν, καθορίζουν τρόπον διαδικασίας ἐντελῶς διαφορετικὸν ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶχε συζητηθῆ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, μὲ τὰς γνωστὰς ἀντιρρήσεις; Ἠναγκάσθην νὰ ἀναφερθῶ εἰς ὅλα αὐτά, κ. Πρόεδρε, διότι αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπῆρξεν ὅλη ἡ διάθεσις διὰ τὴν ἐπίσπευσιν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ὅμως τὴν ἀνάγκην αὐτὴν τοῦ νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ συζήτησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικαλούμεθα, ὅταν παρουσιάζῃ αὐτὸ τὸ θέαμα ἡ αἴθουσα. Ὅταν, ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὴν Συμπολίτευσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ἡ ἡμέρα τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, παρίστανται μόνον 5 βουλευταὶ ἐπὶ ἑνὸς νομοθετήματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι ἀποτελεῖ νομοθέτημα ὑψίστης σημασίας, διότι θίγει θέματα, ἀναγόμενα καὶ εἰς τὴν παράδοσιν καὶ εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ εἰς τὰς τωρινὰς ἐπιδιώξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ.

§105Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ προωθηθῇ ἡ συζήτησις εἶχε δίκαιον. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἔπρεπε νὰ συστήσῃ εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ εἶναι παρόντες. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἀπούσης τῆς Συμπολιτεύσεως, νὰ διεξάγεται ἡ συζήτησις μεταξὺ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως ἐγκατέλειψαν τὰ ἕδρανά των.

§106Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἐμποδίζεται, οὔτε καθυστερεῖται ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπενθυμήσω, ὅτι πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε τὴν ἐπίσπευσιν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ ἐμμένει εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ εἰς τὸ αἴτημά της. Ἀλλὰ θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ ὑπομνησθῇ, ὅτι ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν διεκόπη ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, μέχρι σήμερον, ἡ Βουλὴ ἠσχολήθη μὲ νομοσχέδια ἐξ ἴσου σοβαρά, ἡ συζήτησις τῶν ὁποίων δὲν ἐπέτρεψε τὸν χρόνον τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ἀπόψε ἀπασχολοῦντος τὴν Βουλὴν νομοσχεδίου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι καθ’ ὅλον αὐτὸν τὸν χρόνον, ἀφ’ ἧς ἔφθασεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον, αἱ συνεδριάσεις τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας ἀφιερώθησαν ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων καὶ τῆς ὑποβοηθήσεως τῶν ἐπενδύσεων, τοῦ ὁποίου ἀπόψε μόλις ἔληξεν ἡ συζήτησις εἰς τὸ σύνολον. Δὲν θὰ ἦτο δίκαιον νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἐγκαταλείψεως τῆς προθέσεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς διαθέσεώς της νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου. Εἶχε τὴν διάθεσιν τῆς ἐπισπεύσεως καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ τὴν ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις. Δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ συζήτησις ἐν τῷ μεταξύ, διότι ἡ Βουλή, ἐπαναλαμβάνω, ἀπησχολήθη μὲ τὴν συζήτησιν ἄλλων ἐξ ἴσου σοβαρῶν θεμάτων, κυρίως μὲ τὸ θέμα τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων. Παρακαλῶ, λοιπόν, καὶ πάλιν τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅπως θελήσουν καὶ θεωρηθῇ περαιωθεῖσα ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις διὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, καὶ τὸ Προεδρεῖον διαπιστοῖ, ὅτι ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἀγορεύσεων τῶν κυρίων συναδέλφων, ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων, ὑπάρχει θέλησις νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐπενεχθῶσιν αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ κριθῶσιν ἀναγκαῖαι καὶ τὰς ὁποίας θὰ ἐγκρίνῃ ἡ Βουλή. Συνεπῶς, μετὰ τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὸ Προεδρεῖον ἐρωτᾶ: Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ κηρύξωμεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§108Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι, νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα καταλήγομεν πάντοτε, ὅταν ψηφίζωμεν κατ’ ἀρχὴν καὶ δίδωμεν εἰς τοὺς ἐγγεγραμμένους τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσουν. Εἶναι 32 ἐγγεγραμμένοι ἤδη. Ἂν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ἀρχίσωμεν νὰ ἐπεκτεινώμεθα εἰς τὰς γενικότητας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἄπειροι, εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα θὰ καταλήξωμεν. Νὰ μὴ αὐταπατώμεθα. Ἐγὼ λέγω νὰ θεωρήσωμεν λήξασαν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ ὑπάρξῃ κἄποια εὐχέρεια.

§110Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Δὲν ἐξεφράσατε τὴν λύπην σας διὰ τὴν κατάστασιν τῆς αἰθούσης αὐτῆς.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πυρομάγλου, αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἐπειδὴ ἡ Συμπολίτευσις εἶναι ὁμόφωνος, ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον.

§112Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ἄκρως σοβαροῦ νομοσχεδίου καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ λεχθοῦν εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλέχθησαν.

§113Ν. ΖΑΡΝΤΙΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἤθελα ἁπλῶς νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ κάτωθι: Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχεν ἔλθει πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἐκεῖ, ὅλοι οἱ βουλευταὶ ὑπέστημεν πιέσεις ἀπὸ ὁμάδας θυμάτων, ποὺ ἦλθον καὶ μᾶς ἐζήτουν καὶ ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τὴν παράκλησιν νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ συζήτησις. Κατὰ συνέπειαν, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ καθυστερῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ γίνεται αὐτὸ γνωστὸν καὶ εἰς τοὺς κύκλους τῶν θυμάτων. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§114Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι μπορεῖ νὰ γίνῃ ἕνας συγκερασμὸς ἀπόψεων. Νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ τέταρτον, ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν: Ὅτι οἱ θέλοντες νὰ ὁμιλήσουν, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, γενομένου δεκτοῦ τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν, νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ἐπὶ ἕν τέταρτον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς πιέσεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. Ζαρντινίδης, ὅτι ὑφίστανται οἱ βουλευταὶ Θεσσαλονίκης παρὰ τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ, θὰ πρέπει, μᾶλλον, νὰ ἀποταθῇ πρὸς τὴν Συμπολίτευσιν, τῆς ὁποίας τὰ ἑδώλια εἶναι κενά, διὰ νὰ λάβῃ τὴν ἀπάντησιν. Οἱ βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι παρόντες.

§115Α. ΜΙΧΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἐνδιαφέρον τῆς παρατάξεως ἐκείνης πρὸς τὰ θύματα τοῦ ναζισμοῦ θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποδειχθῇ ἐμπράκτως διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον γίνῃ κατ’ ἀρχὴν δεκτόν, ἀφοῦ εἴμεθα σύμφωνοι ἄλλως τε, ὅλοι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ. Ἐὰν ἐξακολουθήσουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι ἀπεραντολογοῦντες καὶ ἐπαναλαμβάνοντες τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα, εἶναι βέβαιον, ὅτι παρακωλύουν οὕτω τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, ἔχομεν τὰς πληγὰς τοῦ ναζισμοῦ καὶ αἰσθανόμεθα τὸν πόνον τῶν θυμάτων αὐτοῦ, Ἀποστολή μας, ὅμως, δὲν εἶναι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἐξαντλούμεθα εἰς ἀτέρμονας συζητήσεις, ἀλλὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος καὶ οὐσία εἶναι μόνον ἡ ψήφισις τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, διὰ νὰ καταστῇ ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον τοῦτο νόμος τοῦ Κράτους.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐφ’ ὅσον ἀποδεδειγμένως ὑπάρχει θέλησις ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων νὰ ψηφισθῇ τὸ συντομώτερον τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τοῦτο καὶ ἐν συνεχείᾳ εἰς τὸ ἄρθρον 1 οἱ ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν νὰ ἐκθέσουν τὰς ἀπόψεις των, τηρουμένου τοῦ τετάρτου, ὡς ἐπρότεινεν ὁ κ. Πρίφτης.

§117Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, θὰ κάμω τὴν ἑξῆς συμβιβαστικὴν πρότασιν. Νὰ ἐκφωνηθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ ὅσοι εἶναι παρόντες αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ὁμιλήσουν μὲ μεγαλυτέραν εὐχέρειαν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρ. 1 ἐφαρμοζομένου τοῦ τετάρτου.

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Μάλιστα, μάλιστα.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύμφωνοι, κ. Ὑπουργέ. Θὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων. Καὶ οἱ μὲν ἀπόντες θὰ διαγραφοῦν, οἱ παρόντες τὴν στιγμὴν αὐτήν, θὰ ὁμιλήσουν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 1 καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, περιοριζομένων τῶν ἀγορεύσεων εἰς τὸ τέταρτον.

Κηρύσσεται ὅθεν περαιωμένη ἡ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου συζήτησις. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν;

§120ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συνεπῶς, ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας συμβάσεως καὶ παροχῶν ὑπέρ Ἑλλήνων ὑπηκόων θιγέντων ὑπὸ ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων».

§122Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ, ἐὰν δέχεται νὰ ὁρίσωμεν συνεδρίασιν διὰ τὴν πρωΐαν τοῦ προσεχοῦς Σαββάτου, διὰ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, κ. Ὑπουργέ, φρονῶ, ὅτι εἶναι ὀρθότερον νὰ λάβωμεν ἀπόφασιν κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν τοῦ Σώματος. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.15′ μ.μ.)