1961.02.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 60ὴ

Τρίτη, 7 Φεβρουαρίου 1961

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.55′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει προτάσεις νόμου: 1) «Περὶ καταργήσεως τῆς ἐνοριακῆς εἰσφορᾶς», καὶ 2) «Περὶ ὑποχρεωτικῆς ἀπομακρύνσεως ἐκ τῆς Δημοσίας ὑπηρεσίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν συμπληρούντων τριακονταπενταετῆ συντάξιμον ὑπηρεσίαν». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 2039)1939 «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῶν νόμων περὶ ἐκκαθαρίσεως, καὶ διοικήσεως τῶν εἰς τὸ Κράτος καὶ ὑπὲρ τῶν κοινωφελῶν σκοπῶν καταλειπομένων κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν καὶ δωρεῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Πολυχρονίδης, Λ. Μπατρῖνος, Κ. Μανιαδάκης, Μ. Μυριδάκης, Ι. Λύρας, Χ. Πιπιλῆς καὶ Θ. Μπάρμπας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὴν Γεωγραφικὴν Ὑπηρεσίαν Στρατοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Μπουγᾶς, Δ. Καρατζένης, Κ. Παπαδημητρίου, Ν. Ἀθανασίου, Ε. Ἀθανασάκος καὶ Δ. Ἰωάννου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ προστασίας πολεμιστῶν» καὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23)1956 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Χ. Γραμματίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Τραυματιῶν καὶ Πολεμιστῶν Ἑλλάδος Ν. 751–1836, αἰτουμένης τροποποίησιν καὶ συμπλήρωσιν τῆς περὶ πολεμιστῶν νομοθεσίας διὰ τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Ε. Παπαδογιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἀγροτῶν προσφύγων Νομοῦ Ρεθύμνης, αἰτουμένων ψήφισιν τοῦ νόμου Ἀγροτικῶν Ἀσφαλίσεων, ἄμεσον ἔκδοσιν τῶν παραχωρητηρίων τῶν προσφυγικῶν κλήρων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργίας συζύγου Νικολάου Γαβαθᾶ, κατοίκου Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένης δι’ ἀποκοπὴν οἰκοπέδου της παρὰ τὴν θέσιν «Τουρκοβούνια» διὰ τοῦ ρυμοτομικοῦ σχεδίου τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Χ. Μπουγᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως κατοίκων Ἁγίου Δημητρίου, Ὑπαπαντῆς, Ἁγίου Διονυσίου, διαμαρτυρομένης, δι’ ἔλλειψιν στοιχειώδους ὁδοποιΐας, ἀποχετευτικοῦ δικτύου, φωτισμοῦ κλπ. τῶν ἐν λόγῳ Συνοικιῶν. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Ε. Κοθρῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἡρακλείου– Κρήτης, αἰτουμένου, ὅπως κατὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ εἰδικοῦ προγράμματος Γεωργικῶν βιομηχανιῶν ἐφαρμοσθῇ πολιτικὴ ἐμψυχοῦσα ἐπενδυτικὴν δραστηριότητα βιομηχανικῆς ἐπιχειρηματικῆς πρωτοβουλίας, ἐπ’ ὠφελείᾳ βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς Χώρας καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν, αἰτουμένων τὴν ἀνακατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Κυπαρισσίας μέχρι τῆς Ἐθνικῆς ὁδοῦ Καλαμάτας–Ἀθηνῶν. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως βομβοπλήκτων Θεσ)νίκης καὶ Προαστίων, αἰτουμένης τὴν στέγασιν τῶν μελῶν της. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Πτυχιούχων Ὑπομηχανικῶν Ε.Μ.Π., αἰτουμένων τὴν κατάταξιν τῶν Σχολῶν Ὑπομηχανικῶν εἰς τὴν ἀνωτέρω Ἐκπαιδευτικὴν βαθμίδα. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Κελτεμλίδης, Ε. Γιαρένης καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἀθανασίου Χορταρᾶ ἐφέδρου ἀξ)τικοῦ, αἰτουμένου, ὅπως εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως τῶν φονευθέντων ὑπὸ Γερμανῶν κλπ. συμπεριληφθῇ διάταξις διὰ τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως καὶ εἰς τοὺς συλληφθέντας καὶ ἐγκλεισθέντας εἰς στρατόπεδα αἰχμαλώτων πολεμιστὰς κατὰ τὴν μάχην τῆς Κρήτης. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Γιαχνῆς, Κ. Σωτηρίου, Σ. Ἠλιόπουλος, Μ. Σβώλου καὶ Γ. Αὐγερόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Δαφνὶ Σκαραμαγκᾶ, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι καταβολὴν ἀποζημιώσεως διὰ τὰς ἀπαλλοτριωθείσας καὶ ἀπειλουμένας μὲ κατεδάφισιν οἰκίας των. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Μ. Γαληνός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἰωσὴφ Γαληνοῦ, διαμαρτυρομένου, διότι ὁ υἱός του καίτοι ἐπελέγη παρὰ τοῦ περιοδεύοντος Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου διὰ τὴν Σχολὴν ἐφέδρων Ἀξ)κῶν, ἀπεστάλη εἰς τὸ 502 Τάγμα Πεζικοῦ μὲ τὴν εἰδικότητα τοῦ ἡμιονηγοῦ καὶ μὲ τὴν κατηγορίαν τοῦ κομμουνιστοῦ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. Διβάρης, Ι. Σιαφλέκης καὶ Γ. Πρίφτης, καταθέτουν ἀναφορὰν ἀμπελουργῶν καὶ ἐλαιοπαραγωγῶν Βαλσαμάτων Κεφαλληνίας, αἰτουμένων ἀναστολὴν ἐπὶ ἓν ἔτος τῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. ὀφειλῶν των. λόγῳ καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς των. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Παπαθανασίου καὶ Δ. Σπυρίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν χαλαζοπλήκτων φοιτητῶν τοῦ Νομοῦ Σερρῶν, αἰτουμένων ἀπαλλαγὴν ἐκ τῶν πανεπιστημιακῶν τελῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Σπηλιόπουλος καὶ Δ. Παπαθανασόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Χριστιανικὴ Ἰσοπολιτεία Πατρῶν, αἰτουμένου τὴν ἔγκρισιν τῶν ἀποφάσεων τοῦ Δημοτ. Συμβουλίου Πατρῶν καὶ τῆς Νομαρχίας Ἀχαΐας περὶ μειώσεως τῶν ὁρίων τῶν μὴ ἀρτίων οἰκοπέδων ἐκ 4½ μ. πρόσοψιν καὶ 70 τετρ. μέτρ. ἐμβαδόν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, σχετικῶς μὲ τὰς δαπάνας καὶ τὴν λειτουργίαν τῶν γραφείων Τύπου τοῦ Ἐξωτερικοῦ κλπ.

§6Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1960 καὶ ὑποκεφάλαιον 12, ἀναγράφεται πίστωσις 6.673.000 δραχμῶν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1961 ὑποκεφάλαιον 13 δραχμὰς 7.492.000 δι’ ἔξοδα λειτουργίας γραφείων τύπου ἐξωτερικοῦ. Ἀπὸ 2ετίας καὶ εἰς τὸν Τύπον καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἐγένοντο συζητήσεις διὰ τὰ περίφημα αὐτὰ γραφεῖα, ὅτι λειτουργοῦν πλημμελῶς εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐνημερώσουν τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τῶν ἀπόψεων τοῦ ξένου Τύπου. Τὰ Γραφεῖα Τύπου τοῦ Ἐξωτερικοῦ εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην μακαριότητα, ὥστε ἐνῷ ἡ «Ἠχὼ τοῦ Ἁμβούργου» ἔγραφεν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ δέκα ἡμέρας διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἐγκληματίου Μέρτεν, μόνον μετὰ 10ήμερον ἐπληροφορήθη τοῦτο ἡ Κυβέρνησις, ὡς τοὐλάχιστον ἰσχυρίσθη διὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ. Ἐπίσης, ἀνεγράφη εἰς τὴν «Ἐλευθερίαν», ὅτι εἰς πολλὰς περίπτωσις τὰ Γραφεῖα Τύπου τοῦ Ἐξωτερικοῦ ἀποστέλλουν διὰ τοῦ κρυπτογραφικοῦ Κώδικος ἀνταποκρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δημοσιευθῆ εἰς ξένας ἐφημερίδας. Δι’ ὡρισμένους ἐκ τῶν προϊσταμένων τῶν Γραφείων Τύπου, ὅπως διὰ τὸν κ. Καράμπελαν τοῦ Γραφείου Τύπου τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, ἔχει κατατεθῆ ἐρώτησις εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι σκόπιμον νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν Βουλήν, εἰς ποίας χώρας ὑπάρχουν καὶ λειτουργοῦν Γραφεῖα Τύπου καὶ εἰς τὶ συνίσταται ἡ ἀποστολή των καὶ ἐὰν ἔχουν ἐπανδρωθῆ διὰ τῶν καταλλήλων προσώπων, ὥστε νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τοὺς σκοποὺς διὰ τοὺς ὁποίους ἔχουν ἱδρυθῆ καὶ διατίθενται τὰ σοβαρὰ ποσὰ ποὺ ἀνέφερον.

§7Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος, νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐγκατέλειψε τὸ κείμενον τῆς ἐρωτήσεώς του καὶ ἐπεξετάθη οὐσίᾳ εἰς ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον ἑτέρας ἐρωτήσεως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπερωτήσεως πλέον. Δὲν ἠθέλησα νὰ ἐπέμβω, διότι βεβαίως, ὡς Πρόεδρος, δὲν θέλω νὰ ἐμποδίζω τὸν ἔλεγχον, ἀλλὰ περὶ ἐπερωτήσεως ἐπρόκειτο.

§9Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου, ἦτο ἡ ἀκόλουθος: «δι’ ἃς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ εἰς ποίας χώρας τοῦ ἐξωτερικοῦ ὑπάρχουν Γραφεῖα Τύπου, δι’ ἃ διατίθεται ἡ ἐν κεφαλαίῳ 17 ἄρθρον 9 πίστωσις τοῦ προϋπολογισμοῦ Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως». Ὅπως καὶ ὁ ἴδιος, φαντάζομαι, ὁ κ. συνάδελφος θὰ παραδεχθῇ τὰ ὅσα προηγουμένως ὑπεστήριξα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν περιεχόμενον τῆς κατατεθείσης ἐρωτήσεώς του. Παρὰ ταῦτα, θὰ λάβῃ ὁ κ. συνάδελφος ἀπάντησιν. Τὰ Γραφεῖα Τύπου περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε καὶ τοὺς ἐδώσατε τὸν χαρακτηρισμόν, ὅτι κατὰ τρόπον μακάριον ἐργάζονται, ὑφίστανται ἀπὸ μακροῦ, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν. Εἶναι ἐν λειτουργίᾳ 16, ἐνῷ ἔχουν ἱδρυθῆ 18 καὶ τοῦτο, διότι εἰς δύο χώρας δὲν λειτουργοῦν. Πέραν δὲ αὐτοῦ λειτουργοῦν καὶ ὀκτὼ Ὑπηρεσίαι Τύπου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον λειτουργίας, τὸν ὁποῖον ἐξεθέσατε σεῖς, περιττὸν εἶναι νὰ σᾶς τὸ εἴπω, ὅτι εὑρίσκομαι ἐν πλήρει διαφωνίᾳ. Τὰ Γραφεῖα Τύπου λειτουργοῦν ἀρτίως καὶ ἐκπληρώνουν τὴν ἀποστολήν των. Πρέπει, ὅμως, ἐπίσης, νὰ σᾶς εἴπω, ἢ μᾶλλον νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα ἐφέρατε, ἐκ τῶν ὁποίων, τοὐλάχιστον, τὸ ἕνα εἶναι λίαν ἀτυχές. Ὡμιλήσατε περὶ παραλείψεως τοῦ Γραφείου Τύπου τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, διότι δὲν ἐνημέρωσεν ἐγκαίρως τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν περὶ τοῦ τότε λιβέλλου τῆς «Ἠχοῦς τοῦ Ἁμβούργου». Ἡ «Ἠχὼ τοῦ Ἁμβούργου» ἦτο ἄγνωστος τότε καὶ ἐν Γερμανίᾳ. Πρόκειται περὶ ἐφημερίδος 2.500 φύλλων κυκλοφορίας.

§10Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Ἄγνωστος ἦτο ἡ «Ἠχώ»;

§11Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Σᾶς ἤκουσα μετὰ προσοχῆς καὶ θὰ μὲ ἀκούσετε καὶ σεῖς. Τὰ Γραφεῖα Τύπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθοῦν ὅλας τὰς ἑκατοντάδας ἐντύπων, τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν εἰς τὴν χώραν, εἰς τὴν ὁποίαν λειτουργοῦν. Αὐτῆς τῆς μορφῆς ἐντύπων εἶναι καὶ ἡ «Ἠχὼ τοῦ Ἁμβούργου». Διάφορον εἶναι ἐὰν ἐκ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον προεβλήθησαν ἐδῶ τὰ ὅσα ἐν τῷ λιβέλλῳ περιείχοντο, ἔγινε γνωστὴ ἡ «Ἠχὼ τοῦ Ἁμβούργου». Οὐσία, ἐπίσης, ἐπεξετάθητε εἰς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐργάζονται τὰ Γραφεῖα Τύπου καὶ ὡμιλήσατε περὶ κρυπτογραφικῶν τηλεγραφημάτων. Ἐάν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, δημοσιεύματα τοῦ διεθνοῦς τύπου δὲν εἶναι ἀρεστά, εἴτε εἰς ὑμᾶς, εἴτε εἰς ἄλλους ἀξιοτίμους συναδέλφους καὶ περὶ τῶν ὁποίων ἐνημερώνουν τὴν Κυβέρνησιν τὰ Γραφεῖα Τύπου, αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἰδικῆς μας ἀπασχολήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Γραφεῖον Τύπου τοῦ Δυτικοῦ Βερολίνου, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε, ὑπάρχουν ἐρωτήσεις κατατεθειμέναι, αἱ ὁποῖαι, ὅταν θὰ συζητηθοῦν, θὰ δώσω τὴν δέουσαν ἀπάντησιν.

§12Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐπὶ τῶν ἐρωτήσεων τὰς ὁποίας ἔθεσα, δὲν ἀπήντησε συγκεκριμένως. Ἀνεφέρθη, ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἄλλα λέγει ἐν περιλήψει ἡ ἐρώτησίς μου καὶ ἐπὶ ἄλλων σημείων ἐγὼ ἀνέπτυξα τὴν ἐρώτησίν μου. Αἱ ἐρωτήσεις, κ. Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι καθ’ ὃν τρόπον ἐκτυποῦνται καὶ διανέμονται δὲν συμπεριλαμβάνονται εἰς τὸ σύνολον τῶν ἐρωτήσεων.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰ Ὑπουργεῖα διαβιβάζομεν ἀντίγραφον ἑκάστης ἐρωτήσεως.

§14Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Ἕτερον ἑκάτερον. Ἀλλά, ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπεκαλέσθη τὴν περίληψιν τῆς ἐρωτήσεώς μου. Αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθη ἐγὼ τὰ ἀνέγνωσα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ αὐτὰ καὶ ἐπικαλοῦμαι. Τὰ ἄρθρα καὶ τὰ κεφάλαια εἰς τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται. Ἐὰν τυπογραφικῶς δὲν ἀναγράφεται αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθην εἰς τὴν ἐρώτησίν μου, δὲν πταίω ἐγώ. Διότι πραγματικῶς, ὅπως ἐγὼ συνέταξα τὴν ἐρώτησίν μου, τὸ περιεχόμενον ταύτης συμπεριελάμβανε αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀναγράφει ὁ προϋπολογισμὸς εἰς τὸ κεφάλαιον 12 τοῦ 1960 καὶ 1961.

§15Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Ἔχω, κ. συνάδελφε, εἰς χεῖρας μου τὸ διαβιβαστικὸν ἔγγραφον τῆς Βουλῆς, μὲ ἀκριβὲς ἀντίγραφον τοῦ κατατεθέντος ἐν τῇ Βουλῇ πρωτοτύπου τῆς ἐρωτήσεως, ἐκ τοῦ ὁποίου σαφῶς προκύπτει, ὅτι δὲν περιέχει αὕτη τὶ πλέον τῶν ὅσων ἀναγράφει ἡ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει περίληψις.

§16Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Ἐπεκαλέσθη ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ «Ἠχὼ τοῦ Ἁμβούργου» εἶναι ἐφημερὶς μικρᾶς κυκλοφορίας. Δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀκριβές, ἀλλ’ ἀσχέτως τούτου, νομίζω, ὅτι τὸ γραφεῖον Τύπου εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ παρακολουθῇ καὶ τὸ τελευταῖον περιοδικόν. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ὑποθέσεως Μέρτεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὡμολόγησεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μετὰ δεκαήμερον ἔλαβε γνῶσιν τοῦ δημοσιεύματος. Πῶς διέφυγεν αὐτὸ ἀπὸ τὸ γραφεῖον Τύπου;

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀφορώσης τὰ ἔσοδα ἐκ τῆς εἰσπράξεως τοῦ

ΠΡΟ–ΠΟ.

§18Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Ὡς εἶναι γνωστόν, κ. Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις τὰ τελευταῖα ἔτη εἰσήγαγε τὸ τυχηρὸν παίγνιον Προ–πὸ πέραν τῶν ὑφισταμένων Λαϊκοῦ καὶ Ἐθνικοῦ Λαχείου καὶ τοῦ Ἱπποδρόμου. Τὸ Προ–πὸ κατήντησε μεγάλη κοινωνικὴ πληγή. Εἶναι τὸ τυχηρὸν παίγνιον, ὁ λεγόμενος τζόγος, εἰς τὸ ὁποῖον μετέχουν οἱ ἐργάται, οἱ ὑπάλληλοι, τὰ παιδάκια, τὰ ὁποῖα πωλοῦν φυστίκια καὶ κουλούρια καὶ εἶναι ἀκόμη μέσον διαφθορᾶς τῆς μαθητιώσης νεολαίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν εἰσπράξεων ἐκ τοῦ Προ–πὸ κατὰ τὸ ἔτος 1959. Ἐπίσης, ἐὰν αἱ εἰσπράξεις, συγκρινόμεναι μὲ τὴν μείωσιν τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν αἱ εἰσπράξεις ἐκ τοῦ Ἐθνικοῦ Λαχείου, τοῦ Λαϊκοῦ Λαχείου καὶ τῆς ἑταιρείας Ἱπποδρομιῶν, δικαιολογοῦν τὴν καθιέρωσιν τοῦ Προ–πό. Ἐπὶ πλέον, ἐκ τῶν συνολικῶν εἰσπράξεων, ποῖον ποσὸν διετέθη εἰς τὴν Γραμματείαν Ἀθλητισμοῦ πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ ἀθλητισμοῦ καὶ ποῖα ποσὰ διὰ τὴν διατίμησιν καὶ πρακτόρευσιν τοῦ Προ–πὸ κλπ. ἔξοδα.

§19Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἀπαντήσω εἰς τὸν ἐρωτῶντα κ. συνάδελφον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐρωτήσεως, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ θέμα τοῦ κειμένου τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐρωτήσεως τῆς ἀφορώσης εἰς τὰ Γραφεῖα Τύπου Ἐξωτερικοῦ, τὸ ὁποῖον μοῦ διεβιβάσθη ὑπὸ τῆς Ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἀναγνώσω τὸ περιεχόμενον αὐτῆς, προκειμένου νὰ κατατοπισθοῦν οἱ κύριοι συνάλεφοι. «...(ἀναγινώσκει) .....». Ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τῆς πρώτης ἐρωτήσεως καὶ ἐπικαλοῦμαι τοῦτο ὡς ἐπιχείρημα διὰ τὴν δευτέραν ἐρώτησιν, διότι ἐξ ἀφορμῆς αὐτῆς ζητεῖται καὶ πάλιν νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν περιέχονται εἰς τὸ κείμενον τῆς ὑποβληθείσης ἐρωτήσεως. Ἡ ἐρώτησις ἔχει ὡς ἀντικείμενον τὰ ὑπὸ τοῦ Ο.Π.Α.Π. πραγματοποιηθέντα ἔσοδα τὸ 1959. Ἀπαντῶ. Τὸ σύνολον εἰσπράξεων κατὰ τὸ 1959 ἀνῆλθεν εἰς 103.670.289 δραχμάς. Ἐξ αὐτῶν διενεμήθησαν εἰς τοὺς κερδίζοντας τὰ 45%, ἤτοι δραχμαὶ 46.651.629. Εἰς τὴν Ε.Ο.Α. διετέθησαν τὰ 3%, ἤτοι δραχμαὶ 3.110.109. Εἰς τὴν Ε.Π.Ο. διετέθησαν τὰ 2%, ἤτοι δραχμ. 2.073.406. Εἰς τὸν ΣΕΓΑΣ τὰ 2%, ἤτοι δραχμ. 2.073.406. Εἰς τὴν ἑταιρείαν Ἱπποδρομιῶν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσεν ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, φοβούμενος, μήπως, ἐκ τῆς λειτουργίας τοῦ Προ–πὸ μειωθοῦν τὰ ἔσοδά της, διετέθησαν τὰ 1,5%, ἤτοι δραχμ. 1.339.041. Αἱ δαπάναι πάσης φύσεως τοῦ Ο.Π.Α.Π. ἀνῆλθον εἰς 12.440.435, εἰς δὲ τὴν Γενικὴν Γραμματείαν Ἀθλητισμοῦ περιῆλθον δραχμαὶ 33.908.856. Ὑπῆρξεν, ἐπίσης, πρόβλεψις 2%, ἤτοι δραχμ. 2.073.406 διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ παρασχεθείσας τραπεζικὰς ὑπηρεσίας. Παρέχω, ἐπίσης, εἰς τὴν Βουλήν, ἕνα πρόσθετον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον φρονῶ, ὅτι εἶναι χαρακτηριστικοῦ ἐνδιαφέροντος. Κατὰ τὸ 1960 τὰ ἀκαθάριστα ἔσοδα ἐκ τοῦ Προ–πὸ ἐκυμάνθησαν εἰς τὸ αὐτὸ περίπου ὕψος, ὡς καὶ κατὰ τὸ 1959, ἀνελθόντα εἰς 102.254.328 δραχμ., ἐνῷ ἐκ παραλλήλου αἱ μὲν πάσης φύσεως δαπάναι τοῦ Ο.Π.Α.Π. ἐμειώθησαν ἀπὸ 12.440.435 εἰς 8.361.449, τὸ δὲ τεθὲν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Γενικῆς Γραμματείας Ἀθλητισμοῦ καθαρὸν προϊὸν ἀνῆλθεν ἀπὸ 33.908.856 εἰς 37.525.622.

§20Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶπον, ὅτι τὸ Προ–πὸ εἶναι κοινωνικὴ πληγὴ καὶ δὲν ἀπαντήσατε ἐὰν ἀντιμετωπίζετε τὴν κατάργησίν του.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτό, κ. συνάδελφε, εἶναι ζήτημα ἐλέγχου καὶ ἂν θέλετε δύνασθε νὰ ὑποβάλλετε ἐπερώτησιν. Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος, ἔχει ἐπίσης τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, πρὸς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ εἰς πόσα ἀντίτυπα ἀνέρχονται τὸ ἐκδιδόμενον Δελτίον Πληροφοριῶν τῆς Γεν. Δ)νσεως Τύπου, εἰς ποίαν τιμὴν διατίθενται κλπ.

§22Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ 3ετίας ἐκδίδεται τὸ Δελτίον Πληροφοριῶν τῆς Γενικῆς Δ)νσεως Τύπου καὶ εἶναι γνωστόν, ἐπίσης, ὅτι πολλὰ σχόλια ἐγένοντο ἐπ’ αὐτοῦ. Γεγονός, πάντως εἶναι, ὅτι τὸ Δελτίον τοῦτο εἶναι ἕνα μέσον διαφημίσεως τοῦ Κόμματος τῆς ΕΡΕ καὶ ἕνα μέσον δυσφημίσεως ὅλων τῶν Κομάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πρὸ ἔτους καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως εἰς τὴν Βουλὴν τῆς ἐπερωτήσεως περὶ Ἀγροτικῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, ἐθίγη τὸ θέμα τῶν κομματικῶν ἐκπομπῶν τοῦ ραδιοφώνου καὶ τῆς δυσφημίσεως κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου. Παρὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, ἡ τακτικὴ τοῦ ραδιοφώνου καὶ τοῦ Δελτίου αὐτοῦ, δὲν ἐσταμάτησε καὶ ἐξακολουθεῖ ἡ δυσφήμισις κατὰ τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Εἶναι, λοιπόν, ἀνάγκη νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Προεδρίας ποία ἡ σκοπιμότης τῆς ἐκδόσεως τοῦ Δελτίου, εἰς πόσα ἀντίτυπα κυκλοφορεῖ καὶ ποῦ κυκλοφοροῦν καὶ τὶ στοιχίζει διὰ τὸν δημόσιον προϋπολογισμὸν μηνιαίως καὶ ἐτησίως.

§23Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Ἡ Γεν. Διεύθυνσις Τύπου δὲν ἐκδίδει οὐδὲν Δελτίον. Προφανῶς, ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ὑπονοεῖ τὸ Δελτίον Πληροφοριῶν τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπιμορφωτικῆς Ἑταιρείας. Ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπιμορφωτικὴ Ἑταιρεία εἶναι σωματεῖον ἐπιστημονικόν, τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ ἀπὸ τὸ 1957 καὶ τοῦ ὁποίου τὸ Καταστατικὸν ἔχει ἀναγνωρισθῆ, συμφώνως τῷ νόμῳ. Ὄντως, κατὰ τὸ παρελθόν, ἐγένετο συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν διὰ σχόλιον τοῦ Δελτίου αὐτοῦ Πληροφοριῶν, τὸ ὁποῖον ἀφεώρα τὸν ἀξιότιμον κ. Παπανδρέου. Καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ὑπάρχει, ὅπως ὑπῆρχεν ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς της, ἐνίσχυσις τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπιμορφωτικῆς Ἑταιρείας ἐκ μέρους τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου, διὰ νὰ ἐνισχύωνται καὶ ἕτερα Σωματεῖα, τότε ὑπῆρξε παρέμβασις, διὰ νὰ ἀπομακρυνθῇ ὁ ὑπεύθυνος τοῦ σχολίου, ὁ ὁποῖος καὶ ἀπεμακρύνθη.

§24Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν διευκρίνισιν, παρακαλῶ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς ἐρωτήσεις δὲν παρεμβαίνουν.

§26Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγείρεται ἕνα ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφερόμεθα ἀπολύτως.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένω, κ. Κωστόπουλε. Θὰ παραβιάζεται συνεχῶς ὁ Κανονισμός;

§28Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι πολύ, ἀλλ’ ἡ παρέμβασίς σας εἶναι, διὰ νὰ ἀποφευχθῇ μία ἀπάντησις εἰς τὴν προκληθεῖσαν ἐρώτησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ποία εἶναι ἡ ἐπιχορήγησις. Ποῖον ποσὸν δίδεται.

§29Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου ἦτο μόνον περὶ Δελτίου Πληροφοριῶν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου. Θὰ ἔπρεπε ὁ κ. συνάδελφος νὰ εἶναι πλέον συγκεκριμένος εἰς τὴν ἐρώτησίν του. Ἂν διὰ τῆς ἐρωτήσεως ἐζητεῖτο ποία εἶναι ἡ ἐπιχορήγησις, θὰ εἶχα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχω αὐτὴν τὴν στιγμήν. Οὐδέποτε ἔχω ἀποφύγει οἱανδήποτε ἀπάντησιν.

§30Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε διατεθειμένος νὰ ἐπιχορηγήσετε μίαν ἄλλην ἐπιστημονικὴν ἑταιρείαν τῆς ὁποίας θὰ καταθέσωμεν αὔριον τὸ Καταστατικὸν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον;

§31Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν, κατόπιν κρίσεως, ἀφοῦ κατατεθῇ τὸ Καταστατικόν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Καρασάββας, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 51 Πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ἀνετέθη εἰς τὴν Δ.Ε.Η. ἡ εἴσπραξις τῶν συνδρομῶν τῆς ραδιοφωνίας.

§33Σ. ΚΑΡΑΣΑΒΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατεθέσαμεν τὴν ἐρώτησίν μας, διὰ νὰ πληροφορηθῶμεν, ἐὰν θὰ ἰσχύσῃ ἡ Πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ εἰσπράξεως τῶν συνδρομῶν ραδιοφώνων ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η. Διότι πιστεύομεν, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ εἶναι παράνομος καὶ ἀντισυνταγματική, εἰσάγει δὲ τὴν καινοτομίαν ἡ Κυβέρνησις δι’ αὐτῆς, νὰ νομοθετῇ διὰ πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐν συνεχείᾳ προκύπτει ἕνα θέμα κατὰ τὸ ὁποῖον, ἐὰν δὲν καταβληθῇ ἡ συνδρομὴ τοῦ ραδιοφώνου, ἢ αἱ ἤδη ὀφειλόμεναι συνδρομαί, θὰ συνεισπράττωνται ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η., ἄλλως θὰ προβαίνῃ αὕτη, εἰς τοὺς μὴ καταβάλλοντας ταύτην, εἰς τὴν διακοπὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Τρίτον, δὲν εἶναι σύμφωνον τὸ μέτρον τοῦτο πρὸς τοὺς κανόνας τῆς ἠθικῆς τάξεως, νὰ ἐπιζητῆται ἀπὸ ἕνα Ὀργανισμόν, ὅπως εἶναι τὸ Ε.Ι.Ρ., εἴσπραξις τῶν συνδρομῶν του ἀπὸ ἕνα ἄλλον Ὀργανισμὸν καί, τέλος, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰσπράκτωρ τῶν ὀφειλῶν νὰ εἶναι τρίτος καὶ δὴ ἡ Δ.Ε.Η., ἡ ὁποία ἤδη μετέχει καὶ ἄλλων ἐπιχειρήσεων.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ι. Δραγονέτης, ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5, παρεμφεροῦς ἐρωτήσεώς του.

§35Ι. ΔΡΑΓΟΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι συναφὲς μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος. Ὅταν προσφάτως ἐγκατεστάθη ἡ Δ.Ε.Η. εἰς τὴν Κέρκυραν, πρώτη πρᾶξις εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, ἦτο ἡ ἀπογραφὴ τῶν ραδιοφώνων, προκειμένου νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν συνδρομῶν, ὁμοῦ μὲ τοὺς λογαριασμοὺς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Τοῦτο, ὑπῆρξεν ἀπαράδεκτον διὰ τὸν Κερκυραϊκὸν λαόν, ὁ ὁποῖος διὰ διαμαρτυριῶν του, ἐζήτησε τὴν ἀναστολὴν τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Συντάσσομαι, συνεπῶς, μὲ τὴν ἄποψιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ μίαν συγκεκριμένην ἀπάντησιν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6, παρεμφεροῦς ἐρωτήσεως.

§37Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πράγματι, ὀλιγώτερον μὲ συγκινεῖ ἡ ἀντισυνταγματικότης τῆς ἀποφάσεως καὶ περισσότερον ἡ ἀπόφασις τοῦ διπλοῦ σκοταδιασμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι πρόκειται περὶ μέσου, δηλαδὴ ἐκβιασμοῦ διὰ τὴν διακοπὴν τοῦ φωτιστικοῦ ρεύματος. Διὰ ποῖον λόγον; Διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὁ ὁποῖος ὡς μοναδικὸν μέσον τῆς διαφωτίσεώς του καὶ τοῦ ἐκπολιτισμοῦ του εἰς τὰς ἐσχατίας τῆς Ἑλλάδος ἔχει τὸ ραδιόφωνον, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώνῃ —μοναδικὸν παράδειγμα εἰς τὸν κόσμον— νὰ πληρώνῃ καὶ ἐδῶ ἔκτακτον φορολογίαν. Καὶ ὅπου δὲν γίνεται τοῦτο ἔρχεται ἡ Δ.Ε.Η. μὲ τὸν ἐκβιαστικὸν τρόπον καὶ λέγει: «Ἢ μὲ πληρώνεις ἢ σὲ ρίχνω στὸ σκοτάδι». Ἀναφέρομαι ἰδιαιτέρως εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Βάρης τῶν Καλαβρύτων. Ἐδῶ συμβαίνει καὶ τοῦτο τὸ ἄτοπον: Τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἐπετάχθησαν καὶ ἀπηλλοτριώθησαν διὰ ἕνα κομμάτι ψωμὶ τὰ μοναδικὰ ποτιστικὰ χωράφια καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι πέρα καὶ ἀπ’ αὐτὸ βυθισμένοι εἰς τὸ σκοτάδι, καθ’ ἣν στιγμὴν δίδομεν ρεῦμα μὲ δέκα λεπτὰ εἰς τὸν Πεσινέ.

§38Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, φοβοῦμαι, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι κάτοχοι ὅλων τῶν στοιχείων ποὺ συνθέτουν τὸ θέμα. Κατ’ ἀρχὴν διὰ τοῦ νόμου 2312)1953 ἄρθρον 23 καθιεροῦται ὅτι «ἡ εἴσπραξις πάσης ἀπαιτήσεως τοῦ Ἱδρύματος εἴτε ὑφισταμένη κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος...... (ἀναγινώσκει)......». Συνεπῶς, βάσει τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας ἤδη αἱ συνδρομαὶ τοῦ ραδιοφώνου ἠδύναντο νὰ εἰσπραχθοῦν βάσει τοῦ νόμου περὶ Δημοσίων ἐσόδων. Ἀλλ’ ἐπίσης ἴσως θὰ διαφεύγῃ τῆς προσοχῆς τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. συναδέλφων, ὅτι ἀπὸ πάρα πολλὰ ἔτη, περίπου ἀπὸ 15ετίας, ἔχει παρατηρηθῆ μία ἀπροθυμία μεγίστου μέρους συνδρομητῶν τοῦ ραδιοφώνου εἰς τὴν καταβολὴν τῆς μικρᾶς δόσεως.

§39Η. ΗΛΙΟΥ. Λόγῳ τοῦ περιεχομένου τῶν ἐκπομπῶν.

§40Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι αὐτὸ γίνεται ἀπὸ 15ετίας. Ἤδη δὲ αἱ ὀφειλαὶ εἰς τὸ Ἵδρυμα ἀνέρχονται εἰς 270.000.000 δραχμάς. Τὸ μέτρον δὲ τῆς κατασχέσεως καὶ τὸ μέτρον τῆς εἰσπράξεως τῶν συνδρομῶν διὰ τοῦ συστήματος τῶν εἰσπρακτόρων δὲν ἀπεδείχθη τελεσφόρον. Συγκεκριμένως ἐνῷ διὰ τοῦ συστήματος τῆς εἰσπράξεως ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. —ἄλλωστε τοῦτο ἐφαρμόζεται εἰς πλείστας χώρας τῆς Εὐρώπης καὶ εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ δὲν εἶναι κἄτι τὸ καινοφανὲς— αἱ δαπάναι θὰ ἀνέλθουν εἰς 1,5%, σήμερον μὲ τὸ σύστημα τῶν εἰσπρακτόρων, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐπιπλοκὰς καὶ τὰς καθυστερήσεις, ἡ δαπάνη ἀνέρχεται εἰς 12%. Πιστεύω, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ τῆς εἰσπράξεως τοῦ καθιερουμένου διὰ τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διευκολύνεται καὶ ὁ συνδρομητής, διότι ἀντὶ νὰ καταβάλῃ τριμηνιαίαν συνδρομὴν θὰ καταβάλῃ μηνιαίαν ἐκ δραχμῶν 14 διὰ τοὺς δύο μῆνας καὶ δραχμῶν 13 τὸν τρίτον μῆνα. Μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ καταβάλουν τὴν συνδρομὴν ἔχουν τὸν κίνδυνον διακοπῆς τοῦ ρεύματος. Ἀλλ’ αὐτὸ ἠμποροῦν νὰ τὸ ἀποφύγουν ἐὰν σφραγίσουν τὸ ραδιόφωνόν των. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ θέλουν νὰ ἔχουν ἐν λειτουργίᾳ ραδιόφωνον καὶ νὰ μὴ καταβάλουν συνδρομήν. Τὸ μέτρον τὸ ληφθέν, ἀξιότιμε κ. συνάδελφε, ἐτροποποίησε ἐπὶ τὸ ἠπιώτερον τὸν ὑφιστάμενον ἀπὸ τοῦ 1953 νόμον. Διευκολύνει δὲ καὶ τὸ Ἵδρυμα Ραδιοφωνίας, διὰ τὸ ὁποῖον ὡμίλησα προηγουμένως εἰς ποῖον ποσὸν ἀνέρχονται αἱ καθυστερούμεναι συνδρομαί, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πιστεύω, καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι διευκολύνει καὶ τὸν συνδρομητήν.

§41Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὄχι μόνον δὲν μᾶς ἱκανοποίησεν ἀλλ’ ἀντιθέτως μᾶς ἐμβάλλει εἰς σοβαρὰν ἀνησυχίαν. Διότι τὸ μέτρον τῆς σφραγίσεως τοῦ ραδιοφώνου......

§42Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Τὸ μέτρον αὐτὸ ἰσχύει ἀπὸ 15ετίας, κ. συνάδελφε.

§43Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. ... θὰ ἠχήσῃ εἰς τὰ αὐτιὰ τοῦ κόσμου ὄχι μόνον ἀνησυχητικῶς ἀλλὰ θὰ ἐπαναφέρῃ τὶς πικρὲς ἀναμνήσεις τῆς κατοχικῆς περιόδου. Ἀλλ’ ἀκόμα θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδὲν δικαίωμα εἰσπράξεως εἰσφορᾶς διότι τὸ ραδιόφωνον ὅταν......

§44Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Εἶναι γνωστόν, κ. Πρόεδρε, ὅτι πᾶς κάτοχος ραδιοφώνου ὑποχρεοῦται εἰς τὴν καταβολὴν συνδρομῆς ἐκ παλαιῶν διατάξεων νόμων οἱ ὁποῖοι εἶχον γίνει ἐπὶ τῶν ἡμερῶν Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἐστηρίζετο εἰς πολιτικὴν παράταξιν εὑρισκομένην ἤδη εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Τί ὑποστηρίζετε, λοιπόν, αὐτὴν τὴν στιγμήν, κ. συνάδελφοι, καὶ διατὶ θέλετε νὰ δώσετε δραματικὸν τόνον εἰς ἕνα θέμα ἁπλοῦν;

§45Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ συνδρομῆς, κ. Ὑπουργέ, σᾶς εἶπον, καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς οὐδὲν πολιτισμένον μέρος τοῦ κόσμου εἰσπράττεται συνδρομή. Διότι τὸ ραδιόφωνον θεωρεῖται ὡς ἕνα μορφωτικὸν μέσον καὶ μέσον ἐκπολιτισμοῦ. Τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον σεῖς προτείνετε, τῆς σφραγίσεως δηλαδὴ τῶν ραδιοφώνων εἶναι ἕνα μέτρον τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔπρεπε ποτὲ νὰ ἀκουσθῇ ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Πέραν τούτων τὸ ραδιόφωνον ὅταν εἰσάγεται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ πληρώνει ὑψηλὸν δασμόν. Τοῦτο εἶναι ἀρκετὸν ὡς φορολογία.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. συνάδελφε.

§47Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρόν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα ἠμπορεῖ νὰ εἶναι σοβαρὸν ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν.

§49Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Ὑφ. Πρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἐλέχθη, ὅτι εἰς οὐδεμίαν χώραν ὑφίσταται συνδρομὴ διὰ τὸ ραδιόφωνον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ πληροφορήσω τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ κόσμου καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν, καὶ εἰς τὴν Ἰταλίαν, καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν, καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὑπάρχει συνδρομή. Μόνον εἰς τὰς Η.Π.Α. δὲν ὑπάρχει, διότι οἱ ραδιοσταθμοὶ ἐκεῖ λειτουργοῦν ὑπὸ μορφὴν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν αἱ ὁποῖαι στηρίζουν τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν των εἰς τὰς διαφημίσεις.

§50Ι. ΔΡΑΓΟΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν μᾶς ἱκανοποίησε ποσῶς. Τὸ θέμα εἶναι εὐρύτατον καὶ θὰ λέγαμε, διὰ τὴν ἀποφυγὴν ἀνωμαλιῶν, νὰ ἀποφύγῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πράξεως αὐτῆς μέχρι τῆς νομοθετικῆς κυρώσεώς της.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 49 τοῦ Κανονισμοῦ ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Παπαθανασόπουλος, καλεῖται νὰ ἀναπτύξῃ ἐπὶ 10λεπτον τὴν εἰσήγησίν του ἐπὶ προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς Ἐνοριακῆς καὶ Ἐκπαιδευτικῆς εἰσφορᾶς».

§52Δ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ 1960 ἔχομεν ὑποβάλει πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς ἐκπαιδευτικῆς καὶ ἐνοριακῆς εἰσφορᾶς». Ἀπὸ ἀπόψεως ἀρχῆς ἔχομεν νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι ἂν συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις ὅλοι οἱ Ἕλληνες θὰ καταντήσῃ νὰ πληρώνουν εἰσφορὰς δι’ ὅλας τὰς παρεχομένας ὑπὸ τοῦ Κράτους πρὸς αὐτοὺς ὑπηρεσίας ἐπειδὴ ὁ τρόπος αὐτὸς φορολογίας θεωρεῖται, ὅτι δὲν δημιουργεῖ ἀντιδράσεις λόγῳ τῆς μὴ συνδέσεως μεταξὺ των τῶν διαφόρων ὁμάδων πολιτῶν. Παρὰ ταῦτα, ὅμως, αἱ ἐν λόγῳ εἰσφοραὶ ἐδημιούργησαν ἀντιδράσεις σφοδράς. Ἡ ἀπὸ τοῦ 1953 ἐπιβληθεῖσα καὶ ἑνοποιηθεῖσα μὲ τὸ Ν.Δ. 3558)56 ἐκπαιδευτικὴ εἰσφορὰ εἶναι βαρυτάτη, κυμαινομένη ἀπὸ 380 δραχ. διὰ τὰς κατωτέρας τάξεις μέχρι 600 δραχμῶν διὰ τὴν τελευταίαν τάξιν τοῦ Γυμνασίου. Ἂν εἰς αὐτὸ τὸ ποσὸν ὑπολογίσῃ κανεὶς καὶ τὰ λοιπὰ βάρη τῶν μαθητῶν τὰ ὁποῖα καὶ αὐτὰ εἶναι μεγάλα διὰ ἐνδεικτικόν, σχολικὸν ταμεῖον, ἐγγραφάς, βιβλία, κλπ., τότε θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἕνας μαθητὴς ἐπιβαρύνεται μὲ 1000 δραχμὰς καὶ πλέον. Καὶ ἐρωτᾶται: Πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ ἐργαζόμενοι τῶν πόλεων μὲ τοὺς ἐλλειμματικοὺς προϋπολογισμοὺς πέραν τοῦ 50% νὰ διαθέσουν τὰ ποσὰ αὐτὰ διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν παιδιῶν των καὶ πῶς οἱ ἀγρόται οἵτινες ἐπιβαρύνονται καὶ μὲ ἔξοδα παραμονῆς τῶν παιδιῶν τους εἰς τὰς πόλεις θὰ δυνηθοῦν νὰ εἰσφέρουν καὶ αὐτὸ τὸ ποσόν; Πέραν αὐτῶν τὸ σύστημα ἐπιβολῆς εἰσφορῶν συνεχῶς ἐπεκτείνεται καὶ τὸ Κράτος βγάζει συνεχῶς βάρη ἀπὸ πάνω του καὶ τὰ φορτώνει εἰς τοὺς πολίτας. Οὕτω κατήντησεν οἱ μαθηταὶ νὰ διορίζουν καθηγητὰς ἀμειβομένους ὑπ’ αὐτῶν. Δὲν ἔχω παρὰ νὰ ἀναφέρω τὴν περίπτωσιν τοῦ Γυμνασιακοῦ Παραρτήματος Χαϊδαρίου, ὅπου ἀπὸ τοὺς πέντε καθηγητὰς μόνον ὁ ἕνας πληρώνεται ἀπὸ τὸ Κράτος. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας ἡ ἐκπαίδευσις καταντᾷ προνόμιον τῶν ὀλίγων μὲ ἀποτέλεσμα, ἐνῷ 180.000 μαθηταὶ ἐγγράφονται εἰς τὰ Δημοτικὰ Σχολεῖα ἐλάχιστοι νὰ ἀποφοιτοῦν τοῦ Γυμνασίου. Ὁ 1 εἰς τοὺς 7 νέους ἀποκτᾷ ἀπολυτήριον. Τὸ δρᾶμα αὐτὸ τῶν παιδιῶν ποὺ φοιτοῦν εἰς τὰ σχολεῖα θὰ τὸ ἀντιληφθῆτε ἂν σᾶς ἀναγνώσω τὸν τίτλον μιᾶς εἰδήσεως ἐκ Πατρῶν, «εἰκοσαετὴς μαθητὴς τοῦ νυκτερινοῦ γυμνασίου, ἀνάπηρος, ἐνεκλείσθη εἰς φυλακάς, διότι δὲν ἐπλήρωσε τὴν ἐκπαιδευτικὴν εἰσφοράν». Οὗτος εἰργάζετο διὰ νὰ σπουδάσῃ. Ἀντὶ νὰ αὐξάνωμεν τὰς πιστώσεις διὰ τὴν παιδείαν, ἀντιθέτως ἐπιβαρύνομεν τοὺς μαθητάς. Ἂν συνεχίσωμεν νὰ δαπανῶμεν τὸ 6% τοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν Παιδείαν ὄχι μόνον χιλιάδες προικισμένα παιδιὰ προωρισμένα νὰ γίνουν χρήσιμα ἢ καὶ πολύτιμοι κοινωνικαὶ δυνάμεις νὰ καταποντίζωνται εἰς τὸ πέλαγος τῆς ἀγραμματωσύνης εἰς τὸ ὁποῖον πλέει ἡ χώρα μας, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς τοὺς ὁποίους ἔχει ἐγκαταλείψει ἡ Κυβέρνησις θὰ τοὺς ἀναγκάζωμεν νὰ κατέρχωνται εἰς ἀπεργίας καὶ βλέπομεν σήμερον, ὅτι οἱ ἴδιοι οἱ γονεῖς τῶν μαθητῶν τοὺς ἐνισχύουν εἰς τὸ αἴτημα τῆς βελτιώσεως τῆς βαθμολογικῆς των ἐξελίξεως, διότι δὲν θέλουν οἱ καθηγηταὶ τῶν παιδιῶν των νὰ καταντοῦν πτωχοπρόδρομοι ὅπως τοὺς καταδικάζει τὸ Κράτος. Καὶ αὐτὸ φθάνει διὰ νὰ δείξῃ τὴν χρεωκοπίαν τῆς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ὑπεβάλαμεν πρότασιν «περὶ καταργήσεως τῆς ἐκπαιδευτικῆς εἰσφορᾶς». Ὡς πρὸς τὴν ἐνοριακὴν εἰσφορὰν ἥτις ἐπεβλήθη διὰ τὴν κάλυψιν τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία προέκυψεν ἐκ τῆς ἀναλήψεως ὑπὸ τοῦ Κράτους τῆς μισθοδοσίας τοῦ ἐνοριακοῦ κλήρου, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι αὕτη ἤδη ἔχει δημιουργήσει ἔντονον ἀντίδρασιν καὶ πανταχόθεν ἀπὸ τὰς θρησκευτικὰς ὀργανώσεις, τὰς Ἐκκλησιαστικὰς Ἀρχὰς καὶ ὁλόκληρον τὸν Τύπον καὶ τὴν κοινὴν γνώμην ζητεῖται ἡ κατάργησις τῆς ἐπαχθοῦς καὶ κατὰ βάσιν ἀντιεκκλησιαστικῆς αὐτῆς εἰσφορᾶς. Ποτὲ δὲν συνήντησε προθυμίαν, ἀλλὰ καὶ δυνατότητα πληρωμῆς καὶ σήμερον εἰς πολλὰς περιπτώσεις, διπλασιασθέντων τῶν ποσῶν ἀπὸ τὰς προσαυξήσεις, καλοῦνται πολῖται νὰ πληρώσουν ὑπέρογκα ποσά, τὰ ὁποῖα ἀδυνατοῦν. Εἶναι καιρὸς νὰ ἐνθυμηθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἀπὸ διετίας δοθεῖσαν ὑπόσχεσίν του περὶ καταργήσεώς της. Ἡ παράταξίς μας κατέθεσε πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς ἐκπαιδευτικῆς ἐνοριακῆς εἰσφορᾶς» μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ τύχῃ τῆς δεούσης προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συζητεῖται ἡ προταχθεῖσα συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 51 παρ. 2 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπερώτησις τῶν κ.κ. Καρασάββα, Πρίφτη καὶ Μπριλλάκη, διότι ὁ κ. ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δὲν κατέθεσε τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Καρασάββας. Ἡ συζήτησις θὰ περιορισθῇ εἰς τὸ διατὶ δὲν κατέθεσε τὰ ἔγγραφα, διότι, συμφώνως μὲ τὸν Κανονισμόν, δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐπέκτασις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§54Σ. ΚΑΡΑΣΑΒΒΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν ζητήσωμεν ἀπὸ τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων στοιχείων, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ὁποίων κατεθέσαμεν τὴν συζητουμένην σήμερον ἐπερώτησίν μας, εἴχομεν ἐξαντλήσει σχεδὸν ὅλα τὰ στάδια καὶ τὰς μεθόδους τὰς κοινοβουλευτικάς. Τοὐτέστιν, ἀπὸ τοῦ Μαΐου 1960 κατεθέσαμεν ὑπόμνημα συγγενῶν στρατιωτῶν, οἵτινες ὑπηρετοῦν εἰς τὸ 619 Τάγμα Ἐρατείρας, εἰς τὸ ὁποῖον περιελαμβάνοντο ὡρισμένα περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἐθέτομεν ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἐτύχομεν οὐδεμιᾶς ἀπαντήσεως ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ. Ἐν συνεχείᾳ, τὸν Νοέμβριον τοῦ 1960 κατεθέσαμεν δευτέραν ἐρώτησιν, θέσαντες ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ παρομοίαν περίπτωσιν μὲ συγκεκριμένας καταγγελίας εἰς βάρος στρατιωτῶν τοῦ Τάγματος 509. Οὔτε εἰς τὴν ἐρώτησίν μας αὐτὴν ἀπήντησεν ὁ κ. ὑφυπουργός. Τρίτον, κατεθέσαμεν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1135 ἐρώτησιν τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1960, ἐπισυνάψαντες καὶ νέον ὑπόμνημα συγγενῶν στρατιωτῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰ δύο αὐτὰ Τάγματα καὶ ἅτινα ὑπομνήματα εἶχον ἀποσταλῆ εἰς τὸν κ. ὑφυπουργόν. Εἰς τὰ ἐν λόγῳ ὑπομνήματα ἀνεγράφοντο συγκεκριμένα περιστατικὰ παραβάσεων τοῦ Στρατιωτικοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ ἀπανθρώπου μεταχειρίσεως κατὰ στρατιωτῶν γʹ κατηγορίας, ὑπηρετούντων εἰς ὡρισμένας κατηγορίας, ὑπὸ μορφὴν πειθαρχικῆς διαβιώσεως. Ἐπίσης, κατεθέσαμεν ἐπερώτησιν ἐγγεγραμμένην εἰς τὸ βιβλίον ἐπερωτήσεων τῆς Βουλῆς καὶ τέλος, τὴν 24ην Νοεμβρίου 1960 ὑπεβάλαμεν τὴν συζητουμένην ἐπερώτησιν. Πέραν ὅλων αὐτῶν ποὺ ἀνέφερα, ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν αὐτοτελῶς καὶ ἄλλα ὑπομνήματα συγγενῶν στρατιωτῶν. Ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν συγκεκριμένων καταγγελιῶν, οὔτε οἱ ὑποβαλόντες ἀπ’ εὐθείας τὰ ὑπομνήματα, οὔτε καὶ ἡμεῖς ἐτύχομεν ἀπαντήσεως ἐκ μέρους τοῦ κυρίου ὑφυπουργοῦ. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κατωχυρώθη εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις μέσα εἰς ἕνα φρούριον σιωπῆς καὶ μᾶς ἠγνόησε παντελῶς. Τὴν σιωπήν του δὲ ἔλυσε μόνον τὴν 18ην Νοεμβρίου 1960, ἀπαντήσας εἰς τὴν ἐφημερίδα «Βῆμα», ἡ ὁποία ἐδημοσίευσεν ὡρισμένας καταγγελίας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὁ κ. ὑφυπουργός, μολονότι ὑποχρέωσιν εἶχε πρωταρχικῶς νὰ ἐνημερώσῃ τὴν Βουλήν, ἐν τούτοις, ἀπέφυγε νὰ διαβιβάσῃ πρὸς τὸ Σῶμα ἔστω καὶ τὴν ἀπάντησιν τὴν λακωνικήν, τὴν ὁποίαν ἀπέστειλε πρὸς τὴν ἐφημερίδα «Βῆμα» καὶ εἰς τὴν ὁποίαν περιορίζεται νὰ ἀναφέρῃ τὴν μὴ ὕπαρξιν καταγγελιῶν. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς ἀρνεῖται τὴν ὕπαρξιν διαφορᾶς καὶ ἀνίσου μεταχειρίσεως μεταξὺ ὁπλιτῶν εἰς τὰ Τάγματα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερα, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν τρόπον ἐκπαιδεύσεως τῶν νεοσυλλέκτων ὁπλιτῶν, τὴν συμπεριφορὰν τῶν βαθμοφόρων ἔναντι τῶν στρατιωτῶν αὐτῶν καὶ τὸν τρόπον διαβιώσεώς των. Παρὰ ταῦτα, ἡμεῖς ἐπανήλθομεν ἐπὶ τοῦ θέματος ἔχοντες σαφεῖς καταγγελίας διὰ συγκεκριμένα γεγονότα, ὑπεβάλαμεν ἐπανειλημμένως ἐρωτήσεις, ἀλλὰ καὶ πάλιν ὁ κ. ὑφυπουργὸς ἀπέφυγε διὰ τῆς σιωπῆς του νὰ ἐνημερώσῃ τὸ Σῶμα. Ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ ἠναγκάσθημεν, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, νὰ μετατρέψωμεν τὴν ἐρώτησίν μας μετὰ 20ήμερον εἰς προτεταγμένην ἐπερώτησιν, αἰτοῦντες τὴν κατάθεσιν ὅλων τῶν στοιχείων ἐκείνων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδειχθῇ τὸ βάσιμον τῶν καταγγελιῶν. Ἐθέσαμεν ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ, μὲ συγκεκριμένα στοιχεῖα καὶ περιγραφάς, ὅτι οἱ ἐν λόγῳ νεοσύλλεκτοι στρατιῶται μετὰ δίμηνον προκαταρκτικὴν ἐκπαίδευσιν εἰς τὰ Κέντρα Ἐκπαιδεύσεως Νεοσυλλέκτων ἀποστέλλονται εἰς τὰ Τάγματα καὶ τὰς διμοιρίας τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέφερα, δὲν φέρουν ὁπλισμὸν καὶ τοὺς ὑποχρεώνουν ὡς καταδίκους καταναγκαστικῶν ἔργων νὰ ἐργάζωνται εἰς λατομεῖα, τσιμέντα καὶ ἄλλας βαρείας χειρωνακτικὰς ἐργασίας, ἀπομονωμένοι ἀπὸ τὴν ζωὴν τῶν Ταγμάτων καὶ ὑβριζόμενοι συγχρόνως παρὰ τῶν βαθμοφόρων των καὶ τιμωρούμενοι βροχηδὸν μὲ πειθαρχικὰς ποινὰς αὐστηρᾶς φυλακίσεως ἄνευ αἰτίας. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι, ἐνῷ εἰς διάστημα 17 μηνῶν αἱ συνολικαὶ τιμωρίαι τῶν στρατιωτῶν τῆς διμοιρίας Σκαπανέων τοῦ 509 Τάγματος Κολυνδροῦ ἀνήρχοντο εἰς 240 ἡμέρας, τελευταίως εἰς διάστημα 2½ μηνῶν ἐξεπέρασαν τὸ ὅριον τῶν 1.300 ἡμερῶν φυλακίσεως.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, μὲ φέρετε εἰς δύσκολον θέσιν, διότι ἐφύγατε ἀπὸ τὸ θέμα ἐλέγχου τοῦ κ. ὑπουργοῦ διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων καὶ εἰσήλθατε εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ἐπερωτήσεως. Παρακαλῶ νὰ μείνετε εἰς τὸ θέμα καὶ ὅταν ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἡ ἐπερώτησις, ἔχετε κἄθε δικαίωμα νὰ ἀναπτύξετε τὰς ἀπόψεις σας.

§56Σ. ΚΑΡΑΣΑΒΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εὑρίσκομαι ἐντὸς τοῦ θέματος, διότι ἐφ’ ὅσον ἐλέγχω τὸν κ. ὑφυπουργὸν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν αἰτηθέντων ἐγγράφων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἰσέλθω καὶ εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, ἐξηγῶν τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλλον τὴν κατάθεσιν τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων, πρὸς διαπίστωσιν τῶν καταγγελλομένων. Λέγω, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, ἀντὶ τὸν τελευταῖον καιρόν, κατόπιν τῶν γενομένων ὑπὸ τοῦ Τύπου δημοσιεύσεων, καὶ τῶν ἰδικῶν μας ἐρωτήσεων νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις, ἀντιθέτως, ἐχειροτέρευσεν εἰς βάρος τῶν στρατιωτῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται παντὸς εἴδους κακομεταχείρισιν καὶ φυλάκισιν. Τελευτῶν, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κατακρίνω τὴν στάσιν τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ καὶ τὴν σιωπήν του, ὅπως ἐπίσης καὶ τὴν προσποίησιν τὴν ὁποίαν τηρεῖ, ἀγνοῶν δῆθεν τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα συμβαίνουν εἰς τὰ Τάγματα καὶ διμοιρίας, τὰς ὁποίας ἀνέφερον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου καὶ τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ παρομοιασθοῦν μὲ ὅσα συνέβαινον εἰς τὴν Μακρόνησον, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὸν κατὰ ποῖον τρόπον κατέρρευσεν. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ συνετισθῇ, διότι παρῆλθεν ὁ καιρὸς τῆς Μακρονήσου καὶ τῶν στρατοπέδων συγκεντρώσεως καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐξασφαλίσῃ ἴσην μεταχείρισιν εἰς τὸν στρατόν, νὰ παύσῃ τὴν τακτικὴν νὰ ἐπιδιώκῃ νὰ μεταβάλῃ τὸν στρατὸν εἰς στρατὸν κομματικὸν καὶ εἰς πραιτωριανὸν.... (εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο δημιουργεῖται θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι καὶ ὁ ρήτωρ ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν. Ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς δὲν ἀποτελεῖται ἀπὸ πραιτωριανούς, ὅπως λέγετε. Σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν. Αὐτὰ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς εἰς βάρος τοῦ Ἐθνικοῦ Στρατοῦ.

§58Σ. ΚΑΡΑΣΑΒΒΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος, θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Καρασάββα, θὰ ἀνακαλέσετε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴπατε διὰ τὸν Ἐθνικὸν Στρατόν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀποκαλῆτε τὸν Ἐθνικὸν Στρατὸν κομματικὸν στρατὸν καὶ στρατὸν πραιτωριανῶν. Νὰ ἀνακαλέσητε ἀμέσως, ἄλλως ἀνακαλῶ ὑμᾶς εἰς τὴν τάξιν.

§60Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε χρέος νὰ ἐξασφαλίσητε, πρῶτον, τὴν ἐλευθερίαν τοῦ βήματος. (Θόρυβος).

§61Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ προδόται δὲν ἠμποροῦν νὰ κάμνουν κατάχρησιν τοῦ βήματος.

§62Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ γερμανοντυμένος Παπαδόπουλος δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ περὶ πατριωτισμοῦ.

§63Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος, ἀποτελοῦν μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία θίγει ὄχι μόνον τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι μόνον τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος καλεῖται νὰ ἀνακαλέσῃ.

§64Σ. ΚΑΡΑΣΑΒΒΑΣ. Δὲν ἦλθον ἐδῶ, διὰ νὰ ἀνακαλέσω. Ἦλθον νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόζει τοιαύτας μεσαιωνικὰς μεθόδους εἰς βάρος τοῦ Στρατοῦ καὶ εἰς βάρος ἀξιωματικῶν. Ἐὰν δὲν ἀποσαφηνίσῃ τὴν θέσιν της, δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀνακαλέσω, οὔτε πρόκειται νὰ γίνω κατηγορούμενος, διότι κατηγορῶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι πρόσφατος ἡ περίπτωσις τοῦ ὑπολοχαγοῦ Πασσᾶ, ἡ ὁποία συνεκίνησεν ὁλόκληρον τὴν κοινὴν γνώμην. Αἱ διακρίσεις ὑπάρχουν καὶ εἰς βάρος τῶν ἀξιωματικῶν. Ἄρα ἡ Κυβέρνησις κομματίζεται εἰς τὸν Στρατόν. Ἡ μόνη εὐθύνη, τὴν ὁποίαν τῆς ἀποδίδω, εἶναι αὐτή. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μὴ κομματίζεται.

§65Η. ΗΛΙΟΥ. Ὡς τήρησις τοῦ Κανονισμοῦ ἐχαρακτηρίσθη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον ἡ συνεχὴς παρεμβολὴ κωδωνοκρουσιῶν, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀναπτύξεως τῶν λόγων.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσῆλθεν εἰς τὴν οὐσίαν.

§67Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ ἐρώτησις ἐπὶ τῆς μὴ καταθέσεως ἐγγράφων δὲν εἶναι ἁπλῆ ἐρώτησις, διατὶ δὲν μοῦ κατέθεσε τὰ ἔγγραφα. Εἶναι ἐξιστόρησις τῶν λόγων, διὰ τοὺς ὁποίους ζητεῖ ὁ βουλευτὴς τὴν κατάθεσιν καὶ τεκμηρίωσιν τῶν λόγων αὐτῶν. Βεβαίως, δὲν εἶναι πλήρης ἔλεγχος, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐρωτήσεως νὰ μὴ ἅπτεται τῆς οὐσίας. Ἀλλὰ περαιτέρω, κ. Πρόεδρε, ἀπαραδέκτως ἐπιτρέψατε, πέραν τῶν κωδωνισμῶν τῶν προεδρικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνδεχομένως ἀπηχοῦν γνώμην ὀρθὴν ἢ ἐσφαλμένην, πιστεύω, ἀπολύτως ἐσφαλμένην, τῆς ἑρμηνείας, τῆς ὁποίας ἐδώσατε περὶ τῆς ἐκτάσεως τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπιτρέψατε δι’ ἀνάρθρων φωνασκιῶν καὶ κραυγῶν, νὰ παραβιασθῇ ἡ ἐλευθερία τοῦ βήματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταπνιγῇ ἡ φωνὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μὲ ἄλλον τρόπον, παρὰ μὲ συζήτησιν καὶ ἀντιπαράθεσιν ἐπιχειρημάτων εἰς τὰ ἐπιχειρήματα καὶ γεγονότων εἰς τὰ γεγονότα. Ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι, ἐφ’ ὅσον διαπράττονται πράξεις ἀξιόποιναι, πράξεις ἐγκληματικαὶ εἰς βάρος ἀτόμων καλουμένων νὰ ἐκτελέσουν τὰς στρατιωτικάς των ὑποχρεώσεις, ἐξ αἰτίας τῶν πολιτικῶν των πεποιθήσεων, ὅτι ἀποβλέπει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ νὰ καταστήσῃ τὸν στρατὸν κομματικόν, ἦτο μία κρίσις, ἦτο μία ἐπίκρισις, ἦτο ἕνας ἔλεγχος, τὸ δεδικαιολογημένον ἢ ἀδικαιολόγητον τοῦ ὁποίου θὰ προέκυπτε, πρῶτον, ἐὰν κατέθετεν ὁ κ. ὑπουργὸς τὰ ἔγγραφα καὶ δεύτερον, ἐκ τῆς κατ’ οὐσίαν συζητήσεως καὶ μὲ ἐπιχειρήματα ἀποκρούσεως τῶν ὅσων ὁ βουλευτὴς τοῦ Κόμματός μας ἀνέπτυξεν. Πέραν τούτων, νομίζω, ὅτι τὸ νὰ ἐπιτρέπεται ἡ πλειοψηφία νὰ συνβοηθῇ τὸ Προεδρεῖον εἰς τὴν δημιουργίαν θορύβου ἀποπνίγοντος τὴν φωνὴν καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἰσάγει ἤθη, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἴδω οὔτε ἀκόμη κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἰσαγόμενα δι’ αὐτοῦ τοῦ Προεδρείου.

§68Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ δύο σημείων, νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν ἰδικήν μας καὶ ὄχι μόνον προσωπικὴν ἰδικήν μας, ἀλλὰ καὶ τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, νὰ λάβωμεν θέσιν. Πρῶτον, ὡς πρὸς ἣν αἰτίασιν κατὰ τοῦ Προεδρείου, ὅτι προσεπάθησε νὰ περιορίσῃ τὸν λόγον δὲν συμφωνῶ, τοὐναντίον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ μεμφθῶμεν τὸ Προεδρεῖον, διότι ἐπέτρεψεν ὑπέρβασιν τοῦ λόγου ἔξω τῶν ὁρίων τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ ἐπερώτησις ἀφεώρα ἔλεγχον τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων. Μόνον ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ὁ κ. Πρόεδρος ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τοῦ ρήτορος εὐθὺς ὡς ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα. Ἑπομένως, ἀπὸ μέρους τοῦ Προεδρείου δὲν ὑπῆρξε περιορισμὸς τοῦ λόγου ἐν προκειμένῳ. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιθυμῶ νὰ λάβω θέσιν, εἶναι, ὅτι ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ ἐπερωτῶντος συναδέλφου, ὑπερβάσεις ὡρισμένων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ. Καὶ μέχρις ἐδῶ εὑρίσκεται ἐν τάξει ὁ κ. συνάδελφος. Δικαίωμα τοῦ βουλευτοῦ εἶναι νὰ παραπονεθῇ καὶ νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν δι’ ὡρισμένας ὑπερβάσεις τῶν ὀργάνων της. Ἄλλο τὸ θέμα ἐὰν αἱ ὑπερβάσεις αὐταὶ εἶναι βάσιμοι, εἶναι ἀληθεῖς ἢ ὄχι, ἔργον τοῦ ὑπουργοῦ εἶναι νὰ ἀπαντήσῃ ἐπ’ αὐτῶν. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δεχόμεθα, κ. Πρόεδρε, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, εἶναι ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ ὡς στρατοῦ πραιτωριανῶν. (Χειροκροτήματα).

§69Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα.

§70Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα διὰ νὰ διαστρέφωμεν τὰ λεγόμενα.

§71Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Εἶπεν, ὅτι φροντίζει νὰ κάμῃ κομματικὸν στρατόν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ποὺ διακόπτετε σεῖς τὸ Προεδρεῖον; Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἔχετε δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Ὁμιλεῖ βουλευτής, διατὶ τὸν διακόπτετε;

§73Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν κακῶς ἀντελήφθην τὴν φράσιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὑπάρχουν οἱ κριταί, σεῖς πρῶτον, ἡ Βουλὴ δεύτερον. Τὸ πρῶτον καὶ τὸ δεύτερον χρονολογικῶς ἐξ ἴσου. Ἐγὼ ἀντελήφθην τὴν φράσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ἔργων της μεταβάλλει τὸν στρατὸν εἰς στρατὸν κομματικόν, εἰς στρατὸν πραιτωριανῶν. Ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, θέλομεν τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν οἷος εἶναι, Στρατὸς Ἐθνικός, προορισμένος νὰ προστατεύσῃ τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα). Ὡς τοιοῦτον τὸν θεωροῦμεν, τὸν τιμῶμεν καὶ τοῦ ἀπονέμομεν πᾶσαν τιμήν. Διαμαρτυρόμεθα δὲ μὲ τὸν ἐντονώτερον τρόπον κατὰ τοῦ χαρακτηρισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐδόθη καὶ τὸν ὁποῖον ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἀποδεχόμεθα. (Χειροκροτήματα).

§74Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν δύο χωριστὰ θέματα. Πρῶτον, ὁ κ. συνάδελφος ἐξῆλθεν ἀπὸ τὰ ὅρια τὰ παρεχόμενα ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν οὐσίαν, χαρακτηρίσας μάλιστα τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν ὡς στρατὸν κομματικόν, ὡς στρατὸν πραιτωριανῶν. Ἡ δευτέρα μου παρατήρησις ἀφορᾷ τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι κατοχυρωμένον μὲ ἀρκετὰ δικαιώματα, διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Ἂν τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα παρέχῃ ὁ Κανονισμὸς εἰς αὐτό, δὲν τὰ θεωρῇ ἀρκετά, τότε ἂς μᾶς εἰσηγηθῇ τὴν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἕως τὸ σημεῖον νὰ δέχεται τὸ Προεδρεῖον συνεπικουρίαν ἀπὸ τὴν Συμπολίτευσιν, διὰ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ Κανονισμοῦ, αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον.

§75Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι ἡ παρεμβληθεῖσα ὀξύτης ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀγορεύσεως τοῦ συναδέλφου κ. Καρασάββα, δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἀποτρέψῃ ἀπὸ τοῦ νὰ ἴδωμεν τὸ θέμα μὲ τὴν πρέπουσαν ψυχραιμίαν καὶ ἀντικειμενικότητα. Κατ’ ἀρχήν, ὀφείλω νὰ διασαφηνίσω, ὅτι ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ καταβληθεῖσα προσπάθεια νὰ ἐκτραπῇ ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας ὁ ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἔλεγχον τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, εἶναι δι’ ἡμᾶς ἀπαράδεκτος καὶ ἀνεπίτρεπτος. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι δὲν θὰ ἐφθάναμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ συζητῶμεν προτεταγμένην ἐπερώτησιν διὰ μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων, ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς ἤθελεν ἐγκαίρως παρέμβει καὶ ἀσκήσει τὰ δικαιώματά του, λαμβάνων ὑπ’ ὄψει τὰ ὑπομνήματα τὰ ὁποῖα τοῦ ὑπέβαλον οἱ συγγενεῖς τῶν στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι διαβιοῦν εἰς τὰ Τάγματα Κολυνδροῦ καὶ Ἐρατείρας, ὑπὸ συνθήκας ἐξοντωτικάς. Διότι ἀπὸ τῆς 7.5.60, δι’ ὑποβληθείσης ἐρωτήσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ ὑπομνημάτων ποὺ οἱ γονεῖς καὶ συγγενεῖς τῶν στρατιωτῶν αὐτῶν εἶχον ὑποβάλει, τοῦ ἐγένετο γνωστὴ ἡ κατάστασις καὶ τὴν 2.11.60 δι’ ἑτέρας ἐρωτήσεως μὲ ὑποβολὴν καὶ δευτέρου ὑπομνήματος, εἶχον δοθῆ καὶ περαιτέρω στοιχεῖα. Ἐπὶ πλέον, γονεῖς καὶ συγγενεῖς τῶν στρατιωτῶν, εἶχον ζητήσει νὰ γίνουν δεκτοὶ καὶ ἀπὸ τὸν κ. ὑφυπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης διὰ νὰ καταγγείλουν εἰς αὐτὸν τὸν τρόπον διαβιώσεως τῶν συγγενῶν των στρατιωτῶν τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰ Τάγματα Κολυνδροῦ καὶ Ἐρατείρας, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπικρατεῖ κατάστασις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ πλήρη ἀναβίωσιν τῆς Μακρονήσου. Διὰ τοῦ δευτέρου ὑπομνήματος ἠρωτᾶτο ὁ κ. ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐὰν ἦτο ἐν γνώσει τῶν συμβαινόντων εἰς τὰ Τάγματα αὐτὰ καὶ ποῖα μέτρα θὰ ἐλάμβανε πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως. Ὁ κ. ὑφυπουργός, ἔναντι ὅλων αὐτῶν, περιωρίσθη νὰ προβῇ εἰς μίαν ὀλιγόλογον ἀνακοίνωσιν εἰς τὴν ἐφημερίδα «Βῆμα» τῆς 18.11.60, εἰς τὴν ὁποίαν προσεπάθησε τεχνηέντως νὰ δικαιολογήσῃ τὴν κατάστασιν ἀναφέρων, ὅτι δὲν συμβαίνει τίποτε. Οὕτω, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφων τῆς 10.12.60. Διὰ ταύτης, εἴχομεν ζητήσει ἀπὸ τὸν κ. ὑφυπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ κατατεθοῦν τὰ ἑξῆς ἔγγραφα: Πρῶτον, Διαταγὴ τοῦ ΓΕΣ (ἐὰν ὑπάρχῃ), δυνάμει τῆς ὁποίας στρατιῶται, θεωρούμενοι ὡς ἀντιφρονοῦντες, ἀποστέλλονται εἰς τὰ Τάγματα Κολυνδροῦ καὶ Ἐρατείρας, ὅπου ὑπάρχουν εἰδικοὶ πειθαρχικοὶ σχηματισμοί, ὑπὸ ἀπάνθρωπον καθεστὼς ἀνίσου μεταχειρίσεως καὶ ἐξοντωτικῶν ὅρων διαβιώσεως. Δεύτερον, ἐζητήσαμεν νὰ κατατεθῇ ἡ δικογραφία τῆς παραπομπῆς εἰς τὸ Στρατοδικεῖον τοῦ στρατιώτου Σιδέρη κλπ., μετὰ τοῦ ἀπαλλακτικοῦ βουλεύματος καὶ τὴν κατάθεσιν τῆς δικογραφίας παραπομπῆς εἰς τὸ Στρατοδικεῖον τῶν στρατιωτῶν Καδαμαντίδη, Σιδέρη κλπ., καθὼς καὶ τὸ πόρισμα διοικητικῆς ἐξετάσεως τοῦ ὑπολοχαγοῦ Πασσᾶ. Διὰ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἐπεζητεῖτο νὰ ἀποδειχθῇ, ἂν τὸ ὑφιστάμενον καθεστὼς εἰς τὰ Τάγματα Ἐρατείρας καὶ Κολυνδροῦ, ἀπορρέῃ ἀπὸ πρωτοβουλίαν καὶ ἔνοχον ζῆλον τῶν διοικητῶν αὐτῶν ἢ εἶναι καθεστὼς ὑφιστάμενον διὰ γραπτῶν διαταγῶν ἢ καὶ προφορικῶν τοιούτων. Ἐπεζητεῖτο νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὅσα καταγγέλλουν διὰ τῶν ὑπομνημάτων των οἱ γονεῖς καὶ συγγενεῖς ὑπηρετούντων εἰς αὐτὰ στρατιωτῶν εἶναι πραγματικά. Ὅπως ἐπὶ παραδείγματι ἡ αὐστηρὰ τιμωρία μὲ αἰτιολογικὸν «νωχελοῦς ἐργασίας» ἐπιβληθεῖσα εἰς ἕνα ἐκ τῶν δύο στρατιωτῶν ἐργαζομένων σὲ πριόνι, ἐνῷ ἡ κοινὴ λογικὴ ἀποκλείει τὴν νωχέλειαν τοῦ ἑνὸς τῶν ἐργαζομένων. Ἡ διάψευσις ὑπαξιωματικοῦ κλπ. Αὐστηραὶ φυλακίσεις ἀνερχόμεναι ἐντὸς 2½ μηνῶν εἰς 1.700 ἡμέρας. Καὶ ἀντιστοιχοῦν εἰς 50–60 ἡμέρας εἴς τινας στρατιώτας προσωπικῶς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἐννεάμηνον οὐδέποτε εἶχον τιμωρηθῆ. Θὰ ἀπεδεικνύετο, ὅτι οἱ στρατιῶται οὗτοι δὲν ἐκπαιδεύονται. Δὲν φέρουν ὁπλισμόν. Διατελοῦν οὐσιαστικῶς ὑπὸ περιορισμόν. Ἀθλίας συνθήκας διαβιώσεως καὶ ἐξοντωτικὰς μεθόδους καταναγκαστικῆς ἐργασίας. Διμοιρίαι σκαπανέων ὀνομάζονται καὶ ἐκεῖ οἱ εἰδικοὶ αὐτοὶ σχηματισμοί, ὅπως Τάγματα Σκαπανέων, Σκαπανέων Τάφων, ὠνομάζοντο καὶ τὰ Τάγματα τῆς Μακρονήσου. Διὰ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων, κύριοι βουλευταί, ἐπεζητεῖτο νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ κατάστασις ἔχει ἐκτραχυνθῆ καὶ ὅτι τὰ μέτρα καθημερινῶς καθίστανται καὶ σκληρότερα καὶ θέτουν εἰς κίνδυνον τὴν ζωὴν τῶν στρατιωτῶν αὐτῶν.

§76Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Αὐτὰ εἶναι οὐσία, κ. συνάδελφε.

§77Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἐπεζητεῖτο ἐπίσης, διὰ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλὴ διὰ ποίους λόγους οἱ στρατιῶται αὐτοὶ δὲν ἐκπαιδεύονται κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐκπαιδεύονται καὶ οἱ ἄλλοι Ἕλληνες στρατιῶται καὶ διὰ ποῖον λόγον δὲν ἀπολαμβάνουν τῶν αὐτῶν ὅρων διαβιώσεως. Εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι ὑφίσταται εἰδικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον μαθηματικῶς ὁδηγεῖ εἰς τὴν βιολογικήν των ἐξόντωσιν. Καὶ πέραν αὐτοῦ, εἶναι γεγονός, ὅτι ὑφίσταται εἰδικὴ βιομηχανία συντάξεως δικογραφιῶν, ἔχουσα σκοπὸν νὰ σκληρύνῃ ἔτι περισσότερον τὴν κατάστασιν. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μετὰ τὴν γέννεσιν τοῦ θέματος καὶ τὸν δημιουργηθέντα θόρυβον, ὑπεχρεώθη νὰ ἀποστείλῃ ἀξιωματικὸν ἀνώτερον, ἵνα διεξαγάγῃ ἀνακρίσεις. Ἀλλά, ἐὰν δὲν συνέβαινον τὰ γεγονότα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος νὰ ἀποσταλῇ ὁ ἀνώτερος αὐτὸς ἀξιωματικὸς καὶ δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος νὰ διεξαχθοῦν ἀνακρίσεις· εἶναι δὲ τοῦτο μία καθαρὰ ἀποδοχὴ τῶν καταγγελιῶν. Καὶ πέραν αὐτοῦ, ἀπὸ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων θὰ προέκυπτε καὶ κἄτι, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καὶ καινοφανῆ δικονομικὴν μέθοδον εἰς τὴν διενέργειαν ἀνακρίσεων διεξαγομένων κατὰ τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας, ὅπου μάλιστα ἐκαλοῦντο πρὸς ἐξέτασιν στρατεύσιμοι μὲ μικρὸν χρόνον ὑπηρεσίας καὶ μὴ γνωρίζοντες ἐπακριβῶς τὴν κατάστασιν. Καὶ παρὰ ταῦτα, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξαν στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι ἠρνήθησαν νὰ ὑπογράψουν τὰς καταθέσεις. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ἐτήρησεν, ὅπως πάντα, τὴν συνήθη τακτικὴν τῆς μυστικοπαθείας, τακτικὴν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τηρεῖ ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ὁσάκις ζητεῖται ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ κατάθεσις ἐγγράφων. Ὅλα τὰ ἔγγραφα, ὅσα ζητοῦνται, ἀνάγονται εἰς ἑπτασφράγιστα κρατικὰ μυστικά, τῶν ὁποίων δὲν πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Ἀντιπολίτευσις, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν νὰ ὁδηγούμεθα εἰς τὴν συζήτησιν ἀκροβατοῦντες, ἵνα μὴ παραβιάσωμεν τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ μὴ κατάθεσις τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπεσαφήνιζαν μίαν ὑφισταμένην κατάστασιν, ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν τῶν προθέσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως συσκοτίζῃ καὶ συγκαλύπτῃ πᾶν γεγονός, τὸ ὁποῖον θὰ τὴν ἐξέθετε. Διὰ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων θὰ ἀπεδεικνύετο, ὅτι ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως τείνει εἰς τὸ νὰ βαθαίνῃ ὁλοὲν καὶ περισσότερον τὸ καθεστὼς τῆς μισαλλοδοξίας καὶ νὰ ἐπεκτείνῃ μέχρις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν περίοδον τῆς Κατοχῆς, παιδιὰ ἢ νήπια, τὴν Χιτλερικὴν Ἀρχὴν τῆς συλλογικῆς εὐθύνης καὶ τοῦ οἰκογενειακοῦ καταδιωγμοῦ. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Θὰ ἀπεδεικνύετο ἐπίσης, ὅτι, πέραν τῆς ἀναβιώσεως τῶν νεοφασιστικῶν Ὀργανώσεων, τοῦ κομματισμοῦ κλπ., βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ ἀναβίωσις τοῦ καθεστῶτος τοῦ Καλπακίου καὶ τῆς Μακρονήσου, τὸ ὁποῖον δὲν κατηργήθη, ἀλλὰ κατεκρημνίσθη ὑπὸ τὰς ἀρὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς διεθνοῦς κοινῆς γνώμης...

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. Πρίφτη.

§79Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Θὰ ἀπεδεικνύετο ἐπίσης, ὅτι ἡ μεταχείρισις τῶν στρατιωτῶν αὐτῶν ἀντιβαίνει εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ Σύνταγμα, ἀντιβαίνει εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς Κανονισμούς, οἱ ὁποῖοι δὲν κάμνουν διακρίσεις στρατιωτῶν καὶ ἀντιβαίνει ἐπίσης, εἰς τὰς παλαιὰς καὶ λησμονημένας δημοκρατικὰς παραδόσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Ἀντιβαίνει ἐπίσης εἰς τὴν δημοκρατικὴν συνείδησιν ἐκ τῆς παραδόσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ποὺ ἀποδοκιμάζει καὶ στιγματίζει παρόμοια μέτρα. Ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς δὲν κατετέθησαν τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα καὶ ἐπερωτῶμεν τὴν Κυβέρνησιν, διατὶ ἀνεβίωσε τὸ καθεστὼς τῆς Μακρονήσου, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσεν ἐθνικὸν ὄνειδος. Ἐπερωτῶμεν ἐπίσης τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἀπαραδέκτων μεθόδων ποὺ ἐξαφανίζουν τὴν γνησίαν δημοκρατικὴν παράδοσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Ἐπερωτῶμεν ἐπίσης τὴν Κυβέρνησιν, διότι τὴν πρόθυμον ἐκπλήρωσιν τῶν στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας, τὴν μεταβάλλει διὰ τμῆμα ἐξ αὐτῆς εἰς μαρτύριον καὶ ἐξόντωσιν...

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρίφτη, ἐπερωτᾶτε. Καὶ ἐπερωτᾶτε ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀφοροῦν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα ἐζητήσατε. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ πλέον περιγραφὴν τοῦ ἄρθρου 51. Εἶναι ἀνασκολόπισις.

§81Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Ἐπερωτῶμεν ἀκόμη, διατὶ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν φυγομαχεῖ πρὸ καταθλιπτικῶν κατηγοριῶν. Καὶ φυσικά, ἡ ὅλη στάσις αὐτῆς, παρέχει τὴν ἔμμεσον βεβαίωσιν τῆς ἀκριβείας τῶν καταγγελλομένων, ὥστε πᾶσα ἀσθενὴς ἀντίδρασις δὲν πρόκειται οὐδένα νὰ πείσῃ. Διότι καθεστὼς Μακρονήσου ὑφίσταται στὰ Τάγματα αὐτά. Καὶ αὐτοῦ ἀξιοῖ τὴν κατάργησιν ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§82Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος, κατ’ ἀρχήν, νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, διατὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Συμπολίτευσις ἐπιδεικνύουν τοιαύτην εὐαισθησίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραβίασιν δῆθεν τοῦ Κανονισμοῦ συζητουμένου τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Ἤδη, ἡ Βουλὴ ἔχει συζητήσει διεξοδικῶς παρομοίας περιπτώσεις. Προσφάτως συνεζήτησε τὴν περίπτωσιν τῆς μὴ καταθέσεως ἐγγράφων διὰ τὴν ὑπόθεσιν Μέρτεν. Οἱ ρήτορες ἵσταντο εἰς τὸ βῆμα ἐπὶ μίαν ἢ δύο ὥρας καὶ οὐδέποτε διεμαρτυρήθη κανείς.

§83Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀνεγνώσατε τὰ πρακτικά, φαίνεται.

§84Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Οἱ δύο προηγούμενοι συνάδελφοι κατηνάλωσαν 35′ λεπτά. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω, διατὶ ἐπιδεικνύεται αὐτὴ ἡ εὐαισθησία. Πρέπει νὰ ὑποθέσω, ὅτι δὲν ἐνδιαφέρει ... (θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι) ...... ὅτι δὲν ἐνδιαφέρει ὁ Κανονισμός, ἀλλὰ ἐνοχλεῖ ὁ ἔλεγχος.... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπριλλάκη, παρακαλῶ ἐπὶ τοῦ θέματος.

§86Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐνοχλεῖ ὁ ἔλεγχος καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ θέμα.

§87Ν. ΠΑΡΘΕΝΙΑΔΗΣ. Μᾶς ἐνοχλοῦν αἱ ὕβρεις σας κατὰ τοῦ Στρατοῦ. Νὰ μάθετε νὰ ὁμιλῆτε. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§88Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐξήγησις εἶναι ἡ ἑξῆς: Δὲν ἠσκήθη ἀπὸ τὸν πρῶτον ἀγορητὴν ἔλεγχος κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἠσκήθη ἔλεγχος κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ καὶ αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ ἀπαράδεκτον, ἀπαράδεκτον ὄχι μόνον διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ διὰ πολλὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξήγησις. Αὐτὸ ἐπράξατε.

§89Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Μοῦ δίδετε τὴν εὐκαιρίαν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ κάμω διευκρίνησιν τοῦ θέματος. Ὁ ἔλεγχος ἀσκεῖται ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἡ Κυβέρνησις εἴτε ἐξέδωσε σχετικὴν διαταγὴν ἐγγράφως, εἴτε ἐξέδωσε σχετικὴν διαταγὴν προφορικῶς, εἴτε ἠνέχθη ὄργανά της νὰ ἐπιβάλουν αὐτὸ τὸ καθεστώς, ὄχι μόνον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηρίξῃ βουλευτής μας καὶ ἡ παράταξίς μας, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς εἶναι πραιτωριανός, ἀλλὰ δὲν τὸ ὑποστηρίζει.

§90Ν. ΠΑΡΘΕΝΙΑΔΗΣ. Τὸ εἴπατε... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, μὴ διακόπτετε. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§92Ν. ΠΑΡΘΕΝΙΑΔΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος, ἐν μέσῳ θορύβου καὶ κωδωνοκρουσιῶν).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παρθενιάδη, μὴ μὲ ἀναγκάζετε νὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§94Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς εἶναι παιδιὰ τοῦ Δημοκρατικοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὅσα μέσα καὶ ἐὰν χρησιμοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸν κάμῃ κομματικὸν ἢ πραιτωριανόν, δὲν θὰ τὸ καταφέρῃ. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§95Ν. ΠΑΡΘΕΝΙΑΔΗΣ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παρθενιάδη, παρακαλεῖ τὸ Προεδρεῖον νὰ ἠρεμήσετε.

§97Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀφήσατε τὸ μονοπώλιον. Δὲν ἠλέγχθη ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός. Ἠλέγχθη ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ ὄργανά της, τὰ ὁποῖα προσπαθοῦν νὰ ἐπιβάλουν εἰς μίαν μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ...

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Μπριλλάκη, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 51.

§99Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρενέβη ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ δοθῇ μία διευκρίνησις.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε. Ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 51.

§101Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐπειδή, κ. συνάδελφε, ἀνεφέρατε καὶ τὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ, νὰ κάμετε πιὸ συγκεκριμένην τὴν κατηγορίαν σας. Ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ ὄργανα; Οἱ ἀξιωματικοί; Νὰ μᾶς τὸ εἴπητε.

§102Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Αὐτὸ θὰ μᾶς τὸ εἴπητε σεῖς. Ἡμεῖς καταγγέλλομεν ὡρισμένα περιστατικά.

§103Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θὰ παρακαλέσω νὰ τὸ εἴπητε σεῖς.

§104Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ποῖοι κατευθύνουν αὐτὰς τὰς ἐνεργείας, τὸ ἠξεύρετε σεῖς καὶ ὄχι ἐγώ.

§105Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐὰν δὲν δηλώσετε ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἀξιωματικῶν, τότε ἡ πρώτη δήλωσίς σας, ὅτι δὲν ἐλέγχετε τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν, χάνει τὴν ἀξίαν της.

§106Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν χάνῃ τὴν ἀξίαν της ἢ ὄχι, εἶναι ἁρμόδιος νὰ κρίνῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὄχι σεῖς. Ἡ ἐπερώτησίς μας ἀφορᾷ κατάθεσιν ἐγγράφων. Ὁ ἔλεγχός μας ἀφορᾷ, διατὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δὲν κατέθεσε τὰ ἔγγραφα καὶ ὄχι μόνον τυπικῶς διατὶ δὲν τὰ κατέθεσεν, ἀλλὰ τὴν βασικὴν αἰτίαν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν τὰ κατέθεσε. Καὶ ἡ βασικὴ αἰτία, διὰ τὴν ὁποίαν ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ συγκεκριμένως τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν εἶναι, διότι δὲν τὰ κατέθεσε γνωρίζοντας, ὅτι αὐτά, τὰ ὁποῖα καταγγέλλομεν διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μας εἶναι ἀληθῆ. Ἐὰν κατετίθεντο, θὰ ἀπεδεικνύοντο ὅσα οἱ προηγούμενοι συνάδελφοι ἐξέθεσαν διὰ συγκεκριμένων περιστατικῶν. Τούτου μὴ γενομένου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναγνώσω περικοπὰς συγκεκριμένων καταγγελιῶν, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀποδειχθῇ αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπεδείχθη, διότι δὲν κατεθέσατε τὰ ἔγγραφα.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσέρχεσθε εἰς τὴν οὐσίαν. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς ἀναγνώσετε περικοπάς.

§108Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Εἶναι πλέον ἀδέξιος τρόπος εἰσόδου εἰς τὴν οὐσίαν. Οἱ ἄλλοι ὁμιληταὶ εἰσῆλθον ἐντέχνως εἰς τὴν οὐσίαν. Σεῖς, ἐὰν ἀναγνώσετε τὰς περικοπάς, περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε, θὰ κάμετε ἀδέξιον τρόπον εἰσόδου εἰς τὴν οὐσίαν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπαράδεκτος.

§109Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὁ Κανονισμὸς καὶ ἡ πρακτικὴ τῆς Βουλῆς, πουθενὰ δὲν καθιερώνουν, ἀναπτυσσομένης ἐπερωτήσεως ἐπὶ μὴ καταθέσεως ἐγγράφων, αὐστηρὸν περιορισμὸν εἰς ποίαν ποσότητα θὰ θιγῇ ἡ οὐσία. Κανεὶς δὲν τὸ καθιερώνει.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ὁ Κανονισμός, ὑπάρχει ἡ πρακτική, ὑπάρχει, ἐπὶ τέλους, καὶ τὸ Προεδρεῖον, τεταγμένον νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ. Τὸ βῆμα εἶναι ἐλεύθερον, οὐχὶ ὅμως καὶ ἀσύδοτον. Δὲν ἠμπορεῖ ἐδῶ νὰ κάμῃ κανεὶς ὅ,τι θέλει. Σᾶς παρακαλῶ καὶ πάλιν. Ὁ κ. Καρασάββας εἶπεν ἀρκετὰ πράγματα ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ ὁ κ. Πρίφτης κάπως διπλωματικώτερον, δὲν ἀπέφυγε τὴν οὐσίαν. Σεῖς τὶ θέλετε νὰ κάμετε; Ἐλέχθησαν ὅσα ἐλέχθησαν. Προχωρήσατε τώρα εἰς τὸ ἄρθρον 51, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 51 τοῦ Κανονισμοῦ.

§111Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Προεδρεῖον καὶ σεῖς προσωπικῶς εἶσθε ἐπίσης Προεδρεῖον καὶ Πρόεδρος ἐπὶ ἄλλων περιπτώσεων ἐλέγχου μὴ καταθέσεως ἐγγράφων, κατὰ τὰς ὁποίας κατηναλώθη ὁλόκληρος ὥρα. Ἐλπίζω νὰ μὴ καταναλώσω περισσότερον τῶν 20′ λεπτῶν ἐν συνόλῳ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ πρακτικὴ αὐτὴ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν προηγουμένην.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὥρα δὲν ἔχει σημασίαν, σημασίαν ἔχει ἡ τήρησις τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπόψε κακοποιεῖται ἀσυστόλως.

§113Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐν πάσει περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ πιστεύομεν ἀκραδάντως, ὅτι ἡ μὴ κατάθεσις ἐγγράφων ἐξηγεῖται ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τῆς καταθέσεως θὰ ἀπεδεικνύετο ἡ ἀλήθεια τῶν καταγγελλομένων, ἐπειδὴ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ θὰ εἶναι ἀπάντησις διαψεύσεως τῶν καταγγελλομένων, θεωροῦμεν χρέος μας, νὰ ἐνισχύσωμεν τὰς καταγγελίας αὐτὰς δι’ ὡρισμένων περιστατικῶν, ἀναφερομένων εἰς ὑπομνήματα τῶν ἰδίων στρατιωτῶν.

§114Θ. ΜΠΑΡΜΠΑΣ. Εἰς ποῖον ὑπέβαλον τὰ ὑπομνήματα αὐτὰ καὶ ποῖοι;

§115Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Οἱ συγγενεῖς αὐτῶν ὑπέβαλον ὑπομνήματα.

§116Θ. ΜΠΑΡΜΠΑΣ. Προηγουμένως εἴπατε, ὅτι τὰ ὑπέβαλον οἱ ἴδιοι οἱ στρατιῶται.

§117Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Καὶ αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς διαβάσω, εἶναι γραμμένα πρὸς τοὺς γονεῖς των καὶ τοὺς ἀδελφούς των.

§118Θ. ΜΠΑΡΜΠΑΣ. Ἠξεύρετε τὶ σημαίνει ἡ πρᾶξις αὑτὴ τῶν στρατιωτῶν; Θὰ τὸ ἠξεύρετε πολὺ καλά. Καὶ οἱ στρατιῶται τιμωροῦνται.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ ἀναγνωσθοῦν γράμματα τώρα. Προχωρήσατε, κ. Μπριλλάκη, εἰς τὸν ἔλεγχόν σας.

§120Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὰ γράμματα αὐτά, ἀπευθυνόμενα ἀπὸ τοὺς νέους, οἱ ὁποῖοι ἐκπληροῦν τὴν στρατιωτικήν των θητείαν, πρὸς τοὺς γονεῖς των καὶ τοὺς ἀδελφούς των, καταγγέλλουν κατὰ πολὺ μεγαλύτερον τρόπον τὰ συμβαίνοντα ἐκεῖ ἀπὸ ὅ,τι τὰ περιέγραψαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Πέραν αὐτῶν τῶν γραμμάτων, ὑπάρχει ἰατροδικαστικὴ ἔκθεσις ἡμερομηνίας 14ης Ἰανουαρίου 1961, τοῦ ἰατροδικαστοῦ Δημητρίου Ραδίκη, Θεσσαλονίκης, ἀφορῶσα τὸν στρατιώτην Παντελῆν Δημητρίου Πανέλην, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἐκ τῆς ...... (ἀναγινώσκει) ......».

§121Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. Ἀπὸ ποῦ προκύπτει αὐτό; (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§122Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Καταθέτω τὴν συγκεκριμένην αὑτὴν περίπτωσιν, ἡ ὁποία εἶναι πάρα πολὺ πρόσφατος.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπριλλάκη, προχωρῆστε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 51.

§124Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Καὶ ἡ ὁποία ἀποδεικνύει τοὺς βασανισμούς, οἱ ὁποῖοι γίνονται εἰς τὰ Τάγματα αὐτά. Ἀναμφισβητήτως, τὰ καταγγελλόμενα ἀποτελοῦν πτυχὴν τῆς ὅλης τρομοκρατικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ Κυβέρνησις, ἰδιαιτέρως ἀποτελοῦν πτυχὴν τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἀπέναντι τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας. Ἔχομεν τὴν μεταχείρισιν τῆς δημοκρατικῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας, ἡ ὁποία ἐκδηλώνει τὴν στρατιωτικήν της ὑποχρέωσιν, ἔχομεν παραλλήλως τὴν μεταχείρισιν τῆς φοιτητικῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας, ἡ ὁποία ἀντιμετωπίζει...

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν σχέσιν ἔχει τὸ θέμα μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε; Ποίαν σχέσιν ἔχει ἡ φοιτητικὴ νεολαία μὲ ἕνα λόχον σκαπανέων καὶ μὲ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων; Εἰσέλθετε, ἐπὶ τέλους, εἰς τὸ θέμα.

§126Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἀποτελοῦν πλευρὰς τῆς ἰδίας κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἀπέναντι καὶ τῆς στρατιωτικῆς νεολαίας καὶ ἐν συνεχείᾳ τῆς φοιτητικῆς μὲ τὰς φασιστικὰς Ὀργανώσεις καὶ ἀκόμη ἀπέναντι τῆς ἐργαζομένης νεολαίας, μὲ τὰ σκλαβοπάζαρα καὶ τὰς ὁμαδικὰς μεταναστεύσεις. Εἶναι τὰ σκέλη τῆς ἰδίας Κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Εἰδικῶς, διὰ τῶν καταγγελλομένων, ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς νεολαίας, τρέμουσα πρὸ τῆς συνεχοῦς μειώσεως τῆς ἀριθμητικῆς της βάσεως, τρέμουσα πρὸ τοῦ διαρκῶς διογκουμένου λαϊκοῦ ρεύματος ἐναντίον της, ἤρχισε νὰ μεταχειρίζεται τὰ πλέον ἀπάνθρωπα μέσα πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις, διὰ νὰ βλάψῃ καὶ τὴν Ἑλληνικὴν νεολαίαν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Δὲν εἶναι ἔνδειξις δυνάμεως ἡ τακτικὴ αὐτή. Εἶναι ἔνδειξις ἀδυναμίας καὶ φοβοῦμαι, καταγγέλλοντες αὐτὰ τὰ περιστατικά, καλοῦντες τὴν Κυβέρνησιν νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὸ ἀπαράδεκτον καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ εἰς τὰ δύο αὐτὰ Τάγματα τῆς τονίζομεν, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ σταματήσῃ τὸν κατήφορον. Δὲν πρόκειται, οὔτε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, οὔτε τὴν Ἑλληνικὴν νεολαίαν νὰ τὴν καθυποτάξῃ καὶ νὰ τὴν βλάψῃ, διότι κατέχεται ἀπὸ ἀγωνιστικὰς καὶ δημοκρατικὰς παραδόσεις καὶ τὸ οἱονδήποτε μέτρον βίας, δὲν πρόκειται νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τελειώνετε, κ. Μπριλλάκη.

§128Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Πέραν τῶν ποινικῶν παραβάσεων, πέραν τῶν παραβάσεων τῶν στρατιωτικῶν Κανονισμῶν, ὑπάρχει μεγίστη πολιτικὴ εὐθύνη. Διότι ἡ Κυβέρνησις δι’ ὅλων αὐτῶν τῶν καταγγελλομένων καὶ δι’ ὅλων τῶν ἄλλων ποὺ ἀφοροῦν τὰς ἐκτοπίσεις καὶ ὅλα τὰ μέτρα βίας, πάει νὰ μεταβάλῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς ζούγκλαν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μά, κ. Μπριλλάκη, εὑρίσκεσθε ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ ἄρθρου 51; Ὕστερα φωνάζετε, διατὶ σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον.

§130Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν, ἀσφαλῶς διὰ τοὺς μὴ γνωρίζοντας τὰ πράγματα καὶ μὴ ἔχοντας συγκεκριμένους ἀριθμούς, θὰ πιστευθῇ, ὅτι ὄντως συνέβησαν αὐτὰ τὰ τρομερὰ καὶ φοβερά, τὰ ὁποῖα οἱ προλαλήσαντες ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἀνέφερον. Πρόκειται περὶ δύο διμοιριῶν σκαπανέων δυνάμεως τῆς μὲν διμοιρίας σκαπανέων τοῦ Τάγματος 509 Κολυνδροῦ ἐξ 28 ἀνδρῶν τῆς δὲ διμοιρίας 619 Τάγματος τῆς Ἐρατείρας δυνάμεως 30 στρατιωτῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὅλη δύναμις τῶν δύο αὐτῶν διμοιριῶν σκαπανέων. Αἱ δύο διμοιρίαι σκαπανέων, εἶναι τῆς αὐτῆς συνθέσεως, τοῦ αὐτοῦ ἐξοπλισμοῦ, καὶ ἐκπληρώνουν τὴν αὐτὴν ἀποστολήν, ὅπως καὶ αἱ λοιπαὶ 60 περίπου διμοιρίαι σκαπανέων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὰ τάγματα Πεζικοῦ. Ἐὰν αὐτοὶ μόνοι οἱ 58 —τῶν ὁποίων ὑπάρχουν καταθέσεις ἀπὸ τὰς ἐπανειλημμένας διενεργηθείσας ἐνόρκους διοικητικὰς ἀνακρίσεις— δὲν εἶναι συμπαθοῦντες πρὸς τοὺς κομμουνιστάς, ἀλλὰ ἐὰν ἀκόμη πάρωμεν αὐτοὺς τοὺς 58 ὡς ἀντιφρονοῦντας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εὐχαριστοῦμεν διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τὴν ὁποίαν μᾶς ἔκαμεν ἡ Ε.Δ.Α., ὅτι μόνον οἱ 58 ἔναντι τῶν 160.000 ὑπηρετούντων σήμερον στρατιωτῶν εἶναι οἱ ἀντιφρονοῦντες πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). 160.000 στρατιῶται ὁπλῖται εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις καὶ αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν τῶν 160.000 ὁπλιτῶν, ἀλλὰ καὶ οἱ φίλοι καὶ οἱ συγγενεῖς αὐτῶν τῶν 160.000 οἰκογενειῶν γνωρίζουν πῶς ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς διοικεῖται καὶ ποίας μεταχειρίσεως τυγχάνουν οἱ στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὸ καθῆκόν των. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν 58 αὐτῶν, οἱ διαμαρτυρόμενοι καὶ παραπονούμενοι ὡς κακοποιηθέντες εἶναι μόνον 8 στρατιῶται. Αὐτοὶ οἱ 8 εἶναι διαρκῶς οἱ ἴδιοι, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται ὡς κακοποιούμενοι διὰ τῶν συγγενῶν των, ἢ μᾶλλον διὰ τῶν δῆθεν συγγενῶν των, διότι ἤκουσα τοὺς συγγενεῖς αὐτῶν δύο ἢ τρεῖς φορὰς μὲ τὰ ὑπομνήματά των καὶ εἰς ἕνα ἔλεγχον τῶν ταυτοτήτων, ὁ ὁποῖος ἐγένετο ἀπεδείχθη, ὅτι ἐκ τῶν 10 παρουσιασθέντων ὡς συγγενῶν, μόνον οἱ τρεῖς ἦσαν πράγματι συγγενεῖς, οἱ δὲ ἄλλοι δὲν εἶχον καμμίαν σχέσιν μὲ τοὺς παρουσιασθέντας ὡς παραπονουμένους. Αὐτὴ εἶναι ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν χρησιμοποιοῦν. Ἐὰν τώρα κανεὶς συνδυάσῃ τὴν διαγωγὴν τῶν στρατιωτῶν εἰς τὰς δύο αὐτὰς διμοιρίας μὲ ὅσα ὑπομνήματα ἀποστέλλονται εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ μὲ ὅσα οἱ κ. συνάδελφοι ἀνέφερον ἐδῶ, καταλαβαίνετε, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει τὴν ἁπλῆν μορφὴν τοῦ παραπόνου ἢ τῆς διαμαρτυρίας, διότι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς γίνεται κομματικὸς στρατὸς τῆς Κυβερνήσεως ἢ δὲν ξεύρω τὶ ἄλλο. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι, ἡ οὐσία. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ περισσότερον μὲ τὴν οὐσίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τύπον τῆς ἐπερωτήσεως ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν. Ὅτι διαταγαί, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὸν χαρακτῆρα τοῦ ἄκρως ἀπορρήτου καὶ ἅπτονται τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς ἠθικῆς τοῦ Στρατεύματος, δὲν κατατίθενται καὶ δὲν δημοσιεύονται. Πάντοτε τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ εἶναι ἐνήμερον καὶ ἐν γνώσει τῶν συμβαινόντων ἐνεργεῖ ἐνόρκους διοικητικὰς ἐξετάσεις. Ἐπερωτώμεθα, διότι δὲν κατεθέσαμεν τὸ βούλευμα τῶν ἑπτὰ στρατιωτῶν. Δὲν ὑπάρχει, κύριοι, βούλευμα, διότι δὲν ἔγινεν ἀνάκρισις. Ἁπλῶς εἰς τοὺς στρατιώτας αὐτοὺς ἐπεβλήθησαν αἱ πειθαρχικαὶ ποιναί, ὅπως ἐπιβάλλονται εἰς πάντα στρατιώτην μὴ συμμορφούμενον πρὸς τοὺς κανονισμούς, εἰς κἄθε στρατιώτην, ὁ ὁποῖος πειρᾶται νὰ διασαλεύσῃ τὴν πειθαρχίαν ἐν τῷ Στρατεύματι. Συνεπῶς, κύριοι, δὲν ὑπάρχει βούλευμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἄλλον, τὸν Μανδαμαριώτην— ἀναφέρονται καὶ ἄλλοι δύο, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι κατηγορούμενοι, ἀλλὰ εἶναι μάρτυρες— ἔχω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ ὑπόθεσίς του παρεπέμφθη τὴν 16ην Ἰανουαρίου εἰς τὸ δικαστικὸν συμβούλιον μετὰ τακτικὴν ἀνάκρισιν, διότι ἐξύβρισεν ἀνώτερον, καὶ διότι ἠπείλησε μὲ μαχαῖρι— ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ γνωστά, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν οἱ κακοποιοί— συνάδελφόν του.... Ἀποδεδειγμένη πρᾶξις καὶ παραπομπὴ εἰς τὸ δικαστικὸν συμβούλιον. Αὐτὰ εἶναι τὰ φοβερὰ καὶ τραγικά, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν χώραν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν, ὁ ὁποῖος μετεβλήθη εἰς στρατὸν πραιτωριανῶν.

§131Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργός, ὀφείλει νὰ ἀπαντήσῃ σαφῶς, ἐφ’ ὅσον ἐπεκαλέσθη τὰ ἔγγραφα. Ὑφίσταται τοιοῦτον καθεστώς, ναί ἢ ὄχι;

§132Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὄχι.

§133Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ὑπάρχει κατηγορία στρατιωτῶν, ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ, ἡ ὁποία μεταχειρίζεται διαφορετικὰ κατὰ τρόπον βάναυσον τοὺς ἄλλους;

§134Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαβάσω τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον κατέθεσεν ὁ κ. Μπριλλάκης, ὅσον ἀφορᾷ τὸν στρατιώτην Πανέρην Δημήτριον ἐκ Χίου. «Ὁ ὑπογεγραμμένος... ... (ἀναγινώσκει)...».

§135Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς προσπαθεῖ νὰ κάμῃ, ὅτι δὲν καταλαβαίνει. Ὁ ἐν λόγῳ στρατιώτης κακοποιηθεὶς— καὶ τὸ ξέρετε, διότι ἐθεωρήθη ἀπουσιάσας ἐπὶ 24 ὥρας ἀπὸ τὸ Τάγμα— κακοποιηθεὶς βαναύσως, ἠναγκάσθη νὰ προσέλθῃ πρὸς τὸν ἰατροδικαστήν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκεῖ, κ. Μπριλλάκη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 12. Ὁ κ. Σ. Καρασάββας, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, δι’ ἧς ἐπερωτᾶται ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων, σχετικῶς μὲ τὴν διενεργηθεῖσαν προανάκρισιν κατὰ τοῦ ἐνωμοτάρχου Εὐαγγέλου Γεωργίου.

§137Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπερωτήσεως.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Ὁ κ. Καρασάββας εἶναι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσῃ.

§139Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Εἶναι πλέον ἡ τρίτη φορὰ ποὺ ζητοῦν οἱ καταθέσαντες τὴν ἐπερώτησιν τὴν ἀναβολήν της. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ. Καὶ ἂν θέλουν οἱ ἐπερωτῶντες νὰ τὴν ἐγγράψουν καὶ πάλιν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτην ἀναβολὴν δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ Καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν παρεκάλεσα νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ συζήτησις τῶν, ἂς εἴπωμεν, νόμῳ προτεταγμένων ἐπερωτήσεων, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν κἄποτε εἰς οὐσιαστικὰς ἐπερωτήσεις, δηλαδὴ εἰς τὸ κύριον ἔργον τῆς Βουλῆς. Δι’ αὐτό, ἐὰν δὲν εἶσθε ἕτοιμος, κάμετε ἄλλην ἐπερώτησιν. Διότι δὲν ἠμπορεῖ κἄθε ἡμέραν ἐλέγχου νὰ προσέρχετε ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας καὶ νὰ μὴ συζητῆται ἡ ἐπερώτησίς του. Διότι ἔστω μίαν ἡμέραν θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ λείπῃ καὶ αὐτὸς καὶ τότε θὰ διαμαρτύρεσθε διὰ τὴν ἀπουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ. Συνεπῶς, ἡ ἐπερώτησις θὰ διαγραφῇ.

§141Σ. ΚΑΡΑΣΑΒΒΑΣ. Ζητοῦμεν τὴν ἀναβολήν, δι’ ὅσον χρόνον ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης.

§142Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡ πρώτη ἀναβολὴ ἐγένετο....

§143Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφ. Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Ἐφραιμίδης λέγει, ὅτι ἀπουσίαζον. Οὔτε κατὰ τὴν πρώτην, οὔτε τὴν δευτέραν, οὔτε κατὰ τὴν τρίτην ἡμέραν. Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται ἡ ἐπερώτησις. Ἄλλως τε, κ. Ἐφραιμίδη, μοῦ εἴπατε, ὅτι ὁ κ. Καρασάββας ἀπεκλείσθη ὑπὸ χιόνος. Μὴ τὸ λέγητε αὐτό. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων σχετιζομένων μὲ τὴν σύνδεσιν τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν.

§145Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἑνὸς περίπου μηνὸς, δι’ αἰτήσεώς μας ἐζητήσαμεν τὴν κατάθεσιν τοῦ φακέλλου, τοῦ σχετικοῦ μὲ τὸ σημεῖον τῶν διαπραγματεύσεων τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν. Εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην ἤχθημεν διὰ δύο λόγους. Πρῶτον μέν, διότι, ὡς πολιτικὴ παράταξις, εἴμεθα σαφῶς τεταγμένοι ὑπὲρ τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Ε.Κ.Α. ἢ μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Οἰκονομικὴν Κοινότητα, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τὴν ἀποκαλεῖ. Εἴμεθα τεταγμένοι ὑπὲρ τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ φρονοῦμεν, ὅτι οἱ χειρισμοί, τοὺς ὁποίους ἀπὸ τοῦ 1957 μέχρι σήμερον ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις ἐπάνω εἰς ἕνα τόσον κρίσιμον θέμα, δημιουργοῦν περιπτώσεις, ὄχι ἁπλῶς αἰτιάσεως ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν μέχρι τοῦδε καθυστέρησιν τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος. Ἐζητήσαμεν, ὅμως, καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, διότι πιστεύομεν, ὅτι κἄποτε, ἐπὶ τέλους, τὸ Σῶμα αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ κατατοπισθῇ ἐπὶ ἑνὸς σοβαρωτάτου καὶ κρισιμωτάτου θέματος, τὸ ὁποῖον ἐπὶ 4 ὁλόκληρα ἔτη συζητεῖται ἐρήμην τῆς Βουλῆς. Εἶναι, πράγματι, πρωτοφανές, ἐπαναλαμβάνω, πρωτοφανές, ἕνα θέμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ ὅλη, ἡ μέλλουσα οἰκονομικὴ διάρθρωσις τῆς χώρας ἡμῶν νὰ μὴ ἔχῃ οὐδέποτε, ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἐπαναλάβω, συζητηθῆ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ οὐδέποτε ἡ ἁρμοδία Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ κατατοπίσει τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν σκέψεών της, ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας ἑκάστοτε λαμβάνει, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν δεσμεύσεων, τὰς ὁποίας ἔχει μέχρι σήμερον ἀποδεχθῆ, χωρίς, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἔχωμεν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου κατατοπισθῆ, ἐκτὸς ὡρισμένων προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἢ καὶ ἁπλῶν δηλώσεων ἀρχῆς καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ἀντὶ νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον μετὰ ἕνα μῆνα, ἀφ’ ἧς τοῦ ἐζητήθη, ἀπηύθυνεν ἕν ἔγγραφον εἰς τὴν Βουλήν, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 2 Φεβρουαρίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπικαλεῖται ὡς δικαιολογίαν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν, τὴν διεξαγωγὴν διαπραγματεύσεων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσοδον τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Ε.Κ.Α. Πέραν τούτου, εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ περιλαμβάνεται μία διατριβὴ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, τῶν ἀσχοληθέντων μὲ τὸ πρόγραμμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, πρᾶγμα ποὺ εὐχαριστοῦμεν τὰς Ὑπηρεσίας διὰ τὰς ἐνεργείας των. Καὶ διὰ νὰ καθησυχάσῃ ἡ Βουλή, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ταχὺ ρυθμὸν τῆς Κυβερνητικῆς ἐνεργείας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ κρίσιμον αὐτὸ σημεῖον, παρέχεται ἡ πληροφορία, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου πρόκειται νὰ διανεμηθῇ μία Ἑλληνικὴ μετάφρασις τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης, ποὺ ὑπεγράφη τὴν 25ην Μαρτίου 1957. Αὐτὸς εἶναι ὁ ταχὺς ρυθμός, μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ πανελλήνιον καὶ κρίσιμον αὐτὸ θέμα. Τέσσαρα ὁλόκληρα ἔτη μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης καὶ 5 ἢ 6 ἔτη μετὰ τὴν λῆξιν τῶν σχετικῶν διαπραγματεύσεων καὶ τῆς σχετικῆς προσκλήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ συμμετάσχῃ, ἀποφασίζει, ἐπὶ τέλους, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ εἰς τὸ νοῆμον κοινὸν τῆς Ἑλλάδος μίαν μετάφρασιν τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι ἰδιαιτέρως, διότι οἱ ἀξιότιμοι ἐπερωτώμενοι Ὑπουργοί, ἢ μᾶλλον ὁ φίλος ἐπερωτώμενος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει μίαν μακρὰν κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, δὲν ἀντελήφθη, ὅτι ἡ πρόθεσις ἡμῶν δὲν ἦτο νὰ τοῦ δημιουργήσωμεν δυσχερείας εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν διαπραγματεύσεων, τὰς ὁποίας αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντιμετωπίζει, ἀλλ’, ἀντιθέτως, νὰ τὸν ἐπικουρήσωμεν εἰς τὰς διαπραγματεύσεως αὐτάς. Διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι μία συζήτησις ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς βάσει ἐγγράφων καὶ βάσει συγκεκριμένων στοιχείων, ὄχι μόνον δὲν πρόκειται νὰ δημιουργήσῃ δυσκολίας, ἀλλ’, ἀντιθέτως, θὰ ὁπλίσῃ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν μὲ τὰ ἐπιχειρήματα καὶ μὲ τὰ ὅπλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ νὰ ἀποκρούσῃ ὡρισμένας ἀντιρρήσεις ἀπό μέρους τῶν ἓξ συμμάχων Κυβερνήσεων. Λυποῦμαι, ἐπαναλαμβάνω, διότι δὲν ἀντελήφθη ποία εἶναι ἡ πρόθεσίς μας καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐπιθυμοῦμεν σαφῶς, νὰ καθορίσωμεν τὴν θέσιν μας καὶ νὰ διαστείλωμεν, ἐπίσης τὴν θέσιν μας ἀπὸ τὴν θέσιν ἄλλων παρατάξεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν, ἐπίσης, ζητήσει τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, ὅμως, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, διότι εἶναι γεγονός, ὅτι καὶ ἡ παράταξις ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι ἐναντίον τῆς εἰσόδου εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα θὰ ἀνέπτυσσε ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἀσφαλῶς θὰ ὠφελοῦσε καὶ θὰ ἔδιδε ἐπιχειρήματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρὸς ἀντιμετώπισιν, ἐπαναλαμβάνω, τῶν ἀντιρρήσεων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν κατὰ τὴν συζήτησιν τεχνικῶν θεμάτων. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἤθελα νὰ διασαφηνίσω ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν διαπραγματεύσεων διὰ τὴν εἴσοδον τῆς χώρας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ζητοῦμεν καὶ πάλιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων τὸν σχετικὸν φάκελλον. Θὰ ἐπροτείνομεν μάλιστα, ἐπειδὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, πέραν τῆς προταχθείσης ἐπερωτήσεως διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων, ὑπάρχει μία ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 182 τοῦ συναδέλφου κ. Κοθρῆ, θὰ ἐπροτείναμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν δὲν εἶναι εἰς θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, νὰ ἀναθέσῃ εἰς ἁρμόδιον ὑπάλληλόν της νὰ μᾶς κατατοπίσῃ ἐπὶ ὡρισμένων εἰδικῶν θεμάτων καὶ ἰδίως τεχνικῶν καὶ νὰ ἐπαναφέρωμεν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 182 ἐκκρεμούσης ἐπὶ τῆς οὐσίας ἐπερωτήσεως τὴν ὅλην ὑπόθεσιν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἐδώσαμεν καὶ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ θὰ ἀντελήφθησαν, ὅτι δὲν πρόκειται ἀπὸ οἱανδήποτε συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας νὰ προκύψουν δυσχέρειαι, ἀλλ’ ἀντιθέτως, θὰ εὐχερανθῇ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως.

§146Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις θὰ εἴπω. Διότι ὅσα εἶχον νὰ εἴπω τὰ ἔγραψα εἰς τὴν ἀπάντησιν ποὺ ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν κατόπιν τῆς αἰτήσεως καταθέσεως ἐγγράφων. Ἀντιλαμβάνεται ὁ ἀξιότιμος κ. Κωστόπουλος, διότι καὶ τὴν ἀπαιτουμένην πεῖραν ἔχει πρὸς τοῦτο, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν διαπραγματεύσεων δὲν εἶναι ἐξυπηρετικὸν τοῦ δημοσίου συμφέροντος νὰ γίνεται συζήτησις δημοσίᾳ. Ἀνεξαρτήτως δὲ τοῦ ὅτι καὶ τεχνικῶς θὰ ἦτο ἀδύνατον ἐντὸς τῶν προθεσμιῶν τοῦ Κανονισμοῦ νὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα αὐτά, ἀνεξαρτήτως λέγω αὐτοῦ, ἡ Κυβέρνησις κρίνει, ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖ τὸ δημόσιον συμφέρον, ὄχι μόνον ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, ἀλλ’ οὐδὲ κἂν μία εὐρυτέρα συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐσημείωσα μὲ μεγίστην ἱκανοποίησιν τὴν τοποθέτησιν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ κ. Κωστόπουλος, ὑποθέτω, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματός του, ὅτι κατ’ ἀρχὴν εἶναι τεθειμένη ἡ πολιτικὴ παράταξις, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει, ὑπὲρ τῆς συνδέσεως τῆς Ἑλλάδος μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Θὰ ὑπάρξῃ ἡ εὐκαιρία, ὅταν θὰ ὑποβληθῇ πρὸς κύρωσιν ἡ συνθήκη, μιᾶς ἐκτεταμένης συζητήσεως. Καὶ λέγων, ὅτι θὰ ὑποβληθῇ πρὸς κύρωσιν, δὲν ἐννοῶ, ὅτι προεξοφλῶ, ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς συμφωνίαν. Ἡ συζήτησις θὰ ὑπάρξῃ ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴτε φθάσωμεν εἰς συμφωνίαν, εἴτε ὄχι. Ὡς πρὸς τὴν καθυστέρησιν περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Κωστόπουλος, ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι αὕτη ὀφείλεται, ἀκριβῶς, εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῶν ἀπόψεων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐγένοντο πάντοτε κατανοηταί. Δίδω, ὅμως, καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτήν πρὸς τὴν Βουλήν, δίδω καὶ ἄλλας ἐξηγήσεις. Καὶ μία ἐξ αὐτῶν εἶναι, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ τῆς πρώτης περιπτώσεως, τοιαύτης συμμαχικῆς συνδέσεως. Καὶ εἶχον καὶ μεταξύ των οἱ ἕξ διάφορα θέματα ὀργανωτικά, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ἀκόμη ἐπιλύσει. Ὡς πρὸς τὸ ὅτι δὲν ἐφρόντισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ κατατοπίσῃ τὴν Βουλήν, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Κωστόπουλος νὰ εἴπω, ὅτι εὐθὺς ὡς ἐζητήθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν πληροφορία, αὕτη παρεσχέθη, ἐντὸς τοῦ ταχυτέρου δυνατοῦ χρονικοῦ διαστήματος. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ ἐντὸς ἓξ ἡμερῶν, διότι συνέπεσε κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ πολύ ἀπησχολημένος καὶ μὲ τὰς διαπραγματεύσεις καὶ μὲ ἀποστολάς. Πάντως, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισεν, ὁσάκις ἀνέκυψε θέμα ἐνημερώσεως ἐν πάσῃ περιπτώσει τῆς κοινῆς γνώμης γενικώτερον, νὰ προβῇ εἰς τὰς ἀνακοινώσεις ποὺ ἔκρινεν, ὅτι πρέπει νὰ κάμῃ. Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν μετάφρασιν αὐτὴν τοῦ κειμένου τῆς συνθήκης τῆς Ρώμης.

§147Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καμμίαν. Ἀλλὰ τὸ ἐπεκαλέσθητε ὡς ἐπιχείρημα.

§148Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν τὸ ἐπεκαλέσθην ὡς ἐπιχείρημα. Ἁπλῶς, ὅτι θὰ διευκολύνῃ τὴν συζήτησιν ἡ ὕπαρξις τοῦ κειμένου αὐτοῦ. Δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ ἐκταθῶ περισσότερον, οὔτε καὶ νομίζω, ὅτι ἐνδείκνυται νὰ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ τερματίσω τὰς ὀλίγας αὐτὰς λέξεις μὲ τὴν ἔκφρασιν ἅπαξ ἔτι τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν τοποθέτησιν ποὺ ἔκρινεν ὁ κ. Κωστόπουλος, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός του.

§149Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει ἐπὶ τῆς δι’ ἐμὲ ἀσυμφόρου ἀπόψεως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις, ἐφ’ ὅσον ἐκκρεμοῦν διαπραγματεύσεις, θὰ ἤθελα νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, διότι, ἀκριβῶς, ἀπευθύνομαι εἰς ἕνα παλαιὸν Κοινοβουλευτικόν, ὅτι εἶναι ἕνα πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχει συμβῆ. Ἐπειδὴ παραλλήλως ἐπεκαλέσθη καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ὠρρώδησεν, ὅταν ὠχλήθη, παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ, ὅτι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ Κυβέρνησις ἀνέμενεν ὄχλησιν ἀπὸ μέρους τῆς Βουλῆς διὰ νὰ κατατοπίσῃ τὸ Κοινοβούλιον ἐπὶ τῆς στάσεως ἔναντι τοῦ θέματος τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια τῶν ἓξ χωρῶν, τῶν 7 μᾶλλον, ἔχουν διεξαχθῆ δεκάκις συζητήσεις, εἰς τρόπον ὥστε ἀπὸ τὰς συγκρούσεις τῶν ἀντιτιθεμένων ἀπόψεων νὰ προκύψῃ σύνθεσις, ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ καλλίτερα τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Εἰδικώτερον μάλιστα εἰς τὴν Γαλλίαν ἠκολουθήθη τὸ σύστημα νὰ λάβῃ ρητὴν ἐξουσιοδότησιν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ὑπογράψῃ τὴν συνθήκην τῆς Ρώμης, θέσασα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς προκαταβολικῶς ὁλόκληρον τὸ κείμενον αὐτῆς καὶ ζητήσασα ἐξουσιοδότησιν, ὅπως ὑπογράψῃ τὸ κείμενον αὐτό. Νομίζω, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἠκολουθήθη μία ὁδός, ὄχι ὀρθὴ καὶ ἐπιμένομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται ὅπλων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιήσῃ καταλλήλως. Ἡμεῖς, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν παραιτούμεθα τοῦ δικαιώματος νὰ ἐπαναφέρωμεν δι’ αἰτήσεώς μας, ὅπως προταχθῇ ἡ μνημονευθεῖσα ὑπ’ ἀριθ. 182 ἐπερώτησις, μὲ τὴν πεποίθησιν καὶ μὲ πλήρη συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν μας, ὅτι τοιουτοτρόπως ἐξυπηρετοῦμεν τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ ἐξυπηρετοῦμεν τὴν ὑπόθεσιν τῆς εἰσόδου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πρέπει νὰ ὁμολογήσῃ καὶ ὁ ἴδιος, ὅτι ὑπάρχει μία διάστασις. Διότι, ἐνῷ δὲν καταθέτει τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ μὴ ζημιωθοῦν αἱ διαπραγματεύσεις, εἰς τὴν ἔγγραφον ἀπάντησίν του ἐπισημαίνει τὰς διαπραγματεύσεις αὐτὰς καὶ ἐπισημαίνει καὶ διαφοράς. Ὑπάρχει, λέγω, μία διάστασις εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιμένω ἄλλωστε, διότι δι’ ἡμᾶς ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα γράφει ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἔχουν σημασίαν. Σημασίαν ἔχει τὸ πρῶτον ἐκκρεμὲς θέμα διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἠθέλαμε νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν εὐθύνην καὶ τὴν προσοχὴν τῶν χειριζομένων τὴν ὅλη ὑπόθεσιν κ.κ. Ὑπουργῶν. Ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς περιφήμου ρήτρας διαφυγῆς. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ὡς παράταξις ἡμεῖς, καὶ φαντάζομαι καὶ ἡ πλειοψηφία, ἐτάχθημεν ὅλοι ὑπὲρ τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἐτάχθημεν ἀποβλέποντες εἰς τὸ νὰ στηρίξωμεν τὴν ἀγροτικὴν τάξιν τῆς χώρας, ἡ ὁποία αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντιμετωπίζει καὶ περικυκλοῦται ἀπὸ πλείστους ὅσους κινδύνους. Ἐὰν πρόκειται, ὅμως ἡ εἴσοδος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν νὰ μὴ κατοχυρώσῃ τὰ συμφέροντα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως δι’ ἀποδοχῆς ἀμέσως ἢ ἐμμέσως ρήτρας διαφυγῆς διατυπωμένης ἀπὸ μέρους ὅλων τῶν χωρῶν παραγουσῶν ὁμοειδῆ προϊόντα, τότε ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ μᾶς εὕρῃ συμφώνους ἡ Κυβέρνησις εἰς οἱανδήποτε περαιτέρω διαπραγμάτευσιν διὰ τὴν εἴσοδον εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἐφιστῶμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τιθέμεθα παρὰ τὸ πλευρόν της, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ διεκδικήσῃ τὰ συμφέροντα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, ἔστω καὶ ἂν θυσιάζωνται ἄλλα συμφέροντα βιομηχανικὰ ἢ ἄλλων κλάδων. Ἐὰν ὅμως πρόκειται διὰ λόγους γενικωτέρους νὰ κάνῃ οἱανδήποτε ἀβαρίαν εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς τάξεως δὲν θὰ μᾶς εὕρῃ συμφώνους εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν.

§150Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν νομίζω, ὅτι ἐκ τῆς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα πρὸς τὴν Βουλὴν δικαιολογεῖται ἡ ἀνησυχία σας αὐτή.

§151Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ. Ἁπλῶς ἐπισημαίνω, ὅτι αὐτὸ ποὺ λέγετε......

§152Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀπὸ ὅσα λέγονται εἰς τὴν ἔκθεσίν μου, νομίζω, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἡ ἀνησυχία σας.

§153Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐθεώρησα, κ. Ὑπουργέ, χρέος μου νὰ ἐπισημάνω ἰδιαιτέρως τὸ σημεῖον αὐτό.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ συναφοῦς ἐπερωτήσεώς του.

§155Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφε, καὶ ἡ παράταξις ἡ ἰδική μας ὑπέβαλεν πρὸ τριμήνου περίπου, μίαν ἐρώτησιν ἐπὶ συγκεκριμένου θέματος σχετιζομένου μὲ τὰς ἐν ἐξελίξει διαπραγματεύσεις διὰ τὴν σύνδεσιν τῆς χώρας μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἡ ὁποία εἰς δεύτερον κεφάλαιον περιέχει καὶ αἴτημα περὶ καταθέσεως ἐγγράφων, συγκεκριμένων ἐγγράφων, ὄχι ἀορίστως τοῦ φακέλλου, ἢ οἱουδήποτε φακέλλου, ἀλλ’ ἐκείνων τῶν δύο ἐγγράφων τὰ ὁποῖα κατέστη γνωστόν, ὅτι συνετάγησαν, κατὰ τὴν πορείαν τῶν διαπραγματεύσεων καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα τὸ πρῶτον μὲν συνίσταται εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἄρθρων ἐκείνων τῶν τμημάτων τῆς συμφωνίας ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχεν ἐπέλθει σύμφωνος γνώμη μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν, τὸ δὲ δεύτερον ἀποτελεῖ τὸ πρωτόκολλον εἰς τὸ ὁποῖον διαπιστώνονται τὰ σημεῖα ἐκεῖνα τῶν διαπραγματεύσεων ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐπῆλθε συμφωνία καὶ μένουν πρὸς διευκρίνισιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ κοινοῦ ἐγγράφου φέροντος ὅλα τὰ χαρακτηριστικὰ ἕνεκα τῶν ὁποίων ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Κ.Α. ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κωστόπουλος, εἶπεν, διὰ τὸ ἔγγραφον αὐτό, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς κατασκευάσματος ἐγκεφάλων, δηλαδή, περὶ ἑνὸς κατασκευάσματος προερχομένου ἀπὸ τὴν γραφίδα δογματικοῦ καὶ θεωρητικοῦ τινος ἐμπειρογνώμονος, ἀρνεῖται οὐσιαστικὰ, ὄχι μόνον τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ἀλλὰ καὶ συζήτησιν τοῦ θέματος. Κύριοι συνάδελφοι, πρῶτα–πρῶτα, μιὰ καὶ ἠθέλησε νὰ διευκρινίσῃ καὶ νὰ διαχωρίσῃ θέσεις ὁ κ. Κωστόπουλος, εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ ἐγὼ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς νὰ εἴπω, ὅτι μολονότι ἡ παράταξίς μας δὲν θὰ ἤθελε νὰ μονοπωλήσῃ τὴν δικαίωσιν τῶν προβλέψεων, αἱ ὁποῖαι προβλέψεις εἶναι προβλέψεις κακαὶ διὰ τὰς συνεπείας ποὺ ἡ ἔνταξις, ἡ σύνδεσις τῆς Χώρας μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν θὰ φέρῃ, ἀλλὰ συμμερίζεται τὰς ἀνησυχίας καὶ ἄλλων πολιτικῶν παρατάξεων, ἐν τούτοις διευκρινίζομεν, ὅτι δὲν θὰ παράσχωμεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ τὴν ἱκανοποίηση νὰ ταχθῶμεν κατ’ ἀρχὴν σύμφωνοι, διότι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς βασικῶς διαφωνοῦμεν. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν διαφωνῇ ἢ συμφωνῇ τις, τὸ ζήτημα, κύριοι συνάδελφοι, τῆς ἐντάξεως τῆς Χώρας μας εἰς αὐτὸν τὸν εὐρύτατον χῶρον τὸν κυριαρχούμενον οἰκονομικῶς ἀπὸ ἓξ ἀνεπτυγμένας βιομηχανικὰς χώρας μὲ ἐξησφαλισμένον τεχνικὸν ἐξοπλισμὸν καὶ τῆς συγχωνεύσεως καὶ ἀπορροφήσεως τῆς Χώρας, διότι πράγματι μέσα εἰς τὸν χῶρον αὐτὸν οὔτε αἰσθητὴ θὰ εἶναι ἡ παρουσία καὶ ἡ ὕπαρξις τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, παρὰ μόνον ὡς ἀγορᾶς βιομηχανικῶν προϊόντων καὶ πηγῆς πρώτων ὑλῶν καὶ τίποτε ἄλλο, ἡ ἔνταξις, λέγω, τῆς χώρας μας εἰς τὴν Κ.Ε.Α. εἶναι ἓν ἅλμα εἰς μίαν ἀπώλειαν τῆς τελωνειακῆς οἰκονομικῆς καὶ ἐμπορικῆς αὐτονομίας τῆς χώρας καὶ ἐν συνεχείᾳ καὶ τῆς πολιτικῆς αὐτονομίας. Διότι καὶ εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὁμολογεῖται, ἀλλὰ καὶ γενικώτερον εἰς τὰς κυριαρχούσας μέσα εἰς τὴν Οἰκονομικὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινότητα δυνάμεις ὑπογραμμίζεται, ὅτι ὁ ἀπώτερος, ὁ κυριώτερος σκοπὸς τῆς ἑνώσεως εἶναι ἕνας σκοπὸς πολιτικὸς καὶ τὸ λέγει αὐτὸ τὸ ἔγκριτον φύλλον «ΜΟΝΤ» τῶν Παρισίων εἰς ἀνακοίνωσιν τοῦ ὑπουργοῦ Ἐξωτερικῶν τῆς Γαλλικῆς Δημοκρατίας κ. Κὺβ ντὲ Μυρβὶλ πρὸς τοὺς ἀπεσταλμένους τοῦ ξένου Τύπου, ὅπου ὑπογραμμίζεται, ὅτι αὐτὸ ποὺ γίνεται εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα ἔχει ἀναγκαίας ἐπιπτώσεις εἰς τὸν πολιτικὸν τομέα. Αὐτὸ μόνον τὸ γεγονὸς τῆς προσεγγίσεως καὶ τῆς ἀλληλεγγύης τῶν ἓξ χωρῶν—ὁμιλεῖ πάντοτε διὰ τὰς ἓξ βιομηχανικὰς χώρας αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὰς χώρας τῆς συμβάσεως τῆς Ρώμης—δημιουργεῖ ἕνα μεγάλο πολιτικὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει τὸ προηγούμενόν του εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἀνθρωπότητος. Δὲν ὑπάρχει προηγούμενον οὔτε εἰς τὰς ΗΠΑ, διότι ἐκεῖ πρόκειται διὰ τὸν ἴδιον λαόν, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἰδίαν γλῶσσαν, τὴν ἰδίαν πνευματικὴν παράδοσιν καὶ τὰς ἰδίας πνευματικὰς παραδόσεις. Ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς συνενώσεως χωρῶν ἐντελῶς διαφόρων. Καὶ δι’ αὐτὸ εἴμεθα μακρυὰ ἀπὸ τὴν ἐπίτευξιν συγκεκριμένης προόδου εἰς τὴν πολιτικὴν ἑνοποίησιν. Διότι θέλουμε νὰ εἴμεθα ρεαλισταὶ καὶ νὰ προχωροῦμεν βῆμα πρὸς βῆμα πρὸς τὸν δρόμον τῆς οἰκοδομήσεως μιᾶς μεγάλης Ὁμοσπονδίας τελωνειακοῦ σκοποῦ. Ἑπομένως, πρόκειται τελωνειακῶς, οἰκονομικῶς, ἐμπορικῶς καὶ πολιτικῶς ἡ χώρα μας νὰ ἀπολέσῃ τὴν αὐτοτέλειάν της καὶ νὰ ἀπορροφηθῇ εἰς σύνολον λαῶν ἰσχυροτέρων. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Κυβέρνησις τὰς ἀπόψεις μας, χωρὶς συζήτησιν, ἀλλὰ λέγω τοῦτο, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς συνήθους συμβάσεως, περὶ μιᾶς συμβάσεως ὡρισμένης χρονικῆς διαρκείας, ἀλλὰ περὶ συμβάσεως ἐξαιρετικῆς σημασίας, σχετιζομένης μὲ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς χώρας καὶ δι’ αὐτὸ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφασισθῇ ἡ ἔνταξίς μας, ἄνευ δημοσίας συζητήσεως. Δέκα ἑπτὰ χῶραι, πλὴν ἡμῶν καὶ τῆς Τουρκίας, συνεζήτησαν τὸ θέμα εὐρύτατα καὶ εἰς τὰς Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς καὶ εἰς τὰς Βουλάς, ἐπελήφθησαν αὐτοῦ καὶ αἱ παραγωγικαὶ τάξεις καὶ αἱ ἀκαδημαϊκαὶ ἕδραι, ἐδημιουργήθη πελωρία βιβλιογραφία καὶ ἔλαβον θέσιν καὶ πέραν αὐτοῦ ὑπῆρξεν εὐρεῖα δημοσία συζήτησις κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως τῶν 6 χωρῶν ποὺ εἶναι ἰσομερῶς βιομηχανικῶς ἐξωπλισμέναι. Ἄλλαι 7 χῶραι ἀπετέλεσαν τὴν ζώνην τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου καὶ ἔμειναν ἔξω. Μόνον αἱ 4 ὑποανάπτυκτοι χῶραι, διότι ἐθεωρήθη ὅτι θὰ ἀπετέλει παρὰ φύσιν ἕνωσιν ἡ ἕνωσις τῶν χωρῶν ἀνομοίων δυνατοτήτων, ὁ ἐγκλωβισμὸς εἰς τὸν αὐτὸν χῶρον μὲ ἀνισομερῆ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν. Ὅλα αὐτὰ δὲν ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔπρεπε ποτὲ νὰ τὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν, καίτοι κατ’ ἐπανάληψιν ὠχλήθη, ἀφ’ ὅτου ἔζη ἀκόμη ὁ Καρτάλης καὶ παρ’ αὐτοῦ καὶ παρ’ ἡμῶν ἐν συνεχείᾳ. Δὲν ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ ἐρωτήματα, δὲν ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις, διότι εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα χρησιμοποιεῖ τὸν Τύπον καὶ τὸ ραδιόφωνον καὶ ἀποφεύγει τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἀντιμετώπισιν εἰς κατ’ ἀντιμωλίαν συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς ὑπηγόρευσε τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐπερωτήσεως, δὲν ἦτο τόσον ἡ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς διαφωνία, διότι ἐπ’ αὐτῆς δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀποφύγῃ συζήτησιν ἡ Κυβέρνησις, ὅσον αἱ ἀνησυχαστικαὶ πληροφορίαι ποὺ διέρρευσαν περὶ τοῦ περιεχομένου τῶν διεξαγομένων διαπραγματεύσεων. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῶν ἀντιρρήσεών μας, τῶν καθαρῶς πολιτικῶν κατὰ τῆς ἐντάξεώς μας εἰς ἕνα συγκρότημα ποὺ ἐκπροσωπεῖται ἀπὸ μονοπώλια καὶ κυριαρχεῖται ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Γερμανίαν, ὑπάρχει καὶ ἄλλη διαφωνία ἀρχῆς, σοβαρωτάτη. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, λέγει εἰς τὴν ἀπάντησίν του: «Ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησε πάντοτε ἀναγκαίαν καὶ ἐπείγουσαν τὴν οἰκονομικὴν καὶ γενικωτέραν ἑνοποίησιν τῶν εὐρωπαϊκῶν χωρῶν διὰ τὴν ἐν πνεύματι ἀλληλεγγύης ἀπὸ κοινοῦ ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων». Ἀλλὰ ἀπὸ τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα θὰ ἀπεδεικνύετο, ὅτι ἡ εἰδυλλιακὴ εἰκὼν περὶ ἀλληλεγγύης καὶ κοινῶν προσπαθειῶν εἶναι ἀπατηλή, ὅτι μᾶς τίθενται ὅροι βαρύτατοι, δρακόντειοι, ὅτι ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀλληλεγγύης, ἀλλὰ περὶ λεοντείου, περὶ ἀνίσου ἑταιρείας, εἰς τὴν ὁποίαν αἱ καθυστερημέναι χῶραι θὰ γίνωνται περισσότερον καθυστερημέναι, ἐνῷ αἱ προηγμέναι, παρεμποδίζουσαι τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἄλλων, θὰ τὰς ἐκμεταλλεύωνται ὡς πηγὰς πρώτων ὑλῶν. Τῶν ἀπόψεων αὐτῶν ἀπήχησις ὑπῆρξεν εἰς μίαν περιφρονημένην, διότι δὲν συμφωνεῖ μὲ τὰς κυβερνητικὰς ἀπόψεις, ἀλλ’ ἰδιαιτέρως ἀξιόλογον μελέτην τοῦ καθηγητοῦ τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας, τοῦ κ. Στεφανίδη. Ἀλλὰ αἱ ἀνησυχίαι ἀνακύπτουν ἔκτοτε ἀπὸ μίαν μελέτην τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον κλάδον πρὸς κλάδον, βιομηχανίαν πρὸς βιομηχανίαν, ἀντιμετώπισε καὶ ἐμελέτησε τὰς ἐπιπτώσεις ποὺ θὰ ἔχῃ ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν εἰσαγωγῶν ἀπὸ τὴν δασμολογικὴν προστασίαν, καὶ ἔφθασεν εἰς ἀνησυχητικὰ συμπεράσματα, περὶ τῶν ὁποίων ἐντὸς ὀλίγου θὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Αὐταὶ αἱ προγνώσεις, αὐταὶ αἱ ἀπόψεις, περὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ἔνταξίς μας ἢ ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, δὲν θὰ ἀποτελέσουν ἁπλῶς ἕνα ἀτύχημα, ἀλλὰ ἕνα ἐθνικὸν ὄλεθρον, μίαν ἐθνικὴν καταστροφήν, κατὰ τὸν καθηγητὴν τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας κ. Στεφανίδην, ἡ Ἑλλὰς ἐντὸς ὀλίγου δὲν θὰ δύναται νὰ συντηρήσῃ, παρὰ μόνον τὸ ἥμισυ τοῦ σημερινοῦ πληθυσμοῦ, οἱ ὑπόλοιποι θὰ τραποῦν πρὸς μετανάστευσιν: «Θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα ...... (ἀναγινώσκει) ......».

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, νομίζω, ὅτι κἄπως θὰ πρέπει νὰ εἶσθε ἐντὸς τοῦ θέματος, πάρα πολὺ ἔχετε εἰσέλθει εἰς τὴν οὐσίαν, δὲν ξεύρω κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἠμπορέσετε νὰ ἐξέλθετε.

§157Η. ΗΛΙΟΥ. Λέγω πόσαι ἀνησυχίαι ἐξεδηλώθησαν ἀπὸ ὑπεύθυνα πρόσωπα, διότι καὶ ὁ καθηγητὴς τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας, εἶναι ἕνας δημόσιος λειτουργὸς ἁρμοδιώτατος, καὶ τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον ἐπίσης εἶναι ἕνας θεσμὸς Δημοσίου Δικαίου, ἐπιφορτισμένον ἐκ τοῦ νόμου διὰ νὰ μελετᾷ καὶ νὰ γνωμοδοτῇ ἐπὶ οἰκονομικῶν ζητημάτων. Αὐτά, λοιπόν, τὰ πράγματα μᾶς ἀνησυχοῦν καὶ εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι ἐκ τῆς ἁπλῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων, τῶν ὁποίων τὴν κατάθεσιν ἐζητήσαμεν, θὰ προέκυπτε κατὰ τρόπον ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως, κατὰ τρόπον ἀνεπίδεκτον συζητήσεως, ὅτι δὲν εἰσερχόμεθα εἰς μίαν ἑταιρείαν εἰδυλλιακήν, εἰς μίαν Κοινὴν Ἀγορὰν Ἀγγέλων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἕτοιμοι νὰ ἐκδηλώσουν τὴν ἐγγύησίν των, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἕτοιμοι νὰ μᾶς βοηθήσουν νὰ τοὺς ἀνταγωνισθῶμεν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἕτοιμοι νὰ ἀπορροφήσουν τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κατανόησιν καὶ λέγουν, ὅτι, μέχρις ὅτου ἀνδρωθῇ ἡ Ἑλληνικὴ Οἰκονομία καὶ ἀναπτυχθῶμεν, δὲν πρόκειται νὰ τὴν πλήξουν εἰς τὰ προϊόντα τὰ ἐγχωρίως παραγόμενα καὶ ἐγχωρίως καταναλισκόμενα, ἀλλὰ ὅτι διὰ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν θὰ προέκυπτεν, ὅτι μᾶς ἐπιβάλλονται ὅροι βαρύτατοι, ὅροι ὡσὰν ἐκείνους ποὺ ὑπηγόρευσεν ὁ Βρένος ρίπτων καὶ τὴν σπάθην του εἰς τὴν πλάστιγγα, ὅροι κατακρατήσεως. Καὶ αὐτὸ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς, ἀλλὰ ὁ ἴδιος ὁ καθηγητὴς διαπιστώνει: «Ὅ,τι δὲν ἐπέτυχεν ἡ Γερμανία διὰ τῆς δυνάμεως τῶν ὅπλων, ἐπιδιώκεται εἰρηνικῶς ὑπὸ τῆς τριάδος τῶν μεγάλων Δυτικῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν... ..... (ἀναγινώσκει).....». Πραγματικῶς, ἐὰν κατέθετεν ὁ κ. ὑπουργὸς τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα, ἐξ αὐτῶν θὰ προέκυπτεν, ὅτι μᾶς βάζουν τὸ μαχαῖρι εἰς τὸν λαιμόν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ κανενὸς εἴδους βοηθείας εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ πρόκειται περὶ κατακτήσεως τῆς ἀγορᾶς μας ὑπὸ μορφὴν ἀποικίας, μὲ πρόθεσιν νὰ σταματήσῃ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις, νὰ τεθῇ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν μονοπωλίων τῶν δυτικοευρωπαϊκῶν, καὶ νὰ χρησιμοποιῆται ἡ χώρα ὡς πηγὴ πρώτων ὑλῶν καὶ ὡς ἀγορὰ τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, ποὺ μὲ ἑλληνικὰς ἐνδεχομένως ἢ οἱασδήποτε ξένας πρώτας ὕλας, θὰ κατασκευάζωνται εἰς τὰ ἐργοστάσια τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης. Θὰ ἔβλεπεν, ἑπομένως, διὰ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ θὰ ἐφωτίζετο, ὄχι μόνον ἐπὶ τῶν ἀντιρρήσεων ποὺ ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ κανεὶς ὡς πρὸς τοὺς ὅρους καὶ τὰς διαπραγματεύσεις τῆς συνδέσεως, ἀλλὰ ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ περιεχόμενον τῆς συνδέσεως, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ συνδέσεως ἡ ὁποία νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν πρόοδον καὶ τὴν ἀνάπτυξιν ἢ ἂν πρόκειται περὶ συνδέσεως, ἡ ὁποία θὰ ἀγάγῃ εἰς τὸν οἰκονομικὸν ὄλεθρον. Τὶ ἀπήντησεν, ὅμως, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν αἴτησίν μας, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ οἱ λόγοι εἶχον ὑπαγορεύσει; Δὲν φθάνει, ὅτι ἐπὶ τριετίαν ὁλόκληρον αἱ διαπραγματεύσεις διεξήγοντο ὑπὸ μίαν συσκότισιν —σκότος βαθύ, ἄγνοια πέρα–πέρα μὲ ὡρισμένας δηλώσεις ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρόν, προσποιητῆς αἰσιοδοξίας, ὅμως μὴ ἐναρμονιζομένης πρὸς τὰ πράγματα, διότι παρὰ ταῦτα ἐφθάσαμεν εἰς 3,5 χρόνια καὶ δὲν συμφωνοῦν καὶ ἐβγῆκαν εἰς τὰ φανερὰ ἀρκετὰ οὐσιώδη σημεῖα καὶ καίρια διὰ τὴν οἰκονομίαν μας τῶν διαφωνιῶν αὐτῶν— δὲν φθάνει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ ἀπήντησε πρῶτον, ὅτι δὲν εἶναι συμφέρον ἐθνικόν, διεξαγομένων τῶν διαπραγματεύσεων νὰ κατατεθοῦν τὰ ἔγγραφα καὶ ἀκόμη νὰ γίνῃ συζήτησις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς περιπτώσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀντίδικος, ὁ ἀντισυμβαλλόμενος, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνταγωνιστικὰ συμφέροντα, ἠγνόει κἄποιο μυστικὸν ἐπιχείρημα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἠγνόει κἄποιο μυστικὸν ὅπλον πιέσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, καὶ διὰ μιᾶς ἀκαίρου ἐρωτήσεως καὶ αἰτήσεως καταθέσεως ἐγγράφων ἐπεδιώκομεν νὰ γίνῃ αὐτὸ δημοσίως γνωστὸν καὶ νὰ τὸ πληροφορηθῇ καὶ ὁ ἀντισυμβαλλόμενος καὶ ὁ ἀντίδικος, θὰ εἶχε κἄποιαν λογικὴν ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, καὶ θὰ τὸν συμμεριζώμεθα, παρὰ τὰς ἀνησυχίας τὰς ὁποίας ἐκ τῆς ὅλης πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ἔχωμεν. Δὲν θὰ ἠμπορούσαμεν πάντως νὰ ἀντιλέξωμεν. Θὰ ἦτο κἄτι τι ἀκαταμάχητον. Ἀλλὰ τὶ ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία; Ἡμεῖς ποὺ ἐκφράζομεν τὸν κυρίαρχον λαόν, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ ρόλος τῆς Βουλῆς, ἔκφρασις τῆς λαϊκῆς κυριαρχίας, τὶ ἐζητήσαμεν νὰ πληροφορηθῶμεν; Ἐκεῖνα, περὶ τῶν ὁποίων εἶναι ἄριστα πληροφορημένοι οἱ ἀντισυμβαλλόμενοι. Τὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ, οἱ ἁρμόδιοι ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, καὶ οἱ ἀντισυμβαλλόμενοι καὶ ἀντίμαχοί μας ἔχουν διατυπώσει ἐπὶ ὅσων σημείων ὑπῆρξε σύμπτωσις γνωμῶν καὶ τὸ πρωτόκολλον, τὸ ὁποῖον τὰ αὐτὰ πρόσωπα πάλιν ἔχουν διατυπώσει, καὶ τὰ ὁποῖα περιέχουν τὰ σημεῖα τὰ χρῄζοντα περαιτέρω διευκρινήσεως. Πῶς εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν νὰ δεχθῇ κανεὶς μίαν ἄποψιν ἀπαράδεκτον, μίαν ἄποψιν, νομίζω, πλήττουσαν τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου, μίαν ἄποψιν τελείως ἀριστοκρατικῆς, ἀλαζονικῆς ἐμπνεύσεως, μίαν ἄποψιν πατερναλιστικήν, ἡ ὁποία θὰ εἶχε κἄποιαν θέσιν εἰς τὸν καιρὸν τῆς λεγομένης φωτισμένης μοναρχίας τοῦ 18ου αἰῶνος, ὅτι «σεῖς δὲν ξεύρετε τὶ σᾶς γίνεται, δὲν ξεύρετε τὸ συμφέρον, ἐγὼ εἶμαι ὁ φωτισμένος ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος τὰ διαχειρίζομαι ὅλα, καθῆστε φρόνημα καὶ ἐγὼ θὰ ἐνεργήσω διὰ τὸ καλὸν σας, κανείς σας δὲν ἔχει νὰ πάθῃ τίποτε». Ἀλλὰ τὸ ἐπιχείρημα προχωρεῖ πάρα πέρα διὰ τῆς δευτέρας φράσεως τῆς ἀπαντήσεως τῆς ὑπουργικῆς. Δὲν λέγει ἁπλῶς, ὅτι, λόγῳ διεξαγωγῆς διαπραγματεύσεων, ἡ συζήτησις δὲν ἐξυπηρετεῖ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον κατὰ τὴν παροῦσαν φάσιν, ἀλλὰ προσθέτει: «Τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἐνδεχομένη συμφωνία θὰ ὑποβληθῇ πρὸς νομοθετικὴν κύρωσιν». Καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ εὕρῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ συζητήσῃ λεπτομερῶς ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐν ἐξελίξει διαπραγματεύσεων, οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ἡ τελικὴ ἔκβασίς των. Ἐδῶ ὑπάρχει ἀπόλυτος διαφωνία καὶ ὑπάρχει καὶ εὔλογος ὑποψία. Ἡ ἀπόλυτος διαφωνία ἔγκειται εἰς τοῦτο, εἶναι μάταιον νὰ νομίζῃ ὅτι δίδει ἐπιχείρημα πείθων ὁ κ. ὑπουργός, ὅταν ἐξομοιώνῃ τὴν ἐκ τῶν προτέρων, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας εἶναι ἀδέσμευτος, δημοσίαν συζήτησιν τοῦ θέματος, ὁπότε καὶ ὁ βουλευτὴς τῆς κυβερνώσης πλειοψηφίας θὰ εἶναι δυνατὸν πειθόμενος ἐπὶ τοῦ μεγέθους —διότι πιστεύω, ὅτι θὰ εἶναι ἀπολύτως διαφωτιστικὴ ἡ ἔκθεσις περὶ τῆς ἐκτάσεως τῶν συνεπειῶν εἰς βάρος τῆς οἰκονομίας μας—πειθόμενος, λοιπόν, ὁ βουλευτὴς τῆς κυβερνώσης πλειοψηφίας, εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ θέσιν ἐναντίον μὴ δεσμευθείσης Κυβερνήσεως, καὶ δὲν εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα τὸ νὰ ἀχθῇ πρὸς κύρωσιν μία σύμβασις ὑπογραφεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἐὰν ἀπεδοκίμαζε, θὰ ἀπεδοκίμαζεν ὁ βουλευτὴς τῆς πλειοψηφίας τὴν ἰδίαν τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ἰδίαν τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει. Δὲν μᾶς ἔχει συνηθίσει μέχρι στιγμῆς —καὶ ὅσον καὶ ἐὰν δὲν τὸ συμμερίζωμαι, τὸ κατανοῶ, ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ μᾶς συνηθίσῃ εἰς τοιαύτην ἔκπληξιν ἡ κυβερνῶσα πλειοψηφία— δὲν ἀπέρριψα καμμίαν ἀπὸ τὶς ἕτοιμες συμφωνίες ποὺ ἐνεφανίσθησαν ἐδῶ, εἴτε ἐπὶ ἐθνικῶν θεμάτων, εἴτε οἰκονομικῶν θεμάτων, ἀλλὰ ἀκριβῶς διότι τὸ ἐπιχείρημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ, ἐδημιούργησεν εἰς τὴν συνείδησίν μου μίαν ὑποψίαν, τὴν ὁποίαν ὀφείλω ἀπεριφράστως νὰ διατυπώσω. Δημιουργεῖται ἡ ὑποψία, ὅτι ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ κινδύνου ἐθνικῶν συμφερόντων καί τινων ἀστραπιαίων αἰσιοδοξιῶν ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρόν, φερόμεθα πρὸς μίαν δημιουργίαν τετελεσμένων γεγονότων, ὁπότε θὰ φέρουν τὴν σύμβασιν πρὸς ὑπογραφήν. Εὐχαριστῶ πολύ. Αὐτὰ μᾶς ἐλέγατε καὶ ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ καὶ γνωρίζομεν ποῦ ἐφθάσαμεν, ἀλλὰ ἂς ἀφήσωμεν τὸ Κυπριακόν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰς τὸ ἄρθρον 51 καὶ τὸ Κυπριακόν; Τελειώνετε παρακαλῶ.

§159Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ ἄρθρον 51 δὲν ἀποκλείει τὴν ἐξ ὁμοίων περιπτώσεων, ἐνεργειῶν καὶ παραλείψεων τῆς Κυβερνήσεως, συναγωγὴν συμπερασμάτων περὶ τῆς τύχης ποὺ θὰ ἔχουν αἱ διαπραγματεύσεις αὐταί. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εὑρισκόμεθα στερεῶς ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ ἄρθρου 51.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνώμη σας εἶναι αὐτή, ὄχι ἰδική μου.

§161Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ ἰδική σας γνώμη εἶναι διάφορος, κύριε Πρόεδρε; Δὲν νομίζω. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ τελειώσω, διότι πράγματι τὸ θέμα εἶναι μέγα καὶ τὸ θέμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ εἰς μίαν συζήτησιν ἀκροβασίας, κατὰ τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ, μεταξὺ ἐλέγχου διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων καὶ προσπαθείας περιορισμοῦ ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ μεταξὺ μερικῶν ἀνεπιγνώτων ἢ καὶ λαθραίων παραβιάσεων τῶν ὁρίων αὐτῶν τῶν δυσδιακρίτων καὶ ἴσως εἴς τινα σημεῖα τῆς οὐσίας, ἀπαραιτήτων ὅμως διὰ νὰ σχηματίσῃ ἡ Βουλὴ μίαν γνώμην, ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὰς εἰσαγωγάς μας τὰς ὑπαγορεύει πρῶτον ἡ πρόβλεψις τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου, ὅτι ἁπλῆ ἔνταξις ἀνεξαρτήτως καλῶν ἢ κακῶν ὅρων, ἁπλῆ ἔνταξις τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν, ὅτι ἐπὶ παραγωγῆς μὲ δεδομένα τοῦ 1956 170.300.000.000 βιομηχανικῆς, θὰ περιορισθῇ ἡ παραγωγὴ εἰς 48%, εἰς 8.200.000.000, ὅτι ἐπὶ ἀπασχολήσεως εἰς τὴν βιομηχανίαν 142.000, θὰ περιορισθῇ εἰς τὰ 46%, εἰς 67.600, καὶ ὅτι ἐπὶ παγίου κεφαλαίου ἐπενδεδυμένου 400 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, θὰ ἔχῃ ἀξίαν ὡς ἐπενδεδυμένον κεφάλαιον 192 ἑκατομμύρια δολλάρια, δηλαδὴ τὸ 48%, ἐνῷ τὰ ὑπόλοιπα θὰ δύνανται νὰ πωληθοῦν εἰς τὴν ἐσχάτως ἐπεκταθεῖσαν, εἰς τὴν χαλυβδουργικὴν βιομηχανίαν.

§162Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρῶται ὕλαι.

§163Η. ΗΛΙΟΥ. Βεβαίως, ἐὰν βέβαια δὲν θὰ συνετρίβετο καὶ αὐτὴ ὑπὸ τῶν ἀνταγωνισμῶν τῶν ὑψικαμίνων τοῦ Ρούρ, τῆς Λωραίνης καὶ Λουξεμβούργου. Ἀπὸ ἀπόψεως δὲ βιοτεχνίας ἐπίπλων, ὑποδημάτων καὶ ἕνα σωρὸ ἄλλων εἰδῶν, θὰ ἀντιμετώπιζαν τὴν εἰσβολὴν βιομηχανοποιημένων ἐκ τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης εἰδῶν, καὶ ὑπάρχουν δύο Ὁμοσπονδίαι βιοτεχνῶν, μία Ὁμοσπονδία ποὺ περιλαμβάνει τοὺς βιοτέχνας καὶ μία τῆς ὁποίας τὴν σφραγῖδα κατέχει φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἀναγκάζεται εἰς ὑπόμνημά του νὰ εἴπῃ, ὅτι δι’ ὅσας ἐπιχειρήσεις προκύψει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβιώσουν συνεπεία τῆς συνδέσεως, θὰ πρέπει νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ πληττόμενοι ἢ καὶ νὰ ἀποζημιωθοῦν. Δηλαδή, ἀπὸ παραγωγικὲς μονάδες θὰ ἐγγραφοῦν, ὅπως οἱ πλημμυροπαθεῖς, οἱ σεισμοπαθεῖς καὶ οἱ ἄλλοι παθεῖς, εἰς μίαν κατάστασιν δικαιούχων ἀποζημιώσεως. Ἀπὸ ἀπόψεως ἀπασχολήσεως εἴπομεν ὅσα εἴπομεν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως γεωργίας, θὰ σᾶς ἔλεγον ὡρισμένα πράγματα, διότι ἔχει δημιουργηθῆ μία ἐντύπωσις, ἔχει καλλιεργηθῆ μία ἐντύπωσις, ὅτι, ἐὰν ἀδικούμεθα ἐπὶ τέλους εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν βιοτεχνίαν, θὰ ὠφεληθῶμεν εἰς τὴν ἀγροτικήν μας οἰκονομίαν, πρᾶγμα ἀπολύτως ἀνακριβές, διότι μέγα μὲν ὕψος προϊόντων παραγομένων ἀλλὰ καὶ καταναλισκομένων ἐντὸς τῆς χώρας θὰ ὑποστῇ συντριπτικὸν ἀνταγωνισμὸν ἀπὸ τὴν εἰσαγωγὴν εὐθηνότερον παραγομένων εἰδῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ὅπου ὑπῆρχε μία ἐλπίς, εἰς τὰ ἑσπεριδοειδῆ, εἰς τὰ ὀπωρολαχανικά, ἀντιτάσσεται ἡ ρήτρα διαφυγῆς, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὴν Ἰταλίαν νὰ λάβῃ ἀντισταθμιστικὰ μέτρα ἐφ’ ὅσον πλήττονται τὰ συμφέροντά της, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπεκτείνωνται, ὄχι μόνον εἰς τὸ ἰδικόν της ἔδαφος, ἀλλὰ εἰς τὸ ἔδαφος τῶν 6 χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἐπὶ κοινοτικῆς βάσεως καὶ διὰ τὰ ὁποῖα αἱ τελευταῖαι πληροφορίαι λέγουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἰς τὴν ἀρχὴν ἐπέμενεν ἐπὶ τέλους, ὅ,τι μέτρα λάβῃ ἡ Ἰταλία νὰ ἔχουν ἐθνικὴν βάσιν, νὰ περιορίζωνται εἰς τὸ ἔδαφος τὸ Ἰταλικόν, διὰ νὰ εὑρεθῇ ἡ συμφωνία αὐτὴ ἀπὸ ὑποχωρήσεως εἰς ὑποχώρησιν, ἐδέχθη, λέγω, νὰ εἶναι ἐπὶ κοινοτικῆς μόνον διὰ τὰ πορτοκάλια, δηλαδὴ τὸ πολυτελέστερον καὶ εὐθηνότερον παραγόμενον, καὶ διὰ τὰ ἄλλα, ἐφ’ ὅσον ὑπερβοῦν τὰ σημερινὰ ἐπίπεδα εἰσαγωγῆς μὲ τὴν φυσιολογικὴν αὔξησιν. Ἑπομένως, δὲν πρόκειται περὶ βελτιώσεως τῆς τύχης, οὔτε κἂν αὐτῶν τῶν ἐξαγομένων προϊόντων. Τίθεται ἐδῶ ἀποκλειστικῶς ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον πράγματι ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι, ἐὰν αἱ αἰσιοδοξότεραι τῶν πληροφοριῶν —διότι ὑπάρχουν καὶ ἀντίθετοι, εἰς συσκότισιν μᾶς κρατεῖ ἡ Κυβέρνησις— ἐὰν αἱ αἰσιοδοξότεραι τῶν πληροφοριῶν, ἀληθεύουν, εἶναι δυνατὸν ὡς πρὸς τοὺς ὅρους ἐμπορίας μὲ τὸν χῶρον τῶν 6 χωρῶν, ὁ ὁποῖος ἀπορροφᾷ τὸ 50% τῆς παραγωγῆς μας εἰς καπνά, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ βελτίωσις. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἀντίθετοι πληροφορίαι, κυρίως περὶ ἰσχυρᾶς ἀντιθέσεως, περὶ τῆς ὁποίας κάμνει ὑπαινιγμὸν εἰς τὴν ἀπάντησίν του ὁ κ. ὑπουργὸς, περὶ ἰσχυρᾶς ἀντιθέσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς ἔναντι τῆς δασμολογικῆς προστασίας εἰς βάρος ἢ εἰς ὄφελος τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν. Ἀλλὰ αὐτὸ θὰ ὁδηγήσῃ ἀντιστοίχως εἰς μίαν μείωσιν τῆς ἐμπορίας καπνῶν πρὸς τὰς ἄλλας τὰς ἔξω τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς χώρας, εἴτε τὰς Ἀνατολικὰς εἴτε τὰς ἄλλας χώρας τῶν διμερῶν συμφωνιῶν τοιούτων, ὥστε τὸ περίσσευμα, ἡ ἀζητησία καπνῶν ἐξ ἐκείνης τῆς αἰτίας, θὰ ἐπέδρα ὑποτιμητικῶς ἢ θὰ ὡδηγοῦσεν εἰς εὐρύτερον περίσσευμα τῆς καπνικῆς παραγωγῆς. Ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι ὑπάρχει μία περίπτωσις νὰ ὠφεληθῶμεν, ἔστω καὶ εἰς τὸ ἥμισυ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν μας, ὑπάρχει λύσις ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος. Θὰ ἠδύνατο ἀκόμη καὶ δι’ ἐπιδοτήσεως νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα. Ἡ ἐπιδότησις δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 225 ἑκατομμύρια, ἔναντι δεκάδων δισεκατομμυρίων ἄλλων ζημιῶν ἐκ τῆς ἐντάξεως. Ἀλλ’ ἡ ἐπιδότησις θὰ ἀπεδείκνυεν ἀποτυχίαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἄσκησιν ὀρθῆς πολιτικῆς ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου. Πράγματι, πέραν τούτου, ἔχω εἰς χεῖρας μου ἕνα πίνακα, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται εἰς τὰς συναλλαγάς μας μὲ τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς, κατὰ τὸ ἔτος 1959. Καὶ ὁ πίναξ αὐτός, ἔχει τὰ ἑξῆς στοιχεῖα: 1959 (Εἰς ἑκατομμύρια δολλάρια):

9μηνον 1960:

Δηλαδή, κύριοι συνάδελφοι, αἱ 6 αὐταὶ χῶραι τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς, χωρὶς δασμολογικὸν ἀφοπλισμὸν μας καὶ μόνον μὲ τὴν ἀσύνετον πολιτικὴν τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, κατήντησε νὰ μᾶς πωλοῦν τέσσαρες φορὲς περισσότερον τὴν ἀξίαν τῶν ὅσων ἀγοράζουν ἀπὸ ἡμᾶς. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι αἱ χῶραι αὐταὶ οὐδεμίαν χάριν μᾶς κάμνουν. Εἶναι κυριολεκτικῶς πνιγμένες ἀπὸ ὑπερπαραγωγὴν καὶ ἔχουν ἀνάγκην νὰ πωλήσουν εἰς ἄλλας ἀγορὰς τὰ προϊόντα των διὰ νὰ διατηρηθῇ ἡ βιομηχανία των. Καὶ ἀκριβῶς διότι, χάρις εἰς τὸ ἀσύνετον σύστημα τῶν εἰσαγωγῶν, παρελείψαμεν νὰ συνδυάσωμεν τὰς εἰσαγωγάς μας μὲ τὰς ἰδικάς μας ἐξαγωγάς, δηλαδή, θὰ ἀγοράσωμεν ἀπὸ σᾶς, ἀλλὰ καὶ σεῖς θὰ ὑποχρεωθῆτε νὰ ἀγοράσετε ἀντιστοίχως ἀπὸ ἡμᾶς, διότι μέσον πληρωμῆς τῶν ἀγορῶν ποὺ κάμνομεν εἶναι τὰ προϊόντα ποὺ πωλοῦμεν, λοιπόν, ἀκριβῶς χάρις εἰς τὴν ἀσύνετον πολιτικὴν τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται σήμερον αἱ ἐξαγωγαί μας πρὸς τὰς χώρας αὐτάς. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὰ καπνά μας καὶ τὰ ἄλλα πρὸς τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἐξαγόμενα προϊόντα μας, μὲ ὀρθὴν ἄσκησιν ἐμπορικῆς πολιτικῆς, δυνάμεθα νὰ διεκδικήσωμεν δασμολογικὰς ποσοστώσεις, μένοντες ἔξω ἀπὸ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἐὰν γνωρίζουν αἱ χῶραι αὐταί, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀγοράσωμεν τὰ ἐμπορεύματά των, παρὰ μόνον ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι καὶ αὐταὶ θὰ ἀγοράσουν, τότε εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι θὰ ἐπιτύχωμεν, καὶ τὰ καπνά μας θὰ τοποθετήσωμεν καὶ θὰ ἀποφύγωμεν τὰς ζημίας ἐκ τῆς συνδέσεως μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἐπιθυμῶ ἐπίσης νὰ ἐπισημάνω δύο σημεῖα τὰ ὁποῖα, εὐλόγως, ἐπροκάλεσαν ἀνησυχίας εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Τὸ πρῶτον σημεῖον εἶναι, ὅτι κάμνομεν δῆθεν ἕνα βῆμα πρὸς τὴν ἑνότητα, ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι κάμνομεν ἐπίσης καὶ ἕνα βῆμα ἀποχωρισμοῦ ἀπὸ ἄλλας ἀγοράς, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιβιώσῃ ἡ οἰκονομία μας, ἐὰν δὲν συνεχίσῃ τὰς ἐξαγωγὰς μὲ χώρας ἐκτὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Διότι, ἰδίως ἐκεῖναι, αἱ Ἀνατολικαὶ χῶραι, κάμνουν ἰσοϋψεῖς ἀνταλλαγὰς μὲ ἡμᾶς, ὅσα μᾶς πωλοῦν ἄλλα τόσα ἀγοράζουν, δέχονται τὰ προϊόντα μας ὡς μέσον πληρωμῆς τῶν ἐξαγωγῶν των πρὸς ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ μὲ χώρας οἰκονομικῶς πολὺ ἀνεπτυγμένας, θὰ ματαιώσῃ κάθε οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τόπου ἐκ τοῦ, ὅτι ὁ ξένος ἐπιχειρηματίας θὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ παρακρατῇ καὶ νὰ ἐξαγάγῃ εἰς τὴν χώραν του τὰ πραγματοποιούμενα κέρδη καὶ οὐδέποτε θὰ δημιουργηθῇ ἐπιτόπιος ἀγορὰ κεφαλαίου, ἀποθέματα ἐπενδύσεων. Καὶ ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ φαίνεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε μίαν χρηματοδότησιν 350 ἑκατ. δολλαρίων, αἱ συνεργαζόμεναι ὅμως εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν χῶραι ἀντεπρότειναν ποσὸν 125–150 ἑκατ. Χῶραι ἀντισυμβαλλόμεναι, φέρεται, ὅτι ἀντεπρότειναν 125 ἑκατ. δολλάρια, τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως θὰ φθάσουν εἰς 150 ἑκατ., δὲν διευκρινίζεται οὐδαμόθεν, οὔτε τὸ ἔθιξε κανείς, ἐὰν ἐξακολουθῇ νὰ ἰσχύῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχε τεθῆ ὡς ὅρος κατὰ τὴν συνομολόγησιν τοῦ γερμανικοῦ δανείου τῶν 200 ἑκατ. μάρκων, ὅτι αὐτὰ σᾶς τὰ δίδομεν, ἀλλὰ ὅταν ἔλθῃ ἡ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐνταχθῆτε εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 200 ἑκατ. μάρκων, θὰ συμψηφισθῇ εἰς ἐκεῖνο ποὺ θὰ συνεισφέρῃ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν. Εἶναι ὅμως γνωστόν, ὅτι οἱ δύο τελευταῖαι δόσεις, ἡ δευτέρα καὶ τρίτη ἐκ τῶν 4 δόσεων, διετέθησαν πρὸς κάλυψιν ἐλλειμμάτων καταναλωτικῆς φύσεως καὶ ὄχι πρὸς ἐπένδυσιν καὶ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Φαίνεται, ὅτι ἐὰν ἴσχυε ἐκεῖνος ὁ ὅρος, τὰ 125 ἑκατομμύρια εἶναι πολὺ μικρότερον ποσόν, δηλαδή, ποσόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἀντιστοιχεῖ, οὔτε εἰς τὸ 2% τῶν προβλέψεων χρηματοδοτήσεως ἀνεξαρτήτως, ἐὰν πραγματοποιεῖται ἢ ὄχι, τοῦ 5ετοῦς προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ φαίνεται, ὅτι αὐτὸ τὸ 2% θὰ εἶναι σκλαβωμένον ἔναντι τοῦ Γερμανικοῦ δανείου καὶ ἐπὶ πλέον, ὅρος ἀπαράβατος μᾶς ζητεῖται, νὰ τακτοποιήσωμεν πρὸ πάσης συζητήσεως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγεται χρέος δημόσιον προπολεμικὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ σαϋλωτικὴν ἀπαίτησιν Ἑλλήνων κεφαλαιούχων, κατὰ κύριον λόγον, καλυπτομένων ὑπὸ ξένην σημαίαν καὶ κερδοσκόπων, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ χρηματιστήριον τοῦ Λονδίνου καὶ ἐδῶ, μὲ διαδόσεις πότε αἰσιοδόξους καὶ πότε ἀπαισιοδόξους, ἐπέτυχον νὰ ἀγοράσουν ἀντὶ ἐλαχίστων κερμάτων καὶ εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ ἐδῶ, μέγα μέρος τῶν ὁμολογιῶν τῶν ὁμολογιούχων τοῦ προπολεμικοῦ δημοσίου χρέους καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦν νὰ καταβάλωμεν τὸ δημόσιον αὐτὸ χρέος, τὸ ὁποῖον μὲ τόκους καὶ ἐπιτόκια πλειστάκις ἐξωφλήσαμε προπολεμικῶς καὶ νὰ τὸ καταβάλωμεν εἰς ὕψος ὑπερβαῖνον τὸ διπλάσιον τῆς χρηματοδοτήσεως. Πέραν τούτου ἡ χρηματοδότησις θὰ γίνεται κατ’ ἐπιλογὴν καὶ ὑπ’ εὐθύνην τῆς Τραπέζης, ἐπενδύσεων, ἡ ὁποία θὰ τὸ διαθέτῃ εἰς ἔργα ὑποδομῆς τῆς ἐκλογῆς της, ὥστε καὶ αὐτὸ τὸ πλάνο τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας νὰ τεθῇ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν αἵρεσιν τῆς ἐγκρίσεως μονοπωλίων ἀναγκαστικῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν κανένα λόγον καὶ συμφέρον νὰ ἀναπτύξουν τὴν Ἑλληνικὴν παραγωγὴν καὶ τὴν βιομηχανίαν. Δὲν θέλω παρὰ νὰ ἐκφράσω καὶ τὴν τελευταίαν ἀνησυχίαν, δι’ ἐλαχίστων, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφων, τὴν ἀνησυχίαν ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ὁ τελικὸς δασμολογικὸς ἀφοπλισμὸς τῆς Ἑλλάδος, θὰ περιώριζε τὸ Δημόσιον ἔσοδον κατὰ 3 δισεκατομμ. δραχμ. καὶ θὰ ἐξησθενεῖτο καὶ ἡ δυνατότης νὰ χρησιμοποιηθῇ κἄποτε εὐστόχως ὁ προϋπολογισμὸς σὰν μέσον συσσωρεύσεως ὑπὸ τοῦ δημοσίου χρήματος πρὸς ἐπενδύσεις, ὄχι μόνον αὐτὸ θὰ ἐξέλιπεν, ἀλλὰ θὰ εἴχομεν καὶ τὴν ἑξῆς συνέπειαν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντικατασταθοῦν αὐτοὶ οἱ πόροι μὲ νέας ἐμμέσους ἐπιβαρύνσεις, θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν αὐξήσωμεν κατὰ 40% μὲ νέας ἀμέσους ἐπιβαρύνσεις, διότι ἔπρεπε νὰ τὸν αὐξήσωμεν κατὰ ἕνα 50%. Βεβαίως, ὁ Νιάρχος δὲν πληρώνει, ἔχει εἰσόδημα 11.000 δραχμ. καὶ αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις, τὰ ἐγχώρια μονοπώλια καὶ τὰ ξένα μονοπώλια, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἱδρύσει ὑποκαταστήματα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐν συνεργασίᾳ μὲ Ἕλληνας κομπιναδόρους, μὲ Ἕλληνας πράκτορας ξένων συμφερόντων, τὰ ξένα μονοπώλια ἔχουν ἐξαιρεθῆ κἄθε φόρου διὰ λόγους προσελκύσεώς των, ὅλοι αὐτοί, νομίζουν, ὅτι καὶ σήμερον δὲν ἔχουν περιθώρια νὰ πληρώσουν καὶ μετὰ τὴν ὁμαδικὴν ἔξοδον 4 ἑκατομμυρίων Ἑλλήνων ποὺ θὰ ἐπακολουθήσῃ, θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ οἱοσδήποτε μάγος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ βάλῃ μίαν τάξιν εἰς τὰ ἐλλείμματα ποὺ θὰ προκύψουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Κύριοι συνάδελφοι, αὐταὶ αἱ ἀνησυχίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι κομματικῆς προελεύσεως, ἀνησυχίαι τὰς ὁποίας συμμερίζονται πρόσωπα καὶ τάξεις ἄκρως συντηρητικαὶ καὶ αἱ ὁποῖαι προέβησαν εἰς διαπιστώσεις καὶ ἐκτιμήσεις μεγεθῶν, εἰς στατιστικὰς παρατηρήσεις, αὐτὰς τὰς ἀνησυχίας, ἐπρόκειτο, εἴτε νὰ ἐπιβεβαιώσῃ ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων, ὁπότε θὰ ἔπρεπε νὰ φύγῃ αὐτὴ ἡ στάχτη ἀπὸ τὰ μάτια, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη χάρις εἰς ὡρισμένους προπαγανδιστὰς τῆς ἰδέας, ἑνὸς εὐρυτέρου τἄχα χώρου εἰς τὸν ὁποῖον θὰ παίζῃ κἄποιον ρόλον ἡ καθυστερημένη χώρα μας ἢ θὰ ἐπιβεβαιωθῇ αὐτὸ καὶ θὰ ἐγένετο πεποίθησις εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου, ὅπως εἶναι ἡ πεποίθησίς μας, ὅτι ἡ ἔνταξις αὐτὴ ἀποτελεῖ ἄνευ προηγουμένου ἐθνικὸν κίνδυνον, ἢ θὰ διευκρινίζετο, ὅτι οἱ κίνδυνοι αὐτοὶ ἀπηχοῦν ἀνησυχίας ὑπερβολικὰς καὶ ἀβασίμους καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἴδωμεν ὅλοι πῶς μὲ αἰσιοδοξίαν θὰ ἐνισχύσωμεν τὴν ἀντίθετον, πρὸς τὰς ἀπόψεις ποὺ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω, Κυβερνητικὴν ἄποψιν. Ἡ ἐπιμονὴ εἰς τὴν μυστικότητα καὶ ἡ ἀλαζονικὴ καὶ ἀγέρωχος Κυβερνητικὴ ἀντίληψις, ὅτι οἱ 300 ἀντιπρόσωποι δὲν δύνανται νὰ μάθουν παρὰ μὲ ζημίαν τοῦ Ἔθνους, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ξεύρουν ὡς πολῖται, αὐτὴ ἡ ἄρνησις καταθέσεως ἐγγράφων, εἶναι, κατ’ ἐμέ, βαρύτατον πολιτικὸν σφάλμα, τὸ ὁποῖον ἐλέγχομεν καὶ κατακρίνομεν ἀπεριορίστως.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἤθελα, κ. Ἡλιοῦ, ὅταν θὰ γίνῃ ἡ σχετικὴ συζήτησις, νὰ ἀκούσω τὴν ἀγόρευσίν σας ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως, διότι σήμερον τὴν ἐξηντλήσατε ὁλόκληρον, μὲ πολλάς, βεβαίως, δικονομικὰς ἀκροβασίας, ἀλλὰ τὸ ἐξαντλήσατε τὸ θέμα. Ἀπὸ ὑμᾶς, ἰδιαιτέρως, εἶχα τὴν ἀξίωσιν νὰ μὲ βοηθήσητε, διότι ἔχετε πεῖραν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§165Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δυνατὸν μία περιωρισμένη οἰκονομία, ὅπως εἶναι ἡ ἰδική μας, νὰ ζήσῃ καὶ ἐξελιχθῇ, ἐὰν δὲν συνδεθῇ μὲ εὐρυτέρους χώρους; Εἶναι δυνατὸν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει γενικῶς ἀναγνωρισθῆ, ὅτι μόνον αἱ εὐρεῖαι ἀγοραί, εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐπιτρέπουν τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, νὰ ἐπιμένωμεν ἡμεῖς εἰς μίαν πολιτικὴν αὐταρκείας; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίζεται οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις καὶ βελτίωσις τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, μὲ διατήρησιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας ἐν ἀπομονώσει; Ἐκεῖνο ποὺ λείπει ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν τὴν ἰδικήν μας, εἶναι, ἀκριβῶς, ἡ εὐρύτης τῆς ἀγορᾶς. Μόνον μὲ μίαν εὐρύτητα τῆς ἀγορᾶς εἶναι δυνατὴ ἐξειδίκευσις καὶ συνεπῶς, ἀνάπτυξις. Ἀλλά, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ἡλιοῦ, ἐχρησιμοποίησε καὶ διαφόρους πληροφορίας, τὰς ὁποίας συνέλεξεν ἀπὸ πηγὰς ἀνεπισήμους, διὰ νὰ ἐξαγάγῃ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα εἶναι αὐτόχρημα παράδοξα, φυσικὸν ἄλλως τε, λόγῳ τῶν πηγῶν, τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησεν.

§166Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ πταῖσμα εἶναι ἰδικόν σας. Σεῖς δὲν μᾶς ἐδώσατε στοιχεῖα.

§167Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα......

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὴ διακόπτετε.

§169Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ).... Παρ’ ὅλον, ὅτι εἶχον τὴν διάθεσιν νὰ τὸ πράξω πλειστάκις κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀγορεύσεώς σας διὰ τὰς ἀνακριβείας καὶ διὰ τὰς παραδοξολογίας τὰς ὁποίας εἴπατε, ἀλλὰ δὲν σᾶς διέκοψα καὶ σᾶς ἤκουσα μὲ τὴν ἐπιβαλλομένην προσοχήν. Καὶ ἐγὼ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω ἀπὸ σᾶς νὰ πράξητε τὸ ἴδιον. Εἶπεν, ὁ κ. Ἡλιοῦ, καὶ ἀνεφέρθη εἰς τὴν μελέτην τοῦ κ. Στεφανίδη, ἀλλὰ ἐπίσης, καὶ εἰς μίαν μελέτην τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν. Καὶ ἐκείνη ἡ μελέτη ἀκόμη δὲν καταλήγει εἰς τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, ἀλλὰ λέγει ποῖοι θὰ εἶναι οἱ κίνδυνοι ἂν δὲν ληφθοῦν ὡρισμένα μέτρα μεταβατικῆς μορφῆς. Διατὶ ὅμως νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς ἕνα δημοσίευμα πρὸ 3ετίας, ὅταν ἔχωμεν τὴν πρόσφατον ἀνακοίνωσιν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν ἡμερήσιον Τύπον καὶ ὅπου τοῦτο τάσσεται ἀνεπιφυλάκτως ὑπὲρ τῆς συνδέσεως, ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ὑπ’ ὄψιν της ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰς ἔχει προβάλει δεόντως. Πολλοὶ φοβοῦνται τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν, ἀλλὰ ὅμως, κ. Πρόεδρε καὶ κ. βουλευταί, ὑπὸ καθεστὼς ἐλευθερίας εἰσαγωγῶν, ηὐξήθη τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα κατὰ 60–70%. Εἰς πλεῖστα σημεῖα τῆς ἀγορεύσεώς του ὁ κ. Ἡλιοῦ, ἀνέμιξε τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ζώνην Ἐλευθέρων Συναλλαγῶν (ΕΖΕΣ) μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Μᾶς εἶπεν, ἐπίσης, ὅτι οὐδέποτε ἠθελήσαμεν ἡμεῖς ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας νὰ κατατοπίσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην, γενικώτερον, περὶ τῶν γενομένων. Σᾶς ὑπενθυμίζω δύο μόνον περιπτώσεις. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ συζήτησις ποὺ ἐγένετο τὸν Νοέμβριον τοῦ 1959, ἐγένετο, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔθεσε θέμα ἐμπιστοσύνης. Καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε, βεβαίως, ὅτι ἀνήλθομεν εἰς τὸ βῆμα, πρῶτον ἐγὼ καὶ ἔπειτα ὁ κ. Ἀβέρωφ, ἀνεπτύξαμεν τὴν οἰκονομικὴν καὶ ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐγένετο συζήτησις καὶ ἔλαβε ψῆφον ἐμπιστοσύνης ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἡ δευτέρα περίπτωσις εἶναι ἡ Λευκὴ Βίβλος, ἡ ὁποία ἐξεδόθη διὰ τὰς διαπραγματεύσεις τῆς ΕΖΕΣ καὶ λέγω, ὅτι αἱ ἴδιαι αἱ ἀρχαὶ διέπουν καὶ τὰς διαπραγματεύσεις ποὺ διεξάγομεν τώρα διὰ τὴν σύνδεσίν μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Θὰ ἦτο ἐπικίνδυνος ἡ ἔνταξίς μας, ἡ ἄνευ ὅρων ἔνταξίς μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἐὰν ἐγένετο εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς χωρὶς τὰς ἐξασφαλίσεις τὰς ὁποίας ἐπιδιώκομεν. Ἀλλά, ὅπως ἀνέφερα καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν ποὺ ἔκαμα πρὸς τὴν Βουλήν, ἡ Κυβέρνησις ἐπιδιώκει καὶ ὡρισμένας ἐξασφαλίσεις, καὶ κατ’ ἀρχὴν ἔχουν γίνει, ὄχι μόνον κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ κατὰ βάσιν καὶ πλέον αὐτοῦ, ἔχουν γίνει ἀποδεκταὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν. Ὑπάρχει πάντοτε ἡ τάσις ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιοῦ καὶ ἔχει τὴν εὐχέρειαν τοῦ λόγου νὰ χαρακτηρίζῃ μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα τὴν συνεργασίαν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ μιᾶς μικρᾶς οἰκονομίας καὶ μιᾶς ἰσχυροτέρας οἰκονομίας, ἐλευθέρων, ὅμως, ἀμφοτέρων. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἐσκέφθη ποτὲ εἰς τὶ θὰ ἠδύνατο νὰ ἀπολήξῃ ἕνας ἐναγκαλισμὸς μιᾶς ὁλοκληρωτικῆς οἰκονομίας τοῦ κομμουνιστικοῦ τύπου, ὅταν ὁ ἐναγκαλισμὸς αὐτὸς καταστῇ σφικτότερος γύρω ἀπὸ μίαν μικρὰν οἰκονομίαν, ὡς ἡ ἰδική μας. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιθυμῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐκφράσω, οὔτε αἰσιοδοξίαν, οὔτε ἀπαισιοδοξίαν, οὔτε νὰ εἴπω τίποτε περισσότερον ἀπ’ ὅ,τι, ἐπαναλαμβάνω, ἔχω γράψει εἰς τὴν ἔκθεσίν μου πρὸς τὴν Βουλήν. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω πολλά, ἀλλὰ περιορίζομαι εἰς ταῦτα, διότι πιστεύω, ὅτι τὸ ἐθνικὸν συμφέρον ἐπιβάλλει νὰ μὴ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§171Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, εἰς μίαν ἀγόρευσιν προητοιμασμένην λεπτομερῶς ἐπὶ τῆς οὐσίας, ὁ κ. Ἠλιοῦ εἶπε, «πάντα ταῦτα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων». Εἶπε πολλὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα τείνουν νὰ δημιουργήσουν ἐντυπώσεις ἐντελῶς ἀντιθέτους πρὸς τὴν πραγματικότητα. Βεβαίως δὲν εἶναι εὔκολον ἐκ τοῦ προχείρου νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἀγόρευσιν ταύτην, ἡ ὁποία διήρκεσε 1½ ὥραν, ἐπὶ ὅλων τῶν σημείων. Θέλω, ὅμως, νὰ ἀσχοληθῶ μὲ 1–2 σημεῖα, τὰ πλέον σημαντικά. Ὑπάρχουν πολλὰ σπουδαῖα σημεῖα, τὰ ὁποῖα διεστρεβλώθησαν. Ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ἠλιοῦ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ διαστρέβλωσις, ἀντιμετωπιζομένη ἀπὸ ἕνα φακὸν προσωπικόν, δὲν ἀποδίδει τὴν πραγματικότητα, ὡς πρὸς θέμα τῆς ἀπωλείας, τῆς αὐτοτελείας διὰ τῆς συνδέσεως μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ὡσὰν χῶραι μὲ τὴν ἱστορίαν τῆς Γαλλίας τῆς Γερμανίας, τῆς Ἰταλίας, νὰ ἦσαν ἕτοιμοι καὶ αὐταὶ νὰ ἀπολέσουν τὴν αὐτοτέλειάν των, χωρὶς νὰ ἐνδιαφερθοῦν διὰ τὴν προάσπισιν τῶν συμφερόντων των. Δὲν νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι εἰς τοιαῦτα πράγματα χρειάζεται ἀντίκρουσις. Ὑπάρχουν, ὅμως καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα χρειάζονται διασάφησιν. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐπέμεινεν ἰδιαιτέρως ἐπὶ τοῦ ὅτι χρειάζεται ἰσομερὴς ἀνάπτυξις διὰ νὰ συνδεθῇ τις διὰ μιᾶς τελωνειακῆς ἑνώσεως καὶ ἄνευ αὐτῆς εἶναι ἡ σύμβασις λεόντειος καὶ ὅτι διὰ τὸν λόγον τοῦτον, αἱ ἄλλαι Χῶραι δὲν ἐδέχθησαν νὰ προσχωρήσουν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Πρῶτον, μεταξὺ τῶν ἄλλων χωρῶν καταλέγεται ἡ Μ. Βρεταννία, ἡ Σουηδία, ἡ Νορβηγία καὶ ἄλλαι χῶραι, αἱ ὁποῖαι οὐδόλως ὑστεροῦν εἰς τεχνικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν ἀπὸ τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Καὶ συνεπῶς, δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν προσεχώρησαν. Οἱ λόγοι εἶναι ἄλλοι, πολλοὶ καὶ ποικίλοι. Εἶναι λόγοι Κοινοπολιτειακῶν δεσμῶν, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦν ὡρισμένας δυσκολίας, εἶναι, ἐπίσης, λόγοι κατευθύνσεως, λόγοι παραδόσεως τῶν ἐξαγωγῶν μὲ χώρας, αἱ ὁποῖαι δὲν προσεχώρησαν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ὑπάρχουν, συνεπῶς, λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐμποδίζουν τὴν προσχώρησιν ὡρισμένων χωρῶν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ὥστε νὰ μὴ δύνανται αὗται καὶ ἐὰν ἀκόμη ἤθελον νὰ προσχωρήσουν. Οὐδὲν, λοιπόν, ἐμπόδιον ὑπάρχει ἀπὸ ὅσα ἀνέφερεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ ἐμποδίζῃ τὰς χώρας αὐτὰς νὰ προσχωρήσουν εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ὑπάρχουν ἐντελῶς διαφορετικοὶ λόγοι ἀπὸ αὐτούς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Ἡλιοῦ. Ἀλλὰ ἀναπτύσσων, κύριοι, τὴν ἰδέαν τὴν ὁποίαν ἔρριψεν ὁ συνάδελφός μου Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ σκεφθῆτε τὴν Εὐρώπην τοῦ 1970 — καὶ εἰς τὴν ζωὴν τῶν λαῶν δὲν ἀποτελοῦν 10 ἔτη σημαντικὴν περίοδον —. Τὸ 1970 εἰς τὰς ἕξ χώρας τῆς κοινῆς Ἀγορᾶς, αἱ ὁποῖαι ἔχουν δεσμευθῆ μεταξύ των καὶ εἰς τὰς 7 χώρας τῆς ζώνης τῶν ἑπτά, αἱ ὁποῖαι, ἐπίσης, ἔχουν δεσμευθῆ μεταξύ των, θὰ ἀναπτύσσεται ἕνα νευρῶδες ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον θὰ καταβιβάζῃ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς καὶ θὰ αὐξάνῃ τὴν παραγωγικότητα τῶν χωρῶν αὐτῶν. Καὶ ἡ μικρὰ Ἑλλὰς μὲ τὴν ἤδη ἀνεπαρκῆ ἀνάπτυξιν, μὲ τὴν ἤδη μικρὰν παραγωγήν της, θὰ ἔχῃ νὰ συναγωνισθῇ τὴν παραγωγὴν τῶν δύο κολοσσῶν, τῶν δύο μεγάλων ὀργανισμῶν εἰς τοὺς ὁποίους συνεχῶς θὰ ἀνέρχεται ἡ παραγωγικότης καὶ θὰ πίπτῃ τὸ κόστος παραγωγῆς. Καὶ τὰ προϊόντα τὰ ἰδικά μας θὰ συναντοῦν τὰ τείχη τῶν δύο αὐτῶν μεγάλων ὀργανισμῶν καὶ θὰ ἀγωνιζώμεθα διὰ νὰ ἀνοίξωμεν ὁδοὺς διὰ νὰ μὴ ἀποθάνωμεν. Βεβαίως, δὲν θὰ ἀποθάνωμεν, διότι θὰ εὕρωμεν τρόπον, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τρόπον πολὺ δυσχερῆ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀντιμετωπίσωμεν μόνοι καὶ μικροὶ τὰς ἀγορὰς αὐτάς. Ὁραματισθῆτε τὴν Εὐρώπην τοῦ 1970 καὶ θὰ ἴδητε πόσον χρήσιμον εἶναι διὰ τὴν Χώραν νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν ὀργάνωσιν αὐτὴν τὴν οἰκονομικὴν καὶ νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν σύνδεσίν της. Λέγω δὲ σύνδεσιν καὶ ὄχι προσχώρησιν, διότι ἡμεῖς ἐπεζητήσαμεν διὰ τῆς συνδέσεως καὶ μὲ πολὺ μεγάλην προσοχὴν νὰ ἀποφύγωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θίγει ὁ κ. Ἡλιοῦ εἰς τὸ βιβλίον του «Ἡ Ἑλλὰς ὑπὸ τὸν ὁδοστρωτῆρα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς». Ὁ κ. Ἡλιοῦ ὡμίλησε διὰ τὴν καταστροφὴν τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἡμεῖς σήμερον προχωροῦμεν μετὰ μεγάλης προσοχῆς διὰ νὰ δημιουργήσωμεν τὰς προϋποθέσεις τῆς πραγματικῆς ἀναπτύξεως τῆς Χώρας, διότι ἡ Ἑλλὰς στηρίζεται κυρίως ἐπὶ μιᾶς ἀγορᾶς 8–9 ἑκατομμυρίων πτωχῶν ἀνθρώπων. Ἐπιζητοῦμεν νὰ συνδέσωμεν τὴν Ἑλληνικὴν παραγωγὴν μὲ μίαν ἀγορὰν 180 ἑκατομμυρίων πλουσίων ἀνθρώπων. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐπιδιώξεις μας καὶ οἱ σκοποί μας. Εἶπεν, ὁ κ. Ἡλιοῦ, σεῖς ἐπιδιώκετε αὐτό, ἀλλὰ οἱ Σαϋλὼκ τῆς Εὐρώπης ἐπιδιώκουν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ἡλιοῦ εἶναι μὲν θαυμάσιος ὑπερασπιστὴς τῶν ἀπόψεων τῆς παρατάξεώς του, εἶναι ἱκανώτατος εἰς τὸ νὰ προβάλῃ τὴν θέσιν του, ἀλλά, νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκθέσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοιαύτας ἀνακριβείας. Σήμερον αἱ χῶραι τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἐξάγουν περὶ τὰ 25 δισεκατομμύρια δολλάρια ἐμπορεύματα καὶ σᾶς ἀνέφερον ὅτι εἰσάγομεν ἀπὸ αὐτὰς 160 ἑκατομμύρια δολλάρια. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐλέγξω τοὺς ἀριθμούς. Θὰ τοὺς λάβω ὡς ἀκριβεῖς, ἂν καὶ σπανίως λαμβάνω ἀριθμοὺς ἀπὸ τὸν κ. Ἡλιοῦ. Αἱ χῶραι αὐταὶ ἐξάγουν 25 δισεκατομμύρια δολλάρια ἐμπορεύματα καὶ ἡμεῖς συμμετέχομεν μὲ 150 ἑκατομμύρια. Μά, πρὸς Θεοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῆς τῆς ἀγορᾶς τῶν 160 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐπιζητοῦν τὴν σύνδεσίν μας; Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ κάτι ἄλλο. Ὡς εἶπον, αἱ ἕξ χῶραι τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ἐξάγουν περὶ τὰ 25 δισεκατομμύρια ἐμπορεύματα, ἔχουν μεγάλας εἰσαγωγὰς καὶ ἡμεῖς θέλομεν νὰ συνδεθῶμεν μὲ αὐτὴν τὴν μεγάλην καταναλωτικὴν ἀγοράν, διότι τὰ προϊόντα μας θὰ δύνανται νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὰς χώρας αὐτάς, ἄνευ δασμῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη ἐπιδίωξις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν. Καὶ διὰ νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸ ἄλλο ἐρώτημα τοῦ κ. Ἠλιοῦ τὶ θὰ γίνῃ τὸ ἐμπόριόν μας μὲ τὰς ἄλλας χώρας. Ἔχω τὴν ἀπάντησιν εὐχερῆ. Τὸ ἐμπόριόν μας θὰ συνεχισθῇ καὶ θὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ τονωθῇ, ὅπως, ἀκριβῶς, συμβαίνει καὶ διὰ τὰς ἓξ συγχωνευθείσας χώρας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Καὶ ἐκείνων δὲν ἐσταμάτησε τὸ ἐμπόριόν των μὲ τὰς ἄλλας χώρας. Ἀντιθέτως, ὑπῆρξαν συμφωνίαι διὰ τῶν ὁποίων αὐξάνεται τὸ ἐμπόριόν των καὶ μὲ τὰς ἄλλας χώρας. Τοῦτ’ αὐτὸ ἐπιδιώκομεν νὰ πράξωμεν καὶ ἡμεῖς, καὶ θὰ τὸ πράξωμεν μὲ ἔτι μεγαλυτέραν ἐπιτυχίαν, καθ’ ὅσον τὰ εὐνοϊκὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῆς συνδέσεώς μας, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν θὰ προκύψουν ἀμέσως, ἀλλὰ μετὰ μίαν σειρὰν ἐτῶν, ὅταν θὰ ἔχουν ἐπενεργήσει τὰ αἴτια τῆς συνδέσεως, τότε θὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς παραγωγικότητα ηὐξημένην καὶ κόστος χαμηλότερον. Τότε θὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀπευθυνθῶμεν καὶ πρὸς τὰς ἄλλας ἀγοράς, τὰς ἐκτὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, αἱ ὁποῖαι ὀνομάζονται Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, Μεγάλη Βρεταννία καὶ ὅλαι αἱ χῶραι αἱ φίλα προσκείμεναι πρὸς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Θὰ ἔχωμεν τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀπευθυνθῶμεν εἰς τὰς δύο αὐτὰς οἰκονομικὰς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν πλέον μεγαλυτέραν παραγωγικότητα, διότι θὰ εἶναι συνδεδεμέναι μὲ μίαν ἀγορὰν ἄνευ δασμῶν 180 ἑκατομμυρίων ἀνθρώπων, καὶ θέλετε καὶ μίαν ἀπόδειξιν τούτου, κύριοι. Τὸ διεθνὲς ἐμπόριον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ὑπῆρξεν, ὅπως εἶναι γνωστὸν ἀπὸ τὰς διεθνεῖς στατιστικὰς στάσιμον ἢ σχεδὸν στάσιμον. Εἰς ἕνα μόνον τομέα τὸ διεθνὲς ἐμπόριον δὲν ὑπῆρξε στάσιμον ἐντὸς τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἐντὸς τῶν ἓξ χωρῶν ἤρχισεν ἐφαρμοζομένη ἡ σύμβασις τῆς Ρώμης τὴν 1ην Ὀκτωβρίου 1958 καὶ ἤρχισε μία σταδιακὴ μείωσις τῶν δασμῶν, τὴν 11ην Ἰανουαρίου 1959. Παρῆλθον, δηλαδὴ 2–3 ἔτη ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συμβάσεως τῆς Ρώμης καὶ τὸ ἐμπόριον μεταξὺ τῶν χωρῶν αὐτῶν ἐσημείωσεν ἅλματα, ἅλματα, τὰ ὁποῖα, δυστυχῶς, δὲν ἐγνώριζον, ὅτι θὰ εἴχομεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν διὰ νὰ φέρω στοιχεῖα, ἀλλά, νομίζω, ὅτι ἀφόβως δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἀντιπροσωπεύουν μερικὰ δισεκατομμύρια δολλαρίων, ἔστω ὀλίγα δισεκατομμύρια δολλαρίων, εἰς ἐποχὴν στασιμότητος τοῦ διεθνοῦς ἐμπορίου. Ἡ αὔξησις τοῦ ἐμπορίου μεταξὺ τῶν ἓξ χωρῶν ἐσημειώθη μόνον καὶ μόνον, διότι ἐδημιουργήθη αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Κύριοι, εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἰς οἱανδήποτε περίπτωσιν, λόγῳ τῆς δυναμικότητος τοῦ λαοῦ της θὰ εὕρῃ τὸν δρόμον της. Εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος, ὅτι ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας ὅπως λέγει ὁ ποιητὴς «ἡ Ἑλλὰς ποτὲ δὲν πεθαίνει» θὰ εὕρωμεν τὸν δρόμον μας, ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας. Ἀλλὰ εἶμαι ἐπίσης βαθύτατα πεπεισμένος, ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσῃ μεγάλας δυσχερείας, ἐὰν δὲν ἔχωμεν συνδεθῆ μὲ ἕνα ἀπὸ τοὺς μεγάλους αὐτοὺς οἰκονομικοὺς ὀργανισμούς, τῶν ὁποίων τελικὸς σκοπὸς εἶναι ἡ δημιουργία τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Εὐρώπης. Ἐκεῖ ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία θὰ γνωρίσῃ ἄνθησιν. Καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ θέμα, νομίζω, ὅτι θὰ πεισθῆτε διὰ συγκεκριμένων παραδειγμάτων καὶ λεπτομερειῶν. Καὶ τοῦτο τὸ θέμα τῆς μελλοντικῆς συζητήσεως μὲ φέρει εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δώσω μίαν συντομωτάτην ἀπάντησιν εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀγαπητὸς ἐκ Μεσσηνίας συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἀντιθέτως πρὸς τὸν κ. Ἠλιοῦ ἔμεινεν ἐντὸς τῆς ἐπερωτήσεως καὶ ἠδικήθη.

§172Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠδικήθην λόγῳ τῆς τηρήσεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§173Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ὁ κ. Κωστόπουλος, ἴσως κακῶς πληροφορημένος, εἶπεν, ὅτι εἰς τὰς ἓξ χώρας τὸ θέμα ἦλθε πρὸς συζήτησιν καὶ δὲν ἦλθε πρὸς ἐπικύρωσιν.

§174Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον, ὅτι πρὸ τῆς ἐπικυρώσεως ἦλθε πρὸς συζήτησιν.

§175Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία σας. Τὸ θέμα ἦλθε πρὸς συζήτησιν μόνον εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλήν, τὴν ὁποίαν καὶ ἀνεφέρατε ὡς παράδειγμα, ἀλλὰ τὸ παράδειγμά σας εἶναι μοναδικόν. Ὑπάρχει καὶ μία ἐξήγησις, διατὶ ἦλθε πρὸς συζήτησιν μόνον εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλήν. Ἑπομένως καὶ ἡμεῖς δὲν καινοτομοῦμεν, ἀλλ’ ἀκολουθοῦμεν τὸ παράδειγμα τῶν ἄλλων χωρῶν, τὸ ὁποῖον καὶ ὀρθὸν ὑπῆρξε, διότι τοιαῦτα θέματα δὲν δύνανται νὰ συζητῶνται. Εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλήν, μὲ τὴν ἀστάθειαν, τὴν ὁποίαν παρουσίαζον τότε αἱ Γαλλικαὶ κυβερνήσεις καὶ τὴν κατάτμησιν τῶν δυνάμεων τοῦ Γαλλικοῦ Κοινοβουλίου, ἦλθε πρὸς ἐπικύρωσιν ὀλίγον προηγουμένως ἡ σύμβασις διὰ τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀμυντικὴν Κοινότητα, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑπογράψει μία τῶν τότε Γαλλικῶν Κυβερνήσεων, καὶ ἡ σύμβασις ἐκείνη κατεψηφίσθη ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς καὶ δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἐδημιούργησε δὲ τεράστιον διεθνὲς πολιτικὸν ζήτημα. Δι’ αὐτὸ κατ’ ἐξαίρεσιν ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις, προκειμένου νὰ συζητήσῃ τὴν προσχώρησιν τῆς χώρας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἔφερε τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐζήτησεν ἐξουσιοδότησιν ἄνευ ὅρων. Διεξήχθη, λοιπόν, ὄντως συζήτησις, ὡς εἶπεν ὁ κ. Κωστόπουλος, εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἡ ἐξουσιοδότησις ἐδόθη ἄνευ ὅρων καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπροχώρησεν ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις πρὸς τὴν σύναψιν τῆς συμφωνίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, ἐπιθυμῶ νὰ παράσχω καὶ πάλιν τὴν διαβεβαίωσιν, διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις ἀπὸ ὅσα κατ’ ἐμὲ ἐντελῶς ἀνακριβῶς εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, τὴν διαβεβαίωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ἀποτελεῖ προϋπόθεσιν διὰ τὴν εἰς συντομώτατον χρόνον κατὰ τρόπον εὐχερέστερον πραγματικὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας, διὰ τὴν δυνατότητα τῆς Ἑλλάδος νὰ ἐξέλθῃ ἐπὶ τέλους ἀπὸ τὴν χορείαν τῶν ὑποαναπτύκτων καὶ νὰ εἰσέλθῃ ἐντὸς λογικοῦ χρονικοῦ διαστήματος εἰς τὴν χορείαν τῶν ἀνεπτυγμένων χωρῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως).

§176Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἐπιτρέπετε;

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλοι πέντε ἐγγεγραμμένοι. Θὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 51 ἀκόμα πέντε βουλευταί. Νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ κηρύξωμεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν καὶ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§178Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Σύντομοι θὰ εἶναι οἱ ἑπόμενοι καὶ ἠμποροῦμεν νὰ τελειώσωμεν.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ τῆς θέσεώς των ἂς εἴπουν δύο λόγια.

§180Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἡ συζήτησις εἶναι διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων. Ὁ κ. Κωστόπουλος παρέμεινε κατὰ τὰ 80%......

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ 90%.

§182Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). .... ἐντὸς τοῦ θέματος τῆς συζητήσεως. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐξῆλθεν ἐντελῶς τοῦ θέματος. Ἔκαμεν ἀγόρευσιν πέραν τῆς ὥρας. Ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ διὰ δύο ἀγορεύσεων, διαρκείας τῆς πρώτης τριῶν λεπτῶν καὶ τῆς ἰδικῆς μου 10 λεπτῶν. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τοὐλάχιστον νὰ μείνωμεν ἐντὸς τῆς συζητήσεως καὶ νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν, διότι θὰ μᾶς ὑποχρεώσητε καὶ ἡμᾶς νὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν. Πιστεύσατε δέ, ὅτι ὁ ρόλος μας εἶναι πολὺ εὐχερὴς εἰς τὸ νὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Εὐαγγελίδης, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 51, ἀλλὰ δὲν θὰ κάμῃ ἀνάπτυξιν τῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς.

§184Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, βεβαίως ἡ παροῦσα συζήτησις δὲν γίνεται ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ θέματος, δηλαδὴ ἐπὶ τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ τῶν συνεπειῶν τὰς ὁποίας θὰ συνεπήγετο αὕτη διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. Οὐχ’ ἧττον ὅμως, ἐφ’ ὅσον εἴμεθα οἱ ἐρωτῶντες καὶ ἐφ’ ὅσον ἐζητήσαμεν τὴν κατάθεσιν ὡρισμένων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα καὶ δὲν κατετέθησαν, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ δικαιολογήσωμεν πρὸς τὸ Σῶμα, διὰ ποῖον λόγον ᾐτησάμεθα τὰ ἔγγραφα αὐτὰ καὶ διὰ ποῖον λόγον ἡ μὴ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων αὐτῶν δὲν ἀποτελεῖ μόνον παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ συντελεῖ καὶ εἰς τὸ νὰ παραμένουν ὅλαι αἱ ἐνδιαφερόμεναι τάξεις τῆς χώρας εἰς τὸ σκότος ὡς πρὸς τὰ κατὰ τὰς διαφόρους διασκέψεις καὶ συνδιασκέψεις τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν καὶ ἄλλων ἁρμοδίων παραγόντων τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας μὲ τοὺς παράγοντας τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς, διαδραματιζόμενα. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, κ. συνάδελφοι, ἀφ’ ἧς ἐδημιουργήθη τὸ ζήτημα τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν καὶ δὴ πρὸ τριετίας περίπου, ἤρχισεν εὐλόγως νὰ ἀνησυχῇ αἱ δὲ ἀνησυχίαι του ἐπιτείνονται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι αἱ ὀργανώσεις τῶν παραγωγικῶν τάξεων ἐξεδήλωσαν ποικιλοτρόπως τὰς ἀνησυχίας των διὰ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους θὰ συνεπήγετο ἡ σύνδεσις τῆς χώρας μας, μιᾶς χώρας ὑποαναπτύκτου, μιᾶς χώρας μὲ μίαν βιομηχανίαν ἐλαφρὰν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, μὲ περιωρισμένας δυνατότητας, πρὸς χώρας τῶν ὁποίων ἡ τεχνική, βιομηχανικὴ ἱκανότης καὶ ἀνάπτυξις, εἶναι ἀναμφισβητήτως ἐκ τῶν πρώτων ἐν τῷ κόσμῳ. Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀθηνῶν, ἡ Ἀνωτάτη Βιομηχανικὴ Σχολὴ ἐν συνεχείᾳ, ὁ Σύνδεσμος Βιομηχάνων, τελευταίως αἱ Βιοτεχνικαὶ Ὀργανώσεις, ἐξεδήλωσαν μὲ συσκέψεις ἀπορίας, τὰς ὁποίας ἀνεκοίνωσαν εἰς τὸν Τύπον καὶ δι’ ὑπομνημάτων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Τὰς ἀνησυχίας των ἐπανέλαβον διὰ τὰς συνεπείας τὰς καταστρεπτικὰς ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰς βλαβεράς, τὰς ὁποίας θὰ εἶχεν ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν. Ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ἐπιστήμονες ἀναμφισβητήτου κύρους —καὶ ὁ προλαλήσας συνάδελφος κ. Ἡλιοῦ ἀνέφερεν ἐπὶ τούτου τὴν γνώμην τοῦ καθηγητοῦ τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας καὶ μελετητοῦ τῆς Ἑλληνικῆς Οἰκονομίας κ. Στεφανίδη— ἐγνωσμένου κύρους καὶ ἀντικειμενικότητος, ἐξέφρασαν πολλὰς ἐπιφυλάξεις καὶ ἀνησυχίας καὶ οὗτοι διὰ τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἡ σύνδεσίς μας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγορὰν καὶ δὴ κυρίως ἐπὶ τῆς βιομηχανίας μας. Αἱ ἀνησυχίαι αὗται δὲν ἦσαν ἀδικαιολόγητοι, διότι εἶναι γνωστὸν θεωρητικῶς, ὅτι αἱ Τελωνειακαὶ Ἑνώσεις μεταξὺ χωρῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς ὑψηλὸν ἐπίπεδον ἀναπτύξεως καὶ ἄλλων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑποανάπτυκτοι ἢ μικρᾶς ἀναπτύξεως, ὅτι καταλήγουν πάντοτε εἰς βάρος τῶν τελευταίων. Θὰ ἤθελον ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν γνώμην ἑνὸς Ἕλληνος συγγραφέως, ὁ ὁποῖος πρὸ ἐτῶν εἶχε γράψει ἕνα βιβλίον εἰς τὴν Γαλλικὴν καὶ ὁ ὁποῖος πραγματεύεται τὸ ζήτημα αὐτό. Λέγει, λοιπόν, ὁ Ἕλλην ἐκεῖνος συγγραφεὺς τὰ ἑξῆς σχετικῶς μὲ τὴν σύνδεσιν χωρῶν μὲ μικρὰν ἀνάπτυξιν, πρὸς χώρας μὲ μεγάλην ἀνάπτυξιν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μεταφράσω ἐκ τοῦ Γαλλικοῦ.

§185ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ συγγραφεύς;

§186Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ὁ συγγραφεὺς ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν διότι πρόκειται περὶ προσώπου ποὺ κατέχει σημαίνουσαν θέσιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πολιτικὴν ζωήν. Λέγει, λοιπόν, ὁ συγγραφεύς......

§187Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ τὰ παραδεχθῶ καθ’ ὅσον εἶμαι ἐγὼ ὁ ἴδιος.

§188Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Λέγει, λοιπόν, ὁ συγγραφεὺς ἐκεῖνος, ὅτι «μία καταφανὴς ἀνισότης εἰς τὰς ἱκανότητας καὶ τοὺς ὅρους τῆς παραγωγῆς, ἀνισότης, ἡ ὁποία συναντᾶται συχνά, θὰ πρέπει νὰ ἐμποδίζῃ τὴν πραγματοποίησιν μιᾶς Τελωνειακῆς Ἑνώσεως. Ἐὰν ἡ τελευταία αὕτη Τελωνειακὴ Ἕνωσις πραγματοποιῆται μὲ τὴν τελείαν μορφήν, διότι πρόκειται περὶ πλήρους Τελωνειακῆς Ἑνώσεως, εἰς βραχὺ χρονικὸν διάστημα, τὸ μέρος ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου ἡ παραγωγὴ εἶναι ὀλιγώτερον ἀνεπτυγμένη, θὰ ὑποστῇ μίαν τρομακτικὴν ζημίαν. Ἡ βιομηχανία του δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ὑπομείνῃ τὸν συναγωνισμὸν τῶν βιομηχανιῶν αἱ ὁποῖαι εἶναι περισσότερον ἱκαναὶ χάρις εἰς ἀποθέματα συγκεντρούμενα κατὰ τὴν διάρκειαν μακρῶν ἐτῶν». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐνεθυμήθη, ὅτι τὸ ἀπόσπασμα αὐτὸ ἀνήκει εἰς ἔκδοσίν του τοῦ 1932 τὸ ὁποῖον μάλιστα ἔτυχε καὶ βραβεύσεως. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ σημερινὴ θέσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ὀφείλεται εἰς τὴν ἐν τῇ Κυβερνήσει συμμετοχήν του καὶ εἰς πιέσεις ἔξωθεν διὰ νὰ μεταβάλῃ τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας τὸ 1932 ὑπεστήριζεν εἰς τὸ σύγγραμμά του.

§189Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν, κ. συνάδελφοι, τοῦτο μὲν διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων. Ἀλλὰ μοῦ ἀπηύθυνε μίαν ἐρώτησιν ὁ κ. συνάδελφος καὶ σπεύδω νὰ ἀπαντήσω, ὅτι ὑπογράφω καὶ πάλιν ὅσα ἔγραψα πρὸ 28 ἐτῶν. Καὶ τὰ ὑπογράφω διότι ἀκριβῶς αὐτὰ τὰ ἴδια ἔγραψεν καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πρὸς τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ὑποστηρίζουσα τὴν σύνδεσιν μὲ τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Διότι, ὡς εἴδατε, εἰς τὸ ἔργον αὐτῆς τῆς ἑνότητος, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο καὶ τόσον κακόν, εἶπον —καὶ τὸ ἐδιάβασεν ὁ κ. συνάδελφος— ὅτι: «Εἰς περιπτώσεις πλήρους τελωνειακῆς ἑνώσεως, πραγματοποιουμένης εἰς σύντομον χρονικὸν διάστημα». Λοιπὸν αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ εἴπαμεν καὶ σήμερον ἡμεῖς εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι πρέπει νὰ συνδεθῶμεν καὶ ὑπὸ ἐντελῶς εἰδικοὺς ὅρους.

§190Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρ’ ὅλον, ὅτι συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, διαφωνῶ ὅμως πρὸς τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ δὲν εἶναι τελωνειακὴ ἕνωσις. Ὄχι μόνον εἶναι τελωνειακὴ ἕνωσις, ἀλλὰ εἶναι κἄτι εὐρύτερον τῆς τελωνειακῆς ἑνώσεως. Εἶναι ἡ δημιουργία εὐρυτέρου χώρου εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ὑπάρχουν ἐλπίδες εὐρυτέρας ἀναπτύξεως τῆς οἰκονομίας μας.

§191Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ εἴπω, ὅτι καὶ εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπέστειλεν ἀναφέρεται, ὅτι ἡ σύνδεσις αὐτὴ ἀποτελεῖ μίαν πλήρη τελωνειακὴν σύνδεσιν. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ βραχὺ χρονικὸν διάστημα ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἕνωσις αὐτὴ δὲν εἶναι κἄτι μακρὰν τῆς πραγματικότητος. Ἐάν, κ. Ὑπουργέ, εἶσθε εἰς θέσιν νὰ κάμετε μίαν διαβεβαίωσιν, ὅτι θὰ εἶναι μακρὰν αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει ἡ Ἑλλὰς νὰ εἰσέλθῃ εἰς πλήρη τελωνειακὴν ἕνωσιν μὲ τὰς ἄλλας χώρας τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, αὐτὸ θὰ εἶναι ἱκανοποιητικὸν δι’ ἡμᾶς.

§192Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, εἰς τὴν σελίδα 3, πρώτην στήλην τῆς 4ης παραγράφου ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: Ἐζήτησα ὅπως ἀντὶ τῆς «μικροτέρας διαρκείας» γραφῇ «μακροτέρας διαρκείας».

§193Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ αἴτημα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, κ. Ὑπουργέ.

§194Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Εἶναι ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως.

§195Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ὑπάρχουν ἐνδείξεις, ὅτι τὸ αἴτημα αὐτὸ θὰ γίνῃ δεκτόν; Ἐὰν δὲν ὑπάρχουν, παραμένῃ ἀκεραία ἡ ἀξία τοῦ ἐπιχειρήματος εἰς τὸ ὁποῖον κατέληγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὸ σύγγραμμά του, ὅτι ἐὰν μία ὑποανάπτυκτος βιομηχανία συνδεθῇ τελωνειακῶς πρὸς κἄτι μὲ ἀνεπτυγμένην βιομηχανικὴν οἰκονομίαν τὸ κράτος αὐτὸ βαδίζει πρὸς τὴν βιομηχανικὴν καταστροφήν.

§196Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν παρ. 4.: «...... (ἀναγινώσκει) ............».

§197Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἀπὸ τὸ ἔγγραφον αὐτὸ δὲν ἐξάγεται, ὅτι ἐτύχομεν ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως. Λέγω λοιπόν, ὅτι αἱ ἀνησυχίαι ἦσαν δικαιολογημέναι, διότι ἡμεῖς δὲν ἀρκούμεθα εἰς τὴν συντήρησιν τῆς σημερινῆς οἰκονομίας μας, ἀλλὰ ἀποβλέπομεν εἰς περαιτέρω ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Ἐξ ἄλλου καὶ τὸ 5ετὲς πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως περιλαμβάνει ὑπόσχεσιν περαιτέρω βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας. Διότι τὸ ἐπίπεδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ μόνον διὰ τῆς ἀναπτύξεως τῆς γεωργικῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ διὰ τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας, ὥστε αὕτη νὰ καταστῇ συναγωνίσιμος πρὸς τὰς ἄλλας βιομηχανικὰς χώρας. Ἂς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξαν οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ καὶ ἐν μέρει ὁ κ. Κωστόπουλος, ὅτι δηλαδὴ ἡ βιομηχανία μας θὰ ἔχῃ νὰ ὠφεληθῇ ἐκ τῆς συνδέσεώς μας μὲ τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν. Ταῦτα ὅμως λέγοντες, κύριοι βουλευταί, δὲν εὐθυγραμμιζόμεθα μὲ τὰ ἐκ τῆς πράξεως ἀποδεδειγμένα. Οὐδόλως σημαίνει, ὅτι ὁσάκις θὰ ἀπευθυνθῶμεν εἰς μεγαλύτερον καταναλωτικὸν κοινὸν θὰ ἔχωμεν ἄνοδον τῆς βιομηχανικῆς μας παραγωγῆς καὶ τοῦτο διότι αἱ ἰδικαί μας βιομηχανίαι μὲ ὑψηλὸν κόστος παραγωγῆς τὸ ὁποῖον ἔχουν, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθοῦν τὰς προηγμένας βιομηχανίας τῶν ἄλλων χωρῶν. Ἐλέχθη, ὅτι εἶναι σκόπιμον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἐπέλθῃ κἄποια ἐξυγίανσις τοῦ βιομηχανικοῦ μας χώρου καὶ νὰ ἀπαλλαγῶμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τῶν δασμοβιώτων βιομηχανιῶν. Ἡ παράταξίς μας, κύριοι βουλευταί, εἶναι πάντοτε κεκηρυγμένη κατὰ τῶν δασμοβιώτων βιομηχανιῶν καὶ τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ. Ὅμως παρ’ ἡμῖν, ἔχομεν μίαν δημιουργημένην κατάστασιν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβλέψωμεν τὸν παράγοντα «ἀπασχόλησιν». Ἐὰν σταματήσουν αἱ ἐν λόγῳ βιομηχανίαι μας, χιλιάδες ἐργατοϋπάλληλοι θὰ σταματήσουν ἐργαζόμενοι μὲ τὰ γνωστὰ δυσάρεστα ἐπακόλουθα. Σκεφθῆτε, κύριοι βουλευταί, ὁποίαν ἔκτασιν θὰ λάβῃ τότε ἡ μετανάστευσις κατὰ τῆς ὁποίας, ὡς γνωρίζετε, τελευταίως ἐκηρύχθησαν ὅλοι οἱ παράγοντες τοῦ τόπου. Μάλιστα, τότε θὰ ὑπάρχῃ μία μεγαλυτέρα εὐχέρεια εἰς τὴν μετανάστευσιν ἐντὸς τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα ἡ Ἑλλὰς θὰ παραμείνῃ ὡς χώρα γερόντων, ἀνικάνων καὶ τεμπέληδων. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς ἕν ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὅτι δηλαδὴ καὶ ἡ τοποθέτησις τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων ἀντὶ νὰ εὐκολυνθῇ θὰ δυσχερανθῇ, διότι πέραν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητος θὰ ὑψωθοῦν ὑψηλὰ τελωνειακὰ τείχη ἀπὸ τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι δὲν μετέχουν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Ἐὰν σήμερον τοποθετοῦμεν ὡρισμένα γεωργικά μας προϊόντα εἰς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, μὲ προοπτικὴν μάλιστα αὐξήσεως αὐτῶν, τότε δὲν θὰ δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τὸ ἴδιον καὶ διότι οἱ τελωνειακοὶ δασμοὶ θὰ εἶναι ὑψηλοί, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν θὰ ὑπάρχῃ τρόπος νὰ πληρωθῶμεν διὰ τὰ προϊόντα μας, δοθέντος, ὅτι δὲν θὰ εἰσάγωμεν ἐκεῖθεν βιομηχανικὰ εἴδη. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἀνέγνωσε σημείωμα διὰ τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου, σχετικῶς μὲ τὰς χώρας τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς. Ἤδη, κύριοι βουλευταί, ἔχω καὶ νεώτερα ἀποτελέσματα δημοσιευθέντα εἰς τὸν «Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον». Κατὰ τὸ ἑνδεκάμηνον τοῦ ἔτους 1960, τὸ ἔλλειμμα αὐτοῦ ἀνῆλθεν εἰς 117.100.000 δολλάρια.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν κρατεῖτε μερικὰ στοιχεῖα καὶ διὰ τὴν κυρίαν ἀγόρευσίν σας ἐπὶ τῆς οὐσίας; Δὲν θὰ ἔχετε πλέον ἐπιχειρήματα. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ φύγωμεν ὀλίγον γρηγορώτερον, κρατήσατε λοιπὸν τὰ ἐπιχειρήματά σας. Μὴ ἀποκαλύπτετε ἀκαίρως τὰ ἐπιχειρήματά σας εἰς τοὺς ὑπουργούς.

§199Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Τὰ ἐπιχειρήματά μας εἶναι ἀνεξάντλητα. Ὑπάρχει τώρα καὶ τὸ τελευταῖον ἐπιχείρημα: Ὑπεστήριξεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ καὶ μία οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις μὲ μακροπρόθεσμα χαμηλότοκα δάνεια. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἡ πεῖρα εἶναι πικρὰ ἀπὸ τὰς τελωνειακὰς ἑνώσεις. Φέρω δύο παραδείγματα: Τὸ πρῶτον παράδειγμα εἶναι ἡ Ἰταλία, ἡ ὁποία, ὡς γνωστόν, μέχρι τῶν μέσων τοῦ παρελθόντος αἰῶνος ἀπετελεῖτο ἀπὸ μικρὰ κρατίδια. Ἡ Βόρειος Ἰταλία τότε ἦτο περισσότερον ἀνεπτυγμένη βιομηχανικῶς ἀπὸ τὴν Νότιον Ἰταλίαν. Παρῆλθεν εἷς χρόνος ἀπὸ τὴν ἕνωσιν καὶ ἡ Βόρειος Ἰταλία ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι περισσότερον ἀνεπτυγμένη ἀπὸ τὴν Νότιον. Ἕτερον παράδειγμα ἀποτελεῖ ἡ Γερμανία. Κατὰ τὰ μέσα τοῦ παρελθόντος αἰῶνος εἴχομεν τὴν ἕνωσιν τῶν Γερμανικῶν Κρατῶν καὶ βλέπομεν σήμερον ἀκόμη περιοχὰς αἱ ὁποῖαι τότε ἦσαν καθυστερημέναι, νὰ ἐξηκολούθουν νὰ ἦσαν καθυστερημέναι μέχρι τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Ἐδέησεν αἱ ἐν λόγῳ περιοχαὶ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν Λαϊκὴν Δημοκρατίαν τῆς Γερμανίας διὰ νὰ ἴδουν κἄποιαν ἄνθησιν καὶ ἀνάπτυξιν.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμὲ ἐνδιαφέρει νὰ τελειώνωμεν. Καὶ ὀλίγα περὶ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων, διότι τώρα ὁμιλοῦμεν περὶ Γερμανίας, Ἰταλίας καὶ τὰ λοιπά. Τελειώνετε, κ. Εὐαγγελίδη.

§201Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν κατετίθεντο τὰ ἔγγραφα, θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἴδωμεν ἂν ἡ σύμβασίς μας μὲ τὴν Κοινὴν Ἀγορὰν ἔχῃ τὰς προϋποθέσεις ποὺ ἡ Κυβέρνησις λέγει. Αὐτὸ δὲν ἀποκλείει νὰ εἴπωμεν τὰς ἀπόψεις μας.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποκλείει ὁ Κανονισμός. Μὴ αὐτοδικῆτε πλέον. Ἔκαμα ὑπομονήν, δὲν ἠθέλησα νὰ κλείσω τὸ θέμα.

§203Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον, νομίζω ὅμως, ὅτι ὠφέλιμον εἶναι νὰ ἀκουσθοῦν ὀλίγα πράγματα διὰ τὸ θέμα αὐτὸ πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις καταλήξῃ εἰς ὁριστικὴν συμφωνίαν. Θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις, ὅτι σημασίαν δὲν ἔχει τὸ ἐὰν ἐζήτησεν ἐνίσχυσιν, σημασίαν ἔχει ἐὰν τὸ αἴτημά μας τοῦτο γίνῃ ἀποδεκτὸν καὶ μέχρι ποίου σημείου γίνῃ ἀποδεκτόν. Ἴσως θὰ εἶναι ὠφέλιμον ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου νὰ μὴ ὑποχωρήσῃ καὶ τελικὰ νὰ μὴ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν, ἐὰν δὲν γίνουν δεκτὰ τὰ αἰτήματά της.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀρκετὰ ἐλέχθησαν καὶ θὰ πρέπει νὰ κηρύξωμεν τὴν συζήτησιν περαιωμένην. Συμφωνεῖτε ἐπ’ αὐτοῦ;

§205ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν δέχεται νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον, μὲ Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν διανεμηθεῖσαν.

§207ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως λῆψιν ἀποφάσεων ἐπὶ αἰτήσεων διώξεως βουλευτῶν καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.20′ μ.μ.)