1960.05.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 106η

Τρίτη 31 Μαΐου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμμ.). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως μὲ φραστικὴν διόρθωσιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Δ. Μερλοπούλου. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως θεμάτων τινῶν τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἐμπόρων». Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Δ. Γόντικας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀμαλιάδος, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀποφασισθεῖσαν συγκέντρωσιν καὶ διακίνησιν τοῦ σίτου καὶ αἰτουμένου τὴν ἐλευθέραν ἐμπορίαν αὐτοῦ πρὸς προστασίαν τῶν ἀπασχολουμένων μὲ τὴν ἐμπορίαν τοῦ σίτου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Καλαμάτας, αἰτουμένου ὅπως προκριθῇ ὁ λιμὴν τῆς Καλαμάτας ὡς σταθμὸς ἐπιβιβάσεως κατὰ τὴν σύνδεσιν τῆς Κρήτης μετὰ τῆς Πελοποννήσου διὰ Φέρρυ–Μπώτ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, αἰτουμένου ὅπως προκριθῇ ὁ λιμὴν Καλαμῶν ὡς σταθμὸς ἐπιβιβάσεως διὰ τὴν μελετωμένην σύνδεσιν Κρήτης καὶ Ἑλλάδος διὰ Φέρρυ–Μπώτ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐπαγγελματιῶν Μισθωτῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων Μεσσηνίας «Ὁ Ἅγιος Χριστόφορος», διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι κατάθεσιν καὶ ψήφισιν νομοσχεδίου περὶ Ταμείου Συντάξεως Αὐτοκινητιστῶν. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐκ Καλαμῶν–Μεσσηνίας Ὁμήρων Γερμανικοῦ Στρατοῦ κατοχῆς, αἰτουμένων ἀποζημίωσιν. Ὁ βουλευτὴς Ναυπακτίας κ. Ι. Ἰντζές, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἄνω Χώρας Ναυπακτίας, αἰτουμένων τὴν διὰ νομίμου συγκοινωνίας ἐξυπηρέτησιν ὁλοκλήρου ὀρεινῆς Ἀνατολικῆς Ναυπακτίας κλπ. Οἱ βουλευταὶ Ἄρτης κ.κ. Δ. Καρατζένης καὶ Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτουσι τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν Ἑνώσεως Πολιτικῶν συνταξιούχων Ἄρτης διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἐπίλυσιν τῶν ἐκκρεμούντων αἰτημάτων των. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται δι’ ἀπορριφθὲν αἴτημα πιστοδοτήσεως πρὸς ἐπανόρθωσιν ζημιῶν πλημμυροπαθῶν Χίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων περιφερείας Λιοσίων–Σεπολίων κλπ., αἰτουμένων ἀπομάκρυνσιν τοῦ Τσιμεντοποιείου «Ἄτλας» κλπ. Ὁ βουλευτὴς Δωδ)εου κ. Ε. Ζαννῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς κ. Σοφ. Παπάτζογλου, αἰτουμένης τὸν ἐπαναδιορισμόν της ὡς διδασκαλίσσης εἰς Ρόδον κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐπαγγελματοβιοτεχνικοῦ ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν, αἰτουμένου ὅπως προκριθῇ ὡς σταθμὸς ἐπιβιβάσεως ὁ λιμὴν Καλαμῶν κατὰ τὴν μελετωμένην σύνδεσιν διὰ Φέρρυ–Μπὼτ τῆς Κρήτης μετὰ τῆς Ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Κονσερβοποιῶν, αἰτουμένης αὔξησιν τοῦ δασμοῦ τῶν ξένης προελεύσεως Κονσερβοποιῶν, ἐπὶ τῷ τέλει τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Εὐστρατίου Χρυσούλη κατοίκου Ἀθηνῶν, παραπονουμένου διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς συντάξεώς του. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συλλόγου ἐξελθόντων ὑπαλλήλων ΟΤΕ προερχομένων ἐκ τοῦ Δημοσίου αἰτουμένου, ὅπως διὰ νόμου ὑποχρεωθῇ ὁ ΟΤΕ καὶ καταβάλῃ τοὐλάχιστον τὴν διαφορὰν συντάξεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ε. Ἀθανασάκος, καταθέτει ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς ἐργαζομένων καὶ συνταξιούχων ἀρτεργατῶν Ἠπείρου, αἰτουμένης τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς κανονικὴν πληρωμὴν τῶν συντάξεών των καὶ πρὸς διασφάλισιν τῆς εἰσπράξεως τῶν πόρων τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἀρτεργατῶν. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ν. Λαμπρινάκος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κοινότητος Καρυῶν–Λακεδαίμονος, αἰτουμένων ἀποζημίωσιν ὡς παθόντων ὑπὸ τῶν στρατευμάτων κατοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν πρατηριούχων ὑγρῶν καυσίμων Ἄρτης, αἰτουμένων κατοχύρωσιν τοῦ ἐπαγγέλματός των, ἀπαγορευομένης τῆς χορηγήσεως νέων ἀδειῶν, καθορισμὸν ἑνιαίας τιμῆς πωλήσεως καὶ ἑνιαίου κέρδους κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φωκίδος κ. Β. Κρῖκος, καταθέτει ἀναφορὰν Κοινότητος Καρούτων, αἰτουμένης τὴν ἀποζημίωσιν τῶν κατοίκων της, ὡς καταστραφέντων ὁλοσχερῶς ὑπὸ τῶν στρατευμάτων κατοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Καλαμῶν «Ὁ Ἑρμῆς», αἰτουμένου ὅπως ἰσχύσῃ τὸ παλαιὸν δασμολόγιον ἰδιὰ τὸν ὀκτάποδα, ὡς εἴδους λαϊκῆς καταναλώσεως.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔλαβον τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν καὶ σᾶς ἀναγινώσκω. Ἀθῆναι τῇ 30 Μαΐου 1960 Πρὸς Τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Σεβαστέ μας κ. Πρόεδρε, Οἱ Ἠπειρῶται βουλευταί, κατάπληκτοι πρὸ τῆς ἰταμῆς καὶ ἀπιθάνου ἐκθέσεως τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατοῦ τῆς Ἰταλίας πρὸς τὸ ΝΑΤΟ, δι’ ἧς κατὰ πλαστογράφησιν τῆς ἱστορίας καὶ τῆς ζώσης πραγματικότητος, ἐπεδιώχθη νὰ ἐμφανισθῇ ἠλλοιωμένη ἡ ἐθνολογικὴ σύνθεσις τῆς ἐλευθέρας καὶ ἀλυτρώτου Ἠπείρου, γνωστῆς ὡς πρὸς τὰ ὅρια καὶ τὴν ἑλληνικότητα τῆς ἐθνολογικῆς της συνθέσεως, διερμηνεύοντες ἐν ταὐτῷ καὶ τὴν ἔντονον ἀγανάκτησιν τῆς Ἠπειρωτικῆς κοινῆς γνώμης, ἀλλὰ καὶ σύμπαντος τοῦ Ἔθνους, καταγγέλλομεν ἐνώπιον τῆς παγκοσμίου συνειδήσεως τὴν πατροπαράδοτον προκλητικὴν καὶ ἰμπεριαλιστικὴν πολιτικὴν ὡρισμένων ἀμετανοήτων ἰταλικῶν κύκλων. Παρακαλοῦμεν, ὅπως ἡ παροῦσα ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Μετὰ τιμῆς Δ. Ἰωάννου, Κ. Φρόντζος, Α. Αὐγερινός, Φ. Πιτούλης, Ε. Ἀθανασάκος, Α. Κοντογιάννης, Θ. Μπάρμπας, Ν. Ἀθανασίου, Δ. Καρατζένης, Κ. Παπαδημητρίου, Π. Γαρουφαλιᾶς. (Ζωηρότατα καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ὁ κ. Ἀθανασιάδης–Νόβας, κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ν.Π.Κ., ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§6Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀρθότατον θὰ ἦτο νὰ ἔδιδεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐξηγήσεις ἐπὶ τοῦ δημιουργηθέντος ζητήματος καὶ ἐν συνεχείᾳ, νὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ ἐκπρόσωποι τῶν διαφόρων Κομμάτων.

§7Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. Κύριοι βουλευταί, γενικὴ καὶ δικαία ὑπῆρξεν ἡ ἀγανάκτησις τῆς κοινῆς γνώμης ἀπὸ τὴν δημοσίευσιν τῆς ἀπιστεύτου Ἰταλικῆς ἐκθέσεως πρὸς τὸ ΝΑΤΟ περὶ τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Τὸ κακόβουλον τοῦτο ἔγγραφον πλαστογραφεῖ τὴν ἱστορικήν, ἐθνολογικὴν καὶ γεωγραφικὴν ἀλήθειαν μὲ τόσον ἀφάνταστην εὐκολίαν, ὥστε νὰ διασπᾷ τὰ πλαίσια τῆς σοβαρότητος καὶ νὰ καταντᾷ αὐτόχρημα γελοῖον. (Φωναί: Μπράβο, μπράβο–Χειροκροτήματα). Διότι πράγματι γελοῖον εἶναι νὰ ἀμφισβητῆται ἡ ἑλληνικότης τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας, διαμερισμάτων τὰ ὁποῖα ὑπῆρξαν ἀνέκαθεν κοιτίδες ἐνδόξων ἀγώνων ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας, πατρίδες ἐθνικῶν ἡρώων καὶ ἐθνικῶν εὐεργετῶν, ποὺ ἔχουν τοποθετηθῆ εἰς τὸ κέντρον τοῦ Ἑλληνικοῦ Πανθέου. Ὑπερακοντίζει, ἄλλως τε, τὸ ἀνομολόγητον τοῦτο ἔγγραφον καὶ αὐτὴν τὴν θρασεῖαν φασιστικὴν προπαγάνδαν, ποὺ μόλις περὶ Τσαμουργιᾶς ἐτόλμα νὰ κάμνῃ φιλαλβανικὸν θόρυβον. Οἱ ὑπεύθυνοι πολιτικοὶ κύκλοι τῆς Ἰταλίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοοῦν, οὔτε νὰ λησμονοῦν τὰς συμφωνίας Βενιζέλου–Τιττόνι καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνδιασκέψεως τῶν Παρισίων τῆς 13ης Ἰανουαρίου 1920, αἱ ὁποῖαι καθώρισαν ἔκτοτε τὰς κοινὰς διὰ τοὺς χώρους ἐκείνους ἀπόψεις. Θὰ ἐπρόσθετα, ὅτι καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν καλλιεργεῖται πνεῦμα συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν Χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν ἄμυναν τοῦ Δυτικοῦ πολιτισμοῦ, ἀκατανοήτως ὀλέθριον εἶναι νὰ διατυπώνωνται τόσον ἀσεβεῖς κρίσεις κατὰ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Ἡ Ἑλλάς, ὑποστᾶσα τὸ 1940, ἄδικον καὶ βάρβαρον ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τοῦ Φασιστικοῦ καθεστῶτος, οὐδόλως ἐμνησικάκησε κατὰ τοῦ Ἰταλικοῦ λαοῦ, πιστεύσασα, ὅτι ὑπῆρξε καὶ ἐκεῖνος ἀκούσιον θῦμα τοῦ πολεμοχαροῦς δικτάτορος τῆς χώρας του. Καὶ πράγματι οἱ δύο λαοί, εὑρεθέντες σύμμαχοι διαρκοῦντος ἔτι τοῦ πολέμου, ἔδωσαν εἰλικρινῶς τὰς χεῖρας καὶ διήνοιξαν νέαν περίοδον εἰρηνικῆς συνεργασίας, τὴν ὁποίαν μέχρι τῆς στιγμῆς ἐχαρακτήρισεν ἀμφοτέρωθεν εἰλικρινὴς διάθεσις καὶ καλὴ πίστις. Σημαντικαὶ δὲ ἐπετελέσθησαν πρόοδοι εἰς τοὺς τομεῖς τῆς πνευματικῆς καὶ τῆς οἰκονομικῆς συνεργασίας, μολονότι εἰς τὸν τελευταῖον τοῦτον τομέα ἐδημιουργήθησαν ἐσχάτως βάσιμα παράπονα. Τὸ ἀτυχὲς περιστατικὸν ἔρχεται νὰ ταράξῃ τὸν ρυθμὸν τῶν Ἑλληνοϊταλικῶν σχέσεων. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις προέβη μετὰ βραδύτητος, ὡς ἀναγράφεται, εἰς τὰ διπλωματικὰ διαβήματα, ποὺ ἔκρινεν ἀναγκαῖα. Ἀσφαλῶς θὰ κατέστησεν ἀντιληπτὸν πόσον βαρέως ἐτρώθη ἡ ἐθνικὴ φιλοτιμία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ καταργήσῃ τὸ βέβηλον ἔγγραφον καὶ νὰ τὸ χαρακτηρίσῃ, διὰ τῆς ἐνταῦθα Πρεσβείας της, ὡς μὴ ἀντιπροσωπεῦον οὐδεμίαν ἐπίσημον ἄποψιν καὶ ὡς περιέχον «δυσαρέστους ἐθνογραφικὰς ἀνακριβείας». Καὶ διερωτᾶται κανεὶς μετὰ βαθείας ἀπορίας, ποῖος εἶχε σήμερον συμφέρον νὰ δημιουργήσῃ τοιαύτας ἀναστατώσεις εἰς τοὺς κόλπους τῆς Δυτικῆς Συμμαχίας; Ποῖος εἶχε συμφέρον νὰ ἀναμοχλεύσῃ τὸ Βαλκανικὸν καθεστὼς μὲ τοὺς ὑπαινιγμοὺς κατὰ τῆς Ἑλλάδος, ὅτι δὲν ἀποδέχεται τὴν πρότασιν Στόϊκα; Καθ’ ἣν στιγμήν, εἴπερ ποτὲ καὶ ἄλλοτε, ἔντονος ἐπιβάλλεται προσπάθεια διὰ τὴν διατήρησιν ἀρραγοῦς τῆς ἑνότητος, τῶν ἐλευθέρων Κρατῶν τῆς Δύσεως, παρόμοια ἐκ τῶν ἔνδον πλήγματα, ἀποτελοῦν θανάσιμον δοκιμασίαν. Καλεῖται ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐὰν κρίνῃ ἐπαρκεῖς τὰς παρασχεθείσας ἐξηγήσεις. Ἐὰν ἐπείσθη, ὅτι μόνον κατώτερα ὄργανα ἐνέχονται εἰς τὴν ἰταμὴν πρόκλησιν. Καλεῖται νὰ πληροφορήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐὰν ἐζήτησε τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων κατὰ τῶν ὑπευθύνων καί, τέλος, ἐὰν ἐζήτησεν εἰς ἀντικατάστασιν τῶν δυσαρέστων ἐθνογραφικῶν ἀνακριβειῶν, τὴν ἐπίσημον ἀναγνώρισιν τῶν ἐπακριβῶν καταστάσεων. Ἐκφράζομεν τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις δὲν θὰ διστάσῃ νὰ ἀποκαταστήσῃ πλήρως τὰ πράγματα. Χωρὶς νὰ παρεξηγηθῶ, ὅτι ὑπεισέρχομαι εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς φίλης χώρας, τολμῶ νὰ εἴπω, ὅτι τὰ ὄργανα ἐκεῖνα ποὺ ἐπροκάλεσαν μὲ τὰς ἐνεργείας των τὸ θλιβερὸν ἐπεισόδιον δὲν εἶναι μόνον ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ἐχθροὶ καὶ τῆς Συμμαχικῆς ὑποθέσεως, εἶναι ἐχθροὶ καὶ αὐτῆς τῆς Ἰταλικῆς Δημοκρατίας. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ὅσον ἐμφανεστέρα ὑπάρξῃ ἡ τιμωρία τῶν ὑπευθύνων καὶ ἡ ἐξ αὐτῆς ἱκανοποίησις τῆς Ἑλλάδος, τόσον περισσότερον θὰ εὐχαριστηθῇ πρωτίστως αὐτὸς οὗτος ὁ Ἰταλικὸς λαός, διὰ τὰ φιλελληνικὰ αἰσθήματα τοῦ ὁποίου δὲν ἀμφιβάλλομεν ποσῶς, πεπεισμένοι περὶ αὐτῶν ἐξ ἰδίας τοῦ ὁμιλοῦντος αὐτοψίας καὶ διαπιστώσεως. Θὰ ἤθελα, προτοῦ καταλήξω, νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν ἐάν, ἐκτὸς τῶν πρὸς τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν διαβημάτων, ἔσπευσε νὰ διαφωτίσῃ σχετικῶς καὶ τὰς Κυβερνήσεις τῶν ἄλλων συμμάχων χωρῶν. Κυρίως δέ, ἐὰν ἔσπευσε νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ ἀποσυρθὲν ἰταλικὸν ἔγγραφον μὲ ἰδικόν μας ἀντέγγραφον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ κατοπτρίζεται ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια, διὰ νὰ τονίζωνται ζωηρότερον τὰ ἀπαράγραπτα ἐπὶ τῆς δούλης Βορείου Ἠπείρου δικαιώματά μας. Τὸ γνήσιον τοῦτο ἑλληνικὸν ἔγγραφον ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀποτελέσῃ τὸ ἐπισήμως ἀνεγνωρισμένον δοκουμέντο εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ ΝΑΤΟ. Δὲν ἀγνοεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἀπὸ μέγα μέρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ προσάπτεται εἰς αὐτὴν ἡ μομφή, ὅτι χειρίζεται ἀτόνως τὰ ἐξωτερικὰ ζητήματα, δίδουσα λαβὴν εἰς τοιούτου εἴδους προσβολὰς καὶ ζημίας εἰς βάρος μας. Θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἐὰν πεισθῶμεν, ὅτι δύναται νὰ ὀρθώσῃ τὸ ἀνάστημά της εἰς τὸ ὕψος τοῦ ἱστορικοῦ ἀναστήματος τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Νέα Πολιτικὴ Κίνησις, εὔχεται νὰ συνεχισθῇ ἀδιατάρακτος εἰς τὸ μέλλον ἡ Ἑλληνοϊταλικὴ φιλία. Ὁ δὲ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ, τυγχάνων Πρόεδρος τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ Διακοινοβουλευτικοῦ Ὁμίλου, ἔχει καὶ προσωπικῶς ἰδιαιτέραν ὑποχρέωσιν, ὡς εἰλικρινὴς καὶ δοκιμασμένος φίλος τῆς Ἰταλίας, νὰ ὑπογραμμίσῃ τόσον τὴν δικαίαν ἀξίωσιν πλήρους ἱκανοποιήσεως, ὅσον καὶ τὴν θερμὴν εὐχὴν ριζικῆς ἐκκαθαρίσεως τοῦ ἐδάφους τῶν Ἑλληνοϊταλικῶν σχέσεων καὶ σιδηρᾶς ἐνισχύσεως τῶν θεμελίων τοῦ οἰκοδομήματος τῆς Ἑλληνοϊταλικῆς φιλίας. (Χειροκροτήματα).

§8Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔλαβε γνῶσιν κατάπληκτος τοῦ περιεχομένου ἑνὸς ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε τὸ Ἰταλικὸν Ἐπιτελεῖον πρὸς τὸ ΝΑΤΟ καὶ τὸ ὁποῖον ἔγγραφον κατὰ τὸν ἐπιεικέστερον περὶ αὐτοῦ χαρακτηρισμὸν εἶναι ἐξοργιστικῶς ἀπαράδεκτον διὰ κάθε Ἕλληνα. Ἡ ἔκπληξις, ἢ μᾶλλον ἡ ἀγανάκτησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι δικαιολογημένη ἀπολύτως, δεδομένου, ὅτι διὰ τοῦ ἐγγράφου τούτου ὄχι μόνον ἀποκηρύσσονται ἀπαράγραπτα δικαιώματα καὶ ἐθνικαὶ διεκδικήσεις, διὰ τὰς ὁποίας εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅλαι αἱ πτέρυγες ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης εἶναι ἰδιαιτέρως εὐαίσθητοι, ἀλλὰ καὶ διότι, παραλλήλως, ἡ Ἑλλὰς ἐμφανίζεται ὡς ἕνας ταραξίας, ὁ ὁποῖος ἐπιβουλεύεται τὴν εἰρήνην τῶν Βαλκανίων καὶ ὁλοκλήρου τῆς Εὐρώπης. Πέραν τούτων, εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ περιέχονται ἀνευλαβεῖς χαρακτηρισμοὶ ἐναντίον τῆς ἐπισήμου Ἐκκλησίας τῆς χώρας ταύτης. Ὡς δὲ νὰ μὴ ἔφθαναν ὅλα αὐτά, διὰ τοῦ ἐγγράφου τούτου προβάλλεται καὶ ἀνασύρεται ἀπὸ τὴν ἀφάνειαν μία ἄγνωστος μέχρι τοῦδε ἐθνικότης, εἰς τὴν ὁποίαν ἀποδίδεται ἡ καινοφανὴς ὀνομασία τῶν Βλαχορωμαίων. Καὶ τὸ ἔγγραφον τοῦτο προχωρεῖ, ἀντιστάσεως μὴ οὔσης, εἰς μίαν διεκδίκησιν ὑπὲρ τῆς Ἀλβανικῆς ἐθνικότητος παλαιῶν περιφερειῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, τὰς ὁποίας οὐδέποτε διενοήθησαν νὰ διεκδικήσουν οὐδὲ οἱ πλέον φανατικοὶ ἰμπεριαλισταὶ Ἀλβανοί. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸ ἔγγραφον τοῦτο, κατόπιν διαμαρτυρίας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἀπεσύρθη ἤ, κατὰ τὴν περίεργον ἔκφρασιν τοῦ ἀνακοινωθέντος τῆς ἐνταῦθα Ἰταλικῆς Πρεσβείας, κατηργήθη ἀπὸ τὸ ἀρχεῖον τοῦ ΝΑΤΟ. Εἶναι δὲ ἐπίσης ἀληθές, ὅτι εἰς τὴν ἰδίαν ἀνακοίνωσιν ὑπάρχει μία ἔμμεσος, ὄχι ὅμως ἀρκετὰ ἔντονος, κατὰ τὴν γνώμην μας, ἀποκήρυξις τοῦ ἐγγράφου τούτου, τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζεται ὡς ἐκφράζον καθαρῶς τεχνικὰς ἀπόψεις. Λυπούμεθα ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς νὰ μᾶς ἱκανοποιήσῃ, διότι τεχνικαὶ ἀπόψεις δὲν εἶναι ἀναμφισβητήτως καὶ μάλιστα, ἐφ’ ὅσον διατυποῦνται ἀπὸ μέρους τοῦ Ἐπιτελείου τῶν Ἰταλικῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, δὲν εἶναι ἀναμφισβητήτως οἱ ἀνοίκειοι χαρακτηρισμοί, οὔτε ἐναντίον τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, οὔτε ὁ χαρακτηρισμὸς ἀκμαιοτάτων Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν ὡς Ἀλβανικῶν, οὔτε, τέλος, ἡ κατασυκοφάντησις καὶ διαβολὴ τῆς Ἑλλάδος ὡς ταραξίου, ἐμποδίζοντος τὴν εἰρήνευσιν εἰς τὰ Βαλκάνια. Καὶ ταῦτα μέν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἰταλίαν. Ἀλλὰ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἤ, τοὐλάχιστον, ἡ παράταξις τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἑρμηνεύω τὰς γνώμας, ὁμολογῶ, ὅτι παρέμεινε τελείως ἀνικανοποίητος ἀπὸ τὸν μέχρι τοῦδε χειρισμὸν τοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνεμέναμε, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, μία πλήρη ἀνάπτυξιν τοῦ ἱστορικοῦ τοῦ ζητήματος ἀπὸ τὸν ὑπεύθυνον ὑπουργόν, διότι πράγματι μέχρι σήμερον δὲν γνωρίζομεν τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὰ ἀναγραφέντα εἰς τὸν Τύπον, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι μόνον ἀνεύθυνα, ἀλλὰ εἶναι ἐν πολλοῖς καὶ ἀντιφατικά. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς δὲν ἐθεώρησε σκόπιμον νὰ προβῇ εἰς τοιαύτην δήλωσιν, θὰ βασισθῶμεν εἰς τὰ ἀναγραφέντα εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἐκ τῶν ἐφημερίδων, λοιπόν, προκύπτει, ὅτι τὸ περίφημον αὐτὸ ὑπόμνημα ἐκυκλοφόρησεν εἰς τὰς 2 Μαΐου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐχρειάσθη 10 ὁλοκλήρους ἡμέρας διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ νὰ διαμαρτυρηθῇ, διότι κατὰ τὰς ἐφημερίδας πάντοτε, ἡ διαμαρτυρία τῆς Κυβερνήσεως διετυπώθη εἰς τὰς 12 Μαΐου καὶ ὅτι, τέλος, ἐχρειάσθη νὰ παρέλθουν ἄλλαι περίπου 18–20 ἡμέραι διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία ἀνακοίνωσις τῆς Ἰταλικῆς Πρεσβείας, ἡ ὁποία κατὰ ἕνα τρόπον προσπαθεῖ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰ πράγματα, κατὰ τρόπον σκιώδη, τυπικὸν καὶ μὴ ἱκανοποιητικόν. Λυπούμεθα ἰδιαιτέρως, διότι ὁ χειρισμὸς αὐτοῦ τοῦ ζητήματος εἶναι ἀδύνατον νὰ θεωρηθῇ ἱκανοποιητικός, οὔτε ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἱστορικὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος ἔναντι τῆς Ἰταλίας, ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῶν γεγονότων τῆς τελευταίας 20ετίας. Δὲν θέλω νὰ ἀναξέσω παλαιὰς πληγὰς καὶ εἶμαι πρόθυμος καὶ νὰ ἀποδεχθῶ, ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας κ. συνάδελφος, ὅτι τὸ κακὸν παρελθὸν καὶ ἡ προσβολὴ τῆς Ἑλληνικῆς ἀκεραιότητος ἀπὸ μέρους τῆς Ἰταλίας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, εἶναι πρᾶξις ἄσχετος πρὸς τὰ πραγματικὰ αἰσθήματα τοῦ Ἰταλικοῦ λαοῦ. Εἶμαι πρόθυμος νὰ ἀποδεχθῶ τὴν θέσιν αὐτήν, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν, ὅτι ἀνάλογος θὰ εἶναι καὶ ἡ ἐπίσημος ἄποψις τῆς Ἰταλίας καὶ πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι πρόκειται περὶ ὑπηρεσιακοῦ ἢ μᾶλλον τεχνικοῦ ἐγγράφου, ὅταν τοῦτο διὰ μιᾶς συστηματικῆς πλαστογραφίας τῆς Ἱστορίας καὶ τῶν ἐθνογραφικῶν δεδομένων, δημιουργεῖ τὴν ὑποψίαν ὑπάρξεως σχεδίων διαμελισμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἀξιοῦμεν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τηρήσῃ ἐντονωτέραν στάσιν εἰς τὸ θέμα τοῦτο, εἰς τρόπον πέραν τῆς ἀποκηρύξεως τοῦ ἐγγράφου νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἐπιβολὴ κυρώσεων ἀπὸ μέρους τῆς Ἰταλίας εἰς βάρος τῶν ὑπευθύνων. Διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ ἁρμονία εἰς τὰς σχέσεις μας μὲ τὴν Ἰταλίαν καὶ νὰ ξεχάσωμεν τὸ κακὸν ἐκεῖνο παρελθόν Ἀντίθετος τυχὸν ἐκδοχὴ καὶ ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν χειρισμὸν τοῦ θέματος κατὰ ἕνα τρόπον συμβατικόν, χλιαρὸν καὶ ξένον πρὸς τὰ αἰσθήματα καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς ὠθήσῃ εἰς τὴν σκέψιν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει περιέλθει εἰς ἕνα τέτοιο σημεῖον διεθνοῦς μειώσεως καὶ ἀνυποληψίας, ὥστε οἱ ἡττημένοι τῆς χθὲς νὰ ἐκφράζωνται διὰ τὰ ἀπαράγραπτα ἐθνικά μας δίκαια, καθ’ ὃν τρόπον δὲν ἐτόλμων νὰ ἐκφρασθοῦν, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ οἱουδήποτε ἄλλου κράτους. Αὐτὰς τὰς ἐξηγήσεις ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ δώσῃ μίαν ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν πρὸς τὴν Βουλήν. Ἐν τῷ μεταξύ, ἐκφράζοντες καὶ πάλιν τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, θέλομεν νὰ ὑπενθυμίσωμεν, ὅτι, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς πρὸ 20 ἐτῶν εἶπε δύο φορὰς τὸ «Ὂχι» πρὸς τὸν Φασισμὸν καὶ τὸν Ναζισμόν, εἶναι καὶ πάλιν πρόθυμος νὰ εἴπῃ τὸ ἴδιον «Ὂχι» καὶ μία καὶ δύο καὶ ἑκατὸ φοράς, πρὸς ὅλας μάλιστα τὰς κατευθύνσεις. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§10Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ παρασυρθῶ εἰς γενικωτέραν συζήτησιν ἀπὸ τὴν ἀπροσδόκητον καὶ ἀναιτιολόγητον ἐπίθεσιν τοῦ κ. συναδέλφου τοῦ μόλις προλαλήσαντος. Ἀντιπολιτευτικαὶ διαπιστώσεις περὶ μειώσεως τοῦ κύρους τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδὲ πρὸς στιγμὴν νὰ εὐσταθήσουν, δεδομένου, ὅτι πλεῖστα γεγονότα, ἐπαναλαμβάνω, γεγονότα, ἀποδεικνύουν, ὅτι οὐδέποτε ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὑπῆρξε τόσον ὑψηλά, ὅσον κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Δὲν θὰ παρασυρθῶ, κύριοι βουλευταί, καὶ θὰ ἔλθω ἀμέσως εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τόσην συγκίνησιν καὶ τόσην ἀγανάκτησιν, διὰ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συμμερίζεται πλήρως τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Σώματος, διὰ τὸ ἀπληροφόρητον, τὸ ἀνιστόρητον, τὸ ἀνόητον καὶ ἄτιμον ἔγγραφον... (φωναὶ μπράβο, μπράβο — παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων) ...τῆς Ὑπηρεσίας Πληροφοριῶν τοῦ Ἰταλικοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου. Τὴν ἀγανάκτησιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις ἐξεδήλωσεν ἐγκαίρως, δηλαδὴ ἀμέσως καὶ ἐντονώτατα. Τὴν πρώτην ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπὸ ἔγγραφον ἀξιωματικοῦ μας, ὁ ὁποῖος ἔρριψεν ἓν βλέμμα εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν καὶ μᾶς διεβίβασε μερικὰ ἀποσπάσματα, τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἐνήργησεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τρόπον ἐντονώτατον πρὸς πολλὰς κατευθύνσεις. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν, ὅτι περίπου 2–3 ἡμέρας μετά, οὐδεὶς εἴτε εἰς τὸ ΝΑΤΟ εἴτε ἀπὸ πλευρᾶς συμμαχικῶν Κυβερνήσεων ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀνεύρῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτήν. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ εὐσταθήσουν αἱ ἀπόψεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνήργησεν ἀμέσως καὶ δὲν ἐνήργησεν ἀποτελεσματικῶς. Πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως αἱ ἐνέργειαί μας συνίσταντο εἰς τὰ ἑξῆς: Διετυπώσαμεν ὀξεῖαν διαμαρτυρίαν. Διετυπώσαμεν αἴτησιν καταργήσεως τοῦ ἐγγράφου, τῇ αἰτήσει αὐτῆς ταύτης τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως.

§11Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαβάσητε τὴν διαμαρτυρίαν.

§12Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν ποτὲ χρειασθῇ, κ. συνάδελφε, νὰ τὴν διαβάσω, θὰ ἰδῆτε, ὅτι εἶναι ἀμφίβολον ἐὰν ἄλλο Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν ἔστειλε πρὸς ξένην Κυβέρνησιν ἔγγραφον τοιαύτης ὀξύτητος. (Παρατεταμένα καὶ ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§13Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διατὶ νὰ μὴ τὴν ἀναγνώσητε; Τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον εἶναι συγκεκινημένον καὶ ζητεῖ ἱκανοποίησιν. Βεβαιώνετε, ὅτι ἡ ἱκανοποίησις ἐδόθη μὲ τὴν διαμαρτυρίαν σας.

§14Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἐβεβαίωσα, ὅτι ἐδόθη.

§15Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀφ’ ἧς σεῖς, ἀπὸ τοῦ βήματος, ἐδώσατε τὸν πρέποντα χαρακτηρισμόν, ὅτι τὸ ἔγγραφον εἶναι «ἄτιμον», βεβαίως ὀφείλετε νὰ ἀνακοινώσητε καὶ τὴν ἰδικήν σας διαμαρτυρίαν ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπέστειλαν τὸ ἔγγραφον, διὰ νὰ παράσχητε ἱκανοποίησιν καὶ διαφώτισιν εἰς τὸ Ἔθνος.

§16Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑπόθεσις δυνατὸν νὰ ἔχῃ καὶ δευτέραν φάσιν, ἀπὸ ἀπόψεως συζητήσεων. Δὲν κρίνω ἀπὸ τῆς θέσεως τῆς ὑπευθύνου, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκομαι, ὅτι εἶναι ἡ στιγμὴ διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν πλήρη συζήτησιν —καὶ θὰ ἰδῆτε ἀμέσως διατί. Διετυπώσαμεν, λοιπόν, διαμαρτυρίαν, διετυπώσαμεν αἴτησιν καταργήσεως τοῦ ἐγγράφου, πρωτοβουλίᾳ τῆς ἰδίας τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως. Ἐζητήσαμεν τὴν λῆψιν τῶν δεόντων μέτρων καὶ προέβημεν εἰς λεπτομερεστάτην ἀντίκρουσιν ὅλων τῶν ἀπιστεύτων ἀνακριβειῶν. Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις καθώρισε καὶ πρὸς ἡμᾶς καὶ χθὲς διὰ τοῦ ἀνακοινωθέντος τῆς Πρεσβείας, τὴν θέσιν της. Ἐτέθη τὸ ἐρώτημα, ἐὰν θεωροῦμεν τὴν τοποθέτησιν αὐτὴν ἱκανοποιητικήν. Θὰ ἀπαντήσω, ὅτι δὲν θεωροῦμεν τὴν τοποθέτησιν αὐτὴν πλήρως ἱκανοποιητικήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπω, ὅτι τὴν θεωρῶ ἐντελῶς ἀνεπαρκῆ, διότι ὑπάρχει ἡ δήλωσις περὶ καταργήσεως τοῦ ἐγγράφου ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑπάρχει ἡ ἔκφρασις, ὅτι αἱ ἀνακρίβειαι εἶναι δυσάρεστοι. Δηλαδή, ὑπάρχει ἀπὸ μέρους τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως τοποθέτησις, καθ’ ἣν αὕτη ἀπαρνεῖται τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου ἐκείνου. Ἐν τούτοις, δὲν θεωροῦμεν τὴν τοποθέτησιν αὐτὴν ἐπαρκῆ ἐνώπιον τοῦ μεγέθους τῆς διαπραχθείσης ἀτιμίας ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν Πληροφοριῶν τῆς Ἰταλίας. Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις διεξάγει αὐτὴν τὴν στιγμὴν μίαν ἔρευναν. Θὰ ἀναμείνωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐρεύνης αὐτῆς. Ὁ κ. Νόβας διετύπωσεν, ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, κάποιον ὑπαινιγμόν: Ποῖος εἶχε συμφέρον νὰ προσφέρῃ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἐπιχειρήματα εἰς ἄλλους. Ἐπισημαίνω τὴν βαρύτητα τοῦ ὑπαινιγμοῦ τούτου. Ἐρευνήσατέ τον. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ ἰδίως ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος, ἐκ λόγων πολιτικῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκ λόγων ἀπολύτως ἀντικειμενικῶν, νὰ ἀναμείνωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐρεύνης καὶ τὰς περαιτέρω ἐνεργείας τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἀναμείνωμεν τὰς ἐνεργείας αὐτὰς καὶ ἀναλόγως θὰ ρυθμίσωμεν τὴν στάσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἡ. Ἡλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§18Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν αἴτησιν πληροφορίας ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν; Εἶναι εἰς θέσιν ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πρωτοβουλία τίνος συνετάγη τὸ ἔγγραφον τοῦτο; Ἐζητήθη ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας Ἀρχὰς τοῦ ΝΑΤΟ ἡ κατατόπισίς των ἀπὸ τὸ Ἰταλικὸν Ἐπιτελεῖον ἢ πρωτοβουλίᾳ τοῦ Ἰταλικοῦ Ἐπιτελείου συνετάγη;

§19Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ συζητήσω τὸ θέμα αὐτὸ ὅταν τελειώσῃ ἡ ἔρευνα, ἡ ὁποία διεξάγεται. Δὲν νομίζω, ὅτι ἠμπορῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὴν συζήτησιν.

§20Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ποία ἔρευνα;

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μερκούρη, ὑπάρχει Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος δὲν σᾶς δίδει τὸν λόγον. Τὸν ἔδωκα εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ, ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ ἕνα Κόμμα. Δὲν θὰ λάβουν τὸν λόγον οἱ βουλευταὶ παρὰ μόνον οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, διότι ἡ συζήτησις διεξάγεται πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§22Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, κ. συνάδελφοι, ἐὰν ἐπιστεύομεν, ὅτι μὲ μερικὰς ὡραίας καὶ πατριωτικὰς φράσεις χειροκροτουμένας ἢ μὲ τὸν χαρακτηρισμὸν ὡς ἐνεργείας γελοίας μιᾶς ἐνεργείας προερχομένης ἀπὸ τὸ σοβαρώτερον ὄργανον, τὸ ὁποῖον ἔχει εἰς τὸν πόλεμον καὶ εἰς τὴν εἰρήνην, κύριον σύμβουλόν της, κάθε κυβέρνησις ἢ μὲ διαστολὴν πρὸς τοὺς ἐπισήμους Ἰταλικοὺς κύκλους, τῶν κύκλων, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν καὶ ὑπέβαλον εἰς τὸ ΝΑΤΟ τὸ ἀπίστευτον πράγματι καὶ συγκλονῆσαν τὴν Χώραν, ἀφ’ ἧς ἐγνώσθη χθές, ἔγγραφον τοῦτο, ἐτακτοποιεῖτο τὸ ζήτημα. Νομίζομεν, ὅτι δὲν τακτοποιεῖται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἰδιαιτέρως σοβαρὸν καὶ ἔχομεν νὰ προβῶμεν εἰς τὰς ἀκολούθους παρατηρήσεις. Ἡ ὑπόθεσις ὑπάρχει ἀπὸ τὰς 2 Μαΐου διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ εἰς τὸ Στρατηγεῖον τοῦ ΝΑΤΟ ἐν Παρισίοις. Ἡ ὑπόθεσις, λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι περιῆλθεν εἰς γνῶσιν αὐτῆς εἰς τὰς 10 ἢ 12 Μαΐου, δηλ. πρὸ 20ημέρου ὁλοκλήρου. Ἦτο ὑπόθεσις ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως προεκάλει ἔντονον τὴν ἀνάγκην τῆς πανελληνίου ἀποδοκιμασίας καὶ καταδίκης τῆς ἐνεργείας ταύτης. Τὶ ἔγινεν; Ἐὰν δὲν εὑρίσκετο ὁ ἰδιώτης δημοσιογράφος, ὁ ὁποῖος ἄγνωστον ἐκ ποίων κύκλων πληροφορηθεὶς ἐτηλεγράφησε τὴν εἴδησιν, θὰ ἠγνόει, ἡ Ἑλληνικὴ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι συνέβη τοιοῦτόν τι.

§23Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω: Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον —μίαν ὑπόθεσιν ἁπλῶς κάμω— τὸ ὁποῖον θὰ συνηντούσαμεν αὔριον ἀπὸ τὰ Τίρανα καὶ ἀπὸ ἄλλας ἴσως πρωτευούσας, συνέφερε νὰ παραμείνῃ ἄγνωστον, ἢ ἦτο συμφέρον νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν δημοσιότητα διὰ νὰ τὸ χρησιμοποιήσουν τὰ Τίρανα;

§24Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι μόνον ἀπὸ τὰ Τίρανα δὲν θὰ τὸ συνηντήσητε, ἀλλὰ τὸ συνηντήσατε ἤδη ἀπὸ τὴν Ρώμην.

§25Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἡ Ρώμη τὸ ἀπεδοκίμασε, τὸ ἀνεκάλεσε καὶ τὸ κατήργησε.

§26Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ ἴδωμεν μὲ σοβαρότητα μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀφ’ ἑαυτῆς εἶναι ἀρκετὰ σοβαρά. Δὲν θέλω νὰ δραματοποιῶ τὰ γεγονότα, ἀλλὰ αὐτὰ καθ’ ἑαυτά, ἔχουν μεγάλην σοβαρότητα καὶ δὲν θὰ εὑρισκώμεθα εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων ἐὰν δὲν ἐσταθμίζομεν τὴν σοβαρότητα τῆς καταστάσεως καὶ δὲν προεβαίνομεν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτῆς. Ἐγώ, πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀξία κριτικῆς, ὄχι διότι μία ξένη Κυβέρνησις καὶ τὰ ὄργανα αὐτῆς διετύπωσαν ἀπόψεις τοιαύτας ἢ τοιαύτας, ἀλλὰ διότι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ προσπαθείᾳ της τὴν ὁποίαν ἄλλως τε ὡμολόγησεν εἰς δηλώσεις του χθεσινὰς καὶ σημερινάς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐν ὀνόματι τῆς λεγομένης ἰδεολογικῆς ἑνότητος καὶ τῶν λεγομένων συμμαχιῶν, ἐφήρμοσε καὶ ἐδῶ τὴν τακτικὴν τῆς συγκαλύψεως. Ἔγινε μία πρᾶξις ἡ ὁποία ἀποτελεῖ, τρόπον τινά, μὲ τὸ προπέτασμα τὸ ἰδεολογικόν, προετοιμασίαν διαμελισμοῦ, ἀπειλὴν καὶ κατὰ τῆς ἀκεραιότητος τῆς Χώρας καὶ διακηρύξεως, ὅτι ἐκτεταμέναι περιοχαὶ τῆς Ἑλλάδος δὲν ἔχουν Ἑλληνικότητα καὶ ὅτι αὐτὸ ἐνομίσθη, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ παρέλθῃ ἐν σιγῇ. Δὲν νομίζω, ἄλλως τε τὸ ὡμολόγησεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι οὔτε ὁ ἴδιος ἔμεινεν ἱκανοποιημένος, δὲν νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ἱκανοποιητικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος τὸ γεγονός, ὅτι ὅταν, ὄχι διότι τὸ ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε τὸ πᾶν διὰ νὰ τὸ συγκαλύψῃ, ἀλλὰ διότι ἐξ ἰδιωτικῆς πληροφορίας δημοσιογράφου, ἦλθεν εἰς γνῶσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὸ θέμα, ἦλθεν ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις μὲ τρόπον χλιαρὸν καὶ ἀνεπαρκῆ καὶ ἐξέφρασε διὰ τῆς Πρεσβείας τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὑπάρχει δυσάρεστος ἐκτίμησις ἐθνολογικὴ καὶ μάλιστα κατὰ τὴν πρώτην διατύπωσιν τοῦ ἐγγράφου μόνον, ὡς πρὸς περιοχάς τινας, γενικωτέρα διατύπωσις ἔγινε κατόπιν ἐπεμβάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν ὑπῆρξε τὸ θάρρος ἐκ μέρους τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, Κυβερνήσεως μιᾶς χώρας λεγομένης συμμάχου, νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας τῆς ἐνεργείας αὐτῆς ἐκ μέρους τῶν κυρίων συμβουλευτικῶν ὀργάνων της, δηλ. τοῦ Ἐπιτελείου της. Ἐνόμισεν, ὅτι ἔγγραφον τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τυχαῖον καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἔρχεται ὡς μεμονωμένον σύμπτωμα μιᾶς ἐνεργείας ποὺ δὲν εἶχε παρελθὸν καὶ δὲν ἔχει μέλλον, ἀλλὰ ἔρχεται ἐν συνεχείᾳ ἐκδηλώσεων τῆς Ἰταλικῆς ἰμπεριαλιστικῆς πολιτικῆς χρονολογουμένης ἀπὸ 10ετιῶν, ἀπὸ αἰῶνος, σχεδὸν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Κρίσπι καὶ παλαιότερον, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἕνα ἔγγραφον περιέχον τοιαύτας ἀπόψεις νὰ ἐμφανισθῇ ὡς μία τυχαία ἐνέργεια γραφέως, τὴν ὁποίαν παρεῖδον οἱ ὑπεύθυνοι προϊστάμενοί του, οἱ ἔχοντες τὰς κυβερνητικὰς εὐθύνας. Νομίζω, ὅτι ἡ τακτικὴ αὕτη τῆς ἐν ὀνόματι τῆς ἑνότητος τῆς συμμαχίας συγκαλύψεως παντὸς κακοῦ, τὸ ὁποῖον μᾶς γίνεται, δὲν εἶναι σωστή. Ἡ Χώρα μας ἐδοκιμάσθη καὶ ἐδρέψαμεν πικροὺς τοὺς καρποὺς τῆς ἰδίας τακτικῆς τῆς συγκαλύψεως καὶ ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ θέματος. Αὐτὸ τὸ προέλεγε καὶ ἡ ΕΔΑ καὶ ὁλόκληρος ἄλλωστε ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ τότε μὲν ὑπῆρξαν καυχησιολογίαι, ἀλλὰ ἀπεμπολήσαμεν τὴν αὐτοδιάθεσιν, ἐταπεινώθημεν καὶ τώρα ἀνακύπτει καὶ πάλιν ὀξύτερον τὸ Κυπριακόν, ἐνῷ ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος ἔχει καταστῆ ἔτι δεινοτέρα παρ’ ὅσα καθ’ ἂν ἐλέγοντο τότε, ὅτι ἡ ἡμέρα τῆς συνθηκολογήσεως θὰ ἦτο ἡ εὐτυχεστέρα ἡμέρα διὰ τοὺς κυβερνῶντας. Τὸ θέμα πρέπει νὰ τὸ ἴδωμεν εἰς τὴν ὁλότητά του καὶ νὰ τὸ ἐξαντλήσωμεν. Ἀνησυχητικὰ τοιαῦτα φαινόμενα περιλαμβάνει ἐπίσημον καὶ ὑπεύθυνον ἔγγραφον ὡς ἡ ἔκθεσις τοῦ Ἰταλικοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου πρὸς τὸ ΝΑΤΟ. Ἀλλὰ βαρυσήμαντος εἶναι καὶ ἡ ἀπήχησις τὴν ὁποίαν εἶχον καὶ τὰ ὄχι τόσον ἐπίσημα, τὰ ἀναγραφέντα εἰς τὸν κυβερνητικὸν τύπον πρὸ 20ημέρου καὶ καταγγελθέντα ὑπ’ αὐτοῦ χωρὶς οὐδεμίαν ὅμως ἀντίδρασιν, λόγῳ τῆς ἀκολουθουμένης πάλιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τακτικῆς τῆς συγκαλύψεως. Κατηγγέλθη, ὅτι Βουλγαρικὰ κομιτᾶτα, ἐθνικόφρονα τοῦ Καναδᾶ καὶ τῶν ΗΠΑ, προπαγανδίζουν τὴν ἀπόσπασιν ἢ αὐτονόμησιν διαφόρων ἐδαφῶν τῆς Ἑλληνικῆς Μακεδονίας ὑπὸ τὴν προστασίαν τῶν Κυβερνήσεως τῶν ΗΠΑ καὶ τοῦ Καναδᾶ. Τὶ σημαίνουν αὐτά; Ποῦ πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι φθάνομεν μὲ τὰ ἄκρως ἀνησυχητικὰ αὐτὰ συμπτώματα; Πρέπει νὰ ἴδωμεν, ὅτι ἐνῷ ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν λέγομεν, ὅτι ἠμπορεῖ ὁ λαὸς αὐτὸς, ὁ τόπος αὐτὸς ἠμπορεῖ νὰ συντρίβεται κάτω ἀπὸ τὰς ἀντιπαραγωγικὰς τρομερὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν νὰ ἐκτίθεται εἰς κίνδυνον ἀτομικῶν ἀντιποίνων καὶ νὰ χορεύῃ καθημερινῶς τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου. Ὅλα αὐτὰ ὅμως λέγουν, ὅτι χρειάζονται χάριν τῆς ἀκεραιότητος καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς χώρας καὶ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ πράξεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται τοιαύτης σημασίας τὰς παρασιωπᾷ καὶ θέλει νὰ τὰς συγκαλύψῃ, διότι ἀκριβῶς ἐκεῖθεν ὑπάρχει ἡ ὑπονόμευσις καὶ ἡ προπαρασκευὴ τῆς ἀπειλῆς κατὰ τῆς ἀκεραιότητος τῆς χώρας. Διατί; Διότι καλλιεργεῖται ἕνας σωβινισμός, ἕνας ἐπιθετικὸς τυχοδιωκτισμὸς εἰς ἐκείνους ποὺ ἠθέλησαν νὰ καλλιεργήσουν καὶ ἐδῶ ἐνεργείας, ἀσχέτους τελείως πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν πατριωτισμόν, διότι πραγματικὸς πατριωτισμός, εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος σέβεται καὶ προασπίζει καὶ τὴν Πατρίδα του, καὶ ἀναγνωρίζει τὸ ἰσότιμον δικαίωμα κάθε γείτονος, νὰ τρέφῃ καὶ αὐτὸς πατριωτισμὸν ὡς πρὸς τὴν ἰδίαν αὐτοῦ πατρίδα καὶ ἔρχεται νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τῶν ἄλλων, ὥστε νὰ ὑπερασπίσουν τὰς πατρίδας των. Αὐτὸς εἶναι πατριωτισμός, ὁ ὁποῖος μᾶς καλεῖ ἐπίμονα εἰς Βαλκανικὴν συμφωνίαν ποὺ θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ὡς ὁλοκλήρωμα τὴν κατοχύρωσιν καὶ τῆς ἀκεραιότητος καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας μας καὶ μάλιστα ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τῶν μεγάλων, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ οὐδεὶς κίνδυνος ἐναντίον οὐδενός. Αὐτὴν τὴν συμφωνίαν, ἡ ὁποία θὰ μᾶς κατοχυρώσῃ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀποκρούει, ὄχι διότι δὲν εἶναι καλή, ἀλλὰ διότι λέγει, ὅτι θὰ ἦτο πρόωρον εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ θέσωμεν εἰς κίνδυνον τὴν ἑνότητα τῶν συμμαχιῶν μας, διότι ἐξ αὐτῆς ἐξαρτᾶται ἡ ἀκεραιότης μας. Ἔρχονται ὅμως τὰ γεγονότα καὶ λέγουν, ὅτι ἀπὸ αὐτὰς δὲν ἐξαρτᾶται ἡ ἀκεραιότης καὶ ἀνεξαρτησία μας, ἀλλὰ κινδυνεύει νὰ προέλθῃ ὁ διαμελισμός μας. Διότι οἱ δῆθεν σύμμαχοι, οἱ Δυτικοὶ ἐπιθετικοὶ καὶ ἰμπεριαλιστικοὶ κύκλοι, ἐπιχειροῦντες διείσδυσιν εἰς τὰς σοσιαλιστικὰς χώρας, τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν Ἀλβανίαν, καλλιεργοῦν ἐδαφικὰς φιλοδοξίας καὶ σωβινιστικὰς διεκδικήσεις εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὰ ἀντιδραστικὰ καὶ καθυστερημένα σωβινιστικὰ στοιχεῖα, τοὺς Ἀλβανοὺς εἰς Ἰταλίαν πολιτικοὺς φυγάδας, τοὺς Βουλγάρους εἰς Καναδᾶ καὶ ΗΠΑ, σωβινιστὰς καὶ πολιτικοὺς φυγάδας ἁπλῶς διὰ νὰ μὴ δώσουν τὰ χέρια οἱ γείτονες, διὰ νὰ μὴ συνεννοηθοῦν οἱ γείτονες, διὰ νὰ μὴ εἴμεθα ἥσυχοι, εἰρηνικοί, χωρὶς κανένα κίνδυνον καὶ χωρὶς καμμίαν διαβολὴν, οὔτε ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς, οὔτε ἀπὸ κανένα ἄλλον. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς συγκεκριμένης ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ἡ ἀπίθανος πράγματι, ἡ ἀπίστευτος, ἡ ἀπαράδεκτος, ἡ συγκλονίσασα τὴν χώραν καὶ καταδικαζομένη ἀπὸ κάθε Ἕλληνα, ἔκθεσις τοῦ Ἰταλικοῦ Ἐπιτελείου, ἀντιμετωπίσεως τὴν ὁποίαν θεωροῦμεν χλιαρὰν καὶ ἀνεπαρκῆ, ἀνεξαρτήτως τῆς συγκεκριμένης αὐτῆς ἀντιμετωπίσεως, ὅλη αὐτὴ ἡ σειρὰ τῶν γεγονότων πρέπει νὰ μᾶς δώσῃ τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σκεφθῶμεν καὶ νὰ συναγάγωμεν τὰ συμπεράσματα πῶς θὰ οἰκοδομήσωμεν τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας, ἐπὶ τῆς ἑδραιοτέρας ἐκείνης βάσεως, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἡ συνεννόησις μὲ τοὺς γείτονας καὶ ἡ ἀπομάκρυνσις καθενὸς ἰμπεριαλιστικοῦ δακτύλου, κινουμένου διὰ νὰ ὑποκαύσῃ ὀρέξεις τοῦ ἑνὸς ἐναντίον τοῦ ἄλλου καὶ τελικῶς νὰ κρατῇ τοὺς Βαλκανικοὺς λαοὺς διῃρημένους, ἀλληλοσπαρασσομένους καὶ ἕρμαια ἰμπεριαλιστικῶν ἐπιθετικῶν ἐπιδιώξεων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ΕΔΑ).

§27Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δύο σημεῖα τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Ἠλιοῦ, τὰ ὁποῖα χρειάζονται μερικὰς διευκρινίσεις. Τὸ ἓν ἀφορᾷ τὴν δῆθεν ἀργοπορίαν τῆς ἐνεργείας. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἦτο ἓν ἔγγραφον ἄσημον εἰς τὸ ΝΑΤΟ, ἀγνοημένον εἰς τὰ ἀρχεῖα καὶ τὸ ἀντελήφθη ἕνας ἀξιωματικός μας, ὁ ὁποῖος μᾶς τὸ ἀνέφερε ἀμέσως διαβιβάσας καὶ ἀποσπάσματα. Τὸ ἐπληροφορήθην τὴν 10ην Μαΐου. Ἐνήργησα ἀμέσως, δηλαδή, αὐθημερόν. Ἐνηργήθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὴν 15ην Μαΐου δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀνευρεθῇ ἡ ἔκθεσις αὐτὴ ἀπὸ καμμίαν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ κανένα μέλος τῶν κλιμακίων τοῦ ΝΑΤΟ. Νομίζω, ὅτι ταχυτέρα ἐνέργεια καὶ ἀποτελεσματικωτέρα ἐνέργεια δὲν ἦτο δυνατή.

§28Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ποῖος τὸ εὗρε τὸ ἔγγραφον αὐτό;

§29Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Εἶπον πρὸ ὀλίγου. Ἕν ἄλλο σημεῖον, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ μείνῃ ἀναπάντητον καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸ θέμα, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἰσχυρίσθη, ὁ κ. Ἡλιοῦ, δὲν συνεκράτησα ἀκριβῶς τὰς λέξεις, ὅτι μὲ κἄποιαν εὔνοιαν ἢ τοὐλάχιστον μὲ εὐμενῆ ἀνοχὴν τῶν Κυβερνήσεων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τοῦ Καναδᾶ, γίνεται ἐκεῖ κίνησις περὶ αὐτονομήσεως τῆς Μακεδονίας. Οὐδεμία εὔνοια ὑπάρχει καὶ οὐδεμία εὐμενὴς ἀνοχὴ τῶν ἐν λόγῳ Κυβερνήσεων. Εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὸν Καναδᾶν δύνασθε νὰ ἐκδηλώσητε οἱανδήποτε σκέψιν ἔχετε. Ἐκδηλοῦνται οὕτω ἀπὸ ὡρισμένους Βουλγάρους αἱ σκέψεις αὐταί. Ἀντιδροῦν ἐνεργῶς οἱ ἰδικοί μας. Τὰ ἀποτελέσματα τῶν κινήσεων αὐτῶν ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ τοῦ Καναδᾶ πνίγονται εἰς τὰς ἀντενεργείας τῶν ἰδικῶν μας. Οὐδὲν πλέον αὑτοῦ ὑπάρχει καὶ ὀφείλω νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν ὅλων, ὅτι οὐδεμίαν ἀνάμιξιν ἔχομεν, καὶ ἴσως–ἴσως, ἔχομεν τοποθέτησιν δυσφορίας τῶν Κυβερνήσεων αὐτῶν διὰ τὰς ἐνεργείας ταύτας, αἱ ὁποῖαι γίνονται μὲ κατάχρησιν τῆς ἐλευθερίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὰς χώρας ἐκείνας.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, κ. Μ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον.

§31Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν εἶναι ἐπιζήμιον τὸ νὰ δραματοποιοῦνται τὰ γεγονότα, εἶναι ἐθνικῶς ἐπικίνδυνον καὶ ζημιογόνον νὰ ἀποκρύπτεται ἀπὸ τὸν λαὸν ἡ ἔκτασις καὶ ἡ σημασία αὐτῶν καὶ νὰ καταβάλλεται προσπάθεια ἀπὸ μέρους ὑπευθύνων παραγόντων καὶ ἐκπροσώπων κομμάτων μειώσεως τῆς ἀξίας τῶν γεγονότων. Ἀπὸ τριῶν ἡμερῶν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν κατέχουν συναισθήματα καταπλήξεως ἀφ’ ἑνός, ἀγανακτήσεως καὶ ὀργῆς ἀφ’ ἑτέρου, διὰ τὴν ὕπουλον ἐπίθεσιν ἡ ὁποία ἐγένετο ἐναντίον του ἀπὸ πλευρᾶς κράτους συμμαχικοῦ, πρὸς κράτος συμμαχικόν. Ἡ ἐπίθεσις αὐτὴ θὰ παρέμενε, τίς οἶδε ἐπὶ πόσον χρόνον, ἄγνωστος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐὰν ξένος δημοσιογράφος πρὸς τὸν ὁποῖον ὀφείλεται ἐθνικὴ εὐγνωμοσύνη, δὲν κατώρθωνε νὰ ἀποκαλύψῃ τὰ γεγονότα καὶ εἰς Ἀγγλόφωνον ἐφημερίδα....

§32Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ὁ δημοσιογράφος εἶναι Ἕλλην.

§33Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Χαίρω πολύ, διότι τὸ ἀκούω. Εἰς τὸν Ἕλληνα, λοιπόν, αὐτὸν δημοσιογράφον, Ἀγγλοφώνου ἐφημερίδος, ὀφείλεται ἐθνικὴ εὐγνωμοσύνη, διότι ἔφερεν εἰς γνῶσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ αὐτὸ τὸ κατάπτυστον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν Ἰταλικήν. Τίποτε δὲν ὠφελεῖ νὰ ἰσχυριζώμεθα, ὅτι τὸ ἔγγραφον ἐγράφη ἀπὸ τὸν τελευταῖον γραφέα τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Ἰταλικοῦ Στρατοῦ. Ὁ δημοσιογράφος αὐτὸς ὁ ἀποκαλύψας τὴν ἀλήθειαν ἐν προκειμένῳ, λέγει, ὅτι τὸ ἔγγραφον, μακρὰ ὀγκώδης καὶ πολυσέλιδος ἔκθεσις, συνετάγη ἀπὸ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τοῦ Ἰταλικοῦ Στρατοῦ καὶ διεβιβάσθη ὑπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸ Συμμαχικὸν Ἀρχηγεῖον τοῦ ΝΑΤΟ καὶ πρὸς ὅλα τὰ Συμμαχικὰ Στρατηγεῖα. Διατί, λοιπόν, ἡ προσπάθεια νὰ ἀρθῇ ἡ εὐθύνη τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸ δολοφονικὸν πλῆγμα τὸ ὁποῖον ἐπεχειρήθη παρ’ αὐτῆς ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ κανείς, ὅτι τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τοῦ Ἰταλικοῦ Στρατοῦ συντάσσει ὀγκώδη καὶ πολυσέλιδον ἔκθεσιν δίχως νὰ συμβουλευθῇ κανένα ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους παράγοντες τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως καὶ μάλιστα ἐναντίον τῶν ἀπόψεων αὐτῆς; Ἀλλά, ὅτι, κ. συνάδελφοι, δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ καὶ ὅτι ματαία εἶναι ἡ προσπάθεια νὰ ἀποσεισθοῦν αἱ εὐθῦναι ἀπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἐπιρριφθοῦν ἐπὶ ἀσημάντων ἀξιωματικῶν τοῦ Ἰταλικοῦ Ἐπιτελείου, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ πλέον ἔγκυρος Κυβερνητικὴ ἐφημερὶς σήμερον, ἡ «Καθημερινή», λέγει, ὅτι ἀπὸ μακροῦ χρόνου ὑπάρχει κατατεθειμένη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔκθεσις ὑποβληθεῖσα, ἀναμφισβητήτως ἀπὸ πλευρὰν Ἑλληνικήν, ἔκθεσις εἰς τὴν ὁποίαν καταγγέλλονται πλεῖσται ὅσαι ἐνέργειαι Ἰταλικαὶ καὶ ἐντὸς τοῦ ΝΑΤΟ, καὶ ἐκτὸς τοῦ ΝΑΤΟ, αἱ ὁποῖαι συγκλίνουν πᾶσαι πρὸς τὴν κατεύθυνσιν πρὸς τὴν ὁποίαν συγκλίνει τὸ κακοηθέστατον ἔγγραφον. Εἶναι λοιπόν, ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ἔκθεσις ἡ περιβόητος εἶναι ἔκθεσις τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐρωτᾶται: Πῶς ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τοῦ ΝΑΤΟ; Ἐζητήθη ἡ ἔκθεσις ἀπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον τοῦ ΝΑΤΟ ἢ ἐκ καθαρῶς Ἰταλικῆς πρωτοβουλίας ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις αὐτὴ εἰς τὸ Συμμαχικὸν Ἀρχηγεῖον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ὑπόλοιπα Στρατηγεῖα; Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀρνεῖται νὰ δώσῃ ἐξήγησιν πρὸς τὸ ἔθνος. Ἐπὶ τοῦ παρόντος, λέγει, δὲν θὰ μὲ παρασύρεται νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό. Ματαία ἡ προσπάθειά του, διότι δὲν μεταβάλλεται ποσῶς ἡ κατάστασις, ἀντιθέτως καθίσταται χειροτέρα, ἐὰν δεχθῶμεν τὴν πρώτην ἢ τὴν δευτέραν ἐκδοχήν. Ἐζητήθη ἡ ἔκθεσις ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγείου; Τοῦτο ἀναντιρρήτως σημαίνει, ὅτι ἀνεγνωρίσθη εἰς τὴν Ἰταλίαν ἰδιαίτερος ρόλος εἰς τὸ προκείμενον θέμα, ἐφ’ ὅσον ζητεῖται παρ’ αὐτῆς ἡ ἔκθεσις. Δὲν ἐζητήθη ἡ ἔκθεσις αὐτὴ καὶ ὑπεβλήθη ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ πλευρᾶς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸ Ἀρχηγεῖον τοῦ

ΝΑΤΟ;

Τότε ἡ εὐθύνη τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως εἶναι βαρυτέρα ἀκόμη, διότι δὲν διετύπωσεν ἐπὶ τέλους μίαν γνώμην περὶ τῶν πραγμάτων αὐτῶν, ζητηθεῖσαν παρ’ αὐτῆς, ἀλλὰ προέβη εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῶν τῶν καταπληκτικῶν θεωριῶν, αἱ ὁποῖαι τὴν μὲν Ἑλλάδα δὲν θίγουν, αὐτὴν ὅμως ἀναμφισβητήτως ἀτιμάζουν ἐνώπιον τῆς παγκοσμίου συνειδήσεως. Τοῦτο δέ, διότι αὕτη πρὸ 20ετίας ἐπέδραμεν ἀναιτίως ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος συνεγείρουσα τὰ δάση τῶν λογχῶν, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλει ὁ τότε Ἀρχηγός της καὶ ὑπέστη τὴν συντριβὴν τὴν ὁποίαν ὑπέστη, πρὸ τῆς ὁρμῆς τῶν παιδιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἰδοὺ διατὶ καθίσταται ἔτι βαρυτέρα ἡ θέσις τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι ἰδίᾳ τῆς Ἑλλάδος. Ἰδού διατὶ πᾶσα Ἰταλ. Κυβέρνησις ὅταν πρόκειται νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὸ στόμα ἢ τὴν γραφίδα τὸ ὄνομα Ἑλλὰς καὶ Ἕλλην, πρέπει τοὐλάχιστον 24 ὥρας νὰ τὸ συλλογίζεται προηγουμένως. (Χειροκροτήματα). Ἀλλά, ὑπάρχει, κ. συνάδελφοι, δεύτερον ἐρώτημα εἰς τὴν καταπληκτικὴν αὐτὴν ἱστορίαν. Διατὶ ἀπεκρύβη ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπὶ 20 ὁλοκλήρους ἡμέρας τὸ περιστατικὸν αὐτὸ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τὴν Ἑλληνικὴν καὶ διατὶ ἀνεκοινώθη πλέον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, τότε μόνον, ὅταν ἀπεκαλύφθη τὸ περιστατικὸν ἀπὸ τὸ δημοσίευμα τῆς Ἀγγλοφώνου ἐφημερίδος; Ποῖον ἦτο τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, κ. συνάδελφοι, λαβούσης γνῶσιν αὐτοῦ τοῦ καταπληκτικοῦ περιστατικοῦ; Ποῖον ἄλλο παρὰ νὰ καταγγείλῃ δημοσίως τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν, ἐνώπιον τῆς παγκοσμίου κοινῆς γνώμης καὶ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὸν συμμαχικὸν συναγερμὸν εἰς βάρος Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία κατ’ αὐτὸν τὸν ὕπουλον καὶ προδοτικὸν τρόπον στρέφει τὰ ὅπλα της ἐναντίον συμμάχου Κράτους, θυσιασθέντος εἰς τὸν βωμὸν τῆς συμμαχίας; Ποῖον ἄλλο ἀπ’ αὐτό; Ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ τούτου τὸ ὁποῖον ἀπετέλει πρόδηλον καθῆκον της, ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσίν της, προετίμησε τὴν τακτικὴν τῆς σιγῆς. Καὶ δὲν ἔλυσε τὴν σιγήν της, παρὰ μόνον ὅταν δὲν ἦτο δυνατὸν πλέον νὰ τὴν συνεχίσῃ. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἄλλο ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον γεννᾶται. Ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις καὶ εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τοῦ ΝΑΤΟ καὶ εἰς τὰ διάφορα Συμμαχικὰ Στρατηγεῖα. Ποία ὑπῆρξεν ἡ ἀντίδρασις τῶν Συμμάχων ἔναντι τῆς ἐνεργείας αὐτῆς μιᾶς Κυβερνήσεως συμμαχικῆς ἐναντίον συμμαχικῆς χώρας; Ὑπῆρξεν ἀντίδρασις καὶ ποία; Ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἡ Κυβέρνησις σιγᾶ, ἀλλὰ καὶ αἱ πληροφορίαι σιγοῦν. Δὲν ἔχομεν τίποτε σχετικὸν μὲ αὐτό. Λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι εὐθὺς μετὰ τὴν ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε τὴν 12ην ἢ 13ην τοῦ μηνός, δέκα μολονότι ἡμέρας μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως, ἀνεζητήθη ἡ ἔκθεσις εἰς τὸ Στρατηγεῖον καὶ δὲν ἀνευρέθη καὶ τοῦτο τὸ θεωρεῖ ὡς μίαν μεγάλην ἐπιτυχίαν τῆς ἐνεργείας, ὡς μίαν κεραυνοβόλον ἐπιτυχίαν τῆς ἐνεργείας του. Ὁποία ἐπιτυχία! Αὐτά, κ. συνάδελφοι, εἶναι τὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἀπὸ τὰς γενομένας ἀποκαλύψεις, καὶ τώρα ἐρωτᾶται: Διατὶ σειρὰ συμμαχικῶν ἐνεργειῶν στρέφεται ἐναντίον τῆς ἀτυχοῦς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία οὐδένα ἠδίκησεν, ἡ ὁποία οὐδεμίαν προέβαλε κατ’ οὐδενὸς ἀξίωσιν. Ὅτι ὑπάρχει σειρὰ συμμαχικῶν ἐνεργειῶν στρεφομένων ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος.....

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κύρκο, γενικεύετε τὸ θέμα. Νομίζω, ὅτι πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως—σᾶς τὸ λέγω δὲ αὐτό, διότι, ἐνῷ ἔχετε μακρὰν κοινοβουλευτικὴν πεῖραν, ἔχετε βραχεῖαν ἡγετικὴν θητείαν ὡς ἀναπληρωτὴς τοῦ κ. Τσιριμώκου—δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ εὐρεῖα συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, τοῦτο εἶναι θέμα ἐπερωτήσεως. Πρόκειται περὶ μιᾶς συμφωνίας Ἀντιπολιτεύσεως, Κυβερνήσεως καὶ Προεδρείου, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει νὰ εἴμεθα σύντομοι καὶ νὰ μὴ ἀπομακρυνώμεθα ἐκ τοῦ συγκεκριμένου θέματος, χωρὶς νὰ προβαίνωμεν εἰς εὐρεῖαν ἀνάπτυξιν, ὡς θὰ ἐκάμαμεν εἰς μίαν ἐπερώτησιν. Δὲν ὑποδεικνύω, ἁπλῶς παρακαλῶ νὰ συντομεύσητε ὀλίγον.

§35Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δι’ ὅσων εἶπον, θεωρεῖται, ὅτι εἶμαι ἐκτὸς τοῦ θέματος;

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν κρίνω ἐὰν εἶσθε ἐκτός, ἢ ἐντὸς τοῦ θέματος. Τὸ θέμα ὅμως, εἶναι μεγίστης εὐρύτητος. Ἀλλά, δεδομένου, ὅτι συζητοῦμεν κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ὁμιλεῖτε ὡς ἐκπρόσωπος Κόμματος αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ πρέπει νὰ εἶσθε σύντομος καὶ νὰ μὴ λαμβάνετε θέσιν ἐπερωτῶντος βουλευτοῦ.

§37Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἐπειδὴ μοῦ ἐκάματε τὴν παρατήρησιν αὐτήν, σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς: Ὅτι, ἂν ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποτελεῖ ἀκαδημίαν πολιτικῶν, κοινωνικῶν ἢ οἰκονομικῶν ἐπιστημῶν, νομίζω, ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν πλάνῃ. Ἡ Βουλὴ ἀποτελεῖ Σῶμα πολιτικόν. Ἡ Βουλὴ ἑρμηνεύει ἑκάστοτε τὰ αἰσθήματα, τοὺς πόθους καὶ τὰς ἀξιώσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τότε εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της. Ἂν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἑρμηνεύσῃ αὐτά, τότε δὲν εἶναι Βουλή, εἶναι ὁ,τιδήποτε ἄλλο. Ὁμιλῶν, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἑρμηνεύω ἀκριβῶς τὴν ἀξίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ προσπαθῶ νὰ δώσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπλα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῇ νὰ κατασφαλίσῃ τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα, τὰ χειμαζόμενα, τὰ ἐθνικὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον χειμάζονται.

§38Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος, παρεκάλεσε νὰ τὰ διερμηνεύσετε δι’ ὀλίγων.

§39Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Λέγω, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, διατί; Διότι δὲν εἶναι μία καὶ δύο, εἶναι σειρὰ ἐνεργειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκδηλοῦνται εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐν τούτῳ τῷ σημείῳ θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ προσέξῃ, διότι φοβοῦμαι, ὅτι διὰ τῆς μακρᾶς ἀσκήσεως τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, διεμορφώθη παρὰ τοῖς συμμάχοις ἡμῶν ἡ ἀντίληψις, ὅτι τὰ πάντα δύνανται νὰ διεκδικήσουν καὶ τὰ πάντα δύνανται νὰ ἐπιβάλουν ἀδιαμαρτυρήτως εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὰ μεγάλα καὶ τὰ μικρὰ καὶ τὰ κατά τινα τρόπον, θεμιτὰ καὶ τὰ ἀθέμιτα καὶ ὕπουλα καὶ προδοτικά. Αὐτὴ ἡ ψυχολογία ἡ ὁποία, φοβοῦμαι πολύ, ὅτι ἔχει δημιουργηθῆ παρὰ τοῖς μεγάλοις ἡμῶν συμμάχοις, εἶναι καιρὸς νὰ διαλυθῇ καὶ θὰ διαλυθῇ διὰ τῆς περαιτέρω στάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ θὰ διαλυθῇ καὶ διὰ τῆς διακηρύξεως τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ἑρμηνεύων τὴν γνώμην τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως καὶ πιστεύων, ὅτι ἑρμηνεύω ἐν προκειμένῳ τὴν γνώμην καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, λέγω καὶ πρὸς συμμάχους καὶ πρὸς φίλους καὶ πρὸς οὐδετέρους καὶ πρὸς ἀντιπάλους, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ ἀνεχθῇ νὰ θιγῇ ἡ ἀκεραιότης ἡ ἐδαφική, ἡ ἀκεραιότης ἡ θαλασσία, ἡ ἀκεραιότης ἡ ἐναερία καὶ θὰ τὴν προστατεύσῃ ἐναντίον οἱωνδήποτε, ἐπιδεικνύων καὶ πάλιν τὴν ἰδίαν στάσιν τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν περίστασιν τοῦ 1940, οὐ μήν, ἀλλὰ καὶ πρὸς πάσας τὰς προηγουμένας περιπτώσεις. Καὶ ἂς ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ αὐτὴ παρ’ ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποδίδουν σημασίαν τινα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διότι θὰ ἔλθῃ μία στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ προσήλωσις ὑμῶν, κύριοι, ποὺ ἀποτελεῖτε τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡμῶν ὅλων, οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ δεχόμεθα τὴν συμμαχίαν τοῦ ΝΑΤΟ, ἡ προσήλωσις ἡμῶν εἰς τὸ ΝΑΤΟ δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ἀπολύτως ἀξίαν, διότι ὡς ἄλλοτε εἶπε πολιτικὸς ἡγέτης ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ἀλλοίμονον ἂν ἡ ψυχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐξέλθῃ τοῦ ΝΑΤΟ. Καὶ θὰ ἔλεγα πρὸς τοὺς συμμάχους μας τοῦ ΝΑΤΟ: Μὴ θέτετε ὑπὸ δοκιμασίαν τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι ἂν ἐξέλθῃ ἡ ψυχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπὸ τὰ ΝΑΤΟ, ὁ μὲν Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ εὕρῃ τὴν ὁδὸν τῆς σωτηρίας του, διότι ἰσχύει δι’ αὐτὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλεγον οἱ Ἀρχαῖοι: «Ἀσκὸς μέντοι δῦναι, ἀλλὰ καταδῦναι οὐ θέμις ἐστίν». Καὶ ἡ μακραίων ἱστορία του τὸ προσεπικυροῖ. Ἀλλοίμονον ὅμως εἰς ὑμᾶς κ.κ. σύμμαχοι, οἱ ὁποῖοι ὑπολογίζετε ἐπὶ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς Ἑλλάδος, καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Βαρύτατον θὰ εἶναι τὸ τίμημα τὸ ὁποῖον ἀναποτρέπτως θὰ ὑποχρεωθῆτε νὰ πληρώσητε. (Χειροκροτήματα).

§40Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Τόσον ὁ κ. Κύρκος, ὅσον καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ προέβησαν εἰς μίαν παρατήρησιν εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι, ὑπὸ πᾶσαν ἔννοιαν, ἀβάσιμος. Εἶπον, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις παρέλειψε νὰ διακηρύξῃ ἀμέσως μόλις ἐπληροφορήθη τὴν ὕπαρξιν τοιούτου ἐγγράφου, νὰ διακηρύξῃ δημοσίᾳ τὴν ὕπαρξίν του καὶ νὰ προβῇ εἰς δημοσίαν ἀντίδρασιν. Ἔδωσε μίαν πρόχειρον καὶ στιγμιαίαν ἀπάντησιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις. Εἰς δημοσίας ἐκδηλώσεις γίνεται δημοσία ἀντίδρασις. Εἰς ἀπόρρητον ἔγγραφον γίνεται ἀντίδρασις διπλωματική, οὐχὶ δημοσία. Αὐτὰ γίνονται ὑπὸ τῶν σοβαρῶν Κυβερνήσεων, αὐτὰ γίνονται ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δὲν θέλουν νὰ ἐκμεταλλεύωνται στιγμιαίας περιστάσεις, ἀλλ’ ἀποβλέπουν εἰς εὐρυτέρους σκοπούς. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ δημιουργήσῃ θόρυβον. Δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ δηλητηριάσῃ τὰς σχέσεις μεταξὺ τῶν δύο λαῶν, τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ τοῦ Ἰταλικοῦ, ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς ἐγγράφου, τοῦ ὁποίου ἡ εὐθύνη βαρύνει ὡρισμένους κύκλους καὶ οὐχὶ τὸν Ἰταλικὸν λαὸν ὁλόκληρον. Ἡ Κυβέρνησις ἀπέβλεψεν εἰς τὸν πρακτικὸν σκοπὸν νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐνεργείας της καὶ οὐχὶ νὰ δημιουργηθῇ θόρυβος. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα, ἐν μέρει, ἐπῆλθε. Δὲν ἐπῆλθε πλήρως. Καὶ ὀρθότατα ἐπεσήμανεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τὴν ἀνεπάρκειαν τῆς μέχρι τοῦδε ἀντιδράσεως τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως καὶ διηρμήνευσε τὴν ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας τῆς ἀντιδράσεως αὐτῆς ἀνεπαρκῆ ἱκανοποίησιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο εὐτυχής, ἂν ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος δημοσιογράφος δὲν προέβαινεν εἰς τὴν διατυμπάνισιν τοῦ περιεχομένου αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἔχουσα συνείδησιν εὐθυνῶν, δὲν παίζει, ὅπως ἐνδεχομένως θέλει νὰ παίζῃ εἰς βάρος τῆς τύχης τῆς Ἑλλάδος ἡ Ἄκρα Ἀριστερά. (Χειροκροτήματα). Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔπραξεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ πράξῃ. Δὲν προέβη εἰς τὴν διακήρυξιν τοῦ γεγονότος, διότι ἀνέμενε πρὶν ἀπὸ ὅλα τὸ ἀποτέλεσμα. Ἂν δὲν ἐπήρχετο ἢ δὲν ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμα, ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν θεμιτὴν προσδοκίαν τῆς Κυβερνήσεως, προσδοκίαν ἔναντι συμμάχου καὶ φίλης Κυβερνήσεως, ὅπως ἡ Ἰταλική, τότε, καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν εἶχε διατυμπανισθῆ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δημοσίᾳ, θὰ προέβαινε καὶ εἰς δημοσίαν, ἡ Κυβέρνησις, καταγγελίαν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐσημειοῦντο ἀκόμη αἱ διπλωματικαὶ ἐνέργειαι, ἡ Κυβέρνησις ἦτο ὑποχρεωμένη, σεβομένη τὴν ἀποστολὴν τῆς ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ μὴ προβῇ εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ ὁ κ. Κύρκος. Ὁ κ. Ἠλιοῦ καὶ ὁ κ. Κύρκος ἐζήτησαν ἁπλῶς καὶ μόνον δημιουργίαν θορύβου διὰ νὰ δηλητηριασθοῦν αἱ σχέσεις μεταξὺ τῶν δύο λαῶν, οἱ ὁποῖοι, ὡς λαοί, θέλουν νὰ εἶναι φίλοι καὶ θέλουν νὰ παραμείνουν σύμμαχοι. (Χειροκροτήματα).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἔχει τὸν λόγον.

§42Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα ἔχει ἀναπτυχθῆ καὶ ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι σύντομος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔδωκε τὸν δίκαιον χαρακτηρισμὸν τοῦ ἐγγράφου, ὁ ὁποῖος χαρακτηρισμός, εἶμαι βέβαιος, ἱκανοποιεῖ πλήρως τὸ Ἔθνος. Τὸ ἔγγραφον εἶναι πράγματι «ἄτιμον». Ἐρωτᾶται τώρα: ποῖος τὸ ἔγραψε, διατὶ τὸ ἔγραψε, πῶς τὸ ἐπληροφορήθημεν; Γεννᾶται ἡ ἀπορία: πῶς τὸ Ἰταλικὸν Ἐπιτελεῖον ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἐθνολογικὴν σύνθεσιν τῆς Ἑλλάδος; Τὸ ἰδικόν μας Ἐπιτελεῖον ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἐθνολογικὴν σύνθεσιν τῆς Ἰταλίας; Τὶ εἴδους ἀλληλογραφία εἶναι αὐτὴ μὲ τὸ ΝΑΤΟ; Ἀμοιβαία ὑπονόμευσις; Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ Ν.Α. Τ.Ο.; Εἰλικρινῶς ἀπορῶ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναλάβουν τοιαύτην πρωτοβουλίαν, οἱ ἐπιτελεῖς τῆς Ἰταλίας, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀσχολοῦνται καὶ νὰ γράφουν περὶ τῆς ἐθνολογικῆς συνθέσεως τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον ἐρώτημα. Καὶ μένει ἀναπάντητον. Ἐρώτημα δεύτερον: Ἐὰν στέλλωνται ἔγγραφα πρὸς τὸ ΝΑΤΟ, τοῦ ὁποίου εἴμεθα μέλη, δὲν θὰ πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ εἴμεθα ἄμεσοι ἀποδέκται; Τὶ εἶναι ἐπὶ τέλους αὐτὸ τὸ ΝΑΤΟ; Παλαιοπωλεῖον, ὅπου ὅλα εἶναι ἀτάκτως ἐρριμμένα; Ἐὰν περὶ αὐτοῦ πρόκειται, ἀδυνατῶ νὰ ἐννοήσω ποίας γενικωτέρας ἐγγυήσεις παρέχει ἡ ὕπαρξίς του; (Χειροκροτήματα). Τὸ λέγω μὲ βαθεῖαν λύπην, διότι γνωρίζετε, ὅτι μόνην ἐλπίδα σωτηρίας θεωρῶ τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν ἰσχὺν τοῦ

ΝΑΤΟ.

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς Ἀριστερᾶς). Ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν προσφέρονται ἐγγυήσεις.

§44Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ Θεὸς νὰ μᾶς φυλάῃ ἀπὸ τὰς ἐγγυήσεις σας. (Χειροκροτήματα). Ἀλλά, ἐπίσης, ἤκουσα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ λέγῃ: Ἕνας ἀπὸ τοὺς ἰδικούς μας ἀντιπροσώπους κατώρθωσε, περίπου ὡς κρυπταναγνώστης, νὰ ἰδῇ μερικὰς περικοπάς, τῶν ὁποίων ἐλάβομεν γνῶσιν!

§45Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶπον αὐτό.

§46Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ χαρακτηρισμὸς εἶναι ἰδικός μου. Τὸ περιστατικὸν εἶναι ἰδικόν σας. Ἐπικαλοῦμαι μάρτυρα τὴν Συμπολίτευσιν.

§47Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Δέχομαι ὡς μάρτυρα μόνον τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἢ δὲν ἐξεφράσθην καλῶς ἢ δὲν μὲ ἐπροσέξατε. Εἶπον τὸ ἑξῆς: Αὐτὴ ἦτο μία ἔκθεσις, ἀλλ’ ἡ ὁποία δὲν ἦτο ἀπὸ τὰς σημαντικὰς καὶ ἡ ὁποία δὲν ἤχθη πρὸς ἀνακοίνωσιν εἰς τὸ Συμβούλιον διὰ νὰ δημιουργήσῃ ζητήματα. Ἐτοποθετήθη εἰς τὸ ἀρχεῖον. Κάποιος ἰδικός μας ἀξιωματικός, ἀκούσας ὅτι ὑπῆρχεν ἔκθεσις περὶ Ἀλβανίας, μετέβη εἰς τὸ Γραφεῖον ὅπου ἦτο κατατεθειμένη καὶ τὴν ἀνέγνωσε καὶ ἔσπευσεν ἐν συνεχείᾳ νὰ τὴν ἀναφέρῃ εἰς τὴν Κυβέρνησίν του. Ὄχι, λοιπόν, κρυπταναγνώστης!

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀλλὰ τότε εἶναι ἀρχαιολόγος, διότι ἔκαμεν ἀνασκαφὰς (ἱλαρότης εἰς τὴν αἴθουσαν). Πράγματι, εἶναι ἀρχαιολόγος καὶ ὄχι κρυπταναγνώστης... Κύριε Πρόεδρε, πάλιν λυποῦμαι, διότι εἰς ἕνα βαρύτατον θέμα, ἡ στιχομυθία ὡδήγησεν εἰς αὐτὸν τὸν φαιδρὸν τόνον. Τὸ θέμα εἶναι σκληρόν, καὶ ἀνεπίδεκτον τῆς φαιδρότητος, ἡ ὁποία προέκυψεν... Λέγω, λοιπόν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ λειτουργία τοῦ Ν. Α.Τ.Ο. νὰ εἶναι τόσον κακή, ὥστε νὰ καθίσταται τυχαία ἡ ἀνάγνωσις τοιούτων ἐγγράφων ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας ἀντιπροσωπείαν. Δὲν δέχομαι αὐτὴν τὴν λειτούργησιν. Καὶ ἂν συμβαίνῃ ἀποτελεῖ χρέος τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς λειτουργίας. Δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν νοεῖται, ὅτι ἠμπορεῖ αὐτὸ νὰ ὀνομάζεται λειτουργία τοῦ ΝΑΤΟ, εἰς τὸν ὁποῖον στηρίζομε τὴν σωτηρίαν τοῦ ἐλευθέρου κόσμου. Καὶ τώρα, κ. Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ προχωρήσω εἰς τὴν ἐξαγωγὴν συμπερασμάτων. Δὲν γνωρίζομεν μέχρι τῆς στιγμῆς ποῖα εἶναι ἀκριβῶς τὰ «τεχνικὰ» πρόσωπα, οἱ ἐπιτελεῖς οἱ ὁποῖοι τὸ ἔγραψαν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔκρινεν ὅτι, ἢ δὲν εἶναι ἀκόμη γνωστὰ τὰ πρόσωπα, ἢ ὅτι γενικώτερα συμφέροντα ὑπαγορεύουν νὰ μὴ κοινολογηθοῦν. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρουν. Μὲ ἐνδιαφέρει ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις. Τίθεται τὸ ἐρώτημα: Τὸ ἐγνώριζεν ἢ δὲν τὸ ἐγνώριζεν; Καὶ πάλιν, δὲν ἔχω καμμίαν ἐπιθυμίαν νὰ μαντεύσω. Μὲ ἐνδιαφέρει νὰ κρίνω τὶ ἔκαμεν, ἀφ’ ὅτου τὸ ἐγνώρισεν. Διότι αὐτὸ εἶναι ἀντικειμενικῶς δεδομένον καὶ ἔχω δικαίωμα νὰ τὸ κρίνω. Κύριε Πρόεδρε, θὰ πρέπει νὰ διακηρυχθοῦν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον δύο ἀλήθειαι: Πρῶτον, ὅτι, ἐὰν καθιερωθῇ ὡς ἀρχὴ ἐντὸς τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, ἡ μία χώρα νὰ ὑπονομεύῃ τὴν ἄλλην, τότε ὁ Ἀνατολικὸς Συνασπισμὸς δὲν χρειάζεται τὴν χρῆσιν βίας διὰ νὰ ἐπικρατήσῃ. Ὁ ἐλεύθερος κόσμος προσφέρεται εὔκολος λεία, μὲ τὴν τύφλωσιν τῆς διχονοίας του. Ἔπρεπε νὰ εἶναι ἱερὰ ἡ προσοχὴ ὅλων, τοῦ ἑνὸς πρὸς τὸν ἄλλον, διὰ τὸν ἀμοιβαῖον σεβασμόν. Ἱερά!! Ἄλλως, εἶναι τύφλωσις, ὁδηγοῦσα εἰς τὴν καταστροφήν. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρῶτος καταμερισμὸς εὐθύνης εἰς βάρος τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὑπάρχει καὶ δεύτερος: Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζουν, ὅτι ὑπῆρξαν κατακτηταὶ αὐτῆς τῆς φιλοτίμου, ὑπερηφάνου καὶ ἐνδόξου χώρας, ὅτι ἔχομεν τὴν γενναιοφροσύνην νὰ λησμονῶμεν. Ἀλλὰ νὰ μὴ παραγνωρίζουν, ὅτι εἶναι μία ψυχικὴ γενναιότης μας ἡ θέλησις νὰ λησμονῶμεν. Καὶ πρέπει νὰ προσέχουν νὰ μὴ ἀναξέουν τὰς πληγάς, μὲ τὰς ὑπενθυμίσεις τοῦ παρελθόντος. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Τιμῶ τὸν Ἰταλικὸν λαὸν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ἐκεῖνος ἐπιθυμεῖ εἰλικρινῶς ἀποκατάστασιν φιλικῶν σχέσεων μὲ τὸν λαόν μας. Καὶ ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις φρονῶ, ὅτι τὸ ἐπιθυμεῖ. Ἀλλὰ καλεῖται νὰ τὸ ἐπιβεβαιώσῃ εἰς τὴν πρᾶξιν.

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις.

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν μοῦ ἀρκοῦν αἱ κυρώσεις καὶ οὔτε μὲ ἐνδιαφέρουν. Αἱ κυρώσεις ἀφοροῦν πρόσωπα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ προσδιορίσω ὡς αἴτημα ἰδικόν μου, δὲν εἶναι ἡ ἁπλῆ κατάργησις τοῦ ἐγγράφου. Τὸ ἔγγραφον ἐκυκλοφόρησε πλέον εἰς ὅλους τοὺς συμμάχους. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι παγκόσμιον κτῆμα, ἀνήκει εἰς τὴν διεθνῆ κοινὴν γνώμην. Δὲν μοῦ ἀρκεῖ, ἡ ἀρνητικὴ στάσις τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀπέσυρε τὸ ἔγγραφον! Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀποδοκιμάσῃ τὸ περιεχόμενον καὶ νὰ διακηρύξῃ, ὅτι ὅσα ἀναγράφονται —δὲν ζητῶ νὰ ἐπαναλάβω τὸν ὅρον «ἄτιμα»— ἀλλ’ ὅσα ἀναγράφονται εἶναι ἀπολύτως ἀναληθῆ, ὅτι ὅσα ἐγράφησαν ἀποδοκιμάζονται καὶ διότι εἶναι ἀπολύτως ἀναληθῆ καὶ διότι θίγουν μίαν σύμμαχον χώραν, ἀπέναντι τῆς ὁποίας ἔχει βαρυτάτας ὑποχρεώσεις. Αὐτὴν τὴν ἀνακοίνωσιν ἀνέμενον ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ὄχι τὴν ἀτονίαν τοῦ πρεσβευτικοῦ ἀνακοινωθέντος τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον ὅλοι θὰ εἶσθε σύμφωνοι, εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκές. Ζητῶ, ἑπομένως, ὄχι τὴν δίωξιν τῶν ἐνόχων —αὐτὴ εἶναι μία ἐσωτερική των ὑπόθεσις, ἡ ὁποία δὲν μὲ ἐνδιαφέρει— ζητῶ ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν ἀφ’ ἧς τὸ θέμα ἦλθεν εἰς τὴν διεθνῆ δημοσιότητα, μίαν ἐπίσημον δήλωσιν, ἀναγνωρίζουσα ἀπολύτως τὴν ἑλληνικότητα τῆς Ἠπείρου καὶ διακηρύσσουσα, ὅτι ἀπετέλεσε δυστύχημα καὶ διὰ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἄνθρωποι ἰδικοί της, ἐν ἀγνοίᾳ της, αὐτὸ τὸ ψεῦδος διεκήρυξαν πρὸς τὰς δυνάμεις τοῦ ΝΑΤΟ. (Χειροκροτήματα). Μόνον τοιαύτη διακήρυξις, ὄχι μόνον ἱκανοποιεῖ τὴν φιλοτιμίαν μας, ἀλλὰ τερματίζει τὸ θέμα καὶ διὰ τὸ μέλλον.

§51Α. ΖΑΚΚΑΣ. Τότε, διατὶ τὸ ὑπέβαλον εἰς τὸ ΝΑΤΟ;

§52Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι, μετὰ τοῦτο τὸ ἔγγραφον, καμμία ἄλλη ἱκανοποίησις δὲν ὑπάρχει, ἐκτὸς τῆς ρήξεως μὲ τὸ ΝΑΤΟ, δὲν σᾶς ἀκολουθοῦμεν. Θὰ ἀναζητήσωμεν ἱκανοποίησιν ἐντεῦθεν τῆς ρήξεως. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἱκανοποίησις τὴν ὁποίαν προτείνω. Ἀλλὰ ὑπάρχουν δύο θέματα, κ. Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει μόνον ἕν. Ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς Ἠπείρου, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ τὸ θέμα τῆς Ἠπείρου, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐκτὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. (Χειροκροτήματα). Ἐλέχθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ πρέπει νὰ προσκομίσῃ εἰς τὸ ΝΑΤΟ ἀποδείξεις διὰ τὴν ἑλληνικότητα τῆς Ἠπείρου. Θεωρῶ τὴν πρότασιν θλιβερωτάτην. Θεωρῶ ὕβριν, ὅτι θὰ ἐχρειάζετο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διὰ τὴν Ἤπειρον τὴν ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, νὰ προσκομίσῃ ἀποδείξεις. (Χειροκροτήματα). Δὲν θὰ ὑπῆρχε περισσότερον μωρά, περισσότερον ἐθνικῶς ἀπαράδεκτος πρᾶξις. Ἡ Ἤπειρος, ἡ ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, δὲν τίθεται ἀπὸ κανένα ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, οὔτε διὰ τὸν ἔσχατον τῶν πολιτῶν της. Εἶναι ὁλόκληρος Ἑλλάς. (Χειροκροτήματα). Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τὸ ἐπίμαχον. Εἶναι τὸ θέμα τῆς Βορείου Ἠπείρου. Καὶ τὸ θέμα τῆς Βορείου Ἠπείρου ἔχει δύο κεφάλαια. Ὑπάρχει πρῶτον, τὸ κεφάλαιον τῆς ἐδαφικῆς διεκδικήσεως. Καὶ ὑπάρχει, δεύτερον, τὸ κεφάλαιον τῆς προστασίας τοῦ πληθυσμοῦ. Τὸ πρῶτον κεφάλαιον εἶναι πάγιον, εἶναι διεθνῶς ἐκκρεμές, εὑρίσκεται ἐνώπιον τῆς Συσκέψεως τῶν τεσσάρων ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν. Πότε, εἰς ποῖον χρόνον, μὲ ποῖον τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιωχθῇ, ἡ ἱστορία θὰ κρίνῃ. Καὶ αἱ Κυβερνήσεις ἑκάστοτε θὰ κρίνουν, ἐὰν τὸ δύνανται. Ἐκεῖνο, πάντως, τὸ ὁποῖον ὀφείλουν ὅλαι αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις νὰ γνωρίζουν εἶναι, ὅτι τὸ θέμα ὑφίσταται. Καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύεται, εἰς τὸν αἰῶνα εἶναι, δι’ οἱονδήποτε λόγον ἡ ἀπάρνησις τοῦ ἱεροῦ αἰτήματος. (Χειροκροτήματα). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε θὰ ἐπετρέπετο νὰ ἐπαναληφθῇ διὰ τὴν Βόρειον Ἤπειρον εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον — δυστυχῶς— συνέβη μὲ τὴν Κύπρον, διὰ τὴν ὁποίαν ὑπεγράφη ἡ ἀπάρνησις τῆς ἑνώσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου καὶ τῆς Ἀριστερᾶς). Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Βόρειον Ἤπειρον, διὰ τὸ πρῶτον θέμα, ἡ διεκδίκησις εἶναι ἱερὰ καὶ ἀπαράγραπτος. Ἡ διαχείρισις, ὅμως, ὁ τρόπος καὶ χρόνος, εἶναι θέμα τῶν Κυβερνήσεων. Εἶναι θέμα τῶν διεθνῶν περιστάσεων, εἶναι θέμα τῆς Ἱστορίας. Ἀλλά, ἐκτὸς αὐτῆς τῆς ἐθνικῆς διεκδικήσεως, ὑπάρχει ἐπίσης καὶ τὸ ἄλλο, καθημερινόν, ἐπεῖγον θέμα, ἡ προστασία τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Βορείου Ἠπείρου, ἡ προστασία τῆς ζωῆς, τῆς τιμῆς, τῆς ἐλευθερίας του. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ἔχομεν χρέος νὰ διεξάγωμεν καθημερινῶς, ἀγῶνας. Οἱ μάρτυρες ἀδελφοί μας ζητοῦν ἀπὸ τὴν Μητέρα Πατρίδα μίαν συνεχῆ στοργικὴν συμπαράστασιν. Διότι ζοῦν ὑπὸ τὸ κράτος ἀφορήτου τυραννίας Καὶ αὐτὴν τὴν στοργὴν ὀφείλομεν νὰ τοὺς παράσχωμεν (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος κ. Σ. Μαρκεζίνης, ἔχει τὸν λόγον.

§54Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Εὐθὺς ὡς ἔλαβον γνῶσιν τοῦ δημοσιεύματος τῆς Ἀθηναϊκῆς ἀγγλοφώνου ἐφημερίδος «Α-THENS DAILY POST», ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ προβῶ εἰς δημοσίαν δήλωσιν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐτονίζετο ἡ ἀνάγκη δημοσίας ἀποκηρύξεως τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, ὑπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως καὶ διηυκρινίζετο, ὅτι εἰς ἔντονον στάσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, θὰ συμπαρίστατο ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος. Νομίζω, ὅτι ἡ πρώτη μου αὕτη ἀντίδρασις ὑπῆρξεν ὀρθή. Καὶ τοῦτο, μετὰ τὴν γνῶσιν τῆς Ἰταλικῆς ἀνακοινώσεως, ἡ ὁποία βεβαίως, οὐδόλως εἶναι ἐπαρκής. Ἡ Ἑλληνικὴ ἀντίδρασις θὰ ἦτο οὕτως ἢ ἄλλως, μεγάλη, ἐὰν τοιοῦτον ἔγγραφον προήρχετο ἀπὸ οἱονδήποτε Κράτος τοῦ ΝΑΤΟ, ἀλλὰ εὐλόγως ἦτο μεγαλυτέρα, ὅταν προῆλθεν ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν, λόγῳ τῆς Ἱστορίας καὶ τοῦ παρελθόντος. Ἡ δημοσία, ὡς ἐκ τούτου, ἀποκήρυξις τοῦ ἐγγράφου ὑπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως ἦτο καὶ εἶναι ἀναγκαία. Ἐὰν ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ἦτο ἀθώα, ὅπως θέλομεν νὰ πιστεύωμεν, τοῦ ἀτυχοῦς διὰ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν, καὶ τοῦ ἀτίμου δι’ ἡμᾶς κειμένου, τότε ἡ ἰδία Ἰταλικὴ Κυβέρνησις θὰ εἶχε συμφέρον διὰ τὴν ἄμεσον ἀποκήρυξιν αὐτοῦ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον τὸ ἔγγραφον τοῦτο ὑπερακοντίζει ὅλα ὅσα ὑπεστήριξαν οἱ φασίσται καὶ ὅσα ὑπεστήριξεν ὁ Σφόρτσα καὶ ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἐποχήν, τὴν πρὸ 80 ἐτῶν, καθ’ ἣν ἡ Ἰταλία τότε ἠγωνίζετο νὰ δημιουργήσῃ τὰς συνθήκας ἐκείνας, ὅπως ἐν μέσῳ τῆς Τουρκικῆς Αὐτοκρατορίας παραμείνουν ἐδάφη ἑλληνικά, ἵνα ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ ἀποτελέσουν ταῦτα τὴν μεγάλην Ἀλβανίαν, ὡς εἶδος δορυφόρου κράτους διὰ τὴν Ἰταλίαν. Ἀλλά, ἐπὶ πλέον, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ δημοσία ἀποκήρυξις τοῦ ἐγγράφου καὶ διὰ τοὺς κάτωθι συγκεκριμένους λόγους. Διότι ἡ χλιαρωτάτη ἀπάντησις τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως περιορίζεται εἰς τὸ νὰ ἐκφράσῃ τὴν λύπην δι’ ἀνακριβείας ἐθνογραφικάς, τὰς ὁποίας περιέχει τὸ ἔγγραφον, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα πρόκειται περὶ πλήρους διαστροφῆς τῆς ἐθνογραφικῆς συνθέσεως ὁλοκλήρου τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Ἐπὶ πλέον, τὸ ἔγγραφον αὐτὸ διαχωρίζει τοὺς Ἠπειρώτας εἰς Ἀλβανικῆς καταγωγῆς, τοὺς ὁποίους θεωρεῖ πρώτης ποιότητος καὶ εἰς Ἠπειρώτας Ἑλληνικῆς καταγωγῆς, οἱ ὁποῖοι εἶναι δευτέρας ποιότητος. Τρίτον, ὅπερ εἶναι σοβαρώτατον, εἶναι ἔγγραφον ἀπολύτως ὑβριστικὸν διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Ἐκκλησίαν καὶ ἐπὶ τούτου νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ εἰδικὴ μνεία εἰς τὴν δημοσίαν ἀποκήρυξιν. Τέλος, τὸ ἔγγραφον εἶναι σαφῶς ἐχθρικὸν ἔναντι τῆς Ἑλλάδος, διότι εἰσέρχεται εἰς καθαρῶς πολιτικὰ θέματα. Προσπαθεῖ νὰ θεωρήσῃ ὑπεύθυνον τὴν Ἑλλάδα διὰ τὴν ἐκκρεμότητα τῶν Ἑλληνο–Ἀλβανικῶν σχέσεων καὶ ἀναφέρεται μάλιστα εἰς συμβάντα εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη. Ἐγώ, ἀπὸ ὅσα τοὐλάχιστον γνωρίζω, νομίζω, ὅτι ἕνα μόνον περιστατικὸν ὑπάρχει, ὅπου κατὰ τὸ 1953 ἐζήτησε πράγματι διὰ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἡ Ἀλβανία νὰ ρυθμίσῃ, ὄχι τὰς σχέσεις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀλβανίας, ἀλλὰ τὸ θέμα τῶν πυραμίδων, συνόρων καὶ ὁροσήμων καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὅπως τοὐλάχιστον ἀνέγνωσα εἰς τὸ βιβλίον τοῦ Πρεσβευτοῦ κ. Κύρου, ἀπήντησε παραπέμπουσα τὸ Ἀλβανικὸν Ἐπιτελεῖον νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὸ Ἑλληνικὸν Ἐπιτελεῖον. Ὄχι μόνον, λοιπόν, ἀγνοεῖται ἡ πραγματικότης ἢ διαστρεβλώνεται, ἀλλὰ ἀντιθέτως, τὸ ἔγγραφον προχωρεῖ περαιτέρω καὶ ἀποδίδει εὐθύνας εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Τοῦτο εἶναι, ἰδίως, ὕποπτον αὐτὴν τὴν στιγμήν, διότι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ περίπου περιῆλθεν εἰς τὸ ΝΑΤΟ —ὁμολογῶ, ὅτι ἐγὼ ἔχω αὐτὴν τὴν ὑποψίαν— ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς Διασκέψεως Κορυφῆς. Περιῆλθεν εἰς μίαν ἐποχὴν ποὺ δὲν ἀποκλείεται νὰ εἴχομεν ἀποκαθισταμένας τὰς σχέσεις Ἀμερικῆς καὶ Ἀλβανίας καὶ εἰς μίαν ἐποχήν, ἐπὶ πλέον, ὅπου γίνονται ἐπίμονοι προσπάθειαι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν διαβαλκανικῶν σχέσεων. Καὶ τὸ ἔγγραφον αὐτό, κατὰ περίεργον τρόπον, ἔρχεται καθ’ ὅλας του τὰς πλευρὰς νὰ ὑπονομεύσῃ τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ τὴν καταστήσῃ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ὕποπτον. Συνεπῶς, εἶναι πράγματι δι’ ἐμὲ ἀδύνατον νὰ λησμονήσω τὸ τελευταῖον τοῦτο, διότι εἶναι πράγματι ἀπαράδεκτος ἀνάμιξις εἰς καθαρῶς πολιτικὸν ζήτημα Ἑλληνικόν. Δι’ αὐτὸ καὶ δὲν ὁμιλῶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὡς Ἀρχηγὸς Κόμματος Ἀντιπολιτεύσεως ἀντιπολιτευόμενος, ἀλλ’ ὡς συμπαραστάτης μιᾶς ἐπιβεβλημένης ἐθνικῆς πολιτικῆς. Τὸ νὰ κάμνωμεν διακηρύξεις καὶ ἔγγραφα καὶ νὰ δηλώνωμεν καὶ νὰ ὑποστηρίζωμεν ὄχι τὴν ἑλληνικότητα τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Βορείου Ἠπείρου εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον κατὰ ἕνα μέρος μόνον ἔχει ἀξίαν. Ἐκεῖνο, ὅπερ χρειάζεται —καὶ ἐπ’ αὐτοῦ πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις— εἶναι νὰ ὑπάρξῃ ἡ δημοσία ἀποκήρυξις ἐκ μέρους τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀποκήρυξις θὰ ἔχῃ τὴν μορφὴν νέου ἐγγράφου, εἰς τὸ ὁποῖον ἔγγραφον ρητῶς θὰ ἀποκηρύσσωνται ὡς ἀνακριβῆ, ἀτυχῆ, ἀδέξια 1ον, 2ον, 3ον, 4ον, 5ον ὅλα αὐτά, ἀπὸ ἐθνικῆς πλευρᾶς, συμπεριλαμβανομένου τοῦ ζητήματος τῆς Ἐκκλησίας καὶ τέλος, μέχρι καὶ ἀπαραδέκτων κατηγοριῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν σχέσεων Ἑλλάδος καὶ Ἀλβανίας καὶ θὰ ἀναγνωρίζωνται αἱ Ἑλληνικαὶ θέσεις. Μία τοιαύτη ἔντονος στάσις, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τηρηθῇ καὶ ἀπέναντι τοῦ ΝΑΤΟ γενικῶς. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπανειλημμένως ἐτόνισεν, ὅτι ἠναγκάσθη ἐπὶ τέλους νὰ προβῇ καὶ εἰς θυσίας ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ, ἀκριβῶς διὰ νὰ θεμελιώσῃ καὶ νὰ στερεώσῃ τὴν ἑνότητα τῆς συμμαχίας. Ἠμπορεῖ, λοιπόν, ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπικαλεσθῇ, ὅτι προέβη εἰς θυσίας διὰ τὴν συμμαχίαν καὶ ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραδέχεται τοιαύτην στάσιν ἄλλων συμμάχων. Καὶ συνεπῶς, ἐὰν ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις εἶναι πράγματι ἀθώα, δὲν εἶναι ζήτημα νὰ ἐξετάσωμεν ἀπὸ ποίους προῆλθε τὸ ἔγγραφον, ἔλαβε γνῶσιν τοῦ κειμένου, τὶ ἔκαμεν; Καὶ ἂν εἶναι ἀθώα, πράγματι, πρέπει μόνη της νὰ τὸ ἀποκηρύξῃ καθ’ ὅλα τὰ σημεῖα. Δὲν θὰ τὸ κάμῃ; Πρέπει νὰ τὸ ἀξιώσωμεν ἡμεῖς. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔρχεται ἡ τελευταία παράγραφος τῆς σημερινῆς ἀνακοινώσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσε νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁλοκλήρου τοῦ ἐγγράφου. Φαντασθῆτε, λοιπόν, ὅτι αἱ περικοπαὶ μόνον προεκάλεσαν τὸ ζήτημα. Γνωρίζει κανεὶς τὶ κρύβει ὅλο τὸ ἔγγραφον; Ἡ Ἰταλικὴ ὅμως Κυβέρνησις τὸ γνωρίζει, ἔχει λοιπὸν ἐπηυξημένον καθῆκον νὰ σπεύσῃ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν θέσιν της. Ἡμεῖς ἀγνοοῦμεν τὸ πλῆρες κείμενον καὶ μόνον βάσει περικοπῶν προβαίνομεν εἰς διαμαρτυρίας. Τὸ πλῆρες κείμενον; Ἂν ὑπάρχουν ἄλλαι χειρότεραι περικοπαί; Τὶς τὸ γνωρίζει; Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις τὸ γνωρίζει, διότι ἔχει τὸ πρωτότυπον. Ὡς πρὸς τὸ θέμα, τέλος, ποὺ ἔθιξα εἰς τὴν πρώτην μου δήλωσιν, τῆς τηρηθείσης μυστικότητος, νομίζω, ὅτι αἱ ἀπαντήσεις τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐν μέρει ἱκανοποιοῦν. Διότι πράγματι, ἡ διαφωνία μας ἔγκειται εἰς τὴν ἐκτίμησιν τοῦ χρόνου. Πότε θὰ ἐγένετο δημοσίᾳ ἡ ἀνακοίνωσις; Καθ’ ἡμᾶς, 20 ἡμέραι εἶναι πολλαί, εἶναι πολλαί, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διότι δηλαδὴ ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις γνωρίζει περισσότερα ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν καὶ ἔχει συμφέρον, ἂν εἶναι ἀθώα, καὶ διὰ νὰ εἶναι ἐν τάξει ἀπέναντί μας, νὰ δώσῃ τὴν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν τώρα ζητοῦμεν. Ταῦτα, ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸ γενικὸν θέμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Βορειοηπειρωτικόν, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι πλέον, ἀπὸ ὅ,τι ἐλέχθη προηγουμένως. Πιστεύομεν εἰς τὴν Βορειοηπειρωτικὴν ὑπόθεσιν, ἀλλὰ καὶ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι κἄποτε τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ εὕρῃ τὴν λύσιν του. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ συμπέρασμα τῆς ὁμιλίας μου, εἶναι τὸ ἀκόλουθον. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ εἶναι βεβαία, ὅτι θὰ ἔχῃ τὴν συμπαράστασιν ὅλων μας εἰς πᾶσαν ἀπόφασιν ἐντόνου στάσεως. Ὑποτονικὴν στάσιν, οἱασδήποτε σκοπιμότητος, θὰ τὴν πληρώσῃ καὶ τὸ Ἔθνος καὶ ἡμεῖς ὅλοι, πολὺ ἀκριβά. (Χειροκροτήματα).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κοινωνικοῦ Κόμματος κ. Σ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§56Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ μὲ τοὺς προλαλήσαντας εἰς ὅσα εἶπον, σχετικῶς μὲ τὸ κατάπτυστον, τὸ ἄτιμον, ὅπως τὸ ἐχαρακτήρισεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔγγραφον τοῦ Ἰταλικοῦ Ἐπιτελείου, τὸ κατατεθὲν εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ τὸ ὁποῖον ἀφ’ ἑνὸς μὲν διαστρέφει καὶ πλαστογραφεῖ τὴν Ἱστορίαν καὶ τὴν ἐθνολογικὴν σύνθεσιν τῆς Ἠπείρου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπονομεύει τοὺς συμμαχικοὺς δεσμοὺς εἰς τὸ ΝΑΤΟ. Συμφωνῶ, ἐπίσης, μὲ τοὺς προλαλήσαντας, ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῇ ἡ δημοσία ἀποκήρυξις αὐτοῦ καὶ ἡ ἐπιβολὴ κυρώσεων. Τέλος, συμφωνῶ μὲ ὅσα ἐλέχθησαν, σχετικῶς μὲ τὴν Ἤπειρον καὶ τὴν Βόρειον Ἤπειρον. Ἡ Ἤπειρος εἶναι Ἑλληνικωτάτη καὶ οὐδεμία ἐπ’ αὐτοῦ ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις. Ἡ Βόρειος Ἤπειρος παραμένει πάντοτε μία ἐθνικὴ διεκδίκησις ἰσχυρὰ καὶ ἀπαραβίαστος. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπανέλθω εἰς ὅσα ἐλέχθησαν. Θὰ προσθέσω μόνον τοῦτο. Ἀπὸ ὅσα γίνονται τελευταίως γνωστά, κ. Πρόεδρε, ἰδίως μετὰ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ καταπτύστου ἐγγράφου, εἶναι προφανές, ὅτι φασιστικὰ στοιχεῖα ἀμετανόητα ὑπολείμματα τοῦ παρελθόντος, τὰ ὁποῖα ἀτυχῶς ἔχουν κατορθώσει νὰ διεισδύσουν εἰς καιρίας θέσεις τοῦ κρατικοῦ καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ μηχανισμοῦ τῆς Ἰταλίας, προπαρασκευάζουν ἓν σχέδιον εὐρύτερον, διὰ τοῦ ὁποίου προσπαθοῦν νὰ ἀναστήσουν τὰ ὄνειρα τοῦ φασισμοῦ εἰς τὴν Βαλκανικήν, καὶ νὰ δημιουργήσουν εἰς αὐτὴν τὴν περιοχὴν πάλιν τὴν γνωστὴν προστασίαν καὶ τὴν ἐγγύησιν, χάρις εἰς τὰς ὁποίας ἄλλοτε ὑπεισῆλθον εἰς τὰς ὑποθέσεις τῆς Βαλκανικῆς Χερσονήσου. Εἶναι καθ’ ἡμᾶς ἀπαράδεκτος μία τοιαύτη ἀναβίωσις τῶν φασιστικῶν ἰμπεριαλιστικῶν ὀνείρων, τὰ ὁποῖα συνέτριψεν ἡ ἐλευθέρα ἀνθρωπότης μὲ ποταμοὺς αἱμάτων. Αὐτὴ ἡ ὑπόνοια εἶναι ἐκείνη ἀκριβῶς, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσῃ εὐρυτέραν ἐκκαθάρισιν τοῦ θέματος, ἀφ’ ἑτέρου δέ, νὰ ἐπικρίνω τὴν ἀντίληψίν της, ὅτι ἔπρεπεν ἡ ὑπόθεσις τῆς ἐκθέσεως νὰ συγκαλυφθῇ, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν δημοσιότητα, διαφωνῶν ἐν τούτῳ μὲ τὸν ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Τοιαῦτα ἔγγραφα τόσον κακοήθη, τόσον ἄτιμα, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδουν τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι δὲν ἐστρέφοντο μόνον κατὰ τῆς Ἠπείρου, ἀλλὰ ὅτι δι’ αὐτῶν ἐπιχειρεῖται ἡ ἀναβίωσις τῶν ἰμπεριαλιστικῶν τάσεων τῆς φασιστικῆς Ἰταλίας εἰς τὴν Μεσόγειον καὶ τὰ Βαλκάνια, πρέπει ἀναμφισβητήτως νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν δημοσιότητα διὰ νὰ στιγματίζωνται καταλλήλως καὶ διὰ νὰ προλαμβάνωνται αἱ ἐνδεχόμεναι συνέπειαι αὐτῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, θὰ ἠθέλαμεν ἡ Κυβέρνησις ἀφ’ ἑνὸς μέν, ἀφοῦ στιγματίσῃ τὸ ἔγγραφον νὰ ζητήσῃ τὴν δημοσίαν ἀποκήρυξιν αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ πλέον, νὰ ἐπιδιώξῃ μίαν ριζικὴν ἐκκαθάρισιν τῶν σχέσεων μὲ τὴν Ἰταλίαν, εἰς τρόπον ὥστε εἰς τὸ μέλλον, ὄχι ἁπλῶς νὰ μὴ διαβιβάζωνται τοιαῦτα ἔγγραφα, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ δημιουργοῦνται καὶ ὑπόνοιαι περὶ ἐνεργειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν εἰς ἰμπεριαλιστικοὺς σκοπούς. Διαφωνοῦμεν, συνεπῶς, μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς διαχειρίσεως. Ἀντιθέτως εἴμεθα σύμφωνοι μαζί της, ὅταν μᾶς λέγῃ, ὅτι μένει ἀνικανοποίητος ἀπὸ τὴν χλιαρὰν ἀντίδρασιν τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι θὰ συνεχίσῃ τὰς σχετικὰς ἐνεργείας της. Ἐλπίζω, ὅτι αἱ ἐνέργειαι αὐταὶ θὰ συνεχισθοῦν μὲ σθένος καὶ μὲ θάρρος, ὥστε νὰ ἐκκαθαριστοῦν ὁριστικῶς αἱ σχέσεις μεταξὺ τῶν δύο Ἐθνῶν καὶ νὰ παύσῃ πλέον νὰ πλανᾶται αὐτὴ ἡ ὑποψία ὄχι μόνον διὰ τὴν Ἤπειρον, ἀλλὰ γενικώτερον διὰ τὰ Βαλκάνια καὶ διὰ τὴν Μεσόγειον. Διότι τότε μόνον ἀποκαθίσταται εἰλικρινῶς ἡ Ἑλληνοϊταλικὴ φιλία καὶ ἀποκαθίστανται ἀδιατάρακτοι θεσμοὶ ἐντὸς τοῦ ΝΑΤΟ.

§57Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Εἰς ὡρισμένας ἀγορεύσεις, κύριοι συνάδελφοι, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὸ ὑψηλὸν ἐπίπεδον, τὸ ἀνάλογον πρὸς τὸ θέμα, δὲν πρόκειται νὰ ἀπαντήσω. Πρόκειται, ὅμως, νὰ ἐπαναλάβω τὴν φράσιν μὲ τὴν ὁποίαν κατέληξα, ὅταν προέβην εἰς τὰς ἀνακοινώσεις μου καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἴσως δὲν ἐπεδόθη ἡ δέουσα προσοχή, φράσις τὴν ὁποίαν θεωρῶ βαρυσήμαντον. Εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, πολιτευομένη κατὰ τρόπον σοβαρὸν καὶ ὑπεύθυνον, θεωροῦσα σχετικὴν μόνον τὴν ἱκανοποίησιν ἐξ ὅσων μέχρι τοῦδε ἔπραξεν ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, ἀναμένει τὰς περαιτέρω ἐνεργείας αὐτῆς καὶ ἀναλόγως αὐτῶν θὰ ρυθμίσῃ τὴν στάσιν της. Ὑποθέτω, ὅτι, κατόπιν τῆς δηλώσεως αὐτῆς ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἱκανοποίησις ὅλων τῶν μερίδων τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν συσχετισθεισῶν ἐπερωτήσεων ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§59Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσήλθομεν πλέον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ὁρίστε, κ. Κοθρῆ.

§61Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα Κανονισμοῦ. Ὡμίλησαν οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ τὸ θέμα ἐτελείωσεν.

§63Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὴ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσήλθομεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Κύριε Κοθρῆ, θὰ ἀνέλθετε ἐπὶ τοῦ βήματος;

§65Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. (Κωδωνοκρουσίαι).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, δὲν ὑπάρχει θέμα Κανονισμοῦ. Κύριε Δερδεμέζη, σᾶς παρακαλῶ, τὸ θέμα συνεζητήθη κανονικῶς καὶ ἐπερατώθη ἡ ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις.

§67Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Οἱ Ἠπειρῶται βουλευταί, μόλις ἀνέγνωσαν τὰ τοῦ θέματος, σᾶς ἀπηύθυναν ἐπιστολήν. Τὸ θέμα εἶναι ὄντως ἐθνικὸν καὶ εὐχαριστοῦμεν τοὺς Ἀρχηγοὺς ὅλων τῶν Κομμάτων.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δερδεμέζη, λαμβάνετε τὸν λόγον, χωρὶς νὰ ἔχετε δικαίωμα. Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Ἀφήσατε τὸ θέμα εἰς τὴν σοβαρότητα τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ἐκράτησαν οἱ κύριοι Ἀρχηγοί. Μὴ ἐπιμένετε πλέον. Αὐτὸ ποὺ κάμνετε, εἶναι περιγραφὴ τοῦ Κανονισμοῦ. Παραβιάζετε τὸν Κανονισμὸν καὶ ἀδικεῖτε καὶ τὸ θέμα, καὶ δὴ τοιοῦτον θέμα.

§69Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, διαμαρτυρόμεθα διὰ τὴν πρᾶξιν σας αὐτὴν καὶ διὰ τὴν στάσιν σας. Δὲν ἠμποροῦμεν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐκφράσωμεν τὴν ἀγανάκτησίν μας;

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δερδεμέζη, ἐὰν δὲν ὁμιλήσητε σεῖς, νομίζετε, ὅτι ἓν θέμα δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος του καὶ ὅτι δὲν ἐξωνυχίσθη; Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐξ Ἠπείρου, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ ἐζήτησαν τὸν λόγον καὶ θὰ ὡμίλουν, ἐὰν ἐπετρέπετο ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ. Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Ὁρίστε, κ. Κοθρῆ, εἰς τὸ βῆμα. (Κωδωνοκρουσίαι).

§71Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐπερώτησις ποὺ συζητεῖται σήμερον κατετέθη πρὸ ἔτους ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ εἰς ἐποχήν, καθ’ ἣν τὰ συμπτώματα τῆς ὑφέσεως τῆς οἰκονομίας μας ἦσαν τόσον ἔκδηλα, ὥστε ἀνησύχησαν σοβαρώτατα ὅλας τὰς παραγωγικὰς τάξεις τῆς χώρας μας. Ἐνθυμούμεθα ὅλοι, κύριοι συνάδελφοι, τὰς διαμαρτυρίας τῶν ἐμπορικῶν Συλλόγων τοῦ Κράτους, ἐνθυμούμεθα ὅλοι τὰ ἀνακοινωθέντα τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν καὶ λοιπῶν παραγωγικῶν τάξεων, εἰς τὰ ὁποῖα κατὰ τρόπον ἔντονον ἐπεκαλοῦντο τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ταχεῖαν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν της. Προεκλήθησαν δὲ αἱ ἀνησυχίαι τῶν παραγωγικῶν τάξεων ἀπὸ τὴν διαπίστωσιν, ὅτι τὸ χαμηλὸν ποσοστὸν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὠφείλετο εἰς κάμψιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία εἶχε δυσμενῆ ἐπίδρασιν καὶ ἐπὶ τῆς βιομηχανικῆς, διότι, ὡς γνωστόν, εἰς τὴν χώραν μας ἡ βιομηχανία ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴν ζήτησιν καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἀπὸ τὸ εἰσόδημα τοῦ γεωργοῦ. Ὅτι δὲ αἱ ἀνησυχίαι αὗται τῶν παραγωγικῶν τάξεων δὲν ἦσαν ἀδικαιολόγητοι, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι εἰς τὰς αὐτὰς διαπιστώσεις προέβη καὶ ὁ διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἐτησίαν ἔκθεσίν του. Δὲν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, σήμερον νὰ ἀναπτύξωμεν τὸ ὅλον οἰκονομικὸν πρόβλημα καὶ τὴν ὅλην πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπ’ αὐτοῦ, διότι εἶναι ἀδύνατον ἐντὸς τοῦ περιωρισμένου χρόνου μιᾶς ἐπερωτήσεως νὰ γίνῃ τοῦτο, ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου, διότι ἀπὸ τῆς καταθέσεως τῆς ἐπερωτήσεώς μας ἐδόθη ἡ εὐκαιρία καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος καὶ ἄλλων ἐπερωτήσεων νὰ ἀναπτυχθοῦν ἐν τῇ Βουλῇ τὰ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κοινὴ Γνώμη, ἔχουν ἤδη σαφῆ τὴν εἰκόνα τῆς ἐν γένει οἰκονομικῆς μας καταστάσεως. Σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ νὰ ἐπισημάνω ὡρισμένα σημεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνεπτύχθησαν ἐπαρκῶς ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας κυρίους συναδέλφους καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων, ἐπίσης, αἱ ἀπαντήσεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπῆρξαν ἱκανοποιητικαί. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν γίνωνται συζητήσεις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, δὲν πρέπει νὰ ἀποτελοῦν αὗται ἀντικείμενον ἀντιπολιτευτικῆς ἐπικρίσεως. Σκοπὸν ἔχουσιν αἱ συζητήσεις αὐταὶ νὰ ἐπιστήσουν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ἀσθενῶν σημείων τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς καὶ νὰ τὴν διαφωτίσουν ἐπαρκῶς, ὥστε ἀναπροσαρμόζουσα ταύτην, νὰ ἐπιτύχῃ ἄνοδον τῆς οἰκονομίας εἰς τὴν χώραν. Δὲν ἔχομεν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, ἔστω καὶ ἂν ἡ διάρκειά του εἶναι ὁλόκληρος ἡ περίοδος ποὺ ἔχει, κατὰ τὸ Σύνταγμα, μία Κυβέρνησις δικαίωμα νὰ μείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Γνωρίζομεν, ὅτι αὐτὰ τὰ προβλήματα εἶναι μακροπρόθεσμα καὶ ἔχουν ἀνάγκην πολυετοῦς προσπαθείας καὶ συμπαραστάσεως ὅλων τῶν παραγόντων τοῦ Ἔθνους διὰ νὰ ἀντιμετωπισθοῦν. Δὲν ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μιᾶς ὑπαναπτύκτου χώρας, ὡς ἡ Ἑλλάς, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως ἐντὸς καθωρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, διότι τοῦτο θὰ ἐξαρτηθῇ καὶ ἀπὸ πολλοὺς ἀστάθμητους παράγοντας, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ εὐνοήσουν, ἀλλὰ καὶ νὰ δυσχεράνουν τὸ ἔργον τοῦτο. Δικαιούμεθα, ὅμως, νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὴν οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, νὰ ἀκολουθῇ προγραμματισμένην πολιτικήν, ἡ ὁποία νὰ διασφαλίζῃ σταθερὰν βάσιν πρὸς συνεχῆ ἄνοδον τοῦ ρυθμοῦ τῆς ἀναπτύξεως. Καὶ ἐν προκειμένῳ, αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀποτελῇ τὸν ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τοῦ ἐλέγχου. Ἐάν, δηλαδή, ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν τετραετῆ περίπου παραμονήν της εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀντιμετώπισε τὸ πρόβλημα τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὸ ἐπιτελεσθὲν μέχρι σήμερον ἔργον νὰ ἀποτελῇ σταθερὰν βάσιν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ δύναται εἴτε ἡ ἰδία, εἴτε ἡ διάδοχός της νὰ συνεχίσουν μὲ τὸν ἀναγκαῖον ταχὺ ρυθμὸν τὴν προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς χώρας, ὥστε νὰ ἐκμηδενίσῃ σὺν τῷ χρόνῳ τὴν ἀπόστασιν ποὺ χωρίζει τὴν οἰκονομίαν μιᾶς ὑπαναπτύκτου χώρας, ὡς ἡ ἰδική μας, ἀπὸ τὴν οἰκονομίαν τῶν ἀνεπτυγμένων Κρατῶν, μετὰ τῶν ὁποίων ἀποβλέπει νὰ συνεργασθῶμεν ἐντασσόμενοι εἰς τὸν χῶρον τῆς Ε.Ο.Κ. Γνωρίζετε, κ. συνάδελφοι, ὅτι μεταπολεμικῶς ὁ κόσμος βαδίζει εἰς τὴν ὀργάνωσιν εὐρυτέρων οἰκονομικῶν χώρων, ὥστε ἡ οἰκονομία τῶν καθ’ ἕκαστον Κρατῶν νὰ ἀποδίδῃ περισσότερον πρὸς ὄφελος καὶ τοῦ καθ’ ἕκαστον Κράτους καὶ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, διότι θὰ ἔχουν τὸ πλεονέκτημα τῶν μεγάλων μαζικῶν ἀγορῶν, ὥστε νὰ καθίσταται δυνατὴ ἡ ἐξειδίκευσις τῆς παραγωγῆς καὶ ἡ χρησιμοποίησις τῶν καθ’ ἡμέραν ἐμφανιζομένων νέων τεχνολογικῶν ἐξελίξεων διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος καὶ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς. Διὰ τὴν χώραν μας μάλιστα ἡ ὁποία κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς ἐξωτερικὰς συναλλαγάς, τοῦτο εἶναι τὸ σοβαρώτερον πρόβλημα. Ἡ Ἑλλὰς ἐπιδιώκει τὴν ἔνταξίν της εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν, ἡ ὁποία ὡς εἶπον, ἀποτελεῖται ἀπὸ χώρας ἀνεπτυγμένας οἰκονομικῶς, περισσότερον ταύτης καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ αἴτημά μας περὶ εὐνοϊκῆς μεταχειρίσεως τῶν προϊόντων μας διὰ ν’ ἀποβῇ ἡ εἴσοδος εἰς αὐτὴν πρὸς ὄφελος τῆς Χώρας μας. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁμιλήσω ἐπ’ αὐτοῦ περισσότερον, διότι ὅλους, κ. συνάδελφοι, σᾶς ἔχει ἀπασχολήσει τὸ θέμα καὶ ὅλοι εἶσθε κατατοπισμένοι. Παρακολουθοῦμεν μετὰ προσοχῆς τὰς προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐνταχθῶμεν εἰς τὴν ΕΟΚ, ὡς ἐπίσης καὶ τὰς ἀντιδράσεις ὡρισμένων χωρῶν εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσε μέχρι σήμερον νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν συγκεκριμένα ἀποτελέσματα τῶν ἐνεργειῶν της διὰ τὴν ἔνταξιν τῆς Χώρας εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν. Αὐτὸ δημιουργεῖ εὐλόγως ἀνησυχίας μήπως ἡ Κυβέρνησις ἀποδεχθῇ τὴν ἄνευ ὅρων ἔνταξίν μας, ὁπότε συντόμως θὰ ἐπιδεινωθῇ τὸ ἐξαγωγικόν μας πρόβλημα. Ἀπὸ ὅλα ὅσα ἐγράφησαν τελευταίως διὰ τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, φαίνεται, ὅτι προχωρεῖ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἔνταξίν μας εἰς αὐτήν, χωρὶς ὅμως νὰ ἔχωμεν μέχρι τῆς στιγμῆς ἐνδείξεις, ὅτι ἐπείσθησαν αἱ χῶραι αὐταὶ νὰ δεχθοῦν τὰ αἰτήματά μας διὰ τὴν ἴσην μεταχείρισιν τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων. Αὐτὸ δημιουργεῖ εἰς τὰς παραγωγικὰς τάξεις εὐλόγους ἀνησυχίας μήπως ἡ Κυβέρνησις δεχθῇ τὴν ἄνευ ὅρων ἔνταξίν μας, ὁπότε ἀναμφιβόλως αἱ ἐξαγωγαί μας ἀντὶ νὰ βελτιωθοῦν θὰ ἐπιδεινωθοῦν. Τὸ πρόβλημα εἶναι ὀξύ, διότι ἡ μείωσις τῶν δασμῶν ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος λόγῳ τῆς ἐντάξεώς της εἰς τὴν ΕΟΚ θὰ ὁδηγήσῃ ἀναμφιβόλως εἰς ηὐξημένας εἰσαγωγὰς καὶ ἀντιθέτως εἰς μείωσιν τῶν ἐξαγωγῶν μας ἐὰν δὲν καταστήσωμεν ἐν τῷ μεταξὺ τὰ προϊόντα μας συναγωνίσιμα. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ τὸ προσέξῃ καὶ νὰ χειρισθῇ τὸ θέμα ἐπὶ καθαρῶς πολιτικοῦ ἐπιπέδου διὰ ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀντίδρασιν ὡρισμένων ἐκ τῶν χωρῶν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς ὡς ἡ Ἰταλία καὶ τὸ Βέλγιον, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὁμοειδῆ μὲ τὰ ἰδικά μας προϊόντα. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ κρίνωμεν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον πράγματι ἀκολουθῇ μίαν πολιτικὴν ἡ ὁποία διασφαλίζει σταθερὰν ἄνοδον τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας μας, ὥστε νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἄλλων πλέον προηγμένων χωρῶν, ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς ταύτης. Ἡ πλέον ἔγκυρος ἀνάλυσίς των γίνεται ὑπὸ τοῦ διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἔκθεσις τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἐμφανίζει ἀδιάβλητα καὶ ἀντικειμενικὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐν γένει οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ὡς αὕτη ἀσκεῖται σήμερον. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὴν τελευταίαν ἔκθεσίν του, θὰ ἴδητε, ὅτι προβαίνει εἰς θλιβερὰς διαπιστώσεις διὰ τὸ μέλλον τῆς οἰκονομίας μας. Ἀναφέρει ὁ κ. Ζολώτας εἰς τὴν τελευταίαν ἔκθεσίν του, ὅτι τὸ ποσοστὸν αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος εἰς σταθερὰς δραχμὰς τὸ 1959 εἶναι 4% ἔναντι ἀντιστοίχου αὐξήσεως 2,4% διὰ τὸ 1958, ἀλλὰ εἶναι αἰσθητῶς κατώτερον τοῦ μέσου ὅρου τῆς τριετίας 1955–57 (8%). Καὶ ὅτι ἡ ἐπιβράδυνσις τοῦ ρυθμοῦ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ὀφείλεται κατὰ κύριον λόγον εἰς τὴν στασιμότητα τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος καὶ ὅτι ἡ διάρθρωσις τοῦ κεφαλαιουχικοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ αἱ ἐφαρμοζόμεναι ὀργανωτικαὶ καὶ τεχνικαὶ μέθοδοι δὲν διασφαλίζουν σημαντικὰ περιθώρια αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ προϊόντος. Καὶ προτείνει, διὰ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ παρακολούθησις τῶν οἰκονομιῶν τῶν πλέον ἀνεπτυγμένων χωρῶν, μὲ τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ συνδεθῶμεν. Δηλαδή, κ. συνάδελφοι, ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὑπεύθυνος φορεὺς τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως διαπιστώνει, ὅτι μετὰ 4ετῆ διακυβέρνησιν τῆς χώρας, ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, δὲν ἐπῆλθεν ἱκανοποιητικὴ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἐπικρίνει δέ, ἐπιπροσθέτως καὶ τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐξαγγελθὲν πρόγραμμα ἐμπορίας ἀγροτικῶν μας προϊόντων, διότι, λέγει, ἐπιβαρύνει τὴν ἀγροτικὴν τάξιν καὶ θὰ ἀναστείλῃ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Ἐν συνεχεία προβαίνει εἰς ἑτέραν διαπίστωσιν, ὅτι καὶ αἱ δυτικαὶ καὶ αἱ ἀνατολικαὶ χῶραι, ἐπραγματοποίησαν σημαντικὴν οἰκονομικὴν ἄνοδον καὶ ὅτι μόνον ἡ χώρα μας ὡς ὑποανάπτυκτος, εὑρίσκεται εἰς καθοδικὴν πορείαν. Προχωρεῖ ὅμως ἡ ἔκθεσις καὶ εἰς τὸ θέμα ἐξαγωγῆς τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: ὅτι αἱ ἐξαγωγαί μας ἐμειώθησαν, διότι συναντοῦν δυσχερείας λόγῳ τῆς συνεχοῦς πτώσεως τῶν τιμῶν ἀπὸ τοῦ 1957, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι παροδικῆς φύσεως καὶ ὅτι ἐπιβάλλονται ριζικαὶ μεταβολαὶ εἰς τὰς συνθήκας προσφορᾶς τῶν ἐξαγωγίμων καὶ τὴν ἐν γένει ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν, αὔξησις τῆς παραγωγῆς, βελτίωσιν τῶν ἀποδόσεων τῶν ἐξαγωγίμων, διὰ νὰ καταστοῦν ταῦτα περισσότερον ἀνταγωνιστικὰ καὶ ὀργάνωσιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου. Συνιστᾷ τὴν κινητοποίησιν καὶ τὸν συντονισμὸν ὁλοκλήρου τοῦ οἰκονομικοῦ καὶ παραγωγικοῦ μηχανισμοῦ καὶ εἰς ἔκτασιν πολὺ μεγαλυτέραν ἀπὸ ὅ,τι γίνεται μέχρι σήμερον, διὰ ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἡ κατάστασις αὐτή. Δὲν ἔγιναν ὅμως, κ. βουλευταί, αἱ διαπιστώσεις αὗται ἀπὸ τὸν κ. Διοικητὴν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, διὰ πρώτην φορὰν καὶ ἐπὶ Κυβερνήσεως διανυούσης τὸ πρῶτον ἔτος τῆς κυβερνητικῆς της θητείας, ὁπότε ὀφείλομεν νὰ ἀναμένωμεν εἰσέτι τὴν πάροδον χρονικοῦ διαστήματος, διὰ νὰ τὴν κρίνωμεν. Ἀλλὰ διὰ τετάρτην φοράν, διότι ἡ ἔκθεσις ποὺ ἀνέφερα, εἶναι ἡ τετάρτη ποὺ διαπιστώνει τὴν ἰδίαν δυσμενῆ κατάστασιν, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας μας. Ἐὰν ἀνατρέξητε εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ 1959, θὰ ἴδητε, ὅτι ἐκεῖ ὁμιλεῖ περὶ τῆς οἰκονομικῆς πορείας τῆς χώρας διὰ τὸ ἔτος 1958, καταλήγει εἰς τὰ αὐτὰ συμπεράσματα καὶ συνιστᾷ τόνωσιν ἀγροτικῆς παραγωγῆς καὶ ἰδίως ἐξαγωγίμου καὶ ἐφαρμογὴν πολιτικῆς προστασίας αὐτῶν. Προβαίνει δὲ καὶ εἰς μίαν σημαντικὴν διαπίστωσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας, διότι θ’ ἀποτελέσῃ αὕτη πρόσθετον λόγον ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐπέκτασις τῶν γεωργικῶν μας ἐξαγωγῶν καὶ ὁ περιορισμὸς τῶν εἰσαγωγῶν κτηνοτροφικῶν καὶ γαλακτομικῶν προϊόντων, παρουσιάζει οὐσιώδεις δυνατότητας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνῃ πλήρης κινητοποίησις προσπαθειῶν καὶ εἰς μεγίστην ἔκτασιν ἀνάπτυξις τῶν βιομηχανικῶν μας ἐξαγωγῶν, παρεχομένης προνομιακῆς ἐνισχύσεως εἰς τὰς ἐξαγωγικάς μας βιομηχανίας. Τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον, συνεχίζει, ἐπηρεάζει τὸν ρυθμὸν τῆς παραγωγικῆς μας ἀναπτύξεως καὶ ὅταν εὑρισκώμεθα εἰς ἐποχὴν ὅπου ἡ ὀργάνωσις τῆς παραγωγῆς καὶ αἱ σύγχρονοι τεχνολογικαὶ μέθοδοι στηρίζονται εἰς διευρυνομένας μαζικὰς ἀγοράς, πρέπει νὰ γίνῃ ἀνάλογος προσανατολισμὸς τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Τοιοῦτος δὲ χῶρος εἶναι ἡ Εὐρώπη, μὲ τὴν ὁποίαν ἀνέκαθεν ἔχομεν ἐξαρτήσει τὴν οἰκονομίαν μας. Ἀλλὰ εἰς τὸ σύστημα ἑνὸς πολυμεροῦς καὶ κατ’ ἀνάγκην ἀνταγωνιστικοῦ συστήματος ἐμπορικῶν σχέσεων, αἱ ὀλιγώτερον οἰκονομικῶς ἀνεπτυγμέναι χῶραι ἔχουν ἀσθενεστέραν διαπραγματευτικὴν ἱκανότητα. Ἐν τῷ μεταξύ, ὅμως, ἐπιβάλλεται στροφὴ πρὸς τὰς χώρας διμερῶν συμψηφιστικῶν ἀνταλλαγῶν, χωρὶς ν’ ἀναστέλλεται ἡ ἐξαγωγική μας προσπάθεια εἰς χώρας σκληρῶν νομισμάτων. Διαπιστώνει, ὅτι παρὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, δὲν ὑπερενικήθησαν αἱ μόνιμοι ἀδυναμίαι τῆς Ἑλληνικῆς Οἰκονομίας, ἡ δὲ ὑποαπασχόλησις καὶ ἀνεργία παραμένουν ἀμείωτοι καθ’ ὅλην τὴν Χώραν. Δὲν εἶναι ὅμως μόνον αἱ θέσεις τῶν ἐτῶν 1958–1959, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρουν τὰς ἄνω δυσμενεῖς διαπιστώσεις διὰ τὴν οἰκονομίαν μας, ἀλλὰ καὶ αἱ τῶν προηγουμένων ἐτῶν 1956–1957, τὰ αὐτὰ ἀναφέρουν. Προβαίνουν εἰς τὰς αὐτὰς δυσμενεῖς διαπιστώσεις διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνάπτυξιν καὶ ὑποδεικνύεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ λῆψις τῶν ἰδίων περίπου μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισίν των. Ἀλλά, κ. βουλευταί, τὰς διαπιστώσεις αὐτὰς δὲν κάμνει μόνον ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἔκθεσίν του, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος περίπου τὰς αὐτὰς διαπιστώσεις ἔκαμεν εἰς τὴν ὁμιλίαν του, ὅταν ἀπήντησεν εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου παρεδέχθη, ὅτι τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον εἶναι κατ’ ἐξοχὴν δυσμενὲς καὶ ὅτι διὰ νὰ βελτιωθῇ ἀπαιτοῦνται μακροπρόθεσμα καὶ βραχυπρόθεσμα μέτρα. Ἀνέφερεν, ὅτι ἡ παθητικότης τῶν ἐξαγωγῶν μας ὀφείλεται εἰς τὴν παθητικότητα τῶν προϊόντων μας καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἀναδιάρθρωσις τῶν καλλιεργειῶν, ὑποκαθιστῶντες τὰ εἰσαγόμενα δι’ ἄλλων ἐπιτοπίως παραγομένων καὶ διὰ παραγωγῆς δυναμικῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων, ὅπως ἐπίσης καὶ ὅτι πρέπει ν’ ἀποκτήσωμεν τὸν κεφαλαιουχικὸν ἐξοπλισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιτρέψῃ τυποποίησιν καὶ ἐπεξεργασίαν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, διὰ νὰ γίνουν διεθνῶς συναγωνίσιμα. Καὶ συνεχίζει ὁ κ. Δερτιλῆς, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ ἐξαγωγικὸν μας ἐμπόριον στηρίζεται μόνον εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα, θὰ εἶναι μονίμως παθητικόν, ὀφείλομεν ν’ ἀποκτήσωμεν ἐξαγώγιμα προϊόντα βιομηχανικὰ καὶ βιοτεχνικὰ καὶ πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ γίνουν αἱ ἀναγκαῖαι ἀναδιαρθρώσεις, ὀργανωτικαὶ μεταβολαὶ καὶ ἀνάλογοι κεφαλαιουχικαὶ ἐπενδύσεις, διὰ ν’ ἀποκτήσωμεν βιομηχανικὰ καὶ βιοτεχνικὰ προϊόντα ἐξαγώγιμα καὶ διεθνῶς συναγωνίσιμα. Τοῦτο ἐπιβάλλει ἡ δημιουργία τῶν μεγάλων οἰκονομικῶν χώρων, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ παλαίσουν τὰ προϊόντα μας μετὰ τῶν ἄλλων χωρῶν. Καὶ συνεχίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, ἀναφέρων τὰ ἐπιβαλλόμενα μέτρα διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ ἐλλειμματικοῦ μας ἰσοζυγίου πληρωμῶν, ὡς νὰ ἦτο ἀντιπολιτευόμενος βουλευτής, χωρὶς νὰ μᾶς εἴπῃ τὶ ἔκαμεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ διαχειριζομένη τὴν ἐξουσίαν ἐπὶ 4 ἔτη. Ἡ Κυβέρνησις δὲν κατώρθωσε δυστυχῶς μέχρι σήμερον νὰ ἐφαρμόσῃ πολιτικὴν ἐξασφαλίζουσαν μίαν σταθερὰν ἀνοδικὴν πορείαν τῆς οἰκονομίας μας, διότι δὲν ἔχει, δυστυχῶς, κατορθώσει νὰ ὁλοκληρώσῃ εἰς τὴν σκέψιν της ἕνα προγραμματισμὸν προσηρμοσμένον εἰς τὰ σημερινὰ δεδομένα τῆς χώρας μας. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ οἱ πρὸ αὐτοῦ ὁμιλήσαντες κ. Ὑπουργοί, μᾶς ἀνέφερον ἐπανειλημμένως τὸ ἐπιχείρημα τῆς εὐοιώνου οἰκονομικῆς ἐξελίξεως, τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Δέν ἀρνούμεθα τὸ γεγονὸς αὐτό, ὅτι δηλαδὴ ἐπραγματοποιήθη αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, καὶ ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως ἦτο ὑψηλός, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι καὶ ἡ ἀφετηρία ἦτο πολὺ χαμηλὴ καὶ ὅτι πάντοτε εἰς τὰς ὑποανεπτυγμένας οἰκονομίας ὡς ἡ ἰδική μας, ἡ πρώτη φάσις τῆς ἀποδοτικότητος τοῦ κεφαλαίου εἶναι μεγάλη. Ἀλλὰ ἡ πολιτικὴ ἀναπτύξεως πρέπει ν’ ἀποβλέπῃ νὰ φθάσωμεν τὸ ἐπίπεδον τῶν πλέον ἀνεπτυγμένων χωρῶν. Σήμερον τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα εἰς τὴν χώραν μας, ὑπολείπεται κατὰ 2–3 φορὰς τοῦ τοιούτου τῶν πλέον προηγμένων χωρῶν, τὸ δὲ πενταετὲς πρόγραμμα καθορίζει μέσην αὔξησιν ἐτησίως 6%, κατ’ ἀκολουθίαν θ’ ἀπαιτηθοῦν περὶ τὰ 15 ἔτη διὰ νὰ τὸ φθάσωμεν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ μείνῃ εἰς τὰ σημερινὰ ἐπίπεδα ἡ οἰκονομία αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, τότε μόνον πρέπει νὰ εἶναι ἱκανοποιημένη ἀπὸ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ὅταν ὁ ρυθμὸς πωλήσεως ἐπιταγχύνεται, ὥστε νὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἐξαλειφθῇ ἡ ἀπόστασις ποὺ μᾶς χωρίζει μὲ τὰς οἰκονομίας τῶν πλέον προηγμένων χωρῶν. Ἀλλὰ τιοῦτόν τι δυστυχῶς δὲν παρετήρησα παρ’ ἡμῖν. Ἂς εἰσέλθωμεν τώρα δι’ ὀλίγων εἰς τὸ θέμα ποὺ ἐνδιαφέρει σήμερον περισσότερον τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, τῶν ἐξαγωγῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Εἴμεθα μία χώρα τῆς Εὐρώπης, τῆς ὁποίας τὸ μέγιστον μέρος τῶν ἐξαγωγῶν εἶναι ἀγροτικὰ προϊόντα. Ἡ μείωσίς των δὲ καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος 1959, κατὰ 12,5%, καθιστᾶ ἐπιτακτικὴν τὴν ἄμεσον ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τούτου. Μεγάλαι ποσότητες ἀπὸ τὰ ἐγχώρια προϊόντα μας παραμένουν ἀδιάθετα καὶ ὅσα διετέθησαν δὲν ἐπραγματοποίησαν ἱκανοποιητικὰς τιμάς, γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἔφερε τὸν ἀγροτικὸν κόσμον εἰς ἀπόγνωσιν. Ἐνῷ αἱ πρὸ τοῦ πολέμου Ἑλληνικαὶ ἐξαγωγαὶ ἐκάλυπτον τὸ 68% τῶν εἰσαγωγῶν, μεταπολεμικῶς καλύπτουν κάτω τοῦ 50%, τόσην χαμηλὴν ἀναλογίαν ἔχει μόνον ἡ Ἑλλάς. Ἐν ἀντιθέσει μὲ τὴν χώραν μας, ὅλαι αἱ Δυτικοευρωπαϊκαὶ χῶραι παρουσιάζουν αὔξησιν ἐξαγωγῶν κατὰ τὸ ἔτος 1959. Ἡ μείωσις τῶν ἐξαγωγῶν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων ὀφείλεται: α) εἰς τὸ ὑψηλὸν κόστος παραγωγῆς των, τὸ ὁποῖον τὰ ἐκτοπίζει ἀπὸ τὰς ξένας ἀγοράς, ἐλλείψει ἀνταγωνιστικότητος. β) εἰς τὴν ἔλλειψιν ἐξωτερικῆς ἐμπορικῆς πολιτικῆς ἥτις ἐπιβάλλει προσαρμογὴν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς διεθνοῦς καταναλώσεως, τυποποιήσεως καὶ βελτιώσεως τῶν ποιοτήτων τῶν ἐξαγομένων. γ) εἰς τὴν μὴ σύνδεσιν τῶν ἐξαγωγῶν μὲ τὰς εἰσαγωγάς. Εἰς τὴν μελέτην του περὶ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας ὁ κ. Ζολώτας, ἀναφέρει τὰς ἑξῆς διαπιστώσεις, σχετικὰ μὲ τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν: Ὅτι ἡ στάσις αὐξήσεως τῶν εἰσαγωγῶν καὶ στασιμότητος τῶν ἐξαγωγῶν, ἐχαρακτήρισε τὴν ἐξέλιξιν τῶν συναλλαγῶν μας μετὰ τῶν χωρῶν τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης ἀπὸ τοῦ 1956 καὶ ὅτι τὸ ἐμπόριόν μας μετὰ τῶν χωρῶν αὐτῶν, διεξαγόμενον ἐπὶ πολυμεροῦς βάσεως, εἶναι φυσικόν, λόγῳ τοῦ χαμηλοῦ ἐπιπέδου τῆς παραγωγικότητος εἰς τὴν χώραν μας, νὰ ἐμφανίζῃ εἰς βάρος μας μειονεκτήματα καὶ νὰ δυσχεραίνεται σήμερον. Κατ’ ἀκολουθίαν ὀφείλομεν νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν τὰ περιθώρια, τὰ ὁποῖα μᾶς παρέχονται ἀπὸ τὰς χώρας μεθ’ ὧν διεξάγονται συναλλαγαὶ ἐπὶ διμεροῦς βάσεως, ὡς αἱ χῶραι τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης. Καὶ συνεχίζων, ἀναφέρει, ὅτι ἐπιβάλλεται ἀναπροσαρμογὴ τῆς ἐμπορικῆς μας πολιτικῆς. Σήμερον δὲν ὑπάρχουν ἑλληνικὰ βιομηχανικὰ προϊόντα προσφερόμενα ὑπὸ διεθνεῖς ἀνταγωνιστικοὺς ὅρους, αἱ δὲ πλέον δυναμικαὶ περιοχαί, ἀπὸ ἀπόψεως ἀπορροφήσεως ἑλληνικῶν προϊόντων, εἶναι αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι καὶ αἱ χῶραι τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης. Εἶναι γεγονός, ὅτι ὅλαι αἱ Εὐρωπαϊκαὶ χῶραι (Γαλλία, Ἰταλία, Ἀγγλία, Ἀμερική), προσπαθοῦν ν’ αὐξήσουν τὰς συναλλαγάς των μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Πρὸ τοῦ πολέμου αἱ Ἀνατολικαὶ χῶραι συμμετεῖχον εἰς τὸ παγκόσμιον ἐμπόριον κατὰ ποσοστὸν σημαντικῶς μικρότερον τοῦ σημερινοῦ καὶ τότε ἡ Ἑλλὰς ἐπρομηθεύετο ἐκ τῆς περιοχῆς αὐτῆς τὸ 19% τῶν εἰσαγωγῶν της καὶ διωχέτευσε τὸ 10,7% τῶν ἐξαγωγῶν της. Σήμερον ποὺ ἡ συμμετοχὴ τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν εἶναι σημαντικῶς ἀνωτέρα, αἱ εἰσαγωγαί μας, αἱ ὁποῖαι προσδιορίζουν καὶ τὰς ἐξαγωγάς μας, καλύπτουν τὸ 7% διὰ τὸ 1958 καὶ τὸ 9,6% διὰ τὸ 1959 τῆς ἀξίας τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν. Μὲ τὰς προπολεμικὰς ἀναλογίας ἡ Ἑλλὰς ἔπρεπε νὰ εἰσαγάγῃ τὸ 1959 ἐμπορεύματα ἀξίας 86.000 000 δολλαρίων καὶ εἰσήγαγε μόνον 44.000.000 δολλαρίων. Αἱ δὲ εἰσαγωγαὶ θὰ ἦσαν ἀκίνδυνοι διὰ τὴν οἰκονομίαν μας, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφοροῦν εἴδη, τὰ ὁποῖα εἰσάγουν ἐπίσης ἐκ τῶν Ἀνατολικῶν χωρῶν καὶ ἄλλαι Δυτικαὶ χῶραι, ἤτοι καύσιμα, ξυλεία, χαρτομᾶζαν κλπ. καὶ νὰ ἐξαγάγωμεν ὀπωροκηπευτικὰ καὶ ἄλλα ἐγχώρια προϊόντα. Ἡ Τουρκία εἰσήγαγεν ἐκ τῶν Ἀνατολικῶν Χωρῶν τὸ 1958 τὰ 18,2% τοῦ συνόλου τῶν εἰσαγωγῶν της, ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς μόνον τὸ 7%. Ἐπίσης ἡ Τουρκία ἐξήγαγεν εἰς Ἀνατολικὰς Χώρας τὸ 23% τοῦ συνόλου τῶν ἐξαγωγῶν της διπλασιάσασα τὰς προπολεμικὰς της ἀναλογίας. Δὲν ὑποστηρίζω, ὅτι πρέπει νὰ συνδέσωμεν μονοπλεύρως τὴν οἰκονομίαν μας μὲ τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, ἀλλ’ ὅτι εἰς τὴν σημερινὴν κρίσιμον διὰ τὸ ἐξαγωγικόν μας ἐμπόριον περίοδον, ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀξιοποιήσῃ περισσότερον τὰς δυνατότητας ἀπορροφήσεως εἰς τὰς χώρας αὐτὰς ἐξαγωγίμων προϊόντων μας. Ὅταν πρὸ καιροῦ ἐπεσκέφθην διαφόρους Ἀνατολικὰς Χώρας, ὡς ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία καὶ ἡ Τσεχοσλοβακία, διεπίστωσα, ὅτι ὑπάρχουν δυνατότητες καὶ μεγάλα περιθώρια αὐξήσεως τῶν συναλλαγῶν μας μετὰ τῶν Χωρῶν αὐτῶν. Δύναται ἡ χώρα μας νὰ τροφοδοτήσῃ μὲ ὀπωροκηπευτικὰ προϊόντα ὅλας τὰς ἀγορὰς τῆς Κεντρικῆς Εὐρώπης. Εἰς τὴν Χώραν μας παρεμβάλλονται δυσχέρειαι διὰ τὰς συναλλαγὰς μας μὲ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν. Ἐν τούτοις ἡ Δυτικὴ Γερμανία συναλλάσσεται μαζί της, βάσει ἐμπορικῆς συμβάσεως ἐπὶ διακυβερνητικοῦ ἐπιπέδου. Ἐξαγγέλλει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι καταβάλλει προσπαθείας διὰ τὴν διευκόλυνσιν καὶ ταὐτοχρόνως τὴν ὀργάνωσιν τῶν ἐξαγωγῶν. Πῶς ἐξηγεῖται ὅμως, ὅτι πρὸ διμήνου περίπου ἐμπορικὴ ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία μεταβᾶσα εἰς τὸ Λονδῖνον διὰ νὰ συζητήσῃ θέματα σχετικὰ μὲ τὴν τοποθέτησιν εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς Ἀγγλίας τῶν Ἑλληνικῶν ὀπωροκηπευτικῶν προϊόντων, ἐκλήθη εἰς τὸ τελωνεῖον καὶ τῆς ὑπεδείχθη φορτίον πορτοκαλίων ἐξ Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐξ ὁλοκλήρου σαπίσει ἐνῷ ταὐτοχρόνως ὅμοιον φορτίον ἐξ Ἰσραὴλ εἶχε φθάσει ἐκεῖ εἰς ἀρίστην κατάστασιν. Ποῦ εἶναι αἱ ἀποφάσεις καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνει διὰ τὴν κατοχύρωσιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ μας ἐμπορίου; Εἶναι γνωστόν, ὅτι πρὸ ἔτους μία ἐπιτροπὴ μετέβη εἰς τὴν Γερμανίαν διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τῆς μεταφορᾶς τῶν Ἑλληνικῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων εἰς τὴν κεντρικὴν Εὐρώπην καὶ ὑπέβαλε μίαν ἐμπεριστατωμένην ἔκθεσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἐπῆγε διὰ νὰ μελετήσῃ κατὰ ποῖον τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ διασφαλισθῇ ἡ καλὴ μεταφορὰ τῶν προϊόντων μας, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὑπέβαλε μίαν ἔκθεσιν εἰς τὴν ὁποίαν ὑποδεικνύει ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν. Τὶ ἔγινεν; Ἀπολύτως τίποτε. Διότι μετὰ ἔχομεν τὸ ἐπεισόδιον τῆς Ἀγγλικῆς ἀγορᾶς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν λαμβάνονται μέτρα. Δὲν ἔχει ἡ Κυβέρνησις μίαν σαφῆ πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ θέματος, δηλαδή, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀναδιαρθρώσεως τῶν καλλιεργειῶν, τὰς μεταφορὰς τῶν προϊόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τῆς μειώσεως τοῦ κόστους, ὥστε βάσει τῆς πολιτικῆς της αὐτῆς νὰ εἶναι πράγματι δυνατὴ ἡ συναγωνιστικὴ ἀντιμετώπισις τῶν ξένων προϊόντων. Σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα, ὅσα ἐγράφησαν τελευταίως διὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀπωροκηπευτικῶν. Τὴν μίαν ἡμέραν ἐδιαβάζαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἑνιαίαν διαχείρισιν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων, ὅτι ἀπεφάσισε νὰ σχηματίσῃ ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὴν ἄλλην ἡμέραν δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, διὰ τοῦ ὁποίου διεψεύδοντο. Δὲν θέλω τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ λάβω θέσιν, οὔτε ὑπὲρ τῆς μιᾶς, οὔτε ὑπὲρ τῆς ἄλλης ἀπόψεως, διότι δὲν εἶναι αὑτὸ τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ διαπιστώνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον, ἐπὶ μίαν τετραετίαν τώρα, δὲν κατώρθωσε νὰ ἔχῃ μίαν σταθερὰν ἀγροτικὴν πολιτικήν. Θὰ ἐφαρμόσῃ τὴν καθολικὴν συγκέντρωσιν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ τὴν μονοπώλησιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου; Μέ ἀνησυχεῖ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον δὲν κατώρθωσε νὰ ἔχῃ σαφῆ γνώμην ἐπὶ τοῦ τὶ θὰ πράξῃ εἰς τὸ θέμα τοῦτο. Αὐτὰ ὅλα εἶναι δείγματα βαθυτέρων ἀνωμαλιῶν, αἱ ὁποῖαι μᾶς κάμουν νὰ ἀνησυχοῦμεν καὶ νὰ φοβούμεθα, ὅτι καὶ τὸ ἐρχόμενον ἔτος ἀναμένει ἡ ἰδία τύχη τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα. Γνωρίζομεν, ὅτι ἡ οἰκονομία μας εἶναι εὐαίσθητος, ἀλλὰ καὶ δὲν τὴν βλέπομεν νὰ βελτιοῦται. Δὲν ἀκολουθεῖ τὸν δρόμον ἐκεῖνον ποὺ θὰ μᾶς δώσῃ τὴν ἐλπίδα, ὅτι τοῦ χρόνου θὰ εἴμεθα καλύτεροι. Αἱ ἀνησυχίαι μας ἐντείνονται καὶ αἱ ἀνησυχίαι αὐταὶ δὲν εἶναι ἰδικά μας μόνον, ἀλλὰ εἶναι ἀνησυχίαι ὅλου τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου, εἶναι ὅλης τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, τὰ ὁποῖα γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις. Συνεχῶς ὁλόκληρος ὁ τύπος καὶ ὁ φιλικὸς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, δημοσιεύει ψηφίσματα τῶν διαφόρων παραγωγικῶν τάξεων ἀπὸ τὰ ὁποῖα φαίνεται ἡ ἀγανάκτησις τῶν τάξεων αὐτῶν διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐμπορικῆς καὶ ἀγροτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν μὴ ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων των. Ἔχω πρόχειρον τὴν «Ναυτεμπορικὴν» ὄργανον τῶν παραγωγικῶν τάξεων τῆς χώρας, ὄργανον φιλικὸν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὸ ὁποῖον πρὸ τριῶν μηνῶν ἐδημοσιεύθη ἄρθρον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεκρίνετο ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐμπορικῆς πολιτικῆς. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ, λέγει διὰ τὸν ρυθμὸν τῶν ἐξαγωγῶν μας. «Τὸ ζήτημα αὐτό.... ...... (ἀναγινώσκει) ......». Ἀλλὰ μήπως εἶναι μόνον ἕν ἄρθρον; Ἐπαναλαμβάνεται εἰς ἄλλα φύλλα. «Ἐγκαταλείπεται τὸ σχέδιον περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων....... ....... (ἀναγινώσκει) ..........». Καὶ τέλος ἔχομεν ἄλλο, ὅτι γίνεται νέον νομοσχέδιον.

§72Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν νομίζετε, ὅτι εἶναι ὀρθότερον νὰ μᾶς εἴπητε τὴν ἰδικήν σας γνώμην καὶ ὄχι τὶ λέγουν αἱ ἐφημερίδες;

§73Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Σεῖς πρέπει νὰ μᾶς εἴπητε τὴν γνώμην σας. Ἡμεῖς σᾶς ἐπικρίνομεν διὰ τὴν ἔλλειψιν πολιτικῆς. Ὅταν θὰ φέρετε τὰ νομοσχέδιά σας εἰς τὴν Βουλήν, τότε κ. Ὑπουργέ, θὰ σᾶς εἴπωμεν τὴν γνώμην μας. Τώρα ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἔλλειψιν πολιτικῆς ἐπὶ τοῦ ἀγροτικοῦ θέματος, διὰ τὴν ἔλλειψιν ἀγροτικῆς καὶ ἐμπορικῆς πολιτικῆς. Καὶ τὴν διαπίστωσιν αὐτήν, ἐπαναλαμβάνω, δὲν τὴν κάμνω μόνον ἐγώ, ἀλλὰ καὶ τὰ φιλικὰ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὄργανα καὶ αἱ παραγωγικαὶ τάξεις τῆς χώρας, διὰ τῶν νομίμων ἐκπροσώπων των. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω ἐδῶ πρόχειρον τὸ φύλλον τῆς «Ἑστίας» τὸ προχθεσινόν. «Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας...... (ἀναγινώσκει)......».

§74Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Φαίνεται, ὅτι δὲν ἠξεύρετε οὔτε νὰ διαβάσετε, κ. συνάδελφε. Λέγει, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε τὴν ὁλοκληρωτικὴν συγκέντρωσιν, ἀλλὰ συγχρόνως αἱ ἐφημερίδες ἔγραψαν διαφόρους πληροφορίας, περὶ τῶν τιμῶν εἰς τὰς ὁποίας θὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις καὶ αὐτὰς τὰς πληροφορίας διέψευσεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§75Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Εἴπατε τὰ μέτρα ποὺ ἐξηγγέλθησαν.

§76Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Ἄλλα τὰ μέτρα καὶ ἄλλα ὁ τρόπος τῆς συγκεντρώσεως.

§77Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Αὐτὰ γράφουν αἱ ἐφημερίδες.

§78Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Αὐτὰ ποὺ γράφουν αἱ ἐφημερίδες δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ διαβάσετε.

§79Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Τώρα, κ. Ὑπουργέ, θὰ μᾶς μάθῃ καὶ ἀνάγνωσιν ἡ Κυβέρνησις; Ἄς μάθῃ πρῶτα ἐκείνη νὰ σκέπτεται καὶ κατόπιν νὰ μάθῃ ἡμᾶς νὰ διαβάζωμεν. Δὲν εἶναι θέμα τοῦ παρόντος, ἀλλὰ εἶναι σωρεία περιπτώσεων ποὺ ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει πολιτικήν. Ἀναφέρω προχείρως ἕν ἄλλο θέμα ποὺ ἐδημιουργήθη τελευταίως μεταξὺ τῶν Διοικητῶν τῶν Ἐμπορικῶν Τραπεζῶν καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Αἱ μὲν Ἐμπορικαὶ Τράπεζαι εἶναι ὑπὲρ τῆς ἐλευθέρας πιστοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας ἄνευ περιορισμῶν καὶ ἄνευ ἐλέγχου, ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἀντιθέτως ἔχει τὴν ἀντίληψιν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἔλεγχος καὶ νὰ ἐφαρμόζεται ἀντιπληθωριστικὴ πολιτικὴ ὡς τὴν καθορίζει ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή. Ἰδοὺ μία σοβαρὰ διαφωνία, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε θέσιν μέχρι στιγμῆς καὶ δὲν διετύπωσε καμμίαν πολιτικήν. Εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, θέμα τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ τὸ μέλλον τῆς χώρας. Νομίζω, ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνημερώσῃ τὴν ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν συγκατάθεσιν ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου διὰ τοῦ τρόπου μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα. Διότι, κ. συνάδελφοι, τὸ θέμα αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ ἕνα μεμονωμένον τομέα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ μέλλον μία ἄλλη Κυβέρνησις νὰ ἐπανορθώσῃ τυχὸν σφάλματα τῆς πολιτικῆς αὐτῆς. Τὸ θέμα αὐτὸ ἐὰν δὲν τὸ διαχειρισθῇ καλῶς ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἔχῃ τοιαύτας ἐνδεχομένως ἐπιπτώσεις εἰς τὸ μέλλον τῆς οἰκονομίας μας, τὰς ὁποίας δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν οὐδεμία Κυβέρνησις εἰς τὸ μέλλον ν’ ἀποκαταστήσῃ. Δὲν λύονται τὰ ζητήματα αὐτὰ μὲ ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι ἀποστέλλονται διὰ νὰ συζητήσουν μὲ ἐκπροσώπους τῶν Ὀργανισμῶν αὐτῶν εἰς τὰ συνήθη ὑπηρεσιακὰ ἐπίπεδα. Δὲν εἶναι δυνατὸν ποτέ, κ. συνάδελφοι, οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς νὰ θελήσουν εὐκόλως νὰ ὑποχωρήσουν καὶ νὰ δεχθοῦν αἰτήματα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα βασικῶς κατ’ αὐτοὺς ἀντιτίθενται εἰς συμφέροντα τῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἐκπροσωποῦν καὶ τὰ ὁποῖα ἤδη μετέχουν τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς. Καὶ γνωρίζετε ὅλοι σας, κ. συνάδελφοι, τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας προέβαλον ἡ Ἰταλία καὶ τὸ Βέλγιον εἰς τὸ θέμα τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως περὶ ἴσης μεταχειρίσεως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων.

§80Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μήπως ἡ ἀντίδρασις τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως ἔχει σχέσιν μὲ τὴν σημερινὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινε πρὸς ὀλίγου; Ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα ἡ παρατήρησις. Μήπως εὑρισκόμεθα πρὸ σχεδίου; Διὰ νὰ ξυπνήσῃ ἡ Κυβέρνησις.

§81Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐγώ, κ. συνάδελφοι, πιστεύω, ὅτι τὸ θέμα τῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς εἶναι θέμα πολιτικὸν καὶ ὀλιγώτερον οἰκονομικόν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε συλλάβει τὸ μέγιστον τοῦ προβλήματος ὤφειλε νὰ τὸ χειρισθῇ εἰς ἐπίπεδον, ὡς εἶπον, Πρωθυπουργοῦ, διότι εἶναι θέμα κατ’ ἐξοχὴν πολιτικόν. Ὀφείλομεν νὰ ἐφαρμόσωμεν ἐπαναστατικὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία συνεγείρουσα ἁπάσας τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις, θὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ δώσῃ τὸν ἀναγκαῖον ταχὺν ρυθμὸν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως διὰ νὰ συντμηθῇ ἡ ἀπόστασις ἡ ὁποία χωρίζει τὴν οἰκονομίαν μας ἀπὸ τὰς τῶν λοιπῶν ἀνεπτυγμένων κρατῶν. Τοιαύτη ὅμως πολιτικὴ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἔχει ἀνάγκην τῆς συμπαραστάσεως τῶν εὐρέων λαϊκῶν στρωμάτων. Τοῦτο ὅμως δὲν δύναται νὰ τὸ ἐπιτύχῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι ὁ λαὸς δὲν πιστεύει, ὅτι ἡ πολιτικὴ της ὡς ἀσκεῖται ἐξυπηρετεῖ τὰ λαϊκὰ συμφέροντα. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐγκλωβισμένη εἰς ἕνα παλαιοκομματικὸν καὶ ἀντιδραστικὸν κλοιόν, ὁ ὁποῖος τὴν πνίγει, τῆς ἐμποδίζει κἄθε ἐλευθερίαν κινήσεων καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δὲν δύναται νὰ συγκινήσῃ τὸν λαόν. Πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ διὰ τὰ ἐγχώρια προϊόντα μας, τὴν σταφίδα καὶ τὸ ἔλαιον, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὰ κύρια ἐξαγώγιμα προϊόντα τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας τῆς Κρήτης. Ἡ σταφίς, ἡ σουλτανίνα, ὑπῆρξεν ὡς γνωρίζετε, πάντοτε αὐτοδύναμον προϊὸν ἐξαγόμενον ἄνευ Κυβερνητικῆς ἐπεμβάσεως. Πέρυσι μόνον, χάρις εἰς τὴν Κυβερνητικήν, ἡ μεγαλυτέρα ποσότης ἔμεινεν ἀπώλητος. Ἄς μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ποία θὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ του εἰς τὸ μέλλον.

§82Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Πρὶν ἐρωτήσητε ἐμέ, ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Ἠξεύρετε ἐὰν ὑπάρχουν ὑπόλοιπα τῆς σταφίδος ἀπὸ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1959; Διότι εἴπατε, ὅτι δὲν ἐξήχθη.

§83Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἠξεύρω, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐξήχθησαν....

§84Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Εἴπατε, ὅτι ἔμεινεν ἀπώλητος. Ἠξεύρετε ἐὰν ὑπάρχουν ὑπόλοιπα;

§85Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἠξεύρω, ὅτι ἐκάματε μίαν καθολικὴν συγκέντρωσιν.....

§86Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Διατὶ δὲν δίδετε ἀπάντησιν εἰς αὐτό; Κύριε συνάδελφε, δὲν ὑπάρχει πλεόνασμα.

§87Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐξήχθησαν διὰ τῆς μεθόδου τῶν ἀνταλλαγῶν καὶ κατὰ τρόπον ἐπιβλαβῆ διὰ τοὺς παραγωγοὺς καὶ εἰς τιμὰς ἐξευτελιστικάς. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ μάθωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ μέλλον, διότι προβλέπομεν νέας δυσμενεῖς ἐξελίξεις διὰ τὸ προϊὸν αὐτό. Ἄλλοτε μᾶς λέγει, ὅτι ἡ πολιτική της στηρίζεται ἐπὶ τῶν διεθνῶν τιμῶν, ἄλλοτε μᾶς ἐξαγγέλλει, ὅτι θὰ πραγματοποιήσῃ καθολικὴν συγκέντρωσιν, ἐνῷ ταὐτοχρόνως ζητεῖ τὴν ἔνταξιν τῆς χώρας μας εἰς τὴν κοινὴν ἀγοράν, τῆς ὁποίας ἡ ἀγροτικὴ πολιτικὴ εἶναι νὰ ὑπάρχῃ τιμὴ ἀσφαλείας, καλύπτουσα τὸ κόστος παραγωγῆς. Ποία λοιπόν, θὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως; Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ ἡ πολιτικὴ τῆς τιμῆς ἀσφαλείας, μὲ τιμὴν ἡ ὁποία θὰ καλύπτῃ τὸ κόστος παραγωγῆς καὶ καθολικὴν συγκέντρωσιν τοῦ προϊόντος. Δὲν πρέπει καὶ διὰ τὸ ἐρχόμενον ἔτος νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μοιρολατρικὰ τὴν κατάστασιν, ὅπως ἔγινε πέρυσι. Πρέπει ἐγκαίρως νὰ ὀργανωθῇ τὸ ἐξαγωγικόν μας ἐμπόριον. Ὄχι ὅπως ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ποὺ μὲ τὴν πολιτικήν της ἡ Κυβέρνησις ἐξεμηδένισεν ἕνα καλῶς ὠργανωμένον ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον εἰς τὸ Ἡράκλειον τῆς Κρήτης, χωρὶς ταὐτόχρονα νὰ βοηθήσῃ τὴν δημιουργίαν ἀναλόγου τοιούτου μὲ τὰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις. Ἐν συμπεράσματι τὸ ἐξαγωγικόν μας πρόβλημα πρέπει ν’ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ταχύτερον διὰ σταθερᾶς, σαφοῦς καὶ συνεποῦς πολιτικῆς. Τὸ μεγαλύτερον σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι ἐδημιούργησε μὲ τὴν πολιτικὴν ὀξείας ἀντιθέσεις μεταξὺ τῶν παραγωγικῶν τάξεων τῆς χώρας. Τὸ συμφέρον τῆς οἰκονομίας μας εἶναι ἡ ἁρμονικὴ συνεργασία ὅλων τῶν παραγωγικῶν τάξεων τῆς χώρας καὶ εἶναι αὕτη δυνατὴ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐφαρμόσῃ τὴν ἐνδεδειγμένην οἰκονομικὴν πολιτικήν. Ἑπομένως, ἐλέγχομεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον 4ετίαν, μὲ τὴν πολιτικήν της ἐπροκάλεσε σύγχυσιν εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας καὶ κατώρθωσε νὰ φέρῃ ἀντιμετώπους καὶ εἰς σύγκρουσιν τὰς διαφόρους παραγωγικὰς τάξεις τῆς χώρας εἰς περίοδον κρίσιμον διὰ τὴν οἰκονομίαν μας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλεται ἡ ἁρμονική των συνεργασία. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀντιπολιτεύσεως).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.20′ μ.μ.)