1960.05.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 102α

Τετάρτη, 25 Μαΐου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.00 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Φ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν κατέθεσα μίαν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν δὲν βλέπω καταχωρημένην εἰς τὰ πρακτικά. Θὰ παρεκάλουν, ὅπως καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε, θὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§5Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως ὁ κ. Ἠλιοῦ κατέθεσεν ἐπιστολὴν τῆς ΕΔΑ ἀναφερομένην εἰς τὸ θέμα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας. Ἐπεκοινώνησα ἐν συνεχείᾳ μὲ τὴν ἁρμοδίαν Ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς καὶ μοῦ εἶπον, ὅτι εἰς μὲν τὸ Δελτίον Τύπου ἡ ἐπιστολὴ αὕτη θὰ καταχωρηθῇ ἐν περιλήψει, εἰς δὲ τὰ πρακτικὰ πλήρως. Ἐπειδὴ δὲν καταχωρεῖται πλήρως εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως θὰ παρεκάλουν, ὅπως γίνῃ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ὡς καὶ τοῦ κ. Ζαΐμη. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν, κατόπιν παρατηρήσεων τοῦ κ. Παπαληγούρα. Καταχωροῦνται: 1) Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Φ. Ζαΐμη, ἔχουσα οὕτω: «Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 18ης Δεκεμβρίου, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ δωδεκατημορίων, ἐδήλωσα, ὅτι ἀπὸ 10ης Μαΐου θὰ ὑπενθυμίζω εἰς τὸ Προεδρεῖον τὴν ἀνάγκην ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Συνεπὴς πρὸς τὴν δήλωσιν ταύτην, καταθέτω ἔστω καὶ ἀργὰ τὴν παροῦσαν καὶ παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ φέρῃ ἀμελητὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1960 πρὸς συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1960

Φ. ΖΑΪΜΗΣ»

2) Ἡ ἐπιστολὴ τῆς ΕΔΑ, ἔχουσα οὕτω:

«ΕΝΙΑΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ»

ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΣ

Γραφεῖα: Ἀκαδημίας 98–8ος Ὄροφος Τηλέφ. 622.115 Ἀθῆναι Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1960 Κύριε Πρόεδρε, Παρὰ τὰς ἐπιμόνους αἰτήσεις νὰ ἀχθῇ εἰς συζήτησιν πρὸς ἐνημέρωσιν τῆς Βουλῆς καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων, τὸ θέμα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου κατὰ τὴν ἀναμενομένην ἐσοδείαν, τοῦτο δὲν κατέστη δυνατὸν κατόπιν τῆς καθιερωθείσης τακτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀρνῆται συστηματικῶς συζητήσεις ἐπὶ ἐπειγόντων ζητημάτων, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Τὸ θέμα ὅμως τοῦ σίτου αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν δύναται νὰ ἀγνοηθῇ, οὔτε νὰ κρατηθῇ μακρὰν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι ἀφορᾷ τὴν ζωὴν 700 χιλιάδων σιτοκαλλιεργητῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, δεδομένου ὅτι τὸ ψωμὶ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς διατροφῆς του. Ἀπὸ τοῦ 1957 πραγματοποιεῖται εἰς τὴν χώραν μας, χάρις εἰς τὸν μόχθον τῶν Ἑλλήνων σιτοκαλλιεργητῶν σιτοεσοδεία, ἡ ὁποία καλύπτει τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως καὶ ἀφίνει περιθώρια ἀσφαλείας, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν ταῦτα ἀντὶ νὰ διατεθοῦν ἐπωφελέστερον ἐξήχθησαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἰς τὸ ἥμισυ τῆς μέσης τιμῆς συγκεντρώσεως, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν καταπληκτικὴν ζημίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 350 ἑκατ. δραχμῶν, ὡς ἀπεκαλύφθη καὶ ἐπισήμως ἀπὸ τὴν ψηφισθεῖσαν ὑπὸ τῆς προσφάτου Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, σύμβασιν μεταξὺ Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ ποσὸν 350 ἑκατ. δραχ. Ἡ ἀναμενομένη ἐσοδεία θὰ εἶναι, κατὰ τὰς προβλέψεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τῆς ΑΤΕ πολὺ μεγαλυτέρα τῆς περυσινῆς, ἡ ὁποία ἀνῆλθεν εἰς 1.730 χιλιάδας τόννους, παρὰ τὴν ἀπὸ διετίας προσπάθειαν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας νὰ μειωθῇ ἡ σιτοκαλλιέργεια, γεγονὸς ἀποδεικνῦον τὴν ἄρνησιν τῶν σιτοκαλλιεργητῶν νὰ ἐπιδοθοῦν εἰς ἄλλας καλλιεργείας, περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐπείσθησαν, ὅτι θὰ εἶναι ἀποδοτικώτεραι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας καλλιεργείας καὶ διαθέσεως τῶν προϊόντων καὶ τὰς ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος μειουμένας τιμὰς καὶ ποσότητας συγκεντρώσεως. Ἤδη, καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἀπὸ πλευρᾶς Κυβερνήσεως τηρεῖται ἡ γνωστὴ τακτικὴ ἀναγγελίας τῶν οἱωνδήποτε μέτρων κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς σιτοεσοδείας, ἡ ὁποία θὰ ἀρχίσῃ μετὰ ἑβδομάδα, ἐνῷ τὰ Κυβερνητικὰ μέτρα θὰ ἀνακοινωθοῦν, ὡς ἀνεγράφη εἰς τὸν Τύπον, παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας συσκέψεις τῶν ἁρμοδίων παραγόντων μέχρι τῆς 10ης Ἰουνίου, προφανῶς λόγῳ τῶν ἀντιτιθεμένων ἀπόψεων, ὡς πρὸς τὴν συγκέντρωσιν τῶν διαφόρων ἐνδιαφερομένων δι’ αὐτήν. Ἐν τῷ μεταξύ, εἰς τὰς σιτοπαραγωγικὰς περιοχὰς ὀργιάζει ἡ γνωστὴ κερδοσκοπικὴ τακτικὴ τῶν ἐμπόρων, ἐκμεταλλευομένη τὰς πιεστικὰς ἀνάγκας τῶν παραγωγῶν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὀφειλῶν καὶ τὴν ἀντιμετώπισιν κατεπειγουσῶν βιοτικῶν ἀναγκῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν ἀσαφῆ θέσιν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν συγκέντρωσιν, περὶ τῆς ὁποίας πλεῖστα ὅσα ἀνεγράφησαν εἰς τὸ Τύπον μέχρι καὶ τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ ἀποξενωθῇ τῆς συγκεντρώσεως καὶ νὰ ἀναθέσῃ ταύτην εἰς τοὺς ἀλευρομύλους. Δὲν εἶναι μικρότερον τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ πληροφορουμένου, ὅτι ἐπιδιώκεται αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς καλυτερεύσεως τῆς ποιότητός του. Ὑπὸ τὰ ἀνωτέρω δεδομένα, εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωσθῇ ἀμέσως ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία καθ’ ἡμᾶς πρέπει νὰ συνίσταται εἰς καθολικὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ καὶ εἰς τιμὴν ὁπωσδήποτε ἀνωτέραν τῆς περυσινῆς, ἀναγνωριζομένου τοῦ ὑψηλοτέρου κόστους τῆς σιτοκαλλιεργείας κατὰ τὸ τρέχον ἔτος καὶ συντονιζομένων παραλλήλως τῶν ἐνεργειῶν διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἀποθηκευτικῶν χώρων καὶ μεταφορικῶν μέσων διὰ τὴν συντόμευσιν τοῦ χρόνου παραδόσεως. Παρακαλοῦμεν, ὅπως ἡ ἀνωτέρω ἀναγνωσθῇ εἰς τὸ Σῶμα καὶ καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1960

Ὁ Κοινοβουλευτικὸς Ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ

ΗΛΙΑΣ ΗΛΙΟΥ

Βουλευτὴς Λέσβου» Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§7Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 115643)16.5.56 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἀντεγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ὑπὸ ταύτης ἔκδοσιν ἐγγυητικῶν ἐπιστολῶν πρὸς τοὺς ἀναδόχους κατασκευῆς τοῦ ἐργοστασίου ἀζωτούχων λιπασμάτων τῆς Πτολεμαΐδος κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 105853)6.5.60 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ταχυδρομικὸν Ταμιευτήριον διὰ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ χορήγησιν συμπληρωματικοῦ δανείου μέχρι συνολικοῦ ποσοῦ δραχ. δύο ἑκατομμυρίων πεντακοσίων χιλιάδων (2.500.000) εἰς τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Λέσβου κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 123176)10.5.60 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους πρὸς τὸ Ταχυδρομικὸν Ταμιευτήριον διὰ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ χορήγησιν δανείου μέχρι συνολικοῦ ποσοῦ δραχ. δώδεκα ἑκατομμυρίων (12.000.000) εἰς τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Αἰτωλοακαρνανίας κλπ. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 118936)18.5.60 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὸ Ταχυδρομικὸν Ταμιευτήριον διὰ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ χορήγησιν δανείου μέχρι τοῦ συνολικοῦ ποσοῦ τῶν δραχμῶν δώδεκα ἑκατομμυρίων δραχμῶν (12.000.000) εἰς τὸ Νομαρχιακὸν Ταμεῖον Ξάνθης κ.λ.π. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 131914)16.5.60 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος διὰ τὴν ὑπὸ ταύτης χορήγησιν δανείου μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν δραχμῶν 170 ἑκατομμυρίων πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν συγκέντρωσιν καπνοῦ ἐσοδείας 1958. Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Βύζας, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀσφαλίσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ τέως Λιμενικοῦ Ταμείου Θεσσαλονίκης». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Τσιγάρας, Δ. Κελτεμλίδης, Α. Τσιάντος καὶ Κ. Σωτηρίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 248)1914 «περὶ ὀργανώσεως τῆς Ζωοτεχνικῆς καὶ Κτηνιατρικῆς Ὑπηρεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Θεοδοσιάδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 248)1914 «περὶ ὀργανώσεως τῆς Ζωοτεχνικῆς καὶ Κτηνιατρικῆς Ὑπηρεσίας». Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑλληνικῆς Καθολικῆς Ἐξαρχίας, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν παρεμπόδισιν τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίας Τριάδος ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἀχαρνῶν 246. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Συνταξιούχων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς, αἰτουμένου τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Α. Ν. 462 κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Λασκαρίδης καὶ Κ. Κωνσταντάρας, διὰ τηλεγραφήματός των αἰτοῦσι τὴν λῆψιν μέτρων κατ’ αὐθαιρετούντων ἀστυνομικῶν ὀργάνων κλπ. «Σύμπας ὁ Ἠπειρωτικὸς λαός, κατελθὼν εἰς πάνδημον ἐν Ἰωαννίνοις συλλαλητήριον διαμαρτυρίας διὰ τὰς ἐθνικῶς ἀπαραδέκτους λύσεις, ἃς διὰ δημοσίας ἀρθρογραφίας ὑπέδειξαν τέως διπλωμάται Ἕλληνες, ἀπορρίπτει μετ’ ἀγανακτήσεως καὶ στιγματίζει πᾶσαν πρότασιν λύσεως Βορειοηπειρωτικοῦ ζητήματος ἀντίθετον τῆς ἐνσωματώσεως μετὰ τῆς Ἑλλάδος, διακηρύττει τὴν γνησίαν ἑλληνικότητα τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ ἐδάφους καὶ πιστεύει ἀκραδάντως, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θέλει ὑπερασπίσει τὸ Βορειοηπειρωτικὸν ζήτημα, κατὰ πάσης ἐπιβουλῆς καὶ προδοσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Μπρακατσούλας καὶ Χ. Φιλίππου, διὰ τηλεγραφήματός των αἰτοῦσι τὴν χορήγησιν τροφίμων, κτηνοτροφῶν κλπ. εἰς πληγέντας ἐκ θεομηνίας κατοίκους περιοχῆς Ν. Καρδίτσης.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθῶσιν αἱ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ἀπόντων τῶν κ.κ. Γ. Σταμάτη, Ι. Ἰντζέ, Δ. Λαντζούνη καὶ Δ. Καρατζένη, ὁ κ. Γ. Πρίφτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δήμου Ἀγρινίου αἰτουμένου, ὅπως προτιμηθῇ ἡ δρομολόγησις τοῦ πορθμείου μέσῳ Ἡγουμενίτσης.

§9Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ὑπεβλήθη ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἦτο ἐκκρεμὴς ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἤδη, μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Δικαστηρίου τούτου, δὲν ἀπομένει παρὰ νὰ τηρηθῇ ἡ ἐν λόγῳ ἀπόφασις.

§10Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριε συνάδελφε, ἂν καὶ ἡ ἐρώτησις ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κ. ὑπουργοῦ Προεδρίας Κυβερνήσεως, ἐν τούτοις δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἔχει ἐπιληφθῆ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας καὶ ἔχει ἐκδόσει σχετικὴν ἀπόφασιν, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει περαιτέρω θέμα.

§11Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἔλυσε τὸ θέμα, καθορίσαν ὅτι, ὡς ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα, δὲν εἶναι ἐφικτὴ ἡ δρομολόγησις τοῦ πορθμείου εἰς τὰς Πάτρας.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Δεσύλλας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀναφερομένης εἰς τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν λεμβούχων τοῦ λιμένος Κερκύρας.

§13Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὅπως ἐπιληφθῇ τῆς ρυθμίσεως τοῦ θέματος τῶν λεμβούχων λιμένος Κερκύρας, τῶν ὁποίων ἡ κατάστασις εἶναι ἀξιοθρήνητος. Εἶναι ζήτημα, ἐὰν κερδίζουν 20 δραχμὰς τὴν ἡμέραν, ἐξαιρέσει δύο–τριῶν μηνῶν, κατὰ τοὺς ὁποίους δυνατὸν τὸ ἡμερομίσθιόν των νὰ ἀνέρχεται μέχρις 80 δραχμῶν. Ὑπάρχει ἕνας εἰδικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος προβλέπει τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν πλεοναζόντων λεμβούχων, ἀποζημιουμένων δι’ ἀναλόγου ἀποζημιώσεως. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ, εἴτε διὰ τῆς ἐνισχύσεως τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου Κερκύρας, εἴτε ἄλλως πως νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ρυθμίσεως τοῦ θέματος τούτου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾶ μίαν δεινοπαθοῦσαν καὶ μαστιζομένην τάξιν ἐργαζομένων, δοθέντος, ὅτι ἡ δαπάνη δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰς 500.000 δραχμ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Δραγονέτης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ὁμοίας ἐρωτήσεώς του.

§15Ι. ΔΡΑΓΟΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τάξις τῶν λεμβούχων Κερκύρας εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένη πρὸς τὸν λιμένα τῆς Κερκύρας καὶ ὁλόκληρον τὸν Κερκυραϊκὸν πληθυσμόν. Αὐτὸ εἶναι ἀναντίρρητον, ὅπως ἀναντίρρητον εἶναι, ὅτι ἡ τάξις αὕτη ἔχει περιέλθει εἰς πλήρη ἐξαθλίωσιν. Τοῦτο κατέστησε σαφέστερον ἡ ἐγκατάστασις πορθμείου καὶ ἡ ἐκτέλεσις ὡρισμένων λιμενικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἐξώντωσαν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ λεμβούχου. Νομίζω, ὅτι ἐπέστη ἡ κατάλληλος στιγμή, διὰ νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὑπομιμνήσκω, ὅτι ὑπάρχει εἰδικὸς νόμος, βάσει τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμισθοῦν τὰ θέματα αὐτὰ κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικόν, διὰ τὴν μαστιζομένην ὑπὸ τῆς ἀνεργίας τῶν λεμβούχων Κερκύρας.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πρίφτης, ἔχει τὸν λόγον.

§17Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς ὅσα ἐξέθεσαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε, παρὰ νὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ νὰ ἐπισπευθῇ ἡ λῆψις τῶν ἀναγκαίων μέτρων, διότι πράγματι ἡ τάξις τῶν λεμβούχων Κερκύρας εὑρίσκεται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν.

§18Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Τὸ αἴτημα τῶν λεμβούχων εἶναι δικαιότατον. Δὲν εἶναι αἴτημα μόνον τῶν λεμβούχων Κερκύρας, ἀλλὰ ὅλων τῶν λεμβούχων τῶν λιμένων, ὅπου ἐκτελοῦνται ἔργα. Ἐὰν προσέξητε εἰς τοὺς λιμένας, εἰς τοὺς ὁποίους ἐξετελέσθησαν καὶ ἐκτελοῦνται ἔργα εἰς τοὺς λιμένας, ὅπου σήμερον πλευρίζουν τὰ πλοῖα θὰ ἰδῆτε, ὅτι τὸ ἐπάγγελμα τοῦ λεμβούχου ἔχει περιορισθῆ. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων μελετᾷ τὸ θέμα καὶ ἐλπίζομεν συντομώτατα νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, βάσει τοῦ ὁποίου, εἴτε ἐκ τῶν ταμείων τῶν λιμενικῶν ἐπιτροπῶν, εἴτε ἐξ ἄλλων πόρων θὰ ἐξευρεθῇ τὸ χρηματικὸν ποσὸν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀπομακρυνθησομένων λεμβούχων. Τὸ θέμα, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι γενικώτερον καὶ τὸ μελετᾷ ἡ Κυβέρνησις.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Κύρκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὰς καταθέσεις Ἑλλήνων ναυτικῶν εἰς ξένας Τραπέζας.

§20Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Μοῦ κατηγγέλθη, κ. Πρόεδρε, ἐκ πολλῶν πλευρῶν, τὸ ἑξῆς περιστατικόν. Ὑπάρχουν πολλοὶ Ἕλληνες ἐργαζόμενοι εἰς τὴν ναυτιλίαν, οἱ ὁποῖοι καταθέτουν τὰς οἰκονομίας των εἰς Τραπέζας τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἰς περίπτωσιν δὲ θανάτου τούτων, αἱ καταθέσεις αὐταὶ δὲν ὑπάρχει τρόπος νὰ ἀναληφθοῦν, διότι οἱ κληρονόμοι τῶν ἀποβιωσάντων καταθετῶν δὲν γνωρίζουν εἰς ποίαν Τράπεζαν ἔχει γίνει ἡ κατάθεσις. Κατὰ τοὺς καταγγέλλοντας τὸ πρᾶγμα, αἱ καταθέσεις αὐταὶ ἀνέρχονται εἰς μεγάλα ποσά, διότι εἶναι χιλιάδες οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὴν Ἐμπορικὴν Ναυτιλίαν καὶ μέγα τὸ ἀποταμιευτικὸν πνεῦμα τῶν Ἑλλήνων. Καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ κληρονόμοι τῶν καταθετῶν γνωρίζουν τὴν Τράπεζαν, ὅπου ἐγένετο ἡ κατάθεσις, ἐνεργοῦν τὰ δέοντα καὶ ἀναλαμβάνουν τὰς καταθέσεις. Συνήθως ὅμως, οἱ κληρονόμοι δὲν γνωρίζουν εἰς ποίαν Τράπεζαν ἐγένετο ἡ κατάθεσις καὶ ἕνεκα τούτου, τὰ ποσὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἐθνικὸν πλοῦτον, παραμένουν ἀζήτητα εἰς τὰς ξένας Τραπέζας. Ἐρωτοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἡμᾶς καὶ ἡμεῖς τὸν κ. ὑπουργόν, μήπως ὑπάρχει ὑπηρεσία τις, ἡ ὁποία δύναται νὰ δώσῃ πληροφορίας περὶ τῶν καταθέσεων τούτων;

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν.

§22Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Καίτοι εἶναι ἑτέρας ἁρμοδιότητος, κύριοι συνάδελφοι, ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ἔχω ἐπιληφθῆ τοῦ θέματος, διότι πράγματι πρόκειται περὶ ναυτικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταθέσεις εἰς ξένας Τραπέζας καὶ λόγῳ θανάτου δὲν ἠδυνήθησαν νὰ τὰς ἀναλάβουν. Μετὰ τὰς διαπραγματεύσεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν κάμει, ἔχω καταλήξει εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ὅλαι αἱ καταθέσεις τῶν Ἑλλήνων ναυτικῶν ποὺ δὲν ἔχουν ἀναληφθῆ μέχρι σήμερον νὰ περιέρχωνται εἰς τὸ ΝΑΤ, ὄχι κατὰ κυριότητα, ἀλλὰ διὰ νὰ εὑρίσκωνται ἐδῶ, ὥστε νὰ εἰδοποιηθοῦν οἱ κληρονόμοι νὰ ὑποβάλουν τὰ δικαιολογητικά, διὰ νὰ ἀναλάβουν τὰ χρήματα. Εἶναι ἀληθές, ὅτι αἱ Τράπεζαι τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἰδιωτικῶν ὑποθέσεων, περὶ καταθέσεων ἰδιωτῶν, ἀντιτίθενται εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος, διότι ὀρθῶς μᾶς λέγουν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἔλθῃ ὁ ἰδιώτης καὶ οἱ κληρονόμοι προσκομίζοντες τὰ πιστοποιητικὰ διὰ νὰ ἀναλάβουν τὰς καταθέσεις. Ἐπειδή, ὅμως, τὰ ποσὰ εἶναι μικρὰ καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν δικαιούχων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰδοποιηθῆ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας μᾶς ἐδήλωσαν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ἀναλάβουν, διότι θὰ πρέπει νὰ δαπανήσουν περισσότερα τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξουν, δι’ αὐτὸ κατελήξαμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν, εἰς τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλωμεν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ περιλάβωμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ ΝΑΤ νὰ εἰσπράξῃ αὐτὰ τὰ ποσὰ καὶ νὰ τὰ δώσῃ εἰς τοὺς κληρονόμους, ὅταν ὑποβάλουν τὰ δικαιολογητικά των. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ἐπιπροσθέτως, ὅτι εἰδοποιοῦμεν τοὺς κληρονόμους, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶναι μικρὰ τὰ ποσὰ καὶ οἱ κληρονόμοι δὲν ἐνδιαφέρονται, λόγῳ τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ νὰ προσκομισθοῦν τὰ δικαιολογητικά. Πληροφορούμεθα, ὅτι ὑπάρχει ἐν συνόλῳ ποσὸν 37.000 λιρῶν Ἀγγλίας εἰς Τραπέζας τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλὰ εἶναι πάρα πολλοὶ οἱ κληρονόμοι καὶ δὲν ἀξίζει τὴν δαπάνην διὰ νὰ εἰσπράξουν τὰ χρήματα αὐτά. Νομίζω ὅτι, ἐὰν κατορθώσωμεν νὰ λάβωμεν εἰς χεῖρας μας τὰ ποσὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἐπ’ ὀνόματι τῶν δικαιούχων, θὰ εἶναι δυνατὸν οἱ δικαιοῦχοι νὰ προσέλθουν εἰς τὸ Ταμεῖον καὶ νὰ λάβουν τὸ λαβεῖν των.

§23Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑπουργὸν διὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς δώσῃ καὶ θὰ παρακαλέσω, τὸ σχέδιον αὐτὸ νὰ ἔλθῃ ὅσον τὸ δυνατὸν γρηγορώτερον, ὥστε νὰ ρυθμισθῇ τὸ θέμα αὐτό, ποὺ εἶναι γενικωτέρας σπουδαιότητος.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι γενικώτερον. Ἀφορᾶ ὅμως τοὺς μετανάστας, αἱ οἰκογένειαι τῶν ὁποίων βασανίζονται διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀναλάβουν τὰς οἰκονομίας τῶν μελῶν των, τὰ ὁποῖα προέβησαν εἰς καταθέσεις εἰς ξένας Τραπέζας καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπέθανον. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§25Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησις αὐτὴ εἶναι ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Σταυροπούλου, σχετικῶς μὲ τὴν ἀτμοπλοϊκὴν γραμμὴν Ἀστακοῦ καὶ Μύτικα διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐρωτῶντος βουλευτοῦ. Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὰ χορηγούμενα ὑπὸ τοῦ ΝΑΤ δάνεια ἐπὶ ὑποθήκῃ πλοίων.

§27Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Μοῦ κατηγγέλθη, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ ὡρισμένους φίλους, ὅτι πλοιοκτῆται τινὲς ἔλαβον παρὰ τοῦ ΝΑΤ ἢ ἄλλων πιστωτικῶν Ὀργανισμῶν δάνεια ἐπὶ ὑποθήκῃ τῶν πλοίων των, κατὰ πολὺ ὑπερβαίνοντα αὐτὴν ταύτην τὴν ἀξίαν τῶν προσφερθέντων εἰς ὑποθήκην πλοίων. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 15.3.60, ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ὑπουργός, ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ΝΑΤ δὲν χορηγεῖ δάνεια ἐπὶ ὑποθήκῃ πλοίων ὑπέρτερα τοῦ ⅓ τῆς ἀξίας τοῦ πλοίου, προκειμένου περὶ πλοίων νεοτεύκτων, τοῦ ¼ δὲ τῆς ἀξίας τοῦ πλοίου ἐπὶ πλοίων παλαιοτέρων. Πληροφοροῦμαι, ὅμως, ὅτι ὁ πλοιοκτήτης κ. Λάτσης, ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς τὸ ὄνομα τοῦ κ. Λάτση, χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω τὸ παράπαν τὸν πλοιοκτήτην τοῦτον, ἔλαβε δάνεια ὀκταπλάσια τῆς τιμῆς κτήσεως τῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα προσέφερεν εἰς ὑποθήκην. Ἄλλοι πλοιοκτῆται ἔλαβον δάνεια ὑπερβαίνοντα καὶ τὸ 10πλάσιον ἀκόμα τῆς ἀξίας τῶν πλοίων. Εἰς περίπτωσιν, ὃ μὴ γένοιτο, πτώσεως οἰκονομικῆς τοῦ πλοιοκτήτου, πῶς θὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐπιστροφὴ τῶν δανείων; Καὶ ὅταν, κ. Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὸ κακὸν δὲν εἶναι μεγάλον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τῆς τεραστίας οἰκονομικῆς ἰσχύος τοῦ Ὀργανισμοῦ τούτου. Ὅταν πρόκειται ὅμως περὶ τοῦ ΝΑΤ, τῶν χρημάτων δηλαδὴ τῶν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τοῦτο ἠσφαλισμένων, τὸ κακὸν εἶναι πολὺ μεγάλον. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πόσα τοιαῦτα δάνεια ἔχουν δοθῆ καὶ ἐὰν ἔχῃ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν εἴσπραξίν των.

§28Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Κύριε συνάδελφε, διὰ τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα χορηγοῦν ἄλλοι Ὀργανισμοὶ πιστωτικοὶ εἰς τοὺς κ. ἐφοπλιστάς, δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ ἀπαντήσω. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ δηλώσω εἶναι, ὅτι τὸ Ν.Α.Τ. τηρεῖ πάντοτε καὶ ἀπαρεγκλίτως τοὺς νόμους βάσει τῶν ὁποίων χορηγοῦνται τὰ δάνεια. Τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα ἐχορηγήθησαν τὰ ἔτη 1950– 54 ἐχορηγήθησαν βάσει τῶν νόμων τῶν ὑφισταμένων τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον περιορισμόν. Ὁ περιορισμὸς ἐτέθη ἀπὸ τὸν τελευταῖον νόμον τοῦ Ν.Α.Τ. τοῦ ἔτους 1955, ὁ ὁποῖος ὁρίζει ρητῶς μέχρι ποίου ὕψους καὶ ὁρίου εἶναι δυνατὸν νὰ χορηγηθοῦν δάνεια. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα ἐχορηγήθησαν ἐπὶ τῶν πλοίων «ΝΕΡΑΪ-ΔΑ» καὶ «ΕΡΙΕΤΤΑ» εἶναι ἐξησφαλισμένα ἐκ τῆς ἀξίας τῶν πλοίων. Διότι καὶ σήμερον ἀκόμη ἐὰν θελήσετε νὰ ἐκτιμήσητε τὴν ἀξίαν τῶν πλοίων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐχορηγήθησαν τὰ δάνεια, θὰ ἴδετε, ὅτι τόσον τὸ «ΕΡΙΕΤΤΑ» ὅσον καὶ τὸ «ΝΕΡΑΪΔΑ» καὶ «ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ», ὑπερκαλύπτουν τὰ δάνεια πρὸς τὸ Ν.Α.Τ. δεδομένου, ὅτι τὸ ὑπόλοιπον τοῦ κεφαλαίου εἶναι 50.000, ἐνῷ ἡ ἀξία τῶν πλοίων εἶναι περίπου 200.000 λίρες. Δηλαδὴ καὶ ἐὰν θελήσωμεν νὰ ὑπολογίσωμεν τὴν ἀξίαν τῶν πλοίων κατὰ τὴν ἐποχήν, καθ’ ἣν ἐχορηγήθησαν τὰ δάνεια καὶ πάλιν τὸ Ν.Α.Τ. ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὴν ἀξίαν τῶν πλοίων καὶ ἔδωσε περίπου, ὅ,τι ὁ τελευταῖος νόμος τοῦ 1955 ρητῶς καθορίζει. Διότι οἱ προηγούμενος νόμος ἔλεγεν, ὅτι θὰ χορηγοῦνται δάνεια ἐπὶ τῇ ἐξασφαλίσει τῶν χρημάτων τοῦ ΝΑΤ. Ἦλθον οἱ μετέπειτα νομοθέται καὶ ἔθεσαν τὸν κανόνα τῆς χορηγήσεως τῶν δανείων. Εἶπον: Ἐπὶ νεοτεύκτου θὰ χορηγῆται δάνειον μέχρι τῆς ἀξίας τοῦ ⅓ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων πλοίων μέχρι τοῦ ¼ τῆς ἀξίας. Κατόπιν ἐξετάσεως καὶ ἐρεύνης, κύριοι βουλευταί, ἡ ὁποία ἐγένετο, τὰ χρήματα τοῦ ΝΑΤ εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένα. Διότι τὰ ἀτμόπλοια «Νεράϊδα», «Ἑριέττα» καὶ «Ἅγιος Νεκτάριος» καλύπτουν ἀπολύτως καὶ ἐξασφαλίζουν τὸ ΝΑΤ καὶ διὰ τὰ κεφάλαια καὶ διὰ τοὺς τόκους. Τώρα, ἐὰν ἄλλοι Τραπεζικοὶ Ὀργανισμοί, πιστωτικοὶ Ὀργανισμοὶ ἔδωσαν δάνεια, δὲν εἶναι οὔτε τῆς ἁρμοδιότητός μου, διὰ νὰ τὸ ἐξετάσωμεν, οὔτε εἰς τὴν ἐρώτησιν ὑμῶν. Ὑμεῖς ἐρωτᾶτε, καὶ δικαίως, πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ ΝΑΤ νὰ δίδῃ δάνεια πέραν τῆς ἀξίας, τὴν ὁποίαν ὁρίζει ὁ τελευταῖος νόμος τοῦ 1955. Σᾶς λέγω δέ, ὅτι τὸ πρῶτον δάνειον εἶναι τοῦ ἔτους 1950 διὰ 24 χιλ. λίρας ἐπὶ τοῦ ἀτμοπλοίου «Νεράϊδα» καὶ τὸ δεύτερον δάνειον εἶναι τῆς 20ῆς Φεβρουαρίου 1954 διὰ 50 χιλ. λίρας μὲ πέμπτην ὑποθήκην ἐπὶ τοῦ «Νεράϊδα», ἀλλὰ πρώτην ὑποθήκην ἐπὶ τῶν πλοίων «Ἐριέττα» καὶ «Ἅγιος Νεκτάριος». Ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, κατόπιν τῆς ἐρεύνης, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, τὰ χρήματα αὐτὰ εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένα. Ἐὰν ὁ πλοιοκτήτης ὑπέβαλεν αἴτησιν ἀναστολῆς ὡρισμένων δόσεων, νομίζω, ὅτι εἴχαμεν ὑποχρέωσιν νὰ διευκολύνωμεν τὸν πλοιοκτήτην, διότι ἤθελε νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἐπιχείρησίν του, δεδομένου, ὅτι εἴμεθα ἀπολύτως ἐξησφαλισμένοι. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ τόκος, τὸν ὁποῖον παίρνομεν, εἶναι μεγάλος, ἤτοι 8%. Τὸ ΝΑΤ εἶναι ἀσφαλιστικὸς Ὀργανισμός. Δὲν εἶναι τραπεζικὸς Ὀργανισμός. Ἔχομεν δὲ χαράξει μίαν γραμμὴν καὶ κατ’ ἐπανάληψιν ἔχομεν ὑποδείξει εἰς τὸ ΝΑΤ, νὰ εἶναι ἐπιεικέστερον πρὸς τοὺς Ἕλληνας ἐφοπλιστάς, οἱ ὁποῖοι δίδουν ἐργασίαν εἰς τοὺς ναυτικοὺς καὶ φέρουν χρήματα εἰς τὸ ΝΑΤ. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι καλῶς ἐδόθησαν τὰ δάνεια τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ ὅτι τὰ χρήματα εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένα καὶ ὡς πρὸς τὸ ὑπόλοιπον τοῦ κεφαλαίου καὶ ὡς πρὸς τοὺς ὀφειλομένους τόκους.

§29Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Εὔχομαι τὰ πράγματα νὰ εἶναι ὡς τὰ ἀνέπτυξεν ὁ κ. ὑπουργός, ἀλλὰ ἡ κατάστασις τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς χεῖρας μου, ἐμφαίνει δάνεια 50 καὶ 24 χιλιάδων λιρῶν, ἤτοι 74.000 λιρῶν, ἐνῷ ἡ τιμὴ κτήσεως τῆς «Νεράϊδας» εἶναι 40.000 λίρας.

§30Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό.

§31Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Ἐπίσης, πέραν τῶν δανείων, ὑπάρχουν καὶ ἕτερα δάνεια ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρῆλθε τὸ πεντάλεπτον. Νὰ κάμετε ἐπερώτησιν καὶ νὰ ἀναπτύξητε τὰς ἀπόψεις σας.

§33Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Διὰ νὰ καθησυχάσω τὸν κ. συνάδελφον, θὰ τοῦ εἴπω, ὅτι μόνον τὸ ἕνα πλοῖον «Νεράϊδα» τῆς γραμμῆς Ἀργοσαρωνικοῦ, ἀξίζει 150 χιλ. λίρας. Εἶναι ἀπὸ τὰ καλὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦν τὴν γραμμὴν αὐτὴν καὶ εἶναι, ὡς σᾶς εἶπον, τῆς ἀξίας τῶν 150 χιλ. λιρῶν. Συνεπῶς, τὰ χρήματα τοῦ ΝΑΤ εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§35Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, οὐδὲν ζήτημα Κανονισμοῦ ἐγεννήθη.

§37Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δικαιοῦμαι νὰ ζητήσω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δικαιοῦσθε μέν, ἀλλ’ εὐθὺς ὡς τὸν λάβετε, εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ καταστρατηγήσητε τὸν Κανονισμόν. Ἔχετε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§39Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἰς τὰς 22.9.59, εἰς τότε λειτουργοῦσαν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, κατετέθησαν παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ Ἐργασίας πρὸς κύρωσιν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 87 καὶ 98 συμβάσεις, ἀλλὰ δὲν ἐπεδιώχθη ἡ συζήτησις καὶ ἡ ψήφισίς των, μετὰ τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἔλθουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς κύρωσιν...

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως προέβλεψα, δὲν ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἀνώμαλον.

§41Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἀνώμαλος εἶναι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον μὲ διακόπτετε, κ. Πρόεδρε.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ τρόπος εἶναι λίαν ἐπιεικής, κ. συνάδελφε.

§43Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Θέλω νὰ ζητήσω τὴν συνδρομὴν τοῦ Προεδρείου, ὥστε αἱ συμβάσεις αὗται νὰ ἀχθῶσι πρὸς κύρωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, πρὶν ἢ λήξουν αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος, διότι ἀφοροῦν θέματα ἀναγόμενα εἰς τὰς συνδικαλιστικὰς ἐλευθερίας καὶ ἐφαρμογὴν τῶν ἀρχῶν τοῦ δικαιώματος ὀργανώσεως καὶ συλλογικῆς διαπραγματεύσεως.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπιβολῆς δασμῶν ἀντιντάμπιγκ καὶ ἀντισταθμιστικῶν τοιούτων»;

§45ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν,

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ ἐπιβολῆς δασμῶν ἀντιντάμπιγκ καὶ ἀντισταθμιστικῶν τοιούτων». Δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 3361)1955 «περὶ ὀργανώσεως τῆς οἰνοπαραγωγῆς τῆς Ἐπαρχίας Ἀττικῆς»;

§47Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Εἰς τὸ ἐδάφιον 3, παράγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 3, ἔχει γίνει ἕνα λάθος, Ἀντὶ «ἀνώτερον τοῦ 3%», πρέπει νὰ εἶναι «ἀνώτερον τοῦ 2%». Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§48ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 3361)55 «περὶ ὀργανώσεως τῆς οἰνοπαραγωγῆς τῆς Ἐπαρχίας Ἀττικῆς», ὡς φραστικῶς διωρθώθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Γεωργίας εἰς τὸ ἐδάφιον 3, παράγρ. 2, ἄρθρον 3, ἔνθα τὸ «ἀνώτερον τοῦ 3%» γίνεται «ἀνώτερον τοῦ 2%». Δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας, ὑπογραφείσης ἐν Βόννῃ τῇ 28 Ἰουνίου 1955 Συμφωνίας «περὶ τῆς ἐξετάσεως καὶ ἐλέγχου τῶν οἴνων».

§50ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ὁμοσπονδιακῆς Γερμανίας ὑπογραφείσης ἐν Βόννῃ τῇ 28.6.1955 Συμφωνίας περὶ τῆς ἐξετάσεως καὶ ἐλέγχου τῶν οἴνων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τῆς περὶ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ Νομοθεσίας». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Α. Λαδᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§52Α. ΛΑΔΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὰ ἀγαθὰ ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ τουρισμοῦ εἰς τὴν χώραν μας εἶναι γνωστὰ καὶ δὲν θὰ ἀπαιτηθῇ νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν διὰ τὰ ὀφέλη, τὰ ὁποῖα θέλουσι προκύψει εἰς τὸ μέλλον ἐκ τῆς περαιτέρω ἀναπτύξεώς του. Ἕνα εἶναι ἀληθές. Ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔχομεν μίαν σημαντικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ εἰς ὅλους τοὺς κλάδους. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχουν ἀναπτυχθῆ καὶ σημειώνουν ἀναμφισβήτητον ἄνοδον καθημερινῶς καὶ οἱ δύο κλάδοι τοῦ τουρισμοῦ μας, ἐσωτερικὸς καὶ ἐξωτερικός. Καὶ ὁ μὲν ἐσωτερικὸς τουρισμὸς εἶναι ἀγαθόν, τὸ ὁποῖον προσφέρεται πρὸς ὅλους τοὺς κατοίκους τῆς Χώρας μας, τῆς ἐκτάσεως τοῦ ὁποίου ἔχομεν πλήρη ἀντίληψιν, ἀπὸ τὴν εὐρεῖαν ἐσωτερικὴν τουριστικὴν κίνησιν τοῦ πληθυσμοῦ μας. Αὐτὸ ἀποδεικνύει καὶ τὸ μέγεθος τῆς ἀξίας του. Ὁ ἐξωτερικὸς τουρισμὸς εἶναι ὁ σημαντικώτερος. Ἔχει ἀξίαν καὶ σημασίαν μεγάλην. Δύο κυρίως εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι τὸν χαρακτηρίζουν. Πρῶτον, ὅτι ἐξυψώνεται περισσότερον ἡ ἔννοια καὶ ἡ ἀξία τῆς χώρας μας, παρέχεται μία πλήρης εἰκὼν τῆς Ἑλλάδος, τῆς προόδου μας, τοῦ πολιτισμοῦ μας, τῶν ἐπιτευγμάτων μας, δίδεται ἡ εὐκαιρία τῆς μελέτης τῆς Ἱστορίας τῆς χώρας μας καὶ παρέχεται μία γενικωτέρα ἀντίληψις τῶν φυσικῶν της καλλονῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν γοητεύσει ὅλους ὅσους τὴν ἐπεσκέφθησαν. Καὶ δεύτερον, λόγος ἐξ ἴσου σοβαρός, ὅτι ὁ ἐξωτερικὸς τουρισμὸς ἀποτελεῖ σοβαρωτάτην πλουτοπαραγωγικὴν πηγὴν διὰ τὴν χώραν μας. Ὅπως ἐλέχθη καὶ ἐτονίσθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατ’ ἐπανάληψιν, ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προεδρίας Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ ἀναπτυχθῇ ὁ τουρισμός, διότι ἀποτελεῖ τὴν τρίτην πλουτοπαραγωγικὴν πηγὴν οἰκονομικῶν πόρων διὰ τὴν χώραν μας. Καθῆκον εἶναι εἰς ὅλους μας νὰ βοηθήσωμεν εἰς τὴν ἀνάπτυξίν του. Καὶ διὰ νὰ τὸ ἐπιτύχωμεν αὐτὸ πρέπει, πρῶτον, νὰ φροντίσῃ τὸ κράτος νὰ εὐρυνθῇ ὁ κύκλος τῶν πρὸς ἐκτέλεσιν τουριστικῶν ἔργων. Δεύτερον, νὰ διαμορφωθῇ τουριστικὴ ψυχολογία εἰς τὸν λαόν. Καὶ τρίτον, νὰ ληφθῇ ἡ σειρὰ μέτρων, ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ὁποίων νὰ μὴ δυσχεραίνεται ἐκ τῆς μακρᾶς καὶ πολυπλόκου διαδικασίας τῆς κειμένης νομοθεσίας. Δὲν θέλω νὰ εἴπω περισσότερα ἐπὶ τῶν μεγάλων ὠφελειῶν ποὺ θὰ ἔχῃ ἡ χώρα μας ἐκ τῆς ἐντατικωτέρας ἀναπτύξεως τοῦ τουρισμοῦ. Ἐκεῖνο ποὺ κρίνω ἀπαραίτητον νὰ τονίσω εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ βοηθήσωμεν ὅλοι διὰ νὰ καταστῇ ἡ Ἑλλὰς σπουδαία καὶ μοναδικὴ τουριστικὴ χώρα ποὺ θὰ τὴν ἐπισκέπτωνται χιλιάδες ξένων τουριστῶν κατ’ ἔτος εἰσάγοντες τὸ συνάλλαγμά των ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας μας. Κύριοι βουλευταί, τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἦλθε πρὸς ἐπεξεργασίαν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς μὲ εἰσήγησιν τοῦ ἰδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὴν κατάργησιν τῶν ἄρθρων 4 καὶ 8. Ὁ κ. Ὑπουργὸς προσέθεσε τρεῖς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀποδεκταὶ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἔλαβον σειρὰν ἄρθρων 10, 11 καὶ 12. Ἤδη προβαίνω δι’ ὀλίγων εἰς ἀνάλυσιν τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἄρθρον 1 καθορίζει τὸν τρόπον ἐκμεταλλεύσεως τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας τοῦ ΕΟΤ. Λαμβάνεται νομοθετικὴ μέριμνα, ὅπως συμπεριληφθοῦν καὶ αἱ ἐκμεταλλεύσεις τῶν ἰαματικῶν πηγῶν καὶ ὑδροθεραπευτηρίων, περὶ τῶν ὁποίων δὲν προβλέπει ἡ τροποποιουμένη διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου διάταξις. Τὸ ἄρθρον 2 καθορίζει τὴν περίπτωσιν τῆς ἐκποιήσεως τῆς ἀκινήτου περιουσίας τοῦ ΕΟΤ. Κατὰ τὴν ὑφισταμένην νομοθεσίαν διὰ νὰ ἐκποιηθῇ ἀκίνητον περιουσιακὸν στοιχεῖον ἀνῆκον εἰς τὸν ΕΟΤ, χρειάζεται ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ἐπιτυγχάνεται τοῦτο διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Προεδρίας Κυβερνήσεως. Καὶ ἔχει σημασίαν, προκειμένου περὶ ἐκποιήσεως ἀκινήτων τοῦ ΕΟΤ ἀσημάντου ἀξίας. Τὸ ἄρθρον 3 καθορίζει τὸν τρόπον καθορισμοῦ τῶν ἀποζημιώσεων ἐξ ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων καὶ ἀναγνωρίσεως δικαιούχων. Προβλέπεται κατὰ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν τριμελὴς ἐπιτροπή, ἡ ὁποία καθορίζει συμβιβαστικῶς, συναινούντων τῶν ἰδιοκτητῶν τὰς ἀποζημιώσεις αὐτάς. Ἤδη προστίθεται καὶ ὁ νομικὸς σύμβουλος τοῦ ΕΟΤ, ὥστε νὰ εἶναι πλέον ἔγκυροι αἱ ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς. Τὸ ἄρθρον 4 ὁρίζει, ὅτι προκειμένου περὶ διοικητικῆς ἀποβολῆς ἀναδόχων καὶ μισθωτῶν, ἰσχύει τὸ μέτρον τοῦτο, ὄχι μόνον εἰς τὰς περιπτώσεις ἐκπτώσεώς των, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς τοιαύτας, λήξαντος τοῦ χρόνου ἢ λύσεως τῆς συμβάσεώς των. Τὸ ἄρθρον 5 ὁμιλεῖ περὶ τῶν χρεῶν ποὺ ὀφείλονται εἰς τὸν ΕΟΤ. Δηλαδὴ ὅ,τι ἰσχύει διὰ τὸ δημόσιον, θὰ ἰσχύῃ ἤδη καὶ προκειμένου περὶ τοῦ ΕΟΤ. Τὸ ἄρθρον 6 ρυθμίζει τὸ θέμα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἠλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων, αἱ ὁποῖαι ἀφήνονται ἀπὸ τοὺς ἀναδόχους μετὰ τὸν χρόνον λήξεως τῶν συμβάσεών των, δηλαδή, ἐὰν αὐταὶ ἀνήκουν εἰς τὴν ΔΕΗ ἢ εἰς τὸν ΕΟΤ. Ἐπίσης, διὰ τοῦ ἄρθρου 7 καταργεῖται ἡ θέσις τοῦ εἰδικοῦ συμβούλου τοῦ ΕΟΤ. Τὸ ἄρθρον 8 παρέχει, διὰ τοῦ Κανονισμοῦ, τὴν εὐχέρειαν νὰ ρυθμίζωνται καὶ τὰ ζητήματα ἀγορᾶς, ἐκποιήσεως καὶ μισθώσεως κινητῶν πραγμάτων τοῦ ΕΟΤ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 10, λαμβάνεται πρόνοια ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ΕΟΤ, τοῦ ὀργανισμοῦ Τουριστικῆς Πίστεως καὶ τῆς Σχολῆς Τουριστικῶν Ἐπαγγελμάτων. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς κατοχυροῦται τὸ προσωπικὸν τὸ ἐργαζόμενον εἰς ὅλας τὰς τουριστικὰς ὑπηρεσίας. Τὸ ἄρθρον 11 ρυθμίζει τὸ θέμα τῆς ἄρσεως περιορισμοῦ εἰς τὰς ἀπαλλοτριώσεις ἰσχύοντος, δυνάμει τῆς παραγράφου 4 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν. 1731)39. Διότι ὑπάρχοντος τούτου, παρακωλύεται ἡ ἐκτέλεσις τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως περιοχῶν ὡς καὶ ἡ ἐξασφάλισις θέας καὶ ἀπολαύσεως τοπίου ἐκ δημοσίων ὁδῶν. Μὲ τοὺς ὑφισταμένους περιορισμοὺς τῆς κειμένης νομοθεσίας, δὲν ἔχωμεν τὴν δυνατότητα ἐκτελέσεως ἀναγκαίων τουριστικῶν ἔργων καὶ προστασίας τῆς θέας ἐκ δημοσίων ὁδῶν ὡς καὶ τῆς μορφῆς τοῦ τοπίου. Ἐπαναλαμβάνω, ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ἐνδιαφέρουσα, διότι θὰ βοηθήσῃ τὸν τουρισμὸν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων χρησίμων διὰ τὴν ὁλότητα, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν τὰ ἐμπόδια ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν. Τὸ τελευταῖον ἄρθρον, κ. συνάδελφοι, καθορίζει παρέκκλισιν ἀπὸ τὰς διατάξεις περὶ τρόπου ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου, θέλουν νὰ ἀνεγείρουν ξενοδοχεῖα. Πολλὰ νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου, κ. συνάδελφοι, ἐπιθυμοῦν νὰ ἀνεγείρουν ξενοδοχεῖα, δὲν πράττουν ὅμως τοῦτο λόγῳ τῆς μακρᾶς διαδικασίας ἡ ὁποία ὑπάρχει ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν δημοσίων ἔργων. Ἡ διάταξις αὐτὴ θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἐξαιρετικῶς διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἀποδεκτὴ παρ’ ὅλον, ὅτι ἀπομακρυνόμεθα ἀπὸ τὰς ἐγγυήσεις τῶν βασικῶν διατάξεων περὶ ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων. Καὶ πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ διὰ τρεῖς κυρίως λόγους. Πρῶτον, διότι θὰ ἰσχύσῃ μόνον διὰ τὰ νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου, δεύτερον μόνον διὰ τὴν ἀνέγερσιν ξενοδοχείων καὶ ὄχι ἄλλων ἔργων καὶ τρίτον, ὅτι ὁ τρόπος ἐκτελέσεώς των καθορίζεται διὰ Β. Διαταγμάτων ἐκδιδομένων προτάσει τῶν Ὑπουργῶν Προεδρίας Κυβερνήσεως, Οἰκονομικῶν καὶ Δημοσίων Ἔργων μετὰ γνώμην τοῦ ΕΟΤ. Αὐταί, κ. συνάδελφοι, εἶναι αἱ διατάξεις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου καὶ ἐφ’ ὅσον ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν νὰ βοηθήσωμεν τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ εἰς τὴν χώραν μας, ἐπιβάλλεται νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν λῆψιν τῶν μέτρων ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ τείνουν εἰς τὴν κάλυψιν τῆς προσπαθείας καὶ τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ. Ἐπίσης, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ὑπηρεσιακοῦ καὶ ἐπείγοντος νομοσχεδίου, εἰσηγοῦμαι τὴν ψήφισιν αὐτοῦ εἰς μόνην συζήτησιν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§54Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι παραβιάζω ἀνοικτὰς πύλας, ἐὰν θελήσω νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ τουρισμὸς διὰ τὴν χώραν μας. Καθῆκον ἑκάστης Κυβερνήσεως, εἶναι νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν χώραν ταχύτερον ρυθμὸν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ. Κατ’ ἀκολουθίαν δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ ἐγκρίνωμεν οἱονδήποτε μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ εἰσηγηθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ ὁποῖον θὰ τὴν διευκολύνῃ εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτήν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅμως εἶναι, ὅτι δυστυχῶς μέχρι σήμερον ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἀπέδωσε τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ συντελεσθῇ εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Δὲν ἀξιοποίησε δεόντως ὅλας τὰς τουριστικὰς δυνατότητας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν χώραν μας. Δευτέρα γενικὴ παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω εἶναι, ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν τουριστικὴν ἀξιοποίησιν τῆς χώρας μας δὲν κατανέμεται ἀναλόγως μὲ τὰς τουριστικὰς δυνατότητας ἑκάστου διαμερίσματος αὐτῆς. Ἡμεῖς ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Κρήτην, ἔχομεν ἀποξενωθῆ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπέδωσε τὴν δέουσαν σημασίαν εἰς τὰς τουριστικὰς δυνατότητας τῆς Κρήτης. Ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν πρόκειται νὰ ἀναπτύξω τουριστικὸν πρόγραμμα. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, δὲν προσθέτει τίποτε τὸ οὐσιῶδες εἰς τὴν προσπάθειαν διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ, ἁπλῶς συμπληρώνει τὴν ὑφισταμένην νομοθεσίαν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας τοῦ ΕΟΤ καὶ τὴν ἐκποίησιν τῆς ἀκινήτου περιουσίας αὐτοῦ. Καὶ τὰ δύο αὐτὰ θέματα τὰ ρυθμίζει πράγματι ὀρθῶς. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ σᾶς ἀπασχολήσω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπὶ τῶν καθ’ ἕκαστα ἄρθρων, ἐφ’ ὅσον εὐθὺς ἀμέσως θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν αὐτῶν. Ἐκεῖνο ποὺ ἔχω νὰ παρατηρήσω εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀνταποκριθῇ καὶ ἔργοις εἰς τὰς ἐπαγγελίας της περὶ τουριστικῆς ἀξιοποιήσεως τῆς χώρας, διότι δὲν εἶναι ἀρκετὸν μόνον νὰ ἀποβλέπωμεν εἰς τὴν ἀνέγερσιν ξενοδοχείων. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποβλέψῃ καὶ εἰς ἄλλους τομεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ συντελέσουν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ τουρισμοῦ, ὅπως εἶναι ἡ ἐκτέλεσις συγκοινωνιακῶν ἔργων κλπ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις θεωρητικῶς δείχνει πράγματι ἐνδιαφέρον διὰ τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας, ἀλλὰ εἰς τὴν πρᾶξιν συμπτωματικῶς ἀντιμετωπίζει τὰ διάφορα θέματα, διότι δὲν ἔχει καταρτίσει ἕνα συγκεκριμένον πρόγραμμα καὶ προχωρεῖ ἑκάστοτε ἀναλόγως τῶν κομματικῶν πιέσεων.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πρίφτης, ἔχει τὸν λόγον.

§56Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέμα ἀρχῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου δὲν ὑφίσταται. Πρόκειται περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων διαφόρων, ὅσον ἀφορᾶ τὴν Τουριστικὴν Νομοθεσίαν. Θὰ ἤθελα ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προσέξῃ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν ἡ ὁποία προκύπτει ἀπὸ μίαν ἴσως συνοπτικὴν σύγκρισιν ποὺ γίνεται. Θὰ ἐνθυμῆται πολὺ καλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ θὰ ἐνθυμοῦνται καὶ οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι ὅταν ἐψηφίσθη τὸ Ν. Διάταγμα 3864)55 ἐψηφίσθη μὲ τὴν βασικὴν ἀρχήν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ εὐλυγισία καὶ ταχύτητα ὁ ΟΧΟΑ, προκειμένου νὰ μὴ σκοντάφτῃ εἰς ὡρισμένα τυπικὰ θέματα. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ ἀκριβῶς αὐτῆς τῆς ἀρχῆς, παρ’ ὅτι ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους ἀπεκρούσθη ἡ ἐξουσία αὐτὴ ποὺ περιεβάλλετο ὁ ΟΧΟΑ, τελικῶς ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον. Ἐν συνεχείᾳ, κ. Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 3 εἶναι σχεδὸν ταὐτόσημον ὅσον ἀφορᾷ τὰ τουριστικὰ θέματα μὲ τὸ ἄρθρον 12 ποὺ παρατίθεται ἐδῶ διὰ τὴν Κωδικοποίησιν τῆς νομοθεσίας τῆς τουριστικῆς, τὴν ἀφορῶσαν τοὺς διαφόρους κλάδους τοῦ τουρισμοῦ. Βλέπω ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ποὺ συζητεῖται τώρα, καὶ εἰς τὸ ἐν συνεχείᾳ ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν «περὶ τῶν ἰαματικῶν πηγῶν», καὶ ἐκεῖ εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 39 πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς 30.3.60, βλέπω τὰ ἑξῆς πράγματα, τὰ ὁποῖα θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς πάντοτε ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ ἔργου νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν λεπτομερείας. Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου διαλαμβάνει θέματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἤδη ρυθμισθῆ διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ποὺ εἶπα. Τὸ ἄρθρον 10 εἶναι ταὐτόσημον μὲ τὸ ἄρθρον 4 τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὸ ἄρθρον 1 παρ. 1 εἶναι ταὐτόσημον μὲ τὸ ἄρθρον 1 τῆς πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὸ ἴδιο συμβαίνει μὲ ὡρισμένα ἄρθρα τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἰαματικῶν πηγῶν». Καὶ ἔτσι ἀπὸ ὅλην τὴν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου οὐδὲν εἰσάγεται πρὸς συμπλήρωσιν. Ἀπομένει μόνον τὸ ἄρθρον 6 τὸ ὁποῖον δὲν καλύπτεται ἀπὸ τὰ δύο ἄλλα τουριστικὰ νομοθετήματα ποὺ ἔχομεν. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε τὴν παρατήρησιν αὐτὴν ποὺ ἔκανα ἐπὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον εἶναι συντεταγμένα τὰ δύο αὐτὰ νομοθετήματα νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ τὴν ἐπεκτείνω, ὄχι βεβαίως μὲ διάθεσιν ἐπικρίσεως, οὔτε κἂν μὲ κριτικήν, νὰ τὴν ἐπεκτείνω εἰς μίαν σκέψιν ἡ ὁποία αὐτομάτως δημιουργεῖται διὰ ὅποιον ἔχει καὶ τὰ τρία νομοθετήματα ὑπ’ ὄψιν. Ἡ Κυβέρνησις μὲ ἄρθρα ποὺ εἶναι εἰς τὸ 1 νομοσχέδιον, μὲ ἄρθρα ποὺ εἶναι στὸ ἄλλο, δίδει τὸ δικαίωμα νὰ νομισθῇ, ὅτι ὡρισμένα ζητήματα ἀντιμετωπίζονται συμπτωματικῶς καὶ ὄχι ὀργανικῶς ἐν τῷ συνόλῳ, ὅπως ἀκριβῶς τὸ Ν. Διάταγμα 3864)55 εἰς τὴν εἰσηγητικὴν του ἔκθεσιν, ἀποφασιστικὰ καθώριζεν ζητῶντας διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τὰς ἐξουσίας τὰς ὁποίας ἤθελεν νὰ δώσῃ εἰς τὸν ΟΧΟΑ. Καὶ ἀφοῦ ἕνα ἄρθρον, κ. Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν περίφημον πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπομένει οὐσιαστικῶς, διατὶ δὲν ἤρχετο πρὸς κύρωσιν ἢ διατὶ δὲν συνεδυάζοντο τὰ πράγματα διὰ νὰ μὴ παρουσιάζεται ἡ περίπτωσις αὐτὴ ἡ ὁποία τοὐλάχιστον ὡς ἀκαταστασία δίδει τὸ δικαίωμα νὰ χαρακτηρισθῇ.

§57Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θέλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον. Ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχε πολὺ πιθανότης, ἐν ὄψει μάλιστα τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ περάσουν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν, ἐκάναμεν μίαν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τὰ ἀπολύτως ἐπείγοντα. Καὶ ἐπρόκειτο βεβαίως νὰ τὴν φέρωμεν πρὸς κύρωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἤδη ὅταν θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἰαματικῶν πηγῶν θὰ καταργήσωμεν τὴν πρᾶξιν αὐτὴν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ θὰ τὴν ἀντικαταστήσωμεν μὲ διατάξεις νόμου. Βεβαίως αὐτὸ εἶναι μία ἀνωμαλία, ὀφειλομένη ὅμως εἰς τὸ ὅτι δὲν ἐβλέπαμεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ περάσωμεν τὸν νόμον αὐτόν. Ἐγὼ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὴν ἀρχὴν τῶν σκέψεών σας. Ἀλλὰ δὲν ἔχουν ἐφαρμογὴν ἐν προκειμένῳ. Ὠφείλετο ἡ σύμπτωσις αὐτὴ εἰς μίαν ἀνάγκην ταχείας ρυθμίσεως τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα μᾶς ἠμπόδιζον εἰς τὰς καθημερινάς μας ἐργασίας.

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶπον λοιπόν, ὅτι τὸ φάντασμα τοῦ νέου Κανονισμοῦ προσφέρει ὑπηρεσίας. Ἐν ὄψει τοῦ νέου Κανονισμοῦ γίνονται δῆθεν προσωριναὶ ἀνωμαλίαι καὶ μόνον Κανονισμὸς δὲν γίνεται.

§59Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Μὲ ἄλλο νομοσχέδιον θὰ καταργηθῇ ἡ πρᾶξις εἰς ὅλα τὰ ἄρθρα της καὶ θὰ ἀντικατασταθῇ διὰ διατάξεων νόμου.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν ἐρωτῶ: Ἡ ψήφισις τοῦ νέου Κανονισμοῦ ἀναβάλλεται; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κατὰ τὸν προσεχῆ Νοέμβριον θὰ ὁμιλήσῃ καὶ πάλιν δι’ ἐννάτην φοράν, διὰ τὴν ἀνάγκην νέου Κανονισμοῦ; Καθ’ ὅσον μὲ ἀφορᾷ, ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι θεωρῶ ἀπολύτως ἀδικαιολόγητον τὸν τερματισμὸν τῆς συνόδου τῆς Βουλῆς πρὸ τῆς ψηφίσεως νέου Κανονισμοῦ.

§61Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Δὲν γνωρίζω τί ἀπεφάσισε σχετικῶς τὸ Προεδρεῖον. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸ Προεδρεῖον ἐὰν τὰ Κόμματα τὰ ὁποῖα ἐκλήθησαν νὰ ὑποβάλουν τὰς τροπολογίας των εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἵνα ἀμέσως μετὰ ταῦτα εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μία συζήτησις ἐποικοδομητικὴ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐὰν τὰ Κόμματα ἀνταπεκρίθησαν εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς.

§62Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὰ Κόμματα δὲν ἦσαν ὑποχρεωμένα. Ἄλλα θὰ ἔστελλον καὶ ἄλλα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἔστελλον διότι ἢ δὲν εἶχον τροποποιήσεις ἢ διότι ἐπεφυλάχθησαν νὰ τὰς διατυπώσουν εἰς τὴν Βουλήν. Διὰ πρώτην φορὰν πληροφοροῦμαι, ὅτι πρέπει νὰ μὴ λειτουργήσουν οἱ κανόνες τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ἐὰν τυχὸν δὲν ὑπεβλήθησαν αἱ αἰτηθεῖσαι τροποποιήσεις δὲν ἠμπορεῖ νὰ σημαίνῃ, ὅτι ὁ κανονικὸς τρόπος τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ ἀπὸ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἐμποδισθῇ. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐπρόκειτο ἕν, ἢ δύο Κόμματα νὰ διαφωνοῦν, εἶναι δυνατὸν τὰ ὑπόλοιπα Κόμματα, ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῆς Βουλῆς νὰ ἐμποδίζεται εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν τῆς ἀποστολῆς της; Διὰ πρώτην φορὰν ὑποστηρίζεται, ὅτι ἐὰν δὲν ἐπιδειχθῇ ὁμοφωνία ὅλων τῶν Κομμάτων, ὅτι ἐκ τοῦ λόγου τούτου ματαιοῦται ἡ ψήφισις τοῦ Κανονισμοῦ!... Δὲν ἦτο εἰς τὴν πρόθεσίν μου νὰ φέρω σήμερον τὸ θέμα, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἔγινε περὶ αὐτοῦ λόγος, καὶ δὲν γνωρίζομεν ἐνώπιον ποίου αἰφνιδιασμοῦ θὰ εὑρεθῶμεν, ἐπωφελήθην τῆς εὐκαιρίας αὐτῆς. Ἄλλωστε, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι ἁρμόδιος νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Εἶναι θέμα γενικώτερον τῆς Κυβερνήσεως. Ἁπλῶς ἠθέλησα νὰ φέρω τὸ θέμα ἐν ὄψει τοῦ Σώματος καὶ τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ γνωρίζουν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν Κανονισμόν, ποία εἶναι ἡ ἰδική μας γνώμη. Θεωρῶ ἀνωμαλίαν τὸν τερματισμὸν τῆς συνόδου ἄνευ ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ φρονῶ, ὅτι ἄριστα προσφέρεται ὁ ὑπολειπόμενος χρόνος διὰ νὰ ψηφισθῇ ὁ νέος Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Καὶ διὰ τοῦτο ἀπευθύνω ἔκκλησιν, ἀσχέτως παρατάξεων, πρὸς ὁλόκληρον τὸ Σῶμα. Ὀφείλομεν ἐπὶ τέλους νὰ ἐπιτελέσωμεν αὐτὸ τὸ χρέος. Ἄλλως, ἂς μὴ αἰτιώμεθα ἄλλους, ἐὰν δὲν λειτουργῇ καλῶς ἡ Βουλὴ καὶ ἐὰν μειοῦται ἡ κοινὴ ἐμπιστοσύνη ὡς πρὸς τὴν ἀποδοτικότητα τῶν ἐργασιῶν μας. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§64Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ ἐξάρω τὸ συντελεσθὲν τουριστικὸν ἔργον κατὰ τὰ τελευταῖα πέντε χρόνια. Εἶναι τόσον πλούσιον καὶ καρποφόρον τὸ ἔργον αὐτὸ ὥστε ὀφείλονται συγχαρητήρια εἰς τὸν Ε.Ο.Τ. καὶ ἰδίᾳ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν σὺν τῷ χρόνῳ ἀποκτήσωμεν καὶ τὴν τουριστικὴν συνείδησιν τότε θὰ ὑπερηφανευώμεθα δι’ ὅ,τι ἐπετελέσθη ἐν Ἑλλάδι. Ἔλαβα τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, κυρίως διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12. Λέγει τὸ ἄρθρον 12: «...... (ἀναγινώσκει)......». Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ μὴ τηρῆται ἡ κειμένη νομοθεσία προκειμένου περὶ ἐκτελέσεως Δημοσίων ἔργων. Ἐγὼ ἐὰν ἤμουν ὑπάλληλος καὶ εἶχα τὴν ἁρμοδίαν αὐτὴν διεύθυνσιν μόνος μου θὰ ἐζητοῦσα τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων χωρὶς καμμίαν παρέκκλισιν διὰ νὰ εἶμαι ἀπρόσβλητος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος διακρίνεται διὰ τὴν εὐθιξίαν του εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ προσέξῃ τὴν παρατήρησίν μου αὐτήν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν.

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τῆς περὶ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ νομοθεσίας». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Πρίφτης.

§68Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ θίξω μία λεπτομέρειαν ἡ ὁποία ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον συζητήσεως εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐζήτησεν, ὅπως ἀφεθῇ τὸ θέμα καὶ συζητηθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὸ ἄρθρον 1, κ. Πρόεδρε, δύναται νὰ γίνῃ μίσθωσις ὑδροθεραπευτηρίων. Ταῦτα ὅμως ἀξιοποιοῦνται ὡς λειτουργοῦν διὰ τοῦ παρεχομένου ὕδατος. Ἐζητήσαμεν, λοιπόν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ κ. ὑπουργός, ἐὰν αὐτὸ τὸ γεγονὸς θὰ συνιστᾷ δουλείαν. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ συνιστᾷ δουλείαν μήπως ἡ διηνεκὴς παροχὴ τοῦ ὕδατος ἐμμέσως συμβεῖ νὰ συνιστᾷ τοιαύτην δουλείαν;

§69Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, ἐκεῖνο ποὺ συνεφωνήσαμεν νὰ φέρωμεν ἐδῶ πρὸς συζήτησιν εἶναι ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε. Σκέψις τοῦ νομοθέτου δὲν εἶναι νὰ καθιερώσῃ ἐμπράγματα δικαιώματα ὡς ἡ περίπτωσις τῆς δουλείας τὴν ὁποίαν ἀνεφέρατε. Σκέψις τοῦ νομοθέτου εἶναι νὰ ἐκμισθωθοῦν τὰ ὑδροθεραπευτήρια ὡς καὶ ἡ παροχὴ τοῦ ὕδατος. Δηλαδὴ ἐκμισθώνομεν καὶ τὰ νερά. Αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ καὶ διατυπωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ ἀποτελέσῃ μίαν πρόσθετον ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν.

§70Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κἄθε τι ποὺ χρειάζεται τόσον εὐρεῖαν ἑρμηνείαν καὶ δημιουργεῖ τόσον εὐρείας ἀμφισβητήσεις διατὶ νὰ μὴ τὸ περιλάβωμεν εἰς τὸν νόμον; Ποῖος θὰ ἀναζητήσῃ τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ ἀνεύρῃ τὴν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἡ ὁποία διὰ τὸν ἐφαρμοστὴν τοῦ νόμου δὲν εἶναι ὑποχρεωτική; Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διατυπωθῇ ρητῶς εἰς τὸν νόμον.

§71Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, ὑπάρχει εἰς τὸν νόμον καὶ ἐγὼ ἐπιπροσθέτως κάμνω τὴν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν. Λέγει ὁ νόμος, ὅτι γίνεται ἡ ἐκμετάλλευσις ἀπὸ τὸν Ε.Ο.Τ. εἴτε ἀπ’ εὐθείας ὑπ’ αὐτοῦ δι’ αὐτεπιστασίας, εἴτε δι’ ἐκμισθώσεως εἰς ἡμεδαπὰ ἢ ἀλλοδαπά, φυσικὰ ἢ νομικὰ κατὰ τὰ ὁριζόμενα ὑπὸ τῶν οἰκείων κανονισμῶν τοῦ Ε.Ο.Τ. Ἐν προκειμένῳ ὁμιλοῦμεν μόνον διὰ τὴν μίσθωσιν.

§72Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ, κ. Ὑπουργέ, «ἀποκλειομένης τῆς κτήσεως ἐμπραγμάτου δικαιώματος».

§73Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ ἐγὼ δὲν θὰ εἶχα ἀντίρρησιν.

§74Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν συνάδελφον κ. Μπακόπουλον νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πρότασίν του, διότι τὰ ἐμπράγματα δικαιώματα, ὡς γνωστόν, καθορίζονται ρητῶς εἰς τὸν νόμον ποῖα εἶναι. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἔχομεν ἐνοχικὸν δικαίωμα τὴν μίσθωσιν. Συνεπῶς καὶ ἡ δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὰ ἐμπράγματα δικαιώματα καθορίζονται εἰς τὸν νόμον.

§75Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ συμβάσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ ἐμπράγματον δικαίωμα;

§76Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὄχι. Διότι τὰ ἐμπράγματα δικαιώματα, ἐπαναλαμβάνω, καθορίζονται εἰς τὸν νόμον ποῖα εἶναι, ἀπαιτεῖται δὲ διὰ τὴν ἀπόκτησιν τούτων καὶ μεταγραφή. Ἐν προκειμένῳ ἔχομεν μίσθωσιν, τουτέστιν ἐνοχικὸν δικαίωμα.

§77Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἐδῶ παρέχομεν μόνον μίαν εἰδικὴν εὐχέρειαν συστάσεως μόνον ἐνοχικοῦ δικαιώματος. Πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ συμβῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ συνάδελφος κ. Μπακόπουλος, ὅταν μάλιστα, ὡς ὑπεστήριξεν ὁ συνάδελφος κ. Μαῦρος, χρειάζεται καὶ μεταγραφή.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἔχει;

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. (Ἀκολούθως ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 ὡς ἔχουσιν). Ἄρθρον 4.

§81Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποφασισθέντα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν διαγράφεται.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. Διαγράφεται. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀριθμὸν 4. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 6 τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀριθμὸν 5. Καὶ τὸ ἄρθρον 7 τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀριθμὸν 6). Ἄρθρον 8.

§83Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ, διότι δὲν εἶναι πλῆρες.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8. Διαγράφεται. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 τοῦ σχεδίου τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀριθμὸν 7). Ἄρθρον 10. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§85Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 10 τοῦ σχεδίου ἐπαναλαμβάνει διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται ἡ ἐκτέλεσις ἔργων μετὰ ἢ ἄνευ διαγωνισμοῦ. Βεβαίως, ὁ τουρισμὸς θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ κἄποιαν ἐλαστικότητα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων καὶ δὲν ἐπέμενον ἐγὼ νὰ γίνωνται διὰ διαγωνισμοῦ. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ κάμω μία γενικωτέραν σύστασιν. Ὁ τουρισμὸς εἶναι μία ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία καὶ δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀσχολῆται μὲ ἔργα αὐτεπιστασίας κλπ. Καὶ θὰ παρακαλοῦσα νὰ ὑπάρξῃ μία τάξις.

§86Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν σύστασιν τοῦ κ. Κωστοπούλου καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει δώσει ἐντολὴν ἢ νὰ ἐκποιηθοῦν ἢ νὰ ἐκμισθωθοῦν ὅλα τὰ τουριστικὰ ξενοδοχεῖα ποὺ κατασκευάζομεν καὶ μόνον ἐν ἐσχάτῃ ἀνάγκῃ νὰ γίνουν δι’ ἐπιστασίας τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἔργου τουρισμοῦ. Πρόκειται περὶ μιᾶς παλαιᾶς διατάξεως, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνεται ἐπεκτεινομένη καὶ ἐπὶ τῶν κινητῶν πραγμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μία εὐχέρεια διαχειρίσεως.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10. Δεκτόν;

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 γίνεται δεκτὸν καὶ λαμβάνει ἀριθμὸν 8. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11 τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀριθμὸν 9). Ἄρθρον 12.

§90Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ὅπως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία βάσει τῆς ὁποίας μετατασσόμενοι ὑπάλληλοι τοῦ Ε.Ο.Τ. θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ θεωροῦνται μέτοχοι τοῦ Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως.

§91Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ε.Ο.Τ. κατ’ ἐξαίρεσιν δὲν ἔχουν ἐπικουρικὴν ἀσφάλισιν καὶ θέλουν νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸ Ταμεῖον Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως τῶν ὑπαλλήλων Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δέχονται καὶ οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας. Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σπεντζάρη τὴν ἀποδέχομαι μὲ τὸν περιορισμόν, ὅτι οἱ μετατασσόμενοι ὑπάλληλοι θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν τὰ δικαιώματα τοῦ Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως μόνον ἐὰν δὲν εἶναι μέλη ἄλλου Ἐπικουρικοῦ Ταμείου.

§92Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10 ὡς ἔχει, μὲ τὴν διαφορὰν νὰ διευκρινισθῇ, ὅτι θὰ μετέχουν εἰς τὸ Ταμεῖον αὐτό, ἐφ’ ὅσον δὲν μετέχουν εἰς ἕτερον Ταμεῖον.

§93Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Αὐτὸ εἶναι σαφές, τὸ εἶπον καὶ ἀκριβῶς αὐτὸν τὸν περιορισμὸν ἐπρότεινον καὶ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς ἀριστερᾶς, νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ δυνατότης ἐφ’ ὅσον δὲν μετέχουν ἄλλου Ταμείου. Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλεν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, νὰ δεχθῇ αὐτὴν τὴν προσθήκην. Ἐφ’ ὅσον τὴν δέχεται ὁ κ. συνάδελφος, αὐτὸ θὰ ἰσχύῃ ἐφ’ ὅσον δὲν καθίστανται μέλη ἑτέρου ἐπικουρικοῦ Ταμείου.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§95Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία προτείνεται ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι κατ’ ἐξοχὴν συμπαθής, ἀλλὰ ἡ παρουσία τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑφυπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας μοῦ ὑπενθυμίζει, ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ διαφωνήσω, ὅπως διεφώνησα καὶ μὲ ἰδικάς του ἀναλόγους διατάξεις. Διότι εἶναι καταφανῶς ἀντισυνταγματικὴ ἡ διάταξις, πρῶτον μὲν ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, δεύτερον, ἐφ’ ὅσον τροποποιεῖ συνταξιοδοτικὰς διατάξεις Ν.Π.Δ.Δ. καὶ τρίτον ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν παράγραφον 4 ἐπιβάλλει δαπάνας εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καθορίζουσα, ὅτι: εἰς τὸν ἐτήσιον προϋπολογισμὸν ἀναγράφεται πίστωσις διὰ τὰς εἰσφορὰς τούτου ὡς ἐργοδότου. Σύμφωνα λοιπὸν μὲ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Συντάγματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή. Ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προτείνω τὴν ἔνστασιν τῆς ἀντισυνταγματικότητος πλὴν τῶν ἄλλων καὶ ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως ἡ παρουσία τοῦ κ. ὑφυπουργοῦ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας μοῦ ὑπενθυμίζει, ὅτι εἰς προηγούμενον νομοσχέδιόν του κατεπολέμησα ἀναλόγους διατάξεις. Ἐπίσης τὸ ἄρθρον 24 ἐπρόβαλεν ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ τορπιλλίσῃ τὴν πρότασιν νόμου τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, περὶ ἀγροτικῶν συντάξεων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύσουν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν διαφωνῶ ἐπὶ τῆς οὐσίας. Εἶμαι βέβαιος ὅμως, ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν πολιτικὴν ἰδιότητα συνδυάζει καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ νομομαθοῦς, θὰ συμμερισθῇ τὴν ἀμφισβήτησιν τῆς συνταγματικότητος.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§97Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τοῦ κ. Κωστοπούλου. Ἐξεδήλωσε τὴν ἐκτίμησίν του πρὸς τὴν νομικὴν κατάρτισιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Πλειοδοτῶ εἰς τὴν νομικὴν κατάρτισιν καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ τὸν κρίνω ὡς νομικόν, καὶ ἤμην κριτὴς θὰ τὸν ἐψήφιζον ὡς καθηγητὴν τῆς Νομικῆς Σχολῆς.

§98ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἦτο καθηγητής.

§99Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐπανέλθῃ ἐκεῖ. Ἐὰν τὸν κρίνω ὅμως ὡς πολιτικόν, εἰδικῶς εἰς τὰ θέματα τὰ συνταγματικά, τὸν καταδικάζω. Διεφωνήσαμεν ὅταν συνεζητεῖτο ἡ πρότασις περὶ ἀγροτικῶν συντάξεων τοῦ Ἀρχηγοῦ μου κ. Παπανδρέου. Ὑπεστήριξε τότε ὡς ἀπὸ καθέδρας, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ πρότασις, διότι, ἄκουσον–ἄκουσον, ἡ πρότασις νόμου δὲν εἶχε τὰ ἐξωτερικὰ γνωρίσματα τοῦ νόμου. Βεβαίως, τῇ ἐπεμβάσει τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἄποψις αὐτὴ δὲν ἐγένετο δεκτή, κατόπιν καὶ τῆς ἰδικῆς μας ἀντιρρήσεως. Προχθὲς ἐδιάβασα δήλωσίν του, ὅτι, τὸ Σύνταγμα, εἶναι πολιτικὴ πρᾶξις καὶ ἠμποροῦμε νὰ τὴν ἑρμηνεύσωμεν ὅπως θέλωμεν, ἐνῷ ὅλοι οἱ νομικοί, ὄχι διακεκριμένοι, ἄξιοι τῆς Πανεπιστημιακῆς ἕδρας, γνωρίζουν, ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνας κοινὸς νόμος, μὲ ηὐξημένην τυπικὴν δύναμιν, ὑπὸ δύο ἐκδοχάς. Πρῶτον δὲν δύναται νὰ τροποποιηθῇ, παρὰ μόνον διὰ τῆς ὁδοῦ τὴν ὁποίαν καθορίζει τὸ Σύνταγμα, δηλαδή, διὰ Συντακτικῆς ἢ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς καὶ δεύτερον, ὅτι ἀκριβῶς ἐπειδὴ εἶναι νόμος καὶ δὴ ἐξαιρετικὸς νόμος, ἑρμηνεύεται στενῶς. Αὐτὸ κάθε νομικὸς τὸ γνωρίζει. Καὶ ἕνας νόμος, ὁ ὁποῖος, ὡς ἐκ τῆς φύσεώς του ἑρμηνεύεται πάντοτε στενῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρῆται, ὅτι εἶναι πολιτικὸν κείμενον, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἑρμηνεύεται καὶ νὰ ἐφαρμόζεται ἑκάστοτε ἀναλόγως τῶν πολιτικῶν συνθηκῶν καὶ τῶν πολιτικῶν ἀντιλήψεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἑκάστοτε πλειοψηφίας. Εὐσταθεῖ ἀπολύτως ἡ ἀντίρρησις τοῦ κ. Κωστοπούλου. Ἡ πλειοψηφία, παρὰ τὰς ἰδικάς μας ἀντιρρήσεις, ἐθεώρησεν ὡς συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Παπανδρέου, ἀναφορικῶς πρὸς τὴν σύνταξιν τῶν ἀγροτῶν, ἐπικαλεσθεῖσα τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Συντάγματος. Ἐπὶ τῇ βάσει ἀκριβῶς τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Συντάγματος εἶναι ἀπαράδεκτος αὐτὴ ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία περιλαμβάνεται εἰς τὸ νέον ἄρθρον 10, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν. Ἐάν, λοιπόν, θέλωμεν νὰ σεβώμεθα τὸ Σύνταγμα καὶ πλέον τούτου ἐὰν ὡς Σῶμα Κοινοβουλευτικὸν θέλωμεν νὰ σεβώμεθα τὸν ἑαυτόν μας, πρέπει νὰ εἴμεθα συνεπεῖς εἰς τὰς ἀποφάσεις μας. Ἡμεῖς, βεβαίως δὲν εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειοψηφίας, ἡ ὁποία ἀπορρίπτει ὡς Συνταγματικῶς ἀπαράδεκτον τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παπανδρέου, ἀναφορικῶς πρὸς τὴν σύνταξιν τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ἡ πλειοψηφία, ἡ ὁποία ἐδέχθη τὸ ἀπαράδεκτον, ὀφείλει νὰ παραδεχθῇ καὶ τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προκειμένης διατάξεως. Καὶ ἐπὶ πλέον ἐκεῖ ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον εἶχεν εὐρυτέραν σημασίαν, εἶχεν ἐντελῶς γενικὴν ἀξίαν, εἶχεν ἐντελῶς ἀπρόσωπον ἔννοιαν, ἀπρόσωπον χαρακτῆρα, λόγῳ τῆς εὐρύτητος τῆς κοινωνικῆς τάξεως, ἐνῷ ἐδῶ ἔχει ἐντελῶς προσωπικὸν χαρακτῆρα. Ἐπὶ τῇ βάσει καὶ τῆς ἑρμηνευτικῆς δηλώσεως, ἡ ὁποία ἀναγράφεται εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνέταξε τὸ ἄρθρον αὐτό, δὲν ἐπιτρέπεται ἡ προσθήκη διατάξεως, ἡ ὁποία παρέχει προνόμια ὑπὲρ ὡρισμένου προσώπου, ἢ ὑπὲρ ὡρισμένων προσώπων. Συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Κωστοπούλου. Ζητῶ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Ζητῶ νὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα σεβασμὸν τοῦ Συντάγματος.

§100Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἤθελον νὰ ἐπισημάνω δύο σημεῖα. Πρῶτον, ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος τὴν ὑπέβαλεν ἐνώπιον τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς. Δεύτερον, ὅτι δὲν πρόκειται, παρὰ μόνον περὶ ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀμφίβολον ἐὰν ἐμπίπτῃ εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ Συντάγματος. Παρὰ ταῦτα καὶ παρὰ τὰς ἀμφιβολίας, τὰς ὁποίας ἔχω, ἐὰν ἡ ἐπικουρικὴ ἀσφάλισις, ὡς διατυποῦται, ἐμπίπτῃ εἰς τὸ πλαίσιον τῶν σκέψεων, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀρκαδίας, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ εἶναι συνεπὴς εἰς τὴν σειρὰν τῶν σκέψεών της καὶ εἰς τὴν στάσιν της, δέχομαι τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, ὅτι ἡ οὐσία εἶναι συμπαθεστάτη καὶ προσθέτω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ διαγραφὴ αὕτη θὰ ἀποτελέσῃ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἕνα τραυματισμὸν διὰ μίαν τάξιν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι, ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς τιμήν των, ἐνθουσιασθέντες ἀπὸ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον βλέπουν νὰ γεννᾶται εἰς τὰ χέρια των, περιμένουν νὰ λάβουν αὐτὴν τὴν ἐπικουρικὴν ἀσφάλισιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχουν. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὴν Βουλήν, ἐφ’ ὅσον ἐγὼ διὰ νὰ δείξω πᾶσαν εἰς τὸ θέμα εὐαισθησίαν, διαγράφω τὸ ἄρθρον, εἰς τὸ ἑπόμενον ἢ εἰς προσεχὲς νομοσχέδιον, ὅπου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβάλω ἐκ νέου τὸ αὐτὸ ἄρθρον συμφώνως πρὸς τὸ Σύνταγμα, παρακαλῶ ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς νὰ μὲ συνδράμουν νὰ τὸ ψηφίσω.

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι εἴμεθα ἀνεπιφυλάκτως σύμφωνοι εἰς τὸ θέμα τῆς οὐσίας καὶ ἑπομένως θὰ ψηφίσωμεν τὴν συνταγματικῶς ὀρθὴν διάταξιν, ὅταν ἔλθῃ ἐνώπιον ἡμῶν.

§102Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα οὐσίας. Μποροῦσε νὰ εἶχε προβλεφθῆ ἡ κατάστασις εἰς τὸ μεσοδιάστημα, ἀλλὰ ὅσον γρήγορα ἔλθῃ τὸ θέμα, τόσον τὸ καλύτερον.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 διεγράφη. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11 τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀριθμὸν 10, ὡς ἔχει;

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11 τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀριθμὸν 10, ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἤδη 11, ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§106Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπανέρχομαι εἰς τὴν παράκλησίν μου, νὰ τηρηθῇ ἡ διατύπωσις τοῦ νόμου ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν δημοσίων ἔργων, ὥστε νὰ εὑρίσκεται σύμφωνος πρὸς τὰς διατάξεις περὶ δημοσίου λογιστικοῦ.

§107Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἄποψις δύο ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως, μοῦ εἶναι καὶ ἐμένα συμπαθὴς καὶ διὰ νὰ μὴ σᾶς τὸ κρύβω καὶ βολική, διότι μοῦ ἀρέσει νὰ ἔχω τὴν εὐκολίαν νὰ μὴ ἐλέγχωμαι ἢ διαβάλλωμαι, διότι γίνεται ἕνα ἔργον κατὰ παρέκκλισιν τῶν διατάξεων περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω μίαν ἱστορίαν διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν διάταξιν αὐτήν. Εἰς τὰς Ἀθήνας κτίζονται ἀπὸ ὡρισμένα Ταμεῖα μερικὰ ξενοδοχεῖα. Ἀθηναῖοι εἶσθε καὶ περνᾶτε ἀπὸ τὴν ὁδὸν Πατησίων καὶ βλέπετε τὸ παλαιὸν «Ἀλάσκα» νὰ εἶναι ἕνα καραγιαπὶ ἀπὸ 5ετίας. Θὰ ἴδητε καὶ ἄλλα δύο–τρία παρόμοια. Εἰς ποίους ἀνήκουν; Αὐτὰ τὰ μονιμοποιηθέντα καραγιαπιὰ εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα βαρύνονται μὲ τὴν διαδικασίαν τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ. Τελευταίως ἦλθε μία μεγάλη Ἑλβετικὴ ξενοδοχειακὴ ἐπιχείρησις διὰ νὰ κτίσῃ τὸ τετράγωνον τοῦ Ζαβορίτη ὁλόκληρον, ὡς ἕνα ξενοδοχεῖον. Ἀποτελεῖ τὴν πρώτην σοβαρὰν μετὰ τὸ Χίλτον ἐπένδυσιν ἢ μᾶλλον ὄχι ἐπένδυσιν, διότι τὰ χρήματα εἶναι ἑλληνικά, ἀλλὰ προσφορὰν ξένης ξενοδοχειακῆς ἐπιχειρήσεως νὰ ἔλθῃ νὰ κάμῃ μίαν πρότυπον ξενοδοχειακὴν ἐπιχείρησιν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Προκειμένου νὰ ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις ἠρώτησαν οἱ Ἑλβετοί, διότι πρέπει ἐπὶ ἑνάμισυ χρόνο νὰ ἀσκήσουν τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι Ἑλληνικόν, ἠρώτησαν πότε θὰ εἶναι τελειωμένον τὸ ξενοδοχεῖον. Ἡ ἀπάντησις τοῦ Ἀντιπροέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ Προέδρου τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων ἦτο, ὅτι μὲ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν καὶ μὲ τὰ ὅσα ἔπαθον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔκτισαν τὸ Κίγκ– Τζὼρτζ καὶ αὐτὰ τὰ καραγιαπιὰ τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, δὲν δύναται νὰ ἀναλάβῃ τοιαύτην ὑποχρέωσιν. Ἀπήντησαν τότε οἱ Ἑλβετοὶ, ὅτι σᾶς δίνομεν περιθώριον 4 ἐτῶν. Δέχεσθε νὰ ἀναλάβετε τὴν ὑποχρέωσιν; Ἀλλά, οὔτε μετὰ τετραετίαν ἐδέχθη τὸ Ταμεῖον. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μᾶς δώσῃ αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§109Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος μετὰ λύπης μου νὰ διαφωνήσω ἀπολύτως μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Προεδρίας Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 12 καὶ εἰς ὅσα ἐπεκαλέσθη ὡς ἐπιχείρημα διὰ τὴν θέσπισιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ὅλα τὰ ἔργα τὰ ἐκτελούμενα διὰ λογαριασμὸν τοῦ δημοσίου καὶ νομικῶν προσώπων, ἐκτελοῦνται βάσει τοῦ νόμου περὶ ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων, εἰς τὸν ὁποῖον προβλέπονται αὐστηρόταται κυρώσεις κατὰ τῶν κακοπίστων ἐργολάβων εἰς τοὺς ὁποίους ἔχει κατόπιν διαγωνισμοῦ ἀνατεθῆ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου. Ὁ νόμος αὐτὸς θὰ πρέπει ἰδιαιτέρως, νομίζω, νὰ ἐφαρμόζεται προκειμένου περὶ ἔργων νομικῶν προσώπων. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὁμιλῶν προηγουμένως ἐπεκαλέσθη τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι διάφορα ἀκίνητα νομικῶν προσώπων, εὑρίσκονται εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ καραγιαπιοῦ ἐπὶ πολλὰ ἔτη, χωρὶς νὰ καθίσταται δυνατὴ ἡ ἀποπεράτωσίς των. Θὰ εἴπω ὅμως ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, διατὶ παραμένουν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν. Μένουν, διότι δὲν ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ἐκτελέσεως Δημοσίων Ἔργων καί, διότι δὲν ἐπιβάλλονται αἱ κυρώσεις ἔναντι τῶν ἐργολάβων τῶν ἔργων τούτων, ποὺ ὁ νόμος οὗτος προβλέπει. Ἀπορῶ, διατὶ δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος αὐτὸς καὶ παραμένουν τὰ ξενοδοχεῖα καθυστερημένα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπίσης, ἀνέφερε τὸ παράδειγμα Ἑλβετῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξεδήλωσαν ἐπιθυμίαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν μεγάλης ξενοδοχειακῆς ἐπιχειρήσεως εἰς τὰς Ἀθήνας. Καὶ ἀνέφερεν ἐπίσης τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους οἱ Ἑλβετοὶ ἠρνήθησαν νὰ ἀναλάβουν τὸ ἔργον αὐτό. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι, τοῦτο εἶναι βάσιμον. Βεβαίως εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη ἡ ἐπιθυμία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ ἀποκτήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερα ἡ χώρα μας μεγάλα καὶ σύγχρονα ξενοδοχεῖα, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔχει, νομίζω, καὶ πλήρη γνῶσιν τῶν σχετικῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ἐκτελέσεως Δημοσίων Ἔργων. Ἐὰν εὑρισκόμην εἰς τὴν θέσιν του θὰ ἀπήντων εἰς τοὺς Ἑλβετοὺς τὰ ἑξῆς: Ἐὰν ἐφαρμόσητε τὸν νόμον περὶ ἐκτελέσεως Δημοσίων Ἔργων, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποπερατώσετε τὰ ξενοδοχεῖα εἰς πολὺ συντομώτερον χρόνον τῶν 4 ἐτῶν. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 12, διότι ἄλλως ἐγκαινιάζει καὶ καθιεροῖ διὰ τὸ μέλλον, ὄχι ἀδιάβλητον, ἰδίως διὰ τὰ νομικὰ πρόσωπα, τρόπον ἐκτελέσεως τῶν ἔργων των, τὰ ὁποῖα θὰ δύνανται, εἴτε νὰ ἐκλέγουν τοὺς συμπαθεῖς εἰς αὐτὰ ἐργολάβους ἢ νὰ ἐκτελοῦν μόνα των ἀπολογιστικῶς τὰ ἔργα. Αἱ κακαὶ διὰ τὸ χρῆμα τῶν ΝΠΔΔ συνέπειαι ἐπιβάλλουν νὰ παραμείνῃ ἐν ἰσχύϊ δι’ ὅλα τὰ ἔργα ὁ παλαιὸς νόμος.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Δεσύλλας, ἔχει τὸν λόγον.

§111Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἀποδεχθῇ μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ἀποσαφήνισιν μιᾶς διατάξεως. Ὅπως εἶναι γνωστὸν δυνάμει τοῦ νόμου 3213, τὸ Κράτος ἔχει δικαίωμα νὰ ἐκποιῇ ἄνευ δημοπρασίας ἀκίνητα τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ καπναποθήκας. Ἐπίσης διὰ τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ αὐτοῦ νόμου τὸ ἴδιον συμβαίνει προκειμένου διὰ ξενοδοχειακὰς ἐπιχειρήσεις τῶν ἐπαρχιῶν. Ἔχει δοθῆ τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Κράτος νὰ ἐκποιῇ ἄνευ δημοπρασίας. Ἤδη ζητῶ τὸ ὀλιγώτερον, δηλαδὴ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκμισθώνῃ. Πρόκειται περὶ τῆς ἑξῆς συγκεκριμένης περιπτώσεως. Εἰς Κέρκυραν ὑπάρχει ἕνα Μέγαρον μὲ μεγάλο πάρκο, τὸ ὁποῖον ἦτο ἐχθρικὴ περιουσία καὶ ἤδη ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος. Ἔχει ἐκμισθωθῆ καὶ ζητῶ νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια ἐκμεταλλεύσεως. Εἰς αὐτὸ ἀποβλέπει ἡ τροπολογία μου, ἥτις ἔχει οὕτω... (ἀναγινώσκει)....

§112Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Κερκύρας, νομίζω, ὅτι καὶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν θὰ γίνῃ δεκτή, ἀλλὰ καὶ ὁμοφώνως ἀπὸ τὴν Βουλήν. Πρόκειται, περὶ ἐξυπηρετήσεως τοῦ τουρισμοῦ εἰς τὴν Κέρκυραν, δηλαδή, εἰς ἕνα ἀπὸ τὰ ὡραιότερα τουριστικὰ μέρη ποὺ ἔχομεν.

§113Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος.

§114Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Συνηγοροῦμεν καὶ ἡμεῖς.

§115Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Θὰ ἤθελα, κ. Πρόεδρε, ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ ἀκριβῶς διὰ νὰ ὁλοκληρώσω τὴν σκέψιν τοῦ κ. Δεσύλλα ἐπὶ τοῦ θέματος, νὰ εἴπω, ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ ἀφορᾷ ἴσως τὴν πρώτην ξενοδοχειακὴν μονάδα ποὺ ὑπάρχει εἰς τὴν Κέρκυραν καὶ ἐμποδίζεται ὁ μισθωτὴς νὰ κάμῃ ἔξοδα, λόγῳ τοῦ βραχυχρονίου τῆς μισθώσεως.

§116Α. ΜΙΧΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, δύο λέξεις. Ὁ συνάδελφος κ. Θεοδοσιάδης προέβαλεν ἀντιρρήσεις καὶ ἐζήτησε νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον αὐτό. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐζήτησε τὴν περίπτωσιν τῆς OCASIO LE-GIS, διὰ τὴν ὁποίαν ἐτέθη ἡ διάταξις αὐτή. Ἀλλά, ἐὰν παρὰ τὰς οἱασδήποτε ἀντιρρήσεις, τὰς ὁποίας ὅλοι πρέπει νὰ προσέχωμεν προκειμένου περὶ παρεκκλίσεως ἀπὸ τὰς παγίας διατάξεις, πᾶμε εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, τὶ θὰ ἰδῶμεν; Ἐκδίδομεν Διάταγμα προτάσει τριῶν ὑπουργῶν, μετὰ γνώμην τοῦ ΕΟΤ. Καὶ ὅλα αὐτὰ διὰ νὰ γίνῃ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν παρέκκλισις ἀπὸ τῶν κανονικῶν διατάξεων. Πέραν ὅμως αὐτοῦ, πρόκειται περὶ ἀνεγέρσεως ξενοδοχείων ὑπὸ Ν.Π.Δ.Δ., εἶναι δὲ γνωστόν, αὐτὰ τὰ πρόσωπα ἐτέθησαν ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν καὶ παρακολούθησιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Συνεπῶς, τὸ ζητούμενον ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως ἐπιτρέπεται ἑκάστοτε διὰ Διατάγματος παρέκκλισις ἀπὸ τῆς ἰσχυούσης Νομοθεσίας περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὑπερβολικόν. Ἀντιθέτως, ἐξυπηρετεῖ μίαν ἀνάγκην, ἡ ὁποία εἶναι ὀφθαλμοφανής.

§117Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς συμφωνῶ.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Γαληνός, ἔχει τὸν λόγον.

§119Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἀπολύτως ἀντίθετος μὲ τὸ ἄρθρον 12. Ἡ πεῖρα μᾶς ἔχει διδάξει ὅτι, ἀκριβῶς αἱ μεγαλύτεραι καταχρήσεις γίνονται εἰς τὰ Ν. Π. Δ.Δ. Θὰ ἔπρεπε νὰ κατοχυρώσωμεν ἀκόμη περισσότερον τὴν περιουσίαν των, παρὰ νὰ τοὺς δώσωμεν τοιαύτην ἐλευθερίαν. Ἀρνοῦμαι νὰ ψηφίσω τοιοῦτον ἄρθρον. Διότι δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ἔχῃ τοιαύτην ἐλευθερίαν ἕνας Πρόεδρος, καὶ μάλιστα ὑπὸ τὴν μορφὴν ποὺ διορίζονται σήμερον οἱ Πρόεδροι, διότι εἶναι συνήθως οἱ ἔχοντες τὰ μέσα καὶ οἱ ὑπεράνω ὅλων τῶν Ὑπουργείων. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον 12 πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ καὶ νὰ ἰσχύσουν αἱ διατάξεις περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ καί, ἐὰν θέλετε, νὰ προσθέσωμεν καὶ ἄλλον, ἀκόμη μεγαλύτερον ἔλεγχον, διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὸ δημόσιον χρῆμα.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἀριθμὸν 11;

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως, τὸ ἄρθρον 12 τῆς Ἐπιτροπῆς παίρνει σειρὰν 11 καὶ γίνεται δεκτὸν μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. (Ἀκολούθως, ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 12, 13 καὶ 14). Δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη τὸ ὡς ἄνω σχέδιον Ν. Δ.;

§123ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τῆς περὶ Ἑλληνικοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ Νομοθεσίας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων «περὶ ἰαματικῶν πηγῶν». Ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας κ. Γ. Λύχνος, ἔχει τὸν λόγον.

§125Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει σκοπὸν νὰ ρυθμίσῃ τὰ πράγματα τῶν ἰαματικῶν πηγῶν κατὰ τρόπον περισσότερον λογικὸν καὶ σκόπιμον καὶ ἀποτελεσματικόν, ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ ἰσχύει σήμερα. Εἰς τὸν τόπον μας ὑπάρχουν πολλαὶ ἰαματικαὶ πηγαὶ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ἑλληνικὸς Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ νὰ τὰς ὀργανώσῃ καὶ νὰ τὰς παρακολουθῇ ὅλας. Διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου τίθενται ὡρισμένα κριτήρια, δυνάμει τῶν ὁποίων αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ θὰ χωρισθοῦν εἰς πηγὰς τουριστικῆς σημασίας, τουριστικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ εἰς πηγὰς δευτερευούσης σημασίας. Τῆς πρώτης σημασίας αἱ πηγαὶ εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι συγκεντρώνουν τὸν περισσότερον κόσμον καὶ μάλιστα τὸν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐρχόμενον κόσμον. Αἱ ἄλλαι πηγαὶ εἶναι τοπικῆς, ἂς εἴπωμεν, σημασίας. Τὴν ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν πηγῶν τουριστικῆς σημασίας ἀναλαμβάνει, ὅπως καὶ τὴν εὐθύνην τῆς ὀργανώσεως αὐτῶν, ὁ ΕΟΤ. Αἱ ἄλλαι πηγαὶ παραμένουν ἐκεῖ ὅπου ἤδη εὑρίσκονται, δηλαδὴ εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ ἡ ἐποπτεία αὐτῶν ἀνατίθεται εἰς τὰ Νομαρχιακὰ Ταμεῖα. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκελετὸς τοῦ νομοσχεδίου καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦσαν κουραστικαὶ διὰ τὴν Βουλὴν καὶ δὲν θὰ διεφώτιζον περισσότερον τὴν ὑπόθεσιν καὶ τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμεῖ νὰ λύσῃ ἡ Κυβέρνησις. Τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Πρέπει, δηλαδή, νὰ δώσωμεν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Τουρισμοῦ τὴν δυνατότητα νὰ στρέψῃ τὸ ἐνδιαφέρον του, κυρίως, εἰς τὰς μεγαλυτέρας καὶ σπουδαιοτέρας ἰαματικὰς πηγάς, εἰς τὰς ὁποίας θὰ δύναται νὰ ἀσκήσῃ κατὰ τρόπον περισσότερον ἐπωφελῆ τὴν δραστηριότητά του, νὰ ἀφήσωμεν δὲ εἰς τὴν τοπικὴν διοίκησιν τὴν μέριμνα διὰ τὰς ἄλλας ἰαματικὰς πηγάς, αἱ ὁποῖαι δύνανται καὶ αὐταὶ νὰ ἀναπτυχθοῦν, ἴσως καλύτερα ἢ ἀσφαλῶς καλύτερα, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν ἐκείνην τῶν Ὀργανισμῶν ὑπὸ τοὺς ὁποίους εὑρίσκονται καὶ εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν ὁποίων ἀνήκουν, παρὰ ὑπὸ τὸν ΕΟΤ. Ἐὰν αὐτὸς ἤθελε μᾶς παράσχει τὸ ἐνδιαφέρον του εἰς ὅλας τὰς ἰαματικὰς πηγὰς τῆς Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπεριόριστοι τὸν ἀριθμόν, τὸ ἀποτέλεσμα δὲν θὰ ἦτο, φοβοῦμαι, εὐχάριστον. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει καὶ τὴν ὑγειονομικὴν ἐπίβλεψιν τῶν πηγῶν, δεδομένου ὅτι, ἐκτὸς τῆς τουριστικῆς, ὑπάρχει καὶ ἡ θεραπευτικὴ ἰδιότης. Ἐπὶ αὐτῶν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθῶ. Καὶ ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς εἶχε τὸν καιρὸν νὰ ἐξετάσῃ ὡρισμένας τροπολογίας, τὰς ὁποίας συνεζήτησεν ἡ ἁρμοδία Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ αἱ ὁποῖαι συμπληρώνουν τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτάς, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§126Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Θὰ παρεκάλουν τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των, ὅτι τώρα γίνεται συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὥστε, ἐὰν κρίνουν ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα ἀρχῆς, ἀλλὰ συγκεκριμένων θεμάτων τῶν ἄρθρων, νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων.

§127Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ἐπιμείνετε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 15, θὰ παρεκάλουν νὰ κατατεθῇ ὁ σχετικὸς φάκελλος πρὸ τῆς συζητήσεως.

§128Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Εἰς τὸ θέμα αὐτὸ θὰ βοηθήσω νὰ εὕρωμεν ἐντὸς τῆς Βουλῆς τὴν καλυτέραν λύσιν. Εἶναι ἓν θέμα πολυπλοκώτατον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἐὰν μὲ βοηθήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ τὸ λύσω. Πάντως, δὲν πρόκειται νὰ συζητηθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο σήμερον.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Γ. Παπαγεωργίου, ἔχει τὸν λόγον.

§130Γ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω μίαν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν, διὰ νὰ σχηματίσητε μίαν σαφῆ εἰκόνα τοῦ ὅλου θέματος τῶν ἰαματικῶν πηγῶν. Δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ ὑπήχθησαν εἰς ὑπηρεσίας, αἵτινες δὲν εἶχον οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸ θέμα τῆς ὑδροθεραπείας. Κατ’ ἀρχὴν ὑπήχθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπὸ τὴν Διεύθυνσιν Ξένων καὶ Ἐκθέσεων, ὡς ὠνόμαζαν τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Τότε ὁ τουρισμὸς καὶ ὡς λέξις ἀκόμη ἦτο ἄγνωστος. Ἀργότερον, ὅταν ἔγινε σκέψις τῆς τουριστικῆς ὀργανώσεως διεπιστώθη, ὅτι ἕνα μεγάλο μέρος ἀπὸ τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὸ ἐξωτερικὸν προσήρχετο εἰς τοὺς τόπους τῶν ἰαματικῶν πηγῶν, διότι εἶχον ἀνάγκην λουτροθεραπείας. Τὸ γεγονὸς τοῦτο, λόγῳ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐνδιαφέροντος τὸ ὁποῖον παρουσίαζεν, ἐξετιμήθη δεόντως ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ ἀπεφασίσθη ἀπὸ τοῦ 1952 ἡ ὑπαγωγὴ τῶν ἰαματικῶν πηγῶν εἰς τὴν ἀπόλυτον ἁρμοδιότητα τοῦ

ΕΟΤ.

Πέραν ὅμως τοῦ οἰκονομικοῦ ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον παρουσιάζουν αἱ ἰαματικαὶ πηγαί, ὡς ἐκ τῆς φύσεώς των, ἐνέχουν καὶ τὸ ἐπιστημονικὸν ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἐν προκειμένῳ ἀπουσιάζει παντελῶς. Συμβαίνει δὲ τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, λόγῳ τῆς ἐντάξεως εἰδικῶς τοῦ θέματος τῶν ἰαματικῶν πηγῶν εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα, ἀναρμοδίου ὑπηρεσίας. Τὸ σφάλμα, κύριοι βουλευταί, δὲν βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου τὸν ΕΟΤ, βαρύνει, κυρίως τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπέδειξε τὸ ἐπιβαλλόμενον ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐπιδείξῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἰαματικῶν πηγῶν διὰ τὴν ὀργάνωσιν, ἐποπτείαν καὶ ἀξιοποίησιν αὐτῶν. Ἡ ἀδιαφορία αὐτὴ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, συνετέλεσεν ὥστε τὸ προβάδισμα νὰ περιέλθῃ εἰς τὸν ΕΟΤ, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε τὴν πρωταρχικὴν μέριμναν καὶ τὸ πρωταρχικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τὰς ἰαματικὰς πηγὰς νὰ τὸ ἔχῃ τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς. Δὲν ἀρνούμεθα, βεβαίως τὸ γεγονός, ὅτι ὁ ΕΟΤ δύναται νὰ ἐπιτελέσῃ ἀξιόλογα πράγματα εἰς τὰς λουτροπόλεις μας, διὰ τῆς ἐκτελέσεως ἔργων. Καθ’ ἡμᾶς, ὅμως, ὑπάρχει βασικὴ παρεξήγησις ἐπὶ τῆς τουριστικῆς σημασίας τῶν ἰαματικῶν πηγῶν καὶ δι’ αὐτό, αὗται, ὑπήχθησαν εἰς ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα τοῦ τουρισμοῦ, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ὑπαχθοῦν, κυρίως, εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, δοθέντος ὅτι ἡ ὑπὸ τουριστικὴν ἔννοιαν συγκρότησις τῶν ἰαματικῶν πηγῶν ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστον θέμα τῆς θεραπευτικῆς των ἰδιότητος. Εἶναι περίεργον, κύριοι βουλευταί, πῶς τὸ Κράτος δὲν ἐχρησιμοποίησε τὴν πεῖραν καὶ τὰς ἐπιστημονικὰς γνώσεις τῶν εἰδικῶν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, προκειμένου νὰ καταλήξῃ εἰς μίαν ὁριστικὴν μελέτην στηριζομένην ἐπὶ ἐπιστημονικῶν κριτηρίων καὶ νὰ λύσῃ τὸ θέμα τῶν ἰαματικῶν πηγῶν. Εἰδικῶν, ἀσφαλῶς, δὲν στερούμεθα. Ὀλίγα εἶναι τὰ Πανεπιστήμια, τὰ ὁποῖα διαθέτουν ἕδραν ὑδροθεραπείας καὶ κλιματολογίας καὶ μεταξὺ αὐτῶν, εἶναι καὶ τὸ ἰδικόν μας Πανεπιστήμιον. Ὑπάρχει, συνεπῶς, εἰδικευμένον προσωπικὸν ἱκανὸν διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ θέματος τῶν ἰαματικῶν πηγῶν. Τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον, ἔρχεται διὰ τρίτην φορὰν πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἑκάστοτε παρουσιάζεται βελτιωμένον, πλὴν ὅμως, οὔτε καὶ σήμερον εἶναι θεμελιωμένον ἐπὶ τῶν ἐπιστημονικῶν βάσεων καὶ ὑγιῶν κατευθύνσεων. Δὲν θὰ πρέπει νὰ διαφεύγῃ τῆς προσοχῆς σας, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὴν Εὐρώπην, ὅπου ὑπάρχουν ἰαματικαὶ πηγαὶ καταβάλλεται κάθε ἰδιαιτέρα προσπάθεια διὰ τὴν ὀργάνωσίν των. Καὶ τοῦτο, διότι ἔχει ἑδραιωθῆ ἡ πίστις τῶν ἐπιστημόνων ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς ὑδροθεραπείας. Οὕτω, παρὰ τὰς σημαντικὰς προόδους τῆς ἰατρικῆς εἰς τὸν θεραπευτικὸν τομέα τῶν λοιμώξεων, αἱ ὁποῖαι ἐπηρεάζονται μὲ τὰ βιοθεραπευτικὰ εὐνοϊκῶς ἐπὶ μιᾶς μεγάλης κατηγορίας νοσημάτων, προερχομένων ἐκ τῆς φθορᾶς τῆς ἀνοργάνου καὶ ὀργανικῆς ὕλης τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος, ἡ ὁποία συντελεῖται μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου, τὰς ὁποίας ὀνομάζομεν νόσους τῆς θρέψεως, ἢ νόσους τῆς ἀνταλλαγῆς τῆς ὕλης, ἢ στερητικὰς νόσους, καὶ περὶ τῶν ὁποίων ἀσχολεῖται εἰδικώτερον ὁ ἀναπτυσσόμενος κλάδος τῆς Γεροντολογίας, γίνεται μεγάλη χρησιμοποίησις τῆς δράσεως καὶ τῆς θεραπευτικῆς ἰσχύος τῶν μεταλλικῶν ὑδάτων. Ἐπὶ πλέον, ἐπὶ μιᾶς νέας κοινωνικῆς νόσου, τῶν πολυμόρφων ἀναπηριῶν, λόγῳ πολεμικῶν τραυμάτων, τῶν βιομηχανικῶν ἀτυχημάτων ἢ τῶν ἐκ πολιομυελίτιδος τοιούτων καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην γίνεται χρῆσις τῆς ὑδροθεραπείας εὐρύτατα. Ἀπό τινων ἐτῶν, καὶ εἰς τὸν τόπον, πολλοὶ ἀσφαλιστικοὶ Ὀργανισμοὶ ἀποστέλλουν εἰς τὰς ἰαματικὰς πηγὰς ἀριθμόν τινα πασχόντων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποστελλομένων εἰς λουτροθεραπείαν. Ἡ Ἑλλάς, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ ἀπόψεως ὑπάρξεως ἰαματικῶν πηγῶν, εἶναι προνομιοῦχος. Ὑπάρχουν πλέον τῶν 750 ἰαματικῶν πηγῶν ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ καὶ περαιτέρω προνομιοῦχος εἶναι καὶ ἡ σύνθεσις καὶ ὁ χαρακτὴρ τῶν ἰαματικῶν μας πηγῶν, ἅτινα ὀφείλονται κυρίως εἰς τὰς εἰδικὰς κλιματολογικὰς συνθήκας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν πολυμορφίαν καὶ χημικὴν σύστασιν τῶν ὑδάτων. Εἰς τὰ λοιπὰ Κράτη, ἡ λουτροθεραπεία, δὲν δύναται νὰ συνεχισθῇ πλέον τοῦ διμήνου. Παρ’ ἡμῖν, εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν ἀκόμη καὶ εἰς τὸ 7μηνον, λόγῳ τοῦ ἠπίου κλίματός μας. Ἐάν, λοιπόν, θελήσωμεν νὰ ὀργανώσωμεν τὰς λουτροπόλεις ἐπὶ τῶν ἐπιστημονικῶν βάσεων καὶ καταστήσωμεν τὴν διαμονὴν ἀνεκτὴν εἰς αὐτὰς καὶ τὸν ἐξωτερικὸν τουρισμὸν θὰ ἐνισχύσωμεν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐσωτερικὸν τουρισμὸν θὰ προαγάγωμεν. Οἱ Ἕλληνες λουόμενοι, ἀνέρχονται σήμερον εἰς 120.000 καὶ πλέον κατ’ ἔτος καὶ νομίζω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὀργανώσῃ κατὰ τρόπον καλύτερον τὰ λουτροθεραπευτήρια καὶ νὰ ἐνδιαφερθῇ περισσότερον διὰ τὸν κόσμον αὐτὸν τῶν πασχόντων. Ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς ἐνδιαφέρεται καὶ πολὺ σωστά, διὰ τὸ μικρότερον νοσοκομεῖον τῆς τελευταίας ἐπαρχίας, ἀδιαφορεῖ διὰ τὰς χιλιάδας αὐτὰς τῶν λουομένων. Ἡ ἐπικρατοῦσα εἰς τὰς λουτροπόλεις κατάστασις εἶναι οἰκτρά. Οὕτω, τὴν χαρακτηρίζει ὁ καθηγητὴς τῆς ὑδρολογίας κ. Εὐγένιος Φωκᾶς, εἰς μίαν εἰσήγησίν του τοῦ 1955. Εἰδικῶς διὰ τὰ λουτρὰ τῶν Μεθάνων, γράφει τὰ ἑξῆς: «Δέος καταλαμβάνει πάντα ἀναλογιζόμενον τὴν ὑποτίμησιν ταύτην τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς εἰς τὴν λουτρόπολιν τῶν Μεθάνων, ἐκεῖ ὅπου, τόσον πολύτιμα διὰ τὴν ὑγείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὁ Δημιουργὸς ἐχορήγησε δῶρα». Εἰς ἔκθεσίν του δὲ πρόσφατον, ἀπευθυνομένην εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ ΕΟΤ, λέγει ἐπὶ λέξει: «Ἡ ἰατρικὴ τῶν ἑλληνικῶν λουτροπόλεων ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Ὄθωνος καὶ ἐντεῦθεν, οὐδέποτε ἐνεφάνισεν ἀθλιωτέραν μορφήν». Καὶ περαιτέρω προσθέτει τὰ ἑξῆς ὄχι κολακευτικὰ λόγια διὰ τὸν ΕΟΤ: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Καὶ διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιληφθῶμεν τὴν ἐπικρατοῦσαν κατάστασιν εἰς τὰς λουτροπόλεις μας, θὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ ἑξῆς: Εἰς τὴν λουτρόπολιν τῶν Μεθάνων λούονται ἐτησίως περὶ τὰς 8.000 ἀτόμων. Τὸ λουτροθεραπευτήριον εὑρίσκεται ἐντὸς παναθλίων χωματένιων λάκκων, εἰς τοὺς ὁποίους προσέρχονται οἱ ἀσθενεῖς. Εἰς αὐτοὺς τοὺς παναθλίους λάκκους παίρνουν τὰ λουτρά των οἱ δυστυχεῖς πάσχοντες, ποὺ μόνον ἡ φήμη τῆς ἀποτελεσματικότητός των ὑπερνικᾷ τὴν ἀηδίαν τῆς θέας τοιούτων ὑδροθεραπευτηρίων. Φυσικά, τὸ δημόσιον ὑδροθεραπευτήριον εἶναι καλύτερον, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ τὸ σύστημα τῆς θερμάνσεως καὶ τῶν σωληνώσεων προκαλεῖ τοιαύτας ἀλλοιώσεις, ὥστε νὰ μεταβάλλεται ἡ φυσικοχημικὴ σύνθεσις τοῦ ὕδατος καὶ ἔχει σὰν συνέπειαν τὴν ἐλάττωσιν τῆς θεραπευτικῆς των ἐνεργείας. Ἡ αὐτὴ κατάστασις ἐπικρατεῖ καὶ εἰς τὴν ἰλὺν τῆς βρωμολίμνης τῶν Μεθάνων, μοναδικὴν εἰς τὸ εἶδος της. Καὶ γνωρίζουν οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι ἰατροὶ πόσον ἐκτεταμένη χρῆσις γίνεται εἰς ὑποδεεστέρας τοιαύτας εὐρωπαϊκάς, ὡς τῆς ΑΒΑΝΟ τῆς Ἰταλίας, τὰ ἰλυόλουτρα τῆς ὁποίας ἐπισκέπτονται καὶ Ἑλληνικαὶ προσωπικότητες. Εἰς τὸ Λουτράκι, τὰς χιλιάδας τῶν λιθισιακῶν, νεφροπαθῶν, ἡπατοπαθῶν, διαβητικῶν, παρακολουθοῦν μόνον δύο λουτρίατροι, ἐξ ὧν ὁ δεύτερος ἐργάζεται μόνον τὴν ἐποχὴν ποὺ ὑπάρχει προσέλευσις λουομένων. Οὐδὲν ἐργαστήριον διαθέτουν καὶ φυσικὰ δὲν ἐλέγχεται ἡ ἀποβολὴ τοῦ ὕδατος καὶ τοῦ χλωριούχου νατρίου ἀπὸ τὸν ὀργανισμόν, γεγονὸς ποὺ ἔχει ἀποφασιστικὴν ἀξίαν διὰ τοὺς κάμνοντας χρῆσιν ποσιθεραπείας. Εἰς τὴν Ὑπάτην, πηγὴν ἀνωτέραν καὶ πολλῶν εὐρωπαϊκῶν, γνωστὴν διὰ τὸ μοναδικὸν φάρμακον ποὺ περιέχει ἐπὶ τῶν ὑπερτάσεων ἀρχομένων καρδιοπαθειῶν, διαλειπούσης χολότητος καὶ πλήθους περιπτώσεων δερματοπαθικῶν κλπ., ἡ ἰατρικὴ ἐκτελεῖται κατὰ πρωτόγονον τρόπον, χωρὶς εἰδικὰ αὐτογραφικὰ ὄργανα ποὺ ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν παρακολούθησιν τόσων σοβαρῶν περιστατικῶν. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὰς ραδιούχους πηγὰς τῆς Ἰκαρίας, Νιγρίτας, Καμμένων Βούρλων καὶ εἰς τὴν μητρόπολιν τῶν ρευματοπαθῶν, τὴν Αἰδηψόν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διαβάσω τὶ λέγει ἐν προκειμένῳ ὁ καθηγητὴς κ. Εὐγένιος Φωκᾶς: «... Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατὰ γενικὸν κανόνα εὑρίσκεται ἐν πλήρει διαλύσει καὶ ἀνυπαρξίᾳ, εἶναι ἡ ἰατρικὴ περίθαλψις εἰς ὅλας γενικῶς τὰς λουτροπόλεις τῆς Ἑλλάδος...». «Τὶ δύναται νὰ ἀναμείνῃ ὁ κλάδος τῆς ὑδροθεραπείας, ἡ ἐπιστήμη, οἱ νοσοῦντες καὶ ἡ πρόοδος τῶν λουτροπόλεων, ἀπὸ τὴν ἰατρικὴν τῆς τοιαύτης μορφῆς; Τὴν ἐπισταμένην καὶ μεθοδικὴν ἐξέτασιν καὶ παρακολούθησιν τῶν πασχόντων; Τὴν συλλογὴν πρακτικῶν παρατηρήσεων ἐπὶ τῆς δράσεως τῶν μεταλλικῶν μας ὑδάτων; Τὴν ἀναγραφὴν τῶν συμπερασμάτων, τὴν κατάρτισιν στατιστικῶν, ἢ τὴν σύλληψιν καὶ ἐκπόνησιν ἐπιστημονικῶν κλινικῶν καὶ πειραματικῶν ἐρευνῶν; Ἐκ τούτων ἁπάντων, ἀναμφισβητήτως οὐδέν». Ἐξ ὅσων σᾶς ἀνέφερα, καταδεικνύεται πόσον πρωτογονισμὸς κυριαρχεῖ ἐν Ἑλλάδι, ὅταν εἰς τὰς γείτονας χώρας ἐπιτελοῦνται ἀξιόλογα πράγματα. Εἰς τὴν Γιουγκοσλαυΐαν καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν Σλοβενίαν καὶ Κροατίαν, λειτουργοῦν ἀρτιώτατα ὑδροθεραπευτήρια τῶν 200 καὶ 300 κλινῶν, ἀρτιώτατα ἐξωπλισμένα μὲ νεώτατα ὄργανα ἐρευνῶν. Ἡ ἀντίληψις ἡ ἐπικρατοῦσα ἐν Εὐρώπῃ εἶναι, ὅτι τὸ ὑδροθεραπευτήριον εἶναι μία ἔννοια ταὐτόσημος, μὲ τὸ νοσοκομεῖον καὶ πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἀναλόγου ὀργανώσεως. Ἐὰν ἐνδιαφερώμεθα διὰ τὴν τόνωσιν τοῦ τουρισμοῦ καὶ διὰ τὴν ὑγείαν τῶν χιλιάδων προσερχομένων πασχόντων, θὰ πρέπει ἐπάνω εἰς αὐτὰς τὰς βάσεις νὰ ὀργανώσωμεν τὰς λουτροπόλεις μας. Ὅμως, ἡ ἀρχὴ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν μορφὴν τῆς ὀργανώσεως, τὴν ὁποίαν ἐξέθεσα καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα δὲν μᾶς εὑρίσκει συμφώνους. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δηλώσῃ, ὅτι θὰ φέρῃ καὶ διὰ τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Ὑγιεινῆς νεώτερον νομοσχέδιον διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῶν λουτροπόλεων, δὲν θὰ εἴχομεν ἀντίρρησιν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων, διότι πράγματι, ὡρισμένα ἐξ αὐτῶν δίδουν λύσεις εἰς ἐπὶ μέρους θέματα. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἐπιφυλασσόμεθα νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἀπόψεις μας εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπηλιόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§132Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, ἀποτελούμενον ἀπὸ ἀφθονίαν ἄρθρων, ἔχει μίαν βασικὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ὑπογραμμίζει τὸ ἄρθρον 1, τὸ ὁποῖον καθορίζει, ὅτι αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ διαιροῦνται εἰς πηγὰς τουριστικῆς σημασίας καὶ τοπικῆς σημασίας. Αὐτὸ καὶ μόνον, κύριοι βουλευταί, προσδιορίζει καὶ τὴν σημασίαν τοῦ ὅλου νομοθετήματος. Ὁ προλαλήσας συνάδελφος εἶπεν, ὅτι αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ ἀποτελοῦν ὄργανον θεραπείας, καὶ πράγματι εἶναι θεραπευτήρια. Συνεπῶς, μὲ ποῖα κριτήρια, κύριοι συνάδελφοι, ὁ τουρισμὸς θὰ διακρίνῃ τὰς πηγὰς εἰς τουριστικὰς καὶ ἰαματικάς; Τοῦτο καὶ μόνον ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πειρᾶται νὰ τακτοποιήσῃ τὴν λειτουργίαν ἐπιστημονικῶν ὀργάνων, εἶναι κατὰ βάσιν ἀντιεπιστημονικόν. Εἰς τὴν πραγματικότητα θὰ ἐπιφέρῃ σύγχυσιν, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ τακτοποιήσῃ μικροϋποθέσεις διοικητικῶν ὀργάνων ἢ ἰατρῶν τινων, ἀλλὰ δὲν θὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν ἤδη ὑφισταμένην χαώδη κατάστασιν. Ποῖα κριτήρια, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἰσχύσουν διὰ τὸν διαχωρισμὸν τῶν πηγῶν; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν τὴν ἰαματικὴν ἀξίαν πηγῶν, αἱ ὁποῖαι σήμερον μὲν εἶναι γνωσταί, καὶ αἱ ὁποῖαι ἐνδεχομένως νὰ εἶναι πολὺ μεγαλυτέρας σημασίας ἀπὸ αὐτάς, τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον ὀνομάζει τουριστικάς. Ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ διάκρισις αὐτή, εἶναι διάκρισις καθαρῶς ἐμπορική. Θὰ ἀξιοποιηθοῦν αἱ πηγαὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζουν ἐνδιαφέρον διὰ τὸν τουρισμόν, αἱ δὲ ὑπόλοιποι, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργείου, θὰ ἐγκαταλειφθοῦν. Εἶναι πράγματι λυπηρόν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὅτι προκειμένου νὰ ὀργανώσωμεν ἕνα ὑγειονομικὸν τομέα, ὁ ὁποῖος ἔχει πράγματι μεγάλην ἀξίαν διὰ τὴν χώραν μας, δὲν τὸν ὀργανώσαμεν κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι πλήρης ἡ ἀξιοποίησις τοῦ πράγματος αὐτοῦ. Ἡ χώρα μας εἶναι ἐκ φύσεως προικισμένη μὲ ἀφθονίαν καὶ ποικιλίαν ἰαματικῶν πηγῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ ἀπόψεως θεραπευτικῆς καὶ ποσιθεραπείας καὶ λουτροθεραπείας εἶναι ἐξαιρετικαί. Αἱ πηγαὶ αὐταί, ὅμως, ἐλάχιστα ἔχουν ἐρευνηθῆ ἀπὸ ἀπόψεως συστατικῶν, οὐδεμία δὲ ἔρευνα ἔχει γίνει ἀπὸ ἀπόψεως κλινικῶν ἐπιδόσεων.

§133Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ οἱασδήποτε ἀδείας λειτουργίας ἰαματικῆς τινος πηγῆς, θὰ πρέπει νὰ προηγηθῇ ἔρευνα, ὡς πρὸς τὴν σύστασιν ἢ ἀπόδοσιν τοῦ ὕδατος τῆς πηγῆς παρὰ τοῦ Ὑδρολογικοῦ Ἰνστιτούτου, μόνου ἁρμοδίου καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει τὸν ἀνάλογον ἐξοπλισμὸν καὶ ἐπιστημονικὴν πλαισίωσιν. Θὰ γνωρίζετε, ὅτι ἔχει συσταθῆ ἕδρα ὑδρολογίας καὶ μάλιστα, ὅταν τοιαύτη δὲν ὑπῆρχεν ἀκόμη εἰς πολὺ προηγμένας χώρας, ὡς Γαλλία κλπ. Αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ δὲν θὰ εὑρίσκοντο εἰς ὃν σημεῖον εὑρίσκονται σήμερον, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ὁ τουρισμός, ὅστις ἀξιοποίησε τὰς πηγὰς ταύτας, ἔνθα ὑπάρχουν ἀρκεταὶ ἰαματικαὶ πηγαί.

§134Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι εὐχάριστον, διότι σήμερον, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου παρίσταται ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὁ ὁποῖος φέρει τὴν εὐθύνην διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν ἰαματικῶν πηγῶν, ἀπὸ ἀπόψεως ἰατρικῆς παρακολουθήσεως. Ἡμεῖς αὐτὸ κατηγοροῦμεν, κ. Ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἔπρεπεν αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ νὰ εἶχον ὑπαχθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, τὸ ὁποῖον ἔχει τὰ κατάλληλα ὄργανα, ἔχει τὴν πεῖραν καὶ τὴν Ὑγειονομικὴν καὶ τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ δύναται νὰ παρακολουθῇ τὰς ἰαματικὰς πηγάς. Σήμερον, ὅμως, ἐγκαταλείπετε ὅλα αὐτὰ καὶ παραπέμπετε τὰς ἰαματικὰς πηγὰς εἰς τὰς ὑπηρεσίας τουρισμοῦ. Εἰς ὅλας τὰς λουτροπόλεις θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἕνα κέντρον παρακολουθήσεως, ἐνῷ σήμερον τὰ μέσα παρακολουθήσεως εἰς ὅλας τὰς λουτροπόλεις καὶ τὰς τουριστικάς, εἶναι πρωτόγονα. Ὁ τουρισμὸς εἶναι ἀνίκανος νὰ ἀναπτύξῃ τὰς λουτροπόλεις μας. Αἱ λουτροπόλεις δὲν ἔχουν μόνον ὑδροθεραπευτικὴν καὶ λουτροθεραπευτικὴν σημασίαν, ἔχουν καὶ ψυχαγωγικὴν θεραπείαν. Ἀλλὰ αὐτὸν τὸν παράγοντα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν ὀργανώσῃ ὁ τουρισμός, ἀλλὰ αἱ Εἰδικαὶ Ὑγειονομικαὶ Ὑπηρεσίαι. Θὰ ἔπρεπε νὰ ὀργανώσωμεν τὰς λουτροπόλεις, ὅπως τὰς εἶχον ὀργανώσει οἱ ἀρχαῖοι ἡμῶν πρόγονοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀποδώσει μεγάλην σημασίαν εἰς τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα καὶ μᾶς ἔδωσαν ἄφθονα παραδείγματα τοιούτων ἐπιτυχιῶν, εἰς τὰ διάφορα Ἀσκληπιεῖα των, δευτερεύοντα δὲ ρόλον εἰς τὴν θεραπείαν τῶν ὑδάτων. Ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς ξένας χώρας, ὅπου ὑπάρχουν συγχρονισμέναι λουτροπόλεις ἀναγνωρίζεται, ὅτι βασικὴ προϋπόθεσις εἰς αὐτὰς εἶναι ἡ ψυχαγωγικὴ θεραπεία.

§135Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ τὸ κάμῃ μόνον ἰατρὸς αὐτό.

§136Γ. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἕνας δεύτερος οὐσιώδης συντελεστὴς τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν λουτροπόλεων, εἶναι ἡ ἀνάπτυξίς των εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ καταστοῦν χρησιμοποιήσιμοι καὶ προσιταὶ εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλύτερα στρώματα τοῦ λαοῦ. Βεβαίως, ἡ ὑπηρεσία τουρισμοῦ θὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι τοῦτο θὰ τὸ ἐπιδιώξουν. Ἀλλὰ νομίζομεν, ὅτι καὶ ἐδῶ, ὅπως καὶ κατὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν τουριστικῶν ξενοδοχείων, θὰ δοθῇ ἕνας πολυτελὴς χαρακτήρ, ὥστε αἱ λουτροπόλεις νὰ καταστοῦν ἀπρόσιτοι εἰς τὸ πολὺ κοινόν. Καὶ σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, ὡς λειτουργοῦν αἱ λουτροπόλεις, δὲν ἐξυπηρετοῦν ὅλους τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην λουτροθεραπείας ἐκ τῶν λαϊκῶν στρωμάτων. Ἐὰν ἐπισκεφθῇ κανεὶς τὰ ξενοδοχεῖα, τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν εἰς τὰς λουτροπόλεις καὶ τὰς ἐγκαταστάσεις διὰ τοὺς ἀπόρους ἀσθενεῖς, θὰ ἀντιληφθῇ ἀμέσως, ὅτι αἱ συνθῆκαι εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ καθίστανται ἀπρόσιτοι διὰ τὰ εὐρύτερα λαϊκὰ στρώματα. Ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ τονισθῇ, ὅτι αἱ τουριστικαὶ πηγαί, αἱ ὁποῖαι ἐξεχωρίσθησαν ὡς πηγαὶ ἔχουσαι τὴν μεγίστην ἰαματικὴν ἰδιότητα, καθίστανται ἀπρόσιτοι εἰς τὸ μέγιστον ποσοστὸν τῶν μὴ εὐπόρων ἀσθενῶν. Εἶναι ἕνας κίνδυνος, τὸν ὁποῖον ἐπισημαίνω καὶ ὁ ὁποῖος θὰ ἀπεφεύγετο, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς ἀνελάμβανε τὴν ὀργάνωσιν τῶν ἰαματικῶν πηγῶν τῆς χώρας μας. Κύριοι βουλευταί, πρόκειται πράγματι, περὶ μιᾶς περιπτώσεως, ἡ ὁποία χρειάζεται εἰδικὴν μελέτην καὶ εἰδικὴν ὀργάνωσιν. Ὁ ὑδροθεραπευτικὸς τομεὺς εἰς τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην, δύναται νὰ εὑρίσκεται τόσον πλησίον εἰς τὴν πραγματοποίησιν μεγάλων ἐπιτυχιῶν, ὅσον ἐπίσης καὶ εἰς τὴν ἀποτυχίαν. Αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ. Καὶ ἂν ἀκόμη δεχθῶμεν, ὅτι ὁ τουρισμὸς κατορθώνει νὰ ἐντοπίσῃ καὶ νὰ ἐρευνήσῃ τὰς φυσικοθεραπευτικὰς ἰδιότητας τῶν ἰαματικῶν πηγῶν, καθὼς καὶ τὴν κλινικὴν θεραπευτικήν των ἀξίαν, τότε παραμένει ἀπρόσιτος διὰ τὸν τουρισμὸν ἡ ὀργάνωσις τῆς ψυχαγωγικῆς θεραπείας, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ εἰδικοὺς μελετητάς. Εἶναι δυνατὸν ἡ χώρα μας νὰ ἀποβῇ ἡ κατ’ ἐξοχὴν χώρα ἰαματικῶν πηγῶν, προσφερομένη διὰ λουτροθεραπείαν καὶ κατὰ τὴν χειμερινὴν ἀκόμη περίοδον, κυρίως δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὰ ψυχρὰ Βορεινὰ κλίματα. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ὑπάρχουν δυνατότητες ἀναπτύξεως χειμερινοῦ τουρισμοῦ ἐν Ἑλλάδι. Ὑπάρχουν ἰαματικαὶ πηγαί, ὅπως αἱ πηγαὶ τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων τῆς Κυλλήνης καὶ τοῦ Καϊάφα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἱ πηγαὶ αὐταὶ εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσουν καὶ κατὰ τὴν χειμερινὴν περίοδον καὶ νὰ δημιουργήσωμεν οὕτω μίαν νέαν πηγὴν πλουτοπαραγωγικὴν διὰ τὸν τουρισμόν. Αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ δύνανται νὰ προάγουν σημαντικῶς τὸν τουρισμὸν εἰς τὴν ἀνάπτυξίν του, ὁ τουρισμὸς ὅμως εἶναι ἀναρμόδιος νὰ ὀργανώσῃ καὶ βοηθήσῃ τὰς ἰαματικὰς πηγάς. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐπιμένω, ὅτι καλλίτερον θὰ ἦτο ἂν ὅλα αὐτὰ ὑπείγοντο ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα καὶ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς. Πέραν τούτου, θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ τονίσω, ὅτι διὰ τὰς ἄλλας, τὰς τοπικῆς σημασίας ἰαματικὰς πηγάς, ἐκ τῶν ὁποίων αἱ πλεῖσται ἔχουν ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἀναδόχου ἐπιχειρηματίου, ἐπιβάλλεται νὰ περιέλθουν εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ὀργάνων τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Τότε μόνον θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις, αἱ πηγαὶ αὐταὶ νὰ προαχθοῦν. Ἐπιμένω ἐπίσης, ὅτι ἡ ἁρμοδιότης τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐγγυᾶται τὴν προαγωγὴν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἰαματικῶν πηγῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου, ἔχει τὸν λόγον.

§138Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ κάμω πρῶτον μίαν βασικὴν παρατήρησιν· ὅτι καὶ διὰ τὸν τομέα αὐτὸν τὸν τόσον σοβαρὸν ἀπὸ οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ἄποψιν, δὲν ἔχομεν ἓν ὁλοκληρωμένον κυβερνητικὸν πρόγραμμα, διὰ νὰ γνωρίζωμεν τὶ πρόκειται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις. Δὲν ὑπάρχει πρόγραμμα κλιμακωμένον εἰς ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, κατ’ ἀξιολόγησιν τῆς θεραπευτικῆς ἀξίας τῶν ἰαματικῶν πηγῶν. Καὶ τὸ παρὸν νομοθέτημα, ὅπως καὶ τόσα ἄλλα, εἶναι περιπτωσιακόν. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅπως καὶ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, ὅτι τὸ θέμα τῶν ἰαματικῶν πηγῶν πρέπει κατὰ προτεραιότητα νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς. Καὶ ἀπορῶ, πῶς τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς ἀφήνει νὰ ἀπαλλοτριοῦνται τὰ δικαιώματά του καὶ τὰ καθήκοντά του.

§139Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Μέχρι σήμερον, τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς δὲν εἶχε δικαιώματα. Ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς θὰ ἔχῃ δικαιώματα καὶ θὰ ἐποπτεύῃ ἐπὶ τῶν ἰαματικῶν πηγῶν καὶ θὰ ἔχῃ καὶ τὴν δυνατότητα τῆς ὀργανώσεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἰατρικῆς παρακολουθήσεως ἐπιστημονικῆς ἐρεύνης.

§140Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰδικῶς ἡ ὀργάνωσις τῶν ἰαματικῶν πηγῶν πρέπει νὰ εἶναι ἔργον τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς· κατὰ βάσιν, τὸ ζήτημα τῶν ἐπιστημονικῶν ἐγκαταστάσεων εἰς τὰς ἰαματικὰς πηγὰς τῆς θεραπευτικῆς ἀγωγῆς ποὺ ἀσκεῖται, ὡς καὶ τῆς προσηρμοσμένης ψυχολογίας τῆς ἀσκήσεως κλπ. τῶν προσφευγόντων ἀσθενῶν, εἶναι θέματα τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς. Γνωρίζω, ὅτι πολλαὶ ἐκ τῶν λουτροπόλεών μας εὑρίσκονται εἰς πρωτόγονον κατάστασιν καὶ δὲν διαθέτουν οὔτε κἂν τὰς στοιχειώδεις ἐπιστημονικὰς ἐγκαταστάσεις. Ἐκτὸς τούτου, αἱ λουτροπόλεις μας πρέπει νὰ γίνουν προσιταὶ εἰς τὸν πολὺ κόσμον καὶ ὄχι μόνον εἰς τοὺς εὐπόρους, μὲ ἄσκησιν συναφοῦς κοινωνικῆς πολιτικῆς. Ἐπίσης, εἰς πολλὰς λουτροπόλεις, πλὴν τῶν ξενοδοχείων, δὲν ὑπάρχουν θεραπευτήρια–ἀναπαυτήρια, ὅπως εἰς τὴν Ὑπάτην, τὴν Κυλλήνην, τὰ λουτρὰ Καϊάφα καὶ τὴν Αἰδηψόν, δὲν ὑπάρχουν θεραπευτήρια διὰ νὰ δύναται ὁ ἀσθενὴς λουόμενος ἢ πίνων νερὸ νὰ ἀκολουθήσῃ μίαν νοσοκομειακὴν θεραπευτικὴν ἀγωγὴν εἰς τὰς βαρείας περιπτώσεις. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, νομίζω, ὅτι ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἄποψιν πρέπει νὰ ὑπαχθοῦν κυρίως εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὀργανώσῃ ἐπιστημονικῶς καὶ τὰ ἱδρύματα τὰ νοσηλευτικὰ καὶ τὰς συναφεῖς ἐγκαταστάσεις διὰ τὴν κινησιοθεραπείαν, τὸ μασσάζ, τὰς ἐγκαταστάσεις διὰ τὰς εἰσπνοάς, ὡς καὶ τὰς λοιπάς, ἀναλόγως τοῦ εἴδους τῶν λουτρῶν. Ἐπὶ πλέον, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ εἰδικὸν νοσηλευτικὸν προσωπικόν. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ διὰ Σχολὴν Λουτρονόμων. Ποῖα θὰ εἶναι τὰ καθήκοντα αὐτῶν τῶν λουτρονόμων; Νὰ ἐποπτεύουν ἢ νὰ ἐκτελοῦν τὴν καθαριότητα; Αὐτὸ τὸ προσωπικὸν εἶναι ἄλλο καὶ δὲν πρόκειται βέβαια περὶ σχολῆς, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ Σ. Ν. Πέραν αὐτῶν, χρειάζεται νοσηλευτικὸν προσωπικὸν δι’ ὡρισμένας παθήσεις. Διὰ τὴν σφυγμομέτρησιν, διὰ τὰς ἀσκήσεις, διὰ τὰς εἰσπνοὰς κλπ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι δὲν ὑπάρχει τὸ εἰδικὸν αὐτὸ προσωπικόν.

§141Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας). Αἱ ἐνδείξεις δὲν συνιστῶνται ἀπὸ τὸν οἱονδήποτε εἰς τὸν ἀσθενῆ, ἀλλὰ ὑπὸ τῶν εἰδικῶν ἰατρῶν. Ὁ θεράπων ἰατρὸς τοῦ ἀσθενοῦς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ κανονίσῃ ἂν θὰ πάῃ ὁ ἀσθενὴς πρὸς λουτροθεραπείαν καὶ ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ὅλαι αἱ εἰδικότητες εἰς τὰς λουτροπόλεις.

§142Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, ὑπεστήριξα, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ εἰδικευμένον νοσηλευτικὸν προσωπικόν. Νὰ εἰδικευθοῦν μὲ σειρὰν εἰδικῶν μαθημάτων αἱ νοσοκόμοι αἱ ἐξελθοῦσαι τῶν σχολῶν νοσοκόμων. Τοιοῦτον προσωπικὸν ὑπάρχει παντοῦ εἰς τὰς ὠργανωμένας λουτροπόλεις. Ὁ δεύτερος τομεὺς εἶναι, ἡ ὀργάνωσις τοῦ κοινωνικοῦ τομέως, ὥστε αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ νὰ εἶναι προσιταὶ εἰς ὅλους τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην τούτων. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ ἐχρειάζετο ἡ βοήθεια καὶ ἡ συμπαράστασις τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐργασίας, τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ τὴν ἐποπτείαν τοῦ κυρίου ἀσφαλιστικοῦ φορέως καὶ ὅλων τῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων. Χρειάζεται νὰ ὑπάρξουν ἱδρύματα θεραπείας τῶν ἠσφαλισμένων μὲ τοὺς περιωρισμένους πόρους. Ἀκόμη καὶ προληπτικῶς, λόγω ὡρισμένων συνθηκῶν ἐργασίας νὰ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ λουτροθεραπεία κλπ. Ἅπτεται λοιπόν, ὁ τομεὺς διὰ τὸν ὁποῖον συζητοῦμεν καὶ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ὅσον ἀφορᾶ τὸν τουρισμόν, βεβαίως οὗτος θὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν τῶν λουτροπόλεων. Θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ τοῦ ἐξωτερικοῦ τουρισμοῦ. Πρέπει ὁ τουρισμὸς νὰ μελετήσῃ πῶς θὰ ὀργανώσῃ καὶ τὸν ἐσωτερικὸν τουρισμόν. Ἡ δημιουργία ψυχαγωγικῶν κέντρων, πάρκων κλπ. ἡ ὀργάνωσις τῆς φυσιοθεραπείας, ἐκδρομῶν ὡς καὶ τῆς ψυχαγωγίας, θὰ βοηθήσουν ἀναμφισβητήτως τὰς λουτροπόλεις νὰ καταστοῦν θέρετρα. Ἡ ὀργάνωσις τῶν ξενοδοχείων ὅλων τῶν τύπων, ὥστε νὰ εἶναι προσιτά, εἰς τοὺς πολλούς, θὰ προσελκύσῃ τὴν διαμονὴν εἰς τὰς λουτροπόλεις ἐκτὸς τῶν ἀσθενῶν καὶ πολλῶν ἐκ τῶν συγγενῶν τούτων. Ἐπίσης ἡ ὀργάνωσις εἰς μερικὰς λουτροπόλεις, παραλλήλως, πλὰζ διὰ θαλάσια λουτρά. Μία τελευταία παρατήρησις, κ. Πρόεδρε. Νομίζω, ὅτι ὁ διαχωρισμὸς τῶν πηγῶν εἰς ἰαματικὰς καὶ μή, ἔχει καὶ τοῦτο τὸ κακόν: Ἀφίνονται αἱ πηγαὶ τοπικῆς σημασίας, εἰς τὰς Κοινότητας καὶ τοὺς Δήμους, πρᾶγμα ποὺ ἀποδεχόμεθα, χωρὶς ὅμως, ὡς γνωστόν, αἱ Κοινότητες αὐταὶ νὰ ἔχουν κανένα πόρον διὰ νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἰαματικὰς πηγάς, διότι ἔχουν ἀποστερηθῆ ὡς γνωστόν, τῶν πόρων των. Καὶ ὅμως αὐταὶ αἱ ἰαματικαὶ πηγαὶ εἶναι αἱ προσιταὶ εἰς τὰς εὐρυτέρας λαϊκὰς τάξεις. Πῶς εἶναι δυνατόν, λοιπόν, αἱ ἰαματικαὶ αὐταὶ πηγαὶ ποὺ ἐξυπηρετοῦν τὰς πτωχὰς τάξεις νὰ ἀφεθοῦν εἰς τὸ ἔλεος τοῦ πρώτου τυχόντος ἐπιχειρηματίου εἰς τὸν ὁποῖον θ’ ἀναγκασθῇ ἡ Κοινότης νὰ τὰς παραδώσῃ; Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως λοιπόν αὐτῆς, τὸ νομοσχέδιον εἶναι κατακριτέον. Βεβαίως νὰ τὰς πάρῃ ἡ αὐτοδιοίκησις, ἀλλὰ ποία αὐτοδιοίκησις; Ἐκείνη ποὺ θὰ ἔχῃ πόρους. Πῶς θὰ γίνουν ὅλα αὐτὰ χωρὶς πόρους, χωρὶς ἰατροὺς καταλλήλους, χωρὶς τὰς στοιχειώδεις θεραπευτικὰς ἐγκαταστάσεις; Καὶ διὰ νὰ τελειώνωμεν, κ. Πρόεδρε. Νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ τουρισμὸς ἐπιμένει νὰ διατηρήσῃ εἰς χεῖρας του τὰς λουτροπόλεις, πρέπει νὰ γίνῃ μία συντονιστικὴ ἐπιτροπὴ μὲ συμμετοχὴν τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας καὶ μὲ διάθεσιν πόρων. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν εἶναι ἀνάγκη νὰ συμμετέχῃ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας καὶ ὁ μεγάλος ἀσφαλιστικὸς φορεύς, τὸ ΙΚΑ, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ συντονισμὸς τῶν τριῶν Ὑπουργείων ποὺ θὰ ἠμπορέσῃ νὰ φέρῃ ἓν ἀποτέλεσμα ἀπὸ κοινωνικὴν ἄποψιν, δηλαδή, ὄχι μόνον νὰ τὰς ὀργανώσῃ ἐπιστημονικῶς ὡς πρὸς τὴν θεραπευτικήν, ἀλλὰ νὰ τὰς κάμῃ καὶ προσιτὰς εἰς ὅλους. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Α. Καμβύσης).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§144Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διακόψωμεν.

§145Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ὄχι διὰ τὸ νομοσχέδιον, κ. συνάδελφε. Ἀνέλαβα τὴν ὑποχρέωσιν ἔναντι τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, δι’ ὡρισμένα ἄρθρα νὰ τὰ συζητήσωμεν εἰς τὴν ἄλλην συνεδρίασιν.

§146Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Νὰ κάμωμεν δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ διακόψωμεν.

§147Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἶναι ἀληθές, κ. Πρόεδρε, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ἡ Χώρα μας ἀπετέλεσε πρόοδον εἰς τὸν τομέα τοῦ Τουρισμοῦ, ἰδίᾳ ἀπὸ ἀπόψεως κατασκευῆς νέων ξενοδοχείων καλῆς κτιριακῆς ἐμφανίσεως καὶ καλοῦ ὑλικοῦ, ἀψύχου καὶ ἐμψύχου. Ἐπίσης ἡ τουριστικὴ ἀστυνομία κατώρθωσε νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν Χώραν μίαν εὐπρέπειαν, εἰς τὰ καταστήματα καὶ τὸ προσωπικὸν τῶν καταστημάτων. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐκάμαμεν μερικὰ καλὰ βήματα προόδου εἰς τὸν τομέα τοῦ Τουρισμοῦ. Εἰς τὸν τομέα ὅμως τῆς ὀργανώσεως τοῦ Τουρισμοῦ ὑστεροῦμεν καταπληκτικῶς. Ὅλα τὰ νομοσχέδια ποὺ ἀπὸ τοῦ 1950 καὶ ἐντεῦθεν ἦλθον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀφοροῦσαν τὸν τουρισμὸν καὶ τὰ ὁποῖα ἐμελέτησα μετὰ προσοχῆς, μοῦ ἐπροκάλεσαν τὰς ἰδίας ἀντιδράσεις τὰς ὁποίας προκαλεῖ τὸ ὑπὸ κρίσιν, τὸ ὁποῖον πράγματι προκαλεῖ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δημιουργεῖ «ἀκαταστασίαν» εἰς τὴν διοίκησιν τῶν λουτροπόλεων, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐλλείπει παντελῶς ἡ ὀργάνωσις. Ἀναφέρω ὡρισμένα παραδείγματα διὰ νὰ ἀποδείξω τοὺς ἰσχυρισμοὺς μου αὐτοὺς καὶ τὰ παραδείγματα αὐτὰ τὰ λαμβάνω ἐξ αὐτοῦ τούτου τοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ πρόβλημα τῆς ἐποπτείας τῶν λουτροπόλεων ὑπὸ τῶν ὑδρολόγων ἰατρῶν, περιπλέκεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ ὑδρολόγοι ἰατροὶ εἶναι βασικοὶ παράγοντες διὰ τὴν ὀργάνωσιν καὶ τὴν καλὴν λειτουργίαν καὶ ἀπόδοσιν τῶν λουτροπόλεων. Καὶ ὅμως τοὺς ἰατροὺς αὐτοὺς τοὺς ἀφίνομεν ἀνοργανώτους, ἐνῶ ἔπρεπε τὸ σῶμα τῶν ὑδρολόγων ἰατρῶν νὰ ἦτο ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὠργανωμένον καὶ ἐφοδιασμένον μὲ ὅλα τὰ ἐπικουρικὰ μέσα. Ὁρίζεται δὲ εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅτι δύναται νὰ ἀναπληροῦται εἰς τὸ ἔργον των, ὑπὸ ἄλλων ἰατρῶν, ἀπομακρυθέντων τῆς ὑπηρεσίας. Τὸ θέμα τοῦ ἐποπτεύοντος προσωπικοῦ, βασικοῦ διὰ τὴν ὀργάνωσιν μιᾶς λουτροπόλεως, περιπλέκεται ἐπίσης ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου, ὁρίζεται, ὅτι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Προεδρίας Κυβερνήσεως, ἐκδιδομένης προτάσει τοῦ ΕΟΤ καὶ μετὰ γνώμην τοῦ οἰκείου Νομάρχου, δύναται νὰ ἀνατίθεται ἑκάστοτε ἡ παρακολούθησις τῆς κανονικῆς λειτουργίας τῶν ὑδροθεραπευτηρίων καὶ λοιπῶν ἐγκαταστάσεων κλπ. εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους ἑδρεύοντας εἰς τὸν Νομὸν ὅπου ἡ ἰαματικὴ πηγή. Μᾶς λέγει, δηλαδή, ἡ διάταξις αὕτη, ὅτι ὁ Νομάρχης ἑκάστης περιοχῆς θὰ ἀποσπᾷ ἑκάστοτε δημοσίους ὑπαλλήλους διὰ νὰ ἐπανδρώνῃ τὰς ἰαματικὰς πηγὰς τῆς περιφερείας του. Ἀλλὰ ἡ τοιαύτη περίπτωσις ἀποσπάσεως ἀνειδικεύτου προσωπικοῦ ἐποπτείας τῶν λουτροπόλεων, χωρὶς νὰ ὠφελήσῃ τὰς λουτροπόλεις θὰ βλάπτῃ τὴν διοίκησιν τοῦ Νομοῦ, διότι θὰ στεροῦνται αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Νομοῦ τοῦ προσωπικοῦ των μὲ συνέπειαν νὰ χωλαίνῃ ἡ διοίκησις. Ἐνδεικτικῶς ἐπίσης ἀναφέρω ὡς τοιοῦτον παράδειγμα, τὴν περίπτωσιν τοῦ ἄρθρου 19. Τὸ ἄρθρον 19 ὁρίζει, ὅτι «ἀνάδοχοι ἰαματικῶν πηγῶν ἐκτελέσαντες μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος, ἔργα ἀνώτερα τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τῶν οἰκείων συμβάσεων, δύναται νὰ παραδίδωσι τὰ ἔργα ταῦτα ἀναγνωριζομένης τῆς δαπάνης εἰς ἣν πραγματικῶς δι’ αὐτὰ ὑπεβλήθησαν κλπ.». Πιστεύω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑπῆρξε πράγματι ἀνάγκη νὰ γίνουν τὰ ἔργα αὐτά. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἀκόμη ἀποδεικνύει τὴν ἀκαταστασίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῶν λουτροπόλεων, τὴν ὁποίαν ἔρχεται νὰ καλύψῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον μὲ τὴν ἐκ τῶν ὑστέρων ἔγκρισιν δαπανῶν ἐκτελεσθέντων αὐθαιρέτων ἔργων. Τὰ ἀνωτέρω παραδείγματα ληφθέντα ἐκ διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, ἀποδεικνύουν τὴν ἔλλειψιν πνεύματος ὀργανώσεως, τὴν ἔλλειψιν τάξεως καὶ τὴν ἔλλειψιν ὀρθολογισμοῦ. Ταῦτα ἔλλειπον ἀπὸ ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ ἀφορῶντα τὸν τουρισμὸν ἀπὸ τὸ 1950 καὶ ἐντεῦθεν. Τὰ ἐλαττώματα ταῦτα χαρακτηρίζουν καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Καταλήγων, λέγω, ὅτι προκειμένου νὰ ὀργανώσωμεν καὶ νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὰς λουτροπόλεις μας, θὰ πρέπει νὰ ἀντιγράψωμεν τὰς διατάξεις ὀργανώσεως λουτροπόλεων ἄλλων χωρῶν περισσότερον ἐξειδικευμένων εἰς τὸν τουρισμόν, τῆς Ἰταλίας π.χ., τῆς Ἑλβετίας, τῆς Γαλλίας κλπ. Καὶ θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως, νὰ μεταφέρῃ εἰς τὴν χώραν μας τὰς ἰσχυούσας εἰς τὰς ἀνωτέρω χώρας ἀναλόγους διατάξεις, ἵνα καταρτίσωμεν κώδικα παγίας νομοθεσίας, ἡ ὁποία νὰ διέπῃ τὰ τοῦ τουρισμοῦ καὶ νὰ μὴ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ψηφίζωμεν περιστατικῶς ἑκάστοτε διάφορα νομοσχέδια, χωρὶς ταῦτα νὰ εἶναι καλῶς μελετημένα καὶ χωρὶς νὰ ὀργανώνουν ὀρθολογικῶς τὸν τουρισμόν, ἀλλὰ νὰ ἐπιφέρουν σύγχυσιν εἰς τὴν διοίκησιν καὶ ὀργάνωσιν τοῦ τουρισμοῦ καὶ τῶν λουτροπόλεων. Αὐτὸν τὸν κώδικα ὀργανώσεως καὶ διοικήσεως τοῦ τουρισμοῦ καὶ τῶν λουτροπόλεων ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ πρὸς ψήφισιν καὶ ὄχι νομοσχέδια, ὡς τὸ παρὸν, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀνάγκην θὰ ψηφίσωμεν καὶ τὸ ὁποῖον, ὅμως, δὲν προάγει τὴν ὑπόθεσιν τοῦ τουρισμοῦ, ἀλλὰ τὴν ὀπισθοδρομεῖ.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, κηρύσσεται περαιωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὸ ὡς ἄνω σχέδιον νόμου;

§149ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων «περὶ ἰαματικῶν πηγῶν». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.50′ μ. μ.)