1961.02.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 69η

Παρασκευὴ 24 Φεβρουαρίου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Δ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθές, πρὸ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν, ἐζήτησα νὰ γίνῃ μία διόρθωσις εἰς ζήτημα οὐσίας. Τὴν περασμένη Τρίτην, ὁ κ. ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων εἶχε δηλώσει, ὅτι θὰ τελειώσουν τὰ λιμενικὰ ἔργα τοῦ λιμένος Πατρῶν ἐντὸς τοῦ 1961. Παρὰ ταῦτα, παρὰ τὸ ὅτι εἰς τὸ Δελτίον Τύπου ἡ δήλωσις ἔχει καταχωρηθῆ, ὡς ἀνέφερον, παρὰ τὸ ὅτι εἶχα δηλώσει δευτερολογῶν, ὅτι σημειοῦμεν τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων καὶ τὴν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν, ἐν τούτοις, εἰς τὰ διωρθωμένα πρακτικὰ δὲν περιελήφθη τοῦτο. Εἰς τὰ διωρθωμένα πρακτικὰ λέγεται κἄτι ἐντελῶς διαφορετικὸν ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας: Ὅτι θὰ ἀρχίσουν τὰ ἔργα τὸ 1961 καὶ προσεχῶς θὰ μπαίνουν ὑπερωκεάνεια εἰς τὸν λιμένα Πατρῶν. Χθὲς τὸ βράδυ εἶχα ζητήσει τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν, ἀλλὰ βλέπω, ὅτι διόρθωσις δὲν ἔγινε.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων καὶ Συγκοινωνιῶν θὰ καταχωρηθῇ, συμφώνως μὲ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Ὅ,τι ἀναφέρουν τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, αὐτὸ θὰ καταχωρηθῇ. Ἐάν, λοιπόν, ἐλέχθη αὐτὸ ποὺ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι πράγματι ἐλέχθη, θὰ εἶναι βεβαίως εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ καὶ θὰ γίνῃ ἐπανόρθωσις. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§5Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Τ. Τριανταφυλλάκος (Ὑφυπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως), Κ. Καλλίας (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Ν. Μάρτης (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας), καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως πράξεων Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων, ἀφορωσῶν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα Ραδιοφωνίας». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Κ. Καλλίας (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας συμβάσεως περὶ παροχῶν ὑπὲρ Ἑλλήνων ὑπηκόων θιγέντων ὑπὸ ἐθνικοσοσιαλιστικῶν μέτρων διώξεως καὶ ἄλλων τινῶν συναφῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Συμβουλίου ἐρεύνης τῆς περιουσιακῆς καταστάσεως τῶν ἀποτελούντων τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν προσώπων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Παπαδημητρίου, Α. Κοντογιάννης, Θ. Μπάρμπας, Δ. Καρατζένης, Γ. Βολουδάκης, Γ. Μεταξᾶς καὶ Ε. Ἀθανασάκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ προστασίας πολεμιστῶν καὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23)1956 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ προστασίας πολεμιστῶν καὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23)1956 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Πιπιλῆς, Κ. Βενέτης καὶ Π. Σταυρόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ προστασίας πολεμιστῶν καὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23)56 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Παλαμᾶ, αἰτουμένης ἵδρυσιν ὑποκαταστήματος ΑΤΕ εἰς τὴν ἐν λόγῳ κωμόπολιν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Καραπιπέρης καὶ Δ. Κόπανος, καταθέτουν ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς πληττομένων ἐκ τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου Ἀχελώου κατοίκων χωρίου Ἁγίου Βασιλείου, Σιδήρων, Μαυριᾶ καὶ Ἐπισκοπῆς, αἰτουμένων ἀποζημίωσιν περιουσιῶν των, ἀντὶ μελετωμένης ἀποκαταστάσεως αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Παντοπωλῶν Καρδίτσης, αἰτουμένου τὴν μὴ λιανικὴν πώλησιν εἰδῶν ὑπὸ τῶν χονδρεμπόρων. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Κ. Μαρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Συνεργατικῆς Μηχανικῶν Ἀρχιτεκτόνων Ἡρακλείου Κρήτης, αἰτουμένου τὴν μὴ ἀναστολὴν δημοσιευθέντος διατάγματος ὁρίζοντος ἕδραν περιφερειακῆς Διευθύνσεως Δημοσίων Ἔργων τὴν πόλιν Ἡρακλείου. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Βιοτεχνῶν Περ. Παλαμᾶ, αἰτουμένης ὅπως καθορισθῇ ἡ Κυριακὴ ὡς ἡμιαργία εἰς τὴν ἐν λόγῳ περιφέρειαν. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Σοφάδων, αἰτουμένου ἵδρυσιν ὑποκαταστήματος Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τὴν ἐν λόγῳ πόλιν. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Παντοπωλῶν κ.λ.π. Μουζακίου–Καρδίτσης, αἰτουμένων ἵδρυσιν ὑποκαταστήματος Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἰς τὴν ἐν λόγῳ κωμόπολιν. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Σοφάδων, αἰτουμένου τὴν μὴ κατάργησιν φυλάξεως Ι. Δ. εἰς τὸ φυλάκιον 89 (χιλιόμ. 73685). Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Χ. Πιπιλῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ὀλυμπίας, διαμαρτυρομένης διὰ ἀδιαφορίαν ἔναντι τύχης 90 μελῶν ἁλιευτικοῦ συνεταιρισμοῦ Ἀγουλινίτσης, μὲ τὴν ἀναστολὴν παρατάσεως ἐκμεταλλεύσεως ἰχθυοτροφείου Ἀγουλινίτσης ὑπὸ τοῦ συνεταιρισμοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως ἐργατῶν — ἐργατριῶν κλωστοϋφαντουργῶν Βόλου, αἰτουμένης τὴν ἄμεσον χορήγησιν τῶν ἀπαιτουμένων κεφαλαίων διὰ τὴν κίνησιν τῆς ἐριοβιομηχανίας Παπαγεωργίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Ἑνώσεως Θυμάτων Ναζισμοῦ Ρεθύμνης, αἰτουμένου, ὅπως καθορισθῇ ὡς ἀποζημίωσις διὰ τοὺς κρατηθέντας εἰς στρατόπεδα ἐξωτερικοῦ τὸ ποσὸν τῶν 2.000 δραχ. τοὐλάχιστον κατὰ μῆνα ὁμηρίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων Γυμνασίου Κάτω Κλειτορίας, αἰτουμένου τὴν τοποθέτησιν 2 Φιλολόγων καθηγητῶν καὶ ἑνὸς Φυσικοῦ τοιούτου εἰς τὸ ἐν λόγῳ Γυμνάσιον. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Θ. Μπάρμπας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀλληλεγγύης Συνταξιούχων Ἀξιωματικῶν Στρατοῦ, αἰτουμένου τὴν λῆψιν νομοθετικοῦ μέτρου, παρεμφεροῦς τοῦ ληφθέντος ὑπὲρ τῶν ἐθελουσίως ἐξελθόντων μετόχων τοῦ ΤΑΑΣ, οἵτινες ἔλαβον οὐσιαστικὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν ἐκ τοῦ Ταμείου. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Φ. Ζαΐμης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ τμήματος κάτωθι Γεφύρας Λερούνη πόλεως Καλαβρύτων, αἰτουμένων τὴν ἄμεσον χορήγησιν πιστώσεων διὰ τὴν κατασκευὴν ἀντερισμάτων διὰ τὴν προστασίαν των ἀπὸ τὰς πλημμύρας τῶν χειμάρρων Βελιᾶς καὶ Κάστρου. Οἱ Σ. Κραβαρίτης, Ο. Κέφαλος κλπ., κάτοικοι περιοχῆς Δερβενίου–Κορινθίας, διαμαρτύρονται διὰ τὴν ὑπὸ τῶν βουλευτῶν τῆς ΕΔΑ καὶ ἄνευ τῆς συγκαταθέσεώς των κατατεθεῖσαν ἐρώτησιν ὑπ’ ἀριθ. 1133. Οἱ Γερ. Ἰωαννίδης, Α. Λεοντίδης κλπ., ἐργαζόμενοι ἀνάπηροι πολέμου, αἰτοῦσιν, ὅπως, εἰς τὸ ὑπὸ ψήφισιν σχετικὸν νομοσχέδιον συμπεριληφθῇ διάταξις, καθορίζουσα ὡς ὅριον συνταξιοδοτήσεως διὰ μὲν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τὴν εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν, διὰ δὲ τοὺς ἰδιωτικοὺς τοιούτους τὸ πεντηκοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των. Ἀπαντήσεις τῶν Ὑπουργείων ἐπὶ διαφόρων ἐρωτήσεων τῶν κ.κ. βουλευτῶν: I. Τοῦ Ὑπουργ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Βαλούρδου, Δ. Παινέζη, Γ. Ἀράπη καὶ Α. Καλλιδοπούλου. Ὑμέτερον 1486)1034)27.1.61, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ἀπὸ 24.1.61 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Βαλούρδου, Δ. Παινέζη, Γ. Ἀράπη καὶ Α. Καλλιδοπούλου. Ἐπὶ τοῦ ἐν θέματι ἀντικειμένου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὅτι, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1956 μέχρι σήμερον τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον οὐδεμίαν μελέτην ἀνέθεσεν εἰς τὸν πολιτικὸν μηχανικὸν Α. Παπαναστασίου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

II. Τοῦ Ὑπουργ. Ἐθν. Ἀμύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Δούκα καὶ Ι. Λαυρεντίδη. 1. Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὕπερθεν ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1305 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Θ. Δούκα καὶ Ι. Λαυρεντίδη, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι, τὸ θέμα τῆς τακτοποιήσεως τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, κατόπιν καὶ τῶν ἐκδοθεισῶν ὑπ’ ἀριθ. 374 καὶ 817)830 ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, ἀντιμετωπίζεται ἐν τῇ ὁλότητί του διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ. 2. Ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου κατηρτίσθη ἤδη νέον σχέδιον νόμου, προβλέποντος καὶ τὴν τακτοποίησιν ὡρισμένων κατηγοριῶν ἡμερομισθίου προσωπικοῦ, ἤτοι ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, θυμάτων πολέμου, θυμάτων Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, πολεμιστῶν κλπ. 3. Τὸ ἐν λόγῳ σχέδιον νόμου διεβιβάσθη ἤδη εἰς Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τὴν κατὰ νόμον ἔγκρισιν, ἐλπίζεται δέ, ὅτι συντόμως θέλει κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης

Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ

ΙΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Πυρομάγλου. Ἀπαντῶντες εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1375)1023 ἀπὸ 27.1.61 ὑμέτερον ἔγγραφον, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Πυρομάγλου κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν ἐρώτησις ὑπ’ ἀριθ. 1306, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Δι’ ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου πρὸς ἁπάσας τὰς Φυλακὰς τοῦ Κράτους, ἐπετράπη ἡ εἰσαγωγὴ ἐν αὐταῖς βιβλίων καὶ περιοδικῶν ἐπιστημονικοῦ ἢ ἐκπαιδευτικοῦ περιεχομένου, ἑλληνικῶν ἢ ξενογλώσσων, ἐφ’ ὅσον ταῦτα, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Φυλακῶν, δὲν ἐμπίπτουν εἰς τὰς ἀπαγορευτικὰς διατάξεις. Ἐὰν διά τινα ἐκ τούτων ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι, ἀπευθύνεται ὁ διευθυντὴς τῶν Φυλακῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἀποφαίνεται σχετικῶς. Ἡ ἀνεξέλεγκτος εἰσαγωγὴ παντὸς ἐντύπου εἰς τὰς Φυλακὰς ἀντενδείκνυται διὰ λόγους τάξεως καὶ γενικωτέρους σωφρονιστικούς. Πάντα τὰ κρινόμενα ὡς ἀκατάλληλα βιβλία ἐπιστρέφονται εἰς τοὺς ἀποστολεῖς των, μερίμνῃ τῶν διευθυντῶν τῶν Φυλακῶν. Ἐν τῇ ἐρωτήσει δὲν καθορίζεται ποῖα τὰ βιβλία, τὰ ὁποῖα δὲν ἔγιναν δεκτὰ διὰ νὰ δύναται νὰ κριθῇ ἂν ἔσφαλεν ὁ διευθυντὴς τῶν Φυλακῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργ. Βιομηχανίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Γ. Σπηλιοπούλου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Μ. Σβώλου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1153)23.1.61 ὑμετέρου ἐγγράφου περὶ ἐνοχλήσεων τῶν περιοίκων ἐκ τῆς λειτουργίας τοῦ ἐν Ἐλευσῖνι ἐργοστασίου τσιμέντων «Τιτάν», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Εἰς τὸ ὑπ’ ὄψιν ἐργοστάσιον ἔχουν ἐγκατασταθῆ σύγχρονα συστήματα πρὸς περιορισμὸν τῆς διαχεομένης κόνεως, ἤτοι ἐτοποθετήθησαν κονιοθάλαμοι καὶ ἠλεκτρικὰ φίλτρα συγκρατήσεως κόνεως. Τὰ μέτρα ταῦτα ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τὰς ἄλλας βιομηχανικῶς προηγμένας χώρας τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὸ ἐργοστάσιον ἀπασχολεῖ πολυάριθμον ἐργατοτεχνικὸν προσωπικὸν καὶ ἀποτελεῖ βασικὸν παράγοντα οἰκονομικῆς εὐημερίας τῆς περιοχῆς. Πρόκειται περὶ βιομηχανικῆς περιοχῆς καὶ ὡς ἐκ τούτου αἱ ἐνοχλήσεις τῶν ἐνοίκων τῶν πέριξ οἰκιῶν εἶναι ἀναπόφευκτοι, διότι τελεία κατακράτησις τῆς κόνεως εἶναι πρακτικῶς ἀδύνατος. Ἤδη, ἐγκαθίστανται βελτιωμένου τύπου συσκευαὶ διὰ τὸν τεθέντα ἐν λειτουργίᾳ τελευταίως κλίβανον διὰ τὴν περαιτέρω μείωσιν τῆς διαχεομένης κόνεως. Ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν συσκευῶν τούτων θέλει ἐξαρτηθῆ ἡ ἐφαρμογὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων κλιβάνων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΜΑΡΤΗΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1763)3.2.1961 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσατε ἡμῖν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1349 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς λιβανίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Τὸ ἀνωτέρω εἶδος, ἀπὸ εἰσαγωγικῆς πλευρᾶς, τυγχάνει τῆς δυσμενεστέρας μεταχειρίσεως, ὑπαγόμενον εἰς τὸν εἰσαγωγικὸν πίνακα 100, καθ’ ὅν, κατὰ τὴν λῆψιν τῆς σχετικῆς ἐγκρίσεως, ἀπαιτεῖται ἡ κατάθεσις χρηματικοῦ περιθωρίου 140% ἐπὶ τῆς ἀξίας CIF τοῦ ἐμπορεύματος. Πέραν τούτου, ὁ κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰσπραττόμενος δασμὸς ἐπὶ τοῦ λιβανίου ἀνέρχεται εἰς 80% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐμπορεύματος, ὅστις δὲν δύναται νὰ εἶναι κατώτερος τῶν 35 χαρτίνων δραχμῶν κατὰ χιλ)μον. Διὰ τῶν ἀνωτέρω μέτρων, φρονοῦμεν, ὅτι παρέχεται ἱκανὴ προστασία εἰς τὴν ἐγχώριον παραγωγὴν μοσχολιβάνου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ

VI. Τοῦ Ὑπουργ. Ἐθν. Παιδείας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Σβώλου, Γ. Πρίφτη καὶ Κ. Σωτηρίου. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 822 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Μ. Σβώλου, Γ. Πρίφτη καὶ Κ. Σωτηρίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς ἐρωτῶντας κ.κ. συναδέλφους, ὅτι τὰ προβλήματα τῆς συμπαθοῦς τάξεως τῶν ἠθοποιῶν ἐξετάζονται μετὰ μεγίστης κατανοήσεως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις καὶ τελευταίως ἀκόμη ἔλαβε σημαντικὰς πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἀποφάσεις, ὡς εἶναι: Ἡ ἵδρυσις Κρατικοῦ Θεατρικοῦ Ὀργανισμοῦ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξυπηρετῇ ὁλόκληρον τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἡ μείωσις τοῦ φόρου τῶν εἰσιτηρίων τοῦ Θεάτρου, ἡ αὔξησις τῶν συντάξεων τῶν ἠθοποιῶν, ἡ χορήγησις δανείου εἰς τὸν Δῆμον διὰ τὴν κατασκευὴν Θεάτρου κ.λ.π. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Ε. Μπενᾶ, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Δ. Καρακουλουξῆ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 467)284)12.1.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 1117) 22.12.60 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Μπριλλάκη, Ε. Μπενᾶ, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Δ. Καρακουλουξῆ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὑμᾶς, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅτι τὸ 24ον Δημοτικὸν Σχολεῖον Πειραιῶς στεγάζεται ἤδη, ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ Ἰανουαρίου 1961 εἰς τὸ νέον μισθωθὲν οἴκημά του καὶ ὅτι ἐν τῇ μελέτῃ τοῦ ὅλου διδακτηριακοῦ θέματος τῆς χώρας καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ πενταετοῦς προγράμματος, τοῦ ὁποίου αἱ πιστώσεις θὰ εἶναι ηὐξημέναι, ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ ἱκανοποιηθῇ σημαντικὸν μέρος τῶν ὡς ἄνω ἀναγκῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Γιαχνῆ, Γ. Σπηλιοπούλου, Γ. Αὐγεροπούλου, Μ. Σβώλου καὶ Ι. Εὐαγγελίδη. Ἀπαντῶντες εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 169)116)7.1.61 ἔγγραφον ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1160 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Δ. Γιαχνῆ, Γ. Σπηλιοπούλου. Γ. Αὐγεροπούλου, Μ. Σβώλου καὶ Ι. Εὐαγγελίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅτι, μετὰ τὴν γενομένην κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος ἵδρυσιν 1.700 νέων θέσεων δημοδιδασκάλων, ἐβελτιώθη οὐσιωδῶς ἡ κατάστασις τῶν σχολείων ὑπὸ ἔποψιν προσωπικοῦ. Τὸ ζήτημα τῆς περαιτέρω βελτιώσεως τῆς καταστάσεως τούτων διὰ τῆς ἱδρύσεως νέων θέσεων ἀντιμετωπίζεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς ὑφισταμένας δυνατότητας τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Σβώλου, Β. Θανασέκου, Ε. Μπενᾶ, Χ. Παγώνη, Ν. Σκοπούλη, Ε. Σκούρα, Ε. Γιαρένη καὶ Α. Λασκαρίδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1166)481)23.1.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1244 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Μ. Σβώλου, Β. Θανασέκου, Ε. Μπενᾶ, Χ. Παγώνη, Ν. Σκοπούλη, Ε. Σκούρα, Ε. Γιαρένη καὶ Α. Λασκαρίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως παράσχητε εἰς τοὺς ἐρωτῶντας κ.κ. συναδέλφους τὴν πληροφορίαν, ὅτι τὸ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργεῖον ἀπὸ ἑξαετίας ἐφαρμόζει πρόγραμμα συμπληρωματικῆς διατροφῆς τῶν μαθητῶν, διὰ τῆς παροχῆς πρωϊνοῦ ροφήματος ἐκ γάλακτος μετὰ σακχάρεως εἰς 400.000 ἐξ αὐτῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κακογιάννη, Β. Θανασέκου καὶ Μ. Χριστογεώργου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12640)10183)24.11.1960 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 881 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κακογιάννη, Β. Θανασέκου καὶ Μ. Χριστογεώργου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τοὺς ἐρωτῶντας κ.κ. συναδέλφους, ὅτι 1) εἰς τὸ Δημοτικὸν Σχολεῖον Ἀγγελοκάστρου, εἰς τὸ ὁποῖον φοιτοῦσαν κατὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1959–60, 302 μαθηταί, ἀνήκουν ὀργανικῶς 5 δημοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι καὶ ὑπηρετοῦν, ἐξετάζεται δὲ καὶ ἡ περίπτωσις ἱδρύσεως καὶ ἕκτης θέσεως δημοδιδασκάλου ἐν αὐτῷ. 2) Ὡς πρὸς τὴν ἀπόστασιν τοῦ διδακτηρίου, ὑπεδείξαμεν ἤδη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4011)13.1.61 ἡμετέρου ἐγγράφου πρὸς τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Αἰτωλοακαρνανίας, ὅπως ἐξετάσῃ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὰς προσεχεῖς κατανομὰς τῶν εἰς διάθεσιν αὐτοῦ τεθησομένων πιστώσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κακογιάννη, Ι. Δραγονέτη, Μ. Χριστογεώργου καὶ Γ. Εὐαγγέλου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀπὸ 3.11.60 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κακογιάννη, Ι. Δραγονέτη, Μ. Χριστογεώργου καὶ Γ. Εὐαγγέλου, περὶ αὐξήσεως τῶν συντάξεων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ Β. Διατάγματος δημοσιευθέντος εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμ. 17)2.2.61 ΦΕΚ τεῦχος Αʹ αὐξάνονται ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1961 αἱ ὑπὸ τοῦ ΙΚΑ παρεχόμεναι συντάξεις α) κατὰ 12% αἱ μὴ προσηυξημέναι λόγῳ οἰκογενειακῶν βαρῶν, β) κατὰ 10% αἱ προσηυξημέναι λόγῳ οἰκογενειακῶν βαρῶν, γ) τὰ κατώτατα ὅρια συντάξεων αὐξάνονται:

δ) Κατὰ 10% αἱ μέχρι 574 δραχ. χορηγούμεναι ἠλαττωμέναι συντάξεις τῆς παραγρ. 5 τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ

Α. Ν. 1846)51.

ε) Κατὰ 10% αἱ χορηγούμεναι ὑπὸ τοῦ ΙΚΑ εἰς συνταξιούχους συγχωνευθέντων εἰς τοῦτο εἰδικῶν Ταμείων συντάξεις, ὡς καὶ τὰ βοηθήματα δικαιούχων τέως Ταμείου Μεταλλευτῶν. Τῶν παρεχομένων αὐξήσεων ἐξαιροῦνται οἱ ἐκ τῶν συνταξιούχων τοῦ Ἱδρύματος λαμβάνοντες καὶ ἑτέραν σύνταξιν ἐκ τοῦ Δημοσίου ἢ Ὀργανισμοῦ κυρίας ἀσφαλίσεως, ἐφ’ ὅσον αὕτη ὑπερβαίνει τὰς 1.250 δραχ. Αἱ ἀνωτέρω αὐξήσεις χορηγούμεναι ἀπὸ 1.1.61, ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν παροῦσαν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ Ἱδρύματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Μπακατσέλου, Α. Τσιάρα καὶ Ι. Γιαλώφα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1261)833)61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ ἐπὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἡμῖν ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 1263)20.1.61 τῶν βουλευτῶν κ. κ. Γ. Μπακατσέλου, Α. Τσιάρα καὶ Ι. Γιαλώφα, περὶ τοῦ Ταμείου Συντάξεων Αὐτοκινητιστῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου κατηρτίσθη σχέδιον νόμου περὶ τοῦ Ταμείου Συντάξεων Αὐτοκινητιστῶν, ὅπερ κατετέθη πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν. Διὰ τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου προσδοκᾶται ἡ βελτίωσις τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ ὡς εἴρηται Ταμείου καὶ τῆς παρεχομένης παρὰ τούτου ἀσφαλιστικῆς προστασίας. Ἐπὶ τούτοις, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ἡ δέουσα βελτίωσις τῶν ὑπὸ τοῦ ΤΣΑ, ὡς καὶ ὅλων ἐν γένει τῶν ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν παρεχομένων συντάξεων, ἀποτελοῦσα σταθερὰν ἐπιδίωξιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας τελεῖ ὡς εἰκός, ἐν συναρτήσει πρὸς τὰς ὑφισταμένας ἑκάστοτε οἰκονομικὰς δυνατότητας. Τὸ θέμα τῆς δημιουργίας κοινωνικοῦ πόρου, ὑπὲρ τοῦ ΤΣΑ, συνεχίζεται μὲ τὸ ὑπὸ μελέτην γενικώτερον θέμα τῶν ὑπὲρ τρίτων ἐπιβαρύνσεων τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1161)61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς, διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 16.1.61 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου περὶ τῶν πρὸς τὸ ΙΚΑ ὀφειλῶν τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ Παγκρατίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι, ἐπειδὴ τὰ στοιχεῖα ταῦτα εὑρίσκονται παρὰ τῷ Ἱδρύματι Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1153)Ε.240 ἐγγράφου μας πρὸς τὸ Ἵδρυμα ἐζητήσαμεν, ὅπως, ἐντὸς προθεσμίας 3 ἡμερῶν ὑποβάλῃ ἡμῖν τὰ στοιχεῖα ταῦτα. Εὐθὺς ὡς λάβωμεν τὰ ἐν προκειμένῳ στοιχεῖα, θέλομεν γνωρίσει ὑμῖν ἐπὶ τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου διατυπουμένων, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1447)27.1.61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 20.1.61 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου περὶ τῶν πρὸς τὸ ΙΚΑ ὀφειλῶν τῆς Ο.Ε. «Υἱοὶ Κτ. Κουκουλᾶ», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι, ἐπειδὴ τὰ στοιχεῖα ταῦτα εὑρίσκονται παρὰ τῷ Ἱδρύματι Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, διὰ ταὐταρίθμου ἐγγράφου μας πρὸς τὸ Ἵδρυμα ἐζητήσαμεν, ὅπως, ἐντὸς προθεσμίας τριῶν (3) ἡμερῶν ὑποβάλῃ ἡμῖν τὰ στοιχεῖα ταῦτα. Εὐθὺς ὡς λάβωμεν τὰ ἐν προκειμένῳ στοιχεῖα, θέλομεν γνωρίσει ὑμῖν ἐπὶ τῶν ἐν τῇ ἐρωτήσει τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Βαλούρδου διατυπουμένων, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

εʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα, ἐπὶ τοῦ ὑπὸ στοιχ. 8 σημείου τῆς ἐν λόγῳ ἐρωτήσεως. Ἡ ἀποπεράτωσις τῶν ἐργατικῶν κατοικιῶν Ἐλευσῖνος ὑπολογίζεται, ὅτι θὰ συντελεσθῇ περὶ τὸ τέλος Ἀπριλίου ἐ. ἔ. Ἡ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν τοῦ ἐν λόγῳ οἰκισμοῦ ἐγένετο τὴν 9ην Ἰανουαρίου 1960 μὲ συμβατικὴν προθεσμίαν λήξεως αὐτῶν τὴν 4ην Νοεμβρίου 1960. Ἀπὸ τῆς 5ης Νοεμβρίου π. ἔ. ἐπεβλήθη ποινικὴ ρήτρα εἰς τὸν ἐργολάβον. Εἰς τὸ πρόγραμμα χορηγήσεως δανείων αὐτοστεγάσεως χρήσεως 1960–61 περιελήφθη καὶ ἡ Ἐλευσίς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

στʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δ. Γιαχνῆ, Ι. Παπαδημητρίου, Ι. Εὐαγγελίδη καὶ Γ. Ἀράπη. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δ. Γιαχνῆ, κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι: 1. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποζημίωσιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Η.Ε.Μ., ἔχομεν ἀπευθύνει σχετικὸν ἐρώτημα εἰς τὴν Ὁλομέλειαν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους, διὰ προσφάτου δὲ ἐγγράφου διεβιβάσαμεν εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον καὶ νεώτερα στοιχεῖα, ἐξ ὧν ἐμφαίνεται, ὅτι κατὰ τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως πρόθεσις τοῦ νομοθέτου δὲν ἦτο τὸ νὰ ἀποστερηθῶσιν οἱ μισθωτοὶ τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ Ν. 2112. 2. Τὸ θέμα τοῦ ὑπολογισμοῦ εἰς τὰ δῶρα καὶ τοῦ ἐπιδόματος διανυομένων χιλιομέτρων, καθ’ ἃ μᾶς ἐγνώρισεν ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος τῆς Η.Ε.Μ. κ. Δοδόπουλος, ἐκκρεμεῖ εἰσέτι εἰς τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Ἀρείου Πάγου. 3. Ἡ καθυστέρησις ἐκδόσεως σχετικῆς ἀποφάσεως ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου Διαιτητικοῦ Δικαστηρίου Ἀθηνῶν, διὰ τὸ θέμα τῆς βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν ὀφείλεται εἰς τὸν λόγον, ὅτι κατέστη ἐπάναγκες, ἐν προκειμένῳ, ὁ διορισμὸς Ὁρκωτοῦ Λογιστοῦ, ἵνα ἐξακριβωθῇ ἐὰν ὑφίσταται οἰκονομικὴ δυνατότης τῆς Ἑταιρείας, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν νέας αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν, χωρὶς ἐκ τούτου νὰ προκληθῇ ἐπιβάρυνσις τῆς τιμῆς τῶν εἰσιτηρίων. Ἤδη, ὁρισθέντος ὑπὸ τοῦ Σώματος Ὁρκωτῶν Λογιστῶν τοῦ Ὁρκωτοῦ Λογιστοῦ κατὰ τὴν 22.12.1960, ἤρξατο ὁ ἔλεγχος, ἀναμένει δὲ τὸ Δικαστήριον Διαιτησίας τὰ ἀποτελέσματα τούτου. Διὰ τὰ λοιπὰ ζητήματα, ἁρμόδιον τυγχάνει τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων, πρὸς ὃ ἀπηυθύνθη ἡ ἐρώτησις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ζʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Δ. Γιαχνῆ, Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Εὐαγγέλου, Ι. Δραγονέτη, Ε. Μπενᾶ καὶ Β. Ἐφραιμίδη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 403)254 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 29.12.1960 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σ. Ἡλιοπούλου, Δ. Γιαχνῆ, Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Εὐαγγέλου, Ι. Δραγονέτη, Ε. Μπενᾶ καὶ Β. Ἐφραιμίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 78371)Ε. 2457)3.12.1960 ἀποφάσεως ἡμῶν, ἐκοινοποιήθη τὸ αἴτημα τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν ὑπὲρ ἀγνώστων ἡμερῶν ἐργασίας τῶν ἐργατοτεχνιτῶν οἰκοδόμων. Διὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης ὡρίσθη, ὅτι ἐργατοτεχνῖται οἰκοδομικῶν καὶ συναφῶν τεχνικῶν ἐργασιῶν, ἔχοντες ἐγγραφῆ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα ταύτην εἰς τὴν ἀσφάλισιν τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων τὸ βραδύτερον μέχρι τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1954 καὶ ἔχοντες πραγματοποιήσει ἀπὸ 1.1.1950 μέχρι 31.12.1954 διακοσίας πεντήκοντα (250) τοὐλάχιστον ἡμέρας ἐργασίας εἰς οἰκοδομικὰς ἐργασίας ἢ 1200 ἐν συνόλῳ τοιαύτας μέχρι 31.12.1959, ἐξ ὧν 150 ἀπὸ 1.1.1950 μέχρι 31.12.1954, λογίζονται διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν προϋποθέσεων πρὸς ἀπονομὴν αὐτοῖς συντάξεως, ὡς ἔχοντες πραγματοποιήσει ἀνὰ 150 ἡμέρας ἐργασίας καθ’ ἕκαστον τῶν ἀπὸ τοῦ ἑπομένου τῆς ὑπαγωγῆς των εἰς τὴν ἀσφάλισιν μέχρι καὶ τοῦ 1954 τελευταίων ἑπτὰ (7) κατ’ ἀνώτατον ὅριον ἡμερολογιακῶν ἐτῶν, ἐφ’ ὅσον ἐκ τῶν στοιχείων τῆς ἀσφαλίσεως δὲν προκύπτει μείζων ἀριθμὸς πραγματοποιηθεισῶν ἡμερῶν ἐργασίας. Κατὰ τὴν ἀνωτέρω ἀπόφασιν, οἱ ἐργατοτεχνῖται οἰκοδόμοι δύνανται νὰ ἀναγνωρίσουν ἀνὰ 500 μέχρι 1000 περίπου ἡμερῶν ἐργασίας ἕκαστος, διὰ τὴν περίοδον τῶν ἀνωτέρω ἑπτὰ ἡμερολογιακῶν ἐτῶν. Τὸ αἴτημα περὶ μειώσεως τῶν προϋποθέσεων ἀπονομῆς συντάξεως παρὰ τῷ Ι.Κ.Α. εἰδικῶς διὰ τοὺς οἰκοδόμους, δὲν δύναται νὰ τύχῃ ὑπὸ τὰς παρούσας ἀσφαλιστικὰς καὶ οἰκονομικὰς συνθήκας ἱκανοποιήσεως, δεδομένου, ὅτι θὰ ἀπετέλει προηγούμενον δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας ἐποχιακῶς ἐργαζομένων. Τὸ ὅριον ἡλικίας διὰ τὴν λόγῳ γήρατος σύνταξιν τούτων, θὰ ἐξετασθῇ εὐθὺς ὡς ἐξασφαλισθοῦν αἱ ἀπαιτούμεναι οἰκονομικαὶ προϋποθέσεις, πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος τούτου δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν βαρέων καὶ ἀνθυγιεινῶν ἐπαγγελμάτων. Τὸ αἴτημα περὶ χορηγήσεως εἰς τοὺς οἰκοδόμους τοῦ δώρου τῶν ἑορτῶν Χριστουγέννων καὶ Πάσχα παρὰ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, μολονότι ἐκφεύγει τῶν σκοπῶν, διὰ τοὺς ὁποίους συνεστήθη τὸ Ἵδρυμα, ἤτοι τὴν χορήγησιν συντάξεως καὶ παροχῶν ἀσθενείας εἰς τοὺς παρ’ αὐτῷ ἠσφαλισμένους καὶ τὰ μέλη οἰκογενείας αὐτῶν, ἀνετέθη, ἐν τούτοις, εἰς τὰς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, ὅπως, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν ἁρμοδίων παραγόντων τοῦ Ι.Κ.Α., ἐξετάσουν τοῦτο καὶ εἰσηγηθοῦν σχετικῶς. Τὸ αἴτημα ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τῶν περὶ προϋποθέσεων συνταξιοδοτήσεως παρὰ τοῦ Ι.Κ.Α. διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1846)1951, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ σήμερον μετὰ πάροδον 20 καὶ πλέον ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως λειτουργίας αὐτοῦ. Τὸ αἴτημα περὶ ἀναγνωρίσεως ὑπὸ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων ἑκάστης ἡμέρας ἐργασίας ὡς 1½ διὰ τοὺς οἰκοδόμους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ ἱκανοποιήσεως, δεδομένου, ὅτι τοῦτο θὰ ἀπετέλει προηγούμενον δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν ἐποχιακῶς ἐργαζομένων. Ἄλλωστε ἡ ἀσφάλισις εἰς τὸ Ἵδρυμα βασίζεται ἐπὶ πραγματοποιουμένων ἡμερῶν ἐργασίας καὶ οὐχὶ ἐπὶ πλασματικῶν τοιούτων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 10 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ηʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1437)985)27.1.1961 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἀπὸ 19.1.1961 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τ’ ἀκόλουθα: Καθ’ ἃ ἀνέφερεν ἡμῖν τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, τὸ αἴτημα τῆς προαγωγῆς τοῦ ἐν Χαλκίδι Τοπικοῦ Ὑποκ)τος αὐτοῦ εἰς Περιφερειακὸν τοιοῦτον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ ἀφ’ ἑνὸς λόγῳ τῆς δυνατότητος εὐχεροῦς ἐξυπηρετήσεως τῶν ἠσφαλισμένων του, ὁσάκις παρίσταται ἀνάγκη, διὰ τοῦ ἐγγὺς εὑρισκομένου Περιφερειακοῦ Ὑποκαταστήματος Ἀθηνῶν, τὸ δὲ διότι δὲν ὑπάρχουν ἄλλα Τοπικὰ Ὑποκαταστήματα ἐγγὺς τῆς Χαλκίδος, τὰ ὁποῖα θὰ ὑπήγοντο εἰς τὸ Ὑποκατάστημα Χαλκίδος, ἐὰν τοῦτο προήγετο εἰς Περιφερειακὸν τοιοῦτον. Ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

θʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ. Σχετικῶς μὲ τὴν ἀπὸ 29.10.60 ἐρώτησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆ καὶ Ε. Μπενᾶ, ἐν σχέσει μὲ τὴν λῆψιν μέτρων ἀντιμετωπίσεως τῆς ἀνεργίας ἐν Ἐλευσῖνι κλπ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Ἡ Κυβέρνησις πάντοτε προβαίνει εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνεργίας, πλὴν ὅμως τὰ μέτρα ταῦτα δὲν δύνανται νὰ εἶναι μεμονωμένα καὶ εἰδικώτερον κατὰ περιφερείας. Οὕτω διὰ τοῦ πενταετοῦς οἰκονομικοῦ κυβερνητικοῦ προγράμματος, τοῦ ὁποίου ἤδη ἤρχισεν ἡ ἐφαρμογή, προβλέπεται ἡ δημιουργία εὐκαιριῶν ἀπασχολήσεως μεγάλου ποσοστοῦ ἐκ τοῦ ἀδρανοῦντος ἐργατικοῦ δυναμικοῦ τῆς Χώρας. Ὡσαύτως, τόσον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅσον καὶ διὰ τὸ τρέχον, διὰ σχετικῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐνεκρίθη ἡ ἐκ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀπασχολήσεως καὶ Ἀσφαλίσεως Ἀνεργίας διάθεσις ποσοῦ δραχμῶν 100.000.000 διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων, πρὸς ἀπασχόλησιν ἀνέργων εἰς διαφόρους περιφερείας τῆς Χώρας, μαστιζομένας περισσότερον ὑπὸ τῆς ἀνεργίας, ἐν αἷς καὶ ἡ περιφέρεια Ἐλευσῖνος, δι’ ἣν ἐνεκρίθη ἤδη (ὑπ’ ἀριθ. 81163) 13700)19.12.1960 ὑπουργικὴ ἀπόφασις) ποσὸν δραχμῶν 500.000. Ἐπὶ τοῦ ἐν τῇ ἐρωτήσει θιγομένου θέματος, περὶ ἐπιδοτήσεως γενικῶς τῶν ἀνέργων ἄνευ προϋποθέσεων, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν περὶ ἀσφαλίσεως τῶν μισθωτῶν κατὰ τοῦ κινδύνου τῆς ἀνεργίας, προβλέπεται ἡ παροχὴ ἐπιδοτήσεως εἰς τοὺς ἑκάστοτε καθισταμένους ἀνέργους, ἐφ’ ὅσον πληροῦν ὡρισμένας προϋποθέσεις, ἡ διάρκεια τῆς ὁποίας εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὰς πραγματοποιηθείσας ἡμέρας ἐργασίας εἰς ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον. Κατὰ ταῦτα, δὲν παρέχεται ἡ εὐχέρεια ἐπιδοτήσεως ἀνέργων, μὴ πληρούντων τὰς νομίμους προϋποθέσεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ιʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Α. Κακογιάννη, Γ. Αὐγεροπούλου καὶ Ι. Δραγονέτη. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Κακογιάννη κλπ., ἀφορώσης διάφορα αἰτήματα καπνεργατῶν Ἀγρινίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: αʹ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τοὺς ἐκ τῆς τεχνολογικῆς ἀνεργίας πληττομένους μισθωτοὺς γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι τὸ θέμα τοῦτο μελετᾶται ἐν τῷ συνόλῳ του ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἐξευρέσεως τρόπου ἀντιμετωπίσεώς του. βʹ. Ὡς πρὸς τὴν χορήγησιν ἐκτάκτου οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως εἰς τοὺς ἀνέργους καπνεργάτας, γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 80099)13517)12.12.1960 Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως ἐνεκρίθη ἡ χορήγησις 45 ἡμερησίων ἐπιδομάτων εἰς τοὺς ἀνέργους καπνεργάτας τῆς χώρας ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις ρητῶς καθορισθείσας ὑπὸ τῆς ἀποφάσεως ταύτης. Αἱ προϋποθέσεις δ’ αὗται ἐβελτιώθησαν αἰσθητῶς διὰ τῆς ἐν συνεχείᾳ ἐκδοθείσης ὑπ’ ἀριθ. 587) 113)5.1.1961 Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως δι’ ἧς ἐνεκρίθη ἡ ἐπιδότησις καὶ τῶν καπνεργατῶν οἵτινες ἐπραγματοποίησαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1957 καὶ ἐντεῦθεν ἐν συνόλῳ 280 ἡμερομίσθια ἐν τῇ καπνεργασίᾳ ἐφ’ ὅσον προσμετρουμένων τῶν ἡμερῶν καθ’ ἃς ἐντὸς τῆς περιόδου καπνεργασίας ἔτυχον ἐπιδοτήσεως λόγῳ ἀσθενείας ἢ μητρότητος ἢ ἐτέλουν ἐν στρατεύσει συμπληροῦν τὴν ἐν τῇ ἀρχικῶς ἀποφάσει προβλεπομένην προϋπόθεσιν περὶ πραγματοποιήσεως ἀνὰ ἑβδομήκοντα (70) ἡμερῶν ἐργασίας καθ’ ἕκαστον τῶν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1957 ἕως 1960 ἐτῶν. Ἡ ἐν τῇ ὡς ἄνω ἐρωτήσει μνημονευομένη ὑπ’ ἀριθ. 42) 18.11.1960 ἐγκύκλιος τοῦ ΟΑΑΑ ἐξεδόθη πρὸς τὸν σκοπὸν παροχῆς ἑρμηνευτικῶν ὁδηγιῶν πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου ὅσον ἀφορᾷ τὴν τακτικὴν ἐπιδότησιν τῶν καθισταμένων ἑκάστοτε ἀνέργων καπνεργατῶν βάσει τῶν κειμένων περὶ ἐπιδοτήσεως τῶν ἀνέργων γενικῶν διατάξεων. Σημειωθήτω δέ, ὅτι ὁ αἰτούμενος τακτικὴν ἐπιδότησιν ἠσφαλισμένος καπνεργάτης ὅστις δὲν ἔλαβεν ὁλόκληρον τὴν ἔκτακτον ἐπιδότησιν ἀλλὰ τμῆμα ταύτης, δύναται νὰ τύχῃ τακτικῆς ἐπιδοτήσεως διὰ προσμετρήσεως διὰ τῶν πρὸ τῆς ἐκτάκτου (ἐπιδοτήσεως) πραγματοποιηθεισῶν ἡμερῶν ἐργασίας πλὴν ὅμως ἐκ ταύτης ἀφαιρεῖται τὸ ποσὸν ὅπερ ἔλαβεν ὁ ἠσφαλισμένος διὰ τὸ τμῆμα τῆς ἐκτάκτου ἐπιδοτήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ιαʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Κακογιάννη. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 61)1961 ὑμετέρου ἐγγράφου τῆς διὰ τούτου διαβιβασθείσης ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κακογιάννη καὶ τοῦ ψηφίσματος τῆς ἀπὸ 25.11. 1960 γενικῆς συνελεύσεως τῶν καπνεργατῶν Ἀγρινίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Διὰ τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ἐσχάτως ψηφισθέντος Ν. Δ)τος 4104)60 ἱκανοποιήθησαν τὰ βασικὰ αἰτήματα τῶν καπνεργατῶν. Εἰδικώτερον διὰ τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρ. 11 τοῦ ἐν λόγῳ Ν. Δ)τος ὡρίσθη, ὅτι ἠσφαλισμένοι τοῦ ΙΚΑ τέως καπνεργάται τυχόντες ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημιώσεως κατὰ τὰς διατάξεις τῆς παρ. 4 τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. 2348)53 ἢ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν.Δ. 2519)53 δικαιοῦνται μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ 65ου ἔτους τῆς ἡλικίας των προκειμένου περὶ ἀρρένων ἢ τοῦ 60οῦ προκειμένου περὶ θηλέων νὰ συνυπολογίζωσι τὰς τυχὸν ἐπὶ πλέον τῶν 2.699 πραγματοποιηθείσας παρ’ αὐτῶν πρὸ τῆς συγχωνεύσεως τοῦ ΤΑΚ εἰς τὸ Ι.Κ.Α. ἡμέρας ἐργασίας ὡς καπνεργάτου καὶ διὰ τὴν θεμελίωσιν δικαιώματος συντάξεως γήρατος ἐκ τοῦ Ι.Κ.Α. ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ συνυπολογισμοῦ τῶν ἡμερῶν τούτων συμπληροῦν τὰς ὑπὸ τῆς νομοθεσίας τοῦ Ι.Κ.Α. ὁριζομένας ἡμέρας ἐργασίας ἐξ ὧν 400 τοὐλάχιστον ἀπὸ τῆς συγχωνεύσεως μέχρι τῆς ὑποβολῆς τῆς περὶ ἀπονομῆς συντάξεως αἰτήσεώς των. Διὰ τῆς παρ. 3 τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου παρεσχέθη νέα ἑξάμηνος προθεσμία πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεως δι’ ἐφ’ ἅπαξ ἀποζημίωσιν εἰς καπνεργάτας ὡς ἕνεκα νόσου ἢ στρατεύσεως μὴ δυνηθέντας ἐμπροθέσμως νὰ ὑποβάλωσι τὴν περὶ ἀποζημιώσεως αἴτησιν. Κατόπιν τῶν γενομένων ὡς ἄνω ρυθμίσεων διὰ τοῦ Ν. Δ. 4104)60 εἰς τὰ αἰτήματα τῶν καπνεργατῶν δι’ ὧν τὰ μέγιστα ἐπιβαρύνεται τὸ Ἵδρυμα Κοιν. Ἀσφαλίσεων δὲν εἶναι δυνατὴ περαιτέρω ἱκανοποίησις προβαλλομένων νέων αἰτημάτων τῶν καπνεργατῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

ιβʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1551)1147)61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῶν κατὰ τούτου διαβιβασθεισῶν ἡμῖν: α) Ἀπὸ 25.1.1961 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, β) ὑπ’ ἀριθ. 79)12.1.1961 ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως συνταξιούχων Μεταλλευτῶν καὶ Ι.Κ.Α. Λαυρίου Κερατέας καὶ γ) ἀπὸ 12.1.1961 ἀναφορᾶς τῆς Συντονιστικῆς Ἐπιτροπῆς Συνταξιούχων Ι.Κ.Α., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Συμφώνως πρὸς τοὺς γενομένους ὑπολογισμοὺς κατὰ τὸν χρόνον συγχωνεύσεως τοῦ Ταμείου Μεταλλευτῶν εἰς τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων ἡ δαπάνη δι’ ἧς θὰ ἐπεβαρύνετο τὸ τελευταῖον ἐκ τῆς συγχωνεύσεως ταύτης ὑπελογίσθη εἰς 854.000.000 δραχ. διὰ τὴν ἐξόφλησιν ὅλων τῶν ὑποχρεώσεων πρὸς τοὺς συνταξιούχους μεταλλευτὰς ἀνερχομένους τῷ 1956 εἰς 4.500. Ἔναντι τῆς ἐπιβαρύνσεως ταύτης τὸ Ἵδρυμα διετήρησεν ὡς μόνην πρόσοδον τὴν ἐπὶ τοῦ ἅλατος εἰσφορὰν ἀποδίδουσαν ἐτησίως (μετὰ τὴν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 9 παρ. 3 τοῦ Ν. Δ. 4104)60 ἐπελθοῦσαν αὔξησιν) ποσὸν 17.000.000 δραχμῶν ἐτησίως. Κατὰ συνέπειαν ἡ τελικὴ ἐπιβάρυνσις τοῦ Ἱδρύματος Κοιν. Ἀσφαλίσεων ἐκ τῆς εἰς αὐτὸ συγχωνεύσεως τοῦ Ταμείου Μεταλλευτῶν θὰ ἀνέλθῃ ἐπὶ τῇ βάσει ὑπολογισμῶν μιᾶς 10ετίας καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἐπὶ τοῦ ἅλατος εἰσφορὰ διατηρηθῇ ἐπὶ μίαν δεκαετίαν (10 ἔτη Χ 17.000.000 = 170. 000.000) εἰς 684.000.000 δραχμὰς (854.000.000–170 000.000). Ὡς πρὸς τὰς συντάξεις τῶν μεταλλευτῶν γνωρίζομεν, ὅτι μετὰ τὴν συγχώνευσιν ἐφηρμόσθησαν αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 56 παρ. 3. τοῦ Α. Ν. 1846)51 καὶ βάσει τούτων ἔτυχον ἀναπροσαρμογῆς αἱ συντάξεις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι: α) Εἶχον ὑπερβῆ κατὰ τὸν χρόνον τῆς συγχωνεύσεως τὸ 60ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας οἱ ἄνδρες καὶ τὸ 55ον αἱ γυναῖκες ἢ β) Ἐκπληροῦν τὰς προϋποθέσεις συνταξιοδοτήσεως λόγῳ ἀνικανότητος παρὰ τοῦ Ι.Κ.Α. ἢ γ) Ἐσυνταξιοδοτοῦντο ὡς μέλη οἰκογενείας θανόντος ἠσφαλισμένου ἢ συνταξιούχου μὲ τὰς προϋποθέσεις, ἅς ὁρίζει διὰ τὴν συνταξιοδότησιν λόγῳ θανάτου τὸ ἄρθρον 28 παρ. 6 τοῦ Α. Ν. 1846)51. Αἱ συντάξεις τῶν μὴ πληρούντων τὰς ἀνωτέρω προϋποθέσεις, διετηρήθησαν αἱ αὐταὶ αὐξηθεῖσαι ἀπὸ 1.1.1961, κατόπιν τοῦ ἐσχάτως ἐκδοθέντος Β. Δ. 57)61. Πλέον τούτων πάντες οἱ συνταξιοῦχοι μεταλλευταὶ τυγχάνουν ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως. Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 57)1961 Ν. Δ)τος αὐξάνονται ἀπὸ 1.1.1961 αἱ ὑπὸ τοῦ Ἱδρύματος Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καταβαλλόμεναι συντάξεις εἰς τοὺς συνταξιούχους αὐτοῦ ὡς καὶ τοὺς συνταξιούχους συγχωνευθέντων εἰς τὸ Ἵδρυμα εἰδικῶν Ταμείων. Τέλος γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι κατόπιν ἐγγράφου μας πρὸς τὸ Ἵδρυμα, ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6)61 ἐγκύκλιος, δι’ ἧς ἐρρυθμίσθη τὸ θέμα τῆς συνεχίσεως καταβολῆς καὶ πέραν τῆς διετίας τοῦ ἐπιδόματος ἀναπροσαρμογῆς εἰς τοὺς λαμβάνοντας τοῦτο κατὰ τὴν 1ην Ὀκτωβρίου 1960. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ

VIII) Ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη, Ι. Κοντουδάκη καὶ Ε. Πρωϊμάκη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 102)4.1.61 ὑμετέρου ἐγγράφου καὶ τῆς κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 1098 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Κ. Χιωτάκη, Ι. Κοντουδάκη καὶ Ε. Πρωϊμάκη, περὶ ἐπιβολῆς τελῶν ὑδρεύσεως, ἀρδεύσεων κλπ. εἰς τὸν Νομὸν Χανίων, ἔχομεν τὴν τιμήν, κατόπιν ἐκθέσεως τοῦ Νομάρχου Χανίων νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Β. Δ)τος τῆς 24.9.1958 «περὶ κωδικοποιήσεως εἰς ἑνιαῖον κείμενον νόμου τῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων περὶ τῶν προσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων» εἰς τοὺς ποιουμένους χρῆσιν δημοτ. ἢ κοινοτικῶν κτημάτων, ἔργων ἢ ὑπηρεσιῶν, ὁ Δῆμος ἢ ἡ Κοινότης, δικαιοῦται νὰ ἐπιβάλῃ τέλη ἢ δικαιώματα, ὁριζόμενα δι’ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου. Ἐξ ἄλλου δυνάμει τοῦ ἄρθρου 52 τοῦ αὐτοῦ Β. Δ)τος, κατὰ τὰς περιπτώσεις ἐκτελέσεως δαπάναις Δήμου ἢ Κοινότητος ἢ συνδέσμου Δήμων ἢ Κοινοτήτων ἔργων ἰδιαιτέρως σημαντικῶν (διάνοιξις ἢ οὐσιώδης διαμόρφωσις εὐρέων κοινοχρήστων χώρων, ὁδῶν, ἁλσῶν, πλατειῶν, δίκτυα ἀρδεύσεως, ὑδρεύσεως, ἀποχετεύσεως, ἐγγειοβελτιώσεις), συνεπείᾳ τῶν ὁποίων οὐσιωδῶς βελτιοῦται καὶ ἀναπτύσσεται ἡ περιοχὴ καὶ ἐπαυξάνεται ἡ ἀξία τῶν παρακειμένων καὶ ἐν γένει ὠφελουμένων ἐκ τῶν ἔργων τούτων ἀστικῶν ἢ ἀγροτικῶν κτημάτων, ἐπιβάλλεται εἰσφορὰ ὑπὲρ τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος ἢ συνδέσμου, ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ ὁποίου κεῖνται τὰ ὠφελούμενα ἀκίνητα, ὑπολογιζομένη ἐπὶ τῆς, λόγῳ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου, ἐπελθούσης προσαυξήσεως τῆς ἀρχικῆς ἀξίας ἑκάστου ἀκινήτου. Ἡ εἰσφορὰ αὕτη ὑπολογίζεται εἰς 15% ἐπὶ τῆς προσαυξήσεως τῆς ἀξίας τοῦ ἀκινήτου, τὸ δὲ συνολικὸν ποσὸν αὐτῆς διὰ πάντα τὰ ὠφελούμενα ἀκίνητα, δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ἥμισυ τῆς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν οἰκείων ἔργων διατεθείσης συνολικῆς δαπάνης. Τὸ Δημοτικὸν ἢ Κοινοτικὸν Συμβούλιον ἢ τὸ Συμβούλιον τοῦ συνδέσμου, δι’ ἀποφάσεως αὐτοῦ ὑποκειμένης εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου, καθορίζει τὰ ἀκίνητα ὑπὲρ τῶν ὁποίων προκύπτει ὠφέλεια, τὴν ἐπελθοῦσαν ἐπαύξησιν τῆς ἀξίας αὐτῶν καὶ τὴν καταβλητέαν ὑφ’ ἑνὸς ἑκάστου ὑποχρέου εἰσφοράν. Ἡ ἀπόφασις αὕτη πλήρως ᾐτιολογημένη, ἐκδίδεται μετὰ γνώμην τοῦ Οἰκον. Ἐφόρου τῆς περιφερείας εἰς ἣν κεῖνται τὰ ὠφελούμενα ἀκίνητα. Περαιτέρω, διὰ τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω ἄρθρου παρ. 6 τοῦ ὡς ἄνω Β. Δ. ὁρίζεται, ὅτι ἡ ἐν λόγῳ εἰσφορὰ εἰσπράττεται εἰς ἓξ ἴσας ἐτησίας δόσεις καὶ ὅτι τὸ ἐξ αὐτοῦ ἔσοδον διατίθεται ἀποκλειστικῶς δι’ ἐκτέλεσιν ἔργων κοινῆς ὠφελείας. Διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ὡς ἄνω διατάξεων, ὑπὸ τῶν οἰκείων Συμβουλίων Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ὡς εἶχον νόμιμον ὑποχρέωσιν, ἐδόθησαν ὁδηγίαι πρὸς τοὺς κ.κ. Νομάρχας. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 28616)5.10.59 καὶ 31728)6.9.60 ἐγκύκλιοι τοῦ Νομάρχου Χανίων δὲν ἀφοροῦν εἰς τὴν ἐπιβολὴν νέων τελῶν, ἀλλὰ εἰς παροχὴν ὁδηγιῶν διὰ τὴν βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν τελῶν, δικαιωμάτων καὶ εἰσφορῶν καὶ ἀποδοχὴν ἑκουσίας εἰσφορᾶς, ὡς εἶχον ὑποχρέωσιν, βάσει τῶν ἰσχυουσῶν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1954 καὶ παλαιότερον διατάξεων περὶ τῶν προσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν, ὅτι ἐκ τῶν ἐπιβαρύνσεων τῶν δημοτῶν, εἰς ἃς ἀναφέρεται ἡ ἐρώτησις τῶν κ.κ. βουλευτῶν, τὰ μὲν τέλη καὶ δικαιώματα ἀφοροῦν κατὰ κανόνα εἰς τὴν κάλυψιν τῶν δαπανῶν λειτουργίας καὶ συντηρήσεως τῶν ἔργων, ἡ δὲ εἰσφορὰ τῶν ὠφελουμένων ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, εἶναι ἀσήμαντος, διότι αὕτη, κατ’ ἀνώτατον ὅριον, ἀνέρχεται μόνον εἰς ποσοστὸν 15% συνολικῶς ἢ 2,5% ἐτησίως, ἐπὶ τῆς προσαυξήσεως τῆς ἀξίας τοῦ ἀκινήτου. Εἶναι πρόδηλον, ὅτι διὰ νὰ αὐξηθῇ ἡ ἀξία τοῦ ἀκινήτου, τὸ ἐτήσιον ἔσοδον αὐτοῦ θὰ πρέπει νὰ αὐξηθῇ κατὰ πολὺ περισσότερον τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου καθοριζομένης ἐτησίας εἰσφορᾶς. Ὡς γνωστόν, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων, διατίθενται αἱ ἐκ τῶν πιστώσεων δημοσίων ἐπενδύσεων, μέσῳ τοῦ Νομαρχ. Ταμείου, εἰς τοὺς Δήμους, τὰς Κοινότητας κλπ. πιστώσεις ὑπὸ τύπον δανείου, καὶ ὑπὸ τύπον δωρεᾶς. Διὰ τὰς ὑπὸ τύπον δανείου πιστώσεις πρὸ τῆς χορηγήσεως αὐτῶν, λαμβάνεται ἀπόφασις τοῦ δημοτικοῦ ἢ κοινοτικοῦ συμβουλίου περὶ συνάψεως τοῦ δανείου καὶ ὑπογράφεται σχετικὴ σύμβασις ὑπὸ τοῦ Δημάρχου ἢ Προέδρου τῆς Κοινότητος καὶ τοῦ Νομάρχου ὡς ἐκπροσώπου τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Κατόπιν τούτων, δὲν δικαιολογεῖται νὰ σχηματίζεται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι αἱ πιστώσεις αὗται θὰ χαρισθοῦν, ἀλλὰ οὔτε καὶ θὰ ἦτο ὠφέλιμος, ἀπὸ ἀπόψεως σκοποῦ κεφαλαίου δημοσίων ἐπενδύσεων καὶ τῆς φύσεως τῶν συναπτομένων δανείων, ὁ χαρισμὸς τῶν δανείων. Ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ δανεισμοῦ, ὡς ἐχθρικῆς στάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, δὲν εὐσταθεῖ, διότι τὰ δάνεια χορηγοῦνται πρὸς διευκόλυνσιν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, μὲ ἐλάχιστον ἐπιτόκιον (2– 3%) καὶ πάντοτε τῇ συγκαταθέσει αὐτῶν. Διὰ τῆς οἰκονομικῆς ταύτης εὐχερείας δίδεται ἡ δυνατότης εἰς τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας νὰ ἐκτελέσουν κοινωφελῆ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἄλλως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελέσουν λόγῳ οἰκονομικῆς ἀνεπαρκείας. Τὸ ἐτήσιον δὲ τοκοχρεωλύσιον θὰ διετίθετο προφανῶς δι’ ἔξοδα διοικήσεως. Ἀντιθέτως, ἡ Κυβέρνησις περιβάλλει μὲ ἀπεριόριστον στοργὴν τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας καὶ ἐθέσπισεν ἀπὸ ἑπταετίας τὸ πρόγραμμα Μικρῶν Κοινωφελῶν ἔργων καὶ ἀργότερον τὸ πρόγραμμα Μεγαλυτέρων ἔργων διὰ τῶν ὁποίων ἐξετελέσθησαν καὶ ἐκτελοῦνται πολυάριθμα καὶ χρησιμώτατα κοινωφελῆ καὶ παραγωγικὰ ἔργα εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὥστε νὰ πιστεύωμεν, ὅτι συντόμως θὰ ἔχουν καλυφθῆ πᾶσαι αἱ εἰς βασικὰ ἔργα ἀνάγκαι τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ὡς εἶναι τὰ ἐγγειοβελτιωτικά, ὑδρεύσεως, ἐξυγιαντικά, ὁδοποιΐας, ἔτι δὲ καὶ μικρὰ τουριστικά. Τὰ δάνεια πρέπει νὰ ἐπιστρέφωνται διὰ νὰ ἑδραιωθοῦν, τὰ τόσον εὐεργετικὰ διὰ τὴν ὕπαιθρον ὡς ἄνω προγράμματα Μικρῶν καὶ Μεγαλυτέρων Κοινωφελῶν ἔργων, ἐπὶ σταθερῶν βάσεων καὶ νὰ δύναται νὰ καλύπτουν πάσας τὰς εἰς ἔργα ἀνάγκας τῆς ὑπαίθρου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 153 π.ἔ. ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8719)2. 8.1960 ἐγγράφου σας, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἐρωτῶντα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὰ αἰτήματα τῶν ὀργάνων ἀγροφυλακῆς, ἐλπίζει δέ, ὅτι συντόμως θὰ δυνηθῇ ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ προέλθῃ εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεως. Ἐπὶ τούτοις γνωρίζομεν, ὅτι εἰς τὰς διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1029)25.11.1958 καὶ 179)28.11.1960 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δοθείσας αὐξήσεις μισθοῦ περιελήφθησαν καὶ τὰ κατώτερα ὄργανα ἀγροφυλακῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΜΑΚΡΗΣ

ΙΧ) Ὑπουργ. Γεωργίας. αʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Στεφανίδη. Ἐπὶ τῆς ἐν θέματι ἐρωτήσεως, σχετικῶς μὲ παραχώρησιν Δημοσίων δασῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἔχει καταρτισθῆ σχέδιον νόμου, δι’ οὗ προβλέπεται ἡ παραχώρησις δημοσίων ρητινευομένων πευκοδασῶν, εἰς δασεργάτας κλπ., ἰδίᾳ δὲ μεμονωμένων δασοτεμαχίων ἢ ἐντὸς ἀγροτικῶν περιοχῶν περικλειομένων τοιούτων, ὅπερ ἐπεξεργάζεται παρὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ἐπὶ τῷ τέλει τῆς ταχυτέρας καταθέσεώς του εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 97)66)4.1.61 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ ὡς ἄνω ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ κατασκευὴ τοῦ φράγματος εἰς τὴν περιοχὴν «Κόρης Γεφύρι Χίου», δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνταχθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ 1961, καθ’ ὅσον ἡ ὅλη ἀξιοποίησις τῆς περιοχῆς εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τῆς προμελέτης, πρὸς ἐπίσπευσιν δὲ τῆς ἐκπονήσεως τῆς ὡς ἄνω προμελέτης, ἐγένετο, ὑπὸ τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου ἡ ἀνάθεσις τῆς τοπογραφικῆς ἀποτυπώσεως τῆς περιοχῆς εἰς τὸν αὐτὸν μελετητὴν πολ. μηχ. κ. Μεν. Τσαγκαράκην. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Γ. Μπακατσέλου, Α. Τσιάρα καὶ Ι. Γιαλώφα. Ἔχομεν τὴν τιμὴν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1264)25.1.61 ὑμετέρου ἐγγράφου, νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι ἐπὶ τοῦ κόστους τῶν ἔργων Πεδιάδος Θεσσαλονίκης καὶ ποσοστοῦ ἐπιβαρύνσεως τῶν ὠφελουμένων ἐξ αὐτῶν ἀγροτῶν. α). Τὸ ὁλικὸν κόστος τῶν ἔργων, βάσει σημερινῆς ἐκτιμήσεως τῶν δαπανῶν, ἀνέρχεται εἰς 1.900.000.000 περίπου δραχμῶν. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον δὲν συμπεριλαμβάνεται ἡ δαπάνη παρακτίων ἀναχωμάτων χαμηλῆς περιοχῆς Χαλάστρας. Εἰς τὸ ἀνωτέρω ποσὸν συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ δαπάνη κατασκευῆς τῶν φραγμάτων Ἀξιοῦ καὶ Ἀλιάκμονος ἀντιπροσωπεύουσα δραχμὰς 162.000.000, ἡ δαπάνη συστηματοποιήσεως καὶ ἀναδασμοῦ τῶν ἐκτάσεων ἀντιπροσωπεύουσα δραχμ. 330.000.000 ὡς καὶ ἡ δαπάνη ἀπαλλοτριώσεων δραχμ. 150.000.000 περίπου. Τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν ἀφορᾷ τὴν δαπάνην κατασκευῆς τῶν ἀρδευτικῶν δικτύων καὶ λοιπῶν συναφῶν ἔργων. β). Ἡ ὁλικὴ στρεμματικὴ ἐπιβάρυνσις μὲ βάσιν τὸ ἀναφερθὲν κόστος τῶν δραχμ. 1.900.000.000 καὶ συνολικὴν ἐξυπηρετουμένην ἐκ τῶν ἔργων ἔκτασιν 950.000 στρεμ. εἶναι 2.000 δραχμαί. Ἔναντι τῆς ὡς ἄνω προκυπτούσης ἐπιβαρύνσεως, ἡ κατὰ στρέμμα καθορισθεῖσα τοιαύτη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 49899) 6214)3249)17.10.60 ἀποφάσεώς μας, ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 794, ἤτοι εἰς ποσοστὸν 40% περίπου τῆς ὁλικῆς ἐπιβαρύνσεως. Κατὰ συνέπειαν οἱ ὠφελούμενοι ἐκ τῶν ἔργων ἀγρόται ἐπιβαρύνονται μὲ χαμηλὸν ποσοστὸν τῆς ὅλης δαπάνης. 2. Πρὸς τούτοις καὶ ἡ ἐξόφλησις ὑπὸ τῶν ὑποχρέων ἀγροτῶν τοῦ ἀναλογοῦντος αὐτοῖς ποσοστοῦ γίνεται τμηματικῶς εἰς 13 ἔτη καὶ ἀτόκως ἀρχομένη ἕν ἔτος μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς λειτουργίας τῶν ἔργων καὶ κλιμακουμένη ὡς ἀκολούθως: Τὰ πρῶτα 3 ἔτη δραχμ. 40 ἐτησίως κατὰ στρέμμα, τὰ 3 ἑπόμενα ἔτη δραχμ. 60, τὰ 4 ἑπόμενα δραχμ. 80 καὶ τὸ τελευταῖον 13 ἔτος, δραχμ. 54 κατὰ στρέμμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

δʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Ρήγα, Κ. Τσιγάρα, Δ. Κελτεμλίδη καὶ Α. Τσιάρα. Ἐν συνεχείᾳ τοῦ ἀνακοινωθέντος καὶ ὑμῖν ὑπ’ ἀριθ. 209284)13.12.60 ἐγγράφου μας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 557 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Ρήγα κλπ. καὶ κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6682)26.1.61 ἐγγράφου τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι κατόπιν τῶν παρασχεθεισῶν ἡμῖν καὶ παρὰ τῆς Α.Τ.Ε. πληροφοριῶν: α) Οἱ παραγωγοὶ τῶν Κοινοτήτων Περαίας Ν. Ἐπιβατῶν καὶ Ἁγίας Τριάδος, ἐπιδιδόμενοι πράγματι κατὰ κύριον λόγον εἰς τὴν ἀμπελοκαλλιέργειαν, ὑπέστησαν ζημίας ἐκ τῆς ξηρασίας εἰς τὴν σταφυλοπαραγωγήν των. Δοθέντος, ὅμως, ὅτι ἐπραγματοποίησαν ἱκανοποιητικὰ εἰσοδήματα, τόσον ἐκ τῶν λοιπῶν καλλιεργειῶν των, αἵτινες ὑπῆρξαν ἐπιτυχεῖς, ὅσον καὶ ἐξ ἄλλων πηγῶν, λόγῳ τοῦ ὅτι ἀνήκουν εἰς Τουριστικὴν περιοχήν, ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσουν ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει τὰς πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. ὑποχρεώσεις των καὶ συνεπῶς, δὲν εἶναι δικαιολογημένον τὸ αἴτημά των, περὶ ἀναστολῆς ἐξοφλήσεως τῶν ὀφειλῶν των. β) Οἱ παραγωγοὶ τῶν Κοινοτήτων Κ. Σχολαρίου, Πλαγιαρίου, Ν. Καλλικρατείας, Ἁγ. Παύλου καὶ Λακκώματος, ἐπικουρικῶς ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ἀμπελοκαλλιέργειαν. Τὴν κυρίαν των καλλιέργειαν ἀποτελοῦν τὰ δημητριακὰ καὶ ὁ βάμβαξ, ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τῶν ὁποίων τακτοποιοῦν συνήθως καὶ τὰς ὀφειλάς των ἐξ ἀμπελουργικῶν δανείων. Συνεπῶς, ἡ μείωσις τῆς σταφυλοπαραγωγῆς των δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἔσχε σημαντικὴν δυσμενῆ ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς ὅλης οἰκονομίας των, ὥστε νὰ δικαιολογῆται καὶ τούτων τὸ αἴτημα περὶ ἀναστολῆς εἰσπράξεως τῶν χρεῶν των. Πάντως, ὡς γνωρίζει ἡ ἀνωτέρω Τράπεζα, τὸ Ὑποκατάστημα τῆς Θεσσαλονίκης, ἐξήτασε μετὰ τῆς ἐνδεδειγμένης εὐρύτητος τὰς περιπτώσεις τῶν καθυστερούντων τὴν τακτοποίησιν τῶν ὀφειλῶν των, ὅλων τῶν ὡς ἄνω χωρίων καὶ προέβη εἰς τὴν παροχὴν τῶν κεκανονισμένων ἐνισχύσεων πρὸς διενέργειαν τῶν καλλιεργειῶν των. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Φεβρουαρίου 1961

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως, τῆς ἀφορώσης εἰς τὰ θέματα τῆς Ἐπαρχίας. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Τετάρτης, ἐγένετο δεκτόν, ὅπως μὴ λάβουν τὸν λόγον ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι ἐπὶ μιᾶς ἑκάστης τῶν σχετικῶν ἐπερωτήσεων. Οὕτω μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Μαύρου, ἐκλήθη, ὅπως λάβῃ τὸν λόγον εἷς ἐκ τῶν ἐπερωτώντων ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 40 ἐπερωτήσεως. Συνεπῶς, θὰ τηρηθῇ ἡ σειρά, κατόπιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Σώματος. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ἡλιοῦ εἶναι ἀπησχολημένος εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ κ. Πρίφτης ἔχει τὸν λόγον.

§7Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Οὐδεμία συμφωνία ἐγένετο, κ. Πρόεδρε. Θὰ πρέπει νὰ τηρηθῇ ἡ σειρά.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπῆρξε συμφωνία, κ. συνάδελφε, ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ εἷς ἐκ τῶν ἐπερωτώντων ἐξ ἑκάστου Κόμματος. Αὐτὸ ἐγένετο δεκτόν.

§9Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε.

§10Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, κ. Πρόεδρε, τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ συναδέλφου κ. Μαύρου, ὁ κ. Μαῦρος ἀνέφερε περιστατικὰ Ὑπουργοῦ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπογράφει τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἔχει —τὰ ὑπηρεσιακά— παρὰ μόνον, ἐφ’ ὅσον ὀχληθῇ ἀπὸ φίλους βουλευτὰς καὶ συναδέλφους του, καὶ ὅτι μέλος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν εἰς τὸν κ. Μαῦρον, ὅτι καὶ αὐτὸς εἶναι ἀγανακτισμένος καὶ δὲν ξεύρει τὶ θὰ κάμῃ μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν. Σήμερον ἡ ἐφημερὶς «Τὰ Νέα», εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον γράφει: «εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς, εὐτυχῶς, ποὺ τὸ μπόϊ τοῦ κ. Βογιατζῆ δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ πρῶτα, διότι ἄλλως τὶ θὰ ἐγινώμεθα». Σαφῶς, δηλαδή, καταγγέλει, ὅτι ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος Ὑπουργὸς εἶναι ὁ ὑποφαινόμενος. Θὰ ἤθελον, λοιπόν, νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Μαῦρον, νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν καὶ ἐκεῖνος, πράγματι, ἐννοεῖ τὸν ὑποφαινόμενον, ὡς τὸν Ὑπουργὸν αὐτόν.

§11Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν προχθεσινήν μου ἀγόρευσιν, θέλων νὰ τονίσω τὸν πλημμελῆ τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον λειτουργεῖ ἡ διοίκησις καὶ ὁ ὁποῖος παρακωλύει τὴν πρόοδον τῶν κρατικῶν ὑποθέσεων, ἐμνημόνευσα τὸ παράδειγμα μέλους τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἐκ συστήματος καθυστερεῖ τὴν ὑπογραφὴν τῶν ἐγγράφων, τὰ ὑποβάλλουν αἱ ὑπηρεσίαι, διὰ νὰ πιεσθῇ ἀπὸ συναδέλφους καὶ πιεζόμενος νὰ στέρξῃ εἰς τὴν ὑπογραφὴν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἄλλως, εἶχε καθῆκον νὰ ὑπογράψῃ ἀμέσως. Δὲν ἀνέφερον συγκεκριμένως τὸ μέλος αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὸ πρᾶγμα εἶχεν ἀποτελέσει ἀντικείμενον ἰδιωτικῆς συνομιλίας, ἐμοῦ μὲ ἄλλο μέλος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ μέλος μοῦ εἶχεν εἴπει, ὅπως εἶπον εἰς τὴν Βουλήν: «Γνωρίζομεν τὴν περίπτωσιν. Καὶ ἡμεῖς ὑποφέρομεν ἀπὸ τὴν καθυστέρησιν αὐτῶν τῶν ὑπογραφῶν». Ἀκολουθῶ μίαν ἀρχὴν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ μὴ φέρω εἰς τὴν δημοσιότητα συζητήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμον ἰδιωτικῶς, μὲ μέλος τῆς Κυβερνήσεως. (Διαμαρτυρίαι).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς παρακαλῶ ἡσυχία. Δὲν ἐπιτρέπω σχόλια.

§13Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἀνεγράφη εἰς τὸν τύπον σήμερον, ὅτι ὁ Ὑπουργός, τὸν ὁποῖον ὑπενόουν, ἦτο ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Δὲν ἔδωσα ἐγὼ τὴν πληροφορίαν, ἀλλὰ ἅπαξ ἐδημοσιεύθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει διεκρίνησιν, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὸν πράγματι ὑπενόουν. Κύριοι βουλευταί, πιθανὸν νὰ μὴ εἶναι τὸ μόνον μέλος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον καθυστερεῖ. Πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα μέλη τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα δὲν διεκπεραιώνουν ταχέως τὰς κρατικὰς ὑποθέσεις. Θὰ ἦτο, ὅμως, δυνατὸν νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς ὅσα κατήγγειλα ἂν παρεῖχε στοιχεῖα, εἰς ποῖον σημεῖον ἐνημερότητος εὑρίσκεται σήμερον τὰ γραφεῖον του, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκετο πρὸ 2–3 μηνῶν καὶ ἐὰν τὸ γεγονὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔθιξα προχθές, ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον συζητήσεως μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐὰν ἐπίσης, εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον σχετίζεται μὲ τὴν παραίτησιν τοῦ Γεν. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Κύριε Πρόεδρε, μὲ αὐτὴν μὲν τὴν καταγγελίαν, ἤθελον νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἀνέμενον, ὅτι σήμερον θὰ εἶχε σταλῆ αὐστηρὰ ἐγκύκλιος τοῦ Πρωθυπουργοῦ πρὸς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα, ὅπως πᾶν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Γραφεῖον τῶν Ὑπουργῶν, ὑπογράφεται αὐθημερόν, ἢ νὰ ἀπορρίπτεται. Διότι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ὑπάρχουν ἐκκρεμῆ ἔγγραφα, ἀφορῶντα διορισμοὺς π.χ. καθηγητῶν Πανεπιστημίου, ἀκόμη, καὶ νὰ μένουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, ἕως ὅτου ἐκβιασθῇ οἱαδήποτε ἐπέμβασις, διὰ νὰ στέρξῃ ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς νὰ θέσῃ τὴν ὑπογραφήν του εἰς τὰ ἔγγραφα αὐτά. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ἠναγκάσθην νὰ φέρω τὸ θέμα, παρὰ τὴν ἀρχὴν ποὺ ἔχω νὰ μὴ φέρω θέματα καὶ συζητήσεις προσωπικάς, ἐφ’ ὅσον ἐπ’ αὐτῆς εἶχον ἰδιωτικὴν συνομιλίαν μὲ μέλος τῆς Κυβερνήσεως.

§14Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Χαίρω πολύ, διότι ὁ κ. Μαῦρος εἶχε τὸ θάρρος νὰ κατονομάσῃ τὸν Ὑπουργὸν, τὸν ὁποῖον ὑπενόει προχθές, διότι μὲ τὸν τρόπον ποὺ ὡμίλησε δὲν ἦτο καθόλου κολακευτικὸν δι’ αὐτὸν νὰ ρίπτῃ αὐτὴν τὴν σοβαρωτάτην καταγγελίαν, χωρὶς νὰ κατονομάσῃ τὴν καταγγελίαν καὶ τὸν Ὑπουργόν. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Μαῦρος, μὲ ὅσα μέχρι τῆς στιγμῆς εἶπε, παρέμεινε ἐκτεθειμένος εἰς τὸ Σῶμα, διότι τὴν βαρυτάτην καταγγελίαν, ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλεν ἐναντίον μέλους τῆς Κυβερνήσεως καὶ συγκεκριμένως κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, οὐδόλως τὴν ἐδικαιολόγησεν, οὔτε παρουσίασε στοιχεῖα συγκεκριμένα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα νὰ ἀποδεικνύεται, ὅτι ἔγγραφα σοβαρά, ὡς εἶπεν, καθυστεροῦν καὶ ὅτι ἄλλα προωθοῦνται μόνον κατόπιν ἐπεμβάσεως Κυβερνητικῶν βουλευτῶν ἢ ἑτέρων Ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ οὔτε κἂν κατωνόμασε τὸ μέλος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον τοῦ εἶπεν, ὅτι ὑποφέρει ἡ Κυβέρνησις ἐξ αἰτίας τοῦ ὑποφαινομένου. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὁ κ. Μαῦρος θέλῃ νὰ εἶναι σοβαρὸς ἄνθρωπος, ὀφείλει νὰ μᾶς φέρῃ ἐδῶ δικαιολογητικὰ τῶν βαρυτάτων αὐτῶν καταγγελιῶν, ἢ ἐκτὸς ἐὰν δὲν ἀντιλαμβάνεται τὸ βάρος αὐτῶν τῶν καταγγελιῶν, τὰς ὁποίας ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐκφέρει ἢ θέλει νὰ κάμῃ δημοκοπίαν τοῦ αἰσχίστου εἴδους. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὴν Διεύθυνσίν του, ἔκαμα ἐπανειλημμένως Διατάγματα ἀποκεντρώσεως τῶν ὑπογραφῶν ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, διότι, πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἐπιτελῇ ἐπιτυχῶς τὸ καθῆκόν του, πρέπει νὰ ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τὴν σωρείαν τῶν ἐγγράφων τῶν ἐπὶ μέρους περιπτώσεων, διὰ νὰ παρακολουθῇ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ γενικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν φορέα τὸν διοικητικὸν ποὺ διευθύνει. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι σήμερον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, μὲ τὰ τελευταῖα διατάγματα, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐπανάληψιν ὑπέγραψα, ὁ Ὑπουργός, ὑποχρεοῦται νὰ ὑπογράψῃ μόνον τὰς πράξεις πολλῶν Ὑπουργῶν ἢ δύο Ὑπουργῶν, ποὺ μόνον Ὑπουργὸς δύναται νὰ ὑπογράψῃ καὶ τὰ διατάγματα, ἅπαντα τὰ ὑπόλοιπα ἔγγραφα λὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθυστεροῦν, διότι εἶναι ἐξουσιοδοτουμένοι καὶ τὰ ὑπογράφουν, ὁ Γεν. Διευθυντής, οἱ Διευθυνταί, οἱ Τμηματάρχαι τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Δὲν εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν νὰ καθυστεροῦν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἔγγραφα πολλῷ δὲ μᾶλλον νὰ χρειάζεται ὁ Ὑπουργὸς ἐπέμβασιν φίλων του Ὑπουργῶν ἢ βουλευτῶν διὰ τὴν ὑπογραφήν. Πέραν αὐτῆς τῆς βασικῆς ἀρχῆς, κύριε Πρόεδρε, τὰ διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπὶ τῆς Ὑπουργίας μου γίνει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς θέσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν, ἐν τῷ συνόλῳ των, ὑπῆρξαν πρότυπον ἀποκεντρώσεως. Ἐθεσπίσθη νὰ διενεργοῦνται ὅλαι αἱ μεταβολαὶ τοῦ προσωπικοῦ διὰ τῶν περιφερειακῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ τῶν περιφερειακῶν συμβουλίων εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε καὶ τὸ Α.Σ.Δ.Υ. καὶ ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ κ. Βαρβαρέσος, ἐδήλωσαν, ὅτι ἐκπλήσσονται, διότι ὑπάρχει Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος κάμνει τοιαύτην ἀποκέντρωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του καὶ ὅτι αὐτὴ ἡ ἀποκέντρωσις θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ παράδειγμα καὶ νὰ κοινοποιηθῇ εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα, διότι μόνον ἔτσι εἶναι δυνατὸν νὰ διανοηθῇ ἕνα Ὑπουργεῖον ὡς ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία. Ἐπειδὴ ὁ κ. Μαῦρος ἀνέφερε καὶ καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, μὲ τοὺς ὁποίους γνωρίζω, ὅτι συνδέεται, θὰ σᾶς ἀναγνώσω αὐτὴν τὴν στιγμήν, κύριε Πρόεδρε, ἓν ἔγγραφον, ἀποδεικνῦον τὴν μεταβολὴν τὴν ὁποίαν εἰσήγαγον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὅταν καθηγητής τις ἀνεχώρει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ συνέδριον, ἔπρεπε νὰ πάρῃ τὴν ἄδειαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Ἐὰν ἦτο τέτοιος ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. Μαῦρος, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναμένῃ τὴν ἔλευσιν τῶν καθηγητῶν διὰ νὰ τὸν παρακαλέσουν νὰ ὑπογράψῃ τὴν ἄδειαν ἀπουσίας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἔκαμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτροποποίησα παλαιόθεν ὑφισταμένην διάταξιν. «Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Μαΐου 1960 Πρὸς τὴν Πρυτανείαν α) Τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης. β) Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου. γ) Ἀνωτάτης Σχολῆς Οἰκον. καὶ Ἐμπορ. Ἐπιστημῶν. δ) Παντείου Ἀνωτάτης Σχολῆς Πολιτ. Ἐπιστημῶν καὶ ε) Ἀνωτάτης Γεωπονικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν. «Ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ ἡμῶν ὅπως διευκολύνωμεν τοὺς κ.κ. Καθηγητὰς διὰ τὰς ἀπαιτουμένας μέχρι σήμερον διατυπώσεις, προκειμένου νὰ ἀπουσιάσουν δι’ ὀλιγοήμερον χρονικὸν διάστημα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὡς ἐπίσης καὶ νὰ περιορίσωμεν κατὰ τὸ δυνατόν, τὴν διεξαγομένην διὰ τὸ ἐν λόγῳ θέμα ἀλληλογραφίαν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι παρέχομεν τὴν ἔγκρισιν ἡμῶν πρὸς ἀπομάκρυνσιν ἐκ τῶν καθηκόντων των τῶν κ.κ. Καθηγητῶν τοῦ καθ’ ὑμᾶς Ἱδρύματος, προκειμένου οὗτοι νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ συμμετοχὴν εἰς συνέδρια ἢ ἄλλους λόγους, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ ἀπομάκρυνσις αὕτη, ἐφ’ ὅσον λαμβάνει χώραν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ διδακτικοῦ ἔτους, δὲν θὰ διαρκῇ περισσότερον τῶν 10 ἡμερῶν καὶ οἱ ἐν λόγῳ καθηγηταὶ θὰ ἔχουν τύχει τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Πρυτάνεως χορηγουμένης κατὰ τὰς ἰσχυούσας διατάξεις, κανονικῆς ἀδείας. Ἐφ’ ὅσον ἡ ἀπομάκρυνσις αὕτη λαμβάνει χώραν κατὰ τὰς θερινὰς διακοπάς, ἡ ἔγκρισις ἡμῶν, παρέχεται ἄνευ χρονικοῦ περιορισμοῦ». Διὰ τούτου, ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς ἀνέθεσεν εἰς τὰ Πανεπιστήμια τὴν χορήγησιν τῶν ἀδειῶν αὐτῶν. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, θὰ ἀναφέρω δύο παραδείγματα διὰ τὴν ἀντικειμενικότητα, τὴν ἀμεροληψίαν, τὸ ἀφατρίαστον καὶ ἀκομμάτιστον τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Γνωρίζει, ἰδιαιτέρως, ὁ κ. Μαῦρος καὶ μοῦ ἔκαμε κατάπληξιν, διότι εἶχον ἐκτίμησιν εἰς τὸ ἦθος του, τὴν περίπτωσιν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν παιδιῶν εἰς τὰ πειραματικὰ σχολεῖα, τὴν Μαράσλειον Ἀκαδημίαν, τὸ Πειραματικὸν Σχολεῖον τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς. Γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι ἐπὶ ἔτη συναπτὰ εἰσήγοντο ἐκεῖ τὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα εἶχαν κἄποιαν δυνατότητα νὰ ἐπηρεάσουν τὸν Ὑπουργόν, τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοὺς διοικοῦντας τὰ Ἱδρύματα αὐτά, γνωρίζετε δὲ ὅλοι σας, κύριοι συνάδελφοι, ποία πλησμονὴ ἀπαιτήσεων ὑπῆρχε, διότι τὰ σχολεῖα αὐτὰ ἦσαν καλὰ ὠργανωμένα, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ στείλουν τὰ παιδιά των εἰς τὴν πρώτην τοῦ δημοτικοῦ τῶν προτύπων αὐτῶν σχολείων, ποὺ δὲν χρειάζεται οὐδεμία ἐξέτασις, οὔτε οἱονδήποτε ἄλλο τέστ. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ποὺ ἐπῆγα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὑπέστην πιέσεις φίλων καὶ συναδέλφων, διὰ νὰ βάλω τὰ παιδιά των εἰς τὸ δημοτικὸν σχολεῖον. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ὁ φαῦλος Ὑπουργός, ἐφήρμοσα τὸ ἑξῆς σύστημα. Ἔστειλα τὸ κάτωθι ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀναγινώσκω:

«ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διεύθυνσις Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως Τμῆμα Δʹ Ἀριθ. Πρωτ. 90146. Ἐγκύκλιος 180, Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Αὐγούστου 1961 Πρὸς Τὸν κ. Διευθυντὴν τοῦ Πειραματικοῦ Σχολείου τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ τοὺς Διευθυντὰς τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν καὶ τῶν Προσηρτημένων εἰς αὐτὰς Προτύπων Δημοτικῶν Σχολείων. «Τρόπος ἐγγραφῆς μαθητῶν εἰς Αʹ τάξιν Προτύπων Δημοτικῶν Σχολείων (Πειραματικῶν, Παιδαγ. Ἀκαδημιῶν». Ὡς εἶναι γνωστόν, καθ’ ἕκαστον ἔτος, ὑποβάλλονται ἀθρόαι αἰτήσεις γονέων, διὰ τὴν ἐγγραφὴν τῶν τέκνων αὐτῶν εἰς τὴν Αʹ τάξιν τοῦ ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν ἢ τὴν ἐποπτείαν ὑμῶν δημοτικοῦ σχολείου, αἱ πλείοναι τῶν ὁποίων, ὡς εἶναι φυσικόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῶσι καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου, πλεῖστα ὅσα παράπονα καταφθάνουσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Παρ’ ὅλον δέ, ὅτι εἰς τὰς πλείστας τῶν περιπτώσεων δὲν εἶναι βάσιμα τὰ παράπονα ταῦτα, ἡ ἔλλειψις τρόπου ἐπιλογῆς τῶν μαθητῶν ταύτων, σαφῶς καθωρισμένου καὶ ἀποκλείοντος οἱανδήποτε παρερμηνείαν τῶν προθέσεων τοῦ σχολείου, παρέχει ἀφορμὴν εἰς σχόλια εἰς βάρος τοῦ κύρους τοῦ τελευταίου τούτου. Τὸ ὑπὸ τινων ἐκ τῶν σχολείων ὑμῶν ἐφαρμοζόμενον σύστημα τῆς ἐπιλογῆς τῶν ὡς ἄνω μαθητῶν, βάσει δοκιμασίας, ὄχι μόνον δὲν αἴρει, τὸ μειονέκτημα τοῦτο, ἀλλ’ ἀντιθέτως, συντελεῖ εἰς τὴν δημιουργίαν ἐν τοῖς σχολείοις ὑμῶν μαθητικοῦ περιβάλλοντος διαφόρου τοῦ συναντωμένου εἰς τὰς τάξεις τῶν λοιπῶν σχολείων, ἡ σύνθεσις τῶν ὁποίων γίνεται κατὰ τρόπον ὅλως φυσικὸν καὶ ἀβίαστον. Ἡ χρησιμοποίησις τῶν TESTS τούτων, δύναται, βεβαίως, νὰ χρησιμεύσῃ ὡς μέσον διαγνώσεως τοῦ δείκτου νοημοσύνης τῶν ἐγγραφομένων εἰς οἱονδήποτε σχολεῖον μαθητῶν, πρὸς τὸν σκοπόν, ὅπως προσαρμόζηται εἰς τὴν νοητικὴν ἀνάπτυξιν ἑκάστου ἡ μορφωτικὴ ἐν γένει προσπάθεια. Ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, ὅμως, δύναται νὰ ἀποτελέσῃ ἡ δοκιμασία αὕτη κριτήριον διαλογῆς τῶν ἐγγραφομένων εἰς τὰ σχολεῖα ὑμῶν, ἡ σύνθεσις τῶν τάξεων τῶν ὁποίων ὑπὸ ἔποψιν προελεύσεως καὶ νοητικῆς ἱκανότητος τῶν μαθητῶν, σκόπιμον εἶναι νὰ ἀντιστοιχῇ πρὸς τὴν τῶν τάξεων τῶν κοινῶν σχολείων, εἰς ἃ θὰ κληθῶσι νὰ διδάξωσιν οἱ παρακολουθοῦντες τὴν ἐν τοῖς Προτύποις τούτοις διδασκαλίαν σπουδασταὶ ἢ φοιτηταί. Παραλείπομεν τὸ γεγονός, ὅτι ἀντιβαίνει καὶ πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος τῶν πολιτῶν ἔναντι τῶν νόμων ἐπιλογὴ μεταξὺ τῶν προσερχομένων πρὸς ἐγγραφὴν εἰς δημόσιον δημοτικὸν σχολεῖον, ὅπερ τυγχάνει τὸ σχολεῖον ὅλων τῶν στρωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν συστάσεως εἰδικῶν τάξεων μαθητῶν καθυστερημένων νοητικῶς ἢ παρουσιαζόντων ψυχικὰς ἀποκλίσεις ἀπὸ τοῦ κανονικοῦ πρὸς πειραματικὴν ἐφαρμογὴν καταλλήλων διὰ τοὺς μαθητὰς τούτους μεθόδων ἀγωγῆς καὶ διδασκαλίας, θὰ ἐδικαιολογεῖτο τοιαύτη ἐπιλογή. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν, ὅμως, ταύτην, ἥτις δὲν συντρέχει ἐν προκειμένῳ, ἡ διαλογὴ αὕτη θὰ ἔδει νὰ γίνεται βάσει κριτηρίων σαφῶς ἐκ τῶν προτέρων καθωρισμένων. Διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους, ἤχθημεν εἰς τὴν ἀπόφασιν, ὅπως ἀπὸ τοῦ προσεχοῦς σχολικοῦ ἔτους καθιερώσωμεν ὡς τρόπον ἐπιλογῆς τῶν μαθητῶν τῆς Αʹ τάξεως τῶν σχολείων ὑμῶν τὴν κλήρωσιν, ἥτις ἐφαρμοζομένη ἀπὸ 12ετίας εἰς τὸ Πειραματικὸν Σχολεῖον τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ἀπέδωσεν ἄριστα ὑπὸ τὰς ἀνωτέρω ἐπόψεις ἀποτελέσματα. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, παραγγέλλομεν τὰ κάτωθι: Αἱ Διευθύνσεις τῶν ρηθέντων σχολείων, δέον νὰ δέχωνται αἰτήσεις γονέων περὶ ἐγγραφῆς τῶν τέκνων των εἰς τὴν Αʹ τάξιν τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου μέχρι τῆς 14ης Σεπτεμβρίου, ἐνημερώνουσαι αὐτοὺς περὶ τῆς ἡμέρας τῆς κληρώσεως, ἥτις δέον νὰ λάβῃ χώραν μέχρι τῆς 16ης Σεπτεμβρίου. Πρὸ τῆς διενεργείας τῆς κληρώσεως, δέον νὰ καταρτίζωνται ὀνομαστικοὶ πίνακες τῶν ὑποβαλόντων αἰτήσεις ἐγγραφῆς μαθητῶν καὶ νὰ ἐξελέγχηται παρουσίᾳ τῶν γονέων ἡ ἐγγραφὴ εἰς τοὺς πίνακας τούτους καὶ εἰς τοὺς χρησιμοποιηθησομένους διὰ τὴν κλήρωσιν λαχνούς, τῶν ὀνομάτων ὅλων τῶν ὑποψηφίων. Ἡ κλήρωσις δέον νὰ ἐνεργῆται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Σχολῆς ἐνώπιον τῶν γονέων, παρ’ Ἐπιτροπῆς, ἐκλεγομένης ὑπ’ αὐτῶν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κληρώσεως, δεκτοὶ δὲ πρὸς ἐγγραφὴν δέον νὰ γίνωνται οἱ μαθηταὶ τῶν ὁποίων οἱ λαχνοὶ θέλουσιν ἐξαχθῆ πρῶτοι ἐκ τῆς κληρωτίδος, μέχρι τῆς συμπληρώσεως τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων. Περὶ τῆς ἡμέρας τῆς κληρώσεως δέον νὰ εἰδοποιῶνται οἱ γονεῖς ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Σχολείου, κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς αἰτήσεώς των.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ»

«ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Ἀριθ. Πρωτ. 103003. Ἐγκύκλιος 206.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Σεπτεμβρίου 1959

ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑ

Πρὸς Δ)ντὴν Πειραματικοῦ Σχολείου Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ Διευθυντὰς Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν «Ἐγγραφὴ μαθητῶν εἰς Πρότυπα Δημοτικὰ Σχολεῖα». Ἐν συνεχείᾳ 90146)7.8.59 διαταγῆς. Παραγγέλλομεν ὅπως, ἀδελφοὶ μαθητῶν φοιτώντων εἰς Πρότυπα καὶ κατοικούντων μονίμως εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ σχολείου καὶ τέκνα διδακτικοῦ προσωπικοῦ Ἀκαδημιῶν, Πειραματικοῦ καὶ Προτύπων ἐγγραφῶσι, κατὰ παρέκκλισιν ἀνωτέρω διαταγῆς.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ».

Κύριε Πρόεδρε, ἔγινε συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, ὅτι πέρυσι προήχθησαν 80 καθηγηταὶ εἰς Γυμνασιάρχας. Ὅταν ἔγινεν ἡ κρίσις εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον διεπίστωσα, ὅτι ὑπῆρχε μία τακτικὴ ἐφαρμοζομένη ἐπὶ συναπτὰ ἔτη, ὅτι οἱοσδήποτε καθηγητής, ἔστω καὶ ἄριστος εἰς τὴν σειρὰν τῶν προαχθησομένων, εἶχε βολευθῆ εἰς τὰς Ἀθήνας, εἰς τὸ Βαρβάκειον, εἰς τὸ Πειραματικὸν Σχολεῖον, εἰς τὰ Ἀνάβρυτα, εἰς οἱανδήποτε Σχολὴν τῶν Ἀθηνῶν, δὲν ἤθελε νὰ προαχθῇ διὰ νὰ μὴ χάσῃ ἀπὸ τὴν Ἀθήνα τὴν θέσιν του, καὶ δικαιολογημένως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς του ἴσως, ἀλλὰ ἐστερεῖτο ἡ ἐκπαίδευσις ἑνὸς ὑγιοῦς στελέχους τοῦ Γυμνασίου, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Καὶ εἶπον εἰς τὸ Συμβούλιον, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ καταργηθῇ αὐτὴ ἡ παλαιὰ τακτικὴ καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ τακτικὴ τῆς προαγωγῆς τῶν ἀρίστων, ἀνεξαρτήτως τῆς ἐπιθυμίας των. Μοῦ λέγουν τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον οἱ ἁρμόδιοι, ὅτι θὰ ὑποστῆτε πιέσεις, θὰ ἔλθουν ὅλα τὰ στρώματα τῆς Κοινωνίας, συνάδελφοι κλπ., ὅπως καὶ ἔγινε, διὰ καθηγητὰς τοῦ Βαρβακείου, τοῦ Πειραματικοῦ καὶ λοιπῶν Προτύπων σχολείων τῶν Ἀθηνῶν καὶ μοῦ ἔλεγον, πρὸς Θεοῦ, μὴ τοὺς πάρετε. Ἦλθον οἱ πάντες καὶ ἐπέμειναν εἰς μάτην, διότι τὰ στελέχη αὐτὰ σήμερον, κατὰ κοινὴν ὁμολογίαν, ἔδωσαν τὸ νέον αἷμα εἰς τὴν Ἐκπαίδευσιν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἕτερον πρόσφατον παράδειγμα, κύριοι συνάδελφοι. Σήμερον, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων τοὺς ὁποίους ἐψήφισεν ἡ Βουλή, ἐδημιουργήσαμεν 28 νέους ἐπιθεωρητὰς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως. Εἶχον τὸ δικαίωμα καὶ ἐπιέσθην ἀπὸ τὴν Ὁμοσπονδίαν νὰ τοὺς κάμω κατ’ ἐπιλογὴν ἰδικήν μου —μέσῳ τοῦ Συμβουλίου— καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, ἐπέμενον καὶ ἔγινε διαγωνισμός, τοῦ ὁποίου τὰ ἀποτελέσματα δὲν ἐβγῆκαν, ἀλλὰ θὰ βγοῦν καὶ θὰ ἔχωμεν 28 ἀρίστους ἐπιθεωρητάς, διότι πιστεύω, ὅτι ὁ θεσμὸς τῶν ἐπιθεωρητῶν τῆς Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως εἶναι βασικός. Ἐπιθυμῶ, κατόπιν τῶν ὀλίγων παραδειγμάτων ποὺ σᾶς ἀνέφερα, νὰ ἐκφράσω τὸ πικρὸν παράπονον, ὅτι ὁ κ. Μαῦρος, τὸν ὁποῖον ἐξετίμουν ἄλλοτε, ἔθιξε ἕνα ὑπουργόν, τοῦ ὁποίου τὸ ἔργον εἶναι παγκοίνως ἀνεγνωρισμένον, ὁμιλῶ περὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπαρχίας, ἕνα ὑπουργόν, ὅστις ἐνημερώνει καθημερινῶς τὸν Τύπον εἰς ὅλα τὰ σημεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἀμφιβολίαι, δι’ ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου του. Ἔθιξεν ἕνα Ὑπουργεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἀναδημιουργία εἰς τὸν τομέα τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ γενικώτερον εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἁρμοδιότητός του. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Μαῦρος, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ ντεμπουτάρῃ ὡς στέλεχος τοῦ νέου Κόμματος διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς του διὰ τῷ ὄντι μέγα θέμα τῆς ἐπαρχίας, ἠθέλησε νὰ παρεμβάλλῃ προβλήματα καὶ ζητήματα καὶ νὰ δώσῃ τροφὴν εἰς ὁλόκληρον τὸν Τύπον διὰ τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως ἐξέθηκα προηγουμένως. Εἶχα τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὸν κ. Μαῦρον, ὅπως καὶ ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι ἐργάζομαι νυχθημερὸν διὰ νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὸ μέγα ἔργον, ποὺ μοῦ ἀνετέθη, χωρὶς κομματισμούς, χωρὶς διακρίσεις εἴτε πρὸς φίλους εἴτε πρὸς ἀντιπάλους συναδέλφους, τοὺς ὁποίους ὅλους θεωρῶ συνεργάτας εἰς τὸ μέγα ἔργον τῆς διαπαιδαγωγήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§15Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διὰ τὸν ὀξὺν τόνον τὸν ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔδωσεν εἰς τὴν ἀπάντησίν του καὶ διὰ τὴν χρῆσιν φράσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι διόλου κοινοβουλευτικαί. Τοῦ ἔθεσα δύο συγκεκριμένα ἐρωτήματα. Νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποίαν κατάστασιν ἐνημερότητος εὑρίσκετο τὸ Ὑπουργεῖον του εἰς τὸ τέλος τῶν τριῶν τελευταίων μηνῶν ἀπὸ ἀπόψεως ἐγγράφων ἐνώπιον τοῦ ἰδίου καὶ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν πρὸς ὑπογραφήν. Ὁ κ. ὑπουργός, ἀπέφυγε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ ἐρώτημα καὶ ἔκαμεν ἀντὶ ἀπαντήσεως ἀπολογισμὸν τῆς γενικῆς του πολιτικῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ὁμιλῶν περὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως, περὶ πειραματικῶν σχολείων, περὶ νέων μεθόδων, καὶ περὶ ἐργασίας νυχθημερὸν καὶ ἄλλα. Ὅλα αὐτὰ δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ θέμα ποὺ ἔθιξα ἐγώ. Ὁ κ. ὑπουργός, ἠθέλησε νὰ μὲ φέρῃ εἰς δυσχερῆ θέσιν ζητῶν νὰ κατονομάσω τὸν ὑπουργὸν μὲ τὸν ὁποῖον εἶχον κάμει τὴν συνομιλίαν καὶ ὁ ὁποῖος μοῦ ἐξέφρασε τὴν ἀγανάκτησίν του διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Γνωρίζει, ὅτι δὲν δύναμαι καίτοι εὑρισκόμενον εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν νὰ τὸν ὀνομάσω, ἐὰν προηγουμένως δὲν λάβω τὴν ἄδειάν του, διότι ἐπρόκειτο περὶ ἰδιωτικῆς συνομιλίας. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἔθεσα καὶ ἕνα ἄλλο ἐρώτημα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Τὸν ἠρώτησα ἂν τὸ θέμα τῆς καθυστερήσεως τῶν ὑπογραφῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον παρατηρήσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐὰν εὑρίσκεται εἰς οἱανδήποτε σχέσιν μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας κ. Καρμίρη. Εἶναι γνωστόν. ὅτι εἷς ἐκ τῶν λόγων ποὺ ὡδήγησεν εἰς παραίτησιν τὸν Γενικὸν Γραμματέα ἦτο ἡ ἀδυναμία τοῦ Ὑπουργείου νὰ προχωρήσῃ λόγῳ συστηματικῆς καθυστερήσεως τῶν ἐγγράφων εἰς τὸ Ὑπουργικὸν γραφεῖον. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐζήτησε νὰ τοῦ ἀναφέρω συγκεκριμένα παραδείγματα καθυστερήσεως ὑπογραφῶν. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ βουλευτὴς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, πλὴν τῶν ὀλίγων οἱ ὁποῖοι ἔσπευσαν νὰ τὸν χειροκροτήσουν ποὺ νὰ μὴ ἔχῃ πεῖραν τοῦ πράγματος. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ μνημονεύσω κἄτι τὸ ὁποῖον δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ κάμω. Ἐγὼ ὁ ἴδιος, κ. Ὑπουργέ, προσωπικῶς, παρέστη ἀνάγκη νὰ σᾶς ἴδω πεντάκις διὰ νὰ σᾶς πείσω νὰ ὑπογράψητε διορισμὸν ἀμίσθου Ὑφηγητοῦ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν τοῦ ὁποίου ἡ καθυστέρησις δὲν εἶχε κανένα ἀπολύτως λόγον. Κύριε Ὑπουργέ, ἠδύνασθο νὰ ἐπικαλεσθῆτε ὡς δικαιολογίαν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ἔχει τεράστιον ὄγκον ἐργασίας, διότι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας ὑπάγεται τὸ ἥμισυ περίπου τοῦ δημοσιοϋπαλληλικοῦ κόσμου καὶ ὅτι δὲν ἔχετε καιρόν. Τότε θὰ σᾶς ἔλεγον, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἕνα πρόβλημα τὸ ὁποῖον χρῄζει ἀντιμετωπίσεως. Γνωρίζω τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν διότι συνέπεσε νὰ διατελέσω καὶ ἐγὼ ὑπουργὸς ἐπί τι διάστημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό. Ὅταν εἰς αὐτὰ τὰ συγκεκριμένα σεῖς ἀπαντᾶτε διὰ φράσεων ὅπως «αἰσχίστη δημοκοπία», ἐπιδεινώνετε τὴν τύχην σας. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε πρὸς ἐμὲ μὲ αὐτὴν τὴν φρασεολογίαν, διότι οὐδέποτε ἐσυνήθισα νὰ μετέρχωμαι μεθόδους δημοκοπίας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ τὸ γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἰς τὸν χῶρον αὐτόν, εὑρίσκομαι ἀπὸ τὸ 1946 καὶ μὲ γνωρίζουν ὅλοι οἱ συνάδελφοι. Οὐδέποτε εἶπον κἄτι, ἐὰν αὐτὸ δὲν ἐστηρίζετο ἐπὶ δεδομένων καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε ἕνα οἱονδήποτε περιστατικόν, κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ ἔδωσα εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας μὴ ἀκριβεῖς. Τίποτε δὲν δικαιολογεῖ τὴν σημερινήν σας ὀργήν. Καὶ καταλήγων ἕνα ἔχω νὰ προσθέσω, ὅτι αὐτὸς ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον ἐχρησιμοποιήσατε σήμερον ἀπαντῶντες εἰς τὰς κατηγορίας ἕνα μόνον ἀποδεικνύει: τὸ πλέγμα ἐνοχῆς ἀπὸ τὸ ὁποῖον κατέχεσθε δι’ ὅσα βάσιμα κατηγγέλθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐναντίον σας.

§16Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας). Ὁ κ. Μαῦρος ἠθέλησε νὰ ἐπικαλεσθῶ ὡρισμένα σημεῖα τὰ ὁποῖα ἀφίστανται τῆς πραγματικότητος τὴν ὁποίαν εἶπε προχθὲς τὸ βράδυ ὅταν εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπογράφω κανένα ἀπολύτως ἔγγραφον καὶ ἠθέλησε νὰ φέρῃ ὡς παράδειγμα τὴν μὴ προώθησιν τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς ἀμίσθου Ὑφηγητοῦ. Γνωρίζει, ὁ κ. Μαῦρος, καὶ δι’ αὐτὸ μοῦ κάμνει κατάπληξιν καὶ ἐντύπωσιν, ὅτι ὑπῆρχε διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἁρμοδίας διευθύνσεως τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ τῆς Νομικῆς Σχολῆς, ἡ ὁποία ἠρνεῖτο ἐπιμόνως νὰ στείλῃ τὰ πρακτικὰ ὡς ὤφειλε καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ ἐγένετο ὁ διορισμός. Δὲν ἠδύνατο νὰ προχωρήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον λόγῳ τῆς ἀρνήσεως ταύτης τῆς Νομικῆς Σχολῆς. Τὸ Ὑπουργεῖον εἶχε πρὸς τοῦτο σύμφωνον καὶ τὸ νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους καὶ τῶν λοιπῶν παραγόντων. Ὑποχρεοῦται ἡ Νομικὴ Σχολὴ εἰς περίπτωσιν ἐκλογῆς ὑφηγητῶν, ἐφ’ ὅσον ζητοῦνται νὰ ἀποστέλλωνται τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς διὰ νὰ εἶναι ἐν γνώσει ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, ἡ ὁποία θὰ εἰσηγηθῇ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ λυποῦμαι βαθύτατα, διότι καὶ μετὰ τὴν πρόκλησίν μου, δὲν ἠθέλησε ὁ κ. Μαῦρος νὰ ἀναφέρῃ, οὔτε ἓν συγκεκριμμένον στοιχεῖον, οὔτε τὸν συνάδελφον ἐκ τῆς Κυβερνήσεως. Φοβοῦμαι, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε διὰ τῆς περικοπῆς τῆς ἀγορεύσεώς του, ὁ κ. Μαῦρος, μὲ ἐσυκοφάντησεν ἐν γνώσει του, διὰ νὰ κάμῃ δημοκοπικὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, ἐπικαλεσθεὶς βαρυτάτας καὶ ψευδεῖς κατηγορίας.

§17Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ δηλώσῃ, τὶς λόγος τὸν ἠνάγκασε νὰ θίξῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετώπισε τὸ Ὑπουργεῖον τὴν εἴσοδον μαθητῶν εἰς τὰ Πειραματικὰ Σχολεῖα τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἔχει λήξει τὸ θέμα καὶ μποροῦμε νὰ προχωρήσωμεν.

§19Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Ὑπ. Παιδείας). Ἀνέφερα ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ παραδείγματα τῆς ἀντικειμενικότητος μὲ τὴν ὁποίαν κυβερνᾶται τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας. Ἀνέφερα τὸ χαρακτηριστικόν, διότι σεῖς, προσωπικῶς, τὸ ἐγνωρίζατε. Καὶ ἠσχολήθητε μὲ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, διότι εἴχατε ὑποψήφιον καὶ τὸ παιδί σας. Καὶ γνωρίζετε, ὅτι κἄποιος γονεὺς προσέφυγε εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας διὰ νὰ ρίψῃ τὴν ἀπόφασιν τὴν ἰδικήν μου. Καὶ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, ὄχι μόνον δὲν ἔρριψε τὴν ἀπόφασίν μου, ἀλλὰ ἐξικνεῖται εἰς ὕμνους διὰ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, τὴν ὁποίαν χαρακτηρίζει ὡς παράδειγμα ἀντικειμενικότητος εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν κοινῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ποὺ ἀπὸ τὴν ἀπειρίαν τῶν περιπτώσεων, ἀνέφερα μόνον αὐτήν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πρίφτης, ἔχει τὸν λόγον.

§21Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ προχθεσινὰ πρακτικά. Οὐδαμοῦ διεπίστωσα τὴν συμφωνίαν τῶν Κομμάτων, περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσατε προηγουμένως, ὅτι αἱ ἐπερωτήσεις θὰ συζητηθοῦν καὶ θὰ ὁμιλήσῃ ἀνὰ εἷς ἐκ τῶν ἐπερωτώντων.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κωστῆ, δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐζητήσατε προηγουμένως τὸν λόγον.

§23Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ προηγουμένως θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὶ συνεφωνήθη (ἀναγινώσκει ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς ΞΖ)22.2.61 συνεδριάσεως, ἀγόρευσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς). Ἰδοὺ ἡ συμφωνία.

§25Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ αὐτὸ κατὰ τὴν γνώμη σας, ἀποτελεῖ συμφωνίαν;

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπα, κ. συνάδελφε, ὅτι ἔτσι συνεφωνήθη.

§27Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν μεταβολὴν τῆς σειρᾶς τῶν ρητόρων. Προχθές, ὅτε ὡμίλει ὁ κ. Μαῦρος, ἠρώτησα τὸν κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην προεδρεύοντα, κ. Μπατρῖνον, ποῖος θὰ ὁμιλήσῃ μετὰ τὸν κ. Μαῦρον καὶ ὁ Προεδρεύων μοῦ εἶπεν, ὅτι ἦτο ἡ σειρά μου. Τοῦ ἀνέφερα, ὅτι θὰ ἔλειπα ἐπ’ ὀλίγον ἀπὸ τὴν αἴθουσαν καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἀμέσως ἑπόμενος καὶ κατόπιν νὰ ὁμιλήσω ἐγώ. Ἐπίσης ἐμείναμεν σύμφωνοι, ὅτι ἐὰν δὲν ἐξηκολούθει ἡ συζήτησις, ἐγὼ θὰ ἤμην ὁ πρῶτος ὁμιλητὴς εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ἡ ἄποψις, ὅτι μετὰ τοῦ κ. Μαύρου ὑπεβάλαμεν τὴν ἐπερώτησιν, ὅταν ἀνήκομεν καὶ οἱ δύο εἰς τὴν Νέαν Πολιτικὴν Κίνησιν. Τώρα ὁ κ. Μαῦρος, ἀνήκει εἰς ἄλλο κόμμα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, τὸ προεδρεῖον δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ εὐνοῇ ἢ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον. Ἐδῶ ἐγένετο μία συμφωνία καὶ ἀπεφασίσθη, ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ ἕνας ἐξ ἑκάστης ἐκ τῶν συζητουμένων ἐπερωτήσεων. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαντληθῇ καὶ ἡ σειρὰ τῶν ἑπτὰ ὑποβαλόντων τὴν ὑπ’ ἀριθ. 14 ἐπερώτησιν, τὸ Προεδρεῖον δὲν πρόκειται νὰ μὴ συμφωνήσῃ.

§29Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρόεδρος Βουλῆς). Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ φέρω τὴν εὐθύνη αὐτῆς τῆς διαδικασίας, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀπόφασις ἢ μᾶλλον ἡ πρόσκλησις ποῦ ἔκαμα πρὸς τὸν κ. Ἠλιοῦ νὰ ὁμιλήσῃ διὰ νὰ συζητηθῇ καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 40 ἐπερώτησις, ἦτο συνάρτησις τῆς εὐχῆς, ἡ ὁποία πανταχόθεν ἐξεδηλώθη, ὅπως ἡ συζητουμένη ἐπερώτησις περατωθῇ ἐντὸς δύο, τριῶν ἢ τεσσάρων συνεδριάσεων. Καὶ εἴπομεν, ὅτι διὰ νὰ συζητηθοῦν ὅλαι αἱ ἐπερωτήσεις ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ ἀπὸ κἄθε ἐπερώτησιν εἷς ἐπερωτῶν καὶ πάλιν νὰ ἐπανέλθωμεν καὶ ὁμιλήσῃ καὶ ἕτερος ἐκ τῶν ἐπερωτώντων, ἕως ὅτου ἐξαντληθῇ ὁ πίναξ ἐξ ὅλων τῶν ἐπερωτήσεων καὶ ὅλων τῶν ἐπερωτώντων καὶ ἡ ὄρεξις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ λάβουν τὸν λόγον. Ἐὰν ἐπεμέναμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι γίνεται συζήτησις, χωρὶς νὰ ὁμιλοῦν ἐπερωτῶντες καὶ ἀπὸ τὰς ἄλλας ἐπερωτήσεις, κατὰ ποῖον τρόπον γίνεται ἡ συζήτησις; Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ δι’ αὐτὸ εἴπομεν νὰ ὁμιλήσῃ ἀνὰ εἷς βουλευτὴς ἀπὸ κἄθε ἐπερώτησιν καὶ μετὰ ὅσοι θέλουν, νὰ λάβουν τὸν λόγον. Οὐδεὶς θὰ ἐμποδισθῇ νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Τώρα, ἐὰν θέλετε νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ ἑπτὰ τῆς πρώτης ἐπερωτήσεως, ἀντιλαμβάνεσθε ποῦ ὁδηγούμεθα. Πότε θὰ τελειώσῃ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἐπερώτησις, ἢ μᾶλλον ὅλαι αἱ συναφεῖς ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποβληθῆ; Τὸ Προεδρεῖον δὲν ἔχει κανένα λόγον —χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἐκφράσω ἐχθρικὰ αἰσθήματα διὰ τὸν κ. Ἠλιοῦ ἢ τὸν κ. Πρίφτην— νὰ προτιμᾷ τὸν κ. Ἠλιοῦ ἢ τὸν κ. Πρίφτην, ἀπὸ τὸν κ. Κωστῆν ἢ τὸν κ. Τούμπαν. Ἀλλ’ ἐδικονομήσαμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διὰ νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὴν εὐχὴν αὐτὴν τοῦ Σώματος νὰ τελειώσῃ τὸ ταχύτερον ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως.

§30Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Εἴχομεν δηλώσει, κ. Πρόεδρε, ἡμεῖς οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἐπερώτησιν, ὅτι διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὴν συζήτησιν, δὲν θὰ ὁμιλήσωμεν ἅπαντες, πλὴν ἐλαχίστων. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν κατ’ οὐδεμίαν Κοινοβουλευτικὴν συνέχειαν καὶ συνέπειαν ἡ συζήτησις νὰ σημαίνῃ, ὅτι παίρνομεν ἀπὸ τὸν ἕνα τῶν ἀρχικῶς καταθεσάντων τὴν ἐπερώτησιν, διὰ νὰ συζητηθῇ τοῦ ἄλλου. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις κατὰ τὴν σειράν, παραιτουμένων τῶν ἄλλων. Νὰ ἀναπτύξῃ ὁ κ. Ζίγδης καὶ ὁ κ. Κωστῆς καὶ κατόπιν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§31Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν. Ἀπὸ μὲν ἀπόψεως Κανονισμοῦ, ἐὰν ἄλλο τι δὲν συνεφωνεῖτο, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι τῆς πρώτης ἐπερωτήσεως, εἴτε ἀνήκουν εἰς τὸ Δημοκρατικὸν Κέντρον, εἴτε ἔπαυσαν νὰ ἀνήκουν εἰς τὸν ἴδιον σχηματισμόν, ἔχουν τὴν προτεραιότητα. Ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος, ὅτι βεβαίως διὰ τὴν πληρεστέραν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος, ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξετασθῇ πληρέστερον τὸ ζήτημα, ὀρθὸν θὰ ἦτο, ὅπως παρεμβάλλωνται ρήτορες τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὀρθὸν θὰ ἦτο......

§32Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἔγινε ποτέ.

§33Η. ΗΛΙΟΥ. ... ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶναι γνωστόν, ὅτι διαφέρει ἡ πολιτικὴ τοποθέτησις, καὶ ἑπομένως καὶ ἡ ἐπισήμανσις τῶν αἰτιῶν τῆς τοιαύτης καταστάσεως, ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ γίνῃ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, καὶ εἶναι κἄτι τι τὸ ὁποῖον δράττομαι τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ φέρω ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου καὶ πέραν τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐδῶ ὑπῆρξεν ἡ συμφωνία ἡ σιωπηρὰ διὰ τῆς φυγῆς τῶν κυρίων ἐπερωτώντων, ὅταν παρῆλθεν ἡ ὥρα. Ὑπάρχουν βουλευταί, ἔχοντες τὴν ἀξίωσιν νὰ ὁμιλοῦν 6–8, ἐὰν ἔλθῃ ἡ ὥρα 11 ἐξαφανίζονται, δίδεται ὁ λόγος εἰς τοὺς ἄλλους, ἐλλείψει ἀντιρρήσεως, διεξάγεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ συζήτησις καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, ἐπειδὴ διεκόπη μὲ ὅλα ταῦτα ἡ συνεδρίασις καὶ ἔχομεν πάλιν τὴν εὐκταίαν ὥραν 7–9, διεκδικεῖται πάλι ἡ σειρά, ἐκ τῆς ὁποίας ὑπῆρξε παραίτησις. Διότι, εἴτε ἀπουσία, εἴτε σιωπηρά, εἴτε ρητὴ συναίνεσις εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Προέδρου, ἀποτελεῖ ἀλλαγὴν τῆς σειρᾶς κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἡ μὲν ἀπουσία ἀποτελεῖ λόγον διαγραφῆς, ἡ δὲ ρητὴ ἢ σιωπηρὰ συγκατάθεσις εἰς ὅ,τι προτείνει ὁ Πρόεδρος, ἀποτελεῖ ἀπόφασιν, ἄλλην δικονομήσεως τῆς συζητήσεως.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀντίρρησις, τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ τηρήσῃ τὴν τάξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 14 καὶ ὁ κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον.

§35Η. ΗΛΙΟΥ. Διατί, κ. Πρόεδρε;

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ τοιαύτη ἀντίρρησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθιερωθῇ ἄλλη τακτική.

§37Η. ΗΛΙΟΥ. Ὑπάρχει μία συμφωνία, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀθετεῖτε;

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσεπάθησα νὰ πείσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὅτι οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα, ἀλλὰ δὲν ἐπείσθη οὐδείς.

§39Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον θὰ μᾶς βγάλετε, ἐὰν γενικευθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἡμεῖς τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα διαρκῶς μειονεκτικοί, ὡς ἀκροαταί, ὁπότε λύεται τὸ πρόβλημα.

§40Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Μίαν παρατήρησιν, κ. Πρόεδρε.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ σᾶς ἐπιτρέπω, ἀλλὰ ὅταν εἶναι εἰς τὸ βῆμα ἄλλος συνάδελφος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορῆται διαρκῶς τὸ Προεδρεῖον, ὅτι εὐνοεῖ τοὺς μὲν καὶ δὲν εὐνοεῖ τοὺς ἄλλους. Τὸ Προεδρεῖον, ἐνόμισεν, ὅτι ὑπῆρχε μία συμφωνία καὶ ἠθέλησε νὰ τὴν τηρήσῃ, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει διαφωνία, ἐγὼ θὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν σειράν.

§42Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει σχετικὴ ἐπερώτησίς μου, ἡ ὁποία ἔχει κατατεθῆ πρὸ πολλῶν μηνῶν. Θὰ παρακαλέσω νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν σημερινὴν ἐπερώτησιν. Νομίζω δέ, ὅτι ἡ σειρὰ ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ ἐν προκειμένῳ, εἶναι, ἐφ’ ὅσον συμφωνία πλήρης δὲν ὑπάρχει, ἢ ἀνετράπει ἡ συμφωνία ἡ ὁποία ἐγένετο προχθές, ἡ σειρὰ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἑξῆς: Μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τοῦ καταλόγου τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπογράψει τὴν μίαν ἐπερώτησιν, πρέπει νὰ λάβουν τὸν λόγον οἱ καταθέσαντες ἐπερωτήσεις συναφεῖς καὶ ἡ σειρὰ προτεραιότητος θὰ καθορισθῇ βάσει τῆς χρονολογίας ποὺ ὑπεβλήθη ἡ ἐπερώτησις. Συνεπῶς, θὰ παρεκάλουν τὸ Προεδρεῖον, ἡ ἐπερώτησίς μου νὰ λάβῃ τὴν σειράν της.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἴδωμεν τὴν ἐπερώτησίν σας, κ. Χούτα.

§44Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐλήφθη, κ. Πρόεδρε, μία ἀπόφασις. Νομίζω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον, εἶναι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, ἐὰν δὲν δεχθῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ ἀποτελεῖ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐντεῦθεν, ἤκουσα μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, ἐκεῖθεν πάλιν μομφήν, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Μὲ ἀναγκάζετε νὰ εἴπω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον, παρ’ ὅλα ὅσα λέγονται, τηρεῖ τὸν Κανονισμόν.

§46Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀμφισβητήσω αὐτό. Προχθές, κατὰ τὴν λῆξιν τῆς συνεδριάσεως, ἢ μᾶλλον ὀλίγα λεπτὰ πρὸ τῆς λήξεως, πολλοὶ ἐκ τῶν συναδέλφων ἐπερωτώντων τῆς ὑπ’ ἀριθ. 16, ἦσαν παρόντες. Θέτω τὸ ἐρώτημα. Διατὶ σεῖς καλέσατε ἐπὶ τοῦ βήματος τὸν συνάδελφον κ. Ἠλιοῦ; Εἶναι ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα, καὶ ἐὰν ἐπ’ αὐτοῦ ἐδίδετο ἡ ὀρθὴ λύσις, δὲν θὰ ἐγένετο ἡ συζήτησις.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπον αὐτό, νὰ ἀναγνώσω καὶ τὰ πρακτικά.

§48Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Καὶ διατὶ δὲν διεμαρτυρήθη οὐδεὶς ἐκ τῶν συναδέλφων τῶν παρόντων;

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ διαφωνία, πῶς θέλετε ἐγὼ νὰ ἐφαρμόσω συμφωνίαν, κατόπιν τῆς διαφωνίας, ἡ ὁποία ὑφίσταται τώρα;

§50Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θέλω νὰ ἐκφράσω τὴν ἔκπληξίν μου καὶ τὴν πικρίαν διὰ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ ἡ ὁποία ἀπηυθύνετο πάντως πρὸς ἐμέ, διότι θὰ ξεύρῃ ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι δὲν εἶμαι ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἀπὸ τὰς 6 ἕως τὰς 8 καὶ οὔτε ἀγορεύω 6–8. Ἑπομένως, ἀλλοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ στρέψῃ τὴν μομφὴν αὐτήν. Ἐγὼ ἀπεχώρησα τῆς αἰθούσης, μὲ τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐπανέλθω εἰς τὰ 10.30′ καὶ ὅταν ἐπανῆλθον, εἶχε διακοπῆ ἡ συνεδρίασις.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, ἡ συνεδρίασις διήρκησε μέχρι τὰς 11.40′.

§52Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι, ἀκριβῶς. Πάντως συνεφωνήθη μὲ τὸν κ. Μπατρῖνον, ὅτι ἦτο ἡ σειρά μου. Δὲν ὑπάρχει ἀθέτησις συμφωνίας, διότι οἱ συνυπογράψαντες τὴν ἐπερώτησιν, ὅπως ἐδήλωσαν ὅλοι, παραιτοῦνται, ἐκτὸς τοῦ κ. Κωστῆ, ὁ ὁποῖος θὰ κάνῃ καὶ αὐτὸς ὡρισμένας παρατηρήσεις, ἀλλὰ ἀθέτησις συμφωνίας δὲν ὑπῆρξεν. Ὑπῆρξε μία προσπάθεια εἰσαγωγῆς καινῶν δαιμονίων κατὰ τὴν διαδικασίαν τῆς ἐπερωτήσεως, καὶ μένω, ὁμολογῶ, κατάπληκτος, βλέπων, ὅτι τὰ καινὰ αὐτὰ δαιμόνια εἰσήγαγεν, οὐδεὶς ἄλλος, ἀλλὰ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὄχι ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον εἶναι ἑνιαῖον, κ. Ζίγδη.

§54Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ κάμω τὴν διαστολήν, διότι ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ροδόπουλος, διὰ πρώτην φορὰν ἀκούονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν ὁποίαν διοικεῖ ἀπὸ 10 ἐτῶν. Κύριοι, εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα. Οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἐπερώτησιν, ἀρχικῶς ἐνόμισαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ φέρουν ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπὸ τὰ βασικώτερα διὰ τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους καὶ τὸ ὁποῖον συζητεῖται, βεβαίως καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ τύπου, συζητεῖται εἰς ἐπιστημονικὰς συγκεντρώσεις, συζητεῖται ἀπὸ πάντας, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πολιτικὴ μας ἡ συντεταγμένη δὲν ἔχει λάβει τὴν προσήκουσαν θέσιν, οὔτε ἔχει τὴν ἀπόλυτον συνειδητοποίησιν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἡ φύσις του. Κύριοι, εἴμεθα τὸ Κράτος τὸ μοναδικὸν ἐν τῇ ὑφηλίῳ, θὰ ἔλεγον, ὅπου ὁ ὑδροκεφαλισμὸς τῆς Πρωτευούσης, ἔφθασε εἰς σημεῖον ἀπίθανον. Ἡ σύγχρονος Ἑλλὰς ἀποτελεῖται ἀπὸ μίαν κεφαλὴν ὑπερεξογκωμένην καὶ ἀπὸ ἕνα σῶμα, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ προόδῳ γίνεται περισσότερον καὶ περισσότερον ἀτροφικόν. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἔκφρασις, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι αἱ Ἀθῆναι, καὶ θὰ συνεπλήρωνα, αἱ Ἀθῆναι εἶναι τὸ μεταξὺ τῶν πλατειῶν Συντάγματος καὶ Ὁμονοίας τμῆμα τῆς πόλεως. Κύριοι, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσω τὴν περιγραφὴν τοῦ ὑδροκεφαλισμοῦ αὐτοῦ, διότι ὁ προλαλήσας συνάδελφος ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον του ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ καὶ διότι τὰ στοιχεῖα εἶναι γνωστά. Παρενθετικῶς θὰ ἀναφέρω ὡρισμένα σημεῖα. Ἡ διόγκωσις τοῦ πληθυσμοῦ τῶν Ἀθηνῶν ἡ παθολογική, ἀρχίζει μετὰ τὴν καταστροφὴν τοῦ 1922 καὶ ἐπεκτείνεται μετὰ τὴν δευτέραν καταστροφὴν τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου καὶ τοῦ ἀνταρτοπολέμου. Ἔτσι αἱ Ἀθῆναι μεταξὺ τοῦ 1940–61, ἔχουν διόγκωσιν τοῦ πληθυσμοῦ κατὰ 22%, ἐνῷ ὅλη ἡ ἄλλη Ἑλλὰς ἔχει πέσει ἀπὸ ἀπόψεως πληθυσμοῦ. Ἔτσι ἔχομεν μία πυκνότητα πληθυσμοῦ 49 κατὰ 2 χ)τρα εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἐνῷ εἰς τὰς Ἀθήνας ἔχομεν 409. Ἡ συγκέντρωσις τοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ παρακολουθεῖται ἀπὸ συγκέντρωσιν ὁλοκλήρου τῆς δημοσίας τῆς ἐκπολιτιστικῆς καὶ τῆς καλλιτεχνικῆς ζωῆς. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τὸ 1959 καθ’ ὑπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, διανέμεται ὡς ἑξῆς: 42% Πρωτεύουσα, ἐπαρχία......

§55Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα;

§56Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι ὑπολογισμοὶ τοῦ Ὑπουργείου. Τοὺς ἔχω ἀπὸ ἐφημερίδα, ἡ ὁποία μοῦ τοὺς παρεχώρησε. Ἐπὶ τοῦ θέματός μας, τὰ στοιχεῖα τὰ ἐπίσημα εἶναι ἐλάχιστα. Τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα θὰ ὑποχρεωθῶ νὰ ἀναφέρω, εἶναι ἐν πολλοῖς στοιχεῖα, καθ’ ὑπολογισμούς. Θὰ ἤμην εὐτυχής, κ. Ὑπουργέ, διότι τὰ στοιχεῖα αὐτὰ δὲν τὰ ἀναφέρω δι’ ἐπίκρισιν, θὰ ἤμην εὐτυχής, ἂν δώσετε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὰ πραγματικὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ ἔχωμεν μίαν πραγματικὴν ἀντίληψιν τοῦ φαινομένου.

§57Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἠμπορεῖτε νὰ ἀναφέρετε φυσικά, ὅσα στοιχεῖα νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ἀναφέρετε, ἀλλὰ μὴ ζητῆτε νὰ υἱοθετῇ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀναφέρετε σεῖς. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖτε περὶ στοιχείων τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, πρέπει νὰ εἶσθε εἰς θέσιν νὰ ἀποδείξητε, ὅτι πρόκειται περὶ ἐπισήμων στοιχείων τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ σᾶς λέγω, ὅτι τοιαῦτα στοιχεῖα περὶ τῆς κατανομῆς τοῦ εἰσοδήματος, μεταξὺ τῆς περιοχῆς τῆς Πρωτευούσης καὶ τῆς ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος, δὲν ὑπάρχουν ἐπίσημα. Εἶπον δὲ ὁ ἴδιος προχθές, ὅτι ἔχει ἀρχίσει ἡ συλλογὴ στοιχείων.

§58Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὴ δυσανασχετῆτε. Ἴσως, ἡ διατύπωσις τὴν ὁποίαν ἔκαμα, νὰ ἦτο ἀτυχής. Μοῦ ἐδόθησαν ὡς στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί. Ἀλλὰ τέλος πάντων, δὲν εἶναι καὶ ἀριθμοὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀξίζει νὰ γίνῃ ἐκτεταμένη συζήτησις. Εἶναι πάντως ἐνδεικτικοί, καὶ εἶναι ἀριθμοὶ οἱ ὁποῖοι καὶ ἀπὸ ἄλλα στοιχεῖα φαίνεται, ὅτι ἀντιπροσωπεύουν τὴν κατάστασιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠμφισβητήθησαν εἶναι, ὅτι 63% τῶν βιομηχανιῶν εἶναι συγκεντρωμέναι εἰς τὰς Ἀθήνας. Ὅτι τὸ 41% τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἶναι εἰς τὰς Ἀθήνας. Ὅτι τὸ 61,3% τοῦ ἰατρικοῦ καὶ ὑγειονομικοῦ προσωπικοῦ, παραμένει εἰς τὰς Ἀθήνας. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι ὅλα σχεδὸν τὰ ἀνώτατα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα εὑρίσκονται συγκεντρωμένα εἰς τὰς Ἀθήνας. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι ὅλα τὰ σοβαρώτερα ἱδρύματα δημοσίου δικαίου εὑρίσκονται εἰς τὰς Ἀθήνας. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι σχεδὸν τὸ σύνολον τῶν πολιτιστικῶν ἐκδηλώσεων τῆς Ἑλλάδος λαμβάνουν χώραν εἰς τὰς Ἀθήνας. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι αἱ Ἀθῆναι εἶναι ἡ μόνη πόλις τῆς Ἑλλάδος, ὅπου συγκεντροῦται ἡ καλλιτεχνικὴ ζωὴ καὶ ἡ ψυχαγωγία. Κύριοι, μὲ τὴν συρροὴν τοῦ πληθυσμοῦ, μὲ τὸν ὑπερσυγκεντρωτισμὸν τῆς κρατικῆς μηχανῆς, μὲ τὸ περίεργον δημοσιονομικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀκολουθοῦμεν, δηλαδή, μὲ προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει τὸ σύνολον τῶν δημοσίων ἐκδηλώσεων τῆς ζωῆς μας, ὅπως δὲν συμβαίνει εἰς οὐδεμίαν ἄλλην χώραν, ἐδημιουργήθη εἰς τὴν Πρωτεύουσαν τῆς χώρας, ἕνας τεράστιος μαγνήτης, ἕνας πόλος ἕλξεως, ὁ ὁποῖος συγκεντρώνει, ὄχι μόνον ὅ,τι εἴδη συγκεντρώνει, ἀλλὰ καὶ τὴν ἰκμάδα τῆς ἐπαρχίας. Εἶναι φυσικόν, ὅτι ὅταν δημιουργοῦνται τοιαῦται συγκεντρώσεις ἀστικοῦ πληθυσμοῦ, κρατικοῦ μηχανισμοῦ, πολιτιστικοῦ ὀργανισμοῦ, ὑγειονομικαὶ διευκολύνσεις, εἶναι φυσικόν, ὅτι καὶ τὸ κεφάλαιον εὑρίσκει καλλιτέραν ἀπόδοσιν ἐντὸς τῆς περιφερείας αὐτῆς, καὶ ὁ ἐργάτης πρὸς τὴν περιφέρειαν αὐτὴν θὰ ἔλθῃ, φεύγων ἀπὸ τὰς ἄλλας περιφερείας, αἱ ὁποῖαι δὲν συγκεντρώνουν τὰ προσόντα αὐτά. Καὶ ὁ ἐπαρχιώτης, ὁ ὁποῖος ἀπέκτησε μίαν εὐχέρειαν οἰκονομικὴν, εἰς τὰς Ἀθήνας θὰ θεωρήσῃ, ὅτι πρέπει νὰ περάσῃ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ζωῆς του. Καὶ ὁ δημόσιος ὑπάλληλος, ἀφοῦ σταδιοδρομήσῃ κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν ἐπαρχίαν, πρὸς τὸ κέντρον ἀποβλέπει. Δημιουργεῖται οὕτως, ἕνα πολλαπλασιαστικὸν φαινόμενον, δημιουργεῖται μία τρομακτικὴ δύναμις ἕλξεως, ἡ ὁποία παρασύρει τὰ πάντα ἀπὸ τὴν περιφέρειαν εἰς τὸ κέντρον. Εἶναι, δηλαδή, ἕνας αὐτοδύναμος μηχανισμός, ὁ ὁποῖος σὺν τῷ χρόνῳ, ἀντὶ νὰ μειοῦται, ἀποκτᾷ ἐξ ἑαυτοῦ μίαν ἐπιτάχυνσιν. Ἄν συνεχισθῇ ἡ κατάστασις αὐτὴ, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου, ἐντὸς μιᾶς ἢ δύο δεκαετιῶν, θὰ ἔχωμεν φαινόμενα κατὰ τὰ ὁποῖα τὸ καρκίνωμα, ὅπως θὰ ἀποβῇ, τῆς Πρωτευούσης, θὰ ὑπάρξῃ μοιραῖον διὰ τὴν ζωὴν τοῦ ὅλου σώματος τοῦ Ἔθνους. Νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις. Δὲν εἶναι ἄλλως τε ἡ διαπίστωσις αὐτὴ αἰτίασις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐξ εὐθύνης της ἐδημιουργήθη ἡ κατάστασις. Νομίζω, ὅτι εὐκόλως δυνάμεθα νὰ συμφωνήσωμεν καὶ τὸ μόνον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει στάδιον συζητήσεως καὶ συμφωνίας εἶναι, εἰς τὸ ποῦ ὀφείλεται αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ πῶς δυνάμεθα νὰ ἀντιδράσωμεν ἐναντίον της, διότι, πράγματι, ἀποτελεῖ κίνδυνον διὰ τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους. Ἐπειδή, βεβαίως, εὑρισκόμεθα ἐπὶ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ τὸν τύπον τῆς ἐπερωτήσεως, ἔχομεν νὰ διατυπώσωμεν δύο ἐρωτήματα, πρὸς τὰ ὁποῖα ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαντήσῃ. Τὸ πρῶτον εἶναι, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐν τῇ ἐξουσίᾳ παρουσίας τῆς Κυβερνήσεως συνεχίσθη ἡ τάσις αὐτὴ κατὰ μεγαλύτερον ἢ μικρότερον ρυθμόν; Καὶ τὸ δεύτερον ἐρώτημα εἶναι, ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀνατρέψῃ τὸν ρυθμόν, διὰ νὰ τὸν μειώσῃ, ἂν μὴ νὰ τὸν ἀνατρέψῃ; Ὁ κ. Μαῦρος, προχθές, ὁμιλῶν, προσεπάθησε νὰ δώσῃ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἤκουσα νὰ ἀμφισβητηθοῦν, ὅτι κατὰ τὴν 6ετίαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι 8ετία, ἢ μᾶλλον 10ετία, ἔπρεπε νὰ εἶναι, τῆς ἐν τῇ ἐξουσίᾳ παρουσίας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὁ ρυθμὸς τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ὑδροκεφαλισμοῦ ἐνετάθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἰς τὰ στοιχεῖα αὐτὰ δὲν ἀπήντησε. Προσεπάθησεν, ὅμως, νὰ δώσῃ ἄλλα στοιχεῖα, διὰ νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἐντύπωσιν, τῆς ὁποίας ἐγώ, τοὐλάχιστον, τὴν φύσιν, δὲν ἀντελήφθην. Ὑπεστήριξε, πράγματι ὁ κ. Ὑπουργός, προχθές, ὅτι ἐμειώθη ἢ ἀκόμη περισσότερον ἀνεκόπη ἡ τάσις αὐτή, ὁ ρυθμὸς τῆς αὐξήσεως τοῦ ὑδροκεφαλισμοῦ; Διότι οἱ τέσσαρες δεῖκται τοὺς ὁποίους μᾶς ἀνέφερεν, ἐὰν πράγματι τοὺς ὑπεστήριξεν, εἶναι δεῖκται, οἱ ὁποῖοι δὲν σημαίνουν τίποτε σχεδόν. Πράγματι, ὡς δείκτας καὶ ἐκδήλωσιν καλύψεως τῆς διαφορᾶς μεταξὺ πρωτευούσης καὶ ὑπαίθρου, ἔφερε τοὺς ἑξῆς δείκτας: Τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀδειῶν ἱδρύσεως βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων, τὸν ἀριθμὸν κατασκευῆς δωματίων, τὸν ἀριθμὸν τῶν ραδιοφώνων καὶ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν τοῦ χωρίου. Ἀτυχῶς καὶ οἱ τέσσαρες δεῖκται του, δὲν εἶναι πειστικοί. Ὁ δείκτης τῆς ἱδρύσεως βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων δὲν λέγει τίποτε. Ἁπλῶς, σημαίνει ἔφεσιν τοῦ ἐπιχειρηματίου νὰ ἱδρύσῃ τὴν βιομηχανίαν. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ τὴν ἱδρύσῃ. Ἀλλὰ ὁ δείκτης αὐτὸς ἀφορᾷ μονάδας. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἱδρύθη ἕνα μικρὸν μηχανουργεῖον καὶ ἱδρύθη καὶ ἕνα τεράστιον ἐργοστάσιον, ἐμφανίζονται εἰς τὸν δείκτην ὡς ἕνα πρὸς ἕνα.

§59Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας δὲν ἔγινεν οὔτε ἕνα.

§60Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ δείκτης ποὺ μᾶς ἀνέφερε δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν. Θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀναφέρῃ δείκτας τῆς ἱπποδυνάμεως τῶν ἱδρυομένων ἐπιχειρήσεων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀδειῶν λειτουργίας. Καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἱπποδυνάμεως, ἔχω ἐδῶ μπροστά μου μίαν ἔκδοσιν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν. «Ἐπισκόπησις τῆς οἰκονομίας τῆς περιφερείας τῶν Ἀθηνῶν κατὰ τὸ 1959», Σεπτέμβριος τοῦ 1960, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρονται τὰ ἀκόλουθα. Εἰς τὰς Ἀθήνας τὸ 1958 ἡ ἱπποδύναμις τῶν ἱδρυθεισῶν καὶ ἐπεκταθεισῶν ἐπιχειρήσεων ἦτο 23.931 ἵπποι. Τὸ 1959, 29.253. Ἔχομεν μίαν αὔξησιν, δηλαδή, 22,2%. Εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα ἔχομεν, τὸ 1958, 50.342, τὸ 1959, 47.849. Μείωσις, ἑπομένως, 5%. Βλέπετε, ὅτι ἡ τάσις εἶναι ἐντελῶς ἀντίστροφος πρὸς ὅσα ὁ ἄλλος δείκτης ἐπεχείρησε νὰ ἐμφανίσῃ. Θὰ σᾶς δώσω, ὅμως, καὶ μερικὰ ἄλλα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ χρήσιμα. Αἱ ἐπενδύσεις εἰς τὴν βιομηχανίαν τὸ 1954–57, κατενεμήθησαν ὡς ἑξῆς: Κέντρον 65%, Ἐπαρχία 35%. Ἔχω καὶ τὸν ἀριθμὸν τῆς ἀξίας τῶν εἰσαχθέντων μηχανημάτων κατὰ τὸ 1957: Μηχανήματα νέα, ἐγκατασταθέντα εἰς τὴν πρωτεύουσαν, 244.000.000. Ἐπαρχία 83.000.000. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ ἀπόστασις ἀπὸ ἀπόψεως βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως μεταξὺ ἐπαρχίας καὶ κέντρου μειοῦται, νομίζω, ὅτι διέπραξεν ἕνα σοβαρὸν σφάλμα, διότι οἱ ἀριθμοὶ λέγουν τὸ ἐντελῶς ἀντίθετον. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν δεύτερον δείκτην, τὰς ἀδείας κατασκευῆς δωματίων, νομίζω, ὅτι ὅσα ἀνέφερεν ὁ κ. Μαῦρος εἶναι ἀρκετὰ καὶ δὲν χρειάζεται νὰ ἐπανέλθω. Τὴν αὔξησιν τῶν ραδιοφώνων τὴν ἀφήνω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὡς δείκτην ἀποφασιστικὸν τῆς μειώσεως τοῦ χάσματος μεταξὺ ἐπαρχίας καὶ πρωτευούσης! Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἠλεκτροφωτισθέντα χωρία, δὲν μᾶς ἔδωσεν ἀριθμοὺς καὶ δὲν μᾶς ἀνέφερε κανένα στοιχεῖον. Βεβαίως, οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον, ἐὰν μεταξὺ 1955–60 δὲν εἴχομεν μίαν σχετικὴν αὔξησιν.

§61Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνὰ κάτοικον, γνωρίζετε ποία εἶναι ἡ κατανάλωσις ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ τὰς Ἀθήνας; Δεκαπλασία.

§62Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὰ εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπανέλθω, κ. Πρόεδρε. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ φοβερὸν καὶ δείχνει πρὸς ποίαν κατεύθυνσιν πορευόμεθα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἀποφασιστικὸν δείκτην διὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, εἶναι ἡ κίνησις τοῦ εἰσοδήματος ἐκ τῆς Γεωργίας. Γνωρίζετε, ὅτι, μεταξὺ 1957 καὶ 1960, τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ηὐξήθη. Ἐν τούτοις, τὸ εἰσόδημα ἐκ τῆς Γεωργίας εἰς τρεχούσας τιμὰς ἐμειώθη, ἐμειώθη δὲ κυρίως τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα. Οἱ σχετικοὶ ἀριθμοί, ἔχουν ὡς ἑξῆς: Τὸ 1957 ἔχομεν γεωργικὸν εἰσόδημα εἰς τρεχούσας τιμὰς 23.793, τὸ 1960 δὲ 23.150, εἶναι ὑπολογισμός μου ὁ τελευταῖος ἀριθμός, διὰ νὰ μή, καὶ πάλιν, δυσαρεστηθῇ ὁ κ. ὑπουργός. Ἐὰν ἀναγάγωμεν τὰ ποσὰ αὐτὰ εἰς κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα, φθάνομεν εἰς τοὺς ἑξῆς ἀριθμούς: Τὸ 1957 δραχμαὶ 5.665, τὸ 1960, 5.270.

§63Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό, εἶναι ἀκόμη μικρότερον.

§64Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐὰν εἶναι ἀκόμη μικρότερον, τόσον τὸ χειρότερον. Ἐγὼ ἔχω παλαιὰ δημοσιευθέντα στοιχεῖα. Λόγῳ τῆς ἀκολουθουμένης τακτικῆς, δὲν γνωρίζει κανεὶς πότε εἶναι ἐπίσημα καὶ πότε ἀνεπίσημα, πότε τὸ Ὑπουργεῖον τὰ ἐγκρίνει ἢ τὰ ἀπορρίπτει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶναι στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν, δὲν ἠμφισβητήθησαν καί, ἑπομένως, ἀποτελοῦν μίαν πραγματικότητα, ἐπὶ τῆς ὁποίας δύναμαι νὰ στηρίξω τοὺς περαιτέρω ὑπολογισμούς μου, ἄνευ φόβου νὰ ἐπικριθῶ ὡς χρησιμοποιοῦν ἀβάσιμα στοιχεῖα. Ἡ ἐξέλιξις τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος εἶναι πολὺ χρήσιμος καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ περισσότερον, ἀλλὰ περιορίζομαι εἰς τοὺς ἑξῆς ἀριθμούς: Ἐὰν ὑπολογισθῇ ἡ ἀξία τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος τὸ 1955 εἰς 100, μὲ σταθερὰς τιμὰς τοῦ 1955, τὸ 1960 εἶναι μόνον 108. Δηλαδή, εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν πενταετίαν, αὐτὴν τὴν ἀσήμαντον αὔξησιν εἴχομεν τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, ἐν σχέσει μὲ τὸν ρυθμὸν τῆς αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἄλλων παραγωγικῶν τομέων. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὸ 1957 εἴχομεν 115 δείκτην, ἑπομένως ἔχομεν κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν μίαν σοβαρὰν ὑποχώρησιν. Νομίζω, ὅτι αὐτοὶ οἱ δεῖκται εἶναι ἀρκετοὶ νὰ πείσουν τοὺς πάντας, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν ἔχομεν μίαν ἐπίτασιν αὐτοῦ τοῦ μεγάλου κακοῦ τῆς διαφορᾶς, δηλαδὴ μεταξὺ πρωτευούσης καὶ ἐπαρχίας. Τὸ χάσμα εὐρύνεται, τὸ χάσμα γίνεται ἀπειλητικώτερον συνεχῶς. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις φέρῃ ἐπίσημα στοιχεῖα διὰ νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι συμβαίνει τὸ ἀντίθετον. Διὰ τοῦτο, λόγῳ τῆς ἐπιτάσεως τοῦ χάσματος, βλέπετε ὅλην τὴν ἀνησυχίαν τῆς ἐπαρχίας, αὐτὴν τὴν ἔφεσιν πρὸς μετανάστευσιν, αὐτὴν τὴν ἔφεσιν πρὸς ἐσωτερικὴν μετανάστευσιν, αὐτὴν τὴν ἀπόγνωσιν, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς ἀπέναντι ἡμῶν αὐτῶν, ἐὰν δὲν διαπιστοῦμεν καὶ ἀναφέρωμεν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διότι οὔτε ὁ πλέον θερμόαιμος κυβερνητικὸς βουλευτὴς εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχει μία λίαν ἀνησυχητικὴ ὑποχώρησις τοῦ ἠθικοῦ τοῦ λαοῦ μας εἰς τὰς ἐπαρχίας. Δὲν βλέπουν τὴν αὔριον, εἶναι ἕνα μεγάλον ἐρωτηματικόν, εἶναι ἕνα θολωμένον σύννεφον καὶ ἀνησυχοῦν καὶ ἀποκαρδιώνονται. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις, δὲν λέγω, ὅτι δὲν ἔχει συναίσθησιν τοῦ φαινομένου. Εἶπον, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν ἐπικρίνωμεν ὅτι τὸ ἐδημιούργησεν, ἐφ’ ὅσον τὸ φαινόμενον αὐτὸ ἔχει μίαν μακρὰν διαδρομὴν εἰς τὴν ἱστορίαν. Νομίζω, ὅμως, ἀπὸ ὅσα ἤκουσα καὶ ἀπὸ τὸν φίλτατον κ. Τσάτσον, ἀπαντῶντα εἰς δημοσιογραφικὴν ἀρθρογραφίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει συναίσθησιν τῆς φύσεως τοῦ θέματος καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι, λόγῳ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, ὑπῆρξεν ἐντελῶς ἀνίκανος νὰ προγραμματίσῃ πολιτικήν, πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ τεραστίου αὐτοῦ προβλήματος. Καὶ τοῦτο τὸ τελευταῖον ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ ὅσα εἶπε προχθὲς ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης καὶ ἀπὸ ὅσα ἀπήντησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, τόσον εἰς μίαν πρώτην του ἐπιστολὴν πρὸς τὴν ἐφημερίδα «Βῆμα», ὅσον καὶ εἰς μίαν δευτέραν εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθερίαν» τὸν Φεβρουάριον, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Κύριοι, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Μαῦρον, ὁ ὁποῖος ἠμφισβήτησεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μέτρα εἰδικῶς διὰ τὴν πλήρωσιν τοῦ χάσματος, τὶ εἶπεν; Δύο μέτρα ἐπεκαλέσθη. Τὸ ἕνα εἶναι ὁ περιφερειακὸς προγραμματισμὸς καὶ τὸ δεύτερον, ἡ δῆθεν ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας κατανομὴ τῶν μέχρι σήμερον πραγματοποιηθεισῶν ἐπενδύσεων. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμόν, εἶναι μέτρον τοῦ μέλλοντος, διότι ὁ ἴδιος ὡμολόγησεν, ὅτι οὐδὲν ἐγένετο ἀπὸ ἀπόψεως περιφερειακοῦ προγραμματισμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν κατανομὴν τῶν γενομένων ἤδη ἐπενδύσεων καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει ἀνταπάντησις, ἡ ὁποία δεικνύει, ὅτι αἱ γενόμεναι ἐπενδύσεις ἐγένοντο εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἐγένοντο διὰ χιλίους ἄλλους σκοπούς, οὐχὶ ὅμως, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ εἰδικὸν αὐτὸ θέμα. Καὶ ἂς ἐξετάσωμεν τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ πρῶτον μέτρον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔλαβεν, ὑπόσχεται ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ λάβῃ, ἔχει δὲ κἄποιον ἐνδιαφέρον τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, διότι ρίπτει καὶ ἕνα φῶς εἰς ὅσα ἐγένοντο εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἀποτελεῖ μίαν ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας. Γνωρίζετε, ὅτι βασικὴ ἐπίκρισίς μας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι ἤσκει οἰκονομικὴν πολιτικὴν ἄνευ προγράμματος. Ἡ ἐπίκρισις αὐτὴ ἔχει διατυπωθῆ ἐπανειλημμένως καὶ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἠμφισβήτησε. Προχθὲς ἦλθεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι, κύριοι, προγραμματισμὸν δὲν ἠσκήσαμεν, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκήσωμεν ἀμέσως, ἀφ’ ἧς ἀνελάβομεν τὴν ἐξουσίαν. Τὴν προεργασίαν τοῦ προγραμματισμοῦ τὴν ἀρχίσαμεν εἰς τὸ 1957, μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν προγραμματισμοῦ, εἰς τὸ 1959 ἐκάμαμεν τὸ σκαρίφημα τοῦ προσωρινοῦ προγράμματος καὶ εἰς τὸ 1960, πράγματι διετυπώσαμεν ἓν ὁριστικὸν πρόγραμμα. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω διὰ τὴν φύσιν τοῦ ὁριστικοῦ αὐτοῦ προγράμματος, διότι ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω ἤδη ὁμιλήσει. Πάντως, νομίζω, ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ κρατήσῃ ὑπὸ σημείωσιν τὴν ὁμιλίαν αὐτὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι μέχρι τοῦ 1960 ἡ κυβερνητικὴ πολιτικὴ ἠσκεῖτο ἄνευ προγράμματος εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε, λέγει δέ, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὰς ἐπενδύσεις —ἡ φράσις ὑπάρχει εἰς τὰ πρακτικὰ— «δὲν εἴχομεν πρόγραμμα ἕως τὸ 1960, τὶ νὰ κάμωμεν ἔργα; Δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ ἀναστείλωμεν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων μέχρι τοῦ σημείου ποὺ θὰ ἐγίνετο τὸ πρόγραμμα». Ὑπάρχει, ἑπομένως, αὐτὴ ἡ ὁμολογία, ἡ ὁποία ἀξίζει νὰ ὑπογραμμισθῇ, διότι ἀποτελεῖ πλήρη δικαίωσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ καταδίκην τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ καιρίου αὐτοῦ θέματος. Ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι εἶχε τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμὸν πάντοτε εἰς τὸν νοῦν της καὶ ὅτι ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἐμπρὸς θὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐφαρμογήν, διότι βεβαίως, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρόβλημα τοῦ χάσματος ἐπαρχίας καὶ πρωτευούσης, περιφερειακὸν προγραμματισμὸν πρέπει νὰ κάμωμεν. Καὶ λέγει ὁ ὑπουργός: Τὸ 1960 ἐξηγγείλαμεν διὰ τοῦ ὁριστικοῦ προγράμματος, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν φάσιν τοῦ περιφερειακοῦ προγραμματισμοῦ. Τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1960, κατὰ τὸν νέον Κανονισμὸν τοῦ Ὑπουργείου, συνεστήσαμεν μίαν εἰδικὴν Ὑπηρεσίαν, τὸ τρίτον τμῆμα τῆς Διευθύνσεως Προγραμματισμοῦ, μὲ ἀντικείμενον τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμόν. Πρὸ ὀλίγου ἐξηγγείλαμεν τὴν συγκρότησιν μιᾶς Ἐπιτροπῆς περιφερειακοῦ προγραμματισμοῦ, τῆς ὁποίας ἡ σύνθεσις ἀκόμη εἶναι ἀσαφής. Κύριοι, αὐτὰ ὅλα, τὶ σημαίνουν; Ὁμολογῶ, ὅτι ὁ περιφερειακὸς προγραμματισμὸς καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ποὺ ὁμιλοῦμεν, δὲν ἔγινε καὶ ἑπομένως ἡ ἐπίκρισις, τὴν ὁποίαν διετυπώσαμεν, ὅτι, κατὰ τὴν ἑξαετίαν αὐτὴν ἐπεξετάθη τὸ χάσμα μεταξὺ ὑπαίθρου καὶ πρωτευούσης καὶ δὲν ἐλήφθη αὐτὸ τὸ βασικὸν μέτρον τῆς προγραμματισμένης περιφερειακῆς ἀναπτύξεως, εἶναι ἀληθὲς καὶ ἀκριβές, δὲν ἐπιδέχεται ἀμφισβητήσεις. Ἀλλὰ μήπως αἱ ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας μᾶς δίδει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. ὑπουργός, ἠμποροῦν νὰ μᾶς ἐμπνεύσουν καμμίαν ἐμπιστοσύνην, ὅτι εἰς τὸν τομέα αὐτὸν θὰ προχωρήσωμεν μετὰ σοβαρότητος; Ἀπ’ ὅ,τι λέγει, κατέχομαι ἀπὸ ἀπόλυτον ἀνησυχίαν. Διότι, τὶ πᾶνε νὰ κάμουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ; Πᾶνε νὰ κάμουν εἰς τὰς Ἀθήνας μίαν Ἐπιτροπήν, διὰ νὰ προγραμματίσῃ τὴν περιφέρειαν. Ἡ ἔννοια τοῦ προγραμματισμοῦ τοῦ περιφερειακοῦ, εἶναι νὰ σχηματίζεται τὸ πρόγραμμα εἰς τὴν περιφέρειαν, κυρίως διὰ τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας, τῶν ὀργάνων, τῶν ἐχόντων ἄμεσον γνῶσιν καὶ ἄμεσον ἀντίληψιν τῶν προβλημάτων, ἵνα βραδύτερον ἐνταχθῇ εἰς τὸ γενικὸν πρόγραμμα τῆς χώρας. Ἐὰν τὰ περιφερειακὰ προγράμματα εἶναι προϊόντα 2 ἢ 3 ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, τότε εἶναι βέβαιον, ὅτι οὐδεὶς θὰ συγκινηθῇ ἀπὸ τὰ προγράμματα αὐτά, οὐδεὶς θὰ ἐνθουσιασθῇ, ὅπως πρέπει νὰ ἐνθουσιασθῇ διὰ τὴν ἐκπλήρωσίν των καὶ θὰ εἶναι ἁπλῶς μία πομφόλυξ, ὅπως ὅλος ὁ προγραμματισμὸς μέχρι σήμερον. Διὰ νὰ προκαλῆται τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμὸν ἀξίζει νὰ ἀναφέρωμεν τὴν περίπτωσιν τοῦ περιφερειακοῦ προγράμματος τῆς Ἠπείρου, τὸ ὁποῖον ἀνελήφθη, ὡς γνωστόν, ὑπὸ ἐξωελληνικῶν παραγόντων, συγκεκριμένως παραγόντων τοῦ ΟΗΕ. Ἐπεδείχθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν κανέν ἐνδιαφέρον ἢ προήγαγε τὸ πρόγραμμα αὐτό; Εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται; Θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ ἀκούσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ ἐπίσημα στοιχεῖα. Τελευταίως, γίνεται συζήτησις περὶ τοῦ περιφερειακοῦ προγράμματος τῆς Δυτικῆς Πελοποννήσου. Ἐψηφίσθη μάλιστα πρὸ μηνὸς ἀπὸ τὸν ΟΗΕ ἕνα κονδύλιον 500 χιλιάδων, διὰ τὴν κατάστρωσιν τοῦ σχεδίου αὐτοῦ. Πέρασε ἕνας μῆνας, ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε τὴν ἀπόφασίν της νὰ χωρήσῃ πρὸς τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμόν. Οὐδὲν ἔκαμε μέχρι σήμερον καὶ ἐπὶ τῆς ἐξαιρετικῆς αὐτῆς εὐκαιρίας. Σχετικῶς μὲ τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμὸν —διὰ νὰ μὴ μοῦ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ναὶ μὲν μέχρι σήμερον δὲν ἐπραγματοποιήσαμεν τίποτε ἐπὶ τοῦ τομέως αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀνεπτύξαμεν ἀρκοῦντος τὸν τοπικὸν προγραμματισμὸν— εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ προγράμματα τῶν περιφήμων Νομαρχιακῶν τομέων. Πράγματι, ἡ Κυβέρνησις διέθεσεν εἰς τὰ Νομαρχιακὰ Ταμεῖα σημαντικὰ ποσά. Δὲν χρειάζεται νὰ σᾶς τὰ ἀναφέρω. Ἀπὸ 49,8 ἑκατ. τὸ 1954 ἐφθάσαμεν εἰς 497 ἑκατ. τὸ 1959 καὶ ἤδη ἐξαγγέλλονται πιστώσεις 1.030.000.000 διὰ τὸ τρέχον ἔτος. Ἀπὸ 5% τοῦ συνολικοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων, τὰ προγράμματα τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων ἔφθασαν εἰς τὸ 1959 εἰς 16%. Ἐκ πρώτης ὄψεως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐμείωσε τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ δώσῃ εἰς τὸ θέμα τοῦ περιφερειακοῦ προγραμματισμοῦ, τοὐλάχιστον καλλιεργοῦσα τὸν τοπικὸν προγραμματισμόν. Ἀλλά, κύριοι, γνωρίζετε πόσον θλιβερὰ εἶναι ἡ ἱστορία τῆς κακοποιήσεως τῆς ἐννοίας τοῦ τοπικοῦ προγραμματισμοῦ ἀπὸ τὰ Νομαρχιακὰ Ταμεῖα. Τὰ Ταμεῖα αὐτὰ προγραμματίζουν μὲ βάσιν τὰς κομματικὰς ἀνάγκας τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν βουλευτῶν της. Ἀντὶ προγράμματος, ἀντὶ ἱεραρχήσεως, ἀντὶ τεχνικῶν στελεχῶν, γίνεται ἡ προσπάθεια τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Τὰ περισσότερα τῶν ἔργων αὐτῶν —καὶ δὲν εἶναι μόνον εἰς τὴν περιφέρειάν μου ποὺ θὰ ἠμποροῦσα νὰ ἀναφέρω παραδείγματα— τὰ ἐνθυμίζοντα τὰς φωτογραφίας τῶν πλανοδίων, κατὰ τὰς ὁποίας ἔπαιρνες τὴν φωτογραφίαν εἰς τὰς στήλας τοῦ Ὀλυμπίου Διὸς μὲ ὅλον ἐκεῖνο τὸ ὡραῖον ντεκὸρ καὶ ἐνεφανίζεσο εὐρωστότατος καὶ μετὰ ἓν ἔτος τὴν ἔπαιρνες καὶ δὲν ὑπῆρχες οὔτε ἐσύ, οὔτε αἱ στῆλαι τοῦ Ὀλυμπίου Διός. Τὰ ἔργα τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων, ἐν πολλοῖς, μοῦ ἐνθυμίζουν τὰς φωτογραφίας αὐτάς. Τὰς βλέπει κανεὶς τὸ πρῶτον καλοκαίρι, περνᾷ τὸ δεύτερον καλοκαῖρι, δὲν τὰς βλέπει, ἔχουν φύγει ἢ μᾶλλον βλέπει τοὺς θλιβεροὺς σκελετούς. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐνδιεφέρετο διὰ τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμόν, βεβαίως θὰ ἵδρυεν εἰς τὰς Νομαρχίας κατάλληλον Ὑπηρεσίαν καὶ θὰ ἐζήτει τὴν συνεργασίαν τῶν τοπικῶν παραγόντων διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προγράμματος καὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τούτου. Ὅπως εἶναι σήμερον τὸ θέμα τῶν προγραμμάτων τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων, εἶναι ἓν ἐργοτάξιον προαγωγῆς τῶν κομματικῶν συμφερόντων τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ εἶναι ταὐτοχρόνως ἐργοτάξιον κατασπαταλήσεως τεραστίων πόρων, οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιούμενοι διαφορετικὰ θὰ ἦσαν λίαν ἐπωφελεῖς διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπαρχίας. Κύριοι, τὸ συμπέρασμά μου ἐπὶ τοῦ πρώτου μέτρου, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίσθη, ὅτι ἔλαβε διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματός μας, εἶναι πολὺ θλιβερόν. Ἐν πρώτοις, οὐδὲν ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον διὰ τὸν περιφερειακὸν προγραμματισμὸν καὶ δεύτερον καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἠξεύρει τὶ εἶναι ὁ περιφερειακὸς προγραμματισμός. Μόνον τὸ ὄνομά του ἔμαθε, προφανῶς, λόγῳ τῶν ἐπανειλημμένων ἐπιθέσεων, τὰς ὁποίας ἐδέχθη καὶ ἀπὸ τὸν Τύπον καὶ ἀπὸ ἡμιεπίσημα χείλη καὶ ἀπὸ ἐπιστημονικοὺς Ὀργανισμοὺς καὶ ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον. Καὶ ἐρχόμεθα, τώρα, εἰς τὸ μοναδικὸν ἐπιχείρημα, εἰς τὸ μοναδικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἐπεκαλέσθη χθὲς ὡς μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις προσεπάθησε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ τεράστιον αὐτὸ ἐθνικὸν πρόβλημα. Εἶναι ἡ ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας κατανομὴ τῶν ἐπενδύσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μέχρι σήμερον. Πράγματι, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης μᾶς εἶπεν, ὅτι, μεταξὺ τοῦ 1955–60 τὰ 83% τῶν ἐπενδύσεων ἐπῆγαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ τὸ 11% εἰς τὰς Ἀθήνας. Κύριοι, αὐτὴ ἡ κατανομὴ τῶν ἐπενδύσεων εἶναι ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας; Διὰ ποῖον λόγον αἱ Ἀθῆναι ἐπῆραν 11%; Ἦσαν ὑπανάπτυκτος περιφέρεια τῆς Ἑλλάδος; Διὰ τῶν ἐπενδύσεων αὐτῶν ἐξετελέσθησαν ἔργα, τὰ ὁποῖα προήγαγον τὴν παραγωγικότητα ἔστω τῆς περιοχῆς τῆς πρωτευούσης; Τὰ 11% ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν ἐπενδύσεων εἶναι, ὅπως γνωρίζετε, ἔργα ἐπιδείξεων, ἔργα ἐντυπωσιάσεως τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ κινουμένου εἰς Ἀθήνας, κατὰ τὸ πλεῖστον, καὶ βεβαίως ἐμμέσως καὶ μία σχετικὴ ἀνάπτυξις τοῦ τουρισμοῦ, ἡ ὁποία ἀνάπτυξις γενομένη μόνον, πρῶτον, εἰς τὰς Ἀθήνας, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀπέβη ὑπὲρ τοῦ συνολικοῦ τουρισμοῦ τῆς χώρας. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἶναι πειστικωτέρα εἰς τὸ ὅτι κατώρθωσε νὰ μικρύνῃ τὸ χάσμα, ἐάν, ἀντὶ τῶν δημοσίων ἐπενδύσεων, μᾶς ὡμίλει περὶ τῶν συνολικῶν ἐπενδύσεων. Πόσαι ἀπὸ τὰς ἐπενδύσεις τὰς συνολικὰς ἐπῆγαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ πόσαι εἰς τὴν πρωτεύουσαν; Βεβαίως, οἱ ἀριθμοὶ θὰ ἦσαν καταπληκτικοὶ καὶ δι’ αὐτὴν τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐτόλμησε νὰ τοὺς ἐξαγγείλῃ. Ὑπάρχει, ὅμως, ἕνας ἀριθμὸς ἐκ τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν βιομηχανίαν. Τὸ 65% ἦλθεν εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ μόνον τὸ 35% εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Μειώνεται ἢ αὐξάνεται τὸ χάσμα; Κύριοι, τὸ θέμα τῶν ἐπενδύσεων εἶναι ἕνα μέγα θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπανειλημμένως ἔχομεν συζητήσει ἐδῶ. Τὸ ἔχομεν μέχρι σήμερον συζητήσει, κυρίως ἀπὸ ἀπόψεως ἱεραρχήσεως ἀναγκῶν, ὀρθότητος τῆς ἐπιλογῆς τῶν ἔργων καὶ ρυθμοῦ ἐκτελέσεως αὐτῶν. Σήμερον τὸ συζητοῦμεν ἀπὸ ἀπόψεως ἀντιμετωπίσεως ὑλικοῦ προγράμματος ἐπαρχίας καὶ πρωτευούσης. Δὲν νομίζω, ἡ Κυβέρνησις θὰ θέλῃ νὰ ἐντυπωσιάσῃ τὴν Βουλὴν μὲ τοὺς ἀριθμούς της, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ ρυθμὸς τῶν συνολικῶν ἐπενδύσεων εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἀπὸ τοὺς χαμηλοτέρους εἰς τὸν κόσμον, κυμαινομένου μεταξὺ 9% καὶ 14% τοῦ ἀκαθαρίστου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἑπομένως, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι, ἀναφέρουσα τὰ ποσὰ αὐτὰ τῆς κατανομῆς μεταξὺ πρωτευούσης καὶ ἐπαρχίας δύναται νὰ ἀναιρέσῃ τὸ θέμα τῆς καθυστερήσεως εἰς τὸν τομέα τῶν ἐπενδύσεων, νομίζω, ὅτι σφάλλει καὶ ὅτι κακῶς ἀπευθύνεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Πρέπει δὲ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ οἱ ὁποῖοι δίδονται διὰ τὰς ἐπενδύσεις, δὲν εἶναι καθαραὶ ἐπενδύσεις, εἶναι ἀκαθάριστοι ἐπενδύσεις, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνουν ἕνα μεγάλον ἔργον συντηρήσεων, αἱ ὁποῖαι κατ’ οὐδένα λόγον ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς προϋπολογισμὸν ἐπενδύσεων. Διὰ νὰ διογκώνωμεν τὰ ποσά, ἔργα ρουτίνας, τὰς ἐπιδιορθώσεις τῶν κτιρίων, τῶν δρόμων, τὰς βάζομεν εἰς τὰς ἐπενδύσεις διὰ νὰ ἐμφανίζωμεν ἕνα ἐξωγκωμένον ποσοστόν. Ἐπίσης, εἰς τοὺς ἀριθμοὺς περιλαμβάνονται καὶ αἱ ἀπώλειαι κεφαλαίων, διότι ὅπως γνωρίζετε, πλεῖσται ὅσαι ἐπενδύσεις ἐγένοντο κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὸ σύνολον τῶν κεφαλαίων ἀπωλέσθη. Ἕνα παράδειγμα, ἡ Λάρυμνα. Κύριοι, τὸ νὰ ἐξοδεύῃ κανείς, εἶναι εὔκολον, τὸ πῶς ἐξοδεύει εἶναι τὸ θέμα τὸ ὑπὸ συζήτησιν. Θὰ ἠδυνάμην νὰ σᾶς ἀναφέρω, καὶ παρακαλῶ νὰ ὑπάρξῃ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως, ἐάν, κατὰ τὴν πενταετίαν, ὑπάρχῃ συντονισμένη πρὸς τοὺς διαφόρους τομεῖς κατεύθυνσις τῶν ἐπενδύσεων. Γνωρίζετε, ὅτι οἱ δύο βασικοὶ παραγωγικοὶ κλάδοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸ μικρότερον ποσοστὸν ἐπενδύσεων, εἶναι ἡ γεωργία καὶ ἡ βιομηχανία. Αἱ ἐπενδύσεις κατηυθύνθησαν εἰς τὴν ἐνέργειαν, τὰς μεταφορὰς καὶ τὰ κτίσματα. Ὑπῆρξε τοιαύτη ἔλλειψις συντονισμοῦ, ὥστε σήμερον ἔχομεν ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν δὲν ξεύρομεν τὶ νὰ κάμωμεν, καὶ δι’ αὐτὸ συνάπτομεν τὰς συμβάσεις τοῦ ἀλουμινίου, ἔχομεν δρόμους εἰς πολλὰ μέρη καὶ δὲν ἔχομεν προϊόντα νὰ τὰ μεταφέρωμεν, διότι ἔγιναν ὅλα αὐτὰ χωρὶς ἱεράρχησιν, χωρὶς σχέδιον. Τὸ ὡμολόγησεν ὁ κ. ὑπουργός, «τὶ ἠθέλατε νὰ κάμω, ἀφοῦ δὲν εἶχα πρόγραμμα, ἐξώδευα νὰ κάμω ἔργα». Ὁμολογεῖ, δηλαδή, τὴν ἀποτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἀλλὰ ἐπέτυχε νὰ ἐντυπωσιάσῃ τοὺς ἀφελεῖς, ὅτι ἐκτελεῖ ἔργα. Κύριοι, εἶναι φοβερὸν τὸ τὶ συνέβη εἰς τὴν γεωργίαν, εἶναι ὁ τομεὺς εἰς τὸν ὁποῖον διετέθησαν περίπου μόνον τὰ 10% τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ ἐπενδύσεων. Διὰ νὰ μὴ σᾶς ταλαιπωρήσω μὲ λεπτομερείας, θὰ σᾶς ἀναφέρω τὴν ἱστορίαν τῶν τριῶν μεγάλων ποταμῶν καὶ τῶν φραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς αὐτοὺς καὶ παρακαλῶ, ἐὰν οἱ ἀριθμοί μου δὲν εἶναι ὀρθοί, νὰ τοὺς διορθώσῃ ὁ κ. ὑπουργός, διότι βεβαίως οὐδέποτε ἐφρόντισεν ἡ Ὑπηρεσία νὰ δώσῃ ἐπισήμους ἀριθμούς. Γνωρίζετε, ὅτι τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα τοῦ Ἀχελώου ἤρχισαν εἰς τὸ 1953. Μέχρι σήμερον, κατὰ τοὺς διδομένους ἀριθμούς, ἐδαπανήθησαν 190 ἑκατ. Τὰ ἔργα αὐτὰ ἐπρόκειτο νὰ ἀρδεύσουν 400.000 στρέμματα. Ξεύρετε πόσα ἀρδεύουν σήμερον; 9.000 στρέμματα. Ἀξιὸς καὶ Ἀλιάκμων. Εἰς τὸ 1953 ἤρχισαν τὰ ἔργα, ἐπρόκειτο νὰ ἀρδεύσουν 250 χιλ. στρέμματα, ἀρδεύονται σήμερα 11.000 στρέμματα. Μέγδοβας, τὸ ἔργον τὸ ἀρδευτικὸν ἤρχισε τὸ 1955, μὲ τὴν κατασκευήν του θὰ ἐγένετο ἐκτροπὴ τοῦ νεροῦ τοῦ ποταμοῦ, διὰ νὰ πέσῃ εἰς τὸ Θεσσαλικὸν πεδίον. Ἐπρόκειτο νὰ ἀρδευθοῦν 115.000 στρέμματα, σήμερον ἀρδεύεται οὐδέν, ὅλα αὐτὰ τὰ νερὰ πηγαίνουν εἰς τὸν Πηνειόν. Δὲν γνωρίζω εἰς ποίαν κατάταξιν, ποῦ κατατάσσει τὴν δαπάνην διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου Ὑλίκης ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὰς ἐπενδύσεις διὰ τὴν πρωτεύουσαν ἢ εἰς τὰς ἐπενδύσεις διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Ἀλλὰ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ ἔργον αὐτό, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ὑδρεύετο ὅλον τὸ παρευβοϊκὸν πεδίον καὶ σχεδὸν ἕνα μεγάλον τμῆμα τῆς Ἀττικῆς, ἐγένετο κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε οὔτε σταγὼν νὰ μὴ πηγαίνῃ πρὸς ἄρδευσιν, αἱ δὲ Ἀθῆναι νὰ ἔχουν εἰς τὸν αἰῶνα τὸν ἅπαντα ἀκριβὸ τὸ νερό των. Διὰ τὸ πρόγραμμα τῶν μικρῶν κοινωφελῶν ἔργων, εἰς τὸ ὁποῖον διετέθησαν σοβαρὰ ποσά, ἡ ἀπόδοσις εἶναι γνωστή, τὴν ἐσκιαγράφησαν ἤδη. Εἶπα, ὅτι αὐτὸ εἶναι πρόγραμμα ἐπενδύσεων διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν κομματικῶν συμφερόντων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν βουλευτῶν της καὶ τὴν σπατάλην τοῦ δημοσίου χρήματος. Ἐὰν ὑπάρχῃ δευτέρα ἄποψις ἐπ’ αὐτοῦ νὰ μᾶς τὴν ἀναφέρῃ ὁ κ. ὑπουργός. Θὰ ἠθέλαμεν, ἐπὶ τέλους, ὑπευθύνως νὰ γνωρίζωμεν ποῦ ἐδαπανήθησαν τὰ ποσὰ αὐτά, τὶ ἔργα ἐγένοντο καὶ πόσα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἔργα ὑπάρχουν σήμερον, πόσα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἔργα ποὺ ἔγιναν ἀπὸ τὰ Νομαρχιακὰ Ταμεῖα ἀπὸ τὸ 1955 ἕως τὸ 1957 ὑπάρχουν σήμερον. Ὁμιλῶ πάντοτε ἀπὸ ἀπόψεως συμβολῆς τῆς πολιτικῆς τῶν ἐπενδύσεων εἰς τὸ θέμα τῆς ἀναπτύξεως τῆς ὑπαίθρου. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς σκοπιᾶς ἐξετάζω τὸ θέμα. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει μία μελέτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, καὶ παρακαλῶ νὰ μᾶς δώσῃ τὰ στοιχεῖα ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν διαπιστοῦται ποία εἶναι ἡ ἐπιρροὴ τῆς ἐπενδύσεως ἐπὶ τοῦ ρυθμοῦ τοῦ εἰσοδήματος τῆς ἐπαρχίας καὶ τῆς πρωτευούσης, διότι διὰ νὰ κρίνωμεν τὶ ἀπέδωσαν αὗται αἱ ἐπενδύσεις εἰς τὴν ἐπαρχίαν, δὲν ἔχομεν ἕνα ἀποφασιστικὸν δείκτην. Αἱ πληροφορίαι μου εἶναι, ὅτι ὁ πολλαπλασιαστὴς εἶναι 2,8 καὶ ὅτι ἀπὸ τὸν πολλαπλασιαστὴν αὐτὸν μόνον τὸ 30–40% πηγαίνει εἰς τὸ εἰσόδημα τῆς ἐπαρχίας, τὸ ἄλλο ἐνισχύει τὸ εἰσόδημα τῆς πρωτευούσης. Καὶ πράγματι, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων, ἐφ’ ὅσον τὰ ἔργα δὲν ἀπέδωσαν, δὲν ηὔξησαν τὸν παραγωγικὸν κλάδον τῆς ἐπαρχίας, τοὐλάχιστον, ὡς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, ἔδωσαν ζωὴν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐν τῇ ἐκτελέσει των. Ὁρίστε, κατόπιν μιᾶς μελέτης ἐπισταμένης, εἰς ποῖον συμπέρασμα καταλήγομεν, ὅτι, ὅπως γίνονται καὶ ἔτσι ποὺ γίνονται τὰ ἔργα αὐτά, ἀποτελοῦν καὶ πάλιν ἐνίσχυσιν τῆς οἰκονομίας τῆς πρωτευούσης. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἀπεκόμισεν ἡ ἐπαρχία ἀπὸ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν, εἶναι οἱ ἐργάται, οἱ ὁποῖοι ἐδούλεψαν ὅσον ἐδούλεψαν. Πολὺ ἐλάχιστον ὠφελήθη κατὰ τὴν κατασκευήν των ἡ ἐπαρχία. Κύριοι, ἀπὸ ἀπόψεως βιομηχανίας, μέχρι τοῦ 1959 δὲν εἴχομεν σχεδὸν καμμίαν ἐκδήλωσιν βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἀξίαν λόγου. Μετὰ τὸ 1959 ἤρχισαν τὰ διάφορα ἐργοστάσια τῶν κυβερνητικῶν προγραμμάτων καὶ τὰ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ εὑρίσκονται ἀκόμη εἰς τὸ στάδιον ἐκτελέσεως. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι οἱ διδόμενοι ἀριθμοὶ περὶ βιομηχανικῶν ἐπενδύσεων ἀναφέρονται, κυρίως, σχεδὸν κατὰ τὸ σύνολόν των, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἐξοπλισμοῦ, ὄχι εἰς νέας βιομηχανίας. Ἑπομένως, δυνάμεθα ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς, δῆθεν, εὐνοϊκῆς κατανομῆς τῶν ἐπενδύσεων μεταξὺ ἐπαρχίας καὶ πρωτευούσης νὰ συμπεράνωμεν, ὅτι οὐδεμία γραμμὴ τοιαύτη ἠκολουθήθη κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Τὰ ἔργα ἔγιναν εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀπρογραμμάτιστα, σύμφωνα μὲ τὰς ἀνάγκας τῆς στιγμῆς, μὲ τὰς ἀνάγκας νὰ ἐξοδεύσωμεν τὰ λεπτά. Ἀπὸ ἀπόψεως παραγωγικότητος, αἱ ἐπενδύσεις ἀπέδωσαν ἐλάχιστα, ἐγκληματικῶς ὀλίγα, εἰς ὡρισμένους τομεῖς. Ἀπὸ ἀπόψεως δὲ σταδίου ἐκτελέσεως, ἐβοήθησε καὶ πάλιν πολὺ περιωρισμένως τὴν ἐπαρχίαν. Ὥστε καὶ τὸ μόνον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὡς συμβολὴν κυβερνητικὴν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτοῦ τοῦ τεραστίου ἐθνικοῦ προβλήματος, ἐμφανίζεται κενὸν περιεχομένου. Πιθανόν, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δευτερολογῶν, νὰ συμπληρώσῃ τὰ ὅσα εἶπεν. Ἀλλά, παρ’ ὅτι ἡ ἐμφάνισις τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἦτο τόσον πτωχὴ ἀπὸ ἀπόψεως κυβερνητικῆς, ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἔχει νὰ ἐπικαλεσθῇ καὶ ἄλλα πράγματα ἡ Κυβέρνησις ὑπὲρ ἑαυτῆς. Δι’ αὐτό, προσφεύγω εἰς τὸν ἀγαπητὸν ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὑπουργόν. Εἰς τὴν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ κ. Τσάτσος εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθερία», ἐπαναλαμβάνει, βεβαίως, ὡρισμένα ἐπιχειρήματα, ἢ μᾶλλον ἐπανέλαβεν ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καί, ἑπομένως, αὐτὸ θὰ τὸ παραλείψω. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ἀναφέρει καὶ τὰ ἑξῆς συγκεκριμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε, διὰ νὰ καλύψῃ αὐτὸ τὸ χάσμα μεταξὺ πρωτευούσης καὶ ἐπαρχίας. Καὶ ἀρχίζω: Πρῶτον, ἐπικαλεῖται τὴν ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν καὶ τὰς συντάξεις. Βεβαίως, αἱ συντάξεις ἀκόμη δὲν ἐψηφίσθησαν, ἄρα δὲν ἀνήκουν, τοὐλάχιστον, εἰς τὴν ἐποχὴν τὴν ὁποίαν ἐξετάζομεν.

§65Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Τὶς πταίει;

§66Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διατὶ δὲν τὸ ἐψηφίσατε τὸ 1958; Ἡμεῖς τὸ 1952 εἴχομεν κάμει νομοσχέδιον διὰ τὰς ἀγροτικὰς συντάξεις. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἔκαμε δύο νομοσχέδια. Τὸ πρῶτον, τοῦ κ. Μπακατσέλου καὶ τὸ δεύτερον τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ, καὶ ἐν τούτοις, ἦλθεν ὁ Συναγερμὸς τὸ 1952 καὶ τὰ ἔκλεισεν εἰς τὰ χρονοντούλαπα. Εἰς τὰ 1956 ἐπανεφέραμεν τὸ θέμα. Σεῖς αὐτὸ τὸ λέγετε δημοκοπίαν. Εἰς τὰ 1958 ὁ κ. Παπανδρέου, τότε Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, διετύπωσεν ὡς ἀρχὴν τοῦ προγράμματός μας τὴν χορήγησιν τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων. Εἴπατε, δημαγωγία. Τώρα, ποὺ εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς ἐκλογῶν, ξεφουρνίζομεν ἕνα νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐν τούτοις, δὲν ἐψηφίσθη, διότι ἡ πλειοψηφία τῶν βουλευτῶν λείπει κάθε βράδυ καὶ αἱ ὀνομαστικαὶ ψηφοφορίαι γίνονται τὴν ἑπομένην. Ἑπομένως, κ. Ὑπουργέ, δὲν ξεύρω διατὶ μοῦ ἐκάματε αὐτὴν τὴν πρότασιν.

§67Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Διότι φαίνεται, ὅτι ἐλησμονήσατε, ὅτι εἰς κάθε συνεδρίασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον γεωργικῶν ἀσφαλίσεων, 50 σχεδὸν ρήτορες ὁμιλοῦν ἐπὶ ἑνὸς ἄρθρου, ἐπαναλαμβάνοντες αὐτολεξεὶ τὰ ἴδια πράγματα.

§68Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Λόγῳ τῆς ἀτελείας, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει τὸ νομοσχέδιον.

§69Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δικαίωμα τῶν ἀντιπολιτευομένων εἶναι, ἰδίως ὅταν εὑρίσκωνται πρὸ τοιαύτης ἀντιθέσεως, νὰ ὁμιλοῦν ὅσον θέλουν. Ἀλλὰ δὲν ἐπερίμενα, ὅτι εἶναι τόσον ὀλίγη ἡ σωματικὴ καὶ ψυχικὴ δύναμις τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν, ὥστε νὰ μὴ κατορθώνουν νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν συνεδρίασιν μετὰ τὰς 11, προκειμένου περὶ ἑνὸς τόσον σημαντικοῦ διὰ τὴν Κυβέρνησιν νομοσχεδίου. Ἑπομένως, σεῖς εἶσθε μόνοι ὑπεύθυνοι, διότι δὲν κατορθώνετε, εἰς τὴν τόσον πειθαρχικὴν πλειοψηφίαν σας, νὰ ἐπιβάλητε αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν θέλησίν σας. Εἶναι ἡ μόνη περίπτωσις, ποὺ ἡ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν τόσον πειθαρχικὴν πλειοψηφίαν της, διατί; Ἐρωτῶ, διατί;

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ περιορισθῆτε εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§71Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Εἶναι πρωτοφανής, κ. Πρόεδρε, ἡ κωλυσιεργία, ἡ ὁποία ἀσκεῖται διὰ τὸ νομοσχέδιον τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων. Διότι, ἂν ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ οἱ ἄλλοι 50, διὰ νὰ ἐπιδείξωμεν τὸ ἐνδιαφέρον μας ὑπὲρ τῶν ἀγροτικῶν ἀσφαλίσεων, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ ποτέ, ὅπως ἐπιθυμεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§72Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν σᾶς συνιστῶμεν νὰ μὴ ὁμιλήσητε. Σᾶς συνιστῶμεν νὰ μὴ φεύγετε εἰς τὰς 10.30′ μ.μ., διότι ἐκείνην τὴν ὥραν τὰ κυβερνητικὰ ἑδώλια εἶναι κενά. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Πῶς, μὲ τόσην πλειοψηφίαν, εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα, δὲν ἔχετε πειθαρχίαν;

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, παρακαλῶ νὰ ἐπανέλθετε εἰς τὸ θέμα.

§74Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§75Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἡ σωματικὴ ἀντοχὴ δὲν ἐπιβάλλεται διὰ τῆς πειθαρχίας.

§76Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι τόσον, καὶ σωματικῶς, ἀδύνατοι οἱ ὀπαδοί σας; Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως, ὡς μέτρον καλύψεως τοῦ χάσματος μεταξὺ ἐπαρχίας καὶ πρωτευούσης, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Τσάτσος, νομίζω, ὅτι δὲν ἀξίζει κἂν νὰ τὸ κρίνωμεν, διότι τὰ ἀποτελέσματά του εἶναι γνωστά. Ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἔχει γίνει μία παρωδία καὶ ἔχει, πράγματι, ἡ Κυβέρνησις καταρτίσει, διὰ τοῦ συστήματος τῶν κεντρικῶν ἰατρείων, ἕνα καλὸν δίκτυον κομματικῶν πρακτόρων εἰς ὅλα τὰ χωρία, διότι πάρα πολλοὶ ἰατροί, λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς ἀνάγκης, ἠναγκάσθησαν, πρωτίστως, νὰ εἶναι κυβερνητικοὶ πράκτορες καί, κατὰ δεύτερον λόγον, ἰατροί, ἐπιβλέποντες τὴν ὑγείαν τοῦ χωρίου. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπεκαλέσθη εἰς τὴν ἐπιστολήν του μίαν δευτέραν κατηγορίαν μέτρων, τὰ ὁποῖα, δῆθεν, ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ αὐτὰ εἶναι, λέγει, ἡ εὐρυτάτη ἐνίσχυσις τῆς παραγωγῆς, τῆς δραστηριότητος τῆς ὑπαίθρου. Εἰς τὶ συνίσταται δὲ ἡ εὐρυτέρα αὐτὴ ἐνίσχυσις τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος; Εἰς ἐπιδοτήσεις, εἰς εὐρυτέρας δανειοδοτήσεις καὶ εἰς μείωσιν τῶν ἐπιτοκίων. Κύριοι, ξεύρετε, ὅτι σήμερον ἐπιδοτοῦνται μόνον ὁ βάμβαξ, τὰ ψυχανθῆ καὶ ἡ κτηνοτροφία. Αὐτό, εἰς ἕνα βαθμὸν τόσον περιωρισμένον, ὥστε ἡ μέθοδος τῆς, διὰ τῆς ἐπιδοτήσεως, ἀναπροσαρμογῆς τῶν καλλιεργειῶν νὰ εὑρίσκεται, εἰς ἣν κατάστασιν εὑρίσκεται σήμερον. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν εὐρυτέραν δανειοδότησιν, βεβαίως, ηὐξήθη. Διότι ὁλόκληρος ἡ οἰκονομία...

§77Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Εἶσθε ἀπὸ νησιωτικὴν περιοχὴν καὶ ὅμως ἐλησμονήσατε νὰ εἴπητε τὴν ἐπιδότησιν τῆς ὀρεινῆς οἰκονομίας, εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνεται καὶ ἡ νησιωτική.

§78Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εὐχαριστῶ, διότι μὲ συμπληρώνετε. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ εἶναι ἕνα παράδειγμα ἔργου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπανεξετάσητε. Διότι ὁδηγεῖ εἰς μίαν φοβερὰν σπατάλην. Τὰ προγράμματα, ὅταν γίνωνται καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα καθ’ ὃν τρόπον γίνονται, καταλήγουν εἰς τὸ νὰ εἶναι μία σταγὼν γλυκοῦ νεροῦ ποὺ χάνεται μέσα εἰς τὴν θάλασσαν τῆς πενίας τῆς ὑπαίθρου. Νομίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον σας τὸ ὁποῖον, δὲν διστάζω νὰ τὸ εἴπω, εἶναι τὸ μόνον Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην τοῦ περιφερειακοῦ καὶ τοπικοῦ προγραμματισμοῦ, ἔκαμε τὸ σφάλμα τῶν προγραμμάτων καθ’ ὅλην τὴν ἐπικράτειαν. Αὐτὴ ἡ τακτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε ὁδηγεῖ εἰς ἕνα πρᾶγμα, ὁδηγεῖ εἰς τὴν κατασπατάλησιν κεφαλαίων. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τὸ πρόγραμμα τῆς ἐπιδοτήσεως διὰ τὰς ὀρεινὰς περιφερείας. Εἶναι διὰ χίλια δύο πράγματα. Καὶ διὰ τὴν κτηνοτροφίαν καὶ διὰ τὴν δενδροφύτευσιν κλπ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ, διότι θὰ ἤξιζε ἡ ὑπόθεσις νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον συζητήσεως, διὰ νὰ σᾶς ἀναφέρωμεν καὶ ἡμεῖς τὰς ἐντυπώσεις μας ἀπὸ μίαν παρακολούθησιν τοῦ ἔργου, ὄχι ἐχθρικήν. Τὸ ἀντίθετον συμβαίνει. Διότι γνωρίζετε μὲ πόσην στοργὴν παρακολουθῶ τὴν ὑπόθεσιν. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἐνεργεῖτε ἐπὶ ἐντελῶς ἐσφαλμένης βάσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς —ἐπανέρχομαι εἰς τὸν κ. Τσάτσον— ὁμιλεῖ περὶ μειώσεως τῶν ἐπιτοκίων, ὡς ἑνὸς μέτρου ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας. Ἡ μείωσις τῶν ἐπιτοκίων, ὅπως ξεύρετε, ὑπῆρξεν γενική, δι’ ὅλων τῶν εἰδῶν τὰς χορηγήσεις. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἐπρόσεξεν ἕνα πρᾶγμα. Ἐφ’ ὅσον ὁμιλοῦμεν περὶ χρηματοδοτήσεως τῆς γεωργίας καὶ τῆς προσπαθείας μειώσεως τοῦ χάσματος μεταξὺ Πρωτευούσης καὶ ἐπαρχίας, θὰ γνωρίζετε, ὅτι βασικὸς κανὼν τῆς τραπεζικῆς πολιτικῆς εἶναι, τὰ μακροπρόθεσμα δάνεια νὰ ἔχουν μικρὰ ἐπιτόκια καὶ τὰ βραχυπρόθεσμα μεγαλύτερα ἐπιτόκια. Ἡ Α.Τ.Ε., βεβαίως, κατ’ ἐπιταγὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀκολουθεῖ τὴν ἀντίθετον γραμμήν. Ἐνῷ ἐδῶ, τὸ δελτίον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγράφονται τὰ ἰσχύοντα ἐπιτόκια διὰ τὰς τρεῖς κατηγορίας δανείων τῆς Α.Τ.Ε. Ὁ πίναξ μένει ἀμετάβλητος ἀπὸ τοῦ 1954, ἐνῷ τόσα πράγματα συνέβησαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. Καὶ διὰ τὰ καλλιεργητικὰ δάνεια ἄνευ προμηθείας καὶ τῶν ἄλλων ἐπιβαρύνσεων, τὸ ἐπιτόκιον εἶναι 6–7%. Διὰ τὰ ἐπ’ ἐνεχύρῳ 7–8,5%, καὶ διὰ τὰ μακροπρόθεσμα 6–7%. Εἶναι πολιτικὴ αὐτὴ γεωργικῆς ἀναπτύξεως; Μόνον τελευταίως εἰς τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Ἀπρίλιον τοῦ 1960 βλέπω νὰ γίνεται μία προσπάθεια μειώσεως τῶν ἐπιτοκίων δι’ ἀρδευτικὰς βελτιώσεις καὶ ἀγορὰν παραγωγικῶν ζώων. Τὸ ἐπιτόκιον ἐμειώθη εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς εἰς 2% μόνον. Εἶναι ἑπομένως, αὐτὸ μέτρον διὰ νὰ τὸ ἐπικαλεσθῇ μία Κυβέρνησις; Συνεχίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὁμιλεῖ περὶ ἐπεκτάσεως τῆς βιομηχανικῆς δραστηριότητος. Ἵδρυσις βιομηχανιῶν μὲ πρωτοβουλίαν Κρατικήν, καὶ λοιπὰς διευκολύνσεις δημοσιονομικάς. Ἀνέφερα, ὅτι μέχρι τοῦ 1959 οὐδὲν σοβαρὸν βιομηχανικὸν ἔργον Κρατικῇ πρωτοβουλίᾳ ἐγένετο παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας εἰς τὴν ἐπαρχίαν, τῆς ἰδιωτικῆς βιομηχανίας, ἤδη ἀνέφερα, ὅτι ἔχομεν τὴν ἀντίθετον ἀπ’ ὅ,τι ἀνεμένομεν ἐξέλιξιν, ὅτι ἀποστραγγίζεται ἡ ἐπαρχία. Ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως εἶναι πολὺ μικρότερος τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τῆς Πρωτευούσης. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ εὐθύνην σοβαρὰν καὶ σαφῆ φέρει ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. Διότι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τῆς Ε.Ρ.Ε. εὑρῆκεν τὸν νόμον περὶ προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς εἴχομεν τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶμεν καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ψήφισιν ἐπετύχαμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν τοῦ 1951–1952.

§79Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Καλὸς ὁ νόμος ἐκεῖνος. Καὶ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι εὑρισκόμενος ἐγὼ τότε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν τὸν ὑπεστήριξα.

§80Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ. Ὁ κ. Κανελλόπουλος, μοῦ ἔκανε τοιαύτην ἐπίθεσιν ἐκεῖνο τὸ βράδυ ἐκπροσωπῶν τὸν Συναγερμόν......

§81Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὁμιλῶ δι’ ἐμὲ προσωπικῶς.

§82Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι δι’ ἐσᾶς. Ἐνθυμοῦμαι, ὅμως, ὅτι ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἐκπροσωπῶν τὸν Συναγερμόν, ὡμίλησε, τοὐλάχιστον ὀκτὼ ὥρας, προσπαθῶν μὲ κἄθε τρόπον νὰ ἀποτρέψῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου.

§83Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐγὼ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖνο τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπεστήριξα. Ἐζήτησα νὰ εἶναι εὐρυτέρα, ἡ παρεχομένη πρὸς τὴν ἐπαρχιακὴν βιομηχανίαν, προστασία. Δὲν τὸ ἐδέχθη τότε ἡ Κυβέρνησις. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἐψηφίσθη τὸ 1952. Ἔφερα ἐγὼ, ὡς Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, ἄλλο νομοσχέδιον τὸ 1955. Καὶ ὑποθέτω, ὅτι θὰ παραδεχθῆτε, ὅτι τὸ ἰδικόν σας νομοσχέδιον, δὲν ἀντέχει εἰς σύγκρισιν μὲ τὸ ἰδικόν μου νομοσχέδιον.

§84Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἀναμνησθῶμεν τοῦ παρελθόντος. Εἰς τὸ 1952, ὅταν ἐλαμβάνετο τὸ μέτρον τῆς προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, ὁλόκληρος ὁ Συναγερμὸς τὸ ἐπολέμησε λυσσωδέστατα. Καὶ παραπέμπω εἰς τὰ πρακτικὰ τοὺς ἀμφισβητοῦντας. Ἐνθυμοῦμαι τὸν κ. Ἰατρίδην, Διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου, ὑπέροχον καὶ ἔξοχον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ κάτω–κάτω, δὲν ἦτο καὶ κομματικός μου φίλος, ὁ ὁποῖος παρέμεινεν ἐδῶ καὶ μοῦ ἔλεγεν: «Μὰ τὶ κακὸν εἶναι αὐτό, κ. Ζίγδη. Δὲν ἔχω ἴδει τέτοιαν λυσσώδη ἐπίθεσιν ἐναντίον νομοσχεδίου. Μήπως κάνομεν κακὸν εἰς τὸν τόπον;». Τοιαύτη ἦτο ἡ ἐπίθεσις τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τὰ μέτρα ποὺ ἐπήραμεν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦσαν μέτρα γενναῖα καὶ δρακόντεια. Ἦλθεν κατόπιν ὁ Συναγερμὸς καὶ δὲν ἠμπόρεσε μέχρι σήμερον, τὴν νομοθεσίαν περὶ ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, νὰ τὴν διαμορφώσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἀποτελέσῃ ὄργανον μετατοπίσεως τῆς βιομηχανικῆς δραστηριότητος ἀπὸ τὰς Ἀθήνας εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ἠδύνατο ἀκόμη καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς κειμένης νομοθεσίας νὰ ἀσκήσῃ μεγάλην ἐπιρροὴν εἰς αὐτὰς τὰς ζωτικὰς ἀνάγκας τοῦ Ἔθνους. Ἔκανε ὡρισμένα νομοθετήματα ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ λυποῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἤμβλυνε τὴν ὠφελιμότητα τῆς ἰδικῆς μας νομοθεσίας. Εἰς ὡρισμένα σημεῖα, βεβαίως, ἔκανε προόδους. Ἀλλὰ ἐν τῷ συνόλῳ ἔχομεν ὑποχώρησιν καὶ θὰ εἴπω εἰς τί. Τὸ 1957 ἐτελείωσεν ἡ πενταετία τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἡμεῖς καθιερώσει δι’ ἰδικοῦ μας νομοσχεδίου περὶ ἀπαγορεύσεως ἱδρύσεως νέων βιομηχανιῶν εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν. Τὸ νομοσχέδιον δίδει τὸ δικαίωμα ἀνανεώσεως τῆς ἀπαγορεύσεως διὰ μίαν πενταετίαν. Τὸ 1957 ἐτελείωσεν ἡ προθεσμία. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ε.Ρ.Ε. ἔκανε τὸ διάταγμα καὶ ἑπομένως, ἡ ἀπαγόρευσις ἱδρύσεως βιομηχανιῶν ἄνευ λόγων εἰς τὰς Ἀθήνας ἤρθη. Ὑπομιμνήσκω, ἐπίσης, τὸν νόμον 3949)59, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετρέψατε, κ. Ὑπουργέ, τὴν ἀτελῆ εἰσαγωγὴν μηχανημάτων διὰ τὴν ἀνανέωσιν τοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ τῶν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν ἐγκατεστημένων βιομηχανιῶν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, δὲν ἐξηναγκάσατε τὰς βιομηχανίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον λόγους νὰ εὑρίσκωνται εἰς Ἀθήνας, νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ὑπομιμνήσκω, ἐπίσης, τὸν νόμον 4002)1959 φορολογικῶν κινήτρων. Διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ποσοστὰ τῶν κερδῶν μιᾶς βιομηχανίας ἢ βιοτεχνίας ἐκπίπτονται ἐκ τοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος, ἐὰν διατεθοῦν εἰς ἐπενδύσεις. Τὸ ποσοστὸν αὐτὸ τῶν κερδῶν καθωρίσθη διὰ τὰς Ἀθήνας εἰς 50%, ἔναντι 60% διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Μόνον διὰ τὴν νησιωτικὴν Ἑλλάδα ἔγινε κἄτι τὸ γενναιόδωρον, διότι καθωρίσθη εἰς 90%. Ὅταν, ὅμως καθορίζεται μία τόσον μικρὴ διαφορὰ μεταξὺ Πρωτευούσης καὶ Ἐπαρχίας, φυσικὸν εἶναι νὰ μὴ ἐκδηλωθῇ ἐνδιαφέρον, ὅπως ἡ ἵδρυσις τῶν νέων βιομηχανιῶν γίνῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Καὶ ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν τῶν ἀτυχῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως ἦτο, ὅπως τονίζεται εἰς τὴν «Ἐπισκόπησιν τῆς οἰκονομίας τῶν Ἀθηνῶν κατὰ τὸ 1959» τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἤδη ἀνεφέρθη νὰ ἱδρυθοῦν αἱ περισσότεραι βιομηχανίαι εἰς τὸ Κέντρον. Ἄς μὴ ἰσχυρίζεται, λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις κατέβαλε προσπάθειαν διὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς σιδηροβιομηχανικῆς δραστηριότητος εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Οἱ νόμοι, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἐψήφισεν, ὡδήγησαν εἰς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα. Αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν κάμνει τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπεύθυνος ὀργάνωσις καὶ ὄχι ἀνεύθυνος τοιαύτη, ὡς εἶπεν κἄποτε ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον.

§85Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Πρῶτον, ἐπειδὴ ἐθίξατε τὸ θέμα τοῦ ἀνευθύνου τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποσαφηνίσω — τὸ ἀπεσαφήνισα καὶ τότε— ὅτι ἐννοῶ, ὅτι δὲν εἶναι ὑπεύθυνον. Δὲν εἶπον ἐγώ, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι κύριοι τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, εἶναι ἀνεύθυνοι, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν ἔχουν συναίσθησιν τῆς εὐθύνης των. Εἶπον, λοιπόν, ὅτι δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν ὅλην ἐξέλιξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Δ.Ε.Η. Καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὸ ποὺ λέγω ἐγώ, ἔχει διαφορὰν ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ἠθελήσατε νὰ ἀποδώσητε σεῖς.

§86Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πάντως μετὰ τὰς δηλώσεις σας ἐπηκολούθησαν καὶ δηλώσεις τοῦ Ἐπιμελητηρίου.

§87Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἶπον μάλιστα, ὅτι εἶναι ἀνεύθυνοι, ἤτοι μὴ ὑπεύθυνοι.

§88Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δικαίωμά σας νὰ δώσετε, οἵαν ἐξήγησιν θέλετε.

§89Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διακόψω, ἔχω νὰ ἐπαναλάβω τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον ἔχω εἴπει καὶ ἄλλοτε, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1955 περὶ ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας ὑπῆρξε νόμος γίγας ἐν συγκρίσει μὲ τὸν νόμον τοῦ 1952. Δὲν θὰ κάμω ἀνάλυσιν τῶν πραγμάτων. Ἐάν, ὅμως, χρειασθῇ νὰ γίνῃ, εὐκολωτάτη εἶναι ἡ σύγκρισις. Εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1952 προέβλεπεν ἀπαγόρευσιν ἱδρύσεως νέων βιομηχανιῶν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Πρωτευούσης. Ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Ὅτι αἱ ὑπάρχουσαι ἐν τῇ περιοχῇ τῆς Πρωτευούσης βιομηχανικαὶ ἐγκαταστάσεις, διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου, κατέστησαν προνομιοῦχοι, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἱδρυθοῦν ἄλλαι. Παρὰ ταῦτα, δὲν ἦτο δυνατὸν μία ὑπάρχουσα εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Πρωτευούσης βιομηχανία, νὰ μὴ τὴν ἀφήσωμεν νὰ ἐκσυγχρονισθῇ. Καὶ διὰ τοῦτο ὁ νόμος ἐκεῖνος προέβλεψε, ὅτι προκειμένου περὶ ἐκσυγχρονισμοῦ, ἐπετρέπετο ἡ ἀτέλεια μηχανημάτων κλπ. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ἐπιέζομεν τὰς ἐν Ἀθήναις βιομηχανίας πρὸς τὸν θάνατον. Ἀλλοίμονον. Ὁ Ν. 4002, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ζίγδης, καὶ ἐκεῖνος ἔκαμε διάκρισιν ὑπὲρ τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας. Μὴ νομισθῇ, ὅμως, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς τοῦ 1959, ὅτι καταργεῖ τὰ πλεονεκτήματα τοῦ προγενεστέρου νόμου. Ἐὰν θέλετε, κύριε, ἐπὶ τοῦ βήματος ἀξιότιμε συνάδελφε, καὶ σεῖς κ. βουλευταί, νὰ γνωρίζετε ποία εἶναι πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τῆς ὑποστηρίξεως τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, δὲν ἔχετε, παρὰ νὰ ἐξετάσητε ποῦ ἐχορηγήθησαν ἀπὸ τοῦ 1955 καὶ κατόπιν τὰ δάνεια τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. καὶ ποῦ ἐχορηγήθησαν τὰ δάνεια τῆς Κ.Ε.Δ., κατὰ τὰς ἡμέρας τὰς ἰδικάς σας. Τὸ εἶπον καὶ προχθές.

§90Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι θὰ τὸ ἐπανελαμβάνατε. Ἦσαν τόσον πτωχά.

§91Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὰ μὲν δάνεια τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. ἐχορηγήθησαν κατὰ τὰ ⅔ εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ κατὰ τὸ ⅓ εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, ἐνῷ τὰ δάνεια τῆς Κ.Ε.Δ., τὰ ὁποῖα ἐχορηγήθησαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν ἰδικῶν σας Κυβερνήσεων, ἐχορηγήθησαν κατὰ τὰ 60% εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ μόνον κατὰ τὸ 40% εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἀπὸ ποῦ, λοιπόν, εἶναι δυνατὸν νὰ κριθῇ, ποία εἶναι ἡ πολιτικὴ τῶν μὲν καὶ ποία ἡ πολιτικὴ τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως.

§92Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μία μόνον λέξιν. Εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν τώρα ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὸ εἶπεν καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν καὶ ὁ κ. Παπανδρέου τοῦ ἀπήντησεν: Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ὑπηνίχθη, Ὑφυπουργὸς Συντονισμοῦ ἦτο ὁ παρακαθήμενός του Ὑπουργός, ἐπὶ τῆς Προεδρίας, ὁ κ. Τσάτσος, καὶ Προϊστάμενος Οἰκονομικός, μέλος τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπόπτευε, ἦτο ἐπίσης ἕτερον μέλος τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν. Λοιπόν, παραπέμπομεν εἰς τὸν κ. Τσάτσον. Νὰ λάβετε πληροφορίας ἀπὸ τὸν κ. Τσάτσον, τὸν ὁποῖον βλέπετε συχνότερα ἀπὸ ἡμᾶς.

§93Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν μεταβάλλει τίποτε τὸ εὐφυολόγημα τοῦ κ. Μαύρου. Ἀλλὰ καὶ ὡς εὐφυολόγημα, θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῆτε, ὅτι δὲν εἶναι πρώτης γραμμῆς.

§94Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Τὶ νὰ εἴπω; Τὶ νὰ ἀπαντήσω;

§95Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ ἀπαντήσω ἐγὼ ἀντὶ ὑμῶν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, μετὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπορροφήσῃ ἡ ἐπαρχία........... Οὔτε συγκοινωνία δὲν ὑπῆρχεν. Ἐδῶ τὸ 1949, ἢ τὸ 1950 ἀπεστέλλομεν ἐπίσημα ἔγγραφα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην μὲ Ἀμερικανικὰ ἀεροπλάνα. Δὲν ὑπῆρχον, οὔτε τραῖνα. Εἶναι περίεργον πῶς τὸ 1960 γίνεται σύγκρισις μὲ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην.

§96Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἀκριβῶς, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην διψοῦσε περισσότερον ἡ ἐπαρχία διὰ κεφάλαια, παρὰ τώρα. Ἀκριβῶς, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο εὔκολον νὰ ἀπορροφήσῃ ἡ ἐπαρχία κεφάλαια.

§97Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Καὶ ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμίλησε προχθὲς περὶ Ἀμερικανικῆς βοηθείας ὑψηλοτέρας τότε, θέλω νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι τὰ παρεχόμενα σήμερον μέσα εἶναι ἄπειρα ἐν σχέσει μὲ τὰ τότε. Καὶ τότε ὑπῆρχε Ἀμερικανικὴ βοήθεια, ἀλλὰ προωρίζετο εἰς τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων. Ὑπῆρξε ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ συγκομιδὴ σίτου ἐκάλυπτε μόνον 400 ἢ 500 χιλ. τόννους σίτου, διότι ὑπῆρχον ἓν ἑκατομμύριον ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι, ὄχι μόνον δὲν παρῆγον, ἀλλ’ ἀπετέλουν βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὰς πόλεις. Χρειάζεται πολὺ θάρρος διὰ νὰ γίνεται σύγκρισις τῆς ἐποχῆς τῆς σημερινῆς καὶ τῆς τότε.

§98Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως, ὅτι τότε ἔπρεπε, ἀκριβῶς, περισσότερα δάνεια νὰ πηγαίνουν εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ δέχεσθε διακοπάς.

§100Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι ἀξιόλογος καὶ πρέπει νὰ συζητηθῇ, διότι ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Καὶ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπαναλάβω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα προφανῶς δὲν ἀντελήφθη ἢ δὲν θέλει νὰ ἀντιληφθῇ. Τοῦ ἀνέλυσα κείμενον τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσεν ἐπίσημος ὀργάνωσις τῆς Πρωτευούσης, ἐκ τοῦ ὁποίου καταφαίνονται τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἀπὸ τὸ 1952 καὶ ἐντεῦθεν. Καὶ τὸ κείμενον αὐτὸ εἶναι καταπέλτης ἐναντίον τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι προήχθη ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς ὑπαίθρου. Ἀντιθέτως, σαφέστατα φαίνεται, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀσκηθείσης πολιτικῆς εἶναι, ὅτι ἐπετάθη ἡ βιομηχανικὴ ἀνάπτυξις τοῦ κέντρου, εἰς βάρος τῆς ὑπαίθρου. Αὐτὸ ἀπαντᾷ κατηγορηματικῶς εἰς ὅλους τοὺς ἰσχυρισμούς. Τώρα, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγῃ, ὅτι ἠθέλησε νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐνεκαινιάσαμεν ἡμεῖς, τὴν ἀπεδέχθη καὶ ἐκεῖνος, εἶμαι πολὺ εὐτυχὴς νὰ τὸ δεχθῶ. Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι μὲ πόσην δυσκολίαν ἐπέρασα τὸν νόμον περὶ προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, πολεμώμενον λυσσωδῶς ἀπὸ τὸν Συναγερμόν. Ὅταν καταρτίζεται ἕνα νομοσχέδιον, ὅταν γίνεται μία μεταρρύθμισις, εἶναι δυσκολώτατον ἔργον. Ἡ ἀρχὴ τὸ ἥμισυ τοῦ παντός. Δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι τὸ νομοθέτημά μου ἐκεῖνο ἦτο τέλειον. Ἀλλὰ ὑπῆρχεν ἡ ἀπαρχὴ μιᾶς πολιτικῆς καὶ βεβαίως, ἦτο καθῆκον τῶν ἑπομένων Κυβερνήσεων νὰ τὸ βελτιώσουν. Αἱ ἑπόμεναι, ὅμως, Κυβερνήσεις διὰ τῶν νόμων τοὺς ὁποίους ἀνέφερον λεπτομερῶς, ἐπεχείρησαν καὶ ἐπέτυχον τὸ ἀντίθετον, νὰ μειώσουν τὴν σημασίαν τοῦ νόμου περὶ ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας. Καὶ σήμερον νὰ ἔχωμεν αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν τοῦ Ἐπιμελητηρίου τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ κ. Ὑπουργός, εὑρισκόμενος, βεβαίως, εἰς μεγάλην δυσκολίαν, κατέφυγεν εἰς τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερε καὶ προχθές, ὅτι εἰς τὸ 1950–52, ἐδώσατε τὸ μεγαλύτερο μέρος τῶν δανείων τῆς Κ.Ε.Δ. εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, ἐνῷ ἡμεῖς τὸ 1955–60 ἐδώσαμε τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν δανείων τοῦ Ο.Χ.Ο.Α. εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν τὸ ἐδώσατε διὰ βιομηχανίαν, τὸ ἐδώσατε διὰ τὰ ξενοδοχεῖα. Ἐπειδὴ δὲν ξεύρετε τὶ νὰ κάνετε τὰ λεπτὰ ποὺ εὑρήκατε, δίδετε εἰς τὰ ξενοδοχεῖα ἀφειδῶς —10 ἑκατομμ. τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας— χωρὶς εἰς πολλὰς περιπτώσεις νὰ ὑπάρχῃ, οὔτε πρόγραμμα, οὔτε ἔλεγχος τῶν δαπανῶν. Θὰ ὁμιλήσω περὶ Τουρισμοῦ εὐθὺς μετὰ καὶ θὰ ἔχω νὰ εἴπω μερικὰ καλὰ λόγια διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας, διὰ τὸ τουριστικόν του πρόγραμμα. Τὰ λέγω αὐτά, διότι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ σύγκρισις τοῦ τὶ ἔγινε μὲ τὴν Κ. Ε.Δ. καὶ τοῦ τὶ ἔγινε μὲ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λησμονεῖ, ὅτι ἡ Κ.Ε.Δ. δὲν ἐλειτούργησε μόνον εἰς τὴν περίοδον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Ἐλειτούργησε καὶ πρίν, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἦτο εἰς χεῖρας τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ἐλειτούργησε κατὰ τὸ 1950–52 εἰς ἐποχὴν ποὺ εἴχομεν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὁποίαν συμμετεῖχε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Ἐπίσης ἐλησμόνησε, ὅτι τότε τὰ δάνεια δὲν ἀπεφασίζοντο ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν παράγοντα, ἀπεφασίζοντο κατὰ πρῶτον λόγον ἀπὸ τὸν Ἀμερικανικόν, διότι τὸν ἀποφασιστικὸν λόγον διὰ τὴν διάθεσιν τῶν δανείων τὸν εἶχε τότε ὁ Ἀμερικανὸς ἐκπρόσωπος, διότι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἔδωσε τὰ χρήματα. Ἑπομένως, ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν στρέφονται ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεώς μας, ἀλλὰ ἐναντίον τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχει ἡ περίπτωσις ἑνὸς ὑπαλλήλου τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως ἁμαρτήσαντος, νομίζω, ὅτι εἶναι κακόγουστο νὰ ἀναφέρεται ἡ ἱστορία αὐτὴ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μετὰ 10 χρόνια. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐπιχείρημά σας διὰ τὴν Κ.Ε.Δ.

§101Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐπειδὴ ἀνεφέρθητε εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὰ δάνεια τὰ βιομηχανικά, εἴπατε, ὅτι ἐδώσαμε περισσότερα δάνεια τότε, λόγῳ τοῦ τουρισμοῦ. Ἀκούσατε, λοιπόν: Βιομηχανία καὶ μεταλλεῖα τοῦ Ο.Χ.Ο.Α., ἀπὸ τὸ 1955 μέχρι σήμερον, εἰς τὴν τέως Διοίκησιν Πρωτευούσης 5,5 ἑκατομμ. δολλαρίων. Εἰς τὴν βόρειον Ἑλλάδα, 19 ἑκατομμ. δολλαρίων, εἰς τὴν λοιπὴν χώραν 12 ἑκατομμ. δολλαρίων, δηλαδὴ ἡ σύγκρισις τῶν βιομηχανικῶν δανείων μεταξὺ τῆς περιοχῆς Πρωτευούσης καὶ τῆς ὑπολοίπου Ἑλλάδος εἶναι 5,5 ἑκατ. δολλάρια εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ 31 ἑκατ. εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Δηλαδή, ἡ ἀναλογία τῶν ⅔ εἶναι ἐδῶ ἀναλογία ἕνα πρὸς 6. Ἀντιθέτως, τὰ βιομηχανικὰ δάνεια τῆς Κ.Ε.Δ. τῆς ἐποχῆς τῆς ἰδικῆς σας, εἰς τὴν περιοχὴν Πρωτευούσης ἀνῆλθον εἰς 30 ἑκατομμ., ἐνῷ εἰς τὴν ὑπόλοιπον χώραν ἀνῆλθον εἰς 24 ἑκατομμ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνάλυσις, τὴν ὁποίαν εἶχα ἀπὸ χθές, ἀλλὰ δὲν σᾶς τὴν ἀνεκοίνωσα, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν μὲ λεπτομερείας.

§102Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνακοινοῖ αὐτὴν τὴν στιγμὴν στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλέγξωμεν. Πάντως, ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν του, πρῶτον, ὅτι τὰ δάνεια τῆς Κ.Ε.Δ., δὲν ἐχορηγήθησαν ἐν τῇ πραγματικότητι ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου καὶ δεύτερον, ὅτι τὰ δάνεια αὐτὰ ἐδόθησαν εἰς περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνουν ἐπενδύσεις βιομηχανικαὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Τὸ ἐνδιαφέρον μας διὰ τὴν ἐπαρχίαν ἐξεδηλώθη διὰ τοῦ νόμου περὶ προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, καὶ διὰ τοῦ προγράμματος ἐξηλεκτρισμοῦ, τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ὁποίου γνωρίζετε, ἐπετύχομεν νὰ πραγματοποιήσωμεν, παρὰ τὴν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν συνηντήσαμεν ἀπὸ πλείστας κατευθύνσεις, ὡς εἶναι εἰς πάντας γνωστόν. Ἑπομένως, πολὺ πτωχὰ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τῆς πολιτικῆς σας, ὅπως μαρτυροῦν ἀντικειμενικοὶ παρατηρηταί, ἐπεκαλέσθητε. Κύριοι, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διὰ τὸ θέμα τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Προχωρεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ λέγει, ὅτι εἰδικῶς διὰ τὴν γεωργίαν, ἑπομένως, διὰ τὴν κάλυψιν τῆς διαφορᾶς τόνου ζωῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐπροχωρήσαμεν εἰς τὴν κατασκευὴν διαφόρων ἔργων ὑποδομῆς καὶ ἀνέφερεν ἔναρξιν κατασκευῆς ψυκτικῆς ἁλύσεως, εὐρὺ πρόγραμμα γεωργικῆς βιομηχανίας, ὀργάνωσις ἐμπορίας ὀπωροκηπευτικῶν. Κύριοι, τὴν φράσιν, ἔναρξις ἐκτελέσεως τῆς ψυκτικῆς ἁλύσεως, τὴν ἀνέγνωσα μὲ κάποιαν θυμηδίαν, διότι τὴν ἀκούω ἀπὸ τὸ 1958, ὅταν εἶχε συγκληθῆ ἡ παροῦσα Βουλὴ τὸ πρῶτον. Ἀπὸ τότε εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἔναρξιν. Διὰ τὴν ἵδρυσιν γεωργικῶν βιομηχανιῶν, οὐδεὶς ἀριθμὸς δίδεται, διὰ νὰ ἴδωμεν καὶ τὴν ποιότητα καὶ τὸ εἶδος καὶ τὴν ἀξίαν. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἐμπορίας τῶν ὀπωροκηπευτικῶν τὸν παραπέμπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, διὰ νὰ πληροφορηθῇ ποία ὑπῆρξεν ἡ τύχη, τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον μόλις πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἐψηφίσαμε, καὶ ὁ ὁποῖος πάλιν δὲν ἀνάγεται εἰς τὴν περίοδον περὶ τῆς ὁποίας συζητοῦμεν. Κύριοι, ἡ πολιτικὴ ἡ γεωργικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐξαντλεῖται εἰς διαφόρους καλοπροαιρέτους ἀπέλπιδας προσπαθείας αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς, χωρὶς κανένα πρόγραμμα, χωρὶς κανένα συντονισμόν, χωρὶς καμμίαν ἱεράρχησιν τῶν μελετῶν, διὰ τοῦτο βλέπετε, ὅτι ἔπεσε τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ἀντὶ νὰ αὐξηθῇ. Κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον μὲ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ σᾶς ἀνέφερα, τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα, κατὰ κεφαλήν, ἔπεσεν. Αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ὅλης προσπαθείας. Ὅλα τὰ ἄλλα θὰ ἐπερίττευαν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον δύο πράγματα νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι δὲν παρασύρουν τοὺς γεωργοὺς εἰς αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, χωρὶς νὰ λύσουν τὸ θέμα τῆς διαθέσεως τῶν προϊόντων, διότι ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς μεταβάλλεται εἰς βρόγχον ἐναντίον τῶν παραγωγῶν, οἱ τιμὲς κατρακυλᾶνε, τὸ εἰσόδημα τῶν γεωργῶν πίπτει καὶ ἔτσι ἐν μέσῳ τῆς ἀφθονίας, αὐτοὶ πεθαίνουν τῆς πείνας. Αὐτὸ ἔκαμε διὰ τῆς πολιτικῆς της αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀπέτυχε, διότι οὔτε τὸ πρόβλημα τοῦ κόστους τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἀντιμετώπισεν, οὔτε τὸ πρόβλημα τῶν τιμῶν, οὔτε τὸ πρόβλημα τῆς διαθέσεως τῶν προϊόντων. Ἰδίως ἡ ὑπόθεσις τοῦ νεροῦ εἶναι μία ὑπόθεσις διὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἀποτυχία τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τρομακτική. Σᾶς ἀνέφερα τὰ μεγάλα ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα. Ἀλλὰ μὲ τὰ μικρά, ὅταν μία σταγὼν νεροῦ μεταβάλλῃ τὸν πτωχὸν σὲ εὐημεροῦντα γεωργόν, ποῖος ἀπολογισμὸς ὑπάρχει; Πόσα γεωτρύπανα ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα αὐτὴν τὴν στιγμήν; Πόσαι γεωτρήσεις ἔγιναν; Καὶ ἐρωτῶ πόσον στοιχίζει τὸ νερὸ εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὴν ἄρδευσιν; Κατὰ ἕνα ὑπολογισμόν, ὁ ὁποῖος δημοσιεύεται εἰς τὸν «Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον», τοῦ κ. Λιακατᾶ, ἐγκρίτου γεωπόνου, φθάνει τὸ κόστος τοῦ νεροῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ εἶναι πολὺ ἀκριβώτερον ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν. Εἰσέρχεται εἰς τὴν τιμὴν τοῦ τελικοῦ προϊόντος ὡς ἑξῆς: Τὸ ξερὸ χόρτο πωλεῖται 0,7 καὶ τὸ κόστος τοῦ νεροῦ εἶναι 0,3 τῆς δραχμῆς. Ὁ βάμβαξ πωλεῖται 7 δραχμὰς καὶ τὸ κόστος τοῦ νεροῦ εἶναι 1,5 δραχ. Καταλαβαίνετε, ὅτι μὲ τοιαύτην πορείαν δὲν προγραμματίζεται ἐπέκτασις τῆς παραγωγῆς καὶ βελτίωσις τῶν συνθηκῶν τῆς γεωργίας, ἀντιθέτως, προγραμματίζεται ὁ ὄλεθρος τῆς γεωργίας. Πέμπτον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τὸ θέμα τῆς τουριστικῆς ἀναπτύξεως, δηλαδή, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προσεπάθησε νὰ καλύψῃ τὸ χάσμα διὰ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ ἐπαρχιακοῦ τουρισμοῦ. Τὸ δέχομαι, ἔτσι εἶναι. Πράγματι, καταβάλλεται μία προσπάθεια ἀξιόλογος, ἀλλ’ ἡ προσπάθεια αὐτὴ ἀνελήφθη μόλις πρὸ διετίας, ἐνῷ προηγουμένως ὑπῆρχε πλήρης σύγχισις, τὸ δὲ «προηγουμένως» αὐτὸ καλύπτει τὸ μεγαλύτερον τμῆμα τῆς ὑπὸ κρίσιν περιόδου. Δὲν πρόκειται νὰ δυσκολευθῶμεν, ὅταν εἶναι κἄτι τὸ σωστόν, νὰ τὸ ἐπαινέσωμεν. Διότι σᾶς εἶπον, ὅτι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ προγράμματος θὰ εἶχε κανεὶς νὰ ἀναφέρῃ ὡρισμένας ἐπικρίσεις, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶμαι τόσον μικρόψυχος, ὥστε, ὅταν βλέπω ὅτι γίνεται μία προσπάθεια, νὰ μὴ τὴν ἐπαινέσω εὐχαρίστως μέσα εἰς αὐτὴν τὴν ἔρημον τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τὴν ἀπογοήτευσιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας δὲν ἀνέφερεν ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐπικαλεσθῇ ἡ Κυβέρνησις. Δὲν τὰ ἀνέφερε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἔξαφνα, τὴν ἑνοποίησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Αὐτὸ ἦτο ἕνα μέτρον διὰ τὴν ἐπαρχίαν, ἂν καὶ γνωρίζετε τὰς ἀπόψεις μου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν τὴν ἐφαρμοζομένην διὰ τὸ κόστος τοῦ ρεύματος εἰς τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα. Ἐπίσης, ὁ κ. Τσάτσος δὲν ἀνέφερε, καὶ δικαίως, τὸν νόμον περὶ ἀποκεντρώσεως, τὸν περίφημον νόμον 3200) 1955, ὁ ὁποῖος, ἐὰν ἦτο ὅπως ἔπρεπε νὰ εἶναι, θὰ ἦτο ἓν ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα ἐπιτεύγματα εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς καλύψεως τοῦ χάσματος μεταξὺ πρωτευούσης καὶ περιφερείας. Γνωρίζει πράγματι ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἀπέδωσε μόνον εἰς τὰ χαρτιά, ὅτι τὸ Κέντρον ἐξακολουθεῖ νὰ σκέπτεται, νὰ ἀποφασίζῃ καὶ νὰ διατάσσῃ τὴν ἐπαρχίαν. Ὅτι ὁ Νομάρχης, ἄνευ ἐπιτελείου, πολλάκις στερούμενος καὶ τῶν πλέον ἀναγκαίων συνεργατῶν, μεταβάλλεται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς ἕνα ἐκπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως, εὑρισκόμενον μόνον εἰς ψυχικὴν καὶ πνευματικὴν ἐπικοινωνίαν μὲ τοὺς τοπικοὺς ἐκπροσώπους τῆς ΕΡΕ, τοὺς βουλευτὰς καὶ ὑπὲρ ἄνω αὐτῶν τοὺς μὴ βουλευτάς. Κύριοι, προσεπάθησα νὰ σᾶς περιγράψω τὸ πρόβλημα, διὰ νὰ διαπιστώσητε, ποῖος ὁ ρυθμὸς ἐπιδεινώσεως τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὑπὸ κρίσιν περίοδον καὶ νὰ κρίνητε, ἐπίσης, τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθη ὑπὲρ αὐτῆς, ὅτι ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ, ἑνὸς κακοῦ, τὸ ὁποῖον εἴπομεν, ὅτι ἀποτελεῖ κίνδυνον θανάτου διὰ τὸ Ἔθνος, ἐὰν συνεχίσῃ τὴν σημερινήν του τροχιάν. Ἀντελήφθητε, ἀπὸ ὅσα εἶπον, ἀναλύων τὰ ὅσα ἰσχυρίσθησαν οἱ κύριοι ὑπουργοί, ὅτι πρῶτα–πρῶτα ἡ Κυβέρνησις δὲν προσεπάθησε νὰ μετριάσῃ τὸ φαινόμενον, διότι στερεῖται στοιχείων. Εἶναι Κυβέρνησις τῆς χώρας αὐτῆς, βλέπει αὐτὴν τὴν φοβερὰν ἐξέλιξιν καὶ ἐν τούτοις, ὅπως φαίνεται, δὲν ἔχει στοιχεῖα, δὲν γνωρίζει, τὶ γίνεται. Δεύτερον, ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀγνοοῦσα τὴν φύσιν καὶ τὴν ἔκτασιν τοῦ φαινομένου, ἐνόμισεν, ὅτι μὲ ὡρισμένα μέτρα γενικά, μὲ μίαν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε κατανομὴν τῶν ἐπενδύσεων εὗρε τὸ φάρμακον θεραπείας τοῦ κακοῦ. Νομίζω, ὅτι ἀπέδειξα, πόσον μακρὰν τῆς πραγματικότητος ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοὐλάχιστον αὐτῆς, εἶναι οἱ ἰσχυρισμοὶ τῆς Κυβερνήσεως. Πιστεύω, ἐν τούτοις, παρὰ τὴν διαφοράν μας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐν συμπεράσματι τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς θὰ συμφωνήσῃ, ὅτι εἰς τὸν ὑδροκεφαλισμὸν τῶν Ἀθηνῶν ἔχομεν ἴσως τὸ μεγαλείτερον πρόβλημα τῆς ἐπιβιώσεως τοῦ Ἔθνους, καὶ ὅτι ὡς ἀποτέλεσμα τῆς συζητήσεως αὐτῆς θὰ αἰσθανθῇ τὴν ἀνάγκην τῆς διαμορφώσεως μιᾶς πολιτικῆς ἀναλόγου τῆς ὀξύτητος καὶ τοῦ μεγέθους τοῦ προβλήματος, τὴν ὁποίαν θὰ ἐφαρμόσῃ ὄχι μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ αἱ ἑπόμεναι, βελτιώνουσαι αὐτήν. Βεβαίως, δὲν εἶναι εἰς τὴν πρόθεσίν μου νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰ μέτρα αὐτά, θὰ ἀρκεσθῶ μόνον εἰς 3–4 σημεῖα, διότι καὶ ἐπ’ αὐτῶν νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ συμφωνήσωμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ πρῶτον εἶναι, ὅτι τὸ σύστημα διοικήσεως τὸ σημερινὸν εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ διατηρηθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τοὺς 50 ἀναπήρους Νομοὺς καὶ τὴν παντοδύναμον διοίκησιν τοῦ Κέντρου. Ἐὰν τὰ πάντα ἀποφασίζωνται ἀπὸ τὰς Ἀθήνας καὶ μόνον ὡς ὑπήκοοι οἱ κάτοικοι τῶν ἐπαρχιῶν δέχονται τὰς ἀποφάσεις τῶν Ἀθηνῶν, τότε ἡ ἐξέλιξις σὺν τῇ παρόδῳ τοῦ χρόνου, ἡ βλαβερά, θὰ ἐπιτείνεται μέχρι τῆς καταστροφῆς καὶ βεβαίως θὰ ἔχωμεν ἀποκαρδίωσιν τῆς ἐπαρχίας, φυγὴν ἀπὸ αὐτὴν καὶ θὰ ἀποθάνῃ ἡ κεφαλή, διότι θὰ εἶναι κενὴ περιεχομένου. Χρειάζεται μία πλήρης ἀναδιάρθρωσις τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ, πρέπει πράγματι ἡ χώρα νὰ διαιρεθῇ εἰς 10– 15 μεγάλας περιφερείας πλήρως ἀποκεντρωμένας διοικητικῶς καὶ αἱ Ἀθῆναι νὰ μείνουν μόνον κέντρον ἐπιτελικόν. Ὁ νόμος 3200 ἔκαμε καὶ αὐτὸ τὸ λάθος, ὅτι ἐδημιούργησε 50 Νομοὺς ἢ μᾶλλον ἀνεγνώρισε 50 Νομοὺς καὶ ἄφησε τὴν περιφέρειαν τῶν Ἀθηνῶν ἀμέσως ὑπαγομένην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Οὕτως, ἡ περιφέρεια Ἀθηνῶν ἐπεκάθησεν ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὰ συμφέροντά της βεβαίως πιέζουν καὶ τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις καθημερινῶς καὶ τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔπρεπε τὸ Ὑπουργεῖον, ἐφ’ ὅσον ὁμιλοῦμεν περὶ ἀποκεντρώσεως, νὰ δέχεται τὸν Ἀθηναῖον, ὅταν δὲν δέχεται τὸν ἐπαρχιώτην. Δὲν ἔπρεπε τὸ Ὑπουργεῖον ἀπ’ εὐθείας νὰ ἀσχολῆται μὲ τὰς Ἀθήνας καὶ μὲ τὴν ἐπαρχίαν νὰ ἀσχολῆται ἐμμέσως, δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ διαχωρισμός. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ μεταβολὴ τοῦ διοικητικοῦ συστήματος, εἶναι μία πολὺ μεγάλη μεταρρύθμισις, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπὸ τὰς μεταρρυθμίσεις εἰς τὰς ὁποίας ὅλοι θὰ συμφωνήσωμεν, διότι, ὅταν ἐννοήσωμεν τὴν ἀναγκαιότητα τῆς μεταρρυθμίσεως αὐτῆς, τότε εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ σηκωθοῦν αἱ πρωτεύουσαι τῶν Νομῶν νὰ ἐπαναστατήσουν διότι ἔφυγεν ὁ Νομός, διότι δὲν πρόκειται νὰ πάρωμεν ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν, ἀλλὰ θὰ τῆς δώσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως, θὰ ἀναγνωρίσωμεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὅτι ἔχει ἴσα δικαιώματα μὲ τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Κράτους, εἰς τὴν διαχείρισιν καὶ τῆς ἰδικῆς της τύχης καὶ τῶν κοινῶν. Ἡ δευτέρα μεγάλη μεταρρύθμισις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνῃ, ἐν συνδυασμῷ βεβαίως μὲ τὴν πρώτην, εἶναι ἡ μεταβολὴ τοῦ δημοσιονομικοῦ συστήματος. Κύριοι, ὁ τύπος τοῦ προϋπολογισμοῦ ποὺ ἔχει ἡ Ἑλλάς, δὲν συναντᾶται εἰς κανένα ἄλλο μέρος τοῦ κόσμου. Αὐτὸς ὁ προϋπολογισμὸς περιλαμβάνει τὰ πάντα. Ὅταν ὁμιλῆτε περὶ προϋπολογισμοῦ, ἔξαφνα, τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὁμιλεῖτε περὶ προϋπολογισμοῦ τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Κυβερνήσεως, διότι ὑπάρχουν προϋπολογισμοὶ τῶν Πολιτειῶν, ὑπάρχουν προϋπολογισμοὶ τῶν ὀργάνων τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, ὑπάρχουν 100 εἰδῶν προϋπολογισμοί, ἐνῷ ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, κατωρθώσαμεν μέσα εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν νὰ βάλωμεν τὰ πάντα. Δὲν ὑπάρχει ἄλλο δημόσιον λογιστικὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, καὶ αὐτὸ εἰς τὶ συνετέλεσεν; Εἰς τὸ νὰ λησμονηθῇ ἡ ἐπαρχία καὶ οἱ πόροι νὰ διατίθενται βασικῶς —δὲν λέγω ἀποκλειστικῶς, διὰ νὰ μὴ ἀρχίσωμεν καμμίαν σχολαστικὴν συζήτησιν— βασικῶς διὰ τὴν πρωτεύουσαν.

§103Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἡ γλῶσσα λανθάνουσα...

§104Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν πιστεύω, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς πηγαίνει εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὅταν ἔχωμεν 45%, μόνον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς τὰς Ἀθήνας. Δὲν ἀξίζει τὸν κόπο σοβαρῶς νὰ συζητοῦμεν αὐτὰ τὰ πράγματα, ὅταν ὑπάρχουν τόσα θέματα, ὅταν... ὅταν... ἐκτὸς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλῃ νὰ ἴδῃ τὴν πραγματικότητα, ὁπότε τὶ νὰ σᾶς εἴπω, ὁπότε δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἐκπλαγῶ, διότι εἰς ὅσους ἄλλους τομεῖς δὲν θέλει νὰ ἴδῃ τὴν πραγματικότητα τῶν πραγματικῶν ἐθνικῶν κινδύνων, ὥστε δὲν εἶμαι ἕτοιμος οὔτε εἰς αὐτὸ νὰ ἐκπλαγῶ. Ἕνα χαρακτηριστικὸν γεγονὸς τῆς ἀνυπαρξίας τῆς αὐτονομίας τῆς ἐπαρχίας, εἶναι τὸ κατάντημα τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Αὐτοτέλειαν διοικητικὴν δὲν ἔχουν, ἐπὶ 40 θεμάτων ἀποφασίζει ὁ Νομάρχης, ἀλλὰ οἰκονομικὴν αὐτοτέλειαν; Δὲν ἔχουν καμμίαν ἢ σχεδὸν καμμίαν, διὰ νὰ μὴ γίνῃ παρεξήγησις. Ἀνέγνωσα τοὺς ἑξῆς χαρακτηριστικοὺς ἀριθμούς, ὅτι ἡ σχέσις τῶν ἐσόδων τῶν Δήμων πρὸς τὰ ἔσοδα τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ προπολεμικῶς, 1939–40, ἦτο 1 πρὸς 8, σήμερον εἶναι 1 πρὸς 14,5. Δηλαδή, μόνον αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς δεικνύει πόσον ἐπνίξαμεν τὴν ἐπαρχίαν, πόσον ἀπεμυζήσαμεν τὴν ἰκμάδα τῆς ζωῆς της, καὶ πόσον ἐὰν δὲν προσέξωμεν, ἀφηνόμεθα εἰς τὸν ὄλεθρον τῆς χώρας. Τὸ τρίτον θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ συμφωνήσωμεν, κύριοι τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως, εἶναι, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀνάπτυξις τῆς χώρας χωρὶς ἡ ἐπαρχία νὰ λάβῃ ἐνεργὸν μέρος εἰς τὴν κατάρτισιν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν προγραμμάτων. Μὲ τὸ σημερινὸν σύστημα τῶν Νομαρχῶν θὰ ἔπρεπεν ἀσφαλῶς κοντὰ εἰς τὴν Νομαρχίαν νὰ ὑπάρχῃ κἄποιος διευθυντὴς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ κάμῃ τὸ πρόγραμμα, ἔστω αὐτὸ τὸ πρόχειρον ἔργον προγραμματισμοῦ ποὺ γίνεται εἰς τὰς Νομαρχίας. Ἀλλά, ἐὰν πᾶμε εἰς τὰς μεγάλας αὐτὰς μονάδας, τὰς 10–15, περὶ τῶν ὁποίων ἀνεφέραμεν, τότε βεβαίως ἡ μονὰς αὐτὴ ἡ διοικητική, πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν πρωταρχικὴν εὐθύνην τῆς καταρτίσεως τοῦ προγράμματος, ὄχι κατὰ τρόπον γραφειοκρατικόν, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀντιπροσωπεύσεως τοῦ λαοῦ εἰς τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ. Μόνον ἐὰν τὰ προγράμματα τὰ ἐπὶ μέρους βασισθοῦν ἐπάνω εἰς τὴν πραγματικότητα τῶν γεωπολιτικῶν διαιρέσεων τῆς χώρας, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συνδυασμός τους ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς. Ἡ μέθοδος τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν μέχρι σήμερον εἶναι CONTRA NA-TURA. Κάμνομεν ἕνα πρόγραμμα καὶ κατόπιν ὅ,τι θέλει ἂς γίνῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Εἰς τὴν βάσιν αὐτὸ δὲν εἶναι τρόπος προγραμματισμοῦ. Νομίζω, ἐπὶ τῶν 3 αὐτῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὰς βάσεις τῆς ἐπιβαλλομένης μεταρρυθμίσεως διὰ τὴν περίσωσιν τῆς ζωῆς τοῦ Ἔθνους, νομίζω, ὅτι ἐπὶ τῶν 3 αὐτῶν ζητημάτων, εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσωμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν δὲν συμφωνήσωμεν, θὰ πρέπει νὰ μᾶς εἴπῃ ἐκείνη μὲ ποῖον τρόπον ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ προγράμματος. Νομίζω, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς μίαν κρίσιμον καμπὴν τῆς ἱστορίας, τὸ πρόβλημα δὲν ἦτο τόσον ὀξὺ ποτὲ μέχρι σήμερον, ἀλλὰ βλέπετε εἶναι ἀπὸ αὐτὰ τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα παίρνουν μόνα τους ἐπιτάχυνσιν, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς μίαν κρίσιμον στιγμήν. Εἶναι καθῆκον πάσης Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ἐν γένει, νὰ συλλάβῃ τὸ πρόβλημα, νὰ ἀντιληφθῇ τὸ μέγεθος τοῦ ἐθνικοῦ κινδύνου καὶ νὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτοῦ. Βεβαίως, ἡ τιμὴ τῆς πρωτοβουλίας ἀνήκει εἰς τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξα πάντοτε αὐστηρὸς ἐπικριτὴς τῆς ἀνεπαρκείας καὶ τῆς ἀβουλίας τῆς Κυβερνήσεως εἰς ὅλα τὰ μεγάλα θέματα, θὰ εἶμαι ἀπολύτως ἱκανοποιημένος ν’ ἀκούσω τὸν κ. ὑπουργόν, διότι εἶχεν ὅλον τὸν καιρόν, νὰ ἐξαγγείλῃ ἕνα πραγματικὸν πρόγραμμα, ὄπισθεν τοῦ ὁποίου θὰ συνταχθῶμεν ὅλοι μας. Ἀλλ’ ὅμως, παρ’ ἐλπίδα, ἠκούσαμεν αὐτὰς τὰς κοινοτυπίας καὶ τετριμμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀκούομεν ἀπὸ 8ετίας. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς δίδει τὴν ἐντύπωσιν, ὅπως εἶπον καὶ εἰς μίαν ἄλλην περίπτωσιν, σὰν τοὺς Βουρβώνους. Εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον τίποτε δὲν θέλει νὰ κάμῃ, τίποτε δὲν θέλει νὰ ξεχάσῃ ἀπὸ τὰ κακά της, ἁπλῶς ἐπιμένει καὶ ἡ ἐπιμονή της καὶ ἡ ἀνεπάρκειά της εἰς αὐτὰς τὰς κρισίμους στιγμὰς τῆς ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς ἐθνικῆς ζωῆς τῆς χώρας ἀποτελεῖ βαρυτάτην εὐθύνην ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, ὄχι μόνον διὰ τὴν σήμερον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν αὔριον. Διὰ τοῦτο ἀνέμενον, πράγματι, ὄχι μικρόψυχον ἀντιδικίαν, ἀλλὰ γενναιότητα καὶ ὁμολογίαν ποῦ ἐπταίσαμεν. Διότι ἡ γενναία ὁμολογία, ποῦ ἐπταίσαμεν, θὰ μᾶς δώσῃ ἐμπιστοσύνην, ὅτι καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα τυχὸν θὰ ληφθοῦν θὰ εἶναι γενναῖα καὶ θὰ ἐμπνεύσουν ἐμπιστοσύνην καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰς τὸν πολιτικὸν κόσμον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§105Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔλεγον, ἐὰν διέκοπτον τὸν κ. Ζίγδην, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὁ κ. Ζίγδης εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ δεχθῇ πολλὰς διακοπάς μου, δὲν ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε καὶ πάλιν νὰ τὸν διακόψω. Ὁ κ. Ζίγδης εἶπε περὶ τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων...

§106Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Περὶ τῆς πολιτικῆς ἐπὶ τῶν τιμῶν εἶπον.

§107Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἴπατε, ὅτι δὲν ὠφελεῖ ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἡ εὐχέρεια τῆς διαθέσεώς των καὶ ὅτι αὐτὸ καταλήγει εἰς ἕνα βραχνᾶν διὰ τὸν παραγωγόν. Κάπως ἔτσι τὸ εἴπατε. Τοὐτέστιν, εἰς τὴν μείωσιν τῶν τιμῶν καὶ τὴν μείωσιν τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου. Αὐτὸ ἦτο τὸ συμπέρασμά του, ὑποθέτω. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸς ὁ ἀριθμὸς ὁ ἐπωνομαζόμενος ψαλίς, εἶναι ὁ λόγος τῶν τιμῶν τῶν ἀπολαμβανομένων ἀπὸ τὸν ἀγρότην. Ἐν σχέσει μὲ τὰς τιμάς, τὰς ὁποίας καταβάλλει διὰ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, τὴν ψαλίδα αὐτὴν τὴν παρέλαβον αἱ Κυβερνήσεις εἰς τὰς ὁποίας μετεῖχε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ζίγδης καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Μαῦρος εἰς τὸ 0,78 καὶ τὴν παρέδωσεν εἰς τὸ 0,74, τὸ 1952. Αὐτὸ τὸ 0,74, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἡ ΕΡΕ ἀφ’ ἑτέρου, ἀνεβίβασαν τὴν ψαλίδα μὲ διαφορὰν διακυμάνσεως ἀπὸ τὸ 0,74 εἰς τὸ 0,91. Εἶναι, λοιπόν, χαρακτηριστικὴ ἡ ἐξέλιξις τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τοῦ ἀγρότου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν κατὰ τὰ 3 ἔτη τοῦ Κέντρου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ κατὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη τῶν ἰδικῶν μας Κυβερνήσεων.

§108Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Ποῖα τρία ἔτη;

§109Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὸ 1950, 1951 καὶ 1952.

§110Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα δὲν μετεῖχε τότε; Δὲν ἦστε ὑπουργός; Τὸ ἐλησμονήσατε;

§111Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἰς τὴν περίοδον ποὺ ἀναφέρατε ὑπῆρξαν ἡ Κυβέρνησις Βενιζέλου–Κανελλοπούλου καὶ Λαϊκῶν– Φιλελευθέρων. Τὰ λέγω αὐτά, διὰ νὰ σᾶς προστατεύσω ἀπὸ μίαν ἀδυναμίαν τῆς μνήμης σας.

§112Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἔχει ἀνάγκην προστασίας ἡ μνήμη μου.

§113Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δύο Κυβερνήσεις Λαϊκῶν–Φιλελευθέρων ὑπῆρξαν, κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον.

§114Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κατὰ τὴν τριετίαν αὐτὴν ἐκυβέρνησαν τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου.

§115Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Καὶ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ ἀπηρνήθητε;

§116Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐφθάσατε εἰς τὸ σημεῖον νὰ μὴ κυβερνήσητε τὴν χώραν καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην; Τὶ νὰ σᾶς εἴπω. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι λυπηρὸν καὶ τὸ λέγω, ὅτι εἶναι λυπηρόν, διότι διετύπωσα μίαν εὐχήν, ὅταν ὡμίλησα. Εἶπον, δηλαδή, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἡ ἱερά, τῆς ἐπαρχίας, θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἑνώνῃ καὶ ὄχι νὰ μᾶς διαιρῇ καὶ θὰ ἔπρεπεν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, διακεκριμένοι ἄλλωστε καὶ γνωστοί, θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς εἴπουν καὶ κἄτι χρήσιμον διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπαρχίας. Ἀντ’ αὐτοῦ, περιωρίσθησαν εἰς στείρας ἀντιπολιτευτικὰς ἀγορεύσεις, χωρὶς εἰς τὸ τέλος νὰ καταλήξουν εἰς προτάσεις χρησίμους.

§117Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Προτάσεις δὲν ἔγιναν;

§118Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Λυποῦμαι, διότι αὐτὰ ποὺ εἴπατε τὰ θεωρεῖτε ὡς προτάσεις. Ἤλπιζα, ὅτι ἔχετε ἐπίπεδον πολιτικὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἱκανοποιῆσθε μὲ τὰς τρεῖς λέξεις ποὺ εἴπατε περὶ προτάσεων. Αὐταὶ αἱ προτάσεις, καὶ τοῦ κ. Ζίγδη καὶ τοῦ κ. Μαύρου, ὅπως εἶναι διατυπωμέναι εἰς τὰ πρακτικά, βεβαίως δὲν σᾶς περιποιοῦν τιμήν.

§119Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν τὰς ἀντιλαμβάνεσθε.

§120Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψις καὶ δυστυχῶς, αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα καὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§121Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέτρον τὸ ἰδικόν σας.

§122Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Λυποῦμαι, διότι ἀντὶ ν’ ἀναλίσκεσθε εἰς διαφόρους ὑπαινιγμούς, ἀντὶ ν’ ἀναλίσκεσθε εἰς τὴν χρησιμοποίησιν στοιχείων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἐπίσημα, ἀντὶ ν’ ἀναλίσκεσθε εἰς μίαν στεῖραν καὶ ἐμπαθῆ Ἀντιπολίτευσιν, δὲν ἤρθητε εἰς τὸ ὕψος ποὺ ἐπέβαλε τὸ θέμα, τοὐτέστιν νὰ ἐξετάσητε ποία πράγματι εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας καὶ νὰ προτείνετε καὶ μέτρα διὰ τὴν καλλιτέρευσίν της. Ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ προχθές. Δὲν πιστεύει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ κατάστασις, αἱ συνθῆκαι τῆς ζωῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας εἶναι ἐκεῖνο, ποὺ πρέπει νὰ εἶναι. Ἡ Κυβέρνησις πιστεύει, ὅτι πρέπει ἡ ζωὴ εἰς τὴν ἐπαρχίαν νὰ καλλιτερεύσῃ καὶ πιστεύει, ὅτι δύναται νὰ καλλιτερεύσῃ. Καὶ ἡ ἐπιδίωξις τῆς καλλιτερεύσεως ἀποτελεῖ βασικὸν στοιχεῖον τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς.

§123Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ὡμίλησε προχθὲς καὶ ἐπανέλαβε καὶ σήμερον, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τὴν ὁποίαν ἔκαμον ἔγινε μὲ πάθος ἀντιπολιτευτικόν. Ἐπιθυμῶ νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ Βουλή, ὄχι μόνον ἡ πλευρὰ αὐτή, ἀλλὰ καὶ ἐκείνη, γνωρίζει καλῶς εἰς ποίου τὴν ψυχὴν εὑρίσκεται ἡ ἐμπάθεια. Θέλω νὰ πληροφορήσω τὸν κ. ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, ὅτι ἔγκυρον κυβερνητικὸν ὄργανον, ἡ «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», εἰς σημερινὸν σχόλιον γράφει, «ὅτι σπανίως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν διεξήχθη ἐπὶ τόσον σοβαροῦ θέματος συζήτησις εἰς τοιαύτην κοινοβουλευτικὴν περιωπήν». Διερωτῶμαι, ποῦ ὁ κ. ὑπουργὸς εὗρε τὴν ἐμπάθειαν. Ἡ λύπη μου εἶναι μεγαλυτέρα, διότι δὲν κατενόησε τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῆς ἐπαρχίας. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς νομίζῃ, ὅτι ἡμεῖς ἐφέραμεν τὸ θέμα αὐτὸ διὰ λόγους καθαρῶς ἀντιπολιτευτικούς, τὸν παρακαλῶ νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸ χθεσινὸν ἄρθρον τῆς «ΑΚΡΟΠΟΛΕ-ΩΣ», τὸ ὁποῖον ἔχει τὸν τίτλον «Ἡ Κυβέρνησις κατεδίκασε τὴν ἐπαρχίαν εἰς θάνατον».

§124Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι θὰ κατέφευγεν ὁ κ. Μαῦρος εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον.

§125Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Διατί, δὲν σᾶς ἀρέσει ὁ ἡμερήσιος Τύπος;

§126Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). ... διὰ νὰ ὑποστηρίξητε τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα ποὺ ἐξέλεξαν διὰ νὰ ἐλέγξουν τὴν Κυβέρνησιν, εἶπον καὶ προχθές, ὅτι χρειάζεται, ὁμολογουμένως, πολὺ μεγάλο θάρρος.

§127Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἡ ἐπερώτησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔχει ὡς θέμα τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ἐπαρχίας. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ἐὰν θεωρητικῶς ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ συνεδρίαζεν ἀλληλοδιαδόχως εἰς διαφόρους περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος, ἀσφαλῶς ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν καὶ πάλιν, διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν ὅλων τῶν λοιπῶν περιοχῶν. Διότι εἰς κάθε περιοχὴν —ὅπως ἀκόμη καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας— γίνεται τεράστιον ἔργον. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐπερώτησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὴν ἔδωσε πέρυσιν εἷς βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ὑπάρχει ἡ δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς ἠχογραφημένην ὁμιλίαν του, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς Ἀλεξανδρούπολιν εἰς τὸ Συνέδριον τῶν Ἐμπορικῶν καὶ Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων. Ἤμην παρών, ὅταν ἀπεφασίσθη ὑπὸ τῶν ἐκπροσώπων τῶν Ἐμπορικῶν καὶ Βιομηχανικῶν Ἐπιμελητηρίων, νὰ ἐπισκεφθοῦν τὸν Ἕβρον. Εἶπε, τότε, ὁ βουλευτὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι, πράγματι ἐκτελοῦνται ἔργα καὶ πρέπει νὰ σᾶς τὸ εἴπω, διότι θὰ πᾶτε καὶ θὰ τὰ ἴδητε. Ἂν σᾶς τὸ ἀποκρύψω τὸ γεγονὸς θὰ τὸ ἀντιληφθῆτε, διότι τὰ ἔργα φωνάζουν. Τὸ ὅτι ἐκτελοῦνται ἔργα εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς τῆς χώρας εἶναι ἀναμφισβήτητον. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὸν τρόπον ποὺ ἐπιδιώκεται ἡ συσκότησις τῆς ἀληθείας, σᾶς ἀναφέρω ἕνα συγκεκριμένον χαρακτηριστικὸν παράδειγμα. Ὁ κ. Ζίγδης, διὰ νὰ ἐμφανίσῃ, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἦτο μεγαλυτέρα εἰς τὴν πρωτεύουσαν καὶ ὄχι εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἀνέφερε τὸ ἑξῆς χαρακτηριστικόν. Ἡ ἱπποδύναμις εἰς τὰς Ἀθήνας τὸ 1958 ἦτο 23.000 κιλοβὰτ καὶ τὸ 1958 ἔγινε 50.000. Δὲν ἔχω συγκεκριμένα στοιχεῖα διὰ νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἀλλὰ θὰ σᾶς ἀναφέρω ἄλλα στοιχεῖα συγκεκριμένα καὶ ἠλεγμένα ὑπὸ τῆς ΔΕΗ, διὰ νὰ ἴδητε τὶ τεραστία πρόοδος ἐγένετο εἰς τὸν τομέα τοῦ ἠλεκτρισμοῦ εἰς τὴν ὕπαιθρον. Τὸ 1954 ἦσαν 49 ἑκατ. κιλοβάτ. Τὸ 1960 ἔγιναν 570 ἑκατ. κιλοβάτ. Τὸ 1956 οἱ πελάται διὰ γεωργικὰς ἐκμεταλλεύσεις ἦσαν 950, ἡ δὲ κατανάλωσις 1.444.000 κιλοβάτ. Τὸ 1960 οἱ πελάται διὰ γεωργικὰς ἐκμεταλλεύσεις ἦσαν 9.000, δηλαδὴ ἐδεκαπλασιάσθησαν, ἡ δὲ κατανάλωσις ἔφθασε 19 ἑκατ. κιλοβάτ. Τὸ 1970 θὰ φθάσωμεν καταναλωτὰς 40.000 εἰς τὴν ὕπαιθρον διὰ γεωργικὰς ἐκμεταλλεύσεις καὶ εἰς 160 ἑκατ. κιλοβάτ. Ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος διὰ γεωργικὰς ἐκμεταλλεύσεις κατὰ τὸ 1959 ἦτο 0,81 κατὰ κιλοβὰτ καὶ τὸ 1960 ἔφθασε 0,76, καθ’ ὃν χρόνον εἰς τὴν Γαλλίαν ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια διὰ τὴν γεωργίαν εἶναι 1,24. Ἡ σύγκρισις αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν καὶ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἔφερε καὶ ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Ζίγδης διὰ νὰ ἐμφανίσῃ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ἐπαρχίας, εἶναι χαρακτηριστικὰ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ συσκοτίσῃ τὴν ἀλήθειαν.

§128Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποῖος σᾶς εἶπεν, ὅτι αὐτὰ ποὺ λέγετε τὰ εἶπα ἐγώ;

§129Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἡ τιμὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς τὴν πρωτεύουσαν εἶναι ἡ ὑπάρχουσα ἀπὸ 10ετηρίδων. Ἐνῷ εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἀπὸ 10 δραχμὰς ἔγινε 1,90. Ὁ κ. Ζίγδης ἐπεδίωξε νὰ μειώσῃ καὶ τὸ ἔργον τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, εὑρισκόμενος εἰς Καβάλαν, ἐπεσκέφθην 10 χωρία τῆς περιοχῆς ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἐδοκίμασα μεγάλην χαράν. Διότι διὰ πρώτην φορὰν ὅλοι οἱ κάτοικοι μοῦ εἶπαν, ὅτι ὅ,τι ἐζήτουν ἀπὸ τοῦ 1924, ὅλα ἐξετελέσθησαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζετε, ὅτι εἶναι δυνατόν, ὅτι εἰς τὰ Νομαρχιακὰ Ταμεῖα ἐκτελοῦνται ἔργα μὲ κομματικὰ κριτήρια. Τὰ ἔργα τῶν Νομαρχιακῶν Ταμείων δὲν ἀφοροῦν ἄτομα. Ἂς ἔλθῃ ἕνας βουλευτὴς νὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ γίνονται μὲ κομματικὰ κριτήρια. Συνεπῶς, ἡ προσπάθεια νὰ μειωθῇ ἡ τεραστία σημασία τῶν ἔργων ποὺ ἐκτελοῦνται ἀπὸ τὰ Νομαρχιακὰ Ταμεῖα, εἶναι ἀτυχής. Ὅπως εἶπε προχθὲς ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἄλλοτε ἐθεωρεῖτο εὐτυχὲς γεγονὸς ἡ ἀποστολὴ ἑνὸς τηλεγραφήματος εἰς τὴν ἐπαρχίαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς γεφυριοῦ, ἐνῷ τώρα, μεταβαίνοντες εἰς τὰ χωριὰ πληροφορούμεθα, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἄλλα ἔργα πρὸς ἐκτέλεσιν καὶ ὅτι δὲν ἀπορροφῶνται αἱ πιστώσεις. Ἐπίσης, ὁ κ. Ζίγδης, διὰ νὰ συσκοτίσῃ τὴν ἀλήθειαν, παρουσίασε καὶ συνέκρινε τὰ εἰσαγόμενα μηχανήματα εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν ἐπαρχίαν. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς Ἀθήνας, ὅπως εἶναι γνωστόν, γίνεται ἐκσυγχρονισμὸς τῶν βιομηχανικῶν ἐγκαταστάσεων. Εἶναι πολὺ εὔκολον καὶ δημοκοπικὸν τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὁ ἐκσυγχρονισμὸς τῶν βιομηχανιῶν τῆς πρωτευούσης καὶ ὅτι αἱ βιομηχανίαι αὐταὶ ἔπρεπε νὰ πᾶνε εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Φυσικά, κακῶς τὸ πλεῖστον τῶν βιομηχανιῶν εὑρίσκονται εἰς τὴν περιοχὴν τῆς πρωτευούσης, ἐφ’ ὅσον ὅμως εὑρίσκονται, πρέπει νὰ γίνῃ ὁ ἐκσυγχρονισμός. Αὐτὴ ἦτο μία πραγματικότης. Διὰ τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ αὐτοῦ καὶ ἐν ὄψει τῆς εἰσόδου τῆς χώρας μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, καὶ μὲ τὰς ἐλευθέρας εἰσαγωγὰς ποὺ ἔχομεν, θὰ εὑρεθῶμεν νὰ ἔχωμεν μίαν ἀπολύτως συγχρονισμένην βιομηχανίαν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ὠφελήσῃ πολύ. Μία ἀπὸ τὰς σημαντικωτέρας πράξεις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὁ λεγόμενος ἐκσυγχρονισμός. Ὅταν, ἐπαναλαμβάνω, εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, τότε θὰ ἀντιληφθῶμεν τὴν ἀξίαν αὐτοῦ. Τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας εἶναι πολλὰ καὶ ἀξιολογώτατα. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὰ βασικώτερα, ἤτοι τὸ θέμα τῶν πιστοδοτήσεων, τοῦ τόκου, τῆς μορφῆς τῶν πιστώσεων, πάντα ταῦτα ἦσαν τὰ μόνιμα αἰτήματα τῶν βιομηχάνων ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν. Ἤδη, ὅμως, ἐλύθησαν. Οἱ τόκοι ἔφθασαν εἰς τὰ ὅρια τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς καὶ διὰ πρώτην φορὰν ἐδόθησαν μεσοπρόθεσμα καὶ βραχυπρόθεσμα δάνεια. Ὁ κ. Ζίγδης, ἐν συνεχείᾳ, ἐπεδίωξε νὰ ἐμφανίσῃ, ὅτι οὐδὲν γίνεται διὰ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ὅλα τὰ βιομηχανικὰ ἔργα τὰ βασικά, τὰ μεγάλα βιομηχανικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν ὄνειρον καὶ ἐπιδίωξιν δεκαετηρίδων καὶ πάντοτε ἀνεφέροντο ἀπὸ τοὺς τεχνικοὺς καὶ τοὺς πολιτικοὺς ἐπὶ δεκαετηρίδας, πραγματοποιοῦνται ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας, τὰ βασικὰ δὲ αὐτὰ ἔργα ἀποτελοῦν προϋπόθεσιν διὰ τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν, ὅταν γίνωνται ὅλα αὐτά, ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι οὐδὲν γίνεται διὰ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας; Κύριοι βουλευταί, μόνον ὁ ἐξηλεκτρισμός, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν προϋπόθεσιν διὰ τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν, τὸ γιγαντιαῖον ἅλμα, τὸ ὁποῖον γίνεται, τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, μόνον αὐτὸ ἦτο ἀρκετὸν διὰ νὰ ἀποτελέσῃ τίτλον τιμῆς διὰ τὴν Κυβέρνησιν.

§130Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ἔγιναν;

§131Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Μάλιστα, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἔγινεν ἡ τεραστία αὐτὴ ἀνάπτυξις.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὴ διακόπτετε τὸν κ. ὑπουργόν. Νὰ λάβητε τὸν λόγον καὶ νὰ ὁμιλήσητε.

§133Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι βουλευταί, μόνον ὁ Ἀχελῶος, τὸ ἀλουμίνιον καὶ ἡ σιδηροβιομηχανία, τρία βιομηχανικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ 1912 συνεζητοῦντο εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ πραγματοποιοῦνται σήμερον, μόνον ἕν ἐξ αὐτῶν τῶν ἔργων ἐὰν εἶχεν ἐκτελέσει μία Κυβέρνησις, θὰ ἀπετέλει τίτλον τιμῆς δι’ αὐτήν. Ὅταν, λοιπόν, ὅλα αὐτὰ τὰ ἔργα καὶ ἄλλα ἀκόμη, τὰ ὁποῖα συζητοῦνται ἐπὶ δεκαετηρίδας, ἐκτελοῦνται σήμερον, δὲν ἐπιτελεῖται βιομηχανικὴ ἀνάπτυξις; Διὰ πρώτην φοράν, κύριοι βουλευταί, ἐκτελοῦνται ἐκτεταμένα ἔργα εἰς ὅλην τὴν χώραν. Ὅλα τὰ βιομηχανικὰ ἔργα τὰ τεράστια, ὅλα ἐκτελοῦνται εἰς τὰς Ἀθήνας; Ἑκατοντάδες ἑκατομμύρια δολλάρια....

§134Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔρχεται ἡ σειρά μας. Ἕνας βουλευτής, τρεῖς ὑπουργοί.

§135Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Διατί, κύριε Ἡλιόπουλε;

§136Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τὰ πεντήκοντα χιλιόμετρα τὰ ἐκάματε εἴκοσι πέντε, κ. Ὑπουργέ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κ. Ἀρβανιτάκι. Δὲν εἶναι τρόπος συζητήσεως αὐτός. Ἀφήσατε τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ὁμιλήσῃ.

§138Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι βουλευταί, θὰ δοθῇ εὐκαιρία ἐν συνεχείᾳ καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ἄλλους συναδέλφους νὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Θὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία καὶ εἰς συγκεκριμένα θέματα καὶ εἰς γενικώτερα τοιαῦτα, διότι δὲν εἶναι μόνον ὁ τομεὺς ὁ βιομηχανικός. Εἶναι καὶ ὁ τομεὺς ὁ τουριστικὸς καὶ ὁ γεωργικὸς καὶ ἄλλοι. Εἰς ὅλους δὲ αὐτοὺς τοὺς τομεῖς γίνεται ἕνα γιγαντιαῖον ἔργον, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἄλλοτε ἐγνώρισεν ἡ Ἑλλάς. Εἰς τὸν τομέα τὸν βιομηχανικόν, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προΐσταμαι, ἐκτελοῦνται τὰ μεγάλα ἐνεργειακὰ ἔργα καὶ ἔχομεν ἐποπτείαν ἐπὶ ὅλων τῶν ὑφισταμένων ἐνεργειακῶν πηγῶν τῆς χώρας. Εἶναι τίτλος τιμῆς διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἡ βιομηχανικὴ ἀνάπτυξις. Διότι, πλὴν τοῦ Ἀχελώου, τοῦ Ἐδεσσαίου, τοῦ Μέγδοβα καὶ τῆς Πτολεμαΐδος, ἐκτελεῖται προμελέτη τοῦ Ἀλιάκμονος καὶ ἐγένετο ἡ διαπίστωσις τεραστίων κοιτασμάτων λιγνίτου. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας εὑρέθησαν τεράστια κοιτάσματα λιγνίτου εἰς τὴν Μεγαλόπολιν. Ὅλα αὐτὰ ἀποτελοῦν ἐνεργειακὰς πηγάς. Ἴσως ὀλίγαι χῶραι τῆς Εὐρώπης ἔχουν ἐνεργειακὰς πηγὰς ὑδροηλεκτρικὰς καὶ θερμικὰς ὅσας ἔχει ἡ Ἑλλάς. Καὶ τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, τὸ γεγονὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον προώθησε κατὰ τόσον ταχὺν τρόπον ἡ Κυβέρνησις, θὰ εἶναι ἀποφασιστικὸν διὰ τὰς τύχας τῆς χώρας.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ι. Ζίγδης.

§140Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μόνον θλιβερὰς σκέψεις δύναται νὰ προκαλέσῃ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ συμμετέχουν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν. Ἀτυχῶς, διὰ τὴν Κυβέρνησιν —καὶ λυποῦμαι καὶ διὰ τὸν τρόπον συμπεριφορᾶς των ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ— τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μαῦρος καὶ ἐγώ, ὑπῆρξαν καὶ εἰς τόνον καὶ περιεχόμενον ἀντάξια διαλέξεως εἰς ἐπιστημονικὴν Ἑταιρείαν.

§141Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὸ πολύ–πολύ.

§142Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διότι περιεγράψαμεν ἕνα φαινόμενον, προσεπαθήσαμεν νὰ μετρήσωμεν τὰς ἐξελίξεις του εἰς μίαν ὡρισμένην στιγμήν, προσεπαθήσαμεν νὰ κρίνωμεν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐλέχθη, ὅτι ἐλήφθησαν πρὸς ἀντιμετώπισίν του καὶ ὡδηγήθημεν εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα, ἐπικαλεσθέντες τὴν προσοχὴν καὶ τὴν κοινὴν προσπάθειαν ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὸ θέμα εἶναι ἐξόχως καίριον διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Ἔθνους. Καὶ ποίας ὑποδοχῆς ἐτύχομεν εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ἀνάπτυξιν; «Μία πτωχὴ δημαγωγία, ποὺ εἶναι εἰς ἕνα ξεχασμένον συνοικισμὸν κἄποιας ἐπαρχιακῆς πόλεως, δὲν μποροῦσε νὰ λεχθῇ δι’ αὐτὰ ποὺ ἔκαμεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας»! Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργόν, ἂν θέλῃ νὰ τὸν παίρνωμε στὰ σοβαρά, νὰ ἀκούῃ τὶ λέμε. Διότι, φαίνεται, ὅτι ἀκόμη, καίτοι Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, δὲν ξεύρει τὶ εἶναι κιλοβὰτ καὶ τὶ ἱπποδύναμις. Ὁ ἴδιος, ἄλλως τε, ὡμολόγησε κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως τοῦ ἀλουμινίου, ὅτι ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐμάθαινε τὶ εἶναι κιλοβὰτ καὶ τὶ κιλοβατώρα. Ἂς μάθῃ, τοὐλάχιστον μερικὰ στοιχειώδη πράγματα καὶ ὅταν ἀκούῃ μίαν συζήτησιν νὰ προσπαθῇ νὰ τὴν ἀντιληφθῇ, ὅσον ἠμπορεῖ. Καὶ ὕστερα νὰ ξεκινᾷ ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς περὶ ἐγκατεστημένης ἱπποδυνάμεως εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν ἐπαρχίαν, τοὺς ὁποίους ἀνέγνωσα ἀπὸ ἐπίσημα βιβλία καὶ νὰ μὴ λέγῃ αὐτὰ ποὺ εἶπε περὶ ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, τὰ ὁποῖα ἦσαν «ἄρατα μάρατα» καὶ τὰ ὁποῖα, βεβαίως, μόνον τὴν θυμηδίαν προκαλοῦν. Διότι καὶ τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα αὐτὸς τὰ ἔκαμε καὶ τὸν Παρθενῶνα, φαίνεται, ποὺ τὸν ἔκαμε κἄποιος ἄλλος Περικλῆς, αὐτὸς τὸν ἔκαμε! Ὅσα εἶπε, περὶ τιμῆς ρεύματος, εἶναι τόσον ἀνιστόρητα, τόσον ἐπιπόλαια καὶ τόσον ἐκτὸς πραγματικότητος, ποὺ δὲν ἀξίζουν κἂν τὸν κόπον νὰ ἀπαντήσω.

§143Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπουργ. Βιομηχανίας). Σοβαρὰ μιλᾶτε;

§144Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ ἀτυχὴς κ. Ὑπουργός, δὲν ξεύρει, ὅτι μετριοῦνται τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς του ἀπὸ τὶς πραγματοποιήσεις ποὺ γίνονται. Καὶ ἐγὼ ἐδιάβασα ἐπίσημα στοιχεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων φαίνεται, ὅτι τὸ χάσμα μεταξὺ ἐπαρχίας καὶ Ἀθηνῶν, εὐρύνεται ἀντὶ νὰ μειοῦται. Καὶ αὐτὸ συζητοῦμεν, κ. Ὑπουργέ. Ἀντιληφθῆτε το. Δὲν συζητοῦμεν γενικὴν βιομηχανικὴν πολιτικήν. Συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ θέματος τῆς καθυστερήσεως τῆς ἐπαρχίας ἔναντι τῆς Πρωτευούσης. Ἐὰν τὸ ἀντιληφθῆτε, τότε θὰ καταλάβετε τὶ σημαίνει ὁ νόμος 2049, τὶ σημαίνει ὁ νόμος διὰ τοῦ ὁποίου ἐδώσατε περίπου τὶς ἴδιες ἀπαλλαγὲς διὰ τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος ἢ ὁ νόμος διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετρέψατε τὴν ἀτελῆ εἰσαγωγὴν μηχανημάτων εἰς Ἀθήνας. Ὅσα λέγετε περὶ ἐκσυγχρονισμοῦ καὶ Κοινῆς Ἀγορᾶς, δὲν εἶναι σοβαρὸν νὰ συζητοῦνται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Σημαίνει μόνον, ὅτι δὲν ἔχετε καμμίαν κατανόησιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς Χώρας. Αὐτὰ ἠμπορεῖ νὰ τὰ λέγουν ἄνθρωποι ἐστερημένοι τῶν βάσεων τῆς οἰκονομικῆς σκέψεως. Ὁμιλοῦμεν, διὰ τὸ ποία ἦτο ἡ εἰσροὴ τῆς ἀτελοῦς εἰσαγωγῆς μηχανημάτων, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπαρχίαν καὶ τὰς Ἀθήνας καὶ σεῖς μᾶς ὁμιλεῖτε περὶ Κοινῆς Ἀγορᾶς! Μάθετε πρῶτα τὴν σχέσιν ποὺ ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὕστερα πηγαίνετε εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἄν ἐδῶ τὰ θαλασσώνετε, φαντάζομαι τὶ θὰ πάθετε, ὅταν πᾶτε εἰς τὰ βαθύτερα ἐκεῖνα νερά. Φοβοῦμαι πὼς θὰ ἐκπροσωπῆτε τὴν Ἑλλάδα εἰς τὰς διεθνεῖς διασκέψεις μὲ αὐτὴν τὴν ἐπίγνωσιν τῶν θεμάτων ποὺ ἐπιδεικνύετε. Αὐτὰ περὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, πράγματι, πρέπει κανεὶς νὰ ἀπογοητευθῇ. Πρέπει νὰ φύγῃ ἀπὸ ἐδῶ μὲ μίαν μόνον ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ἕνα ἔχει προσόν, τὸ πάθος καὶ τὰ ἀστεῖα, τὰ ὁποῖα ἐπεκτείνονται, ὄχι μόνον εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς Κυβερνητικὰς ἐφημερίδας, ὅταν συμβαίνῃ καὶ αἱ Κυβερνητικαὶ ἐφημερίδες νὰ λέγουν μίαν ἀλήθειαν. Ὁ ἀτυχὴς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ἀντελήφθη καὶ αὐτὸς περὶ ποίου θέματος συζητοῦμεν. Πρῶτα–πρῶτα, ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ξεύρει τὸ φαινόμενον, δὲν ξεύρει τὴν πορείαν του. Ἐὰν τὸ ἤξευρε, θὰ μᾶς ἔφερεν ἀριθμούς. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ξεύρει τὸ φαινόμενον, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἐντελῶς ἀπροετοίμαστος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ μέγεθος καὶ τὴν ὀξεῖαν κρισιμότητα, τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν παρουσιάζει. Διότι, τὶ μᾶς εἶπεν; Ἐγὼ τελευτῶν, διὰ νὰ μὴ πᾶμε εἰς μίαν ἀντιδικίαν τῆς δεκάρας, εἶπον, ὅτι παρακαλῶ νὰ μὴ ἀρχίσωμεν τὰς καινοτοπίας, νὰ κουβεντιάσωμεν δι’ ἕνα πρόβλημα, τὸ ὁποῖον, ὡς εἰδικὸν πρόβλημα, διὰ πρώτην φορὰν συζητεῖται εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, τοὐλάχιστον, ἀφ’ ὅτου εἶμαι βουλευτής. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνόμισεν, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀποτελεῖται μόνον ἀπὸ κόρακας καὶ ὅτι οἱ Ἀντιπολιτευόμενοι, μόνον κρὰ ἠμποροῦν νὰ λέγουν. Τέλος πάντων, αὐτά, τὰ ὁποῖα εἴπαμεν, θὰ γραφοῦν εἰς τὰ πρακτικά, ὡς καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε σεῖς καὶ θὰ μᾶς κρίνῃ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι μᾶς διαβάζουν καὶ ὅσοι θὰ μᾶς διαβάζουν μετὰ 10 καὶ 20 χρόνια.

§145Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Μετὰ πόσα χρόνια;

§146Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μετὰ 10, 20 καὶ 50 καὶ 100 χρόνια. Διότι ἐὰν παραμείνετε, δὲν θὰ ὑπάρξῃ Ἑλλάς.

§147Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Καλὰ κάμετε νὰ ἐναποθέτετε τὰς ἐλπίδας σας εἰς τὸ ἀπώτερον μέλλον. Διὰ τὸν ἑαυτόν σας.

§148Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ ἦτο λεπτὸν πνεῦμα, τὸ ὁποῖον δέχομαι πολὺ εὐχαρίστως. Σᾶς εὐχαριστῶ. Εὐχαριστῶ διὰ τὸ κομπλιμέντο. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ κ. Ὑπουργός, φαίνεται καὶ αὐτός, ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνεται τὸ πρόβλημα καὶ δὲν ἔχει οὐδεμίαν πρόθεσιν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ. Ἑπομένως, θὰ εἶναι στεῖρα ἡ συζήτησις ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα, διότι μὲ τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητήσῃ κανείς. Ὅ,τι εἴπει εἶναι ἡ ἀλήθεια. Δὲν δέχεται οὐδεμίαν ὑποχώρησιν. Ἐνῷ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ὡμιλούσαμεν ἡμεῖς ἦτο συζητητικὸς καὶ ἦτο ἕνας τρόπος, ὁ ὁποῖος προκαλεῖ καὶ ἀντιλογίαν καὶ νέαν ὁμιλίαν, διότι ἔτσι θὰ λυθῇ τὸ θέμα.

§149Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τοὐλάχιστον, μὴ ἀποδίδετε καὶ εἰς τοὺς ἄλλους συναδέλφους σας, ὅτι θὰ συντελέσουν εἰς τὸ νὰ γίνῃ στεῖρα ἡ συζήτησις, διότι μετὰ ἀπὸ σᾶς θὰ ὁμιλήσουν, ὑποθέτω καὶ ἄλλοι.

§150Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς καταφεύγει εἰς ἕνα ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον νομίζει, ὅτι τὸν ἐξυπηρετεῖ καὶ δὲν ἠξεύρει, ὅτι εἶναι ἡ μεγαλυτέρα του καταδίκη. Συγκρίνει τὶ γίνεται ἀπὸ Κυβέρνησιν εὑρισκομένην ἐν τῇ ἀρχῇ ἀπὸ 8 ἐτῶν ἕως τὸ 1960 μὲ τὰ ἐπιτεύγματα Κυβερνήσεως 1½ ἔτους τῆς περιόδου 1950–52. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ, διότι πράγματι ἀποδεικνύει πόσον σᾶς διώκει τὴν συνείδησίν σας τὸ μέγεθος τῶν ἐπιτευγμάτων ἐκείνης τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκείνη ἡ Κυβέρνησις σᾶς ἔδωσε τὴν Ἑλλάδα, τὴν ὁποίαν κακοποιεῖτε σήμερον. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἐκείνη ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἡσυχία εἰς τὸν τόπον θὰ ὑπῆρχεν, οὔτε νομισματικὴ σταθερότης, τὰς ὁποίας σεῖς ἐκακοποιήσατε ἔκτοτε. Αὐτά, ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸ θέμα τῆς ψαλίδος, τὸ ὁποῖον μετεχειρίσθη, φαίνεται, διὰ νὰ ψαλιδίσῃ τὸ περιεχόμενον τοῦ θέματος. Ἐγὼ τοῦ εἶπον ἕνα πρᾶγμα, εἰς τὸ ὁποῖον περιμένω ἀπάντησιν. Εἶναι σωστὸν ναὶ ἢ ὄχι, ὅτι μεταξὺ 1955 καὶ 1960 ἐμειώθη τὸ κατὰ κεφαλὴν ἀγροτικὸν εἰσόδημα; Τὸν προκαλῶ νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ συγκεκριμένου θέματος. Διότι ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι ψιλὴ φιλολογία. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι σταθερὸν τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα ἢ ἐμειώθη; Διότι ἄλλως, τὶ ὁμιλοῦμεν περὶ γεωργικῆς ἀναπτύξεως; Διατὶ ἀποροῦμεν, διότι ἡ ἀπορία εὑρίσκεται ἀπελπισμένη καὶ παραδέρνει. Θὰ τελειώσω, ὅμως, μὲ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Κύριε Πρόεδρε, οὐδέποτε ἔχω τὴν ψευδαίσθησιν, εἴτε τὸν ἐγωϊσμὸν νὰ νομίζω, ὅτι αἱ προτάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα, εἶναι σπουδαῖαι καὶ σημαντικαί. Ἀλλὰ διὰ τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμα, εἶμαι ὑπερήφανος, διότι πάντοτε τὰς κάμνω ἐν καλῇ πίστει καὶ τιμῇ. Ἀποτελεῖ δὲ παράπτωμα μὴ ἐπιτρεπόμενον, ὄχι μόνον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ ἐν τῇ κοινωνίᾳ, ἡ φρασεολογία, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη ὁ κ. Ὑπουργός, ἀπευθυνόμενος καὶ πρὸς τὸν κ. Μαῦρον καὶ πρὸς ἐμέ. Εἶπεν, ὅτι αἱ προτάσεις μας δὲν μᾶς περιποιοῦν τιμήν.

§151Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Τόσον τὰς ἀντελήφθη ὁ ἄνθρωπος.

§152Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὴ ἡ φρασεολογία χαρακτηρίζει καὶ τὸν βαθμὸν τῆς ἀντιλήψεώς του καὶ τὸν βαθμὸν τῆς εὐπρεπείας του ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἡμεῖς τοῦ λέγομεν τοῦτο: Ὅτι εἶναι ἀνίκανος, ὄχι μόνον τὰς προτάσεις αὐτὰς νὰ ἀντιληφθῇ, ἀλλὰ τὰ στοιχειωδέστερα τῶν πραγμάτων, ἐξ ὅσων ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψαν. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ διὰ τὸ ἦθος του καὶ τὴν εὐπρέπειάν του ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, δὲν θὰ τὸν ἀκολουθήσωμεν. Θὰ τὸν συνοδεύουν εἰς ὅλην του τὴν πολιτικὴν ζωήν. (Χειροκροτήματα).

§153Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνεξήγητος ἡ στενοχωρία τοῦ κ. Ζίγδη καὶ ἡ ἐκδήλωσις αὐτῆς. Εἶναι φυσικὸν νὰ εὑρίσκεται εἰς δυσχερῆ θέσιν, ὅταν προσπαθῇ, εἴτε μὲ στοιχεῖα μὴ ἐπίσημα, εἴτε μὲ διαφόρους μεγαλοστομίας, νὰ ἀντικρύσῃ μίαν πραγματικότητα, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ μόνη της. Καὶ συνεπῶς, συγχωρεῖται δι’ ὅσα εἶπεν, ἐκτὸς τῶν ἐπιτρεπομένων ὁρίων.

§154Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀπογοητεύεται ἀπὸ τὰς πρώτας στιγμὰς τῆς ἐπιθέσεως, τὴν ὁποίαν κάμει, δι’ ἕνα συγκεκριμένον θέμα. Καὶ εἶναι καὶ αὑτὴ μία ἀπὸ τὰς πολλὰς ἀπογοητεύσεις, τὰς ὁποίας δοκιμάζει ἡ Ἀντιπολίτευσις, διότι δὲν ἔχει ἄλλον λόγον ἡ ἐμπάθεια, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ ἄλλως τε, εἰς τὸν κ. Ζίγδην, διὰ πολλὰς περιπτώσεις, μὲ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐκφράζεται καὶ ὁμιλεῖ, ὅταν ἀποκαλύπτεται, ὅτι ἡ ἐπίθεσίς του δὲν ἔχει κανένα νόημα καὶ κανένα ἐπιχείρημα. Τὴν συζήτησιν τὴν ἐπεξέτεινον καὶ ὁ κ. Μαῦρος καὶ ὁ κ. Ζίγδης. Καὶ ὅταν ὁ κ. Ζίγδης — τὸν κ. Μαῦρον δὲν τὸν ἤκουσα ὁμιλοῦντα — ἐπετίθετο ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀρνεῖται ὅ,τι πράττει ἡ Κυβέρνησις καὶ λέγει, ὅτι ἐγκαταλείπει τὴν ἐπαρχίαν, εἶναι φυσικὸν καὶ ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐμφανίσῃ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο. Ἄλλως τε ἡ ἀπαρίθμησις καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῶν ἔργων αὐτῶν ἀποτελεῖ τὴν ἀπάντησιν καὶ εἰς τὴν ἐπερώτησιν, διότι τὰ τεράστια αὐτὰ ἔργα γίνονται μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Πῶς εἶναι συνεπῶς, δυνατὸν νὰ λέγῃ αὐτὰ ὁ κ. Ζίγδης, νὰ ἐμφανίζῃ τὸν ἑαυτόν του, ὡς τὸν πρῶτον οἰκονομολόγον καὶ νὰ ἀρνῆται εἰς ἄλλους οἰκονομικὰς σκέψεις. Εἶναι γνωστὴ ἡ δημοκοπία τοῦ κ. Ζίγδη. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ καὶ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη ὁ κ. Ζίγδης, εἶναι ἓν πραγματικὸν γεγονός. Εἰς τὰς γνωστὰς θεωρίας τοῦ κ. Ζίγδη, ἀπαντῶμεν μὲ ἀριθμούς, συγκεκριμένα ἔργα καὶ πραγματικὰ γεγονότα. Ὁ ἐκσυγχρονισμὸς ἦτο ἐπιβεβλημένος καὶ ἀπαραίτητος. Δὲν ὑπάρχει κανείς, ὄχι κατέχων οἰκονομικὰς γνώσεις, ὡς ὁ κ. Ζίγδης, ἀλλὰ στοιχειώδη νοῦν, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἀναγνωρίζῃ, ὅτι ὁ συγχρονισμὸς ἦτο ἐπιβεβλημένος. Ἐὰν συμπίπτῃ νὰ ὠφελήσῃ τὴν χώραν καὶ λόγῳ συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, εἶναι τοῦτο κατακριτέον; Ὅλα σᾶς βλάπτουν, καὶ τὰ διαστρεβλώνετε, διότι δὲν σᾶς συμφέρουν.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κωστῆς ἔχει τὸν λόγον.

§156Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τῆς ἐπαρχίας συγκινεῖ ἰδιαιτέρως ἡμᾶς τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι προερχόμεθα ἐξ αὐτῆς καὶ ἔχομεν ἄμεσον ἀντίληψιν τῶν ἀναγκῶν της καὶ τῆς τραγικῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιέλθει. Διὰ τὴν ἐπίδρασιν τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἐπαρχίας ἀρκετὰ ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους καὶ τοὺς ἀπαντήσαντας κ. Ὑπουργούς. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ ἐπερώτησις, δὲν ἔχει μόνον σκοπὸν ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἐντοπισμοῦ τῶν αἰτίων ποὺ δημιουργοῦν τὴν καχεκτικὴν κατάστασιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Βεβαίως διὰ τὴν κρατοῦσαν κατάστασιν δὲν πταίει μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ αἱ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι ἐμεσολάβησαν κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ τὸν συμμοριτοπόλεμον καὶ εἶχον δυσμενῆ ἐπίδρασιν διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἐπαρχίας. Ἡ ἐγκατάλειψις τῆς ἐπαρχίας ἐπῆλθε μετὰ τὸ 1949, ὅτε ἔληξεν ὁ πόλεμος. Πλεῖσται οἰκογένειαι μετεκινήθησαν εἰς ἀναζήτησιν καλυτέρας τύχης. Μετέπειτα συνέβησαν καὶ ἄλλα γεγονότα μὴ προβλεφθέντα ὑπὸ οὐδεμιᾶς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἡ εἰσαγωγὴ γεωργικῶν μηχανημάτων ἐκμεταλλεύσεως τῆς γῆς ποὺ ἀποδέσμευσαν χιλιάδας ἀγροτικῶν χειρῶν καὶ ἐδημιούργησαν θανάσιμον ἄγχος διὰ τὴν ὕπαιθρον. Ἡ προσπάθεια ἀναπτύξεως μικρῶν βιομηχανιῶν εἰς τὴν ὕπαιθρον δὲν λύει ἐξ ὁλοκλήρου τὸ θέμα, διότι αἱ βιομηχανίαι αὐταὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορροφήσουν τὰς ἀποδεσμευθείσας ἀγροτικὰς χεῖρας. Θὰ ἔπρεπε τὸ θέμα νὰ ἐντοπισθῇ ἐγκαίρως καὶ νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, θεσπίσεως μέτρων πρὸς ἀπορρόφησιν τῶν ἀνέργων χειρῶν. Δυστυχῶς, συνέβη τὸ ἀντίθετον, τὰ γεγονότα ἐπρόλαβαν ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ἀλλὰ ἡ εὐθύνη κυρίως βαρύνει τὰς Κυβερνήσεις τὰς μετὰ τὸ 1953, ὅτε ἡ χώρα εἰρήνευσε καὶ διότι ἔκτοτε ἡ ἀθρόα εἰσαγωγὴ γεωργικῶν μηχανημάτων, ηὔρυνε τὴν ὑποαπασχόλησιν καὶ τὴν ἀνεργίαν. Πέραν, ὅμως, αὐτῶν καὶ πολλὰ ἄλλα δύνανται νὰ καταλογισθοῦν εἰς βάρος τῶν ἑκάστοτε διοικήσεων διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον μετεχειρίσθησαν τὴν ἐπαρχίαν. Ἐφροντίσαμεν, κύριοι συνάδελφοι, τὸν οἱονδήποτε ὑπάλληλον, τὸν ἀποπερατώσαντα τὰς σπουδάς του, ἢ τὸν σταδιοδρομήσαντα εἰς ἕνα ἐπάγγελμα, νὰ τὸν ἀπομακρύνωμεν ὁριστικὰ ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπανέλθῃ πλέον. Τεράστια ποσὰ ἐδόθησαν καὶ δίδονται διὰ δάνεια στεγάσεως, ἀξιωματικῶν καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων, διὰ νὰ ἐγκατασταθοῦν ὁριστικῶς εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ νὰ ἀποστερηθῇ ἡ Ἐπαρχία ἀνεπτυγμένων ἀνθρώπων. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀντὶ νὰ μεταφέρουν τὰ φῶτα των εἰς τὴν Ἐπαρχίαν, ἐγκαθίστανται διὰ δανείων τῶν οἰκονομικῶν ἐγκεφάλων εἰς τὰς Ἀθήνας. Εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἢ δὲν εἶναι αὐτὸ ἀληθὲς καὶ ἐξοργιστικόν; Ὅταν ἀπὸ τοῦ ραδιοφώνου καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ Τύπου διεκτραγῳδοῦνται οἱ κίνδυνοι τοὺς ὁποίους διατρέχει τὸ κράτος, ἐμπιστευόμεθα τὴν ἀκεραιότητα καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ Κράτους μόνον εἰς τὸν χωροφύλακα. Ποῖος πταίει διὰ τὰς χρηματοδοτήσεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐγκατεστάθησαν εἰς τὸν ὑδροκέφαλον τῶν Ἀθηνῶν; Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω. Αὐτοδιοίκησις, κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει. Λυποῦμαι, ἀλλὰ θὰ σᾶς φέρω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὸ ἑξῆς καταπληκτικόν. Δύναμαι νὰ σᾶς φέρω ἑκατὸν πιστοποιητικά, ὅτι εἶμαι Κινέζος, ἀρκεῖ νὰ τὸ θέλετε. Δὲν ὑπάρχει σεβασμὸς εἰς τὴν ὑπογραφὴν ἐκ μέρους τῶν προέδρων Κοινοτήτων. Κάμνει τὸ Κράτος συγκέντρωσιν σίτου καὶ βάμβακος καὶ ἐμφανίζονται εἰς τὴν παράδοσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ὑπῆρξαν σιτοκαλλιεργηταὶ ἢ ἀπησχολήθησαν μὲ τὴν καλλιέργειαν τοῦ βάμβακος.

§157Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ἴσως, νὰ μὴ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους γίνεται ἔλεγχος τῶν καλλιεργητῶν καὶ ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δελτίων ἐλέγχου καὶ τῶν βεβαιώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐκδίδονται μὲ βάσιν τὸν διενεργηθέντα ἔλεγχον, γίνεται ἡ συγκέντρωσις.

§158Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Εἶναι, πράγματι ἀληθὲς αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ μέτρον δὲν ἀπέδωσε. Καὶ δὲν ἀπέδωσε, διότι οἱ πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων, ἐγνώριζον ἐκ προοιμίου τὸν σκοπὸν καὶ ἐχαρακτήρισαν ὅλους ὡς σιτοκαλλιεργητὰς πλὴν τῶν ἀμελῶν ἐχθρῶν των. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τῶν βεβαιώσεων τὴν κρατοῦσαν εἰς τοὺς προέδρους τῶν Κοινοτήτων, νοοτροπίαν, θὰ φέρω ἐνώπιόν σας τὴν ἑξῆς στιχομυθίαν. Εἶχα εἰς τὴν περιφέρειάν μου δύο προέδρους ποὺ ἤθελαν μὲ ζῆλον νὰ ὑπηρετήσουν τὴν κωμόπολιν. Τὸ 1958 εἶπα εἰς τὸ ἕνα ἐξ αὐτῶν: Πρόσεξε Κώστα, φέτος μὴ δώσῃς ψεύτικα χαρτιὰ διὰ τὴν σιτοκαλλιέργειαν, διότι ἤκουσα τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ λέγῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἔχουν ὑποβληθῆ ἑκατοντάδες μηνύσεων καὶ ὅλοι οἱ Πρόεδροι θὰ πᾶνε φυλακή. Τὸ ἴδιον ἔτος ἐγένοντο αἴσχη καὶ παρέδωσαν σῖτον πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὴν σιτοκαλλιέργειαν. Τὸ 1959, ἀφοῦ εἶχον λησμονήσει τὸ τὶ εἴχομεν συζητήσει εἰς τὸ παρελθόν, τοῦ εἶπον, «πρόσεξε μὴ δώσεις ψεύτικες βεβαιώσεις» καὶ ἐκεῖνος μοῦ ἀπήντησε μὲ ὕβρεις, ὅτι νὰ παύσω, διότι πέρυσι τὸν ἔκαψα, ἦλθεν εἰς ἀντίθεσιν μὲ ὅλο τὸν κόσμον, ἐνῷ οἱ ἄλλοι Πρόεδροι, ἐξέδιδον ἀθρόως πιστοποιητικά. Ἀντιλαμβάνεσθε, κ. βουλευταί, ὅτι δὲν ὑπάρχει αὐτοδιοίκησις. Πῆγα εἰς τὸν Νομάρχην καὶ τοῦ εἶπα νὰ μηνύωνται ὅσοι δίδουν ψευδῆ δήλωσιν καὶ νὰ καταδικάζωνται, τὰ δὲ ὀνόματά των νὰ δημοσιεύωνται εἰς τὰς ἐφημερίδας. Κύριοι βουλευταί, αὐτὴ, δυστυχῶς, εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ὑπαίθρου. Προγραμματίζει ἡ Κυβέρνησις τὴν χρηματοδότησιν τῆς κτηνοτροφίας, ἀλλὰ οἱ γεωπόνοι δὲν γνωρίζουν τὶ νὰ κάμουν, διότι οἱ φάκελλοι εἶναι γεμᾶτοι μὲ βεβαιώσεις, τὰ δάνεια δίδονται καὶ τὰ ἔργα δὲν ἐκτελοῦνται καὶ οἱ γεωπόνοι τὰ ἔχουν χαμένα, μέχρι σημείου νὰ ἀναγκάζωνται νὰ μεταβοῦν οἱ ἴδιοι ἐπὶ τόπου διὰ νὰ συλλέξουν στοιχεῖα. Ὅσοι ζῆτε, κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν ἐπαρχίαν, κατανοεῖτε αὐτὰ ποὺ σᾶς λέγω. Δὲν λειτουργεῖ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἐπαρχίαν, τὸ γνωρίζει αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ δὲν ἀντιδρᾷ. Ἐπρογραμμάτισεν ἡ Κυβέρνησις δημόσια ἔργα, ἀλλὰ κατ’ ἐμὲ δὲν ἠδύνατο νὰ προγραμματίσῃ τοιαῦτα ἔργα, διότι δὲν ἔχει ἀρτίαν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Μόλις χθὲς ἀνεκοινώθη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων ἐλλείπουν 600 διπλωματοῦχοι μηχανικοὶ καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ, ὅτι μόνον 60 καὶ ὄχι 600 ἐλλείπουν. Μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὄθωνος λείπουν 60, ἀλλὰ μὲ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ 1960 καὶ 61 ἐλλείπουν, ὄχι μόνον 600, ἀλλὰ 1.600. Παράδειγμα, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἔργων τῆς νέας ὁδοῦ Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης ἀνετέθη ἡ μελέτη εἰς ἰδιώτας, διότι δὲν ὑπῆρχον τεχνικοὶ τοῦ δημοσίου. Τίθεται τὸ ἐρώτημα, διατὶ οἱ μηχανικοὶ δὲν δέχονται νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὸ Δημόσιον; Μήπως, διότι δὲν πληρώνονται ἀπὸ αὐτὸ ἐπαρκῶς; Ὄχι ἀσφαλῶς, διότι πράγματι πληρώνονται. Οἱ λόγοι εἶναι ἄλλοι. Ἐὰν ἕνας μηχανικὸς διορισθῇ εἰς τὸ Δημόσιον, ὁ βασικός του μισθὸς εἶναι 2.600. Ἐν συνεχείᾳ, ὅμως, λαμβάνει καὶ τὰ διάφορα ἄλλα τεχνικὰ ἐπιδόματα, τὰ ὁποῖα φθάνουν τὸν ἀριθμὸν τῶν 7.000 μηνιαίως. Τὰ ἐπιδόματα, ὅμως αὐτὰ δὲν ὑπολογίζονται εἰς τὴν σύνταξιν καὶ ὡς ἐκ τούτου ὁ συντάξιμος μισθὸς ἑνὸς μηχανικοῦ ἔπειτα ἀπὸ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, εἶναι ἐξευτελιστικός. Εἶναι συνεπῶς, ποτὲ δυνατὸν ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας νὰ ἐπιβιώσῃ τὸ Κράτος; Ἐὰν θέλῃ τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ πραγματικοὺς τεχνικοὺς ὑπαλλήλους, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐνσωματώσῃ τὰ ἐπιδόματα αὐτὰ εἰς τὸν βασικὸν μισθὸν καὶ τότε νὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἀνεπάρκειαν τεχνικῶν, ἀλλά, ἀντιθέτως, θὰ σταματήσῃ δι’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα νὰ προσλαμβάνῃ τοιούτους. Ἄλλωστε τὰ ἐπιδόματα αὐτὰ τοὺς τὰ δίδει. Διατὶ δὲν τὰ ἐνσωματώνει καὶ εἰς τὸν βασικὸν μισθόν; Νὰ διατί, δὲν ἔχομεν μηχανικοὺς καὶ Τεχνικὴν Ὑπηρεσίαν. Κατηγοροῦνται ὅλοι οἱ ἐργολάβοι, οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουν τὴν ἐκτέλεσιν δημοσίων ἔργων δι’ ἐλλιπῆ ἐκτέλεσιν. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ ὑπερασπισθῶ τοὺς ἐργολάβους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἄλλως τε, προσπαθοῦν νὰ κερδίσουν, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον διὰ νὰ ζήσουν τὰς οἰκογενείας των, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ρίψω τὴν εὐθύνην εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος, διότι ἐκτελοῦνται μὲν τὰ ἔργα ὑπὸ τῶν ἐργολάβων, διατίθενται τὰ χρήματα ἀπὸ τὸ Κράτος, ἀλλὰ ἐπίβλεψιν μηχανικῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦσαν καὶ οἱ μόνοι ὑπεύθυνοι, δὲν ἔχομεν, διότι δὲν ὑπάρχει, ὡς ἀνέφερον, ἐπαρκὴς ἀριθμὸς μηχανικῶν καὶ ὑπομηχανικῶν. Γίνονται, βεβαίως, ἔργα, προγραμματίζονται ἄλλα, τὸ Κράτος δαπανᾷ χρήματα, ἀλλὰ τὰ ἔργα αὐτὰ καταλήγουν ἐκεῖ ποὺ ἀνέφερεν ὁ συνάδελφος κ. Μαῦρος. Μία ἄλλη, ἐπίσης ὑπηρεσία Τεχνικῶν εἶναι ἡ Ὑπηρεσία Μηχανικῶν τῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων, οἱ ὁποῖοι, ὅμως, καὶ αὐτοὶ προσλαμβάνονται ἐπὶ συμβάσει καὶ δι’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα. Πῶς εἶναι δυνατόν, ὅμως, ποτὲ νὰ ἀποδώσουν οἱ μηχανικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸν ἑκάστοτε κομματάρχην ἢ πολιτικὸν φίλον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπολυθοῦν τῆς θέσεώς των. Ἀποτέλεσμα τῆς καταστάσεως αὐτῆς εἶναι μεγάλα ἔργα, τὰ ὁποῖα προεβλέφθησαν μὲ τὴν αʹ δαπάνην κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐργασίας τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης νὰ διπλασιασθῇ καὶ τριπλασιασθῇ, λόγῳ πλημμελοῦς μελέτης. Τοῦτο δέ, διότι δὲν ἔχομεν προγραμματισμόν, δὲν ὑπάρχουν μηχανικοὶ καὶ δὲν γίνονται ἄρτιαι μελέται καὶ διὰ τοῦτο τὰ ἔργα εἰς τὴν ἐπαρχίαν δὲν ἀπέδωκαν. Ποῦ εὑρίσκεται, λοιπόν, ἡ ἀπορρόφησις τῶν ἀνέργων ἀγροτῶν, τὴν ὁποίαν διακηρύσσει ἡ Κυβέρνησις καυχωμένη διὰ τὴν ἀφθονίαν τῶν ἐκτελουμένων ἔργων; Παραλογίζεται ἡ Κυβέρνησις καὶ τῆς τὸ ἀποδεικνύει ἡ φυγὴ τῶν ἀγροτῶν εἰς τὸ κέντρον δι’ ἐργασίαν καὶ ὄχι διὰ διασκέδασιν. Κύριοι βουλευταί, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι ὅλοι πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν δέουσαν προσοχὴν εἰς τὸ κύτταρον τῆς διοικήσεως, διότι ἄλλως ἡ Κρατικὴ Μηχανὴ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ λειτουργῇ πλημμελῶς. Βεβαίως, δὲν εὐθύνεται μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις διὰ τὸ θέμα τῆς ἐπαρχίας, βαρύνεται, ὅμως, ἰδιαιτέρως αὕτη καὶ φέρει τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς εὐθύνης, διότι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1953 καὶ ἐντεῦθεν ἔχομεν μίαν περίοδον εἰρηνικῆς ὁμαλότητος καὶ ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκαμεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ κάμῃ διὰ νὰ συγκρατήσῃ τὰς ἀγροτικὰς μάζας μὲ δικαιοτέραν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ σημεῖον τῶν μεταφορῶν. Καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν μεταφορῶν καὶ ἰδίᾳ τῶν σιδηροδρομικῶν μεταφορῶν καὶ τῶν διὰ τοῦ αὐτοκινήτου τοιούτων. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1955, τὸ ἔλλειμμα τῶν Σ.Ε.Κ. ἀνήρχετο εἰς 320 ἑκατομμύρια. Τὸ 1958 ἀνῆλθεν εἰς 400 ἑκατομμύρια. Τὸ 1959 ἀνεβιβάσθη εἰς 480 ἑκατομμύρια, πάντοτε εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν γνωρίζω, βεβαίως, καὶ ἐφέτος ἐὰν ἔχωμεν μείωσιν ἢ αὔξησιν τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ. Διερωτῶμαι, ὅμως, ἐὰν συνεχισθῇ ὁ ρυθμὸς αὐτὸς τῶν ἐλλειμμάτων τῶν Σ.Ε.Κ., ποῦ θὰ φθάσωμεν; Τὸ αὐτοκίνητον συναγωνίζεται τοὺς σιδηροδρόμους καὶ μάλιστα τείνει νὰ ὑποσκελίσῃ αὐτοὺς εἰς εὐθηνότερον κόμιστρον. Ποία, ὅμως, πολιτικὴ ἐφηρμόσθη ἐπὶ τῶν μεταφορῶν; Οὐδεμία. Τώρα τελευταίως ἐπληροφορήθην, καὶ δυστυχῶς ἐφαρμόζεται, ὅτι διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ ὅλου ὁδικοῦ δικτύου καὶ διὰ νὰ αὐξηθῇ τὸ κεφάλαιον τῶν ἐπενδύσεων ἐφαρμόζεται τὸ ἓν δεκατημόριον καὶ τὰ ἄλλα χαρακτηρίζονται ὡς νέαι κατασκευαί. Ἀποτέλεσμα, ἡ ἐξαθλίωσις τῶν ἐπαρχιακῶν δρόμων. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν, νὰ μὴ τὸ ἐφαρμόσῃ, διότι θὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα σημεῖον, ὑποχωρήσεως πλέον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχει ἄμεσα ἀποτελέσματα εἰς ὅλας τὰς μεταφορὰς καὶ θλιβερὰ ἐπακόλουθα διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Κύριοι συνάδελφοι, ἔθιξα ἁπλῶς τὰ δύο θέματα τῶν δημοσίων ἔργων καὶ τῶν μεταφορῶν. Ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὸ κύριον θέμα, ἀναζητῶντας τὰ αἴτια τῆς κακοδαιμονίας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν πάσχει ἡ ἐπαρχία. Γνωρίζετε, ὅτι δὲν θέλω νὰ εἶμαι πάντοτε ἐπικριτής, ἀλλὰ θέλω νὰ εἶμαι καὶ ἐποικοδομητικός. Θὰ προσπαθήσω, κ. Ὑπουργέ, νὰ τηρήσω τὴν στάσιν αὐτήν. Πράγματι, ὅλαι αἱ γεωργικαὶ ἀπασχολήσεις διέρχονται μίαν κρίσιν. Διήρχοντο κρίσιν καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ θὰ διέρχωνται καὶ εἰς τὸ διηνεκές. Ἀλλὰ ἡ κρίσις αὐτὴ εἶναι ἐντονωτάτη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Ἀποτέλεσμα, ἡ ὑπερβολικὴ αὔξησις τῆς φυγῆς πρὸς τὰς πόλεις καὶ τὸ ἐξωτερικόν. Παρ’ ὅλα τὰ ἔργα ποὺ γίνονται εἰς τὴν ἐπαρχίαν, καὶ τὰ ὁποῖα εἰς ἀπορρόφησιν ἐργατικοῦ προσωπικοῦ ἐλάχιστα προσφέρουν, τὰ πολιτικὰ Γραφεῖα τῶν βουλευτῶν τῶν ἐπαρχιῶν, κ. συνάδελφοι, τοὐλάχιστον τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας, κατακλύζονται ἀπὸ ἀνθρώπους ἀναζητῶντας μίαν θέσιν, μίαν ἐργασίαν. Θεωρεῖται δι’ ἡμᾶς μεγάλη ἐκδούλευσις, ἐὰν ἐπιτύχωμεν ἕνας ἐργολάβος νὰ προσλάβῃ δέκα ἐργάτας διὰ νὰ σκάψουν. Πηγαίνετε εἰς τὰ νέα ἔργα τῶν Σ.Ε.Κ. διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν κατάστασιν. Φεύγουν ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν, ἐγκαταλείπουν τὴν οἰκογένειάν των καὶ ἔρχονται ἐδῶ διὰ 55 δραχμ. ἡμερομίσθιον, μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένοι καὶ αὐτοὶ νὰ φᾶνε καὶ νὰ στείλουν εἰς τὴν οἰκογένειάν των εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ὑπαίθρου. Τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους προλαλήσαντας συναδέλφους καὶ τὰ ὁποῖα πολλάκις ἠμφισβητήθησαν ἀπὸ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, δὲν δίδουν τὴν πραγματικὴν εἰκόνα τῆς ἐπαρχίας. Εἶναι ἔτι τραγικωτέρα. Δὲν ξεύρω τὶ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ ποῦ ὀφείλεται αὐτό, ἀλλὰ πάντως, πρέπει νὰ ληφθοῦν ἀμέσως μέτρα, διότι ἄλλως, θὰ χάσωμεν, κ. συνάδελφοι, τοὺς γεωργούς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ εἶναι καλόν. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, μοῦ εἶπε κἄποιος, ἀλλὰ τὸ διάβασα καὶ ἐγώ, ἡ ἰδιοκτησία ἔχει διπλασιασθῆ τελευταίως. Ἀκόμα ἀκούω, ὅτι εἰς τὴν Ρωσίαν γίνεται ἐκστρατεία διὰ τὴν αὔξησιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Κρούω τὸν κώδωνα. Βεβαίως τὰ κράτη καταφεύγουν καὶ εὐημεροῦν μὲ τὴν βιομηχανίαν καὶ ἐκεῖ πράγματι πρέπει νὰ στραφῇ καὶ ἡ Ἑλλάς. Ἀλλὰ ἡ ἐγκατάλειψις τῆς γεωργίας συντόμως θὰ φέρῃ ἀντίθετα ἀποτελέσματα. Φοβοῦμαι, κ. βουλευταί, ὅτι ἂν βαδίσωμεν μὲ τὸν ρυθμὸν αὐτὸν θὰ φωνάξωμεν μίαν ἡμέραν «σώσατε τὴν χώραν ἀγρότες». Καὶ δὲν θὰ εἶναι μακρυὰ ἡ ἡμέρα αὐτή. Ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία ἔχει πάρα πολλὰς πηγὰς πλούτου ἀνεκμεταλλεύτους θὰ ἠδύνατο νὰ εὑρεθῇ ὠργανωμένη εἰς τὴν ὥραν αὐτήν. Ἐγὼ σᾶς εἶπον δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος. Εὔχομαι νὰ μὲ διαψεύσουν τὰ πράγματα, ἀλλὰ φοβοῦμαι πολύ, ὅτι θὰ διαψεύσουν τοὺς οἰκονομολόγους. Διερωτῶμαι: Θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν ἕξ; Μὲ ψωμὶ λευκὸ εἰς τὴν Ἰταλίαν, κ. Ὑπουργέ, 8 δρχ. τὸ κιλὸ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα 5,20 δραχ., πῶς θὰ γίνῃ ὥστε ὁ σῖτος, τοῦ ὁποίου τὴν καλλιέργειαν κατεδικάσαμεν σήμερον, νὰ εἶναι ἀπαράδεκτος, πῶς θὰ γίνῃ αὐτὸ δὲν τὸ ἀντιλαμβάνομαι. Ἡ Γαλλία εἶναι μία χώρα σιτοπαραγωγός, παράγει οἶνον κλπ. καὶ εἶναι βεβαίως χώρα πλουσία, ἔχει ἐδάφη πλούσια. Ἀλλὰ καὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν στερεῖται τοιούτων ἐδαφῶν. Ποῦ θὰ φθάσωμεν, κ. Ὑπουργέ, καὶ διατὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς ἀπογνώσεως τῶν σιτοκαλλιεργητῶν. Ἐζητήσαμεν κατ’ ἐπανάληψιν —καὶ λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου— ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸ 1956 εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ πληροφορηθῶμεν ποῖαι εἶναι αἱ δαπάναι εἰς τὰς ὁποίας ὑποβάλλεται ὁ σῖτος διὰ νὰ πωληθῇ ὡς ἄρτος. Δὲν μᾶς ἐδόθησαν, ὅμως, αὐτὰ τὰ στοιχεῖα. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀναγκάζομαι νὰ κάμω ἕνα πρόχειρον ὑπολογισμόν, μὲ τὰ ἰδικά μου κριτήρια. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὡς μέσην τιμὴν τοῦ σίτου τρεῖς δραχ. κατὰ κιλόν, ἔχομεν εἰς τὰ 100 κιλὰ σίτου ἄρτον 78%. Δηλαδή, δίδουν τὰ 100 κιλὰ ἀντίτιμον 587,60 δραχ. διὰ λευκὸν ἄρτον, ἔναντι 300 δραχμ. ποὺ στοιχίζει ὁ σῖτος. Δηλαδή, μὲ 300 δραχμ., τὰς ὁποίας καταβάλομεν, ἔχομεν 587,60 δραχ., ἔναντι τῆς τιμῆς τῆς σημερινῆς τοῦ ψωμιοῦ. Ἀφίνουν, δηλαδή, ἕνα καθαρὸν κέρδος ἐπὶ τῶν 587 δραχ. 48%. Διὰ τὸν μαῦρον ἄρτον, ἐπὶ 100 κιλῶν ἔχομεν ἀπόδοσιν 494 δραχ., μὲ τὰς τρεχούσας τιμὰς ἄρτου. Ἀφήνει, δηλαδή, μεγάλα περιθώρια κέρδους διὰ τοὺς μεσάζοντας.

§159Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ κόστος, ἀλλὰ ἡ τιμὴ τοῦ κόστους τοῦ σίτου ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ποσότητα τῆς συγκεντρώσεως μὲ προνομιακὰς τιμάς. Δὲν εἶμαι ἁρμόδιος, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸς ὁ λογαριασμός.

§160Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Ἔλαβα ὑπ’ ὄψιν μου τὸν συμβατικὸν ἀριθμὸν 3 δραχ., ἀντὶ τοῦ 2,27 ποὺ ἤρχισε πέρυσιν ἡ συγκέντρωσις, διότι τοὐλάχιστον 3 δραχμὰς κατὰ κιλὸν ἔπρεπε νὰ εἶναι.

§161Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ βασικὴ τιμὴ τοῦ σίτου ἦτο 2,34.

§162Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κατὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ 1960, ἡ μέση τιμὴ τοῦ σίτου δὲν ἦτο 3 δραχμάς;

§163Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ μέση τιμὴ τοῦ σίτου, ὅπως εἶπον, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ὕψος τῆς ποσότητος, ἡ ὁποία συγκεντροῦται μὲ προνομιακὰς τιμάς.

§164Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Πάντως, ἡ πριμοδότησις τοῦ σίτου δὲν ὑπερβαίνει τὰς 1.200 δραχμὰς κατὰ οἰκογένειαν, ποσὸν μηδαμινὸν διὰ μίαν ἀγροτικὴν οἰκογένειαν.

§165Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ πριμοδότησις ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ὕψος τῆς παραγωγῆς καὶ ἀπὸ τὴν καλλιεργουμένην ἔκτασιν. Πάντως, θὰ πρέπει ὁ λογαριασμὸς νὰ εἶναι περισσότερον ἐπιμελημένος, διὰ νὰ μὴ γίνωνται λάθη.

§166Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Πάντως, ὁ γεωργικὸς κόσμος ἔκαμεν ἐπισήμως τὴν πρότασιν νὰ τοῦ δώσετε τὴν διαχείρισιν τοῦ σίτου καὶ νὰ κρατήσῃ εἰς χαμηλὰς τιμὰς τὸν ἄρτον. Μὲ βάσιν 3 δραχμὰς τὸν σῖτον, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχετε τὴν σημερινὴν τιμὴν ἄρτου καὶ περισσεύματα. Πάντως, χάνονται πολλὰ χρήματα ἐνδιαμέσως καὶ ἐπιβαρύνεται πολὺ ὁ ἄρτος, χωρὶς νὰ ὠφελοῦνται οἱ παραγωγοί. Ἐπιβαρύνεται ὁ ἄρτος κυρίως ἀπὸ τοὺς διαφόρους παρασιτικοὺς Ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸ ΙΚΑ, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν τόσα πολλὰ ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα, εἰς τὰ Συμβούλια τῶν ὁποίων μετέχουν ἀνώτατοι ὑπάλληλοι καὶ τριπλασιάζουν τὸν μισθόν των μὲ τὰς προσθέτους ἀμοιβάς. Ὑπάρχουν μεγάλαι ἐκτάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ἀξιοποιηθῆ καὶ θὰ ἔπρεπεν αὐτὴ ἡ πρωτόγονος κατάστασις νὰ ἀξιοποιηθῇ μὲ τὸν ἐργατικὸν δυναμισμόν, τὸν ὁποῖον διαθέτομεν. Ὅ,τι καλὸν πρέπει νὰ γίνῃ, ἀλλὰ δὲν γίνεται, διότι χρειάζεται ὀργάνωσις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε τὴν μείωσιν τῆς σιτοκαλλιεργείας, νὰ ἀπαγορεύσῃ αὐτὴν ὅπου ἐπιβάλλεται, δηλαδή, ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ καλλιεργηθῇ βάμβαξ, ὄρυζα ἢ καὶ ἄλλα εἴδη καὶ ὄχι νὰ κάμνῃ εὐχὰς μειώσεως τῆς σιτοκαλλιεργείας. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸν βάμβακα. Ὁ βάμβαξ εἶναι τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἐπισύρῃ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν μας, διότι μὲ τὴν καλλιέργειαν αὐτοῦ θὰ ἀπασχοληθῇ μέγα τμῆμα τοῦ ἀγροτικοῦ μας πληθυσμοῦ καὶ θ’ ἀπορροφήσῃ ἐργατικὰς χεῖρας, ἀνέργους καὶ ὑποαπασχολουμένους. Ἡ Κυβέρνησις, βεβαίως, ἔχει ἀντιληφθῆ τὴν σημασίαν τοῦ βάμβακος καὶ ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν βαμβακοκαλλιέργειαν. Πλὴν ὅμως, τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε, λόγῳ σφαλμάτων, δὲν ἀπέδωσαν τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα. Κατὰ τὸ 1952 διετέθησαν δάνεια καὶ ἐδημιουργήθησαν εἰς τὰ διάφορα βαμβακοπαραγωγικὰ κέντρα, συγχρονισμένα ἐκκοκκιστήρια. Σήμερον, τὰ πλεῖστα τῶν ἐκκοκκιστηρίων αὐτῶν, δὲν λειτουργοῦν καὶ τοῦτο, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤλλαξε τρόπον προστασίας τοῦ βάμβακος. Ἔπαυσεν ἡ συγκέντρωσις καὶ ἡ παραγωγὴ κατηυθύνθη πρὸς ὡργανωμένα ἐμπορικὰ συγκροτήματα ἑλληνικὰ καὶ ξένα.

§167Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος. Ἦτο λάθος ἡ ἐγκατάστασις τῶν ἐκκοκκιστηρίων εἰς τὴν ἐνδοχώραν. Οἱ παραγωγοὶ πωλοῦν τὸν βάμβακα σύσπορον καὶ ἡ ἐκκόκκισις αὐτοῦ γίνεται συνήθως εἰς τὰ ἐπιλιμένια κέντρα, ὅπου ἔχουν ἐγκατασταθῆ οἱ ἐξαγωγεῖς. Βεβαίως, δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι, ἕνεκα τοὐλάχιστον αὐτοῦ, δὲν πρέπει νὰ συνεχίσωμεν τὴν προστασίαν τῶν παραγωγῶν καὶ τὴν προσπάθειαν πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς βαμβακοκαλλιεργείας. Δυστυχῶς, τὰ ἐκκοκκιστήρια δὲν ἱδρύθησαν εἰς τὰ σημεῖα τῆς χώρας, ὅπου ἔπρεπε νὰ ἱδρυθοῦν.

§168Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διαφωνῶ. Ἡ αἰτία εἶναι ἡ μὴ ἐπαρκὴς προστασία τοῦ βάμβακος, ἡ μὴ συγκράτησις σταθερῶν τιμῶν εἰς τὸν βάμβακα, ἡ μὴ ὀρθὴ συγκέντρωσις τοῦ βάμβακος.

§169Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ Κράτος οὐδέποτε ἐπρογραμμάτισε συγκέντρωσιν τοῦ βάμβακος, ἁπλῶς ἔδωσε δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ ἢ ἐδανειοδότησε τὴν ΚΥΔ, διὰ τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν.

§170Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ κάμῃ συγκέντρωσιν γενικωτέραν, ἀλλὰ περιωρίσθη εἰς τὴν συγκέντρωσιν μόνον τοῦ τμήματος τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν σποροκαλλιέργειαν; Κύριε Ὑπουργέ, τὸ 1957 ὡρίσατε τιμὴν προστασίας δραχμ. 6,40 καὶ τὸ ἐμπόριον ἔδωσε τιμὴν 7,20. Μετ’ ὀλίγον ἠναγκάσθητε νὰ αὐξήσετε τὴν τιμὴν προστασίας εἰς 7 δραχ. καὶ τὸ ἐμπόριον τότε ἔδωσεν 8 δραχμάς. Ὅταν τὸ Κράτος ἠναγκάσθη νὰ ἀναβιβάσῃ τὴν τιμὴν εἰς 8 δραχ., τότε τὸ ἐμπόριον ἔδωσεν 9,20 καὶ ἀργότερα 11 δραχμὰς καὶ ὅλα αὐτὰ ἐντὸς διαστήματος 2 μηνῶν. Εἶναι αὐτό, κ. Ὑπουργέ, προστασία; Ὅταν ἐδόθησαν αἱ μεγαλύτεραι τιμαί, οἱ παραγωγοὶ εἶχον πωλήσει τὸν βάμβακα. Ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν τῶν ἀστόχων ἐνεργειῶν σας ἦτο οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ νὰ πάθουν μεγάλας καταστροφάς. Ἐπιχειρήσεις εἰς Λάρισαν ποὺ διέθεσαν μεγάλα ποσὰ διὰ τὴν καλλιέργειαν βάμβακος κατεστράφησαν. Εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀειμνήστου Πλαστήρα καθιερώθη ἡ ὀρθὴ ἀρχὴ νὰ γίνεται συγκέντρωσις τοῦ βάμβακος καὶ πώλησις αὐτοῦ διὰ λογαριασμὸν τῶν παραγωγῶν. Τότε ἐπερίσσευσαν 65 ἑκατ. δραχμαί, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς καλλιεργητὰς καὶ αἱ ὁποῖαι, ὅμως, μέχρι σήμερον δὲν ἐδόθησαν. Δυστυχῶς, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι μόνον ὁ βάμβαξ ποὺ ὑποφέρει ἀπὸ τὴν κακὴν αὐτὴν κρατικὴν πολιτικήν. Ἀλλὰ καὶ ὁ τρόπος τῆς ἐμπορίας τοῦ βάμβακος συντελεῖ εἰς τὴν ἀνάσχεσιν τῆς βαμβακοκαλλιεργείας. Ὁλοκλήρους νύκτας εἰργάσθημεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην διὰ νὰ εὕρωμεν τρόπον νὰ προβάλωμεν τὸν ἑλληνικὸν βάμβακα εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν καὶ ἐνομοθετήσαμεν τότε τὴν ταξινόμησιν τοῦ βάμβακος. Παραδόξως, ὅμως, ἡ ἐν λόγῳ ταξινόμησις δὲν γίνεται κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ βάμβακος, διότι ἀντιτίθενται εἰς τοῦτο δύο μεγάλαι ἐξαγωγικαὶ ἑταιρεῖαι. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποχωρήσητε. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῶμεν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Ὅταν σπαταλῶνται δι’ ἄλλα θέματα ἐλαχίστης σημασίας μὴ ἐνδιαφέροντα τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν τεράστια ποσὰ δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον ἐκ τῶν ἰδίων του εἰσοδημάτων νὰ δώσῃ ἕνα ὡρισμένον ποσόν, ὥστε νὰ βοηθήσῃ τὸν συνεταιρισμὸν αὐτόν; Μήπως ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς πειραματικὰς καλλιεργείας βρωσίμου ἐληᾶς, ἡ ὁποία τόσα ἔχει νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸν τόπον; Τὸ θλιβερὸν εἶναι, ὅτι ἀκούω, ὅτι θὰ μεταφέρωμεν καὶ Ἰταλοὺς εἰδικούς, προκειμένου νὰ τρυπήσουν τοὺς βράχους διὰ νὰ φυτεύσωμεν ἐλαίας, ἐνῷ ἐκτάσεις ἀρδεύσιμοι παραμένουν χέρσοι, ἐνῷ ἠδύναντο ν’ ἀποδώσουν θαυμασίους ἐλαιῶνας. Ἡ πολιτικὴ ὀρύζης εἶναι ἀνύπαρκτος. Εἶναι, κ. Ὑπουργέ, ἐξοργιστικὴ ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν λαμβάνει τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου νὰ πριμοδοτῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν ὄρυζαν τῆς Αἰγύπτου καὶ νὰ τὴν διαθέτῃ εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἀγορὰν καὶ νὰ ἀφίνῃ τὴν ἑλληνικὴν ὄρυζα ἀπροστάτευτον. Ἀλλὰ θὰ μοῦ εἴπητε, τὶ νὰ κάμωμεν, ἀφοῦ μᾶς χρεωστεῖ ἡ Αἴγυπτος; Σᾶς ἐρωτῶ, κ. Ὑπουργέ, μήπως καὶ διὰ τὰ ὄσπρια δὲν ἀκολουθεῖται ἡ αὐτὴ πολιτική; Ὑπάρχουν εἰς τὰς ἀποθήκας τεράστιαι ποσότητες ὀσπρίων καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπιτρέπει τὴν εἰσαγωγὴν ὀσπρίων ἐξ ἄλλων περιοχῶν. Ἴσως ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν γνωρίζει ὡρισμένα πράγματα, δι’ αὐτὸ τὰ ἀναφέρω. Διότι εἶναι ἀπαράδεκτον ἐν μηνὶ Μαρτίῳ νὰ ἔχωμεν ἀπώλητα τὰ ⅔ τῶν ὀσπρίων μας καὶ νὰ ἰσχυριζώμεθα, ὅτι προγραμματίζομεν ἀναδιάρθρωσιν καλλιεργειῶν. Διὰ τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς ἀπὸ ἐτῶν, ἀκούω, ὅτι θὰ ληφθῇ κάποια μέριμνα καὶ δι’ αὐτάς. Δυστυχῶς, ὅμως, μέχρι σήμερον, δὲν ἐγένετο τίποτε. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπε προχθές, ὅτι ἐπανδροῦται ἡ ἐπαρχία, ὅτι τὰ σχολεῖα παρουσιάζουν ἕνα ποσοστὸν αὐξήσεως κατὰ 18% καὶ ἔκαμε σύγκρισιν μὲ τὸ ἔτος 1955. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ξεχνᾷ, ὅτι τὸ 1955 τὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα ἐφοίτουν εἰς τὰ σχολεῖα ἦσαν 6 ἐτῶν μέχρι 13. Δηλαδή, εἶχον γεννηθῆ τὸ 1942 ἕως τὸ 1948. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ. Εἴχομεν εἰς τὴν ὕπαιθρον τότε γεννήσεις ὑπὸ τὰς συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτουν ἐκεῖ; Σᾶς ἀναφέρω, κ.κ. συνάδελφοι, τὸ ἑξῆς χαρακτηριστικὸν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς δύο χωρία τῆς ἐπαρχίας μας, εἰς τὸ Γαρδίκιον Ὁμιλαίων καὶ εἰς τὰ Μάρμαρα. Ἑκάστη Κοινότης, προπολεμικῶς, εἶχε τετρατάξιον σχολεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφοίτουν 320 μαθηταί. Σήμερον εἰς τὰ Μάρμαρα φοιτοῦν 19 μαθηταὶ καὶ εἰς τὸ Γαρδίκιον 23. Αὐτή, κ.κ. συνάδελφοι, εἶναι ἡ κατάστασις εἰς τὴν ὕπαιθρον. Χρειάζεται διὰ νὰ λειτουργήσῃ τὸ Κράτος νὰ ἀναδιοργανωθοῦν ἐκ βάθρων τὰ γρανάζια τῆς κρατικῆς μηχανῆς, τὰ ὁποῖα σήμερον δὲν λειτουργοῦν καλῶς. Σφάλλει ἡ Κυβέρνησις, ὅταν συγκρίνῃ τὴν σημερινὴν περίοδον μὲ τὴν περίοδον τοῦ 1952. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ προστατεύσητε τὴν γεωργίαν καὶ τὴν κτηνοτροφίαν. Χωρὶς τὴν γεωργικὴν οἰκονομίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβιώσῃ ὁ ὑδροκέφαλος τῶν Ἀθηνῶν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§172ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.55′ μ.μ.)