1961.03.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 87η

Τετάρτη 22 Μαρτίου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα.

§2Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Διαπιστοῦται ἡ ἔλλειψις ἀπαρτίας ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ πρακτικὰ δὲν εἶναι ἕτοιμα καὶ ἀναβάλλεται ἡ ἐπικύρωσίς των. Πταίει ὀλίγον καὶ ὁ κ. Κοθρῆς, ὁ ὁποῖος ἐκράτησε τὰ χειρόγραφα καὶ τὰ ἐπῆγε μόνος του εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, εἰς τὴν 1 μετὰ μεσημβρίαν. Αὐτὸ παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ, ἂν δὲ παρατηρηθῇ καθυστέρησις ἐφεξῆς θὰ προβαίνω εἰς τὴν ἐκτύπωσιν ἄνευ διορθώσεων.

§4Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἤμουν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἀπὸ τὰς 10.30′ μέχρι τὰς 11.30′ καὶ ἐπανῆλθον εἰς τὰς 2 μ. μ., ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου δὲν εἶχε στείλει οὔτε τὰ μισὰ ἀπὸ τὰ χειρόγραφα τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα κατεκράτησε διὰ νὰ τὰ διορθώσῃ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κοθρῆ, προσπαθῶντας νὰ ἀποσείσητε μίαν εὐθύνην, δημιουργεῖτε ἄλλην εὐθύνην βαρυτέραν, δηλαδή, ὅτι ἐκαθήσατε εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον καὶ παρακολουθήσατε πότε ὁ μὲν καὶ πότε ὁ δὲ ἐπῆγαν τὰ χειρόγραφά των, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἁρμόζει εἰς βουλευτὰς καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ τὸ ἐπαναλάβητε διότι ὑπὸ τοιούτους ὅρους ὀφείλω νὰ δώσω ἐντολὴν νὰ μὴ δέχωνται βουλευτὰς εἰς τὸ Τυπογραφεῖον. Τὸ δεύτερον παράπτωμά σας εἶναι χειρότερον τοῦ πρώτου. Τὸ πρῶτον δικαιολογεῖται κἄπως ἀπὸ τὸ ξενύχτι, τὸ δεύτερον, ὅμως δὲν δικαιολογεῖται. Δὲν εἶναι ἔργον σας ἡ παρακολούθησις τῶν πρακτικῶν. Λυποῦμαι. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Παπαρρηγόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας συμβάσεως περὶ παροχῶν ὑπὲρ Ἑλλήνων ὑπηκόων θιγέντων ὑπὸ Ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας συμβάσεως «περὶ παροχῶν ὑπὲρ Ἑλλήνων ὑπηκόων θιγέντων ὑπὸ Ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν Ἀκινήτων Κεντρικῶν Περιοχῶν Ἀθηνῶν αἰτουμένων κατάργησιν τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 4095 τῶν σχετικῶν μὲ τὴν ὑπὸ τῆς Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς ἔγκρισιν τῶν κατοικιῶν γυναικῶν ἐλευθερίων ἠθῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Καλλωπιστικοῦ Συλλόγου «Λεύκας» αἰτουμένου τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν Φυλακῶν τῆς ὁδοῦ Βουλιαγμένης ἀπὸ τοῦ Μεγάρου ἔνθα θὰ στεγασθῶσι τὸ 6ον Γυμνάσιον Ἀρρένων καὶ Γʹ Γυμνάσιον Θηλέων. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐξαγωγικοῦ Βιομηχανικοῦ καὶ Εἰσαγωγικοῦ Οἴκου Ἐμμανουὴλ Βασιλάκη, αἰτουμένου τὴν συμπαράστασιν τοῦ ἰδιωτικοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου τῆς σουλτανίνας διὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἐξαγωγὴν αὐτῆς. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Νομοῦ Θεσπρωτίας αἰτουμένων ὅπως χορηγηθῇ σύνταξις εἰς τὸν ἀνάπηρον Ἠλ. Μπάτσιον παθόντα ὡς μαθητὴν εἰς τὴν προπαρασκευαστικὴν Σχολὴν Ὑπαξιωματικῶν Κερκύρας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιάρας, Δ. Μερλόπουλος, Η. Σκυλλάκος καὶ Ι. Γιαλώφας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν μετεκτοπισμένων ἐξ Ἁγίου Εὐστρατίου πολιτικῶν ἐξορίστων, αἰτουμένων τὴν κατάργησιν τῆς Διοικητικῆς ἐκτοπίσεως, τὴν λῆξιν τῆς ἀνταρσίας ἀπὸ 31.12.49 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἑνώσεως Βιοτεχνῶν, Ἀγροτικοῦ Συλλόγου, Συλλόγου Φορτοεκφορτωτῶν κλπ. Καρδίτσης, αἰτουμένων τὴν μὴ κατάργησιν τῆς καθιερωθείσης Κυριακῆς ἡμιαργίας καὶ τὴν κατ’ αὐτὴν τελουμένην λαϊκὴν ἀγοράν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Σβώλου, Γ. Αὐγερόπουλος, Γ. Σπηλιόπουλος καὶ Ι. Εὐαγγελίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἀπόρων ἀσθενῶν νοσηλευομένων εἰς τὸ Φυματιολογικὸν Ἰνστιτοῦτον Σισμανόγλειον αἰτουμένων, ὅπως ἀνασταλῇ ἡ διαταχθεῖσα ἔξοδος ἐκ τοῦ θεραπευτηρίου ὡρισμένων ἐξ αὐτῶν ἐχόντων ἀνάγκην χειρουργικῆς ἐπεμβάσεως. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Παπαγεωργίου, Κ. Χιωτάκης καὶ Δ. Γιαχνῆς, καταθέτουν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 77 ἐ. ἔ. ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Ἱεραπέτρας–Κρήτης, αἰτουμένου τὴν ἄμεσον ἐπιδότησιν 1110 ἀνέργων τῆς περιφερείας Ἱεραπέτρας, Παχείας Ἄμμου καὶ Σητείας. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ. κ. βουλευτῶν. I) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Κ. Σωτηρίου, Ε. Μπενᾶ καὶ Δ. Γιαχνῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1014)647 ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ἀπὸ 12.1.1961 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δ. Γιαχνῆ κλπ. ἀναφερομένη εἰς τοὺς ἐργαζομένους εἰς Βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις Ἐλευσῖνος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Α) Ἐπὶ τῶν αἰτημάτων τῶν χαλυβουργῶν διὰ τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων ἀσφαλείας εἰς τὰ Χαλυβουργεῖα οἱ Τεχνικοὶ καὶ Ὑγειονομικοὶ Ἐπιθ)ταὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας ὑπέδειξαν ἅπαντα τὰ μέτρα ὑγιεινῆς καὶ ἀσφαλείας ἡ τήρησις τῶν ὁποίων καὶ παρακολουθεῖται. Σημειοῦμεν, ὅτι ὑφίσταται καὶ εἰδικὸς κανονισμὸς περὶ τῶν τηρητέων μέτρων ἀσφαλείας εἰς τὰ Χαλυβουργεῖα. Τὸ θέμα τῆς συστάσεως Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἔρευναν τῶν συνθηκῶν ἐργασίας εἰς τὰ Χαλυβουργεῖα δὲν ἀνάγεται εἰς τὴν ἡμετέραν ἁρμοδιότητα. Τὸ θέμα τῆς χορηγήσεως ἐπιδόματος ἀνθ)νῆς ἐργασίας εἶναι ἀντικείμενον συλλογικῶν διαπραγματεύσεων μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ Ν. 3239)55 «περὶ τρόπου ρυθμίσεως τῶν συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας». Β) Ἐπὶ τοῦ αἰτήματος τῶν τσιμεντεργατῶν τὸ θέμα παρακρατήσεως τῶν ἐκ τῶν καπνοδόχων τῶν ἐργοστασίων τσιμέντων ἐξερχομένων κόνεων εἶναι θέμα τεχνικὸν γενικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ μελετᾶται τόσον ὑπὸ τῶν Τεχνικῶν Ἐπιθεωρητῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας ὅσον καὶ ὑπὸ τῶν ἐπιχειρήσεων, αἵτινες λόγῳ τῶν ἀπωλειῶν εἰς προϊόντα ἐνδιαφέρονται διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο. Γ) Ἐπὶ τῶν αἰτημάτων τῶν οἰνοπνευματεργατῶν. Τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων ἀσφαλείας καὶ ὑγιεινῆς εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα ἐπιμελοῦνται οἱ Τεχνικοὶ καὶ Ὑγειονομικοὶ Ἐπιθεωρηταὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, σημειοῦμεν δέ, ὅτι εἰς τὰ ἐργοστάσια ταῦτα ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐργατικῶν ἀτυχημάτων εἶναι ἐλάχιστος. Ἀναφορικῶς πρὸς τὸ θέμα τῆς χορηγήσεως ἐπιδόματος ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας εἰς τοὺς οἰνοπνευματεργάτας γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι τοῦτο εἶναι θέμα διαπραγματεύσεων μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν. Δ) Ἐπὶ τῶν αἰτημάτων τῶν ἐργαζομένων εἰς τὴν Πειραϊκὴν–Πατραϊκὴν γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι οὐδὲν τὸ συγκεκριμένον καταγγέλλεται πλὴν τοῦ θέματος τῆς χορηγήσεως ἐπιδόματος ἀνθ)νῆς ἐργασίας, ὅπερ εἶναι ἀντικείμενον συλλογικῶν διαπραγματεύσεων μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1447)27.1.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 20.1.1961 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα: Καθ’ ἃ ἀνέφερεν ἡμῖν τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων αἱ παρὰ τοῖς Ὑποκαταστήμασι τοῦ Ι.Κ.Α. Πειραιῶς καὶ Ἁγίας Σοφίας ὑπογεγραμμέναι ἐπιχειρήσεις α) Κτησιφῶν Ἀπ. Κουκουλᾶς Σπορελαιουργία ὁδὸς Φωκίωνος 48 (ἀριθ. 1 Μητρώου 004457), β) Κτησιφῶν Ἀπ. Κουκουλᾶς Ἐμπόριον Γαιανθράκων καὶ Σιδήρων Ἀκτὴ Κονδύλη 14 (ΑΓΜ 001879), γ) Γεώργ. Κτησ. Κουκουλᾶς καὶ Σία Ἐμπόριον Λιγνίτου Μεγάλης Βρεταννίας 8 (ΑΓΜ 15353), Ἀδ)φοὶ Κτησ. Κουκουλᾶ Σπορελαιουργία ὁδὸς Φωκίωνος 48) (ΑΓΜ 25117–102 7), ε) Ο.Ε. ΕΛΜΑ Υἱοὶ Κτησ. Κουκουλᾶ Βιομ. Ἐλαίων καὶ σαπώνων ὁδὸς Ἀθηνῶν 83 (Α.Γ.Μ. 35017). Οὐδεμίαν ὀφειλὴν ἐξ εἰσφορῶν πρὸς τὸ Ι.Κ.Α. ἔχουν μέχρι τῆς 30.9.60. 2. Κατόπιν ἐλέγχου τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τῶν Ὑποκαταστημάτων τοῦ Ι.Κ.Α. Πειραιῶς καὶ Ἁγίας Σοφίας διενεργηθέντος τὴν 21.1.1961 ἐβεβαιώθησαν αἱ κάτωθι εἰσφοραὶ εἰς βάρος δύο ἐκ τῶν ἄνω ἐπιχειρήσεων. α) Εἰς βάρος τῆς Ο.Ε. ΕΛΜΑ καὶ υἱοὶ Κτησ. Κουκουλᾶ (Α.Γ.Μ. 35017) δραχ. 144.579, πλέον προσθέτων τελῶν διὰ τὴν μισθολογικὴν περίοδον ἀπὸ 1.10.60–15.1.61 καὶ β) εἰς βάρος τῆς Σπορελαιουργίας Ἀδ)φοὶ Κουκουλᾶ (Α.Γ.Μ. 1027) δραχ. 38.719 πλέον προσθέτων τελῶν διὰ τὴν μισθολογικὴν περίοδον 1.12.60–15.1.61. 3) Ἅμα τῇ βεβαιώσει τοῦ ἄνω χρέους τὸ ἐν Πειραιεῖ Ταμεῖον Εἰσπράξεων Ἐσόδων Ι.Κ.Α. ἐξέδωκε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 434)23.1.61 παραγγελίαν κατασχέσεως δυνάμει τῆς ὁποίας καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν συμφερόντων τοῦ Ι.Κ.Α. ἐπεβλήθησαν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 1942)30.1.61 καὶ 1943)30.1.61 ἀναγκαστικαὶ κατασχέσεις ἐπὶ ἀκινήτου τῶν ἄνω ὀφειλετῶν (Οἰκοδομικοῦ συγκροτήματος καὶ οἰκοπέδου ἐκτάσεως 1717,75 μ.τ.) ἀξίας 800.000 δραχ. κατὰ τὸν ἁρμόδιον δικ. κλητῆρα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1014)61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 12.1.1961 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Δι’ ἀποσταλέντος εἰς τὴν Γραμματείαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς διεπούσης ἐνίους Ὀργανισμοὺς Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως νομοθεσίας» προβλέπεται ἡ εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Ταμείου Ἐπικ. Ἀσφαλίσεως τοῦ Ὑπαλληλικοῦ καὶ Ὑπηρετικοῦ Προσωπικοῦ Ἑταιρειῶν Τσιμέντων ὑπαγωγὴ καὶ τῶν ἐργατοτεχνιτῶν τσιμέντων. Διὰ τοῦ ἀπὸ 20.12.60 ὑπ’ ἀριθ. 71168)Ε.2269 νεωτέρου ἐγγράφου μας πρὸς τὴν Γραμματείαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, παρεκαλέσαμεν, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ διαδικασία ἐπεξεργασίας τοῦ ἐν λόγῳ σχεδίου νόμου, διὰ τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν ταχυτέραν κατάθεσιν τούτου εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Ἐπὶ τοῦ αἰτήματος αὐξήσεως τῶν συντάξεων, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 57)1961 Β. Δ. αὐξάνονται ἀπὸ 1.1.1961 αἱ ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. καταβαλλόμεναι συντάξεις καὶ τὰ κατώτατα ὅρια κατὰ τὰ διὰ τούτου ὁριζόμενα κατὰ κατηγορίας ποσοστὰ αὐξήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δ. Καρασάββα, Γ. Εὐαγγέλου, Ι. Γαβριηλίδη, Κ. Τσιγάρα καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν εἰς ἀπάντησιν τῆς ὕπερθεν ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δ. Καρασάββα, Γ. Εὐαγγέλου, Ι. Γαβριηλίδη κλπ., καταχωρηθείσης ὑπ’ ἀριθ. 1157 εἰς τὸ βιβλίον ἐρωτήσεων τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: α) Διὰ τοῦ 5ετοῦς οἰκονομικοῦ προγράμματος τοῦ καταρτισθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὁποίου ἤρχισεν ἤδη ἡ ἐφαρμογὴ προβλέπεται ἡ δημιουργία εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως μεγάλου ποσοστοῦ τοῦ ἀδρανοῦντος ἐργατικοῦ δυναμικοῦ. β) Κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ τὸ τρέχον ἔτος ὡς ἓν τῶν πολλῶν ὑπὲρ τῶν ἀνέργων κυβερνητικῶν μέτρων ὑπῆρξεν μεταξὺ ἄλλων καὶ ἡ ὑπὸ τοῦ Ο.Α.Α.Α. διατεθεῖσα πίστωσις ἐκ δραχ. 100.000 δι’ ἕκαστον ἔτος διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων εἰς διαφόρους περιοχὰς τῆς χώρας πρὸς ἀπασχόλησιν τοῦ κατὰ τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρου ἀριθμοῦ ἀνέργων ἰδίᾳ κατὰ τὴν περίοδον μειώσεως τῶν ἐργασιῶν (χειμῶνα). Εἰδικώτερον εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης διετέθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ποσὸν δραχ. 1.150.000 διὰ τὸ τρέχον δὲ ἔτος δραχ. 1.500.000 διὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν. Παραλλήλως πρὸς ταῦτα καὶ τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως προγραμματιζόμενα κοινωφελῆ καὶ ἄλλα ἔργα συντείνουν εἰς τὴν δημιουργίαν εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως τῶν ἐπαρχιωτῶν ἐργατῶν. γ) Ἡ διακίνησις εἰς τὸν χῶρον τῆς Εὐρώπης Ἑλλήνων ἐργατῶν δὲν δύναται κατ’ ἀρχὴν νὰ θεωρηθῇ ὡς μετανάστευσις ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις ποὺ συντελοῦνται σήμερον. δ) Διὰ τῆς τακτικῆς ἐπιδοτήσεως τῶν ἀνέργων καὶ εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις τῆς ἐκτάκτου τοιαύτης ἀντιμετωπίσθη τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ταύτης ἐνῷ διὰ τῆς καταβαλλομένης προσπαθείας ἐπαγγελματικοῦ προσανατολισμοῦ τῶν ἐκτὸς καὶ διὰ διαφόρους λόγους ἐπαγγέλματος περιεχομένων ἐργατῶν ἐπιδιώκεται ἡ ἐξασφάλισις ἐν ὄψει τῶν συνθηκῶν ἀγορᾶς ἐργασίας καὶ τῶν ὑπαρχουσῶν προοπτικῶν τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐξελίξεως μετεκπαιδεύσεως, ἄλλης ἀπασχολήσεως κλπ. ε) Ἡ διὰ τῶν Σχολῶν Μαθητείας δημιουργία φυτωρίων ἐπαγγελματικῶς κατηρτισμένων προσώπων εἰς τοὺς διαφόρους κλάδους τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος ἀποτελεῖ στοιχεῖον ἀντιμετωπίσεως τῆς ἀνεργίας διὰ τῆς τεχνικῆς προπαιδεύσεως ἱκανοῦ ἀριθμοῦ ἀνειδικεύτων κατὰ κλάδους ἐντὸς βραχέος διαστήματος καὶ μὲ ἄριστα ἀποτελέσματα εἰς τὴν ἐπαγγελματικὴν ἐξειδίκευσίν των καὶ οὗ αἱ συνέπειαι εἶναι λίαν ἐμφανεῖς ὡς ἐκ τῆς ἀπορροφήσεώς των ὑπὸ τῶν ἐπιχειρήσεων κατὰ προτεραιτότητα ἔναντι τῶν λοιπῶν συναδέλφων των. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Γιαχνῆ, Κ. Κωνσταντάρα, Ν. Καθαροσπόρη, Γ. Εὐαγγέλου καὶ Θ. Κεραμιτσόγλου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2841)2153)61 ὑμετέρου ἐγγράφου τῆς ἀπὸ 15.2.61 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Γιαχνῆ, Κ. Κωνσταντάρα, Ν. Καθαροσπόρη, Γ. Εὐαγγέλου καὶ Θ. Κεραμιτσόγλου καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114)4.1.61 ἀναφορᾶς τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Πλανοδίων καὶ Ὑπαλλήλων Λιανοπωλητῶν Ἰθυοπωλῶν Ἑλλάδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα: Οἱ πλανόδιοι λιανοπωληταὶ ἰχθύων δύνανται νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων διὰ σύνταξιν καὶ ἀσθένειαν, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ «περὶ τρόπου ἀσφαλίσεως εἰς τὸ Ι.Κ.Α. τῶν αὐτοτελῶς ἐργαζομένων καὶ ἐνίων κατηγοριῶν προσώπων ἐκ τῶν παρεχόντων ἐργασίαν πρὸς μὴ σταθερὸν ἐργοδότην ἢ πρὸς πλείονας ἐργοδότας», ἐγκριθέντος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 28899)1.297)28.7.50 ἀποφάσεως ἡμῶν. Ἡ ἀσφάλισις τῶν περὶ ὧν πρόκειται προσώπων δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ, ἐφ’ ὅσον ταῦτα συστήσουν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἀνωτέρω Κανονισμοῦ, ἀσφαλιστικὸν συνεταιρισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὑπόχρεος ἔναντι τοῦ Ἱδρύματος διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ βαρύνουν ἐξ ὁλοκλήρου τοὺς ἐνδιαφερομένους. Τὰ ἀνωτέρω ἐγνωρίσαμεν εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Πλανοδίων καὶ Ὑπαλλήλων Λιανοπωλητῶν Ἰχθυοπωλῶν Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι ὅμως ἐδήλωσαν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἀναλάβουν τὸ βάρος τῶν ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν καὶ ἐνδιαφέρονται, ὅπως ἐπιβληθῇ δεκάλεπτος εἰσφορὰ ἐφ’ ἑκάστου κιλοῦ ἰχθύων ἐκφορτωνομένων εἰς τὰς ἰχθυοσκάλας, ἵνα, διὰ τοῦ προϊόντος ταύτης, ἀντιμετωπίζεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ ὑπὲρ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων εἰσφορὰ καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ προμήθεια τῶν μέσων ἐργασίας. Διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς εἰσφορᾶς ταύτης ἐφ’ ἑκάστου κιλοῦ ἰχθύων, ἥτις, σημειωτέον, θὰ βαρύνῃ τὸ καταναλωτικὸν κοινόν, ἀπαιτεῖται ἡ θέσπισις διατάξεων νόμου, ἀνεθέσαμεν δὲ εἰς Ἐπιτροπὴν ἐξ ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἐξ ἐκπροσώπων τῶν ἐνδιαφερομένων, ὅπως ἐρευνήσῃ τὸ θέμα καὶ εἰσηγηθῇ ἡμῖν σχετικῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

II) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 16.1.1961 ὑπ’ ἀριθ. 1228 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σαββοπούλου, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1026)659)20.1.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: 1) Συμφώνως πρὸς τὸ ὑποβληθὲν ἡμῖν κατὰ νόμον ἀντίγραφον πρακτικῶν τῆς συνελθούσης τῇ 5ῃ Ἰουλίου 1954 γενικῆς συνελεύσεως τῶν μετόχων τῆς ἀνωνύμου ἑταιρείας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἀρχιμήδης Ἀνώνυμος Τεχνικὴ Ἑταιρεία» ἐξελέγησαν ὑπ’ αὐτῆς ὡς μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἑταιρείας οἱ κ.κ. Κων. Β. Κωνσταντίνου, Κων. Π. Καρπίδας, Μιχ. Ἀναστ. Ἀβέρωφ, Δημ. Ν. Γραμματικόπουλος, Ἀνδρ. Δημ. Πλουμιστὸς καὶ Πολύβιος Ἀδαμόπουλος, σχετικὴ δὲ ἀνακοίνωσις τῆς ἑταιρείας ἐδημοσιεύθη ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 109)3.5.55 φύλλῳ τοῦ Δελτίου Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ Ἑταιρειῶν Περιωρισμένης Εὐθύνης τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. 2) Συμφώνως πρὸς τὸ ὑποβληθὲν ἡμῖν ἀντίγραφον πρακτικῶν τῆς συνελθούσης τῇ 18. 3.59 γενικῆς συνελεύσεως τῶν μετόχων αὐτῆς ἐνεκρίθη κατ’ αὐτὴν ἡ γενομένη ἐκλογὴ ὡς μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῶν Σπυρ. Μακροδήμα εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ θανόντος Δημ. Γραμματικοπούλου καὶ τῆς Ἀντωνίας Καρπίδα εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ θανόντος Παν. Καρπίδα καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐξελέγησαν ὡς μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου οἱ κ.κ. 1) Κων. Β. Κωνσταντίνου, 2) Κων. Ι. Καρπίδας, 3) Μιχ. Ἀναστ. Ἀβέρωφ, 4) Σπυρ. Γ. Μακροδήμας, 5) Ἀνδρ. Δ. Πλουμιστός, 6) Δημ. Γ. Δραζίνας, 7) Θεόδ. Β. Κωνσταντίνου, 8) Καλλίμαχος Γ. Ἀμπαδογιάννης καὶ 9) Ἀντωνία Καρπίδα, σχετικὴ δὲ ἀνακοίνωσις τῆς Ἑταιρείας ἐδημοσιεύθη ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 94)3.4.59 φύλλῳ τοῦ Δελτίου Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ 3) Συμφώνως πρὸς τὸ ὑποβληθὲν ἡμῖν ἀντίγραφον πρακτικῶν τῆς συνελθούσης τῇ 4.7.60 γενικῆς συνελεύσεως τῶν μετόχων αὐτῆς, τὸ μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου κ. Σπυρ. Μακροδήμας ἀντικατεστάθη διὰ τοῦ κ. Β. Διαμαντίδη, σχετικῆς ἀνακοινώσεως δημοσιευθείσης ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 383)9.8.1960 φύλλῳ τοῦ Δελτίου Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ Ἑταιρειῶν Περιωρισμένης Εὐθύνης τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

III) Τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν. α) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Σιαφλέκη, Ε. Σκούρα καὶ Α. Τσιάντου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3552)2819 ἀπὸ 7.3.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου ἀποσταλείσης ὑπ’ ἀριθ. 1621) 3.3.1961 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Σιαφλέκη, Ε. Σκούρα καὶ Α. Τσιάντου ἐπὶ τοῦ ἐν περιλήψει θέματος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν κατὰ παρασχεθείσας ὑπὸ τοῦ Ο.Τ.Ε. σχετικὰς πληροφορίας, ὅτι ἔχουσι τοποθετηθῆ καὶ λειτουργοῦσιν εἰς συνοικίας τῆς πόλεως τοῦ Βόλου 11 κοινόχρηστα τηλέφωνα, ἐξ ὧν τὰ 5 κερματοδέκται, ἐνῷ προβλέπεται ἐντὸς τριμήνου ἡ ἐγκατάστασις 5 εἰσέτι κερματοδεκτῶν εἰς ἰσαρίθμους ἀκραίας συνοικίας τῆς πόλεως. Ὑπὸ τοῦ Ο.Τ.Ε. λαμβάνονται συνεχῶς μέτρα ἐπεκτάσεως τῶν δικτύων του ἄνευ οἰκονομικῶν κριτηρίων καὶ μὲ σκοπὸν λόγῳ τοῦ κοινωφελοῦς προορισμοῦ του τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν εἰς εὐρυτάτην κλίμακα παροχὴν ἐπικοινωνίας εἰς τοὺς κατοίκους μεμακρυσμένων συνοικισμῶν καὶ περιοχῶν ὁλοκλήρου τῆς χώρας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

β) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιάντου, Ε. Σκούρα καὶ Ι. Σιαφλέκη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2263)13.2.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1419 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Τσιάντου, Ε. Σκούρα καὶ Ι. Σιαφλέκη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν, ὅτι δὲν ἀντιμετωπίζεται θέμα ἐπεκτάσεως τῆς κανονικῆς γραμμῆς Λαρίσης–Βόλου μέχρις ἄνω Λεχωνίων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Σιαφλέκη, Α. Τσιάντου καὶ Ε. Σκούρα. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3538)2626 ἀπὸ 3.3. 1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἀποσταλείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1594)28.2.1961 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Σιαφλέκη, Α. Τσιάντου καὶ Ε. Σκούρα, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν κατὰ παρασχεθείσας ὑπὸ τοῦ Ο.Τ.Ε. σχετικὰς πληροφορίας, ὅτι εἰς τὴν πόλιν τοῦ Ἁλμυροῦ ὑφίσταται ὡργανωμένον ἀστικὸν τηλεφωνικὸν δίκτυον, λειτουργοῦντος χειροκινήτου τηλεφωνικοῦ Κέντρου καὶ ὅτι ἔχουσιν ἐξυπηρετηθῆ ὅλαι αἱ ὑποβεβλημέναι αἰτήσεις συνδρομητῶν. Ἐὰν οἱ κ.κ. βουλευταὶ ἐννοοῦσι τὴν σύστασιν αὐτομάτου Τηλεφωνικοῦ Κέντρου, πληροφοροῦμεν, ὅτι ἡ περίπτωσις αὕτη θέλει ἀντιμετωπισθῆ εἰς προσεχὲς πρόγραμμα τοῦ ΟΤΕ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1680)1.2.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ 1339 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1) Δὲν καθίσταται ἐφικτὴ ἡ λῆψις νομοθετικοῦ μέτρου διὰ τὴν ἀπὸ τοῦδε ἔνταξιν τῶν ὁδηγῶν καὶ εἰσπρακτόρων καθ’ ὅσον ἡ τροποποίησις τῆς ὑφισταμένης συμβάσεως προϋποθέτει καὶ τὴν συγκατάθεσιν τοῦ Ο.Α.Σ.Θ. Κατὰ συνέπειαν ἡ ἔνταξις τοῦ ἐν λόγῳ προσωπικοῦ θέλει ἐπιτευχθῆ κατὰ τὰς ἰσχυούσας διατάξεις τοῦ Γενικοῦ Κανονισμοῦ Προσωπικοῦ τοῦ Ο.Α.Σ.Θ. (ἄρθρον 6) καθ’ ἅς ἡ πρόσληψις θέλει πραγματοποιηθῆ ἅμα τῇ ἀντικαταστάσει ἢ ἐξαγορᾷ τῶν λεωφορείων. 2) Εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν παρενέβημεν ὑπὲρ τοῦ Ο.Α. Σ.Θ. καὶ εἰς βάρος τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπολαμβάνει ὅλης τῆς συμπαθείας καὶ προστασίας μας. 3) Διατυπωθέντα παράπονα τοῦ προσωπικοῦ παρεπέμψαμεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἁρμόδιος, παραλλήλως πρὸς τὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἐπιθεώρησιν Ἐργασίας. 4) Οἱ λόγοι δι’ οὕς δύναται ὁ Ο.Α.Σ.Θ. νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ἀναγράφονται περιοριστικῶς ἐν ἄρθρῳ 19 τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Ο.Α.Σ.Θ. ὑπογραφείσης συμβάσεως τῆς κυρωθείσης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3721 τῆς 3 Αὐγούστου 1957, οὐδεμία δὲ παράβασις τῶν λόγων τούτων ἔχει διαπιστωθῆ μέχρι σήμερον καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δὲν δύναται οὗτος νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Εὐαγγέλου, Δ. Γιαχνῆ, Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Μπενᾶ καὶ Ι. Δραγονέτη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11319)60 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 635 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Εὐαγγέλου, Δ. Γιαχνῆ, Ι. Παπαδημητρίου, Ε. Μπενᾶ καὶ Ι. Δραγονέτη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1) Καθ’ ἅ ἐπληροφόρησεν ἡμᾶς ἡ Διεθνὴς Ἑταιρεία Κλιναμαξῶν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 955)30.11.60 ἐγγράφου της, δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι οἱ βοηθοὶ σερβιτόροι, οἵτινες ἐργάζονται εἰς τὰ Κυλικεῖα τῶν αὐτοκινηταμαξῶν τῶν Σ.Ε.Κ., ἐκτελοῦν λογιστικὴν διαχειριστικὴν ἐργασίαν ἢ ὅτι ἐκδίδουν λογαριασμοὺς εἰς τοὺς πελάτας. Ἡ παρ’ αὐτῶν ἐπικαλουμένη τήρησις λογιστικῶν βιβλίων δὲν εἶναι ἄλλο, εἰμὴ ἡ ἀναγραφὴ ἐπὶ τοῦ ἐντύπου ἀποδόσεως εἰσπράξεων, δι’ ἀριθμῶν καὶ μόνον τῶν πωληθεισῶν κατὰ τὸ ταξίδιον μερίδων διαφόρων εἰδῶν, ἕκαστον τῶν ὁποίων σημειοῦται ἐπὶ τοῦ ἐντύπου Ἑλληνιστὶ καὶ Γαλλιστί. Ἐν συνεχεία ἀναφέρεται, ὅτι εἶναι ἀληθὴς ὁ ἰσχυρισμὸς των, ὅτι ἐκδίδουν λογαριασμοὺς πρὸς τοὺς πελάτας διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν καταναλωθέντων παρ’ αὐτῶν ἐδεσμάτων ἢ ποτῶν. Ἡ ἀξία αὐτῶν εἰσπράττεται διὰ τῆς ἀποκοπῆς ἐκ τοῦ σχετικοῦ στελέχους καὶ ἐπιδόσεως πρὸς τὸν πελάτην ἑνὸς κουπονίου φέροντος ἔντυπον τὴν τιμὴν τοῦ καταναλωθέντος εἴδους. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω σαφῶς προκύπτει, ὅτι τόσον ὁ τρόπος τῆς διενεργείας τῶν εἰσπράξεων, ὅσον καὶ ὁ τοιοῦτος τῆς ἀποδόσεως αὐτῶν εἰς τὴν Ἑταιρείαν οὐδεμίαν πνευματικὴν ἐργασίαν ἀπαιτοῦν ὡς ἐξ ἄλλου, ἀπεφάνθησαν ἐν προκειμένῳ τελεσιδίκως τὰ Δικαστήρια, εἰς ἅ κατέφυγον οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ἵνα διεκδικήσουν τὴν ὑπαλληλικὴν ἰδιότητα, τὴν ὁποίαν ἰσχυρίζονται, ὅτι ἔδει νὰ ἔχουν προσφέροντες τοιαύτης φύσεως ἐργασίαν. Μὲ τὴν τήρησιν ὡρισμένων διαχειριστικῶν καταστάσεων δὲν ἀσχολοῦνται εἰμὴ μόνον οἱ προϊστάμενοι τῶν ὀχημάτων ἑστιατορίων καὶ εἰς περιωρισμένην κλίμακα οἱ ὁδηγοὶ Κλιναμαξῶν, τοὺς ὁποίους ἡ Ἑταιρεία, ἐξ ἰδίας αὐτῆς βουλήσεως, θεωρεῖ ὑπαλλήλους. Καίτοι ἡ ἰδιότης των αὕτη θὰ ἐτύγχανεν ἀμφισβητήσεως ἐὰν ἀπησχολοῦντο παρ’ ἄλλης ἐπιχειρήσεως. Τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς μαγείρους τῶν ὀχημάτων ἑστιατορίου. 2) Τὰ παρατιθέμενα στοιχεῖα, ἅτινα ἀπαρτίζουν τὴν μισθοδοσίαν των, εἶναι ἀκριβῆ μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι δὲν συμπεριλαμβάνουν τὸ ἐπίδομα πολυετίας, τὸ ὁποῖον χορηγεῖ ἡ Ἑταιρεία εἰς τοὺς ἔχοντας συμπληρώσει ὑπηρεσίας 1, 5, 10, 15, 20 καὶ ἄνω τῶν 25 ἐτῶν καὶ τὸ ὁποῖον συνίσταται ἐκ δραχμῶν 100, 125, 160, 240, 360 καὶ 60 ἀντιστοίχως. Δὲν συμπεριλαμβάνεται ἐπίσης τὸ οἰκογενειακὸν ἐπίδομα, ὅπερ οἰκειοθελῶς καταβάλλει ἡ Ἑταιρεία, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἤδη καὶ πέραν τῶν καθορισθεισῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ τοῦ Διανεμητικοῦ Λογαριασμοῦ καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι δραχμ. 30 διὰ τὴν σύζυγον καὶ δραχμ. 15 δι’ ἕκαστον τέκνον μέχρι τριῶν. Ἐξ ἴσου, εἶναι ἀβάσιμος ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ ἐν λόγῳ προσωπικοῦ, ὅτι ἡ εἰσφορὰ διὰ τὸν κλάδον ἀσθενείας τοῦ Ι.Κ.Α. καταβάλλεται ἐπὶ τοῦ βασικοῦ μόνον μισθοῦ τῶν δραχμ. 450. Ἀντιθέτως, αὕτη καταβάλλεται ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀποδοχῶν τῶν συμπεριλαμβανομένων ἁπάντων τῶν ἐπιδομάτων. Ἐπίσης δὲν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ἰσχυρισμός των, ὅτι ὁ ὑπολογισμὸς τῆς ἀποζημιώσεώς των, εἰς περίπτωσιν καταγγελίας τῆς συμβάσεως ἐργασίας, γίνεται ἐπὶ τοῦ βασικοῦ καὶ μόνον μισθοῦ τῶν δραχμ. 450. Ὁσάκις ἡ Ἑταιρεία εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προβῇ εἰς ἀπολύσεις προσωπικοῦ τῆς ὡς ἄνω κατηγορίας, κατέβαλεν εἰς αὐτοὺς πλήρη ἀποζημίωσιν, ἤτοι τὸν βασικὸν μισθὸν μεθ’ ὅλων τῶν ἐπιδομάτων καὶ τοῦ ἠγγυημένου ποσοῦ δικαιώματος ὑπηρεσίας. Εἰς πλείστας δὲ περιπτώσεις ἡ ἐν λόγῳ ἀποζημίωσις ἦτο ἐλαφρῶς ὑπερτέρα τοῦ ὡς ἄνω ποσοῦ τοῦ συνόλου τῶν ἀποδοχῶν των, διότι τὸ προϊὸν ἐκ ποσοστῶν ὑπηρεσίας τῶν 2 προηγηθέντων μηνῶν πρὸ τῆς ἀπολύσεως ἀπέδιδε, κατὰ μέσον ὅρον, ποσὸν ἀνώτερον τοῦ παγίως ἐξασφαλιζομένου τοιούτου τῶν δραχμ. 840. 3) Ἀναφορικῶς μὲ τὸν ἰσχυρισμόν των, ὅτι ἡ Ἑταιρεία παρέλειψε νὰ καταβάλῃ εἰς τὸ προσωπικόν της τὴν χορηγηθεῖσαν κατὰ τὸ 1956 αὔξησιν ἐκ 10% ἐπὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐργαζομένων, καίτοι ἐπεδικάσθη αὕτη, ὡς διατείνονται, διὰ δικαστικῶν ἀποφάσεων, εἰς τοὺς ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους της, σημειοῦνται τὰ ἀκόλουθα: Ἡ Ἑταιρεία ἐχορήγησε τὴν ἐν λόγῳ αὔξησιν ὑπὸ μορφὴν ἐπιδόματος πολυτελείας ὅπερ, ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου 1955 ἕως καὶ τῆς 24 Ἰανουαρίου 1956, ἢ ηὔξησεν οἰκειοθελῶς εἰς τοὺς δικαιουμένους καὶ λαμβάνοντας τοῦτο δυνάμει τῆς ἰσχυούσης Συλ. Συμβάσεως Ἐργασίας, ἢ ἐχορήγησεν εἰς τοὺς μὴ λαμβάνοντας ὡς μὴ δικαιουμένους ὡς ἐκ τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας των, κατὰ τὴν αὐτὴν Σ.Σ.Ε. Ἡ τοιαύτη δὲ ἐνέργεια τῆς Ἑταιρείας, νὰ συμψηφίσῃ τὰς ἄνευ ὑποχρεώσεως καταβληθείσας αὐξήσεις τοῦ ἐπιδόματος πολυετίας πρὸς τὰς αὐξήσεις τοῦ Ν. Διατάγματος 3755)57, ἐκρίθη νόμιμος καὶ συμφώνως πρὸς τὴν παρ. 3 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὡς ἄνω Ν. Διατάγματος ὑπὸ τοῦ κατ’ ἔφεσιν δικάσαντος Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, ὅπερ μετερρύθμισεν ἐκείνας τὰς ἀποφάσεις τοῦ ἐπὶ τῶν ἐργατικῶν διαφορῶν Πρωτοδίκου, ὅσαι εἶχον ἀποφανθῆ ἀντιθέτως: Κατὰ συνέπειαν, ὅσοι ἐκ τῶν ἀπολυθέντων μισθωτῶν τῆς Ἑταιρείας προσφυγόντες εἰς τὰ Δικαστήρια, ἔλαβον ἐκ δευτέρου τὰς αὐξήσεις ταύτας, δυνάμει τῆς προσωρινῆς ἐκτελεστότητος τῆς Πρωτοδίκου ἀποφάσεως, εἶναι ἤδη ὑπόχρεοι εἰς ἐπιστροφὴν τῶν ληφθέντων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 24 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ο. Ἀντώνογλου, Α. Κεραμιτσιόγλου καὶ Α. Λασκαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2978)25.2.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1470 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ο. Ἀντώνογλου, Θ. Κεραμιτσιόγλου καὶ Α. Λασκαρίδη, ἐν σχέσει μὲ τὸν ἀερολιμένα Ἀλεξανδρουπόλεως, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: 1) Ἡ ἀεροπορικὴ κίνησις τοῦ ἀερολιμένος Ἀλεξανδρουπόλεως δὲν δικαιολογεῖ τὴν κατασκευὴν δευτέρου διαδρόμου προσγειώσεως. 2) Αἱ ματαιώσεις λόγῳ καιροῦ, ἀεροπορικῶν δρομολογίων πρὸς Ἀλεξανδρούπολιν κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος (1.2.60– 31.1.61) ἦσαν ἐν συνόλῳ 13, ἐπὶ συνόλου 320, πρᾶγμα ὅπερ τυγχάνει σύνηθες καὶ εἰς ἑτέρους ἀερολιμένας τῆς Χώρας, ὀφείλονται δὲ αὗται, κατὰ τὸ πλεῖστον, εἰς τὰς ἐπικρατούσας δυσμενεῖς καιρικὰς συνθήκας κατὰ τὴν διαδρομὴν καὶ οὐχὶ εἰς λόγους πλαγίου ἀνέμου κατὰ τὴν προσγείωσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Θ. Ι. ΚΟΝΙΤΣΑΣ

IV) Τοῦ Ὑπουργ. Οἰκονομικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3456)4.3.6. ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μπακατσέλου κατατεθεῖσα ὑμῖν ἐρώτησις περὶ ὑπαγωγῆς τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συνταξιούχων ὡς καὶ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ στρατιωτικῶν, εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 3783)57 «περὶ στέγης τῶν Δημοσίων Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ ζήτημα τελεῖ ὑπὸ μελέτην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Μαρῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3133)61 ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Μαρῆ, ἐν σχέσει μὲ τὴν μείωσιν τοῦ φόρου κατὰ 50% τῶν ἐπαγγελματιῶν Ἡρακλείου Κρήτης, λόγῳ μειώσεως τοῦ εἰσοδήματός των κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Βάσει τοῦ ἰσχύοντος φορολογικοῦ συστήματος, ὁ φόρος ἐπιβάλλεται μόνον ἐπὶ τοῦ τιμήματος τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀπομένοντος μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν ἐκ τούτου τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου συντηρήσεως τῶν οἰκογενειακῶν βαρῶν, τῶν ἐξόδων νοσηλείας, ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν, ζημιῶν κλπ., καὶ ὑπολογίζεται μὲ συντελεστὰς προοδευτικῆς κλίμακος εἰς τρόπον, ὥστε ἐνδεχομένη αὐξομείωσις τοῦ εἰσοδήματος νὰ ἐπιφέρῃ αὐτόματον αὐξομείωσιν τοῦ φόρου ἢ τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ φορολογουμένου ἐκ τούτου. Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν τὸ εἰσόδημα τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει προσώπων ὑπέστη μείωσιν, ἐξ αὐτοῦ τούτου τοῦ νόμου ἐπέρχεται καὶ μάλιστα προοδευτικὴ μείωσις τοῦ φόρου ἢ καὶ ἀπαλλαγὴ ἐκ τούτου, χωρὶς νὰ παρίσταται ἀνάγκη διὰ ταύτην ἡ λῆψις οἱουδήποτε διοικητικοῦ ἢ νομοθετικοῦ μέτρου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

V) Τοῦ Ὑπουργ. Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Καρασάββα, Κ. Εὐαγγέλου, Ι. Γαβριηλίδη, Κ. Τσιγάρα καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1216)14.1.61 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Καρασάββα, Ι. Γαβριηλίδη, Κ. Τσιγάρα καὶ Β. Ἐφραιμίδη, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1157)23.1.61 ἐγγράφου σας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ἡμῖν τὰ κάτωθι: Τὸ θέμα τῆς μεταναστεύσεως τῶν πλεοναζουσῶν ἀγροτικῶν χειρῶν ἐξ αἰτίας τῆς μειωμένης ἐργατικῆς ἀπασχολήσεως, ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶναι ἐκ τῶν ἀντικειμενικῶν σκοπῶν τοῦ πενταετοῦς γεωργικοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐν ἐξελίξει. Ἡ βελτίωσις τῆς παραγωγικότητος, ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν, ἡ ἀνάπτυξις τοῦ κτηνοτροφικοῦ κλάδου, ἡ βελτίωσις τοῦ ἐπαγγελματικοῦ γεωργικοῦ ἐπιπέδου, ἡ χορήγησις μεγαλυτέρων πιστώσεων μέσῳ τῆς Α.Τ.Ε. καὶ τὰ εἰδικὰ μέτρα καὶ προγράμματα τῶν καπνικῶν ὀρεινῶν ἢ νησιωτικῶν περιοχῶν εἶναι αἱ βασικαὶ ἀρχαὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀνεπτύχθη γεωργικὸν πρόγραμμα, ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν καὶ ἐπιτυχίαν τοῦ ὁποίου ἀναμένεται αὔξησις τῆς ἀγροτικῆς ἀπασχολήσεως, ὥστε νὰ ἀπορροφηθῇ τὸ ἀργοῦν ἢ ἐν ὑποαπασχολήσει ἐργατικὸν δυναμικὸν τῆς ὑπαίθρου. Εἶναι, ὅμως, αὐτονόητον, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ γεωργικοῦ προγράμματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀντιληπτὰ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ προγράμματος, καθ’ ὅσον ἡ γεωργικὴ ἀνάπτυξις ἀπαιτεῖ προσπαθείας, χρόνον καὶ σύνεσιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Ἐπὶ τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3272)61 ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1966 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, σχετικῶς μὲ τὴν παρατηρηθεῖσαν ἔλλειψιν γεωμήλων κατὰ τὴν τρέχουσαν περίοδον, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ παρατηρηθεῖσα ἔλλειψις ὀφείλεται εἰς δύο κυρίως λόγους, ἤτοι: α) Εἰς τὴν μειωμένην σχετικῶς παραγωγὴν τῆς φθινοπωρινῆς καλλιεργείας 1960 διὰ τῆς ὁποίας ἐφοδιάζεται ἡ ἀγορὰ μέχρι τῆς ἐαρινῆς συγκομιδῆς. Ἡ μείωσις αὕτη τῆς παραγωγῆς ὀφείλεται εἰς ἀντιξόους καιρικὰς συνθήκας ἐπικρατησάσας κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς φθινοπωρινῆς καλλιεργείας καὶ κυρίως εἰς τὴν μειωμένην ἔκτασιν τὴν ὁποίαν ἡ φθινοπωρινὴ καλλιέργεια 1960 κατέλαβεν. Ἡ μείωσις τῆς καλλιεργηθείσης ἐκτάσεως ἦτο ἀποτέλεσμα τῆς ὑπερπαραγωγῆς καὶ τῶν ἐκ ταύτης μικρῶν τιμῶν τῆς ἀντιστοίχου φθινοπωρινῆς καλλιεργείας τοῦ ἔτους 1959. β) Ἡ παρατηρουμένη ἔλλειψις ὀφείλεται, ἐπίσης, εἰς τὰς ἀντιξόους καιρικὰς συνθήκας τοῦ τελευταίου διμήνου. Μέρος τῆς φθινοπωρινῆς παραγωγῆς, ὡς γνωστόν, παραμένει εἰς τὸ ἔδαφος καὶ ἐξάγεται ἐκ τοῦ ἐδάφους τὴν ἐποχὴν τῆς διαθέσεως. Λόγῳ, ὅμως, τῶν ἀφθόνων βροχῶν τοῦ τελευταίου διμήνου καὶ τοῦ ψύχους, μέρος τῆς ἐν τῷ ἐδάφει παραμενούσης παραγωγῆς ἐσάπισεν ἢ ἐπάγωσεν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐδυσχεράνθη ἡ ἐξαγωγὴ καὶ διακίνησις τοῦ προϊόντος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

VI) Τοῦ Ὑπουργ. Κοιν. Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Α. Κολαμπᾶ καὶ Γ. Σπηλιοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3013)2309)61 καὶ 3098) 2448)61 ὑμετέρων ἐγγράφων, δι’ ὧν διεβιβάσθησαν ἡμῖν συνημμένως α) ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1514 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Παπαθανασοπούλου, Α. Κολαμπᾶ καὶ Γ. Σπηλιοπούλου καὶ β) ἀναφορὰ τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Σκυλλουντίας κλπ. «περὶ διορισμοῦ ἰατροῦ εἰς τὸ ὁμώνυμον ἀγροτικὸν Ἰατρεῖον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν Κοινοτήτων Σκυλλουντίας, Φρίξης, Καλυβακίων καὶ Πλουτοχωρίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Ἀφ’ ἧς στιγμῆς παρῃτήθη ἐκ τῆς θέσεως ἰατροῦ τοῦ εἰρημένου Ἰατρείου ὁ ἐν αὐτῷ ὑπηρετῶν ἰατρός, καταβάλλομεν πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν πρὸς ἐξεύρεσιν ἑτέρου τοιούτου διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας ταύτης. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ

VII) Τοῦ Ὑπουργ. Δικαιοσύνης. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Σιαφλέκη, Α. Τσιάντου καὶ Ε. Σκούρα. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 22.2.1961 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Σιαφλέκη, Α. Τσιάντου καὶ Ε. Σκούρα, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3130)28.2.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, σχετικῶς μὲ τὰς διὰ τῆς ἐργολαβίας Ν. Κεφαλίδη ἐκτελεσθείσας ἐργασίας ἀντισεισμικῆς ἐπισκευῆς τοῦ Δικαστικοῦ Μεγάρου Βόλου, ἐν αἷς καὶ ἡ στεγανοποίησις τοῦ δώματος αὐτοῦ, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι μετὰ τὴν περαίωσιν τῶν ὡς ἄνω ἐργασιῶν ὑπεβλήθη ἁρμοδίως τὸ πρωτόκολλον παραλαβῆς τούτων πρὸς ἔγκρισιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ὑπηρεσίαν Οἰκισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, ἥτις ὡς ἐπληροφόρησεν ἡμᾶς εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τοῦ ἐλέγχου τούτου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Καρασάββα, Ι. Παπαδημητρίου, Β. Θανασέκου, Ν. Καθαροσπόρη καὶ Κ. Δεσποτοπούλου. Ἀπαντῶντες εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3220)2552 ἀπὸ 28.2.1961 ὑμέτερον ἔγγραφον, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Σ. Καρασάββα κλπ., κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 153 ἐρώτησις καὶ αἴτησις περὶ τῶν φυλακῶν Γυάρου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἑξῆς: Κατάργησις τῶν φυλακῶν Γυάρου δὲν ἀντιμετωπίσθη μέχρι σήμερον. Πάντες οἱ ἀσθενεῖς κατάδικοι τῶν φυλακῶν τούτων ὡς καὶ οἱ ἔχοντες οἱανδήποτε ἀνάγκην μεταγωγῆς, μετάγονται εἰς ἑτέρας φυλακάς. Πάντως ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Γυάρου κρατουμένων, βαίνει συνεχῶς μειούμενος, ἀποφευγομένων καὶ νέων μεταγωγῶν. Ἡ ἰατροφαρμακευτικὴ περίθαλψις τῶν κρατουμένων τῶν φυλακῶν τούτων εἶναι ἱκανοποιητική, καταβάλλεται δὲ ἰδιαιτέρα φροντὶς εἰς τὸν τομέα τοῦτον. Αἱ ἐτήσιαι πρόσθετοι δαπάναι λειτουργίας τῶν φυλακῶν Γυάρου ἀνέρχονται εἰς δραχμὰς 376.600, ὡς ἐπισυναπτόμενον ἀναλυτικὸν σημείωμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Σημείωσις: Τὰ ἔξοδα μεταγωγῆς καταδίκων, ὡς καὶ τὰ ἔξοδα τῆς ἐξωτερικῆς φρουρᾶς καταβάλλονται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ἀκριβὲς Ἀντίγραφον Ὁ Τμηματάρχης (ὑπογραφὴ) VIII) Τοῦ Ὑπουργ. Βορ. Ἑλλάδος. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη, Δ. Κελτεμλίδη καὶ Ε. Γιαρένη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1839)8.2.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1354 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Β. Ἐφραιμίδη καὶ λοιπῶν «περὶ τῆς καταστάσεως τῶν Σχολείων Θεσσαλονίκης Μ. Ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ ἀπόψεως κτιριακῆς καὶ διδακτικοῦ προσωπικοῦ», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ κοινοποιήσωμεν ἐν ἀντιγράφῳ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1088)27.2.1961 ἀναφορὰν τῆς Γεν. Ἐπιθεωρήσεως Μ. Ε. Ζʹ Ἐκπαιδευτικῆς Περιφερείας πρὸς ἐνημέρωσίν σας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς Βορείου Ἑλλάδος

Α. ΘΕΟΔΟΓΙΤΗΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 1088. Ἁρμόδιος: Σ. Παπαϊωάννου Ἐν Θεσσαλονίκῃ τῇ 27.2.1961 Πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βορείου Ἑλλάδος Γραφεῖον κ. Ὑπουργοῦ Ἐνταῦθα Κατόπιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ε. Π. 1006)22.2.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου ἀποσταλείσης ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ ἀπὸ 1. 2.1961 ὑπ’ ἀριθ. 1354 ἐρωτήσεως βουλευτῶν «περὶ τῆς καταστάσεως τῶν Σχολείων Μέσης Ἐκπαιδεύσεως Θεσσαλονίκης ἀπὸ ἀπόψεως διδακτηριακῆς καὶ διδακτικοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν», λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Α) Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ διδακτήρια τῶν Σχολείων Μ. Ε. Θεσσαλονίκης ὑπάρχει μὲν στενότης διδακτηριακή, ἀλλὰ ἀπὸ τριετίας αὕτη ἀντιμετωπίζεται σθεναρῶς διὰ τῆς διατιθεμένης κατ’ ἔτος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας δαπάνης πρὸς ἀνέγερσιν νέων διδακτηρίων ἐκ τῶν ὁποίων ἄλλα ἀπεπερατώθησαν καὶ χρησιμοποιοῦνται ἄλλα ἀνοικοδομοῦντα μὲ προοπτικὴν ἀποπερατώσεως ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν καὶ ἄλλα θεμελιοῦνται λίαν προσεχῶς ἐπὶ καταλληλοτάτων οἰκοπέδων, βάσει ἐκπονηθέντων ἤδη σχεδιαγραμμάτων. Συγκεκριμένως: 1) Τὸ Εʹ Γυμνάσιον Θηλέων Θεσσαλονίκης, τὸ ὁποῖον ἐστεγάζετο μέχρι τοῦδε εἰς περίπτερον τῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως Θεσσαλονίκης, πρόκειται ἀπὸ τῆς 15ης Μαρτίου ἐ.ἔ. νὰ στεγασθῇ εἰς τὸ ἀνεγερθὲν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Σωκράτους δαπάναις τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας συγχρονισμένον καθ’ ὅλα ἰδιόκτητον διδακτήριον, τὸ ὁποῖον πράγματι ἀποτελεῖ ἀρχιτεκτονικὸν κόσμημα τῆς Θεσσαλονίκης. 2) Τὸ Γυμνάσιον Ἀρρένων Θεσσαλονίκης ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἐνεστῶτος σχολικοῦ ἔτους στεγάζεται εἰς καταλληλότατον διδακτήριον, τὸ ὁποῖον ἠγοράσθη δαπάναις τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας παρὰ τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ Γαλλικῆς Λαϊκῆς Ἀποστολῆς (MISSION LAIGUE). Τοῦτο ἀνακαινισθὲν καὶ μεταρρυθμισθὲν καταλλήλως ἐκπληροῖ ἀπολύτως πάντας τοὺς ὅρους ὑγιεινῆς καὶ παιδαγωγικῆς διὰ τὴν ἄνετον φοίτησιν εἰς αὐτὸ τῶν μαθητῶν του. 3) Τὸ Αʹ Γυμνάσιον Θηλέων πρόκειται ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν νὰ στεγασθῇ εἰς τὸ ἀνεγερθὲν ἤδη νέον διδακτήριόν του ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τοῦ διδακτηρίου τούτου ἐγένετο ἀποπεράτωσις τῆς τοιχοποιΐας καὶ ἤρχισαν αἱ ἐργασίαι τῆς ἐσωτερικῆς του διαρρυθμίσεως διὰ τὴν ἐξ ὁλοκλήρου ἀποπεράτωσίν του. 4) Τὸ Γʹ Γυμνάσιον Ἀρρένων Θεσσαλονίκης, τὸ ὁποῖον στεγάζεται εἰς ἰδιόκτητον παλαιὸν διδακτήριον, πρόκειται νὰ ἐπεκταθῇ δι’ ἀνεγέρσεως νέου συγχρονισμένου διδακτηρίου ἐπὶ τοῦ ἐκτεταμένου προαυλίου του. Ἐξεπονήθη τὸ σχετικὸν σχεδιάγραμμα τούτου καὶ ἀναμένεται λίαν προσεχῶς ἡ ἔναρξις τῆς ἀνοικοδομήσεως. 5) Τὸ ΣΤʹ Γυμνάσιον Ἀρρένων Θεσσαλονίκης συστεγάζεται ἤδη μετὰ τοῦ Δʹ Γυμνασίου Ἀρρένων, ἀλλὰ λίαν συντόμως θὰ ἀποκτήσῃ τοῦτο ἰδιόκτητον συγχρονισμένον διδακτήριον ἐπὶ καταλληλοτάτου γηπέδου δωρηθέντος πρὸς τοῦτο ὑπὸ τοῦ Δήμου Σταυρουπόλεως. Ἐξεπονήθη τὸ σχετικὸν σχεδιάγραμμα καὶ ἐντὸς ὀλίγου χρόνου θὰ γίνῃ ἔναρξις τῆς ἀνοικοδομήσεως ὑπὸ τοῦ Ταμείου Ἀνεγέρσεως Διδακτηρίων Θεσσαλονίκης ἐπιχορηγουμένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. 6) Τὸ Δʹ Γυμνάσιον Θηλέων Θεσσαλονίκης συστεγάζεται μετὰ τοῦ Γυμνασίου Ἀρρένων, ἀλλὰ καὶ τούτου ἐπίκειται ἡ ἔναρξις ἀνεγέρσεως νέου διδακτηρίου εἰς καταλληλότατον ἐκτεταμένον οἰκόπεδον δωρηθὲν ὑπὸ τοῦ Δήμου Ἀμπελοκήπων. Ἐγένετο τὸ ἀπαραίτητον σχεδιάγραμμα καὶ ἀναμένεται λίαν συντόμως ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν τοῦ Ταμείου Ἀνεγέρσεως Διδακτηρίων ἐνισχυομένου οἰκονομικῶς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. 7) Ἐκτὸς τῆς ἐπικειμένης ἀνεγέρσεως τῶν ἀνωτέρω διδακτηρίων διὰ τὰ ὁποῖα ἔχει ἐξευρεθῆ ἡ ἀναγκαιοῦσα δαπάνη ἐξετάζεται ἤδη μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς ἡ ὑποβληθεῖσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας μελέτη τοῦ Ταμείου ἀνεγέρσεως Διδακτηρίων Θεσσαλονίκης διὰ τὴν χορήγησιν μακροπροθέσμου δανείου τριάκοντα ἑκατομμυρίων (30.000.000) δραχμῶν ἔναντι ἀκινήτου περιουσίας του διὰ τὴν ἀνέγερσιν τεσσάρων εἰσέτι νέων διδακτηρίων ἤτοι τοῦ Γυμνασίου Καλαμαριᾶς, τοῦ Γυμνασίου Τούμπας, νέου ἱδρυθησομένου Γυμνασίου Συνοικισμῶν Συκεῶν–Νέας Βάρνας. Τὰ ὑπόλοιπα Γυμνάσια τῆς Θεσσαλονίκης ἔχουσι κατάλληλα καὶ ἐπαρκῆ διδακτήρια ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ συστεγάζωνται μετ’ ἄλλων σχολείων μετὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν ἀνωτέρω διδακτηρίων. Ὥστε ἐκ τῶν ἀνωτέρω διαφαίνεται τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ γενικώτερον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν νέων συγχρονισμένων διδακτηρίων καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὅπως καὶ εἰς τὰς λοιπὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Ἂν μάλιστα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν εἰς τὰ Σχολεῖα Μ. Ε. Θεσσαλονίκης ὑπερεδιπλασιάσθη συνεπεία τῆς ἀθρόας μετακινήσεως πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου εἰς τὴν πόλιν ἕνεκα τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ τῆς παρατηρουμένης ἀστυφιλίας εὐλόγως δύναται νὰ ἀχθῇ εἰς συμπέρασμα, ὅτι ἡ στενότης διδακτηριακῶν χώρων ἡ ὁποία προέκυψεν ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀπὸ τετραετίας περίπου ἀντιμετωπίζεται κατ’ ἔτος μὲ τὸν προσήκοντα ρυθμὸν μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζεται γενικῶς ἡ ἀνοικοδόμησις τῆς μεταπολεμικῆς ἀνασυγκροτήσεως. Β) Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν τὰ Σχολεῖα Μ. Ε. Θεσσαλονίκης εἶναι ἐπηνδρωμένα δι’ ἐπαρκοῦς καὶ καταλλήλου διδακτικοῦ προσωπικοῦ ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων εἰς καθηγητὰς ξένων γλωσσῶν καὶ καθηγητὰς τῶν φυσικῶν. Διὰ τῆς ἐπικειμένης ὅμως μεταθέσεως καθηγητῶν ἐκ τοῦ συνταχθέντος ἤδη καὶ δημοσιευθέντος εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως πίνακος μεταθετέων καθηγητῶν ἐντὸς τοῦ ἔτους θὰ συμπληρωθοῦν καὶ τὰ ἐλάχιστα ὑπάρχοντα κενὰ τῶν Γυμνασίων Θεσσαλονίκης. Εὐπειθέστατος

Ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς

Ε. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΧ) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Σιαφλέκη, Α. Χονδρονασίου, Χ. Φιλίππου καὶ Α. Τσιπώρη. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3689) 10.3.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, σχετικοῦ μὲ τὸ ἐν περιλήψει ἀντικείμενον, νὰ σᾶς γνωρίσωμεν, ὅτι παρὰ τὴν ὑφισταμένην σοβαρὰν ἔλλειψιν δυνάμεως εἰς τὸ Σῶμα τῆς Β. Χωροφυλακῆς, διετέθησαν ἐντὸς τοῦ ἔτους 1960 ὑπερπεντήκοντα ὄργανα καὶ ἀνάλογος ἀριθμὸς τροχοφόρων διὰ τὸν τροχιονομικὸν ἔλεγχον εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Θεσσαλίας. Κατόπιν τούτου καὶ τῶν συνεχῶς ἐντεινομένων ἐνεργειῶν τῶν ἐπὶ τούτῳ ὀργάνων πιστεύεται, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀτυχημάτων παρὰ τὴν αὔξησιν τῶν τροχοφόρων θέλει μειωθῆ εἰς τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν ὅριον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Βρανοπούλου. Ἔχομεν τὴν τιμήν, κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3352, 2620 ἀπὸ 3.3.61 ὑμετέρου ἐγγράφου νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τὸ ἐν τῇ ἐρωτήσει τοῦ βουλευτοῦ κ. Βρανοπούλου Δημητρίου, θιγόμενον θέμα περὶ παροχῆς οἰκονομικῶν εὐεργετημάτων εἰς ὡρισμένην κατηγορίαν ἀνθυπαστυνόμων, ἤτοι περὶ ὑπολογισμοῦ χρόνου ὑπηρεσίας διανυθέντος εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχιφύλακος, ὡς τοιούτου διανυθέντος εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπαστυνόμου ἐπὶ τῷ σκοπῷ προσαυξήσεως τῶν ἀποδοχῶν των, βελτιώσεως τῆς συντάξεώς των κλπ. εἶναι γενικωτέρας φύσεως καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν νομίζομεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμισθῇ μεμονωμένως, διότι πιθανὸν νὰ ἐνδιαφέρῃ καὶ ἄλλων κατηγοριῶν ὑπαλλήλους, οἵτινες θέλουσιν ἐγείρει παρομοίας ἀξιώσεις. Κατὰ συνέπειαν φρονοῦμεν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἀνάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Δεσποτοπούλου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὕπερθεν σημειουμένου ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡ ἀπὸ 14.2.1961 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Δεσποτοπούλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν ὑμῖν, συνημμένως, τὴν 8 Μαρτίου ἐ.ἔ σχετικὴν ἀναφορὰν τοῦ παρ’ ἡμῖν Ἐπιθεωρητοῦ Διοικήσεως κ. Παναγιώτου Παμπούκη, ἐξ ἧς προκύπτει, ὅτι, ὅτε οὗτος ἤσκει καθήκοντα Νομάρχου Χίου, δὲν παρέλειψε σκοπίμως νὰ προσκαλέσῃ καὶ τὸν ἐρωτῶντα κ. βουλευτὴν εἰς συνεδρίασιν τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου Χίου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

«Πρὸς Τὴν Α.Ε. τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν Κύριε Ὑπουργέ, Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. πρωτ. 21397)6.3.1961 ὑμετέρας Διαταγῆς, ὅπως ἐν ὄψει τῆς ἀπὸ 14.2.1961 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Δεσποτοπούλου, παράσχω Ὑμῖν σχετικὰς πληροφορίας, λαμβάνω τὴν τιμήν, σὺν τῇ ἐπιστροφῇ τῆς εἰρημένης ἐρωτήσεως, νὰ ἀναφέρω τὰ ἀκόλουθα: Ἐν ἀρχῇ καὶ πρὸ παντὸς ἄλλου, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου διὰ τὴν ὑποβολὴν ἐκ μέρους τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Δεσποτοπούλου τῆς τοιαύτης ἐρωτήσεως καὶ τῆς ἑρμηνείας, τὴν ὁποίαν δίδει εἰς τὴν παράλειψίν μου προσκλήσεώς του εἰς τὸ συγκληθὲν κατὰ Νοέμβριον π.ἔ. Νομαρχιακὸν Συμβούλιον Χίου «καὶ ἐκ προθέσεως προσβολῆς ἑνὸς μέλους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας». Καὶ τοῦτο, διότι κατὰ τὴν μοναδικήν, καθ’ ὅλον τὸ τετράμηνον διάστημα τῆς ἐν Χίῳ θητείας μου, ἐπίσκεψιν τοῦ κ. Δεσποτοπούλου εἰς τὸν Νομὸν καὶ εἰς τὸ Γραφεῖον μου συμπεριεφέρθην αὐτῷ μὲ τὸν ἀπαιτούμενον σεβασμὸν πρὸς τὸ λειτούργημά του καὶ τῷ ἀπέδωσα ὅλας τὰς τιμάς, τόσον κατὰ τὴν ἐν τῷ Γραφείῳ μου ἐπίσκεψιν, ὅσον καὶ κατὰ τὴν ἑπομένην, κατὰ τὴν τελετὴν ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Χίου. Σημειωτέον, ἐπίσης, ὅτι εἰς ἐρώτησίν του περὶ τῶν προβλέψεων ἀποδόσεως τοῦ ἱδρυθέντος ἐν Χίῳ τυροκομείου (καὶ ἦτο τοῦτο τὸ μοναδικὸν θέμα ἐκ τῶν ἀπασχολούντων τὸν Νομὸν Χίου, ὅπερ ἔθιξε), τὸν παρέπεμψα εἰς τὴν Διεύθυνσιν Γεωργίας, ἵνα ζητήσῃ καὶ λάβῃ, κατόπιν τηλεφωνικῆς ἐντολῆς μου, παρουσία του δοθείσης, πάντα τὰ σχετικὰ στοιχεῖα, ἐφ’ ᾧ καὶ ἐξέφρασε τὰς εὐχαριστίας του. Εἰδικώτερον, ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐρωτήσεως, ὅτι δηλαδὴ προσεκάλεσα τοὺς δύο ἑτέρους βουλευτὰς καὶ παρέλειψα σκοπίμως τὸν κ. Δεσποτόπουλον. Κατ’ ἀρχὴν δὲν ἐπρόκειτο νὰ κληθῶσι βουλευταὶ καὶ πολιτευόμενοι εἰς τὸ, ὡς εἴρηται, Νομαρχιακὸν Συμβούλιον. Ἐὰν ἐκλήθησαν οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Μπουρνιᾶς καὶ Ν. Ζορμπᾶς, ὡς καὶ ὁ τέως βουλευτὴς κ. Ἰσίδ. Μαυριδόγλου, τοῦτο ἐγένετο κατόπιν ἐκφρασθείσης σχετικῆς ἐπιθυμίας των. Τοῦτ’ αὐτὸ θὰ ἐγένετο καὶ διὰ τὸν κ. Δεσποτόπουλον, ἐὰν ἐξεφράζετο ἐκ μέρους του σχετικὴ ἐπιθυμία. Τούτων οὕτως ἐχόντων, κατ’ ἀπολύτως ἀντικειμενικὴν ἔκθεσιν, εἰς Ὑμᾶς ἐναπόκειται, κ. Ὑπουργέ, νὰ κρίνητε ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Δεσποτοπούλου καὶ ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἐπιχειρεῖ νὰ δώσῃ εἰς τὴν παράλειψιν προσκλήσεώς του, εἰς τὸ κατὰ μῆνα Νοέμβριον π.ἔ. συγκληθὲν ἐν Χίῳ Νομαρχιακὸν Συμβούλιον, δικαιολογεῖται ἢ οὒ ἐκ τῶν πραγμάτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Μαρτίου 1961

Μετὰ σεβασμοῦ

Π. ΠΑΜΠΟΥΚΗΣ

Ἐπιθεωρητὴς Δ)νσεως». δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Δεσποτοπούλου, Ν. Κιτσίκη καὶ Π. Γλιγλῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1462)27.1.61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2293 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Δεσποτοπούλου, Ν. Κιτσίκη καὶ Π. Γλιγλῆ περὶ συντηρήσεως καὶ κατασκευῆς τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τῆς νήσου Χίου, ἔχομεν τὴν τιμήν, κατόπιν ἐκθέσεως τοῦ Νομάρχου Χίου, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ζημιῶν ἐκ τῶν πλημμυρῶν, ἐκτὸς τοῦ ἀναγραφομένου ἐν τῇ ἐρωτήσει ποσοῦ τῶν 150.000 δραχμ. διετέθησαν ἐπιπροσθέτως καὶ αἱ κάτωθι πιστώσεις: α) Ποσὸν 300.000 δραχμ. ὡς ἔκτακτος ἐπιχορήγησις τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου, διὰ τὰς ἐπαρχιακὰς ὁδούς. β) Ποσὸν 50.000 δραχμ. δι’ ἄμεσον ἀποκατάστασιν ζημιῶν ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ. γ) Ποσὸν 350.000 δραχμ. διὰ τὴν συντήρησιν τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ, ὡς κανονικὴ ἐπιχορήγησις, ἥτις ηὐξήθη κατὰ 100.000 δραχμ. διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῶσιν αἱ ηὐξημέναι ἀνάγκαι. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ δάνειον τῶν 6.000.000 δραχμ. πρὸς τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον, γνωρίζομεν, ὅτι ἡ χορήγησις τούτου ἐνεκρίθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 80000)28.9.1960 ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 30292)13.2.1961 τοιαύτης τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ὑπολείπονται δὲ τυπικαὶ διατυπώσεις διὰ τὴν ἀνάληψιν τούτου ὑπὸ τοῦ Νομαρχιακοῦ Ταμείου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαρτίου 1961.

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Κύριοι βουλευταί, ἤθελον νὰ σᾶς ὑποβάλω μίαν παράκλησιν. Ἐπειδὴ διὰ τὴν σημερινὴν ἡμέραν εἴχομεν καθορίσει ὅπως ἀσχοληθῶμεν μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ, θὰ παρεκάλουν, ἐὰν ἠθέλατε νὰ εἰσέλθωμεν ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ καὶ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν συζήτησιν τῶν προτάσεων νόμων τῶν διαταγμάτων τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ τελειώσωμεν τὸ νομοθέτημα αὐτό, διότι ἐὰν ἀρχίσωμεν ἐρωτήσεις, θέλομεν ἡμίσειαν τοὐλάχιστον ὥραν, ἄλλην μίαν ὥραν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀκυρώσεως τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος περὶ Ι.Κ.Α. καὶ μίαν περίπου ὥραν διὰ ψηφοφορίαν, ὁπότε θὰ καταναλωθῇ ὁλόκληρος ἡ συνεδρίασις. Βεβαίως, ἐὰν συμφωνῆτε, κύριοι, θὰ τὸ κάμωμεν αὐτό. Διότι ἐγώ, βεβαίως, δὲν δύναμαι νὰ κάμω τίποτε ἄνευ τῆς ἐγκρίσεώς σας.

§10Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ πρότασις ἡ ὁποία ἐπαναφέρει τὸ διάταγμα περὶ Ι.Κ.Α. εἶναι τῆς παρατάξεώς μας, ἐπειδὴ ἀναγνωρίζομεν, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ καὶ σημαντικὸν εἶναι καὶ ἐπεῖγον εἶναι, διότι ὑπάρχουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εὕρουν μίαν ὁποιανδήποτε λύσιν εἰς τὸ θέμα των, ἡ παράταξίς μας ἀποδέχεται νὰ γίνῃ ἀμέσως ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου.

§11Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν εἴχατε θέσει τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ἐγένετο ἀποδεκτόν, ὁμοφωνίᾳ ὅλων τῶν κομμάτων, ὅπως ἡ σημερινὴ συνεδρίασις ἀφιερωθῇ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Θὰ γίνῃ ἡ προεκφώνησις. Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 1, 3, 4 καὶ 5 νομοσχέδια τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως κρατοῦνται. Θὰ συζητηθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 2. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας συμβάσεως περὶ παροχῶν ὑπὲρ Ἑλλήνων ὑπηκόων θιγέντων ὑπὸ ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Γ. Λύχνος, εἶναι ἀπών.

§13Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἅμα τῇ εἰσόδῳ σας εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχετε, ἦλθον νὰ ἐγγραφῶ εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον καὶ εἶδον παραδόξως ἕνα κατάλογον ὁλόκληρον βουλευτῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν πρὸ ἐμοῦ, καὶ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ποία διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ἐπιτρέπει τὴν διὰ τηλεφώνου ἐγγραφήν;

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχετε δίκαιον. Εἶχον δώσει σχετικὴν ἐντολήν, πάντοτε αἱ ἐγγραφαὶ νὰ γίνωνται ἅμα τῇ ἐκφωνήσει τῶν νομοσχεδίων. Ἀτυχῶς, εἶχεν ἐπικρατήσει αὐτὴ ἡ συνήθεια κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς πολυτίμους συνεργάτας μου ἠναγκάσθην νὰ κάμω σχετικὰς συστάσεις νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ αὐτό. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἤδη ἐγένετο αὐτό, δὲν δύναμαι νὰ τὸ μεταβάλω. Κάμνω, ὅμως, τὴν δήλωσιν, ὅτι τηλεφωνικαὶ ἐγγραφαὶ δὲν πρόκειται νὰ γίνουν εἰς τὸ μέλλον. Τὸ ἔχω δηλώσει ἐπανειλημμένως, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται αὐτό. Ἄλλος τηλεφωνεῖ εἰς ἐμέ, ἄλλος εἰς τὸν κ. Γενικὸν Γραμματέα. Αὐτὸ δὲν τὸ λέγει πουθενὰ ὁ Κανονισμός. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ἅμα τῇ ἐκφωνήσει τοῦ νομοσχεδίου. Δεδομένου, ὅτι θεωρῶ τὸ σημείωμα τῆς ἐγγραφῆς τῶν βουλευτῶν ὡς ἕνα δημόσιον ἔγγραφον, ὅπως εἶναι τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου, καλὸν εἶναι αἱ ἐγγραφαὶ νὰ γίνωνται ἐπὶ τῆς ἕδρας. Συνεπῶς, τώρα, κ. Θεοδοσιάδη, ἐγένετο ἡ ἐγγραφή, τὶ νὰ κάμωμεν; Δηλῶ, ὅμως, ὅτι δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ.

§15Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Ἐτηλεφώνησα εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ἐὰν θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Γνωρίζω τὸν Κανονισμὸν καὶ δὲν τοῦ εἶπα νὰ μὲ ἐγγράψῃ ὡς ὁμιλητήν, ἀλλὰ μόλις εἰσήλθατε, ἀνῆλθα εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐγγραφῶ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσω τελευταῖος.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ ὁμιλήσητε τελευταῖος, διότι ὑπάρχει ὁ λόγος καὶ ὁ ἀντίλογος. Συνεπῶς, θὰ ὁμιλήσητε, ἴσως, τρίτος. Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§17Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡρίσθην ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Κοινοβουλευτικήν. Δυστυχῶς, ἠσθένησα τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ δὲν παρευρέθην καὶ δι’ ἐπιστολῆς μου ἐγνωστοποίησα, ὅτι ἀσθενῶ. Ἐζήτησα νὰ μάθω κατόπιν, ἐὰν ἀντικατεστάθην καὶ μοῦ εἶπαν ὄχι, ἀλλὰ κατὰ τὴν συνεδρίασιν, θὰ εἰσηγηθῶ ἐκ μέρους τῆς μειοψηφίας. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος σᾶς τὸ εἶπεν αὐτό;

§19Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν σας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζω. Δύνασθε νὰ κατονομάσητε τὸ πρόσωπον ποὺ σᾶς ἔδωσε τὴν πληροφορίαν;

§21Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν εἰδοποιήθην, ὅτι ἀντικατεστάθην. Συνεπῶς, ἢ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὁρισθῇ ἕνας ἕτερος τῆς μειοψηφίας ὡς εἰσηγητής, ἢ, ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν ἔγινε, νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μερκούρη, ἐφ’ ὅσον δὲν εἰσηγήθητε τὸ νομοσχέδιον, δὲν ὑπήρξατε εἰσηγητής. Δὲν συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον ἀπουσίᾳ τῆς παρατάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκετε. Διακεκριμένοι συνάδελφοί σας ἐκ τῆς ἀριστερᾶς, ἀσφαλῶς, θὰ ἦσαν παρόντες. Συνεπῶς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι δὲν ἐξεπροσωπήθη κατὰ τὴν συζήτησιν ἡ παράταξίς σας. Τὸ θέμα τοῦ ὅτι δὲν ὑπήρξατε εἰσηγητής, εἶναι προσωπικὸν καὶ ἀφορᾷ σᾶς. Ἐὰν δὲν ἦτο οὐδεὶς ἐκ τῆς παρατάξεώς σας, τότε θὰ ὑπῆρχε ἕνα θέμα. Ἐπῆγε κανεὶς ἀπὸ τὴν παράταξίν σας;

§23Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ θέματος. Δὲν ὑπῆρχε κανεὶς ἄλλος πλὴν ἐμοῦ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα τὶ θέλετε; Ἀφοῦ δὲν κατεθέσατε ἔκθεσιν εἰσηγήσεως, πῶς θέλετε νὰ ἐπιμένετε, ὅτι εἶσθε εἰσηγητής; Ἡ ἔκθεσις δὲν σᾶς ἀναφέρει ὡς εἰσηγητήν. Διαβάσατέ την. Ἐμένα δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, ἀλλὰ δὲν τὸ εὑρίσκω σωστό, ὅτι πρέπει σεῖς νὰ ὁμιλήσητε.

§25Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν ζητῶ τίποτε τὸ ἀντικανονικόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε εἰσηγητὴς καὶ μὴ ἐπιμένετε, παρακαλῶ.

§27Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ὑπῆρξα καὶ ἐπληροφορήθην, ὅτι δὲν ἀντικατεστάθην.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μερκούρη, εἰσηγητὴς κατὰ τὸν Κανονισμόν, λέγετε ἐκεῖνος, ποὺ εἰσηγήθη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Εἶναι τόσον στοιχειῶδες αὐτό, ὥστε σεῖς παλαιὸς κοινοβουλευτικὸς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι τὸ ἀγνοεῖτε. Μὴ μοῦ θέτετε, λοιπόν, καινὰ δαιμόνια. Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ προτιμήσω τὸν κ. Τούμπαν.

§29Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Οὔτε καὶ ἐγὼ ἔχω τίποτε μὲ τὸν κ. Τούμπαν, ἀλλὰ κάποιος πρέπει νὰ κάμῃ μίαν εἰσήγησιν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει, οὔτε ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας.

§31Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι εἰς βάρος τῆς πλειοψηφίας, προκειμένου νὰ συζητηθῇ ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε αὐτά. Τώρα ἐχάσαμε τόση ὥρα ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἑνὸς τόσον σοβαροῦ θέματος. Θὰ εἶχε τελειώσει ὁ κ. Τούμπας.

§33Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον συνέβη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῶ ἐκ τῶν πρώτων.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω, τηλεφωνικαὶ ἐγγραφαὶ δι’ ἐπερωτήσεις ἢ διὰ νομοθετήματα, δὲν θὰ γίνωνται δεκταί.

§35Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Δὲν τὸ ἐφαρμόζετε ὅμως.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πιτούλη, ἐὰν γίνετε Πρόεδρος, νὰ τὸ ἐφαρμόσητε.

§37Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τὸν λόγον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§39Φ. ΠΙΤΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεστηρίξατε, ὅτι ἐγγραφαὶ ἀπὸ τηλεφώνου εἰς τὸν κατάλογον τῶν ρητόρων εἶναι παράτυποι καὶ παρὰ τὸν Κανονισμόν. Ἄρα θεωρεῖτε τὴν ἐγγραφὴν ὡς δημόσιον ἔγγραφον. Ἡ κύρωσις τῶν παρατύπων δημοσίων ἐγγράφων, καὶ οὕτω πρέπει νὰ ληφθῇ ἡ ἐγγραφή, ἡ κύρωσις εἶναι, ὅτι δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν. Ἐνῷ ἀναγνωρίζετε τὸ παράτυπον, παρὰ ταῦτα τὸ θέτετε εἰς ἐφαρμογήν. Καὶ ἐν συνεχείᾳ ἔρχεσθε νὰ εἴπητε, ὅτι τοῦτο δὲν θὰ συμβῇ εἰς τὸ μέλλον. Σᾶς προειδοποιῶ, ὅτι εἶναι φυσικὸν νὰ συμβῇ εἰς τὸ μέλλον, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπιβάλλετε τὴν ἐπιβαλλομένην κύρωσιν τοῦ νὰ μὴ ἰσχύσῃ τὸ ἔγγραφον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πιτούλη, ἡ κύρωσις πρέπει νὰ ἀφορᾷ ἐκείνους ποὺ δὲν ἠρνήθησαν τὴν ἐγγραφήν, προφανῶς, ἐκ λεπτότητος πρὸς τοὺς βουλευτὰς καὶ ἐν ἀπολύτῳ καλῇ πίστει, ἀσφαλῶς δέ, ἐκ παρεξηγήσεως, καθ’ ὅσον κατὰ τὸ παρελθὸν ἐπανειλημμένως εἶχε τοῦτο συμβῆ, καὶ ὄχι ἐκείνους ποὺ ἐζήτησαν καὶ οἵτινες ἔμειναν μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐνεγράφησαν. Ὁ κ. Ι. Τούμπας, ἔχει τὸν λόγον.

§41Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου, κυροῦται ἡ συναφθεῖσα σύμβασις μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως Ἀθηνῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Βόννης, περὶ ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ. Πλεῖσται ὅσαι συμβάσεις ἔχουν ἔλθει πρὸς κύρωσιν κατὰ καιροὺς ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν βελτιώσεις καὶ τροποποιήσεις. Σπανίως, ὅμως, ἔρχονται πρὸς κύρωσιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τοιαύτης σημασίας συμβάσεις, ὡς ἡ ὑπὸ κύρωσιν τοιαύτη. Ἔχομεν ἐνώπιόν μας πρὸς κύρωσιν σύμβασιν διὰ τῆς ὁποίας διαιωνίζεται καὶ ἐπιβάλλεται ἡ κατοχύρωσις ἠθικῶν ἀξιῶν καὶ ὑψηλῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι χαρακτηρίζουν ἀπὸ αἰώνων τὴν Φυλήν μας καὶ ἀποτελοῦν θεμέλιον τῆς Δημοκρατίας μας. Εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς ἀνθρωπότητος, ὅτι ἐγκλήματα διαπραχθέντα ἀπὸ τὴν Πατρίδα ἐκείνων ποὺ τὰ διέπραξαν ἀναγνωρίζονται ἀπὸ αὐτοὺς καὶ τὰ θύματα ἀποζημιώνονται ἀπὸ τὴν Πατρίδα αὐτῶν τούτων τῶν διαπραξάντων τὰ ἐγκλήματα αὐτά. Εἰδικώτερον ἡμεῖς Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν ὑποστῆ κατ’ ἐπανάληψιν τὸ ἔγκλημα τῆς γενοκτονίας, πρέπει νὰ εἴμεθα ἰδιαιτέρως εὐαίσθητοι εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ τὴν ρύθμισιν τοιούτων θεμάτων. Πιστεύω, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἱστορικὸν κείμενον ὑψίστης σημασίας. Διότι διὰ τούτου θὰ διακηρύξωμεν τὴν ἔννοιαν τῆς ἐλευθερίας καὶ τοῦ σεβασμοῦ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ἀνθρώπου, θὰ στιγματισθῇ δὲ πέραν τούτων καὶ τὸ εἰδεχθὲς ἔγκλημα τῆς γεννοκτονίας. Ἡ σύμβασις, τὴν ὁποίαν καλούμεθα νὰ κυρώσωμεν, βασίζεται ἐπὶ ὡρισμένων δεδομένων, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ μεταβάλλωμεν. Διὰ τῆς συμβάσεως ἀναφέρονται περιοριστικῶς οἱ δικαιοῦχοι τῶν ὑπ’ αὐτῆς παρεχομένων παροχῶν. Ἡ σύμβασις κανονίζει τὰς προϋποθέσεις βάσει τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ δικαιούχου. Κατὰ συνέπειαν δὲν δύναται διὰ τοῦ παρόντος ἡ Κυβέρνησις νὰ καθορίσῃ ποῖα εἶναι τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ, διότι ἡ σύμβασις εἰς τὸ ἄρθρον 1 εἶναι σαφής. Οἱαδήποτε τροποποίησις θὰ πρέπει, συνεπῶς, νὰ κυρωθῇ διὰ νεωτέρας συμβάσεως μεταξὺ Ἀθηνῶν– Μπόν. Τὸ νομοσχέδιον, ὅμως, εἰς ὡρισμένα ἄρθρα του ἀφίσταται τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως καὶ ἐφιστῶ ἐν προκειμένῳ τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ὡρισμένα ἐκ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου πρέπει νὰ τύχουν τροποποιήσεως, διότι ἂν γίνῃ τὸ νομοσχέδιον δεκτὸν ὡς ἔχει, τροποποιεῖται ριζικῶς ἡ σύμβασις, ὁπότε, ὡς ἀνέφερον ἀνωτέρω, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ νεωτέρα πλέον σύμβασις. Βασικὰ στοιχεῖα τῆς συμβάσεως εἶναι, ὅτι δι’ αὐτῆς γίνεται ἀναγνώρισις τῆς στερήσεως ἐλευθερίας, ὁρισμὸς ὑπηκοότητος καὶ βαθμὸς συγγενείας. Ὡς, ὅμως, εἶναι διατυπωμένον τὸ νομοσχέδιον, ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι καὶ εἰς τὰ τρία αὐτὰ σημεῖα ἀντίκειται πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα τῆς Συμβάσεως. Τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει, ὅτι ὡς στέρησις ἐλευθερίας νοεῖται ἡ κάθειρξις εἰς φυλακὰς ἐν Ἑλλάδι καὶ ἀλλοδαπῇ ἢ ὁ περιορισμὸς εἰς στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν εἶναι ὀρθὸς ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς τοῦ ὅρου στερήσεως ἐλευθερίας. Διὰ νὰ δογματίσωμεν ἐπὶ τοῦ ὅρου πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὰ περιοριστικὰ μέτρα ποὺ ἔλαβε καὶ τὰ ἐντάλματα συλλήψεως ποὺ ἐξέδωσε τὸ γερμανικὸν Ράϊχ ἐναντίον τῶν Ἑβραίων, εὐθὺς μετὰ τὴν κήρυξιν τοῦ πολέμου. Ἐπὶ 70.000 Ἑβραίων Ἑλλήνων μόνον 7.000 κατώρθωσαν νὰ διαφύγουν τὴν σύλληψιν, κρυπτόμενοι. Ἐκ τῶν 63.000 Ἑλληνοεβραίων μόνον 3.000 ἐπέστρεψαν. Οἱ 63.000 ἐξωντώθησαν τελείως εἰς τὰ κρεματόρια καὶ τοὺς θαλάμους ἀερίων. Διὰ νὰ σωθοῦν πολλοὶ ἠναγκάσθησαν νὰ κρυφθοῦν ἢ νὰ καταφύγουν εἰς τὰ βουνά. Στέρησις, ὅμως ἐλευθερίας εἶναι καὶ αὐτὴ καὶ ὄχι μόνον ἡ φυλακή. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἐφ’ ὅσον ἓν ἄτομον δὲν δύναται νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἐπάγγελμά του ἐλευθέρως, νὰ κυκλοφορήσῃ ἐλευθέρως, νὰ ἐκτελέσῃ τὰ θρησκευτικά του καθήκοντα, νὰ συζήσῃ μετὰ τῆς οἰκογενείας του, εἶναι τοῦτο σαφῶς στέρησις ἐλευθερίας. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ πρέπει νὰ τροποποιηθῇ, διότι ἄλλως θὰ εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς τὰς ἀρχὰς ποὺ παρεδέχθημεν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία ρητῶς ἀναφέρει τὴν ζημίαν τῆς ἐλευθερίας. Ἕτερον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀντίκειται ἐπίσης πρὸς τὴν σύμβασιν, εἶναι ὁ καθορισμὸς τοῦ βαθμοῦ συγγενείας τῶν δικαιούχων. Ἰδοὺ τὶ λέγει ἡ σύμβασις: «πρὸς ὄφελος τῶν ἐπιζησάντων οἰκείων». Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ἐὰν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὴν περίπτωσιν γενοκτονίας ποὺ ἔγινε, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θέτωμεν τὸν πρῶτον βαθμόν, διότι ὁλόκληροι οἰκογένειαι ἀπήχθησαν καὶ ἐξωντώθησαν εἰς τὰ κρεματόρια καὶ ἑπομένως, δὲν ἀπέμειναν κληρονόμοι Αʹ βαθμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Μπόν, ρητῶς ἀντελήφθη, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς συγγενεῖς τῶν θυμάτων, ὅπως, ὅμως, εἶναι διατυπωμένον τὸ νομοσχέδιον ἀγνοοῦμεν τοὺς συγγενεῖς. Κατὰ τὴν γνώμην μου, πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ ὁ βαθμὸς συγγενείας μέχρι 4ου βαθμοῦ. Ἄλλως τε ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν τῶν προσώπων δὲν ὑπερβαίνει τοὺς 1.000 καὶ ἑπομένως, δὲν θὰ ὑπάρξῃ σημαντικὴ ἐπιβάρυνσις οἰκονομική. Ἕνα ἄλλο σημεῖον, τὸ ὁποῖον μένει λεπτὸν καὶ τὸ ὁποῖον οὐσιαστικῶς θὰ ἐκθέσῃ τὴν Ἑλλάδα, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔναντι τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη ἐπὶ παρομοίου θέματος, εἶναι τὸ θέμα τῆς ὑπηκοότητος. Συγκεκριμένως, διὰ τοῦ νομοσχεδίου δίδεται ἀποζημίωσις εἰς τοὺς διατηροῦντας σήμερον τὴν Ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα. Ἡ σύμβασις, ὅμως, ὁμιλεῖ διὰ τοὺς διωχθέντας, ὅταν εἶχον τὴν Ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα, τότε. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἕνας ὁ ὁποῖος εἶχεν Ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα κατὰ τὰ ἔτη τῆς κατοχῆς νὰ εἶχε διωχθῆ καὶ ὁ ὁποῖος διὰ διαφόρους λόγους ἠναγκάσθη κατόπιν διὰ νὰ εὕρῃ νέαν τύχη νὰ ὑπάγῃ εἰς ἄλλο Κράτος καὶ ἐκεῖ, εἴτε χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ, ὅπως συνέβη εἰς τὸ Ἰσραήλ, εἴτε λόγῳ ἀνάγκης διὰ ποῖον λόγον θὰ ἔλθῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, Κυβέρνησις χώρας, τῆς ὁποίας ἦτο ὑπήκοος, ὅταν ἐδιώχθη καὶ διὰ τὴν δίωξιν τοῦ ὁποίου δίδει ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἀποζημίωσιν, νὰ ἀγνοήσῃ τὸ γεγονὸς ἐκεῖνο μόνον καὶ μόνον, διότι ἐκ τῶν ὑστέρων, εἴτε ἐκ λόγων ἀλλοτρίων τῆς θελήσεώς του, εἴτε λόγῳ βιοτικῶν ἀναγκῶν ἠναγκάσθη νὰ ἀλλάξῃ τὴν ὑπηκοότητά του. Νομίζω, ὅτι τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀντίκειται ρητῶς εἰς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τῆς συμβάσεως τῆς Μπόν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει. Ὅλοι ὅσοι τότε ἦσαν Ἑλληνικῆς ὑπηκοότητος, ἀνεξαρτήτως τῆς ὑπηκοότητος, τὴν ὁποίαν ἔχουν σήμερον, ὀφείλουν καὶ εἶναι δίκαιον νὰ ἀποζημιωθοῦν. Πέραν αὐτῶν, κ. συνάδελφοι, τὰ ὁποῖα λεπτομερέστατα, βεβαίως, θὰ ἐκτεθοῦν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἐπιθυμῶ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν σας τὸ θέμα τῆς ἐνδεχομένης μειώσεως τοῦ ποσοῦ. Ἐπειδὴ εἶναι δυνατὸν διὰ διαφόρους λόγους τὸ ποσὸν νὰ μειωθῇ ὡς πρὸς κάθε δικαιοῦχον, καὶ νὰ ὑπάρξῃ ἕνα παθητικὸν ὑπόλοιπον, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ νομοσχέδιον προβλέπει, ὅπως προβλέπει καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς περισσείας τοῦ ποσοῦ, προβλέπει τὴν ἀνάλογον ἐλάττωσιν τῶν ἀποζημιώσεων τῶν δικαιούχων. Αὐτὸ τὸ θέμα, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβοδίκαιον. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως ἕνας ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε θῦμα ὁ ἴδιος, ὁ ὁποῖος ἦτο ὅμηρος, ὁ ὁποῖος ὑπέστη ἀναπηρίαν, μὲ ἕνα, ὁ ὁποῖος κληρονομεῖ ἀπὸ ἕνα ποὺ ὑπῆρξε θῦμα. Αὐτός, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε θῦμα ὁ ἴδιος, αὐτὸς ἐφυλακίσθη, αὐτὸς ἐδιώχθη, αὐτὸς ἐκινδύνευσε. Ὁ κληρονόμος δὲν ἐκινδύνευσεν ὁ ἴδιος. Δὲν εἶναι ἑπομένως λογικὸν καὶ δίκαιον νὰ ἐξισωθοῦν αἱ δύο αὐταὶ περιπτώσεις. Ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις μειώσεως τοῦ ποσοῦ, ἔχω καταθέσει καὶ σχετικὴν τροπολογίαν, νὰ μειωθῇ τὸ ποσὸν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κληρονομικῷ δικαίῳ καθίστανται δικαιοῦχοι. Δὲν ἐπεκτείνεται, ὀρθῶς, αὐτό, ἐπὶ τῶν ἀμέσων συγγενῶν, διότι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ διανοοῦμαι, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστοῦν κακομεταχείρισιν αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανά. Ἀποκλείεται καὶ διὰ τούτους. Συγκεκριμένως ἔχω συντάξει τροπολογίαν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος. Κύριε Ὑπουργὲ καὶ κ. συνάδελφοι, ἡ βάσις, ἡ κεντρικὴ σκέψις τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἡ ὁποία περιποιεῖ τιμὴν εἰς ἀμφότερα τὰ συμβαλλόμενα μέρη, εἶναι ἡ ἠθικὴ δικαίωσις τῶν θιγέντων καὶ ὁ ἠθικὸς στιγματισμὸς τῶν ληφθέντων τότε μέτρων παρὰ τῶν ἐθνικοσοσιαλιστῶν. Εἶναι τελείως εἰς δευτερεύουσαν μοῖραν τὸ θέμα τὸ ὑλικόν. Καὶ χαίρω διὰ τὴν τοιαύτην τοποθέτησιν τοῦ θέματος, διότι εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχήν, καὶ εἰς τὴν σημερινὴν κοινωνίαν, πιστεύω, ὅτι πρέπει πάντοτε νὰ εἶναι ὑψηλότεραι αἱ ἠθικαὶ ἔννοιαι ἀπὸ τὰς ὑλικὰς ἀνάγκας. Διὰ τοῦτο, ὀρθῶς, καὶ συμφωνῶ κατὰ τοῦτο πρὸς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὑπὸ κρίσιν, ἔχουν ἀποκλεισθῆ καὶ ἀπὸ τὴν σύμβασιν καὶ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον ἅπασαι αἱ περιπτώσεις ἀποζημιώσεως ὑλικῶν ζημιῶν, φθορῶν ὑλικῶν στοιχείων, ἐξ οἱωνδήποτε λόγων προερχομένων. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῶν γενικῶν ἀρχῶν, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, θέματα ὅπως εἶναι ἡ ἔννοια τῆς στερήσεως τῆς ἐλευθερίας, ὅπως εἶναι ἡ ἔννοια τῶν συγγενῶν, ἢ ἔννοια τῆς ὑπηκοότητος, νὰ παραμείνουν ἀσυμπλήρωτα εἰς τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία ἡ ὕπαρξις μιᾶς ὡλοκληρωμένης ἠθικῆς ἐμφανίσεως τῆς συμβάσεως καὶ ἰδίως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Πρέπει τὸ Κοινοβούλιον εἰς τὰ θέματα αὐτά, νὰ τροποποιήσῃ τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε νὰ ἑδράζεται τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τῶν ἠθικῶν ἐννοιῶν, τὰ ὁποῖα ἐπεδιώκει νὰ ἀποκαταστήσῃ ἡ σύμβασις μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Βόννης. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§43Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, βαθεῖαν ἱκανοποίησιν καὶ συγκίνησιν, δύναμαι νὰ εἴπω, δοκιμάζει ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη ἀπὸ τὴν κατάθεσιν καὶ συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου ἡ σημασία εἶναι πρόδηλος. Ἔχει περάσει μία 20ετία ἀπὸ τὰ φοβερὰ ἐκεῖνα γεγονότα τῆς κατοχῆς καὶ τῶν ἐκτελέσεων, τὰ ὁποῖα ἐζήσαμεν ὅλοι μας, 20ετία, δύναμαι νὰ εἴπω, δραματικὴ διὰ τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ, 20ετία κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέμενον τὰ θύματα τὴν ἡμέραν αὐτήν, ποὺ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις θὰ ἀνεγνώριζε τὴν βασικὴν ἀρχὴν τῆς κἄποιας ἠθικῆς ἐπανορθώσεως τῶν ὠμοτήτων, αἱ ὁποῖαι διεπράχθησαν εἰς βάρος ἰδίως τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ. Τὸ νομοσχέδιον, κ. βουλευταί, ἀναβιβάζει τοὺς ἐκτελεσθέντας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν καὶ τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, εἰς 16.500.

§44Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ποῦ τὸ λέγει;

§45Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως, δὲν ἐξεφράσθην καλῶς. Σᾶς εἶπον, ὅτι οἱ ἐκτελεσθέντες, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων ποὺ ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν καὶ τὰ ὁποῖα ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ἀνέρχονται εἰς 16.500.

§46Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Οἱ δικαιοῦχοι. Οἱ ἐκτελεσθέντες εἶναι περισσότεροι.

§47Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἐκτελεσθέντες, λοιπόν, εἶναι 16.500, οἱ ἐκτοπισθέντες καὶ οἱ φυλακισθέντες ἀνέρχονται εἰς 33.000. Εἰς αὐτὸν τὸν ἀριθμόν, κ. συνάδελφοι, τὸν τεράστιον, δὲν συμπεριλαμβάνονται αἱ ἑκατόμβαι τῶν Ἰσραηλιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνέρχονται, ἐπίσης κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰ στοιχεῖα τῆς ἰδίας τῆς Ἰσραηλινῆς Κοινότητος, εἰς 63.000. 67.000 περίπου ἦσαν οἱ ἐκτοπισθέντες εἰς τὰ διάφορα στρατόπεδα συγκεντρώσεως εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ ἐξ αὐτῶν διεσώθησαν μόνον 3.500. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ ἐκπροσωπῶ μίαν ἐπαρχίαν, τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, ἡ ὁποία ἐπλήρωσε βαρὺν τὸν φόρον τοῦ αἵματος εἰς τὴν ναζιστικὴν θηριωδίαν. Διότι ὅλοι γνωρίζετε ὑπὸ ποίας τρομερὰς συνθήκας ὁλόκληρος ὁ ἄρρεν πληθυσμὸς τῆς ἐπαρχίας, τῆς πόλεως τῶν καλαβρύτων καὶ ἑνὸς ἀριθμοῦ 10–15 συνοικισμῶν κατεσφάγη κατὰ τρόπον πρωτοφανῶς ἄγριον. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναλάβω τὰ τρομερὰ ἐκεῖνα γεγονότα, ὁπότε ὅλοι οἱ κάτοικοι συνεκεντρώθησαν ἐκεῖ, μὲ τὴν ἀπατηλὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ τοὺς στείλουν κἄπου, καὶ τοὺς ἐξετέλεσαν δι’ ὁμαδικῶν πυροβολισμῶν, ἐνῷ, παραλλήλως, τὴν ἰδίαν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξετελεῖτο ὁλόκληρος ὁ ἄρρην πληθυσμός, ἡ πόλις τῶν Καλαβρύτων ἐγένετο παρανάλωμα τοῦ πυρός. Καὶ ταὐτοχρόνως, κατὰ τὴν αὐτὴν ὥραν, τὰ γυναικόπαιδα ἐνεκλείσθησαν ὁμαδικῶς εἰς τὸ οἴκημα τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἐτίθετο πῦρ, ἐσώθησαν δὲ ὡς ἐκ θαύματος. Ἀντιλαμβάνεσθε ποία ἦτο ἡ τραγικὴ θέσις τῶν θυμάτων καὶ τῶν γυναικοπαίδων, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν ἐγκαταλελειμμένα, ἄνευ οὐδενὸς πόρου, οὐδενὸς προστάτου, ἄνευ περιουσίας, εἰς κατάστασιν ἀπογνώσεως καὶ ἐξαθλιώσεως. Βεβαίως, τὸ Κράτος, αἱ κατὰ περιόδους Κυβερνήσεις ἀναμφισβητήτως ἔλαβον σειρὰν μέτρων, ἀρχικῶς διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν θυμάτων, κατόπιν διὰ τὴν στέγασιν αὑτῶν, ὡς καὶ ἀργότερον διάφορα ἄλλα μέτρα. Ἀλλὰ τὰ μέτρα αὐτὰ οὔτε ἱκανά, οὔτε ἐπαρκῆ ἦσαν, διὰ νὰ ἀνακουφίσουν τὴν συμφορὰν καὶ τὸν ὄλεθρον, τὸν ὁποῖον ὑπέστησαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι καὶ τὴν ἀθλιότητα. Τὸ 1950 ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ συντάξεων, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἀτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ ἀποστερήσῃ τὰ θύματα τῆς Ναζιστικῆς θηριωδίας ἑνὸς πενιχροῦ βοηθήματος, τὸ ὁποῖον ἐλάμβανον. Πράγματι εὑρέθησαν εἰς ἔτι περαιτέρω ἀπόγνωσιν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Γερμανία ἀπεκατεστάθη καὶ ἐπανῆλθεν εἰς τὴν προτέραν της οἰκονομικὴν ἀκμὴν καὶ φυσικὸν ἦτο νὰ ἀναμένουν τὰ θύματα κἄποιαν ἱκανοποίησιν καὶ ἐπανόρθωσιν τῆς συμφορᾶς, εἰς τὴν ὁποίαν τοὺς ἐβύθισεν ἡ Ναζιστικὴ θηριωδία. Ἄλλως τε, αὐτὴν τὴν ἀποκατάστασιν τὴν εἶχον ὑποσχεθῆ οἱ σύμμαχοι διὰ τῆς γνωστῆς διακηρύξεως τοῦ Ὀκτωβρίου 1943, τῆς ὑπογεγραμμένης ὑπὸ τῶν τότε Ἀρχηγῶν Κρατῶν Τσῶρτσιλ, Ροῦζβελτ καὶ Στάλιν. Ἐν συνεχείᾳ, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἡ Γερμανία ἀνεγνώρισε τὸ δικαίωμα αὐτὸ διὰ τὰς ἄλλας χώρας καὶ διὰ διμερῶν συμφωνιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς ἐκτέλεσιν τῶν συμφωνιῶν Βόννης– Παρισίων, ἀνεγνωρίσθη τὸ δικαίωμα τῆς ἀποζημιώσεως εἰς τὰ θύματα τῶν ὁμαδικῶν αὐτῶν ἐκτελέσεων. Ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτὸ ἡ Ἑλλὰς καθυστέρησε, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τὰς ἀνησυχίας καὶ διαμαρτυρίας. Εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι κατώρθωσε νὰ παρακάμψῃ σειρὰν ἐμποδίων καὶ δυσχερειῶν, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται σήμερον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, νὰ ἐπικυρώσῃ διὰ τῆς ψήφου της. Αἱ δυσχέρειαι, ἐπαναλαμβάνω, ἦσαν πάρα πολλαὶ καὶ τοῦτο ἦτο εἷς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον δύναται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ἰδίᾳ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἤχθη ἐνώπιον ἡμῶν. Δὲν λησμονοῦμεν, κύριοι, τὴν σφοδρὰν ἐπίθεσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ διὰ τοῦ τύπου, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ διὰ δῆθεν ἀπεμπόλησιν τῶν δικαιωμάτων, τῶν ἱερῶν αὐτῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν ὑποχρεώσεών μας ἀπέναντι τῶν θυμάτων αὐτῶν. Δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν πόσον βιαιοτάτη καὶ ὀξυτάτη ὑπῆρξεν ἡ ἐπίθεσις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἰδίως τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγκληματιῶν πολέμου καὶ ὅταν ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐβεβαίωνεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς ἀναγεννηθείσης Γερμανίας εὑρίσκοντο εἰς καλὸν στάδιον, καὶ ὅτι ἐπρόκειτο συντόμως νὰ καταλήξωμεν εἰς εὐτυχὲς ἀποτέλεσμα, καὶ ἡ βεβαίωσις αὕτη ἐγένετο δεκτὴ ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν μὲ εἰρωνικὰ σχόλια καὶ χλευασμούς, δύναμαι νὰ εἴπω. Καὶ ὅμως, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις χειρισθεῖσα μὲ ὑπομονήν, ἐπιμονήν, σύνεσιν καὶ λίαν ἐπιδεξίως τὸ θέμα, ἔφθασεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται σήμερον νὰ ἐπικυρώσωμεν διὰ τῆς ψήφου μας. Βεβαίως, τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ πλήρη δικαίωσιν. Διότι τίποτε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνακουφίσῃ, νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν ψυχικὴν ὀδύνην, τὸ δρᾶμα, τὸ ὁποῖον ὑπέστησαν τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ, νὰ διαφωνήσω μὲ τὸν κ. Τούμπαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔννοιαν τῆς συγγενείας. Διότι ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ψυχικῆς ὀδύνης τῶν θυμάτων. Πάντως, ὅμως, ἀποτελεῖ μίαν ἀρκετὴν ἀνακούφισιν καὶ ἐὰν συγκρίνῃ κανεὶς τὰ ἐπιτευχθέντα ὑπὸ ἄλλων Κρατῶν, δύναται νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις κατήγαγε μίαν πραγματικὴν ἐπιτυχίαν, διὰ τὴν ὁποίαν —ἐγὼ τοὐλάχιστον κολακεύομαι νὰ πιστεύω, ὅτι ἐκπροσωπῶν τὰ θύματα τῆς ἐπαρχίας μου— τὰ θύματα τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων εἶναι κατὰ κἄποιον τρόπον ἱκανοποιημένα καὶ ἐκφράζουν τὰς εὐχαριστίας πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι μεταξὺ τῶν ἄλλων δυσχερειῶν, τὰς ὁποίας εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἦτο τὸ νὰ περιληφθοῦν εἰς τὴν ἔννοιαν τῶν θυμάτων καὶ τὰ θύματα τῶν ὁμαδικῶν ἐκτελέσεων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξετελέσθησαν, οὔτε διὰ λόγους θρησκευτικούς, οὔτε διὰ λόγους φυλετικούς, τοῦτο ἀποτελεῖ ἕνα μεγάλον κατόρθωμα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον τὸ διακρίνει —καὶ ὀφείλω νὰ τὸ τονίσω— μία πλήρης σαφήνεια, ἁπλότης σκέψεως καὶ ἓν ἐντελῶς πρακτικὸν πνεῦμα. Ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι ἀπὸ τὰ ὀλίγα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἤχθησαν ἐνώπιον ἡμῶν κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι τέλεια νομοθετικῶς, οὐσιαστικῶς καὶ πρακτικῶς. Εἰς τὸ θέμα τῶν δικαιούχων τῆς ἀποζημιώσεως ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου ὑπῆρξε πλήρης, διὰ τὴν ὁποίαν συγχαίρω ἰδιαιτέρως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Τὴν ψυχικὴν ὀδύνην, κύριοι, δὲν τὴν ὑπέστησαν, οὔτε τοῦ δευτέρου, οὔτε τοῦ τρίτου βαθμοῦ ἐξαδέλφια, ἀλλὰ ἡ σύζυγος, τὰ τέκνα καὶ οἱ γονεῖς τοῦ ἐκτελεσθέντος. Διότι καὶ ἐὰν περιελαμβάνοντο θὰ εἴχαμεν τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἐξανεμισθοῦν τὰ χρήματα αὐτά. Κύριοι συνάδελφοι, αἱ βάσεις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι αἱ ἑξῆς: Δὲν καλύπτονται δι’ αὐτοῦ καὶ τῆς παρεχομένης ἀποζημιώσεως ζημίαι εἰς πράγματα καὶ γενικῶς περιουσιακαὶ ζημίαι προκληθεῖσαι ὑπὸ τῶν ὀργάνων τοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ. Αἱ ζημίαι αὗται δὲν θίγονται καὶ οἱ ἐξ αὐτῶν ἀπαιτήσεις ἀποζημιώσεως διαφυλάσσονται ἀκέραιοι. Τοῦτο ρητῶς προβλέπεται ὑπὸ τῶν ἄρθρων 1, 3 τῆς συμβάσεως, τονίζεται δὲ σαφῶς εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν καλύπτονται ζημίαι εἰς πρόσωπα ἢ πράγματα (περιουσίας), προκληθεῖσαι ἀπὸ πολεμικὰς ἐνεργείας τῶν Γερμανικῶν στρατευμάτων καὶ ἐν γένει τῶν Γερμανικῶν Ἀρχῶν Κατοχῆς (θύματα βομβαρδισμῶν, τυχαίων ἀτυχημάτων κλπ. Ὅλαι αὗται αἱ περιπτώσεις καθορίζονται εἰς τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ σχεδίου). Δὲν καλύπτονται, τέλος, τὰ θύματα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Ἡ σύμβασις καὶ τὸ νομοσχέδιον παρέχει τὴν διὰ τοῦ ἄρθρου 4 ὁριζομένην ἀποζημίωσιν εἰς τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐδιώχθησαν ὑπὸ τῶν ὀργάνων τοῦ Ἐθνικοσοσιαλιστικοῦ Καθεστῶτος διὰ λόγους φυλετικούς, θρησκευτικοὺς ἢ λόγους ἀντιθέτους πρὸς τὴν Ἐθνικοσοσιαλιστικὴν κοσμοθεωρίαν (ἄρθρ. 3 παρ. 1) τοῦ σχεδίου καὶ ἄρθρου 1 τῆς συμβάσεως. Διὰ τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 3 τὸ σχέδιον διευρύνει τὴν ἔννοιαν τῆς ἀνωτέρω διὰ λόγους ἀντιθέσεως εἰς τὴν Ἐθνικοσοσιαλιστικὴν κοσμοθεωρίαν διώξεως, διὰ νὰ καλύψῃ καὶ ὅλας τὰς πράξεις διωγμοῦ (ὁμαδικαὶ ἢ μεμονωμέναι ἐκτελέσεις ἢ ἐγκλείσεις εἰς φυλακὰς ἢ στρατόπεδα κλπ.) κατὰ προσώπων τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ, μὴ μετασχόντων εἰς ἔνοπλον ἀντίστασιν ἢ εἰς συγκεκριμένας θετικὰς πράξεις ἀντιστάσεως ἂν τὰ μέτρα ταῦτα ἐλήφθησαν ὑπὸ τὴν πρόφασιν ἐνόπλου ἀντιστάσεως ἢ συγκεκριμένως ἐνεργειῶν κατὰ τῶν Γερμανῶν παρ’ ἄλλων προσώπων. Ἡ περίπτωσις αὐτὴ ἐνδιαφέρει τὰ πρώτιστα τὴν Ἑλλάδα, διότι δι’ αὐτῆς ἀποζημιοῦνται ὅλα τὰ θύματα τῶν ὁμαδικῶν ἐκτελέσεων καὶ τῶν ἐκτοπίσεων καὶ τῶν φυλακίσεων εἰς στρατόπεδα, εἴτε τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἴτε τοῦ ἐσωτερικοῦ. Εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις παρέχεται ἀποζημίωσις μόνον ἐφ’ ὅσον ἐκ τοῦ διωγμοῦ ἐπῆλθεν α) θάνατος προσώπων, β) ἢ σωματικὴ βλάβη (ἀναπηρία) καὶ γ) στέρησις τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας. Ἀπαραίτητος προϋπόθεσις παροχῆς τῆς ἀποζημιώσεως εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ Ἰθαγένεια τοῦ διωχθέντος προσώπου καὶ (ἐν περιπτώσει θανάτου) τῶν δικαιούχων ἀποζημιώσεως. Ἡ ἰθαγένεια πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ κατὰ τὸν χρόνον ποὺ ἔλαβε χώραν τὸ γεγονὸς τοῦ διωγμοῦ καὶ κατὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ παρόντος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὁ κ. Τούμπας, ἠξίωσε νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις καὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶναι ξένοι ὑπήκοοι, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν χρόνον τῆς ζημίας ἦσαν Ἕλληνες ὑπήκοοι. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Τούμπας, δὲν ἔχει δίκαιον. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔπαυσαν νὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ γίνῃ κηδεμὼν καὶ δι’ αὐτούς, δηλαδὴ νὰ μειώσῃ τὸ τελικῶς δοθησόμενον εἰς ἕκαστον δικαιοῦχον ποσόν, λαμβάνουσα πρόνοιαν καὶ δι’ ὑπηκόους ἄλλων Κρατῶν. Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Τούμπα, ἓν μέγιστον ποσοστὸν τῆς ἀποζημιώσεως θὰ διατεθῇ δι’ ὑπηκόους ξένων Κρατῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθόν.

§48Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐδιώχθησαν καὶ οἱ ὁποῖοι τότε ἦσαν Ἕλληνες ὑπήκοοι. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐὰν δὲν λάβουν κἄποιαν ἀποζημίωσιν τώρα δὲν πρόκειται νὰ λάβουν ποτέ, διότι εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις τῶν διμερῶν συμφωνιῶν θὰ πρέπει νὰ ἦσαν κατὰ τὸν χρόνον τῆς ζημίας ὑπήκοοι τοῦ Κράτους μὲ τὸ ὁποῖον γίνεται ἡ διμερὴς συμφωνία. Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψίς σας, θὰ ὑπάρξουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διὰ τυπικὸν καθαρῶς κώλυμα δὲν θὰ λάβουν ἀποζημίωσιν. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι δίκαιον.

§49Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ κηδεμὼν ὑπηκόων ἄλλου Κράτους. Οἱ Ἰσραηλῖται ἐξ ἄλλου ἔχουν Κράτος καὶ δι’ αὐτοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ λάβουν ἀποζημίωσιν, ἐφ’ ὅσον δικαιοῦνται. Τὸ ποσὸν τῆς παρεχομένης ἀποζημιώσεως καθορίζεται α) διὰ τὴν περίπτωσιν θανάτου τοῦ θύματος εἰς δραχμὰς 35.000 δι’ ἕκαστον ἀπολέσαν τὴν ζωήν του πρόσωπον, β) διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἀναπηρίας καὶ ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ ταύτης ἀπὸ 12.500 ἕως 25.000 δραχμὰς καὶ γ) διὰ τὴν περίπτωσιν φυλακίσεως εἰς δραχμ. 500 κατὰ μῆνα φυλακίσεως ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ δραχμὰς 1.000 κατὰ μῆνα φυλακίσεως ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Διὰ τὴν περίπτωσιν θανάτου, ἡ ἀποζημίωσις τῶν 35.000 παρέχεται κατ’ ἰσομοιρίαν εἰς τὴν σύζυγον καὶ τὰ τέκνα τοῦ θανόντος, ἀνεξαρτήτως φύλου καὶ ἡλικίας καὶ οἰκογενειακῆς καταστάσεως (ἔγγαμα ἢ ἄγαμα) καθὼς καὶ εἰς τὸν πατέρα τοῦ ἀποβιώσαντος ἢ τούτου μὴ ὑπάρχοντος εἰς τὴν χήραν μητέρα αὐτοῦ. Ἄν ὁ θανὼν ἦτο ἄγαμος ἡ ἀποζημίωσις παρέχεται εἰς τὸν πατέρα αὐτοῦ ἢ τούτου μὴ ὑπάρχοντος εἰς τὴν μητέρα καὶ τὰς κατὰ τὸν χρόνον τοῦ θανάτου ἀδελφὰς αὐτοῦ. Πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι ὁ κύκλος τῶν δικαιούχων προσώπων καθωρίσθη μὲ πᾶσαν εὐρύτητα καὶ ὄχι μὲ στενόκαρδον ἀντίληψιν. Πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ τονισθῇ, ὅτι κατὰ ρητὴν διάταξιν (ἄρθρ. 1 παρ. 5 τοῦ σχεδίου) ὁλόκληρον τὸ ὑπὸ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως χορηγούμενον ποσὸν τῶν 115 ἑκατομμυρίων Μάρκων, ἢ 827 ἑκατομμυρίων δραχμῶν, θὰ διανεμηθῇ εἰς τὰ κατὰ τ’ ἀνωτέρω δικαιοῦχα πρόσωπα. Οὐδεμία κράτησις δύναται νὰ γίνῃ καὶ οὐδεμία δαπάνη νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ ποσὸν αὐτό. Πᾶσα δαπάνη, ἥτις θ’ ἀπαιτηθῇ διὰ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, θὰ καταβληθῇ ἐκ τῶν τόκων τοῦ ποσοῦ, οἱ ὁποῖοι θὰ κατατεθοῦν εἰς χωριστὸν λογαριασμόν, ἵνα χρησιμεύσουν διὰ τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν αὐτῶν. Πρέπει ἀκόμα νὰ ἐξαρθῇ ἡ διάταξις περὶ ἀπαλλαγῆς τῆς χορηγουμένης ἀποζημιώσεως ἀπὸ παντὸς τέλους, ἐξ οἱουδήποτε φόρου ὡς καὶ ἡ ἀτέλεια τῆς ὅλης διαδικασίας. Τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8 τοῦ σχεδίου, διαγράφουν τὴν διαδικασίαν ἐκδικάσεων τῶν αἰτήσεων καὶ τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν δικαιούχων. Εἶναι τὸ μόνον σημεῖον πρὸς τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἔχω σοβαρὰς ἐπιφυλάξεις. Τὸ νομοσχέδιον ἱδρύει τρεῖς πρωτοβαθμίους τριμελεῖς Ἐπιτροπὰς καὶ μίαν δευτεροβάθμιον τοιαύτην (αἱ ὁποῖαι ἐν περιπτώσει συρροῆς μεγάλου ἀριθμοῦ αἰτήσεων δύνανται ν’ αὐξηθοῦν εἰς τὸ διπλάσιον) εἰς τὰς ὁποίας ἀνατίθεται ἡ ἐκδίκασις τῶν αἰτήσεων ἀποζημιώσεως τῶν δικαιούχων. Αἱ Ἐπιτροπαὶ αὗται εἶναι τριμελεῖς συγκροτούμεναι ἀπὸ ἕνα Πάρεδρον ἢ Σύμβουλον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ὡς Πρόεδρον, ἕνα ἐκπρόσωπον τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ ἕνα τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ὡς μέλη. Ἀνάλογος εἶναι καὶ ἡ σύνθεσις τῆς δευτεροβαθμίου Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία καθίσταται ἁρμοδία διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν προσφυγῶν κατὰ τῶν πρωτοβαθμίων ἀποφάσεων: Νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, κ. βουλευταί, νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δὲν εἶναι ὀρθή. Παρουσιάζει σοβαρὰ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποβοῦν εἰς βάρος τῶν δικαιούχων καὶ τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ὁ νόμος, τῆς ταχείας τοὐτέστι καὶ ἀδαπάνου ἐπιδικάσεως καὶ καταβολῆς τῶν ἀποζημιώσεων εἰς τοὺς δικαιούχους μὲ τὴν ὀλιγωτέραν δυνατὴν ταλαιπωρίαν των. Τὸ καθιερούμενον σύστημα, πρῶτον, ἄγει εἰς μεγάλην παρέλκυσιν καὶ χρονοτριβήν. Αἱ τρεῖς πρωτοβάθμιαι Ἐπιτροπαὶ ἔστω καὶ διπλασιαζόμεναι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσουν διὰ τὴν ταχεῖαν καὶ ἐντὸς βραχέως χρόνου ἐκδίκασιν τῶν ὑποβληθησομένων αἰτήσεων ἀποζημιώσεων ὅσον ἐντατικῶς καὶ ἂν ἐργασθοῦν αὗται. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς καὶ ἡ ἐπιδίωξις τοῦ σχεδίου. Ἡ ταχίστη καὶ ἐντὸς τοῦ συντομωτέρου χρόνου ἀναγνώρισις τῶν δικαιούχων καὶ καταβολὴ τῆς ἐπιδικασθησομένης ἀποζημιώσεως. Τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ ἔχουν τόσον πολὺ δοκιμασθῆ ἐκ τῆς τραγωδίας, ἣν ἔζησαν καὶ ἐκ τῆς ἐξαθλιώσεως εἰς ἣν περιέπεσαν καὶ ἐκ τῆς ἐπὶ εἰκοσαετίαν ὁλόκληρον ἀναμονῆς, ὥστε νὰ μὴ ἀντέχουν περισσότερον, δικαίως δὲ ν’ ἀξιοῦν ὅπως τὸ Κράτος μὴ παρατείνῃ ἐπὶ μακρὸν ἀκόμη τὰ βάσανά των. Ἀξιοῦν τὴν ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν καταβολὴν τῆς ἀποζημιώσεως ἣν δικαιοῦνται νὰ λάβουν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐπιτυγχάνεται ὁ σκοπὸς αὐτός. Τοὐναντίον μακρὰ περίοδος νέας ἀναμονῆς καὶ ταλαιπωριῶν τοὺς περιμένει. Ὅσην καλὴν θέλησιν καὶ ἂν δείξουν αἱ ὑπὸ τοῦ σχεδίου ἱδρυόμεναι Ἐπιτροπαὶ δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ περατώσουν συντόμως τὸ ἔργον των. Λυποῦμαι ποὺ τὸ λέγω, ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ χρειασθῇ διάστημα μεγαλύτερον, ἴσως, τῆς τετραετίας διὰ τὴν περαίωσιν τοῦ ἔργου τῶν Ἐπιτροπῶν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστήριξε τοὺς ὑπολογισμούς του τὸ σχέδιον. Ἐκ τούτων προκύπτει, ὅτι τὸ σύνολον τῶν πραγματικῶν θυμάτων ἀνέρχεται εἰς 50.000 περίπου. Ἤτοι 16.500 φονευθέντες καὶ 33.000 περίπου φυλακισθέντες, ἐκτοπισθέντες καὶ ὑποστάντες σωματικὰς βλάβας (ἀναπηρία). Ὁ ἀριθμὸς, ἑπομένως, τῶν αἰτήσεων θ’ ἀνέλθῃ τοὐλάχιστον εἰς 50.000. Κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς θὰ ὑπερβῇ τὰς 60.000, διότι αἱ Ἐπιτροπαὶ θὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ ἀντιμετωπίσουν καὶ νὰ ἐξετάσουν μέγαν ἀριθμὸν αἰτήσεων ἀβασίμων, ὑποβαλλομένων παρὰ προσώπων μὴ δικαιούχων καὶ μὴ συγκεντρούντων τὰς προϋποθέσεις τοῦ νόμου. Τὸ διάστημα τῆς τετραετίας, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα προηγουμένως, δὲν εἶναι καθόλου ὑπερβολικὸν διὰ τὴν προδικασίαν, δηλαδή, τὴν προπαρασκευὴν καὶ συγκέντρωσιν τῶν ἀποδεικτικῶν στοιχείων, τὴν ἐκδίκασιν καὶ τὴν ἔκδοσιν 50.000 ἀποφάσεων. Καὶ ἂν δεχθῶμεν, ὅτι αἱ ἓξ πρωτοβάθμιαι Ἐπιτροπαὶ θὰ συνεδρίαζον καθημερινῶς, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκδώσουν περισσοτέρας τῶν χιλίων ἀποφάσεων μηνιαίως διὰ τοὺς δέκα ἐργασίμους μῆνας κατ’ ἔτος. Ἤτοι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκδίδουν περισσοτέρας τῶν 10 χιλιάδων ἀποφάσεων κατ’ ἔτος, περιλαμβανομένου εἰς τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα καὶ τοῦ χρόνου τῆς προδικασίας καὶ τῆς διεξαγωγῆς τῶν ἀποδείξεων. Καὶ ἑπομένως, πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν, ὅτι θὰ χρειασθῇ μία πενταετία ἢ ἔστω μία τετραετία κατὰ τοὺς αὐστηροτέρους ὑπολογισμούς. Τοῦτο, κ. βουλευταί, εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα μειονεκτήματα τοῦ νόμου. Δεύτερον μειονέκτημα, ἐπίσης σοβαρὸν εἶναι, ὅτι ἡ συγκέντρωσις ὅλων αὐτῶν τῶν αἰτήσεων καὶ ἡ ἐκδίκασις αὐτῶν εἰς τὰς Ἀθήνας, δυσχεραίνει τὴν πληρεστέραν διερεύνησιν τῆς ὑποθέσεως καὶ τὴν ἀνεύρεσιν τῆς ἀληθείας, μακρὰν τοῦ τόπου ὅπου ἔλαβον χώραν τὰ γεγονότα. Διότι δυσχερὴς θὰ εἶναι ἡ προσκόμισις τῶν ἀποδεικτικῶν στοιχείων καὶ μάλιστα τῶν μαρτύρων εἰς Ἀθήνας. Αὕτη ἡ συγκέντρωσις δὲν διευκολύνει τὴν ἐξεύρεσιν τῆς ἀληθείας, ἐνῷ δημιουργεῖ ἀφορμὴν χρονοτριβῆς καὶ παρελκύσεων. Τρίτον, τὸ νομοσχέδιον ἱδρύει μίαν νέαν ὑπηρεσίαν πολυσχιδῆ καὶ δημιουργεῖ μεγάλας δαπάνας ἀποζημιώσεως τῶν μελῶν τῶν Ἐπιτροπῶν, τῆς Γραμματείας κλπ. Αἱ δαπάναι αὗται εἶναι εἰς βάρος τῶν θυμάτων. Ἡ αἰτιολογία τοῦ σχεδίου, ὅτι αἱ δαπάναι θὰ καταβάλλωνται ἐκ τῶν τόκων τοῦ ποσοῦ τῆς ἀποζημιώσεως δὲν μεταβάλλει τὰ πράγματα, ἀφοῦ οἱ τόκοι εἰς τὰ θύματα ἀνήκουν καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀποζημιώσεων πρέπει νὰ διατεθοῦν. Δυνάμεθα δὲ διὰ τῆς παρ’ ἐμοῦ προτεινομένης τροπολογίας ν’ ἀποφύγωμεν τὰς δαπάνας ταύτας, τοὐλάχιστον κατὰ τὸ μεγαλύτερον αὐτῶν μέρος. Ἔπειτα δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ ἡ πικρὰ πεῖρα, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπὸ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῶν ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι κατὰ καιροὺς συνεκροτήθησαν διὰ τὴν ἐκδίκασιν ἀναλόγου φύσεως αἰτήσεις ἀποζημιώσεως καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ περαιώσουν συντόμως τὸ ἔργον των, κατὰ τῶν ὁποίων δὲ ὀξύτατα παράπονα ἠκούσθησαν καὶ δι’ ὑπερβασίας ἀκόμη. Δὲν θὰ ἦτο, νομίζω, ἐπιτετραμμένον νὰ ἐπαναλάβωμεν τὸ ἴδιον πείραμα. Τέταρτον μειονέκτημα, εἶναι αἱ ταλαιπωρίαι εἰς τὰς ὁποίας ὑποβάλλομεν τὰ θύματα, ὑποχρεωμένα νὰ ἔρθουν καὶ νὰ ξαναέρθουν εἰς Ἀθήνας, καθὼς καὶ αἱ πάσης φύσεως δαπάναι τὰς ὁποίας θὰ ὑποστοῦν διὰ νὰ ἔλθουν ἐδῶ, νὰ προσκομίσουν τοὺς μάρτυράς των κλπ. Ἐὰν εἰς τὰς δαπάνας αὐτὰς προσθέσωμεν καὶ τὴν δικηγορικὴν ἀμοιβήν, θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ τέλος νὰ ἐξανεμισθῇ ἕνα μέγα μέρος τῆς πενιχρᾶς ἀποζημιώσεως ἣν πρόκειται νὰ εἰσπράξουν. Ἐπὶ παραδείγματι, ἔχομεν ὑπ’ ὄψει τὴν μεγάλην κατηγορίαν τῶν 30.000 ἐκτοπισθέντων καὶ φυλακισθέντων, οἱ ὁποῖοι θὰ δικαιωθοῦν νὰ λάβουν, κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ μέσον ὅρον ποσὸν οὐχὶ μεῖζον τῶν 10 χιλιάδων ἕκαστος. Εἶναι ζήτημα μὲ δύο τοὐλάχιστον ταξίδια εἰς Ἀθήνας, μὲ δαπάνας μαρτύρων καὶ μὲ δικηγορικὴν ἀμοιβὴν ἂν εἰς τὸ τέλος θὰ τοὺς μείνῃ νὰ λάβουν δύο ἢ τρία χιλιόδραχμα. Τὸ αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ θανάτου καὶ τοῦ ἐπιμερισμοῦ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν 35.000, μεταξὺ πλειόνων δικαιούχων (συζύγου, τέκνων καὶ πατρός). Τέλος, δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ, ὅτι ἡ συγκέντρωσις εἰς τὰς Ἀθήνας τῆς ἁρμοδιότητος τῆς διαδικασίας αὐτῆς, ἔρχεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τὴν προσπάθειαν ἐνισχύσεως τῆς Ἐπαρχίας. Στεροῦμεν, ἐπὶ παραδείγματι, τοὺς δικηγόρους τῶν Ἐπαρχιῶν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι καὶ τοὺς ἀνήκουν καὶ τὰς ἔχουν ἀνάγκην. Ἀφαιροῦμεν τὰς ὑποθέσεις ἀπὸ τοὺς Δικηγόρους τῶν Ἐπαρχιῶν, διὰ νὰ τοὺς δώσωμεν εἰς τὰς Ἀθήνας. Τὴν στιγμὴν ποὺ εἶναι γνωστὸν ὅτι τόσον δυσμενὴς εἶναι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῶν δικηγόρων τῶν Ἐπαρχιῶν, ὥστε νὰ φεύγουν οὗτοι εἰς τὸ Κέντρον καὶ νὰ ὑπάρχουν μεγάλα κενὰ εἰς τὰ Ἐπαρχιακὰ Πρωτοδικεῖα, ἐνῷ ἀγὼν γίνεται μέγας διορισμοῦ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν. Ὅλα τὰ μειονεκτήματα ταῦτα ἀποφεύγονται, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ καὶ τὴν ὁποίαν καταθέτω. Διὰ τῆς τροπολογίας μου, ἁρμόδιος διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῆς αἰτήσεως καθίσταται ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν τοῦ τόπου τελευταίας κατοικίας τοῦ θύματος. Ὁ Πρόεδρος δικάζει κατὰ τὴν ἐπ’ ἀναφορᾷ τοῦ ἄρθρου 634. Παραπομπὴ εἰς τὸ Δικαστήριον δὲν ἐπιτρέπεται. Κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου ἐπιτρέπεται προσφυγὴ ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου, δικαζομένη, ἐπίσης, κατὰ τὴν ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίαν τῶν ἄρθρων 640 ἑπομ. Πολ. Δικ. Κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου, οὐδὲν ἔνδικον μέσον, οὔτε τακτικόν, οὔτε ἔκτακτον, ἐπιτρέπεται. Διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης α) Συντομεύει εἰς τὸ ἐλάχιστον ὁ χρόνος ἐκδικάσεως καὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν, δεδομένου ἀφ’ ἑνὸς μὲν τοῦ μικροῦ ἀριθμοῦ αἰτήσεων ποὺ πρόκειται νὰ δικάσῃ ἕκαστος Πρόεδρος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τοῦ γεγονότος ὅτι τὰ Ἐπαρχιακὰ Πρωτοδικεῖα δὲν εἶναι βεβαρημένα μὲ πολλὰς ὑποθέσεις, δι’ ὃν λόγον εἶναι πλήρως ἐνημερωμένα. β) Ἀποφεύγονται ἢ πάντως περιορίζονται εἰς τὸ ἐλάχιστον αἱ δαπάναι. γ) Ἐξασφαλίζεται πληρεστέρα ἡ διακρίβωσις τῆς ὑποθέσεως καὶ ἡ ἀνεύρεσις τῆς ἀληθείας. Διότι ἡ ἔρευνα θὰ γίνῃ εἰς τὸν τόπον ὅπου ἔλαβον χώραν τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα εἶναι, δύναταί τις νὰ εἴπῃ κανείς, κοινῶς γνωστά. δ) Διευκολύνεται καὶ ἐπιταχύνεται ἡ διαδικασία τῶν παρεμβάσεων καὶ τῶν τριτανακοπῶν, αἱ ὁποῖαι ἄλλως μὲ τὰ συστήματα τοῦ νομοσχεδίου, δημιουργοῦν δυσχερείας καὶ περιπλοκάς. ε) Ἀποφεύγονται αἱ ταλαιπωρίαι τῶν διαδίκων καὶ τῶν μαρτύρων, καθὼς καὶ αἱ δαπάναι ταξιδίων κλπ. στ) Ἐνισχύονται οἱ δικηγόροι τῶν Ἐπαρχιῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκουν αἱ ὑποθέσεις αὗται. Ἡ τροπολογία μου ἔχει ὡς ἑξῆς: «........ (ἀναγινώσκει) ........».

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον.

§51Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι θεωρῶ ἀπολύτως ὀρθὴν τὴν ἀρχὴν τῆς ἀποκεντρώσεως, εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων. Ἡ συσσώρευσις τῆς ἐκδόσεως τῶν ἀποφάσεων εἰς τὰς Ἀθήνας, εἶναι πράγματι ἀπαράδεκτος καὶ ἐπιβεβαιοῖ τὸν ὑδροκεφαλισμόν, περὶ τοῦ ὁποίου ἐπὶ μακρὸν γίνεται λόγος. Εἰς ἐπεβεβαίωσιν τῆς ἀνάγκης, ὅτι ἡ ἐπαρχία πρέπει νὰ ζωογονῆται, προσφέρεται καὶ ἡ περίπτωσις αὐτή. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ δικαιοσύνη θὰ ἀποδοθῇ πληρεστέρα, καὶ ταχυτέρα θὰ εἶναι, ἐν γένει, ἡ ἐκδίκασις. Ἂν ὁ προταθείς, ἀκριβῶς, πρέπει νὰ εἶναι ὁ τρόπος τῆς ἀποκεντρώσεως ἢ πρέπει νὰ εὑρεθῇ διάφορος τρόπος, εἶναι θέμα πρὸς περαιτέρω συζήτησιν. Ἡ ἀρχή, ὅμως, τῆς ἀποκεντρώσεως πρὸς ἔκδοσιν ἀποφάσεων, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἀναμφισβήτητος.

§52Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀπατηλὴ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀποκεντρώσεως εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἀποκεντρώσεως εἶναι λάθος;

§54Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα. Θὰ σᾶς ἀναπτύξω περαιτέρω.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Ζίγδη, ἐπὶ τοῦ θέματος.

§56Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δύο εἶναι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου. Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ σύμβασις καὶ τὸ δεύτερον εἶναι αἱ διατάξεις τοῦ νόμου, βάσει τῶν ὁποίων θὰ κατανεμηθῇ τὸ συμφωνηθὲν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας ποσόν, ὡς ἀποζημίωσις εἰς τὰ θύματα ἐκ μέτρων διώξεως τοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ. Θὰ ἀκολουθήσω τὴν σειρὰν αὐτὴν εἰς τὴν ὁμιλίαν μου. Θὰ ἀσχοληθῶ, πρῶτον, μὲ τὴν σύμβασιν καί, δεύτερον, μὲ τὰς θετικὰς διατάξεις περὶ διανομῆς. Καί, πρῶτον, ἐπὶ τῆς συμβάσεως: Κύριοι, τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τῶν ναζιστικῶν μέτρων ἐνεφανίσθη, τὸ πρῶτον, εἰδικῶς εἰς διεθνῆ πρᾶξιν διὰ τῶν συμφωνιῶν τῆς Βόννης τοῦ 1952 καὶ 1954. Γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὰς συμφωνίας περὶ ἐπανορθώσεων τῶν Παρισίων τοῦ 1946 τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλύθησαν διὰ τῶν συμφωνιῶν τούτων, παρεπέμφθησαν εἰς τὴν συνθήκην τῆς Ζυρίχης, ἐκτός, ὅπως λέγει εἰδικὸν ἄρθρον, θεμάτων εἰδικῶν, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ λυθῶσι διὰ διμερῶν συμφωνιῶν. Θέματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ λυθοῦν διὰ διμερῶν συμφωνιῶν, ὡς ἀπέδειξαν αἱ συμφωνίαι τῆς Βόννης, ἦσαν καὶ τὰ θέματα τῆς διώξεως τῶν θυμάτων τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ. Αἱ συμφωνίαι τῆς Βόννης ὑπεγράφησαν μεταξὺ τῶν τριῶν μεγάλων Δυνάμεων ἐκ τῶν Συμμάχων, δηλαδὴ Μεγάλης Βρεταννίας, Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ Γαλλίας, ἀφ’ ἑνός, καὶ τῆς Γερμανίας, ἀφ’ ἑτέρου, ἀποτελοῦν δὲ ἀναγνώρισιν, τρόπον τινά, ἠθικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ Γερμανικοῦ Ἔθνους διὰ τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξε τὸ Γερμανικὸν καθεστώς, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς πολιτικούς του ἀντιπάλους καὶ τοὺς ἀνήκοντας εἰς θρησκείαν καὶ φυλήν, τὴν ὁποίαν τὸ Ναζιστικὸν καθεστὼς ἠθέλησε νὰ ἐξαφανίσῃ ἀπὸ τῆς γῆς. Ἡ συμφωνία τῆς Βόννης ἐνεσωματώθη εἰς τὸν Γερμανικὸν νόμον τοῦ 1953 καὶ εἰς τὸν μετέπειτα τοῦ 1956. Πρέπει νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὸ περιεχόμενον τῆς συμφωνίας τῆς Βόννης καὶ εἰς τὸ σχετικὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ κεφάλαιον 4, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ εἰδικῶς περὶ ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 καθορίζεται, ὅτι οἱ διωχθέντες, λόγῳ θρησκείας, λόγῳ φυλῆς ἢ λόγῳ ἀντιθέσεως πρὸς τὴν κοσμοθεωρίαν τὴν ἐθνικοσιαλιστικήν, ἀποζημιοῦνται διὰ θέματα στερήσεως τῆς ἐλευθερίας, ὑγείας, ἀναπηρίας, ἑπομένως, θανάτου, ἀποζημιοῦνται, ἐπίσης καὶ διὰ τὰς ὑλικὰς ζημίας, ὡς ἐπίσης καὶ διὰ τὰς ζημίας ποὺ ἐπῆλθον εἰς τὴν ἐπαγγελματικήν των ὑπόστασιν, ὡς ἐπίσης καὶ διὰ πολλὰς ἄλλας κατηγορίας ζημιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι οὐσιαστικῶς ὑλικαί. Αὐτὸ τὸ εἶδος τῆς ἀναγνωρίσεως εὐθυνῶν παρὰ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, ἐνεσωματώθη εἰς τὸν ἐσωτερικὸν Γερμανικὸν νόμον τοῦ 1952, καὶ τὸν μετέπειτα τοῦ 1956. Ἀλλ’ ἀτυχῶς, ἅπαξ ἐκδώσαντες τὸν νόμον τοῦτον, οἱ Γερμανοὶ περιώρισαν τὴν ἐφαρμογήν του μόνον εἰς τοὺς κατοικοῦντας ἐν Γερμανίᾳ, ἄσχετον ἂν ἀνῆκον, ἀπὸ ἀπόψεως ἰθαγενείας, εἰς ἄλλα Κράτη. Πάντως, ἔθετον ὡς προϋπόθεσιν νὰ εἶναι κάτοικοι Γερμανίας. Κατόπιν τούτου, εὐθὺς μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ νόμου, ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις, ἰδίως, ἐθεώρησεν ὅτι τὸ θέμα δὲν ἐλύθη καὶ ἑπομένως, λαμβάνουσα ἀφορμὴν ἀπὸ διάταξιν παλαιὰν τῆς συμφωνίας τῆς Βόννης, ὅτι εἰδικὰ θέματα δύνανται νὰ γίνουν ἀντικείμενα διμερῶν συμφωνιῶν, ἤρχισεν ἀπὸ Ἰανουάριον τοῦ 1953 νὰ βολιδοσκοπῇ τοὺς ἄλλους συμμάχους, διὰ νὰ ἴδῃ τί διαβήματα ἔπρεπε νὰ γίνουν παρὰ τῇ Γερμανικῇ Κυβερνήσει, οὕτως ὥστε ἡ ἀποζημίωσις τῶν θυμάτων νὰ μὴ καλύψῃ μόνον τοὺς εὑρεθέντας ἐν Γερμανίᾳ, ἀλλὰ τοὺς ὑπηκόους τῶν ἄλλων Ἐθνῶν, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε κατῴκησαν τὴν Γερμανίαν, παρὰ μόνον κατὰ τὴν περίοδον, τινὲς ἐξ αὐτῶν, τῆς ἀναγκαστικῆς μεταφορᾶς των εἰς Γερμανίαν. Τὰ πρῶτα διαβήματα τῆς Γαλλίας, ὡς ἀνέφερον, ἔγιναν τὸ 1953. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ 1956 καὶ συγκεκριμένως εἰς τὰς 9 ἢ 10 Ἰανουαρίου, συνῆλθε, πρωτοβουλίᾳ τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Ὁλλανδίας, μία φιλικὴ συνδιάσκεψις εἰς τὴν Χάγην, τῶν Κρατῶν Γαλλίας, Ὁλλανδίας, Βελγίου καὶ Λουξεμβούργου, διὰ νὰ σκεφθοῦν ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι ἡ Γερμανία ἠρνεῖτο νὰ πληρώσῃ τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ, τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὰς χώρας, τὰς ὁποίας ἀνέφερον. Συνεσκέφθησαν καὶ ἀπεφάσισαν νὰ καλέσουν καὶ τὰ ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα ἐνδιεφέροντο, εἰς μίαν φιλικὴν συνδιάσκεψιν. Πράγματι, ἡ Ὁλλανδικὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ Γαλλική, ἡ πρώτη εἰς τὰς 21.1.56 καὶ ἡ δευτέρα εἰς τὰς 10.4.56 ἐκάλεσαν καὶ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ συμμετάσχῃ εἰς μίαν φιλικὴν συνδιάσκεψιν. Πράγματι, τὸν Μάϊον 1956 συνῆλθον αἱ λεγόμεναι ὁμάδες ἐργασίας τῶν ὀκτὼ Κρατῶν. Κατόπιν τῆς φιλικῆς αὐτῆς συγκεντρώσεως, ἀπηύθυναν πρὸς τὴν Γερμανίαν μίαν ρηματικὴν διακοίνωσιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐζητεῖτο, ὅπως ἡ Γερμανία ἀναγνωρίσῃ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ νόμου τοῦ ἐσωτερικοῦ, οὕτως ὥστε νὰ καλύψῃ καὶ τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ὑπήκοοι ἄλλων Κρατῶν, ἀλλ’ οὐδέποτε ἦσαν μόνιμοι κάτοικοι τῆς Γερμανίας. Ἀπήντησεν ἡ Γερμανία, κατ’ ἀρχήν, ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ θέμα. Βραδύτερον ἀπήντησεν, ὅτι δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ ὑπὸ τύπον φιλανθρωπίας ἦτο διατεθειμένη νὰ προσφέρῃ ἕνα ποσόν. Νομίζω, 100 ἑκατ. μάρκα. Ἡ ἄποψις αὐτὴ δὲν ἐγένετο ἀποδεκτή. Ἐξητάσθη καὶ πάλιν ἀπὸ τὰς ὁμάδας ἐργασίας τῶν ὀκτὼ Κρατῶν, δὲν ἐγένετο ἀποδεκτὴ καὶ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1957 εἴχομεν νέαν διακοίνωσιν. Εἶπαν τὰ 8 συνεργαζόμενα Κράτη: Δὲν εἶναι θέμα φιλανθρωπίας, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἀπορρέει ἀπὸ τὰς συνθήκας. Ἡ Γερμανία ἀπήντησε τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1957, ὅτι εἶναι θέμα ἀνθρωπιστικόν, πρέπει οἱ σύμμαχοι νὰ ἐπιδείξουν κατανόησιν καὶ ὅτι ἑκουσίως θὰ προέβαινον εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ. Κατόπιν αὐτοῦ, δηλαδὴ εἰς τὰ πρόθυρα ἢ μᾶλλον κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ 1958, τῇ πρωτοβουλίᾳ πάλιν τῆς Γαλλίας ἤρχισαν διμερεῖς διαπραγματεύσεις μεταξὺ τῶν 8 κρατῶν καὶ τῆς Γερμανίας. Τὰ διαπραγματεύσεις αὐτὰς ἤρχισαν ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ὁλλανδία. Μέχρι σήμερον δέ, κατόπιν ἀνταλλαγῆς ἀπόψεων καὶ ἐπιπόνων ἐργασιῶν, συνωμολογήθησαν μὲ ὅλα τὰ Κράτη αὐτά, ἐκτὸς τῆς Ἀγγλίας, τῆς ὁποίας τὸ θέμα ἦτο διαφορετικόν, συνωμολογήθησαν διάφοροι συμβάσεις καὶ οὕτως ἡ Γαλλία ἔλαβε 400 ἑκατ. μάρκα, ἡ Ὁλλανδία 280 ἑκατ. μάρκα, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 125.000.000, νομίζω, δίδει εἰς τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ, ἡ Νορβηγία 60.000.000, τὸ Βέλγιον 80.000.000, ἡ Δανία 18.000.000.

§57Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἴπατε, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἀπὸ τὰ 280.000.000, δίδει 125.000.000 εἰς τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ;

§58Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὲ τὸ ἐσωτερικόν της δίκαιον.

§59Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Τὸ Λουξεμβοῦργον, τὶ ἐπῆρεν;

§60Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἔχω τὸν ἀριθμὸν διὰ τὸ Λουξεμβοῦργον. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐπιβεβαιώσῃ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς. Διότι ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν...

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, μὴ διακόπτετε. Καὶ σεῖς, κ. Ζίγδη, παρακαλῶ μὴ δέχεσθε διακοπάς.

§62Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ εἶμαι διατεθειμένος καλοπίστους ἐρωτήσεις καὶ πληροφορίας νὰ τὰς δεχθῶ, ἐφ’ ὅσον συντελοῦν εἰς τὴν διαφώτισιν τοῦ θέματος.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται, ὅμως, νὰ γίνῃ συζήτησις μὲ ἐρωταποκρίσεις. Βεβαίως εἶναι δικαίωμά σας νὰ δέχεσθε διακοπάς.

§64Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶπον ὅτι ἐγώ, ἐφ’ ὅσον θὰ συντελοῦν εἰς τὴν προαγωγὴν τῆς συζητήσεως, εἶμαι διατεθειμένος νὰ δεχθῶ διακοπάς.

§65Δ. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀνεφέρατε, κύριε Ζίγδη, τὴν Γιουγκοσλαυΐαν.

§66Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἔκαμε χωριστὴν συμφωνίαν ἐπὶ ἄλλης βάσεως, διὰ τῆς ὁποίας ἔλαβεν ἀποζημίωσιν 240.000.000 μάρκα ὑπὸ τύπον δανείου 99 ἐτῶν. Βεβαίως ἦτο διαφορετικὴ ἡ βάσις καὶ ἡ θέσις τῆς Γιουγκοσλαυΐας, ἐν προκειμένῳ. Ἡ Ἑλλὰς ἐκλήθη ἀπὸ τὴν Γερμανίαν εἰς διμερεῖς συμφωνίας τὸν Δεκέμβριον, νομίζω, τοῦ 1958. Τὸν Μάϊον–Ἰούνιον 1959 ἐστείλαμεν τὴν πρώτην ἀποστολὴν διὰ νὰ κάμῃ τὰς διερευνητικὰς διαπραγματεύσεις, καὶ τὸν Μάρτιον τοῦ 1960 ὑπεγράφη ἡ σύμβασις τῶν 115.000.000 μάρκων. Ἔτσι ἔχει τὸ θέμα, κύριοι. Ἂς ἔλθωμεν τώρα νὰ ἐξετάσωμεν ποίαν θέσιν ἔλαβε καὶ πῶς ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος ἀντιμετώπισε τὸ σοβαρὸν τοῦτο θέμα, τὸ ἀφορῶν τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὴν βασικὴν συναίσθησιν ὑποχρεώσεως πρὸς τοὺς ἐξαιρέτους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι τὴν περίοδον τῆς ὑπερτάτης τοῦ Ἔθνους δοκιμασίας ἔμειναν πιστοὶ εἰς τὰ ἐθνικὰ ἰδανικά, καὶ δι’ αὐτὸ ἐχαρακτηρίσθησαν ἀπὸ τὸν ἐθνικοσοσιαλισμὸν ὡς ἐξοβελιστέοι, ἂς ἴδωμεν πῶς ἡ Κυβέρνησις ἐχειρίσθη τὸ θέμα αὐτό. Διότι πρὶν γνωρίσωμεν τὰ γεγονότα, νομίζομεν, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ σχηματίσωμεν κρίσιν ἀντικειμενικήν, οὔτε βεβαίως ἀντικειμενικῶς νὰ κρίνωμεν τὴν σύμβασιν. Κύριοι, εἶχον τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ φέρω τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλὴν πρῶτος τὸ 1955. Τὸ ἔφερον εἰς τὴν Βουλὴν κατόπιν ἐπανειλημμένων ὑπομνημάτων τῶν Ὀργανώσεων ὁμήρων καὶ ἄλλων θυμάτων. Εἰς τὰ ὑπομνήματα δὲ αὐτά, τῶν ὁποίων κρατῶ τὰ ἀντίγραφα, ὑπεμιμνήσκοντο δύο πράγματα: Ὅτι αἱ λαβοῦσαι ἐπανορθώσεις ἀπὸ τὴν Γερμανίαν χῶραι ἀπεζημίωσαν τοὺς ὁμήρους, ὅπως ἔκαμεν ἡ Γαλλία καί, δεύτερον, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συμφωνιῶν τῆς Βόννης θὰ ἠδύνατο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ἀξιώσῃ εἰδικὴν ἀποζημίωσιν διὰ τὰ θύματα, διὰ διμεροῦς συμφωνίας. Ἡ θέσις αὐτὴ εἶναι διατυπωμένη εἰς ὑπομνήματα τῶν ὁμήρων ἀπὸ τοῦ 1954. Ἐπειδὴ ἔβλεπα νὰ ἔρχωνται ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην αἱ συμβάσεις πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἡ σύμβασις περὶ ἐπανορθώσεων καὶ ἡ σύμβασις περὶ ἀποδόσεως περιουσιῶν ἐν Ἑλλάδι, ἀπεφάσισα κἄποτε νὰ ἀπευθύνω ἐρώτησιν εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν. Ἀναφέρομαι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 20.10.1955. Συνεζητεῖτο τότε τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῶν συμφωνιῶν τῶν Παρισίων, περὶ Γερμανικῶν ἀποζημιώσεων. Καὶ διετύπωσα τὸ ἐρώτημα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἢ μᾶλλον τὸν παρεκάλεσα νὰ μᾶς κάμῃ μίαν δήλωσιν, δι’ ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ὁμήρων τῆς Γερμανίας, τῶν θυμάτων δηλαδὴ τοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ. Διότι ἔβλεπα, ὅτι τὰ θύματα εἶχον ἐγκαταλειφθῆ, ἐφ’ ὅσον οὔτε διὰ τῶν ἐπανορθώσεων ἀπεζημιώθησαν, οὔτε ἔβλεπα διάθεσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ κινήσῃ τὴν διαδικασίαν τῶν συμφωνιῶν τῆς Βόννης. Καὶ ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ κ. Θεοτόκης, ἀπήντησεν: «Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπανερχόμενος ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος, τὸ ὁποῖον μοῦ ἐδόθη, δηλῶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ ἡ συζήτησις τῆς συνθήκης εἰρήνης, θὰ προσπαθήσω νὰ παραλληλήσω τὸ Γερμανικὸν θέμα μὲ τὸ Ἰταλικόν. Καί, ἑπομένως, τὴν πρόνοιαν, ἡ ὁποία ἐλήφθη διὰ τοὺς ἀπαχθέντας εἰς Ἰταλίαν, θὰ λάβω, ποιούμενος τὴν αὐτὴν μεταχείρισιν, καὶ διὰ τοὺς Ἕλληνας οἱ ὁποῖοι ἀπήχθησαν ὡς ὅμηροι εἰς τὴν Γερμανίαν». Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος, τὴν 20ὴν Δεκέμβριον 1955, ἀποφθέγγεται, ὅτι τὸ θέμα θὰ συζητηθῇ εἰς τὴν συνδιάσκεψιν εἰρήνης, δηλαδὴ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας. Προφανῶς, ὁ κ. ὑπουργὸς ἀγνοεῖ καὶ τὰ διαβήματα τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως μέχρι τῆς στιγμῆς αὑτῆς καὶ τὰς συμφωνίας τῆς Βόννης, αἱ ὁποῖαι οὐδέποτε ἐκυρώθησαν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. Ἀγνοεῖ, ἑπομένως, καὶ τὰς συνθήκας τῆς Βόννης καὶ τὰ διαβήματα τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως. Ἀγνοεῖ καὶ τὴν τόσον περισπούδαστον ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος ἀπὸ τὰς ὁμηρικὰς ὀργανώσεις. Καὶ ἀνέβαλλε τὸ θέμα εἰς τὰς καλένδας, ὄχι πλέον τὰς Ἑλληνικάς, ἀλλὰ τὰς καλένδας τῆς παγκοσμίου ἀσυνεννοησίας. Ἀλλ’ εἶχον τὴν ἀφέλειαν καὶ ἐνωρίτερον νὰ ὀχλήσω ὑπουργόν, ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὅταν συνεζητεῖτο ἡ σύμβασις περὶ ἀποδόσεως τῶν Γερμανικῶν περιουσιῶν τὴν 27.6.1955, ἀπηύθυνα εἰς τὸν τότε ὑπουργὸν Συντονισμοῦ τὸ ἐρώτημα, τί θὰ κάμητε μὲ τοὺς ὁμήρους. Ἐφ’ ὅσον σπεύδετε καὶ δίδετε τὰς περιουσίας, διατὶ δὲν φροντίζετε προηγουμένως νὰ τακτοποιήσητε τὸ μέγιστον ἠθικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι μόνον θέμα Ἑλληνικόν, εἶναι θέμα ἀποκαταστάσεως τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Γερμανικοῦ λαοῦ, εἶναι βασικὸν θέμα διὰ τὴν ἑδραίωσιν τῆς φιλίας. Τὶ κάμνετε μὲ τὸ θέμα αὐτό; Ὁ κ. ὑπουργὸς τότε, μοῦ ἀπήντησε (πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῆς 27.6.1955): «Ἡ ἐρώτησις εἶναι ἀπρόοπτος καὶ δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσω». Προηγουμένως, ὅμως, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, ἀκολουθοῦν, προφανῶς, τὴν ἄποψιν ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα διεθνές, ἐν προκειμένῳ, ἐπέστρεψεν αἰτήσεις ὁμήρων, αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποβληθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, λέγον, ὅτι ἐξ οὐδεμιᾶς ἐκ τῶν ἐν ἰσχύϊ διατάξεων προκύπτει τὸ τοιοῦτον δικαίωμα ἀποζημιώσεως. Εἶναι ἔγγραφον τῆς 12 Ἀπριλίου 1955. Ἀλλὰ εἰς τὰς 11 Μαΐου 1955, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν προέβη εἰς μίαν ἐπισημοτέραν ἐνέργειαν. Ἔδωσε διὰ τοῦ τύπου καὶ διὰ τοῦ ραδιοφώνου τὴν ἀκόλουθον ἀνακοίνωσιν: (Ἐφημερὶς «Καθημερινὴ» 11.5.1955. Δὲν προβλέπεται ἡ ἀποζημίωσις ἀπαχθέντων. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν ἔδωσε πρὸς δημοσίευσιν τὴν ἀκόλουθον ἀνακοίνωσιν: «Ἐξ ἀφορμῆς ὑποβαλλομένων τελευταίως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αἰτήσεων ἀποζημιώσεως διὰ ζημίας, συνεπείᾳ ἀπαγωγῆς εἰς Γερμανίαν Ἑλλήνων πολιτῶν, ὡς ὁμήρων, κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἀνακοινοῖ, ὅτι οὔτε ὑπὸ Διεθνοῦς τινος πράξεως, οὔτε ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας προβλέπεται καταβολὴ τοιούτων ἀποζημιώσεων. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν οὐδεμίαν τοῦ λοιποῦ θὰ δίδῃ συνέχειαν εἰς ὑποβληθείσας ἢ ὑποβληθησομένας τοιαύτας αἰτήσεις». Αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, καθ’ ἣν ἐποχὴν ὑπῆρχον ὄχι μόνον αἱ συμφωνίαι τῆς Βόννης, ἀλλὰ καὶ αἱ ἐνέργειαι τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ὑπομνήματα τῶν Ὀργανώσεων τῶν ὁμήρων. Ἦτο ἀντίθετον τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς τὴν ἄποψιν, ὅτι τὸ θέμα ὑφίστατο διεθνῶς καὶ διεκήρυξε τοῦτο ἐπισήμως, δημιουργοῦν οὕτω κίνδυνον διεθνοῦς τρόπου καὶ νομολογίας. Ἡ Κυβέρνησις ἐσύρθη εἰς ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος, μόνον κατόπιν προτάσεων τῆς Γαλλικῆς καὶ Ὁλλανδικῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως, ἀπέστειλεν ἀντιπροσωπείαν εἰς τὴν συνδιάσκεψιν τῶν 8 κρατῶν, ἀλλὰ οὐδεμίαν πρωτοβουλίαν ἐπέδειξε καὶ μετὰ παθητικότητος παρηκολούθησε τὰς συζητήσεις. Χαρακτηριστικὸν τούτου εἶναι, ὅτι μόνον τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1958 τὸ πρῶτον ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ συγκεντρώσῃ στοιχεῖα ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως! Ἐν τῷ μεταξύ, ὅμως, οἱ Γερμανοί, ὅταν ἠνωχλήθησαν κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ Γερμανοῦ Προέδρου εἰς Ἑλλάδα, παρὰ τῶν ὁμηρικῶν Ὀργανώσεων, δι’ ἐπισήμου ἐγγράφου των, ἀνεγνώρισαν ἐν τῇ μνείᾳ των ὕπαρξιν θέματος. «.... .... (ἀναγινώσκει) ........». Οἱ Γερμανοί, δηλαδή, ἔλεγον ἀπὸ τοῦ 1956, ὅτι ὑπάρχει θέμα. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει. Ἀπεστάλη, ὡς ἤδη ἀνέφερα, ἡ ἀντιπροσωπεία μας εἰς τὴν διάσκεψιν τῶν 8, ἀλλὰ χωρὶς νὰ τῆς παρασχεθῇ κανένα στοιχεῖον. Τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1958, ὅταν αἱ συζητήσεις εἶχον προχωρήσει σοβαρῶς, ἤρχισε καταβαλλομένη προσπάθεια συγκεντρώσεως στοιχείων καὶ ἐστάλη ἐγκύκλιος πρὸς τοὺς Νομάρχας καὶ διαφόρους ὀργανώσεις, πρὸς συγκέντρωσιν στοιχείων. Διηρευνήθησαν τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Ἐστάλη δὲ καὶ ὑπάλληλος εἰς τὴν Γερμανίαν. Κατὰ τὰ τέλη τοῦ 1958, ἐκλήθημεν νὰ ἀποστείλωμεν ἀντιπροσωπείαν διὰ διμερεῖς συνεννοήσεις μὲ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν. Αὕτη ἐστάλη τὸν Μάϊον τοῦ 1959, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐπίσημα στοιχεῖα, ἐκτὸς ὡρισμένων ἀριθμῶν καὶ τούτων ἐνδεικτικῆς φύσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον, ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ, ἐζήτησε τὴν συμπαράστασιν τῶν ὀργανώσεων τῶν ὁμήρων. Καὶ πράγματι τὴν ἀντιπροσωπείαν συνώδευσεν ἐκπρόσωπος τῆς ὀργανώσεως τῶν ὁμήρων, ὁ ὁποῖος προσέφερε πολυτίμους ὑπηρεσίας κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν. Μετὰ τὸ πρῶτον ταξίδιον εἰς τὴν Βόννην, ἡ ἀντιπροσωπεία μας ἀντελήφθη ὅτι εὑρίσκετο εἰς πολὺ δύσκολον θέσιν καὶ ἀπηύθυνεν ἔγγραφον εἰς τὰς ὁμηρικὰς ὀργανώσεις, ζητοῦσα τὴν βοήθειάν των διὰ τὴν συγκέντρωσιν στοιχείων.

ΠΡΕΣΒΕΙΑ

ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Ἰουλίου 1956 Πρὸς Τὴν Πανελλήνιον Ἕνωσιν Ἑλλήνων Ἀξιωματικῶν Ὁμήρων τῶν Ἰταλογερμανῶν. Ἐνταῦθα Ἀξιότιμε Στρατηγέ, Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ βεβαιώσω Ὑμῖν, κατ’ ἐντολὴν τοῦ Κυρίου Προέδρου τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Γερμανικῆς Δημοκρατίας, τὴν λῆψιν τῆς ἀπὸ 14 Μαΐου 1956 ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἀπεστείλατε ἐν ὀνόματι τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως, ὡς καὶ ἄλλων ὀργανώσεων ὁμήρων, πρὸς αὐτὸν ὡς καὶ πρὸς τὸν Κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ὁμοσπονδίας. Δεδομένου, ὅτι τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς Ὑμῶν ὡς καὶ ἡ αἴτησίς σας πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν Ἑλλήνων ὁμήρων χρήζουν ἰδιαιτέρας ἐξετάσεως, διεβιβάσθη ἡ ἐπιστολὴ αὕτη πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἐν Βόννῃ διὰ τὰ περαιτέρω. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπληροφόρησεν ἤδη τὴν Πρεσβείαν, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ὁμοσπονδίας παρεκλήθη νὰ ἐκφέρῃ γνώμην ἐπὶ τοῦ ὡς ἄνω θέματος. Ἐν καιρῷ τῷ δέοντι, θὰ γνωρίσωμεν Ὑμῖν σχετικῶς. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ παρακαλέσω, ὅπως τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς ταύτης φέρετε εἰς γνῶσιν καὶ τῶν λοιπῶν ὀργανώσεων, αἱ ὁποῖαι συνυπέγραψαν τὴν ἀπὸ 14ης Μαΐου ἐ.ἔ. ἐπιστολήν. Διατελοῦμεν μετ’ ἐξαιρέτου ὑπολήψεως (Σέσκε–Αος Γραμματεὺς).

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ

Διεύθυνσις Οἰκονομικῶν Ὑποθέσεων Τμῆμα ΙΙΙ Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἰουνίου 1959 Πρὸς Τὴν Πανελλήνιον Ὁμοσπονδίαν Ὁμήρων Γερμανίας ὁδὸς Λέκκα 22 — Ἐνταῦθα. Τὴν Ἕνωσιν Ὁμήρων Γερμανίας ὁδὸς Π. Ράλλη 207—Νίκαια, Πειραιεύς. Τὴν Ἕνωσιν Ὁμήρων καὶ Θυμάτων ἐξ Ὁμηρίας τῶν Γερμανῶν, Νομῶν Ἡρακλείου–Λασηθίου. Ἡράκλειον–Κρήτη. Τὸ Σωματεῖον Ὁμήρων Αἰχμαλώτων καὶ Ἀγνοουμένων Νομοῦ Χανίων Χανιὰ–Κρήτη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὑμᾶς, ὅπως εὐαρεστηθῆτε νὰ καλέσητε τὰ εἰς τὴν ὀργάνωσιν ὑμῶν ἀνήκοντα μέλη νὰ ἀποστείλουν ἡμῖν δι’ ὑμῶν τὸ ταχύτερον δυνατὸν τὸ πρωτότυπον ἢ φωτοτυπίαν παντὸς εἰς τὴν κατοχὴν αὐτῶν ἐνδεχομένως εὑρισκομένου ἐγγράφου στοιχείου, ἀφορῶντος εἰς τὴν δίωξιν αὐτῶν καὶ προερχομένου ἀπὸ τὰς γερμανικὰς ἀρχὰς κατοχῆς. Ἐκ τῶν διεξαχθεισῶν ἐν Βόννῃ συνομιλιῶν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ προέκυψεν, ὅτι ὡρισμένα τοιαῦτα στοιχεῖα θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποβῶσι λίαν χρήσιμα διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῶν ἐπὶ τοῦ θέματος ἀπόψεων ἡμῶν. Ἐντολῇ τοῦ Ὑπουργοῦ

Ὁ Διευθυντὴς

Γ. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

«Παντὸς ἐγγράφου στοιχείου προερχομένου ἀπὸ τὰς Γερμανικὰς ἀρχὰς κατοχῆς». (Ἔγγραφον Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, 8 Ἰουνίου 1959). Ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐπῆγεν ἐκ νέου τὸν Μάρτιον τοῦ 1960 εἰς Βόννην μὲ ἐλάχιστα, ἀτυχῶς, καὶ πάλιν στοιχεῖα καὶ ὅπως ἦτο φυσικόν, εὑρέθη εἰς μίαν φοβερὰν μειονεκτικὴν θέσιν. Εἶχε δὲ νὰ παλαίσῃ κατὰ τοῦ βασικοῦ γερμανικοῦ ἐπιχειρήματος, ὅτι δὲν ὑπάρχουν θύματα τῶν ναζιστῶν ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ θύματα τῶν γερμανικῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων. Καὶ αὐτοὶ οἱ ὅμηροι, ἦσαν θύματα διώξεως τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν κατοχῆς, λόγῳ ἀντιστασιακῆς δράσεως. Ἐπ’ αὐτοῦ, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ προβάλῃ συγκεκριμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα, ὅμως, δὲν εἶχεν. Οὕτω δὲ ἠναγκάσθη τελικῶς νὰ δεχθῇ τὴν συμφωνίαν εἰς τὰ 115 ἑκατομμύρια μάρκων, διὰ νὰ κλείσῃ ὁπωσδήποτε τὸ θέμα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι πρόκειται περὶ θριάμβου, διότι συγκριτικῶς μὲ τὰ ἄλλα Κράτη ἐπετύχομεν τὸ σημαντικώτερον ποσόν. Βεβαίως, δὲν γνωρίζομεν τὰ στοιχεῖα διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν θυμάτων ναζιστικῆς διώξεως ἠδυνήθησαν νὰ προβάλουν τὰ ἄλλα Κράτη διὰ τοὺς ὑπηκόους των. Θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ ἀναφερθῇ ἐνταῦθα, ὅτι ἀπὸ τὰς ἐπανορθώσεις ποὺ ἔλαβον τὰ Κράτη αὐτά, εἶχον διαθέσει ἕνα μέρος διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ. Ἐξ ἄλλου, αὐτὰ εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην ἄνθησιν, ὥστε καὶ ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τοὺς προϋπολογισμούς των νὰ ἀποκαταστήσουν καὶ τὰ θύματα τῆς κατηγορίας αὐτῆς. Ἐγὼ ἔχω ὑπ’ ὄψει, πρῶτον, τοὺς ἀριθμοὺς τῶν Ἑλληνικῶν θυμάτων καί, δεύτερον, τὸν βασικὸν Γερμανικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἐξεδόθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συμφωνιῶν τῆς Βόννης καὶ ὁ ὁποῖος ὑποτίθεται ὅτι μετουσιώθη εἰς διεθνῆ ὀργανισμὸν διὰ τῆς διμεροῦς συμφωνίας Ἑλλάδος καὶ Δυτικῆς Γερμανίας, ἐὰν βεβαίως τὰ στοιχεῖα εἰς τὸν Γερμανικὸν νόμον εἰς ὡρισμένα σημεῖα δὲν εἶναι ἀκριβῆ, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ τὰ διορθώσῃ. Βάσει τοῦ Γερμανικοῦ νόμου, ὁ σύζυγος ἢ ἡ σύζυγος τοῦ ἐκτελεσθέντος λαμβάνει ἀποζημίωσιν 200 μάρκων μηνιαίως ἐφ’ ὅρου ζωῆς καὶ τὰ τέκνα, ἐὰν ὑπάρχουν, 50– 100 μάρκα μηνιαίως. Ὁ περιορισθεὶς εἰς στρατόπεδα συγκεντρώσεως λαμβάνει 150 μάρκα κατὰ μῆνα καὶ δι’ ὅσους μῆνας παρέμεινεν εἰς τὸ στρατόπεδον. Οἱ ἀνάπηροι λαμβάνουν ὡς σύνταξιν 100–150 μάρκα μηνιαίως, ἀναλόγως τῆς ἀναπηρίας των. Πέραν αὐτῶν, ὁ Γερμανικὸς νόμος προβλέπει καὶ ἀποζημίωσιν ὅλων τῶν θυμάτων, διὰ τὰς ὑλικὰς καὶ ἐπαγγελματικὰς ζημίας. Ἐὰν συγκρίνωμεν τὸν γερμανικὸν αὐτὸν νόμον, ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ βάσιν τῆς συμφωνίας μὲ τὴν ὑπογραφεῖσαν σύμβασιν. Βεβαίως, δὲν ὑπάρχει ἐξηκριβωμένος ἀριθμὸς τῶν θυμάτων κατὰ κατηγορίας. Πάντως εἶναι βέβαιον, ὅτι τὰ θύματα τῶν σφαγιασθέντων Ἑβραίων Ἑλλήνων, ἀνέρχονται εἰς 50 –60.000. Ἐπίσης οἱ ἐκτελεσθέντες ἢ ἀποθανόντες εἰς στρατόπεδα συγκεντρώσεως Ἕλληνες, ἀνέρχονται εἰς 15– 20.000. Ἔχομεν, συνεπῶς, ἕνα ἀριθμὸν θανόντων 70.000 περίπου. Ἐὰν ἐλαμβάνετο ὡς βάσις ὁ Γερμανικὸς νόμος καὶ ἐδίδετο ὡς ἀποζημίωσις εἰς ἕνα τῶν δικαιούχων μόνον ἡ Γερμανικὴ σύνταξις τῶν 200 μάρκων μηνιαίως, ἤτοι διὰ μίαν δεκαετίαν θὰ εἴχομεν ἀποζημίωσιν δι’ ἕκαστον τῶν δικαιούχων 24.000 μάρκα. Ἐὰν πάλιν ἐδίδετο ὡς ἀποζημίωσις ἡ σύνταξις μιᾶς 5ετίας, θὰ εἴχομεν 12.000 μάρκα δι’ ἕκαστον τῶν δικαιούχων. Μὲ τὴν βάσιν αὐτήν, θὰ ἔπρεπε τὸ ὑπὸ τῆς Γερμανίας καταβληθησόμενον ποσὸν εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν νὰ ἀνήρχετο εἰς 240 ἑκατομμύρια μάρκα καὶ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν εἰς 120 ἑκατομμύρια μάρκα διὰ κάθε 10.000 θυμάτων. Ἡ συμφωνία, ἑπομένως, μὲ βάσιν τὸν γερμανικὸν νόμον, μόλις καλύπτει τὴν ἀποζημίωσιν 10.000 θανόντων, τῶν γερμανικῶν συντάξεων κεφαλαιοποιημένων ἐπὶ 5 ἔτη. Ὅλαι αἱ ἄλλαι κατηγορίαι θὰ μείνουν ἄνευ ἀποζημιώσεων. Ἐὰν εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν προστεθοῦν καὶ αἱ ἀποζημιώσεις ἀναπήρων καὶ τῶν ὁμήρων καὶ τῶν ἐγκλεισθέντων εἰς στρατόπεδα συγκεντρώσεως ἐν Ἑλλάδι, τότε τὸ ποσὸν ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ ἡ Γερμανία ὑπερβαίνει κατὰ πολὺ τὸ ἕνα δισεκατομμύριον μάρκων. Ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ φθάσω εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτόν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις ἐλησμόνησε καὶ τὰ ἡμερομίσθια τῶν ὁμήρων, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν καὶ θὰ ἔπρεπε ἀπὸ τὸ Γερμανικὸν Κράτος νὰ ἀποζημιωθοῦν. Πῶς νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ περὶ ὑλικῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας προβλέπει ὁ γερμανικὸς νόμος; Ἀλλὰ ἓν εἶναι τὸ συμπέρασμα: Τὸ θέμα αὐτὸ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ, ἦτο ἀντιπαθὲς διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν του ἐχρειάσθη νὰ συρθῇ ἀπὸ τὰ ἄλλα Κράτη. (Φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, σᾶς ἀνέγνωσα ἐπίσημον δήλωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐπίσημα ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου του, παρὰ τὴν συμφωνίαν τῆς Βόννης, παρὰ τὸν Γερμανικὸν νόμον, παρὰ τὰ διαβήματα τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, διεκήρυξεν ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ ναζισμοῦ. (Φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Ἴσως νὰ σᾶς εἶναι τοῦτο δυσάρεστον, ἀλλὰ κατόπιν τῶν ἐπισήμων στοιχείων ποὺ ἀνέφερον, νομίζω ὅτι διαμαρτύρεσθε, διότι ἀπὸ τὴν κομματικὴν πειθαρχίαν σᾶς ἔχει θολώσει τὸ μάτι. (Φωναί, διαμαρτυρίαι).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Ζίγδη, νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα, αὐτὸς ὁ χαρακτηρισμὸς ποὺ ἐκάματε εἶναι ἀπαράδεκτος.

§68Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, δὲν ἐξέφρασα κρίσεις μέχρι τῆς στιγμῆς, οὔτε γνώμας προσωπικάς, ἀνεφέρθην εἰς ἔγγραφα ἐπίσημα, ἀνεφέρθην εἰς ἀνακοινώσεις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἑπομένως, αἱ διαμαρτυρίαι, τὰς ὁποίας ἀκούω ἀπὸ τὴν πλευρὰν αὐτήν, πῶς πρέπει νὰ ἐξηγηθοῦν;

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐξηγηθοῦν, ὅτι θολώνει τὸ μάτι τους εἰς τὰ ἐθνικὰ ζητήματα, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἔχουν κρίσιν ὀρθὴν ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων.

§70Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ φράσις αὐτὴ εἶναι στερεότυπος, τὴν λέγομεν ἐπανειλημμένως, τὴν λέγομεν ὅταν πολλὲς φορὲς ἡ κομματικὴ πειθαρχία θολώνῃ τὴν κρίσιν μας καὶ μᾶς κάμνει εἰς πολλὰς περιπτώσεις τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, τὰ γενικώτερα, νὰ τὰ παραβλέπωμεν. Εἶναι συνήθης ἔκφρασις, δὲν ἠκούσθη πρώτην φορὰν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Χαίρομαι δέ, διότι βλέπω πράγματι ἀγανακτοῦντας τοὺς συναδέλφους, διότι ἔτσι πρέπει νὰ κάμουν, πρέπει νὰ ἀγανακτοῦν κατὰ τῶν ὑπουργῶν καὶ κατὰ τῶν Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐκράτουν τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν σᾶς περιέγραψα. Ἀκόμη, κύριοι, θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα ἄλλο στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρώτατον, εἶναι τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῆς 22ας Ὀκτωβρίου 1959, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀναφερθῶ ἐν προκειμένῳ. Σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ βασικὸν ἐπιχείρημα τῶν Γερμανῶν κατὰ τὰς διμερεῖς συζητήσεις μεταξὺ τῶν ὀκτὼ ἄλλων καὶ εἰς τὰς προηγηθείσας ρηματικὰς διακοινώσεις πρὸς τὰς Κυβερνήσεις τῶν ὀκτώ, ἦτο τὸ ἑξῆς: Κύριοι, λέγετε, ὅτι ἔχετε θύματα τῆς ναζιστικῆς τυραννίας. Δὲν εἶναι θύματα τῶν ναζὶ αὐτά, εἶναι θύματα τοῦ πολέμου, ἔλαβον μέρος καὶ ὑπεχρεώθησαν νὰ τοὺς σκοτώσουν. Οἱ Γερμανοὶ τοὺς ἐσκότωσαν, διότι ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ἔλαβον μέρος εἰς στρατιωτικὰς ἐπιχειρήσεις. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἐπαναλαμβάνεται ἀπὸ τὸ 1956 καὶ ἐντεῦθεν. Καὶ ἴδετε, κύριοι, τί ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ εἰς τὰς 22 Ὀκτωβρίου 1959: «Ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι δὲν θὰ ἐπένθουν τὰ Καλάβρυτα καὶ δὲν θὰ ὑφίσταντο τὴν τραγῳδίαν τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν, ἐὰν Ἕλληνες δὲν προέβαινον εἰς τὴν σφαγὴν αἰχμαλώτων Γερμανῶν στρατιωτῶν καὶ ἐὰν δὲν προέβαινον εἰς πρᾶξιν ἡ ὁποία στιγματίζει, ἀλλὰ δὲν στιγματίζει, θὰ ἐστιγμάτιζε τὴν Ἑλλάδα ἐὰν τοὺς διαπράξαντας αὐτὴν ἐθεωρούσαμεν Ἕλληνας». Κύριοι, ἐγὼ δὲν θέλω νὰ κρίνω ἀπὸ καμμιᾶς ἄλλης ἀπόψεως τὴν περικοπὴν αὐτήν, διότι ἐκρίθη ἤδη ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Σᾶς ἀναφέρω τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν πλέον κρίσιμον στιγμὴν τῶν διαπραγματεύσεων, πῶς ἦτο δυνατόν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐνδιαφερόταν διὰ τὸ θέμα, διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου αὐτῆς νὰ δώσῃ ἐπικύρωσιν εἰς τὸ βασικὸν γερμανικὸν ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν ὑπάρχουν θύματα τῆς ναζιστικῆς δράσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ ὑπάρχουν θύματα μόνον τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι ἠμύνοντο ἐναντίον πολεμικῶν γεγονότων, τῶν ἀνταρτῶν ἢ τῶν ἄλλων. Κύριοι, τὰ γεγονότα αὐτὰ ἀποδεικνύουν, ὅτι τὸ θέμα ὑπῆρξεν ἐξόχως ἀντιπαθὲς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία προσεπάθησε συνεχῶς νὰ τὸ θάψῃ, νὰ τὸ καλύψῃ, ὅταν δὲ ἐσύρθη ἐκ τῶν διαβημάτων τῶν ἄλλων Κυβερνήσεων, νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Γερμανίαν, ἀπαράσκευος, χωρὶς στοιχεῖα, δίδουσα ἐπιχειρήματα εἰς τοὺς Γερμανούς, ἔσπευσε νὰ συνομολογήσῃ μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία οὔτε 10.000 τῶν Ἑλλήνων θυμάτων δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἱκανοποιήσῃ μὲ τὰ μέτρα ποὺ ἡ Γερμανία ἀξιοποίησε τὰς θυσίας τῶν ἰδικῶν της θυμάτων. Κύριοι, βλέπετε —λυποῦμαι, ἀλλὰ θὰ τὸ εἴπω— εἶναι ἡ θεωρία τῆς ἐντίμου πενίας, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἡ σύμβασις εἶναι αἱ συνέπειαί της. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὸ νομοσχέδιον, δηλαδή, εἰς τὰς θετικὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ ψηφισθοῦν διὰ τὴν διανομὴν αὐτῶν τῶν 115.000.000 μάρκων. Πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν, πρῶτον, ἀπὸ μιᾶς σκοπιᾶς δικαιοσύνης, κατὰ πόσον, δηλαδή, δὲν ἀδικοῦμεν ὡρισμένας κατηγορίας θυμάτων καὶ ἀπὸ δευτέρας σκοπιᾶς, κατὰ πόσον συμβάλλουν εἰς τὴν ταχεῖαν ἐκδίκασιν καὶ εἰς τὴν ἀπόδοσιν ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ εἰς τοὺς δικαιούχους. Θὰ τὰς παρακολουθήσωμεν καὶ τὰς δύο αὐτὰς σκοπιὰς τοῦ νομοσχεδίου. Βέβαια, τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐξέλθῃ τῶν διατάξεων τῆς βασικῆς συμφωνίας τῆς Βόννης ἢ τοῦ Γερμανικοῦ νόμου καὶ νὰ κάμῃ ὡρισμένας αὐθαιρεσίας, διότι τὸ ποσὸν τοῦ τὸ ἐπιβάλλει νὰ τὴν κάμῃ. Ἐπ’ αὐτοῦ βεβαίως, κρίνων τὸ νομοσχέδιον ὡς τοιοῦτον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δεχθῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὑπάρχουν δύο ἢ τρία σημεῖα, τὰ ὁποῖα, νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ δεχθῇ ὅτι πράγματι χρήζουν μιᾶς νέας ἐπανεξετάσεως. Τὸ πρῶτον θέμα, τὸ ὁποῖον μοῦ εἶναι συμπαθές, εἶναι ὅ,τι ἔγινε διὰ τοὺς Δωδεκανησίους, πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τοὺς Βορειοηπειρώτας, διὰ τοὺς Κυπρίους καὶ διὰ τοὺς ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας Ἕλληνας, δηλαδὴ νὰ μὴ θεωρήσητε προϋπόθεσιν τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, διότι οὔτε τὴν εἶχον, οὔτε τὴν ἔχουν. Τὸ ἴδιον νὰ γίνῃ καὶ διὰ τοὺς Ἀρμενίους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἰθαγένειαν ἑλληνικήν, ἀλλὰ εἶναι μόνιμοι κάτοικοι τῆς Ἑλλάδος. Διότι πράγματι, ἐὰν ἡ διάταξις μείνῃ ὡς ἔχει, μένει μικρὸς ἀριθμὸς ἀνθρώπων ἰδιαιτέρως συμπαθῶν, διότι εἶναι κἄτι περισσότερον καὶ ἀπὸ ἀδελφοί μας. Τὸ δεύτερον σημεῖον, εἶναι ὅτι διὰ τοὺς ἀναπήρους, αὐτοὶ ποὺ εἶναι ἀνάπηροι, δὲν πρέπει διὰ τὴν ἰδικήν τους ἀναπηρίαν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ μεγίστου τῶν 70.000 δραχμῶν τῆς ἀποζημιώσεως. Διότι οἱ 70.000, βέβαια, εἶναι σωστὸ δι’ ἄλλους ποὺ ἔχουν θύματα, ἀλλὰ δι’ αὐτοὺς ποὺ ὑπέστησαν τὴν ἀναπηρίαν καὶ εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ ἔχουν ἀδελφοὺς καὶ πατεράδες, διατὶ πρέπει νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις καὶ νὰ τοὺς πᾶμε εἰς τὰς 70.000; Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ἕνα σοβαρὸν θέμα εἶναι ἡ διάταξις ἐκείνη τοῦ ἄρθρου 4 παράγραφος 6, ποὺ ἀποκλείει τῆς ἀποζημιώσεως τοὺς συγγενεῖς τῶν μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν θανόντων θυμάτων. Αὐτὸ πράγματι εἶναι ἀπαράδεκτον. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ὑπέστησαν τὴν ψυχικὴν ὀδύνην τῆς ὁμηρίας ἢ τῆς ἐγκλείσεως εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ πατέρα τους ἢ τοῦ ἀδελφοῦ τους, ὑπέστησαν καὶ τὴν δευτέραν ὀδύνην ὅταν τὸν ἔχασαν ὅταν ἐπέστρεφε σαράβαλο ἀπὸ τὰς φυλακὰς καὶ ἔμειναν καὶ πάλιν ὀρφανοί, διατὶ τώρα νὰ τοὺς ἀποστερήσωμεν αὐτῶν τῶν ψιχίων τῆς ἀποζημιώσεως; Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν, εἶναι θέμα δικαιοσύνης καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀντιμετωπίσητε ἐκ νέου. Τὸ τέταρτον θέμα δικαιοσύνης, κ. Ὑπουργέ, εἶναι τὸ θέμα τῶν Ἑβραίων Ἑλλήνων. Εἶδα καὶ ἐμελέτησα μὲ πολλὴν συμπάθειαν τὰς ἀπόψεις τῆς Ἰσραηλιτικῆς Κοινότητος, ἀλλὰ ὅπως εἶπον καὶ εἰς τοὺς ἰδίους, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὅτι ἡ βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐζήτησαν νὰ λύσουν τὸ θέμα των, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, λόγῳ ἀκριβῶς αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ τῶν 115 ἑκατομμυρίων. Δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε δικαίωμα ἀποζημιώσεως νὰ δεχθῶμεν γενικῶς διὰ στέρησιν ἐλευθερίας ἄνευ περιορισμοῦ, οὔτε νὰ ἐπεκτείνωμεν εἰς τὸν τέταρτον βαθμὸν συγγενείας τὰ δικαιοῦχα πρόσωπα, οὔτε τὰ περὶ ἐθνικότητος νὰ ἐπεκτείνωμεν, διότι ἀνοίγομεν θύρας, αἱ ὁποῖαι δὲν ξέρομεν ποῦ θὰ ὁδηγήσουν. Ἐπειδὴ ὑπάρχει ἓν ἠθικὸν θέμα, ἐπειδὴ οἱ συμπατριῶται μας Ἰσραηλῖται προσεφέρθησαν ὁλοκαύτωμα πράγματι εἰς τὸν Ναζιστικὸν Μολώχ, νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία πρέπει νὰ κάνῃ μίαν συμβολικὴν χειρονομίαν, νὰ εἴπῃ, ὅτι ἕνα ποσὸν ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἀποζημιώσεις θὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἰσραηλιτικὴν Κοινότητα, ἕνα σεβαστὸν ποσόν, ἡ ὁποία νὰ τὸ διανείμῃ εἰς τὰ μέλη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀρχῶν αἱ ὁποῖαι κατὰ τοὺς Ἰσραηλίτας ἱκανοποιοῦν τὸ αἴσθημα αὐτό. Καθορίσατε ἕνα ποσόν, αὐτὴ προσδιορίζει τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς 125 ἑκατομμύρια, βεβαίως δὲν ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ δεχθῆτε τὸν ἀριθμὸν αὐτόν, ἠμπορεῖτε νὰ δώσετε ἕνα ποσὸν τὸ ὁποῖον νὰ τακτοποιήσῃ τὸ ἠθικὸν ζήτημα τῶν Ἑβραίων, χωρὶς νὰ δημιουργήσῃ τεράστια νομικὰ ζητήματα, ἐὰν δεχθῶμεν τὸν τρόπον ἐπιλύσεως τῶν αἰτημάτων, ὅπως τὸν διετύπωσαν. Αὐτά, κύριοι, ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης. Ἀπὸ ἀπόψεως ταχύτητος τῆς ἐκδικάσεως, θὰ εἶχα νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ἀκυροῦνται ὅλαι αἱ αἰτήσεις καὶ πρέπει νὰ ὑποβληθοῦν ἐκ νέου αἰτήσεις, εἶναι διάταξις ἡ ὁποία πρέπει νὰ μὴ ψηφισθῇ. Ἄλλωστε ἐζητήθησαν αἱ αἰτήσεις αὐταὶ καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ κάνετε, εἶναι νὰ δώσετε βεβαίως μίαν προθεσμίαν, ἔστω 60 ἡμερῶν διὰ τοὺς ἐν Ἑλλάδι καὶ 90 ἡμερῶν διὰ τοὺς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ τοὺς μὴ ὑποβαλόντας αἴτησιν, νὰ ὑποβάλουν αἴτησιν, ἀλλὰ νὰ καταργήσετε ὅλας τὰς αἰτήσεις μὲ ὅλα τὰ πιστοποιητικά, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σωστόν. Ἄλλωστε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπερηφανεύθη, ὅτι 500 ὑπάλληλοι ἐπὶ πολλοὺς μῆνας ἠσχολήθησαν μὲ τὰς αἰτήσεις αὐτὰς καὶ ἔχουν κάνει φακέλλους, διὰ ποῖον λόγον ὅλους αὐτοὺς τοὺς φακέλλους νὰ τοὺς ἀκυρώσετε; Τὸ δεύτερον Ἐπιτροπαί. Ἐν ἀντιθέσει πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως συνάδελφος κ. Παπαρρηγόπουλος, ἐγὼ νομίζω, ὅτι αἱ Ἐπιτροπαὶ πρέπει νὰ μείνουν 3. Τὸ θέμα τῆς ταχύτητος τῆς ἐκδικάσεως εἶναι εἰς τὴν Γραμματείαν, περὶ τῆς ὁποίας θὰ ὁμιλήσω βραδύτερον. Ἐπιτροπαὶ πρέπει νὰ εἶναι 3, διότι ἐὰν δὲν εἶναι 3, θὰ ἔχωμεν ἐμπλοκὴν καὶ διαφορετικὴν νομολογίαν. Θὰ σᾶς εἴπω δέ, ὅτι αἱ 3 Ἐπιτροπαὶ δὲν θὰ καθυστερήσουν ἐπὶ ἔτη, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος, προφανῶς, δὲν ἔχει πεῖραν τοῦ προηγουμένου τῶν Ἰταλικῶν ἀποζημιώσεων. Εἰς τὴν Ρώμην, εἰς 8 συνεδριάσεις, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐξεδίκασε 4.000 αἰτήσεις, διότι δὲν ὑπῆρχε θέμα, ὅταν ἡ Γραμματεία τὰς εἶχεν ἑτοιμάσει ἦτο ἐντελῶς τυπικὴ ἡ ἐκδίκασις τῶν ὑποθέσεων. Ἑπομένως, οἱ κίνδυνοι τοὺς ὁποίους ὁ κ. συνάδελφος τῆς πλειοψηφίας ἐπεσήμανεν, εἶναι κίνδυνοι ἀνύπαρκτοι, ὑπάρχουν χείριστοι κίνδυνοι, ἐὰν πᾶμε εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐν προκειμένῳ, διότι θὰ ὑπάρξῃ τόση πίεσις ἀπὸ παράγοντας τοπικούς, ὥστε ἢ ὁ δικαστὴς θὰ πρέπει νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ Πρωτοδικεῖον του καὶ νὰ κλεισθῇ κἄπου διὰ νὰ ἐκδικάσῃ, ἤ, τέλος πάντων, δὲν ξέρω τί ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ὅταν μάλιστα ὁ δικαστὴς θὰ πνιγῇ μὲ τόσας χιλιάδας αἰτήσεις. Ἄλλωστε, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ δημιουργηθοῦν συνεργεῖα ἐπὶ τόπου εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα, καὶ ἐκεῖ πάλιν θὰ χωρήσῃ ὁ κομματικὸς παράγων. Αὐτὸ νὰ μὴ τὸ ἀρνηθῇ κανείς. Ἑπομένως, ἀντὶ νὰ πᾶμε εἰς τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν ταχύτητα, ἡ μέθοδος τὴν ὁποίαν εἰσηγεῖται ὁ κ. συνάδελφος θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ σὲ ἀδικίαν, σὲ καθυστέρησιν καὶ σὲ μεγάλας δαπάνας. Τρίτον. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ δεύτερος βαθμός, εἰς τί χρησιμεύει ὁ δεύτερος βαθμὸς ἐν προκειμένῳ; Ἂν ὑπάρξουν θέματα, θὰ ἐπιληφθῇ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, ἐὰν κάνετε δεύτερον βαθμόν, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας θὰ ἔλθῃ τρίτος βαθμὸς καὶ τότε πᾶμε σὲ καθυστέρησιν καὶ δαπάνας. Ἔχομεν τὴν πεῖραν, ἐπίσης, τῶν Ἰταλικῶν ἀποζημιώσεων, δὲν χρειάζεται νὰ κάνετε δευτεροβαθμίους Ἐπιτροπάς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅλαι αἱ ὑποθέσεις ἐπῆγαν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἐκεῖ ἐκρίθησαν τελεσιδίκως. Κύριοι, ἡ κλεὶς τῆς ὅλης ὑποθέσεως, εἶναι ἡ ὑπηρεσία, ἡ Γραμματεία, ἂν αὐτὴ ὀργανωθῇ καλά, τάχιστα θὰ ἐκδικασθοῦν ὄχι 180.000, ἀλλὰ 380.000, διότι προφανῶς ἀπὸ τὶς 380.000 μόνον 25.000–30.000 αἰτήσεις ἔχουν περιεχόμενον, οἱ ἄλλες θὰ ἀπορριφθοῦν ἀσυζητητί, διότι ἐὰν μερικοὶ ὑποβάλουν αἰτήσεις ἄνευ λόγου, θὰ ξεκαθαρισθοῦν ἀπὸ τὴν Γραμματείαν. Ἐκεῖνο ποὺ εἶναι σημαντικόν, εἶναι ὅπως ἡ διαδικασία εἶναι συνοπτική, εἶναι πρόχειρος καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ καθορισθῇ, ὅπως ἐγένετο παλαιὰ εἰς τὰς Ἰταλικὰς ἀποζημιώσεις. Ἰδῆτε εἰς τὰς Ρουμανικὰς ποὺ ἠκολουθήθη κάποιος ἄλλος δρόμος, δὲν εἴχομεν αὐτὴν τὴν πρόοδον. Ἔχομεν ἕνα παράδειγμα ποὺ ἐπέτυχε, νὰ τὸ ἀκολουθήσωμεν, νὰ μὴ καινοτομήσωμεν δῆθεν πρὸς βελτίωσιν, ἀλλὰ εἰς τὴν πραγματικότητα πρὸς χειροτέρευσιν τῆς καταστάσεως. Καὶ αἱ πληρωμαί, κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ γίνουν διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπεμπολεῖ τὰς ἁρμοδιότητάς του ὑπὲρ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Μὰ ἔχει ὀλίγα ἀντικείμενα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ θέλει νὰ πάρῃ καὶ αὐτό; Διὰ τὰς ἀποζημιώσεις αἱ διαπραγματεύσεις ἔγιναν καὶ ἡ σύμβασις ὑπεγράφη ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι μέχρι σήμερον ἦτο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, διατὶ τώρα νὰ πάρωμεν ἀπὸ ἐκεῖ καὶ νὰ βάλωμεν σὲ ἄλλην ὑπηρεσίαν, ὅπου οὔτε ἡ πεῖρα ὑπάρχει, οὔτε ἡ προπαίδευσις; Φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν πᾶμε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ καθυστερήσωμεν πάρα πολὺ εἰς τὸν τερματισμὸν τῆς ὑποθέσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, οὐδεὶς τῶν μέχρι σήμερον ἐχόντων σχέσιν μὲ ἀποζημίωσιν, ἐξέφρασε ποτὲ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ πάῃ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, διότι ὅλοι ἐκάησαν. Εἶναι τοιαύτη ἡ διαδικασία ἐκεῖ καὶ δὲν μέμφομαι κανένα, οὔτε ὑπαλλήλους, οὔτε τὸν ὑπουργόν, ἀλλὰ εἶναι τοιαύτη ἡ νοοτροπία καὶ ἡ διαδικασία ἐκεῖ, ὥστε τὰ θέματα αὐτὰ χαντακώνονται καὶ σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι ὑπάρχουν θέματα Δωδεκανησιακά, συμβάσεις καί, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, σᾶς τὸ λέγω, ὑπάρχει σύμβασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Μ. Βρεταννίας, ὑπογραφεῖσα τὸ 1954, διὰ τῆς ὁποίας ἐγένετο συμψηφισμὸς τῶν ἀμοιβαίων ὑποχρεώσεων, ἐκ τῆς στρατιωτικῆς κατοχῆς τῆς Δωδεκανήσου, ὑπὸ τῶν Βρεταννῶν, μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βρεταννίας καὶ ἐπῆρεν 80 ἑκατ. δραχμὰς ἡ Ἑλλὰς ἐκ τοῦ συμψηφισμοῦ αὐτοῦ, ὀφείλει εἰς δικαιούχους Δωδεκανησίους 15 καὶ μέχρι σήμερον δὲν ἐκυρώθη ἡ σύμβασις αὐτή, δὲν κατετέθη καὶ οἱ δυστυχεῖς περιμένουν ἀκόμη τὰ λεπτά τους. Ἐγὼ ἔκαμα ἐπανειλημμένα διαβήματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Βεβαίως, ὁ κ. ὑπουργὸς μοῦ εἶπεν, ὅτι ἔχει ὑπ’ ὄψει του τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ καθυστερεῖ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἔτσι εἴχομεν καὶ μίαν ἄλλην σύμβασιν, ἡ ὁποία καθυστέρησεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ πολλὰ χρόνια. Λοιπόν, ὅσοι ὁμιλοῦν διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἔχουν πεῖραν. Αὐτὰ τὰ ἐλαφρυντικὰ τοὺς καταλογίζω, ἐνῷ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, δεδομένου ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ πεῖρα καὶ ἀπὸ ἀπὸ αὐτὸν καὶ ἀπὸ τὸν περασμένον πόλεμον, τελειώνουν αἱ ὑποθέσεις κἄποτε καὶ τὸ σπουδαῖον εἶναι νὰ τελειώσουν.

§71Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν γνωρίζω τὸ θέμα αὐτὸ εἰς ποῖον στάδιον εὑρίσκεται, ἀλλὰ χωρὶς νὰ αἰσθάνωμαι οὔτε ἐγὼ εὐθύνην, οὔτε διὰ τὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰδικὰ αἱ Ὑπηρεσίαι τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, εἶναι ἐπιφορτισμέναι καὶ ἀντεπεξῆλθον εἰς τὴν ἀποστολὴν των μὲ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν θυμάτων, ὅλων τῶν ἐθνικῶν μας ἀγώνων καὶ νομίζω, ὅτι δὲν παρουσιάσθη δυσχέρεια καὶ ἀνωμαλία οὔτε εἰς τοὺς παλαιοτέρους πολέμους, οὔτε καὶ τὸ 1940 καὶ οὔτε μεταγενεστέρως καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ ἐργασία τῆς συνταξιοδοτήσεως καὶ τῆς ἀποζημιώσεως διεξάγεται κατὰ τρόπον ἀνεπίληπτον ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον καὶ ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας μὲ δικαίωμα προσφυγῆς εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Δὲν θὰ ἦτο ἄξιον τῆς δικῆς σας θέσεως, ἡ ἀποστροφὴ αὐτὴ καὶ ἡ ἐκδήλωσις τόσης δυσπιστίας πρὸς τὸ ἔργον καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.

§72Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑπουργόν, ποὺ ἔκαμε τὴν δήλωσιν αὐτήν. Μὲ δικαιώνει ἀπολύτως. Ὡμίλησε περὶ τῆς διαδικασίας τῶν συντάξεων εἰς τὰ θύματα τῶν πολέμων. Ἀλλοίμονον, ἐὰν πᾶμε μὲ τὴν νοοτροπίαν αὐτήν, δὲν λέγω μὲ τὴν διαδικασίαν, διότι δὲν μπορεῖ νὰ τὸ χωνέψῃ τὸ μυαλό μου. Ἀλλοίμονον ἐὰν πᾶμε μὲ τὴν διαδικασίαν καὶ τὴν νοοτροπίαν τῶν συντάξεων, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν θὰ τελειώσουν ποτὲ καὶ διὰ τοῦτο βασικὴ ἀξίωσις τῶν ἐνδιαφερομένων εἶναι, μακρυὰ ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, μάλιστα μακριὰ καὶ ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, διότι ἐκεῖ ἡ νοοτροπία αὐτὴ εἶναι ἐντονωτέρη. Δὲν διανοοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ εἰσαγάγῃ διαδικασίαν συντάξεων. Ἡ νοοτροπία τοὺς τρομάζει καὶ ὅταν λέγω αὐτό, δὲν σημαίνει, ὅτι μέμφομαι εἴτε ὑπηρεσίας, εἴτε πρόσωπα. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑπουργόν, διότι διὰ τῆς παρεμβάσεώς μου, μοῦ ἐπέτρεψε νὰ διευκρινήσω τὰς σκέψεις μου.

§73Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τί φοβοῦνται;

§74Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ ἐξήγησα, κύριε συνάδελφε.

§75Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Παρανοήσατε τὴν διακοπήν μου. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ διαδικασία τῶν συντάξεων. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου εἶναι ἐπιφορτισμένη μὲ τὸ σοβαρώτατον ἔργον τῆς συνταξιοδοτήσεως τῶν ἀγωνιστῶν τῶν ἐθνικῶν μας πολέμων καὶ ἐργάζεται κατὰ τρόπον ἀνεπίληπτον.

§76Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι εἰδικὸν θέμα, δὲν εἶναι θέμα συντάξεως. Ἐδῶ εἶναι θέμα κατανομῆς, ταχείας ἀποζημιώσεως καὶ πρέπει νὰ πᾶμε εἰς μίαν Ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία ἔχει πεῖραν ἐπὶ τῶν μεθόδων, ἐπιταχύνσεως τοῦ ρυθμοῦ τῶν ἀποζημιώσεων. Ἄλλωστε τὸ θέμα θὰ συζητηθῇ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ νὰ ἀποδοθῇ αὐτό, εἶναι τὸ τρίτον κεφάλαιον, τοῦ νὰ ἀποδοθῇ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν εἰς τοὺς δικαιούχους, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξασφαλισθοῦν ὡς ἀκολούθως. Διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος νὰ καθορισθοῦν αἱ ἀποζημιώσεις τῶν μελῶν τῶν Ἐπιτροπῶν καὶ τῆς Γραμματείας. Νὰ μὴ τὸ ἀφήσωμεν εἰς ἀποφάσεις ὑπουργῶν. Ἄνθρωποι εἶναι καὶ ὑποκύπτουν πολλὲς φορὲς εἰς πειρασμόν, χωρὶς νὰ τὸ θέλουν. Ἐπίσης διὰ Β. Δ. νὰ καθορισθῇ ἡ διαδικασία, διότι ἔτσι θὰ γίνῃ ταχυτέρα. Τὰ Β. Δ. ἔχουν τὴν βάσανον, πρὶν ἐκδοθοῦν, τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἐνῷ αἱ ἀποφάσεις πηγαίνουν ἀμέσως εἰς τὸ Τυπογραφεῖον καὶ ξεύρετε, πολλὲς φορὲς γίνονται καὶ ἀβλεψίαι. Οἱ τόκοι, κ. Ὑπουργέ, πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν Ἐπιτροπῶν, ἀλλὰ ποτὲ νὰ μὴ θιγῇ τὸ κεφάλαιον. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁρίσωμεν προθεσμίαν εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς νὰ τελειώσουν τὸ ἔργον των. Αὐτὸ ἐκάμαμε καὶ εἰς τὰς Ἰταλικὰς ἀποζημιώσεις καὶ ἐτελείωσε τὸ ἔργον τους. Ἐὰν δὲν θέσωμεν προθεσμίαν, θὰ ἔρχωνται καὶ θὰ μᾶς λέγουν, ὅτι εἶναι 180.000 αἰτήσεις καὶ δὲν ἐτελειώσαμε καὶ ἔτσι θὰ πᾶμε εἰς τὰ 4–5 χρόνια. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι εἰς τὰς 31.12.61. Ἐὰν ἡ Γραμματεία ὀργανωθῇ καλῶς ὅλαι αἱ ὑποθέσεις θὰ ἔχουν ἐκδικασθῆ, τοὐλάχιστον πρωτοβαθμίως. Κύριοι, τὸ τελευταῖον θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ θίξω ἀπὸ τοῦ βήματος, εἶναι ἕνα θέμα ἠθικόν. Ἡ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἀκυροῦνται αἱ συμφωνίαι καὶ τὰ ἰδιωτικὰ συμφωνητικὰ μὲ δικηγόρους εἶναι καὶ ἀντισυνταγματικὴ καὶ διαβλητὴ καὶ στερεῖται λογικῆς. Θὰ σᾶς παραπέμψω εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου. Δὲν πρόκειται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἔχετε γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἔχετε διαβήματα τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, ἔχετε ἐπίσης τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ ἔχετε καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς ἄλλας περιπτώσεις. Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὐτή, ἁπλῶς καταργεῖ κατὰ ἕνα περίεργον τρόπον τὴν ἐλευθερίαν τοῦ συναλλάσσεσθαι τῶν δικηγόρων καὶ ταὐτοχρόνως δημιουργεῖ ἕνα περίεργον, ὅτι πλέον οὐδεὶς δικηγόρος θὰ μπορῇ νὰ ἀναλάβῃ ὑπόθεσιν, ὅταν θὰ ὑπάρχῃ δυνατότης διὰ μιᾶς διατάξεως νόμου νὰ ἀνατρέπεται αὐτό. Εἰς τὸ κάτω–κάτω, οἱ δικηγόροι αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν ὅλα τὰ ὑπομνήματα τῶν ὁμήρων, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὸ θέμα καὶ πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς ἔχουν δαπανήσει καὶ χρήματα, διότι ἔπρεπε νὰ ἐκδώσουν πιστοποιητικὰ καὶ νὰ προβοῦν εἰς διαφόρους ἐνεργείας. Ἀλλὰ δὲν μὲ ἐνδιαφέρει αὐτὸ τὸ θέμα, ἐμένα μὲ ἐνδιαφέρει, ὅτι ὅπως, δυστυχῶς, διετυπώθη, ἡ διάταξις, δημιουργεῖται ἕνα θέμα ἠθικῆς τάξεως. Εἶναι ἕνα ζήτημα ἠθικῆς τάξεως καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ ἐπανεξετάσῃ, εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον δὲ συζήτησιν θὰ ἀναπτύξωμεν λεπτομερέστερον τὰς ἀπόψεις μας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐτελείωσα ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας εἶχον νὰ κάνω. Θέλω νὰ τὰς συνοψίσω, διότι, ἴσως, τὸ τέλος θὰ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ μείνῃ εἰς τὴν μνήμην τῶν ἀκροατῶν καὶ ἀναγνωστῶν μου. Εἶναι ἀτύχημα, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δι’ ἐνεργειῶν καὶ παραλείψεων ἀπέδειξεν, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τῆς Ναζιστικῆς διώξεώς της ἦτο ἀντιπαθές. Δεύτερον, εἶναι θλιβερόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἄφησε νὰ περάσῃ ἕνας χρόνος ὁλόκληρος μεταξὺ τῆς ὑπογραφείσης Συμφωνίας καὶ τῆς Κυρώσεώς της, ἐνῷ εἶναι πασίγνωστος ἡ κατάστασις τῆς δυστυχίας, τῆς ἀπογοητεύσεως καὶ τοῦ αἰσθήματος τῆς ἐγκαταλείψεως, τὰ ὁποῖα κατέχουν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι, ὅπως εἶπα καὶ προηγουμένως, ὑπῆρξαν οἱ ἄριστοι τῶν ἀρίστων Ἑλλήνων, διότι τὴν στιγμὴν τῆς ὑπερτάτης κρίσεως τοῦ Ἔθνους, ἐφάνησαν πιστοὶ εἰς τὸ καθῆκον των καὶ εἰς τὰ ἰδανικὰ τῆς Πατρίδος καὶ δὲν προσεφέρθησαν νὰ ὑπηρετήσουν τὸν κατακτητήν, ἀλλὰ ἔμειναν γνήσια παραδείγματα Ἑλλήνων διὰ τὰς ἐπιγενομένας γενεάς. Τὸ νομοσχέδιον, κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον κατανομῆς τῶν ποσῶν εἰς τοὺς δικαιούχους, ἐν τῷ συνόλῳ του εἶναι καλόν, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ ποσοῦ τῶν 115.000.000. Διετύπωσα ἐντόνως, ὡρισμένας παρατηρήσεις διὰ νὰ καταστῇ δικαιότερον, νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ταχύτης κατὰ τὴν σχετικὴν διαδικασίαν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀπόδοσις εἰς τοὺς δικαιούχους ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ, ἵνα μὴ διαφύγῃ τοῦτο εἰς τὴν γραφειοκρατείαν. Κύριοι, τὰ θέματα αὐτὰ ὅταν συζητοῦνται εἰς μίαν Βουλήν, εἶναι θέματα τὰ ὁποῖα, βεβαίως, συγκλονίζουν τὰ μύχια τῆς ψυχῆς ἑνὸς Ἔθνους ποὺ εἶναι ζωντανὸν καὶ ὑπερήφανον. Αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα, ἂς θεωρηθοῦν ὡς ἡ ἔκφρασις τοῦ ἐλαχίστου φόρου τιμῆς εἰς αὐτοὺς ποὺ ἔμειναν γνήσιοι Ἕλληνες καὶ δὲν προετίμησαν τὴν θεωρίαν τῆς «ἐντίμου πενίας», ὅπως ἐλαχίστη μειοψηφία Ἑλλήνων προετίμησεν, εἰς μίαν κρίσιμον περίοδον τῆς ἱστορίας τοῦ Ἔθνους. Δὲν δυνάμεθα μὲ τὴν Σύμβασιν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐρχόμεθα ἀρωγοὶ εἰς τὴν δυστυχίαν καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ἀποτελεῖ ὅμως, τοῦτο μίαν ἔκφρασιν ἠθικῆς ἀναγνωρίσεως πρὸς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι, εἴτε ἔζησαν, εἴτε ἀπέθανον, ὑπῆρξαν οἱ καλλίτεροι Ἕλληνες εἰς τὸν Βʹ Παγκόσμιον Πόλεμον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκρίθη τὸ θέμα τῆς ἐλευθερίας τῶν λαῶν καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας καὶ ἐλευθερίας τῶν ἀτόμων. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§77Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως καὶ ἰδίως εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων νὰ ἐπέμβω ἐπανειλημμένως καὶ νὰ συζητήσω πολλὰ ἀπὸ τὰ ἤδη ἐκτεθέντα. Νομίζω, ὅμως, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβω τὸν λόγον διὰ νὰ ἐξηγήσω τὴν ἰδικήν μας τοποθέτησιν ἐπὶ μερικῶν βασικῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ μόλις κατελθὼν τοῦ βήματος, βασικῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα τὸν παρέσυραν μέχρι τοῦ σημείου νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐσύρθημεν εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠθέλαμεν κἂν νὰ λυθῇ. Καὶ διὰ νὰ στηρίξῃ αὐτὴν τὴν ἐπιχειρηματολογίαν ὁ κ. συνάδελφος, κυρίως ἐπεκαλέσθη τὴν ἀποζημίωσιν τὴν ὁποίαν ἡ Γερμανία καθώρισε διὰ τοὺς ἐν Γερμανίᾳ κατοικοῦντας καὶ ἀποζημιωθέντας. Ἀπέφυγεν ὁ κ. συνάδελφος νὰ μνημονεύσῃ ποία εἶναι ἡ ἀποζημίωσις τὴν ὁποίαν ἀπὸ τὴν εἰσπραχθεῖσαν ἀποζημίωσιν θὰ δώσουν αἱ ἄλλαι εἰσπράξασαι Κυβερνήσεις εἰς τοὺς ἰδικούς των δικαιούχους καὶ ἀνέφερεν μόνον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις θὰ δώσῃ εἰς τοὺς δικαιούχους τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὴν Χώραν της. Ἀλλὰ αὐτοὶ ἀνεξαρτήτως ἄλλων παρατηρήσεων τὰς ὁποίας θὰ ἠδυνάμην νὰ διατυπώσω, κρίνονται μὲ αὐστηρότατα κριτήρια καὶ δὲν ἔχουν τὰ πλαίσια τοῦ ἰδικοῦ μας νόμου ἢ τῶν ἄλλων Χωρῶν, ὥστε νὰ ἐπεκτείνεται ὅσον τὸ δυνατὸν μέσα εἰς τὴν ἔννοιαν τῶν τοιούτων ἀποζημιώσεων ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαιούχων. Ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἔκρινε τὰς περιπτώσεις αὐτὰς μὲ τοιαύτην αὐστηρότητα, ὥστε ἡ πρόβλεψις τῶν δικαιούχων ἀνέρχεται εἰς 3.000 καὶ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐρεύνης τῆς διαδικασίας δὲν θὰ δώσῃ πολὺ περισσοτέρους. Ἐὰν καὶ ἡμεῖς εἴχαμε τόσον αὐστηρὰ κριτήρια καὶ ἐλέγαμεν, ὅτι δὲν ἀπεζημιοῦμεν τοὺς ὁμήρους, οἱ ὁποῖοι συνελήφθησαν καὶ ἐτυφεκίσθησαν εἰς ἕνα χωριὸ καὶ ἐὰν ἡ ἀποζημίωσις ἐδίδετο μόνον εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν θεωρουμένων ὡς ἀντιναζί, τότε θὰ ἐδίδαμεν καὶ ἡμεῖς μεγαλυτέραν ἀποζημίωσιν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ὁ κ. συνάδελφος, ἀπέφυγε νὰ μνημονεύσῃ ποίαν ἀποζημίωσιν θὰ δώσῃ ἡ Νορβηγία, τὸ Βέλγιον, ἡ Ὁλλανδία, ἡ Γαλλία καὶ αἱ λοιπαὶ Χῶραι. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τοῦ ὅτι ἐσύρθημεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ὡς πρὸς τὸ ὅτι ὑπῆρξε καὶ δήλωσις Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, τοῦ προκατόχου μου κ. Θεοτόκη, τὴν ὁποίαν, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἐγνώριζα, νομίζω, ὅτι δύναμαι χωρὶς εἰδικὴν προετοιμασίαν, χωρὶς νὰ γνωρίζω διατὶ προέβη εἰς τὴν δήλωσιν αὐτὴν ὁ προκάτοχός μου Ὑπουργός, νὰ εἴπω, ὅτι ἡ δήλωσις αὐτὴ ἦτο ἀρκετὰ λογικὴ διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Θὰ ἦτο καλλιτέρα, ἀσφαλῶς, ἐὰν δὲν ἦτο τόσον συνοπτική, διότι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν εἶχε λυθῆ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως, δὲν εἶχον ὑπογραφῆ αἱ συμφωνίαι, ὅπως δὲν εἶχεν ὑπογραφῆ καὶ ἡ συμφωνία ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἐγκατεστημένων ἐν Γερμανίᾳ καὶ ἦτο ἐπικίνδυνον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, προκαλούμενος νὰ διατυπώσῃ πρότασιν περὶ τοῦ πότε καὶ πῶς θὰ ἀπεζημιοῦντο τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ. Καὶ θὰ ἠδύνατο τότε μόνον νὰ ἐκφρασθῇ, ὅταν θὰ ἐγίνετο ἡ Συνθήκη Εἰρήνης, ὁπότε τότε θὰ ἦτο βεβαία καὶ ἡ ἀποζημίωσις. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἂν εὑρίσκετο ἐδῶ ὁ συνάδελφος κ. Θεοτόκης, θὰ ἔδιδε τὴν αὐτὴν ἐξήγησιν. Πάντως ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, δύναται νὰ προκύψῃ καὶ θὰ τὸ ἴδητε, ὅτι οὐδόλως ἐσύρθημεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἀλλ’ ἀντιθέτως τὴν παρακολουθήσαμεν καὶ ἐπετύχομεν τὸ σχετικῶς ἱκανοποιητικὸν αὐτὸ ἀποτέλεσμα. Κύριοι συνάδελφοι, ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὑπάρχει εἷς συνάδελφος, μὴ ἀνήκων εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, ὁ ὁποῖος ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἠγωνίσθη δι’ ὅλα τὰ θέματα τῶν ἀποζημιώσεων καὶ ἰδίᾳ τῶν ἀποζημιώσεων τῆς Γερμανίας. Εἶναι ὁ κ. Σαββόπουλος, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπῃ ἐὰν τὰ διαβήματά του διὰ τὴν ἐν λόγῳ ὑπόθεσιν δὲν συνωδεύοντο καὶ ἀπὸ ἰδικά μας διαβήματα, ἐὰν δὲν ἤρχετο εἰς συνεννοήσεις συνεχῶς μαζί μας καὶ ἐὰν συνεχῶς δὲν παρηκολουθοῦμεν τὸ θέμα τοῦτο. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, κατὰ ποῖον τρόπον τὸ παρηκολουθοῦμεν; Τὸ παρηκολουθοῦμεν κατὰ τρόπον, ὄχι θεαματικόν, ὄχι δημαγωγικόν, οὔτε κἂν ἐμφανῆ, διότι δὲν ἦσαν γνωστὰ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἐγχειρήματος αὐτοῦ. Καὶ δή, συγκεκριμένως, κατ’ ἀρχήν, ὅταν τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν πρωτίστως τὴν ἐκίνησεν ἡ Γαλλία, ἡμεῖς εὑρισκόμεθα εἰς ἐπαφὴν καὶ παρηκολουθοῦμεν, ὅπως ἀκριβῶς ἔπραττον ὅλαι αἱ ἄλλαι σύμμαχοι χῶραι, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐκεῖναι κατὰ τὴν ἰδίαν λογικὴν θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐσύρθησαν ἄκουσαι εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἀφοῦ ἐπετεύχθη κατ’ ἀρχὴν μία συμφωνία. Κύριοι, τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν παρηκολούθουν ὅλαι αἱ σύμμαχοι Κυβερνήσεις. Τὴν ἐκίνει τὴν ὑπόθεσιν, ὡς εἶπον, ἡ Γαλλικὴ καὶ ἡ Ὁλλανδικὴ Κυβέρνησις. Ἦλθεν ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκλήθημεν καὶ ἡμεῖς οἱ παρακολουθοῦντες καὶ ἤρχισαν αἱ συνεννοήσεις καὶ ὅταν ἐπροχώρησαν αἱ συνεννοήσεις, τότε ἐπροχώρησαν καὶ αἱ διμερεῖς συνεννοήσεις. Σᾶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἡ Γερμανία περιώρισε τὴν ἀποζημίωσιν ἢ τοὐλάχιστον εἶχε τὴν πρόθεσιν νὰ τὴν περιορίσῃ μόνον εἰς τοὺς κατοικοῦντας εἰς τὸ ἔδαφος αὐτῆς. Μετὰ ἀπὸ πιέσεις καὶ συνεννοήσεις ἐπρότεινεν 100.000.000 μάρκα δι’ ὅλας τὰς χώρας καὶ μετὰ προσθέτει καὶ προτείνει 500.000.000 μάρκα δι’ ὅλας τὰς χώρας. Καὶ ὅταν ὅλοι δὲν ἀπεδέχθησαν, ἔκαμε τὰς διμερεῖς συνεννοήσεις καὶ ἐπροχώρησε βάσει τῶν διμερῶν συνεννοήσεων. Διμερεῖς συνεννοήσεις, κύριοι, μετὰ τὰς ὁποίας ἡ Γαλλία, ἡ ὁποία δὲν ἐσύρθη καὶ ἡ ὁποία ἐκίνησε τὴν ὑπόθεσιν, ὑπέγραψε συμφωνίαν μετὰ ἀπὸ ἡμᾶς. Ἰδοὺ πῶς ἐσύρθημεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Συμπολιτεύσεως). Ὑπεγράψαμεν ἡμεῖς τὴν συμφωνίαν πρὶν ὑπογράψῃ ἡ Γαλλία, ἡ ὁποία καὶ πρώτη ἐκίνησε τὸ θέμα.

§78Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πόσα ἐπῆρεν ἡ Γαλλία;

§79Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ τὸ ἀκούσητε ἀμέσως. Διὰ νὰ κρίνωμεν πόσα ἐπήραμεν καὶ ἂν ὀρθῶς τὰ ἐπήραμεν, ἔχω προηγουμένως νὰ κάμω ἄλλας παρατηρήσεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ προβῶ καὶ εἶναι αἱ μόναι ἀντικειμενικαί. Ἡ ἀποζημίωσις, κύριοι, εἰς καμμίαν περίπτωσιν δὲν εἶναι ἐπαρκής. Δὲν θὰ ἐπιτρέψω εἰς τὸν κ. Ζίγδην νὰ μονοπωλήσῃ τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὰ θέματα τοῦ ἀγῶνος. Γνωρίζω τοὺς τίτλους του, πρέπει νὰ γνωρίζῃ καὶ αὐτὸς τοὺς ἰδικούς μας καὶ τῆς ἰδικῆς μας παρατάξεως κατὰ τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἐξ αὐτοῦ εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι τὰ τῆς ρυμουλκήσεως δὲν εἶναι ἄξια ἑνὸς σοβαροῦ ὁμιλητοῦ. Τὸ τὶ ἐπήραμεν, κύριοι, καὶ τὸ ἐὰν εἴμεθα ἕτοιμοι διὰ νὰ συζητήσωμεν, θὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω κατὰ τρόπον πάρα πολὺ ἁπλοῦν καὶ θὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω βάσει ἀριθμῶν. Διὰ τὴν συζήτησιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς μετέβησαν καλῶς ἐξωπλισμένοι καὶ μὲ ἐπάρκειαν στοιχείων. Δύναμαι νὰ εἴπω, χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω καμμίαν ἄλλην χώραν ἐξ ὅσων διεπραγματεύθησαν, ὅτι ἐπήγαμε μὲ στοιχεῖα, ἴσως, καλλίτερα, διὰ νὰ μὴ εἴπω καλλίτερα, λέγω περίπου τὰ ἴδια μὲ ἐκεῖνα μὲ τὰ ὁποῖα ἐπῆγαν ἄλλαι χῶραι καὶ ἐπήγαμεν διὰ τὸν ἑξῆς εἰδικὸν λόγον. Διότι τὸ κύριον αἴτημα ἦσαν, οἱ νεκροί, τοὺς δὲν νεκροὺς τοὺς ἐγνωρίζαμεν σχεδὸν ἐπακριβῶς, διότι ὑπῆρχε τὸ ἐπίδομα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐδόθη κατὰ τὰ ἔτη 1949–50–51 καὶ συνεπῶς ὑπῆρχαν φάκελλοι λεπτομερέστατοι. Διὰ τοὺς ὁμήρους τοὺς κρατηθέντας ἐν Γερμανίᾳ, ὄχι μόνον στοιχεῖα δὲν ἐχρειαζόμεθα περισσότερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἴχομεν, ἀλλὰ δὲν ἠδυνάμεθα νὰ κάμωμεν οὐδὲ τὴν παραμικρὰν διαπραγματευτικὴν ὑπερβολήν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε συνηθίζει ἡ Ἑλλὰς νὰ κάμνῃ. Ἡ Ἑλλὰς ποτὲ δὲν κάμει ὑπερβολὰς διὰ λόγους διαπραγματευτικούς. Δὲν ἠδυνάμεθα δὲ ἐπίσης, διότι ἁπλούστατα διεσώθησαν οἱ κατάλογοι τῶν ἐν Γερμανίᾳ κρατηθέντων ὁμήρων καὶ συνεπῶς ὑπῆρχον τὰ στοιχεῖα ἐν Γερμανίᾳ διὰ κάθε χώραν. Τὸ μόνον διὰ τὸ ὁποῖον εἴχαμεν ἀτελῆ στοιχεῖα, ἀφεώρα τοὺς κρατηθέντας ἐν Ἑλλάδι. Δι’ αὐτούς, δυστυχῶς, δὲν ὑπῆρχαν ἀρχεῖα, δὲν διεσώθησαν ἀρχεῖα. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐμφανίσωμεν ἀπολύτως ἀκριβεῖς ἀριθμοὺς καὶ δι’ αὐτὸ ἐζητήσαμεν, ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τὰς διμερεῖς διαπραγματεύσεις τὴν βοήθειαν τῶν ἰδίων τῶν ὁμήρων. Καὶ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα παρουσιάσαμεν τότε, ἦσαν σχεδὸν ἀδιάσειστα, διότι παρουσιάσαμεν τοὺς ἀριθμοὺς βάσει τῶν ὁποίων ἐδίδαμεν ἐκείνην τὴν οἱονεὶ σύνταξιν ἐπὶ μερικὰ ἔτη. Συνεπῶς, δὲν ἠδύνατο κἂν νὰ ἀμφισβητηθοῦν τὰ στοιχεῖα αὐτά. Παρουσιάσαμεν, ἐπίσης, τοὺς ἀριθμοὺς τῶν Ἰσραηλιτῶν. Βάσει αὐτῶν τῶν στοιχείων διεπραγματεύθημεν. Μὲ μίαν διαφοράν, κύριοι, ὅτι δι’ ὅλας τὰς χώρας αἱ διαπραγματεύσεις δὲν ὑπῆρξαν εἰς τὴν πρᾶξιν, εἰς τὴν οὐσίαν, μία διαπραγμάτευσις ἐπὶ περιπτώσεων, ὑπῆρξε μία διαπραγμάτευσις, κυρίως πολιτική. Διότι, τὶ σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης; Ὅταν ἤρχισαν αἱ συνεννοήσεις προσέφεραν 100.000.000 μάρκα καὶ μετέπειτα προσέφερον 500.000.000 μάρκα συνολικῶς. Κατὰ τοιοῦτον ὄχι ἀκριβῶς, ἀλλὰ περίπου τρόπον ἔγιναν αἱ διαπραγματεύσεις μὲ ὅλας τὰς ἄλλας χώρας, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει πρωτίστως τοῦ ὄγκου τῆς χώρας καὶ τοῦ μεγέθους τῶν συνολικῶν ζημιῶν, αἱ ὁποῖαι συνέβησαν εἰς ἑκάστην χώραν. Κύριοι, ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας αὐτῆς, διὰ νὰ διευκρινήσω ἓν σημεῖον, ἕνα σημεῖον τὸ ὁποῖον, ἴσως, ἀφῆκε μίαν πικρίαν εἰς τοὺς προσφιλεῖς εἰς ὅλους μας Ἰσραηλίτας Ἕλληνας, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπειδὴ ἐκεῖνοι εἶχον τὰς πολλὰς χιλιάδας τῶν νεκρῶν θὰ ἔπρεπε νὰ πάρουν καὶ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἀποζημιώσεων, σημεῖον κατὰ τὸ ὁποῖον αἱ διαπραγματεύσεις ἐστηρίχθησαν κυρίως ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Ἰσραηλιτῶν νεκρῶν. Τοῦτο, κύριοι, εἶναι ἀνακριβές. Αἱ διαπραγματεύσεις, ἐπαναλαμβάνω, ὑπῆρξαν πολιτικαὶ καὶ ὅτι δὲν ἔπαιξε ρόλον ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἰσραηλιτῶν νεκρῶν, ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἑξῆς ἀριθμῶν. Εἰς τὴν Ὁλλανδίαν, κύριοι, ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἰσραηλιτῶν ἀνήρχετο εἰς 240.000 περίπου. Ἐξ αὐτῶν οἱ περισσότεροι δὲν ἐγύρισαν. Ἐὰν αὐτὸ ἐλαμβάνετο ὡς βάσις, καὶ εἰς ἡμᾶς ἐλαμβάνετο ὡς βάσις ὁ ἀριθμὸς τῶν 60.000 Ἰσραηλιτῶν, θὰ ἔπρεπε ἡ ἀποζημίωσις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Ὁλλανδία νὰ εἶναι περίπου τριπλασία, ἐνῷ δὲν εἶναι. Ὅπως θὰ ἴδητε, εἶναι περίπου, ἀκριβῶς, ἡ ἰδία. Εἰς τὴν Γαλλίαν οἱ Ἰσραηλῖται ἀνήρχοντο εἰς ἀριθμὸν ἄγνωστον, διότι ἡ Γαλλία διὰ λόγους ἐσωτερικοὺς δὲν ἔθετεν εἰς καμμίαν ἀπογραφὴν ἐρώτημα περὶ τῆς Θρησκείας, ἀλλὰ οἱ ὑπολογισμοὶ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι τὸ 1938 οἱ Ἰσραηλῖται ἐν Γαλλίᾳ ἀνήρχοντο εἰς 300.000 καὶ τὸ 1940 μὲ τοὺς πρόσφυγας εἶχον ὑπερβῆ τὰς 350 περίπου χιλιάδας. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς ἐντελῶς ἀντίθετον παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ θέμα τοῦτο δὲν ἔπαιξε ρόλον εἰς τὰς ἀποζημιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεδικάσθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἰς τὴν Νορβηγίαν, ἡ ὁποία ἔλαβε σημαντικὴν ἀποζημίωσιν διὰ τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ, οἱ Ἰσραηλῖται ἀνήρχοντο συνολικῶς εἰς 1.200. Συνεπῶς, ἐὰν αὐτὸ ἔπαιξε ρόλο δὲν θὰ ἔπρεπε ἡ Νορβηγία νὰ πάρῃ τίποτε σχεδόν. Καὶ ὅπως θὰ ἴδητε, εἶναι ἡ πλέον εὐνοουμένη. Ἂς εἶναι, λοιπόν, βέβαιοι οἱ Ἕλληνες Ἰσραηλῖται, ὅτι ὁτιδήποτε τοὺς ἀνῆκε θὰ τὸ ἐλάμβανον. Ἂς εἶναι βέβαιοι, ὅτι ἐὰν ἡ ἀποζημίωσις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Ἑλλὰς ἐβασίζετο εἰς τὰς ἰδικάς των θυσίας, θὰ ἀνῆκε εἰς αὐτούς. Δὲν πρόκειται, ὅμως, περὶ αὐτοῦ καὶ ἐπωφελοῦμαι τῆς εὐκαιρίας, διὰ νὰ ἀνοίξω μίαν παρένθεσιν καὶ νὰ δώσω μίαν ἄλλην ἐξήγησιν εἰδικῆς φύσεως διὰ νὰ ἐπανέλθω μετὰ ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐπιδικασθέντος ποσοῦ. Πρόκειται περὶ τῆς αἰτήσεως Ἰσραηλιτῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι κατέφυγον εἰς τὸ Κράτος τοῦ Ἰσραήλ. Δὲν θέλω νὰ νομισθῇ καὶ ἐκεῖ, ὅτι γίνεται ἡ παραμικρὰ ἀδικία. Ἴσως, ὑπάρχει μία ἀδικία οὐσίας, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατόν, ὅπως θὰ ἴδητε, νὰ θεραπεύσῃ. Πρῶτον, εἶναι καθιερωμένον εἰς τὴν διεθνῆ τακτικήν, ὅτι οὐδέποτε ἀποζημιοῦνται πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐγκατέλειψαν μίαν ἰθαγένειαν, χωρὶς πρόθεσιν νὰ τὴν ἐπανακτήσουν. Εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς αὐτὴν τὴν διεθνῆ τακτικήν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ κἄτι ἄλλο, πολὺ ἰσχυρότερον πέραν αὐτοῦ, ὅτι οἱ ἴδιοι οἱ Ἰσραηλῖται Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἀπεχώρησαν εἰς τὸ Ἰσραήλ, ἐπεδίωκον ἀπ’ εὐθείας ἀποζημιώσεις ἀπὸ τὴν Γερμανίαν —καὶ τοῦτο, διότι ἡ σημερινὴ Γερμανία κύπτουσα ὑπὸ τὸ βάρος τοῦ φοβεροῦ ἐγκλήματος, τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἐναντίον τῆς Ἰσραηλιτικῆς φυλῆς, ἐχορήγει πρὸς τὰ ἐκεῖ περισσοτέρας ἀποζημιώσεως, ἐδείκνυε μεγαλυτέραν μέριμναν— δι’ αὐτὸ ἤθελον καὶ ἐπεδίωκον νὰ πάρουν ἀπ’ εὐθείας ἀποζημιώσεις ἀπὸ τὴν Γερμανίαν. Μᾶς ἐζήτησαν τοῦτο οἱ ἴδιοι καὶ ἀπεδέχθην τὸ αἴτημα, διότι δὲν εἶχον κανένα λόγον νὰ ἀρνηθῶ κἄτι τὸ ὁποῖον εἶναι σύμφωνον καὶ πρὸς τὴν διεθνῆ τακτικήν, καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῶν ἰδίων τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἀλλὰ συνέβη, ἀτυχῶς, κύριοι, ἕνας ἀριθμὸς ἐξ αὐτῶν, ὀλίγον ἀνώτερος τῶν χιλίων, νὰ χάσῃ τὴν προθεσμίαν ἡ ὁποία προεβλέπετο διὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν αἰτήσεων εἰς τὴν Γερμανίαν. Ἀλλὰ ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι Κράτος ὀπερέττα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λέγῃ, δι’ αὐτὴν τὴν μικρὰν κατηγορίαν κάμνω κἄτι σύμφωνα μὲ τὰ διεθνῶς καθιερωμένα καὶ μετὰ ἀνακαλῶ διὰ μίαν ἄλλην μικροτέραν κατηγορίαν. Δὲν πρόκειται αὐτοὶ οἱ χίλιοι, ἐὰν συμπεριλαμβάνοντο νὰ μειώσουν κατὰ τρόπον αἰσθητὸν τὴν ἀποζημίωσιν τὴν ὁποίαν θὰ λάβουν οἱ συγγενεῖς τῶν θανόντων ὑπολοίπων Ἑλλήνων, ἢ τὰς συντάξεις τῶν ὁμήρων. Θὰ τὰς ἐμείωναν κατὰ μερικὰ ἑκατοντάδραχμα. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅμως, καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ εἰς τὴν πρᾶξιν μία ἀδικία, τὴν ἀδικίαν αὐτήν, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ τὴν διορθώσῃ ἢ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἰσραὴλ ἢ ἡ Κυβέρνησις τῆς Γερμανίας. Δὲν ἀνήκει εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ διόρθωσις αὐτῆς τῆς ἀτυχοῦς συγκυρίας. Ἔρχομαι, κύριοι, τώρα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐὰν ἐπήραμε ὅσα ἔπρεπε νὰ λάβωμεν. Κύριοι, κατ’ ἀρχὴν ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ τονίσω, ὅτι τὰ ὅσα ἔπρεπε, θὰ ἔδει νὰ εἶναι ἀσυγκρίτως περισσότερα. Δὲν ἀποζημιοῦται ἡ ζωὴ καὶ δὲν ἀποζημιοῦται ἀκόμη περισσότερον ἡ ζωὴ τοῦ ἁγνοῦ πατριώτου, ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος διὰ λόγους θρησκευτικούς, διὰ λόγους φυλετικοὺς ἢ διὰ λόγους ἰδεολογικῶν πεποιθήσεων ἐθυσιάσθη. Δὲν ἠμποροῦμεν, ὅμως, νὰ τὸν κρίνωμεν μὲ τὸ αὐτὸ κριτήριον, διότι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει ποσὸν καὶ οὐδεὶς θὰ ἐδέχετο νὰ δώσῃ τὴν ζωήν του δι’ οἱονδήποτε ποσόν. Ὑπάρχει σύγκρισις καὶ εἰς τὴν σύγκρισιν δὲν πρόκειται, ὅπως προέβλεψεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, νὰ θριαμβολογήσω, ἀλλὰ πρόκειται νὰ δώσω μερικὰ στοιχεῖα διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις κατὰ τρόπον ἱκανὸν ἐχειρίσθη τὸ θέμα καὶ ἐπέτυχεν ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα εἶναι σχετικῶς ἱκανοποιητικά. Κύριοι, ποῖα κριτήρια θέλετε νὰ λάβωμεν διὰ νὰ εὕρωμεν τὶ ἐλάβομεν ἡμεῖς ἐν σχέσει μὲ τοὺς ἄλλους; Τὸ κριτήριον τῶν ζημιῶν ποὺ ὑπέστη κάθε Χώρα —εἶναι κριτήριον δίκαιον, διότι ἐκεῖ κυρίως πρέπει νὰ στηριχθῇ ἡ πολιτικὴ διαπραγμάτευσις— εἶναι δύσκολον νὰ ἐκτιμηθῇ, διότι ἐὰν ἡ Ἑλλὰς ἔχῃ νὰ παρουσιάσῃ τὸν φοβερὸν ἰδίᾳ ἐκεῖνον χειμῶνα τοῦ 1941–42, ἐὰν ἔχῃ νὰ παρουσιάσῃ τὰς τόσας ὑλικὰς ζημίας, τοὺς ἀσυγκρίτους ἡρωϊσμούς, θὰ σᾶς εἴπουν, ὅτι ἡ Ὁλλανδία ἔχει νὰ παρουσιάσῃ τὸν πνιγμὸν ὅλων τῶν κάτω τοῦ ἐπιπέδου τῆς θαλάσσης χωρῶν καὶ τὴν καταστροφὴν τοῦ Ρόττερνταμ. Ποῦ νὰ εὕρῃ κανεὶς ἄκρην καὶ νὰ εἴπῃ πῶς θὰ ζυγίσῃ τὰς ζημίας; Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ στηριχθῶ εἰς αὐτὰ τὰ δεδομένα διὰ νὰ εἴπω πῶς «ἐγὼ ὑπέστην ἀσυγκρίτως περισσότερα, ἔπρεπε νὰ πάρω ἀσυγκρίτως περισσότερα». Αἱ ζημίαι ἐθεωρήθησαν δεδομέναι δι’ ὅλους. Γνωρίζω, ὅτι μερικαὶ χῶραι δὲν ὑπέστησαν σοβαρὰς ὑλικὰς ζημίας μεταξὺ ἐκείνων ποὺ ἀπεζημιώθησαν. Ὑπάρχουν, ὅμως, ἄλλαι αἱ ὁποῖαι καὶ ἀγῶνα ἔκαμνον καὶ φυλετικοὺς διωγμοὺς εἶχον καὶ ζημίας ὑπέστησαν. Διότι, εἶναι δύσκολον νὰ εἴπωμεν ἐὰν εἰς αὐτὸ τὸ κριτήριον πρέπει νὰ στηριχθῶμεν. Ἐὰν θέλετε νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὸν ὄγκον τῆς Χώρας, θὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Ὅτι ἐὰν αἱ ἄλλαι χῶραι ἐλάμβανον ἀποζημίωσιν κατ’ ἀναλογίαν ἐκείνης ποὺ ἔλαβεν ἡ Ἑλλάς, ἰδοὺ ποῖα ἔπρεπε νὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα. Ἡ Γαλλία θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ 600 ἑκατομμύρια μάρκα, ἀντὶ τῶν 400 ποὺ ἔλαβεν. Ἡ Νορβηγία θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ 50 ἀντὶ τῶν 60 —εἶναι ἡ μόνη χώρα, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐλαφρῶς εἰς καλλιτέραν μοῖραν ἀπὸ ἡμᾶς— ἡ Δανία θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ 60 ἀντὶ τῶν 16 ποὺ ἔλαβεν, τὸ Βέλγιον θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ 125 ἀντὶ τῶν 80, ἡ Ὁλλανδία, τέλος, θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ 180 ἀντὶ τῶν 120–125 ποὺ λαμβάνει.

§80Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει ποίου κριτηρίου αὐτό;

§81Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὄγκου τοῦ πληθυσμοῦ.

§82Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὶ σχέσιν ἔχει ὁ πληθυσμός;

§83Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἔχει μεγάλην σχέσιν, διότι δὲν ὑπάρχει διαπραγμάτευσις ἐπὶ τῇ βάσει ζημιῶν καὶ περιπτώσεων. Ὑπῆρξε διαπραγμάτευσις πολιτικὴ καὶ εἰς τοιοῦτον σημεῖον ὑπῆρξε πολιτική, ὥστε ὅταν ἠρχίσαμεν τὰς διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Γερμανίαν, ἡ προσφορά, ἡ γερμανική, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπέμεινεν ἐπὶ μακρόν, ἦτο 60 ἑκατομμύρια μάρκα. Μετ’ ἐπιμόνους διαπραγματεύσεις εἰς τὰς ὁποίας συμμετέσχον ἐξαίρετοι ἀντιπρόσωποι, ἔφθασε τὸ ποσὸν τὰ 100 ἑκατομμύρια καὶ σταθερῶς δὲν ὑπέγραφον ἐπὶ μερικοὺς μῆνας, διότι εἶχε σταματήσει εἰς τὸ 100. Καὶ εἰς τὸ τέλος, μετὰ προσωπικὰς συναντήσεις μεταξὺ Ὑπουργῶν εἰς ξένην Χώραν, ἐπετεύχθη τὸ 115 ἑκατομμύρια καθαρῶς, διὰ λόγους πολιτικούς. Ἦτο, λοιπόν, μία διαπραγμάτευσις πολιτική. Αὐτὸ προκύπτει καὶ ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἀπολεσθέντων ἢ μὴ ἀπολεσθέντων Ἰσραηλιτῶν καὶ τὰς ἄλλας χώρας, ὅπως σᾶς ἐμνημόνευσα, καὶ συνεπῶς τὸ κριτήριον τοῦ ὄγκου εἶναι ἕνα κριτήριον, τὸ ὁποῖον δὲν λέγω, ὅτι εἶναι ἀπόλυτον, ἀλλὰ εἶναι ἕνα κριτήριον, τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Καὶ βάσει αὐτοῦ τοῦ κριτηρίου αἱ ἄλλαι χῶραι θὰ ἔπρεπεν, πλὴν τῆς Νορβηγίας, νὰ εἶχον μεγαλύτερον ποσοστόν.

§84ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Γαλλία, δὲν ἦτο πλήρως κατεχομένη.

§85Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἕως ἐδῶ ἐπεβεβαίωσα τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔδωκε, πλὴν τοῦ ἀριθμοῦ τῆς Ὁλλανδίας, διὰ τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσε..........

§86Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Διὰ τὴν Γιουγκοσλαβίαν δὲν μᾶς εἴπατε τὸ ποσόν.

§87Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ σᾶς εἴπω. Ἐμνημόνευσε 280 ἑκατομμ. μάρκα, τὰ ὁποῖα καὶ αὐτὰ εἶναι ἀκριβῆ. Καὶ ὁ ἀγαπητὸς ἐκ Χανίων συνάδελφος ἠρώτησε, τί ἄλλα ἦσαν μέσα εἰς τὰ 180 ἑκατομμύρια. Κύριοι ἰδοὺ περίπου, τί περιλαμβάνει ἡ συμφωνία μὲ τὴν Ὁλλανδίαν. Καὶ θὰ ἀντιληφθῆτε ἀμέσως ἀπὸ τὸ περιεχόμενον, διατὶ ἦτο εὔκολον ὁ διαπραγματευόμενος νὰ εἰσπράξῃ πολὺ περισσότερα. Διὰ τῆς συμφωνίας αὐτῆς, ἡ Ὁλλανδία ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκκενώσῃ τὰ ἐδάφη, τὰ ὁποῖα κατεῖχε καὶ τὰ ὁποῖα κατοικοῦντο ὑπὸ Γερμανῶν. Αὐτὸ πληρώνεται. Ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πωλήσῃ εἰς τὴν Γερμανίαν ὡρισμένα μικρὰ συνοριακὰ μέρη, μερικὲς ἑκατοντάδες στρεμμάτων, τὰ ὁποῖα καὶ αὐτὰ εἰς τὰ παλαιὰ σύνορα δὲν ἀνῆκον εἰς τὴν Γερμανίαν, ἀλλὰ κατοικοῦντο ἀπὸ τοὺς Γερμανούς. Ἀνελάμβανεν, ἐπίσης, τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, νὰ μὴ δύναται νὰ πράξῃ τίποτε ἐπὶ τῶν συνόρων, ἐὰν δὲν συνεννοηθῇ μετὰ τῆς Γερμανίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἀντιλαμβάνεσθε πολὺ καλά, ὅτι ἐὰν ἡ ἐξαίρετος Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν εἴχομεν στείλει εἰς τὴν Βόννην, εἶχε συνοριακὰ ἐδάφη κατοικούμενα ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς καὶ διεπραγματεύετο τὴν ἐκκένωσίν των, ἦτο εὔκολον νὰ εἰσπράξῃ δι’ αὐτά.

§88Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διατὶ ἀναφέρετε, ἐν προκειμένῳ, αὐτὰς τὰς συμφωνίας; Ἐγὼ ὡμίλησα διὰ τὰ 125 ἑκατομμύρια.

§89Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Νομίζω, ὅτι προσέχετε ἰδίως τοὺς συναδέλφους τοῦ Κόμματός σας. Εἷς διακεκριμένος, ἠρώτησε τί εἶναι τὰ ὑπόλοιπα καὶ ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐρώτησιν αὐτήν.

§90Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Νὰ μὴ δημιουργοῦμεν, κύριε Ὑπουργέ, ἐντυπώσεις μὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Ὡμίλησα διὰ 125 ἑκατ. τῆς Ὁλλανδίας.

§91Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶναι βέβαιον. Ἡ Ὁλλανδία θὰ διαθέσῃ διὰ τὰ θύματα τοῦ ναζισμοῦ περὶ τὰ 110 ἕως 125 ἑκατομμύρια. Δέχομαι τὸ 125. Καὶ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ της, ἐὰν ἔπαιρνε τὸ ἴδιον μὲ ἡμᾶς, θὰ ἔπρεπε νὰ πάρῃ 148 καὶ μισό. Δηλαδὴ καὶ ὡς πρὸς τὴν Ὁλλανδίαν ἀκόμη, ἐπήραμε περισσότερα. Κύριοι, δὲν πρόκειται νὰ μειώσω τὰς θυσίας οἱασδήποτε χώρας. Προσεφέραμεν εἰς τὸν βωμὸν τῆς ἐλευθερίας ὅσον ὀλίγοι, ἀλλὰ δὲν δικαιούμεθα νὰ ἀρνούμεθα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προσέφερον οἱ ἄλλοι. Σᾶς ἀνέφερον καταστροφὰς εἰς τὴν Ὁλλανδίαν, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐταλαιπωρήθη πληθυσμὸς μέγας. Ἐπαρχίαι ὁλόκληροι κατεποντίσθησαν ὑπὸ τὸ θαλάσσιον ὕδωρ, διότι ἤνοιξαν τὰ φράγματα. Ἐλήφθησαν, ἐπαναλαμβάνω, ὑπ’ ὄψιν αἱ συνολικαὶ ζημίαι τῶν χωρῶν, προκειμένου νὰ ἐπιτευχθῇ ἕνα ποσὸν ἀποζημιώσεως καὶ αἱ συνολικαὶ ζημίαι ποτὲ δὲν ἐκτιμῶνται ἐπακριβῶς.

§92Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Μίαν ἐρώτησιν, παρακαλῶ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ. Νὰ λάβητε τὸν λόγον καὶ νὰ ὁμιλήσητε. Ὅταν ὡμίλησεν ὁ κ. Ζίγδης, οὐδεὶς τὸν διέκοψε.

§94Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἡ συζήτησις γίνεται διὰ νὰ διαφωτισθῶμεν. Δὲν γίνεται διὰ νὰ γίνωνται μονόλογοι.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ.

§96Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἡ Ὁλλανδία ὑπέστη ἄλλας καταστροφάς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν καὶ ἐπεκαλέσθη αὐτὸ ὡς ἐπιχείρημα.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι ὁ κ. Ζίγδης ὡμίλησεν ἐπὶ δύο ὥρας, ἄνευ διακοπῆς.

§98Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Νὰ μὴ ὑποβάλω μίαν ἐρώτησιν; (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως, κωδωνοκρουσίαι).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν δέχεται διακοπάς, ὅπως καὶ σεῖς δὲν δέχεσθε, ὅταν ὁμιλῆτε. Βέβαια, δικαίωμά σας εἶναι.

§100Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Θέλω νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν δέχεται ὁ κ. ὑπουργὸς διακοπάς. Ὁρίστε, κύριε Ὑπουργέ.

§102Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δηλῶ εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅτι θὰ δεινοπαθήσῃ, ὅταν ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§103Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Μόνον τὸ Προεδρεῖον θὰ δεινοπαθήσῃ; Θὰ δεινοπαθήσωμεν ὅλοι, ὅταν ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία.

§104Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Βεβαίως, ἀλλὰ καὶ τὸ Προεδρεῖον.

§105Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἐγὼ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ δεινοπαθήσητε ἐξ αἰτίας μου. Ἄλλως τε, νομίζω, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον, ἀποδεικνύουν οὐχὶ διὰ συλλογισμῶν, ἀλλὰ διὰ γεγονότων καὶ δι’ ἀριθμῶν, ὅτι ἐπετύχομεν τὴν καλυτέραν δυνατὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν κατὰ τρόπον ἀπόλυτον χαρακτηρίζω ἀνεπαρκῆ, κατὰ τρόπον σχετικὸν χαρακτηρίζω ἀπολύτως ἱκανοποιητικήν. Ἔχομεν τὴν συνείδησιν ἥσυχον, ὅτι ἐπράξαμεν τὸ καλύτερον. Ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὐδὲν περισσότερον ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ. Ἔχομεν τὴν ἀπόλυτον πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Ζίγδης, καθήμενος οὐχὶ εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, ἀλλὰ εἰς ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ἀργήσῃ πάρα πολὺ νὰ καθήσῃ...

§106Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρέπει νὰ φοβῆσθε πάρα πολύ, κύριε Ὑπουργέ.

§107Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Φοβοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Ζίγδης, καθήμενος εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν καὶ ὄχι εἰς ἐκείνην, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ οὐδὲ ἓν ἑκατομμύριον μάρκα περισσότερα, διότι καὶ οἱ ἄξιοι ἄνθρωποι, τοὺς ὁποίους ἐστείλαμεν εἰς τὴν Βόννην καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις, εἰργάσθησαν διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ καλὰ καὶ φανατικὰ καὶ μὲ πίστιν καὶ ἀλληλεγγύην πρὸς τὰ ἡρωϊκὰ θύματα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἐκεῖνο δέ, τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Ζίγδης, περὶ τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Κανελλοπούλου, δὲν ἠμπόδισεν οὔτε τὰ ποσοστὰ νὰ εἶναι αὐτά, οὔτε τὰ Καλάβρυτα νὰ λάβουν τὴν καλυτέραν ἀποζημίωσιν, ἐν σχέσει μὲ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θὰ λάβουν αἱ ἄλλαι χῶραι. Ἰδοὺ ἡ γλῶσσα τῶν γεγονότων καὶ τῶν ἀριθμῶν καὶ ὄχι ἡ γλῶσσα τῶν συλλογισμῶν καὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§108Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δύο λέξεις, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ εἴπω.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐγγραφῆτε πάλιν νὰ ὁμιλήσητε.

§110Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον νὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν πρὸς τοὺς κυρίους συναδέλφους ὅλων τῶν παρατάξεων. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποσυρθῇ. Εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Διότι, ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, θὰ ἴδητε ὅτι ἔχομεν τὴν βάσιμον ἐλπίδα τοὐλάχιστον, αἱ κατηγορίαι τῶν συγγενῶν τῶν θανόντων νὰ εἰσπράξουν χρήματα ἐντὸς πολὺ μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος.

§111ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς πόσον;

§112Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ καθορίσω, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἀργήσωμεν. Θὰ εἶναι, λοιπόν, ἀσυγχώρητον, ἐὰν λόγῳ ἀπουσίας μας, ἐπειδὴ δὲν θὰ εἴμεθα ἐδῶ, διὰ νὰ ἐργασθῶμεν διὰ τὸ νομοσχέδιον, δὲν καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ταχέως. Γνωρίζετε δέ, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη νομοθετικὴ ἐργασία καὶ πλησιάζουν αἱ ἑορταὶ τοῦ Πάσχα. Δι’ αὐτὸ ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς ὅλας τὰς πτέρυγας, ὅπως παραμείνωμεν εἰς τὰς θέσεις μας, διὰ νὰ τελειώσῃ τὸ νομοσχέδιον.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§114Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§116Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐκτιμήσεως τὴν ὁποίαν τρέφω πρὸς τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφον, ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ πρὸς τὸ Προεδρεῖον, διότι δὲν μοῦ ἔδωσε τὸν λόγον αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ὅταν πρὸ ὀλίγου διεμαρτυρήθην, ὁ κ. Πρόεδρος μοῦ εἶπεν, ὅτι εἶχον σειρὰν τρίτος ἢ τέταρτος. Ἤδη διαπιστώνω, ὅτι συνεχῶς κατέρχομαι εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσω. Καὶ τὸ γεγονός, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶμαι ἐκπρόσωπος τῆς Θεσσαλονίκης, εἰς τὴν ὁποίαν ἐσφάγησαν 60.000 δημόται της, θὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς ὑποχρεώσῃ νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον πρὸ παντὸς ἄλλου.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως γνωρίζητε, ἀκολουθεῖται ἡ διαδικασία τοῦ λέγοντος καὶ ἀντιλέγοντος. Ἐφ’ ὅσον παρενεβλήθη ὁ κ. Ὑπουργός, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καλέσω ρήτορα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, μετὰ τὸν κ. Μητσοτάκην, θὰ λάβητε τὸν λόγον.

§118Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἐγγράφετε ρήτορας καὶ κατόπιν τηλεφωνήματος. Ἐγὼ δὲν ἐχρησιμοποίησα ποτὲ τὴν μέθοδον αὐτήν. Εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅμως, τοῦτο, ἔπρεπε ἤδη νὰ μοῦ εἴχατε δώσει τὸν λόγον.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§120Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν τελευταίαν του ἀποστροφήν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔκαμεν ἔκκλησιν πρὸς τὸ Σῶμα, ὅπως συμβάλῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου, διότι ὑπάρχουν δεκάδες χιλιάδες ἐνδιαφερόμενοι, θύματα τῆς κατοχῆς, οἱ ὁποῖοι ἀναμένουν νὰ λάβουν ἀπὸ τὸν νόμον αὐτὸν τὰ ψιχία ἔστω τῆς διδομένης ἀποζημιώσεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει δίκαιον εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν καί, τοὐλάχιστον, ὅσον ἀφορᾷ ἡμᾶς, εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ βοηθήσωμεν εἰς τὸ νὰ τερματισθῇ τὸ ταχύτερον ἡ συζήτησις, βελτιουμένου κατὰ τὸ δυνατὸν τοῦ σχεδίου νόμου. Θὰ εἶχον ὅμως νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ σύστασις αὕτη τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ στρέφεται πρὸς τὴν πλευρὰν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Σύμβασις τῆς Βόννης, ὑπεγράφη ἀκριβῶς πρὸ ἑνὸς ἔτους. Δὲν πρόκειται νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν παλαιὰν ἱστορίαν τοῦ θέματος, ἀλλὰ θὰ εἰσέλθω ἐν συνεχείᾳ εἰς τὰς γενικὰς παρατηρήσεις, πλὴν ὅμως, διαπιστώνω, ὅτι εἰς τὴν τελικήν των φάσιν αἱ διαπραγματεύσεις κατέληξαν εἰς συμφωνίαν, ἡ ὁποία ἔφερεν ἡμερομηνίαν 20.3.60 καὶ ἐχρειάσθη ἓν ὁλόκληρον ἔτος διὰ νὰ ἔλθῃ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτοῦ τοῦ ἔτους, ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Καραμανλῆ δὲν ἐνεθυμήθη τὰ θύματα; Δὲν ἐσκέφθη, ὅτι ἀγωνιοῦν καὶ ἀναμένουν νὰ λάβουν αὐτὰ τὰ ψιχία; Κατὰ συνέπειαν, ὀρθῶς μὲν ἀπηύθυνεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτὴν τὴν παρατήρησιν. Πιστοποιεῖται, ὅμως, βαρεῖα ἀμέλεια τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἀγνοήσῃ καὶ ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὸ ὅτι παρατείνεται ἐπὶ πολλοὺς μῆνας ἀδικαιολογήτως ἡ σύνταξις τοῦ παρόντος σχεδίου νόμου.

§121Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶχεν ἀπολύτως δίκαιον ὁ κ. Μητσοτάκης, ἐὰν τὰ πράγματα δὲν εἶχον ὡς ἑξῆς. Κατὰ ρητὴν διάταξιν τῆς συμβάσεως καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον εἶναι πανομοιότυπον εἰς ὅλας τὰς διμερεῖς συμφωνίας τῆς Γερμανίας μετὰ τῶν ἄλλων χωρῶν, ἡ πρώτη δόσις τῶν ἐπανορθώσεων καταβάλλεται μετὰ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως καὶ ὑπὸ τῆς Γερμανικῆς καὶ ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Ἡ Γερμανικὴ μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς δὲν ἐπεκύρωσεν εἰσέτι τὴν σύμβασιν. Ἐν τῷ μεταξὺ δέ, τὸν διαδραμόντα χρόνον τὸν ἐχρησιμοποιήσαμεν ἐπωφελῶς, διότι προσδιωρίσαμεν σαφέστερα τοὺς δικαιούχους καὶ ὡρίσαμεν συνεπῶς τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ δικαιοῦται ἕκαστος τούτων. Ἐκτὸς αὐτοῦ θὰ δυνηθῶμεν, ἐλπίζω, ἀντὶ μιᾶς, νὰ εἰσπράξωμεν δύο δόσεις καὶ συνεπῶς οὐδεμία ἀργοπορία ἐν τέλει θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σημειωθῇ.

§122Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν γνωρίζει ὁ ἴδιος, πόσον τὰ ἐπιχειρήματά του αὐτὰ εἶναι ἀσθενῆ. Ἡ πιστοποίησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν θυμάτων, ὑποτίθεται ὅτι ἦτο γνωστή, ὅπως ὁ ἴδιος ὁ κ. ὑπουργὸς διεβεβαίωσε πρὸ ὀλίγων λεπτῶν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἦτο ἐπίσης διαπιστωμένος καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν λοιπῶν δικαιούχων ἀποζημιώσεως, διότι ὑπεστήριξεν ὁ ἴδιος ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ὀρθῶς, ὅτι αὐτὸ ἀπετέλεσε τὸ κυριώτερον ἐπιχείρημα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῶν Γερμανῶν. Κατὰ συνέπειαν, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἔπρεπε νὰ σημειωθῇ οὐδεμία καθυστέρησις. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν πρώτην δόσιν τῆς πληρωμῆς, γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως γνωρίζω καὶ ἐγώ, ὅτι ὑπάρχουν ἐλπίδες ἀκόμη καὶ τώρα, δηλαδὴ ὑπάρχουν περιθώρια διὰ νὰ δοθῇ ἐντὸς ταχυτέρου χρονικοῦ διαστήματος ἡ ἀποζημίωσις ἀπὸ ὅ,τι προεβλέπετο ὑπὸ τῆς συμβάσεως καὶ ἐνδεχομένως νὰ δοθῇ καὶ μία φορὰ μαζεμένη καὶ ὄχι κατὰ δόσεις. Νομίζω, ὅτι ἡ Γερμανία δὲν θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν νὰ διαπραγματευθῇ τὸ θέμα καὶ ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς, ἄλλως τε, οὐδένα λόγον εἶχεν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀναμένῃ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς Συμβάσεως ὑπὸ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατὶ ἔπρεπε οἱ Γερμανοὶ νὰ βιασθοῦν περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς Συμβάσεως. Ἂς ἐψηφίζομεν ἡμεῖς τὴν σύμβασιν καὶ ἂς ἐκάμνομεν διαβήματα ὅπως τὴν ψηφίσουν καὶ οἱ Γερμανοὶ τὸ συντομώτερον. Ἐπειδή, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι ἀντικειμενικὸς εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἀπόψεών μου, ἀρχίζω ἀπὸ αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν ὅτι, ἡ σύστασις τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς, ἀποδεικνύει μίαν κυβερνητικὴν ἀδυναμίαν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι γενικῶς ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι στάσις ἔναντι τῶν θυμάτων, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Ζίγδης, δὲν θὰ εἶχεν οὐδεμίαν ἔννοιαν καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ. Ὑποστηρίζω, ὅμως, ὅτι κυβερνητικὴ ἀνεπάρκεια ἔφερεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν προϊστορίαν τοῦ θέματος. Παρηκολούθησα τὴν ἀνάπτυξιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ζίγδης. Ἀναμφισβητήτως, ἡ ἱστορία τοῦ θέματος εἰς τὰς γενικάς του γραμμάς, εἶναι ὅπως ἀκριβῶς τὴν ἐξέθεσεν ὁ κ. Ζίγδης. Ἐάν, ὅμως, θελήσῃ τις νὰ κάμῃ μίαν ἀντικειμενικὴν κριτικὴν τοῦ θέματος αὐτοῦ —καὶ ἐγὼ δὲν προτίθεμαι νὰ ἀναμίξω ἐσωτερικὰς πολιτικὰς ἀπόψεις, διότι εἶναι θέμα συνδεδεμένον μὲ τὰς διεθνεῖς σχέσεις καὶ ὡς τοιοῦτον θὰ τὸ ἀντιμετωπίσω— ἐὰν θελήσῃ λέγω κανεὶς νὰ κάμνῃ κριτικὴν τοιαύτην, θὰ διαπιστώσῃ, ὅτι ὄντως εἰς τὴν πρώτην φάσιν τὸ θέμα ἠγνοήθη παντελῶς ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν. Ὁ κ. Ἀβέρωφ, εἶχε τὴν γενναιοφροσύνην νὰ ὑποστηρίξῃ τὸν προκάτοχόν του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, ἐπικαλούμενος διπλωματικοὺς λόγους διὰ τὴν ἄγνοιαν ἢ ἄρνησίν του νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἐρώτησιν, ὑποβληθεῖσαν τότε ὑπὸ τοῦ κ. Ζίγδη. Βέβαιον εἶναι, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὸ Ἑλληνικὸν Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἠγνόει τὸ θέμα καὶ δὲν τὸ παρηκολούθει, διότι ἡ πίεσις τῶν ἐνδιαφερομένων ὀργανώσεων συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ ἀνακινηθῇ τὸ θέμα καὶ νὰ ἀποτελέσῃ ἕνα χρήσιμον κίνητρον τῆς κυβερνητικῆς προσπαθείας. Βεβαίως, ἀσχέτως τοῦ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ὑπῆρξεν οὐσιαστικὴ ἡ συμβολὴ τῶν ὀργανώσεων ἢ τῶν ἐκπροσώπων αὐτῶν καὶ ἰδιαιτέρως τῶν ἐκπροσώπων τῶν δικηγόρων εἰς τὰς διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὴν Γερμανίαν διὰ τὸ τελικὸν ἀποτέλεσμα. Ὅτι τὸ θέμα εἶχεν εἰσέλθει εἰς τὴν τελικήν του φάσιν, ὅτι δηλαδὴ οἱ Γερμανοὶ ἀπεφάσισαν νὰ προέλθουν εἰς ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεις μὲ ὅλας τὰς ἐνδιαφερομένας εὐρωπαϊκὰς χώρας, τότε ἀναμφισβητήτως καὶ ἡ Ἑλλὰς ἤρχισε διαπραγματευομένη μὲ τοὺς Γερμανοὺς καὶ τότε κατεβλήθη συστηματικὴ καὶ ἐπίμονος καὶ ἀπὸ Ἑλληνικῆς πλευρᾶς προσπάθεια. Βεβαίως καὶ τότε ἀκόμη τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν παρουσίασεν ἀδυναμίαν καὶ δυστυχῶς τότε, κατὰ τὴν ἰδικήν μου τὴν προσωπικὴν ἀντίληψιν, αἱ ὑπηρεσίαι δὲν ἦσαν πλήρως ἐφωδιασμέναι μὲ ὅλα τὰ ἀπαραίτητα στοιχεῖα, ὅπως ἐπεβεβαιώθη τοῦτο καὶ πρὸ ὀλίγου. Δυστυχῶς, προχειρότης διακρίνει συνεχῶς τὴν Ἑλλάδα εἰς διαπραγματεύσεις, ἐπὶ τοιούτων θεμάτων. Βέβαιον εἶναι, ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Ἀβέρωφ κατέβαλε προσπάθειαν, ὥστε τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἔδιδεν ἡ Γερμανία, νὰ εἶναι κατὰ τὸ δυνατὸν μεγαλύτερον. Καὶ σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τοῦ ποσοῦ, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κριθῇ μὲ ἀπόλυτον μέτρον. Οὐδὲν ποσὸν δὲν εἶναι ἱκανοποιητικόν, ἐν ὄψει τῶν θυσιῶν τὰς ὁποίας ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία ὑπέστη, καθὼς καὶ οἱ ἀγωνισταὶ ἀντιστάσεως, οἱ ὁποῖοι ὕψωσαν τὸ ἀνάστημά των ἐναντίον τῆς Χιτλερικῆς θηριωδίας. Ἐὰν δὲ συγκρίνωμεν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον χορηγεῖται εἰς ἄλλας χώρας, μὲ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐχορηγήθη εἰς ἡμᾶς, εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ τὴν ἰδικήν μου πεποίθησιν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρὸς τὴν Ἑλλάδα χορηγούμενον διὰ ἀποζημιώσεις ὑπὸ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως ποσόν, εἶναι πολὺ μικρόν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Ἀβέρωφ ἠδύνατο νὰ λάβῃ μεγαλύτερον ποσὸν καὶ δὲν τὸ ἔλαβεν, ἀναμφισβητήτως ἔκαμεν ὅ,τι ἠδύνατο καὶ δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι πολιτικὰ ἦσαν κατὰ βάσιν τὰ κριτήρια, ἐπὶ τῶν ὁποίων οἱ Γερμανοὶ ἐβάσισαν τὸν τελικὸν προσδιορισμὸν τοῦ ποσοῦ καὶ πολιτικαὶ ἦσαν κατὰ βάσιν αἱ διαπραγματεύσεις. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δύναται ὑπερηφάνως καὶ δὴ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ λεχθῇ, ὅτι αἱ θυσίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐν συγκρίσει μὲ τὰς θυσίας τῶν ὑπολοίπων Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν, ἦσαν ἀναμφισβητήτως ὑψηλότεραι, διότι εἰς κανένα σημεῖον τῆς Εὐρώπης ἡ ἀντίστασις τοῦ λαοῦ ἐναντίον τοῦ Ἐθνικοσοσιαλιστικοῦ καθεστῶτος δὲν ἦτο τόσον καθολική, τόσον ἀπόλυτος, πουθενὰ οἱ λαοὶ τῆς Εὐρώπης δὲν ἤρθησαν εἰς τοιαῦτα ὕψη ἀλτρουϊσμοῦ καὶ θυσίας, ὅπως συνέβη εἰς τὴν Χώραν μας. Δυστυχῶς, ἡ ἀντίστασις ἡ ἑλληνική, δὲν θέλω νὰ μεταχειρισθῶ τὴν φρασεολογίαν αὐτήν, ὅσον καὶ ἡ στάσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τὴν κατοχὴν δὲν ἐξετιμήθη ὅσον θὰ ἔπρεπε, οὔτε διεθνῶς, οὔτε καὶ ἐσωτερικῶς, ἔχει ἀκόμη τελείως ξεκαθαρισθῆ τὸ θέμα καὶ ἔχει ἐκτιμηθῆ ὡς τίτλος ἐθνικός. Βέβαιον πάντως εἶναι, ὅτι οἱ Ἕλληνες, διαπραγματευόμενοι μὲ τοὺς Γερμανούς, εἶχον ἀδιαμιφισβητήτως περισσοτέρους τίτλους ἀπὸ ὅσους εἶχον οἱ Ὁλλανδοὶ ἢ οἱ Νορβηγοί. Καὶ νομίζω, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ θὰ ἔπρεπε τὸ ποσὸν νὰ εἶναι ὑψηλότερον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ θέμα ἐκρίθη, καὶ ἐκρίθη, ἐπαναλαμβάνω, μὲ πολιτικὰ κριτήρια. Ἀναμφισβητήτως δὲν ἦτο μόνον ὁ ἀριθμὸς τῶν συγκεκριμένων θυμάτων ἢ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁμήρων, ὁ ὁποῖος ἐβάρυνεν, ἀλλὰ ἐβάρυνεν εἰς τὴν πλάστιγγα καὶ ἡ γενικωτέρα πολιτικὴ σχέσις, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Δυτικ. Γερμανίας σήμερον καὶ δὲν ἦσαν ἀπόλυτα μόνον τὰ κριτήρια δικαιοσύνης καὶ παροχῆς δικαίας ἀποζημιώσεως ἔναντι ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐβλάβησαν ἀπὸ τὴν λαίλαπα τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ, ἦσαν καὶ πολιτικοὶ θετικοὶ ὑπολογισμοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Παρὰ ταῦτα, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἡ τελικὴ διαπίστωσις, καὶ χαίρω διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν ἔκαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἡ τελικὴ διαπίστωσις νὰ εἶναι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἀπαίτησιν ἔναντι τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, διὰ μεγαλυτέραν ἀποζημίωσιν, ἔναντι ἐκείνης, τὴν ὁποίαν τελικῶς ἔλαβε. Πέραν τοῦ γενικοῦ θέματος τῆς συμβάσεως, ἀπομένει τὸ θέμα τοῦ συγκεκριμένου νόμου, τὸν ὁποῖον συζητοῦμεν. Ὁ νόμος, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει ἐξ ἀρχῆς νὰ εἴπω, καλῶς ἔχει εἰς τὰς γενικάς του γραμμάς. Εἶναι ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος ξεκινᾶ ἀπὸ μίαν σωστὴν βάσιν καὶ νομίζω, ὅτι ἀκριβοδικαίως, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, ἀντιμετωπίζει σχεδὸν ὅλας τὰς περιπτώσεις. Λεπτομερειακὰς παρατηρήσεις θὰ κάμω καὶ ἐγὼ καὶ ἀναμφισβητήτως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν καὶ ἐλπίζω ὅτι, ὅπως συνέβη καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔτσι καὶ εἰς τὴν Ὁλομέλειαν τοῦ Σώματος θὰ γίνουν χρήσιμες παρατηρήσεις, ὥστε ὁ νόμος εἰς τὴν τελικήν του μορφὴν νὰ γίνῃ καλλίτερος ἀπὸ ὅ,τι εἶναι σήμερον. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ξεχνῶμεν εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις καὶ αὐτὸ ἐπιθυμῶ καὶ μόνον νὰ τονίσω, ἀναφορικῶς πρὸς τὸ θέμα αὐτό, μίαν βασικὴν παρατήρησιν Κάθε εἰδικὴ περίπτωσις ἐμφανιζομένη ἀπὸ τοῦ βήματος κατὰ κανόνα, κάθε εἰδικὴ περίπτωσις συνδεομένη μὲ τὸ θέμα τοῦ νόμου, εἶναι συμπαθής. Δι’ ὅλας τὰς περιπτώσεις εἶναι δυνατὸν νὰ βγοῦν συνάδελφοι ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ πείσουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ὅλοι ἔχουν δίκαιον καὶ ὅλοι πράγματι ἔχουν δίκαιον, ὅλαι αἱ κατηγορίαι, διότι ὅλοι ὑπέφερον καὶ δι’ ὅλους θὰ ἔπρεπε νὰ εἴχομεν τὴν δυνατότητα νὰ δώσωμεν κἄποιαν ἱκανοποίησιν. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι τὸ ὑλικὸν ποσὸν εἶναι δεδομένον καὶ ὅτι ἡ δικαιοσύνη εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν μεταξὺ τῶν διαφόρων κατηγοριῶν εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συγκρίσεως καὶ τοῦ συσχετισμοῦ. Δὲν πρέπει νὰ ξεχνῶμεν, ὅτι μία περίπτωσις, ἡ ὁποία μεμονωμένως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίζηται ὡς δικαία, συγκρινομένη μὲ ἄλλας περιπτώσεις, εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιασθῇ ἄδικος ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ συσχετισμοῦ καὶ τῆς συγκρίσεως. Ἐπισημαίνω τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ μὴ παρασυρθῶμεν ἀπὸ συναισθηματισμοὺς καὶ νὰ προχωρήσωμεν τυχὸν εἰς τροποποιήσεις τοῦ νόμου, αἱ ὁποῖαι ὡς τελικὸν ἀποτέλεσμα θὰ ἔχουν νὰ ἀποζημιωθοῦν ἄλλαι κατηγορίαι θυμάτων, αἱ ὁποῖαι εἶναι πολὺ περισσότερον ἄξιαι βοηθείας ἀπὸ μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν. Διότι ἔχομεν περιπτώσεις θανόντων, περιπτώσεις θυμάτων, περιπτώσεις ἀναπήρων καὶ περιπτώσεις ἐκτοπισμένων εἰς τὰ γερμανικὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως, ἔχομεν περιπτώσεις φυλακισμένων μέσα εἰς τὰ ὅρια τῆς Ἑλλάδος. Πέραν τῶν περιπτώσεων αὐτῶν, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι, ἀλλὰ αἱ περιπτώσεις αὐταί, αἱ κατηγορίαι αἱ ἄλλαι, πρέπει νὰ συσχετισθοῦν μὲ αὐτὰς ποὺ προανέφερον καὶ μεταξὺ αὐτῶν τῶν κατηγοριῶν, ἐπίσης, πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ὁ συσχετισμὸς διὰ νὰ ὑπάρξῃ τὸ μέτρον τῆς δικαιοσύνης. Καὶ ἀναμένω ἕνα μόνον παράδειγμα. Ἐάν, π.χ., εἰς τὸν ὅμηρον τὸν ἐκτοπισμένον εἰς τὴν Γερμανίαν, ὁ ὁποῖος εὐλόγως λέγει σήμερον ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 1.000 δραχμῶν ποὺ μοῦ δίδετε εἶναι ἀνεπαρκές, ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ 2000, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ ὅμηρος, ὁ ὁποῖος ἔχει 30 μῆνας θὰ πάρῃ 60.000 δραχμὰς καὶ ἡ χήρα τοῦ φονευθέντος θὰ πάρῃ 35.000. Δὲν εἶναι δίκαιον, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἐκτίμησιν. Δι’ αὐτό, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ δικαιοσύνη εὑρίσκεται εἰς τὴν σύγκρισιν καὶ εἰς τὸν συσχετισμὸν καὶ εἶναι λεπτὸν τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, λεπτὸν καὶ δύσκολον τὸ ἔργον ἡμῶν τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποφασίσωμεν. Πέραν τῆς γενικῆς αὐτῆς παρατηρήσεως, θέλω νὰ κάμω δύο ἄλλας εἰδικωτέρας παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ νόμου, διότι δὲν προτίθεμαι εἰς τὴν ἀρχὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐπιθυμῶ νὰ λήξῃ τὸ ταχύτερον, νὰ ὑπεισέλθω εἰς εἰδικώτερα λεπτομερέστερα θέματα. Τὸ πρῶτον θέμα, κύριοι συνάδελφοι, ἀφορᾷ εἰς τὴν διαδικασίαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἔστω καὶ μετὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν καὶ ἀδικαιολόγητον καθυστέρησιν, πρέπει νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ διαδικασία τῆς χορηγήσεως τῶν ἀποζημιώσεων εἰς τοὺς δικαιούχους. Ποῖος εἶναι ὁ καλλίτερος τρόπος διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ διαδικασία αὐτή. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑποβάλω πρῶτος τὴν τροπολογίαν τῆς ἀποκεντρώσεως. Προέτεινα ἡ κρίσις νὰ εἶναι τυπικὴ καὶ τὸ προέτεινα οὐχὶ δι’ ἕνα ἐκ τῶν λόγων, ὁ ὁποῖος ἐδῶ ἀνεφέρθη, ἀναφορικῶς πρὸς τοὺς δικηγόρους τῆς ἄλφα ἢ τῆς βῆτα Ἐπαρχίας, ἀλλὰ διότι πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι τυπικῶς ἐξεταζόμενον τὸ θέμα, θὰ ἀπολήξῃ εἰς δικαιοτέραν κρίσιν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ τιμῶ τὴν ἀντίστασιν καὶ ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ πονῶ τὰ θύματα, ὅπως ὅλοι μας, αὐτῶν τῶν μαύρων χρόνων τοῦ Ἔθνους μας καὶ τοῦ λαοῦ μας, πιστεύω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὸ θέμα αὐτὸ κανενὸς εἴδους καπηλεία ἢ ἀπάτη. Καὶ ἐπειδὴ πιστεύω, ὅτι ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι τρέφουν αὐτὴν τὴν εὐγενῆ φιλοδοξίαν καὶ ἀναμφισβητήτως θὰ ὑπάρξουν περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποβληθοῦν πρὸς κρίσιν ἀνθρώπων, ποὺ δὲν εἶναι δικαιοῦχοι, μὴ θέλουν νὰ ἐμφανισθοῦν ὡς δικαιοῦχοι πρὸς ζημίαν τελικὴν τῶν ἄλλων θυμάτων, νομίζω, ὅτι ἡ κρίσις πρέπει νὰ εἶναι ἄτεγκτος καὶ σκληρὰ καὶ ἐπειδὴ φοβοῦμαι τὰς καταχρήσεις, εἰδικώτερον μάλιστα ὄχι ὡς πρὸς τοὺς φονευθέντας, διότι τὸ γεγονὸς ὅτι ἐφονεύθη κἄποιος διαπιστώνεται εὐχερῶς καὶ δυσκόλως ἐμφανίζεται ἕνας ψεύτικος σκοτωμένος, οὔτε καὶ ὡς πρὸς τοὺς ὁμήρους, ἐφ’ ὅσον βεβαιοῖ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι ὑπάρχουν ἐπίσημα στοιχεῖα εἰς τὴν Γερμανίαν, ὅσον ὡς πρὸς τοὺς φυλακισθέντας μέσα εἰς τὰ ὅρια τῆς Ἑλλάδος, ἐπειδὴ φοβοῦμαι τοὺς ψευδομάρτυρας καὶ τοὺς ψευδοδικαιούχους, προτιμῶ εἰς τοπικὸν κύκλον νὰ γίνῃ ἡ κρίσις ὅπου εἶναι πάρα πολὺ δύσκολον νὰ ἐμφανισθῇ ἕνας ὅτι ἐφυλακίσθη ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, ὅταν πράγματι δὲν ἐφυλακίσθη, ἐνῷ ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας μὲ τὴν ψυχρὰν διαδικασίαν τῶν ἐγγράφων καὶ τῶν μαρτυρικῶν καταθέσεων, ποὺ θὰ λαμβάνωνται ἀπὸ ἕνα ἀστυνομικὸν σταθμάρχην μιᾶς μακρυνῆς ἑλληνικῆς περιφερείας, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν τέτοιες ψεύτικες περιπτώσεις καὶ εἶναι δυνατὸν ἐπὶ ζημίᾳ τῶν θυμάτων νὰ ὠφεληθοῦν ἐπιτήδειοι. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀντεῖπεν, ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο δύσκολον καὶ ὁμολογῶ καὶ ἐγώ, ὅτι πρακτικῶς παρουσιάζει πολλὰς δυσχερείας, ἐν τούτοις, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἐκ νέου ἀντικείμενον ἐρεύνης αὐτὴ ἡ πρότασις, μήπως τυχὸν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξωμεν εἰς κἄποιαν λύσιν, λύσιν, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ εἶναι κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, λύσις δικαστικῆς ἀποφάσεως, ἀλλὰ λύσις Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ προεδρεύῃ, φέρ’ εἰπεῖν, ὁ Πρόεδρος Πρωτοδικῶν, καὶ τῆς ὁποίας τὴν συγκρότησιν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν πῶς θὰ κάμωμεν κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον. Καὶ αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, διότι φοβοῦμαι τὴν ἐπαναφορὰν διαδικασίας. Ἡ ἐπαναφορὰ διαδικασίας γίνεται, ὅπως γνωρίζετε ὅλοι οἱ δικηγόροι, ἀπόντος οἱουδήποτε ἀντιδίκου. Προσέρχονται οἱ μάρτυρες, ἐμφανίζονται οἱ μάρτυρες καὶ ὁ δικαστὴς ἐκδίδει τὴν ἀπόφασιν. Καὶ ἐγὼ θὰ ἤθελα, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, νὰ ὑπάρξῃ ἀπόλυτος καὶ ἀκριβοδικαία κρίσις. Κατὰ συνέπειαν, δέχομαι τὴν ἀποκέτρωσιν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ προτείνω καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως συζητήσωμεν τὸ θέμα τοῦτο, διὰ νὰ ἐξεύρωμεν καλλιτέραν λύσιν, διότι ἡ συγκέντρωσις ὅλων τῶν περιπτώσεων εἰς τὸ κέντρον, ἀναμφισβητήτως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, παρὰ μόνον, ὡς λύσις ἀνάγκης. Ἰδανικὴ λύσις εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν παραδεχθῇ κανείς.

§123Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἰσῆλθον εἰς λεπτομερείας προηγουμένως. Ἀλλὰ σᾶς λέγω ἐγώ, εἰς τὴν ἀναζήτησιν τῆς ἁπλουστέρας διαδικασίας, θὰ ἐρευνήσω πληρέστερον τὸ θέμα. Παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἦλθεν. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς μελετᾷ ἀπόψε τὸ θέμα, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν ἄποψίν του. Διερωτῶμαι ἁπλῶς, μήπως ἡ διαδικασία θὰ ἦτο διὰ τοὺς συγγενεῖς τῶν νεκρῶν, νὰ διατηρήσωμεν τὰς Ἀθήνας, ὅπου ὑπάρχουν ὅλοι οἱ φάκελλοι τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὅπου θὰ ἦτο δύσκολον νὰ ἀποσταλοῦν εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὰ τοπικὰ ὄργανα νὰ κρίνουν τοὺς ὁμήρους, λόγῳ πληρεστέρων γνώσεων.

§124Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι ἐνδεχόμενον αὐτὴ ἡ μέση λύσις, τὴν ὁποίαν εἰσηγεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ εἶναι καλή. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπισημαίνω αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, τονίζω τοὺς κινδύνους καὶ ἐλπίζω, ὅτι μὲ κοινὴν ὅλων βοήθειαν θὰ εὑρεθῇ ἡ καλλιτέρα λύσις. Πέραν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ τονίσω ὅτι, κατὰ τὴν ἰδικήν μου πεποίθησιν, ἡ ὁποία στηρίζεται πάντοτε εἰς τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν προηγουμένως ἀνέφερον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Ζίγδη, ὁ ὁποῖος μὲ τόσην κατηγορηματικότητα ἐτάχθη ἐναντίον τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς τῆς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας. Ξέρω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ αἴτημα ἐνδιαφερομένων ὀργανώσεων, ὅπως ἀναφέρεται. Ἀλλὰ ξέρω, ἐπίσης, ὅτι ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, εἶναι ἡ μόνη, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ καλὴν συγκέντρωσιν, λόγῳ τῆς ὑπάρξεως ὅλων ἐκείνων τῶν φακέλλων. Λόγῳ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἔχει τὴν προϊστορίαν της κἄθε περίπτωσις, εἶναι ἡ μόνη, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ ἀκριβοδικαίαν κρίσιν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀπολύτως Ὑπηρεσίαν. Ἂν θέλετε νὰ παραδώσωμεν τὴν ὑπόθεσιν ἀμαχητὶ εἰς τὰς χεῖρας τοῦ οἱουδήποτε εὐφυοῦς καὶ ἱκανοῦ, διὰ νὰ κατασκευάζῃ δικαιούχους, τότε εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ πρέπει νὰ προτιμήσωμεν ἄλλο Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ τὴν συγκέντρωσιν, ἡ ὁποία χρειάζεται. Εἶναι γνωστὸν ὅτι, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὰ θύματα, δὲν ὑπάρχει καμμία περίπτωσις ποὺ νὰ μὴ ἔχῃ τὸν φάκελλόν της εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν ἁρμοδίαν διεύθυνσιν τῶν συντάξεων. Ὅταν θὰ ἔλθουν τὰ θύματα, θὰ ἀνασυρθῇ ὁ φάκελλος, θὰ κριθῇ ἡ περίπτωσις, θὰ ἴδωμεν τί ἐβεβαίου τότε ὁ ὑποψήφιος δικαιοῦχος, καὶ ἐν συνεχεία, ἀναμφισβητήτως, εἶναι πολὺ εὐκολώτερον διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐλέγξωμεν τὰς καταχρήσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ταχύτητα, ἀσχέτως τοῦ ποῦ θὰ ἑδρεύῃ τελικῶς ἡ Ἐπιτροπή, οὐδεμία Ὑπηρεσία εἶναι περισσότερον ἁρμοδία καὶ περισσότερον ἱκανὴ καὶ κατάλληλος νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν διαδικασίαν, παρὰ ἡ Γραμματεία ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ συγκροτῆται ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.

§125Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐκάματε μίαν παρεξήγησιν. Τοὺς δικαιούχους θὰ τοὺς κρίνουν αἱ Ἐπιτροπαί. Δὲν θὰ τοὺς κρίνῃ οὔτε τὸ Λογιστήριον, οὔτε ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἂν ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ Ὑπηρεσία πρέπει νὰ εἶναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸ λέγω διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Πρῶτον, μόνον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει πεῖραν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν. Αἱ ὀλίγαι ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξέφυγαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐπῆγαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχουν καταβαραθρωθῆ. Αὐτὸ ἠμπορεῖτε νὰ τὸ πληροφορηθῆτε, ὄχι μόνον ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς δικαιούχους τῶν ἀποζημιώσεων καὶ μετὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον καὶ μετὰ τὸν δεύτερον.

§126Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον διεκδικεῖ ἁρμοδιότητας, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπενθυμίσω ἕνα πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἰς σᾶς εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον προβλέπεται ἡ ἀνάθεσις τῆς Ὑπηρεσίας αὐτῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὄχι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἀντιθέτως, ἐπέμεινεν εἰς τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἔπρεπε ἡ ἁρμοδιότης νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§127Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ σχετικὴ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁμοφώνως ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἦτο ἡ ἰδική μου πρότασις καὶ τὴν ἔκαμα αὐτὴν τὴν πρότασιν, διότι ἔχω κἄποιαν πεῖραν καὶ γνῶσιν τῶν περιπτώσεων αὐτῶν. Ὁ παριστάμενος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐρωτηθείς, εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἁρμόδια ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι δὲν ἔχει προσωπικόν, ὅτι δὲν ἔχει ἀνθρώπους καταλλήλους. Ἀναμφισβητήτως, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει πεῖραν διεθνῶν διαπραγματεύσεων καὶ εἶναι ἁρμόδιον, διὰ νὰ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἁρμόδιον νὰ συγκεντρώσῃ 100 χιλιάδας αἰτήσεις δικαιουμένων, νὰ τὰς τακτοποιήσῃ, διὰ νὰ τὰς ὑποβάλῃ εἰς τὴν τελικὴν κρίσιν τῶν ἁρμοδίων Ἐπιτροπῶν. Διότι, ἀναμφισβητήτως, τὴν τελικὴν κρίσιν, θὰ τὴν ἐκφέρῃ ἡ Ἐπιτροπή, ἀλλὰ ἀξίαν ἔχει ὅλη ἡ προετοιμασία καὶ ἡ προεργασία τοῦ θέματος. Κατὰ συνέπειαν, ἀναμφισβητήτως, ὀρθῶς, κατὰ τὴν ἰδικήν μου, τοὐλάχιστον, πεποίθησιν, ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ἐξωτερικῶν προέτεινεν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπεδέχθη. Διότι, κ. συνάδελφοι, αἱ περιπτώσεις αὐταὶ πρέπει νὰ τερματισθοῦν ταχέως. Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ τερματισθοῦν ταχέως, ἂν λείψῃ ἡ μακαριότης, ἡ ὁποία ὑπῆρξε κατὰ τὸν χειρισμὸν τοῦ θέματος, κατὰ τὸ στάδιον τῆς προετοιμασίας τοῦ νόμου. Εἶναι, πράγματι, δυνατὸν ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος νὰ ἀρχίσουν νὰ παίρνουν οἱ δικαιοῦχοι καὶ πρὸ παντὸς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσωμεν νὰ πληρώνωμεν, τοὐλάχιστον, τὰ θύματα, τῶν ὁποίων αἱ περιπτώσεις εἶναι ἀπολύτως σαφεῖς καὶ ξεκαθαρισμέναι. Καὶ πρέπει εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, παρισταμένου, πλέον, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ κάμω καὶ μίαν συμπληρωματικὴν παρατήρησιν. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ προτείνω μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, μὴ ὢν ἁρμόδιος, ἀπεδέχθη μόνον ἐν μέρει. Προέτεινα τὸ ἑξῆς, κ. συνάδελφοι: Ἡ ἀποζημίωσις, ἡ μικρὰ αὐτή, ἡ ἀσήμαντος ἀποζημίωσις, ἡ ὁποία ἔρχεται ὕστερα ἀπὸ τόσα χρόνια, νὰ δοθῇ ὡς μία μικρὰ ἀποζημίωσις διὰ τὰς βαρείας θυσίας, τὰς ὁποίας, τὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα θὰ τὴν λάβουν, ὑπέστησαν, δὲν δύναται, κ. συνάδελφοι, νὰ κατανεμηθῇ εἰς δόσεις. Τὸ ποσὸν τῶν 25, 30, 35 χιλιάδων δραχμῶν ἢ τῶν 15, δὲν ξεύρω πόσον θὰ εἶναι κατὰ περίπτωσιν, ἂν κατανεμηθῇ εἰς πλείονας τῆς μιᾶς δόσεως, κινδυνεύει ν’ ἀποβῇ παντελῶς ἄνευ σημασίας διὰ τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν κατάστασιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ τὴν λάβουν. Θὰ εἶναι μία βοήθεια, ἡ ὁποία θὰ δοθῇ, διὰ νὰ καλύψῃ ἔξοδα συντηρήσεως, ἐνῷ ἂν δοθῇ μαζεμένη, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ βοηθήσῃ τὴν οἰκονομίαν τοῦ πτωχοῦ, συνήθως, λαμβάνοντος, διὰ νὰ ἀποβῇ κατὰ τρόπον μονιμώτερον ὠφέλιμος δι’ αὐτόν. Εἶχα ζητήσει, κ. συνάδελφοι, ὅπως ἡ καταβολὴ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ γίνεται ἐφ’ ἅπαξ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπεδέχθη ὄντως, κατὰ σημαντικὸν μέρος τὴν τροπολογίαν, ἀλλὰ δὲν τὴν ἀπεδέχθη πλήρως. Ἀπεδέχθη διατύπωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν, προκειμένου μὲν περὶ τῶν θυμάτων, θὰ καταβάλεται ἐφ’ ἅπαξ ἅμα τῇ ἐκδόσει τῆς ἀποφάσεως, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχουν διαθέσιμα. Προκειμένου περὶ τῶν ἄλλων κατηγοριῶν, θὰ καταβάλλωνται τὰ ⅔ ἐφ’ ἅπαξ, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχουν διαθέσιμα. Καὶ τὰ ὑπόλοιπα θὰ καταβάλλωνται εἰς ἡμερομηνίαν, τὴν ὁποίαν θὰ προσδιορίσῃ ἡ κοινὴ ἀπόφασις τῶν δύο Ὑπουργῶν. Παρισταμένου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὀφείλω νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: Πρῶτον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ θεωροῦμεν σχεδὸν βέβαιον —μετά, μάλιστα, τὰς καθυστερήσεις καὶ ἐν ὄψει τοῦ γεγονότος, ὅτι θὰ εἴμεθα συντόμως δικαιοῦχοι δύο δόσεων καὶ ὅτι τρέφομεν βασίμους ἐλπίδας, ὅτι ἡ Γερμανία θὰ μᾶς δώσῃ γρηγορώτερα καὶ τὰ ὑπόλοιπα χρήματα— ὅτι ὁσονδήποτε γρήγορα καὶ ἂν πηγαίνῃ ὁ τρόπος κρίσεως τῶν αἰτήσεων, εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν εἶναι δυνατὸν νὰ τερματίσωμεν αὐτὴν τὴν διαδικασίαν εἰς δύο–τρεῖς, ἓξ μῆνας. Ἐν ὄψει αὐτῶν τῶν περιστατικῶν, τῶν γεγονότων, εἶναι σχεδὸν βέβαιον, ὅτι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν θὰ χρειασθῇ, ἂν ἀποφασίσωμεν νὰ καταβάλωμεν ἀμέσως, ἅμα τῇ ἐκδόσει τῆς ἀποφάσεως, τὰ χρήματα εἰς τοὺς δικαιούχους, νὰ ἐνισχύσῃ διὰ δανείου τὸν σχετικὸν λογαριασμὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη συμβῇ νὰ χρειασθῇ νὰ δώσῃ ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς ἢ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος διὰ λογαριασμὸν του ἕνα βραχυπρόθεσμον δάνειον ὀλίγων δεκάδων ἑκατομμυρίων διὰ μερικοὺς μῆνας, ἄγει, κ. συνάδελφοι, τοῦτο πρὸς θάνατον; Εἶναι μεγάλη ἡ θυσία, τὴν ὁποίαν θὰ ζητήσῃ ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν της τῶν Οἰκονομικῶν, προκειμένου περὶ ἑνὸς τοιούτου θέματος, ὅταν ἐπὶ τέλους οἱ διάδοχοι τῶν παλαιῶν Γερμανῶν Ναζὶ μᾶς δώσουν 115 ἑκατομμύρια μάρκων, ὡς δωρεάν, νὰ δανείσῃ τὸν σχετικὸν λογαριασμὸν μερικοὺς μῆνας μὲ τὸ ἀζημίωτον;

§128Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν πρόκειται νὰ δανείσῃ ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμός. Διότι ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμὸς ἔχει περιωρισμένα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα ἔχουν διατεθῆ καὶ πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσουν ὡρισμένας ἀνάγκας. Ἡ οἰκονομία θὰ ἔπρεπε τῆς Χώρας, ἡ κυκλοφορία, ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ ὄχι ὁ προϋπολογισμός, ἐὰν παρίστατο ἀνάγκη, ἐὰν καθίστατο δυνατόν, θὰ ἠμποροῦσε ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε. Ὅσον ἀφορᾷ, ὅμως, τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμόν, θὰ ἤθελα νὰ ὑπομνήσω, ὅτι συνέτρεξεν μὲ γενναιοφροσύνην εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν θυμάτων. Καὶ νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν τοῦ κανόνος, ὁ ὁποῖος ἐτηρήθη εἰς τὰς ἄλλας χώρας. Δὲν συνυπολογίζεται καὶ δὲν παρακρατεῖται τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἔχει καταβληθῆ ἕως τώρα ὡς σύνταξις εἰς ὡρισμένας κατηγορίας θυμάτων. Καὶ νομίζω, ὅτι ἔχει καταβληθῆ ἕως τώρα ἀπὸ τὸν Κρατικὸν προϋπολογισμὸν ποσὸν 180.000.000 δραχμ. Λογικὸν θὰ ἦτο, καὶ φυσικόν, τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ παρακρατηθῇ ἀπὸ τοὺς δικαιούχους. Ἐν τούτοις δὲν παρακρατεῖται καὶ ἡ ἀποζημίωσις κατεβλήθη ἀμείωτος, εἰς τὸ ἀκέραιον.

§129Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐλπίζω, ὅτι ἡ πλειοψηφία δὲν θὰ χειροκροτήσῃ τὴν γενναιόφρονα δήλωσιν τοῦ φίλου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀσχέτως τῆς γενναιοφροσύνης αὐτῆς, ἤθελα νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ ἑρμηνεία τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι, ὅτι ἀποδέχεται, ὅπως διὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος δοθῇ μία δανειακὴ ἐνίσχυσις ὑπ’ εὐθύνῃ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν.

§130Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑπάρχει εὐχέρεια.

§131Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτέ, κ. Ὑπουργέ, νὰ μοῦ εἴπητε, ὅταν ἔχητε αὐτὸ τὸ ἐπίπεδον τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας, καὶ πρόκειται νὰ δανείσητε 30 ἕως 40 ἑκατομμ. δραχμ. διὰ μερικοὺς μῆνας, ὅτι θὰ κινδυνεύσῃ ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία. Θέλω νὰ πάρω ὡς δεδομένην τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε προηγουμένως.

§132Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑπάρχει δήλωσις, κ. συνάδελφε. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ θεωρήσητε τοῦτο ὡς δεδομένον. Ἡ ἀπάντησίς μου εἶναι, ὅτι ὁ Κρατικὸς προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ δώσῃ. Ἡ διάθεσις δὲ ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν, ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἐξαρτηθῇ, ὡς εἶναι φυσικόν, ἀπὸ τὰς γενικωτέρας νομισματικὰς συνθήκας.

§133Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἀπὸ τὸ ἀποθεματικόν;

§134Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὸ ἀποθεματικόν, κ. συνάδελφε, ἀποβλέπει εἰς ὡρισμένους σκοπούς.

§135Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡμᾶς ὡς νομοθέτας δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ παρατήρησις αὐτή. Ἄν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν θὰ ψηφίσωμεν, ὅτι θὰ καταβάλλεται ἀμέσως, ἅμα τῇ ἐκδόσει τῆς ἀποφάσεως. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέραν, ἐὰν λείψουν τὰ χρήματα, ὁ τρόπος τῆς δανειακῆς ἐξευρέσεως αὐτῶν εἶναι ἰδικός σας λογαριασμός, λογαριασμὸς τῆς Κυβερνήσεως, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀρνηθῇ παντελῶς καὶ ἐπηρεάσῃ τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν. Τέλος, κ. συνάδελφοι, θέλω νὰ κάμω ἀκόμη μίαν τελευταίαν παρατήρησιν. Εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης, ὅτι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ, κατὰ τὴν ἄποψίν του, θέμα ἠθικῆς τάξεως, εἶναι τὸ θέμα τῶν συμφωνιῶν μὲ δικηγόρους τὰς ὁποίας καταργεῖ, τοὐλάχιστον ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον συνήφθησαν, ἡ τελευταία διάταξις ὡς διετυπώθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐπειδὴ συμβαίνει ἡ τροπολογία αὐτὴ νὰ ἔχῃ προταθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἀπὸ ἐμέ, ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι κατὰ τὴν ἰδικήν μου, τοὐλάχιστον ἀντίληψιν, θέμα ἠθικῆς τάξεως ὑπάρχει. Ἀλλ’ ὑπάρχει θέμα ἠθικῆς τάξεως κατὰ τὴν ἀντίστροφον ἔννοιαν. Γνωρίζετε ὅλοι σας τὶ συμβαίνει εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς. Δὲν ξεύρω ἐὰν ὁ κ. Ζίγδης εἶναι πλήρως ἐνημερωμένος. Εἰς τὴν περιφέρειάν μου, τοὐλάχιστον, συνέβη συνεργεῖα ἐπιτηδείων νὰ περιοδεύσουν ὅλας τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰ χωρία εἰς τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον θύματα ἀπὸ ἐτῶν καὶ νὰ τοὺς ζητήσουν νὰ ὑπογράφουν ἐντύπους ἢ δακτυλογραφημένας ἐξουσιοδοτήσεις λέγοντας, ὅτι ὑπογράφοντας τὸ χαρτὶ αὐτὸ θὰ εἶχον νὰ λάβουν ἀποζημίωσιν. Ἐξεμεταλλεύθησαν τὴν λαχτάραν τὴν ὁποίαν εἶχον τὰ θύματα νὰ ἀποζημιωθοῦν, ἐξεμεταλλεύθησαν τὴν ἀνάγκην, τὴν ἀφέλειαν, τὴν ἄγνοιαν καὶ τὴν ἀγραμματωσύνην τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Καὶ συνέβη, κ. συνάδελφοι, ἀκόμη, νὰ ὑπάρξουν πάμπολλες περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ὑπάρχουν θύματα, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑπογράψει καὶ δύο, καὶ τρεῖς, καὶ πέντε ἐξουσιοδοτήσεις τοιούτου εἴδους πρὸς διαφόρους καὶ μὲ μεγάλον ποσοστόν. Καὶ συνέβη, ἀκόμη, πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, μαζὶ μὲ τὰς ἐξουσιοδοτήσεις τὰς ὁποίας ἔδιδον εἰς τὰ ἀτυχῆ θύματα, νὰ ζητοῦν νὰ εἰσπράξουν τοῖς μετρητοῖς 50 ἕως 100 δραχμ. Κύριοι συνάδελφοι, τιμῶ τὸ λειτούργημα τοῦ Δικηγόρου, εἶμαι ἐξ ἄλλου καὶ ὁ ἴδιος Δικηγόρος, ἀλλὰ πρέπει ἡ ἐπαγγελματικὴ δεοντολογία νὰ χαράξῃ ὡρισμένα ὅρια ἀσκήσεως τοῦ λειτουργήματος. Καὶ ὅπου τὴν δεοντολογίαν δὲν τὴν ἀντιλαμβάνενται οἱ ἐνδιαφερόμενοι, δὲν εἶναι ὑποχρέωσις, ἀλλὰ εἶναι δικαίωμα τοῦ νόμου νὰ παρέμβῃ. Δὲν εἶναι καθόλου ἀντισυνταγματικὴ ἡ διάταξις. Διότι κανὲν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος δὲν προστατεύει μίαν ἐνοχικὴν σχέσιν. Ἀντιθέτως, καὶ συνταγματικὴ εἶναι καὶ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸν θεῖον, ἄγραφον, ἠθικὸν νόμον, διότι ἡ ἀντίθετος σύμβασις ἡ ὁποία ὑπεγράφη ἀναμφισβητήτως εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὰ χρηστὰ ἤθη καὶ πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ δικαίου. Δι’ αὐτό, κ. συνάδελφοι, ὑπεστήριξα τὴν τροπολογίαν, ὅτι πρέπει αἱ συμβάσεις αὐταὶ νὰ θεωρηθοῦν ὅλαι ἄκυροι. Καὶ ἀκόμη δι’ ἕνα πρόσθετον λόγον. Εἰς τὰς συμβάσεις ἀναφέρεται, ὅτι ἡ ἀμοιβή, ἡ ὁποία συχνότατα ὑπερβαίνει τὸ 10 ἕως 15%, ὅτι ἡ ἀμοιβὴ αὐτή, δίδεται δι’ ὑπηρεσίας αἱ ὁποῖαι θὰ παρασχεθοῦν διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως εἰς τὴν Γερμανίαν. Κύριοι συνάδελφοι, δέχομαι, ὅτι αἱ ὀργανώσεις τῶν ὁμήρων ὑπεβοήθησαν, καθ’ ὃν τρόπον προηγουμένως ἀνέφερον εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀγορεύσεώς μου, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ, ὅτι κατέβαλον ἀποφασιστικὴν ἢ ὁπωσδήποτε κατέβαλον οἱουδήποτε εἴδους συνδρομὴν εἰς τὰς διεθνεῖς διαπραγματεύσεις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας, αἱ ὁποῖαι ἀπέληξαν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, πράγματι αὐτὴ ἡ περίπτωσις τῆς ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων, εἶναι μία περίπτωσις ἡ ὁποία μᾶς ἐνθυμίζει τὴν ἐποχὴν τῆς κατοχῆς, τὴν ἐποχὴν τῆς ἐξάρσεως καὶ τῆς θυσίας, τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἁπλοῖ Ἕλληνες πολῖται, προσέφερον τὴν ζωὴν των καὶ τὴν περιουσίαν των καὶ τὴν οἰκογένειάν των ὁλοκαύτωμα καὶ θυσίαν εἰς τὸν βωμόν τοῦ ἀγῶνος, εἰς τὸν βωμὸν τοῦ Ἔθνους. Δὲν εἶναι δυνατόν, αὐτὴ ἡ θυσία νὰ ἀποτελῇ ἀντικείμενον τοιαύτης ἐκμεταλλεύσεως, καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ποτὲ νὰ δεχθῇ ἀντίθετον ἄποψιν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως ἀπεδέχθη. Καὶ ἀπεδέχθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐξωτερικῶν, ὅπως ἐφεξῆς, ἐφ’ ὅσον καὶ καθ’ ὃν λόγον χρειάζεται δικηγορικὴ συμπαράστασις, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπογράφουν σύμβασιν μὲ ἀνώτατον ὅριον 5% ἐργολαβικὴν ἀμοιβήν. Διότι, ἐπὶ τέλους, ποία θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀμοιβή; Διὰ τὰς 35 χιλ., τὰς ὁποίας θὰ πάρῃ ἕνα θῦμα ἡ ἀμοιβὴ μὲ 5% εἶναι 1.750 δραχμ. Ὅταν ἕνας ἔχῃ 100 θύματα θὰ πάρῃ 175.000, δηλαδὴ θὰ πάρῃ ὅσα θὰ πάρουν 5 θύματα μαζί. Διατί, κύριοι, δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἡ ἀμοιβὴ αὐτή; Χρειάζεται νὰ γίνῃ ἀντικείμενον κερδοσκοπίας καὶ ἐκμεταλλεύσεως εἰς μεγαλύτερον βαθμὸν ἡ ἱερὰ αὐτὴ ὑπόθεσις τῶν θυμάτων τοῦ Ἔθνους;

§136Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὁμοφώνως τὸ ἀπεδέχθη αὐτὸ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή.

§137Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ ἐσημείωσα, κ. Ὑπουργέ, ὁμοφώνως. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν, μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου, θὰ πηγαίνῃ ἕκαστος ὅπου θέλει, ὁ περιορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ δὲν ἔχει νόημα. Ὁ περιορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ ἔχει νόημα, ὅταν διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς ποὺ ἀνέφερον συγκεντρώνωνται αἱ ἐξουσιοδοτήσεις. Κύριοι συνάδελφοι, τερματίζω μὲ αὐτὰς τὰς γενικὰς παρατηρήσεις. Εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ παρόντος σχεδίου νόμου, πρέπει ἀναμφισβητήτως νὰ πρυτανεύσῃ ἡ ἀντίληψις, ὅτι ὑπηρετοῦμεν τὰ θύματα μιᾶς δυσκόλου καὶ δραματικῆς ἐποχῆς τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου. Πρέπει νὰ πρυτανεύσῃ ἡ ἀντίληψις, ὅτι ὅλοι μας ἔχομεν χρέος ἔναντι τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν νὰ τοὺς βοηθήσωμεν ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ καὶ ὅτι πρέπει, λησμονοῦντες οἱανδήποτε ἄλλην ἐπὶ μέρους ἄποψιν, νὰ ἐξετάσωμεν τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα γεννῶνται κατὰ τὸ δυνατὸν μὲ τὸ μέτρον τῆς ἀπολύτου δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀπολύτου ἰσότητος. Καὶ μὲ τὰς τελευταίας αὐτὰς παρατηρήσεις τερματίζω καὶ ἐπιφυλλάσσομαι νὰ ἐπανέλθω, εἰδικώτερον, ὅταν ἔλθῃ ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις. Κύριοι συνάδελφοι, ἅπαξ διὰ παντὸς πρέπει νὰ ξεκαθαρίσωμεν σήμερον, 15 χρόνια μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ὅτι αἱ θυσίαι τοῦ Ἔθνους καὶ τὰ θύματα τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος δὲν ἐπιδέχονται διακρίσεις ἢ διαφορισμούς, ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι προσέφερον θυσίαν αἵματος εἰς τὴν κοινὴν ὑπόθεσιν τοῦ Ἔθνους, πρέπει νὰ εἶναι ἴσοι, ἀντιμετωπιζόμενοι εἰδικώτερον σήμερον ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τέλους ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ παραδεχθῇ αὐτό, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τονίσω, ὅτι ἐπὶ τέλους, ὅλων τῶν Ἑλλήνων αἱ θυσίαι ἀποτελοῦν τίτλον Ἐθνικὸν διὰ τὴν μελλοντικὴν ζωὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§139Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Συζητοῦμεν, κ. συνάδελφοι, τὸ σχέδιον νόμου, περὶ παροχῶν ὑπέρ Ἑλλήνων ὑπηκόων πληγέντων ὑπὸ ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως. Τὸ γεγονός, ὅτι συζητεῖται κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διακοπείσης τῆς συζητήσεως ἄλλου σοβαρωτάτου νομοσχεδίου, ἔχοντος σχέσιν μὲ τὴν βελτίωσιν τῆς διαβιώσεως μεγάλου τμήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δημιουργεῖ τὴν ὑποχρέωσιν ἐκφράσεως ἐπαίνου πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐδέχθη τὴν σημερινὴν συζήτησίν του, θεωρήσασα τοῦτο σοβαρὸν καὶ ἐπεῖγον. Ὁ αὐτός, ὅμως, ἔπαινος, ἁρμόζει καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸ Κοινοβούλιον, ἀνεξαρτήτως παρατάξεως, ποὺ ἐδέχθη τὴν συζήτησιν τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὰς μεγάλας θυσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν θὰ ὡμίλουν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου κατόπιν τῆς διαμαρτυρίας ποὺ ἔκαμα δὶς πρὸς τὸ Προεδρεῖον, διὰ τὴν παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἂν ἡ ἰδιώτης μου ὡς βουλευτοῦ Θεσσαλονίκης, πόλεως ἐχούσης 60.000 Ἑλλήνων Ἰσραηλιτῶν προπολεμικῶς, δὲν μοὶ ἐδημιούργει τὸ καθῆκον νὰ ὁμιλήσω, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ νὰ ἀποτίσω φόρον τιμῆς εἰς τὴν μνήμην τῶν βαρβάρως σφαγιασθέντων ὑπὸ τῶν κατακτητῶν Ἑβραίων Ἑλλήνων, καὶ τῶν ἄλλων Μακεδόνων Ἑλλήνων, κατοίκων τοῦ ἐγγὺς τῆς Θεσσαλονίκης χωρίου Χορτιάτη ὑποστάντων τὴν αὐτὴν τύχην καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀναπτύξω ὡρισμένας προσωπικὰς ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, δεδομένου, ὅτι κατὰ τὴν τραγικὴν ἐκείνην περίοδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἔζησα τὰ γεγονότα καὶ ἔχω πλήρη ἀνάμνησιν τοῦ δράματος τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς περιοχῆς της, ἥτις ἐταλαιπωρήθη περισσότερον πάσης ἄλλης περιοχῆς τῆς χώρας. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ὁμοσπόνδου Γερμανικῆς Δημοκρατίας συναισθανομένη τὴν εὐθύνην τὴν ὁποίαν ἔχει ἀπέναντι τοῦ πολιτισμοῦ, συναισθανομένη, ὅτι ἡ δρᾶσις τῶν Γερμανῶν Ναζιστῶν ἀποτελεῖ στίγμα εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Γερμανικοῦ Κράτους, ἐθεώρησε σκόπιμον, ἀνδρωθεῖσα οἰκονομικῶς, νὰ ἀποζημιώσῃ ὅλα τὰ θύματα τῶν διωγμῶν τοῦ ἐθνικοσοσιαλιστικοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς δράσεώς του δὲν ἐτίμησε τὴν Γερμανίαν καὶ τὸν Γερμανικὸν λαόν. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, πρὸς τιμήν της, ἔσπευσε ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὅτε ἐθεώρησε ὥριμον τὸ θέμα νὰ ἐνοχλήσῃ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, ἥτις ἀποπλύνει κατὰ ἕνα μεγάλο μέρος τὸ αἶσχος τοῦ Χιτλερισμοῦ καὶ ἀποκαθιστᾷ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ σημερινὸν Γερμανικὸν Κράτος εἰς τὴν θέσιν ἑνὸς πολιτισμένου Κράτους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἑδραιώνει τὴν πεποίθησιν εἰς τοὺς ἐπιζήσαντας, ὅτι ἐπῆλθε κατὰ ἕνα τρόπον ἡ ἠθικὴ ἀποκατάστασις τοῦ λαοῦ τούτου ἀπέναντι τοῦ συνόλου τῶν ἄλλων χωρῶν. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν καθ’ ἣν συζητεῖται ἡ σύμβασις αὐτὴ, εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἱ ψυχαὶ τῶν ἀθώων θυμάτων περιΐπτανται τοῦ Κοινοβουλίου, ἐπιχαίρουσαι, διότι ἦλθε ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν, τόσον ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ ἡ Ἑλληνικὴ τοιαύτη, παρέσχον τὴν δυνατότητα νὰ τοὺς ἐνθυμηθῶμεν καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῆς ὑλικῆς παροχῆς εἰς τοὺς συγγενεῖς τους ν’ ἀποκατασταθῇ ἡ μνήμη τῶν ἀθώων θυμάτων τῆς Ἑλληνικῆς γῆς. Τὸ σοβαρώτερον σημεῖον τῆς συμβάσεως, ὡς εἶναι γνωστόν, εἶναι τὸ πρῶτον ἄρθρον αὐτῆς. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἡ Γερμανικὴ Ὁμοσπονδιακὴ Δημοκρατία, χορηγεῖ 115 ἑκατομμύρια μάρκων, πρὸς ἀποζημίωσιν ὅλων τῶν διωχθέντων ὑπὸ τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ διὰ λόγους φυλετικούς, θρησκευτικοὺς ἢ ἀντιθέσεως πρὸς τὴν ἐθνικοσοσιαλιστικὴν κοσμοθεωρίαν, μὲ ἀποτέλεσμα τὸν θάνατον αὐτῶν, τὴν ἀναπηρίαν ἢ τὴν στέρησιν τῆς προσωπικῆς των ἐλευθερίας. Ἰδιαιτέρως τονίζει ἡ σύμβασις τὴν ἀποζημίωσιν τῶν οἰκείων τῶν φονευθέντων Ἑλλήνων ὑπηκόων. Ἐλέχθη καὶ ὑπὸ ἄλλων συναδέλφων, ὅτι τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν τῶν ναζιστικῶν θηριωδιῶν ὑπέστησαν οἱ Ἕλληνες Ἑβραῖοι. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, τῆς ὁποίας προπολεμικῶς μέγα τμῆμα τοῦ πληθυσμοῦ της ἀπετέλουν οἱ Ἕλληνες Ἑβραῖοι, δὲν ἔχουν ἀπομείνει παρὰ μόνον 1.000–1.500 ἀπὸ 60.000, ποὺ ἦσαν προπολεμικῶς. Οἱ ὑπόλοιποι ἐσφαγιάσθησαν εἰς τὰ στρατόπεδα τῆς Γερμανίας καὶ τῆς Πολωνίας καὶ ἡ τέφρα των ἐκάλυψε μεγάλας ἐκτάσεις τῶν χωρῶν αὐτῶν, πρᾶγμα ποὺ ἀποτελεῖ στίγμα δι’ ἕνα πολιτισμένον Ἔθνος καὶ τὴν ἱστορίαν αὐτοῦ. Ἐπομένως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ὁ ἀγαπητὸς κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ μὴ συμφωνήσω μὲ τὴν ἄποψίν του, ὅτι ἡ ἀποζημίωσις δὲν ὀφείλεται κατὰ ἕνα μεγάλο ποσοστὸν καὶ εἰς τὴν γενοκτονίαν τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ στοιχείου, ὄχι μόνον ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Ἄλλως ἡ φράσις «διὰ λόγους φυλετικοὺς καὶ θρησκευτικοὺς» εἶναι καταφανές, ὅτι ἀφορᾷ τοὺς Ἰσραηλίτας. Καὶ τὸ τρίτον ἀφορᾷ τοὺς Ἕλληνας τοὺς ἀντιτιθεμένους εἰς τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς δοξασίας τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ. Θὰ πρέπει, ἑπομένως, τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ ἀπόψεως διατυπώσεως νὰ βελτιωθῇ, ὥστε νὰ τύχουν καλλιτέρας μεταχειρίσεως οἱ ἐν Ἑλλάδι ἀπομείναντες Ἕλληνες Ἰσραηλῖται. Ἐπί τινων σημείων τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κυροῦντος τὴν σύμβασιν, ἥτις ἐγένετο τὸν Μάρτιον τοῦ 1960, ἐπιτραπήτω μοι νὰ διατυπώσω ὡρισμένας κρίσεις καὶ νὰ προβῶ εἰς ὡρισμένας εἰσηγήσεις πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, λόγῳ τῆς ἰδιότητός μου ὡς Θεσσαλονικέως πολίτου ζήσαντος ἐπὶ μακρὸν μὲ τὸ Ἰσραηλιτικὸν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε τὸ ἀθῶον θῦμα τοῦ Γερμανικοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ. Ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον καθ’ ἣν προϋπόθεσις ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τῶν ὑποστάντων διώξεις ὑπὸ τῶν Γερμανῶν ἀποτελεῖ ἡ ὕπαρξις τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας, κατὰ τὴν ἔναρξιν ἰσχύος τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι σφάλμα, διότι καὶ τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τῆς συμβάσεως ὁμιλεῖ περὶ ἐχόντων τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἔλαβε χώραν τὸ ζημιογόνον γεγονός. Ἐφ’ ὅσον, ἑπομένως, τμῆμα τῶν θυμάτων κατώκει ἐν Ἑλλάδι, τότε καὶ εἶχε τὴν Ἑλληνικὴν ὑπηκοότητα, ἀνεξαρτήτως ἐὰν μεταγενεστέρως διὰ διαφόρους λόγους ἠναγκάσθη νὰ ἀποβάλῃ ταύτην, θὰ πρέπει ν’ ἀποζημιωθῇ, διότι οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως θὰ τύχῃ ὑπὸ τοῦ Κράτους, οὗτινος σήμερον καὶ ὄχι τότε, ἦτο ὑπήκοον. Ἡ ἀποζημίωσις δὲν θὰ πρέπει νὰ δοθῇ κατὰ τρόπον, ὥστε ὁ τέως Ἕλλην ὑπήκοος νὰ λάβῃ διπλῆν ἀποζημίωσιν. Θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ ἐξακριβωθῇ, ὅτι δὲν ἀπεζημιώθη ὑπὸ τοῦ Κράτους, τοῦ ὁποίου ἐγένετο ὑπήκοος, τὸ ὁποῖον εἶναι φυσικόν, διότι ὅταν συνέβησαν τὰ γεγονότα ἦτο ὑπήκοος Ἕλλην καὶ μάλιστα νομοταγὴς Ἕλλην ὑπήκοος καὶ καλὸς φορολογούμενος. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὑπάρχουν ἐκχριστιανισθεῖσαι Ἑλληνικαὶ οἰκογένειαι καὶ ὑπάρχουν ἀδελφαὶ Ἰσραηλιτῶν, αἱ ὁποῖαι ἐξ ἀνάγκης ἐνυμφεύθησαν πτωχοὺς Ἕλληνας καὶ αὐταὶ κατὰ τὴν σχετικὴν διάταξιν δὲν θὰ τύχουν ἀποζημιώσεως, ἐνῷ θὰ τύχουν ἀποζημιώσεως αἱ ἄγαμοι ἀδελφαὶ τῶν θυμάτων. Νομίζω, ὅτι ἀδικοῦνται αἱ ἔγγαμοι ἀδελφαὶ τῶν θανόντων καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ μὴ ἰσχύσῃ ὁ περιορισμὸς αὐτός. Ἐπίσης παρακαλῶ, νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἄποψις, ὅπως ἡ ἀποζημίωσις προχωρήσῃ μέχρι τετάρτου βαθμοῦ συγγενείας, διότι οἱ πλησιέστεροι συγγενεῖς τῶν θυμάτων κατὰ τὸ πλεῖστον δὲν ὑπάρχουν, τῆς διώξεως λαβούσης μορφὴν γενοκτονίας. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, δὲν θὰ δοθῇ ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἔχοντας ἀναπηρίαν κάτω τοῦ 25%. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὥστε νὰ δοθῇ ἀνάλογος ἀποζημίωσις καὶ εἰς τοὺς ἔχοντας ἀναπηρίαν 10–15%. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν στερηθέντων τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας, λόγῳ τῶν μέτρων τῆς διώξεως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ δίωξις τῶν Ἑλλήνων Ἰσραηλιτῶν ἦτο καθολική, διότι ἦσαν ὑποχρεωμένοι ἢ νὰ μεταβοῦν μὲ τὴν κονκάρδαν εἰς τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως, ἢ νὰ κρυβοῦν εἰς φιλικὰς οἰκίας χριστιανῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, δίδεται ἀποζημίωσις μόνον εἰς τοὺς στερηθέντας τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας διὰ τῆς φυλακίσεως ἢ τῆς ἐγκλείσεως αὐτῶν εἰς στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν. Διότι στέρησις τῆς ἐλευθερίας ὑπάρχει καὶ ὅταν τις ἀναγκάζεται νὰ αὐτοεγκλεισθῇ εἰς κρύπτας πρὸ τοῦ ἐπαπειλουμένου αὐτὸν φάσματος τοῦ θανάτου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα καὶ τὴν βλάβην τῆς ὑγείας του. Στέρησις τῆς ἐλευθερίας ὑπάρχει καὶ ὅταν ἀπαγορεύεται εἴς τινα ἡ ἐλευθέρα κυκλοφορία, ἡ ἄσκησις τοῦ ἐπαγγέλματός του, ἡ ἐπιστημονική του ἐξέλιξις, ἡ ἐργασία, ἡ ἄσκησις τῶν θρησκευτικῶν του καθηκόντων κλπ. Ἐφ’ ὅσον ὁ οἱοσδήποτε Ἕλλην Ἑβραῖος θὰ ἐλάμβανε τὴν ἄγουσαν πρὸς τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως τῆς Γερμανίας ἢ Πολωνίας καὶ ἠναγκάζετο ἐκ τούτου νὰ ἐγκλεισθῇ εἰς κρύπτας, ὁ ἐγκλεισμὸς αὐτὸς ἐδημιούργει αὐτομάτως στέρησιν ἐλευθερίας. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν εὐρυτέραν ἄποψιν ὡς πρὸς τὴν στέρησιν τῆς ἐλευθερίας. Ἐὰν τὸ διατιθέμενον ποσὸν δὲν φθάσῃ διὰ τὴν ἀποζημίωσιν ὅλων τῶν θυμάτων καὶ ὅλων τῶν ζημιωθέντων καὶ παραστῇ ἀνάγκη μειώσεως τῆς ἀποζημιώσεως, ἡ μείωσις θὰ πρέπει νὰ ἐκταθῇ ἀναλόγως εἰς ὅλας τὰς κατηγορίας. Συμφωνῶ μὲ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίσθησαν, ὅτι ἡ ἐκδίκασις τῶν ὑποθέσεων τῶν αἰτουμένων ἀποζημιώσεων καὶ ἡ ἐξακρίβωσις τῆς ἀληθείας αὐτῶν δὲν πρέπει νὰ ἐκκινήσῃ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας. Παρακαλῶ τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ δεχθοῦν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πολλοὶ συνάδελφοι καὶ τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ὑποβάλλω, ὅπως ἡ ἐξακρίβωσις τῶν δικαιουμένων ἀποζημιώσεως γίνῃ ὑπὸ Ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ λειτουργήσουν εἰς τὸν τόπον ἔνθα τὰ τραγικὰ γεγονότα ἐξειλίχθησαν. Ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος, ὅτι αἱ τρεῖς Ἐπιτροπαί, ἡ λειτουργία τῶν ὁποίων προβλέπεται ἐν Ἀθήναις, θὰ δημιουργήσουν μεγίστην ταλαιπωρίαν εἰς τοὺς κατοίκους τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἡ ἐνίσχυσις τῆς ἐπαρχίας ἐπιβάλλει τὴν δημιουργίαν καὶ τριῶν ἄλλων Ἐπιτροπῶν διὰ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ κατ’ ἔφεσιν ἐκδίκασις ἂς γίνῃ ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ ἡ πρωτοβάθμιος ἐκδίκασις τῶν ὑποθέσωμεν μόνον, ἐφ’ ὅσον λάβῃ χώραν ἐπιτοπίως θὰ προαγάγῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ αὐτὴν ταύτην τὴν ἀλήθειαν. Ἐπίσης ἓν ἄλλο θέμα εἶναι ἡ αὔξησις τῶν προθεσμιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι μικραί. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκδηλώσω, οὐχὶ ὡς Κυβερνητικὸς βουλευτής, ἀλλὰ ὡς Ἕλλην πολίτης, τὸν ἔπαινόν μου, τόσον πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔφερε τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅσον καὶ πρὸς τὴν σημερινὴν Ὁμόσπονδον Γερμανικὴν Δημοκρατίαν, ἡ ὁποία ὑπὸ τὸ βάρος τοῦ παρελθόντος ἤχθη εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ παράσχῃ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν 115.000.000 μάρκων, οὕτως ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ παροχὴ μιᾶς ἀνακουφίσεως εἰς τὰ θύματα τοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελέσῃ μίαν ἠθικὴν ἱκανοποίησιν εἰς τὰ θύματα καὶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐπούλωσις πληγῶν, αἱ ὁποῖαι μόνον ὑλικῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπουλωθοῦν. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψει τὰς παρατηρήσεις μου καὶ ἰδιαιτέρως ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν εἰς τοὺς Ἑβραίους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν τὰς ἑκατόμβας, τὰς ὁποίας κατεσπάραξε τὸ χιτλερικὸν κτῆνος. Ἀποτελεῖ ἰδιαιτέραν ὑποχρέωσιν ἡ ἐκπλήρωσις τοῦ καθήκοντος αὐτοῦ ἀπέναντι τῶν Ἰσραηλιτῶν ὁμοεθνῶν μας, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὴν μεγαλυτέραν δίωξιν καὶ ἐδέχθησαν τὸν μεγαλύτερον ἀριθμὸν τῶν βελῶν τοῦ Γερμανικοῦ τέρατος, τὸ ὁποῖον ἐστράφη ἰδιαιτέρως ἐναντίον των, ἐναντίον ἑνὸς ἀθώου καὶ νομοταγοῦς τμήματος Ἑλλήνων, τὸ ὁποῖον διαβιοῦσεν ἡσύχως εἰς τὴν Πατρίδα μας.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Οἰκονομίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§141Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Θὰ ἀπετέλει ἐπικριτέαν παράλειψιν, ἐὰν μὲ τὴν εὐκαιρίαν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, δὲν ἀνεπολοῦμεν μὲ φρόνησιν τὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ναζιστικὸν καθεστὼς ἐκακούργησε κατὰ τῆς ἐλευθερίας, τῆς τιμῆς καὶ τῆς ζωῆς τῶν λαῶν καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Ἑλλάδος, εἰδικώτερον δὲ κατὰ τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας Καλαβρύτων, τῆς ὁποίας τὰ ἄθλιον καὶ κακοῦργον ναζιστικὸν καθεστὼς κατέσφαξεν ὁλόκληρον τὸν ἄμαχον πληθυσμὸν καὶ κατέκτησε τὴν πόλιν τῶν Καλαβρύτων. Εὐτυχῶς, τὸ ἄθλιον καὶ κακοῦργον ἐκεῖνο καθεστὼς διεδέχθη ἡ σημερινὴ Ὁμοσπονδιακὴ Γερμανικὴ Δημοκρατία, ἡ ὁποία πρώτη ἐκείνη ἀπεκήρυξε τὸ ναζιστικὸν καθεστώς, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πολῖται αὐτῆς ἐδιώχθησαν, ἐφυλακίσθησαν καὶ ἐξετελέσθησαν τοῦθ’ ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι οὐδεμία σχέσις, σύνδεσμος ἢ ψυχικὴ ἐπαφὴ ὑφίσταται μεταξὺ τῶν ἀπαισίας μνήμης ναζὶ καὶ τῆς σημερινῆς Ὁμοσπόνδου Γερμανικῆς Δημοκρατίας. Καὶ ἡ σημερινὴ Ὁμοσπονδιακὴ Δημοκρατία ἀπεδέχθη τὴν εὔλογον ἀξίωσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως κατὰ παρέκκλησιν τῶν ἀρχικῶς παρ’ αὐτῆς παραδεδεγμένων νὰ χορηγήσῃ τὸ ποσὸν τῶν ἀντιθέσεων πρὸς τὴν κοσμοθεωρίαν τοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ὁμαδικὰς ἐκτελέσεις, ὡς συνέβη εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐπαρχίαν Καλαβρύτων. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὀφείλω νὰ ἐξάρω τὴν ἐπιτυχίαν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἥτις δι’ ἐμπεριστατωμένων διαπραγματεύσεων ἐπέτυχε νὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ δικαίωμα, ὅπως χειρισθῇ ἐκείνη τὸ θέμα τῶν ἀποζημιώσεων, ὥστε ταύτης νὰ τύχουν, οὐ μόνον τὰ θύματα τοῦ ναζισμοῦ, λόγῳ φυλετικῶν διακρίσεων ἢ ἀντιθέσεων πρὸς τὴν κοσμοθεωρίαν τοῦ Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ, ἀλλὰ καὶ τὰ θύματα τῶν ὁμαδικῶν ἢ καὶ μεμονωμένων ἐκτελέσεων. Ὡς ἐκπροσωπῶν μίαν βαρύτατα πληγεῖσαν ὑπὸ τοῦ Ναζισμοῦ περιφέρειαν, τὴν περιφέρειαν τῶν Καλαβρύτων, ἐκφράζω ὅλην τὴν ἱκανοποίησίν μου διὰ τὴν ἐπιτευχθεῖσαν λύσιν τῶν ἀποζημιώσεων, αἵτινες μολονότι δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι λύουν τὰ προβλήματα τῶν πληγέντων ἡ ζωὴ δὲν ἀποζημιοῦται, πάντως δεδομένων τῶν δυσχερειῶν ἱκανοποιοῦν ἔν τινι εὐλόγῳ μέτρῳ τὰς μεγάλας οἰκονομικὰς ἀνάγκας τῶν θυμάτων. Θὰ ἀπετέλει παράλειψιν, ἐὰν δὲν ἐπῄνουν τὴν πράγματι σοβαρὰν ταύτην ἐπιτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως. Συμφωνῶ καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ διδομένη ἀποζημίωσις ἀφορᾷ εἰς τὰ πρόσωπα τὰ ἐγγύτατα πρὸς τοὺς ἐκτελεσθέντας ἀπὸ ἀπόψεως συγγενείας εὑρισκόμενα, διότι τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ὑπέστησαν τὴν ψυχικὴν κατάθλιψιν, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκονομικὴν συντριβὴν ἐκ τῆς στερήσεως τῶν ἀμέσων προστατῶν των, καὶ οὐχὶ τὰ μεμακρυσμένα συγγενειακῶς. Ὀρθὴν θεωρῶ, ἑπομένως, τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ Νομοσχεδίου. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε, ὅλοι τὸ ἀνείπωτον δρᾶμα τῶν Καλαβρύτων. Τὸ Κράτος εἶχε κρίνει, ὅτι ἔπρεπε νὰ χορηγήσῃ συντάξεις εἰς τὰ θύματα τῶν βαρβάρων κατακτητῶν καὶ ἐχορήγησε τοιαύτας, ἀλλ’ ἀτυχῶς, ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1951 κακῶς, κάκιστα σκεφθεῖσα ἔκοψε τὰς συντάξεις ταύτας. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναφέρωμεν τὰς συντάξεις αὐτάς, ἵνα ἐξαγάγωμεν τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν ἀθλιότητα εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται σήμερον. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις εἰς τὸ δίκαιον τοῦτο αἴτημα τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν Καλαβρύτων. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι χάριν τῶν ὀρφανῶν παιδιῶν τῶν Καλαβρύτων, κατὰ παρέκκλισιν τῶν κειμένων νόμων, πρέπει νὰ τοὺς ἐξεύρωμεν ἐργασίαν ἀναλόγως τῶν προσόντων των καὶ νὰ τὰ χρησιμοποιήσωμεν εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας Κρατικάς, Τραπεζιτικὰς κλπ., ἀποτίοντες οὕτω φόρον τιμῆς, φόρον στοργῆς εἰς τὰ ἀναξιοπαθοῦντα αὐτὰ θύματα τῶν κατακτητῶν. Ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἐκδίκασιν τῶν αἰτήσεων τῶν ἀποζημιώσεων, ἐὰν δὲν υἱοθετηθῇ ἡ διαδικασία τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων, ἥτις ὄντως ἐπέτυχε καὶ ἐξεδίκασε χιλιάδας αἰτήσεων συντόμως καὶ ἐπιτυχῶς τότε, καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ κατὰ πρῶτον καὶ δεύτερον βαθμὸν ἐν ᾧ τόπῳ ἐγένοντο αἱ ἐκτελέσεις ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, κατὰ βʹ βαθμὸν ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου Πρωτοδικῶν καὶ τοῦτο χάριν τῆς συντόμου, ταχείας καὶ ὀλιγώτερον δαπανηρᾶς διαδικασίας, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν ἀμείβονται οἱ δικασταὶ εἰς βάρος τῆς ἱερᾶς αὐτῆς ἀποζημιώσεως. Θεωρῶ τὸ νομοσχέδιον ἄρτιον καὶ συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν, διότι παρὰ τὰς σοβαρὰς δυσχερείας, ἅτινας τὸ θέμα τοῦτο ἐνεφάνιζεν, ἐπέτυχε κατόπιν ἐπιτυχῶν διαπραγματεύσεων νὰ βοηθήσῃ οἰκονομικῶς κατὰ τὸ ἀνθρωπίνως δυνατὸν τὰ θύματα τῶν κατακτητῶν, ἅτινα στεροῦνται καὶ τῶν στοιχειοδεστέρων μέσων ἀνθρωπίνης διαβιώσεως. Περαίνων, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιφορτισθῇ μὲ τὴν φροντίδα, ἵνα αἱ ἐκδικαζόμεναι ἀπαιτήσεις καταβάλλωνται ἀμέσως, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ἔχουν ἤδη τεθῆ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως τὰ ποσὰ τῆς ἀποζημιώσεως, ἀναλαμβανούσης τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τὴν καταβολὴν τῶν καταλογιζομένων ποσῶν. Τοῦτο θὰ προσφέρῃ πολύτιμον ὑπηρεσίαν εἰς τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πρίφτης, ἔχει τὸν λόγον.

§143Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πολλὰ ἔχουν λεχθῆ μέχρι τῆς στιγμῆς διὰ τὴν ἀνάγκην ἐπισπεύσεως τῶν συζητήσεων καὶ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρεξηγηθοῦν τὰ ὅσα κατωτέρω θὰ εἴπω, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι ἡ παράταξίς μας ἐξ ἀρχῆς συνεφώνησε διὰ τοῦτο, διότι πρόκειται περὶ ζητήματος σοβαρωτάτου, τὸ ὁποῖον ἐπὶ ὁλόκληρον, ὅμως, ἔτος ἡ Κυβέρνησις καθυστέρησε καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ψήφισιν ἐσπευσμένως ἤδη ζητεῖ. Ἐφ’ ὅσον δὲ ἡ Συμπολίτευσις καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπείγονται διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ πράγματι σοβαρωτάτου αὐτοῦ νομοσχεδίου, ἐφ’ ὅσον κατὰ τεκμήριον αἱ ἀπόψεις των ἐμφαίνονται τόσον ἀπὸ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον καὶ ἀπὸ τὰς παρεμβληθείσας δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, νομίζω, ὅτι δὲν ἦτο ἀναγκαία ἡ μακρὰ σειρὰ τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνεγράφησαν διὰ νὰ ὁμιλήσουν καὶ οὕτως ἡ συζήτησις θὰ ἐπιταχύνετο. Ἡμεῖς, πρόκειται νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς συζήτησιν, δὲν θὰ ἐπεκταθῶμεν δὲ εἰς εἰδικὰς περιπτώσεις κατηγοριῶν, διαδικασίας κλπ., διότι αὐτὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθοῦν καὶ νὰ συζητηθοῦν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Κύριοι συνάδελφοι, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, ὅτι ἕνα τόσον σοβαρὸν ἐθνικὸν θέμα συζητεῖται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, μόνον διότι ἡ Κυβέρνησις ὑπεχρεώθη νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑπογραφῆς τῶν Ἑλληνογερμανικῶν συμφωνιῶν τῆς Βόννης τοῦ 1958, ὅταν πλέον πολλὰ ἄλλα Κράτη εἶχον ρυθμίσει τὸ ζήτημα αὐτὸ μετὰ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ δικαιώματα διὰ τὴν παροχὴν ἀποζημιώσεων πρὸς τὰς Χώρας, αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν τὴν καταστροφικὴν μανίαν τῆς Χιτλερικῆς θηριωδίας, ἀπορρέουν ἐκ τῶν συμφωνιῶν τοῦ Πότσδαμ καὶ ὡς πρὸς τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἀποτελοῦν κύρωσιν διὰ τὴν παράβασιν τῶν συμβάσεων τῆς Γενεύης καὶ τῆς Χάγης καὶ γενικῶς τῶν παραδεδεγμένων διεθνῶς νομίμων διὰ τὸν πόλεμον. Ἐν συνεχείᾳ δέ, ἀπὸ τὰς συμφωνίας τῶν Παρισίων (1946), τῆς Βόννης (1952), τῶν Παρισίων (1954) καὶ τῶν σχετικῶν ἐσωτερικῶν γερμανικῶν νόμων τοῦ 1953 καὶ 1956. Τὸ σχετικὸν ἱστορικὸν ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος κ. Ζίγδης καὶ δὲν πρόκειται νὰ τὸ ἐπαναλάβω. Ὁ κ. ὑπουργός, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του, ὅμως, μᾶς εἶπεν, ὅτι κατὰ τὰς διεξαχθείσας συζητήσεις διὰ τὴν διευθέτησιν τοῦ θέματος, συνήντησε τὴν καλὴν διάθεσιν τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπεδέχθη τελικῶς τὸ ποσὸν τῶν 115 ἑκατομμυρίων μάρκων. Καταφαίνεται, ὅμως, ἡ «καλὴ» αὐτὴ «διάθεσις» τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν πρότασίν της πρὸς τὰ 8 Εὐρωπαϊκὰ Κράτη, διὰ λόγους φιλανθρωπικοὺς νὰ καταβάλῃ συνολικῶς 100.000.000 μάρκων, ἐπιχειρήσασα νὰ χαρακτηρισθοῦν καὶ αἱ γερμανικαὶ θηριωδίαι στρατιωτικὰ μέτρα! Φυσικά, αὐτὴ ἡ ἰταμὴ πρόκλησις ἀπερρίφθη καὶ ἐπηκολούθησαν διμερεῖς συμφωνίαι, μεταξὺ τῶν Κρατῶν αὐτῶν καὶ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐν συνεχείᾳ, ἀνεφέρθη εἰς τὰ ποσὰ τῶν ἀποζημιώσεων, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς ἄλλας χώρας, κατόπιν ἐπελθούσης συμφωνίας μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἀναφερθῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὰ ἴδια ποσά, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθη ὁ κ. ὑπουργός, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ συσχετισμὸς εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς θυσίας καὶ τὰς καταστροφάς, αἱ ὁποῖαι ἐπροξενήθησαν εἰς τὰς χώρας αὐτὰς ἀπὸ τὸν Γερμανὸν κατακτητήν. Καὶ πρῶτον, ἡ Νορβηγία, μολονότι εἶχε τὸ ἥμισυ τοῦ ἰδικοῦ μας πληθυσμοῦ, ἐπέτυχε ποσὸν 60.000.000 μάρκων. Τὸ Λουξεμβοῦργον, ἐπίσης, ἕνα κρατίδιον, ἐπέτυχε καὶ αὐτὸ νὰ ἀποζημιωθῇ μὲ 18.000.000 μάρκα. Ἡ δὲ Δανία 16.000.000. Τιμῶμεν βεβαίως καὶ τὴν ἀντίστασιν καὶ τὰς θυσίας καὶ τῶν λαῶν αὐτῶν, ἀλλὰ πιστεύομεν, ὅτι αἱ θυσίαι καὶ αἱ καταστροφαὶ τῆς χώρας μας ὑπῆρξαν ἀσυγκρίτως μεγαλύτεραι. Ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν Ὁλλανδίαν, διότι κατέστρεψε τὰς διώρυγας καὶ κατέκλυσε τὰς πόλεις μὲ ὕδατα. Εἶναι πρᾶξις, βεβαίως, ποὺ ἐμπνέει τὸν σεβασμόν, ταὐτοχρόνως, ὅμως, ἦτο καὶ πρᾶξις πολεμική, μὴ ἐμπίπτουσα εἰς τὰς ἀποζημιώσεις. Καὶ ἡμεῖς κατ’ ἀναλογίαν θὰ ἠδυνάμεθα, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τοὺς καταστρεπτικοὺς βομβαρδισμοὺς τῆς Κερκύρας, τοῦ Πειραιῶς, τῶν Χανίων καὶ ἄλλων Ἑλληνικῶν πόλεων καὶ τὰς τρομοκρατικὰς ἐξορμήσεις τῶν Γερμανῶν διὰ σφαγὴν καὶ λεηλασίαν. Τέλος, τὸ σύνολον τῶν θυσιῶν, αἱ ὁποῖαι κατατάσσουν τὴν χώραν μας πρώτην ὡς θῦμα τῆς Χιτλερικῆς μανίας καταστροφῆς καὶ αἵματος. Ἀκριβῶς δέ, διὰ τὰς συγκεκριμένας κατηγορίας ποὺ ἀντιμετωπίζει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, νομίζομεν, ὅτι αἱ ἑλληνικαὶ ἀπαιτήσεις ἔπρεπε νὰ θεμελιωθοῦν ἐπὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν διώξεων, ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν θυμάτων καὶ τῆς συμπεριφορᾶς πρὸς τοὺς Ἕλληνας ὁμήρους, οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ ἐλεηλατοῦντο καὶ ἐγδύνοντο, ἐζοῦσαν ὑπὸ τραγικὰς συνθήκας εἰς τὰ στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Καὶ ἀκόμα εἰς τὸ ἄγχος τῶν ὁμήρων τοῦ ἐσωτερικοῦ, οἱ ὁποῖοι καθημερινῶς ἐζοῦσαν μὲ τὴν λαχτάρα τῶν ἀνάνδρων εἰς βάρος των ἀντιποίνων καὶ τὴν ἀγωνία τῆς κλούβας, ποὺ ὁ γενναῖος χιτλερικὸς στρατὸς ἐχρησιμοποίησε διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν μεταφορῶν του. Νομίζω, ὅτι 6 μῆνες παρὰ μίαν ἡμέραν ζωῆς ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἰδεώδεις, ὥστε ν’ ἀποκλείωνται ἀποζημιώσεις. Ἐπίσης, εἰς τὴν διεκδίκησιν τῶν ἡμερομισθίων τῆς 16ώρου ἡμερησίας σκληρᾶς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἐσφετερίζετο ἡ κρατικὴ γερμανικὴ ὀργάνωσις ΤΟΝΤ. Τέλος, ὑπῆρχον καὶ εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον στοιχεῖα ἀπὸ τὴν ἔκδοσιν πολεμικῶν συντάξεων, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποτελέσουν μίαν πρώτην βάσιν καὶ δι’ αὐτὸ τὰ ἀναφέρω: «........ (ἀναγινώσκει) ..........». Ἀκόμη καὶ ἡ στρατιὰ τῶν συμπατριωτῶν μας Ἑβραίων, ποὺ σχεδὸν καθολικῶς ὑπῆρξε τὸ ἐξιλαστήριον θῦμα μιᾶς πρωτοφανοῦς ἐγκληματικότητος, μιᾶς καθαρᾶς γενοκτονίας. Καὶ ἐνῷ εἴχομεν ὅλον αὐτὸν τὸν ὄγκον τῶν ἐθνικῶν θυσιῶν, ἡ Κυβέρνησις ἤχθη εἰς τὰς διαπραγματεύσεις, χωρὶς καμμίαν προπαρασκευήν, χωρὶς πλήρη στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα τὰς τελευταίας κρισίμους ὥρας ἀνεζήτει καὶ ἀπὸ τὰς ὀργανώσεις τῶν θυμάτων καὶ ὁμήρων. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μᾶς εἶπεν, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις ὑπῆρξαν ἐπίπονοι. Ἀσφαλῶς ἔτσι θὰ ἦσαν, ἀφοῦ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἀπεπειράθη καὶ πάλιν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς ἐγκληματικὰς ἐνεργείας τῶν χιτλερικῶν ὡς στρατιωτικὰ μέτρα, ἔστω καὶ τρομοκρατικά. Καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν, ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν μᾶς εἶπεν, ὅτι ἀρχικῶς αἱ Ἑλληνικαὶ διεκδικήσεις ἦσαν 220 ἑκατ. μάρκα. Ἐν τούτοις, τελικῶς ἐπεδικάσθησαν 115 ἑκατ. μάρκων καὶ ὑπεγράφη ἡ συμφωνία τῆς 18.3.60. Καὶ τότε ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν εἶχε προβῆ εἰς δηλώσεις καὶ εἶπεν, ὅτι τὸ ποσὸν ποὺ ἐχορηγεῖτο εἰς τὴν Ἑλλάδα ἦτο ἱκανοποιητικὸν καὶ ὡρίσθη εἰς τὰ ἐπίπεδα ταῦτα, χάρις εἰς τὴν κατανόησιν τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, τονίσας μάλιστα, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο ἀπετέλει καὶ τὸ 13% τοῦ συναλλαγματικοῦ μας ἀποθέματος. Γεγονὸς εἶναι, ὅτι πέραν τῶν δηλώσεων αὐτῶν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, οὐδεμία ἄλλη ἐπίσημος ἀνακοίνωσις ἐγένετο, ἡ δὲ συμφωνία δὲν ἐδημοσιεύθη, χαρακτηρισθεῖσα «ἀπόρρητη». Εἶναι, ὅμως, ἐπίσης, γεγονός, ὅτι ἐν συνεχείᾳ ἤρχισεν ἡ κατάρτισις νομοσχεδίου, καθορίζοντος ὅτι αἱ ἀποζημιώσεις εἰς τοὺς δικαιούχους θὰ ἐπιδικασθοῦν κατὰ τὴν διαδικασίαν περὶ πολεμικῶν συντάξεων. Καὶ τότε ἐσημειώθη πραγματικὴ ἀναστάτωσις τῶν δικαιούχων καὶ ἐπηκολούθησαν ἐντονώταται διαμαρτυρίαι των, αἱ ὁποῖαι ὑπεχρέωσαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ ἐγκαταλείψῃ. Τὸ γεγονὸς τοῦτο, συνδυαζόμενον μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς σημερινῆς σιωπηρᾶς πορείας τῶν θυμάτων, τὰ ὁποῖα διὰ ταύτης ἐπεδίωξαν νὰ ὑποκινήσουν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διὰ τὰ αἰτήματά των, ἀποδεικνύει ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Ἀβέρωφ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν βεβαιότητα, ὅτι τὰ θύματα εἶναι ἱκανοποιημένα ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι, τοὐλάχιστον, ἀβάσιμος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν συγκρίνωμεν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὸ βασικὸν κείμενον τῶν συμφωνιῶν τῆς Βόννης τοῦ 1952 καὶ τοὺς γερμανικοὺς ἐσωτερικοὺς νόμους, θὰ ἴδωμεν ὅτι ὑπάρχει μία οὐσιώδης διαφορὰ εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων θυμάτων, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὕψος τῶν ἀποζημιώσεως. Συγκρίνοντες εἰδικὰ μὲ τὸν γερμανικὸν ἐσωτερικὸν νόμον, βλέπομεν ὅτι ὁ γερμανικὸς νόμος παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν δικαιοῦχον λόγῳ θανάτου, ἐπιλογῆς μεταξὺ συντάξεως 200 μάρκων μηνιαίως καὶ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημιώσεως ἐκ 10.000 μάρκων, ἤτοι ἄνω τῶν 70.000 δραχμῶν. Ἐπίσης, ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὅτι ἔχομεν τὸν οὐσιαστικὸν ἀποκλεισμὸν διὰ ζημίας ἐκ λεηλασίας ὁμήρων. Ἐπίσης, τὸ νομοσχέδιον ἀποκλείει τὰς περιπτώσεις καταστροφῆς τῆς ὑγείας τῶν θυμάτων, τοὺς διαχωρίζει εἰς ὁμήρους ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ καὶ τελικὰ περιστέλλει περιπτώσεις καὶ καθορίζει ἀνώτατον ὕψος ἀποζημιώσεως διὰ τὰς συρροὴν περιπτώσεις τὰς 70.000 δραχμάς. Πρὶν τελειώσω τὸ κεφάλαιον αὐτό, θὰ ἤθελον νὰ ὑπογραμμίσω τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν συμφωνίαν τῆς Βόννης ὑπάρχει δέσμευσις, ὅπως μὴ μεταβάλῃ ἡ Κυβέρνησις τῆς Δυτικῆς Γερμανίας τὴν τότε ὑφισταμένην γερμανικὴν ἐσωτερικὴν νομοθεσίαν εἰς τὸ δυσμενέστερον. Εἰς τὴν ἰδικήν μας περίπτωσιν, μετεβλήθη ἡ βάσις τῆς συμφωνίας εἰς βάρος μας. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνέφερεν ἀκόμη, ὅτι κατὰ τὴν διαπραγμάτευσιν μὲ ἕκαστον Κράτος, ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἐκτιμήσεις τῶν συνολικῶν ζημιῶν, ὁ πληθυσμὸς καὶ ἡ ἔκτασις τῆς χώρας. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ αὐτοῦ, μὲ ὑποχρεώνει νὰ τοῦ εἴπω, ἐλησμόνησεν ὅτι ἡ χώρα μας ἀξιολογεῖται πρώτη, ἀπὸ ἀπόψεως ζημιῶν. Καὶ ἀκριβῶς, ἐὰν ἤθελεν, ἡ Κυβέρνησις, εἶχε στοιχεῖα νὰ προβάλῃ τὰς συνολικὰς ζημίας εἰς ἀπάντησιν, πρὸς στήριξιν τῶν ἀπαιτήσεων τῶν θυμάτων. Ὑπενθυμίζω, λοιπόν, ὅτι κατὰ τὴν Διάσκεψιν τῶν Παρισίων τοῦ 1946, τὸ ποσόν, τὸ ληφθὲν ὑπ’ ὄψιν διὰ τὸν καθορισμὸν τοῦ μεριδίου τῆς Ἑλλάδος ἐκ τῶν γερμανικῶν ἐπανορθώσεων, ἦτο ὀκτώμισυ δισεκατομμύρια δολλάρια ἀξίας τοῦ 1938, τὰ ὁποῖα καὶ προσηυξάνοντο κατὰ ἑνάμισυ δισεκατομμύριον δολλάρια διὰ καταβολὰς συντάξεων, σὺν τέσσαρα δισεκατ. λόγῳ διαφυγῆς κέρδους καὶ 1,8 δισεκατ. διάφοροι ἀπώλειαι. Δηλαδὴ συνεποσοῦντο εἰς 16 δισεκατ. περίπου δολλάρια. Ὑπελογίσθη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αἱ συνολικαὶ ὑλικαὶ καταστροφαὶ τῆς Ἑλλάδος —νὰ ἡ βάσις διὰ τὰς διεκδικήσεις μας!— ἀντιπροσώπευον 20 φορὲς τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τοῦ 1938, ἐνῷ χαρακτηριστικῶς καὶ ἀντιπαραθετικῶς ἀναφέρω, ὅτι διὰ τὴν Γαλλίαν ἡ ἐκτίμησις τῶν παρομοίων ζημιῶν ἀντιπροσώπευε τρεῖς φορὲς τὸ ἐθνικόν της εἰσόδημα τοῦ 1938. Ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρχε καὶ μία δευτέρα βάσις, ποὺ θὰ ἐθεμελίωνε τὴν στήριξιν τῶν διεκδικήσεών μας, ὁ χαρακτηρισμὸς τῶν «ἐξόδων κατοχῆς», τῶν ἐπιβληθέντων εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὡς κατ’ ἐξοχὴν ληστρικῶν. Εἶναι ἐκεῖνα τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα, μαζὶ μὲ τὶς γνωστὲς πιστώσεις τῶν συμφωνιῶν τῆς Ρώμης τοῦ 1942, ἐδημιούργησαν τὸ κατρακύλισμα τῆς ἑλληνικῆς δραχμῆς ἀπὸ τοῦ θέρους τοῦ 1942. Διὰ τῶν περιφήμων αὐτῶν πιστώσεων, ὅπως λέγῃ ὁ Διομήδης καὶ πάλιν —διὰ νὰ ἀναφερθῶ εἰς ἀδιάβλητον πρόσωπον πρὸς πᾶσαν πλευρὰν— «ἡ Ἑλλὰς ἐκεφαλαιοδότησε τὴν Γερμανοϊταλικὴν ἐκστρατείαν τῆς Βορείου Ἀφρικῆς». Πρόκειται διὰ πιστώσεις ὕψους ἐν συνόλῳ 278 ἑκατ. δολλαρίων (163 ἡ Γερμανία καὶ 115 ἡ Ἰταλία), αἱ ὁποῖαι ἐχρεώνοντο εἰς χωριστοὺς λογαριασμοὺς καὶ ἦσαν ἀπαιτηταὶ ἀνεξαρτήτως τῆς ἐκβάσεως τοῦ πολέμου. Λέγει δὲ χαρακτηριστικῶς ἡ σχετικὴ πραγματεία τοῦ Διομήδους, δημοσιευθεῖσα τὸ 1947, διὰ τὰς ἐν λόγῳ συμφωνίας, ὅτι «οἱ πανίσχυροι κατακτηταὶ ἀνελάμβανον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσουν τὴν ἀξίαν τῶν ἐπὶ πλέον τούτων βαρῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ τρόπον συμφωνηθησόμενον εἰς τὸ τέλος τοῦ πολέμου» — καί, μάλιστα, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐκβάσεώς του. Νά, λοιπόν, ἀκόμη μία διεκδίκησις, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἠμπορούσαμεν νὰ στηριχθῶμεν. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὕστερα ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ρίψωμεν εἰς τὸν κορβανᾶν τῶν ἐπανορθώσεων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης τῶν Παρισίων τοῦ 1946 ὑπῆρξε ρητὴ δήλωσις τοῦ Ἕλληνος ἀντιπροσώπου, ἐπαναλαμβανομένη μάλιστα κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης εἰρήνης μετὰ τῆς Ἰταλίας, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ποσὰ ἐκ τῶν συμφωνιῶν τῆς Ρώμης εἶναι ἄσχετα πρὸς τὰς ἐπανορθώσεις. Καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς τὴν Συνθήκην Εἰρήνης μὲ τὴν Ἰταλίαν, ἄρθρον 80, ἐπαναλαμβάνει τὴν δήλωσιν τοῦ Ἕλληνος ἀντιπροσώπου, τὴν γενομένην τὴν 1.10.1946 εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς διασκέψεως τῶν Παρισίων, ἔχουσαν οὕτω: «...... (ἀναγινώσκει)......». Εἶναι ἄξιον ὑπομνήσεως σχετικῶς, κύριοι συνάδελφοι, — εἶναι ἡ τρίτη φορὰ ποὺ τὸ κάμνω, ἀλλὰ καὶ δι’ ἑκατοστὴν φορὰν ἂν μοῦ δοθῇ ἡ δυνατότης θὰ τὸ κάμνω διὰ νὰ ἀκουσθῇ— ὅτι καὶ ὁ κατοχικὸς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν Γκοτζαμάνης, εὑρισκόμενος ἐξόριστος ἐν Γερμανίᾳ, συνεβουλεύθη ἐκεῖ καὶ ξένους νομικοὺς διὰ νὰ θεμελιώσῃ αὐτὴν τὴν ἀπαίτησιν τῆς Ἑλλάδος. Ἀκόμη ὑπάρχει καὶ γνωμοδότησις τοῦ Προέδρου τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία συμφωνεῖ διὰ τὴν διεκδίκησιν τῆς ἀπαιτήσεως αὐτῆς. Ἀλλ’ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν τὴν προέβαλε ποτέ. Καὶ ὅταν εἰς κἄποιαν συζήτησιν, πρὸ 5ετίας, τὴν ἀνέφερα ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ὁ τότε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μακαρίτης Θηβαῖος, εἶπε τὸ ἀμίμητον, ὅτι «πρόκειται περὶ ἀπαιτήσεων ὑπολογισθεισῶν εἰς πληθωρικὰς δραχμὰς καὶ δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ ξεύρωμεν πόσον εἶναι τώρα», ὡς ἐὰν νὰ εἶναι δυνατὸν διεθνεῖς συμφωνίαι πιστώσεων νὰ συνάπτωνται καὶ νὰ στηρίζωνται εἰς πληθωρικὸν νόμισμα!... Ἰδού, κ. συνάδελφοι, αἱ ἀξιώσεις εἰς τὰς ὁποίας ἠμπορούσαμε νὰ στηριχθοῦμε διὰ νὰ ζητήσωμεν καὶ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν διεύρυνσιν τοῦ ποσοῦ τῶν ἀποζημιώσεων. Ἀλλὰ νὰ εἶναι τἄχα μονάχα αὐταὶ αἱ ἀπαιτήσεις μας ἀπὸ τὴν Γερμανίαν; Ὄχι, κύριοι συνάδελφοι. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἐκκρεμεῖς, ἐπανειλημμένως συζητηθεῖσαι, ἀλλὰ διὰ τὰς ὁποίας ἀνελήφθησαν ὑποχρεώσεις μὴ προωθήσεώς των καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ μένουν στάσιμοι. Ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, αἱ ἀπαιτήσεις Ἑλλήνων ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἔστειλαν τὰ λεπτά των εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ δὲν ἐπῆραν ἐμπόρευμα. Τὸ ποσὸν ἐκ τῶν ἀπαιτήσεων αὐτῶν ὑπολογίζεται εἰς 30.000 ἑκατ. δολλάρια. Ὑπάρχουν, ἀκόμη, αἱ ἀπαιτήσεις ἀπὸ τὰ ἁρπαγέντα ἀγαθὰ καθ’ ὑπέρβασιν τῶν συμφωνιῶν τῆς Ρώμης καὶ τῶν ἐξόδων κατοχῆς, τὰς ὁποίας τὸ Συμμαχικὸν Ἀρχηγεῖον Μ. Ἀνατολῆς καὶ Ἐπιτροπὴ ἁρμοδίων Ἑλληνικῶν Ὑπηρεσιῶν εἶχεν ἀναβιβάσει εἰς 140 ἑκατ. δολλάρια. Καὶ ἀξίζει πάλιν νὰ ὑπομνησθῇ, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ διδασκώμεθα πῶς διαπραγματεύονται οἱ ἄλλοι παρόμοια ζητήματα, ὅτι ἡ Γιουγκοσλαβία διὰ παρομοίας ἀπαιτήσεις, ἀναφερομένας εἰδικώτερον εἰς καταθέσεις Γιουγκοσλάβων ἐργατῶν εἰς τὴν Γερμανίαν, εἰς ἁρπαγὴν Γιουγκοσλαβικοῦ χαλκοῦ κλπ., κατώρθωσε καὶ ἐπῆρε περὶ τὰ 300 ἑκατ. μάρκα ὡς δάνειον 90 ἐτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 60 ἑκατ. εἰς μετρητά. Ἀλλὰ ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἔκτασις τῶν καταστροφῶν τῆς Χώρας μας ἦτο ἐκείνη, ποὺ μᾶς ἔδιδε τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσωμεν μεγαλυτέρας ἀποζημιώσεις, θὰ ἐπανέλθω εἰς κἄτι ποὺ εἶπον εἰς τὴν ἀρχήν. Σεβόμεθα —καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἄνθρωπος ὁπουδήποτε τοῦ κόσμου, ποὺ νὰ ἐπολέμησε τὸν Χιτλερισμὸν εἴτε ἰδεολογικῶς, εἴτε ἰδεολογικῶς καὶ ἐνόπλως, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ σέβεται πᾶσαν θυσίαν εἰς οἱονδήποτε σημεῖον τοῦ κόσμου καὶ ἂν ἐγένετο εἰς ἀντίστασιν κατ’ αὐτῆς τῆς ἐξορμήσεως. Σεβόμεθα, λοιπόν, καὶ τὴν ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν τοῦ Ρόττερνταμ. Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἐδῶ τὰ ἰδικά μας Ρόττερνταμ. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι οἱ Γάλλοι ἔχουν θεοποιήσει τὸ Ὀραντοὺρ καὶ οἱ Τσέχοι τὸ Λίμπιτσε, ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ Κάνδανος, τὸ Κομμένο, τὰ Καλάβρυτα, τὸ Δίστομον, τὸ Χορτιάτι, ποὺ μᾶς ἔδιναν ἀξίαν πολὺ μεγαλυτέραν. Ἀλλὰ ἡμεῖς αὐτὰ ἢ τὰ ξεχνοῦμε ἢ ἐπικαίρως μονάχα τὰ θυμούμεθα καὶ δὲν τὰ ἐκάμαμε σύμβολα, ὅπως ἄλλοι λαοὶ τῆς Εὐρώπης, μὲ μικρότερες θυσίες καὶ μὲ ὀλιγώτερους τόπους θυσιαστηρίων, ἔκαμαν τὰ δικά των τόπους παγκοσμίου προσκυνήματος. Καὶ εἴχομεν ἀκόμη, θὰ σᾶς τὸ πῶ, διότι μὲ καίει προσωπικά, τοὺς τρομακτικοὺς βομβαρδισμοὺς τῶν ἑλληνικῶν πόλεων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποδοθοῦν εἰς πολεμικὴν αἰτίαν. Δὲν ὠφείλοντο εἰς πολεμικὴν αἰτίαν οἱ βομβαρδισμοὶ τῆς Κερκύρας τῆς 14ης Σεπτεμβρίου 1943 ἢ οἱ βομβαρδισμοὶ τῆς Κρήτης, τοῦ Πειραιῶς καὶ τῶν ἄλλων πόλεων. Οὔτε, κύριοι συνάδελφοι, ἕνα σωρὸ ἄλλα παρόμοια γεγονότα, ὅπως ἡ προσχεδιασμένη τρομοκράτησις τῆς ἑλληνικῆς ὑπαίθρου μὲ τὸ κάψιμο χωριῶν, τὴν σφαγὴν ἀνθρώπων, τὸ πνίξιμο γυναικῶν καὶ μικρῶν παιδιῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὅτι εἶναι μικρότερες εἰς ἔκτασιν θυσίες ἀπὸ ἐκεῖνες ποὺ ἐπεκαλέσθη ἡ Ὁλλανδία, διὰ νὰ πάρῃ τὸ ἴδιον ποσὸν μὲ ἡμᾶς. Δὲν ἀντιδικοῦμεν μὲ τὴν Χώραν αὐτὴν καὶ σεβόμεθα, ὅπως εἶπα, τὶς θυσίες της, θέλω μόνον νὰ εἴπω μὲ αὐτά, ὅτι ἠμπορούσαμεν ἀτράνταχτα νὰ θεμελιώσωμεν περισσότερον τὶς δικές μας διεκδικήσεις. Καὶ ἄν, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρχεν ἡ ὑποψία ἢ ἡ καλὴ διάθεσις, ἂν θέλετε, νὰ καταλογίσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔλλειψιν ἴσως διαπραγματευτικῆς ἐπιμονῆς ἢ κἄποιαν ἀβελτηρίαν καὶ ἀδεξιότητα εἰς τὸν χειρισμὸν τοῦ ζητήματος, πρᾶγμα ποὺ θὰ ἐδημιουργοῦσε συνθῆκες διὰ τὸν καθένα νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ ἄλλον τρόπον τὴν κριτικήν του κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἦλθεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ μᾶς ἔδωσε σαφῶς τὸν μίτον τῆς Ἀριάδνης. Μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ διαπραγμάτευσις ἔγινεν ἐπὶ πολιτικοῦ πεδίου. Καὶ ἀφοῦ μᾶς εἶπεν αὐτό, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τοῦ τονίσωμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐπὶ ἐθνικοῦ πεδίου, ὅπως ἔγινεν εἰς τὴν Γαλλίαν, μὲ τὴν καθολικὴν ἀπόφασιν τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς. Καὶ ἡ διαπραγμάτευσις, ἡ ὁποία ἔγινεν ἐπὶ πολιτικοῦ πεδίου, ἔχει τὰ χαρακτηριστικὰ τῶν προηγουμένων παραχωρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Ἔχομεν δηλαδὴ προηγούμενα, τὴν ἀπόδοσιν τῶν γερμανικῶν περιουσιῶν τὸ 1953 ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, ἔχομεν τὸ θάψιμον αὐτῶν τῶν ὁμοιομόρφων ἀποζημιώσεων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, ἔχομεν ἐν συνεχείᾳ αὐτὴν τὴν ἀλλεπάλληλον νομοθεσίαν περὶ ἀμνηστεύσεως τῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, μὲ ὅλες τὶς θλιβερὲς συνέπειες, ποὺ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα ἡ πρᾶξις αὐτή. Ὅλα αὐτὰ μᾶς δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπαναλάβωμεν, ὅτι ἕνα σύνολον ἑλληνικῶν ἀπαιτήσεων καὶ ἡ συγκεκριμένη αὐτὴ ἀπαίτησις ἔγιναν ὑπὸ τὸ πλέγμα τῆς μὴ διαταράξεως τῶν περίφημων ἐκείνων σχέσεων τοῦ ΝΑΤΟ. Ἐν ὀνόματι μιᾶς συμμαχίας, κάμομεν μίαν ἄλλην ἀκόμη θυσίαν, σὰν μίαν σειρὰν θυσιῶν, ποὺ ἔχομεν κάμει ἕως τώρα, ὑπὸ τὴν μορφὴν πολιτικῶν παραχωρήσεων καὶ ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν ἔλλειψεν ἡ διαπραγματευτικὴ ἱκανότης. Ἔλλειψε τὸ κυριώτερον, τὸ βασικὸν αἰσθητήριον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ὁδηγήσει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ ὅλας τὰς προϋποθέσεις, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ὄχι μόνον τὴν παροῦσαν περίπτωσιν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τῆς ἐθνικοσοσιαλιστικῆς διώξεως θὰ ἔφερεν εἰς καλύτερον ἐπίπεδον, ἀλλὰ καὶ ἀκόμη ἄλλας ἑλληνικὰς ἀπαιτήσεις ἀπὸ καιρὸν ὑπομιμνησκομένας διαρκῶς καὶ χρονιζούσας θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὰς εἶχεν ἀπαιτήσει καὶ νὰ μὴ τὰς θέτωμεν ὅλας εἰς τὰς καλένδας τῶν γερμανικῶν ἐπανορθώσεων, ποὺ δὲν ἠξεύρομεν ἐὰν καμμίαν φορὰν δικαιωθοῦν τελικῶς ἢ ὄχι. Ἀλλὰ μήπως ὑπῆρξε, κύριοι συνάδελφοι, ἀκόμη ἐκ τῶν λόγων τῆς πολιτικῆς διαπραγματεύσεως μία ἔλλειψις δυνάμεως ἀντιστάσεως εἰς ὅ,τι προέβαλεν ἡ Δυτικὴ Γερμανία;

§144Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία, τί ἔκαμεν, ἀλήθεια;

§145Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Λυποῦμαι, διότι εἶσθε ἀνημέρωτος, ἐνῷ ἡ προέλευσίς σας ἀπὸ τὰ Καλάβρυτα, θὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς εἶχε κάμει νὰ ἐνημερωθῆτε, ὅτι διὰ τῶν συμφωνιῶν τοῦ Πότσδαμ ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία ἀνέλαβε νὰ ἀποζημιώσῃ τὴν Τσεχοσλοβακίαν καὶ τὴν Πολωνίαν. Χωρὶς νὰ παραιτούμεθα ἡμεῖς ἀπὸ τὸ νὰ διεκδικήσετε καὶ ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, ἐνῷ σεῖς παραιτῆσθε ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ, ἂς κάμῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διαπραγματεύσεις, ἂς διεκδικήσῃ καὶ ἡμεῖς θὰ εἴμεθα κοντά της, νὰ τὴν ὑποστηρίξωμεν εἰς τὴν διεκδίκησίν της αὐτήν. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἦτο δυνατὸν ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, μὲ αὐτὴν τὴν νοοτροπίαν, δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸ ἐθνικὸν κεφάλαιον τῆς ἀντιστάσεως. Δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ ὡς ὅπλον. Ἔτσι ὡδηγήθη εἰς αὐτὰς τὰς συμφωνίας, σὰν καὶ αὐτήν, τῆς ὁποίας ἐπιζητεῖται ἡ ἐπικύρωσις ἀπόψε. Καὶ τὸ πλέον σοβαρὸν εἶναι, ὅτι, ὅπως θὰ εἴδατε ἀπὸ τὰς συνημμένας εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐπιστολάς, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐδεσμεύθη νὰ μὴ ἐπανέλθῃ ἐπὶ παρομοίας φύσεως ἀποζημιώσεως. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτοξευθῇ ἡ ἐρώτησις καὶ καλοπίστως, κατόπιν ὅλης αὐτῆς τῆς κριτικῆς, ποὺ γίνεται, ποία εἶναι ἡ θέσις μας ἔναντι τῶν συμφωνιῶν; Τὰς κυρώνετε ἢ τὰς ἀπορρίπτετε; Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα εἶναι λεπτόν. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ συμφωνία εἶναι ἀνεπαρκής. Εἶναι ὅμως γεγονός, ὅτι ὕστερα ἀπὸ 17 χρόνια μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, διὰ πρώτην φορὰν ἀντιμετωπίζεται ζήτημα ἀποζημιώσεως θυμάτων τοῦ Ναζισμοῦ. Εἶναι γεγονός, ὅτι τὴν ἀποζημίωσίν τους αὐτὴν τὰ θύματα τοῦ Ναζισμοῦ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ τὴν διεκδικήσουν εἰς παρελθόντα χρόνον, δι’ ἐγέρσεως ἀγωγῆς εἰς τὰ Γερμανικὰ Δικαστήρια κατὰ τοῦ Γερμανικοῦ Δημοσίου. Τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον DE FACTO ὑποκατέστησεν ὅλους τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ ἔκαμε τὰς διαπραγματεύσεις. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, δηλαδὴ ὅτι δὲν δικαιολογεῖται περαιτέρω καθυστέρησις τῆς καταβολῆς ἔστω καὶ αὐτῶν τῶν ψιχίων εἰς τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει ὁ παρὼν νόμος, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς θεμελιώδους εὐθύνης τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν κακὸν τρόπον, ποὺ τοὺς ἀντεπροσώπευσε, διὰ τὸν κακὸν τρόπον ποὺ διεπραγματεύθη, ὡς ἐπίσης ποὺ ἔφερεν εἰς πέρας τὴν ὑπόθεσίν τους, δημιουργεῖται θεμελιώδης εὐθύνη διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν διὰ νεωτέρων διαπραγματεύσεων νὰ αὐξήσῃ τὰ ποσὰ τῶν ἀποζημιώσεων, νὰ ἀναλάβῃ καὶ τὴν εὐθύνην ἀπέναντι τῶν δικαιούχων...

§146Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἐξαιρουμένης τῆς ὀλιγαρχίας, ἡ ὁποία δὲν συνεισφέρει εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Πρέπει ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν τοιαύτην ἔκβασιν τῶν διαπραγματεύσεων, δι’ αὐτὴν τὴν φαλκίδευσιν τῶν ἀξιώσεων ἐπὶ ὅ,τι ἱεροῦ καὶ ὁσίου ὑπῆρξε κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀντιστάσεως καὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν παραγνώρισιν τῶν θυσιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πρέπει νὰ ἠξεύρουν, ὅτι θὰ εἶναι καὶ διὰ τῆς προσωπικῆς των περιουσίας ὑπεύθυνοι εἰς ἀποζημίωσιν πρόσθετον.

§147Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Γνωρίζομεν πολὺ καλά, ὅτι ἐὰν ποτὲ ἤρχεσθε εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν θὰ εἴμεθα ὑπεύθυνοι μόνον διὰ τῆς προσωπικῆς μας περιουσίας, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐλευθερίας μας καὶ διὰ τῶν κεφαλῶν μας. Τοῦτο δὲ θὰ συμβῇ καὶ διὰ τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τῶν Ἑλλήνων. Ἀλλὰ νὰ εἶσθε βέβαιοι, καὶ εὐτυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὅτι δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ ἔλθητε εἰς τὴν ἀρχήν.

§148Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀφήσατε τὴν ἐλευθερίαν, τὴν ὁποίαν ἀπεμπολήσατε, ὡς τὸ ὑπόδειγμα τοῦ ἐθνοδούλου ὑπουργοῦ μιᾶς ἐθνοδούλου Κυβερνήσεως. Ἀφήσατε τὸ κεφάλι, διότι κεφάλι δὲν ἔχετε.

§149Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Εἰς τὸ ἐλεύθερον τοῦτο Πολίτευμα, ἔχετε τὴν εὐχέρειαν νὰ εὑρίσκεσθε ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὡς δολιοφθορεῖς τοῦ Πολιτεύματος, ἐνῷ ἡμεῖς εἰς τὸ Πολίτευμα, τὸ ὁποῖον ὁραματίζεσθε, οὔτε νὰ σᾶς ἴδωμεν πίπτοντας ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν θὰ ἠδυνάμεθα καὶ οὔτε τὰς κεφαλάς μας θὰ ἠδυνάμεθα ἐπίσης νὰ διατηρήσωμεν ἐπὶ τῶν ὤμων μας.

§150Η. ΗΛΙΟΥ. Ἠξεύρετε, ὅτι εἶσθε κατώτεροι λεονταρισμῶν. Ἠξεύρετε, ὅτι ὅταν ὡμίλει ὁ ρήτωρ διὰ τὰ θύματα τῆς κλούβας, συνάδελφός σας ἔδιδε τὰ ὀνόματα.

§151Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Δημοκοπεῖτε καὶ οὐδὲν πέραν αὐτοῦ.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιτρέπει ὀξύτητας καὶ ἡ συζήτησις καλῶς διεξήχθη μέχρι τοῦδε, μὲ ἠρεμίαν καὶ σοβαρότητα.

§153Η. ΗΛΙΟΥ. ...... (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου, μὴ ἀκουόμενος).

§154Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἡ ἐκ μέρους τῆς Συμπολιτεύσεως ἐπίκλησις τῆς ἐλευθερίας, μοῦ ἐνθυμίζει τὴν φράσιν τῆς Καρλόττας Κορντάϊ. Ἀλλὰ διὰ νὰ τελειώνωμεν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἐξέθεσα καὶ μὲ τὴν σκέψιν, ὅτι μία μέλλουσα Κυβέρνησις θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνακινήσῃ καὶ νὰ λύσῃ τὸ θέμα αὐτὸ σύμφωνα μὲ τὰς δικαίας ἀξιώσεις τῶν θυμάτων καὶ τοὺς ἀγωνιστικοὺς τίτλους τοῦ Ἔθνους καὶ μὲ τὴν σκέψιν ἀκόμη, ὅτι τὸ σημερινὸν δεδομένον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατραπῇ παρὰ μὲ μίαν μεγάλην καθυστέρησιν, ἡ ὁποία θὰ ἀποβῇ εἰς βάρος τῶν θυμάτων, ὑπὸ ὅλας, λέγω, αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις, θὰ δεχθῶμεν τὴν ὑπὸ κρίσιν σύμβασιν. Ὑπάρχουν, βεβαίως, κύριοι βουλευταί, πλὴν τῆς γενικῆς ἀρχῆς καὶ ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα ἀνεκίνησαν προλαλήσαντες συνάδελφοι, θὰ τὰ διεξέλθωμεν ὅμως εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων. Χρέος μου, ὅμως, θεωρῶ καὶ πάλιν νὰ τονίσω, ὅτι ἡ γενικὴ δομὴ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ μᾶς ἀποδεικνύει, ὅτι διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν διὰ τὴν διεκδίκησιν ἀπαραγράπτων ἀγωνιστικῶν δικαιωμάτων ἀντὶ τῆς προβολῆς τῶν λαμπρῶν ἐθνικῶν τίτλων, ἡ Κυβέρνησις προετίμησε τὴν ἐθνικόφρονα ἐπαιτείαν, φαλκιδεύσασα δικαιώματα ἐν ὀνόματι τῶν συμμαχικῶν σκοπιμοτήτων τῆς ὑπὲρ τῆς Δυτ. Γερμανίας καὶ τοῦ ΝΑΤΟ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἔχουσα οὕτω: «Πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς Οἱ ὑπογεγραμμένοι, θεωροῦντες ὅτι νομοσχέδιον τοσαύτης σημασίας δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συζητῆται ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων, ὑποβάλλομεν, βάσει τοῦ Κανονισμοῦ, ἔνστασιν ἀπαρτίας. Οἱ βουλευταὶ Π. Γλιγλῆς, Μ. Κύρκος, Ι. Γαβριηλίδης, Β. Ἐφραιμίδης, Δ. Λεονάρδος, Α. Καλλιδόπουλος, Α. Κακογιάννης, Κ. Κωνσταντάρας, Π. Βαρδινογιάννης, Α. Λασκαρίδης, Γ. Βαλοῦρδος, Θ. Κεραμιτσιόγλου, Α. Παπαθανασίου, Κ. Πυρομάγλου, Γ. Παπαγεωργίου, Σ. Μερκούρης, Σ. Καρασάββας».

§156Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νὰ ἐκφωνήσητε καὶ τὰ ὀνόματα τῶν παρόντων αὐτὴν τὴν στιγμὴν κυβερνητικῶν βουλευτῶν, κύριε Πρόεδρε.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαπιστῶν, ὅτι πράγματι τὸ Σῶμα δὲν εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Ἐλλείψει ἀπαρτίας, λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.45′ π.μ.).