1960.11.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29η

Τετάρτη 30 Νοεμβρίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦντα τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς κλπ.

§4Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκον. ἔτη 1955– 1956 καὶ 1959 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐργασίας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Οἱ βουλευταὶ Χ. Πιπιλῆς, Π. Ξενοδοχειάρης, Ν. Ζαρντινίδης, Α. Λαδᾶς, Α. Λαντζούνης, Γ. Παπαευθυμίου, Α. Αὐγερινὸς καὶ Β. Παπαρρηγόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Τύπου καὶ Πληροφοριῶν τοῦ Ὑπουργείου Προεδρ. Κυβερνήσεως καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων ἀναφερομένων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Προεδρίας Κυβερνήσεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Τούμπας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ προστασίας ἀναπήρων πολέμου καὶ εἰρηνικῆς περιόδου στρατιωτικῶν, νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, Κ. Πυρομάγλου, Ε. Πρωϊμάκης, Ν. Ζορμπᾶς, Δ. Παινέζης, Γ. Ἀράπης, Τ. Βουλοδῆμος, Α. Τσιάρας καὶ Ε. Κοθρῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν ἐθελουσίως ἐξερχομένους κ.λ.π. δικαστικοὺς λειτουργούς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πλατῆς, Δ. Μανέντης, Γ. Μεταξᾶς καὶ Β. Βύζας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Κώδικος Φορολογικῆς Δικονομίας καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Φορολογικῶν Δικαστηρίων καὶ καθορισμοῦ τῶν τελῶν διαδικασίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Σπύρου καὶ Μ. Μυριδάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Γεωργικῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ Ταμείου Συντάξεων Αὐτοκινητιστῶν». Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῶν πέντε χωρίων Σουλίου, αἰτουμένων τὴν χορήγησιν οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς διανοιγομένης ὁδοῦ Γλυκῆς Σουλίου. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Χ. Σιανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Μαρωνείας, αἰτούντων λῆψιν νομοθετικῆς μερίμνης διὰ τὴν ἄσκησιν τῶν ἐνδίκων μέσων πρὸς ἐπίτευξιν ἀποζημιώσεως τῶν παρὰ τοῦ Δημοσίου διὰ τὰς ζημίας ἃς ὑπέστησαν τὰ 25.000 ἐλαιόδενδρά των κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συγκρούσεων τοῦ Ἐθνικοῦ Στρατοῦ μετὰ τῶν Συμμοριτῶν, λόγῳ δὲ τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως δὲν ἤγειρον ἀγωγὰς ἀποζημιώσεώς των ἀπολέσαντες οὕτω τὸ πρὸς τοῦτο δικαίωμα. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Π. Βαρδινογιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν αὐτοκινήτων Ρεθύμνης, αἰτουμένων τὴν μὴ κατάργησιν τῶν συλλόγων αὐτασφαλίσεώς των. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Π. Βαρδινογιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν γονέων καὶ κηδεμόνων τῶν ἰδιωτικῶν σχολείων Ρεθύμνης, αἰτουμένων τὴν ἀπαλλαγήν των ἐκ τῆς ἐκπαιδευτικῆς εἰσφορᾶς. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Π. Βαρδινογιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινοτήτων Μαργαριτῶν, Ἐλευθέρης, Πρινέ, Σκουλουφίων καὶ Ἔρφων, αἰτουμένων τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἀποπερατώσεως τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ ὑπ’ ἀριθ. 24 Ρεθύμνης διὰ τὴν σύνδεσιν μιᾶς ὁλοκλήρου περιοχῆς κατ’ ἐξοχὴν ὀρεινῆς. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Π. Βαρδινογιάννης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κτηνοτρόφων Ἀμαρίου, αἰτουμένων τὴν ἀποφασιστικὴν προστασίαν τῶν ποιμνίων των τὰ ὁποῖα κινδυνεύουν νὰ ἀφανισθοῦν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Κελτεμλίδης καὶ Ε. Γιαρένης, διαμαρτύρονται διὰ σύλληψιν καὶ ἐκτόπισιν τῶν Μ. Ἀλεξιάδη καὶ Σ. Κωνσταντινοπούλου, στελεχῶν Ε.Δ.Α. Θεσσαλονίκης καὶ αἰτοῦσιν ἀπόλυσιν αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Καλλιδόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων καὶ ὑπαλλήλων τῶν τέως ἐν Ἑλλάδι Ρουμανικῶν ἐκπαιδευτηρίων καὶ ἐκκλησιῶν, αἰτουμένων χορήγησιν ἀδείας εἰσόδου ἐν Ἑλλάδι ἐπιτροπῆς Ρουμανικῆς Κυβερνήσεως ἐπιφορτισμένης μὲ τὸν διακανονισμὸν πληρωμῶν συντάξεων. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐπιτροπῆς κατοίκων κωμοπόλεως Ἄστρους, αἰτουμένων τὴν σύστασιν Ταχυδρομικοῦ Γραφείου καὶ αὐτοτελοῦς Τηλεφωνικοῦ Κέντρου εἰς τὴν ἐν λόγῳ κωμόπολιν, ἐπὶ τῷ τέλει καλυτέρας ἐξυπηρετήσεως τῶν κατοίκων. Ὁ βουλευτὴς Φωκίδος κ. Γ. Κατσίμπας, διαμαρτύρεται διὰ σύλληψιν καὶ κακομεταχείρισιν Κυργεωργίου Νικολάου ὑπὸ ἀστυνομικοῦ σταθμάρχου Συνοικισμοῦ Θηβῶν, ἀνθυπασπιστοῦ Κορώνη καὶ αἰτεῖ τὴν τιμωρίαν αὐτοῦ. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Χιωτάκης, διαμαρτύρεται διὰ τρομοκρατικὰς ἐνεργείας ὀργάνων Ἀσφαλείας Ἡρακλείου κατὰ στελεχῶν Ε.Δ.Α. καὶ αἰτεῖ τὴν τιμωρίαν αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Ρήγας, διαμαρτύρεται δι’ αὐθαιρεσίας ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ αἰτεῖ τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων κατ’ αὐτῶν. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Δ. Κωστῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Γονέων καὶ Κηδεμόνων τοῦ 6ου δημοτικοῦ σχολείου Λαμίας, αἰτουμένου χορήγησιν πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 50.000–100.000 δι’ ἀποπεράτωσιν διδακτηρίου καὶ τὴν προαγωγὴν αὐτοῦ ἀπὸ 4ταξίου εἰς 6τάξιον. Ὁ Δήμαρχος Μοιρῶν, οἱ Πρόεδροι Κοινοτήτων Ἀλαγνίου, Λευκοχωρίου, Ἰνίου Βιάννου, Ἁγ. Βαρβάρας, Μεγ. Βρύσσης, Ἀστριτσίου καὶ Παρασκίων, ὁ Πρόεδρος Σχολικῆς Ἐφορείας Καβροχωρίου Καινουργίου, οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἴνι, συνοικισμοῦ Καλίων καὶ Κοινότητος Ἀστριτσίου, Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Ἡρακλείου, ὁ Γεωργικὸς Συναιτερισμὸς Ἁγίων Παρασκίων καὶ οἱ Σπῦρος Κασσαβέτης, Ἀρ. Μαλιαράκης, Μ. Ἀδαμάκης, Ε. Γριβάκης, Ι. Καλπαδάκης, Μ. Στεφανάκης, Λ. Δασκαλάκης, Γ. Ἀγογλωσσάκης, Δ. Καπετανάκης, Ν. Δακανάλης, Μιχαὴλ καὶ Γεώργιος Χαιρέτης, διαμαρτύρονται δι’ ἀδίκους καὶ ψευδεῖς συκοφαντίας κατὰ Ὑφυπουργοῦ Οἰκισμοῦ κ. Ἐμμ. Κεφαλογιάννη.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθῶσιν αἱ πρὸς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν Κοινωνικῆς Προνοίας ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Γ. Πρίφτη, Μ. Χριστογεώργου κλπ. συναδέλφων, ἀφορώσης τὴν διαγραφὴν τῶν στεγαστικῶν ἀρωγῶν τῶν σεισμοπλήκτων, ὁ κ. Μ. Χριστογεῶργος, ἔχει τὸν λόγον.

§6Μ. ΧΡΙΣΤΟΓΕΩΡΓΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφορμὴν εἰς εἰς τὴν ἐρώτησίν μας ἔδωσεν ἕνα ὑπόμνημα ἐκπροσώπων τοῦ Δήμου Λευκάδος καὶ τῶν ἄλλων ὀργανώσεων τοῦ Νομοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπιδεικνυομένην παρὰ τῆς Κυβερνήσεως εἴσπραξιν τῶν χορηγηθεισῶν εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους ἀρωγῶν καὶ ζητοῦν τὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τούτων μέχρις ὅτου ρυθμισθῇ τὸ ὅλον θέμα, τὴν παραχώρησιν δωρεὰν τῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου κατασκευασθέντων οἰκημάτων εἰς τοὺς κατέχοντας ταῦτα ὡς καὶ τὴν ἀπαλλαγήν των ἐκ πάσης ὑποχρεώσεως ἐπιστροφῆς τῶν ἀρωγῶν. Αἱ ἀρωγαὶ αὗται, αἱ χορηγηθεῖσαι εἰς τοὺς σεισμοπλήκτους, προέρχονται ὡς γνωστὸν ἐκ χρημάτων συγκεντρωθέντων ἐξ ἐπιβολῆς εἰδικῶν φόρων, δωρεῶν κλπ., καὶ ἐδόθησαν εἰς τοὺς κατοίκους τῶν σεισμοπλήκτων περιοχῶν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἀμέσων καὶ ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν, σχέσιν ἐχουσῶν μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν στεγαστικῶν ἀναγκῶν, ἐπαγγελματικῆς στέγης κλπ. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, τὰ χρήματα ταῦτα προῆλθον ἐξ ἐκτάκτων φορολογιῶν, αἱ ὁποῖαι, ἀτυχῶς, συνεχίζονται νὰ εἰσπράττωνται εἰς ὄφελος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔκτοτε ἐκ δανείων, δωρεῶν κλπ., δὲν εἶναι νοητὸν πῶς τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ τὸ Κράτος ζητεῖ τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἀρωγῶν τούτων καὶ μάλιστα ἐντόκως; Συνηγοροῦμεν ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως, ὅπως ἀπαλλαγοῦν οἱ ἐνισχυθέντες πάσης ὑποχρεώσεως ἐπιστροφῆς τῶν ἀρωγῶν, τὴν μέχρις ὁριστικῆς λύσεως τοῦ θέματος ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως καὶ πέραν τούτου τὴν δωρεὰν χορήγησιν τῶν κρατικῶν οἰκημάτων εἰς τοὺς κατοικοῦντας εἰς αὐτά. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ καὶ νὰ πληροφορήσῃ καὶ τοὺς ἐνδιαφερομένους ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ λάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ σοβαροῦ τούτου θέματος.

§7Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δάνεια, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἐκ συμβάσεως διὰ χρηματοδοτήσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ δάνεια διὰ τὰ ὁποῖα μόνον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ἁρμοδιότητα καὶ ἐπεμβαίνει διὰ τὴν ἀναστολήν των. Τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν, παρὰ μόνον εἶναι ὁ μεσάζων διὰ τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία προῆλθε μεταξὺ Δημοσίου καὶ Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6 ἐρώτησις τῶν κ.κ. Ι. Σπηλιοπούλου καὶ Π. Παπαθανασοπούλου, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνέγερσιν νοσοκομείου εἰς Πάτρας διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἐρωτώντων. Ὁ κ. Χ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν δαπάνην ἀνεγέρσεως τοῦ νοσοκομείου Κατερίνης κλπ.

§9Χ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1950 ἤρχισε προαιρετικὴ καὶ ἐξειλίχθη ἐντὸς δύο ἐτῶν εἰς ὑποχρεωτικὴν ἡ εἰσφορὰ εἰς τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τοῦ Νομοῦ Πιερίας ½% εἰς τὴν ἁλωνιστικὴν περίοδον ἐπὶ τοῦ σίτου καὶ ἀνάλογος κατακράτησις γίνεται ἐπὶ τῆς πωλήσεως τοῦ καπνοῦ παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης πρὸς τὸν σκοπὸν ἀνεγέρσεως τοῦ Κρατικοῦ Νοσοκομείου εἰς τὴν πόλιν τῆς Κατερίνης. Τὸ ποσὸν μέχρι τέλους τοῦ παρελθόντος ἔτους ἀνῆλθεν εἰς 3.700.000 δραχμ., ἀπὸ ὅ,τι γνωρίζομεν σὺν μία κρατικὴ ἐπιχορήγησις 500.000 δραχμ., ἤτοι ὑπερβαίνει τὰς δραχμὰς 4.000.000. Τὸ ὅλον ἔργον δείχνει καὶ κρατεῖ ἡ γνώμη εἰς τὴν πόλιν τῆς Κατερίνης, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ στοιχίσῃ τόσον ἢ τέλος πάντων θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καλύψει καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ ἐξοπλισμοῦ, οὕτως ὥστε τὸ νοσοκομεῖον νὰ ἔχῃ ἀρχίσει νὰ λειτουργῇ. Ἀπὸ τριετίας τὸ οἰκοδόμημα εἶναι ἕτοιμον πλὴν ὅμως δὲν ἐχρησιμοποιήθη ἀκόμη διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ ἤδη ὑπάρχον νοσοκομεῖον στεγάζεται εἰς ἕνα πεπαλαιωμένον οἴκημα καὶ μόλις διαθέτει 15 κλίνας διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἕνα Νομὸν 100.000 κατοίκων, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι εἶναι σοβαρὰ καὶ ἐπείγουσα ἡ ἀνάγκη ὅπως τὸ ταχύτερον λειτουργήσῃ τὸ νοσοκομεῖον. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐζητήσαμεν νὰ πληροφορήσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον ποσὸν ἀνῆλθεν ἡ δαπάνη διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ νοσοκομείου, τὶ χρειάζεται ἀκόμη καὶ τὶ προτίθεται τὸ Ὑπουργεῖον νὰ διαθέσῃ διὰ τὸν τεχνικὸν ἐξοπλισμὸν καὶ τὴν ἄμεσον λειτουργίαν τοῦ νοσοκομείου, καθὼς ἐπίσης, καὶ πότε τέλος πάντων πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ τὸ ἐν λόγῳ νοσοκομεῖον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§11Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἡ πρώτη περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἔργον ἀνεγέρσεως νοσοκομείων, τὰ ὁποῖα ἐκπληροῦν τόσον βασικὴν κοινωνικὴν ἀνάγκην, παρατείνεται ἐπὶ ἔτη καὶ δὲν προχωρεῖ ταχέως ἡ ὁλοκλήρωσις τῆς ἀνεγέρσεως καὶ ἡ λειτουργία αὐτῶν. Χθές, ἀκριβῶς, εἰς παραπλησίαν ἐρώτησιν εἴχομεν μίαν ἄλλην περίπτωσιν διὰ τὸ νοσοκομεῖον Ἀλεξανδρουπόλεως. Νομίζομεν, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ὑποχρέωσιν τοιαύτης φύσεως οἰκοδομήματα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκπληρώσουν ἀνάγκας τῆς ὑγιεινῆς περιθάλψεως τῶν κατοίκων, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁλοκληρώνωνται ταχέως, διότι ἡ κατάστασις εἰς τὰς ἐπαρχίας ἰδίως εἶναι ἀξιοθρήνητος ἀπὸ ἀπόψεως νοσοκομειακῆς περιθάλψεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῆς ταχείας ὁλοκληρώσεως τοῦ ἔργου καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ νοσοκομείου Κατερίνης.

§12Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, περίεργον εἶναι, πῶς ἀντιλαμβάνονται οἱ κ. συνάδελφοι τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων τῶν νοσοκομείων, διότι ὅπως τὰ ἐμφανίζουν, πραγματικὰ εἶναι καταπληκτικόν, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τελειώσουν τὰ νοσοκομεῖα καὶ νὰ αὐξάνωμεν τὰς κλίνας εἰς 3.000 ἐντὸς 4ετίας ἐὰν ἀκολουθοῦν τὸν ρυθμόν, τὸν ὁποῖον ἐμφανίζουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι. Ἐὰν πραγματικῶς τὰ νοσοκομεῖα δὲν ἀποπερατοῦντο ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ ὁρίου, διὰ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ σκοποῦ αὐτῶν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ αὐξηθοῦν αἱ κλῖναι εἰς 3.000 ἐντὸς τετραετίας. Ἀλλὰ ὁ τρόπος τῆς ἀνεγέρσεως τῶν νοσοκομείων δημιουργεῖ προϋποθέσεις, ὅπως τὸ νοσοκομεῖον Πιερίας, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ ὅτι ἤρχισε δι’ ἐράνων τῆς περιφερείας αὐτῆς, ἀλλὰ ὄχι ὅτι εὐθύνεται ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος τὸ παρηκολούθησε, τὸ ἐχρηματοδότησε καὶ τελευταίως συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ ἀποπερατωθῇ κατὰ τὸ πλεῖστον τοὐλάχιστον, ὥστε νὰ λειτουργήσῃ ἐντὸς τοῦ τρέχοντος μηνὸς μὲ 60 κλίνας καὶ ἔχει χρηματοδοτηθῆ καὶ ὁ ἐξοπλισμός του διὰ 300.000 δραχμῶν ἀκόμη.

§13Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν ἀνέφερα τὴν γενικὴν κατάστασιν, ἀλλὰ δύο συγκεκριμένας περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν αὐτὰς τὰς ἡμέρας καὶ εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτὰς ὁ ρυθμὸς τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ἀποπερατώσεως τῶν νοσοκομείων αὐτῶν βραδύνει κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον. Αὐτό, ἀκριβῶς, διεπίστωσα καὶ νομίζω, ὅτι δὲν κλονίζεται ὁ ἰσχυρισμός μου αὐτὸς μὲ τὴν γενικὴν αὔξησιν τῶν κλινῶν, ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Χ. Μπουσίου, Κ. Τσιγάρα καὶ Γ. Εὐαγγέλου, σχετικῶς μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν Ἑλληνικῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐλθουσῶν ἐκ Ρωσίας εἰς τὴν ἀπαλλοτριωθεῖσαν ἔκτασιν εἰς τὸν Νομὸν Πιερίας ἰδιοκτησίαν κληρονόμων Καραβίδα κλπ. Ὁ κ. Χ. Μπούσιος ἔχει τὸν λόγον.

§15Χ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασίς μου ἀναφέρεται εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἐκ Ρωσίας ἐλθόντων τελευταίως οἰκογενειῶν ὁμογενῶν κατὰ τὰ ἔτη 1957 καὶ 1958. Πρὸς τὸν σκοπὸν ὅπως τὸ Κράτος ἀποκαταστήσῃ τὰς ἐν λόγῳ οἰκογενείας ἐπληροφορήθην, ὅτι ἀναγκαστικῶς ἀπηλλοτριώθη ἔκτασις ἀπὸ τὸ κτῆμα τῶν κληρονόμων Καραβίδα ἔναντι τῆς ἀξίας τῶν 4.000 δραχμῶν κατὰ στρέμμα, ἤτοι διὰ 400 στρέμματα δαπάνη δραχμῶν 1.600.000 δραχμῶν. Κρατεῖ ἡ γνώμη, ὅτι τὰ χωράφια αὐτὰ δὲν ἔχουν αὐτὴν τὴν ἀξίαν καὶ οἱ ἄνθρωποι, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπεδείχθη νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς τὰ ἐν λόγῳ κτήματα ἠρνήθησαν, διότι τὰ θεωροῦν ἄγονα καὶ ἀκατάλληλα διὰ τὴν δουλειὰν αὐτήν. Ὡς ἐκ τούτου, ἐδημιουργήθησαν πολλὰ σχόλια, ἀκόμη δὲ περισσότερον εἰς τοὺς παλαιοτέρους ἐκ Θεσσαλονίκης ἐλθόντας εἰς τὴν Κατερίνην τὸ 1939 καὶ ὕστερα ἀπὸ 20 ἔτη παραμονῆς εἰς τὴν χώραν αὐτὴν δὲν ἐλήφθη δι’ αὐτοὺς οὐδεμία μέριμνα. Ἐρωτῶμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ποία ὑπηρεσία ἦτο ἐκείνη ποὺ ἐξετίμησε εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ κτῆμα καὶ ἂν τὸ ποσὸν αὐτὸ ἔχῃ δοθῆ εἰς τοὺς κληρονόμους.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσιγάρας, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ἰδίας ἐρωτήσεως.

§17Κ. ΤΣΙΓΑΡΑΣ. Συνιστῶ, κ. Πρόεδρε.

§18Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε Πρόεδρε, τὰ θέματα εἶναι δύο. Πρῶτον, ἐὰν ἠγοράσθη τὸ κτῆμα ὑπερβολικὰ καὶ δεύτερον, διὰ ποῖον λόγον δὲν ἐγκαθίστανται οἱ πρόσφυγες ἐκ τοῦ Παραπετάσματος ποὺ ἐκρίθησαν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποκατασταθοῦν. Ὑπάρχει μία σύμβασις ἀπὸ τὸ 1957 μεταξὺ τῆς διεθνοῦς ὀργανώσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ τῆς εἰδικῆς ὑπηρεσίας ἐν Ἑλλάδι ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ Ὑπάτου Ἁρμοστοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ποὺ φροντίζει διὰ τὴν ἀποκατάστασίν των. Ὁ κ. Ὕπατος Ἁρμοστής, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διαθέσῃ χρήματα δι’ ἀγορὰν κτημάτων, διότι ἔπρεπε τὸ πρόγραμμα ν’ ἀποπερατωθῇ ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας. Δι’ αὐτὸ ἀνέλαβεν ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Νομάρχου νὰ ἐλέγξῃ διάφορα κτήματα. Μεταξὺ αὐτῶν ἦτο καὶ τὸ κτῆμα Καραβίδα. Ἐκ τῶν 250 στρεμμάτων τὰ 103 ἐκρίθησαν ὡς κατάλληλα καὶ ἠγοράσθησαν ἀντὶ 500.000 δραχμῶν, διὰ νὰ ἐγκατασταθοῦν οἱ πρόσφυγες αὐτοὶ ἐκ Ρωσίας καὶ Ρουμανίας, οἱ ὁποῖοι τυγχάνουν προνομιακῆς μεταχειρίσεως, διότι πρόκειται διὰ σπίτια μὲ σταύλους, μὲ ἀποθήκας καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοφληθοῦν μόνον τὰ 40% τῆς ὅλης δαπάνης ἐντὸς 20ετίας, τῆς πρώτης δόσεως ἀρχομένης μετὰ 4 ἔτη. Ἑπομένως, εἶναι προνομιακὴ ἡ μεταχείρισις. Δὲν ἀποκατεστάθησαν, διότι δὲν δέχονται νὰ μετακινηθοῦν ἀπὸ τὴν Κατερίνην. Δὲν ὑπάρχει ἄλλο θέμα.

§19Χ. ΜΠΟΥΣΙΟΣ. Ὅπως τὸ ἔχει θέσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἔτσι. Διότι δὲν εἶναι ὁ λόγος ποὺ ἀρνοῦνται ν’ ἀποκατασταθοῦν, διότι δὲν θέλουν νὰ φύγουν ἀπὸ τὴν Πρωτεύουσαν, ἀλλὰ τὰ χωράφια αὐτὰ ἐκρίθησαν ἀπὸ τοὺς ἰδίους, ὅτι εἶναι ἄγονα καὶ ἀκατάλληλα καί, ὡς ἐκ τούτου, ἀρνοῦνται νὰ ἀποκατασταθοῦν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἡ ἀξία ποὺ ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλουν εἶναι ὑπερβολική. Ὅπως δὲ ἐξήγησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι πρόκειται περὶ 103 στρεμμάτων καὶ ὅτι ἐπληρώθησαν οἱ κληρονόμοι 500.000 δραχμ. ἀντὶ 1.000.000, ἀναβιβάζεται ἡ ἀξία τῶν στρεμμάτων εἰς 5.000 ἐνῷ εἰς 4.000 ποὺ ἡμεῖς ἀναφέρομεν εἶναι ἤδη ἄκρως ὑπερβολικὴ. Πρόκειται περὶ χαριστικῆς, ἐν προκειμένῳ, πράξεως, νομίζομεν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. Γ. Αὐγεροπούλου, Β. Θανασέκου κλπ., δι’ ἧς ζητοῦν νὰ πληροφορηθοῦν, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Κοινωνικῆς Προνοίας θὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. Σ.568 ἐγκυκλίου, δι’ ἧς ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὰ ἀναπηροθύματα πολέμου κεκτημένα δικαιώματα ὡς τὸ τῆς ἀτελοῦς ἐγγραφῆς εἰς τὰ δημόσια σχολεῖα κλπ. Ὁ κ. Γ. Αὐγερόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§21Γ. ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ βαρέως ἀνάπηροι καὶ θύματα πολέμου τῶν ἐτῶν 1940, 1941 καὶ ἐφεξῆς, δι’ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου των, διαμαρτύρονται, διότι ἐστερήθησαν τοῦ κεκτημένου, βάσει κειμένης νομοθεσίας, δικαιώματος ἀτελοῦς ἐγγραφῆς τῶν τέκνων των εἰς τὰ δημόσια σχολεῖα καὶ ἀπαλλαγῆς των ἐκ τῆς μαθητικῆς εἰσφορᾶς. Διαμαρτύρονται, ἐπίσης, διότι ἀφῃρέθη ἡ εὐχέρεια χορηγήσεως πιστοποιητικοῦ ἀπορίας διὰ τὴν ἀτελῆ ἐγγραφὴν τῶν τέκνων των εἰς τὰ δημόσια σχολεῖα. Τοῦ αὐτοῦ δικαιώματος ἐστερήθησαν καὶ οἱ πολύτεκνοι καὶ ἄλλαι κατηγορίαι. Τὸ μέτρον αὐτὸ ἐπέσυρε τὴν ἀγανάκτησιν, ὄχι μόνον τῶν ἀμέσως πληττομένων, ἀλλὰ καὶ τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία περιβάλλει μὲ ἰδιαιτέραν ἀγάπην τὴν τάξιν τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου. Κύριε Πρόεδρε, συνηγοροῦμεν θερμῶς διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων τῶν τάξεων αὐτῶν, καθὼς καὶ τῆς ἀνακλήσεως τοῦ μέτρου τῆς δυσχεροῦς χορηγήσεως πιστοποιητικοῦ ἀπορίας. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ θέματα αὐτά.

§22Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Ὑπάρχει ἀπὸ μακροῦ μία κοινὴ ἀπόφασις τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν ποὺ καταργεῖ τὴν ἀπόφασιν δωρεὰν ἐγγραφῆς καὶ ἀπαλλαγῆς τῆς μαθητικῆς εἰσφορᾶς τῶν τέκνων τῶν θυμάτων πολέμου καὶ ἀναπήρων εἰς τὰ δημόσια σχολεῖα. Ὑπάρχει ὅμως τὸ πλεονέκτημα διὰ τοὺς ἀναπήρους, ὅτι δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει τὸ εἰσόδημα, τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς συντάξεως. Εἶναι μία συμπαθὴς τάξις καὶ θὰ πρέπει νὰ τύχῃ ἰδιαιτέρων προνομίων. Ὑπάρχει ὅμως, ἡ διαφορὰ ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἀπόρους, ὅτι δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ σύνταξις, ὥστε καὶ αὐτὸ εἶναι κἄτι.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερ-

χόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Συνεχίζεται ἡ αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τῶν προτάσεων νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4110)1960 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 27.8.1960 συμβάσεως ἀφορώσης τὴν ἔδραν Βιομηχανίας Ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι». Ὑπεβλήθη πρότασις εἰς τὸ Προεδρεῖον περιορισμοῦ τῆς συζητήσεως εἰς τὸ τέταρτον τῆς ὥρας, ὑπογραφομένη ὑπὸ τοῦ προβλεπομένου ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ἀριθμοῦ βουλευτῶν, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς ἀναγνώσω. «Πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ.... (ἀναγινώσκει)....».

§24Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Πόσοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι νὰ ὁμιλήσουν, κ. Πρόεδρε;

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀκτώ, κ. συνάδελφε.

§26Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγεγραμμένων εἶναι τόσον μικρὸς δὲν συντρέχει λόγος νὰ καθιερώσωμεν τὸ τέταρτον.

§27Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη ἐκ μέρους μας πρότασις περὶ περιωρισμοῦ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ «ἀλουμινίου καὶ ἀλουμίνας» εἰς τὸ τέταρτον, διότι πιστεύομεν, ὅτι ἠκούσθησαν κατὰ τὸν χρόνον τῶν συζητήσεων τόσαι ἀπόψεις καὶ κατηναλώθησαν τόσαι ὧρες διὰ τὸ θέμα αὐτό, ὥστε ἡ Βουλὴ ἔχει διαμορφώσει πλέον γνώμην. Ἔχει ἐξαντληθῆ κατὰ τὴν γνώμην μας τόσον πολὺ τὸ θέμα, ὥστε καὶ ἂν ἀκόμη ἀπὸ Πανεπιστημιακῆς ἕδρας ἐδιδάσκετο ὡς τεχνικὸν θέμα εἰς σπουδαστάς, ἢ ὡς φροντιστηριακὸν μάθημα εἰς τεχνικούς, δὲν θὰ ἀπῃτεῖτο τόσος ἀριθμὸς ὡρῶν συζητήσεως. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, καὶ ἐπειδὴ πιστεύομεν, ὅτι ταλαιπωρούμεθα ἄνευ σπουδαίου λόγου, καὶ ἐπειδὴ πιστεύομεν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει σχηματίσει τὴν γνώμην της ἐπὶ τοῦ θέματος, καὶ ὅτι ἁπλῶς παρεμποδίζεται νὰ συνεχίσῃ τὸ νομοθετικὸν ἔργον της, παρακαλοῦμεν νὰ κληθῇ ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς προτάσεώς μας.

§28Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προσωπικῶς δὲν εἶμαι οὔτε ὑπὲρ τῶν μακρῶν ἀγορεύσεων, οὔτε ἐπιδιώκω τὴν παρακώλυσιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγεγραμμένων εἶναι μόνον 8 διὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, καὶ ἐπειδὴ προβλέπω, ὅτι θὰ ἐξαντληθῇ σήμερον ἡ συζήτησις αὐτή, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις διὰ νὰ μὴ δίδωμεν τὴν ἐντύπωσιν τοὐλάχιστον, ὅτι, προκειμένου περὶ συμβάσεως τοιαύτης σημασίας, ἡ ὁποία δεσμεύει τὴν Χώραν διὰ 50 ἔτη, γίνεται προσπάθεια περιορισμοῦ τῶν συζητήσεων. Ἐξ ἄλλου ἡ σύμβασις, κ. Πρόεδρε, ἰσχύει ἤδη, διότι ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἡ σημερινὴ ἡμέρα εἶναι ἡμέρα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἔφερε τὰ διατάγματα αὐτὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος πρὸς ἐπανέλεγχον εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγεγραμμένων εἶναι μικρός, δὲν δικαιολογεῖται ἡ πρότασις. Ἐὰν ἦταν 30 θὰ τὸ ἐδεχόμην. Ἀλλὰ μὲ 8 ἐγγεγραμμένους δὲν ὑπάρχει λόγος περιορισμοῦ τοῦ χρόνου τῆς ὁμιλίας.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, αὐτὸ εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Προέδρου. Εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπόκειται καθαρῶς εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Σώματος. Ἐὰν τὸ Σῶμα, ἐὰν ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς ἀποφασίσῃ νὰ δεχθῇ τὴν ἄποψιν νὰ ὁμιλήσουν οἱ κύριοι συνάδελφοι χωρὶς νὰ τεθῇ ὁ περιορισμὸς τοῦ τετάρτου, τὸ Προεδρεῖον δὲν ἔχει ἀντίρρησιν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ περιορισμοῦ τῶν ἀγορεύσεων εἰς τὸ τέταρτον; Παρακαλῶ οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθοῦν. (Ἠγέρθησαν οἱ περισσότεροι). Συνεπῶς, γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις καὶ ἐφαρμόζεται τὸ τέταρτον ἐπὶ τῶν περαιτέρω ἀγορεύσεων. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§30Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ φίμωσις, κ. Πρόεδρε.

§31Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὅταν ὁ κ. Μητσοτάκης κατέλθῃ τοῦ βήματος, θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Μετὰ τὸν κ. Μητσοτάκην θὰ σᾶς ἀκούσωμεν.

§33Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη ἔγγραφος πρότασις, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀγνοήσητε.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη βεβαίως πρότασις, ἀλλὰ ἔπρεπε κἄποιος νὰ τὴν ὑποστηρίξῃ καὶ ἀνέμενον τοῦτο νὰ γίνῃ πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§35Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀντελήφθητε περὶ τίνος πρόκειται. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ ἀναπτύξω περὶ τίνος πρόκειται.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντελήφθην πλήρως περὶ τίνος πρόκειται, καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς ἀπήντησα ὅπως σᾶς ἀπήντησα καὶ σᾶς δίδω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁρίστε, ἔχετε τὸν λόγον.

§37Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Μόνον ἐὰν λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ δικαιοῦται νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. συνάδελφος. Ὄχι ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιόπουλε, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλήσητε, διότι ἔπρεπε νὰ ζητήσητε τὸν λόγον, ὅταν ὑπεβάλατε τὴν πρότασιν τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου τῆς Συμβάσεως.

§39Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤδη, κ. Πρόεδρε, μοῦ ἐδώσατε τὸν λόγον καὶ εὑρίσκομαι ἐπὶ τοῦ βήματος, καὶ νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ὁμιλήσω.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις περὶ τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου ἦτο ὑπογεγραμμένη ὑπὸ πολλῶν συναδέλφων καὶ πρῶτος τὴν ἔχει ὑπογράψει ὁ κ. Ἐφραιμίδης. Συνεπῶς, ὁ κ. Ἐφραιμίδης ὤφειλε νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως. Σᾶς παρακαλῶ, ἑπομένως, μὴ ἐπιμένετε νὰ ὁμιλήσητε παρὰ τὸν Κανονισμόν.

§41Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ μοῦ τὸν ἐδώσατε, ἂν τώρα μοῦ λέγετε, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ ὁμιλήσω δὲν τὸ ἐννοῶ. Πρέπει νὰ σᾶς ἐξηγήσω διατὶ ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμένετε εἰς τὴν ἀπόφασίν σας, διότι εἶναι ἐκτὸς Κανονισμοῦ. Ἤδη, ἐλήφθη μία ἀπόφασις περὶ περιορισμοῦ τῆς συζητήσεως εἰς τὸ τέταρτον. Ἑπομένως, παρακαλῶ νὰ κατέλθετε τοῦ βήματος διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μητσοτάκης.

§43Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ κατέλθω τοῦ βήματος, ἀλλὰ θὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τῆς θέσεώς μου, διὰ νὰ ἀκούσητε τὴν ἄποψίν μου. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ Κανονισμοῦ, πᾶς βουλευτὴς ἔχων τὴν γνώμην, ὅτι πρότασις νόμου ἀντιστρατεύεται πρὸς τὸ Σύνταγμα, δύναται νὰ προβάλῃ τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον. Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ οἰκεῖον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος: «...... (Ἀναγινώσκει) ......». Ἡ ἄποψίς μας εἶναι, ὅτι πρόκειται περὶ διατάξεων ἐν τῇ Συμβάσει τοῦ ἀλουμινίου, αἱ ὁποῖαι ἀντιστρατεύονται πρὸς τὸ Σύνταγμα, προσβάλλουν τὸ Σύνταγμα. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐζήτησα τὸν λόγον. Νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ ζητήσω τὸν λόγον. Καί, νομίζω, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, συνεχιζομένης τῆς συζητήσεως τῆς ὑπὸ κύρωσιν Συμβάσεως, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον. Διότι ἂν εὐσταθήσῃ αὐτὴ ἡ ἄποψις δὲν ὑπάρχει πλέον θέμα περαιτέρω συζητήσεως τῆς Συμβάσεως περὶ ἀλουμινίου.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι, ὅταν ἐζητήσατε τὸν λόγον ἔπρεπε νὰ σᾶς τὸν δώσω. Ἄλλο αὐτὸ τὸ θέμα καὶ ἄλλο τὸ θέμα νὰ ἀναπτύξετε τὴν ἔνστασιν περὶ ἀπαραδέκτου, διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐγγραφῆτε καὶ νὰ λάβητε τὸν λόγον. Πέραν τούτου, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐζητήσατε νὰ ἐγγραφῆτε διὰ νὰ ἀναπτύξετε τὴν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλατε, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μητσοτάκης.

§45Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, ὅτι ἕνας συνάδελφος, ὁ ὁποῖος διακρίνεται διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐξετάζει ὅλα τὰ νομοσχέδια καὶ ὁ ὁποῖος ἐπὶ τόσας ὥρας ὡμίλησεν ἐπὶ τῆς συζητουμένης Συμβάσεως ἀνεκάλυψε μετὰ τόσας ἡμέρας τὴν ἀντισυνταγματικότητα τοῦ νομοσχεδίου. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὑποβάλλεται πρότασις ἀντισυνταγματικότητος, νομίζω, ὅτι χρέος σας εἶναι, ὅπως ἀφήσετε τὸν κ. Ἠλιόπουλον καὶ ἀναπτύξῃ τὴν πρότασιν αὐτήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ θέματος ἁπτομένου διατάξεων τοῦ Συντάγματος νὰ μὴ δοθῇ ὁ λόγος εὐθὺς μετὰ τὴν ὑποβολήν της εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἀλλὰ νὰ ὑποστηρίζεται, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ἐγγραφή των διὰ νὰ ὁμιλήσουν κατὰ σειρὰν ἐπὶ τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου.

§46Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 39, ἔχει ὡς ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει) ......». Διατὶ γίνεται αὐτὴ ἡ διάκρισις; Διότι αἱ προτάσεις νόμων δὲν περνοῦν ἀπὸ τὴν συνήθη διαδικασίαν ποὺ περνοῦν τὰ νομοσχέδια, καὶ ὡς ἐκ τούτου δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ συζητοῦν προηγουμένως τὸ θέμα τῆς συνταγματικότητος τῶν προτάσεων νόμων. Ἑπομένως, δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἀπαραδέκτου, παρὰ μόνον, ἂν τὸ συζητούμενον εἶναι πρότασις νόμου καὶ ὄχι νομοσχέδιον. Τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον ἐν προκειμένῳ δὲν προβάλλεται κατὰ τῆς συζητουμένης προτάσεως νόμου, ἀλλὰ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου οὗτινος διὰ τῆς προτάσεως αἰτεῖται ἡ ἀκύρωσις.

§47Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς πᾶσαν δικονομίαν συζητήσεως εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ κόσμου, ὅταν προβάλλεται τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον, αὐτὸ ἔχει πάντοτε τὸ προβάδισμα καὶ προχωρεῖ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Ἐπὶ παραδείγματι, εἶναι δυνατὸν νὰ διεξάγεται ἡ συζήτησις ἐπὶ ἡμέρας ἐπὶ ἑνὸς νόμου καὶ τελικῶς ὁ νόμος αὐτὸς νὰ μὴ ψηφισθῇ, ὡς ἀντιστρατευόμενος διατάξεις τοῦ Συντάγματος. Διὰ νὰ προληφθῇ, συνεπῶς τοῦτο, ὑποβάλλεται ἡ πρότασις τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου, ἡ ὁποία καὶ συζητεῖται. Ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως ὑπεστήριξε διαφορετικὴν ἄποψιν.

§48Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἤθελα νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον εἶμαι μέλος τῆς Βουλῆς, δικαιοῦμαι καὶ ἐγὼ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐρωτᾶται, ἡ πρότασις περὶ τοῦ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου τὶ ἀφορᾶ; Δὲν ἀφορᾶ βεβαίως τὸ Ν. Δ. περὶ κυρώσεως τῆς Συμβάσεως, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη, ἐψηφίσθη, ἐδημοσιεύθη κλπ. Ἡ πρότασις νόμου ἀφορᾶ τί; Ἀφορᾶ τὴν πρότασιν περὶ ἀκυρώσεως τοῦ Ν. Διατάγματος. Ἂν κρίνουν οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν, ὅτι εἶναι συνταγματικῶς ἀπαράδεκτος, θὰ πρέπει νὰ τὴν ἀποσύρουν καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει θέμα. Αὐτὸ τοὐλάχιστον λέγει ἡ λογικὴ τοῦ ναυπηγοῦ.

§49Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν πρόκειται περὶ προτάσεως νόμου, ἐξ ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἀναφέρει τὸ ἄρθρον 39, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ γεννηθῇ ζήτημα, διότι τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Συντάγματος ὁμιλεῖ περὶ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, χαρακτηρίζων, πᾶν κείμενον ἐρχόμενον διὰ νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὡς πρότασιν νόμου. Ἐπειδὴ τὸ συζητούμενον εἶναι πρότασις ἀκυρώσεως ἑνὸς νόμου, ἡ συζήτησις περιστρέφεται περὶ τὸ περιεχόμενον τοῦ Ν. Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη μὲν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἔρχεται δὲ πρὸς ἐπανασυζήτησιν, κατόπιν τῆς προτάσεως πρὸς ἐπανασυζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι παρουσιάζεται μία ἀντινομία; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζετε ἀντισυνταγματικότητα ἑνὸς ψηφισθέντος καὶ ἰσχύοντος ἤδη νόμου;

§51Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν ἰσχύει.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς δὲν ἰσχύει;

§53Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Ν. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ὡς Ν. Διάταγμα, ἐπανέρχεται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν. Ὑπάρχουν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὸν νόμον 2687, τοῦ ὁποίου, ὅπως εἶναι γνωστόν, εἶναι ἐπηυξημένη ἡ τυπικὴ δύναμις, διότι ἐγένετο ὁ νόμος αὐτὸς βάσει ρητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος τοῦ ἄρθρου 112, κατὰ τὸ ὁποῖον διὰ νόμου, ἐφ’ ἅπαξ ψηφιζομένου, ρυθμίζονται ὡρισμένα ζητήματα. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ὑπάρχουν εἰς τὴν σύμβασιν διατάξεις καὶ συγκεκριμένως αἱ διατάξεις αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὴν παροχὴν τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν πρὸς τὴν ἑταιρείαν Πεσινέ, αἱ διατάξεις αὗται εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὸν νόμον 2687 καὶ ἀντίθετοι πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἔστω καὶ ἂν ἐψηφίσθησαν ἀπὸ τὴν Νομοθετικὴν Ἐπιτροπήν. Διότι περαιτέρω καὶ ἂν ψηφισθῇ ἀκόμη ἀπὸ τὴν Βουλὴν δὲν σημαίνει, ὅτι αἴρεται τὸ ἀντισυνταγματικὸν τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή. Συνεπῶς, εἶναι ἀνάγκη νὰ προφυλαχθῇ ἡ Βουλὴ ἀπὸ τοῦ νὰ ψηφίσῃ διατάξεις ἀντισυνταγματικάς, αἱ ὁποῖαι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ εἶναι ἀντισυνταγματικαὶ καὶ συνεπῶς ἄκυροι καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρότασις νόμου περὶ ἀκυρώσεως ὑπεβλήθη ἀπὸ τὴν πλευρὰν αὐτὴν καὶ ἢ θὰ ἀπορριφθῇ, ἢ θὰ γίνῃ δεκτή. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφοροῦν διὰ τὰς μελλοντικὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Νομοθετικὴν Ἐπιτροπήν; Αὐτό, νομίζω, ὅτι εἶναι μᾶλλον θέμα τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, παρὰ τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τελειώνωμεν, διότι ἤδη εἰσήλθατε εἰς τὴν οὐσίαν.

§55Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι σαφῶς ἐξηγήθην. Ὑπάρχουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διατάξεις τῆς Συμβάσεως ἀντισυνταγματικαί. Θέλετε, λοιπόν, νὰ προχωρήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ψήφισιν αὐτῶν τῶν διατάξεων, χωρὶς νὰ λάβῃ γνῶσιν περὶ τοῦ τίνος πρόκειται;

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἀντισυνταγματικαὶ διατάξεις. Ἡ Βουλὴ πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀκυρώσεως.

§57Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ πρόκειται νὰ σᾶς εἴπω.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἔληξε τὸ θέμα.

§59Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἂς ἴδωμεν μὲ κἄποιαν ἡσυχίαν τὸ πρᾶγμα. Ποῖον εἶναι τὸ συζητούμενον νομοθέτημα; Ἐμφανίζεται μὲ δύο διατυπώσεις. Ἡ πρώτη ἐκδοχὴ εἶναι ἡ ἀκόλουθος: «Τὸ Νομ. Διάταγμα ὑπ’ ἀριθ. 4110 κ.τ.λ., ἀκυροῦται». Τὸ ἄλλο κείμενον μὲ περισσοτέρας λέξεις, λέγει τὰ αὐτά. Καὶ ἐρωτῶ. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ συνταγματικῶς ἀπαραδέκτου, εἰς τὶ ἀφορᾷ τοῦτο; Ἀφορᾷ εἰς τὴν συζητουμένην πρότασιν. Αὐτὴν θὰ κρίνετε κατὰ πόσον εἶναι ἀπαράδεκτος συνταγματικῶς, αὐτὴν θὰ ψηφίσητε. Ψηφίζοντες τὸ Ν. Δ. 4110 θὰ εἴπητε: «Ἀκυροῦται, ναὶ ἢ ὄχι». Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἀκυρουμένου θὰ θίξετε ἂν θέλετε καὶ τὸ συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ὑπάρχει, διότι εἶναι ἐκ τοῦ Συντάγματος δεδομένον, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀκυρώσωμεν Νομ. Διατάγματα. Ἐδῶ, ὅμως, δὲν συζητεῖται ὡς νομοθέτημα τὸ κείμενον τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, οὗτινος συζητεῖται ἡ ἀκύρωσις, ἀλλὰ ἡ ἰδική μας πρότασις νόμου, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν δύνασθε νὰ προβάλετε κανένα ἀπαράδεκτον. Καὶ σήμερον συζητοῦμεν πρότασιν ἀκυρώσεως μόνον καὶ τίποτε ἄλλο.

§60Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ἠλιόπουλος, λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἐὰν βουλευτὴς φρονῇ..... (ἀναγινώσκει)......». Ἡ πρότασις ὅμως εἶναι τοῦ κ. Ἠλιοπούλου καὶ ἄλλων τινῶν βουλευτῶν, συνεπῶς, προβάλλει τώρα ὁ κ. Ἠλιόπουλος τὸ ἀπαράδεκτον τῆς ἰδικῆς του προτάσεως νόμου; Νομίζω, ὅτι εἶναι τελείως ἀπαράδεκτος τοιαύτη πρότασις καὶ κακῶς ἀπασχολεῖ τὴν Βουλήν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ἀντισυνταγματικῶς ἀπαραδέκτου τοῦ Ν. Δ., ἔχουσα οὕτω: «...... (ἀναγινώσκει)......». Κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ Προεδρείου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ θέμα ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ἡ ἔνστασις, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη καὶ ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ τὸ ψηφισθὲν Ν. Διάταγμα, ἀλλὰ ἀφορᾷ τὴν πρότασιν περὶ ἀκυρώσεως. Συνεπῶς, ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§62Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ προσπαθήσω, ὅσον μοῦ εἶναι δυνατόν, σεβόμενος τὴν ἐπιθυμίαν τῆς πλειοψηφίας, νὰ περιορίσω ὅσα ἔχω νὰ εἴπω εἰς τὸ τέταρτον. Νομίζω, ὅτι προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι ἡ νευρικότης, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως καὶ ἡ ἐπάνοδος τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη εἰς τὸ δοκιμασθὲν παλαιότερον σχέδιον, νὰ πιέσῃ τὴν συζήτησιν καὶ νὰ τὴν ἐξαντλήσῃ τὸ ταχύτερον, δὲν θὰ ὠφελήσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν σύμβασίν του. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης οὐδὲν ἐδιδάχθη ἀπὸ τὰ ὅσα συνέβησαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἀπὸ τὸν ἀντίκτυπον, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἡ τακτική του εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Τύπον καὶ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην καὶ δὲν κατώρθωσε, φαίνεται, περισσότερον ἀπὸ τέσσαρες συνεδριάσεις νὰ ἀνθέξῃ εἰς ἤρεμον ἀντικειμενικὴν καὶ ἐπιστημονικὴν καὶ πλήρη ἀνάλυσιν τοῦ θέματος καὶ ἐπανέρχεται εἰς τὸν δρόμον τῆς πιέσεως. Θέμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι αὐτό, ἡ δὲ κοινὴ γνώμη θὰ κρίνῃ, ἐὰν θὰ καταλογήσῃ καὶ αὐτὸ εἰς τὸν ὅλον χειρισμὸν τῆς ὑποθέσεως. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι βέβαιον, ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν φάσιν τῆς συζητήσεως δὲν ὑπάρχει πλέον λόγος διεξοδικῆς ἀναπτύξεως ὅλων τῶν θεμάτων τῆς συμβάσεως. Εἶναι βέβαιον, ὅτι τὴν παροῦσαν στιγμὴν ἔχουν ἀναλυθῆ καὶ διευκρινισθῆ πλεῖστα ὅσα σημεῖα, ἔχουν ἐκτεθῆ ἀπόψεις λίαν ἐνδιαφέρουσαι καὶ ὡλοκληρωμέναι. Ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς ἐπεξετάθη εἰς τὸν Τύπον καὶ εἰς τὸν τεχνικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος καὶ ἤδη ὑπὸ νέον φῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὁ οἱοσδήποτε ὁμιλητὴς τὴν συζητουμένην σύμβασιν. Νομίζω, ὅτι, κατόπιν τῆς πείρας τῶν ἑβδομάδων αἱ ὁποῖαι διέρρευσαν, δύναται νὰ διαπιστωθῇ, ὅτι ὑπάρχει βαρύτατον ἀστόχημα τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὅτι δὲν ἐπεδίωξεν ἐν ἀνέσει ἡ ἰδία, ἐγκαίρως, τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξάγεται τὰς ἑβδομάδας αὐτὰς εἰς τὴν χώραν μας. Ἡ συζήτησις ἀναμφισβητήτως εἰς οὐδὲν ἐζημίωσεν καὶ ἀναμφισβητήτως πολὺ καλλιτέρα θὰ ἦτο ἡ σύμβασις, ἐὰν ἡ συζήτησις εἶχε προηγηθῆ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ θυμίσω τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἀντιμετώπισε τὴν σύμβασιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ θὰ θυμίσω, ὅτι ἐν μιᾷ νυκτὶ ἐξ ὑφαρπαγῆς προσεπάθησε νὰ τὴν ψηφίσῃ. Θὰ θυμίσω μόνον, ὅτι ἡ ὅλη του ἐπιχειρηματολογία, ὅπως καὶ ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶχε θέσει, δηλαδὴ δὲν εἶχε θέσει ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἰς οὐδὲν ἐβοήθησεν ἐδῶ τὴν ἐξυχνίασιν τῶν προβλημάτων τῶν οὐσιαστικῶν, τὰ ὁποῖα δημιουργεῖ ἡ παροῦσα σύμβασις. Καὶ μόνον μετὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς συμβάσεως ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κατ’ ἀνάγκην πλέον καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ΔΕΗ προσεπάθησαν νὰ δώσουν καὶ στοιχεῖα λεπτομερῆ καὶ νὰ ἀναπτύξουν κατὰ τὸ δυνατὸν τὰς ἀπόψεις των. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ποὺ συζητοῦμεν, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀποδίδω μεγάλην σημασίαν, τὸ θέμα τῆς συμβάσεως ἀλουμινίου ἀπὸ ἀπόψεως οὐσιαστικῆς, οὐσιαστικῶν δηλαδὴ ἀριθμητικῶν καὶ τεχνικῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα ὡς τοιαῦτα δὲν ἐπιδέχονται συζητήσεις, λυποῦμαι, ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἔχει πλήρως διευκρινισθῆ. Ἠκούσθησαν πολλὰ στοιχεῖα, ἀνεφέρθησαν πολλὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ συνισταμένη τῶν στοιχείων τούτων δὲν ἐξήχθη. Ἐξακολουθεῖ ἀκόμη καὶ σήμερον νὰ ὑπάρχῃ ἀμφισβήτησις, ὄχι ὡς πρὸς τὸν σωστότερον τρόπον ὑπολογισμοῦ, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ἀμφισβήτησις, ὡς πρὸς ἀριθμητικὰς πράξεις. Πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀπετέλεσε σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν ἠθέλησε νὰ χρησιμοποιήσῃ, προκειμένου περὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, τὸ ὑπεύθυνον ὄργανον τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν, τὸ Τ.Ε.Ε., τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως, θὰ ἔδιδε τὸν καιρὸν μὲ μίαν δημοσίαν κατ’ ἀντιμωλίαν συζήτησιν, παρισταμένων ὅλων τῶν παραγόντων, νὰ διευκρινισθοῦν ὡρισμένα τεχνικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι δυσχερὲς νὰ διευκρινισθοῦν. Τὴν ἄποψιν αὐτήν, τοῦ ὅτι ἔπρεπε νὰ κληθῇ τὸ Τ.Ε.Ε., ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς καὶ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ὀργίλως τὴν ἀπέρριψεν, προσθέσας, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ θέματα αὐτὰ νὰ συζητηθοῦν εἰς συνέλευσιν ἀξιολόγων μέν, ἀλλὰ ἀνευθύνων κυρίων καὶ μᾶς προσέθεσεν, ὅτι τὸ Τ.Ε.Ε., ἔχει ἤδη εἰς ἀνακοίνωσίν του, ἡ ὁποία χρονικῶς τοποθετεῖται πρὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως, ἔχει ἤδη λάβει θέσιν. Ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ ἀστοχήματα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐπηκολούθησεν, ὡς ἦτο ἑπόμενον, ἡ διευκρίνησις τῶν προβλημάτων καὶ τὸ Τ.Ε.Ε. ἔλαβεν ὑπεύθυνον θέσιν. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἀνακοίνωσιν. Ἡ ἀνακοίνωσις ὅμως αὐτή, ἡ ὁποία ἔχει κοινοποιηθῆ καὶ πρὸς τοὺ βουλευτὰς καὶ ἡ ὁποία ἐδόθη πρὸς δημοσίευσιν εἰς τὸν Τύπον, εἶναι σαφεστάτη. Τὸ Τ.Ε.Ε., οὐδέποτε διετύπωσεν ἄποψιν ἐπὶ τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἐγνώριζεν. Ἁπλῶς, διετύπωσε τὴν γενικὴν καὶ αὐτονόητον ἄποψιν, ὅτι κάθε Ἕλλην καὶ εἰδικώτερα κάθε τεχνικὸς τῆς Ἑλλάδος χαίρει, ὅταν προωθοῦνται τὰ μεγάλα ἔργα ἀνασυγκροτήσεως τοῦ τόπου. Ἀλλὰ ἐπὶ τῆς συμβάσεως δὲν ἔλαβε θέσιν. Τὸ Τ.Ε.Ε., ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος ὤφειλε καὶ μόνον ἐκ τῆς ἰδιότητός του, ὡς ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ τοὐλάχιστον καὶ τῆς ἰδιότητος τοῦ τεχνικοῦ, διὰ τὴν ὁποίαν καυχᾶται, νὰ τὸ γνωρίζῃ, ὅτι εἶναι ἁρμόδιον καὶ ὑπεύθυνον ὄργανον κατὰ τοὺς ἑλληνικοὺς νόμους, τὸ ὁποῖον ὅμως γνωμοδοτεῖ μόνον ὁσάκις ἐρωτᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑπενθυμίζω πλείστας περιπτώσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἠρωτήθη καὶ δηλώνει, ὅτι εἶναι πρόθυμον καὶ τὴν σύμβασιν αὐτὴν νὰ συζητήσῃ, ἐὰν τυχὸν ἐρωτηθῇ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ τὸ ἐρωτήσῃ. Δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν διὰ μιᾶς συζητήσεως, ἡ ὁποία μεταξὺ τῶν τεχνικῶν, ἦτο πιθανὸν ἢ ἦτο ἴσως βέβαιον, ὅτι θὰ κατέληγεν εἰς συγκεκριμένον συμπέρασμα καὶ εἰς τοῦτο ἀφίνει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀβεβαιότητα νὰ πλανᾶται περὶ τὴν σύμβασιν καὶ ἴσως καὶ αὐτὸ προκαλεῖ παράτασιν τῶν συζητήσεων. Πέραν δὲ τοῦ Τ.Ε.Ε., τὸ ὁποῖον ἐξέδωσεν αὐτὴν τὴν ἀνακοίνωσιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ συντριπτικὴν ἀπάντησιν διὰ τὸν κ. ὑπουργόν, καὶ ὁ Σύλλογος Μηχανικῶν Μεταλλείων καὶ Μεταλλουργικῶν Μηχανικῶν δι’ ἀνακοινώσεώς του τῆς 18.11.60 ἐπιλαμβάνεται τοῦ θέματος καὶ λέγει, ὅτι θὰ ἦτο συμφέρουσα διὰ τὸν τόπον ἡ ἵδρυσις τῆς βιομηχανίας αὐτῆς, ἐφ’ ὅσον ὅμως τὸ θέμα εἶναι ζωτικῆς σημασίας διὰ τὴν χώραν, φρονεῖ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ὤφειλε νὰ ζητήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ τὴν γνώμην τοῦ τεχνικοῦ κόσμου, εἴτε νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τοῦ Τ.Ε.Ε., τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ πλέον ἁρμόδιον νὰ γνωμοδοτῇ κατὰ τρόπον ἀπολύτως ἀντικειμενικόν. Κύριοι βουλευταί, τὰ θέματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο μέχρι τῆς στιγμῆς συζήτησις, εἶναι πλεῖστα ὅσα. Ὅπως ἐδήλωσα ἐξ ἀρχῆς δὲν πρόκειται νὰ τὰ ἐπαναλάβω, οὔτε νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ ὅλων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ συναγάγω συμπέρασμα αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι, ὅτι ἡ Σύμβασις τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ περὶ τοῦ ἀλουμινίου, εἶναι ἤδη διάτρητος, συνοδεύεται ἀπὸ βαθυτάτην, ἂν μή τι ἄλλο, τοὐλάχιστον δυσπιστίαν τῆς Ἑλληνικῆς κοινῆς γνώμης. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, τοὐλάχιστον, ἀμφιβάλλει περὶ τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ πλεῖστα ὅσα σημεῖα τῆς συμβάσεως παραμένουν ἀδιευκρίνιστα. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι τὸ βασικώτερον θέμα ἀπὸ ὅσα ἐθίγησαν μέχρι τῆς στιγμῆς, εἶναι τὸ θέμα τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος, τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ εἰς τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου καὶ εἶναι τὸ βασικώτερον ἐκ τῶν προβλημάτων, διότι τὸ κόστος τοῦ ἀλουμινίου συντίθεται κατὰ κύριον λόγον ἀπὸ τὸ κόστος τοῦ ρεύματος καὶ διότι εἶναι πλάνη νὰ πιστεύωμεν, ὅτι τὸ ἀλουμίνιον γίνεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐπειδὴ κατὰ σύμπτωσιν ὑπάρχει ὁ βωξίτης. Τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου γίνεται ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει εὐθηνὸν ἠλεκτρικὸν ρεῦμα καὶ ἐνδεχομένως μεταφέρονται ἀπὸ ἄλλας χώρας βωξῖτες ἢ ἀλουμίνα, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν πρώτην ὕλην διὰ τὸ ἀλουμίνιον. Κατὰ συνέπειαν, τὸ πρόβλημα εἰς ποίαν τιμὴν δίδεται τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα εἶναι βασικῆς σημασίας διὰ τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ καὶ βασικῆς σημασίας πρόβλημα διὰ τὴν τύχην τῆς ΔΕΗ, διὰ τὴν τύχην δηλαδὴ τῆς Ἑλληνικῆς ἀνασυγκροτήσεως γενικώτερον. Ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτό, θὰ ἤθελα ἁπλῶς καὶ μόνον χωρὶς νὰ μπῶ εἰς πολλοὺς ἀριθμούς, νὰ ὑπενθυμίσω τὴν ἀνακρίβειαν ἡ ὁποία χαρακτηρίζει οὐχὶ τὰς ὑπευθύνους κυβερνητικὰς ἀνακοινώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπάρξουν εἰς τὴν πρώτην φάσιν, ἀλλὰ τὴν ἀνακρίβειαν, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὸν ὑπεύθυνον σύμβουλον τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ΔΕΗ, ὅπως ἐπανειλημμένως μᾶς τὴν ἀπεκάλεσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ὅταν συνεζητεῖτο τὸ θέμα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 καὶ ὅταν διὰ πρώτην φορὰν ἐγένετο συζήτησις περὶ τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος, ἀναμφισβητήτως ἐγένετο μόνον λόγος περὶ τῶν δύο δευτερευόντων ἔργων τοῦ Ἀχελώου. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὅμως, τόσον ἡ Κυβέρνησις, ὅσον καὶ ἡ ΔΕΗ, ὁ κ. Πεζόπουλος, ὑπεστήριζον τὴν ἄποψιν ὅτι δὲν χρειάζεται ἡ προσθήκη ἰδιαιτέρου θερμικοῦ ἐργοστασίου, ἀλλὰ ὅτι τὰ ἐλλείμματα θὰ συμπληρωθοῦν ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον. Τὸ ἐφεύρημα τοῦ ἐργοστασίου τοῦ θερμικοῦ τῶν 70.000 ΚΒΩ ἐγκατεστημένης ἰσχύος, ἐνεφανίσθη ἀργότερον, ὅταν ἡ ΔΕΗ ἐκλήθη νὰ δικαιολογήσῃ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔδωσε. Καὶ ὁ ἄλλος ὑπολογισμὸς τῆς ΔΕΗ στηρίζεται εἰς ἕνα ἀριθμὸν κόστους τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου, τῶν δευτερευόντων, κόστος, τὸ ὁποῖον ἀπὸ πουθενὰ δὲν ἐξάγεται καὶ ὡς πρὸς τὸ ὁποῖον ὑπάρχουν ἀντιφατικαὶ δηλώσεις τοῦ ἰδίου τοῦ κ. Πεζοπούλου. Εἰς τὴν ἔκθεσίν του, πρὸς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ, ὁ κ. Πεζόπουλος ἀναφέρει κόστος 44 ἑκατ. δολλάρια τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου καὶ εἰς ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν στέλλει πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν ἀναφέρει κόστος 37 ἑκατ. Οἱαδήποτε σοβαρὰ συζήτησις περὶ κόστους εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ τὴν στιγμὴν αὐτήν, δοθέντος ὅτι δὲν ὑπάρχει ὄχι μελέτη, ἀλλὰ οὔτε προμελέτη. Ὑπάρχει ἁπλῶς μία ἀναγνωριστικὴ προμελέτη τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ καὶ ἑτέρα τοιαύτη τῆς ΔΕΗ, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν νὰ ἀποτελέσῃ βάσιν ὑπολογισμοῦ. Ἀποτελεῖ διὰ τὴν Κυβέρνησιν βαρυτάτην εὐθύνην τὸ γεγονός, ὅτι ὑπὸ τὴν ἰδίαν αὐτῆς εὐθύνην χωρὶς νὰ ἐρωτηθῇ ὁ ὑπεύθυνος σύμβουλός της, ἐπροχώρησεν εἰς τὴν ἔγκρισιν καὶ μονογραφὴν τῆς συμβάσεως καὶ ὑπεχρέωσε τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς ΔΕΗ νὰ μονογραφήσῃ τὴν σύμβασιν, πρὶν τὴν θέσῃ ὑπ’ ὄψιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ. Εἴδομεν πολλὰ πλέον τούτου, ἀλλὰ ὑπεύθυνον σύμβουλον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κύρους τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πολυτεχνείου, νὰ ἐμφανίζεται ἐνώπιον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προεξώφλησε τὴν γνώμην του, διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐγὼ ἐζήτησα 4 χιλ. τοῦ δολλ. ἀλλὰ οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἀποδεικνύουν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ εἰς τὴν τιμὴν αὐτήν, χωρὶς ζημίαν. Αὐτὸ μέχρι σήμερον δὲν τὸ εἴδομεν καὶ λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω τὸν δέοντα χαρακτηρισμὸν εἰς αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν. Εἶναι φανερόν, ὅτι ἡ ΔΕΗ ἐνήργησεν ἐν προκειμένῳ χωρὶς συναίσθημα εὐθύνης, κατ’ ἐπιταγὴν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐφάνη πρόθυμος νὰ πλειοδοτήσῃ διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἀπὸ τὴν ΔΕΗ εἶναι πράγματι καταπληκτικοί, διότι μεταβάλλεται ἡ βάσις καὶ ὁ τεχνικὸς τρόπος ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος καὶ διότι μὲ ἕνα τοιοῦτον καθεστὼς ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐστηρίχθη εἰς αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμούς. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι εἰς τοὺς ὑπολογισμοὺς αὐτοὺς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσωμεν καμμίαν ἀξίαν, ὅταν ἡ μελέτη δὲν ἔχῃ πραγματοποιηθῇ, ὅταν δὲν γνωρίζωμεν τὸ συνολικὸν κόστος, τὸ ὁποῖον, ἐὰν ἐγνωρίζαμεν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διαπιστωθῇ ποία θὰ εἶναι ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος. Δι’ αὐτὸ ὑφίσταται μέγας κίνδυνος, ὅτι ἡ ΔΕΗ, δηλαδὴ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ ἐπιδοτήσῃ τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου. Τὸ δεύτερον σημεῖον εἶναι τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία ἀπὸ τὴν δημιουργίαν τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς. Τὸ θέμα, δηλαδή, τοῦ κέρδους εἰς συνάλλαγμα καὶ τοῦ ὀφέλους τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπὸ τὴν φορολογίαν. Τὸ θέμα ἐδῶ ἔχει ἐξαντληθῆ, ἀλλὰ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ διευκρινίσῃ τὰς διατυπωθείσας ἀπόψεις, τὰς ὁποίας θὰ ἤθελα νὰ ὁλοκληρώσω. Ἡ ἑταιρεία ἀλουμινίου δὲν πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἰδιαίτερον καθεστώς, παρὰ μόνον ἐν μέρει. Εἶναι δύσκολον νὰ λέγεται, ὅτι ἰσχύουν δι’ αὐτὴν ὅλοι οἱ φορολογικοὶ νόμοι. Μὲ τὸ ἄρθρον 16 ἡ ἑταιρεία ἔχει τόσας ἀπαλλαγὰς ἀπὸ φορολογίας καὶ δασμούς. Ἡ δήλωσις, ὅτι ὑπόκειται εἰς τοὺς ἰσχύοντας φορολογικοὺς νόμους ὑπονοεῖ προφανῶς, ὅτι ὑπόκειται εἰς τοὺς ἰσχύοντας νόμους, ὅσον ἀφορᾶ τὴν φορολογίαν τοῦ εἰσοδήματος. Ἀλλά, ἤδη ἐτονίσθη ἀπὸ συνάδελφον τῆς ΕΔΑ, ὅτι μὲ τὸ ἄρθρον 15 ἡ ἑταιρεία ἀλουμινίου θὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ εἰδικὸν φορολογικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἰσχύει διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν βιομηχανίαν καὶ τοῦτο εἶναι εὔλογον, διότι θὰ ἐγκατασταθῇ ἐκτὸς τῆς περιφερείας Ἀθηνῶν. Ἐάν, κύριοι, ἀναλύσητε τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα δίδονται, θὰ καταλήξητε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι διὰ τὴν πρώτην 10ετίαν τὰ περιοδικὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους θὰ εἶναι μηδέν. Καὶ τοῦτο, πρῶτον· διότι ἡ ἑταιρεία θὰ ἔχῃ ηὐξημένας ἀποσβέσεις. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἐπιμένω, διότι θὰ ἔχωμεν ἀπόσβεσιν συντομώτερον καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα θὰ ἔχωμεν αὔξησιν φορολογικῆς ἀποδόσεως. Ἐν συνεχείᾳ, ἔχει τὸ 25% τοῦ ἀφορολογήτου, τὸ ὁποῖον δίδεται διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν βιομηχανίαν, πρὸς κάλυψιν ζημιῶν. Πέραν τούτων, ἔχει τὸ βέτο, διὰ προσθέτους ἐπενδύσεις, ἐπὶ τῶν κερδῶν, καὶ τέλος ἔχει τὸ δικαίωμα, ἐπὶ ποσοστοῦ 20% τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου, πρὸς ἔκδοσιν προνομιούχων μετοχῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν φορολογοῦνται. Κάνετε ἕνα ὑπολογισμὸν ἐφ’ ὅλων αὐτῶν, καὶ προσκαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ εἴπῃ ἐὰν πρόκειται, κατόπιν αὐτῶν, νὰ πληρώσῃ φόρον ἡ ἑταιρεία. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾶ τὰς ἀποσβέσεις, αὗται θὰ γίνουν ἐφ’ ἅπαξ, ἀλλὰ τὸ 60% τῶν προσθέτων ἐπενδύσεων, θὰ ἐξακολουθῇ, ἐὰν ἀναγνώσητε τὸ νομοσχέδιον θὰ ἴδητε, ὅτι ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι νὰ κατασκευάσῃ ἡ ἑταιρεία ἐργοστάσιον παραγωγῆς: «..... (ἀναγινώσκει).....». Ἀλλὰ ἡ σύμβασις προβλέπει, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ ἑταιρεία νὰ διπλασιάσῃ τὴν παραγωγήν της καί, κατὰ συνέπειαν, εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ καὶ δεύτερον ἐργοστάσιον ἀλουμινίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνήκῃ εἰς τοὺς ξένους καὶ τὸ ὁποῖον θὰ χρηματοδοτηθῇ ἀπὸ τοὺς φόρους, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ πληρώνῃ ἡ ἑταιρεία εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Οὕτω, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαγοράσῃ ἡ ἑταιρεία ὅλους τοὺς βωξίτας τῆς χώρας. Μὲ τοὺς φόρους, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ πληρώνῃ ἡ ἑταιρεία, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαγοράσῃ ὅλα τὰ μεταλλεῖα τοῦ βωξίτου τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ εὑρεθῇ ἀναλώμασι τοῦ φορολογουμένου, κύριοι, ὅλων τῶν μεταλλείων αὐτῶν. Πέραν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, ἂν θελήσῃ κανεὶς νὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα τοῦ συναλλάγματος, τὸ ἄρθρον 14, θὰ ἴδῃ πράγματι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν ἐντυπώσεις. Θὰ ἴδῃ τὴν ἄνεσιν, ἡ ὁποία παρέχεται διὰ τὴν ἐπανεξαγωγὴν τοῦ συναλλάγματος. Θὰ ἴδῃ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ὑπερακοντίζουν τὰ ἀνώτερα ὅρια τῶν ποσοστῶν τὰ ὁποῖα, ὅταν συνεζητούσαμεν τὸν νόμον περὶ εἰσροῆς ξένων κεφαλαίων, εἴχομεν θέσει. Θὰ ἴδετε, ὅτι δυνατὸν νὰ βγάζῃ 10% τοῦ κεφαλαίου κατ’ ἔτος. Θὰ ἴδετε, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ βγάζῃ κέρδος 12% εἰς συνάλλαγμα καὶ κέρδος 8%, ὅταν θὰ ἔχῃ ἐξαγάγει ὅλον τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον ἔχει εἰσαγάγει. Ἀκούσατε καὶ μίαν ἄλλην διάταξιν τῆς παραγρ. 8 τοῦ ἄρθρου 14, εἰς τὴν ὁποίαν ἀφοῦ λέγει, ὅτι δύναται νὰ βγάλῃ τὰ ποσὰ αὐτὰ τοῦ συναλλάγματος, δύναται νὰ παρακρατήσῃ 30 ἑκατ. διὰ νὰ προμηθευθῇ πρώτας ὕλας κλπ. Δηλαδή, ἡ ἑταιρεία δὲν ἀναγνωρίζει κἂν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος τὴν στοιχειώδη ἁρμοδιότητα νὰ τῆς δίδῃ δραχμὰς καὶ νὰ ἀγοράζῃ συνάλλαγμα, δὲν τῆς ἀναγνωρίζει, εἴτε διὰ νὰ κερδίσῃ τὴν προμήθειαν, εἴτε διὰ λόγους δυσπιστίας. Ἀφοῦ λέγει αὐτό, λέγει εἰς τὸ τέλος εἰς τὴν παράγρ. 8, ὅτι καὶ ἡ Ἑταιρεία καὶ οἱ μέτοχοι αὐτῆς, θὰ ἔχουν τὴν ἀπεριόριστον χρησιμοποίησιν τῶν κερδῶν αὐτῶν καὶ τῶν εἰς δραχμὰς περιεχομένων εἰς αὐτοὺς ἐξ οἱουδήποτε λόγου, ἀσχέτως ἰθαγενείας καὶ κατοικίας. Δηλαδή, κ. συνάδελφοι, ἡ Ἑταιρεία καὶ ὁ κ. Πεσινὲ καὶ ὁ κ. Νιάρχος, θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ πέρνουν τὰ εἰς δραχμὰς κέρδη αὐτῶν ἀδέσμευτα, ἄνευ οἱουδήποτε περιορισμοῦ. Ἐπαφιέμεθα, δηλαδὴ εἰς τὸν πατριωτισμὸν αὐτῶν τῶν κυρίων καὶ οὐδεὶς ἔλεγχος γίνεται. Λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι νὰ προχωρήσω περισσότερον. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ δευτερολογήσω, διότι αὐτὸ τὸ δικαίωμα, δὲν δύναται ἡ πλειοψηφία νὰ μοῦ τὸ στερήσῃ. Ἔχετε, λοιπόν, ἐνώπιόν σας, κ. συνάδελφοι, μία σύμβασιν ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως δὲν εἶναι ὑπόδειγμα συμβάσεως, κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ, ὅτι ὑπερηφανεύεται διὰ τὴν σύμβασιν αὐτήν, σύμβασιν φαγωμένην ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς, σύμβασιν, ἂν μὴ τὶ ἄλλο, ἡ ὁποία κινδυνεύει νὰ τινάξῃ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας εἰς τὸν ἀέρα. Θὰ ἔλεγε κανείς, ὅτι ἔναντι ὅλων αὐτῶν τῶν ἀντινομιῶν τῆς συμβάσεως, ἔναντι ὅλων αὐτῶν τῶν κινδύνων ἐπιδοτήσεως καὶ παροχῶν ὑπερμέτρων πρὸς τὴν νέαν ἑταιρείαν ἡ ὁποία δημιουργεῖται θὰ ἔχῃ ληφθῆ πρόνοια, ὥστε ἡ σύνθεσις τοῦ ἑταιρικοῦ κεφαλαίου νὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἐπὶ τέλους ἀπὸ τὸ ἕνα χέρι νὰ παίρνωμεν καὶ μὲ τὸ ἄλλο νὰ δίδωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Αὐτό, κύριοι, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ἀποτελεῖ τὸ βασικὸν πρόβλημα καὶ ἀντινομίαν τῆς συμβάσεως. Ἐζητήσαμεν ἁρμοδίως καὶ ἐπιμόνως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς παράσχῃ πληροφορίας καὶ νὰ μᾶς δώσῃ στοιχεῖα πῶς ἔφθασε εἰς αὐτὴν τὴν σύνθεσιν τοῦ ἑταιρικοῦ κεφαλαίου. Ἡ Κυβέρνησις μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ηὐδόκησε, ἐπικαλουμένη, ὅτι ἡ συζήτησις ἐγένετο προφορικῶς, δὲν ἠθέλησε νὰ μᾶς δώσῃ κανέν στοιχεῖον. Εἰς τὴν ἀγόρευσίν του τῆς 9.10.1960, ὅταν ἤρχετο ἡ συζήτησις ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ἔκανε ἕνα σύντομον ἱστορικόν, καὶ ἐξ αὐτοῦ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν— εἶναι εἰς τὴν σελίδα 27 τῶν πρακτικῶν— ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ σύμβασις συνήφθη μεταξὺ τοῦ Οἴκου Πεσινὲ καὶ τῆς Ἑλλάδος. Δὲν βλέπω πουθενὰ νὰ ἀνακατεύεται, οὔτε ὁ Νιάρχος, οὔτε ὁ Ρέϋνολδς. Ἀπὸ ὅσα ἠδυνήθην νὰ ἀντιληφθῶ καὶ ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Πεζόπουλος καὶ ὁ κ. Τσάτσος τοῦ Ο.Β.Α., φαίνεται, ὅτι αἱ συζητήσεις ἤρχισαν μὲ τὸν Οἶκον Πεσινὲ καὶ ὅτι ἐν συνεχείᾳ παρουσιάσθη ὁ Οἶκος Ρέϋνολδς, μὲ τὸν κ. Νιάρχον. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπῆρχον δύο ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν, καὶ ὑπῆρχον λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους παρουσιάσθησαν, δηλαδὴ ἡ αὐξανομένη ζήτησις ἀλουμίνας, ἡ Κυβέρνησις εἶχε δύο συνομιλητάς. Καὶ ἀντὶ νὰ τοὺς ὠθήσῃ εἰς ἀνταγωνισμὸν μεταξύ των, κατὰ τρόπον μυστηριώδη, καὶ ἀπροσδόκητον, ἐμφανίζονται ἡνωμένοι, οἱ δύο αὐτοὶ ὅμιλοι καὶ ἀπὸ ἐκείνην τὴν στιγμὴν καὶ πέραν, ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως καθίσταται δυσχερής, διότι δὲν δύναται, ὄχι διαγωνισμὸν νὰ κάμῃ, ἀλλὰ καὶ οὔτε νὰ διεξαγάγῃ χωριστὰς διαπραγματεύσεις, ὥστε νὰ ἐπιτύχῃ καλλιτέρους ὅρους. Τὶ συνέβη, κύριοι, καὶ πῶς κατώρθωσε ὁ κ. Νιάρχος ἢ ἡ Κυβέρνησις, δὲν γνωρίζω ποῖος ἐξ ὅλων, νὰ ἑνώσῃ τοὺς δύο αὐτοὺς ὁμίλους. Αὐτὸ θὰ ἀποτελέσῃ τὸ βασικὸν μυστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ καλύπτῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον τὴν σύμβασιν τοῦ ἀλουμινίου καὶ θὰ ἀποτελέσῃ, ἴσως, καὶ μίαν ἐξήγησιν ὡρισμένων δυσχερειῶν, περὶ τὴν ἑρμηνείαν συγκεκριμένων θεμάτων τῆς συμβάσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἔχωμεν μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία δημιουργεῖ αὐτοὺς τοὺς κινδύνους, δημιουργεῖ ἁπλῶς κινδύνους ἐπιδοτήσεως, ἂν θέλετε νὰ πάρω τὴν εὐμενεστέραν ἐκδοχήν, ὅταν ἔχωμεν μίαν τοιαύτην σύμβασιν, εὔλογον εἶναι, ἐνδεχομένως νὰ διαπραγματευθῶμεν μὲ τὸν ὅμιλον Πεσινὲ, ἢ τὸν οἱονδήποτε ἄλλον ξένον Οἶκον, διότι μὲ αὐτοὺς ἰσχύει τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῇ ἡ Ἑλλὰς μόνη της, διὰ νὰ πωλήσῃ, ἔχουσα ἀντιμετώπους τὸ διεθνὲς τράστ τοῦ ἀλουμινίου. Ὁ κ. Κιτσίκης ἀνέπτυξε ἀντίθετον ἄποψιν, ἐγὼ ὅμως, δὲν πιστεύω, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ καθαρῶς ἐθνικὴ ἡ βιομηχανία τοῦ ἀλουμινίου. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν ὅμως κατὰ τὴν ὁποίαν, ὁ Πεσινὲ ἀρκεῖται εἰς τὸ 50%, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, τὶ παριστᾶ ὁ κ. Νιάρχος καὶ ὁ κ. Ρέϋνολδς; Ὁ Πεσινὲ ἔχει τὴν πατέντα. Ὁ Πεσινὲ εἶναι εἷς ἐκ τῶν μεγαλυτέρων Οἴκων τοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἐξασφαλίζει τὴν τεχνικὴν ἁρμοδιότητα. Ὁ κ. Νιάρχος ὡς μαϊντανὸς εἰς τὴν μέσην, τὶ γυρεύει; Ὁ κ. Νιάρχος κατὰ τὴν σύμβασιν, προσφέρει 25.000.000 δολλάρια καὶ προσφέρει καὶ τὴν προσωπικήν του ἐγγύησιν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ λάβῃ ἡ ἑταιρεία τῆς πιστώσεως τῶν 40.000.000, τῆς ὁποίας ζητεῖ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι πράγματι τὸ ποσὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ δικαιολογῇ τὴν συμμετοχὴν αὐτὴν καὶ εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ ὑποθέτῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ κατανομὴ τοῦ 50%, ἡ ὁποία γίνεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν μεταξὺ Πεσινὲ καὶ τῶν τριῶν ἄλλων, θὰ ὁδηγήσῃ ποτὲ εἰς τὸ νὰ συνεργασθῇ εἰλικρινῶς μὲ τὸν Ο.Β.Α., μὲ τὸ Κράτος ὁ Ρέϋνολδς καὶ ὁ Νιάρχος, ἐναντίον τοῦ κ. Πεσινὲ καὶ δὲν θὰ ἀποτελέσουν αὐτοὶ μαζὺ μὲ τὸν Πεσινὲ πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία θὰ ληστεύσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅπου δύναται νὰ τὸν ληστεύσῃ; Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἔγκειται ἡ οὐσιώδης πλευρὰ τῆς συμβάσεως καὶ θὰ ἤμην πάρα πολὺ ὑπόχρεως, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς δώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτοῦ ἐξηγήσεις. Ὁ Ο.Β.Α., ἔτσι λέγει ὁ ἁπλοῦς Ἕλλην πολίτης, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ πάρει τὸ ἕτερον 50%, ὁπότε ἂν μή τι ἄλλο ὅλα τὰ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἐτονίσθησαν, θὰ εἶχον ἐλαττωθῆ. Τὸ ἑταιρικόν, τὸ ὁποῖον ἐχρειάζετο διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν —25 ἑκατομμ. ἐν ὅλῳ —θὰ ἦτο 12,5 ἑκατομμ. Δὲν ἦτο αὐτὸ τὸ ὑπέρμετρον ποσόν. Ἄλλως τε, ὡς ὀρθότατα ἐλέχθη, ἡ συνολικὴ ἐπένδυσις δὲν πρέπει ποτὲ νὰ ὑπολογίζεται εἰς τὸ ὕψος, οὔτε κἂν τῶν 75 ἑκατομμ. Δὲν λέγω 25 ἑκατομμ. τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου. Πρέπει νὰ ὑπολογίζεται εἰς τὸ σύνολον τοῦ ἔργου καὶ ἔτσι φθάνομεν εἰς τὸ ἀπαράδεκτον φαινόμενον μὲ τὰ ἐλάχιστα αὐτὰ εἰς μετρητὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα εἰσφέρουν οἱ ὑπόλοιποι δύο μέτοχοι, πλὴν τοῦ Πεσινὲ καὶ Ρέϋνολδς, ὁ κ. Νιάρχος, δηλαδὴ καὶ Ρέϋνολδς φθάνουν εἰς τὸ ἀπαράδεκτον φαινόμενον, μὲ ἐλάχιστα χρηματικὰ ποσά, νὰ ἀπολαμβάνουν τεραστίας εὐνοίας καὶ πιθανώτατα τεράστια κέρδη ἐκ τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀντιτίθενται εἰς τὴν ἐπένδυσιν ξένων κεφαλαίων καὶ ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ μοῦ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγει εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς Ε. Δ.Α. Ἀντιθέτως, πιστεύω, ὅτι χρειαζόμασθε τὸ ξένον κεφάλαιον. Χρειαζόμασθε ὅμως, τὸ ξένον κεφάλαιον ἐκεῖ ὅπου πράγματι θετικῶς εἰσφέρει εἰς τὴν οἰκονομίαν. Τὸ ξένον κεφάλαιον, ὡς παρασιτικὸν ἢ ὡς μεσάζον δὲν τὸ χρειαζόμεθα. Ὁ κ. Νιάρχος ἔκαμε καὶ ἄλλας ἐπενδύσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα. Οὐδεὶς ὡμίλησε δι’ αὐτάς. Εἰς τὴν συγκεκριμένην ὅμως περίπτωσιν, φοβοῦμαι, ὅτι ὁ ὅλος ρόλος τοῦ κ. Νιάρχου δημιουργεῖ ἀφορμὴν εἰς πολλὰς συζητήσεις καὶ φοβοῦμαι ὅτι ὁ κ. Νιάρχος διὰ τῆς ἰδικῆς του συμμετοχῆς ἀναμφισβητήτως ἠξιοποίησεν ἄλλας δυνατότητας, τὰς ὁποίας ἔχει. Κύριοι συνάδελφοι, οὕτω ἔχει τὸ θέμα τῆς συμβάσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μὴ ἐπισπεύσῃ τὸν τερματισμὸν τῆς συζητήσεως, προτοῦ δώσῃ ὡρισμένας διευκρινήσεις ἐπὶ τῶν σημείων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν. Ἡ σύμβασις, εἶμαι βέβαιος, θὰ ἀποδειχθῇ σύμβασις ἀδύνατος. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὰ σημεῖα τῆς ἀδυναμίας της θὰ τὰ ἀποδείξῃ καὶ θὰ τὰ ὑπογραμμίσῃ ὁ προσεχὴς χρόνος. Ἀλλὰ καὶ τέλος, πᾶς τις δικαιοῦται νὰ σφάλλῃ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς δικαιοῦται εἶναι, νὰ συνάπτῃ μίαν τοιαύτην σύμβασιν, ὥστε τυχὸν ἀδυναμίαι καὶ τυχὸν σφάλματα, νὰ δίδωνται ὑπὲρ προσώπων, τὰ ὁποῖα οὐδὲν εἰσφέρουν καὶ εἰς οὐδένα βοηθοῦν, προκειμένου περὶ ἐκτελέσεως ἑνὸς σημαντικοῦ διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν ἔργου.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος, ἔχει τὸν λόγον.

§64Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον καὶ ἄλλην φοράν, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀντισυνταγματικότητος, τὴν ὁποίαν ὑπηνίχθη ὁ κ. συνάδελφος τῆς Ε.Δ.Α., θὰ εἴπω εὐθὺς ἀμέσως, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντισυνταγματικότης τῆς συμβάσεως, ὡς φαίνεται νὰ τὴν ὑπονοῇ ὁ κ. Ἡλιόπουλος. Δὲν ὑπάρχει, ἀτυχῶς. Θὰ ηὐχόμην νὰ ὑπῆρχε. Διότι αὐτὸ θὰ ἀπετέλει μίαν ἐγγύησιν, λόγῳ τῆς ἀκυρότητος. Διότι, ἐὰν ἡ σύμβασις προχωρῇ εἰς παροχὰς πρὸς τὸν ἀνάδοχον, πέραν ἐκείνων, τὰς ὁποίας ὁρίζει τὸ Διάταγμα, τὸ ἐκδοθέν, βάσει τοῦ γνωστοῦ νόμου τοῦ 1953, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐπηυξημένην ἰσχύν, αὐτὸ δὲν σημαίνει, ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ σύμβασις. Ἁπλῶς, καθ’ ὃ σημεῖον αἱ παροχαὶ βαίνουν πέραν τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα θέτει ὁ εἰδικὸς νόμος, ὁ ἔχων ἰσχὺν συνταγματικήν, κατὰ τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν ἔχουν ἐπηυξημένην δύναμιν. Ἔχουν ἁπλῶς δύναμιν νόμου. Συνεπῶς, δεσμεύουν τὸ Κράτος, ἀλλὰ ὄχι κατὰ τρόπον συνταγματικόν. Ἡ σύμβασις τοῦ ἀλουμινίου, νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα ἐξ ὅσων ἤχθησαν ποτὲ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Διότι, πρῶτον, ἀφορᾷ δύο ἀγαθὰ μεγίστης σημασίας, τὸ ἓν εἶναι ὁ βωξίτης καὶ τὸ ἄλλο ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, δεύτερον, διότι ἡ σύμβασις αὐτὴ δεσμεύει τὴν χώραν διὰ 50 ἔτη, δι’ ἓν ἥμισυ αἰῶνος. Ἐγράφη ἤδη εἰς τὸν τύπον, ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ μεγαλυτέρου σκανδάλου τῶν τελευταίων 100 ἐτῶν. Καὶ ὁμολογῶ, ὅτι δοκιμάζω ἀπορίαν, πῶς ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ θάρρος νὰ ἀποτολμήσῃ μίαν τοιαύτην σύμβασιν, χωρὶς νὰ ἔχῃ προηγηθῆ ἐπαρκὴς μελέτη καὶ διερεύνησις ὅλων αὐτῆς τῶν σημείων. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ καθόλου μὲ τὰς τεχνοοικονομικὰς πλευρὰς τῆς συμβάσεως, αἱ ὁποῖαι, νομίζω, ἀνεπτύχθησαν ἐπαρκῶς ἀπὸ τοὺς ρήτορας, εἰσηγητάς, ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν συνάδελφον κ. Ζίγδην καὶ τὸν βουλευτὴν Ἀθηνῶν κ. Κιτσίκην. Θὰ συνοψίσω μόνον δι’ ὀλίγων τὰ κύρια σημεῖα τῆς συμβάσεως, διὰ νὰ δυνηθῶ, νὰ ἐξαγάγω τὰ ἰδικά μου συμπεράσματα. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἑλλὰς ἐν πρώτοις δὲν εἶναι χώρα, ἡ ὁποία ἔχει ἀνεξαντλήτους πηγὰς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Εἴτε ἡ ἐνέργεια προέρχεται ἀπὸ ἐργοστάσια θερμικά, εἴτε προέρχεται ἀπὸ ἐκμετάλλευσιν τῶν ὑδροδυναμικῶν πηγῶν τῆς χώρας, ἡ ἐνέργεια δὲν εἶναι τόσον εὐθηνὴ εἰς τὴν χώραν αὐτήν, λόγῳ τῶν μεγάλων ἐπενδύσεων, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται, διὰ νὰ τὴν ἐκμεταλλευθῶμεν καὶ αἱ ὁποῖαι ἐπιβαρύνουν σημαντικῶς τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν μας λογαριασμῶν. Ἐκτὸς τούτου, ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας, τόσον τῶν βιομηχανικῶν κέντρων, ὅσον καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς οἰκονομίας αὐτῆς. Λοιπόν, δὲν ἠμποροῦμεν χωρὶς μελέτας σοβαράς..... (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ συνομιλεῖ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, ὁ κ. Μαῦρος ἀπευθυνόμενος πρὸς αὐτὸν λέγει). Κύριε Ὑπουργέ, δεσμεύετε τὸ Κράτος ἄνευ μελετῶν δι’ ἥμισυ αἰῶνος. Ὅταν οὔτε ἴχνος θὰ ὑπάρχῃ ἀπὸ ἡμᾶς, τὸ 2010 ἡ ΔΕΗ θὰ πωλῇ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα πρὸς 3 μὶλς εἰς μίαν ξένην ἑταιρείαν. Τοὐλάχιστον ἀκούσατε τὶ λέγεται ἐδῶ, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν θεωρῆτε περιττά, αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω, νὰ κατέλθω ἀπὸ τὸ βῆμα.

§65Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὶ κάμνω ἐγὼ εἶναι ἰδική μου ὑπόθεσις. Ἐφ’ ὅσον δὲν σᾶς ἐνοχλῶ ὁμιλοῦντα, ἐὰν σεῖς νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ κατέλθετε τοῦ βήματος, εἶναι ἰδική σας ὑπόθεσις.

§66Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αὐτὸ ἔχετε νὰ ἀπαντήσητε; Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι σπουδαῖον. Καὶ ἐὰν ἀκόμη εἴχατε κατέλθει ἀπὸ ἄλλον πλανήτην, θὰ εἴχατε ἀντιληφθῆ, ὅτι ἡ χώρα αὐτή, ἀνεστατώθη ἀπὸ τὴν σύμβασιν αὐτήν. Ὁμιλοῦμεν ἐδῶ, διὰ νὰ ἀκούσητε ὑμεῖς καὶ ἡ Βουλή. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἰδική σας ὑπόθεσις, ὡς λέγετε. Ἔχετε ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον νὰ ἀκούσητε καὶ ἀπορῶ διὰ τὴν ἀντικοινοβουλευτικὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν τηρεῖτε. Οὐδέποτε, ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἀφ’ ἧς ὑπάρχει Βουλή, ἐτόλμησεν Ὑπουργὸς, νὰ εἴπῃ, ὅτι: Ἐγὼ δὲν ἀκούω καὶ θὰ κάμω ὅ,τι θέλω.

§67Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Λυποῦμαι, διότι ἐχάσατε τὴν ψυχραιμίαν σας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θελήσῃ κανείς, νὰ ἐπιβάλῃ εἰς οἱονδήποτε ἐδῶ, ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, τὸ ἐὰν θὰ ἀκούῃ, ἢ ἐὰν δὲν θὰ ἀκούῃ, τὸ πῶς θὰ ἀκούῃ καὶ τὶ θὰ ἀκούῃ. Δὲν ἔχομεν δικτατορίαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐὰν θέλῃ ἕκαστος ἀκούει καθ’ ὃ μέτρον νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ ἀκούσῃ. Καὶ σᾶς συμβουλεύω, ἐπειδὴ συνήθως δὲν χάνετε τὴν ψυχραιμίαν σας, νὰ μὴ τὴν χάσετε καὶ τώρα.

§68Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἡ ἔκπληξίς μου αὐξάνει ἀκόμη περισσότερον, ἀκούω νὰ λέγετε, ὅτι ἐδῶ δὲν ἔχωμεν δικτατορίαν καὶ ὁ καθένας κάμνει ὅ,τι θέλει. Ὅταν σεῖς δὲν ἀκούετε τὴν Βουλήν, ἀσφαλῶς τότε ἔχομεν δικτατορίαν. Ἡ Βουλὴ εἶναι διάλογος. Ἡμεῖς ὁμιλῶμεν καὶ σεῖς ὀφείλετε νὰ ἀκούσετε καὶ νὰ ἀπαντήσητε. Τὸ ἰδικόν σας καθῆκον εἶναι, νὰ ἀπαντήσητε εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς λέγομεν. Ὅταν δὲν ἀκούσητε, εἰς τὶ θὰ ἀπαντήσετε;

§69Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἰς ἀπάντησιν ἀναμφισβητήτως. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι τὸ θέμα δὲν ἀπαιτεῖ ἀπάντησιν διὰ διακοπῶν. Τὴν ἀπάντησιν ποὺ θὰ δώσω θὰ τὴν κανονίσω ἐγὼ καὶ ὄχι σεῖς. Ἔχω δὲ τὸ δικαίωμα καὶ νὰ μὴ σᾶς ἀπαντήσω καθόλου.

§70Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δικαίωμα νὰ μὴ ἀπαντήσητε ἔχετε, ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ κρίνῃ ἡ κοινὴ γνώμη, διατὶ δὲν ἀπαντᾶτε. Πιθανὸν νὰ μὴ ἀπαντᾶτε, διότι δὲν ἔχετε τὶ νὰ ἀπαντήσητε. Ἀλλ’ ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσητε ἔχετε, κ. Ὑπουργέ. Οὔτε ἀπώλεσα τὴν ψυχραιμίαν μου, ὅπως εἴπατε. Τὴν ἀπώλεσα μόνον ὅταν εἴπατε, ὅτι «δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀκούω». Ὅταν κάμνετε ἕνα τέτοιο ἔργον χωρὶς μελέτην καὶ δεσμεύετε τὴν χώραν δι’ ἥμισυ αἰῶνα, τοὐλάχιστον πρέπει νὰ ἀκούσητε τὴν Βουλήν.

§71Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ γενικοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀνέκυψε μὲ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἡ κοινοβουλευτικὴ παράδοσις εἶναι, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει δικαίωμα νὰ ἀπαντήσῃ ἢ νὰ μὴ ἀπαντήσῃ. Ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον διαμαρτύρομαι, εἶναι ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι δύναται νὰ ἀκούῃ ἢ νὰ μὴ ἀκούῃ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἰδιωτικοῦ σωματείου, ἡ ἀπάντησις θὰ ἦτο δυνατή. Ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχῃ Κοινοβουλευτισμός, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ ἔννοια τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ εἶναι ὁ σεβασμὸς τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Βουλήν, ὁ σεβασμὸς τοῦ Ὑπουργοῦ πρὸς τὸ βῆμα. Αὐτὸ ὀνομάζεται Βουλή. Οἱ λόγοι σας εἶναι πρόκλησις ἐναντίον τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Καὶ ἀποτελοῦν βαρεῖαν εὐθύνην. (Χειροκροτήματα).

§72Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἐπελήφθη τῆς εὐκαιρίας διὰ νὰ μοῦ ἐπιτεθῇ, ὅτι δῆθεν ἐγὼ δὲν σέβομαι τὴν Βουλήν. Πῶς τώρα συνήγαγεν ἐκ τοῦ διαλόγου αὐτοῦ, ποὺ εἶχον μὲ τὸν κ. Μαῦρον, τὸ συμπέρασμα αὐτό, εἶναι θέμα ἰδικοῦ του εἱρμοῦ σκέψεων. Δὲν σημαίνει ἀσέβειαν πρὸς τὸ βῆμα, ἢ μᾶλλον, ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸ βῆμα ὑπάρχει ἐφ’ ὅσον δὲν διακόπτεται ὁ ρήτωρ, ἐφ’ ὅσον δὲν δημιουργεῖται κατάστασις οἱασδήποτε μορφῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐνοχλῇ τὸν ὁμιλοῦντα βουλευτήν. Ἐὰν θὰ ἀκούω ἐγὼ καὶ μέχρι τίνος βαθμοῦ— ὄχι ἐγώ, ὁ οἱοσδήποτε ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ —αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἔλλειψιν σεβασμοῦ πρὸς τὸν ὁμιλοῦντα. Ἄλλως τε, ἐὰν ἠκολουθοῦμεν αὐτὴν τὴν ἀρχήν, τότε ἀποτελεῖ ἔλλειψιν σεβασμοῦ πρὸς τὸ Σῶμα καὶ ἡ ἀπουσία βουλευτοῦ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν. Καὶ δὲν εἶναι βεβαίως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ὁ τακτικώτερον παριστάμενος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Δὲν δέχομαι, λοιπόν, τὴν κατηγορίαν, ὅτι δὲν σέβομαι τὴν Βουλήν. Ἄλλως τε ἔχω καὶ ἱστορίαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀρκετὰ μακρὰν καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι σέβομαι τὴν Βουλὴν ἀπολύτως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ κηδεμονίαν ἐκ μέρους τοῦ ὁμιλοῦντος κ. συναδέλφου, περὶ τοῦ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ παρακολουθήσω τὴν ἀγόρευσίν του, ἐὰν θὰ τὴν παρακολουθήσω, ἐὰν θὰ τοῦ ἀπαντήσω καὶ πῶς θὰ τοῦ ἀπαντήσω. Αὐτὴ εἶναι καινοφανὴς θεωρία.

§73Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὶ συμβαίνει εἰς ἕκαστον ἐνδομύχως εἶναι ὑπόθεσίς του. Ἀλλὰ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὁ Ὑπουργός, ὅτι δικαιοῦται νὰ ἀκούῃ ἢ νὰ μὴ ἀκούῃ βουλευτὴν ὁμιλοῦντα ἀπὸ τοῦ βήματος. Αὐτὸ δὲν τὸ δύναται, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτός, ὁ δημόσιος, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ μὴ ἀκούῃ ἐπερωτῶντα βουλευτήν, εἶναι παραβίασις τοῦ πνεύματος τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, εἶναι ἄρνησις τοῦ σεβασμοῦ, τὸν ὁποῖον ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸ βῆμα. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου).

§74Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἰς τὴν ἐπανάληψιν ποὺ ἔκαμεν ὁ κ. Παπανδρέου, τῶν ὅσων εἶπε προηγουμένως, δὲν ἔχω παρὰ νὰ ἀπαντήσω διὰ τῶν αὐτῶν ἀκριβῶς συλλογισμῶν. Διὰ νὰ μὴ ταλαιπωρήσω, ἑπομένως, τὴν Βουλὴν δὲν ἀπαντῶ, ἐφ’ ὅσον ἤδη ἔδωσα ἀπάντησιν.

§75Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὴν Βουλὴν ἐταλαιπώρησεν ἡ ἀδυναμία σας νὰ ἀπαντήσετε. Καὶ ἡ ἀδυναμία τῆς ἀπαντήσεως εἶναι εὔλογος συνέπεια τοῦ βαρυτάτου σας σφάλματος.

§76Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἶναι εἰς θέσιν οἱ παριστάμενοι ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, νὰ κρίνουν ποῦ ὑπάρχει ἀδυναμία.

§77Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Βεβαίως θὰ κρίνουν, ὅπως θὰ κρίνῃ καὶ ὁ λαός.

§78Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι οὐχὶ ἐκ παραδρομῆς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων ὡμίλησεν ὀρθῶς περὶ ἐπερωτῶντος βουλευτοῦ, διότι ἡ φύσις τῶν Ν. Δ. τοῦ ἄρθρου 35 τῶν ἐπαναφερομένων πρὸς συζήτησιν, οὐσιαστικῶς ἀποτελεῖ ἔλεγχον. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ ἐλεγχόμενος Ὑπουργὸς λέγει, ὅτι «δὲν σᾶς ἀκούω, εἶναι δικαίωμά μου», τότε οὐσιαστικῶς αὐτὸ σημαίνει κατάλυσιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Κύριε Ἀρχηγέ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, προσωπικῶς ἀνησυχῶ μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον. Διὰ τὴν νοοτροπίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ ὁποία δὲν ἐκδηλοῦται διὰ πρώτην φορὰν τώρα. Καὶ πρὸ μηνὸς εἶχε δημοσίᾳ εἴπει, ὅτι θὰ ηὔχετο νὰ μὴ ὑπῆρχον ἐφημερίδες. Καὶ αὐτὸ ἐδικαιολογήθη τότε ὡς Ὀλλανδικὸν ἀστεῖον. Ἀλλὰ ὅταν τὸ εἶπεν αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐν συνεχείᾳ λέγει, ὅτι εἶναι δικαίωμά μου νὰ μὴ ἀκούω ἐπερωτῶντα βουλευτήν, διερωτῶμαι μήπως καὶ τότε ἠννόει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει καὶ δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀστείου εἰσαχθέντος ἐξ Ὀλλανδίας. Κύριοι βουλευταί, εἶπον, ὅταν ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας μιᾶς χώρας, τόσον τὴν βιομηχανικήν, ὅσον καὶ τὴν γεωργικήν, δὲν ἔχομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν πλήρη μελέτην, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ἀνάγκαι κατὰ τὴν προσεχῆ 10ετίαν ἢ 20ετίαν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τῆς ὑπαίθρου, δὲν γνωρίζομεν, διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἀπὸ τὸν Ἀχελῷον, εἰς μίαν ἠλεκτροβόρον βιομηχανίαν, ἄνευ μελέτης. Δὲν εἶμαι ἐναντίον τῆς δημιουργίας ἠλεκτροβόρων βιομηχανιῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τὶ ποσοστὸν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διαθέτομεν πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, ὅτι εἰς καμμίαν βιομηχανικὴν χώραν τὸ ποσοστὸν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, τὸ ὁποῖον διατίθεται εἰς βιομηχανίας ἠλεκτροβόρους δὲν εἶναι τόσον μέγα. Σήμερον ἐπὶ περίπου 1.800.000.000 ὡριαίων κιλοβατωρῶν, τὰς ὁποίας παράγει ἡ χώρα, τὸ 50% πηγαίνει εἰς μίαν βιομηχανίαν ἠλεκτροβόρον. Ὅταν παραχθῇ τὸ ρεῦμα ἀπὸ τὸν Ἀχελῷον θὰ εἶναι τὸ ⅓. Δὲν γνωρίζω ὅμως, χώραν πολιτισμένην εἰς τὸν κόσμον, ὅπου τὸ ⅓ τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας δίδεται εἰς μίαν ἠλεκτροβόρον βιομηχανίαν. Κύριοι βουλευταί, δὲν διηυκρινίσθη, τοὐλάχιστον ἐγὼ δὲν ἐφωτίσθην, ἐὰν ἡ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ρεῦμα παρέχεται ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η. περιέχῃ πριμοδότησιν ἢ ὄχι. Αὐτὸ τὸ θέμα δὲν διηυκρινίσθη. Πείθομαι ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι ὑπάρχει τοιαύτης μορφῆς πριμοδότησις, ἀλλὰ τεχνικὴ συζήτησις, οὐχὶ κεκλεισμένων τῶν θυρῶν, δημοσίᾳ, ἐνώπιον ἁρμοδίων προσώπων ἀπὸ τὴν ὁποίαν νὰ προκύψῃ τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν παρέχεται τὸ ρεῦμα δὲν περιλαμβάνει πριμοδότησιν, τοιαύτη συζήτησις δημοσίᾳ, δὲν ἐγένετο. Θεωρῶ δὲ ἀπαράδεκτον τὴν μέθοδον ὑπολογισμοῦ τοῦ κόστους ἀπὸ μόνον τὴν πηγὴν τοῦ Ἀχελώου. Εἶπον, ὅτι τὸ ρεῦμα, τὸ ὁποῖον φορτίζει τὸ ἐθνικὸν δίκτυον παράγεται ἀπὸ τουρμπίνες, αἱ ὁποῖαι κινοῦνται μὲ μηχανὰς Ντῆζελ, παράγεται ἀπὸ ἐργοστάσιον ὑδροηλεκτρικὸν καὶ θερμικόν. Ὑπάρχει ἕνας μέσος ὅρος καὶ δὲν ἐπιτρέπεται οἰκονομικῶς καὶ τεχνικῶς νὰ ἀπομονώσωμεν τὴν πηγὴν ἐνεργείας καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀπὸ αὐτὴν τὸ ρεῦμα κοστίζει τόσον, ἄρα ἔχομεν περιθώρια. Θὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὸν μέσον ὅρον. Καὶ ὁ μέσος ὅρος εἶναι καλύτερος ἐκείνου εἰς τὸν ὁποῖον θὰ πωλῇ ἡ Δ.Ε.Η. τὸ ρεῦμα εἰς τὴν ἑταιρείαν Πεσινέ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω καὶ τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐτονίσθη ἀπὸ τοὺς τεχνικούς, ὅτι ὁ Ἀχελῷος εἶναι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἐγένετο διὰ νὰ ρίψῃ τὴν μέσην τιμὴν παραγωγῆς τοῦ ρεύματος, τῆς ὁποίας θὰ ὠφελοῦντο ὅλαι αἱ Ἑλληνικαὶ βιομηχανίαι, ἀλλὰ τὸ εὐθηνὸν ρεῦμα δίδεται εἰς μίαν ἠλεκτροβόρον βιομηχανίαν τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα διὰ τὴν γενικὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας δὲν εἶναι ἐπαρκῶς μελετημένα. Κύριοι βουλευταί, ἠμφεσβήτησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐπίσης, τὴν ἀξίαν τῶν ἔργων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ κατασκευασθοῦν. Ὅταν συνάπτωνται συμβάσεις διὰ μεγάλα ἔργα, ἡ θέσις τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν εἶναι ἐκτάκτως δυσχερής, διότι ὑπόκεινται εἰς ψιθύρους, διότι δὲν εἶναι εὐχερὴς ὁ ἔλεγχος τῆς τιμῆς τῶν ἔργων. Ἐὰν, κ. βουλευταί, ἐπρόκειτο νὰ προμηθευθῶμεν 1.000 φορτηγὰ αὐτοκίνητα, τόσων ἵππων διὰ τὸν στρατόν, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐντοπίσωμεν τὴν δαπάνην, καὶ γνωρίζομεν περίπου, διότι ὑπάρχει μία διεθνὴς τιμὴ αὐτῶν τῶν μονάδων, τῶν κατὰ μάζας παραγομένων. Ὅταν γίνωνται ὅμως τοιαῦτα ἔργα, ἠμπορεῖ καὶ 30 καὶ 50 καὶ 80 νὰ στοιχίσουν, δὲν ἔχει τὸ Κράτος τρόπον νὰ τὸ ἐλέγχῃ. Ὡς πρὸς τὸν οἰκονομικὸν Ἔφορον, πρόκειται ἀσφαλῶς περὶ ἀστείου. Δὲν εἶναι εἰς θέσιν ὁ οἰκονομικὸς Ἔφορος ἢ οἱ μέτοχοι μιᾶς ἑταιρείας νὰ ἐλέγξουν τὴν ἀξίαν τῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα παραγγέλλονται εἰδικῶς δι’ ἕνα ἔργον. Ἀλλὰ θὰ μοῦ εἴπητε, κ. βουλευταί, ἐπειδὴ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ γίνῃ ἐκμετάλλευσις τοῦ Κράτους ἢ νὰ ὑπάρχουν μεσάζοντες καὶ ἑπομένως νὰ αὐξηθῇ πολὺ ἡ τιμή, πρέπει νὰ μὴ κάμωμεν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας; Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει τρόπος νὰ προφυλαχθῇ ἔν τινι μέτρῳ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου καὶ αὐτὸς ὁ τρόπος εἶναι παμπάλαιος καὶ εἶναι ὁ διεθνὴς διαγωνισμὸς. Εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οὐδεὶς ἐξεδήλωσεν ἐνδιαφέρον. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ποίους ἐπληροφόρησεν, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἀποφασίσει νὰ παραχωρήσῃ ἕνα δισεκατομμύριον KWR τὸ ἔτος πρὸς 3 μὶλς διὰ νὰ διαπιστωθῇ, ἐὰν μὲ αὐτὴν τὴν προσφορὰν θὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι ἐνδιαφερόμενοι διὰ νὰ συναγωνισθοῦν; Ἅπαξ τὸ Κράτος ἀπεφάσισεν, κατ’ ἐμέ, κακῶς νὰ παραχωρήσῃ τὴν παραγωγὴν τοῦ Ἀχελώου εἰς αὐτὴν τὴν ἐξευτελιστικὴν τιμὴν, ὤφειλε νὰ προέλθῃ εἰς διεθνῆ διαγωνισμὸν καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐγὼ προσφέρω τόσους KWR πρὸς τόσον καὶ τόσα ἑκατομμύρια βωξίτου καὶ ζητῶ προσφοράν. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἀπαντήσῃ, ἐὰν εἶναι ἀκριβές, ὅτι οἱ ξένοι Οἶκοι ἐπληροφορήθησαν αὐτὴν τὴν προσφορὰν, ἐξεδήλωσαν ἐνδιαφέρον διὰ νὰ μετάσχουν εἰς τὸν διαγωνισμὸν καὶ ἐὰν ἐνδεχομένως ἔκαμον προτάσεις. Θὰ παρεκάλουν ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅταν καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ θελήσῃ νὰ ἀπαντήσῃ. Ὁ κ. Μητσοτάκης, ἐτόνισε, πολὺ ὀρθῶς, ὅτι ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ νὰ προκαλέσῃ διεθνῆ διαγωνισμὸν διὰ νὰ προκαλέσῃ καὶ διεθνῆ ἀνταγωνισμὸν διὰ νὰ κατοχυρώσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἥνωσε τοὺς δύο ἀνταγωνιζομένους περὶ τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ αἱ προτάσεις αὐτῶν ἀντὶ νὰ εἶναι δύο, ἔγιναν μία. Τοῦτο ἀποτελεῖ, κατ’ ἐμέ, βαρύτατον σφάλμα. Κύριοι βουλευταί, ἡ μεγίστη ἀδυναμία τῆς συμβάσεως, ἴσως, καὶ ἡ πλέον θεμελιώδης, εἶναι ἡ τιμή εἰς τὴν ὁποίαν καθορίζεται τὸ ὡριαῖον KW διὰ 50 ἔτη. Ἤτοι 3,1 μὶλς τοῦ δολλαρίου. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ μεγαλυτέρα νάρκη εἰς τὴν σύμβασιν, διότι δὲν ὑπάρχει πρόβλεψις ἀναθεωρήσεως, ἐάν, εἰς τὴν διαδρομὴν τῶν 50 ἐτῶν ὑπάρξῃ ὑποτίμησις τοῦ δολλαρίου. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως μόνον τὴν ὑποτίμησιν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἐπέλθῃ διὰ πράξεως τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως συνέβη τὸ 1933 ἐπὶ Ροῦσβελτ, ἀλλὰ καὶ μίαν ἄλλην ὑποτίμησιν, ἡ ὁποία καθημερινῶς γράφεται εἰς τὸν τύπον, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γίνῃ προσεχῶς. Ἐὰν αὐτὴ ἡ σύμβασις εἶχε ὑπογραφῆ, ὄχι πρὸ 5ετίας ἀλλὰ πρὸ 20ετίας καὶ εἶχαν τὴν ρήτραν τοῦ δολλαρίου, σήμερον τὸ ρεῦμα θὰ παρείχετο δωρεάν, διότι ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ δολλαρίου ἔχει μειωθῆ κατὰ πολύ. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι καὶ εἰς αὐτὸ τὸ στάδιον τῶν δεσμεύσεων, ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα τὸ θέση εἰς τοὺς ξένους θὰ κατορθώσῃ νὰ διαπιστώσῃ κατὰ ποῖον τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ εἷς μαθηματικὸς τύπος, ὁ ὁποῖος νὰ κατοχυρώνῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ τὴν πώλησιν εἰς τὰς ξένας ἑταιρείας δωρεὰν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὁ τύπος αὐτὸς εἶναι νὰ γίνῃ συνάρτησις τοῦ συντελεστοῦ τοῦ παραγομένου ἠλεκτρικοῦ ρεύματος μὲ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀλουμινίου καὶ ἐὰν θέλετε τῆς διεθνοῦς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος καὶ τῆς διεθνοῦς τιμῆς τοῦ ἀλουμινίου. Ἐὰν αὐτοὶ οἱ παράγοντες συναρτηθοῦν εἰς μίαν σχέσιν, θὰ ἦτο δυνατὴ κατὰ 5ετίαν ἡ ἀναθεώρησις τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ KW. Κύριοι βουλευταί, ἡ σύμβασις ἀλουμινίου ἀποτελεῖ ἕνα βαρὺ σφάλμα, τὸ ὁποῖον διαπράττει εἰς βάρος τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας ἡ Κυβέρνησις, τὸ ἀλουμίνιον δὲν εἶναι εἶδος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ ξεφορτωθῶμεν πάσῃ θυσίᾳ καὶ νὰ τὸ δώσωμεν εἰς τὸν πρῶτον ἐλθόντα, ὁ ὁποῖος ἐξεδήλωσε ἐνδιαφέρον. Ἀπὸ ὅλους τοὺς προλαλήσαντας ἐτονίσθη, ὅτι τὸ ἀλουμίνιον εἶναι εἶδος πρώτης ἀνάγκης ἐν ἀνεπαρκείᾳ. Μετὰ 5ετίαν θὰ ὑπάρξῃ ἔλλειψις ἑκατομμυρίων τόννων ἀλουμινίου εἰς τὴν Εὐρώπην. Συνεπῶς, πρόκειται περὶ μεγίστου ἀγαθοῦ, τὸ ὁποῖον ὡς εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ὅπλον κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις διὰ τὴν εἴσοδον τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν, διαπραγματεύσεις αἱ ὁποῖαι διεξάγονται ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἐφρόντισα νὰ ἴδω μήπως ὁ Οἶκος Πεσινέ, εἶναι φιλανθρωπικὸν ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον προσεφέρθη νὰ ἀπορροφήσῃ τὸν βωξίτην. Ἀλλὰ ἐπληροφορήθην, ὅτι πρόκειται περὶ κερδοσκοπικῆς ἑταιρείας, ἡ ὁποία γνωρίζει, ὅτι μελλοντικῶς θὰ ὑπάρξῃ ἔλλειμμα εἰς τὴν Εὐρώπην ἀλουμινίου, καθὼς καὶ ἐλαφρῶν μετάλλων γενικῶς. Κύριοι βουλευταί, ὁσάκις διεξάγωνται διαπραγματεύσεις μεταξὺ ξένων ἐπιχειρηματιῶν καὶ Ἑλλήνων Ὑπουργῶν, μὲ καταλαμβάνει δέος. Ἀπὸ τὴν πεῖραν τῶν δεσμεύσεων, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν εἰς τὴν χώραν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔχω καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐὰν διεξάγῃ διαπραγματεύσεις μὲ ξένους Οἴκους ἡ χώρα μας, δὲν ἔχει συνήγορον. Τῆς φέρνουν ἕνα χαρτὶ καὶ τὸ ὑπογράφουν. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, πῶς λειτουργεῖ αὐτὸ τὸ κυβερνητικὸν μηχάνημα. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ὁ ἐγκέφαλος αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος λαμβάνει ἀποφάσεις, ὡς ἡ σημερινή, κάπως νὰ χωλαίνῃ. Ἀπορεῖ καὶ ἐξανίσταται ἡ κοινὴ γνώμη διὰ ποίους λόγους ἐπωλήθησαν τὰ ἀποθέματα ἐλαιολάδου, ἐξαχθέντα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐν συνεχείᾳ καὶ διὰ νὰ καλυφθοῦν τὰ δημιουργηθέντα κενά, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησεν ἡ ἐξαγωγή, εἰσήχθησαν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ποσότητες ἐλαίου. Μοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ κατανοήσω πῶς σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἀντιμετωπίζῃ τόσον σοβαρὰ οἰκονομικὰ θέματα.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μαῦρο, τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θίγετε, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀποτελεῖ ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως.

§80Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται νὰ τελειώσω. Πλὴν ὅμως θὰ ἤθελον νὰ τονίσω, πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν ἔκρινε σκόπιμον, νὰ εἴπῃ δύο λέξεις πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τοῦ ἀφηνιασμοῦ τῶν τιμῶν, ἀλλὰ ἠρκέσθη μόνον ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου εἰς μίαν διάσκεψιν Τύπου, νὰ πληροφορήσῃ σχετικῶς τοὺς δημοσιογράφους. Βεβαίως, μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν παραμένει εἰς οὐδένα οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι θεωρεῖ περιττὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν σχετικῶς. Ἀλλὰ τὸ θέμα ἀφορᾷ καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ Ἀγγλίαν ἀνεβῆ κατὰ 5 λεπτὰ ἡ τιμὴ τοῦ γάλακτος, ἡ Κυβέρνησις ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν αὐθωρεὶ τὴν ἰδίαν ἡμέραν. Ἐδῶ ἐτινάχθη ὁ τιμάριθμος εἰς τὸν ἀέρα καὶ εὑρισκόμεθα πρὸ πληθωρισμοῦ καὶ οὐδὲν λέγεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§81Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ ἐν σχέσει μὲ τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα ποὺ ἐκύρωσε τὴν σύμβασιν τοῦ ἀλουμινίου, ἀνεπτύχθη, νομίζω, συμφώνως καὶ πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἐν πάσῃ ἀνέσει. Νομίζω, λοιπόν, ἰδίᾳ καὶ μετὰ τὰς δύο προηγηθείσας ἀγορεύσεις, νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ συνοψίσωμεν δι’ ὀλίγων τὰ συμπεράσματα ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Θὰ ὑπενθυμίσω ἀπὸ ποῦ ἀρχίσαμεν. Ἀρχίσαμεν ἀπὸ ἕνα θόρυβον περὶ τοῦ ὅτι δῆθεν, ἐνῷ τὸ ἐργοστάσιον στοιχίζει 45 ἑκατομμύρια δολλάρια, ἡμεῖς τὸ ἐπληρώσαμεν δῆθεν 75 ἑκατομμύρια καὶ ὅτι δῆθεν χαρίζομεν 30 ἑκατομμύρια δολλάρια εἰς τοὺς ξένους. Ἐνθυμεῖσθε τὸν σχετικὸν θόρυβον. Ἀπὸ τὴν συζήτησιν προκύπτει ἡ ἀλήθεια. Δηλαδή, ὅτι εἰς μὲν τὴν σύμβασιν ὁ ἀριθμὸς τῶν 75 ἑκατομμυρίων εἶναι ἕνας ἐνδεικτικῶς ἁπλὸς ἀριθμός, περιλαμβάνων ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ κεφάλαια κινήσεως, ὅτι αὐτῆς τῆς τάξεως, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν κεφαλαίων κινήσεως, θὰ εἶναι περίπου ἡ δαπάνη, ἀλλ’ ὅτι αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς ὁ περιλαμβανόμενος εἰς τὴν σύμβασιν ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος ἀριθμὸς εἰς τὸν ὁποῖον θὰ κατέληγε καὶ ἡ πλέον ἐμπεριστατωμένη οἰκονομοτεχνικὴ μελέτη, κατ’ οὐδένα θὰ μετέβαλε τὸ πραγματικὸν γεγονός, ὅτι προκειμένης τῆς ἐπανεξαγωγῆς τῶν κεφαλαίων δὲν θὰ ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψιν οὔτε ἡ διάταξις τῆς συμβάσεως, οὔτε τίποτε ἄλλο, οὔτε τὸ πόρισμα μιᾶς οἰκονομοτεχνικῆς μελέτης, ἀλλ’ ἡ διαπίστωσις περὶ τοῦ πραγματικῶς εἰσαχθησομένου κεφαλαίου καὶ μόνον. Ἀνέφερα κατὰ τὴν διάρκειαν αὐτῆς τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία διήρκεσε τόσας συνεδριάσεις καὶ τοὺς ἐλέγχους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐλάμβανον χώραν. Κατερρίφθη συνεπῶς ὁ μῦθος, ὅτι δῆθεν χαρίζομεν 30 ἑκατομμύρια δολλάρια εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, ἀφήνεται δὲ νὰ ὑπονοηθῇ, ὅτι ἡ ἐπένδυσις εἶναι δημοσία, καθ’ ἣν στιγμήν, ὅπως ἐπανειλημμένως μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ τονίσω, δὲν πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου οὔτε μία δραχμή. Ἄλλος ἰσχυρισμὸς τῶν ἐπικριτῶν τῆς συμβάσεως, ἕνας ἄλλος μῦθος, πλασθεὶς ὑπό τινων ἐπικριτῶν τῆς συμβάσεως, εἶναι ὁ μῦθος, ὅτι δῆθεν παραχωροῦμεν δωρεὰν εἰς τὴν ἑταιρείαν τοῦ ἀλουμινίου 30 ἑκατομμύρια τόννους βωξίτου. Ἐλέχθη μάλιστα, ὅτι κάθε τόννος βωξίτου στοιχίζει 6 δολλάρια. Εἶναι προφανὲς εἰς ὅσους ἀνέγνωσαν τὴν σύμβασιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ δωρεὰν παραχωρήσεως οὐδὲ ἑνὸς τόννου. Ἄν θέλῃ τὸ Κράτος, ἔχει τὸ δικαίωμα, ὄχι τὴν ὑποχρέωσιν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν Ἑταιρείαν τοῦ ἀλουμινίου, ὅτι ἰδού, ἐδῶ ὑπάρχουν ἀποθέματα βωξίτου καὶ δύναμαι νὰ σοῦ τὰ παραχωρήσω βάσει τῆς κειμένης μεταλλευτικῆς νομοθεσίας. Δικαίωμα τοῦ Κράτους εἶναι, ὅπως εἶναι διατυπωμένον εἰς τὴν σύμβασιν. Ὄχι ὑποχρέωσις. Τὸ τρίτον θέμα, ὁ τρίτος μῦθος, εἶναι τὸ θέμα τοῦ κόστους τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, διὰ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθησαν καὶ ἀπόψε οἱ κύριοι συνάδελφοι κἄπως περισσότερον. Εἶναι γεγονός, καὶ ὑποθέτω δὲν τὸ ἀμφισβητεῖ κανεὶς ἐκ τῶν ἐπικριτῶν τῆς συμβάσεως, ὅτι βιομηχανία ἀλουμινίου μὲ ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν στοιχίζουσα περισσότερον ἀπὸ τρία ἕως 3½ χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Τὸ πρόβλημα, ὅμως, δὲν ἦτο ἂν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπιτύχωμεν μεγαλυτέραν τιμήν, διότι αὐτὸ ἦτο γνωστὸν ἐκ τῶν προτέρων, ἀλλὰ διὰ λόγους διαπραγματευτικοὺς προεβλήθησαν τὰ 4 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς διαπραγματεύσεως. Καὶ ἐρωτᾶται, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἡ Δ.Ε.Η. κατ’ ἀρχὰς ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν πρὸς 3,1 ἕως 3,6, διότι ὑπάρχει καὶ αὐτὴ ἡ ρήτρα, μετὰ τὰ 16 ἔτη δὲ πρὸς 3,6 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου. Ἔχομεν ὑπεύθυνον σύμβουλον διὰ τὰ θέματα τοῦ ἠλεκτρισμοῦ, τὴν Δ.Ε.Η., ἡ ὁποία εἶχε κάνει τὰς μελέτας της καὶ ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην νὰ ὑπογράψῃ αὐτὴν τὴν σύμβασιν. Ὁ ὑπολογισμός, μὲ λίγα λόγια, τῆς τιμῆς τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, στηρίζεται εἰς τὰ δύο μικρότερα φράγματα τοῦ Ἀχελώου, τὸ Καστράκι καὶ τὴν Πρεβέτζα, καὶ ὑπελογίσθη ἀπὸ τὴν Δ.Ε.Η., ὅτι μὲ ποσὸν ἐπενδύσεως εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνονται καὶ 48% δι’ ἀπρόβλεπτα, μὲ ποσὸν ἐπενδύσεως 32 ἑκατομμύρια δολλάρια δύναται νὰ κατασκευασθῇ ἀπὸ τὰ δύο φράγματα μὲ μεγίστην ἰσχὺν τὰ 115.000 KW. Σημειωτέον, ὅτι, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Πεζόπουλος, εἰς τὴν πρὲς–κόμφερανς ποὺ ἔδωσεν, ἀπέρριψε πρότασιν νὰ ἀναλάβῃ ἡ Ἑταιρεία τοῦ ἀλουμινίου καὶ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν σταθμῶν καὶ τὴν παροχὴν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς τὴν ἐπιχείρησιν. Μὲ τὰ 32 ἑκατομμύρια δολλάρια, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἀπροβλέπτων, ἔκρινεν ὁ ὑπεύθυνος σύμβουλος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δύναται νὰ δώσῃ ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν πρὸς 3,1 καὶ 3,6 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, μέσος ὅρος 3,44. Ὁ μέσος ὅρος, ὅμως, αὐτός, ὑπολογίζεται χωρὶς νὰ ὑπολογίζεται τὸ ἐνδεχόμενον τῆς αὐξήσεως μέχρι 3,6 κατὰ τὴν πρώτην 16ετίαν, ποὺ προβλέπεται εἰς τὴν σύμβασιν τῆς Δ.Ε.Η. Καὶ ὑπελόγισεν ἡ Δ.Ε.Η. κατὰ τρόπον αἰσιοδοξότερον ἀπὸ ὅ,τι ὑπελόγισε τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, τὸ ὁποῖον Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, μὴ διαθέτον τοὺς εἰδικοὺς ἐν προκειμένῳ, ποὺ διαθέτει ἡ Δ.Ε.Η., εὔλογον ἦτο νὰ εἶναι ὀλίγον ἐπιφυλακτικώτερον καὶ ὑπελόγισεν, ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ συμβολαίου της θὰ εἶχεν ἐκ τοῦ συμβολαίου αὐτοῦ κέρδη 130.000 δολλαρίων. Ἀλλὰ προεβλήθη, καὶ φαίνεται, ὅτι δὲν γίνεται κατανοητόν, δι’ αὐτὸ θὰ τὸ ἀναλύσω ὀλίγον περισσότερον, προεβλήθη τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι δὲν θὰ εἶναι 116.000 κιλοβὰτ ὁ ὑδροηλεκτρικὸς σταθμὸς τοῦ Κάτω Ἀχελώου, ἀλλὰ 160.000 καὶ ἐπὶ πλέον ἔχομεν ἀνάγκην καὶ ἑνὸς θερμοηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου 70.000 κιλοβάτ. Συνεπῶς, ἐλέχθη, ὅτι ἡ δαπάνη ποὺ θὰ πρέπει νὰ ἀποσβεσθῇ ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις τῆς Δ.Ε.Η. ἀπὸ τὴν παροχὴν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς τὴν ἑταιρείαν, δὲν εἶναι 32 ἢ 37 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ 49. Μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία καὶ εἰς τὴν ἄλλην συνεδρίασιν νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν τοῦτο. Ὑπάρχει μία μεταβλητικότης τῆς ὑδραυλικότητος τοῦ Ἀχελώου, ὑπάρχουν ἔτη μὲ πολὺ νερὸ καὶ ἔτη μὲ ὀλιγώτερον νερό. Ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὁ μέσος ὅρος τῆς ὑδραυλικότητος ὁ πιθανὸς μέσος ὅρος φυσικὰ τῶν 50 ἐτῶν, καὶ βάσει αὐτῆς τῆς μέσης ὑδραυλικότητος, ὑπελογίσθη τὸ κόστος. Εἶναι ὅμως ὑποχρεωμένη ἡ Δ.Ε.Η., διότι ἡ φύσις τῆς βιομηχανίας τοῦ ἀλουμινίου εἶναι τοιαύτη, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ παρέχῃ σταθερῶς ἄλφα ποσότητα ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ ἄλφα ποσότητα ἰσχύος εἰς τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου. Πρὸς τοῦτο ὀρθῶς κατέληξεν ἡ Δ.Ε.Η. εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι πρῶτον μὲν πρέπει νὰ ἐκμεταλλευθῇ πλήρως τὰ ὑδραυλικὰ δεδομένα τῆς περιοχῆς τῶν δύο φραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπουν τὴν κατασκευὴν φραγμάτων ὄχι δι’ ἰσχὺν μόνον 115.000 κιλοβάτ, ἀλλὰ δι’ ἰσχὺν 160.000 κιλοβάτ, καὶ θὰ ἦτο σφάλμα ἐὰν μὲ τὴν διαφορὰν αὐτὴν τῶν 5 ἑκατομμυρίων δολλαρίων — ἀπὸ τὰ 32 εἰς τὰ 37 ἑκατομμύρια— δὲν ἐξεμεταλλεύετο ἡ Δ.Ε.Η. πλήρως ὅλας τὰς ὑδραυλικὰς διαθεσιμότητας τῶν δύο αὐτῶν σημείων. Εἶναι ἐνδεχόμενον ὅμως καὶ μὲ τὴν αὔξησιν ἀκόμη αὐτῆς τῆς ἰσχύος —ἄλλως τε ἔχομεν θέμα ποσότητος ἐνεργείας ἐπηρεαζόμενον ἀπὸ τὴν ὑδραυλικότητα τοῦ Ἀχελώου,— εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ δύναται νὰ δίδῃ σταθερῶς τὴν ἀπαιτουμένην ποσότητα ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Σημειώσατε δέ, ὅτι ὁ περιοδισμὸς τῆς παροχῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς ἕνα ἐργαστάσιον ἀλουμινίου, εἶναι δυνατὸν νὰ σημάνῃ πραγματικῶς μεγάλην καταστροφήν. Καὶ εἶπεν ἡ ΔΕΗ, ὅτι οὕτως ἢ ἄλλως θὰ κατασκευάσω καὶ ἄλλο ἀτμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ ἱκανοποιήσω τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου. Δὲν πρόκειται νὰ κατασκευάσῃ ἡ Δ.Ε.Η. ἀτμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον 70.000 κιλοβὰτ διὰ νὰ ἐνισχύσῃ ἁπλῶς καὶ μόνον τὴν παροχὴν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας πρὸς τὴν βιομηχανίαν τοῦ ἀλουμινίου. Τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, πιθανῶς νὰ εἶναι καὶ 125.000 κιλοβάτ, ὑπολογίζει ὅμως πόσην ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν θὰ χρειάζεται ἀπὸ ἀτμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον, συνεπῶς, σταθερωτέρας πηγάς, διὰ νὰ συμπληρώνῃ τὴν παροχὴν τοῦ Ἀχελώου κατὰ τὰ ἔτη τῆς ἐλαχίστης ὑδραυλικότητός του. Πῶς θὰ λειτουργήσῃ λοιπὸν αὐτὸ τὸ σύστημα; Κατὰ μὲν τὰ ἔτη μέσης ὑδραυλικότητος θὰ τροφοδοτῆται ἡ βιομηχανία τοῦ ἀλουμινίου μὲ μόνην τὴν παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἀπὸ τὰ δύο αὐτὰ φράγματα τοῦ Ἀχελώου, θὰ περισσεύουν δὲ ἀπὸ αὐτὰ τὰ φράγματα καὶ ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, τὴν ὁποίαν θὰ ἀπορροφᾷ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον, ἡ ἀντιστοιχοῦσα εἰς 45.000 κιλοβὰτ μεγαλυτέραν ἰσχὺν ποὺ θὰ ἔχουν τὰ φράγματα αὐτά, ἀπὸ ὅσην ἀπαιτεῖται διὰ τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου. Ἐὰν ἔχωμεν ἔτη μεγαλυτέρας ὑδραυλικότητος τοῦ Ἀχελώου, μεγαλυτέρας ἀπὸ τὴν μέσην, τότε ἡ ἐγκατάστασις αὐτῶν τῶν δύο φραγμάτων θὰ δανείζῃ ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν πρὸς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον καὶ ὅταν θὰ ἔχωμεν ὑδραυλικότητα μικροτέραν τῆς μέσης θὰ γίνεται τὸ ἀντίστροφον, θὰ ἐπιστρέφεται αὐτὸ τὸ δάνειον ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον πρὸς τὸ σύστημα παροχῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἰς τὴν βιομηχανίαν τοῦ ἀλουμινίου. Συνεπῶς ἡ ἐπιβάρυνσις τῆς Δ.Ε.Η. διὰ τὴν παροχὴν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας πρὸς τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀλουμινίου, εἶναι ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἐκείνη ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ νὰ κατασκευάσῃ τὰ δύο φράγματα ὄχι τῶν 160, ἀλλὰ τῶν 115.000 κιλοβάτ, δηλαδὴ τὰ 32 ἑκατομμύρια. Εἶναι ἐσφαλμένον λοιπὸν νὰ λέγεται, ὅτι δὲν κατασκευάζομεν μόνον δύο φράγματα 160.000 κιλοβὰτ ἀλλὰ καὶ ἕνα ἀτμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον 70.000 κιλοβάτ. Εἶναι ἔλλειψις ἐπαρκοῦς κατανοήσεως τῶν δεδομένων ποὺ ἔθεσεν ἡ Δ.Ε.Η. Τὰ νέα αὐτὰ ἔργα παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας θὰ γίνουν ἐξ ὁλοκλήρου μὲ δάνεια. Τὰ δάνεια κατὰ πᾶσαν πιθανότητα θὰ εἶναι δάνεια εἰς δολλάρια. Σημειωτέον καὶ τοῦτο: Ὅτι ἡ δαπάνη ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας παραγομένης ἀπὸ ὑδροηλεκτρικοὺς σταθμούς, εἶναι κατὰ τὸ 99% ἡ δαπάνη τῶν ἀποσβέσεων καὶ μόνον, διότι τὸ προσωπικὸν ποὺ ἀπαιτεῖται διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν σταθμῶν, εἶναι μηδαμινόν, καύσιμα δὲ δὲν ἀναλίσκει. Συνεπῶς τὰ 3,1 ἢ τὰ 2,95 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, ὅσον ὑπολογίζει ἡ Δ.Ε.Η., ὅτι θὰ τῆς στοιχίζῃ ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, εἶναι κατὰ κύριον λόγον τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτῆται διὰ τὴν ἐπιστροφὴν τῶν δανείων τὰ ὁποῖα ἐπίσης θὰ εἶναι εἰς δολλάρια. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν κίνδυνος χρεώσεως τῆς Δ.Ε.Η. μὲ ποσὰ μεγαλύτερα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ καταβάλλῃ ἐκείνη. Ἀλλὰ ἐλέχθη, ὅτι δὲν ἀντιμετωπίζομεν τὴν ἀπότομον ἐνδεχομένως πτῶσιν τοῦ δολλαρίου, ἀντιμετωπίζομεν ὅμως ἐκείνην τὴν κανονικήν, τὴν συνήθη κατ’ ἔτος. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ποῖον νόμισμα δὲν ὑφίσταται μίαν βαθμιαίαν μείωσιν τῆς ἀγοραστικῆς του ἀξίας; Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ σύμβασις δὲν εἶναι, ὅπως ἐπανειλημμένως μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ τονίσω, ἀντικείμενον μιᾶς κυβερνητικῆς ἀποφάσεως, ἀλλὰ εἶναι ἀποτέλεσμα, εἶναι σύμπτωσις τῶν ἀπόψεων δύο μερῶν καὶ ἐὰν ἠθέλομεν νὰ ἔχωμεν μαθηματικὸν τύπον ἢ ὄχι, ἠμπορεῖ νὰ τὸν ἠθέλομεν ἡμεῖς, ἠμπορεῖ ὅμως νὰ μὴ τὸν ἐδέχετο ὁ ἀντισυμβαλλόμενος. Δὲν νομίζω δὲ εἰς καμμίαν περίπτωσιν νὰ ὑπάρχῃ συμφωνία ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας αὐτῆς τῆς μορφῆς ἡ ὁποία νὰ εἶναι διατυπωμένη εἰς μαθηματικὸν τύπον. Ἐπιμονὴ ἐξεδηλώθη καὶ πάλιν περὶ τῆς πιέσεως, ἡ ὁποία δῆθεν ἠσκήθη ἐπὶ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Δ.Ε.Η. ἢ εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ κ. Πεζοπούλου. Μοῦ ἐδόθη καὶ ἄλλοτε ἡ εὐκαιρία νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Πεζόπουλος καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Δ.Ε.Η. εἶναι ἀδύνατον οἱοσδήποτε νὰ δεχθῇ, ὅτι θὰ ἦτο ποτὲ δυνατὸν τὰ πρόσωπα αὐτά, ὑποκείμενα εἰς οἱασδήποτε μορφῆς πίεσιν, νὰ δεχθοῦν νὰ ὑπογράψουν ἕνα συμβόλαιον διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἦσαν διατεθειμένοι νὰ ἀναλάβουν τὴν εὐθύνην. Δὲν τὸ δέχομαι αὐτό, κ. βουλευταί, Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου εἰς ὅσα σχετικῶς ἔχουν λεχθῆ περὶ τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, τῆς εἰσηγήσεως δηλαδὴ τοῦ κ. Πεζοπούλου πρὸς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἔγγραφον, σημειωτέον, ποτὲ δὲν ἀνεγνώσθη εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον, ἀλλὰ μόνον ὡρισμέναι περικοπαί, ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι συνέφερον τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριζεν ὁ εἷς ἢ ὁ ἄλλος.

§82Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κατετέθη καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς.

§83Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἶπον οὐδέποτε ἀνεγνώσθη. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ τῆς τιμῆς τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, τὸ ὁποῖον πράγματι εἶναι τὸ σημαντικώτερον τῆς συμβάσεως, ἔχει τόσον πολὺ ἐξαντληθῆ, ἰδίᾳ δὲ ἀπὸ τοὺς ὑπευθύνους διὰ τὴν καλὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Δ.Ε.Η., ὥστε δὲν χρειάζεται πλέον νὰ εἴπωμεν τίποτε. Καὶ ἐν προκειμένῳ θὰ ἤθελα νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο ποὺ μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἀνακοινώσω καὶ διὰ τοῦ Τύπου, ὅτι διὰ τὴν καλὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Δ.Ε.Η., ὑπεύθυνον δὲν εἶναι τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον. Τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, διὰ τὴν καλὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Δ.Ε.Η., εἶναι ἀνεύθυνον, δὲν εἶναι ὑπεύθυνον. Ἀντιθέτως, ὑπεύθυνος διὰ τὴν καλὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Δ.Ε.Η. εἶναι ἡ Διοίκησις τῆς Δ.Ε.Η. Ὅταν, λοιπόν, ἔρχεται ἡ Διοίκησις τῆς Δ.Ε.Η., μετὰ τὰς μελέτας ποὺ ἔκαμε καὶ μετὰ τὰς συζητήσεις ποὺ εἶχε μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, καὶ καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ ὑπογράψῃ τὸ συμβόλαιον αὐτό, ὑπάρχει λόγος νὰ κληθῇ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ θέματος διὰ τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἁρμοδιώτερον ὄργανον καὶ ὑπεύθυνον κατὰ νόμον, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν γνώμην του; Ἕνα τρίτον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἐθίγη ἀπὸ τοὺς ἐπικριτὰς τῆς συμβάσεως, εἶναι τὸ θέμα τῆς φορολογίας. Καὶ ἐφθάσαμεν μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀκούσωμεν, ὅτι ἡ ἑταιρεία τοῦ ἀλουμινίου εἶναι ἀφορολόγητος, εὐτυχῶς ὄχι ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ὑποθέτω, ὅτι οὐδεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπάρχει, ὁ ὁποῖος νὰ ἀμφισβητῇ, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως φορολογίας εἰσοδήματος, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης, ἀπὸ ἀπόψεως φορολογίας εἰσοδήματος καὶ ἡ ἑταιρεία τοῦ ἀλουμινίου θὰ ὑπόκειται εἰς τὸ ὑφιστάμενον φορολογικὸν καθεστώς. Ἠμφισβητήθη ὅμως τὸ ὅτι χαρακτηρίζεται ἡ βιομηχανία αὐτὴ ὡς ἐπαρχιακὴ βιομηχανία. Καὶ ἐρωτῶ, ἐὰν ἱδρύετο ἡ ἐπιχείρησις αὐτή, ἡ ἑταιρεία αὐτὴ χωρὶς καμμίαν σύμβασιν, βάσει ἁπλῶς τῆς κειμένης νομοθεσίας, θὰ εἶχε τὰ πλεονεκτήματα αὐτά, ναὶ ἢ ὄχι;

§84Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διατὶ τότε ἐτέθη εἰς τὴν σύμβασιν;

§85Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Εἶναι λοιπὸν ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ φορολογικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἰσχύει δι’ ὅλας τὰς ἄλλας Ἑλληνικὰς ἀνωνύμους ἑταιρείας, αὐτὸ τὸ καθεστὼς θὰ ἰσχύῃ καὶ διὰ τὴν ἑταιρείαν τοῦ ἀλουμινίου. Εἰς τὴν σύμβασιν, ἐτέθη μόνον διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ ἐπενδύων τὰ κεφάλαιά του, ὅτι δὲν θὰ ὑποστῇ αἰφνιδιασμοὺς αὐξήσεως τῆς φορολογίας μεταγενεστέρως. Αὐτὸς δὲ εἶναι, ἕνας κανών, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐφαρμοσθῆ πλειστάκις προκειμένης εἰσαγωγῆς ξένων κεφαλαίων, ὅπως εἶναι π.χ. τὰ πλοῖα. Εἰς τὸ θέμα τῆς φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος δύο εἶναι, ὄχι καθαυτό, παρεκκλίσεις ἀπὸ τὸ ὑφιστάμενον φορολογικὸν καθεστώς. Τὸ ἕνα εἶναι, ὅτι ὁ νόμος 4002, ὁ ὁποῖος ἔχει ἰσχὺν μέχρι τοῦ 1964, παρατείνεται εἰδικῶς διὰ τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου μέχρι τοῦ 1969. Αὐτὸ δὲ ἔγινε, διότι μόνον ἀπὸ τὸ 1964 καὶ ἔπειτα θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ ἑταιρεία τοῦ ἀλουμινίου νὰ ἀξιοποιήσῃ τὰ εὐεργετήματα τοῦ νόμου αὐτοῦ, διότι μόνον ἀπὸ τοῦ 1964 θὰ ἀρχίσῃ νὰ λειτουργῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο θέμα, δηλαδὴ τῶν προνομιούχων μετοχῶν, ὑπάρχει κείμενος νόμος, εἰς τὸν ὁποῖον ἀναφέρεται τὸ σχετικὸν ἄρθρον τῆς Συμβάσεως καὶ τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι δύνανται νὰ ὑπάρξουν καὶ προνομιοῦχοι μετοχαί, τῶν ὁποίων τὸ πρῶτον μέρισμα, μέχρι 4%, εἶναι ἀφορολόγητον ἐπὶ μίαν 10ετίαν καὶ ὄχι πέραν αὐτῆς. Διὰ τῆς Συμβάσεως, ἡ Κυβέρνησις παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της εἰς τρόπον, ὥστε τὸ πρῶτον μέρισμα —τὸ 4%— τοῦ 20% τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου νὰ εἶναι ἀφορολόγητον διὰ μίαν 10ετίαν. Κατὰ τὰ λοιπὰ ὅμως, ἰσχύει ὁ γνωστὸς νόμος περὶ προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας. Ἀλλὰ τὶ προβλέπει, κ.κ. βουλευταί; Προβλέπει, ὅτι τὰ μὴ διανεμόμενα κέρδη, μέχρις ὅμως ἀνωτάτου ὁρίου 40%, ἐφ’ ὅσον ἐπενδύονται εἰς νέας ἐγκαταστάσεις, δὲν φορολογοῦνται. Ἐξ αὐτοῦ τὶ προκύπτει; Ὅτι θὰ ὑπάρξουν μεγαλύτερα κέρδη κατὰ τὸ προσεχὲς μέλλον, τὰ ὁποῖα καὶ θὰ φορολογηθοῦν. Ἡ ὅλη οἰκονομία τῶν νόμων αὐτῶν καὶ τοῦ 4002 καὶ τοῦ νόμου 3213)55 περὶ προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, ἀποβλέπει οὐχὶ εἰς κατάργησιν τμήματος τοῦ φόρου, ἀλλὰ εἰς οἱονεὶ ἀναβολὴν καταβολῆς τοῦ φόρου. Τὸ θέμα αὐτὸ ἀνέκυψε καὶ ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἠλιοπούλου κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα καὶ δι’ αὐτό, ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τὴν Διεύθυνσιν Φορολογίας Προσόδων τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Φορολογίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἕνα ὑπεύθυνον ὑπηρεσιακὸν σημείωμα, τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω νὰ καταχωρηθῇ ὁλόκληρον εἰς τὰ πρακτικά. Τὸ σημείωμα, ἔχει ὡς ἑξῆς: Σημείωμα Τῆς Γεν. Δ)νσεως Φορολογίας τοῦ Ὑπουργ. Οἰκονομικῶν (Δ)νσις Φορολογίας Προσόδων) Ἐπὶ διατυπωθέντος ἡμῖν προφορικῶς ἐρωτήματος ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, ἐξ ἀφορμῆς τῶν διεξαγομένων ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεων ἐπὶ τῆς συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ ἡμεδαπῶν καὶ ἀλλοδαπῶν κεφαλαιούχων διὰ τὴν ἵδρυσιν ἐπιχειρήσεως βιομηχανίας ἀλουμινίου, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἔκτασιν καὶ τὸν τρόπον ἐφαρμογῆς τῶν κειμένων διατάξεων, δι’ ὧν παρέχονται φορολογικὰ κίνητρα ὑπὲρ τῶν νέων παραγωγικῶν ἐπενδύσεων ἐν τῇ Χώρᾳ, παρέχομεν κατωτέρω τὰς ἑξῆς πληροφορίας καὶ διευκρινήσεις: 1) Ὡς σαφῶς προκύπτει ἐκ τῶν σχετικῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, ἡ ἀνάδοχος ἑταιρεία καὶ οἱ μέτοχοι αὐτῆς θὰ τυγχάνουν τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν εἰσοδήματος, ἧς θὰ ἐτύγχανε πᾶσα ἄλλη ἡμεδαπὴ ἀνώνυμος ἑταιρεία ἱδρυομένη ὑπὸ ἡμεδαπῶν καὶ μὲ ἑλληνικὰ κεφάλαια, ὡς καὶ οἱ ἡμεδαποὶ μέτοχοι αὐτῆς. Προβλέπεται δὲ ὑπὸ τῆς συμβάσεως, ὅτι τὸ κατὰ τὴν ὑπογραφὴν αὐτῆς φορολογικὸν καθεστὼς θὰ ἰσχύσῃ καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν αὐτῆς, ἐκτὸς ἐὰν τοῦτο θὰ ἐτροποποιεῖτο ἐπὶ τὸ εὐνοϊκώτερον, ὁπότε θὰ ἰσχύσῃ τοῦτο. Περιελήφθη ἐπίσης ἐν τῇ συμβάσει διάταξις, καθ’ ἣν ἡ ἰσχὺς τῆς διατάξεως τῆς παραγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν. Διατάγματος 4002)59, δι’ ἧς προβλέπεται ἡ ἔκπτωσις ἐκ τῶν φορολογητέων ἐτησίων κερδῶν ἀποθεματικοῦ μέχρις 60% πρὸς κάλυψιν τῆς ἀξίας τῶν νέων παραγωγικῶν ἐπενδύσεων, παρατείνεται μέχρι τέλους 1969. 2) Τὰ ὑπὸ τῶν Ν.Δ. 4002)59 καὶ τοῦ Ν. 3213)1955 προβλεπόμενα φορολογικὰ εὐεργετήματα ἐν περιπτώσει διαθέσεως πραγματοποιηθέντων κερδῶν διὰ νέας παραγωγικὰς ἐπενδύσεις δὲν θὰ παρέχωνται σωρευτικῶς εἰς τὴν ἀνάδοχον ἑταιρείαν. Τοῦτο ὁρίζεται ρητῶς τόσον ὑπὸ τοῦ νόμου (ἄρθρον 2 παράγρ. 1 Ν. Δ. 4002)59), ὅσον καὶ ὑπὸ τῆς συμβάσεως (ἄρθρον 15 παράγρ. 1). Συνεπῶς, ἡ ἀνάδοχος ἑταιρεία ὀφείλει νὰ ἐκλέξῃ ποίων διατάξεων θὰ κάμῃ χρῆσιν διὰ τὴν ἔκπτωσιν τοῦ ἀφορολογήτου ἀποθεματικοῦ. 3) Τὸ ἀφορολόγητον ἀποθεματικὸν μέχρις 60% τῶν ἐτησίων κερδῶν, τὸ ὁριζόμενον ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 4002)59, ὡς καὶ τὸ ἀφορολόγητον ἀποθεματικὸν 40%, τὸ ὁριζόμενον ὑπὸ τοῦ Ν. 3213)55 διὰ νέας παραγωγικὰς ἐπενδύσεις, λαμβάνεται πάντοτε ἐκ τῶν μὴ διανεμομένων κερδῶν τῆς ἑταιρείας. Τὰ διανεμόμενα κέρδη ὑπόκεινται κανονικῶς εἰς φόρον ἐπ’ ὀνόματι τῶν μετόχων φυσικῶν ἢ νομικῶν προσώπων. Συνεπῶς, ἐὰν ἡ ρηθεῖσα ἑταιρεία διανείμῃ ἐξ ὁλοκλήρου τὰ κέρδη της, δὲν δύναται νὰ τύχῃ τοῦ ὡς ἄνω φορολογικοῦ εὐεργετήματος. Ἐν περιπτώσει δὲ διανομῆς τμήματος τῶν κερδῶν, τὸ εὐεργέτημα θὰ ἀφορᾷ μόνον τὰ μὴ διανεμόμενα κέρδη, ἀλλὰ μέχρι τῶν ὡς ἄνω ὁρίων. Διευκρινίζεται σχετικῶς, ὅτι ἡ ἔκπτωσις ἐκ τῶν φορολογητέων κερδῶν τῆς ἑταιρείας τοῦ ὡς ἄνω ἀποθεματικοῦ διὰ τὰς πραγματοποιηθείσας παραγωγικὰς ἐπενδύσεις δὲν εἶναι ἐν τῇ οὐσίᾳ παρὰ μία ἀναβολὴ τῆς φορολογίας, διότι, ἐὰν τὰ ἤδη δημιουργηθέντα ἀφορολόγητα ἀποθεματικὰ ἤθελον διανεμηθῆ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἰσχύος τῆς συμβάσεως εἰς τοὺς μετόχους ἢ διατεθῆ δι’ ἀμοιβὰς ἢ ποσοστὰ τῶν διοικητικῶν συμβούλων τῆς ἑταιρείας ἢ ἀκόμη δι’ ἐκτὸς μισθοῦ ἀμοιβὰς καὶ ποσοστὰ τῶν διευθυντῶν καὶ διαχειριστῶν αὐτῆς, θὰ ὑπαχθοῦν κανονικῶς εἰς τὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία διὰ τὰ φυσικὰ πρόσωπα δύναται νὰ φθάσῃ τὸ 60%, ἀναλόγως τοῦ ὕψους τοῦ συνολικοῦ εἰσοδήματος τοῦ δικαιούχου. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει, πᾶσα ὑπὲρ τὸ ἄρτιον διαφορὰ τῶν μετοχῶν, ἥτις ἤθελε καταβληθῆ εἰς τοὺς μετόχους κατὰ τὸν χρόνον τῆς διαλύσεως τῆς ἑταιρείας, ἡ ὁποία προέρχεται ἐξ ὑφισταμένων οἱασδήποτε φύσεως ἐμφανῶν ἢ ἀφανῶν ἀποθεματικῶν κλπ., θὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸν φόρον εἰσοδήματος, καθ’ ὅσον ἡ διαφορὰ αὕτη θεωρεῖται ὑπὸ τοῦ νόμου ὡς μέρισμα. Ἐπίσης, φορολογεῖται ὡς μέρισμα καὶ ἡ καταβαλλομένη ὑπὲρ τὸ ἄρτιον διαφορὰ μετοχῶν, ἐν περιπτώσει ἐξαγορᾶς τούτων ὑπὸ τῆς ἑταιρείας, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ζωῆς της. Ἐν Ἀθήναις τῇ 26 Νοεμβρίου 1960 Ὁ Διευθυντὴς Τὸ φορολογικὸν καθεστὼς τὸ καθοριζόμενον ἀπὸ τοὺς ὑφισταμένους νόμους καὶ τὸ ὁποῖον παγιοποιεῖται διὰ τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου, εἶναι τοιοῦτον, ὥστε πᾶν κέρδος, τοῦ ὁποίου θὰ γίνῃ ἀπόληψις ἀπὸ τοὺς μετόχους τῆς ἑταιρείας ἀλουμινίου, θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν φορολογίαν. Πέραν αὐτοῦ, ὅμως, καὶ πᾶν κέρδος τὸ ὁποῖον δὲν θὰ διανεμηθῇ, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι πέραν τοῦ 40%, ποὺ προβλέπει ὁ νόμος 3213 τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, ὥστε καὶ ἐὰν δὲν διανεμηθῇ θὰ φορολογηθῇ καὶ αὐτό. Τὸ ἀποτέλεσμα, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ ὑφισταμένου φορολογικοῦ καθεστῶτος εἶναι, ὅτι οὐδὲν κέρδος εἰς τὸ τέλος διαφεύγει τὴν φορολογίαν, καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι ποῖος συνάδελφος εἶπεν: «ὥστε θὰ περιμένωμεν τὸ 2000 διὰ νὰ εἰσπράξωμεν φόρον»; Ἐάν, κύριοι βουλευταί, δὲν διανείμῃ μέρισμα καθόλου κατὰ τὰ 50 ἔτη, ἡ ἑταιρεία, καὶ πάλιν θὰ εἰσπράξωμεν τὸ 35% ἐπὶ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ ἄνω τοῦ 40%. Λέγω δὲ τοῦτο, καὶ τὸ τονίζω καὶ πάλιν, ὅτι οἱ δύο νόμοι, ὁ 4002 καὶ ὁ 3213, δὲν θὰ ἐφαρμοσθοῦν σωρευτικῶς. Κατὰ ρητὴν διάταξιν καὶ τοῦ νόμου 4002 καὶ κατὰ ρητὴν διάταξιν καὶ τῆς συμβάσεως, ἢ ὁ ἕνας θὰ ἐφαρμοσθῇ ἢ ὁ ἄλλος. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, βεβαίως, δὲν συνέβαλον μόνον οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί. Συνέβαλον κατὰ τρόπον λίαν ἐπιτυχῆ καὶ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος κάποτε νὰ ἀναγνωρισθῇ πρὸς αὐτοὺς καὶ ἀνώτατα στελέχη καὶ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τῶν Ὑπουργείων Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας. Παρηκολούθησαν δὲ ἀπὸ κοντά, δύναμαι νὰ εἴπω, ὅλας τὰς διαπραγματεύσεις καὶ καθ’ ὃ μέτρον ἡ ἁρμοδιότης ἑκάστου ἐπέβαλε τοῦτο, καὶ τὸ συμβούλιον τὸ ἀσχολούμενον μὲ τὰς ἐπενδύσεις ξένων κεφαλαίων τοῦ νόμου 2687, τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἀποτελεῖται ἀπὸ διακεκριμένα πρόσωπα, κρατικοὺς λειτουργοὺς καὶ ἰδιώτας. Συνέβαλεν ἡ διοίκησις τῆς ΔΕΗ καὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, συνέβαλεν ἡ διοίκησις τοῦ ΟΒΑ καὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία του. Δὲν πιστεύω νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ κανείς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐχρησιμοποίησε διὰ τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς ὅλα τὰ καλύτερα καὶ ἁρμοδιότερα πρόσωπα ποὺ διαθέτει τὸ Κράτος, πιθανὸν καὶ ὄχι ἄνευ εὐθύνης. Κύριοι βουλευταί, μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως αὐτῆς νὰ ἀναπτύξω καὶ ποῖα εἶναι τὰ ὀφέλη τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν αὐτῆς τῆς βιομηχανίας καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθω. Διαπιστώνω, τελειώνων, ὅτι ἠναγκάσθησαν οἱ ἐπικριταὶ τῆς συμβάσεως νὰ ἐφεύρουν ὅρους μὴ ὑπάρχοντας εἰς τὴν πραγματικότητα εἰς τὴν σύμβασιν, νὰ πλάσουν μύθους καὶ τοὺς μύθους αὐτοὺς νὰ ἐπικρίνουν. Ὅταν κάποτε καὶ ὅσοι ἐξ ὑμῶν θελήσητε νὰ ἀναγνώσητε τὰ πρακτικὰ θὰ ἴδητε, ὅτι οὐδεὶς πραγματικὸς ὅρος τῆς συμβάσεως ἐπεκρίθη ἀπὸ τοὺς ἐπικριτὰς τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ κατεσκευάσθησαν, παρηρμηνεύθησαν οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως, κατεσκευάσθησαν μῦθοι, ἐπλάσθησαν μῦθοι καὶ τοὺς μύθους ποὺ ἔπλασαν, αὐτοὺς ἐπέκριναν. Κύριοι βουλευταί, μὲ τὴν σύμβασιν αὐτὴν εἰς τὸ μέλλον ἀντὶ νὰ ἐξάγωμεν 200.000 τόννων βωξίτου συνολικῆς ἀξίας περίπου 1 ἑκατ. δολλαρίων, θὰ ἐξάγωμεν 50.000 τόννων ἀλουμινίου ἀξίας 25 ἑκατ. δολλαρίων. Αὐτὴ εἶναι ἡ σύμβασις. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κακογιάννης, ἔχει τὸν λόγον.

§87Α. ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ εὑρίσκεται πρὸ ἡμῶν, ὡς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χανίων συνάδελφος κ. Μητσοτάκης, ἡ προκειμένη σύμβασις, ἤδη διάτρητος, νομίζω, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς πλειοψηφίας νὰ περιορίσῃ τὴν συζήτησιν εἰς τὸ ἓν τέταρτον τῆς ὥρας δι’ ἕκαστον ἀγορητήν, τραυματίζει ἀκόμη περισσότερον τὴν σύμβασιν αὐτήν. Πράγματι, ἡ προκειμένη σύμβασις ἀνοίγει τὸν δρόμον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βαρείας βιομηχανίας τῆς χώρας μας, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν αἴτημα πλατυτάτων στρωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, αἴτημα προοδευτικῶν διανοουμένων, ἐπιστημόνων καὶ προοδευτικῶν Κομμάτων. Μέχρι τοῦ πολέμου, τὸ αἴτημα τῆς ἀναπτύξεως τῆς βαρείας βιομηχανίας, ἐθεωρεῖτο ἀνέφικτον ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι ἡ χώρα μας ἐθεωρεῖτο πτωχή. Σήμερον, ὅμως, ἔχομεν δηλώσεις ὑπευθύνων παραγόντων, ὅτι ἡ χώρα μας δὲν εἶναι πτωχὴ καὶ ὅτι ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας εἶναι δυνατὴ καὶ ὅτι ἐκ τοῦ λόγου τούτου θὰ ἀνεβιβάζετο τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ μῦθος, λοιπόν, ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι πτωχὴ ἀνήκει εἰς τὸ παρελθόν. Ὁ περιορισμὸς τοῦ χρόνου τῶν συζητήσεων μᾶς ἀναγκάζει νὰ ἐγκαταλείψωμεν ὡρισμένα σημεῖα τῆς συμβάσεως καὶ νὰ περιορισθῶμεν νὰ ἀναπτύξωμεν τὰ σημαντικώτερα σημεῖα αὐτῆς, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν καὶ χρήζουν ἰδιαιτέρας προσοχῆς. Πῶς θὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ Ἀχελῶος, κύριοι συνάδελφοι; Ὁ κ. Πεζόπουλος, εἰς δηλώσεις του τῆς 6ης Φεβρουαρίου 1960, ἀνέφερε τὰ ἑξῆς: «Τὸ σύνολον τῆς παραχθησομένης ὑπὸ τοῦ ἔργου τοῦ Ἀχελώου ἐνεργείας θὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν βιομηχανιῶν» καὶ ὄχι μιᾶς βιομηχανίας: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Καὶ ὁ κ. Ἀνάργυρος Δημητρακόπουλος, τέως Πρόεδρος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ, ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «Ὁ Ἀχελῶος πάντοτε ἀπαραίτητος ἀξιόλογος συντελεστὴς τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ, φαίνεται, ὅτι θὰ καταστῇ καὶ καθ’ ὅλην τὴν μέλλουσαν ἀνάπτυξιν τοῦ τελευταίου ὁ ὑγιής, ἀσάλευτος κορμὸς τῆς στηρίξεώς του»: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Καί, κατόπιν τῶν ὅσων ἀπεδείχθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὑπὸ ἐπιλέκτων μελῶν τῆς Βουλῆς, ἐρωτᾶται: Τὰ ὄνειρα καὶ αἱ ἐλπίδες ὄχι μόνον τῆς περιφερείας, τὴν ὁποίαν διαρρέει ὁ Ἀχελῶος, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ μίαν ἀπαρχὴν ἐκβιομηχανήσεως τῆς χώρας διὰ τῆς παροχῆς πλουσίου καὶ εὐθηνοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ποῦ πᾶνε; Ἔγινε προγραμματισμός, πῶς θὰ διατεθῇ ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια ἀπὸ τὰ ἔργα Κρεμαστῶν, Πρεβέντζας καὶ Καστρακίου, ἔγινε καμμία προπαρασκευή; Οὐδεμίαν μελέτην ἔχομεν. Ἐλήφθη εἰδικωτέρα μέριμνα, ὥστε ἡ Γεωργία καὶ ἡ Βιομηχανία νὰ τύχουν πλουσίου καὶ εὐθηνοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, Διότι ἡ γεωργικὴ οἰκονομία ἀνέμενε τὴν παροχὴν εὐθηνοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος διὰ τὴν ἀνάπτυξίν της, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μετὰ τὴν σύμβασιν ἀλουμινίου καθίσταται δυσχερὲς ἂν μὴ ἀδύνατον. Σήμερον ἔχομεν τὰς ἀπαντήσεις τῶν κυρίων ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι μᾶς λέγουν, ὅτι ὅλη ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια τοῦ Ἀχελώου, θὰ διατεθῇ διὰ τὴν κίνησιν τῆς ἱδρυθησομένης βιομηχανίας ἀλουμινίου. Οὕτω, ἡ ὑπόλοιπος βιομηχανία θὰ στερηθῇ εὐθηνοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, καθὼς καὶ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον. Ἀρδεύσεις, ἠλεκτροφωτισμός, πριονιστήρια, τυροκομεῖα, κονσερβοποιεῖα, πτηνοτροφεῖα, βιοτεχνικὰ ἐργαστήρια καὶ βιομηχανίαι ἀνέμενον τὴν ἐκ τοῦ Ἀχελώου ἠλεκτρενέργειαν. Ἐπ’ αὐτῆς ἐστηρίζοντο ἀπὸ δεκαετιῶν ὄνειρα καὶ ἐλπίδες... Ποία ἡ πραγματικότης; Κινδυνεύει νὰ διατεθῇ ὄχι μόνον ὁλόκληρον τὸ παραχθησόμενον ρεῦμα ἀπὸ τὸν Ἀχελῶον, ἀλλὰ νὰ διατεθῇ διὰ τὸ ἐργοστάσιον τῶν Πεσινὲ κλπ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐπρόκειτο νὰ ἱδρυθῇ ἐργοστάσιον καυστικῆς σόδας καὶ μέχρι σήμερον τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, δὲν ἔχει ἱδρυθῆ, τοῦτο δὲ ὑπῆρχεν ἐλπὶς νὰ κατασκευασθῇ εἰς τὴν περιοχὴν Μεσολογγίου, ὅπου προσφέρεται ἡ πυκνότης εἰς ἅλας τῆς λιμνοθαλάσσης. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι θὰ γίνῃ καὶ τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, ἐρωτᾶται ὅμως, μετὰ τὴν διάθεσιν τόσης ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου, θὰ ἐπαρκέσῃ ἡ ὑπόλοιπος ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια διὰ τὴν κίνησιν καὶ ἑνὸς ἐργοστασίου καυστικῆς σόδας; Ἐπίσης, εἴχομεν πολλὰς ἐλπίδας διὰ τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίου τσιμέντων μὲ εὐθηνὸν ἠλεκτρικὸν ρεῦμα· τὶ περιθώρια ὑπάρχουν μετὰ τὴν ὑπόδικον αὐτὴν σύμβασιν τοῦ ἀλουμινίου διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀνωτέρω βιομηχανιῶν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ΔΕΗ θὰ χορηγήσῃ ὅλην τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν τοῦ Ἀχελώου διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου καὶ μάλιστα εἰς τόσον εὐθηνὴν τιμήν; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας εἶπεν, βέβαια χορηγοῦμεν εὐθηνὸν ρεῦμα διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου, ἀλλὰ τὸ ἔλλειμμα τῆς ΔΕΗ θὰ καλυφθῇ ἀπὸ τὸ ρεῦμα, τὸ ὁποῖον θὰ διατεθῇ ἀπὸ τὰς ἄλλας βιομηχανίας, καὶ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον. Ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τούτου, εἰς ποίαν τιμὴν θὰ διατεθῇ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα πρὸς τὰς ὑπολοίπους βιομηχανίας καὶ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον, ἂν περισσεύσῃ νὰ διατεθῇ. Δυστυχῶς, δὲν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος διὰ νὰ ἀνατρέξω πληρέστερον εἰς τὴν σύμβασιν. Ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, τὸ ὅτι δὲν ἐπεφυλάχθη εἰς τὸ Δημόσιον τὸ δικαίωμα νὰ ἔχωμεν μίαν εὐνοϊκὴν τιμὴν τοῦ ἀλουμινίου διὰ τὴν ἐνίσχυσιν ἐντοπίου βιομηχανίας. Ἕνα σημεῖον, ἐπίσης, τῆς συμβάσεως παραμένει σκοτεινόν, τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς στιγμῆς οὐδεὶς συνάδελφος ἔθιξε. Ποῖος θὰ εἶναι ὁ τόπος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιλεγῇ διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου ἡ Ἰτέα ἢ ὁ Ἀμβρακικὸς Κόλπος; Εἰς τὴν σύμβασιν δὲν ὑπάρχει τίποτε ἀπολύτως διὰ τὸ θέμα αὐτό, ἀλλὰ καὶ οὐδεὶς ἐκ τῶν ἁρμοδίων ἀπαντᾷ. Τὸ δυστύχημα δὲ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἶναι, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ παρέμβῃ εἰς τὴν ἐπιλογὴν τῆς τοποθεσίας ἱδρύσεως τοῦ ἐργοστασίου, διότι τοῦτο ἀνήκει εἰς τὴν ἑταιρείαν. Πρέπει ὅμως νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ὅσον μακρύτερα κατασκευασθῇ τὸ ἐργοστάσιον ἀπὸ τὸν τόπον τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, τόσον μεγαλυτέρα θὰ εἶναι καὶ ἡ ἀπώλεια ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, λόγῳ τῆς ἀποστάσεως καὶ συνεπῶς καὶ τὸ κόστος παροχῆς μεγαλύτερον. Καὶ ἐπειδὴ τὸ ρεῦμα θὰ παρέχῃ ἡ ΔΕΗ, θὰ ἔχωμεν, ὡς εἶναι φυσικόν, ἐπιβάρυνσιν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ΔΕΗ. Ὑπῆρξεν, ὅμως, καὶ μία πρότασις συναδέλφων, ὅπως ἡ σύμβασις αὐτὴ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον καὶ διεξαχθῇ μία δημοσία συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς, ὥστε ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, λαμβάνουσα γνῶσιν τῆς συζητήσεως ταύτης, νὰ ἐνημερωθῇ καὶ νὰ σχηματίσῃ σαφῆ ἀντίληψιν, ἐὰν συμφέρῃ ἢ ὄχι ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἠρνήθη τὴν πρότασιν ταύτην. Δὲν εἶχεν ὅμως τίποτε τὸ καινοφανὲς ἡ πρότασις αὕτη, διότι πρώτη ἡ Κυβέρνησις ἐφήρμοσεν εἰς ἄλλας περιπτώσεις ἔργων μικροτέρας σημασίας τὴν τακτικὴν αὐτὴν τῆς συζητήσεως εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον, διὰ νὰ ἔχῃ καὶ μίαν εἰσέτι γνώμην, τὴν γνώμην τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν. Οὕτω, ὑπάρχει τὸ προηγούμενον, καθ’ ὃ ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ἁρμόδιον νὰ γνωματεύσῃ ἐπὶ θεμάτων τεχνικῶν καὶ τεχνικοοικονομικῶν. Πράγματι, μὲ συμμετοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Δημοσίων Ἔργων, ἐγένετο κατὰ Μάρτιον, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, τοῦ 1959, συζήτησις εἰς τὸ Τ.Ε.Ε. διὰ τὰ ἔργα τοῦ Κάτω Ἀχελώου, τὴν σήραγγα τῆς Λυσιμαχίας καὶ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς Λιμνοθαλάσσης, εἰς ἣν παρέστησαν συνάδελφοι ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας, ὡς καὶ ἐγώ. Διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου, ἔργον πολὺ σοβαρώτερον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας μας, δὲν ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἰδίαν τακτικήν, ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰρωνικῶς εἶπεν, ὅτι ἡ ΔΕΗ δὲν ἔχει ἀνάγκην τῶν συμβουλῶν τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον δὲν ἐπρόκειτο νὰ συμβουλεύσῃ τὴν ΔΕΗ, ἀλλὰ οἱ Ἕλληνες τεχνικοὶ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὴν τύχην τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, θὰ εἶχον νὰ ἐκφέρουν ὑπευθύνους ὑποδείξεις καὶ γνώμας. Ὑπάρχει, ἄλλως τε, σειρὰ ὁλόκληρος ἐπιστολῶν τῶν Ἑλλήνων τεχνικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸν Τύπον καὶ αἱ ὁποῖαι βάλλουν κατὰ τῆς συμβάσεως καὶ ἐπισημαίνουν τὸν κίνδυνον ἐκ τοῦ τρόπου καὶ τῶν ὅρων τῆς ἱδρύσεως τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ. Ἡ σύμβασις αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι μία τυχαία σύμβασις διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ περάσῃ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀπαρατήρητος, χωρὶς νὰ λεχθοῦν τὰ ὅσα πρέπει νὰ λεχθοῦν δι’ αὐτήν. Δι’ αὐτό, ὁ περιορισμὸς τῆς ὁμιλίας ὑπῆρξε βαρὺ σφάλμα. Συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ ἐξαγάγωμεν: Πρῶτον συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ὑπάρχει παροχὴ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς εὐθηνὴν τιμὴν πολὺ κάτω τοῦ κόστους πρὸς τὴν ἑταιρείαν καὶ ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ΔΕΗ. Δεύτερον συμπέρασμα, ὅτι χαρίζονται εἰς τοὺς ξένους 30 ἑκατομμύρια τόννοι βωξίτου εἰς τὴν ἀνάδοχον ἑταιρείαν. Θὰ πρέπει νὰ παρατηρήσω εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὅτι θὰ ἤξιζε τὸν κόπον νὰ δώσωμεν καὶ εὐθηνὸν ρεῦμα καὶ πριμοδότησιν χάριν τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας εἰς μίαν ἐθνικὴν ἐπιχείρησιν, ἀλλὰ ὄχι χάριν τῶν ξένων, διότι ἡ τιμὴ ρεύματος τῆς ΔΕΗ κοστίζει τετραπλάσιον ἀπ’ ὅ,τι παραχωρεῖται εἰς τὴν ἀνάδοχον ἑταιρείαν ἀλουμινίου. Ἡ τιμὴ αὐτὴ θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ μόνον εἰς μίαν ἐθνικὴν ἐπιχείρησιν, διὰ νὰ ὠφεληθῇ ἡ ἐθνική μας οἰκονομία καὶ νὰ εἰσρέῃ τὸ συνάλλαγμα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ ὄχι εἰς τὰ Ταμεῖα τοῦ Πεσινέ, τοῦ Ρέϋνολδς καὶ Νιάρχου. Τρίτον συμπέρασμα, ἐνῷ τὸ κόστος τοῦ ἐργοστασίου ἔδει νὰ ἀνέλθῃ, ὡς ἀπεδείχθη ὑπὸ τῶν προηγηθέντων ρητόρων, εἰς τὸ ποσὸν τὸ πολὺ τῶν 50 ἑκατ. δολλ., συνωμολογήθη εἰς 75 ἑκατ. δολλ. Τέλος, ἡ χαριστικὴ βολὴ δίδεται διὰ τῆς φοροδιαφυγῆς, διότι φορολογοῦνται μόνον τὰ 15% τῶν κερδῶν τῶν ξένων, εἰς τὴν πραγματικότητα ὅμως ὀλιγώτερον τοῦ 15%, διότι εἰς τὸ 15% συμμετέχει καὶ ὁ ΟΒΑ. Τὰ συμπεράσματα αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἔχουν ἐκθέσει τὴν σύμβασιν, διὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρος ὁ τεχνικὸς κόσμος τῆς Χώρας ἐξηγέρθη. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ὑπόδικος αὕτη σύμβασις μίαν ἡμέραν θὰ τύχῃ τῆς δεούσης μεταχειρίσεως ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐπεκαλέσθη, ἀκόμη, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δὲν προσφέρει τίποτε καὶ ἀντιθέτως ὠφελεῖται. Ἐγὼ ἀντικρούω τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ λέγω, ὅτι προσφέρομεν πρῶτον, 30 ἑκατομμύρια τόννους βωξίτου, δεύτερον ἑνάμισυ δισεκατομμύριον κιλοβατώρας τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας δίδομεν εἰς τιμὴν πολὺ κάτω τοῦ κόστους καὶ τρίτον, δανείζομεν ἢ μεσολαβοῦμεν διὰ τὴν σύναψιν δανείου 10 ἑκατ. δολλαρίων καὶ ἐγκαθιστῶμεν μονοπώλιον παρασκευῆς ἀλουμινίου προνομιακῶς. Καὶ τέλος, προσφεύγομεν εἰς τὴν ξένην διαιτησίαν, τὴν ὁποίαν ὅλοι γνωρίζομεν καλῶς. Ταῦτα πάντα, ἐνῷ ἀνεμένομεν ὅλοι, ὅτι τὰ ὑδροηλεκτρικὰ αὐτὰ ἔργα θὰ ἀπετέλουν τὴν ἀπαρχὴν τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς Χώρας καὶ τῆς ἀνυψώσεως τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Ἐγκαθιστῶμεν τὸ ξένον κεφάλαιον διὰ νὰ μᾶς καταπιέζῃ ἐπὶ 50 ἔτη πρὸς ζημίαν τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, πρὸς ζημίαν ὅλων τῶν Ἑλλήνων.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον. Κύριε Ζίγδη, παρακαλῶ νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ τέταρτον.

§89Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αἱ συστάσεις αὐταὶ δὲν ἔχουν κανένα λόγον.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παράκλησιν ἔκαμα.

§91Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ βιομηχανικὸν συγκρότημα, περὶ τῆς τύχης τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἶναι ἡ μεγαλυτέρα προσπάθεια βιομηχανικῆς καὶ ἐνεργειακῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐπιχειρεῖ ἀπὸ τῆς συστάσεώς του. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὰ σχετικὰ μεγέθη, θὰ σᾶς ἀναφέρω τοὺς ἀκολούθους χαρακτηριστικοὺς ἀριθμούς. Τὸ συγκρότημα ἀλουμινίου μετὰ τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας θὰ στοιχίσῃ, σύμφωνα μὲ τὰ ἐπισήμως διδόμενα στοιχεῖα, 124 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἡ ΔΕΗ, ἡ ὁποία ὑπῆρξε βεβαίως σταθμὸς εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἱστορίαν τῆς χώρας, κατὰ τὸ πρῶτον της πρόγραμμα, κατὰ τὴν πρώτην της φάσιν, ἐστοίχισε, σύμφωνα μὲ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς ἰδίας τοῦ 1959, 107 ἑκατ. δολλ. Τὸ διϋλιστήριον πετρελαίου ἐστοίχισεν 21,4 ἑκατ. δολλ. Τοῦ ἀζώτου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ γίνῃ, ὑπολογίζεται νὰ στοιχίσῃ 41,6 ἑκατ. δολλ. Ἡ ζαχαροβιομηχανία, τὰ δύο ἐργοστάσια, 14,6 ἑκατ. δολλ. Ἡ Λάρυμνα ἐστοίχισε 4 ἑκατ. δολλ. Τὰ ναυπηγεῖα Σκαραμαγκᾶ ἐστοίχισαν 18 ἑκατ. δολλ. καὶ ἡ ὑπὸ κατασκευὴν κυτταρίνη 6,1 ἑκατ. δολλ. Αὐτά, ἀπὸ ἀπόψεως ἐπενδύσεως κεφαλαίων ἀπαιτηθέντων καὶ ἀπαιτηθησομένων διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν νέων ἐγκαταστάσεων ἠλεκτρικῆς καὶ βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως. Τώρα, ἀπὸ ἀπόψεως ἐνεργείας: Τὸ σύνολον τῆς παραγομένης ἐνεργείας ἀπὸ τὸ σύστημα τῆς ΔΕΗ, κατὰ τὸν ἀπολογισμόν της τοῦ 1959, ἀνέρχεται εἰς 1.158.752.000 ὡριαῖα κιλοβάτ, ἐξ ὧν λόγῳ ἀπωλειῶν, καταναλίσκονται 995.875.000. Τὸ ἀλουμίνιον, ἐὰν ἱδρυθῇ, θὰ ἀπορροφᾷ ὑπὲρ τὰ 900 ἑκατ. ΚΒΩ. Δηλαδή, ἡ νέα βιομηχανία θὰ εἶναι τῆς αὐτῆς τάξεως μὲ ὅλην τὴν σημερινὴν κατανάλωσιν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, τὴν παρεχομένην ἀπὸ τὴν Δ. Ε.Η. Πρόκειται, δηλαδή, περὶ μιᾶς νέας ΔΕΗ, μιᾶς δευτέρας ΔΕΗ. Ἀπὸ ἀπόψεως ἐγκατεστημένης ἰσχύος: Σύμφωνα, πάλιν, μὲ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς ΔΕΗ, αὕτη εἰς τὸ τέλος τοῦ 1959 εἶχεν ἐγκατεστημένην ἰσχὺν 244 χιλ. κιλοβάτ, ἐκ τῶν ὁποίων 150 χιλ. ἦσαν θερμικὰ καὶ 94 χιλ. ὑδροηλεκτρικά. Ἡ βιομηχανία ἀλουμινίου θὰ ἀπαιτήσῃ, σύμφωνα μὲ τοὺς ἐπισήμους ὑπολογισμούς, 160 χιλ. κιλοβάτ ὑδροηλεκτρικὰ καὶ 70 χιλ. κιλοβὰτ θερμικά, σύνολον 230 χιλ. κιλοβάτ. Ἐγκατεστημένη ἰσχὺς τῆς ΔΕΗ 244 χιλ. κιλοβάτ. Ἡ νέα βιομηχανία ζητεῖ ἐγκατεστημένην ἰσχὺν 230 χιλ. κιλοβάτ. Νομίζω, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ ἠμποροῦν νὰ σᾶς ἀποδείξουν τὴν σημασίαν, τὴν ἔκτασιν τοῦ ἐγχειρήματος. Δὲν εἴμεθα συνηθισμένοι εἰς αὐτὰ τὰ μεγέθη εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν ἔχομεν προσλαμβανούσας παραστάσεις. Καὶ διὰ τοῦτο εἶναι δύσκολον, ὄχι μόνον ἡ κοινὴ γνώμη, ἀλλὰ καὶ οἱ εἰδικοὶ νὰ παρακολουθήσουν τὰς συνεπείας, τὰ ὠφελήματα, τὴν ἔκτασιν τῶν ἐμμέσων καὶ ἀμέσων ἐπὶ τῆς οἰκονομίας ἐπιδράσεών των. Χρειάζεται, ἑπομένως, μεγάλη περίσκεψις καὶ πολλὴ μελέτη διὰ τὴν διατύπωσιν κρίσεων. Καὶ ἐὰν βέβαια κατεφέρθημεν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν πρώτην βεβιασμένην εἰσαγωγὴν τῆς συμβάσεως πρὸς κύρωσιν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος, δὲν τὸ ἐπράξαμεν, ὡς ἠθελήθη νὰ παρουσιασθῇ, ἀπὸ εὐθηνὴν διάθεσιν Ἀντιπολιτεύσεως. Ἦτο, νομίζω, ἐκδήλωσις στοιχειώδους φρονήσεως ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, αἰσθάνονται τὴν ὑποχρέωσιν νὰ βουλεύωνται καὶ ὄχι ἁπλῶς νὰ χειροκροτοῦν ἢ νὰ φέρουν ἀντιρρήσεις. Διὰ τοῦτο ἐπεμείναμεν, ὅτι ἡ σπουδὴ εἰς οὐδὲν ἐξυπηρετεῖ τὴν Κυβέρνησιν. Ζημιώνει αὐτὴν καὶ τὸ ἔργον. Κύριοι, ὀφείλω, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, νὰ ἐκφράσω μίαν πικρίαν καὶ αὐτὴ δὲν ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε καὶ ὑμᾶς. Ἀφορᾷ τὸν Ἑλληνικὸν Τύπον. Παρηκολούθησα τὴν εἰδησεογραφίαν τοὺς τελευταίους τρεῖς μῆνας, κατὰ τοὺς ὁποίους ἡ σύμβασις αὐτὴ ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ πλέον ἐπίμαχα θέματα. Ἐλάχισται ἐφημερίδες —καὶ τὸ ὑπογραμμίζω πρὸς τιμήν των— ἠσχολήθησαν μὲ αὐτὴν εἰς κύρια ἄρθρα. Αἱ περισσότεραι περιωρίσθησαν εἰς τὸ νὰ ἀναφέρουν τὰς συζητήσεις ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς μὲ τὸν Τύπον ποὺ ἀναφέρουν μίαν κομματικὴν μετάθεσιν ἑνὸς ἱερέως ἀπὸ ἕνα χωρίον εἰς ἄλλον ἢ τὴν κατασκευὴν κἄποιας γεφύρας εἰς κἄποιον ἄγνωστον χωρίον τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Τύπος, νομίζω, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν πρωταρχικὴν τὴν ἀξιολόγησιν τῶν εἰδήσεων, διὰ νὰ εἶναι ὁδηγὸς τῆς κοινῆς γνώμης. Οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἀλουμινίου τὴν ἐνεφάνισαν ὡς παρονυχίδα, νομίζω, ὅτι προσέφεραν μίαν κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς τὸν ἑαυτόν των. Κύριοι, ἡ ὑπόθεσις τοῦ ἀλουμινίου ἔπρεπεν ἐπίσης νὰ συγκινήσῃ τὸν ἐπιστημονικὸν καὶ τεχνικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος. Ὀφείλω νὰ ἐξάρω τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν πρωτοβουλίαν τῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν ἐφημερίδων καὶ τῶν περιοδικῶν —ἦτο τὸ μόνον βῆμα τὸ ὁποῖον εἶχον εἰς τὴν διάθεσίν των— προσεπάθησαν νὰ ἀναλύσουν τὴν σύμβασιν καὶ νὰ κατατοπίσουν τὴν κοινὴν γνώμην ἐπὶ τῶν συνεπειῶν της. Ἐπιτρέψατέ μου, ἰδιαιτέρως νὰ ἀναφερθῶ εἰς ἕνα σεβαστὸν πρεσβύτην, τὸν κ. Κλ. Στυλιανίδην, τὸν μηχανικόν. Νομίζω, ὅτι ἔχει ἤδη ὑπερβῆ τὸ 90ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του. Εἰς τὴν ἡλικίαν αὐτὴν θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ, ὅτι προσέφερεν ὅσα προσέφερεν εἰς τὴν Πατρίδα του καὶ νὰ ἐφησυχάσῃ. Καὶ ἐν τούτοις, μᾶς βομβαρδίζει καθημερινῶς μὲ ἐμπεριστατωμένας ἐπιστολάς. Καὶ βομβαρδίζει βεβαίως καὶ τὸν Τύπον, ὁ ὁποῖος ἐφιλοξένησε πολλὰς ἀπὸ αὐτὰς καὶ οὕτως ἐγένετο αἴτιος, ὥστε ἡ δημοσία γνώμη νὰ διαφωτισθῇ ἀρκετά. Κύριοι, δὲν συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Στυλιανίδην, οὔτε εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, οὔτε εἰς πολλὰς ἄλλας κατὰ τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ ἐνόμισα, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὤφειλον νὰ ἀποτίσω τὸν φόρον τιμῆς, ὁ ὁποῖος τοῦ ὀφείλεται.

§92Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Πόσων ἐτῶν εἶναι;

§93Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι ἄνω τῶν 90. Ἐν ἀντιθέσει πρὸς αὐτόν, μὲ θλῖψιν παρετήρησα, ὅτι ἄλλοι ἐπιστήμονες καὶ τεχνικοί, οἱ ὁποῖοι, ἐκ τῆς θέσεώς των ἐν τῇ κοινωνίᾳ καὶ τῇ ἐπιστήμῃ, ὤφειλον νὰ προσφέρουν καὶ αὐτοὶ τὸν φόρον τῆς γνώσεώς των πρὸς διαφώτισιν τῆς κοινῆς γνώμης, ἦσαν δὲ εἰς θέσιν νὰ ἀναλύσουν ἀντικειμενικῶς τὸ ζήτημα, δὲν τὸ ἔπραξαν. Δὲν θέλω νὰ ἐξαγάγω ἄλλα συμπεράσματα ἐξ αὐτοῦ, διότι ὑπάρχει τὸ μεγάλον ἐλαφρυντικόν, ὅτι ὅλοι εὑρίσκονται εἰς τὸ σκότος, λόγῳ τῆς κυβερνητικῆς τακτικῆς, ὅσον ἀφορᾷ βασικὰ στοιχεῖα τοῦ θέματος. Δύνανται, ἑπομένως, νὰ ἐπικαλεσθοῦν ὑπὲρ αὐτῶν τὸ ἐλαφρυντικόν, ὅτι δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ εἰσέλθουν εἰς μίαν συζήτησιν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς ἐπέτρεπον τὴν ἐπιστημονικὴν καὶ ἐποικοδομητικὴν πράγματι συζήτησιν. Ἐνόμισα ὑποχρέωσίν μου, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κάμω τὴν μικρὰν αὐτὴν εἰσήγησιν. Διότι παρακατιὼν θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα καὶ θὰ προσπαθήσω, μὲ ὅλην τὴν ἀνθρωπίνως δυνατὴν ἀντικειμενικότητα, νὰ ἀναλύσω αὐτὴν τὴν τεραστίαν διὰ τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος ὑπόθεσιν. Ἀκούσατε καὶ θὰ κρίνετε εἰς τὸ τέλος. Κύριοι, ἐκ τῶν συζητήσεων αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μέχρι σήμερον, τὸ πρῶτον θέμα τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἦτο τὸ θέμα τῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων τῶν ἐργοστασίων ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀσχοληθῶ πρῶτα μὲ αὐτό. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς ὑπομνήσω τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως. Τὸ ἄρθρον 2 λέγει, ὅτι ἡ σχετικὴ δαπάνη προβλέπεται νὰ ἀνέλθῃ εἰς 75 ἑκατομμ. δολλάρια. Τὸ ἄρθρον 5 λέγει, ὅτι τὸ ἑταιρικὸν κεφάλαιον θὰ εἶναι 25 ἑκατ. καὶ ὅτι ἡ Ἑταιρεία θὰ δανεισθῇ 50 ἑκατομμ. δολλάρια— 40 ἑκατομμ. ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ 10 ἑκατομμ. ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ὅτι διὰ τὸ δάνειον αὐτὸ τοῦ ἐσωτερικοῦ ἀναλαμβάνει ὡρισμένας ὑποχρεώσεις ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἦτο φυσικὸν νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας μία πληρεστέρα δικαιολόγησις τοῦ ποσοῦ τῶν 75 ἑκατομμ. δολλαρίων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρει ὡς ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς βιομηχανίας αὐτῆς ἡ σύμβασις. Εἶχον τὸ ἀτυχὲς ἢ εὐτυχὲς προνόμιον νὰ εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐζήτησα πρῶτος ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν καὶ ἔλαβον τὰς ἑξῆς διαδοχικὰς ἀπαντήσεις: Τὴν πρώτην ἀπάντησιν θὰ τὴν εὕρετε εἰς τὴν σελίδα 9 τῶν πρακτικῶν τῆς Συνεδριάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως τῆς 13.9.1960. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἐκ τῆς διεθνοῦς βιβλιογραφίας καὶ ἐκ πληροφοριῶν τὰς ὁποίας εἶχεν ἀπὸ δύο σοβαρὰς Τραπέζας, ἡ ἀξία τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμίνας, ὑπολογισμένη κατὰ τόννον)ἔτος — διότι ἔτσι γίνεται ὁ ὑπολογισμὸς κατὰ τοὺς τεχνικοὺς— εἶναι κατὰ μέσον ὅρον 200 δολλάρια καὶ ἡ ἀξία τῶν ἐγκαταστάσεων ἀλουμινίου κατὰ τόννον)ἔτος 1.000–1.500 δολλάρια. Ἑπομένως, ἔχομεν 20.000.000 δολλάρια διὰ τὸ ἐργοστάσιον τῆς ἀλουμίνας καὶ 50.000.000 διὰ τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου. Μᾶς μένουν 5.000.000 διὰ κεφάλαια κινήσεως. Αὐτὴ ἦτο ἡ πρώτη ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τὸν παρεκάλεσα νὰ μᾶς δώσῃ τὴν διεθνῆ βιβλιογραφίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐβασίζετο. Κατόπιν κἄποιας ἀπροθυμίας, ὁ κ. Ὑπουργὸς προσεκόμισεν ἓν βιβλίον, τὸ MATERIALS SURVEY, ALUMINUM, ἐκδοθὲν τὸ 1956 παρὰ τοῦ OF-FICE OF DEFENSE MOBILIZATION τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ μᾶς εἶπεν: «Κύριοι, ἰδῆτε τὸν πίνακα τῆς σελίδος IV—2 τοῦ ἐπισήμου αὐτοῦ βιβλίου. Ἐξ αὐτοῦ ἐμφαίνεται, ὅτι ἡ ἀξία τῶν ἐγκαταστάσεων μόνον ἀλουμινίου δυναμικότητος ἑνὸς τόννου τὸ ἔτος, εἶναι 1.000 δολλάρια καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς δὲν ἀφορᾷ, ὡς ὁ κ. Ζίγδης ὑποστηρίζει, τὴν ἀξίαν ἐγκαταστάσεων καὶ ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου». Παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοῦ δώσῃ τὸ βιβλίον. Τὸ ἤνοιξα καὶ εἶδον, ὅτι ὁ πίναξ εἰς τὸν ὁποῖον μᾶς παρέπεμπεν, ἀνεφέρετο εἰς ἐργοστάσια ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου. Τὰ 1.000 δολλάρια ἑπομένως, δὲν ἦσαν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλεγε, μόνον διὰ τὸ ἀλουμίνιον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἀλουμίναν. Κατόπιν τῆς ἀποκαλύψεως αὐτῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐθορυβήθη βεβαίως καὶ ἤρχισε διαφόρους δικαιολογίας. Τὸ πρῶτον ἐπεκαλέσθη τὴν διαφορὰν τῶν μικρῶν καὶ τῶν μετρικῶν τόννων, εἰς τὴν ὁποίαν ἐν προκειμένῳ ἔδωσε σημασίαν ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον, διότι αὕτη (10%) δὲν εἶναι σημαντικὴ ἐν προκειμένῳ. Κατόπιν ὑπεστήριξεν, ὅτι ὁ πίναξ αὐτὸς περιελάμβανε τὰς ἀξίας τῶν προπολεμικῶν καὶ μεταπολεμικῶν ἐγκαταστάσεων τῶν ἀμερικανικῶν ἑταιρειῶν. Κατόπιν ὑπεστήριξεν, ὅτι τὸ κείμενον ἀναιρεῖ τὸν πίνακα, ὅτι ἄλλα λέγει ὁ πίναξ καὶ ἄλλα τὸ κείμενον. Ἠναγκάσθην νὰ ζητήσω ἐκ δευτέρου τὸ βιβλίον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἀνέγνωσα ἀπὸ τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν κάθηται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, τὸ σχετικὸν κεφάλαιον καὶ διεπίστωσα, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἀναιρεῖται ὁ πίναξ ἀπὸ τὸ κείμενον, ἀλλ’ ὅτι τὸ κείμενον δίδει λεπτομερεῖς ἀναλύσεις τοῦ πίνακος καὶ δικαιολογεῖ πῶς προέκυψε τὸ ἐξ αὐτοῦ συμπέρασμα.

§94Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐπιτρέπετε, κ. Ζίγδη;

§95Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὄχι, κ. Ὑπουργέ. Θὰ σᾶς διαβάσω τὸ κείμενον.

§96Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Τὸ κείμενον ἔχει δημοσιευθῆ εἰς τὰ πρακτικά.

§97Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ναὶ καὶ θὰ ἔλθω εἰς αὐτὸ ἐμμέσως. Μὴ μὲ διακόπτετε, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν στιχομυθίας, αἱ ὁποῖαι ὑποβιβάζουν τὸ ἐπίπεδον τῆς συζητήσεως. Μὴ φοβῆσθε. Ὅλα θὰ τὰ εἴπω σήμερα, διότι τὰ ἔφερα ἐδῶ, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία ἀμφισβήτησις. Εἰς τὸ κείμενον μάλιστα εἶδον νὰ ἀναφέρεται τὸ ἐργοστάσιον τοῦ Κίτιματ εἰς τὸν Καναδᾶν καὶ ἔκαμα ἕνα πρόχειρον ὑπολογισμόν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διδομένων περὶ αὐτοῦ στοιχείων καὶ κατέληξα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι σύμφωνα μὲ αὐτὰ ἡ ἀξία τῶν ἰδικῶν μας ἐργοστασίων δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι μεγαλυτέρα τῶν 45–50 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Τοῦτο καὶ ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον μὲ προκαλεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἂς λύσωμεν τὸ θέμα τοῦ ὑπὸ συζήτησιν κειμένου αὐτὴν τὴν στιγμήν. Θὰ γίνῃ, πιστεύω, γενικῶς ἀποδεκτόν, ὅτι μεταξὺ τῶν ὅσων ἰσχυρίσθη καὶ τοῦ περιεχομένου τοῦ κειμένου, ὑπάρχει ἄβυσσος, ὅτι καὶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, καίτοι ὑπεβλήθη εἰς τὸν κόπον μιᾶς ἀχρήστου μεταφράσεως, πάλιν ἐπιπολαία ὑπῆρξεν ἡ παρ’ αὐτοῦ ἀνάγνωσις. Κύριοι, ἐδῶ εἶναι τὸ βιβλίον, θὰ μεταχειρισθῶ ὅμως τὴν μετάφρασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἀρχίζει τὸ σχετικὸν κεφάλαιον καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀκούσετε αὐτὴν τὴν ἀποφασιστικὴν φράσιν, διότι περὶ αὐτῆς πρόκειται: «Τὸ κόστος τῆς δημιουργίας τῶν ἀπαραιτήτων ἐγκαταστάσεων διὰ τὴν παραγωγὴν πλινθωμάτων χάλυβος ἀπὸ πρώτας ὕλας ἐκτιμᾶται περίπου εἰς δολλάρια 100 ἕως δολλάρια 150 ἀνὰ τόννον παραγωγικῆς δυναμικότητος, ἐνῷ διὰ τὸ ἀλουμίνιον ἐκτιμᾶται εἰς δολλάρια. 1.000 ἀνὰ τόννον». Πρώτη ὕλη τοῦ ἀλουμινίου εἶναι ὁ βωξίτης καὶ ἐνδιάμεσος ἡ ἀλουμίνα. Ἑπομένως, τὸ κείμενον αὐτὸ ἀρχίζει μὲ τὴν θετικὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν χάλυβα ποὺ διὰ νὰ παραχθῇ ἀπὸ τὰς πρώτας ὕλας θέλομεν ἐπενδύσεις κεφαλαίων 100–150 δολλάρια, διὰ τὸ ἀλουμίνιον θέλομεν 1.000 δολλάρια τὸν τόννον)ἔτος. Καὶ, προχωρεῖ καὶ λέγει ἄλλα πολυσήμαντα πράγματα τὸ βιβλίον. Λέγει π.χ., ὅτι αἱ πληροφορίαι αὐταὶ προέκυψαν ἀπὸ τὰς δηλώσεις τῶν ἑταιρειῶν δι’ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα κατεσκεύασαν κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ πολέμου τῆς Κορέας. Προέκυψαν ἀπὸ δηλώσεις, τὸ ὑπογραμμίζω, ἑταιρειῶν, δι’ ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα κατεσκεύασαν κατὰ τὴν περίοδον τοῦ πολέμου τῆς Κορέας, ὁπότε εἴχομεν γενικὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν. Προσθέτει, ὅτι εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ ἐξαχθοῦν θετικὰ συμπεράσματα ἀπὸ τὰ διδόμενα στοιχεῖα, ποὺ δὲν εἶναι συγκρίσιμα. Τὸ συμπέρασμα πάντως τὸ ὁποῖον ἐξάγουν οἱ συγγραφεῖς τοῦ βιβλίου εἶναι, ὅτι ἡ ἀξία τῶν δύο ἐργοστασίων ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου εἶναι 1.000 δολλάρια κατὰ τόννον)ἔτος ἀλουμινίου κατὰ μέσον ὅρον. «Ὡς καταδεικνύει ὁ κατωτέρω πίναξ —εἶναι ὁ πίναξ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ— τὸ ἀνὰ τόννον παραγωγικῆς δυναμικότητος ἐπενδυθὲν κεφάλαιον ἐκ μέρους τῶν διαφόρων ἐπιχειρήσεων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, κατὰ τὴν περίοδον τῶν ἐπεκτάσεων τῆς ἐποχῆς τοῦ Κορεατικοῦ πολέμου, κυμαίνεται ἀπὸ 862–1.137 δολλάρια». Ἰδού, ἑπομένως, τὶ λέγει τὸ βιβλίον καὶ παρακαλῶ οἱονδήποτε ἀντικειμενικὸν κριτὴν νὰ μοῦ εἴπῃ ποῖος ἔχει δίκαιον, ποῖος ἐπιπολαίως ἀναγινώσκει τὰ προσκομισθέντα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἔγγραφα, ἐγὼ ἢ ὁ κ. Ὑπουργός; Καὶ προχωρεῖ περαιτέρω τὸ βιβλίον εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἐργοστασίου Κίτιματ, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὁμιλήσω κατωτέρω. Οὕτως ἡ πρώτη ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων ἦτο, ὅτι αὕτη εἶναι 70 ἑκατομμ. δολλάρια σὺν 5 ἑκατομμ. διὰ κεφάλαιον κινήσεως. Ἡ δευτέρα ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μὲ βάσιν, ὡς ἰσχυρίζεται, τὰ δεδομένα τοῦ ἐργοστασίου Κίτιματ, εἶναι ὅτι ἡ ἀξία τῶν δύο ἐργοστασίων, ποὺ θὰ ἱδρυθοῦν ἐδῶ, ἀνέρχεται εἰς 58.175.000 δολλάρια. Καὶ τὸ κεφάλαιον κινήσεως εἰς 17 ἑκατομμύρια δολλάρια. Δὲν ἠρκέσθη ὅμως εἰς αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργός. Μᾶς ἔδωσε καὶ τρίτην, τὴν 9.11.1960 ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀπευθυνόμενος πλέον οὐχὶ πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Καὶ μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει νέων ὑπολογισμῶν ποὺ ἔκαμεν, ἡ ἀξία τῶν ἐργοστασίων εἶναι 61 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ἑπομένως τὰ 14 ποὺ μένουν εἶναι τὸ κεφάλαιον κινήσεως. Ὁ ὑπολογισμὸς του ἐγένετο κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον: Ἀπὸ τὴν συνολικὴν ἀξίαν 98 ἑκατομμ. δολλαρίων, ἐργοστασίων ἴσης δυναμικότητος πρὸς τὰ ἰδικά μας, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνουν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, ἀλουμίναν καὶ ἀλουμίνιον μὲ βάσιν τὰς τιμὰς Κίτιματ, ἀφαιρεῖται ἡ ἀξία τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων καὶ οὕτω φθάνομεν εἰς τὴν ἀξίαν τῶν ἐργοστασίων ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου. Θέλω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς κάμνει πάλιν λάθος, καθορίζων τὴν ἀξίαν τῶν δύο ἐργοστασίων εἰς 61 ἑκατομμ. δολλάρια. Διότι ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιστολὴ Πεζοπούλου τῆς 10.10.60, τὴν ὁποίαν προσεκόμισεν, ἐπίσης, τὴν 9ην Νοεμβρίου ἐνταῦθα, ἡ ἀξία τῶν ἠλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων δὲν εἶναι πλέον 40 ἑκατομμ. δολλάρια, ὅπως ἀρχικῶς ὑπελογίζετο, εἶναι 37 σὺν 12 (νέον θερμικὸν ἐργοστάσιον) ἴσον 49 καὶ ἑπομένως, κατὰ τὴν μέθοδον ὑπολογισμοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ ἀξία τῶν ἐργοστασίων ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου εἶναι 49 ἑκατομμύρια. Τὰ ὑπόλοιπα 26 πρέπει νὰ εἶναι κεφάλαιον κινήσεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θέλω νὰ συγκρατήσητε τὸν τρίτον ἀριθμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἔστω καὶ ἐσφαλμένον, διότι θὰ τὸν σχολιάσω ἀργότερον, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὰ περὶ κεφαλαίων κινήσεως. Καὶ διὰ νὰ συνοψίσω: Εἰς 70 ἑκατομμ. δολλάρια, κατὰ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀνέρχεται κατὰ τὴν πρώτην δήλωσίν του ἡ ἀξία τοῦ ἐργοστασίου. Κατὰ τὴν δευτέραν εἰς 58. Κατὰ τὴν τρίτην εἰς 61. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη νὰ μᾶς φέρῃ τὴν διεθνῆ βιβλιογραφίαν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη. Ἡ μόνη διεθνὴς βιβλιογραφία ποὺ μᾶς προσεκόμισεν εἶναι τὸ προαναφερθὲν βιβλίον. Προσέφυγεν, ἐπίσης, εἰς μίαν μελέτην Ἑλληνικήν, τοῦ κ. Γεωργίου Κούμουλου, ὑφηγητοῦ τοῦ Πολυτεχνείου, παλαιοῦ συνεργάτου μου, πρὸς τὸν ὁποῖον, πράγματι καὶ ἐγώ, ὅπως καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, τρέφω ἐξαιρετικὴν ἐκτίμησιν. Ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Κούμουλου ὅμως, εἶναι τεχνικὴ μελέτη διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανίας; Ὁ κ. Κούμουλος ἔκαμεν ἁπλῶς μίαν ἀναγνωριστικὴν ἔκθεσιν διὰ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία τὸν παρεκάλεσε νὰ διερευνήσῃ ἂν ἦτο δυνατὴ ἡ ἵδρυσις βιομηχανίας ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ὁ ἄνθρωπος ἐπῆρε τὰς πλέον δυσμενεῖς συνθήκας διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἐὰν ἡ ἵδρυσις εἶναι Ἑλληνική, θὰ καταλήξωμεν εἰς καλὰ ἀποτελέσματα. Ταῦτα δὲ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τιμῶν τοῦ μετάλλου τοῦ 1957. Ὁ κ. Κούμουλος δὲν ἰσχυρίσθη, ὅτι εἶναι αὐθεντία διὰ τὴν ἀξίαν τῶν ἐγκαταστάσεων ἀλουμινίου. Νὰ ἴδητε μὲ πόσην ἀμφιβολίαν ἐκφράζεται. Ἄλλως τε ἀναφέρεται εἰς αὐτὸ ἐδῶ τὸ βιβλίον (τὸ SURVEY) ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι ἐπὶ τῶν ἄλλων θεμάτων, τὰ ὁποῖα πραγματεύεται, στηρίζεται εἰς πλουσίαν βιβλιογραφίαν, τὴν ὁποίαν, ὀφείλω νὰ εἴπω ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Κιτσίκην, ὁ ὁποῖος τὸν ἠδίκησε, δὲν ὑπῆρχε κανεὶς λόγος νὰ ἀναγράψῃ, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἐπιστημονικοῦ ἔργου, οὔτε περὶ δημοσιεύματος. Ἦτο μία ἔκθεσις διὰ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως, τὸ δεύτερον στοιχεῖον τῆς «διεθνοῦς» βιβλιογραφίας, ποὺ μᾶς προσεκόμισεν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν ἔχει ἐν προκειμένῳ καμμίαν θέσιν. Μᾶς παρέπεμψεν, ἐπίσης, εἰς 2–3 Ἀμερικανικὰ περιοδικά. Δὲν θέλω νὰ εἶμαι ἐξαιρετικὰ δύσκολος ἢ αὐστηρὸς εἰς τὴν κριτικήν μου. Ἀλλὰ ἐζήτησα τὸ ENGENEERING AND MINING JOURNAL, εἰς τὸ ὁποῖον μᾶς παρέπεμψεν, διὰ νὰ ἴδω τὴν ἀξίαν τοῦ ἐργοστασίου HORNET. Οὐδὲν ἀνεῦρον εἰς τὸ τεῦχος τοῦ Φεβρουαρίου 1957, σελὶς 130, ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργός. Κατόπιν αὐτοῦ καὶ ἐπειδὴ τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἶναι παλαιὰ καὶ ἔχω ἐρευνήσει πολλὰ περιοδικά, ἐθεώρησα περιττὸν νὰ συνεχίσω τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν 2–3 ἄλλων ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους μᾶς ἔδωσε καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν βαρύτητα ἐν προκειμένῳ. Ἄλλως τε εἷς ἐξ αὐτῶν, ὁ ἀναφερόμενος εἰς τὸ ἐργοστάσιον ἀλουμινίου τῆς ἑταιρείας REYNOLDS, εἶναι κάτω τῶν 1.000 δολλαρίων. Κύριοι, ἐδῶ ἐξαντλεῖται ἡ βιβλιογραφία τὴν ὁποίαν μᾶς προσεκόμισεν ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι οἱ ἀριθμοί του εἶναι ἀκριβεῖς. Ποῖοι ἀριθμοί; Ὁ ἴδιος δὲν ἔχει ἀποφασίσει ἀκόμη. Ἀλλά, ποία εἶναι ἡ πραγματικὴ ἀξία τῶν ἐγκαταστάσεων; Ἂς ἀρχίσωμεν ἀναδιφῶντες ἡμεῖς πλέον τὴν διεθνῆ βιβλιογραφίαν. Κύριοι, αἱ ἑταιρεῖαι ἀλουμινίου οὐδέποτε ἔδωσαν εἰς τὴν δημοσιότητα ἀκριβῆ στοιχεῖα διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις των, ἀκριβῆ στοιχεῖα διὰ τὸ κόστος τοῦ προϊόντος, ἀκριβῆ στοιχεῖα διὰ τὰ κέρδη των. Καὶ εἶναι ἀναρίθμητοι καὶ ἀτελείωτοι αἱ δίκαι τὰς ὁποίας ὑπεχρεώθησαν νὰ διεξαγάγουν κατὰ τοῦ Ἀμερικανικοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ πληροφορηθῇ πόσον ἐστοίχισαν αἱ ἐγκαταστάσεις, ποῖον εἶναι τὸ κόστος διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἀλουμινίου καὶ πόσα τὰ κέρδη των. Αἱ ἑταιρεῖαι αὐταὶ συνηθίζουν νὰ δίδουν εἰς τὴν δημοσιότητα κάθε φορὰν ἀριθμοὺς ἐξωγκωμένους περὶ τῶν ἐγκαταστάσεών των, διὰ νὰ ἐντυπωσιάσουν. Ἐν πρώτοις, διὰ νὰ ἐμφανίζουν, ὅτι τὸ κόστος τῶν ἐγκαταστάσεων εἶναι τόσον τεράστιον, ὥστε οὐδεὶς ἄλλος ἀνόητος νὰ τολμήσῃ νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν βιομηχανίαν. Δεύτερον, διότι διογκώνουσαι τὰς δαπάνας κεφαλαίου, δύνανται νὰ ἐπηρεάσουν ψευδῶς τὸ κόστος καὶ τὰ κέρδη καὶ ἑπομένως νὰ διαφύγουν τὴν φορολογίαν. Καὶ τὴν μέχρι μὲν τοῦ 1956 ἀνάλυσιν τῶν δηλώσεων τῶν Ἀμερικανικῶν ἑταιρειῶν διὰ τὰς κεφαλαιουχικὰς των ἀνάγκας τὴν ἀνευρίσκομεν εἰς τὸ SUR-VEY OF MATERIALS, ALUMINUM, περὶ τοῦ ὁποίου ἀρκετὸς ἤδη ἐγένετο λόγος. Μετὰ τὸ 1956 ὅμως, μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν τοῦ πολέμου τῆς Κορέας, παρατηρεῖται τὸ ἑξῆς περίεργον: Παύει πλέον ἡ στωμυλία τῶν ἑταιρειῶν αὐτῶν εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε τὸ ἔγκυρον περιοδικὸν MECANICAL ENGENEERING, τὸ ὁποῖον κάθε χρόνον ἐξέδιδε ἕνα εἰδικὸν τεῦχος τῶν νέων ἐπενδύσεων, ἔπαυσε νὰ τὸ ἐκδίδῃ. Καὶ περιορίζεται ἔκτοτε εἰς τὴν ἀναγραφὴν δηλώσεων τῶν ἑταιρειῶν, ἀναφερομένων ἄλλοτε μὲν εἰς τὰς κεφάλαια, τὰ ὁποῖα διετέθησαν διὰ νέας ἐγκαταστάσεις, ἄλλοτε δὲ εἰς τὴν δυναμικότητα αὐτῶν, γινομένων κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθοῦν συμπεράσματα. Εἰς τὸ τελευταῖον τεῦχος τοῦ MECANICAL ENGENE-ERING, τὸ ὁποῖον συνεβουλεύθην καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐφωτοτύπησα— διότι, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔρχωνται ὅλα τὰ κείμενα φωτοτυπημένα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πάντοτε— ὑπάρχουν τὰ ἑξῆς στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα παρακαλῶ νὰ σημειώσητε. Εἶναι δηλώσεις ἑταιρειῶν, ὄχι ἐπίσημα στοιχεῖα: Ἑταιρεία «Ἀλκόα», ἡ ὁποία εἶναι ἡ μεγαλυτέρα τῆς Ἀμερικῆς: Ἐργοστάσιον ἀλουμίνας, ἐπένδυσις 45.000.000 δολλάρια, δυναμικότης 500.000 SHORT TONS, ἀξία κατὰ τόννον τῶν ἐγκαταστάσεων 90 δολλάρια. Χάρβεϋ Ἀλούμινουμ, ἄλλη μεγάλη ἑταιρεία αὐτή: Ἐργοστάσιον ἀλουμινίου, ἐπένδυσις 35.000.000 δολλάρια, δυναμικότης ἐργοστασίου 54.000 τόννοι ἀλουμινίου, δαπάνη κατὰ τόννον 650 δολλάρια. Ἑταιρεία Κάϊζερ, ἑτέρα τεραστία ἑταιρεία τῆς Ἀμερικῆς: Ἐργοστάσιον ἀλουμινίου, ἐπένδυσις 76.000.000 δολλάρια, δυναμικότης ἐργοστασίου 125.000 τόννοι, δαπάνη κατὰ τόννον 608 δολλάρια. Αὐταὶ εἶναι δηλώσεις ἑταιρειῶν διὰ νὰ ἐντυπωσιάσουν. Καὶ ἐν τούτοις βλέπετε τὶ ἀριθμοὺς δίδουν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, ἐπίσης, τὰ ἀναγραφόμενα εἰς τὸ ENGENEERING AND MINING JOURNAL, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργός. Τὸν παραπέμπω εἰς τὸ τεῦχος τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1960, σελὶς 93, ὅπου ἀναφέρεται: Ἀλκόα: ὑπὸ κατασκευὴν ἐργοστάσιον ἀλουμινίου, δυναμικότητος 150.000 τόννων, δαπάνη 80 ἑκατομμ., ἀξία κατὰ SHORT TONS 533,3 δολλ., κατὰ μετρικὸν τόννον 586,6 δολλ. Θὰ τοῦ ἀναγνώσω καὶ τὰς πληροφορίας περὶ τοῦ περιφήμου ἐργοστασίου εἰς Φρίαν τῆς Γαλλικῆς Γουϊνέας, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐργοστάσιον ὑπὸ κατασκευὴν καὶ εἰς τὸ ὁποῖον συνεταιρίσθησαν ὅλαι αἱ μεγάλαι ἑταιρεῖαι ἀλουμινίου διὰ νὰ τὸ ἐκμεταλλευθοῦν. Τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, εἰς τὸ ὁποῖον περιλαμβάνονται καὶ ἐγκαταστάσεις μεταλλείων καὶ τοῦ ὁποίου ἡ λειτουργία, ὅπως λέγει τὸ περιοδικόν, θὰ ἀρχίσῃ τὸ 1962, θὰ στοιχίσῃ 135.000.000 δολλάρια διὰ νὰ παράγῃ 480.000 τόννους ἀλουμίνας τὸ ἔτος καὶ 150.000 τόννους ἀλουμινίου. Ἄς κάμῃ τοὺς ὑπολογισμούς του ὁ κ. Ὑπουργός.

§98Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ποῖον εἶναι τὸ ἐργοστάσιον αὐτό;

§99Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι τὸ ἐργοστάσιον εἰς τὴν Φρίαν τῆς Γαλλικῆς Γουϊνέας τῶν ἑταιρειῶν OLINMATHEESON, PECHINEY, UGINE, BRITISH ALUMINUM, ALU-MINUM INDUSTRIES ET A. G. Τέλος εἰς τὸ ἔγκυρον περιοδικὸν τοῦ Λονδίνου MINING JOURNAL τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1960, σελ. 199, ἀναφέρεται, ὅτι ἡ ALUMINUM LTD θὰ ἱδρύσῃ εἰς AVIDA (QUEBEC) ἐν Καναδᾷ ἕνα δοκιμαστικὸν ἐργοστάσιον (PILOT–PLANT) ἀξίας 4 ἑκατομμ. δολλ., διὰ παραγωγὴν 6–8 χιλ. τόννων ἀλουμινίου. Τὸ προσθέτω αὐτὸ ὡς ὑστερόγραφον εἰς τὴν βιβλιογραφίαν, τὴν ὁποίαν δὲν προσεκόμισεν ὁ κ. Ὑπουργός. Κύριοι, βλέπετε, ὅτι ἐκ τῶν ἀνακοινώσεων τῶν ἑταιρειῶν μετὰ τὸν πόλεμον τῆς Κορέας, ἡ τιμὴ τῶν ἐγκαταστάσεων ἀνεβιβάζετο ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἰδίας διὰ μὲν τὴν ἀλουμίναν γύρω ἀπὸ τὰ 90 δολλάρια, διὰ δὲ τὸ ἀλουμίνιον ἀπὸ 533 ἕως 650 δολλάρια κατὰ μικρὸν τόννον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνεπίσημος διεθνὴς βιβλιογραφία, τὴν ὁποίαν δὲν προσεκόμισεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλὰ εἶχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ γραφεῖον του, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, στοιχεῖα σοβαρά, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ συμβουλευθῇ καὶ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ τὸν διαφυλάξουν ἀπὸ τὸ ὀλίσθημα εἰς τὸ ὁποῖον περιέπεσεν. Εἰς τὸ γραφεῖόν του ὑπάρχει ἐπιστολὴ τοῦ 1955 τῆς Ἑλβετικῆς Ἑταιρείας Α.Ι.Α.G., ἡ ὁποία ἔκαμε τὴν μελέτην τῆς ἀλουμίνας τὸ 1950 καὶ ἡ ὁποία τότε καθώρισε τὴν δαπάνην κατὰ τόννον εἰς 191,30 δολλάρια. Ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ λέγει, ὅτι ἡ δαπάνη κατὰ τόννον ἀλουμίνας θὰ εἶναι 100 μόνον δολλάρια. Αὐτὸ εἰς τὸ 1955, περίοδον τοῦ πολέμου τῆς Κορέας. Αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ ἔβλεπε, διότι τὸ ἀναφέρει καὶ ὁ κ. Κούμουλος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο ἀντικείμενον κακομεταχειρίσεως καὶ ἀπὸ τὰς δύο πλευράς, φοβοῦμαι. Ἀλλ’ ὑπάρχουν ἐπισημότερα ἀκόμη στοιχεῖα. Θὰ παραπέμψω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν ὁμιλίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ πρόεδρος τῆς ALUMINUM LTD κ. NOTH. V. DAVIS εἰς τὴν NEW YORK SOCIETY OF SECURITY ANALYSTS τὸν Μάρτιον τοῦ 1958 καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρεται, ὅτι ἡ Ἀλκόα, ἀφοῦ ἔλυσε τὸ θέμα τὸ ὑδροηλεκτρικόν, θὰ ἵδρυεν ἐργοστάσιον ἀναγωγῆς ἀλουμινίου μὲ μέσην δαπάνην 500 δολλ. κατὰ τόννον. Βλέπετε, ὅτι ὁ κ. Ντέϊβις, ὁμιλῶν πρὸ μιᾶς ἑταιρείας λογιστικῆς ἀναλύσεως, ἂς τὴν εἴπωμεν, δὲν ἠμποροῦσε νὰ εἴπῃ, πράγματα ἀνεύθυνα, ὅπως τὰ συνήθη δημοσιεύματα τῶν ἑταιρειῶν. Ὁ κ. Κιτσίκης χθὲς προσεκόμισε τὴν φωτοτυπίαν τῶν συμφωνιῶν REYNOLDS διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἐργοστασίου τῆς Βενεζουέλας. Δὲν χρειάζεται, νομίζω, νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Βλέπετε, ὅτι ἐργοστάσιον δυναμικότητος 25.000 τόννων στοιχίζει 12,5 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ προϋπολογίζεται, ὅτι ὅταν θὰ ἐπεκταθῇ εἰς τοὺς 50.000 τόννους θὰ στοιχίσῃ 25 ἑκατομμύρια δολλάρια. Σᾶς ὡμίλησεν, ἐπίσης, ὁ κ. Κιτσίκης, διὰ τὴν σύμβασιν Πεσινὲ μὲ τὴν Πορτογαλίαν καὶ ἑπομένως, δὲν χρειάζεται νὰ ἐπαναλάβω τίποτε καὶ ἐπ’ αὐτῆς. Ἀλλά, κύριοι, μήπως εἶναι αὐτὰ μόνον τὰ στοιχεῖα; Ὑπάρχουν τὰ ἐπισημότερα καὶ συγκεκριμένως τὰ στοιχεῖα τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ κόστος τῶν ἐργοστασίων, τὰ ὁποῖα κατεσκεύασεν ἡ ἰδία κατὰ τὸν πόλεμον. Εὗρον τὰ στοιχεῖα αὐτὰ τὸ πρῶτον εἰς τὸ βιβλίον περὶ ἀλουμινίου τῶν ENGLE, GREGORY καὶ MOSSE, CHI-CAGO 1945 καὶ εἰς τὰς σελίδας 231–232. Ἀλλὰ μὲ κατάπληξιν εἶδον, ὅτι καὶ τὸ περίφημον βιβλίον, τὸ MATE-RIALS SURVEY, ALUMINUM, τὸ ὁποῖον προσεκόμισεν ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ μᾶς κατακεραυνώσῃ, εἰς τὴν σελίδα VII—22, ἀπαριθμεῖ τὰ ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα κατεσκεύασε κατὰ τὸν πόλεμον ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, μὲ τὴν ἀξίαν των. Καὶ προκύπτουν, κύριοι, τὰ ἀκόλουθα. Αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας θὰ σᾶς ἀναγνώσω— κρατήσατε τὴν ἀναπνοήν σας, διότι θὰ εἶσθε ἕτοιμοι νὰ ὑποθέσετε, ὅτι ἐργοστάσια κατασκευαζόμενα ἐν καιρῷ πολέμου ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν θὰ ἔχουν τεραστίως διωγκωμένας τὰς σχετικὰς δαπάνας— εἶναι πράγματι ἐντυπωσιακαὶ καὶ ἔχουν οὕτως: Δαπάναι ἐργοστασίων ἀλουμίνας κατὰ μέσον ὅρον 50,9 δολλάρια κατὰ τόννον)ἔτος. Διὰ τὸ ἀλουμίνιον 265,8 δολλάρια κατὰ τόννον)ἔτος. Αὐτοί, κύριοι, εἶναι οἱ ἐπίσημοι ἀριθμοὶ τοῦ κόστους τῆς κατασκευῆς τῶν ἐργοστασίων ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κατὰ τὸν Βʹ Παγκόσμιον Πόλεμον. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἡ ἀξία τῶν ἰδικῶν μας ἐργοστασίων (εἰς μετρικοὺς τόννους) ἔχει οὕτως: Ἐργοστάσιον ἀλουμίνας δολ. 5.600.000. Ἐργοστάσιον ἀλουμινίου δολ. 15.340.000. Σύνολον δολ. 20.940 ἑκατομμύρια. Τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, ἐὰν δὲν εἶχε τὸ ἐλάττωμα τῆς ἐπιπολαίας ἀναγνώσεως τῶν πηγῶν τὰς ὁποίας ἐπικαλεῖται, θὰ ἀνεύρισκεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ βιβλίον, τὸ ὁποῖον μᾶς προσεκόμισεν. Κύριοι, νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο διὰ νὰ ἀποδείξω τὴν ἐπιπολαιότητα τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ φροντίσῃ νὰ μάθῃ, νὰ μὴ διακριβώσῃ εἰς τὶ ὕψος περίπου ἀνέρχεται ἡ ἐπένδυσις διὰ δύο τόσον σημαντικὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα σκέπτεται νὰ ἱδρύσῃ εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα τῶν κεφαλαίων κινήσεως. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς μᾶς καθώρισε τὰ κεφάλαια κινήσεως πρώτην φορὰν εἰς 5 ἑκατομμύρια, τὴν δευτέραν εἰς 17 ἑκατομμύρια καὶ τὴν τελευταίαν εἰς 14 ἑκατομμύρια. Ἄς περιορισθῶμεν εἰς τὴν τρίτην, εἰς τὰ 14 ἑκατομμ., καίτοι ὅπως σᾶς εἶπον, ἐὰν ἔκαμνε καλὰ τὸν ὑπολογισμόν του, ἔπρεπε νὰ εἶναι 26 ἑκατομμύρια. Ἐγὼ θὰ περιορισθῶ εἰς τὰ 14. Ἔρχεται ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ μᾶς λέγει, ὅτι 14 ἑκατομμύρια διὰ κεφάλαια κινήσεως, τὸ τέταρτον περίπου τῶν κεφαλαίων ἐγκαταστάσεως, εἶναι ἕνα φυσιολογικὸν ποσόν, μὴ ἐπιδεχόμενον ἀμφισβητήσεως. Καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμὲ προσέθεσε: «Κύριε Ζίγδη, ἐπειδὴ σᾶς βλέπω νὰ ἀδημονῆτε, διατὶ τέλος πάντων δὲν διαβάζετε καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς UNRRA τοῦ 1947, μὲ τὴν ὁποίαν κἄποιαν σχέσιν ἔχετε, καὶ ἡ ὁποία ἀναβιβάζει τὴν ἀνάγκην κεφαλαίων κινήσεως εἰς τὸ ¼ τῶν δαπανῶν ἐγκαταστάσεως;». Κύριοι, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπεκαλέσθη τὸ πρόγραμμα τῆς UNRRA, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ πρῶτον πρόγραμμα ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ ἐκβιομηχανίσεως τῆς Ἑλλάδος— καταρτισθὲν ὑπὸ μιᾶς μεγάλης ἐπιτροπῆς τεχνικῶν καὶ οἰκονομολόγων ὑπὸ τὴν προεδρίαν μου, ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, τοῦ ὁποίου προΐστατο τότε ὁ κ. Στεφανόπουλος— καὶ τὸ ὁποῖον, νομίζω, ἀπετέλεσε τὴν βάσιν ὅλων τῶν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης Ἑλληνικῶν προγραμμάτων οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, οὐχὶ ἄνευ λόγου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεφέρθη εἰς τοῦτο πρωτίστως διὰ νὰ μοῦ ἀπευθύνῃ ἕνα εἰρωνικὸν ὑπαινιγμόν, ἰσχυρισθείς, ὅτι προβλέπει ἵδρυσιν βιομηχανίας ἀλουμινίου μόνον 5.000 τόννων. «Δὲν τὸν ἀδικῶ τὸν κ. Ζίγδην», εἶπε, «τοιαῦται ἦσαν αἱ δυνατότητές μας ἐκείνην τὴν ἐποχήν». Εἶπε καὶ πολλὰ ἄλλα καὶ ὅταν ἐγὼ τοῦ παρετήρησα, ὅτι ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην τοῦ προγράμματος ἐκείνου, μὲ ὅλην τὴν καλωσύνην καὶ τὴν ἀντικειμενικότητα ἡ ὁποία τὸν διακρίνει, προσέθεσεν, ὅτι «ὁ κ. Ζίγδης μᾶς συνήθισε ἐδῶ νὰ περιαυτολογῇ» καὶ ἑπομένως ἂς ρίψωμεν τὸν λίθον τοῦ ἀναθέματος εἰς αὐτὸν τὸν ἀδιόρθωτον περιαυτολόγον! Καὶ διὰ τὰ ὑποτιθέμενα κατὰ τοῦ προγράμματος ἤμην ὁ ὑπεύθυνος. Ὅταν ἀνέλαβα τὴν εὐθύνην τοῦ ἔργου, τὴν οἵαν εὐθύνην ἔπρεπε νὰ ἀναλάβω, ἤμην περιαυτολόγος! Εἶναι τοῦτο χαρακτηριστικὸν τῶν μεθόδων συζητήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ. Ἀλλ’ ἂς κλείσω ἐδῶ τὴν μικρὰν αὐτὴν παρένθεσιν. Ἀλλά, κύριοι, διατὶ τέλος πάντων, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναφερθῇ εἰς μίαν πηγὴν χωρὶς νὰ τὴν παραποιήσῃ, χωρὶς νὰ τὴν διαστρέψῃ, ὅταν μάλιστα χθὲς εἶχε τὸ θάρρος νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἐγὼ διαστρέφω τὰς πηγάς, ἐνῷ μέχρι σήμερον δὲν ἠδυνήθη νὰ μὲ διορθώσῃ, ἔστω καὶ κατ’ ἐλάχιστον εἰς ὅσα κείμενα ἐπικαλοῦμαι; Καὶ ὅμως, ἐκεῖνος συνεχῶς ὅ,τι προσκομίσῃ, τὸ διαστρέφει καὶ τὸ παραποιεῖ. Εἶπε προσθὲς, ὅτι τὸ πρόγραμμα τῆς UNRRA προέβλεπε βιομηχανίαν ἀλουμινίου 5.000 τόννων. Τὸν πληροφορῶ, ὅτι προεβλέψαμεν βιομηχανίαν ἀλουμινίου 20.000 τόννων εἰς δύο φάσεις καὶ βιομηχανίαν ἀλουμίνας 50.000 τόννων. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἐν προκειμένῳ ἀνακρίβειά του. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὰ κεφάλαια κινήσεως, διὰ τὰ ὁποῖα ἄλλως τε ἡ συζήτησις. Εἶπεν, ὅτι ἡ UNRRA εἰς τὴν μελέτην της λέγει, ὅτι χρειάζεται τὸ ¼ τῶν κεφαλαίων ἐγκαταστάσεως. Τὸν παραπέμπω εἰς τὸ «Σχέδιον ἀξιοποιήσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς Ἑλλάδος–Παράρτημα Ι» τὸ ὁποῖον ἔχω ἐδῶ. Εἰς τὴν σελίδα Γ. 9 θὰ ἴδῃ, ὅτι διὰ κεφάλαιον κινήσεως ἀλουμινίου καθορίζομεν τὸ ἓν δέκατον τῶν κεφαλαίων ἐγκαταστάσεως, διὰ δὲ τὴν ἀλουμίναν κἄτι περισσότερον, περὶ τὰ 11%. Διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράζω, δὲν ἀναφέρω τοὺς σχετικοὺς ἀριθμούς. Πάντως ἔδωσα τὴν παραπομπήν, ἂς τοὺς ἐλέγξῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Αὐτὰ περὶ ΟΥΝΡΡΑ. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἔκθεσις Κούμουλου, τὴν ὁποίαν ἔφερε διὰ νὰ μᾶς πείσῃ περὶ πάντων, θὰ τοῦ ἔδιδε κἄποιαν καθοδήγησιν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὕψος τῶν κεφαλαίων κινήσεως τὰ ὁποῖα μᾶς χρειάζονται. Ἀναφέρονται εἰς αὐτὴν πράγματι τὰ στοιχεῖα τῶν Ἑλβετῶν, τοῦ Λούργκι καὶ τῶν Καναδῶν, ποὺ συνέταξαν ἐκθέσεις διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανίας ἀλουμίνας ἐν Ἑλλάδι. Καὶ ἀναγράφεται ἐκεῖ, ὅτι οἱ μὲν Ἑλβετοὶ καθορίζουν τὰ κεφάλαια κινήσεως εἰς 15% ἐν σχέσει μὲ τὰ κεφάλαια ἐγκαταστάσεως, ὁ Λούργκι εἰς 4,9%, οἱ δὲ Καναδοὶ εἰς 6,1%. Τὰ εἶχε τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ καθοδηγηθῇ καὶ ὅμως, δὲν ἐπωφελήθη αὐτῶν! Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν, κύριοι, τὰς πηγάς, ἐπὶ τοιούτων θεμάτων. Τὶ λέγει ἡ κοινὴ λογικὴ καὶ ἡ κοινὴ πρακτική; Εἶναι δυνατὸν μία βιομηχανία νὰ ἔχῃ κεφάλαια κινήσεως ἰδικά της, ὄχι δανειακὰ ἀπὸ Τραπέζας, περισσότερα ἀπὸ τὴν ἀξίαν τῆς παραγωγῆς 2–3 μηνῶν; Ἂς δεχθῶμεν, ὅτι ἡ ἀξία τῆς ἐτησίας παραγωγῆς τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμινίου εἶναι 27 ἑκατομμύρια δολλάρια, ὅπως τὴν θέλει ὁ κ. Ὑπουργός. Τὸ κόστος της, διότι ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ὑπολογισθῇ τὸ κεφάλαιον κινήσεως, θὰ εἶναι περὶ τὰ 21 ἑκατομμύρια. Ἑπομένως τὰ ἀναγκαιοῦντα κεφάλαια κινήσεως δὲν πρέπει νὰ ὑπερβαίνουν τὰ 3,5–4 ἑκατομμύρια δολλάρια. Ἐδῶ ὅμως, ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα. Συνεβλήθημεν μὲ τὸν Πεσινέ, τὸν τρομερὸν καὶ φοβερὸν κ. Πεσινέ, ὅπως πράγματι εἶναι. Βέβαια ἔχει ἀποθάνει, κ. Ὑπουργέ, ὁ ἱδρυτής, ἀλλὰ συνήθως αἱ ἑταιρεῖαι ἀναφέρονται μὲ τὴν ἐπωνυμίαν των, ἔστω καὶ ἂν δὲν ὑπῆρξε ποτὲ ἄνθρωπος μὲ τὸ ὄνομα ποὺ φέρουν. Ἔτσι συμβαίνει. Διατὶ συνεβλήθημεν μὲ τὸν Πεσινέ; Διὰ νὰ ἔχωμεν ἐξησφαλισμένην τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος. Ἀφοῦ θὰ ἔχωμεν ἐξησφαλισμένην τὴν διάθεσιν τοῦ προϊόντος τὶ μᾶς χρειάζονται καὶ μάλιστα αὐτοῦ τοῦ ὕψους κεφάλαια κινήσεως; Ἑπομένως, ὅ,τι ἐν προκειμένῳ ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἶναι ἀνάξια σοβαρᾶς συζητήσεως. Καὶ εἰσέρχομαι τώρα εἰς ἕνα ἄλλο θέμα. Ὁ κ. Ὑπουργός, εὑρεθεὶς πρὸ τοῦ ἀδιεξόδου, προσέφυγεν εἰς τὸ ἑξῆς ἐπιχείρημα: Τὶ μᾶς ἐνδιαφέρει, εἶπε, ἐὰν ἡ σύμβασις λέγῃ 75 ἑκατομμύρια; Ὑπάρχει ἕνα σύστημα πέντε ἐλέγχων, διὰ τοῦ ὁποίου οὔτε μία βίδα δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ὑπερτιμολογηθῇ. Αὐτὸ ἦτο τὸ ἀκαταμάχητον ἐπιχείρημα ποὺ ἐπεκαλέσθη καὶ ἀπηρίθμησε τοὺς πέντε ἐλέγχους. Τοὺς ἐπαναλαμβάνω. Οἱ ἔλεγχοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐμποδίσουν τὴν ὑπερκοστολόγησιν, τὴν ὑπερτίμησιν, τὸ φούσκωμα τῆς τιμῆς τῶν ἐγκαταστάσεων εἶναι: Πρῶτον, ὁ ἔλεγχος τῆς Ἐφορίας.

§100Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὁ πρῶτος ἔλεγχος εἶναι τῶν μετόχων τῆς Πεσινέ.

§101Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ τοὺς ἀπαριθμήσω μὲ τὴν ἰδικήν μου σειράν. Ὁ πρῶτος ἔλεγχος εἶναι τῆς ἐφορίας. Τὶ σχέσιν ὅμως ἔχει ἡ δυστυχὴς ἐφορία μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῆς κοστολογήσεως τῶν ἐγκαταστάσεων; Δεύτερος ἔλεγχος εἶναι τῶν μετόχων τῆς Πεσινέ. Δηλαδὴ θὰ δυσαρεστηθοῦν οἱ μέτοχοι τῆς Πεσινέ, ἐὰν τσεπώσουν 35 ἑκατομμύρια δολλάρια; Αὐτὰ τὰ πράγματα μοῦ εἶναι ἀκατανόητα. Εἶναι δὲ πολὺ συντηρητικὴ ἐκτίμησις τὰ 35 ἑκατομμύρια. Ἀσφαλῶς εἶναι πολὺ περισσότερα αὐτὰ ποὺ θὰ ἐνθυλακώσουν οἱ ξέναι ἱδρυταὶ ἀπὸ τὴν παραγγελίαν τῶν ἐργοστασίων. Τρίτος ἔλεγχος εἶναι ὁ τῶν ἱδρυτῶν–συνεταίρων τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας Ἀλουμινίου, τῶν συνεταίρων, δηλαδὴ τῆς Πεσινέ. Ἀλλὰ τὶ θὰ ἐμποδίσῃ τοὺς συμβληθέντας κ.κ. Πεσινέ, Νιάρχον καὶ Ρέϋνολδς, νὰ μοιράσουν μεταξύ των τὴν διαφορὰν αὐτήν; Ἐν παρενθέσει θὰ πρέπει νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ τοῦτο, ὅτι ἐγένετο ἐδῶ προσπάθεια νὰ ἐμφανισθῇ, ὅτι μετέχει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἑταιρείαν Ἀλουμινίου ὁ ἀμερικανικὸς οἶκος Ρέϋνολδς. Ὁ Ρέϋνολδς, ὁ παραγωγὸς ἀλουμινίου εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὀνομάζεται «Ρέϋνολδς Μέταλς». Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἑταιρεία, ἡ ὁποία καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ εἰς τὴν Ἀφρικὴν συμμετέχει εἰς τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀλουμινίου. Ἡ «Ρέϋνολδς Ἰντερνάσιοναλ», ἡ ὁποία μετέχει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἑταιρείαν Ἀλουμινίου, εἶναι νέα ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἱδρύθη τὸ 1959 διὰ τὰς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ὑποθέσεις τῆς «Ρέϋνολδς Μέταλς». Καὶ ἐρωτῶ, εἶναι σύμπτωσις, ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἱδρύθη ἐπικειμένης —διότι δὲν γνωρίζω πότε ἀκριβῶς ἤρχισεν ἡ λειτουργία της— τῆς συνομολογήσεως τῆς συμβάσεως μὲ τὴν Ἑλλάδα; Ἀλλ’ οὕτω δὲν ἔχομεν συνεταίρους παραγωγοὺς ἀλουμινίου ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Πεσινέ. Οἱ δύο ἄλλοι συνεταῖροι δέν ἔχουν, ὅπως φαίνεται, ἄμεσον σχέσιν μὲ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀλουμινίου. Διατὶ δὲ συνεβλήθησαν; Διὰ νὰ προσφέρουν τὰς τεχνικάς των ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἑλλάδα ἢ διὰ τοὺς προφανεῖς λόγους τῆς ἀποκτήσεως τῶν ὠφελημάτων ἐκ τῶν προμηθειῶν καὶ τῆς ὑπερεκτιμήσεως τῶν κεφαλαίων; Ὁ τέταρτος ἔλεγχος, τὸν ὁποῖον ἀναφέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς, εἶναι ὁ τοῦ Ν. Δ. 2687)53. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς σοβαρῶς ὑποστηρίζῃ, ὅτι ὅπως εἶναι ὠργανωμέναι αἱ ὑπηρεσίαι μας δύνανται νὰ ἐλέγξουν κοστολογήσεις μηχανημάτων τοιούτου εἴδους, τὰ ὁποῖα εἶναι συνήθως ἀντικείμενον δικαιοπραξιῶν μεταξὺ 5–10 ἑταιρειῶν, πράγματι θὰ θαυμάσω τὸ θάρρος του. Διετελέσαμεν καὶ ἡμεῖς Ὑπουργοὶ καὶ γνωρίζομεν τὰς δυνατότητας τῶν ὑπηρεσιῶν μας.— Δὲν τὸ λέγω αὐτὸ διὰ νὰ ὑποτιμήσω κανένα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ἐπὶ τοῦ προκειμένου. — Εἶναι ἔργον δυσκολώτατον καὶ εἶναι ἐκτὸς τῆς δυνατότητος τῶν Ἑλληνικῶν ὑπηρεσιῶν ὁ ἔλεγχος τῆς κοστολογήσεως τοιούτων μηχανημάτων. Κύριοι, ὡς Ὑπουργός, εἶχον τὸ θλιβερὸν προνόμιον νὰ παρακολουθήσω τὴν κοστολόγησιν τῶν μηχανημάτων τῆς Πτολεμαΐδος εἰς τὴν πρώτην σύμβασιν Γκέρτσου. Εἴχομεν δὲ τότε καὶ εἰδικὸν σύμβουλον, διὰ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν κοστολόγησιν τῶν μηχανημάτων, τὸν Ἀμερικανικὸν Οἶκον Ἄνταμς. Καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχε ἡ ἰδική μου ἐπιμονὴ καὶ ἡ εὐσυνειδησία τοῦ ἀειμνήστου Γεωργίου Κακριδῆ, καθηγητοῦ τοῦ Πολυτεχνείου, τὸν ὁποῖον εἶχον τότε γενικὸν γραμματέα, θὰ ἐπερνοῦσαν ὅλαι αἱ κοστολογήσεις μετὰ πάσης τιμῆς καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἢ μᾶλλον ἡ ἐπιχείρησις, θὰ ἐπεβαρύνετο μὲ 25 ἕως 30% διὰ προμηθείας. Ποία ὑπηρεσία Ἑλληνική, ἐὰν σοβαρευώμεθα, ἔχει αὐτὴν τὴν συγκρότησιν, ὥστε νὰ δύναται νὰ παρακολουθήσῃ τοιούτου εἴδους κοστολογήσεις; Ἑπομένως, καὶ ὁ τέταρτος αὐτὸς ἔλεγχος ἀναφέρεται πρὸς ἁπλοῦν ἐντυπωσιασμὸν τῶν ἀδαῶν. Καὶ ὑπάρχει, κύριοι, κατὰ τὸν κ. ὑπουργόν, καὶ ἕνας πέμπτος ἔλεγχος, ὁ προβλεπόμενος ἀπὸ τὴν σύμβασιν. Ἀνέγνωσα τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ δὲν ἀνεῦρον τοιοῦτον ἔλεγχον. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἀνεῦρον εἶναι, ὅτι κάπου λέγεται, ὅτι τὰ μηχανήματα καὶ αἱ ἐγκαταστάσεις πρέπει νὰ γίνουν ὅσον τὸ δυνατὸν τελειότερα καὶ εὐθηνότερα. Ἀλλ’ εἶναι ἔλεγχος αὐτός; Αὐτοὶ εἶναι οἱ πέντε ἔλεγχοι τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Εἶναι, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, ἀέρας φρέσκος. Καὶ κατέφυγεν εἰς ἓν τελευταῖον ἐπιχείρημα ὁ κ. ὑπουργός. Τὶ μᾶς ἐνδιαφέρει, λέγει, ἐὰν ὑπερεκτιμηθῇ τὸ κεφάλαιον τῆς ἑταιρείας; Μήπως ἡμεῖς τὸ πληρώνομεν; Φεύγει μιὰ δεκάρα ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον διὰ τὰς ἐπενδύσεις αὐτάς; Καὶ σᾶς προκαλῶ, κύριοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, λέγει ὁ κ. ὑπουργός, νὰ μοῦ εἴπητε, ἐὰν τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ζημιώνεται ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἔστω καὶ κατὰ μίαν δραχμήν. Δὲν ξεύρω πότε σοβαρεύεται ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ πότε ἀστειεύεται. Διότι, πρῶτα–πρῶτα, ὑπάρχει καὶ ὁ ΟΒΑ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, τοῦ ὁποίου τὰ κεφάλαια κατὰ τὸ μέγιστον μέρος εἶναι κεφάλαια τοῦ Δημοσίου. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπερεκτιμηθῇ ἡ ἀξία τῶν ἐγκαταστάσεων, κύριοι, δὲν ἐνδιαφέρει τοῦτο τὸ Δημόσιον; Οἱ φόροι, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ πληρώσῃ ἡ ἑταιρεία καὶ θὰ καρπωθοῦν οἱ Γάλλοι, οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ ὁ κ. Νιάρχος, δὲν ἐνδιαφέρουν τὸ Δημόσιον; Καὶ τὸ συνάλλαγμα ποὺ θὰ διαρρεύσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δὲν ἐνδιαφέρει ἐπίσης τὸ Δημόσιον; Ἑπομένως καὶ τὸ τελευταῖον ἐπιχείρημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ καταπίπτει. Εἶναι προπέτασμα καπνοῦ διὰ τὴν σύγχυσιν τῶν πραγμάτων. Τελειώνων αὐτὸ τὸ κεφάλαιον, ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων, ἔχω νὰ διατυπώσω τὰ ἑξῆς συμπεράσματα: Πρῶτον, ἡ Κυβέρνησις δὲν γνωρίζει πόσον θὰ στοιχίσουν αἱ ἐγκαταστάσεις καὶ τὶ κεφάλαια κινήσεως χρειάζονται. Δεύτερον, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίληψιν τοῦ τὶ σημασίαν ἔχει τὸ γεγονὸς αὐτό, ὅτι δηλαδὴ δὲν γνωρίζει πόσον ἀξίζουν αὐτὰ τὰ ἐργοστάσια. Καὶ τρίτον, ὅτι ἡ ἑταιρεία ἀλουμινίου θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ ὀλιγώτερον μὲ 30–35 ἑκατ. δολλ. ἐκ τῆς ὑπερεκτιμήσεως τῶν ἐγκαταστάσεών της, οἱ δὲ ἱδρυταὶ θὰ κατορθώσουν νὰ γίνουν κύριοι τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ, χωρὶς νὰ δώσουν μίαν δεκάραν. Θὰ ἐξάγεται δὲ ἐπὶ 50 ἔτη εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ εἰς τὴν Ἀμερικὴν συνάλλαγμα δι’ αὐτὰ τὰ 30 ἢ τὰ 35 ἑκατ., τὰ ὁποῖα οὐδέποτε εἰσήχθησαν ἐν Ἑλλάδι. Εἰς τὴν διεθνῆ οἰκονομίαν ὑπάρχουν βέβαια οἰκονομικοὶ χειρισμοί, διὰ τῶν ὁποίων πολλὰς φοράς, χωρὶς πεντάρα, γίνονται πολλοὶ ἑκατομμυριοῦχοι. Εἶναι κατόρθωμα τῶν Ἑλλήνων ἐφοπλιστῶν, ὅτι χωρὶς πεντάρα, δι’ εὐφυῶν συνδυασμῶν κατώρθωσαν νὰ ἀποκτήσουν καὶ καράβια καὶ χρήματα. Γνωρίζετε πῶς ἔγιναν, μὲ ποίους συνδυασμοὺς κατώρθωσαν οἱ κ.κ. Ὠνάσης καὶ Νιάρχος νὰ γίνουν σήμερον, πρὸς τιμὴν των ἀσφαλῶς, μεγιστᾶνες μεταξὺ τοῦ διεθνοῦς ἐφοπλιστικοῦ κόσμου. Ἡ τακτικὴ αὕτη, βεβαίως δικαιολογεῖται εἰς τὴν διεθνῆ οἰκονομίαν, ὅταν ἔχωμεν τραπεζικοὺς καὶ ναυπηγικοὺς ὀργανισμοὺς κολοσσιαίους. Ἄλλωστε, ἀφορᾷ τὸ μοίρασμα τῶν ἑκατομμυρίων τῶν ὀργανισμῶν αὐτῶν. Ἀλλά, σᾶς ζητῶ νὰ μοῦ πῆτε, ἐπιτρέπεται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς αὐτὸν τὸν πτωχὸν τόπον, ποὺ περιμένει νὰ πιαστῇ ἀπὸ τὰ μαλλιά του, περιμένει ἀπὸ τὸ ἀλουμίνιον καὶ ἀπὸ μερικὰ ἄλλα πράγματα ποὺ διαθέτει νὰ σταθῇ εἰς τὰ πόδια του καὶ νὰ διατηρηθῇ ὡς ἐλευθέρα χώρα, μέσα εἰς τὴν ἐλευθέραν Εὐρώπην; Θὰ εἰσέλθω, τώρα, εἰς τὸ δεύτερον μεγάλον κεφάλαιον, εἰς τὸ θέμα τῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος. Ἐδῶ τὸ πρᾶγμα ἀτυχῶς δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀνεχθῆτε περισσοτέρους ἀριθμοὺς καὶ περισσότερον τεχνικὴν γλῶσσαν. Ἂς μοῦ συγχωρήσῃ δὲ καὶ ὁ ἀγαπητὸς ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας τὸ θάρρος νὰ ἀσχοληθῶ μὲ θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα καὶ αὐτός, ὡς καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μοῦ ἀπέκλεισεν ἐπανειλημμένως τὸ δικαίωμα νὰ ἔχω γνῶσιν καὶ νὰ ἔχω γνώμην. Κύριοι, ἂς ἴδωμεν, πρῶτον, τὶ ὑποχρεώσεις ἀναλαμβάνομεν διὰ τῶν ὑπογραφεισῶν συμβάσεων. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ κυρωτικοῦ τῆς συμβάσεως σχεδίου Ν. Δ. μᾶς λέγει, ὅτι ἡ ΔΕΗ ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δίδῃ ἐτησίως 900 ἑκατ. κιλοβατώρας εἰς τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου, ἀντιστοιχοῦσας εἰς ἰσχὺν 100 χιλ. κιλοβάτ. Βέβαια, ἐὰν κάμετε ἕνα μικρὸν ὑπολογισμόν, δὲν θὰ τὸν ἐπαναλάβω, θὰ ἰδῆτε, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνοησίας, διότι διὰ νὰ δώσουν 100.000 κιλοβὰτ 900 ἑκατ. κιλοβατώρας, θὰ πρέπει νὰ δουλεύουν αἱ μηχαναὶ 400 ἡμέρας τὸ ἔτος. Ἔτος 400 ἡμερῶν δὲν ἀνεκαλύφθη ἀκόμη. Τὸ ἀνεκάλυψαν οἱ εἰσηγηταὶ τοῦ νομοσχεδίου! Ἀναφέρω τοῦτο, διὰ νὰ ἰδῆτε τὶ ἐπιπολαιότης χαρακτηρίζει τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἀλλὰ καὶ πολλὰς ἄλλας διατάξεις τῆς συμβάσεως. Ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὴν σύμβασιν ΔΕΗ–Πεσινέ. Ἡ συμφωνηθεῖσα δι’ αὐτῆς ἰσχὺς (ἄρθρον 1ον) εἶναι Εἰς τὸ 4ον ἄρθρον διευκρινίζονται σαφέστερον αἱ ὑποχρεώσεις μας καὶ καθορίζεται, ὅτι ἡ παρεχομένη ἰσχὺς θὰ κυμαίνεται μεταξὺ ἑνὸς ἀνωτάτου 115.000 κιλ. καὶ ἑνὸς κατωτάτου 80.000 κιλ. Ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν ἄρθρων 1 110.000 κιλοβάτ, μὲ συντελεστὴν χρησιμοποιήσεως 90% καὶ 8 παράγρ. 2, τέλος, προκύπτει τὸ ἐλάχιστον τῆς ὑποχρεωτικῆς καταναλώσεως τῆς ἑταιρείας. Οὕτω, καθορίζεται ἡ ἐνέργεια, τὴν ὁποίαν ἐγγυώμεθα νὰ δώσωμεν εἰς τὴν ἑταιρείαν, λέγω ἐγγυώμεθα διότι πρόκειται περὶ τῆς ΔΕΗ καὶ ἐγὼ τὴν ΔΕΗ δὲν τὴν θεωρῶ ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν, τὴν θεωρῶ ὅτι εἶναι ἐπιχείρησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐκείνην, τὴν ὁποίαν, ἐξ ἄλλου, ἀναλαμβάνει ὡς ἐλάχιστον ὅριον νὰ καταναλίσκῃ αὕτη ἀνέρχεται εἰς 800 ἑκατ. κιλοβατώρας. Ἡ ποσότης ὅμως αὕτη ἀντιστοιχεῖ μὲ παραγωγὴν 40.000 τόννων ἀλουμινίου. Ἡ σύμβασις μὲ τὸ Δημόσιον λέγει, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον θὰ παράγῃ 52.500 τόννους ἐτησίως. Ἡ ὑποχρέωσις, ὅμως, τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνει διὰ τῆς συμβάσεως μὲ τὴν ΔΕΗ ἡ ἑταιρεία εἶναι νὰ καταναλίσκῃ κατ’ ἐλάχιστον ὅριον ἐνέργειαν, ἱκανὴν διὰ τὴν παραγωγὴν 40.000 τόννων ἀλουμινίου. Διὰ παραγωγὴν ἄνω τῶν 40 χιλ. τόννων εἶναι δικαίωμα τῆς ἑταιρείας ἀλουμινίου νὰ ζητήσῃ τὴν ἀπαιτουμένην ἐνέργειαν. Καὶ βεβαίως θὰ τὸ ἐξαντλήσῃ, ἐφ’ ὅσον ἔχει συμφέρον. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ἀλλ’ ἐπιμένω ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ, διότι ἔχει καὶ καθ’ ἑαυτὸν σημασίαν καὶ θὰ τὸν συναντήσωμεν βραδύτερον. Κύριοι, αὐτὴ εἶναι ἡ ὑποχρέωσίς μας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰσχύν, ἤτοι τὰ κιλοβὰτ καὶ τὴν ἐνέργειαν, δηλαδὴ τὰς κιλοβατώρας. Τὸ ἄρθρον 15 παράγρ. 2 ὁμιλεῖ διὰ τὰς περιπτώσεις τῆς ἀνωτέρας βίας καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ σημειώσετε, διότι εἶναι καίριον. Τοῦτο ἐξαιρεῖ τὴν περίπτωσιν τῆς ἐξαιρετικῆς ξηρασίας ἀπὸ τὰς κατηγορίας τῆς ἀνωτέρας βίας. Δὲν εἶναι ἀνωτέρα βία διὰ τὴν ΔΕΗ ἡ περίπτωσις τῆς ἐξαιρετικῆς ξηρασίας. Αἱ ὑποχρεώσεις της πρὸς τὴν Πεσινὲ παραμένουν εἰς τὸ ἀκέραιον. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ΔΕΗ, ἐὰν εὑρεθῇ πρὸ ἀνεπαρκείας τῶν ὑδραυλικῶν της δυνατοτήτων, νὰ σταματήσῃ τὴν παροχὴν εἰς οἱονδήποτε ἄλλον πελάτην, διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸν Πεσινέ. Ἠμπορεῖ νὰ σταματήσῃ ὅλην τὴν Ἀθήνα, ἂν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ αὐτή, διότι 950 ἑκατ. κιλοβατώρας πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ Πεσινὲ διὰ μόνον τὸ ἀλουμίνιον καὶ 950 καταναλίσκει σήμερον ὅλη ἡ Ἑλλάς. Ἑπομένως, ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ στιγμὴ ποὺ θὰ εἴπῃ ἡ ΔΕΗ: Κύριοι τῶν Ἀθηνῶν, θὰ παύσετε νὰ ἔχετε ἠλεκτρισμόν, νὰ πάρετε σπαρματσέτα, διότι ὁ κ. Πεσινὲ δὲν ἠμπορεῖ νὰ σταματήσῃ τὸ ἀλουμίνιον. Αὐτὰ λέγει τὸ ἄρθρον 15 παράγρ. 2. Ἀντιθέτως, κατὰ τὸ ἄρθρον 8 παράγρ. 5, ἐὰν λόγῳ διεθνοῦς κρίσεως ἡ παραγωγὴ ἀλουμινίου τοῦ διεθνοῦς συγκροτήματος Πεσινέ, ὄχι τῆς Ἑλληνικῆς ἑταιρείας ἀλουμινίου, πέσῃ κατὰ 20%, τότε αἱ ὑποχρεώσεις τῆς ἑταιρείας πρὸς τὴν ΔΕΗ θὰ μειωθοῦν ἀναλόγως. Εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν, τῆς ξηρασίας, πρέπει νὰ σταματήσουν καὶ αἱ Ἀθῆναι. Εἰς τὴν περίπτωσιν διεθνοῦς κρίσεως, ποὺ θὰ τὴν κρίνῃ τὸ διεθνὲς συγκρότημα Πεσινέ, ἡ ΔΕΗ θὰ πρέπει νὰ δεχθῇ τὴν μείωσιν τῶν ἀπαιτήσεών της ἔναντι τῆς ἑταιρείας ἀλουμινίου! Βεβαίως, τὸ ρεῦμα δὲν τὸ παρέχομεν δωρεάν, ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου ἀντίτιμον! Καὶ ζητοῦμεν 3,1 χιλιοστὰ τοῦ δολλ. τὰ πρῶτα 16 χρόνια τῆς συμβάσεως καὶ 3,6 τὰ ἑπόμενα. Κύριοι, ἡ πρώτη παρατήρησις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι καὶ τόσον σημαντικὴ διὰ τοὺς μὴ τεχνικούς, ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἶναι ἡ ἀκόλουθος: Εἰς ὅλα τὰ τιμολόγια, ἰδίως τῶν μεγάλων καταναλωτῶν, ὑπάρχει χρέωσις διὰ τὴν παρεχομένην ἰσχὺν καὶ χρέωσις διὰ τὰς κιλοβατώρας. Δηλαδή, εἶναι σύνθετα τὰ τιμολόγια. Διότι ἔτσι καὶ ὁ πελάτης καὶ ἡ ἑταιρεία γνωρίζουν ποῦ βαδίζουν. Ἀλλά, ἐὰν ἐλέγξετε καὶ ἕνα τιμολόγιον τῆς Πάουερ ἀκόμη, θὰ ἴδητε, ὅτι περιέχει ἕνα πάγιον καὶ ἕνα μεταβλητὸν ποσόν. Ἔτσι καθορίζονται τὰ τιμολόγια παρ’ ἑκάστης σοβαρᾶς ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας. Ὁ κ. Πεσινὲ θὰ μᾶς πληρώνῃ μόνον κιλοβατώρας, ἰσχὺν δὲν θὰ μᾶς πληρώνῃ. Δευτέρα παρατήρησις: Ἡ τιμὴ καθορίζεται εἰς δολλάρια. Εἶναι βεβαίως τὸ σταθερώτερον νόμισμα τοῦ κόσμου αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἀλλὰ ὑπάρχει τίποτε τὸ ἀνθρώπινον ποὺ εἶναι σταθερόν, ἀμετάβλητον, διὰ περίοδον μάλιστα 50 ἐτῶν; Ἐνθυμηθῆτε, ὅτι πρὸ 30 ἐτῶν ἀκόμη ἐθεωρεῖτο ἡ Ἀγγλικὴ λίρα ὡς τὸ ὑπόδειγμα τῆς σταθερότητος. Εὑρίσκετο τότε εἰς ὕψη τυφλῆς ἐμπιστοσύνης. Παρῆλθεν ἐν τούτοις ἡ ἐποχὴ ἐκείνη καὶ ἡ λίρα ποὺ ἦτο χρυσῆ προπολεμικῶς, εἶναι σήμερον χαρτίνη. Εἶναι ἀδύνατον καὶ τὸ δολλάριον νὰ ὑποτιμηθῇ; Αὐτὰς τὰς ἡμέρας, δὲν συζητοῦμεν διὰ τὴν πιθανὴν ὑποτίμησιν τοῦ δολλαρίου; Καὶ ἐν τούτοις, εἰς αὐτὴν τὴν σύμβασιν τῶν πεντήκοντα (50) ἐτῶν δὲν ὑπάρχει ρήτρα ἀναπροσαρμογῆς. Εἶναι ἑπομένως δυνατὸν κἄποτε νὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ ποὺ δὲν θὰ μᾶς πληρώνῃ ὁ Πεσινέ, ἀλλὰ θὰ τὸν πληρώνωμεν! Αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ φοβερά, πρέπει νὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψιν τῶν κυρίων συναδέλφων τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς μειοψηφίας, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ σχηματίσουν ἀντικειμενικὴν γνώμην περὶ τῆς συμβάσεως. Ἀλλὰ θὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι μᾶλλον φαιδρόν, διότι ἔτσι πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ. Ἡ σύμβασις μὲ τὴν ΔΕΗ θὰ διατηρηθῇ ἐν ἰσχύϊ μέχρι τῆς 30ῆς Ἰουνίου 2014. Ἡ σύμβασις τοῦ ἀλουμινίου θὰ διαρκέσῃ μέχρι τῆς 1ης Ἰουλίου τοῦ 2009. Θὰ ἔχῃ δηλαδὴ λήξει ἡ σύμβασις ἀλουμινίου καὶ ἡ ΔΕΗ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἔχῃ τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς τὸν Πεσινὲ νὰ τοῦ δίδῃ ρεῦμα! Ἀναφέρω καὶ τοῦτο, διὰ νὰ δείξω τὴν ἐπιπολαιότητα μὲ τὴν ὁποίαν ἔγινεν ἡ σύμβασις. Ἐπίσης πρέπει νὰ προσθέσω καὶ τὸ ἀκόλουθον: Ἀνελάβομεν ὑποχρέωσιν νὰ παρέχωμεν ρεῦμα διὰ 200 χιλιάδες τόννους ἀλουμίνας. Ἡ ὑποχρέωσις αὐτὴ τελεῖ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τοῦ ἄρθρου 9, δηλαδὴ τῆς προηγουμένης ἐξασφαλίσεως παρὰ τοῦ Δημοσίου εἰς τὴν ἑταιρείαν 30 ἑκατομμυρίων τόννων βεβαίων ἀποθεμάτων. Ὑπάρχει καὶ ἡ ἑξῆς πονηρὰ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1ου, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς ἀλουμινίου θέλει ἀντιμετωπισθῇ, ὅταν αἱ γενικαὶ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι καὶ εἰδικώτεροι ὅροι, ἰδίᾳ τῆς προμηθείας ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἤθελον κριθῆ εὐνοϊκοί». Κύριοι, αὐτοὶ εἶναι οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους συνεβλήθη ἡ ΔΕΗ μὲ τὸν Πεσινὲ κ.τ.λ. Καὶ ἤδη, ἂς ἐξετάσωμεν τὸ θέμα τῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπησχόλησεν ἤδη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, μᾶς ἀπασχολεῖ σήμερον καὶ θὰ μᾶς ἀπασχολῇ ἐπὶ πολύ, διότι εἶναι θέμα βασικόν, εἰς τὸ ὁποῖον ὅμως ἐπιτρέπονται διαφορετικαὶ ἀπόψεις καὶ τὸ ὁποῖον μόνον κατόπιν ἐνδελεχοῦς συζητήσεως ἠμπορεῖ νὰ λυθῇ ἐποικοδομητικῶς. Ἡ σύμβασις τῆς ΔΕΗ λέγει, ὅτι, τελικῶς ἡ βιομηχανία ἀλουμινίου θὰ τροφοδοτῆται μὲ ἐνέργειαν παρὰ τῶν ἐργοστασίων, τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν εἰς τὰ δύο μικρὰ φράγματα τοῦ Ἀχελώου, τῆς Πρεβέντζας καὶ τοῦ Καστρακίου, εἰς τὰ κατάντη τῶν Κρεμαστῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς δύο ὑδροηλεκτρικοὺς σταθμούς, ἀφοῦ κατασκευασθῇ τὸ φράγμα τῶν Κρεμαστῶν, θὰ τροφοδοτηθῇ τὸ ἐργοστάσιον καὶ ἐπεκαλέσθη τὴν μελέτην τῆς

ΕΜΠΑΣΚΟ.

Πρόκειται βεβαίως περὶ τῆς μελέτης τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ τοῦ 1959, ἡ ὁποία ἐγένετο ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ χρηματοδότησις τῆς κατασκευῆς τοῦ φράγματος τῶν Κρεμαστῶν ἀπὸ τὴν D.L.F., ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Τραπεζιτικὴν Ὀργάνωσιν δηλαδή, ἡ ὁποία χρηματοδοτεῖ τοιούτου εἴδους ἔργα. Κύριοι, ἐλέχθη, ὅτι ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐμπάσκο διὰ τὰ Κρεμαστὰ δὲν ἀποτελεῖ τεχνικὴν μελέτην, οὔτε προμελέτην, ἀλλ’ ἁπλῶς μίαν ἀναγνωριστικὴν προμελέτην, διὰ νὰ θεμελιώσῃ τὸ αἴτημά μας διὰ τὴν χρηματοδότησιν. Ἀλλὰ τὸ τμῆμα αὐτῆς ποὺ ἀφορᾷ τὰ Κρεμαστὰ ἔχει τὴν σοβαρότητά του. Διὰ τὸ ἀφορῶν ὅμως τὴν Πρεβέντζαν καὶ τὸ Καστράκι, μὲ τὰ ὁποῖα ἀσχολεῖται μόνον εἰς 3–4 σελίδας, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν τὸ ἴδιον. Ἐὰν ἡ μελέτη ἠμπορῇ νὰ ληφθῇ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν διὰ τὰ Κρεμαστά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ διὰ τὰ δύο μικρότερα φράγματα. Διὰ τὴν Πρεβέντζαν καὶ τὸ Καστράκι, ἡ ἔκθεσις ἀναφέρει τὰ ἀκόλουθα: Τὰ δύο φράγματα μὲ τοὺς ἀντιστοίχους σταθμοὺς συνολικῆς ἰσχύος 160 χιλ. κιλοβὰτ θὰ στοιχίσουν 36.436.000 δολλ. Εἰς μίαν δευτέραν φάσιν οἱ σταθμοὶ θὰ πρέπει νὰ ἀποκτήσουν ἰσχὺν 240 χιλ. κιλοβάτ, ὁπότε ἡ συνολικὴ δαπάνη θὰ ἀνέλθῃ εἰς 41.725.000 δολλ. Ἡ ἀπόδοσις εἰς ἐνέργειαν ὑπολογίζεται: Πρωτογενὴς ἐνέργεια 455 ἑκατ. κιλοβατῶραι. Μέση δευτερογενὴς 375 ἑκατ. κιλοβατῶραι. Μέση ἐτησία 830 ἑκατ. ΚΒΩ. Εἶχε λάθος ὁ κ. Κιτσίκης, ὅταν εἶπεν, ὅτι ἡ ἰσχὺς τῶν σταθμῶν καθορίζεται εἰς 100 χιλ. κιλοβάτ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἐδημοσιεύθη ἡ ἔκθεσις, εἶναι εὐεξήγητον τὸ λάθος καὶ ἦτο ἀδικαιολόγητος ἡ ὀργὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας καὶ ἡ κατηγορία του, ὅτι ὁ κ. Κιτσίκης εἶπεν ἐσκεμμένως ἀνακριβῆ πράγματα. Ὁ κ. ὑπουργός, ὅταν ἦλθε τὴν πρώτην φορὰν ἐδῶ, μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 3,1 καὶ 3,6 χιλιοστῶν τοῦ δολλαρίου εἶναι συμφέρουσα καὶ ὅτι θὰ ἀφήσῃ τεράστια κέρδη εἰς τὴν ΔΕΗ. Ἰσχυρίσθη συγκεκριμένως, ὅτι τὰ φράγματα καὶ οἱ σταθμοὶ θὰ στοιχίσουν 40 ἑκατ. δολλ. Μὲ δάνειον τοῦ αὐτοῦ ποσοῦ πρὸς 5% ἐξοφλητέον εἰς 25 ἔτη, ἡ ΔΕΗ πωλοῦσα τὸ ρεῦμα εἰς τὴν ἀνωτέρω τιμὴν θὰ ἔχῃ εἰς τὸ τέλος τῆς 50ετίας καθαρὰ κέρδη 100 ἑκατ. δολλάρια καὶ θὰ ἔχῃ ἀποσβέσει τὰς ἐγκαταστάσεις της. Τὸν παρακαλέσαμεν νὰ μᾶς εἴπῃ πῶς ἔκανε τοὺς ὑπολογισμούς του καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι εἶναι περιττὸν τοῦτο, διότι ἠμπορεῖ νὰ τοὺς κάμῃ καὶ ἕνα παιδὶ τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου! Δυστυχῶς, δὲν εἶχα εἰς τὴν διάθεσίν μου παιδὶ τοῦ Δημοτικοῦ καὶ ἠναγκάσθην νὰ πάρω παιδὶ τοῦ Γυμνασίου. Καὶ ἰδῆτε τὶ λογαριασμοὺς μοῦ ἔκαμε, μὲ βάσιν τὰς προϋποθέσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Κύριοι, οἱ σταθμοὶ τῶν δύο φραγμάτων θὰ ἀποδώσουν κατὰ τὴν ΕΜΠΑΣΚΟ 830 ἑκατ. κιλοβατώρας. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν ἀπώλειαν 6% κατὰ τὴν μεταφορὰν θὰ ἔχωμεν ἀπόδοσιν 780 ἑκατ. Ἐπειδὴ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δώσωμεν 900 ἑκατ. εἰς τὸν Πεσινέ, θὰ πρέπει νὰ πάρωμεν 120 ἑκατ. κιλοβατώρας ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον τῆς ΔΕΗ. Ὡς λέγει ὁ κ. Πεζόπουλος, τὸ κόστος τῆς ἐνεργείας τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου, ὅταν προσθέσωμεν καὶ τὸν Ἀχελῶον (Κρεμαστά), θὰ ἀνέρχεται εἰς 6 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου. Συνεπῶς, ὅταν τὸ ἀγοράσωμεν 6 καὶ τὸ πωλοῦμεν 3,1 καὶ 3,6, ἔχομεν μίαν ζημίαν, ἡ ὁποία τὰ πρῶτα 16 ἔτη θὰ εἶναι 2,9 μὶλς κατὰ KWH καὶ τὰ ἑπόμενα 2,4. Τὸ δάνειον θὰ ἐξοφληθῇ εἰς 25 ἔτη, ἀλλὰ κατὰ τὰ 5 ἔτη ποὺ θὰ γίνωνται τὰ φράγματα δὲν θὰ πληρώνωμεν, διότι δὲν θὰ ἔχωμεν εἰσπράξεις. Συνεπῶς, ἡ ἐξόφλησις τοῦ δανείου θὰ γίνῃ εἰς 20 ἔτη. Ὑπολογιζομένου τοῦ τοκοχρεωλυσίου ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς, τὸ ἔλλειμμα τῆς πρώτης 16ετίας θὰ ἀνέλθῃ εἰς 1.290.000 δολλ. ἐτησίως, τῆς δὲ ἑπομένης τῶν 9 ἐτῶν εἰς 940.000. (Εἰσπράξεις ἐκ πωλήσεως ρεύματος καθαραί: αʹ περίοδος 1.930.000, δευτέρα περίοδος 2.280.000, ἐτήσ. Ἐξυπηρέτησις δανείου 3.220.000 ἐτησίως, μέσος ὅρος). Τὰ ἐτήσια ἐλλείμματα θὰ καλύπτωνται διὰ βραχυπροθέσμων δανείων πρὸς 5%. Εἰς τὸ τέλος τῶν 25 ἐτῶν τὰ ἐλλείμματα αὐτὰ μὲ τοὺς τόκους θὰ φθάσουν τὰ 38,5 ἑκατ. δολλ. Θὰ ἔχῃ ἐξοφληθῆ τὸ δάνειον τῶν 40 ἑκατ. δολλ., ἀλλὰ θὰ ὑπάρχουν νέαι ὑποχρεώσεις 38,5 ἑκατ. δολλ. περίπου. Αὐταὶ θὰ πρέπει νὰ μετατραποῦν εἰς μακροπρόθεσμον δάνειον 25 ἐτῶν, πρὸς 5% καὶ πάλιν. Ἂς δεχθῶμεν, ὅτι καὶ τότε θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ τακτοποίησις. Εἰς τὸ 33ον ἔτος θὰ πρέπει ἡ ΔΕΗ νὰ ἀλλάξῃ τὰ μηχανήματά της, ἀξίας 12 ἑκατ. δολλ. Θὰ πρέπει πρὸς τοῦτο νὰ δανεισθῇ καὶ πάλιν. Ἀλλ’ οὕτως, εἰς τὸ 50ὸν ἔτος θὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἑξῆς κατάστασιν: Θὰ ὀφείλῃ:

Θὰ ἔχῃ ὅμως τὸ ½ τῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων, ἤτοι 20 ἑκατ. δολλ. Ἄρα θὰ ὀφείλῃ καθαρὰ 24.525.000 δολλ. Εἰς τὸ τέλος τῆς 50ετίας ἑπομένως, ἡ ΔΕΗ θὰ εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν πολὺ χειροτέραν ἀπὸ ὅ,τι ἤρχισεν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ὑπολογισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ἀπὸ μαθητὴν τοῦ Γυμνασίου, ὁ ὁποῖος ὅμως, σᾶς βεβαιῶ, γνωρίζει καὶ πρόσθεσιν καὶ ἀφαίρεσιν καὶ πολλαπλασιασμόν. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. ὑπουργόν, ἐὰν δύναται, νὰ ἀνατρέψῃ τὰ ἀποτελέσματα αὐτά. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, σύμφωνα μὲ τὰς ἀπιθάνους προϋποθέσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἐφθάσαμεν μετὰ τὴν 50ετίαν, ἡ ΔΕΗ νὰ ἔχῃ πραγματοποιήσει καθαρὰν ζημίαν 24.500.000 δολλ. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς δὲ ἐκείνης δὲν δύναται νὰ περιέλθῃ εἰς καλυτέραν θέσιν, διότι τὰ ἐργοστάσια καὶ τὰ φράγματα θὰ εὑρίσκωνται εἰς πολὺ χειροτέραν κατάστασιν ἀφ’ ὅ,τι εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς 50ετίας. Ἀτυχῶς, ὅμως, δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν ὡς ἀκριβῆ τὰ δεδομένα τοῦ προβλήματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Θὰ τὰ ἐλέγξωμεν, διὰ νὰ ἠμπορέσετε καὶ πάλιν νὰ ἀντιληφθῆτε πόσον ἔξω τῆς πραγματικότητος εἶναι. Ἐν πρώτοις, ὅπως σᾶς εἶπον, ὁ κ. ὑπουργὸς δέχεται, ὅτι ἡ ἀξία τῶν δύο φραγμάτων εἶναι 40 ἑκατ. δολλ. Ἔλαβε δηλαδὴ τὸν μέσον ὅρον μεταξὺ τῶν δύο ἐκδοχῶν τῆς Ἐμπάσκο. Εἰς τὸν δεύτερον ὑπολογισμόν του, περὶ οὗ κατωτέρω, τὴν ἀξίαν τῶν δύο αὐτῶν φραγμάτων τὴν ὑποβιβάζει εἰς 37 ἑκατ. δολλ., διὰ νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν πρώτην λύσιν τῆς Ἐμπάσκο. Ἀλλὰ εἰς τὰ 37 ἑκατ. δολλ. δὲν περιέχεται, ὡς ἀνακριβῶς ἰσχυρίζεται ὁ κ. ὑπουργός, ἡ ἀξία τῶν γραμμῶν μεταφορᾶς καὶ τῶν ὑποσταθμῶν. Ἑπομένως, ὁ ἀριθμὸς 37 δὲν εἶναι ἀκριβής. Ὁ ἀριθμὸς 40, ποὺ ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὸν πρῶτον του ὑπολογισμόν, πλησιάζει περισσότερον τὴν πραγματικότητα. Ἀλλά, κύριοι, εἴτε 37 ἢ 40 ὑπολογίζει ἡ Ἐμπάσκο τὴν ἀξίαν τῶν φραγμάτων καὶ τῶν σταθμῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ τοῦτο ὡς ἀσφαλὴς ἐκτίμησις; Ὑπάρχει ἄνθρωπος, ὄχι τεχνικός, ἀλλ’ ἁπλῶς ἄνθρωπος μὲ στοιχειώδη νοῦν, ποὺ ἠμπορεῖ νὰ δεχθῇ, ὅτι μία τοιαύτη ἔκθεσις ἰδεῶν τῆς Ἐμπάσκο, διότι περὶ ἐκθέσεως ἰδεῶν πρόκειται, δίδει τὴν ἀναντίρρητον βάσιν τοῦ ὑπολογισμοῦ τῆς πραγματικῆς ἀξίας τῶν κατασκευῶν; Εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἔχομεν, ἐν προκειμένῳ, πεῖραν θλιβερωτάτην 15 ἐτῶν. Ἔχομεν κατασκευάσει πολλὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα, ἔχομεν κατασκευάσει πολλὰ θερμικὰ ἐργοστάσια καὶ ἐπὶ τῶν ὁριστικῶν τεχνικῶν μελετῶν, τὰς ὁποίας ἀκριβοπληρώσαμεν — ἐπληρώσαμεν καὶ μὲ ἑκατομμύρια δολλάρια εἴς τινας περιπτώσεις— αἱ ὑπερβάσεις εἶναι ὁ κανών. Πράγματι, αὗται ἀνέρχονται εἰς τὰ ἑξῆς ποσοστά: Λάδων 56%, Ἄγρας 52%, Λοῦρος 48%, Μέγδοβας 79% (καὶ ὑπῆρξε μία πρώτη ὁριστικὴ μελέτη, τῆς ὁποίας ἡ ὑπέρβασις εἶναι ἀκόμη μεγαλυτέρα!), Πτολεμαῒς 20–25%. Καὶ ἕπεται συνέχεια!... Κατόπιν αὐτῶν τῶν δεδομένων, ἠμπορεῖ σοβαρῶς νὰ γίνῃ ὑπολογισμὸς τιμῆς ρεύματος μὲ βάσιν τὴν «μελέτην» τῆς Ἐμπάσκο ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων; Ἀλλὰ καὶ ἕνα δεύτερον θέμα. Οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ καὶ τῶν συνεργατῶν του βασίζονται ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, ὅτι θὰ ἐπιτευχθῇ χρηματοδότησις τῶν ἔργων ἀνάλογος μὲ τὴν ἐπιτευχθεῖσαν διὰ τὰ Κρεμαστά. Ὑποθέτουν, δηλαδή, ὅτι θὰ ἐπιτύχουν καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων Πρεβέντζας–Καστρακίου δάνειον 17 ἑκατ. ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν μὲ τόκον 3,5% καὶ 25ετῆ διάρκειαν, ὡς τὸ παραχωρηθὲν ὑπὸ τῆς DLF διὰ τὰ Κρεμαστά. Ἐπίσης, ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν δάνειον 20–23 ἑκατ. δολλ., μὲ τόκον 5½% καὶ διάρκειαν 25ετῆ ἐπίσης. Ἐν πρώτοις, δὲν ἔχει ἐξασφαλισθῆ ἀκόμη ἡ χρηματοδότησις τῶν Κρεμαστῶν, ἀπὸ ἀπόψεως ἐσωτερικῶν πόρων. Ἔχομεν βεβαίωσιν τῆς Ἀμερικανικῆς Τραπέζης, ὅτι θὰ μᾶς δώσῃ καὶ μάλιστα ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους τὰ νέα 17 ἑκατ. δολλ.; Ἔχει, λοιπόν, δεδομένον ὁ κ. ὑπουργὸς αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ αὐτὰς τὰς ἀναγκαίας χρηματοδοτήσεις ἢ βασίζεται ἐπὶ ἐλπίδων καὶ εὐχῶν πρὸς τὸν Ὕψιστον; Ἐὰν πραγματοποιηθοῦν, ἔχει καλῶς. Ἐὰν δὲν πραγματοποιηθοῦν ὅμως; Ἔχομεν ὅμως δεσμεύσει ἤδη τὴν ΔΕΗ διὰ 50 χρόνια νὰ παρέχῃ ρεῦμα εἰς τὴν τιμὴν τῶν 3,1–3,6 χιλιοστῶν τοῦ δολλ. Δι’ αὐτὸ ἐπεμείναμεν νὰ μᾶς καταθέσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τὰ ἔγγραφα, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἀπεδεικνύετο, ὅτι ἐξησφαλίσθη ἡ χρηματοδότησις. Καὶ βεβαίως, ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν τὰ κατέθεσεν, ὄχι διότι θέλει πάντοτε νὰ λέγῃ ὄχι, ἀλλὰ διότι δὲν τὰ ἔχει. Οὔτε διενοήθη τις εἰς τὴν ΔΕΗ ἢ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὸ τὸ θέμα, καίτοι συμβάλλονται διὰ 50 χρόνια. Ἄνευ, λοιπόν, τεχνικῆς μελέτης τῶν ἔργων, διὰ νὰ γνωρίζωμεν πόσον θὰ στοιχίσουν καὶ ἄνευ ἐξασφαλίσεως τῆς χρηματοδοτήσεως ἔκαμε τοὺς ὑπολογισμούς του ὁ κ. ὑπουργός, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι θὰ ἔχῃ ἡ ΔΕΗ εἰς τὸ τέλος τῆς 50ετίας 100 ἑκατ. δολλ. καθαρὰ κέρδη! Τὸ ἀτύχημα εἶναι, ὅτι καὶ μὲ τὰ δεδομένα ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζεται ἡ ΔΕΗ, ὡς ἤδη ἀπεδείξαμεν, θὰ ἔχῃ καθαρὰν ζημίαν 24,5 ἑκατ. δολλ. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς ποτὲ δὲν ἦλθεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μὲ μίαν ἀπάντησιν. Ἔχει καὶ δευτέραν ἀπάντησιν πάντοτε. Ὅπως εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμινίου μᾶς ἔδωσε τρεῖς ἀπαντήσεις καὶ ἐδῶ μᾶς ἔδωσε δύο. Ἂς ἐξετάσωμεν τοὺς νέους ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ μὴ νομίσητε, ὅτι αὐτοὶ προῆλθον ἀπὸ καλωσύνην ἢ ἀπὸ ἐνδιαφέρον προωθήσεως τῆς ὑποθέσεως. Προῆλθον ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι πολὺ ἀργά, μετὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐπιτροπήν, ἀντελήφθη ἕνα βασικὸν λάθος, ὅτι δηλαδὴ τὰ δύο ἐργοστάσια ποὺ θὰ γίνουν εἰς τὴν περιοχὴν Καστρακίου καὶ Πρεβέντζας μόνα των δὲν ἠμποροῦν νὰ τροφοδοτήσουν τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου. Τὰ ἀντελήφθησαν ὁ ὑπουργὸς καὶ οἱ σύμβουλοί του μετὰ τὴν συζήτησιν. Καὶ ἀντελήφθησαν, ἐπίσης, ὅτι ἡ πρωτογενὴς καὶ δευτερογενὴς ἐνέργεια ἠμποροῦν νὰ προστίθενται, διὰ νὰ παραπλανηθῇ ἡ Βουλή, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς νὰ παραπλανηθοῦν καὶ οἱ τεχνικοί. Ἀντελήφθησαν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀπὸ τὴν Πρεβέντζαν καὶ τὸ Καστράκι δὲν ἠμποροῦν νὰ πάρουν ὅλην τὴν ἐνέργειαν, ἡ ὁποία χρειάζεται διὰ τὸ ἀλουμίνιον. Ἐφοβήθησαν, ἑπομένως, ὅτι θὰ εὑρίσκοντο ἐδῶ πρὸ τῆς κατηγορίας, ὅτι ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ πάρουν τὸ ρεῦμα — δηλαδὴ τὴν διαφορὰν μεταξὺ τῶν 455 ἑκατ. κιλοβατωρῶν πρωτογενοῦς ἐνεργείας, ποὺ δίδουν τὰ δύο αὐτὰ φράγματα καὶ τῶν 955 ἑκατ. ποὺ χρειάζονται πράγματι διὰ τὸ ἀλουμίνιον — ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον, ὁπότε ἡ ἐπιδότησις καθίσταται ἡλίου φαεινοτέρα. Ἐὰν δέ, ὡς πρέπει, ὑπολογισθῆ ἡ ἀξία τοῦ ρεύματος αὐτοῦ μὲ τὴν τιμὴν κόστους τῆς ΔΕΗ, τότε ἡ ἐπιδότησις πρὸς τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου ἀνέρχεται εἰς ἀστρονομικὰ ὕψη, τὰ ὁποῖα μὲ κανένα τέχνασμα δὲν ἠμποροῦν νὰ συγκαλυφθοῦν. Πρὸ τοῦ κινδύνου αὐτοῦ κατέφυγον εἰς τὴν νέαν λύσιν, τὴν ὁποίαν διὰ πρώτην φορὰν μᾶς παρουσίασεν ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ τῆς ἀπὸ 10.10.60 ἐπιστολῆς τοῦ κ. Πεζοπούλου, τὴν 9ην Νοεμβρίου 1960, χωρὶς καὶ πάλιν τὴν στιγμὴν ἐκείνην ν’ ἀντιληφθῇ περὶ τίνος ἐπρόκειτο, ὅπως ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν ἀπάντησίν του, εἰς μίαν διακοπὴν τὴν ὁποίαν τοῦ ἔκαμα χθές. Ἀντελήφθησαν οἱ τεχνικοὶ σύμβουλοι τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι διὰ τῆς λύσεως αὐτῆς, τῆς Πρεβέντζας καὶ τοῦ Καστρακίου, δὲν ἐπαρκεῖ ἡ ἐνέργεια. Διὰ νὰ μὴ γίνῃ ὅμως προσφυγὴ εἰς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον, χρειάζεται μία νέα λύσις. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασις περὶ ἱδρύσεως νέου θερμικοῦ σταθμοῦ ἰσχύος 70 χιλιάδων κιλοβάτ, ἀντὶ προϋπολογιζομένης δαπάνης 12 ἑκατ. δολλ. Ἀλλὰ καὶ πάλιν, ἡ κοινὴ λογικὴ λέγει: Ὅταν εἴχατε τὰ δύο φράγματα μόνον διὰ νὰ τροφοδοτηθῇ τὸ ἀλουμίνιον, τὸ κόστος ἦτο πολὺ ἀκριβότερον ἀπὸ τὴν συμφωνηθεῖσαν τιμὴν τῶν 3,1 καὶ 3,6. Τώρα ποὺ προσθέτετε καὶ τὴν νέαν δαπάνην τῶν 12.000.000 δολλαρίων καὶ τὰ καύσιμα, ποῦ πάει τὸ κόστος σας; Πρὸ τοῦ διλήμματος αὐτοῦ ὁ κ. Πεζόπουλος εὑρέθη ὑποχρεωμένος νὰ ἀκολουθήσῃ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος, ἕνα σκολιὸν δρόμον, μίαν σειρὰν ἀκροβατισμῶν, οἱ ὁποῖοι βεβαίως ἐντυπωσιάζουν τοὺς ἀδαεῖς, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραπλανήσουν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι τεχνικοί, ἢ ἔχουν ἔστω κἄποιαν γνῶσιν τῶν ἀρχῶν τῆς ἠλεκτρικῆς οἰκονομίας. Κύριοι, ἐφθάσαμεν οὕτως εἰς ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι σοβαρώτατον. Διότι, ἐὰν ὁ κ. Πεζόπουλος ἀναγκάζεται νὰ κάμῃ αὐτοὺς τοὺς ἀκροβατισμοὺς σήμερον, δὲν τοὺς κάμνει ἀπὸ εὐχαρίστησιν, τοὺς κάμνει ἐν συνεχείᾳ γεγονότων, τὰ ὁποῖα προηγήθησαν καὶ τὰ ὁποῖα τὸν ἔθεσαν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν τὴν ὄχι ἀξιοζήλευτον. Κύριοι βουλευταί, ἡ συμφωνία διὰ τὰ 3,1 καὶ 3,6 μὶλς ἐγένετο ἐν ἀγνοίᾳ τῆς ΔΕΗ! Δὲν τὴν συνεβουλεύθη, ὅταν συνεφώνησεν ἡ Κυβέρνησις μὲ τὸν Πεσινὲ καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ περὶ τῆς τιμῆς αὐτῆς. Ἡ ΔΕΗ τῆς εἶχεν εἴπει ἄλλα πράγματα. Ἀφοῦ συνεβλήθησαν, τότε ἐκάλεσαν τὸν κ. Πεζόπουλον καὶ τοῦ εἶπον: «Ἡμεῖς ἀπεφασίσαμεν αὐτὴν τὴν τιμήν. Κάμε ἕνα συμβόλαιον μὲ τὴν ἑταιρείαν». Ὁ κ. Γενικὸς Διευθυντὴς ἔκαμε τὸ πᾶν διὰ νὰ τακτοποιήσῃ κατὰ τὸν καλλίτερον δυνατὸν τρόπον τὰ πράγματα. Καὶ ἐπειδὴ τοῦ ἐζήτησαν νὰ δικαιολογήσῃ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔκαμαν, ὑπεχρεώθη νὰ προβῇ εἰς ὡρισμένας ἐνεργείας καὶ ὑπολογισμούς, μᾶλλον ἰδιοτύπους.

§102Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πότε;

§103Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὴν 25ην Ἰουνίου τοῦ 1960 ἐμονογράφησε τὴν συμφωνίαν, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΔΕΗ. Ἐπῆγε νὰ τὴν ζητήσῃ μετὰ δύο ἡμέρας καὶ τὴν 27ην Ἰουνίου εἶπεν εἰς τὸ Συμβούλιον: «Ἡ Κυβέρνησις ἔχει προεξοφλήσει τὴν ἔγκρισίν σας».

§104Α. ΖΑΚΚΑΣ. Λαμπρά!!

§105Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ τὸ θέμα τοῦ ἀλουμινίου εἶναι ἐξαιρετικῆς σημασίας διὰ τὴν Ἑλλάδα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πρακτικὸν τῆς εἰσηγήσεως τοῦ κ. Πεζοπούλου πρὸς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ΔΕΗ, διὰ νὰ τὸ ἀναγνώσητε.

§106ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τὸ διαβάσητε.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ θὰ τὸ διαβάσητε.

§108ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τὸ διαβάσῃ.

§109Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὴ νομίζητε, ὅτι θὰ μὲ κουράσητε, κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας. Ἔχω σκοπὸν νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ 8 ὥρας ἀκόμη, ἐν ἀνάγκῃ: «....(ἀναγινώσκει)....».

§110Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠξεύρετε ἐὰν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον ἐπῆγε εἰς κανένα εἰσαγγελέα;

§111Ι. ΖΙΓΔΗΣ. «Δημοσία Ἐπιχείρησις Ἠλεκτρισμοῦ.... ...(ἀναγινώσκει τὴν πρὸς τὸ Δ.Σ. τῆς ΔΕΗ προμνησθεῖσαν εἰσήγησιν τοῦ κ. Πεζοπούλου)......». Δηλαδή, ἡμεῖς εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐφθάσαμεν εἰς τοιαύτην πληθώραν οἰκονομικῶν μέσων, ὥστε ἠμπορεῖ νὰ κάμωμεν μίαν ἐπένδυσιν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ζημιώνωμεν ἐπὶ 25 ἔτη, ὁπότε θὰ κάμωμεν συμψηφισμόν. Αὐτὴ εἶναι πράγματι ἡ θεωρία, ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος, ἐπὶ τῆς ὁποίας βασίζεται ἡ ἐπιχειρηματολογία τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τῆς ΔΕΗ. Συνεχίζω: «Μοῦ ἐζητήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως...».

§112ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (τῆς Ἀριστερᾶς). Νὰ κατατεθῇ αὐτό.

§113Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Βεβαίως θὰ κατατεθῇ καὶ ἰδοὺ αὐτό.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ

ΥΓΔ καὶ ΓΜ: 3664)27.6.60

ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΟΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Ἰουνίου 1960 Πρός: κ. Πρόεδρον Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἀπό: Γενικὸν Διευθυντήν. Θέμα: Συμβόλαιον ἠλεκτροδοτήσεως ἀλουμινίου. Ἀπὸ πολλῶν ἑβδομάδων ἠρωτήθην ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν Βιομηχανίας, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ ΔΕΗ νὰ ἠλεκτροδοτήσῃ μίαν ἱδρυθησομένην βιομηχανίαν ἀλουμινίου, προκειμένου ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ἀρχίσῃ συζητήσεις διὰ τὴν ἐγκατάστασιν αὐτῆς ἐν Ἑλλάδι. Προϋπόθεσις τῆς τοιαύτης ἠλεκτροδοτήσεως ἦτο ἡ ὕπαρξις ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας τάξεως μεγέθους 800 ἑκατ. ἕως 1 δισεκατομμυρίου κιλοβατωρῶν ἐτησίως καὶ ἡ εὐθηνὴ τιμὴ αὐτοῦ. Ἀπήντησα τότε εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν Βιομηχανίας, ὅτι, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν τοῦτο θὰ ἔπρεπεν ἡ ΔΕΗ νὰ κατασκευάσῃ καὶ τὰ δύο κατάντη τοῦ φράγματος Κρεμαστῶν προβλεπόμενα ὑπὸ τῶν παλαιοτέρων μελετῶν, ἀλλὰ καὶ ὑπ’ αὐτῆς ταύτης τῆς μελέτης τῆς EBASCO, ἕτερα ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα. Τὰ ἔργα ταῦτα, τὸ ἓν εἰς τὴν θέσιν Πρεβέντζα θὰ ἐχρειάζετο φράγμα ὕψους 45 μ. καὶ μήκους 160 μ., ἐνῷ τὸ δεύτερον, εἰς τὴν θέσιν Κριεκούκι, θὰ ἐχρειάζετο φράγμα ὕψους 65 μ. καὶ μήκους 280 μ. Τὸ κόστος κατασκευῆς ἀμφοτέρων τῶν ἔργων τούτων θὰ ἀπῄτει, κατὰ τὰς προμελέτας τῆς EBASCO, περίπου 44 ἑκατ. δολλ., ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 15 ἑκατ. θὰ ἦσαν δαπάναι εἰς συνάλλαγμα καὶ τὰ ὑπόλοιπα δαπάναι εἰς δραχμάς. Ἐγνώρισα ἐπίσης εἰς τὸν ὑπουργὸν, ὅτι, ἂν κατεσκευάζοντο τὰ δύο ταῦτα ἔργα, ἐν συνδυασμῷ καὶ συνδεδεμένα μὲ τὸ ἔργον Κρεμαστῶν, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ ὅλον ἐθνικὸν δίκτυον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ πρὸς μίαν βιομηχανίαν ἀλουμινίου ἡ ποσότης ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἡ ὁποία ἀπῃτεῖτο παρ’ αὐτῆς ἐτησίως, συγχρόνως δὲ τοῦ ἐδήλωσα, ὅτι τὸ κόστος κατὰ παραδιδομένην κιλοβατώραν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπολογίζεται εἰς 4 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου, ἤτοι περίπου εἰς 12 λεπτὰ ἀνὰ κιλοβατώραν. Τέλος, ἐπέστησα τὴν προσοχὴν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, διὰ τῆς δηλώσεώς μου, ὅτι παροχὴ τοιούτου εὐθηνοῦ ρεύματος πρὸς τρίτον τινὰ θὰ ἐδημιούργει κατὰ πᾶσαν πρόβλεψιν δυσχερείας καὶ ζητήματα μὲ τὴν ΗΕΑΠ, ἡ ὁποία εἰς τὴν μεθ’ ἡμῶν Σύμβασίν της ἔχει τὴν ρήτραν τοῦ πλέον εὐνοουμένου πελάτου. Μετὰ ταῦτα ἐπηκολούθησαν, φαίνεται, συζητήσεις καὶ προτάσεις τῶν ἐνδιαφερομένων πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Τελικῶς, προτάσεις προερχόμεναι ἐκ δύο ὁμίλων συνηνώθησαν εἰς μίαν καὶ μόνην ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανίας ἀλουμινίου, συμπτυξάντων μίαν μόνην ὁμάδα. Ὅπως ἦτο ἑπόμενον καὶ γνωστὸν εἰς τοὺς εἰδότας, ἡ μεγαλυτέρα προσπάθεια καὶ τὸ δυσκολώτερον θέμα διὰ τὴν ἵδρυσιν βιομηχανίας ἦτο ἡ ὕπαρξις εὐθηνῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Ἡ ἐνδιαφερομένη ὁμὰς ἐζήτει, ὅπως ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια μὴ χρεοῦται περισσότερον τῶν 3 χιλιοστῶν τοῦ δολλαρίου κατὰ κιλοβατώραν, ἔθετε δὲ τὸν ὅρον τοῦτον ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις κατέληξε νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν ὅπως κατὰ τὰ πρῶτα 16 ἔτη ἡ τιμὴ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἀνέλθῃ εἰς 3,1 χιλ. τοῦ δολλαρίου κατὰ κιλοβατώραν, ἐνῷ μετὰ τὸ 16ον ἔτος ἡ τιμὴ ἀνέλθῃ εἰς 3,6 χιλιοστ. τοῦ δολλαρίου κατὰ κιλοβατώραν, παρ’ ὅλον, ὅτι ἀρχικῶς οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐζήτουν ὅπως μετὰ τὰ 16 ἔτη ἡ τιμὴ ἐλαττωθῇ ἔτι περισσότερον. Ἐπὶ πλέον εἶχε συμφωνηθῆ, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἐὰν ἡ ἐπιχείρησις ἀλουμινίου θὰ εἶχε δυνατότητας διανομῆς μερίσματος εἰς τὸ μετοχικόν της κεφάλαιον ἀνωτέρου τοῦ 8%, τὸ πλεόνασμα τοῦτο τὸ ὁποῖον ἀποκαλεῖται ὑπερκέρδος θὰ διενέμετο κατὰ 15% μετὰ τῆς Δ.Ε.Η. καὶ κατὰ 85% εἰς τὴν ἐπιχείρησιν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅμως, ὅτι ἡ οὕτω προκύπτουσα μέση τιμὴ ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας δὲν θὰ ὑπερέβαινε ποτὲ τὴν τιμὴν τοῦ 3,6 χιλιοστ. τῶν δολλαρίων κατὰ παρασχεθεῖσαν κιλοβατώραν. Μὲ ἄλλους λόγους ἡ ὕπαρξις ὑπερκέρδους θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μειώσῃ τὴν διαφορὰν μεταξὺ 3,1 χιλιοστ. καὶ 3,6 χιλ. κατὰ κιλοβατώραν, ἡ ὁποία θὰ παρουσιάζετο κατὰ τὴν πρώτην 16ετίαν, ὑπὲρ τῆς Δ.Ε.Η. Σημειωτέον, ὅτι τελικῶς ἐγένετο δεκτὸν, ὅπως ἡ περίοδος τῶν 16 ἐτῶν εἶναι ἕνα μέγιστον, ἕνα μὲ ἐπιδίωξιν νὰ μειωθῇ ἐὰν ἡ ἐπιχείρησις ἀλουμινίου ἐπετύγχανεν εἰς διάστημα βραχύτερον νὰ ἀποσβέσῃ τὰ δανειακά της κεφάλαια. Τοὺς ἀριθμοὺς τούτους ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις στηριζομένη εἰς τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, εἰς τὰ παρ’ ἐμοῦ παρασχεθέντα στοιχεῖα ἐξοφλήσεως τῶν δανειακῶν ὑποχρεώσεων αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ συναφθοῦν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων τούτων καὶ δεύτερον, εἰς τὰ παρ’ ἐμοῦ παρασχεθέντα στοιχεῖα ὅσον ἀφορᾷ τὰς δαπάνας λειτουργίας καὶ ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἔργων τοῦ Ἀχελώου. Λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τούτων καὶ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ Δ.Ε.Η. οὐδὲν κέρδος θὰ εἶχε νὰ ἀποκομίσῃ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐξοφλήσεως τῶν δανειακῶν της ὑποχρεώσεων ἐν τῇ κατασκευῇ τῶν ἔργων τούτων, ὑπελογίσθη, ὅτι ἡ τιμὴ 3,1 θὰ ἐπέφερε ζημίαν κατὰ τὴν πρώτην 16ετίαν, ἡ ὁποία ὅμως θὰ ἤρχιζε νὰ ἀποσβέννυται μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς τιμῆς τοῦ 3,6 χιλιοστ. κατὰ κιλοβατώραν καὶ κατ’ ἐξακολούθησιν ἐφαρμογὴν τῆς τιμῆς ταύτης μέχρι τέλους τῆς 50ετίας, ἡ ὁποία ἐθεωρεῖτο ὡς τὸ ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα διὰ τὴν ἵδρυσιν καὶ λειτουργίαν τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου, ὑπελογίζετο δὲ ὑπὸ Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ὅτι μετὰ τὸ 28ον ἢ 30ὸν ἔτος, ἡ Δ.Ε.Η. θὰ εἶχεν ἐξοφλήσει ἤδη ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις της, εἴτε ἐκ δανειακῶν ὀφειλῶν, εἴτε λόγῳ συσσωρεύσεως ἐλλείμματος ἐκ τῆς εὐθηνοτέρας τιμῆς κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πρώτων 16 ἐτῶν καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην θὰ τῆς ἀπέμενε καθαρὸν τὸ ἔργον τῶν δύο ἐργοστασίων κατάντη τῶν Κρεμαστῶν, ἀξίας ἀπομενούσης περίπου ἴσης πρὸς τὰ δύο τρίτα τῆς ἡλικῆς δαπάνης κατασκευῆς των, ἤτοι ἀξίας περίπου 16 ἕως 20 ἑκατομμ. δολλαρίων καὶ ἀποδιδόντων, μετὰ ἀφαίρεσιν δαπανῶν ἐκμεταλλεύσεως, δαπανῶν λειτουργίας καὶ ἀποσβέσεων ἐπηυξημένων κατὰ τὴν τελευταίαν 20ετίαν τῆς ζωῆς τῶν ἔργων, καθαρὸν ἔσοδον 6–7% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀρχικῶς ἐπενδυθησομένων κεφαλαίων, ἤτοι ἔσοδον περίπου 2,5 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν δημιουργίαν τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι, ἡ Δ.Ε.Η., ἡ ὁποία ἀρχικῶς θὰ ὑφίστατο ζημίας, τελικῶς θὰ εἶχεν ὅμως ὄφελος ἐκ τῆς δημιουργίας κεφαλαίου 15 ἕως 20 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς 50ετίας θὰ εἶχεν ἀποσβεσθῆ ὁλοσχερῶς, σχηματιζομένων κατὰ τὸ 50ὸν ἔτος ἀποθεματικῶν ὑπὲρ τῆς ΔΕΗ διὰ τὰ ἔργα ταῦτα ἀξίας, οἵα καὶ ἡ ἀρχικὴ ἀξία κατασκευῆς τῶν ἔργων, ἤτοι 44 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἔτι δὲ πλέον τῆς Δ.Ε.Η. ἀπολαμβανούσης κατὰ τὴν τελευταίαν 20ετίαν τῆς συμβάσεως καθαροῦ εἰσοδήματος 2,5 περίπου ἑκατομμυρίων δολλαρίων κατ’ ἔτος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἀνεβίβαζε κατὰ τὸ τέλος τῆς 50ετίας τὸ καθαρὸν ὄφελος τῆς Δ.Ε.Η. κατὰ 50 ἑκατομμύρια δολλάρια ἐπιπροσθέτως. Δηλαδὴ μετὰ μίαν 50ετίαν ἡ χρῆσις τῶν ὑδάτων κατάντη τοῦ ποταμοῦ Ἀχελώου θὰ εἶχε νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν Δ.Ε.Η. συνολικῶς ποσὸν 90 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Ὅταν μοῦ ἐτέθη οὕτω τὸ πρόβλημα ἠρεύνησα ἐγγύτερον τὴν ὑπόθεσιν τοῦ κόστους παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἐκ τῶν συνδυασμένων ἐργοστασίων Κρεμαστῶν, Πρεβέντζης, Κριεκουκίου καὶ ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τούτων μετὰ τοῦ ὑπολοίπου τοῦ ἐθνικοῦ δικτύου καὶ τῶν θερμικῶν ἐγκαταστάσεων αὐτοῦ. Ἀποτέλεσμα τῆς ἐρεύνης μου ταύτης ὑπῆρξεν, ὅτι ἐνῷ ἡ μέση τιμὴ παραγωγῆς ἀπὸ τὰ ἐργοστάσια αὐτὰ θὰ κυμανθῇ μεταξὺ 5 καὶ 6 χιλιοστῶν τοῦ δολλαρίου κατ’ ἔτος, κατὰ κιλοβατώραν, οὐχ’ ἧττον ὡρισμέναι ποσότητες ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας παρεχόμεναι ὑπὸ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας νὰ ζητοῦνται ὑπὸ τῆς ἐπιχειρήσεως ἀλουμινίου, ἤτοι ὑπὸ συντελεστὴν φορτίσεως ἐτησίως 90% καὶ δυνατὰς διακυμάνσεις μέχρι 81%, θὰ ἦτο πρέπον καὶ δυνατὸν νὰ τιμολογηθοῦν εἰς τιμὴν οὐχὶ μείζονα τῶν 3 ἕως 3,1 χιλ. τοῦ δολλαρίου κατὰ κιλοβατώραν καὶ τοῦτο, δοθέντος, ὅτι ἡ ἐπὶ πλέον ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια ἡ ὁποία θὰ ἐδίδετο ἀπὸ τὰ ἐργοστάσια αὐτὰ πρὸς τὴν λοιπὴν κατανάλωσιν ὑπὸ συντελεστὴν χρησιμοποιήσεως πολὺ χαμηλότερον καὶ ἡ ὁποία ζητεῖται ἀπὸ τὰ δίκτυά μας θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ πρέπον, κατὰ τὰς ἐπικρατούσας ἐν τῇ τιμολογήσει τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ἀρχάς, νὰ διατεθῇ εἰς πολὺ ὑψηλοτέραν τιμήν. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας ἡ ἐλαχίστη τιμὴ ἡ ὁποία συνεφωνήθη μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἐπιχειρηματιῶν τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου, ἤτοι ἡ τιμὴ τοῦ 3,1 χιλ. τοῦ δολλαρίου ἀνὰ κιλοβατώραν, κατὰ πᾶσαν πρόβλεψιν γενομένην παρ’ ἐμοῦ δὲν θὰ εἶναι ζημιογόνος κατ’ οὐδεμίαν περίοδον διὰ τὴν Δ.Ε.Η., ὁπότε ἡ εἰκὼν μεταβάλλεται ἄρδην ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὠφέλη τῆς Δ.Ε.Η. ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεως τοῦ ἀλουμινίου, διότι πράγματι τότε ὑπὸ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις ἀπὸ τοῦ 16ου ἔτους τὸ βραδύτερον, ἡ Δ.Ε.Η. θὰ ἀρχίσῃ νὰ συσσωρεύῃ κέρδη, τὰ ὁποῖα τελικῶς μετὰ τὸ 50ὸν ἔτος, εἴτε ὑπὸ μορφὴν εἰσοδήματος ἀνυπάρκτου κεφαλαίου τῆς Δ.Ε.Η., εἴτε ὑπὸ μορφὴν ἀποθεματικῶν ἀποσβέσεων, θὰ ἔχουν ὑπερβῆ συνολικῶς τὸ ποσὸν τῶν 130 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Πάντα ταῦτα ἐννοεῖται δὲν ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἔχουν καὶ παράγοντα τινὰ ἀσταθείας. Δηλαδὴ μὲ ἄλλους λόγους εἶναι προτιμότερον νὰ ὑπολογίζωμεν μεταξὺ τοῦ συνολικοῦ ὕψους κέρδους τῆς Δ.Ε.Η. μετὰ τὴν πάροδον 50ετίας τὸ ὁποῖον προέκυψεν, ὡς ἀνωτέρω ἐσημείωσα, βάσει τῶν ὑπολογισμῶν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ τοῦ κέρδους κατὰ τὴν ἰδίαν ἐποχὴν τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῶν ἀνωτέρω ὑπολογισμῶν μου, διὰ νὰ ἔχωμεν ἀσφάλειαν προοπτικῆς περὶ τῶν μελλοντικῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων τῆς διαθέσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διὰ κατασκευῆς τῶν ἐργοστασίων Πρεβέντζης καὶ Κριεκουκίου τῆς Δ.Ε.Η. Μοῦ ἐζητήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νὰ διαπραγματευθῶ συμβόλαιον μετὰ τῶν αἰτούντων τὴν ἵδρυσιν τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου ξένων κεφαλαιούχων μὲ τὴν συμπαράστασιν τοῦ βοηθοῦ Ἀναπληρωτοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ καὶ τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου. Διεξηγάγομεν σκληρὰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῶν ἐνδιαφερομένων, οἱ ὁποῖοι διὰ τῶν εἰδικῶν τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου παροχῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, οἰκονομικῶν τε καὶ τεχνικῶν, κατέληγον ἐν τῇ οὐσίᾳ νὰ ἀνατρέψουν ὑπὲρ αὐτῶν τὸ τιμολόγιον, τὸ ἤδη τόσον χαμηλόν, τὸ ὁποῖον εἶχε ἀποδεχθῆ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν παροχὴν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν τῶν μακρῶν συζητήσεων αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν ἐντὸς τριῶν 24ώρων ὑπῆρξε νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμβόλαιον τὸ ὁποῖον συνάπτεται εἰς τὴν παροῦσαν. Ἐπειδὴ τὸ συμβόλαιον τοῦτο ἦτο ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ διὰ τὴν συμφωνίαν τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τῆς ὁμάδος, οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Βιομηχανίας, ἐζήτησαν ἀπὸ ἡμᾶς νὰ μονογράψωμεν τὸ συμβόλαιον, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ πλέον καὶ ἡ ἀπόφασις ἡ τελικὴ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν σύναψιν τῆς συμβάσεως ἱδρύσεως τῆς βιομηχανίας τοῦ ἀλουμινίου μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁμάδος ξένων ἐπιχειρηματιῶν. Κατόπιν τούτου ἐθέσαμεν μεταξὺ τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου τὸν ὅρον, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύσῃ παρὰ μόνον ἀφοῦ ἡ ὅλη σύμβασις τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου τεθῇ ἐν ἰσχύϊ, ἐξ ἄλλου δὲ ἐν τῇ συμβάσει ἐκείνῃ τίθεται ὡς ὅρος, ὅτι αὕτη δὲν θὰ τεθῇ εἰς ἰσχὺν παρὰ μόνον ἀφοῦ ἐπικυρωθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἢ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Οὕτω, ἡ παρ’ ἡμῶν μονογραφὴ τοῦ κειμένου τῆς συμβάσεως παροχῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας δὲν ἔχει ἄλλην ἔννοιαν εἰ μή, ὅτι ἐφ’ ὅσον τελικῶς γίνῃ ἀποδεκτὴ ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως σύμβασις τῆς δημιουργίας βιομηχανίας ἀλουμινίου, ἡ Δ.Ε.Η. θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη ὑπὸ τοὺς ὅρους τούτους νὰ παράσχῃ ρεῦμα ἠλεκτρικόν. Ἐννοεῖται, ὅτι προϋπόθεσις ὅλων αὐτῶν θὰ ἦτο καὶ ἡ ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Δ.Ε.Η. ἔγκρισις τῆς συμβάσεως ταύτης τὴν ὁποίαν βεβαίως ἡ Κυβέρνησις προεξόφλει καὶ προεξοφλεῖ διότι κρίνει, ὅτι αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας ἐπέτυχεν ὑπὲρ τῆς Δ. Ε.Η. δὲν θὰ εἶναι ζημιωγόνοι δι’ αὐτὴν ἐν τῇ παρόδῳ τοῦ χρόνου, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ἵδρυσιν τῆς βιομηχανίας ταύτης τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ γενικωτέρᾳ πολιτικῇ τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας εὑρίσκει ὡς ἀπαραίτητον. Τονίζω, καὶ πάλιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κρίνουσα τὰς τιμὰς ταύτας ὡς μὴ ζημιωγόνους ἔχει ὑπ’ ὄψιν της τὰ ἀποτελέσματα τῶν ὑπολογισμῶν τῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ ὄχι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐν τῇ παρούσῃ μου σᾶς ἀνεκοίνωσα ὡς ἰδικά μου ἀποτελέσματα ὑπολογισμῶν. Εἰς ὀλίγας γραμμὰς πλὴν τῆς τιμολογήσεως τῆς παροχῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, τὸ σχέδιον συμβολαίου, τὸ ὁποῖον ἐμονογράφησα διέπεται ἀπὸ τὰς ἀκολούθους ἀρχάς: Ἡ διάρκεια συμβολαίου εἶναι 50ετὴς ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς λειτουργίας τοῦ ἐργοστασίου, ἤτοι ἀπὸ τὴν 1ην Ἰουλίου 1964. Ἡ παραλαβὴ ἰσχύος ὑπὸ τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου καὶ ἡ ὑποχρέωσις παραδόσεως ταύτης ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. δύναται νὰ κυμανθῇ μεταξὺ ἑνὸς κατωτάτου ὁρίου 80.000 κιλοβὰτ καὶ ἑνὸς ἀνωτάτου 115.000 κιλοβάτ. Ἡ διακύμανσις αὕτη δύναται νὰ γίνεται ἀνὰ διετίαν, ἀλλὰ μὲ ρυθμὸν (πρὸς τὰ ἄνω ἢ κάτω) οὐχὶ ἀνώτερον τῶν 4.000 κιλοβάτ. Ἡ ἐγγυημένη κατανάλωσις ἐπὶ διετίαν εἶναι τὰ 81% τοῦ γενομένου κιλοβὰτ ἐπὶ 17.520 ὥρας, τὴν ἀξίαν τῆς ὁποίας ἡ ἐπιχείρησις ἀλουμινίου θὰ καταβάλλῃ εἰς τὴν Δ.Ε.Η., ἔστω καὶ ἐὰν δὲν τὴν πραγματοποιήσῃ. Ἀπὸ τοῦ ἐλαχίστου αὐτοῦ δύναται νὰ ἀπαλλαγῇ ἐν περιπτώσει ἀνωτέρας βίας ἢ κρίσεως ἐν τῇ βιομηχανίᾳ ἀλουμινίου χαρακτηριζομένης ὑπὸ ἐλαττώσεως τῆς διεθνοῦς παραγωγῆς κατὰ 20%, ἀλλὰ καὶ ταὐτοχρόνου μειώσεως κατὰ 20% τῆς παραγωγῆς τοῦ ὁμίλου παραγωγῆς ἀλουμινίου PECHINEY. Τέλος εἰς τὸ συμβόλαιον ἐνυπάρχουν ἀμφιβαρεῖς ὑποχρεώσεις ἀποζημιώσεως εἰς περιπτώσεις ἀνωμαλιῶν, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦνται ὑφ’ ἑκατέρου τῶν συμβαλλομένων πρὸς τὸν ἕτερον λόγῳ μὴ τηρήσεως τῶν συμβατικῶν ὑποχρεώσεών του. Τοιαῦται εἶναι ἡ μὴ ἔγκαιρος ἀποπεράτωσις τῶν ἔργων, ἡ διακοπὴ παροχῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἐφ’ ὅσον προκαλέσῃ τὴν ἀπόψυξιν τῶν ἠλεκτρολυτικῶν φούρνων, ἡ καθυστέρησις πληρωμῆς τῶν λογαριασμῶν κλπ. Τοιοῦτον εἶναι τὸ πρὸ ὑμῶν κατατιθέμενον συμβόλαιον τὸ ὁποῖον, λυποῦμαι, ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀχθῇ ἐγκαιρότερον πρὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Σᾶς διαβιβάζω δὲ παράκλησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως συζητηθῇ τοῦτο σήμερον καὶ ληφθῇ σχετικὴ ἀπόφασις τοῦ Διοικ. Συμβουλίου, προκειμένου ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς σχετικὰς δηλώσεις διὰ τῶν πρωϊνῶν ἐφημερίδων τῆς αὔριον.

Γ. Ν. ΠΕΖΟΠΟΥΛΟΣ

Κύριοι συνάδελφοι, θὰ πρέπει τὸ ἔγγραφον αὐτὸ νὰ παραβληθῇ μὲ τὴν ἐπιστολὴν Πεζοπούλου τῆς 10ης Ὀκτωβρίου 1960, ἡ ὁποία φαίνεται ἐκ τῆς ἡμερομηνίας τὴν ὁποίαν φέρει, συντεταγμένη ἕνα ἀκριβῶς μῆνα μετὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὴν πρώτην φορὰν ποὺ εἰσήγετο πρὸς ψήφισιν τὸ σχέδιον Ν. Δ. περὶ ἐγκρίσεως τῆς συμβάσεως τοῦ ἀλουμινίου τὴν 13ην Σεπτεμβρίου 1960. Ἐὰν πράγματι, θέλωμεν νὰ χωρίσωμεν οἰκονομικῶς τὸ ἠλεκτρικὸν συγκρότημα τροφοδοτήσεως τοῦ ἀλουμινίου ἀπὸ τὸ σύστημα τῆς Δ.Ε.Η., εἶναι μία ὑπόθεσις, εἶναι ἕνα πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχουν ἐπιχειρήματα καὶ ὑπέρ καὶ κατά. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν τοῦτο θὰ ἦτο ἀπαράδεκτον. Ὑπάρχει εἰδικὴ ἐπὶ τοῦ θέματος ἀπόφασις τῶν διοικούντων τὸ ELEC-TRICITY BOARD τῆς Μεγάλης Βρεταννίας. Ἀλλ’ ἐγὼ θὰ δεχθῶ, ὅτι δυνάμεθα νὰ χωρίσωμεν τὸ σύστημα ἠλεκτροδοτήσεως τοῦ ἀλουμινίου ἀπὸ τὸ λοιπὸν σύστημα τῆς Δ.Ε.Η. Ἐὰν τὸ δεχθῶμεν αὐτό, τότε πολὺ ὀρθῶς προτείνει ὁ κ. Πεζόπουλος νὰ κατασκευασθῇ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον τῶν 70.000 κιλοβάτ. Ἀλλὰ δὲν ὁμιλεῖ ὀρθῶς καὶ οἱ ὑπολογισμοί του εἶναι ἐντελῶς ἐσφαλμένοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τοῦ ρεύματος. Διότι καὶ ὁ κοινὸς νοῦς φθάνει διὰ νὰ ἀποδειχθῇ’ ὅτι ἀφοῦ μὲ τὰ 2 φράγματα τὸ κόστος εἶναι ἀπαγορευτικόν, εἶναι ἀδύνατον ὅταν προσθέσωμεν καὶ τὸ νέον ἐργοστάσιον, νὰ ἐπιτύχωμεν εὐθηνότερον κόστος. Πῶς τὸ ἐπιτυγχάνει αὐτὸ ὁ κ. Πεζόπουλος; Ὁ κ. Πεζόπουλος κάμνει τὸν ἀκόλουθον ἀκροβατισμόν: λέγει, ὅτι θὰ χρεώσῃ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον μὲ 60.000 κιλοβὰτ τὸ ἔτος καὶ θὰ πάρῃ δι’ αὐτὰ 1.800.000 δολλάρια. Θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον μὲ τὰ καύσιμα τῆς λειτουργίας τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου καὶ βεβαίως καὶ μὲ τὸ ἀντίτιμον τῶν κιλοβατωρῶν τὰς ὁποίας θὰ τοῦ διαθέσῃ! Κύριοι, ὅλα αὐτὰ καταρρίπτονται δίκην χαρτίνου πύργου ἀπὸ οἱονδήποτε, ὁ ὁποῖος γνωρίζει στοιχειωδῶς τὰ τοῦ ἠλεκτρισμοῦ καὶ τῆς ἠλεκτρικῆς οἰκονομίας. Ἡ ὑδατικὴ ἠλεκτρικὴ οἰκονομία χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι οἱ ποταμοὶ δὲν ἔχουν ποτὲ σταθερὰν ἀπόδοσιν. Διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐξισορροπήσωμεν τὴν ἀπόδοσίν των κατασκευάζομεν τὰ φράγματα. Ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατον, παρὰ τῶν φράγματα, νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἀπὸ τοὺς ποταμοὺς ὑπηρετησίαν σταθερὰν ἀπόδοσιν. Διὰ τοῦτο ἔχομεν τὴν διάκρισιν τῆς πρωτογενοῦς καὶ δευτερογενοῦς ἐνεργείας. Πρωτογενὴς εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζεται μετὰ τὴν δημιουργίαν τοῦ φράγματος σταθερῶς. Καὶ δευτερογενής, ἐκείνη ἡ ὁποία κυμαίνεται κάθε χρόνον, ἀναλόγως τῆς βροχοπτώσεως, ἀναλόγως τῆς ὑδραυλικότητος τοῦ ἔτους. Κύριοι, τὰ δύο φράγματά μας, δύνανται νὰ ἀποδώσουν 455.000.000 κιλοβατώρας πρωτογενῆ ἐνέργειαν. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ μάξιμουμ ποὺ θὰ ἀποδώσουν εἰς τὰ ἔτη τῆς ξηρασίας, τῆς χαμηλῆς ὑδραυλικότητος. Εἰς τὰ ἔτη τῆς ὑπερξηρασίας, τοῦτο δύναται νὰ ἀνατραπῇ. Ἀλλὰ ἂς ἀφήσωμεν τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὁπότε ἀναντιρρήτως θὰ δημιουργηθῇ κατάστασις ἐξαιρετικῶς κρίσιμος. Πάντως τὰ 455 ἑκατομμ. κιλοβατωρῶν εἶναι τὸ μάξιμουμ ποὺ θὰ πάρωμεν εἰς τὰ ἔτη τῆς ξηρασίας, ἐνῷ μᾶς χρειάζονται 955.000.000 διὰ τὸ ἀλουμίνιον. Ποῦ θὰ εὕρωμεν τὴν διαφορὰν αὐτήν; Θὰ τὴν πάρωμεν ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον, αὐτὴ εἶναι μία λύσις. Ἡ ἄλλη λύσις: ἐφ’ ὅσον θέλωμεν νὰ συστήσωμεν ἀνεξάρτητον οἰκονομικῶς ἠλεκτρικὴν μονάδα διὰ τὸ ἀλουμίνιον, θὰ τὴν πάρωμεν ἀπὸ τὸ νέον ἐργοστάσιον, τὸ θερμικόν, τῶν 70.000 κιλοβάτ, τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται ὁ κ. Πεζόπουλος νὰ κατασκευασθῇ. Ἀλλά, κύριοι, ὅταν γίνῃ αὐτό, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ὅλη ἡ ἰσχὺς τοῦ θερμικοῦ αὐτοῦ ἐργοστασίου καὶ ὅλη ἡ ἐξ αὐτοῦ ἐνέργεια θὰ ἀφιερωθῇ εἰς τὸ ἀλουμίνιον, διότι δὲν μένει οὔτε μία κιλοβατώρα διὰ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον καὶ οὔτε ἕνα κιλοβὰτ πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἰσχύος του. Ὁλόκληρον ἑπομένως αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον πρέπει νὰ βαρύνῃ τὸ ἀλουμίνιον. Θὰ ἔλθουν βεβαίως καὶ καλλίτερα χρόνια τῆς μέσης ἢ τῆς ἐξαιρετικῆς ὑδραυλικότητος. Ἀλλὰ τότε, ἐφ’ ὅσον τὰ νερὰ ἀπὸ τὰ ὁποῖα τροφοδοτοῦνται τὰ δύο φράγματα τῆς Πρεβέντζας καὶ τοῦ Καστρακίου εἶναι τὰ ἴδια μὲ τῶν Κρεμαστῶν, διατὶ θὰ ἀγοράσῃ ἡ Δ.Ε.Η. ἀπὸ τὸ συγκρότημα ἀλουμινίου ἰσχὺν ἢ ἐνέργειαν, ὅταν ἡ ἴδια πλημμυρίζεται ἀπὸ τὰ ἴδια νερὰ τοῦ Ἀχελώου ὡς καὶ τῶν ἄλλων ποταμῶν τῆς Ἑλλάδος; Δὲν ἔχει ἀνεπάρκεια ἡ Δ.Ε.Η. τὴν στιγμὴν αὐτήν. Αἱ συνθῆκαι λειτουργίας τῶν θερμικῶν καὶ τῶν ὑδροηλεκτρικῶν της σταθμῶν ἔχουν βελτιωθῆ λόγῳ τῆς βελτιωθείσης ὑδραυλικότητος. Θὰ τῆς πωλήσῃ ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν καὶ ἰσχὺν τὸ συγκρότημα ἀλουμινίου, ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν ποὺ τῆς περισσεύουν; Αὐτὸ εἶναι ἐξωφρενισμός. Ἀλλὰ καὶ ἕνα ἄλλο. Τὶ πελάτας θὰ εὕρῃ ἡ Δ.Ε.Η. διὰ νὰ πωλήσῃ αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν καὶ τὴν ἰσχὺν τῶν ἐτῶν τῆς βελτιωμένης ὑδραυλικότητος, οἱ ὁποῖοι θὰ γνωρίζουν, ὅτι σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 15 τῆς συμβάσεως Πεσινὲ–Δ.Ε.Η. θὰ τὰς στερηθοῦν, εὐθὺς ὡς χειροτερεύσουν τὰ ἔτη ἀπὸ ἀπόψεως ὑδραυλικότητος; Ποία βιομηχανία ἠμπορεῖ νὰ ἱδρυθῇ μὲ ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, ἡ ὁποία δὲν τῆς ἐξασφαλίζεται μονίμως, ἀλλ’ ἡ ὁποία ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς διακυμάνσεις τῆς ὑδραυλικότητος τῶν ἐτῶν; Διότι αὐτὰ καθορίζει ἡ δρακόντειος διάταξις τοῦ ἄρθρου 15 τῆς συμβάσεως Δ.Ε.Η.— Πεσινέ. Ἑπομένως περὶ ποίων 1.800.000 δολλαρίων ὁμιλεῖτε καὶ περὶ ποίων 240.000.000 κιλοβατωρῶν ὁμιλεῖτε, τὰς ὁποίας θὰ πωλήσετε εἰς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον; Αὐτὰ τὰ ποσὰ εἶναι ἡ καθαρὰ ἐπιδότησις. Ἐὰν δὲν τὸ λέγετε ἔτσι σεῖς, ἔτσι λέγεται εἰς τὴν Ἑλληνικήν. Ὅλοι οἱ τεχνικοὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅλοι ὅσοι ἔχουν ἀσχοληθῆ στοιχειωδῶς μὲ τὸ θέμα αὐτό, τὸ λέγουν ἐπιδότησιν. Ἐὰν σεῖς θέλετε νὰ τὸ πῆτε διαφορετικά, δικαίωμά σας, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Κύριοι, ὑπεβλήθην εἰς τὸν κόπον, χρησιμοποιῶν πάλιν κάποιον ἄλλον γυμνασιόπαιδα, νὰ κάμω τοὺς ὑπολογισμούς, προσθέτων εἰς τὰ στοιχεῖα τοῦ κ. Πεζοπούλου καὶ τὰς δαπάνας τῶν καυσίμων καὶ τῆς μεταφορᾶς τοῦ ρεύματος, τὰς ὁποίας αὐτὸς παρέλειψεν, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ κιλοβατώρα εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ στοιχίζῃ 2,95 χιλιοστ. τοῦ δολλαρίου. Ἐπῆρα ἕνα ἔτος ξηρασίας, ἕνα ἔτος μέσης ὑδραυλικότητος καὶ ἕνα ἔτος μεγίστης ὑδραυλικότητος. Συμφώνως μὲ τοὺς νέους αὐτοὺς ὑπολογισμοὺς εὕρομεν, ὅτι εἰς τὸ ἔτος τῆς ξηρασίας ἡ κιλοβατώρα θὰ στοιχίσῃ 6,87 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου. Εἰς τὸ ἔτος τῆς μέσης ὑδραυλικότητος 4,626 χιλιοστὰ τοῦ δολλαρίου καὶ εἰς τὸ ἔτος τῆς μεγίστης ὑδραυλικότητος 3,553. Ἐὰν πάρετε τὸν μέσον ὅρον τῶν τριῶν ἐτῶν, εὑρίσκετε, ὅτι τὸ κόστος εἶναι 5,01 μίλς. Τὸ 5,01 αὐτὸ εἶναι ἡ τιμὴ κόστους εἰς τὴν ὁποίαν ἔπρεπεν ὁ κ. Πεζόπουλος νὰ βασίσῃ τοὺς ὑπολογισμούς του καὶ ὄχι τὰ 2,95 μίλς, τὰ ὁποῖα προέκυψαν κατόπιν τῶν ἀπαραδέκτων ἀκροβατισμῶν του. Μὲ τὰ δεδομένα αὐτὰ καὶ μὲ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ... γυμνασιόπαιδος, κατελήξαμεν εἰς τὰ ἑξῆς: Εἰς τὸ τέλος τῆς 50ετίας ἡ Δ.Ε.Η. θὰ ὀφείλῃ 206.611.000 δολλάρια, ἀφαιρουμένης δὲ τῆς ἀξίας τῶν ἐγκαταστάσεων ἐκ 31.611.000 δολλαρίων, ἡ καθαρὰ ζημία τῆς Δ.Ε.Η. θὰ εἶναι 176.000.000 δολλάρια. Ὑπεχρέωσα τὸν ἀτυχῆ γυμνασιόπαιδα νὰ κάμῃ καὶ ἕνα ἄλλον ὑπολογισμόν. Ἦτο ὁ πειρασμὸς τῆς περιεργείας, ὁ ὁποῖος μὲ ἐξώθησε πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Εἴπομεν: Ἐὰν ἡ ὑπέρβασις τῆς ἀξίας τῶν φραγμάτων καὶ τῶν ἐγκαταστάσεων εἶναι 15% —ποσοστὸν ἐλάχιστον, ἐν σχέσει μὲ τὴν μέχρι σήμερον πεῖραν— ἐπὶ τῶν 37 ἑκατ. ποὺ δέχονται ὁ κ. Πεζόπουλος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ποία θὰ εἶναι ἡ συνέπεια διὰ τὴν Δ.Ε.Η. μὲ τὰς τιμὰς ποὺ συνεβλήθη νὰ πωλῇ τὸ ρεῦμα εἰς τὴν Πεσινέ; Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι καθαρὰ ζημία 381.500.000 δολλάρια. Κύριοι, ἀστειευόμενος, βεβαίως, ὁμιλῶ περὶ γυμνασιόπαιδος. Ἀλλὰ ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι εἶναι ὑπολογισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο μὲ ὅλην τὴν δυνατὴν ἀκρίβειαν.

§114Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἀπὸ ποῖον;

§115Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι ζητεῖτε πάρα πολλά. Ἀλλ’ ἀτυχῶς, κύριοι βουλευταί, δὲν σταματᾶ ἐδῶ ἡ ὑπόθεσις Πρεβέντζας–Καστρακίου καὶ τῆς προσθήκης τοῦ θερμικοῦ. Αὐτὸ τὸ φάσμα τοῦ καθαροῦ ἐλλείμματος τῶν 381.500.000 δολλαρίων προκύπτει ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ ἡ χρηματοδότησις τῶν δύο αὐτῶν φραγμάτων καὶ τοῦ θερμικοῦ τῶν 70.000 κιλοβὰτ δὲν ἔχει ἀκόμη ἐξασφαλισθῆ. Δὲν ὑπάρχει ἴχνος ἀκόμη συμβολαίων. Μελέτη τεχνικὴ δὲν ὑπάρχει. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι θὰ ἔχουν κατασκευασθῆ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1964, ὅπως ἀπαιτεῖ ἡ σύμβασις; Ἄρα μέχρις ὅτου γίνουν αὐτά, ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπει νὰ πάρῃ τὸ ρεῦμα ἀπὸ τὰ Κρεμαστά. Καὶ πράγματι, τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, ὅταν θὰ γίνῃ τὸ φράγμα, θὰ ἔχῃ ὅλην σχεδὸν τὴν ἀπαιτουμένην διὰ τὸ ἀλουμίνιον ἐνέργειαν—πρωτογενῆ—μὲ ἐλαχίστην ἀνάγκην βοηθείας ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν δίκτυον. Ἀλλὰ συμφώνως μὲ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῆς EBASCO, τοὺς ὁποίους ἔχω ἐδῶ, τὸ κόστος, ὑπολογιζομένων καὶ τῶν ἀπωλειῶν κατὰ τὴν μεταφοράν, θὰ εἶναι 8,46 μὶλς διὰ τὴν πρωτογενῆ ἐνέργειαν καὶ 4,37 μὶλς διὰ τὴν μέσην ἐτησίαν ἀπόδοσιν. Ἄς ὑπολογίσωμεν τὴν ἐπιδότησιν εἰς τὰς δύο περιπτώσεις. Ἄν βασισθῶμεν ἐπὶ τῆς πρωτογενοῦς ἐνεργείας, ἡ ἐπιδότησις εἶναι κατὰ τὴν πρώτην περίοδον τῶν 16 ἐτῶν 5,36 μίλς τοῦ δολλαρίου. Κατὰ τὴν δευτέραν περίοδον 4,76. Μέ βάσιν τὴν μέσην συνολικὴν ἀπόδοσιν ἡ ἐπιδότησις εἶναι ἀντιστοίχως 1,27 καὶ 0,77 μὶλς τοῦ δολλαρίου. Ἀλλὰ τὰ Κρεμαστὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνουν ἐντὸς 3½ ἐτῶν. Δὲν ὑπάρχει κἂν μελέτη, ποῦ θὰ γίνῃ τὸ φράγμα. Καὶ μόνον ἡ ἰδιοφυΐα τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἑλλάδος, θὰ τοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ καταθέσῃ τὸν θεμέλιον λίθον μεθαύριον, ὅταν οὐδεὶς τῶν τεχνικῶν γνωρίζῃ ἀκόμη ποῦ θὰ ἀνεγερθῇ αὐτὸ τὸ φράγμα. Τὸ φράγμα αὐτὸ εἶναι ὕψους 175 μέτρων, εἶναι δηλαδὴ ἕνα κτίσμα ποὺ ἔχει τὸ ἴδιον ὕψος μὲ τὸν Λυκαβητὸν ἀπὸ τῆς πλατείας τοῦ Συντάγματος. Αὐτὸ τὸ τεράστιον κτίσμα θὰ γίνῃ εἰς τὰ Κρεμαστά. Σήμερον ὅμως, 3½ ἔτη πρὶν ἀπὸ τὴν ἔναρξιν τῶν ὑποχρεώσεών μας πρὸς τὴν Πεσινέ, δὲν ὑπάρχει ὁριστικὴ μελέτη. Εἶναι σοβαρὸν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι τὸ φράγμα αὐτὸ θὰ εἶναι ἕτοιμον ἐγκαίρως διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν δι’ αὐτοῦ τὰς ὑποχρεώσεις μας πρὸς τὴν Πεσινέ; Βεβαίως ὄχι. Ἑπομένως, ποῦ θὰ πᾶμε; Τὶ θὰ συμβῇ; Θὰ χρειασθῇ, μέχρις ὅτου γίνῃ τὸ φράγμα τῶν Κρεμαστῶν, νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸ ἤδη ὑφιστάμενον ἐθνικὸν δίκτυον. Καὶ ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια, ἡ παραγομένη ἀπὸ τὸ δίκτυον τῆς Δ.Ε.Η., ὅπως δεικνύουν οἱ ἀπολογισμοί της τοῦ 1959— τοὺς ἔχω ἐδῶ καὶ θέλω νὰ τοὺς συμβουλευθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς— κοστίζει σήμερον 25,27 λεπτά, ὃ ἐστὶ μεθερμηνευόμενον 8,42 μίλς. Ἂν προστεθῇ καὶ τὸ 8% τῶν ἀπωλειῶν μεταφορᾶς, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ τελικὴ τιμή, φθάνομεν εἰς τὸ κόστος σήμερον 9,09 μὶλς καὶ ἐπάνω. Αὐτὸ τὸ ρεῦμα κόστους 9,09 θὰ ὑποχρεωθῶμεν νὰ τὸ δίδωμεν ἐπὶ μακρότατα ἔτη εἰς τὴν Πεσινὲ ἀντὶ 3,1, μέχρις ὅτου γίνουν τὰ Κρεμαστά. Ἐπιδότησις ἑπομένως, 5,99 μὶλς κατὰ κιλοβατώραν. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ἀνθρώπου ἀντικειμενικοῦ, ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως ὑπεγράψαμεν τὴν καταστροφὴν τῆς Δ.Ε.Η. Ὑπεγράψαμεν ἓν συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ τὴν Δ.Ε.Η. εἰς χρεωκοπίαν. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπεκταθῇ εἰς περαιτέρω ἀνάλυσιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς Δ.Ε.Η., διότι αὐτό, τοῦ τὸ ὑπόσχομαι, θὰ γίνῃ συντομώτατα διὰ τῆς καταθέσεως εἰδικῆς ἐπερωτήσεως. Κύριοι, θὰ ἠθέλατε πρὶν τελειώσω νὰ σᾶς δώσω ἕνα συνολικὸν ἀριθμὸν τοῦ ποσοῦ τῆς ἐπιδοτήσεως. Ἀλλὰ πῶς νὰ γίνῃ τοῦτο μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς διαφορετικὰς περιπτώσεις; Πάντως, ἕνα εἶναι βέβαιον. Τὰ στοιχεῖα ποὺ μᾶς δίδει ὁ κ. Πεζόπουλος εἶναι στοιχεῖα πτερόεντα, ἀερώδη, δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ἐγγύησιν ἀντικειμενικότητος. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν πάντως, ἡ ἐπιδότησις θὰ κυμανθῇ περὶ τὸ 1,5 ἑκατομμύριον δολλάρια ἐπὶ παραγωγῆς 40.000 τόννων ἀλουμινίου. Ὅταν θὰ πᾶμε εἰς τοὺς 52,5 χιλ. τόννους, αὕτη αὐξάνεται τεραστίως. Δὲν ἔχω κάμει τοὺς σχετικοὺς ὑπολογισμοὺς διὰ νὰ σᾶς εἴπω πόσον. Πάντως, διὰ παραγωγὴν 52,5 χιλ. τόννων ἀλουμινίου ἡ λειτουργία τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου θὰ εἶναι σχεδὸν πλήρης καὶ ἡ ἐπιβάρυνσις ἀπὸ τὰ καύσιμα θὰ ἀνεβάσῃ τὸ ποσὸν τῆς ἐπιδοτήσεως εἰς ὕψη δυσθεώρητα. Κύριοι, αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ εἰκὼν τοῦ κόστους, τῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος, τῆς ἐπιδοτήσεως καὶ τοῦ ὀλέθρου εἰς τὸν ὁποῖον ὁδηγεῖται διὰ τῆς συμβάσεως ἡ ΔΕΗ. Ἀλλ’ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ καὶ ἓν ἰντερμέτζο εἰς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτήν. Θέλω νὰ ἀσχοληθῶ δι’ ὀλίγων μὲ ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας χθὲς τὸ βράδυ, ἀλλὰ καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, διότι ἔδειχνε μὲ τὸ ὕφος του, ὅτι εἰλικρινῶς τὰ ἐπίστευε. Διότι μὲ τὸν κ. Μάρτην ποτὲ δὲν μὲ παίρνει ἡ ὑποψία, ὅτι αὐτὰ ποὺ λέγει δὲν τὰ πιστεύει, ἀσχέτως ἂν σφάλλῃ ἢ εἶναι κακῶς πληροφορημένος. Αἰωρεῖται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἓν ἐρώτημα: Ποία εἶναι ἡ ἀνωτάτη ἐπιτρεπτὴ τιμὴ ρεύματος διὰ τὸ ἀλουμίνιον; Θεωρητικῶς, κύριοι, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀπαντήσωμεν, διότι δὲν εἶναι τὸ μόνον στοιχεῖον κόστους. Εἰς τὸν Καναδᾶν καὶ τὴν Νορβηγίαν, ὅπου ἔχομεν πολὺ μικρὸν κόστος ρεύματος, ἔχομεν τὸ ἄλλο μειονέκτημα, τὸ μεγάλο κόστος τῆς μεταφορᾶς τοῦ βωξίτου. Ἑπομένως, ἂν μία χώρα ἔχῃ πολὺ χαμηλὸν ρεῦμα καὶ δὲν ἔχει βωξίτην καὶ πρέπει νὰ τὸν μεταφέρῃ, δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐντυπωσιάζῃ ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματός της. Ἔπειτα, ὑπάρχουν τὰ ἄλλα ἔξοδα, ὅπως εἶναι οἱ φόροι, τὰ ἡμερομίσθια κ.ο.κ. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἑπομένως, νὰ προσδιορισθῇ θεωρητικῶς ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ μεγίστη τιμὴ ρεύματος, διὰ πάσας τὰς χώρας, δι’ ὅλας τὰς ἐποχάς, πέραν τῆς ὁποίας δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ βιομηχανία ἀλουμινίου. Ἐδῶ θὰ ἀναφερθῶ εἰς ἕνα ἐπίσημον δημοσίευμα τοῦ BUREAU OF MINES τῶν ΗΠΑ τοῦ 1960, μὲ συγγραφέα τὸν R. A. HEINDL. Μετὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον ἐγένετο μία μετακίνησις εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς ἐγκαταστάσεως τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου. Ἐπῆγε πλέον ἡ βιομηχανία αὐτὴ καὶ εἰς μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια ἐξ ὑδατοπτώσεων, ἀλλὰ τοιαύτη ἐκ λιγνιτῶν. Τοῦτο δέ, διότι ἔχουν ἀνακαλυφθῆ μέθοδοι ἐξοικονομήσεως τοῦ ρεύματος, εἰς τρόπον ὥστε ἡ τοιαύτη ἐξοικονόμησις νὰ ἐξουδετερώνῃ τὴν μεγαλυτέραν δαπάνην τῆς ἐκ λιγνίτου παραγωγῆς του. Νομίζω, ὅτι αὐτὰ δίδουν τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος τὴν ὅλην του ἐπιχειρηματολογίαν στηρίζει εἰς τὸ γεγονὸς τῆς χαμηλῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος εἴς τινας χώρας, διὰ νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὑπεράνω αὐτῆς εἶναι ἀδύνατος ἡ ἵδρυσις καὶ λειτουργία βιομηχανίας ἀλουμινίου. Ὁ κ. Μάρτης, διὰ νὰ ἐντυπωσιάσῃ τὴν Βουλήν, λέγει, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν χώρας ποὺ προσφέρουν τόσον χαμηλὰ τὴν ἐνέργειαν, ἡ θέσις μας εἶναι πολὺ δυσμενής. Καὶ ἀναφέρεται εἰς τὴν Νορβηγίαν, τὴν Ἀφρικήν, τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, τὸν Καναδᾶν κλπ. Προφανῶς λησμονεῖ, δὲν ἠξεύρω πῶς ἡ μνήμη του τὸν ἐπρόδωσε, νὰ μᾶς εἴπῃ εἰς ποίαν τιμὴν ρεύματος παράγεται τὸ ἀλουμίνιον εἰς τὴν Γαλλίαν, εἰς τὴν Γερμανίαν, εἰς τὴν Ἰταλίαν. Καὶ ἐνῷ εἴδομεν, ὅτι ἀνέπτυξε τόσην ἀξιοζήλευτον δραστηριότητα διὰ νὰ πληροφορηθῇ τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος εἰς τὰς χώρας ποὺ ἀνέφερεν, —ἡ ὁποία εἶναι ἀνακριβὴς εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Ἀφρικῆς— δὲν ἠδυνήθη νὰ μάθῃ ἀπὸ τὴν Πεσινὲ πόσον τῆς διαθέτει τὸ ρεῦμα ἡ Γαλλία. Ἐὰν τὸ ἔκαμνε, θὰ ἐπληροφορεῖτο, διότι αὐτὸ ἄλλωστε εἶναι κοινὸν μυστικόν, ὅτι ἡ Γαλλία ἠρνήθη νὰ δώσῃ ρεῦμα κάτω ἀπὸ 12 λεπτὰ τῆς δραχμῆς διὰ νέον ἐργοστάσιον. Καὶ τοῦτο ὑπῆρξε μεστὸν εἰς συνεπείας διὰ τὴν ὅλην δραστηριότητα τῆς ἑταιρείας Πεσινέ. Τὴν ὤθησε πρὸς τὴν Ἀφρικὴν ἀπό τινων ἤδη ἐτῶν. Ὁ κ. Μάρτης, ἐξ ἄλλου, ἐπανειλημμένως ἔκαμε μίαν ἀδικαιολόγητον ἐκμετάλλευσιν ἑνὸς ἐπιχειρήματος τοῦ κ. Κιτσίκη πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων, ἀλλὰ νομίζω καὶ συγχύσεων. Εἶπε πράγματι κάποτε ὁ κ. Κιτσίκης, ὅτι, ἐὰν δὲν ἔχωμεν κόστος ρεύματος κάτω ἀπὸ 10,5 λεπτὰ τῆς δραχμῆς, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἱδρύσωμεν βιομηχανίαν ἀλουμινίου εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὸ εἶπεν ὁ κ. Κιτσίκης, τὸν ὁποῖον παντὸς ἄλλου σέβομαι, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν ἔχει ἀπολύτως δίκαιον, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὴν πρόσφατον Ἀμερικανικὴν βιβλιογραφίαν. Ἀλλὰ μήπως προσφέροντες ἡμεῖς τὸ ρεῦμα εἰς 3,1 μὶλς κατωρθώσαμεν νὰ τὸ παράγωμεν εἰς αὐτὴν τὴν τιμήν, ὥστε νὰ ἀποστομώσωμεν τὸν κ. Κιτσίκην καὶ νὰ ἀναιρέσωμεν τὰς ἀντιρρήσεις του; Ἐδῶ σεῖς κάμνετε ἕνα ἐντελῶς τεχνητὸν ὑποβιβασμὸν τῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος. Σᾶς κοστίζει πολὺ περισσότερον καὶ τὸ πωλεῖτε πολὺ εὐθηνότερον, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσητε τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου. Ἀλλὰ θὰ σᾶς ζητήσωμεν νὰ μᾶς εἴπητε, ἡ ζημία ποὺ ὑφίστασθε ἐκ τούτου ἰσοφαρίζεται ἀπὸ τὰ ὠφελήματα τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου; Κύριοι, τὸ ὅτι ἡ ἵδρυσις βιομηχανίας ἀλουμινίου εἶναι δυνατὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ μὲ τὰς ὑφισταμένας συνθήκας παραγωγῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, μοῦ εἶναι ἀκλόνητος πεποίθησις. Διὰ τοῦτο καὶ ἀπὸ τοῦ 1947, κατόπιν βεβαίως μακροτάτων συζητήσεων, ἐπρογραμματίσαμεν εἰς τὴν ΟΥΝΡΡΑ βιομηχανίαν ἀλουμινίου δυναμικότητος 20.000 τόννων. Καὶ ὁ ἀτυχὴς κ. Κούμουλος, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν αὐθεντίαν διὰ τὸν κ. ὑπουργόν, λέγει, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἱδρυθῇ βιομηχανία ἀλουμινίου μὲ 4,5–5,5 μὶλς τὴν κιλοβατώραν καὶ μὲ ὑπερεκτίμησιν ἀκόμη τῆς ἀξίας τῶν ἐργοστασίων ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου, ὡς ἡ διὰ τῆς συμβάσεως, ἐφ’ ὅσον τὰ κεφάλαια εἶναι ἑλληνικά. Ἀλλὰ ἐδῶ δὲν εὑρίσκομαι διὰ νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου, ὑπὸ ποίας συνθήκας, ὑπὸ ποίους ὅρους καὶ εἰς ποίαν ἐποχὴν ἐξελίξεως ἡ Ἑλλὰς θὰ πρέπει νὰ ἱδρύσῃ βιομηχανίαν ἀλουμινίου. Ἐδῶ εὑρίσκομαι διὰ νὰ ἀναλύσω μίαν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ὁποίαν θέλει νὰ περιβάλῃ μὲ τὸν μανδύαν τῆς νομικῆς ἐγκυρότητος. Αὐτά, ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐνέργειαν καὶ τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος. Ἀλλ’ οὕτως ἐκφεύγομεν ἀπὸ τοῦ χώρου τῶν τεχνικῶν θεμάτων. Τώρα ἠμποροῦμεν νὰ ὁμιλήσωμεν πλέον ἐλεύθερα, πλέον καταληπτῶς καὶ πιστεύω, ὅτι ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν θὰ σᾶς κουράσω τόσον πολύ. Κύριοι, τὸ τρίτον θέμα, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη κατὰ τὴν συζήτησιν διὰ τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως, εἶναι τὸ θέμα τῶν βωξιτῶν. Τὸ ἄρθρον 9 τῆς Συμβάσεως λέγει, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πρέπει νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἑταιρείας βέβαια ἀποθέματα 30 ἑκατ. τόννων βωξίτου. Τὰ βέβαια ἀποθέματα τῆς χώρας αὐτὴν τὴν ἐποχὴν ὑπολογίζονται μόνον εἰς 45 ἑκατ. τόννους. Οἱ 30 ἑκατ. τόννοι, τοὺς ὁποίους θέλει ἡ ἑταιρεία, ὡς ἀπαραιτήτους διὰ τὴν λειτουργίαν της, ἀντιστοιχοῦν εἰς παραγωγὴν ἀλουμίνας 220.000 τόννων ἐτησίως διὰ 140 χρόνια. Ἐὰν δὲ κατασκευάσῃ ἀλουμίναν ποσότητος 400.000 τόννων ἐτησίως, θὰ τῆς ἐπαρκέσουν διὰ 75 χρόνια. Ἔχει ὅμως συμβληθῆ μὲ ἡμᾶς διὰ 45 ἔτη καὶ διὰ παραγωγὴν 100 χιλ. τόννων ἐτησίως. Διατὶ θέλει ὅλα αὐτὰ τὰ ἀποθέματα; Ποῖος ὁ λόγος; Προκύπτει προφανῶς, ὅτι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Κιτσίκης εἶναι πολὺ πιθανός. Ἡ ἑταιρεία αὐτὴ φαίνεται πράγματι, ὅτι ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἑλληνικοῦ βωξίτου, δι’ αὐτὸ δὲ διὰ τοῦ ἄρθρου 16 τῆς συμβάσεως ἐνδιαφέρεται νὰ ἱδρύσῃ καὶ μεταλλευτικὴν ἑταιρείαν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραχωρηθοῦν ὅλαι αἱ προνομίαι τῆς συμβάσεως. Ἡ ἑταιρεία φαίνεται, ἐπίσης, ὅτι ἐνδιαφέρεται νὰ φέρῃ καὶ ἀλουμίναν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Διότι δὲν ὑπάρχει ἄλλη ἐξήγησις, μὲ 30 ἑκατ. βέβαια ἀποθέματα, νὰ ζητῇ νὰ ἀποκτήσῃ δικαίωμα —εἰς περίπτωσιν πού, ὅπως ἰσχυρίζεται, δὲν θὰ τῆς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ βωξίτην ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα— νὰ εἰσαγάγῃ αὐτὸν ἢ ἀλουμίναν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Τί συμβαίνει; Ὅτι πράγματι, αὐτὸ τὸ διπλὸ παιγνίδι, τὸ ὁποῖον περιέγραψε χθὲς ὁ κ. Κιτσίκης, ἀποτελεῖ πραγματικὴν πρόθεσιν τῆς ἑταιρείας. Διὰ νὰ θέσῃ ὅμως ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἑταιρείας 30 ἑκατομμύρια τόννους βεβαίων ἀποθεμάτων, θὰ πρέπει νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ Ν. Διάταγμα 4029)1959 περὶ «ἀργούντων μεταλλείων». Καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ μίαν δήλωσιν, διὰ νὰ διαλύσῃ τοὺς ὑφισταμένους φόβους, ὅτι δὲν ἀποσκοπεῖ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν μεταλλείων ἑλληνικῆς ἰδιοκτησίας διὰ νὰ τὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου. Θέλομεν ἄλλωστε νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου θὰ σεβασθῇ τὰς βασικὰς ἀρχὰς τοῦ καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον ὑποτίθεται, ὅτι ὑπηρετεῖ. Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν βωξιτῶν δὲν χρειάζεται νὰ προσθέσω περισσότερα, διότι εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἐξητάσθη κατὰ τρόπον ἐπαρκῆ ἀπὸ ὅλους τοὺς προλαλήσαντας. Καὶ τώρα εἰσέρχομαι εἰς τὸ τέταρτον κεφάλαιον τῆς ὅλης ὑποθέσεως, εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ὠφελείας, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀναμένῃ ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν. Ἱδρύομεν μίαν βιομηχανίαν καὶ ἱδρύομεν καὶ τὸ συγκρότημα τῶν ἠλεκτρικῶν ἐργοστασίων, τὸ ὁποῖον θὰ τὴν τροφοδοτήσῃ μὲ ἐνέργειαν. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τὶ ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν ὅλην αὐτὴν ὑπόθεσιν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὑψίστη ἀφροσύνη, ὑψίστη περιφρόνησις τῆς κοινῆς λογικῆς, νὰ ἀποδυώμεθα εἰς μίαν τοιαύτην περιπέτειαν, εἰς ἕνα χορὸν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων καὶ εἰς μίαν δέσμευσιν τῆς χώρας ἐπὶ 50 χρόνια, χωρὶς προηγουμένως νὰ γνωρίζωμεν τὶ περίπου πρέπει νὰ ἀναμένωμεν ἐκ πάντων τούτων. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ἐν τῇ ἀφελείᾳ μας προφανῶς —κατὰ τὴν Κυβέρνησιν— ἐζητήσαμεν αὐτὴν τὴν οἰκονομοτεχνικὴν μελέτην, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐβασίσθη καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἐπείσθη, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῆς βιομηχανίας αὐτῆς, ὑφ’ οὓς ὅρους συνιστᾶται, εἶναι ἐπωφελὴς διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Καὶ εὑρέθημεν πρὸ τῆς ἑξῆς καταπληκτικῆς καταστάσεως. Ὄχι μόνον δὲν ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς οἰκονομοτεχνικὴν μελέτην, ἀλλὰ καὶ μᾶς εἰρωνεύεται, διότι ἐτολμήσαμεν νὰ τὴν ζητήσωμεν. Καὶ λέγει ὁ κ. ὑπουργός: Ποῦ ἠκούσθη νὰ ζητῆτε οἰκονομοτεχνικὴν μελέτην, ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται τὸ Δημόσιον νὰ δώσῃ οὔτε μίαν δραχμήν; Καὶ ἐφ’ ὅσον ἕνας τόσον μεγάλος ἐπιχειρηματίας δίδει τὰ λεπτά του, ἡμεῖς θὰ στενοχωρηθῶμεν; Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἐζητήσαμεν νὰ ἴδωμεν ἐὰν κερδίζῃ ἢ χάνῃ ὁ κ. Πεσινέ. Βεβαίως, αὐτὸς γνωρίζει ἐὰν κερδίζῃ ἢ χάνῃ. Ἡμᾶς ἐνδιαφέρει, ἐὰν κερδίζωμεν ἢ ἐὰν χάνωμεν ὡς χώρα ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Μὴ μᾶς λέγετε —διότι στερεῖται σοβαρότητος— ὅτι εἰς τὸ κάτω–κάτω ὅλα τὰ λεπτὰ τὰ δίδει ὁ Πεσινέ. Ὁ Πεσινέ, ὅπως θὰ ἀποδείξω ἀργότερον, δίδει 50% τῶν κεφαλαίων τῆς ὅλης ἐπενδύσεως. Τὰ ἄλλα 50% τὰ δίδομεν ἡμεῖς. Μὴ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν τὰ δίδει τὸ Δημόσιον, διότι αὐτὸ τὰ δίδει διὰ τοῦ ΟΒΑ καὶ τῆς ΔΕΗ. Ἱδρύσαμεν βεβαίως τοὺς δύο αὐτοὺς ὀργανισμοὺς αὐτονόμους. Ἀλλὰ δὲν σημαίνει αὐτό, ὅτι τὰ κεφάλαια τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα τοὺς ἐδώσαμεν, εἶναι κεφάλαια ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀπεξενώθη ὁριστικῶς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, πῶς νὰ μὴ μειδιάσω ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ὅταν μοῦ λέγετε, ὅτι δὲν ἔχετε ἀνάγκην οἰκονομοτεχνικῆς μελέτης, ἐπειδὴ εἰς περιπτώσεις ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων δὲν ζητοῦνται παρὰ τοῦ Ὑπουργείου σας οἰκονομικαὶ μελέται, ὅταν τοῦτα ζητῇ ὑποχρεωτικῶς τοιαύτας ἀπ’ ὅλους ὅσοι θέλουν νὰ φέρουν τὰ κεφάλαιά των εἰς τὴν χώραν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου περὶ ξένων κεφαλαίων, διὰ νὰ ἀποδείξουν, ὅτι ἡ ἐπένδυσις εἶναι ἐπωφελὴς εἰς τὸν τόπον. Καὶ διὰ νὰ βοηθήσω τὴν μνήμην σας, θὰ ἀναφέρω τοῦτο: Εἴχατε ζητήσει προσφορὰς πρὸ ὀλίγων μηνῶν καὶ καθωρίσατε ἡμέραν ὑποβολῆς των τὴν 16ην παρελθόντος Αὐγούστου, διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἐργοστασίου τῶν ὑπερφωσφορικῶν λιπασμάτων. Καὶ ἦλθον 4 οἶκοι, καὶ ὑπέβαλαν τέσσαρας προσφοράς. Οἱ οἶκοι αὐτοὶ ὅμως ἐπῆραν ὀπίσω τὰς προσφοράς των κλειστάς, ἐσφραγισμένας, μετὰ τρεῖς ἡμέρας. Μὲ ποίαν δὲ δικαιολογίαν; Διότι ἐν τῷ μεταξύ, ὡς ἐδηλώθη εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, ἔφθασεν ἐκ Γερμανίας ἡ οἰκονομοτεχνικὴ μελέτη τοῦ οἴκου Μπατὲλ καὶ πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις τὴν μελετήσῃ, δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῶν προσφορῶν διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς βιομηχανίας αὐτῆς ὑπὸ τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας! Τὰ πράγματα αὐτὰ ἠμπορεῖ νὰ λέγωνται εἰς ἄλλους χώρους, δὲν πρέπει νὰ λέγωνται εἰς τὴν Βουλήν, διότι τέλος πάντων ὑποβιβάζουν πάρα πολὺ τὴν στάθμην καὶ τῆς συζητήσεως καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος. Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα: ὅτι ἐὰν ἐγίνετο οἰκονομικοτεχνικὴ μελέτη θὰ καθυστερούσαμεν 1 ὡς 1,5 ἔτος. Ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν γνωρίζετε τὶ ὠφέλεια προκύπτει ἀπὸ τὴν σύμβασιν αὐτήν, δὲν ἤξιζε τοὐλάχιστον νὰ ἀργούσατε ἕνα χρόνον, ἓξ μῆνας, διὰ νὰ ξεύρετε ποῦ πᾶτε; Ἄλλως τε, εἰς τὸ περίφημον «πενταετὲς πρόγραμμά» σας, περιλαμβάνεται δήλωσις, ὅτι θὰ καταρτισθῇ μελέτη διὰ τὸ ἀλουμίνιον. Διατὶ ἐχάσατε τόσον καιρόν, καὶ δὲν ἐδώσατε ἀμέσως τὴν ἐντολὴν τοῦ καταρτισμοῦ τῆς μελέτης; Διατὶ μᾶλλον, ὅταν ἐδημοσιεύσατε τὸ «προσωρινὸν πενταετὲς πρόγραμμα», τὸ ὁποῖον διεφημίσατε τόσον πολύ, δὲν ἐσπεύσατε νὰ δώσετε εἰς κἄποιον τεχνικὸν οἶκον τὴν ἐντολὴν τῆς καταρτίσεως τῆς μελέτης, καὶ τώρα μᾶς λέγετε, ὅτι ἐφοβήθητε μὴ χάσετε τὸ «ψητόν», μὴ χάσετε τὴν εὐκαιρίαν; Ἀλλ’ ἐὰν καθυστερούσατε 5–6 μῆνας ἢ καὶ 1 ἔτος, θὰ ἐχάνατε πράγματι τὴν εὐκαιρίαν; Τὸ ἀντίθετον εἶναι βέβαιον! Ὡς ὑποσημείωσιν εἰς τοὺς περὶ δημοσίας καὶ ἰδιωτικῆς ἐπενδύσεως ἰσχυρισμοὺς τοῦ κ. ὑπουργοῦ θὰ πρέπει νὰ ἀναφέρω καὶ τοῦτο: ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς λησμονεῖ, ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως ποὺ ὑπέγραψε καὶ τὴν ὁποίαν ἐκύρωσεν ἡ κυβερνητικὴ πλειοψηφία εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον καθίσταται ἐγγυητὴς τῶν ὑποχρεώσεων, αἱ ὁποῖαι ἀναλαμβάνονται ἀπὸ τὴν ΔΕΗ. Ἑπομένως, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεται σήμερον ἐδῶ καὶ νὰ μᾶς λέγῃ, ὅτι πρόκειται περὶ ἰδιωτικῆς ἐπενδύσεως καὶ ὅτι δὲν φεύγει οὔτε μιὰ πεντάρα ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον; Δὲν φεύγει, ἔστω, αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν αὐτὰ ποὺ θὰ φύγουν αὔριον νὰ εἶναι ἑκατοντάδες ἑκατομμύρια δολλάρια, λόγῳ τῆς ἐγγυήσεως. Διὰ τὴν μὴ κατάρτισιν τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος οἰκονομικοτεχνικῆς μελέτης, ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἐπεκαλέσθη καὶ τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον προέβαλε διὰ τὴν μὴ κατάρτισιν τεχνικῆς μελέτης διὰ τὰ φράγματα τοῦ Ἀχελώου ὑπὸ τῆς ΔΕΗ. Ἐκεῖ προέβαλεν ὡς δικαιολογίαν τὴν πεποίθησίν του, ὅτι δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ τὴν ἀντιληφθῶ. Τὴν δικαιολογίαν αὐτὴν δὲν τὴν προέβαλε διὰ τὴν οἰκονομικοτεχνικὴν μελέτην τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου. Εὐχαριστοῦμεν τὸν κ. ὑπουργόν, διότι δέχεται, ὅτι ὑπάρχουν καὶ θέματα, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ ἀντιληφθῶμεν! Οὕτως, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐκτιμήσεως τῶν ὠφελειῶν ἢ ζημιῶν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας ἐκ τῆς νέας βιομηχανίας, μὴ ὑπαρχούσης οἰκονομικοτεχνικῆς μελέτης, εὑρισκόμεθα εἰς τὰ σκοτεινά. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς ἔδωσε κἄτι ποὺ μᾶς βοηθᾷ εἰς τὴν ἔρευνάν μας, μᾶς ἔδωσε τὴν δάδα, ἡ ὁποία θὰ φωτίσῃ τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν. Μᾶς παρέπεμψεν εἰς τὴν μελέτην τοῦ κ. Κούμουλου. Δεχόμεθα νὰ ἀκολουθήσωμεν τὰ δεδομένα τῆς μελέτης αὐτῆς, διότι εἶναι μελέτη συντεταγμένη ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ μὲ πολλὴν προσοχήν. Ἔλαβε, πράγματι, ὁ κ. Κούμουλος διὰ τοὺς ὑπολογισμούς του, ὡς βάσιν, τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα προέκυψαν διὰ τὴν λειτουργίαν, διὰ τὸ κόστος παραγωγῆς τῶν ἑταιρειῶν ἀλουμινίου τῆς Ἀμερικῆς, κατὰ τὰς δίκας τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως ἐναντίον των, ὅπως ἐδημοσιεύθησαν εἰς ἐπίσημα ἔγγραφα. Καὶ ἐπίσης ἔκαμε μίαν προσαρμογὴν τῶν ἐργατικῶν δεδομένων εἰς τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Ὁ κ. Κούμουλος, ἐπιπροσθέτως, ἔλαβεν ὡς ἀναγκαιοῦντα κεφάλαια διὰ τὴν βιομηχανίαν αὐτὴν ἀκριβῶς τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἡ σύμβασις καθορίζει. Ἑπομένως, ἐὰν δεχθῶμεν τὸν κ. Κούμουλον καὶ ἐὰν συμβαδίσωμεν μὲ αὐτόν, θὰ κρίνωμεν ἀντικειμενικῶς τὴν ὠφέλειαν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας ἐκ τῆς συμβάσεως. Καὶ τοῦτο θὰ γίνῃ βάσει τριῶν κριτηρίων: Τῆς ἀπασχολήσεως, τῆς συναλλαγματικῆς ὠφελείας καὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἂς ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν ἀπασχόλησιν. Ὁ κ. Κούμουλος λέγει, ὅτι θὰ ἀπασχοληθοῦν εἰς τὰ δύο ἐργοστάσια ἀλουμίνας καὶ ἀλουμινίου 1207 ἐργάται. Ὁ κ. Κούμουλος παραθέτει καὶ τὰ ἀμερικανικὰ στοιχεῖα καὶ λέγει, ὅτι σύμφωνα μὲ αὐτὰ θὰ μᾶς χρειασθοῦν 810 ἐργάται. Δεχόμεθα τὴν ἀναπροσαρμογήν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Κούμουλος, διὰ τὰς Ἑλληνικὰς συνθήκας. Θὰ ἀπασχολήσωμεν 1.200 ἐργάτας. Αὐτὴ εἶναι ὅλη ἡ συμβολὴ τῆς τεραστίας βιομηχανίας εἰς τὸ τεράστιον πρόβλημα τῆς ἑλληνικῆς ἀπασχολήσεως! Ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὰ συναλλαγματικὰ ὠφέλη: Ὁ κ. ὑπουργός, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τοῦ κ. Κούμουλου, ἔφθασεν εἰς τὸ ἀκόλουθον συμπέρασμα: Μᾶς εἶπεν, ὅτι τὴν πρώτην περίοδον, μέχρις ἐξοφλήσεως τῶν ὑποχρεώσεων ἐξυπηρετήσεως τοῦ κεφαλαίου τῆς ἑταιρείας, θὰ ἔχωμεν συναλλαγματικὸν κέρδος περίπου 12 ἑκατ. δολλ. Ὅταν παύσῃ ἡ ἐξυπηρέτησις, θὰ ἔχωμεν συναλλαγματικὸν κέρδος 17,7 ἑκατ. δολλ. Ἐπῆρα, κύριοι, τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Κούμουλου, ἐπῆρα νέον γυμνασιόπαιδα καὶ τὸν ἔβαλα νὰ κάμῃ τοὺς σχετικοὺς ὑπολογισμούς. Καὶ ἐν πρώτοις, προέβημεν εἰς τὰς ἑξῆς ἀναπροσαρμογὰς τῶν δεδομένων τοῦ κ. Κούμουλου: Ὑπεβιβάσαμεν τὸ κόστος τοῦ μαζοὺτ ἀπὸ 20 δολλάρια ποὺ τὸ εἶχεν, εἰς τὰ 16, διότι σήμερον εἶναι εὐθηνότερον. Ὑπεβιβάσαμεν ἐπίσης, τὴν τιμὴν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Ἐκεῖνος τὴν ὑπελόγιζεν, ὅπως γνωρίζετε, εἰς 5 μίλς. Ἡμεῖς τὴν ἀναπροσηρμόσαμεν εἰς τὸν μέσον ὅρον τῆς τιμῆς τῆς συμβάσεως, ἤτοι εἰς 3,43 χιλιοστ. δολλ. καὶ ἐδέχθημεν, ὅτι ἀπαιτοῦνται μόνον 17.000 κιλοβατῶραι διὰ τὴν παραγωγὴν 1 τόννου ἀλουμινίου. Καὶ ἐλάβομεν, φυσικά, τὴν σημερινὴν τιμὴν τοῦ ἀλουμινίου, ὡς τὴν καθώρισεν ὁ κ. ὑπουργός, ἤτοι 512 δολλ. κατὰ μ.τ. Καὶ κατελήξαμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι τὸ συνολικὸν συναλλαγματικὸν ὄφελος εἶναι 9.900.000 δολλάρια. Ἀπὸ αὐτὰ ὅμως πρέπει νὰ ἀφαιρεθοῦν 1.600.000 δολλάρια διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων τῆς ΔΕΗ, ὡς καὶ ποσὸν 1.200.000 δολλ., ἡ ἀξία τοῦ βωξίτου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξήγετο ὁπωσδήποτε. Καὶ οὕτως ἐφθάσαμεν εἰς τὰ 7.100.000 δολλ. Ἄν ὅμως λάβωμεν ὡς βάσιν τὸ γεγονός, ὅτι ἡ μέση παραγωγὴ τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμινίου δὲν θὰ εἶναι 52.500 τόννοι, ἀλλὰ θὰ εἶναι μόνον 45.000, τότε ὅλη ἡ συναλλαγματικὴ ὠφέλεια, δὲν θὰ εἶναι ἀνωτέρα τῶν 5.700.000 δολλαρίων ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν. Ἐπαναλαμβάνω, μὲ βάσιν τὰ δεδομένα τοῦ κ. Κούμουλου καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, διὰ τὰ δάνεια τῆς ΔΕΗ καὶ τὴν τιμὴν τοῦ ἀλουμινίου. Ἐθνικὸν εἰσόδημα: Ἐκάμαμεν ἐπίσης τοὺς ἰδίους ὑπολογισμοὺς καὶ εὕρομεν, ὅτι —διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράζω θὰ σᾶς ἀναφέρω τοὺς τελικοὺς ἀριθμοὺς— ἡ ἑταιρεία δὲν θὰ πραγματοποιῇ κέρδη ἀνώτερα τοῦ 1,31% ἐπὶ τῆς τιμῆς πωλήσεως τοῦ προϊόντος, ἔναντι 15,78–29,15% τῶν ἀμερικανικῶν ἑταιρειῶν, λόγῳ τῆς ὑπερεκτιμήσεως ἀκριβῶς τῶν κεφαλαίων, περὶ ἧς ἀνεφέρθημεν διεξοδικῶς ἀνωτέρω. Σύνολον κέρδους 301 χιλ. δολλ., περίπου, ἐξ ὧν 130 χιλ. θὰ περιέλθουν εἰς τὴν χώραν. Τὰ κέρδη τοῦ ΟΒΑ πρὸ τῆς φορολογίας θὰ εἶναι περίπου 36 χιλ. δολλ., ἐπὶ παραγωγῆς 45 χιλ. τόννων. Συνολικὰ κέρδη ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 5.700.000 δολλ. Ἀφαιρουμένης ὅμως τῆς ἐπιδοτήσεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος θὰ μείνουν ὡς καθαρὰ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀπὸ ἐργατικά, μεταφορικά, ἀμοιβὴν ὑπαλλήλων κ.τ.λ. περὶ τὰ 3.700.000 δολλ. Ἐάν, κύριοι, διὰ τὸ ποσὸν τῆς ἐπιδοτήσεως τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων τῆς ΔΕΗ δὲν ληφθοῦν ὡς βάσις οἱ ἀριθμοὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀλλὰ οἱ πραγματικοί, τότε ἡ καθαρὰ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ἀποβαίνει ἀρνητική, καὶ τὸ συναλλαγματικὸν κέρδος μηδενίζεται. Ἡ ὅλη βιομηχανία, δηλαδή, καταλήγει εἰς ἀπομύζησιν τοῦ λαοῦ τῆς Ἑλλάδος, πρὸς ὄφελος αὐτῶν τῶν μεγάλων βιομηχάνων καὶ κεφαλαιούχων, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται σήμερον ὡς ἱδρυταὶ τῆς βιομηχανίας.

§116Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντ.). Τοὺς φόρους τοὺς ἐβάλατε;

§117Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Βεβαίως. Τοὺς ὑπελογίσαμεν εἰς 35% ἐπὶ τῶν καθαρῶν κερδῶν. Ἐπὶ τοῦ ὑπολοίπου ὑπελογίσαμεν ποσοστὸν 12% διὰ κέρδος τοῦ ΟΒΑ. Οἱ ὑπολογισμοὶ εἶναι λεπτομερέστατοι, ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν οὔτε κἄν νὰ τοὺς ἀναγνώσω. Κύριοι, αὐτὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν αὐτήν. Καὶ ἔναντι τῶν ἀνυπάρκτων ὠφελειῶν ἢ μᾶλλον τῶν βεβαίων ζημιῶν, ἐδεσμεύσαμεν ὑπὲρ τῶν ξένων μετόχων τῆς ἑταιρείας ἀλουμινίου ἐπὶ 50 χρόνια τόσην ἐνέργειαν, ὅσην καταναλίσκει σήμερον ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς ἐκ τῆς παραγωγῆς τῆς ΔΕΗ! Ἐδώσαμεν ὅλους σχεδὸν τοὺς βωξίτας μας. Καὶ θὰ συνάψωμεν δάνεια τεράστια εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιούμενα ἀλλοῦ θὰ ἠμποροῦσαν βέβαια νὰ ἀναπτύξουν τὴν οἰκονομίαν μας τεραστίως. Τὸ ἴδιον ἰσχύει καὶ διὰ τὰ δάνεια ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Δὲν χρειάζεται νὰ σᾶς εἴπω τίποτε ἄλλο διὰ τὴν σωφροσύνην τῆς ἐνεργείας αὐτῆς, παρὰ μόνον αὐτὸ τὸ ὁποῖον δὲν ἐσκέφθη κἂν ἡ Κυβέρνησις. Διαθέτοντες τὸ ρεῦμα πρὸς 9,3 εἰς τὸ ἀλουμίνιον καὶ ἔχοντες αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα δὲν ἐγκληματοῦμεν κατὰ τῆς χώρας, ὅταν ἰδίως διατιμῶμεν τὸ ρεῦμα τὸ γεωργικὸν πρὸς 81 λεπτὰ τῆς δραχμῆς καὶ τὸ βιομηχανικὸν πρὸς 62 λεπτὰ τῆς δραχμῆς; Αὐτὰ εἶναι τὰ τιμολόγια τὰ ἐπίσημα τῆς ΔΕΗ διὰ τοὺς καταναλωτὰς αὐτῆς. Ἐὰν ἐδίδαμεν μὲ τὴν τιμὴν τῶν 10 λεπτῶν τῆς δραχμῆς τὸ ρεῦμα εἰς τὸν βαμβακοκαλλιεργητὴν τῆς Θεσσαλίας —καὶ ἤθελα νὰ μὲ ἀκούσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, διότι νομίζω, ὅτι ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν περιοχήν του— διὰ νὰ ποτίζῃ τὸ βαμβάκι του, ποίαν ἀπασχόλησιν καὶ ποῖον συνάλλαγμα θὰ προσεθέτομεν εἰς τοὺς πόρους τῆς χώρας; Ὅταν πωλοῦμεν σήμερον 8 φορὰς ἀκριβότερον τὸ ρεῦμα εἰς τοὺς καλλιεργητὰς τοῦ βάμβακος ποὺ παράγουν ἓν ἐντελῶς ἐξαγωγικὸν προϊόν, δὲν ἐγκληματοῦμεν ἔναντι τῆς χώρας, στεροῦντες αὐτὴν τεραστίων ποσῶν συναλλάγματος, αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ ἀπασχολήσεως, διὰ νὰ ἔχωμεν ἀπὸ τὸν κ. Πεσινὲ ἀπασχόλησιν 1.200 ἐργατῶν καὶ μίαν ἀβεβαίαν αὔξησιν τῶν συναλλαγματικῶν πόρων καὶ τοῦ εἰσοδήματος, ὄχι πάντως ἀνωτέραν τῶν 2–3 ἑκατ. δολλ.; Σᾶς ἐρωτῶ: Ἡ ἐνέργεια αὐτή, ἡ πρᾶξις αὐτὴ ἔχει καμμίαν οἰκονομικὴν λογικήν, ἔχει λογικὴν οἱουδήποτε εἴδους; Ἐγὼ εὑρίσκομαι ἐνεὸς πρὸ τῆς καταστάσεως ταύτης καὶ ἂν ὁμιλῶ ἤδη ἐπὶ τόσην ὥραν, εἶναι διὰ νὰ ὑπογραμμίσω ὄχι τόσον τὴν κατάπληξίν μου, ὅσον τὸ μέγεθος τοῦ κινδύνου τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ νὰ ἐκπληρώσω τοὐλάχιστον ἀτομικῶς τὴν ὑποχρέωσίν μου πρὸς τὸ Ἔθνος, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἷς τῶν ἐκπροσώπων. Καὶ ἂς εἰσέλθωμεν, κύριοι, εἰς ἕνα ἄλλο θέμα. Εἰς τὴν παράδοσιν εἰς τὸ ξένον κεφάλαιον. Κύριοι, δὲν εἶναι ὁ ὁμιλῶν πρὸς ὑμᾶς ἐχθρὸς πρὸς τὴν εἰσροὴν ξένων κεφαλαίων εἰς τὴν χώραν. Ἀντιθέτως, νομίζω νὰ ἀναγνωρίζεται ἀπὸ ὅλους, ὅτι ὑπεστήριξα συνεχῶς τὴν ἀνάγκην τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν διεθνῆ συνεργασίαν, διότι μόνον μὲ τὴν ξένην βοήθειαν θὰ ἠμπορέσῃ ἡ πτωχὴ εἰς κεφάλαια αὐτὴ χώρα νὰ ὀρθοποδήσῃ. Ἀλλά, ὅταν ζητῶμεν τὴν βοήθειαν τῶν ξένων κεφαλαίων, τὴν ζητοῦμεν ἐπ’ ἀμοιβαίᾳ ὠφελείᾳ. Καὶ ἐκεῖνα νὰ κερδίσουν καὶ ἡμεῖς νὰ ὠφεληθῶμεν. Ἐὰν ἡ εἰσροὴ τῶν ξένων κεφαλαίων ἀποβαίνῃ μόνον εἰς ὄφελος τῶν ξένων καὶ εἰς ἀπομύζησιν ἡμῶν, τότε βεβαίως δὲν ὑπάρχει, νομίζω, ἐχέφρων ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ τὴν θέλῃ. Ὅταν, λοιπόν, ὁμιλῶμεν περὶ ξένων κεφαλαίων πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὰ κριτήρια αὐτά. Καὶ ἂς ἐξετάσωμεν ποία εἶναι ἡ συμβολὴ τῶν ξένων κεφαλαίων εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ τὶ σημασίαν τῆς ἀποδίδομεν, διὰ νὰ ἀποφανθῶμεν ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς «συνεργασίας» αὐτῆς. Ἡ βιομηχανία ἀλουμινίου χρειάζεται 62 ἑκατ. δολλ. τὰ ὁποῖα, συμφώνως μὲ τὴν σύμβασιν, θὰ καταβληθοῦν ἀπὸ τοὺς ξένους παράγοντας καὶ ἄλλα 61 ἑκατ., τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλισθοῦν ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸν παράγοντα. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐπισήμως διδόμενοι. Οἱ ξένοι θὰ ἐπωμισθοῦν τὴν εὐθύνην τῆς ἐξασφαλίσεως τοῦ 50% τῶν κεφαλαίων. Ἀναφέρομαι πάντοτε εἰς ὁλόκληρον τὸ συγκρότημα τῆς παραγωγῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ ἀλουμινίου. Ἡμεῖς θὰ ἀναλάβωμεν τὴν ὑποχρέωσιν διὰ τὰ ἄλλα 50%. Ἐν τούτοις, διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἱδρύσεως τῆς «ἑταιρείας ἀλουμινίου» μὲ κεφάλαιον 25 ἑκατ. δολλ. καὶ τῆς συμμετοχῆς τοῦ ΟΒΑ εἰς αὐτὸ μὲ ποσοστὸν 12%, ἡμεῖς, οἱ καταβάλλοντες τὸ 50% τῶν συνολικῶν κεφαλαίων, συμμετέχομεν εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ἐπιχειρήσεως μὲ 12% καὶ οἱ ξένοι μὲ 88%. Συχνά, βεβαίως, ὁμιλοῦμεν περὶ ἀποικιακῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν καθυστερημένων χωρῶν. Ἀλλὰ γνωρίζετε εἰς τὶ συνίσταται ἡ ἀποικιακὴ ἐκμετάλλευσις; Συνίσταται, συνήθως, εἰς τοῦτο. Ὅτι πηγαίνουν ξένα κεφάλαια εἰς μίαν χώραν, κατασκευάζονται δι’ αὐτῶν ἔργα καὶ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν τὰς πρώτας ὕλας καὶ τὴν εὐθηνὴν ἐργατικὴν δύναμιν τῶν χωρῶν αὐτῶν καὶ τὰ κέρδη περιέρχονται εἰς τοὺς ξένους κεφαλαιούχους. Ἀπομένει, δηλαδή, εἰς τὰς «ἀναπτυσσομένας» χώρας μόνον τὸ πτωχὸν ἡμερομίσθιον τοῦ φελάχου, τοῦ ἰθαγενοῦς καὶ αἱ ἀποζημιώσεις τῶν πρακτόρων τῶν ξένων ἑταιρειῶν. Αἱ χῶραι αὐταὶ δὲν βλέπουν καμμίαν σχεδὸν ἄλλην ὠφέλειαν. Ἀλλά, τοὐλάχιστον, ὅλα τὰ κεφάλαια, ὅπως εἰς τὴν Γκάναν, τὸ Καμερούν, τὸ Βελγικὸν Κογκό, τὴν Βόρνεο, τὴν Σουμάτραν, τὰ προσφέρουν οἱ ξένοι κεφαλαιοῦχοι. Ἠκούσατε ποτὲ νὰ ἔρχεται ἡ Σουμάτρα καὶ ἡ Βόρνεο νὰ χρηματοδοτοῦν τοὺς ξένους κεφαλαιούχους; Προσφέρουν μόνον τὰς πρώτας ὕλας καὶ τὴν ἐργατικὴν δύναμιν καὶ οὐδὲν κεφάλαιον. Δὲν προσφέρουν τὸ ἥμισυ τῶν κεφαλαίων, διὰ νὰ ἀποκομίζουν τὰ 88% τῶν κερδῶν τὰ ξένα κεφάλαια. Ὡς ἐκ τούτου, ἡ σύμβασις, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ἡ Κυβέρνησις, εἶναι καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον πρωτότυπος, διότι, ἐνῷ ἡ ἀποικιοκρατία, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἔληξεν εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον, χάρις εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κ. Κ. Καραμανλῆ, αὕτη ἀναγεννᾶται εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπὸ νέον ἐντελῶς τύπον, μὲ ἠγγυημένον βίον 50 ἐτῶν. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν 50ετίαν, ἀφ’ ἧς λήξῃ ἡ σύμβασις, ὁ Πεσινὲ διατηρεῖ τὸ προνόμιον νὰ ἀνανεώσῃ τὴν σύμβασιν. Καὶ ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ παρουσιασθῇ κανεὶς ἄλλος, ὁ ὁποῖος θὰ ἤθελε νὰ ἱδρύσῃ βιομηχανίαν ἀλουμινίου εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ ἑταιρεία τοῦ Πεσινὲ ἔχει δικαίωμα προτιμήσεως. Οὔτε κἂν ἐπὶ ἴσοις ὅροις. Θὰ προτιμηθῇ ὁπωσδήποτε κατὰ τὸ γράμμα τῆς συμβάσεως (ἄρθρ. 23). Ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε, ὅτι θὰ τολμήσῃ κανεὶς ἄλλος νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ νὰ προβῇ εἰς διερεύνησιν τῶν δυνατοτήτων ἱδρύσεως νέου ἐργοστασίου ἀλουμινίου καὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὰς ἀναγκαιούσας δαπάνας μὲ κίνδυνον νὰ ἀναγκασθῇ τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ φύγῃ ἄπρακτος, διότι ὁ Πεσινὲ θὰ ἤθελε νὰ ἐνασκήσῃ τὸ δικαίωμα προτιμήσεως, τὸ ὁποῖον τοῦ δίδει ἡ σύμβασις; Εἶναι σαφές, ὅτι δίδομεν εἰς τὸν Πεσινὲ μονοπώλιον διαρκείας τοὐλάχιστον 50 ἐτῶν, διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἀλουμινίου εἰς τὴν χώραν μας. Δὲν θὰ ἐξετάσω τὸ θέμα τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ συναλλαγματικῶν διευκολύνσεων, αἱ ὁποῖαι παραχωροῦνται εἰς τὴν ἑταιρείαν, ἀπαραδέκτων εἰς ἄλλην περίπτωσιν, αἱ ὁποῖαι ὅμως ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς συμβάσεως προσλαμβάνουν ὅλως δευτερεύουσαν σημασίαν. Οὔτε θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπιλύσεως τῶν διαφορῶν, αἵτινες τυχὸν θὰ ἀνακύψουν κατὰ τὴν ἐφαρμογήν της, διὰ διεθνοῦς διαιτησίας καὶ οὐχὶ διὰ τῶν Ἑλληνικῶν Δικαστηρίων, ἐφ’ ὅσον τὴν ἀρχὴν αὐτὴν καθιέρωσεν, ὡς γνωστόν, τὸ Ν. Δ. 2687)53 περὶ προστασίας τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ κεφαλαίων. Θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ ὁμιλήσωμεν δι’ ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον συνδέεται ἀμέσως μὲ τὸ γενικὸν θέμα τῶν ξένων κεφαλαίων. Εἶναι τὸ αἴτημά μας περὶ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων τῶν διαπραγματεύσεων μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ΟΒΑ, ΔΕΗ καὶ Πεσινέ. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν τὰ κατέθεσεν. Καὶ ποία εἶναι ἡ δικαιολογία; Ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις ἐγένοντο κατὰ τὸ πλεῖστον προφορικῶς, καὶ φυσικὰ χωρὶς νὰ τηρηθοῦν πρακτικά. Ὥστε δὲν εἶναι μόνον εἰς τὸ Κυπριακὸν ποὺ ἐσπεύσαμεν νὰ ἀπεμπολήσωμεν ὅλα τὰ ἐθνικά μας συμφέροντα, χωρὶς κἂν νὰ κρατήσωμεν πρακτικά. Τὸ ἴδιον γίνεται καὶ ὅταν πηγαίνωμεν νὰ διαπραγματευθῶμεν τὰς πρώτας ὕλας τῆς χώρας μας. Δὲν κρατοῦμεν πρακτικά, οὔτε καὶ ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς ἀντισυμβαλλομένους τὴν ὑποβολὴν γραπτῶν προτάσεων. Εἰς τὴν ἀρχὴν ἐνομίσαμεν, ὅτι ἡ μὴ κατάθεσις τῶν πρακτικῶν ὠφείλετο εἰς τὴν ἀδυναμίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ ἀντιληφθῇ τὶ ἐστὶ φάκελλος ἢ εἰς τὴν ἀδυναμίαν ἐξευρέσεως μεταφραστῶν. Ἀλλὰ εἰς τὸ τέλος, ὡς ὡμολόγησε, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἀνυπαρξίαν ἐγγράφων! Ἐζητήσαμεν ἐπιπροσθέτως νὰ κατατεθοῦν αἱ συμφωνίαι ΟΒΑ καὶ Πεσινέ, τὰς ὁποίας ἄλλωστε ὁ κ. ὑπουργὸς εἶχεν ὑποσχεθῆ νὰ καταθέσῃ, ὁμιλῶν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔρχεται τώρα καὶ μᾶς λέγει, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ τὰς καταθέσω, διότι εἶναι ἰδιωτικαὶ συμφωνίαι!... Πρέπει νὰ συμφωνήσῃ ὁ ΟΒΑ μὲ τοὺς ξένους. Ἀλλά, ἐπειδὴ ἀναφέρονται καὶ εἰς τεχνικὰ θέματα δὲν πρέπει νὰ δημοσιευθοῦν, διότι θὰ ζημιώσουν τὴν ἑταιρείαν. Σᾶς ἐζητήσαμεν νὰ μᾶς καταθέσετε τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ μὲ τὴν σύστασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς ἑταιρείας ἀλουμινίου καὶ τὴν διασφάλισιν τῶν μετοχῶν τοῦ ΟΒΑ εἰς ἑλληνικὰς χεῖρας. Αὐτὰ οὔτε τεχνικὰ θέματα εἶναι, οὔτε καὶ θὰ μείνουν ἀπόρρητα, διότι κἄποτε ἡ ἑταιρεία θὰ συντάξῃ τὸ καταστατικόν της, τὸ ὁποῖον τελικὰ θὰ δημοσιεύσῃ σύμφωνα μὲ τὸν ἐμπορικὸν νόμον. Μᾶς ἐφέρατε ἕνα ἔγγραφον τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τοῦ ΟΒΑ, εἰς τὸ ὁποῖον σᾶς λέγει, ὅτι εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς ἑταιρείας ἀλουμινίου θὰ μετέχουν δύο ἐκπρόσωποι τοῦ ΟΒΑ καὶ δὲν σᾶς λέγει οὔτε ἀπὸ πόσους θὰ ἀπαρτίζεται τὸ Συμβούλιον. Νομίζω, ὅτι καὶ τοῦτο εἶναι κεφαλαιῶδες καὶ δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀναπάντητον: Νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργός, ὑπάρχει δέσμευσις, εἰς περίπτωσιν ἀποφάσεως πωλήσεως τῶν μετοχῶν τοῦ ΟΒΑ, ὅπως οὗτος τὰς προσφέρῃ πρῶτον εἰς τὸν Νιάρχον καὶ αὐτοῦ ἀρνουμένου εἰς τὸν Πεσινὲ καὶ αὐτοῦ ἀρνουμένου εἰς τὴν ἑλληνικὴν κεφαλαιαγοράν; Ναὶ ἢ ὄχι; Ὑπάρχει τοιαύτη μυστικὴ συμφωνία; Θέλω μίαν ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ, διότι εἶναι δυνατόν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἐγγύησις καὶ αὐτὸ τὸ μικρὸν «ἀτοῦ» νὰ ἐκφύγῃ τῶν ἑλληνικῶν χειρῶν καὶ νὰ περιέλθῃ εἰς ξένας χεῖρας. Ἔρχομαι, κύριοι, εἰς τὸ τελευταῖον θέμα, τῆς ἀπολεσθείσης εὐκαιρίας. Γνωρίζετε ἤδη ποία ἡ προοπτικὴ τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου. Εἶναι προοπτικὴ μιᾶς συνεχοῦς ἀνόδου τῆς ζητήσεως καὶ παραλλήλως μιᾶς δυσκόλου πρὸς αὐτὴν προσαρμογῆς τῆς παραγωγῆς. Ἡ Διεθνὴς Τράπεζα Ἀνασυγκροτήσεως ἐξέδωκε τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1959 εἰδικὴν ἔκθεσιν μὲ τὸν τίτλον «Αἱ προοπτικαὶ τοῦ ἀλουμινίου». Θὰ σᾶς ἀναγνώσω ὡρισμένα ἀποσπάσματα διὰ τὴν προοπτικὴν τὴν ὁποίαν διαγράφει, εἰδικῶς διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἀλουμινίου εἰς τὰς χώρας τῆς Κοινῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἀγορᾶς καὶ παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως νὰ προσέξουν ἰδιαιτέρως. Λέγει ἡ ἔκθεσις, σελ. 1: «Λόγῳ τῆς ἀνεπαρκείας ὑδροηλεκτρικῶν δυνατοτήτων εἰς τὴν Εὐρώπην, ἡ ἀναμενομένη αὔξησις τῆς ζητήσεως δὲν δύναται νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐπὶ οἰκονομικῆς βάσεως διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς εὐρωπαϊκῆς παραγωγῆς. Αἱ συνεχῶς αὐξανόμεναι ἀνάγκαι τῆς Εὐρώπης πρέπει νὰ ἱκανοποιηθοῦν μὲ συνεχῶς αὐξανόμενον ρυθμὸν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Ὑπάρχουν τρεῖς δυναταὶ πηγαὶ πρὸς τοῦτο. Ὁ Καναδᾶς,... ἡ Ἀφρικὴ ... καὶ ἐνδεχομένως ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις...». Εἰς τὴν σελ. 14: Εἶναι γενικῶς παραδεδεγμένον, ὅτι ἡ παραγωγὴ ἐντὸς τῆς περιοχῆς τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς θὰ αὐξηθῇ μόνον κατὰ 45 χιλ. τόννους (μέχρι τοῦ 1965), λόγῳ ἐλλείψεως καταλλήλων χώρων ἐγκαταστάσεως διὰ τὴν οἰκονομικὴν παραγωγὴν ἀλουμινίου...». Διὰ τοὺς λόγους ἀκριβῶς αὐτοὺς συμπεραίνεται, ὅτι εἶναι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη νὰ στραφῇ ἡ παραγωγὴ τῶν χωρῶν αὐτῶν πρὸς τὴν Ἀφρικήν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς δώσω ἀπὸ τὴν ὡς ἄνω ἔκθεσιν καὶ ὡρισμένα στατιστικὰ στοιχεῖα. (Ποσότητες εἰς χιλιάδας μετρικῶν τόννων). 1. Παγκόσμιον ἰσοζύγιον προσφορᾶς καὶ ζητήσεως ἀλουμινίου. (Πλὴν τῶν Χωρῶν τοῦ Σοβιετικοῦ Μπλὸκ)

2. Ἰσοζύγιον Εὐρώπης

3. Εἰσαγωγαὶ

Βλέπετε πόσον ἀνησυχητικὴ εἶναι ἡ κατάστασις διὰ τὰς χώρας τῆς Κ.Ε.Α. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐστράφησαν αἱ χῶραι αὐταὶ πρὸς τὴν Ἀφρικὴν καὶ ἰδίᾳ πρὸς τὸ Βελγικὸν Κογκό, τὴν Γουϊνέαν, τὴν Γκάναν κλπ., διὰ τὴν παραγωγὴν 950.000 τόννων ἀλουμινίου ἐν συνόλῳ. Αὐτὴ ἦτο ἡ μόνη διέξοδος τῆς Κ.Ε.Α., διὰ τὸ ἀλουμίνιον, ἡ ὁποία ὅμως κατεστράφη ἐντὸς τοῦ 1960 κατόπιν τῶν γεγονότων τοῦ Κογκὸ καὶ κατόπιν τῆς ἀνεξαρτησίας ὅλων τῶν ἄλλων χωρῶν τῆς Ἀφρικῆς. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν τῆς ἐσχάτης ἀνάγκης τῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, κύριοι, τὴν στιγμὴν ποὺ δὲν γνωρίζουν αἱ ἀπαρτίζουσαι αὐτὴν χῶραι τὶ νὰ κάμουν διὰ νὰ μὴ καταστοῦν πλήρως ὑποτελεῖς εἰς τὸν Καναδᾶν καὶ τὰς Η.Π.Α. ἠναγκάσθησαν νὰ διερευνήσουν καὶ πάλιν τὸν εὐρωπαϊκὸν χῶρον. Εὗρον τὴν Ἑλλάδα ὡς τὴν μόνην χώραν εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ἡ δυνατότης ἀναπτύξεως βιομηχανίας ἀλουμινίου. Ἦτο αὐτὴ ἡ στιγμὴ τῆς καλῆς μοίρας τῆς Ἑλλάδος. Ἱκετεύομεν, κύριοι, καὶ ἐπικαλούμεθα πολιτικὰ ἐπιχειρήματα διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν συμφωνίαν μὲ τὰς χώρας τῆς Κ.Ε.Α., ὅταν μὲ τὸ ἀλουμίνιον, ἕνα ἀπὸ τὰ στρατηγικώτερα μέταλλα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν Ἀχίλλειον πτέρναν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν εἴσοδόν μας εἰς αὐτὴν καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἐπωφελεῖς ὅρους διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν. Καὶ αὐτὴ ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ εἶναι τρόπον τινὰ ὁ ἐκδικητὴς τῆς παραγνωρίσεως τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων, παραδίδει χαριστικῶς τὸ ἀλουμίνιον εἰς τὸν Πεσινὲ καὶ τοὺς συνεταίρους του!... Τόσον ἀδόξως ἡ Κυβέρνησις ἔχασε τὴν μεγαλυτέραν διαπραγματευτικὴν εὐκαιρίαν ποὺ εἶχε διὰ τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὴν Κοινὴν Ἀγοράν!... Κύριοι βουλευταὶ τῆς συμπολιτεύσεως, ἠμπορεῖ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐν τῇ ἀμηχανίᾳ σας, νὰ θέλετε νὰ χαρακτηρίσετε, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγομεν εἶναι πράγματι μεταφυσικά. Ἀλλὰ γνωρίζω καλῶς, ὅτι ἀνησυχεῖτε καὶ σεῖς μέσα εἰς τὴν ψυχήν σας, διότι, περισότερον ἀπὸ τὴν ἀνάγκην ἐπιδείξεως ἀλληλεγγύης πρὸς τὴν κλονιζομένην Κυβέρνησιν, εἶσθε Ἕλληνες. Προσεπάθησα νὰ σᾶς κάμω νὰ συζητήσωμεν ἀντικειμενικῶς καὶ ψυχραίμως. Προσεπάθησα νὰ σᾶς δώσω ὅλην τὴν εἰκόνα τῆς ὑποθέσεως καὶ ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν προέκυψαν ἀπὸ ἐφημερίδας, οὔτε ἀπὸ τὴν ἐπιπολαίαν ἀνάγνωσιν κειμένων, ἀλλὰ ἀπὸ μίαν ἐξαντλητικὴν ἔρευναν τῆς διεθνοῦς βιβλιογραφίας, ἀνάλογον τῆς ὁποίας, νομίζω, ὅτι δὲν ἦτο εὔκολον νὰ κάμῃ κανείς, μὴ ἔχων εἰς τὴν διάθεσίν του Ὑπουργεῖον ἢ ἕνα ὁλόκληρον ὀργανισμὸν ἐρεύνης. Θὰ τελειώσω, κ.κ. βουλευταί, μὲ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Περιέγραψα εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου τὴν τάξιν τῶν μεγεθῶν τοῦ συγκροτήματος τῆς νέας ὑπὸ συζήτησιν βιομηχανίας καὶ ὑπεγράμμισα τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι τόσον μεγάλα τὰ μεγέθη αὐτά, ὥστε δὲν ἔχομεν προσλαμβανούσας παραστάσεις εἰς τὴν χώραν μας. Καὶ διὰ τοῦτο, ἐτόνισα τὴν ἀνάγκην, ὅτι ὄχι μόνον ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, ἀλλὰ καὶ ἔξω αὐτῆς, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μία διεξοδικὴ συζήτησις, διὰ νὰ διαφωτισθῇ ὁ τόπος περὶ τῶν δεσμεύσεων ἢ τῶν πλεονεκτημάτων, τὰ ὁποῖα συνομολογοῦνται διὰ 50 ἔτη. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ἔδειξεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἀπὸ τὴν ἀρχήν, μίαν πρωτοφανῆ καὶ ἀκατανόητον σπουδήν. Συνεφώνησε διὰ τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος μὲ τοὺς ξένους, πρὶν κἂν ἐρωτήσῃ τὴν Δ.Ε.Η. Ὑπεχρέωσεν τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς Δ.Ε.Η. νὰ ὑπογράψῃ τὸ συμβόλαιον μὲ τοὺς ξένους, πρὶν οὗτος ἀκόμη ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἡ Κυβέρνησις ἐπέδειξεν μίαν σπουδὴν διὰ τὴν ψήφισιν—κύρωσιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ν. Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία ἦτο πρωτοφανής, διότι πράγματι, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔφθασεν μέχρι βιαιότητος, διὰ νὰ τὴν ἐπιτύχῃ ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνῃ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπεζήτησε τὴν κύρωσιν, ἄνευ καταθέσεως οὔτε τῶν βασικωτέρων στοιχείων, πρὸς διαφώτισιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἀλλὰ ἐπέμεινε νὰ μὴ δώσῃ στοιχεῖα, οὔτε μεταγενεστέρως, ὅταν ἐδημιουργήθη ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὁλόκληρον ζήτημα. Καὶ σήμερον δὲ ποὺ συζητεῖται ἐκ νέου ἡ σύμβασις αὐτή, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσῃ στοιχεῖα, διὰ νὰ διαφωτίσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν συμφωνιῶν τὰς ὁποίας ὑπέγραψεν. Τὰ στοιχεῖα ὅμως, τὰ ἐδώσαμεν ἡμεῖς, δηλαδὴ τὰ ἔδωσαν αἱ ἐπίσημοι πηγαί, τὰ ἔγγραφα ποὺ προσεκομίσαμεν καὶ αἱ ἀναλύσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβημεν. Καὶ ἤδη, κ.κ. βουλευταί, ἡ ὑπόθεσις εἶναι ὅλως κατακάθαρα ἀνεπτυγμένη ἐνώπιόν σας. Πρέπει νὰ ἀποφασίσετε. Γνωρίζω, ὅτι εἶναι δύσκολον διὰ τὴν πλειοψηφίαν, τὴν σημερινήν, τῆς Βουλῆς νὰ ἀπορρίψῃ σύμβασιν τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ἡ Κυβέρνησις. Ἐγὼ δίδω καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς ὑμᾶς μίαν τελευταίαν διέξοδον. Προβαίνω εἰς μίαν πρότασιν ἐντίμου ἐξόδου ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεσθε. Νὰ ψηφίσωμεν πρότασιν, οὐχὶ ἀκυρώσεως τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ ἀναστολῆς τῆς ἐφαρμογῆς της ἐπὶ ἓξ μῆνας. Ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ ἑξαμήνου μία εἰδικὴ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὴν Βουλήν, εἴτε μία δημοσία συζήτησις εἰς τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον νὰ λύσῃ κάθε ἀμφιβολίαν καὶ κάθε ἀμφισβήτησιν ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύξαμεν. Ἐάν, κύριοι, ἐπιμείνετε καὶ τὴν ψηφίσετε, θὰ ἐπιμείνετε διὰ μίαν σύμβασιν θανασίμως τραυματισμένην. Τὰ περισσότερα Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐδήλωσαν ἤδη, ὅτι δὲν θὰ θεωρήσουν, ὅτι δεσμεύει τὴν Ἑλλάδα. Μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, ἡ διάδοχος Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ φέρῃ ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ πρῶτα νομοθετήματα τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ θὰ ἀποτελέσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα πρόκλησιν δι’ ἐθνικοποίησιν. Ἐὰν αὐτοὶ οἱ κύριοι ἐπιτύχουν δι’ ὑμῶν σήμερον νὰ γίνουν οἱ κύριοι τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας καὶ τῶν βωξιτῶν τῆς Ἑλλάδος, ἂς γνωρίζουν, ὅτι αὔριον, ὑποχρέωσις πάσης ἐντίμου Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ προβῇ εἰς ἐθνικοποίησιν. Ἂς τολμήσουν νὰ ἔλθουν οἱ κύριοι αὐτοὶ ἐδῶ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ποὺ δὲν θὰ βαρύνεται μὲ τὴν ἐνοχὴν τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία νὰ μὴ θεωρήσῃ ὡς στοιχειῶδες καθῆκον τῆς τὴν ἐθνικοποίησιν αὐτῆς τῆς Ἑταιρείας. Διότι, κύριοι, διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς τὶ κάμνομεν; Ὑποτάσσομεν τὴν δυνατότητα ἀναπτύξεως τῆς χώρας μας εἰς μίαν μεγάλην Γαλλικὴν ἑταιρείαν καὶ τοὺς συνεταίρους της. Μέ τὸ πρόσχημα τῶν ὀλίγων ἑκατομμυρίων ποὺ θὰ καταβάλουν αὐτοὶ οἱ κύριοι διὰ τὴν ἵδρυσίν της, ἡ Ἑλλὰς δεσμεύεται ἐπὶ 50 χρόνια νὰ μείνῃ κράτος καθυστερημένον. Κύριοι, σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι θὰ ἦτο καλύτερον νὰ περιπέσωμεν εἰς τὴν κατάστασιν χώρας φόρου ὑποτελοῦς εἰς ἄλλους, παρὰ νὰ ὑπογράψωμεν τοιαύτην σύμβασιν. Διότι ἐὰν ἤμεθα φόρου ὑποτελεῖς εἰς ἄλλους, ἐπὶ τέλους θὰ ἐγνωρίζωμεν τὶ ὀφείλομεν καὶ θὰ ἠδυνάμεθα ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα νὰ προχωρήσωμεν. Τώρα ὁλόκληρον τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν τοῦ τόπου τὴν θέτομεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Πεσινέ. Καὶ ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια εἶναι τὸ αἷμα διὰ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν ἑνὸς τόπου καὶ ἰδίως διὰ τὴν βιομηχανίαν του. Κύριοι συνάδελφοι τῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας, νομίζω, ὅτι αἱ ὑποχρεώσεις σας ἀλληλεγγύης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν σταματοῦν μέχρις ἑνὸς σημείου. Πέραν αὐτοῦ ἀνακύπτουν αἱ ὑποχρεώσεις σας ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, αἱ εὐθύναι σας ἔναντι αὐτοῦ, αἱ ὁποῖαι βεβαίως δὲν παραγράφονται μὲ τὴν διάλυσιν μιᾶς Βουλῆς. Διότι οἱ λαοὶ σήμερον κρίνουν καὶ αὐτοὺς ποὺ διετέλεσαν Κυβερνῆται καὶ αὐτοὺς ποὺ ὑπῆρξαν ἐκπρόσωποί των. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ εὕρητε τὸν πατριωτισμόν, ὅπως καὶ ἡ Κυβέρνησις, αὐτὸ τὸ ἀτύχημα, τὸ ὁποῖον ἐχαρακτηρίσαμεν «μέγιστον σκάνδαλον καὶ ἔγκλημα κατὰ τοῦ τόπου», νὰ ἀποσοβηθῇ διὰ τῆς ψήφου σας. Εἶναι ἀνδρικὸν νὰ εἴπῃ μία Κυβέρνησις καὶ ἕνας Ὑπουργός, ὅτι ἔσφαλλε. Εἶναι ἐγκληματικὸν νὰ ἐπιμένουν ἐπὶ τοῦ σφάλματός των, διὰ νὰ καταστρέψουν τὴν χώραν των καὶ νὰ τορπιλλίσουν τὴν οἰκονομικήν της πρόοδον διὰ μίαν ὁλόκληρον 50ετίαν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§118Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, δύο μόνον λέξεις, διότι ὁ κ. Ζίγδης μὲ κατηγόρησεν, ὅτι ἐξηπάτησα τὴν Βουλήν. Πῶς, ἤθελα νὰ γνωρίζω, ἐξηπάτησα τὴν Βουλήν, ὅταν τὰ κείμενα ὅλα καὶ ἔχουν δημοσιευθῆ καὶ ἀνεφέρθησαν ἐπανειλημμένως εἰς τὴν Βουλήν. Διατί, λέγει, κατηρτίσθη τὸ Διάταγμα καὶ ὑπεγράφη προηγουμένως καὶ κατόπιν ὑπεγράφη ἡ σύμβασις; Κατηρτίσθη πράγματι καὶ ἀναφέρεται καὶ εἰς τὴν σύμβασιν, κατηρτίσθη τὸ Διάταγμα βάσει τοῦ Ν. 2687, ἀλλὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζῃ καὶ ὁ κ. Ζίγδης, ὅτι τὰ Διατάγματα αὐτά, δι’ ὡρισμένα θέματα παρέχουν ἐγγύησιν μόνον μιᾶς 10ετίας. Ἐν προκειμένῳ ἐγένετο μία βαρεῖα βιομηχανία ἡ ὁποία διὰ νὰ ἀποσβεσθῇ ἔχει ἀνάγκην πολλῶν δεκαετιῶν. Δὲν παρέχεται ἐπαρκὴς ἐγγύησις ἀπὸ τὴν χρονικὴν διάρκειαν, τὴν ὁποίαν ἐξασφαλίζει ἡ συνταγματικὴ προστασία τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 2887. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι περισσότερον περιωρισμένη ἡ ἔκτασις τοῦ Διατάγματος ἀπὸ ὅσον τῆς συμβάσεως, ἔγινε πρῶτα τὸ Διάταγμα. Καὶ τὸ Διάταγμα τοῦτο ἀναφέρεται εἰς τὴν σύμβασιν. Ποῦ ὑπάρχει ἐξαπάτησις; Θὰ πρέπει νὰ τὸ σκεφθῆτε, κύριοι. Ἔγινε λοιπὸν τὸ Διάταγμα κανονικῶς καὶ δὲν θὰ εἶχε γίνει κἂν ἡ σύμβασις ἐὰν δὲν ἦτο ἐπάναγκες νὰ ὑπάρχῃ μακρότερος χρόνος διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἐπιστροφῆς τῶν κεφαλαίων, τῆς παγιοποιήσεως τῆς φορολογίας καὶ διὰ ἄλλα τινὰ θέματα μὲ τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ σᾶς κουράσω τώρα, καθ’ ὅσον περιλαμβάνονται εἰς τὴν σύμβασιν.

§119Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§120Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Δὲν ἤκουσα τί εἴπατε, κύριε Μητσοτάκη, ἀλλὰ δὲν δέχομαι καμμίαν διακοπήν. Σημειωτέον, ὅτι κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἀπὸ τὸ συμβούλιον ποὺ προβλέπει ὁ νόμος 2687 ἐτηρήθη ἡ διαδικασία τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ νόμος, συνεζητήθη δὲ αὐτὸ τὸ θέμα οὐσιαστικῶς ἀπὸ πρόσωπα ὄχι μόνον ὑπηρεσιακὰ —ποὺ καὶ μόνον τὰ ὑπηρεσιακὰ θὰ ἤρκουν διότι εἶναι ὑψηλῆς στάθμης κρατικοὶ λειτουργοί...

§121ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ε.Δ.Α.). Κατετέθη ὁ φάκελλος;

§122Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Εὐχαριστῶ διὰ τὴν διακοπὴν αὐτήν. Σήμερον ἔλαβον τὴν αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφων, μὲ ἡμερομηνίαν τῆς αἰτήσεως νομίζω, 28, σήμερον τὸ πρωῒ τὴν ἔλαβον καὶ ἔδωσα ἀμέσως ἐντολὴν νὰ καταρτισθῇ ὁ φάκελλος διὰ νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Ἔχω δὲ κατὰ τὸν Κανονισμὸν προθεσμίαν νομίζω 6–8 ἡμερῶν. Θὰ κατατεθοῦν λοιπὸν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὅλα Ἑλληνικὰ καὶ δὲν πρόκειται νὰ μεταφρασθοῦν. Τί εἶπον, κύριοι βουλευταί, εἰς διαφόρους περιστάσεις; Εἶπον, ὅτι ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐλέγχους εἶναι καὶ ὁ ἔλεγχος ὁ προβλεπόμενος ἀπὸ τὸν νόμον 2687. Καὶ φυσικὰ ὅταν ἔλεγα τὸν νόμον 2687, ἐννοοῦσα φυσικὰ τὸ Διάταγμα διότι ὁ νόμος δὲν ἀναφέρεται ἐξειδικευμένως εἰς τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην βιομηχανίαν. Ὑπάρχει, λοιπόν, ἐδῶ εἰς τὸ ἄρθρον 5 ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. Ζίγδης, ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκῆται ὁ ἔλεγχος αὐτός. Εἶναι δὲ ὁ τρόπος ὁ καθοριζόμενος εἰς τὸ ἄρθρον 5 τοῦ διατάγματος αὐτοῦ, ὁ συνήθως ἐφαρμοζόμενος τρόπος εἰς ὅλας τὰς ἐπενδύσεις ξένων κεφαλαίων ποὺ γίνονται βάσει τοῦ Ν. 2687. Ὑπάρχει ὅμως, ἐπὶ πλέον εἶπα, καὶ μία διάταξις εἰς τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία παρέχει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐλέγξῃ, ὅτι ἡ ἐγκατάστασις αὐτὴ θὰ στοιχίσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν οἰκονομικώτερον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν φυσικὰ καὶ τοῦ στοιχείου τῆς ποιότητος. Καὶ δὲν ὁρίζει ἡ διάταξις κατὰ ποῖον τρόπον θὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος. Αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ τὸν καθορίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἐπειδὴ ὅμως, ὁ κ. Ζίγδης ἀνέφερε, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι ἔμειναν τὰ στοιχεῖα του ἀκλόνητα, τὰ ἐναντίον τῆς συμβάσεως, δὲν κρίνω ἄσκοπον τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ ἀναφέρω μερικὰ στοιχεῖα ποὺ ἔδωσεν ὁ ἴδιος. Εἰς τὸ πρακτικὰ τῆς 17.11.60, εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ζίγδη, σελ. 23 ἀναφέρονται περίπου εἰς τὸ μέσον τῆς πρώτης στήλης: «Ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἐκάμομεν, ἐπίσης, τοὺς ἰδίους ὑπολογισμοὺς καὶ εὕρομεν, ὅτι— διὰ νὰ μὴ σᾶς κουράζω θὰ σᾶς εἴπω τοὺς τελικοὺς ἀριθμοὺς —εὕρομεν, ὅτι ἡ ἑταιρεία δὲν θὰ πραγματοποιῇ κέρδη ἀνώτερα τοῦ 1,31% ἐπὶ τῆς τιμῆς πωλήσεως τοῦ προϊόντος. Τὰ κέρδη τοῦ Ο.Β.Α. θὰ εἶναι περίπου 150 χιλ. δολλάρια. Ἐπὶ παραγωγῆς 45 χιλιάδων τόννων συνολικὰ κέρδη ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 5.800.000.000 δολλάρια». Εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ κ. Κιτσίκη, ἐξήγαγα ὡρισμένα συμπεράσματα ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἔδωσεν ἐκεῖνος. Ἀπὸ ἐδῶ, κύριοι βουλευταί, θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθοῦν συμπεράσματα διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι οἱ δύο ἀριθμοί, τὸ 1,31 καὶ τὸ 150 χιλιάδες δολλάρια, ποὺ ἀπέχουν ἀπ’ ἀλλήλων δύο μόνον στίχους, γρονθοκοποῦνται κατὰ τρόπον ἀντιστοιχοῦντα πρὸς τὰς γνώσεις ἐκείνων μὲ τοὺς ὁποίους συνειργάσθη ὁ κ. Ζίγδης, διὰ νὰ ἐξαγάγῃ τοὺς ὑπολογισμούς του. Δηλαδή, ὅπως λέγει ἐδῶ, ἐπῆρε νέον γυμνασιόπαιδα, ἐνθυμεῖσθε τὴν ἱστορίαν τῶν γυμνασιοπαίδων μὲ τοὺς ὁποίους συνειργάσθη ὁ κ. Ζίγδης, διὰ νὰ κάμῃ τοὺς ὑπολογισμούς του. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ τιμὴ ἑνὸς τόννου ἀλουμινίου εἶναι γύρω εἰς τὰ 500 δολλάρια. Ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ καὶ τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς νὰ πληροφορηθῶ ἐὰν ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικά, ὅπως διενεμήθησαν, διότι εἶπον μήπως εἶναι σφάλμα τῶν πρακτικῶν καὶ ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι οὐδεμία διόρθωσις ἐγένετο εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς. Συνεπῶς, τοὺς θεωρῶ κατ’ ἀνάγκην, ὡς ἰσχύοντας σήμερον.

§123Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ......

§124Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Σᾶς παρακαλῶ μὴ μὲ διακόπτετε, κύριε Ζίγδη. Δὲν δέχομαι διακοπάς. Ἠμπορεῖτε κατόπιν νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος, ἀλλὰ τώρα μὴ μὲ διακόπτετε. Τὸ 1,31%— θαυμάσατε τὴν ἀκρίβειαν!— ἐπὶ τῶν 500 δολλαρίων μᾶς δίδει 6½ δολλάρια ἀνὰ τόννον κέρδος τῆς ἐπιχειρήσεως, 6½ δολλάρια ἐπὶ 45 χιλ. τόννους, ὅπως λέγει ὁ κ. Ζίγδης, μᾶς δίδει 292.500 δολλάρια ὡς κέρδος τοῦ συνόλου τῆς ἐπιχειρήσεως. Τὸ 12% τῶν 292.500 δολλαρίων εἶναι 35 χιλιάδες χονδρικῶς, κύριοι βουλευταί, καὶ ὄχι 150.000 δολλάρια, ὅπως γράφει ὁ κ. Ζίγδης. Δὲν τὸν ἀδικῶ, ἑπόμενον εἶναι οἱ γυμνασιόπαιδες, λόγῳ τῆς συνεργασίας μὲ ἕνα πρόσωπον ἱστάμενον εἰς ἕνα ἐπίπεδον τῆς πολιτικῆς ἱεραρχίας νὰ συνεκινήθησαν ἐκ τῆς συνεργασίας αὐτῆς ἐκ τῆς ὁποίας βεβαίως, προέκυψεν, ἂς εἴπωμεν, καὶ τὸ σφάλμα αὐτό. Ἀντιλαμβάνεσθε, λοιπόν, ποῦ ἐστηρίχθη ὁ κ. Ζίγδης διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὰς ἀπειλάς, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ἐναντίον τῆς Βουλῆς. Εἶχον ὁμιλήσει κἄποτε, κ. βουλευταί, περὶ περιαυτολογίας. Νομίζω, ὅτι συμπληρώνω τὴν εἰκόνα, ἐὰν ὁμιλήσω αὐτὴν τὴν φορὰν καὶ περὶ μεγαλοστομίας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς ἀπειλάς, αὐτὰς ὅπως διετυπώθησαν καὶ ἐν σχέσει μὲ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον τὰς διετύπωσε, νομίζω, ὅτι γεννοῦν καὶ εἰς ὑμᾶς τὸ αἴσθημα, τὸ ὁποῖον γεννοῦν καὶ εἰς ἐμέ, τὸ αἴσθημα τῆς θυμηδίας.

§125Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ὁ κ. Ζίγδης, ἀνεβίβασε πάλιν ἀπόψε τὰ δῆθεν χαριζόμενα, 30 ἑκατομμ. δολλάρια, εἰς 40 ἑκατομμ. δολλάρια. Ἡ ἐπένδυσις εἶναι 75 ἑκατομμ. δολλάρια. Ἐξ αὐτῶν τὰ 10 ἑκατομμ. δολλάρια ὑπολογίζεται, ὅτι εἶναι κεφάλαια κινήσεως. Ἀπομένουν 65 ἑκατομμ. δολλάρια. Αἱ ἐπιχώριοι δαπάναι ὑπολογίζεται, ὅτι θὰ φθάσουν τὰ 25 ἑκατ. δολλάρια καὶ συνεπῶς, κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Ζίγδη, θὰ εἶναι ἡ πρώτη βιομηχανία εἰς τὸν κόσμον, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ χωρὶς μηχανήματα, διότι ἐφ’ ὅσον ἐξαντλοῦνται δὲν μένει τίποτε διὰ τὰ μηχανήματα. Δεύτερον, ὁ κ. Ζίγδης ὁμιλῶν καὶ ἄλλοτε περὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ἐπέκρινε τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ ἐκ τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν καὶ ὡς ἠξεύρετε, ἐδώσαμεν τιμὴν 10,8 λεπτὰ διὰ τὴν μετὰ τὸ 16ον ἔτος περίοδον. Ὁ κ. Ζίγδης ὅμως, εἰς βιβλίον του, τὸ ὁποῖον ἐξέδωσε τὸ 1960 «Αἱ πορεῖαι καὶ αἱ προοπτικαὶ ἀναπτύξεως τῆς Ἑλληνικῆς Οἰκονομίας», γράφει εἰς τὴν σελίδα 23 τὰ ἑξῆς: «Ὡς γνωστὸν διὰ τὴν λειτουργίαν βιομηχανίας ἀλουμινίου, ἀπαιτεῖται ρεῦμα πρὸς 10 λεπτά». Ἡμεῖς ἐδώσαμεν τιμὴν 10,8. Ὁ κ. Ζίγδης λέγει, ὅτι πάνω ἀπὸ 10 λεπτὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀλουμίνιον, τὸ ἴδιον ὑπεστήριξεν καὶ ὁ κ. Κιτσίκης. Κατόπιν αὐτῶν, κρίνατε ὑμεῖς, κ. βουλευταί, καὶ ἂς κρίνῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἐὰν εἶναι ἢ ὄχι ἐπιτυχὴς ἡ σύμβασις καὶ ἂν εὐσταθοῦν ὅλα ὅσα ὑποστηρίζει ὁ κ. Ζίγδης.

§126Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν θέμα.

§128Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνακύπτει ἕνα θέμα.... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§129Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνακύπτει ἕνα θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶναι ἀνάγκη νὰ νομολογήσωμεν. Ὁ κ. Ζίγδης διακόπτων τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐζήτησε νὰ διευκρινίσῃ κἄτι, τὸ ὁποῖον τοῦ ἀπέδωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος τοῦ εἶπεν, ὅτι μετὰ νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ἐπίσης, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, τοῦ ἀπέδωσεν ὡρισμένην γνώμην. Ὅταν εἰς ἕνα βουλευτὴν ἀποδίδῃ μίαν γνώμην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκλείσητε τὸν βουλευτὴν νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ διευκρινίσῃ τὴν γνώμην, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἀπέδωσε μίαν γνώμην εἰς τὸν κ. Ζίγδην, ὁ ὁποῖος ἰσχυρίζεται, ὅτι ἦτο ἄλλο τὸ νόημα ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ὑπουργός. Συνεπῶς, ἐὰν δὲν δώσητε τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ζίγδην, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζίγδης, ἐζήτησε τὸν λόγον διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Διὰ τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν τοῦ ἀπέδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, μάλιστα, ἔχει δίκαιον νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§131Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διότι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Βιομηχανίας, μοῦ ἀπέδωσαν γνώμας τὰς ὁποίας δὲν διετύπωσα. Ἔχω καὶ ἄλλοτε ὅμως, κ. Πρόεδρε, παρατηρήσει, ὅτι ὁσάκις ζητήσω τὸν λόγον, ἀμέσως ἐμφανίζεσθε μὲ τὴν διάθεσιν νὰ ἀντιδράσητε. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναμένετε πρῶτον νὰ ἀκούσητε τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ζητῶ τὸν λόγον καὶ μετὰ νὰ ἐκδηλώνετε τὰς ἀντιδράσεις σας. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ἀνεφέρθη εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ ὁποῖα δὲν διώρθωσα καὶ εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν ἐμφιλοχωρήσει ὡρισμένα τυπογραφικὰ λάθη. Ἐὰν ἐπιθυμῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ θριαμβολογήσῃ, διότι εὑρῆκε κἄποιο τυπογραφικὸν λάθος εἰς τὰ πρακτικὰ, ἐὰν τὸ εὗρε πράγματι, ἂς θριαμβολογήσῃ. Τοῦ λέγω μόνον τοῦτο: Ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς παρέπεμψεν εἰς τὸν κ. Κούμουλον. Ἐπῆρα τὴν μελέτην τοῦ κ. Κούμουλου καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἐβασίσθην διὰ νὰ ἐξαγάγω τὰ συμπεράσματά μου, μεταβαλὼν μόνον τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος, τοῦ μαζοὺτ καὶ τοῦ ἀλουμινίου ποὺ ἔπρεπε νὰ ἀντικατασταθοῦν διὰ νὰ προσαρμοσθοῦν εἰς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα. Μὲ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα ἀπεδείξαμεν, ὅτι λόγῳ τῆς ὑπερεκτιμήσεως, ἀκριβῶς, τῶν ἐγκαταστάσεων, τὸ κόστος παραγωγῆς διογκοῦται εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχουν σχεδὸν κέρδη. Δὲν δύναται, πράγματι, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ συναγάγῃ τὸ λίαν δυσμενὲς δι’ αὐτὸν συμπέρασμα; Ὅσον ἀφορᾷ τὸν Ὑπουργὸν κ. Μάρτην, ἔχω τὰ ἑξῆς: Ὁ κ. Μάρτης, πράγματι, μᾶς καταπλήσσει ὁσάκις λαμβάνῃ τὸν λόγον. Δὲν δύναται ὅμως νὰ ἀντιληφθῇ ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον τὸν κατηγοροῦμεν, ὅτι δηλαδὴ γίνεται μία ἐπιδότησις εἰς τὴν Ἑταιρείαν Πεσινὲ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ τῆς παροχῆς ρεύματος κάτω τοῦ κόστους. Βεβαίως ὑπεστήριζα ἄλλοτε, ὅτι διὰ νὰ ἱδρύσωμεν βιομηχανίαν ἀλουμινίου χρειάζεται τὸ ρεῦμα νὰ στοιχίζῃ γύρω ἀπὸ τὰ 10 λεπτά. Ἀλλὰ ὅταν ἡ Κυβέρνησις τὸ χορηγῇ εἰς τὸν Πεσινέ εἰς τὴν τιμὴν αὐτήν, μήπως ἐπέτυχε καὶ τὴν παραγωγήν του εἰς αὐτήν; Σήμερον τὸ κόστος εἰς τὴν Δ.Ε.Η. εἶναι περίπου 30 λεπτά. Σᾶς κατηγοροῦμεν κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὴν διαφορὰν τῶν 20 λεπτῶν τὴν χαρίζετε εἰς τὸν Πεσινέ. Δὲν θὰ τὸ ἀντιληφθῆτε ποτέ;

§132Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Νὰ ἔχετε τὸ θάρρος νὰ εἴπητε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἀλουμίνιον, δὲν θὰ γίνῃ ποτὲ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὄχι νὰ λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα. Διότι αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα ἀπὸ τοὺς δύο ἰσχυρισμούς σας, δηλαδή, ὅτι α) τὸ κόστος τοῦ ρεύματος, πρέπει νὰ εἶναι ἄνω τῶν 10 λεπτῶν καὶ β) ὅτι κατὰ τὴν γνώμην σας, τὸ κόστος τοῦ ρεύματος εἶναι 35 λεπτά.

§133Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐδῶ, πολλάκις, ὅταν ὑποπέσῃ κανεὶς εἰς ἕνα σφάλμα ἀριθμητικὸν καὶ προσπαθήσῃ νὰ τὸ διορθώσῃ, μπερδεύεται χειρότερα. Διότι εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης, ὅτι ἐπῆρε τὴν μελέτην τοῦ Κούμουλου καὶ ὑποκατέστησε τὴν τιμὴν τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑπολογίσει ὁ Κούμουλος, διὰ τῆς τιμῆς ἡ ὁποία προβλέπεται εἰς τὴν σύμβασιν. Θὰ ἔπρεπε συνεπῶς, ἐὰν ἔπραττε τοῦτο νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα, νὰ ἐξαγάγῃ, δηλαδὴ κέρδος μεγαλύτερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξάγει ὁ Κούμουλος εἰς τὴν μελέτην του. Ὁ Κούμουλος εἰς τὴν μελέτην του, καταλήγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι μὲ δαπάνην τοῦ ἐργοστασίου, χωρὶς κεφάλαια κινήσεως, 73.500.000 δολλάρια καὶ μὲ ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν 4,5–5,5 χιλ. τοῦ δολλαρίου, δηλαδή, κατὰ μέσον ὅρον 5, καταλήγει, ὅτι ἡ ἐπιχείρησις θὰ ἀφίνῃ κέρδος 30%. Ἐὰν τώρα θέλῃ τοὺς ἰδικούς τους ἀριθμούς......

§134Ι. ΖΙΓΔΗΣ. ... (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§135Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα καὶ παρακαλῶ μὴ μὲ διακόπτετε, διότι δὲν δέχομαι διακοπάς. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ὁ Κούμουλος εἰς τὴν μελέτην του καταλήγει μὲ 30% κέρδος, ὁ δὲ κ. Ζίγδης, ὡς μᾶς εἶπεν, ὑποκαθιστᾶ δύο στοιχεῖα τοῦ κόστους, τὰς ἀποσβέσεις καὶ τὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν μὲ ποσὸν μικρότερον, ἔπρεπε νὰ καταλήξῃ εἰς μεγαλύτερον κέρδος. Συνεπῶς, καλὰ θὰ κάμῃ ὁ κ. Ζίγδης— τὸν ἔχω προκαλέσει καὶ ἄλλοτε— νὰ φροντίσῃ νὰ ἀποκαταστήσῃ καλυτέρας σχέσεις μὲ τοὺς ἀριθμούς. Εἶναι ἀπαραίτητον, ὅταν διεξάγωνται τοιαῦται συζητήσεις νὰ ἔχωμεν καλὰς σχέσεις μὲ τοὺς ἀριθμούς. Οἱ ἀριθμοὶ εἶναι καλοὶ φίλοι, ὅταν τοὺς μεταχειρίζεται κανεὶς ὅπως πρέπει, ἀλλὰ εἶναι ἐχθροί, ὅταν τοὺς κακομεταχειρίζεται. Ἠξεύρετέ το αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτό, ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι, ὅσον τὸ δυνατὸν ἐπιεικέστερος. Τὶ θέλετε νὰ βγῇ ἀπὸ συνεργασίαν μὲ γυμνασιόπαιδας;

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γυιόκας, ἔχει τὸν λόγον.

§137Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Ἡ ἐπιθυμία ὅλων ἡμῶν, κ.κ. βουλευταί, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως ἦτο νὰ ἴδωμεν τὴν Ἑλλάδα ἐκβιομηχανοποιουμένην. Τοῦτο, ἀπετέλεσεν ἐπιδίωξιν ὅλων τῶν μεταπελευθερωτικῶν Κυβερνήσεων. Ἡ Κυβέρνησίς μας τὴν ἐπιδίωξιν αὐτήν, τὴν μετέβαλεν εἰς πρᾶξιν. Μία ἐκ τῶν βασικῶν βιομηχανιῶν εἶναι καὶ ἡ τοῦ ἀλουμινίου, τὴν ὁποίαν ἀφορᾷ τὸ ψηφισθὲν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἡ ἀντιπολίτευσις ἔφερεν εἰς τὴν Ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς αἰτοῦσα τὴν κατάργησίν του. Ὁ ἐξηλεκτρισμὸς καὶ αἱ βιομηχανίαι ἀλουμινίου καὶ χάλυβος θ’ ἀποτελέσουν τὴν βάσιν τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας μας. Ἡ ὑπογραφεῖσα σύμβασις τοῦ ἀλουμινίου μὲ τοὺς μεγαλυτέρους Οἴκους τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀμερικῆς, ἀποτελεῖ ὁμολογουμένως μίαν ἐκ τῶν ἐπιτυχιῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐπιχείρησις, ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει τὴν βιομηχανίαν αὐτὴν εἶναι καθαρῶς ἰδιωτικὴ Ἑταιρεία παρ’ ὅλον, ὅτι εἰς ταύτην συμμετέχει καὶ ὁ Ο.Β.Α., τοῦ ὁποίου ὡς γνωστόν, ὁ προορισμὸς εἶναι ἡ συγκέντρωσις τῶν ἰδιωτικῶν κεφαλαίων πρὸς ἵδρυσιν βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων. Ἐλέχθη, κ.κ. βουλευταί, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ βιομηχανία ἀλουμινίου νὰ γίνῃ διὰ κεφαλαίων κρατικῶν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐξευρέθησαν πρὸς τοῦτο ἰδιωτικὰ κεφάλαια, δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ διαθέσωμεν κεφάλαια τοῦ Δημοσίου, διότι ταῦτα πρέπει νὰ διατεθοῦν δι’ ἄλλας βασικὰς βιομηχανίας, δι’ ἃς δὲν δεικνύει ἐνδιαφέρον ἡ ἰδιωτικὴ οἰκονομία. Ἡ τιμὴ τῶν δέκα πέντε περίπου λεπτῶν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ πληρώνεται τὸ ρεῦμα εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δύναται νὰ λειτουργήσῃ ἡ ἐν λόγῳ βιομηχανία. Κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι οὐδὲν ὄφελος θὰ ἔχωμεν ἐκ τῆς ἱδρύσεως τῆς βιομηχανίας ταύτης. Ὡς εἶπεν ὅμως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐὰν ἐπωλεῖτο ὁ βωξίτης ἀκατέργαστος ἐκ τῶν 200.000 τόννων, θὰ εἰσεπράττομεν ἕνα ἑκατομμύριον δολλάρια, ἐνῷ ἡ αὐτὴ ποσότης βωξίτου ἐκβιομηχανοποιουμένη καὶ πωλουμένη ὑπὸ μορφὴν ἀλουμινίου ἐκ 52,500 τόννων θὰ μᾶς δώσῃ 26 περίπου ἑκατομμύρια δολλάρια. Αὐτὴ ἡ ἐπὶ πλέον διαφορά, θὰ εἶναι Ἑλληνικὴ ἐργασία καὶ Ἑλληνικαὶ πρῶται ὗλαι, αἱ ὁποῖαι ἐν τῇ οὐσίᾳ θὰ πωληθοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ, μετὰ τὴν βιομηχανίαν ταύτην, θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἱδρυθοῦν καὶ ἄλλαι συναφεῖς βιομηχανίαι καὶ βιοτεχνίαι πρὸς περαιτέρω ἐπεξεργασίαν τοῦ ἀλουμινίου καὶ τοιουτοτρόπως, θὰ περιστείλωμεν τὴν ἀνεργίαν, ἡ ὁποία μαστίζει τὸν τόπον μας.

§138Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς τὶ ἀριθμοὺς ἀναβιβάζετε τὸ ἐργατικὸν καὶ ὑπαλληλικὸν προσωπικόν, ποὺ θὰ ἀπασχολήσῃ ἡ βιομηχανία αὐτή;

§139Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Ἐγὼ τὸ ἀναβιβάζω εἰς 1.000 πρόσωπα, νὰ σᾶς εἴπω ὅμως τὸ ἑξῆς: Πρέπει νὰ γνωρίζετε ἐν τούτοις, ὅταν λέγωμεν, ὅτι χίλια πρόσωπα μὴ ἐργαζόμενα ἀποκτοῦν ἐργασίαν καὶ εἰσόδημα, γίνονται παράγοντες περαιτέρω αὐξήσεως τῆς ἀπασχολήσεως καὶ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς. Οἱ χίλιοι αὐτοὶ γίνονται αἰτία δημιουργίας νέων ἀπασχολήσεων εἰς ἄλλους 10–15.000 ἀνθρώπους. Ἔτσι ἀναπτύσσονται αἱ οἰκονομίαι τῶν χωρῶν. Ὅταν δὲ ἔχωμεν χιλίων νέων μονάδων ἐργασίαν καλῶς ἀπασχολουμένων καὶ ἀμοιβομένων, σημαίνει ὅτι ἡ ἀπασχόλησις αὐτὴ θὰ ἐπεκταθῇ εἰς πολὺ μεγαλύτερον ἀριθμὸν Ἑλλήνων ὑποαπασχολουμένων καὶ ἠμπορεῖ νὰ φθάσωμεν εἰς ἀπασχόλησιν 10.000 καὶ 15.000 νέων μονάδων ἀνέργων.

§140Κ. ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὑπερβάλλετε πολὺ τὰ νούμερα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κιτσίκης, ἔχει τὸν λόγον.

§142Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα κατὰ κόρον ἰσχυρίσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐπανέλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἐν σχέσει μὲ διατυπωθεῖσαν γνώμην μου, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος τοῦ προωρισμένου διὰ τὴν βιομηχανίαν ἀλουμινίου δὲν πρέπει νὰ ἀνέρχεται πέραν τῶν 10,5 χιλ. διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ λειτουργία μιᾶς βιομηχανίας συναγωνιστικῆς. Αὐτὸ εἶναι ὀρθόν. Δέχομαι τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Μπουρνιᾶς, ὡς ἐπίσης, καὶ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔδωσεν ὁ κ. Πεζόπουλος εἰς τὴν συνέντευξίν του μὲ τοὺς δημοσιογράφους διὰ τὰς τιμὰς τοῦ ρεύματος ποὺ χορηγοῦνται εἰς τὰς βιομηχανίας ἀλουμινίου ἀνὰ τὸν κόσμον. Αἱ τιμαὶ ὅμως αὗται, εἶναι τιμαὶ ἀποικιακῶν χωρῶν. Εἶναι τιμαί, αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν εἰς τὸ Καμερούν, εἰς τὴν Γκάνα καὶ εἰς ἄλλας χώρας τῆς Ἀφρικῆς, ὅπως ἐπίσης, εἶναι τιμαὶ πολλῶν προνομιούχων χωρῶν, ὅπως τῆς Νορβηγίας καὶ τοῦ Καναδᾶ. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον εἶναι, ὅτι ἡμεῖς εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν τὴν τιμὴν τῶν 35 λεπτῶν κατὰ κιλοβατώραν καὶ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς διέψευσεν, ἥτις σημαίνει, ὅτι ἔχομεν τὸ ἀκριβότερον ρεῦμα τοῦ κόσμου. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται τιμὴ 35 λεπτῶν, σημειωτέον χωρὶς ἐξυπηρέτησιν κεφαλαίων, ἀφοῦ τὰ ἔργα ἐξετελέσθησαν διὰ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν εἰς βιομηχανίαν ἀλουμινίου τιμὴν ρεύματος 10,5. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης. Ἔχομεν τὸ ἀκριβότερον ρεῦμα τοῦ κόσμου καὶ μάλιστα χωρὶς ἐξυπηρέτησιν κεφαλαίου, ἐνῷ εἰς τὴν Γαλλίαν στοιχίζει 18 λεπτὰ καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Ἑλβετίαν 20 λεπτά, διὰ ποῖον λόγον; Διὰ ποῖον λόγον ἐφθάσαμεν εἰς τοιοῦτον ὑψηλὸν κόστος; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐξεταστέον θέμα, δηλαδή, διὰ ποῖον λόγον ἔχομεν τὸ ἀκριβότερον ρεῦμα τοῦ κόσμου. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας, βεβαίως, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν βιομηχανίαν ἀλουμινίου, διότι ἀναμφιβόλως θὰ χρεωκοπήσωμεν τὴν Δ.Ε.Η., ὅταν τὸ 35% τοῦ παραγομένου ρεύματος δίδεται εἰς τὸ τρίτον τοῦ κόστους. (Χειροκροτήματα).

§143Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διότι εἶμαι πάλιν ὑποχρεωμένος νὰ διαψεύσω τὸν κ. Κιτσίκην. Δὲν ἔχω τὴν διάθεσιν, ἀλλὰ τί νὰ κάμωμεν; Ἀφ’ ἑνὸς μὲν οἱ ἀριθμοί σας, κύριε Κιτσίκη, ἦσαν ἐκεῖνοι ποὺ ἦσαν καὶ συνήγαγον ἐγὼ τὰ συμπεράσματά μου, ἀλλὰ ὡς πρὸς τὸ κόστος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, διότι αὐτὸ ἐλέχθη κατὰ κόρον, ὅτι, ἐνῶ ἐδῶ στοιχίζει τὸ ρεῦμα 37 λεπτά, εἰς τὴν Γαλλίαν στοιχίζει 18 λεπτά, θὰ καταθέσω ἐπίσημα στοιχεῖα —καὶ παρακαλῶ νὰ καταχωρηθοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ— ἀπὸ ἐπίσημον σημείωμα τῆς Δ.Ε.Η. μὲ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Πεζοπούλου.

§144Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Ἔχει πολλὰ ὑπογράψει ὁ κ. Πεζόπουλος.

§145Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἔχομεν συμφωνήσει, κύριε Κιτσίκη, νὰ μὴ ἀλληλοδιακοπτώμεθα καὶ θὰ πρέπει νὰ σεβασθῆτε τὴν συμφωνίαν αὐτήν, ὅπως καὶ ἐγὼ τὴν σέβομαι. Ἰδοὺ τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα: Ἡ παραγωγὴ 1.158.752.000 κιλοβατωρῶν ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ὑπὸ τῆς Δ.Ε.Η. κατὰ τὸ ἔτος 1959 ἐστοίχισε 428.401.567 δραχμάς, περιλαμβανομένων εἰς τὸ συνολικὸν τοῦτο ποσὸν τῶν δαπανῶν διανομῆς, καθὼς καὶ τῶν ἀποσβέσεων καὶ γενικῶν δαπανῶν τῆς ἐπιχειρήσεως. Κατὰ συνέπειαν τὸ κόστος τῆς μονάδος ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας εἶναι 37 λεπτὰ ἀνὰ κιλοβατώραν κατὰ τὸ ἔτος 1959, τοῦτο δὲ περιλαμβανομένων τῶν ἀποσβέσεων συνολικοῦ ὕψους 112.538.257 δρχ. καὶ δαπανῶν συνολικοῦ ὕψους 84.311.355 δρχ. διὰ τὴν διανομὴν εἰς τοὺς τελικοὺς καταναλωτὰς ρεύματος χαμηλῆς τάσεως. Τὰ ἀντίστοιχα στοιχεῖα διὰ τὴν Γαλλίαν —ELECTRICITE DE FRANCE — διὰ τὴν χρῆσιν 1959 εἶναι: Παραγωγὴ 51.590.000.000 κιλοβατῶραι, συνολικαὶ δαπάναι 400.700.000.000 Γαλλικὰ Φράγκα (παλαιά), κόστος μονάδος ἐνεργείας 7,76 γαλλικὰ φράγκα (παλαιὰ) ἀνὰ κιλοβατώραν, ἤτοι 46 λεπτὰ ἡ κιλοβατώρα. Συνεπῶς 46 λεπτὰ ἡ κιλοβατώρα στοιχίζει κατὰ μέσον ὅρον εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ 37 στοιχίζει ἐδῶ.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἠλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§147Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπεβάλομεν κἄθε ἐλπίδα, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀπάντησις ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν τεθέντων σαφῶς, κατηγορηματικῶς, ἀποδεδειγμένως στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζουν τὴν σύμβασιν αὐτήν, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ, ἀπαράδεκτον ὡς ὁδηγοῦσαν εἰς τὴν οἰκονομικὴν καταστροφὴν τὴν χώραν μας. Δὲν ὑπῆρξε, πράγματι, καμμία ἀπάντησις ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δι’ ὅσα ἐτέθησαν καὶ συνεπῶς ὅσαι ἀπόψεις διετυπώθησαν περὶ τῶν καθ’ ἕκαστα στοιχείων καὶ περὶ τοῦ ἐπιβλαβοῦς τῶν στοιχείων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὴν σύμβασιν κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ἀποτελοῦν ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται πλέον ἡ Κυβέρνησις, οὔτε θέλει νὰ συζητήσῃ ἢ νὰ κληρονομήσῃ. Εἶπον εἰς τὴν προηγουμένην μου ὁμιλίαν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐδέχθην κατ’ ἀρχὴν τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Πεζοπούλου, σχετικῶς μὲ τὸ κόστος τοῦ ρεύματος, ἀλλὰ εἰς τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, τονίζω, ὑπάρχουν σφάλματα ἀσυγχώρητα διὰ τὸν κ. Πεζόπουλον καὶ πρέπει νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις διατὶ ἔδωσεν αὐτοὺς τοὺς ἐσφαλμένους, τοὺς ψευδεῖς ἀριθμοὺς ὁ κ. Πεζόπουλος ἢ δι’ αὐτοῦ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐζήτησεν, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Ζίγδην, νὰ συμφιλιωθῇ περισσότερον μὲ τοὺς ἀριθμούς, προφανῶς, ἰσχυριζόμενος, ὅτι ὁ ἴδιος πλέον εἶναι φίλος μὲ τοὺς ἀριθμούς. Συνεπῶς, ὅ,τι εἶπον διὰ τοὺς ψευδεῖς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους ἔφερεν ὁ κ. Πεζόπουλος διὰ τῆς ἐπιστολῆς του εἰς τὴν Βουλήν, ὅ,τι εἶπον δι’ αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμούς, δὲν μποροῦν παρὰ νὰ ἰσχύσουν καὶ διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Εἶπον, λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ὁ λογαριασμὸς περὶ τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος, τὸν ὁποῖον κάμνει ὁ κ. Πεζόπουλος στηρίζεται εἰς ψευδῆ ὑπολογισμόν, εἰς ψευδεῖς ἀριθμοὺς καὶ συγκεκριμένως εἶπον, ὅτι τὰ 49 αὐτὰ ἑκατομμύρια δολλάρια, τὰ ὁποῖα θὰ στοιχίσουν τὰ ἔργα ἐξηλεκτρισμοῦ, τὰ ὁποῖα δέχομαι κατ’ ἀρχήν, ὅπως εἶπον, θὰ εἶναι διὰ 23 χρόνια 3.200.000 δολλάρια, θὰ ἐξοφληθοῦν μὲ χρεωλύσιον, ὅπως λέγει ὁ κ. Πεζόπουλος μὲ 3.200 δολλάρια τὸν χρόνον. Ἀλλὰ λέγει, ὅτι τὸ χρεωλύσιον ποὺ θὰ πληρωθῇ εἶναι 3.500, 4.500, 5.500 μὲ αὐτὸ τὸ χρεωλύσιον, μὲ 23 χρόνια πρόβλεψιν καὶ μὲ κεφάλαιον 49 ἑκατομμύρια, δὲν βγαίνει 3.200.000 δολλάρια. Βγαίνει 3.650.000 δολλάρια. Εἶναι προφανῶς ἐσφαλμένος ὁ ὑπολογισμός. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι σκόπιμος, διὰ νὰ παραπλανήσῃ τὴν Βουλήν, διότι ἂν πράγματι καθήσετε μὲ τὸ μολύβι καὶ τὸ χαρτὶ νὰ κάμετε τὸν λογαριασμόν, θὰ εὕρετε, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ δαπάνη διὰ χρεωλύσιον. Συνεπῶς, ὁ ὑπολογισμὸς τὸν ὁποῖον ἔκαμε περὶ τοῦ κόστους τοῦ ρεύματος στηρίζεται εἰς ψευδεῖς ἀριθμούς. Δὲν ἐδώσατε καμμίαν ἀπάντησιν. Παρὰ ταῦτα, ἡμεῖς θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ νὰ ἐπισημάνωμεν, πρῶτον αὐτό, ὅτι τὸ κόστος τοῦ ρεύματος δὲν εἶναι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν κάτω ἀπὸ τὰ 5 λεπτά, μὲ βάσιν, ἐπαναλαμβάνω, τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους δίδει ὁ κ. Πεζόπουλος. Τὰ ἀνέλυσα προχθές. Δὲν ἐδόθη οὐδεμία ἀπάντησις. Δεύτερον, δὲν ἐδόθη οὐδεμία ἀπάντησις εἰς τὸ κρίσιμον, πλέον θέμα, περὶ τῆς φορολογικῆς ἀπαλλαγῆς τῆς Ἑταιρίας Πεσινὲ διὰ τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν ἐπιχείρησιν τοῦ ἀλουμινίου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡμίλησε περὶ παρατάσεως ἐπὶ δεκαετίαν τῶν ἀπαλλαγῶν, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπουν οἱ νόμοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ ἄρθρον 15 προβλέπεται νὰ ἰσχύσουν καὶ διὰ τὴν ἑταιρίαν Πεσινέ. Δὲν εἶναι ἀληθὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἐπὶ δεκαετίαν παρατείνει τὴν ἰσχὺν τῶν νόμων αὐτῶν, ἀλλὰ οἱ νόμοι αὐτοὶ προβλέπουν μακροτέρας φορολογικὰς ἀπαλλαγάς. Συγκεκριμένως, ὁ νόμος περὶ φορολογίας νομικῶν προσώπων προβλέπει ἀπαλλαγὴν κατὰ 50% διὰ τὰ νομικὰ πρόσωπα, τὰ φορολογούμενα, 60% δὲ προκειμένου περὶ τῶν ἐπιχειρήσεων τῶν ἐπαρχιακῶν, ὡς χαρακτηρίζεται καὶ ἡ ἐπιχείρησις Πεσινὲ–Ρέϋνολντς–Νιάρχος. Ἡ ἀπαλλαγὴ αὐτὴ τοῦ 60% θὰ προχωρήσῃ μέχρις ὅτου καλυφθῇ ἐξ ὁλοκλήρου τὸ ἐπενδυόμενον κεφάλαιον. Συνεπῶς, μέχρις ὅτου καλυφθοῦν τὰ 75 ἑκατομμύρια δολλάρια, πλὴν τοῦ 1 ἑκατομμυρίου, καὶ ἐνδεχομένως πάρα πάνω διὰ τὰ ἄλλα ἔργα καὶ πλὴν τῶν ἄλλων δαπανῶν, ποὺ θὰ γίνουν διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις τοῦ προσωπικοῦ, μεταφορὰς κλπ., μία δαπάνη ποὺ θὰ φθάσῃ 80 ἑκατομμύρια δολλάρια, μέχρις ὅτου καλυφθῇ ἐξ ὁλοκλήρου τὸ ποσὸν αὐτό, θὰ ἐξακολουθῇ καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ 60% ἀπὸ φορολογίαν, δυνάμει τοῦ νόμου περὶ φορολογίας ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Αὐτὴ ἡ διάταξις διατηρεῖται καὶ παρατείνεται μόνον ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῶν ἐγκαταστάσεων, διότι ἐνῷ ἦτο ἕως τὸ 1964, παρατείνεται τώρα μέχρι τὸ 1969 μὲ τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως πλέον. Συνεπῶς, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπάρχει πλήρης ἡ ἀπαλλαγὴ διὰ τὸ 60%. Ὑπάρχει ἐπίσης ἀπαλλαγὴ διὰ τὸ 25% μέχρι τοῦ 1969. Αὐτή, πράγματι, εἶναι περιωρισμένη. Ὑπάρχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀποσβέσεως, τὸ ὁποῖον ἰσχύει δι’ ὅλας τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις, τὸ ὁποῖον ἐξακολουθεῖ ἐπίσης μέχρι τῆς λήξεως τῆς συμβάσεως. Καὶ ἐπίσης ὑπάρχει ἡ φορολογικὴ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὴν φορολογίαν τῶν προνομιούχων μετόχων, ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ 20% τῶν κερδῶν ἀπὸ τὴν φορολογίαν τῆς καθαρᾶς προσόδου. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἠκούσθη προχθὲς ἀπὸ συνάδελφον, ὅτι ἠμπορεῖ ν’ ἀπαλλάσσεται ἡ ἑταιρεία ὡς ἑταιρεία, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι νομικὸν πρόσωπον καὶ ἔχει μετοχὰς καὶ μερίσματα δὲν ἀπαλλάσσονται οἱ μέτοχοι ὅταν λαμβάνουν τὸ μέρισμα. Δὲν προχωρεῖ, δηλαδή, εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν ἐκ τοῦ μερίσματος, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξουν οἱ μέτοχοι καὶ σημαίνει ν’ ἀπαλλαγῇ καὶ ἡ ἑταιρεία, ἐπειδὴ δὲ τὸ ἀπαλλασσόμενον τμῆμα τῶν κερδῶν ἀπὸ τὴν φορολογίαν τελικῶς θὰ περιέλθῃ εἰς τοὺς μετόχους, οἱ μέτοχοι θὰ φορολογηθοῦν. Μὲ τὴν διάταξιν τὴν εἰδικὴν περὶ τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας ἀπαλλάσσονται ὁριστικῶς καὶ μονίμως οἱ μέτοχοι, χωρὶς νὰ εὑρεθῇ ποῦ καὶ πῶς θὰ διατεθοῦν αὐτὰ τὰ κέρδη ποὺ ἀπαλλάσσονται τῆς φορολογίας. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐρευνῶν καὶ συνεχίζων νὰ ἐρευνῶ τὴν σύμβασιν, μοῦ κατελόγισεν ὁ κ. Κωστόπουλος, ὅτι ὡμίλησα ἐπὶ 3 ἢ 3½ ὥρας καὶ θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἶχα ἐξαντλήσει τὸ θέμα. Ἴσως νὰ ὑπάρχῃ κἄποιον δίκαιον, ἀλλὰ ὁμολογῶ τὴν ἀδυναμίαν μου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρω ἄκρην εἰς τὴν σύμβασιν. Ὅσον καὶ νὰ προχωρῶ κἄτι θὰ ἀνακαλύπτω, κἄτι ἀπὸ μίαν γραμμήν, κἄποιαν παραχώρησιν, κἄποιο σκάνδαλον τοῦ Πεσινὲ ἢ τοῦ Νιάρχου. Ἀνεῦρον, δὲν ἐξεῦρον, ὅπως εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἐξευρίσκομεν διατάξεις ἐν τῇ συμβάσει, ἀνεῦρον μίαν διάταξιν εἰς τὴν σύμβασιν, τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 19 παράγρ. 1, εἰς τὴν ὁποίαν λέγονται τὰ ἑξῆς: «Τυχὸν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Ν. Δ. 4014)59 παρεχόμεναι ἀπαλλαγαὶ ἢ ἄλλαι διευκολύνσεις ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι, μεταξὺ τῶν ἱδρυτῶν τῆς ἑταιρείας εἶναι καὶ ὁ ΟΒΑ, ἐφαρμόζονται παραλλήλως καὶ ἀθροιστικῶς πρὸς τὰς διὰ τῶν ἄρθρων 16 ἕως 18 τῆς παρεχομένης διευκολύνσεως». Συνεπῶς, ὅ,τι ἰσχύει κατὰ τὰς διατάξεις περὶ ἀπαλλαγῆς τοῦ ΟΒΑ ἀπὸ τῆς φορολογίας ἰσχύει καὶ διὰ τὸν Πεσινέ. Καὶ ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ ἄρθρον 7: Ἄρθρον 7. (Ν.Δ. 4014)59). «1. Ἀπαλλάσσονται τοῦ τέλους χαρτοσήμου οἱουδήποτε φόρου, τέλους εἰσφορᾶς ἢ δικαιώματος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, Δήμου ἢ Κοινότητος ἢ οἱουδήποτε τρίτου, τὸ συμβολαιογραφικὸν ἔγγραφον συστάσεως, αἱ πράξεις αὐξήσεως τοῦ κεφαλαίου, αἱ πράξεις παρατάσεως τῆς διαρκείας καὶ αἱ μετοχαὶ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 1 ἀνωνύμου ἑταιρείας, ὡς καὶ τῶν ὑπὸ ταύτης μόνης ἢ μετ’ ἄλλων, συνιστωμένων ἑταιρειῶν. Ἔχομεν, λοιπόν, ἐδῶ ἀπαλλαγὴν δι’ ὅλα αὐτά, ἀλλὰ ποὺ ἀφοροῦν τὸν Πεσινέ, ἀλλὰ καὶ τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις ποὺ θὰ ἱδρύσῃ ὁ Πεσινέ, ἐπιχείρησιν ἐκμεταλλεύσεως βωξίτου, ἐπιχείρησιν δευτερευουσῶν βιομηχανιῶν, ἀλουμινίου κ.λ.π. Ὑπάρχει ὅμως, ἀκόμη, καὶ ἡ παράγρ. 2: 2. Τὰ εἰσοδήματα ἐκ κινητῶν ἀξιῶν ἐν γένει τὰ εἰσπραττόμενα παρὰ τῆς ἐν ἄρθρῳ 1 ἑταιρείας ἀπαλλάσσονται τοῦ φόρου εἰσοδήματος, ὡς καὶ παντὸς φόρου, τέλους χαρτοσήμου, εἰσφορᾶς ἢ δικαιώματος ἢ τέλους ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἢ Κοινότητος ἢ οἱουδήποτε τρίτου ἐν γένει». Συνεπῶς, οἱ κ.κ. Νιάρχος καὶ Πεσινὲ δὲν πρόκειται νὰ πληρώσουν φόρον μερίσματος, διότι τῆς ἐπιχειρήσεως μετέχει ὁ ΟΒΑ. Ἐὰν ὑποστηρίζῃ ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὅτι ἔχει γνῶσιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, τοῦ συνιστῶ νὰ σταματήσῃ νὰ τὴν ὑποστηρίζῃ ἢ νὰ παύσῃ νὰ ὁμιλῇ περὶ φόρων, διότι χάριν δύο ξένων γίνονται τόσαι ἀποικιακοῦ χαρακτῆρος παραχωρήσεις. Χάριν τοῦ κ. Πεσινὲ καὶ τοῦ κ. Νιάρχου. Καὶ δὲν γνωρίζω ἂν ὁ κ. Νιάρχος εἶναι Ἕλλην.

§148Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Εἶναι Ἕλλην, ὑπερέλλην καὶ μάλιστα Λάκων καὶ τιμᾷ τὸ ἑλληνικὸν ὄνομα.

§149Σ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐδέσμευσε τὴν Βουλήν, δυνάμει τοῦ ἐκδοθέντος Β. Διατάγματος. Πράγματι, ἡ Κυβέρνησις ἐδέσμευσε τὸν Βασιλέα, ὅστις ὑπέγραψε, τὴν Βουλὴν καὶ τὸν λαόν. Ἀλλὰ δὲν ἐδέσμευσεν ἑαυτὴν καὶ τοὺς κ.κ. Νιάρχον–Πεσινέ. Διότι, ἐνῷ τὴν 26ην Αὐγούστου 1960 ὑπεγράφη ὑπὸ τοῦ Βασιλέως ἐπὶ τοῦ πλοίου «Πολεμιστής», τὴν ἑπομένην ἀκριβῶς ὑπεγράφη ἡ σύμβασις, μὲ τὴν ὁποίαν ἀνατρέπονται ὅσα διὰ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Βασιλέως ἐθεσπίσθησαν, συμφώνως καὶ πρὸς τὸ Ν. Δ. 2687. Καὶ ἐξ αὐτοῦ προκύπτει ἡ ἀντισυνταγματικότης τῆς διατάξεως, περὶ ἧς ἐζήτησα νὰ ὁμιλήσω ἐν ἀρχῇ. Διότι, κατὰ τὸ ἄρθρον 112 τοῦ Συντάγματος «νόμος ἐφ’ ἅπαξ ἐκδιδόμενος θέλει ρυθμίσει τὴν προστασίαν τῶν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένων πρὸς τοποθέτησιν κεφαλαίων». Κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης, ἐψηφίσθη τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2687)53 Ν. Δ. «περὶ ἐπενδύσεως καὶ προστασίας κεφαλαίων ἐξωτερικοῦ». Διὰ τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. τούτου, προβλέπονται τὰ ἀκόλουθα: 1) Ἄρθρ. 312: Πᾶσα εἰσαγωγὴ κεφαλαίων ἐξωτερικοῦ διὰ παραγωγικὰς ἐπενδύσεις καὶ οἱ καθ’ ἕκαστον ὅροι αὐτῆς ἐγκρίνονται διὰ Β. Δ. ἢ δι’ ὑπουργικῆς ἀποφάσεως, δημοσιευομένης εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Παράγρ. 3. Ἡ οὕτω χορηγουμένη ἔγκρισις, οὖσα ἀνέκκλητος ὡς πρὸς τοὺς ὅρους ἀποτελεῖ ἐγγύησιν πρὸς τοὺς τρίτους, ὅτι τὰ κεφάλαιά των ὑπόκεινται ἐφεξῆς ἀμεταβλήτως εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ Ν. Δ. 2687 θεσπιζόμενον καθεστώς. Μεταβολὴ τῶν διὰ τοῦ Β. Δ. ἢ τῆς ὑπουργικῆς ἀποφάσεως θεσπισθέντων ὅρων ἐπιτρέπεται μόνον συναινέσει τοῦ εἰσάγοντος κεφάλαια, «διενεργεῖται δὲ αὕτη διὰ τροποποιήσεως ἢ συμπληρώσεως τῶν ὡς ἄνω διοικητικῶν πράξεων». Ἄρθρ. 4. Τὰ ὡς ἄνω Β. Δ. ἢ ὑπουργικὴ ἀπόφασις περιλαμβάνουν τὸ εἶδος τῆς ἐπενδύσεως... τὸν τρόπον ἐκτιμήσεως τοῦ εἰσαχθησομένου κεφαλαίου... «τρόπον τῆς ρυθμίσεως τοῦ μετὰ τὴν ὁλικὴν ἐπιστροφὴν τοῦ εἰσαχθέντος κεφαλαίου παραμένοντος τυχὸν ὑπολοίπου καθαροῦ ἐνεργητικοῦ». Ἄρθρ. 8 παράγρ. 1. Παρέχονται εἰς τὰς ἐξαγωγικὰς ἐπιχειρήσεις, βιομηχανίας μεταλλείων ἢ ὀρυχείων, αἱ κατωτέρω φορολογικαὶ διευκολύνσεις. α) Προσδιορισμὸς τῆς ἰσχυούσης κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἐγκριτικῆς πράξεως φορολογίας καθαρῶν προσόδων, ὡς παγίας, ἐπὶ χρονικὸν διάστημα μὴ ὑπερβαῖνον τὴν δεκαετίαν... ἢ προσδιορισμὸς διὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα τῆς Φ.Κ. Π. εἰς πάγιον ποσοστὸν ἐπὶ τῶν καθαρῶν ἢ ἀκαθαρίστων κερδῶν. β) Μείωσις ἢ ἀπαλλαγὴ ἐπὶ διάστημα μὴ ὑπερβαῖνον τὴν δεκαετίαν ἐκ τῶν δασμῶν, εἰσφορῶν ἢ ἄλλων φόρων καὶ τελῶν ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς μηχανημάτων κλπ. γ) Μείωσις ἢ ἀπαλλαγὴ ἐπὶ χρονικὸν διάστημα μὴ ὑπερβαῖνον τὴν 10ετίαν ἐκ παντὸς φόρου ἢ τέλους ἢ εἰσφορᾶς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως, Λιμενικῶν Ταμείων κλπ. Βάσει τῶν διατάξεων τοῦ ὡς ἄνω Ν. Δ., προκειμένου περὶ τῆς ἱδρύσεως βιομηχανίας ἀλουμινίου ὑπὸ τῆς ἑταιρείας «PECHINEY» κλπ. ἐξεδόθη τὸ ὑπ’ ἀριθ. 584 τῆς 26ης Αὐγούστου 1960 Β. Δ. καθορίζον τοὺς ὅρους ἐν γένει τῆς εἰσαγωγῆς κεφαλαίων καὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως. Κατὰ τὸ Β. Δ. τοῦτο καὶ εἰδικώτερον διὰ τοῦ ἄρθρου 7 αὐτοῦ προβλέπεται, ὅτι αἱ φορολογικαὶ διευκολύνσεις καὶ ἀπαλλαγαὶ ἀπὸ φόρων, δασμῶν, τελῶν κλπ. ἰσχύουν, συμφώνως ἄλλωστε πρὸς τὸ Ν. Δ. 2687, ἐπὶ μίαν 10ετίαν, ἐπὶ τὸν αὐτὸν δὲ χρόνον ἰσχύει διὰ τὴν ἑταιρείαν τὸ ὑφιστάμενον νῦν φορολογικὸν καθεστώς. Τέλος, διὰ τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Β. Δ. προβλέπεται, κατὰ τὸν αὐτὸν νόμον, ὅτι, μετὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν κεφαλαίων ἐξωτερικοῦ παύει ἡ προστασία τοῦ Ν. Δ. 2687. Παρὰ ταῦτα, εἰς τὴν ὑπογραφεῖσαν σύμβασιν, ἡ τελευταία αὕτη διάταξις δὲν περιλαμβάνεται, οἱ δὲ ὅροι οἱ ἀναφερόμενοι εἰς τὰς ἀπαλλαγὰς φόρων, δασμῶν, τελῶν κλπ., ὡς καὶ εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ φορολογικοῦ καθεστῶτος, ρητῶς προβλέπεται ἐν τῇ συμβάσει, ὅτι ἰσχύουν μέχρι λήξεως αὐτῆς (ὅροι 15, 16, 17, 18 καὶ 19), παρὰ τὰς ἀντιστοίχους διατάξεις τοῦ Β. Δ. καὶ κατὰ παράβασιν τῶν ἀντιστοίχων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 2687. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω προκύπτει, ὅτι ἡ σύμβασις ἀλουμινίου περιέχει διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀντιτίθενται εἰς νόμον ἐπηυξημένης τυπικῆς δυνάμεως, κατὰ συνταγματικὴν ἐπιταγήν, μὴ δυνάμενον νὰ τροποποιηθῇ. Συνεπῶς, αἱ διατάξεις αὗται εἶναι ἀντισυνταγματικαί, εἶναι ὅμως αὗται καὶ τυπικῶς παράνομοι, ἐφ’ ὅσον ἀντιτίθενται εἰς τὸ περιεχόμενον τῆς Διοικητικῆς πράξεως (Β. Δ.), ἐκτὸς τοῦ ἠθικοῦ θέματος τῆς παροχῆς διὰ συμβάσεως μεγαλυτέρων εὐνοιῶν πρὸς τὴν ἑταιρείαν πλέον ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἡ πρὸ 24 ὡρῶν ὑπογραφεῖσα ὑπὸ τοῦ Βασιλέως Διοικητικὴ πρᾶξις εἶχεν ἐγκρίνει. Ἑπομένως, οἱ σχετικοὶ ὅροι τῆς συμβάσεως ἐπιβάλλεται νὰ διαγραφοῦν καὶ νὰ ἀναπροσαρμοσθῇ ἡ σύμβασις, πάντως δὲ δέον νὰ ἀπόσχῃ ἡ Βουλὴ ἀπὸ τὴν ἐπικύρωσιν ὅρων ἀντισυνταγματικοῦ περιεχομένου. Κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἡ Βουλὴ δέον νὰ ἀπόσχῃ τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως καὶ νὰ δεχθῇ τὸ ἀπαράδεκτον αὐτῆς, ὡς ἀντισυνταγματικῆς. Τὶς ὅμως ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην νὰ ἀνατρέψῃ τὸ Β. Δ.; Ψηφίζοντες αὐτὴν τὴν διάταξιν, ψηφίζομεν ἀντισυνταγματικὴν διάταξιν. Εὔχομαι, ὅμως, νὰ ψηφίζωνται ἀντισυνταγματικαὶ διατάξεις, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ αὐτὰς τὰς συμβάσεις χωρὶς ἀναταραχάς, αἱ ὁποῖαι ἄλλως θὰ ὑπάρξουν. Διότι πρόκειται περὶ καταστρεπτικῶν συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι ζημίας πρόκειται νὰ προκαλέσουν. Θέλετε, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐπιμείνετε, κατόπιν καὶ αὐτῶν τῶν ἀποκαλύψεων νὰ ψηφίσετε τὴν σύμβασιν; Θὰ ἔχετε καὶ τὰς εὐθύνας. Ἡ σύμβασις αὐτὴ ἀποτελεῖ σκάνδαλον. Λέγει, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι ἡ καλυτέρα σύμβασις διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἡ σύμβασις αὐτὴ εἶναι ἡ πλέον κατάπτυστος δέσμευσις, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς βάρος τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Θέλετε νὰ τὴν ψηφίσετε, κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, νὰ τὴν ψηφίσετε. Σᾶς λέγω μόνον, ὅτι θὰ ἔχετε τὴν εὐθύνην ἀπὸ τὴν ἀρχὴν μέχρι τὸ τέλος. Ἡ σύμβασις αὐτή, ἀπὸ τὴν ἀρχὴν μέχρι τὸ τέλος δὲν εἶναι παρὰ ἕνα σκάνδαλον διὰ τὸν τόπον μας. Διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις φέρει τὴν χώραν μας εἰς τὸν 18ον αἰῶνα, ὅτε ἡ οἰκονομικὴ ἀποικιοκρατία εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀκμήν της. Καταλήγων, ὑπενθυμίζω εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους, νὰ σκεφθοῦν πρὶν ἢ ἀποφασίσουν νὰ δώσουν τὴν ψῆφον των εἰς μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν μεγαλυτέραν ἐκχώρησιν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ καὶ ὑπὸ ὅρους ὑποβιβάζοντας τὸ ἠθικὸν καὶ οἰκονομικὸν ἐπίπεδον τῆς ἐθνικῆς μας ζωῆς.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τσιάρας, ἔχει τὸν λόγον.

§151Α. ΤΣΙΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐτόνισαν τὸ μέγεθος καὶ τὴν σημασίαν αὐτῆς τῆς ἐπιχειρήσεως. Πολλοὶ ἐτόνισαν, ὅτι θὰ σωθῇ ὁ τόπος, ἄλλοι, ὅτι θὰ ἐκβιομηχανισθῇ ἡ Ἑλλάς. Παρὰ τὴν σοβαρότητα ποὺ ἔχει ἡ ἐπιχείρησις αὐτή, εἶναι γνωστὸς ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀπεπειράθη νὰ ἐγκρίνῃ τὴν παροῦσαν σύμβασιν τοῦ ἀλουμινίου, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον ἡ ἀνησυχία τῆς κοινῆς γνώμης, διὰ τοῦ τύπου ἐκδηλωθεῖσα καὶ ἡ ἀντίθεσις ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μὲ αὐτὴν τὴν σύμβασιν, ὥστε πρὸ τῆς ἐπιμονῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἐγκρίνῃ τὴν σύμβασιν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζετε —πάντοτε κατεπείγοντα— ἠναγκάσθη ὁλόκληρος ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἀποχωρήσῃ τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης εἰς ἔνδειξιν ἐντόνου ἀντιθέσεως καὶ διαμαρτυρίας, χαρακτηρίσασα τὴν σύμβασιν σκάνδαλον. Κατόπιν αὐτῶν, ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις, τῇ αἰτήσει τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ φέρῃ τὸ ὅλον θέμα πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ὁλομελείας τοῦ Σώματος. Παρὰ ταῦτα, ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν αἴτησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελλον, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν στοιχείων, ἠρνεῖτο τὸ χρέος της αὐτό, ἰσχυριζομένη ὅτι μόνον ἔγγραφα ἠδύνατο νὰ καταθέσῃ καὶ μάλιστα ἐκεῖνα ποὺ κατὰ τὴν ἰδικήν της γνώμην θὰ ἐκρίνοντο χρήσιμα διὰ τοὺς ἐλέγχοντας. Παρὰ τὴν ἀντίδρασιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ θέμα τῆς καταθέσεως τῶν στοιχείων, οἱ ὁμιλήσαντες βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀνέπτυξαν τὰς ἀπόψεις των καὶ ἀνέλυσαν τὰς περισσοτέρας λεπτομερείας αὐτῆς τῆς συμβάσεως. Οἱ συνάδελφοι, κ.κ. Κιτσίκης, Ζίγδης, Ἡλιόπουλος καὶ πολλοὶ ἄλλοι, ἐγὼ τοὐλάχιστον πιστεύω, ὅτι α) ἀπέδειξαν, ὅτι τὸ ἔργον αὐτὸ εἶναι ἔργον τεραστίας διὰ τὴν χώραν μας σημασίας καὶ παρὰ ταῦτα ἔγινεν ἡ σύμβασις, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ καμμία τεχνικοοικονομικὴ μελέτη. β) Ὅτι ὁ πλοῦτος τῆς χώρας μας, ὁ βωξίτης, παραδίδεται σχεδὸν δωρεὰν εἰς τὸ ξένον μονοπώλιον. γ) Ὅτι ἡ συμμετοχὴ τῆς χώρας μας διὰ τοῦ ΟΒΑ εἰς τὴν τεραστίαν αὐτὴν ἐπιχείρησιν εἶναι μηδαμινή, δηλ. 12%. δ) Ὅτι θὰ ἔπρεπε ἐπὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς νὰ ἐπροκαλεῖτο δημοσία συζήτησις καὶ ἡ γνώμη τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου, διότι πράγματι θὰ ἔπρεπε νὰ συνεζητεῖτο ἂν συνέφερεν ἡ διάθεσις τόσης ποσότητος ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ βιομηχανία καὶ ἡ γεωργία ἔχουν τόσην ἀνάγκην κινήσεως καὶ ἀνάγκην εὐθηνοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, διὰ τὴν αὔξησιν τῆς βιομηχανικῆς καὶ γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους παραγωγῆς, ποὺ μέγας συντελεστὴς εἶναι ἡ εὐθηνὴ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια. Τέλος, ὁ συνάδελφος κ. Ζορμπᾶς ἐτόνισεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον μὲ τοὺς ξένους θὰ καταβάλλῃ καὶ τὸ Δημόσιον ἴσον σχεδὸν ποσὸν κεφαλαίων διὰ τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν (50%), θὰ ἔπρεπε καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῆς τῆς ἐπιχειρήσεως νὰ ἀνήκῃ κατὰ ἰσομοιρίαν (δημόσιον καὶ ξένοι ἀπὸ 50%). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ Κόμμα τῆς Νέας Ἀγροτικῆς Κινήσεως, πιστεύει, ὅτι τοιούτου εἴδους βιομηχανίαι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀνήκουν εἰς κανένα μονοπώλιον, παρὰ μόνον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, διότι πράγματι, ἐὰν ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ ἔχῃ τόσην σημασίαν ὅσην ἀνέπτυξαν οἱ κύριοι ὑπουργοὶ ἀπὸ τὰ ἑδώλιά των, καὶ τόσην σημασίαν ὅσην ἰσχυρίσθη ἡ Ἀντιπολίτευσις, θὰ πρέπει πράγματι αὐτὴ ἡ ἐπιχείρησις νὰ εἶναι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ εἶναι ὅλων τῶν Ἑλλήνων, πλὴν τῶν ξένων. Ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς Κυβερνήσεως, μὰ τὶ νὰ κάνωμεν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν κάνωμεν ἐθνικὴν τὴν βιομηχανίαν, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ διαθέσωμεν τὸ ἀλουμίνιον, δὲν εὐσταθεῖ. Ἀπεδείχθη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ κατανάλωσις τοῦ ἀλουμινίου διαρκῶς αὐξάνεται, ὅτι οἱ βωξῖται δὲν ὑπάρχουν εἰς αὐτὴν τὴν ἔκτασιν καὶ εἰς αὐτὸ τὸ μέγεθος ποὺ θέλουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ ζητεῖ ἡ κατανάλωσις. Ἀποδεικνύεται, λοιπόν, ὅτι ὑπάρχει ζήτησις αὐτοῦ τοῦ μετάλλου, καὶ ἐφ’ ὅσον ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα, ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ τὸ ξένον μονοπώλιον θὰ μᾶς φέρῃ ἀγοράς, νομίζω, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι ἰσχυρός. Ἀλλοίμονον, ἐὰν μία χώρα παραδοθῇ εἰς τὸ μονοπώλιον, διότι μόνον αὐτὸ εἶναι εἰς θέσιν ἐκμεταλλευόμενον τὸν ἱδρῶτα τοῦ λαοῦ νὰ διαθέσῃ τὸ προϊόν. Ὄχι, κ. Ὑπουργὲ τῆς Βιομηχανίας, ὅταν θὰ συγκρουσθοῦν οἱ λαοὶ μὲ τὰ μονοπώλια θὰ κερδίσουν οἱ λαοί. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι καὶ ἐδῶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔπρεπε νὰ συντρίψῃ καὶ αὐτὸς ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ τὴν ἐπιρροὴν τῶν μονοπωλίων, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ σπάσῃ αὐτὸν τὸν βρόγχον, αὐτὴν τὴν θηλειὰ τὴν ὁποίαν ἔχουν περάσει εἰς πολλοὺς καὶ οἱ ὁποῖοι ἐδοκίμασαν αὐτὴν τὴν εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν αὐτῶν τῶν φοβερῶν μονοπωλίων. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν εἰς ἄλλας χώρας ἐθνικοποιοῦνται αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ βιομηχανίαι, ἡ Ἑλλὰς νὰ μετατρέπῃ ἑαυτὴν εἰς οἰκόπεδα ἀποικιοκρατικῆς ἀναπτύξεως διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ διάφορα μονοπώλια, τὰ ὁποῖα ἀποπέμπονται ἀπὸ τὰς ἄλλας χώρας. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν αὐτὰ τὰ πιστεύσωμεν, τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον θὰ φέρουν οἱ κύριοι αὐτοὶ δὲν εἶναι τίποτε ἐμπρὸς εἰς ἐκεῖνα τὰ δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα διαχειρίζεται ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος. Ἦτο δυνατόν, ἐὰν πιστεύῃ εἰς τὴν δύναμιν τοῦ λαοῦ καὶ εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτῆς τῆς βιομηχανίας, ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξεύρῃ τὰ κεφάλαια ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, παρὰ τὸ ὅτι εἶναι γονατισμένος, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καλυφθῇ αὐτὸ τὸ δάνειον καὶ νὰ γίνῃ ἐθνικὴ ἡ βιομηχανία. Ἀλλὰ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, πέστε μας καθαρά, εἶσθε ἐναντίον τῶν ἐργοστασίων, εἶσθε ἐναντίον τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς Ἑλλάδος; Ὄχι, κ. Ὑπουργέ, δὲν εἴμεθα ἐναντίον τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς Ἑλλάδος, εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς Ἑλλάδος, εἴμεθα ὑπὲρ τῆς προόδου τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἀνήκει εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὄχι εἰς τὰ ξένα μονοπώλια. Ἤκουσα ἀπόψε καὶ μίαν λεπτομέρειαν, ὅτι τὸ Διάταγμα ἐδημοσιεύθη πρὶν ἀπὸ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, καὶ ὅτι μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως ἐβελτιώθη τὸ Διάταγμα ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν καλοθελητῶν μας. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ μᾶς θυμίζει κἄποιαν παλαιὰν ἱστορίαν μιᾶς ἁμαρτωλῆς Μποῦνγκε. Ποὺ ἐνῷ εἶχεν ὑπογραφῆ ἡ σύμβασις αὐτή, ἐπὶ 1½ μῆνα, ἐνεπαίζετο ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἐδέχετο προσφορὰς καὶ συζητοῦσε τὴν ἀγοραπωλησίαν τοῦ σίτου, ὅταν ὁ σῖτος εἶχε φύγει ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ τακτικὴ μᾶς ταπεινώνει ὡς Κράτος, μᾶς ἐξευτελίζει ὡς Νομοθετικὸν Σῶμα, διότι πράγματι, αὐτὰ τὰ ὁποῖα συμβαίνουν τώρα τελευταίως εἶναι φοβερὰ καὶ τρομερὰ καὶ διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους καὶ διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κοινοβουλίου. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα αὐτό, πρέπει πραγματικῶς νὰ μᾶς βασανίσῃ, εἴτε ἀνήκομεν εἰς τὴν Συμπολίτευσιν, εἴτε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ Τύπος, ὅλος ὁ κόσμος γνωρίζει, ὅτι αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις τοῦ ἀλουμινίου, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, πρέπει νὰ βασανισθῇ, πρέπει νὰ εἴπουν τὴν γνώμην τους ὅλοι οἱ εἰδικοί, πρέπει νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐρεύνης καὶ μελέτης, ἐὰν πραγματικῶς θέλωμεν νὰ ἀποδώσωμεν εἰς τὴν ἀποστολήν μας, ποὺ εἶναι ἡ περιφρούρησις τοῦ δημοσίου πλούτου. Ἄλλως, εἷς ἕκαστος ἂς ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας, ὅταν μετ’ ὀλίγον θὰ ἔλθῃ ἡ ψήφισις, ποῖοι εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἐγκλήματος αὐτοῦ καὶ ποῖοι ὄχι.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§153Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἡ πορεία τῶν μακρῶν συζητήσεων, νομίζω, ὅτι ἔχει πείσει καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ τὴν Συμπολίτευσιν καὶ τὸ μέγιστον τμῆμα τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τὸ σύνολον τοῦ τεχνικοῦ κόσμου, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς συμβάσεως, ἡ ὁποία δὲν συμφέρει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶμαι βέβαιος, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ αὐτὴν τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν διὰ πρώτην φορὰν δὲν ὑπῆρξαν καὶ τεχνικοὶ ἄξιοι τοῦ ὀνόματός των νὰ ὑποστηρίξουν, δὲν εἶναι εὐχαριστημένοι οὔτε οἱ συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, οὔτε ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις, οὔτε εἰδικώτερον οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ φέρουν τὸ βάρος τῆς εὐθύνης, διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς ἐπαχθοῦς αὐτῆς συμβάσεως. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, συνεζήτησεν ἐπὶ τόσον χρόνον ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν σύμβασιν, ἐὰν ἐκοπίασε προηγουμένως πράγματι διὰ νὰ προσκομίσῃ στοιχεῖα καὶ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα παρέλειψεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προσκομίσῃ, ἢ δὲν παρέλειψεν ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο νὰ τὰ προσκομίσῃ, διότι δὲν τὰ εἶχε, τοῦτο ἀποτελεῖ βοήθειαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, βοήθειαν πρὸς τὴν Συμπολίτευσιν, ὥστε νὰ ἀποκτήσῃ ἕνα πελώριον ἐπιχείρημα καὶ νὰ ἀντικρούσῃ τελικῶς αὐτὴν τὴν σύμβασιν. Νὰ εἴπῃ, δηλαδή, εἰς τὰς δυνάμεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ὑπερέτεινον καὶ ὑπερτείνουν τὴν θέλησίν της, «δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν ὑπογράψω, διότι εὑρίσκομαι πρὸ τῆς συνολικῆς ἐξεγέρσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τμήματος τῆς Συμπολιτεύσεως, ἀλλὰ πρὸ παντὸς τῆς κοινῆς γνώμης καὶ τοῦ τεχνικοῦ κόσμου». Αὐτὴ ἡ βοήθεια, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν προσφέρεται μὲ ἀνιδιοτέλειαν, καὶ νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ σπάνιον παράδειγμα Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τεχνικοῦ κόσμου, νὰ βοηθοῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μίαν Κυβέρνησιν. Κύριοι συνάδελφοι, φοβᾶμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Συμπολίτευσις εἰς τὸ σύνολόν της, δὲν θέλουν νὰ δεχθοῦν αὐτὴν τὴν βοήθειαν, δὲν θέλουν νὰ ὁπλισθοῦν μὲ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα, ἐναντίον τῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἐπίεσαν διὰ νὰ ἐπιβληθῇ μία τοιαύτη σύμβασις. Εἶναι κρῖμα, κύριοι συνάδελφοι, τὸ διατυπώνομεν μὲ ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὸ ἐπισημαίνομεν. Ὑπὸ στενήν, ὑπὸ στενωτάτην, ὑπὸ κακῶς ἐννοουμένην κομματικὴν ἀντιμετώπισιν τῶν πραγμάτων, θὰ ἔπρεπεν ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐπέχαιρε κατὰ ἕνα τρόπον, διότι ἡ Κυβέρνησις, ὁ πολιτικός της ἀντίπαλος ὀλισθαίνει, καθ’ ὃν τρόπον ὀλισθαίνει. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τὸ ὀλίσθημα ἐδῶ δὲν εἶναι εἰς βάρος μόνον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, διότι αἱ Κυβερνήσεις καὶ αἱ Συμπολιτεύσεις ἔρχονται καὶ ἀντιπαρέρχονται, ἀλλὰ εἰς βάρος τοῦ δυστυχοῦς καὶ γενναίου αὐτοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος μένει καὶ ὁ ὁποῖος ὑπερανθρώπους προσπαθείας καταβάλλει διὰ νὰ ἀποτινάξῃ τὸν ζυγόν, τὸν ὁποῖον θέτουν ἐπὶ τῶν ὤμων του, ἐπακολουθοῦν αἱ βαρύταται συνέπειαι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προσφέρεται ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ βοήθεια αὐτή, τὴν ὁποίαν μέχρι τῆς στιγμῆς ἡ Κυβέρνησις ἀπέφυγε νὰ δεχθῇ. Δὲν γνωρίζω, βεβαίως, ἐὰν τὴν ὑστάτην αὐτὴν στιγμὴν Κυβέρνησις καὶ Συμπολίτευσις θὰ συνέλθουν καὶ θὰ δεχθοῦν τὴν προσφερομένην βοήθειαν. Πολὺ ὅμως ἀμφιβάλλω. Ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις καὶ αἱ Συμπολιτεύσεις ὑποπίπτουν εἴτε ἠθελημένως, εἴτε ἀθελήτως εἰς σφάλματα, ἀλλ’ ὅταν τοὺς προσκομίζωνται στοιχεῖα διὰ νὰ τοὺς ἀποδείξουν τὸ σφάλμα των, τότε καὶ τίμιον καὶ ἀνδρικὸν εἶναι νὰ ὁμολογοῦν, ὅτι ἀναγνωρίζουν καὶ σπεύδουν νὰ διορθώσουν τὰ σφάλματά των. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρατείνω τὴν ὁμιλίαν μου ἐπὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς, διότι νομίζω, ὅτι ἀπὸ ὅσα μέχρι τῆς στιγμῆς ἐλέχθησαν καὶ ἐγράφησαν, κατέστησαν βέβαιον, ὅτι πρόκειται διὰ τὸ μεγαλύτερον σκάνδαλον ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους μέχρι σήμερον. Σκάνδαλον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον μέγιστον κίνδυνον διατρέχει ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία καὶ ἡ ζωὴ τοῦ τόπου αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ πλῆθος τῶν ὀλισθημάτων τῆς ἁμαρτωλῆς αὐτῆς συμβάσεως, ὑπάρχει ἓν κεντρικὸν σημεῖον. Καὶ τὸ κεντρικὸν αὐτὸ σημεῖον, εἶναι ἡ τιμὴ τοῦ παρεχομένου ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ὑπὸ τῆς ΔΕΗ, πρὸς τὴν ἑταιρείαν ἀλουμινίου. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάλυσιν τοῦ θέματος αὐτοῦ, διότι ἄλλοι πρὸ ἐμοῦ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ὅπως ὁ κ. Κιτσίκης, ἀνέπτυξαν, βάσει ἀδιαψεύστων στοιχείων, τὸ θέμα. Ἁπλῶς, μόνον, θέλω νὰ τονίσω, ὅτι διάχυτος εἶναι ἡ πληροφορία, ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἀδύνατον εἰς τὸν Πεσινὲ δι’ εὐνοήτους λόγους νὰ ἀποδεχθῇ καὶ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν μὲ τιμὴν ρεύματος τεσσάρων χιλιοστῶν τοῦ δολλαρίου ἢ 12 λεπτῶν κατὰ κιλοβατώραν, δεδομένου ὅτι, ὡς ἐλέχθη, εἰς οὐδεμίαν ἄλλην χώραν ὑπάρχει τόσον ἐξευτελιστικὴ τιμὴ ρεύματος. Περιέργως, ἐνῷ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κλεισθῇ ἡ σύμβασις εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν τῶν 12 λεπτῶν, τοῦτο δὲν ἐγένετο. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι καὶ ἂν αὐτὴν ἀκόμη τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις εἴπῃ εἰς τὸν Πεσσινέ, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ σοῦ δώσω ρεῦμα μὲ τιμὴν μικροτέραν τῶν 12 λεπτῶν, διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἀποκρούουν χαμηλοτέραν τιμήν, ὁ Πεσινὲ δὲν θὰ ὑπανεχώρει ἀπὸ τὴν σύμβασιν μὲ τὴν τιμὴν αὐτήν, διότι καὶ πάλιν τοῦ συμφέρει. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοὺς ἰδίους λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ κατὰ τὰς διεξαχθείσας συζητήσεις μὲ τὸν Ὅμιλον τῶν ξένων τὴν τιμὴν τῶν 12 λεπτῶν, διὰ τοὺς ἰδίους λόγους, δὲν πρόκειται νὰ τὸ ἐπιχειρήσῃ τώρα. Αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πεζόπουλος, ἀρχικῶς ἐπρότεινε τὴν τιμὴν τῶν 12 λεπτῶν, τοῦτο ἀναφέρεται εἰς τὸ ὑπηρεσιακὸν σημείωμά του ποὺ κατέθεσεν ὁ κ. Ζίγδης (πρακτικὰ 17)11 σελὶς 17–18), καὶ ἐπεξήγησεν, ὅτι τυχὸν μικροτέρα τιμὴ θὰ ἔθετεν εἰς κίνδυνον τὴν Δ. Ε.Η., ἀκόμη δέ, ὅτι καὶ ἡ τιμὴ τῶν 12 λεπτῶν θὰ προκαλέσῃ ζητήματα ἐκ τῶν διαμαρτυριῶν τῆς ΗΕΑΠ, ἡ ὁποία ἔχει τὸ προνόμιον τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου πελάτου καὶ συνεπῶς ἐδικαιοῦτο νὰ ζητήσῃ ἀνάλογον τιμήν. Αὐταὶ ὑπῆρξαν καὶ αἱ πρῶται εἰσηγήσεις τοῦ κ. Πεζοπούλου. Πῶς συμβαίνει τώρα καὶ ὁ κ. Πεζόπουλος καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποχωρήσουν εἰς τὴν τιμὴν τῶν 9 λεπτῶν, εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐρευνηθῇ. Λέγεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιέσθη ἀπὸ τὸν συμμετέχοντα εἰς τὸν ὅμιλον «ὑπερέλληνα», ὡς τὸν ἐχαρακτήρισε συνάδελφος τῆς Συμπολιτεύσεως, κ. Νιάρχον, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὴν καταστρεπτικὴν διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν τιμὴν τῶν 9 λεπτῶν διὰ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ἡ καθαρὰ καὶ ὠμὴ ἀλήθεια. Ὅλα τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα λέγονται, ἀποτελοῦν προσχήματα τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, τόσον αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀναφέρω εἶναι γεγονότα, ὥστε ἡ Βουλὴ τὴν στιγμὴν αὐτήν, προκειμένου νὰ ψηφίσῃ τὴν ἁμαρτωλὴν αὐτὴν σύμβασιν, δὲν γνωρίζει ποῖα εἶναι τὰ ἁρμόδια πρόσωπα, τὰ ὁποῖα μετέσχον εἰς τὸ ἔσχατον στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων, κατὰ τὰς ὁποίας συνεφωνήθη ἡ τιμὴ τῶν 9–10 λεπτῶν. Ποῦ εἶναι τὰ πρακτικὰ τῶν διεξαχθεισῶν διαπραγματεύσεων, κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν φάσιν μὲ τὸν ξένον ὅμιλον; Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ λαὸς ποῖοι εἶναι οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι καὶ ποῖοι οἱ ὑπουργοί, διὰ νὰ κληθοῦν κάποτε καὶ ποινικῶς ἀκόμη νὰ λογοδοτήσουν, ποῦ ἐστηρίχθησαν καὶ ὑπεχώρησαν εἰς τὰ 9–10 λεπτὰ κατὰ κιλοβάτ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μὴν ὑπάρχουν πρακτικά. Διατί, λοιπόν, δὲν τὰ καταθέτουν οἱ κ.κ. ὑπουργοί, τὶ θέλουν νὰ συγκαλύψουν, τὶ φοβοῦνται καὶ ποίους; Εἶναι πιθανόν, ὁ κ. Πεζόπουλος νὰ μὴ μετέσχε τῶν τελικῶν αὐτῶν διαπραγματεύσεων καὶ κληθεὶς τὴν τελευταίαν στιγμήν, εὑρέθη πρὸ τετελεσμένου γεγονότος καὶ κατ’ ἀνάγκην ὑπέγραψε. Δηλαδή, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει μία ὁλόκληρος ἅλυσσος γεγονότων καὶ πιέσεων εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἐπιβολὴν καὶ τὴν ἀποδοχὴν τῆς τιμῆς τῶν 9 λεπτῶν. Ὁ κ. Νιάρχος, περίεργον, ἀλλὰ εὐρύτατα σχολιαζόμενον, ἄγνωστον πόθεν ἕλκων τὴν ἰσχύν, ἐπίεσε καὶ ἐπέβαλε τὴν τιμὴν αὐτήν, τὴν προσέφερεν εἰς τὸν Πεσινέ, τὶς οἶδε ἔναντι ποίων ἀνταλλαγμάτων. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεχρέωσε τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς καὶ αὐτοὶ ὑπέγραψαν τὴν σύμβασιν, ἐπέβαλον δὲ εἰς τὸν κ. Πεζόπουλον νὰ τὴν μονογράψῃ ἐκ τῶν ὑστέρων. Ἐν συνεχεία, αὐτὸς τὴν ἐπέβαλεν εἰς τὸ Δ. Σ. τῆς ΔΕΗ. Αὐτὸς εἶναι ὁ κύκλος τῶν πιέσεων καὶ ἐκβιασμῶν. Ἰδοὺ ἡ περιοχὴ τοῦ θέματος ποὺ χρειάζεται τὸ φῶς. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἀναμένω μίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, δὲν δοθοῦν τὰ στοιχεῖα αὐτά, τοῦτο σημαίνει, ὅτι οἱ ἰσχυρισμοί, οἱ ὁποῖοι διατυποῦνται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀπολύτως βάσιμοι. Ἔτσι ἔχουν τὰ γεγονότα, κύριοι βουλευταί. Δημιουργοῦνται καὶ ποινικαὶ καὶ πολιτικαὶ εὐθῦναι ἐκ τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Καὶ τοιαῦται συμβάσεις, ὅπως ἡ παροῦσα καὶ κάθε ὁμοία της, ὅταν ὁ λαὸς ἀναδείξῃ μίαν Κυβέρνησιν, ἥτις θὰ ἐνδιαφέρεται καὶ θὰ μεριμνᾷ ὑπὲρ μόνον τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ, θὰ καταργηθοῦν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς θὰ πρέπει νὰ ἀναφερθῶ εἰς περικοπὴν τοῦ προγράμματος τῆς ΕΔΑ, ἡ ὁποία λέγει: «Ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις προϋποθέτει τὴν ἀπαλλαγὴν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ ξένου καὶ ντόπιου μονοπωλιακοῦ κεφαλαίου, τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας καὶ ἰδιαίτερα τὴν δημιουργίαν βαρείας βιομηχανίας, τὴν λύσιν τοῦ ἀγροτικοῦ προβλήματος, τὸν ἐκσυγχρονισμὸν τῆς ἀγροτικῆς οἰκονομίας. Ἀπαλλαγὴ τῆς χώρας ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ ξένου κεφαλαίου, σημαίνει: Ἀκύρωσις ἢ ἀναθεώρησις τῶν συμβάσεων ποὺ ὑφίστανται μὲ τὸ ξένον κεφάλαιον, μὲ σκοπὸν τὴν κατάργησιν τῶν προνομίων ἀποικιακῆς μορφῆς. Κάθε σύμβασις πρέπει νὰ ἔχῃ ἐθνικὰ κριτήρια νὰ ὑπηρετῇ τὸ συμφέρον τῆς ἐλεύθερης οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας». Κύριοι συνάδελφοι, ἀποτελεῖ τόσον κεφαλαιῶδες σημεῖον τοῦ προγράμματος τῆς παρατάξεώς μας, τὸ θέμα τοῦτο, ὥστε, θὰ συμφωνήσωμεν μὲ οἱανδήποτε ἄλλην παράταξιν εἰς τὴν κατάργησιν ὅλων τῶν προνομιακῆς, τῶν ἀποικιακῆς μορφῆς συμβάσεων. Τοῦτο, τὸ κρίσιμον σημεῖον, τὸ θεωροῦμεν μίαν τῶν προϋποθέσεων συνεργασίας καὶ ὑποστηρίξεώς μας πρὸς οἱανδήποτε Κυβέρνησιν ἢ παράταξιν. Περαίνων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν ἀνάγκην, ὅπως οἱ κ.κ. ὑπουργοί, ἀπαντήσουν πῶς, ἐνῷ ἀρχικῶς καὶ ὁ κ. Πεζόπουλος εἰσηγεῖτο τιμὴν τοῦ ρεύματος 12 λεπτά, δίδεται πρὸς 9 λεπτά. Δεύτερον, ποῖοι εἶναι ὀνομαστικῶς, οἱ ὑπουργοὶ καὶ ὑπηρεσιακοὶ παράγοντες οἱ ἀποφασίσαντες κατὰ τὴν τελευταίαν φάσιν τῶν διαπραγματεύσεων νὰ δοθῇ τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα εἰς αὐτὴν τὴν τιμὴν καὶ τέλος νὰ δοθοῦν τὰ πρακτικὰ τῶν συζητήσεων. Καὶ τέλος, ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ σύμβασις μεταξὺ τῆς ΔΕΗ καὶ τοῦ ὁμίλου, ἡ ἀφορῶσα τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα, ἡ προσκομισθεῖσα εἰς τὴν Βουλήν, ἔχει τροποποιηθῆ καὶ ἑπομένως ἡ Βουλὴ συζητεῖ πλέον μίαν σύμβασιν, ἥτις ἔχει τροποποιηθῆ.

§154Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἡ πληροφορία σας εἶναι ἀνακριβής, δὲν ὑπάρχει καμμία τροποποίησις.

§155Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τότε, ἀναμένομεν ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν ἄλλων σημείων, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν δι’ ἐρωτημάτων, ἄλλως ἡ σιωπὴ τῆς Κυβερνήσεως δικαίως θὰ θεωρηθῇ ὡς ἀποδοχὴ τῶν καταγγελθέντων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§157Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τερματίζεται, κύριοι συνάδελφοι, ἀπόψε ἡ συζήτησις διὰ τὴν σύμβασιν ἀλουμινίου καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀκόμη μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς καὶ πιθανώτατα τὴν αὐτὴν στάσιν θὰ τηρήσῃ μέχρι τέλους, δὲν ἠθέλησε νὰ διευκρινίσῃ οὐσιώδη θέματα καὶ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς βασικὰ ἐρωτηματικά, τὰ ὁποῖα ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔθεσεν. Εἶχον προηγουμένως τὴν εὐκαιρίαν νὰ τονίσω, ὅτι, προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης συμβάσεως, ὅπως αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, θέλει καὶ ἀπόψε νὰ ἐγκρίνῃ ἡ Ὁλομέλεια τοῦ Σώματος, ἀποφασιστικὴν ἀξίαν ἔχει ἡ σύνθεσις τῆς ἑταιρείας, ἡ ὁποία θὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἔργου. Ἔγινεν ἕως τὴν ὥραν αὐτὴν συζήτησις περὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος καὶ περὶ τοῦ ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ δὲν ὑπάρχει ἐπιδότησις τῆς ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἱδρύεται διὰ μέσου τῆς τιμῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Θέλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν φαντάζομαι εἰς τὴν συνείδησιν κανενὸς ἐκ τῶν κ.κ. βουλευτῶν τῆς πλειοψηφίας, νὰ ἔμεινεν ἡ ἐντύπωσις, ὅτι εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ ἐπιδοτήσῃ τὸ ρεῦμα τὴν ἑταιρείαν τοῦ ἀλουμινίου. Ἀπόψε ἤκουσα μίαν ἀκόμη πληροφορίαν, ἡ ὁποία καταχωρεῖται εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ φέρει τὴν εὐθύνην ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς τῆς ΔΕΗ, ὁ κ. Πεζόπουλος, ἠκούσαμεν ἔκπληκτοι, ὅτι τὸ μὲν ρεῦμα στοιχίζει 37–39 λεπτά, εἰς δὲ τὴν Γαλλίαν στοιχίζει 46 λεπτά, κατὰ τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα τῆς ELECTRICITE DE FRANCE. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ πᾶσαν ἐπιφύλαξιν, ἡ ὁποία ἁρμόζει πρὸς οἱανδήποτε δήλωσιν ποὺ φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Πεζοπούλου, δι’ ἡμᾶς μὲ πᾶσαν ἐπιφύλαξιν, θέλω νὰ ἐρωτήσω, ἡ ἁπλῆ ἐρώτησις τοῦ κοινοῦ ἀνθρώπου τοῦ δρόμου, ὅταν εἰς τὴν Ἑλλάδα ποὺ μὲ κόστος 37 λεπτά, εἰς τὴν Γαλλίαν ἔχει 46, πῶς κατορθώνομεν αὐτὸν τὸν δαιμονικὸν συνδυασμὸν εἰς τρία νέα ἔργα, δύο ὑδροηλεκτρικὰ καὶ ἕνα θερμικόν, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξυπηρετοῦν καὶ κεφάλαια, ἐνῷ ἡ Δ.Ε.Η. δὲν ἐξυπηρετεῖ κεφάλαια, θὰ πέσῃ εἰς τὸ κόστος 9,3–10,8 λεπτά; Κύριοι συνάδελφοι, τοιούτους συνδυασμούς, ἀδυνατεῖ ὁ δικός μου νοῦς νὰ συλλάβῃ καὶ τὸ ὀλιγώτερον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν εἶναι ὅτι ἡ ἐπιπλέον διαφορὰ θὰ πίπτῃ ἐπὶ τῆς ὑπολοίπου ἄλλης καταναλώσεως ἢ ἀρνητικῶς, ὅπερ τοῦτ’ αὐτὸ εἶναι ἐν ἐσχάτῃ ἀναλύσει, ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία θὰ πάρῃ τὴν νέαν τιμὴν ρεύματος καὶ δὲν συζητῶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅπως ὁ κ. Ζίγδης, ἐὰν πρέπει ἢ δὲν πρέπει νὰ γίνῃ τὸ ἀλουμίνιον μὲ διαφορετικὴν τιμήν. Ἐρωτῶ, ἀπὸ τὴν δεδομένην ἐπιδότησιν, εἴτε τὴν πάρετε ἀριθμητικῶς εἴτε οὐσιαστικῶς, τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας πρὸς τὴν ἑταιρείαν, πρὸς ποίαν τὴν δίδομεν; Ποία εἶναι ἡ σύνθεσις αὐτῆς τῆς ἑταιρείας; Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ τηρῇ πείσμονα σιωπήν, ἡ ὁποία συμπληρώνει τὴν ἄρνησίν της νὰ καταθέσῃ τὰ στοιχεῖα της, εἴτε τὰ στοιχεῖα αὐτὰ ἀναφέρονται εἰς τὴν περίοδον τῶν διαπραγματεύσεων τῶν ἰδικῶν της, εἴτε ἀναφέρονται εἰς τὴν περίοδον τῶν διαπραγματεύσεων τοῦ Ο.Β.Α. μὲ τοὺς ὑπολοίπους ἑταίρους. Ἠρωτήθη ἡ Κυβέρνησις· καλὰ ὁ Πεσινὲ σᾶς χρειάζετε διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐκθέτετε. Ἀφοῦ ὁ Πεσινὲ ἀρκεῖται εἰς τὸ 50%, διατὶ προσθέτετε ἄλλους συνεταίρους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπωφεληθοῦν αὐτῶν τῶν εὐνοιῶν, τῶν πάσης φύσεως καὶ οἱ ὁποῖοι εἰς τὸ τέλος θὰ ἀνατρέψουν τὴν σύνθεσιν τῆς ἰσορροπήσεως τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτυγχάνατε μὲ ἕνα 50%; Ἤκουσα τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ὁ Πεσινὲ ἔχει τὸ 50% καὶ οἱ ὑπόλοιποι τὸ ἕτερον 50% καὶ ὅτι ἐλήφθησαν καὶ μέτρα ὥστε νὰ μὴ δύναται ὁ Πεσινὲ νὰ γίνῃ 51%, λὲς ὅτι ὁ Πεσινὲ ἔχει διαφορὰς μὲ τὸν Νιάρχον ἢ τὸν Ρέϋνολδς. Ὁ Νιάρχος, κύριοι, εἶναι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔκαμε ὅλην αὐτὴν τὴν δουλειά. Αὐτὸς κατώρθωσε, δὲν ξέρω διὰ ποίων ἱκανοτήτων, νὰ ἑνώσῃ τοὺς δύο ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι μέχρι τινὸς ἀνταγωνίζοντο. Αὐτὸς ἔφερε καὶ τὴν ἰδικήν του ἑταιρείαν Ρέϋνολδς, καὶ τώρα θέλετε νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ὁ Νιάρχος θὰ σταθῇ παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ ΟΒΑ διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συνθέσεως τῆς ἑταιρείας, αὕτη εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴν τοῦ ξένου κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον ἀναλαμβάνει τὸ 68% τῶν πλεονεκτημάτων τῆς συμβάσεως. Μέχρι σήμερον ἡ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσε νὰ καταθέσῃ τὰ στοιχεῖα, ποὺ τῆς ἐζητήθησαν. Γνωρίζετε ἀπὸ ποίους ἀποτελεῖται τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῆς ἑταιρείας; Ἐλέχθη, ὅτι ὁ Ο.Β.Α. θὰ ἔχῃ δύο μέλη εἰς τὸ συμβούλιον. Πόσα ὅμως θὰ εἶναι τὰ μέλη τοῦ συμβουλίου; Ποῖα δικαιώματα θὰ ἔχῃ ὁ Ο.Β.Α. διὰ τῶν δύο μελῶν τοῦ Συμβουλίου ἰδίᾳ εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς ἑταιρείας; Ἡ ἑταιρεία διέπεται ὑπὸ τῶν ἑλληνικῶν νόμων, ἀλλὰ γνωρίζετε πόσον δρακόντιος εἶναι ἡ ἑλληνικὴ νομοθεσία προκειμένου περὶ τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Τί θὰ δύναται νὰ πράξῃ ἐκεῖ μέσα ὁ Ο.Β.Α. τὸ γνωρίζετε. Ποία ἐπίσης θὰ εἶναι ἡ σύνθεσις τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου; Ἐλέχθη, ὅτι λαμβάνονται ὡρισμέναι ἐξασφαλίσεις. Αἱ ὑπάρχουσαι εἰς τὴν σύμβασιν εἶναι ἀνύπαρκται. Ἐὰν ὑπάρχουν ἄλλαι διατὶ δὲν τὰς καταθέτει ὁ κ. ὑπουργός, διὰ νὰ ἀντιληφθῶμεν τὴν σημασίαν των; Ὡς πρὸς τὸ φορολογικόν, ἔχει 40–60% ἐκτάκτους ἀποσβέσεις. Ἔχει 60% ὅμως οὐσιαστικῶς, ἀφοῦ ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης εὐχερείας. Ἔπειτα ἔχομεν τὰς προνομιούχους μετοχὰς τοῦ 20% καὶ τοῦ 25% διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ζημιῶν καὶ τὰς κοινὰς ἀποσβέσεις. Μία ὅμως ἑταιρεία, ἡ ὁποία γνωρίζει καλὰ τὴν ἐργασίαν της, δὲν θὰ κατορθώσῃ μέσα σὲ ὀλίγα χρόνια νὰ ἀπομυζήσῃ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπομυζήσῃ, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἐνδεχομένως τίποτα μετὰ μίαν 50ετίαν; Ἡ πρόβλεψις εἰς τόσον μεγάλον χρόνον πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι εἶναι δυσχερής. Καὶ διὰ τὴν ἀπομεμακρυσμένην αὐτὴν περίοδον ἔχει ἰσχὺν ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Μαύρου, ὅστις εἶπεν, ὅτι μετὰ 40 χρόνια θὰ πωλοῦμεν τὸ ρεῦμα εἰς τὴν αὐτὴν τιμήν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ δυνατότης ἀναπροσαρμογῆς, ἐλλείψει σχετικῆς ρήτρας. Ποῖος σοβαρὸς ἄνθρωπος συνάπτει τοιαύτας συμβάσεις; Ἦτο δύσκολον νὰ εὑρεθῇ συντελεστής, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέτρεπεν τὴν ἀναπροσαρμογὴν αὐτήν; Ἑταιρεῖαι, κύριοι, αἱ ὁποῖαι συνεβλήθησαν μὲ τὴν Ἑλλάδα, ἔχουν τὴν δυνατότητα ἀναπροσαρμογῆς τῶν τιμολογίων των. Διατὶ ἡ Δ.Ε.Η. δὲν ἔπρεπε νὰ κατοχυρωθῇ, ὅταν μάλιστα ἡ σύμβασις καλύπτῃ μισὸν αἰῶνα; Καὶ διὰ νὰ σᾶς εἴπω ποίαν ἀξίαν ἔχει ἡ σύνθεσις τοῦ κεφαλαίου, θὰ στηριχθῶ εἰς τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον δὲν ἐμνημονεύθη μέχρι σήμερον. Ἡ ἑταιρεία, κύριοι, ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τόσας φορολογίας, ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Πέραν τούτου εἰς τὸ ἄρθρον 16 ἐδάφιον 3 λέγει τὸ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει)...». Τί σημαίνει αὐτό; Ὅτι θὰ πληρώνῃ δι’ εὑρεσιτεχνίαν εἰς τὸν Πεσινὲ ἡ νέα ἑταιρεία ἕνα ποσόν. Ποῖον εἶναι περίπου τὸ ποσὸν αὐτὸ συνάγεται ἀπὸ τὴν ἐν συνεχείᾳ διατύπωσιν: «... (ἀναγινώσκει)...». Δηλαδὴ ἔχετε ἕνα 2%, τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ ἐπὶ τοῦ συνολικοῦ τζίρου, ὡς δικαίωμα εἰς τὸν Πεσινέ. Αὔριο αὐτὸ τὸ 2% ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ 5%, διὰ νὰ ἀποκρύψῃ οὕτω ὁ Πεσινὲ ἕνα μέρος τῶν κερδῶν του. Πιστεύω, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῶν ἄλλων ἀδυναμιῶν τῆς συμβάσεως, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπισημανθοῦν καὶ νὰ ἀποδοθοῦν εἰς ἀδυναμίαν περὶ τὰς διαπραγματεύσεις, ἢ ἀτυχίαν εἰς τὸν χειρισμὸν μιᾶς πολυπλόκου ὑποθέσεως, ἀποτελεῖ βαρυτάτην ἀδυναμίαν τῆς συμβάσεως, ἡ σύνθεσις τῆς ἑταιρείας, τὴν ὁποίαν ἱδρύομεν. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τελειώνω μὲ δύο παρατηρήσεις, κ. συνάδελφοι. Ἡ πρώτη παρατήρησις εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ, ὅτι πουθενὰ δὲν ἀναγράφεται, οὔτε εἰς τὸ Σύνταγμα οὔτε εἰς τὸ τέλος–τέλος ἔχει καθιερωθῆ ὡς παράδοσις τοῦ πολιτικοῦ μας βίου, ὅτι αἱ συμβάσεις πρέπει νὰ ὑπογράφωνται προτοῦ συζητηθοῦν δημοσίᾳ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Πόσον καλυτέρα θὰ ἦτο, κύριοι, ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος, ἡ θέσις ὅλων μας, ἡ θέσις ὑμῶν τῶν βουλευτῶν τῆς πλειοψηφίας, ἐὰν ἐγνωρίζατε, ὅτι ψηφίζετε ἀδέσμευτοι, ἐὰν ἐγνωρίζατε, ὅτι κατ’ ἔντιμον καὶ ἀνεπηρέαστον κρίσιν ἐπρόκειτο νὰ ἀποφανθῆτε περὶ τῆς συμβάσεως αὐτῆς. Εἶμαι βέβαιος, κ. συνάδελφοι, ὅτι καμμία Βουλὴ δὲν θὰ ἐκύρωνε τὴν σύμβασιν αὐτὴν καὶ καμμία Κυβέρνησις δὲν θὰ ἀνελάμβανε τὸ βάρος τῆς ὑπερασπίσεώς της ὕστερα ἀπὸ τὴν τροπὴν ποὺ ἐπῆρεν ἡ συζήτησις, ἐὰν ὑπῆρχε διέξοδος. Σήμερον εὑρίσκεται ἡ Κυβέρνησις ἐκτεθειμένη. Εὑρίσκεται ἐκτεθειμένη καὶ ἡ πλειοψηφία, κακῶς κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπὸ τὸ αἴσθημα, ὅτι ὀφείλει νὰ μὴ ἀφήσῃ ἀκάλυπτον τὴν Κυβέρνησιν διὰ μίαν σύμβασιν μάλιστα, ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται ὡς σκανδαλώδης. Καὶ τὸ κακόν, κατὰ πᾶσαν ἀνθρωπίνην προσδοκίαν, θὰ ὁλοκληρωθῇ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις. Καλὸν εἶναι νὰ ἐνθυμούμεθα, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἔχει τὰ δικαιώματά της. Καὶ κανεὶς τίμιος ἄνθρωπος ἢ βουλευτὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἡ σύμβασις, ἂν μὴ τί ἄλλο, ἐφώτισε τὸ θέμα. Πρὸς τί ὅμως ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις, ἀφοῦ γνωρίζομεν, ὅτι καὶ τυπογραφικὸν λάθος ἐὰν εἶχεν ἡ σύμβασις, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, μὲ τὴν ἄνεσιν ποὺ τὸν διακρίνει, θὰ ἐπετύγχανε καὶ τὴν ψήφισιν τοῦ τυπογραφικοῦ λάθους; Ἡ ἑτέρα ἐπίσης βασικὴ παρατήρησις εἶναι ἡ ἑξῆς: Προσωπικῶς δὲν μοῦ ἀρέσουν τὰ μεγάλα λόγια καὶ οἱ βαρειὲς δηλώσεις. Ὀφείλω ὅμως νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Εἰς τὴν ἀνήσυχον καὶ ρευστὴν ἐποχήν, τὴν ὁποίαν ζῶμεν, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος φαντάζεται, ὅτι ἠμπορεῖ μὲ μίαν ὑπογραφὴν νὰ δεσμεύσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ 50 χρόνια, εἶναι τοὐλάχιστον ἀφελής. Ἐὰν αὔριον τὸ πρωΐ ἀποδειχθοῦν οἱ φόβοι μας βάσιμοι, ἐὰν ἀποδείξουν τὰ πράγματα καὶ οἱ ἀριθμοί, ὅτι πράγματι ἐπιδοτεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὸν ὅμιλον τῶν ἐπιτηδείων, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν νὰ ἀποσπάσουν αὐτὴν τὴν σύμβασιν, καμμία συνταγματικὴ κατοχύρωσις, καμμία ὑπογραφὴ καὶ καμμία σύμβασις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποχρεώσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὸ διηνεκὲς νὰ εἶναι φόρου ὑποτελὴς εἰς ὡρισμένους ἐξύπνους κυρίους τῆς ἀλλοδαπῆς. Καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι πρῶτοι οἱ σημερινοὶ συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, ἐὰν κἄποτε τὸ ἀντιληφθοῦν, δὲν θὰ θελήσουν νὰ κρατήσουν μία τέτοιαν σύμβασιν, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελέσῃ ἀποικιακὴν σύμβασιν τῆς χειροτέρας μορφῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ἡ ὥρα ἕκαστος νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. Ἡμεῖς εἴπομεν καὶ ἀνεπτύξαμεν τὰς ἀπόψεις μας. Θὰ δώσωμεν καὶ τὴν ψῆφον μας. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην, οἱ βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας θὰ ἀναλάβουν τὴν εὐθύνην, ἐὰν νομίζουν, ὅτι ὀφείλουν νὰ τὸ πράξουν, νὰ ἐπικυρώσουν αὐτὴν τὴν σύμβασιν. Δι’ ἡμᾶς πάντως ἡ σύμβασις αὐτὴ ἀποτελεῖ τὴν χειροτέραν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ἡ χώρα ἐγνώρισε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Πυρομάγλου, ἔχει τὸν λόγον.

§159Κ. ΠΥΡΟΜΑΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἶμαι πάρα πολὺ σύντομος καὶ πεζός, ὅπως πεζὴ καὶ ὠμὴ εἶναι μία ἐπιχείρησις βιομηχανικὴ ἢ ἐμπορική. Καὶ θὰ ἐπανέλθω εἰς τὰ ἐρωτήματά μου τοῦ Σεπτεμβρίου. Πρῶτον. Ἀκόμη καὶ σήμερον ὕστερα ἀπὸ τόσας συζητήσεις δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἠξεύρῃ, ἡ Βουλὴ τοὐλάχιστον, τὴν στιγμὴν ποὺ θὰ λειτουργήσῃ ἡ ἐπιχείρησις καὶ θὰ τεθῇ ἡ πρώτη ἐγγραφὴ εἰς τὰ λογιστικὰ βιβλία τῆς ἐπιχειρήσεως, πόσον θὰ εἶναι τὸ κεφάλαιον τῆς ἐπιχειρήσεως. Δὲν τὸ ἠξεύρει κανείς. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὔτε ἡ Κυβέρνησις τὸ ἠξεύρει. Ἐκτιμᾷ τὸ ποσόν, δὲν τὸ ἠξεύρει ὅμως ἀκριβῶς. Ἐκεῖνος ποὺ τὸ ἠξεύρει εἶναι ὁ Πεσινὲ καὶ οἱ συνεταῖροι του. Δεύτερον. Ἀναφέρεται εἰς τὴν σύμβασιν, ὅτι μεταξὺ τῶν κεφαλαίων θὰ εἶναι τὰ 40.000.000 δολλάρια, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἡ ἐπένδυσις εἰς μηχανήματα. Ἐπ’ αὐτοῦ εἶχον ἐρωτήσει: Ποῖος θὰ κάμῃ τὸν ἔλεγχον τῶν μηχανημάτων, κυρίως τῆς τιμῆς τῶν μηχανημάτων; Ἀπὸ τὸ παρελθὸν τὸ πρόσφατον, δηλαδή, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τοῦ 1946 ἕως σήμερον, γνωρίζομεν, ὅτι εἰσαγόμενα μηχανήματα εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι κατὰ βάσιν ὑπερτιμημένα κατὰ 15–20%, παρὰ τὸν ἔλεγχον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὡρισμένων εἰδικὰ ἑταιρειῶν. Ἐρωτᾶται: Ὁ κ. Πεσινέ, ὁ ὁποῖος θὰ προμηθεύσῃ τὰ μηχανήματα ὡς κεφάλαιον, πόσον θὰ τὰ ὑπερτιμήσῃ; Οὐδεὶς δύναται νὰ τὰ ἐλέγξῃ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τοὐλάχιστον 30% ὑπερτίμησις θὰ εἶναι μέσα εἰς τὴν τιμὴν τῶν 40.000.000 δολλαρίων. Δεύτερον: Καὶ παρὰ τὸν ἑλληνικὸν ἐμπορικὸν νόμον θὰ ὑπάρχῃ ὁ λογαριασμός. Τὰ λογιστικὰ βιβλία τῆς ἑταιρείας θὰ κρατοῦνται εἰς δολλάρια ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος. Δι’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τί σημαίνει ἐμπόριον καὶ τήρησις βιβλίων εἰς ξένον συνάλλαγμα εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι εὔκολον νὰ καταλάβῃ τί δυνατότητας ἐγγραφῆς δαπανῶν διὰ κάλυψιν κονδυλίων καὶ διαφυγὴν συναλλάγματος ὑπάρχει, δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου τῆς τηρήσεως τῶν βιβλίων. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ τήρησις λογαριασμοῦ εἰς δολλάρια ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας. Θὰ ἔλθω εἰς τὸν κόμητα Μόντε Χρῆστον τῆς Σπετσοπούλας, τὸν κ. Νιάρχον. Ὁ κ. Νιάρχος ἔχει ἑταιρείαν εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην. Ἔχει δύο ἑταιρείας ἐν Ἀθήναις καὶ δύο ἑταιρείας εἰς Λονδῖνον. Δηλώνει κατοικίαν εἰς Σαὶντ Μόριτς τῆς Ἑλβετίας. Θὰ σᾶς εἴπω διατί. Διότι ὁ ἰδιώτης κάτοικος τοῦ Σαὶντ Μόριτς —πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔκαμε μὲ διαφόρους προσκεκλημένους ἱστιοδρομίας εἰς τὴν Σπετσοπούλαν— ἠμπορεῖ νὰ εἰσπράξῃ ἐπιταγὴν προερχομένην ἐξ Ἑλλάδος χωρὶς νὰ φορολογηθῇ. Ἀλλὰ ἐὰν ἡ ἐπιταγή, ἀπὸ τὰ κέρδη ἢ τὰς προμηθείας τῆς Πεσινὲ περάσῃ εἰς τὰ βιβλία μιᾶς ἑταιρείας, θὰ φορολογηθοῦν ὡς κέρδη. Νὰ διατὶ ὁ κ. Μόντε Χρῆστος, ὁ μέγας εὐεργέτης ἔχει κατοικίαν εἰς Σαὶντ Μόριτς τῆς Ἑλβετίας. Δηλαδὴ ὄχι μόνον κερδίζει ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν Πεσινέ, ἀλλὰ κατορθώνει διὰ τῆς συμβάσεως νὰ ἐμφανίζεται ὡς μονίμως κατοικῶν εἰς Σαὶντ Μόριτς καὶ ἐκ τῶν προμηθειῶν νὰ βγάζῃ 30–35%, τὴν φορολογίαν ἀπὸ τὰ κέρδη. Λέγει ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου νὰ εὑρεθῇ ἡ τιμή, ἡ διεθνὴς τιμὴ τοῦ ἀλουμινίου, δὲν ἔχομεν παρὰ νὰ ἀνοίξωμεν μίαν ἐφημερίδα νὰ ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ τιμή. Λάθος. Τὰς τιμὰς ἀπὸ ἀπόψεως ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως τὰς ρυθμίζει ὁ Πεσινέ. Τοὐλάχιστον διὰ τὴν Εὐρώπην, ἐν συνεργασίᾳ μὲ ἄλλους ὀργανισμούς. Θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ κἄποια ἀσφαλιστικὴ δικλείς, τοὐλάχιστον κατὰ πόσον εἶναι ἀκριβὴς ἡ τιμὴ ποὺ προσφέρει ὁ Πεσινέ. Ὁ συνάδελφος κ. Μητσοτάκης εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν ἐπιχείρησιν αὐτῆς τῆς μορφῆς ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα συμβολὴ καὶ δι’ αὐτὸ ὁ Πεσινὲ ἐζήτησε νὰ τεθῇ αὐτὸς ὁ ὅρος διὰ τὴν τιμὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ἰδοὺ καὶ ἓν ἄλλο περίεργον. Τὰ κεφάλαια, λέγει ἡ σύμβασις, θὰ κατατεθοῦν ἐντὸς 5ετίας. Ἡ πρώτη ποσότης τοῦ ἀλουμινίου θὰ ἐξαχθῇ ἐντὸς τετραετίας. Δηλαδὴ θὰ ἔχωμεν παραγωγὴν ἀλουμινίου, χωρὶς νὰ κατατεθοῦν κεφάλαια. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι κἄποιος ἄλλος θὰ καταθέσῃ τὰ χρήματα ἐν ἀρχῇ, ἡ δὲ ἑταιρεία θὰ φέρῃ ὡς κεφάλαια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὴν πώλησιν τοῦ προϊόντος. Κέρδη, κ. βουλευταί, δὲν θὰ ἐμφανισθοῦν. Ὑπάρχουν χίλιοι δύο τρόποι ἀποκρύψεως αὐτῶν. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ καὶ ἐδῶ ἕνας τύπος Γουατεμάλας. Προσέξατε, κ. βουλευταί, καὶ ἀναλογισθῆτε τὰς εὐθύνας σας, πρὶν ψηφίσετε τὴν σύμβασιν ταύτην.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§161Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐπὶ τῶν ἀναφερθέντων ἀριθμῶν θὰ εἴπω ὀλίγα τινά, κ. βουλευταί, διὰ νὰ ζητήσω διευκρινίσεις. Ὁ κ. ὑπουργὸς Συντονισμοῦ εἶπεν, ὅτι ἀπὸ τὴν ἐξαγωγὴν 200.000 τόννων βωξιτῶν, ὅσοι δηλαδὴ ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν παραγωγὴν ἑνὸς ἔτους τοῦ ἐργοστασίου ἀλουμινίου, θὰ εἰσπράττωμεν ἓν ἑκατομμύριον δολλάρια. Ἀπὸ τὴν πώλησιν τῶν 52.500 τόννων ἀλουμινίου θὰ εἰσπράξωμεν 26 ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ προσέθεσεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι θὰ ἔχωμεν συναλλαγματικὴν ὠφέλειαν ἀπὸ 25 ἑκατομμύρια δολλάρια. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἔκαμε κἄποιο λάθος, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε ψευδεῖς ἐντυπώσεις εἰς τὴν Βουλήν. Τὰ 26 ἑκατομμύρια δολλάρια ποὺ θὰ εἰσπραχθοῦν, ἐὰν πωληθοῦν καὶ οἱ 52.500 τόννοι ἀλουμινίου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δὲν πρόκειται νὰ εἰσαχθοῦν ἅπαντα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἕνα σημαντικὸν μέρος αὐτῶν θὰ παραμείνῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν πρώτων ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ εἰσάγωνται ἐκεῖθεν διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἀλουμινίου. Δηλαδὴ σόδας, ἠλεκτροδίων, ὑγρῶν καυσίμων κλπ. Ἐπίσης εἰς τὸ ἐξωτερικὸν θὰ παραμείνῃ τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν ἀπόσβεσιν τοῦ κεφαλαίου, τῶν τόκων, τῶν πιστώσεων, τῶν κερδῶν, τῶν μισθῶν τοῦ ἀλλοδαποῦ προσωπικοῦ. Τῶν ποσῶν τούτων ἀφαιρουμένων, εἰς τὴν χώραν θὰ εἰσάγωνται μόνον περὶ τὰ 6 ἑκατομμύρια δολλάρια, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐδῶ ἀναγκῶν (μισθὸς προσωπικοῦ, ἀγορὰ βωξίτου κλπ.). Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀκριβὴς ἀριθμὸς τοῦ συναλλαγματικοῦ κέρδους ἐκ τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ οὐχὶ ὁ ἀναφερθεὶς ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ. Περαιτέρω, ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐν Γαλλίᾳ τὸ ρεῦμα στοιχίζει 46 λεπτὰ κατὰ κιλοβάτ, ἐνῷ εἰς τὴν Ἑλλάδα στοιχίζει 37 λεπτά. Καὶ περὶ αὐτοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς κάμνει κἄποιο βασικὸν λάθος. Ἡ Γαλλικὴ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία εἶναι ἑταιρεία παραγωγῆς, ἀλλὰ ἔχει ταὐτοχρόνως καὶ τὴν διανομὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, τῆς ὁποίας ἡ δαπάνη εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν δαπάνην τῆς παραγωγῆς. Ἐκ τῶν ἀριθμῶν τῆς Γαλλικῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας φαίνεται τὸ κόστος παραγωγῆς. Κατὰ τὸ 1959, διὰ 51.590.000.000 κιλοβάτ, ἐδαπανήθησαν 400 δισεκατομμύρια γαλλικὰ φράγκα, ἤτοι 46 λεπτὰ κατὰ κιλοβάτ. Τὰ ⅔ ὅμως τῶν δαπανῶν αὐτῆς εἶναι ἔξοδα διανομῆς. Ἐν Ἑλλάδι τὴν διανομὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, ὅπου γίνεται ἡ μεγαλυτέρα κατανάλωσις τοῦ ρεύματος, τὴν κάμνει ἡ Η.Ε. Α.Π. Συνεπῶς, ἐλάχισται εἶναι αἱ δαπάναι, τὰς ὁποίας ἐν Ἑλλάδι ἔχει ἡ Δ.Ε.Η. διὰ τὴν διανομὴν τοῦ ρεύματος. Ἐὰν ἀφαιρέσωμεν διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς Γαλλίας τὰς δαπάνας διανομῆς τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, θὰ μᾶς μείνῃ ὡς δαπάνη παραγωγῆς αὐτοῦ τὸ ποσὸν τῶν 18 λεπτῶν κατὰ κιλοβάτ. Ἔναντι δὲ τοῦ ποσοῦ τούτου ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν κόστος τοῦ ρεύματος κατὰ κιλοβὰτ 35 περίπου λεπτά. Ταῦτα, κ. βουλευταί, διὰ τὴν ἀποφυγὴν τῶν ἐντυπώσεων ὡς πρὸς τὴν τιμὴν κόστους τοῦ ρεύματος, καὶ διὰ νὰ εἴμεθα ἐντὸς τῶν ἀριθμῶν καὶ ἐντὸς τῆς παραγωγικότητος, προκειμένου νὰ λάβωμεν νῦν ἀπόφασιν περὶ τῆς συμβάσεως ταύτης.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ρητόρων, κηρύσσομεν περαιωμένην τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ὑπὸ κρίσιν προτάσεων νόμου. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, διὰ τῆς ὁποίας αἰτεῖται ὅπως διεξαχθῇ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ὑπὸ κρίσιν προτάσεων δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἡ πρότασις ἔχει ὡς ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει) ...». Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ παραδεχόμενοι τὰς προτάσεις λέγουσι Ναί, οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι ταύτας, λέγουσιν Ὄχι. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κ.κ. Α. Παυλόπουλος καὶ Α. Κακογιάννης. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τῶν κ. κ. βουλευτῶν, ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα).

(Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, προέκυψε τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν συνόλῳ 159. Εἶπον ΝΑΙ 48 καὶ ΟΧΙ 111. Συνεπῶς, αἱ περὶ ὧν πρόκειται προτάσεις νόμου «περὶ ἀκυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4110)1960 Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 27.8.1960 συμβάσεως, ἀφορώσης τὴν ἵδρυσιν βιομηχανίας Ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι», ἀπερρίφθησαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§164ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. (Ὥρα 1.15′ π.μ.)