1960.05.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 96η

Τρίτη 17 Μαΐου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τουριστικοῦ ξενοδοχείου ἐν Θεσσαλονίκῃ, ἦλθεν ἡ σειρὰ ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος. Ἐδηλώθη ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν τὴν ἰδικήν μου καὶ τὴν προσπάθειάν μου, ὡς καὶ τῶν ἄλλων κ. συναδέλφων, νὰ συζητηθοῦν ὡρισμέναι τροπολογίαι μὲ τὴν εὐκαιρίαν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, αἱ ὁποῖαι αἴρουν ὡρισμένας ἀδικίας καὶ ἀποκαθίσταται ἡ τάξις εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου, ἐν τούτοις, ὁ κ. ὑπουργὸς ἐδήλωσε σαφῶς καὶ ἐπανειλημμένως, ὅτι δὲν δέχεται καμμίαν τροπολογίαν. Ἐψηφίσθη μία τροπολογία ὡς ἄρθρον 14, τὴν ὁποίαν εἶχον προτείνει οἱ συνάδελφοι κ.κ. Δαβάκης, Μακρόπουλος καὶ Πλατῆς, διὰ τὰς ἄλλας τροπολογίας ἐδηλώθη, ὅτι θὰ ἔλθῃ συντόμως σχετικὸν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ τερματίζεται ἡ ἀνωμαλία αὐτὴ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Παρὰ ταῦτα καὶ ἐνῷ εἰς τὰ πρακτικὰ φαίνεται, ὅτι δὲν ἐψηφίσθη καμμία τροπολογία, εἰς τὸ κυκλοφορῆσαν σήμερον σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ὑπάρχουν 17 ἄρθρα, μὲ δεκτὰς ὡρισμένας τροπολογίας, χωρὶς νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή. Δὲν γνωρίζω πῶς ἔλαβεν χώραν αὐτό. Δὲν γνωρίζω ἐὰν κατὰ λάθος παρεισέφρησαν αὐταὶ αἱ τροπολογίαι.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπόψε δὲν εἶναι θέμα αὐτό, εἶναι ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν.

§5Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Εἶναι θέμα ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν. Εἰς τὰ πρακτικὰ οὐδὲν ἀναφέρεται, ὅτι γίνεται δεκτὴ καμμία τροπολογία. Παρὰ ταῦτα, εἰς τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρονται 17 ἄρθρα προστιθεμένων ὡς τροπολογιῶν καὶ μία ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐντελῶς προσωπική.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν ἔχετε καμμίαν ἀντίρρησιν;

§7Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ὄχι, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§8Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι μόνον ζήτημα τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου, ἀλλὰ εἶναι καὶ θέμα τοῦ Προεδρείου. Ἐὰν πράγματι δὲν ἐγένετο δεκτὴ καμμία τροπολογία καὶ ἐὰν πράγματι, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὸ ἀνατυπωθὲν νομοσχέδιον, προσετέθησαν τρία ἄρθρα, εἶναι θέμα Προεδρείου. Νὰ μᾶς βεβαιώσῃ τὸ Προεδρεῖον, ἐὰν τὰ ἄρθρα αὐτὰ ἐψηφίσθησαν ἢ ὄχι. Ἐὰν ἐψηφίσθησαν αἱ τροπολογίαι, κακῶς ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ καὶ πρέπει νὰ τροποποιηθοῦν. Ἐὰν τὰ πρακτικὰ ἔχουν καλῶς, τότε ἡ διανεμηθεῖσα ἀνατύπωσις πρέπει νὰ πεταχθῇ εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἄρθρα αὐτά, ὡς μὲ πληροφορεῖ ἡ ὑπηρεσία, ἀντιστοιχοῦν εἰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι εἶχον γίνει δεκταὶ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν.

§10Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν ἀναφέρονται εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Πέμπτης. Τὰ πρακτικὰ ἀναφέρουν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκαμε δεκτὴν μίαν καὶ μόνην τροπολογίαν καὶ περαιτέρω ἡ τροπολογία αὐτή, ἡ ὁποία εἶχε γίνει ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, δὲν ἀναφέρεται. Ἀλλὰ αἱ τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνονται εἰς τὸ ἀνατυπωθὲν νομοσχέδιον δὲν συνεζητήθησαν καὶ δὲν ἐγένοντο ἀποδεκταὶ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὰ εἴπητε αὔριον εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§12Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἀναφέρονται, ὅτι ἐγένοντο δεκτὰ αὐτὰ τὰ ἄρθρα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§14Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Ἀθανασάκος, Δ. Καρατζένης, Ν. Ἀθανασίου καὶ Δ. Ἰωάννου, καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, ἀγωνιστὰς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, ἀναπήρους καὶ θύματα πολέμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ράλλης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 3361)1955 «περὶ ὀργανώσεως τῆς οἰνοπαραγωγῆς τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς». Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Ζευγολατιοῦ, αἰτουμένης χορήγησιν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου καὶ τῶν Ὀργανώσεων Ἡγουμενίτσης, αἰτουμένων τὴν ἐγκατάστασιν τμήματος Στρατοῦ εἰς τὴν πόλιν των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ξενοδοχοϋπαλλήλων Καλαμῶν, αἰτουμένου τὸν καθορισμὸν 8ώρου ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν πρὸ τοῦ 1954 (χρονολογίας ἰσχύος τοῦ Δικηγορικοῦ Κώδικος) τελειοφοίτων τῆς Νομικῆς, αἰτουμένων ὅπως δύνανται νὰ διορίζωνται μετ’ ἐπιτυχῆ ἐξέτασιν παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ δικηγόροι, πέραν τοῦ περιωρισμένου ἀριθμοῦ θέσεων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ Κώδικος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Φ. Περισσοράτης, Α. Τσιάρας καὶ Σ. Καρασάββας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἀγροτῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Γεωργιανῶν Ἡμαθίας, αἰτουμένων παροχὴν συντάξεως εἰς τοὺς ἀγρότας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδης καὶ Μ. Σβώλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας Ἁγίου Νικολάου Κάτω Πατησίων Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐπιχειρουμένην ἤδη ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ τετραγώνου ὄπισθεν Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγ. Νικολάου κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Φ. Περισσοράτης, Κ. Τσιγάρας καὶ Σ. Καρασάββας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Ν. Νικομηδείας–Ἡμαθίας, αἰτουμένων ἀποφυλάκισιν τοῦ συγχωριανοῦ των Παναγιώτου Χατζηευσταθίου, πολιτικοῦ κρατουμένου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Χριστογεῶργος, Ν. Σκοπούλης καὶ Γ. Πρίφτης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν εἰς τὴν Πράγαν τῆς Λ. Δ. τῆς Τσεχοσλοβακίας διαμενόντων Ἑλλήνων πολιτικῶν προσφύγων ἐξ Ἠπείρου, αἰτουμένων τὴν κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, τὴν χορήγησιν γενικῆς πολιτικῆς ἀμνηστίας κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Τσιπώρης, Β. Μπρακατσούλας καὶ Α. Χονδρονάσιος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν εἰς τὴν πόλιν Μίσκολτς τῆς Λ. Δ. Οὑγγαρίας διαμενόντων Ἑλλήνων πολιτικῶν προσφύγων ἐκ τῆς περιφερείας τοῦ Νομοῦ Τρικάλων, αἰτουμένων τὴν κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, τὴν χορήγησιν γενικῆς πολιτικῆς ἀμνηστίας καὶ τὸν ἐλεύθερον ἐπαναπατρισμὸν αὐτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Γαβριηλίδης, Κ. Τσιγάρας καὶ Ε. Ρήγας, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Δ. Σ. τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Μυλοχωρίου–Κιλκίς, αἰτουμένου καθολικὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς, ἀνάθεσιν αὐτῆς εἰς τὰς κατὰ τόπους Γεωργοενώσεις, καθορισμὸν τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως εἰς δραχμ. 3,50 κατὰ κιλὸν διὰ τὴν ποικιλίαν «μαλακοῦ σίτου» καὶ προνομιακῆς τοιαύτης τοὐλάχιστον εἰς δραχμ. 4,50 διὰ τοὺς κατόχους μικρῶν κλήρων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Μουσικῶν–Μεσσηνίας «Ἡ Ἀλληλοβοήθεια», αἰτουμένου τὴν ἐπιχορήγησιν τοῦ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν μελῶν του ἐκ 15% ποσοστοῦ χρημάτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Νομάρχου Λέσβου, αἰτουμένου τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ προσκοπισμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ξυλουργῶν Ἀθηνῶν, αἰτουμένης καταβολὴν ἀποζημιώσεως καὶ ὑπερωριῶν εἰς ἀπολυθέντας τεχνίτας Μηχανοξυλουργοὺς τῆς βάσεως 745 Β. Ν. κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Μπριλλάκης, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Ε. Μπενᾶ, διὰ τηλεγραφήματός των διαμαρτύρονται διὰ σύλληψιν καὶ ἐκτόπισιν ὀπαδῶν ΕΔΑ, Δ. Μπαλαγαρδῆ, Γ. Γιωτοπούλου καὶ Γ. Κίτσου καὶ αἰτουμένων κατάπαυσιν διώξεων καὶ ἐκτοπίσεων πρὸς ἀποκατάστασιν ὁμαλοῦ πολιτικοῦ βίου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Σ. Καρασάββας, Μ. Χριστογεῶργος καὶ Β. Ἐφραιμίδης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν στενῶν συγγενῶν τῶν δικαζομένων εἰς τὸ Στρατοδικεῖον πολιτῶν, αἰτουμένων τὴν κατάργησιν τοῦ Α. Ν. 375 καὶ τὴν παραπομπὴν τῶν δικαζομένων εἰς τὴν τακτικὴν Δικαιοσύνην. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Π. Ξενοδοχειάρης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως Καρραγωγέων Μυτιλήνης, αἰτουμένων χορήγησιν ἀτόκων δανείων διὰ τὴν ἀγορὰν ὑπ’ αὐτῶν τριτρόχων φορτηγῶν μοτοσυκλεττῶν Δ.Χ. πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν ζωηλάτων ὀχημάτων των καὶ τὴν ὑποχρεωτικὴν ἀποσυμφόρησιν τῶν ὑπερηλίκων καρραγωγέων ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος καὶ τὴν συνταξιοδότησίν των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Κιλκὶς αἰτουμένου αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν, κατάργησιν τοῦ νόμου 3239 κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Σωτηρίου, Δ. Γιαχνῆς καὶ Μ. Σβώλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Λιγνιτωρύχων Ραφίνας, αἰτουμένου κατάργησιν τοῦ Ν. 3239, ἐφαρμογὴν 7ώρου ἐργασίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γ. Ξυνοῦ, πληρεξουσίου Δικηγόρου Αἰκ. Νικολετοπούλου, διαμαρτυρουμένου διὰ παραβάσεις τοῦ Πολεοδομικοῦ Γραφείου Ἀθηνῶν ἐπὶ οἰκοπέδων τῆς Αἰκ. Νικολετοπούλου. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπακατσέλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἐργατοϋπαλλήλων Ἀστικῆς Συγκοινωνίας Θεσσαλονίκης, αἰτουμένης ἔνταξιν τῶν ὁδηγῶν καὶ εἰσπρακτόρων ἀστικῶν λεωφορείων Θεσσαλονίκης εἰς τὸ Ο.Α.Σ.Θ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Λασκαρίδης, Κ. Κωνσταντάρας καὶ Γ. Εὐαγγέλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Σωματείου Μεταλλωρύχων Λιμεναρίων Θάσου, αἰτουμένου κατάργησιν τοῦ Ν. 3239, τὴν σύναψιν νέας συλλογικῆς συμβάσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μητακίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων καὶ Συνταξιούχων ΙΚΑ Νομοῦ Σερρῶν, αἰτουμένου ἀναπροσαρμογὴν τῶν συντάξεων Ι.Κ.Α.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθοῦν αἱ πρὸς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀναφορικῶς μὲ τὴν ψήφισιν σχεδίου νόμου, περὶ μονιμοποιήσεως ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§16Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἴτημα παλαιὸν τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, οἵτινες ὑπηρετοῦν ἐπὶ 10ετίαν καὶ πλέον, εἶναι ἡ μονιμοποίησίς των. Εἰς ἐπανειλημμένας ἐρωτήσεις μας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης μᾶς ἀπήντησεν, ὅτι ἔχει καταρτισθῆ σχετικὸν νομοσχέδιον καὶ εὑρίσκεται πρὸς ἐπεξεργασίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐξ ἄλλου, ἀπήντησεν, ὅτι τὸ θέμα ἐξετάζεται ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων ὅλων γενικῶς τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους. Ἐπειδὴ ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶναι λεπτὴ ὑπηρεσία καὶ τὸ αἴσθημα τῆς ἀναμονῆς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τούτους δὲν συντελεῖ εἰς τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τῆς ἐν λόγῳ ὑπηρεσίας, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀσχέτως τῆς μονιμοποιήσεως ὅλων τῶν ἄλλων ἐκτάκτων ὑπαλλήλων θὰ πρέπει νὰ ἀπομονώσῃ τὸ πρόβλημα τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ νὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν μονιμοποίησίν των. Θὰ παρακαλέσω συνεπῶς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως μᾶς πληροφορήσῃ εἰς ποίαν στάσιν εὑρίσκεται τὸ θέμα καὶ τὶ σκέπτεται νὰ κάμῃ διὰ τὴν ταχυτέραν μονιμοποίησιν τῶν περὶ οὗ πρόκειται ὑπαλλήλων.

§17Ι. ΤΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ἔχομεν καταθέσει καὶ ἡμεῖς ἐρωτήσεις καὶ ἀπορῶ διατὶ δὲν ἔχουν ἐγγραφῆ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν διὰ νὰ συζητηθοῦν ταυτοχρόνως καὶ νὰ μὴ ταλαιπωροῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν κατ’ ἐπανάληψιν, μὲ τὸ αὐτὸ θέμα. Θὰ παρεκάλουν συνεπῶς νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος κ. Ζορμπᾶς.

§18Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σχετικὴν ἐρώτησιν ἔχομεν ὑποβάλει καὶ ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε.

§19Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐλάβατε ἀπαντήσεις, κ. συνάδελφοι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§21Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἀνέφερε καὶ ὁ προλαλήσας συνάδελφος, τὸ θέμα τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει περιληφθῆ καὶ ἐξετάζεται μαζὶ μὲ τὸ ὅλον θέμα τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων ὅλων τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἀπομονώσωμεν τοὺς ἐκτάκτους ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἶμαι βέβαιος, ὅτι αὐτὴ αὕτη ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δὲν θὰ δεχθῇ τὴν ἀπομόνωσιν, ἀλλὰ θὰ ζητήσῃ τὴν γενίκευσιν τοῦ μέτρου δι’ ὅλους τοὺς ἐκτάκτους ὑπαλλήλους. Δι’ αὐτό, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι τὸ θέμα νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν ἐν τῇ ὁλότητί του. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐλπίζω πολὺ συντόμως νὰ ἔλθῃ τὸ θέμα πρὸς ρύθμισιν. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν διοίκησιν καὶ διὰ τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἔχουν ἀσχοληθῆ καὶ οἱ συνάδελφοι κ.κ. Βρανόπουλος καὶ Μπουρνιᾶς καὶ ἐξετάζεται μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ συμπαθείας.

§22Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸ γεγονός, κ. Ὑπουργέ, ὅτι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἔχουν ἀσχοληθῆ μὲ τὸ θέμα αὐτό, θὰ πρέπει νὰ κάμῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προέλθῃ εἰς κἄποιαν λύσιν τοῦ προβλήματος τούτου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν μείωσιν τοῦ ποσοῦ ἐξαγορᾶς προσθέτου στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας.

§24Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐνῷ πρὸ τοῦ τελευταίου νόμου περὶ στρατολογίας, διὰ τὴν ἐξαγορὰν τῆς προσθέτου στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἀπῃτεῖτο ποσὸν ἐκ δραχμῶν 4.800 διὰ τὸ διετὲς πρόσθετον καὶ ἐξικνεῖτο μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 48.000 δραχ., διὰ τοῦ τελευταίου νόμου ηὐξήθη εἰς 12.000 δραχμάς, μὲ ἐπέκτασιν μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 120.000 δραχμῶν. Περαιτέρω ἐκφράζει τὰς εὐχαριστίας του πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν, διότι ἀπὸ 6μήνου περίπου ἐμείωσε τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς 7.200, ἀντὶ τῶν 12.000 καὶ παρακαλεῖ, ὅπως τὸ ἐν λόγῳ ποσὸν ἐξαγορᾶς τῆς προσθέτου ὑπηρεσίας ἐπαναφερθῇ εἰς τὰ ἀρχικά του πλαίσια καὶ τοῦτο, διότι αἱ ἀνυποταξίαι ἀποτελοῦν συνήθως ἀδίκημα διαπραττόμενον ὑπὸ τῶν ναυτικῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ κανόνα εἶναι δεδικαιολογημένοι καὶ οἰκονομικῶς ἐξουθενωμένοι. Δεδομένου, ὅτι τὰ ἐκ τοῦ προσθέτου τούτου ποσὰ ἀποβαίνουν ὑπὲρ τῶν Μετοχικῶν Ταμείων καὶ δὲν ἀποτελοῦν μεγάλον ἔσοδον, εἶναι ἐπιβεβλημένος ὁ περιορισμὸς των, ὡς ἀρχικῶς εἶχον, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ, ὅπως προχωρήσῃ καὶ εἰς τὸ δεύτερον βῆμα τῆς μειώσεως τοῦ ποσοῦ καὶ περιορισμοῦ του εἰς τὰ ἀρχικὰ ὅρια τῶν 4.800 δραχμῶν.

§25Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὅπως ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Ζορμπᾶς ἀνεκοίνωσε, προέβημεν εἰς μίαν μείωσιν τοῦ ποσοῦ τοῦ καταβαλλομένου διὰ τὴν ἐξαγορὰν τῆς προσθέτου ὑπηρεσίας. Προκειμένου περὶ τῶν κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας ὁ κ. συνάδελφος προανέφερεν, εἰς τὰς κατηγορίας τῶν ναυτικῶν δηλαδὴ, τῶν ὁποίων τὴν πτωχείαν, ἔν τινι μέτρῳ πτωχείαν ἀναγνωρίζομεν, προβαίνομεν εἰς τὴν μετ’ εὐμενείας καὶ ἐπιεικείας ἐξέτασιν ἑκάστης περιπτώσεως καί, ὅταν διαπιστοῦται ὅτι πρόκειται περὶ ἀπόρων, οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους δεδικαιολογημένους δὲν προσῆλθον ἐγκαίρως πρὸς κατάταξιν, αἴρομεν καὶ τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν, ἀναλόγως τῶν περιπτώσεων καί, συνεπῶς, ὑπάρχει εἷς ἀριθμὸς τῆς κατηγορίας αὐτῆς, ὁ ὁποῖος δὲν πληρώνει καὶ καθόλου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ θέμα τὸ ἐξετάζομεν πάντοτε μετὰ προσοχῆς καὶ προσπαθοῦμεν νὰ μὴ ἀδικήσωμεν καὶ νὰ μὴ ἐπιβαρύνωμεν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρατήσουν τοιοῦτον βάρος.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 3. Ὁ κ. Γ. Λύχνος. Ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ περιληφθῇ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ν.Δ. 3768)57 ὡς συντάξιμος ὁ χρόνος μαθητείας εἰς τὰς στρατιωτικὰς Σχολὰς καὶ τῶν προηγουμένων παθόντων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. (Ἀπών, διαγράφεται). Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν κατὰ τὴν δημοπρασίαν πρὸς ἐνοικίασιν δεξαμενοπλοίου ὑπὸ τοῦ ΓΕΑ πρὸς μεταφορὰν καυσίμων πρὸς Ἀγχίαλον καὶ Σούδαν ἐπεδείχθη ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν ἐνδιαφέρον ὑπὲρ ὡρισμένου ἐφοπλιστοῦ. (Ἀπών, διαγράφεται). Ὁ κ. Η. Μπρεδήμας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν ἀληθεύῃ ἡ πληροφορία, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν εἰς τὸν ἀνακληθέντα εἰς τὴν ἐνέργειαν ἀπόστρατον ἀντιστράτηγον Γρηγορόπουλον καὶ τοποθετηθέντα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐχορηγήθη ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἀποζημίωσις 1.800 δολλαρίων.

§27Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μου πρὸς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπεβλήθη κατόπιν πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸν Ἡμερήσιον Τύπον τῶν Ἀθηνῶν, συμφώνως πρὸς τὰς ὁποίας εἰς τὸν ἀνακληθέντα εἰς τὴν ἐνέργειαν ἀπόστρατον ἀντιστράτηγον κ. Γρηγορόπουλον καὶ τοποθετηθέντα μὲ εἰδικὴν ἀποστολὴν εἰς τὴν Οὐάσιγκτων, ἐχορηγήθη μηνιαία ἀποζημίωσις ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἀνερχομένη εἰς 1.800 περίπου δολλάρια κατὰ μῆνα. Δὲν γνωρίζω τὴν φύσιν τῆς ἀποστολῆς τοῦ κ. ἀντιστρατήγου καὶ δὲν ἐπιθυμῶ ἀκόμη νὰ πληροφορηθῶ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπεχρέωσαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπρόοπτον ἀνάκλησιν εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἀνωτάτου τούτου ἀποστράτου ἀξιωματικοῦ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅμως, κ. Πρόεδρε, νὰ διατηρῶ τὴν γνώμην, ὅτι εἰς περίοδον σοβαρωτάτων οἰκονομικῶν δυσχερειῶν, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἡ χορηγουμένη ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου εἰς τὸν ἀνακληθέντα εἰς τὴν ἐνέργειαν ἀντιστράτηγον κ. Γρηγορόπουλον ἀποζημίωσις, εἶναι ὑπερβολική. Καὶ ἐπιθυμῶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ παράσχῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης σχετικὰς ἐξηγήσεις. (Χειροκροτήματα).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§29Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι ἤγαγον τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον εἰς τὸ νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἀνακριβεῖς, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικότητα. Ὁ ἀντιστράτηγος Γρηγορόπουλος ἀνεκλήθη, διότι ἐθεωρήθη κατάλληλος διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν ἐκτελοῦν οἱ ἐθνικοὶ ἀντιπρόσωποι παρὰ ταῖς Πρεσβείαις. Ἐσφαλμένως ἀνέγραψεν ὁ Τύπος, ὅτι ὁ ἀντιστράτηγος Γρηγορόπουλος ἀπολαμβάνει μηνιαίως 1.800 δολλάρια. Αὐτὸ δὲν εἶναι σωστόν. Ὁ κ. Γρηγορόπουλος παίρνει ὅ,τι ἔπαιρνε καὶ ὁ προκάτοχός του, ὅ,τι παίρνουν καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοί του, ἐμπεπιστευμένοι εἰς στρατηγεῖα τοῦ ΝΑΤΟ. Αἱ ἀπολαυαὶ τοῦ στρατηγοῦ Γρηγοροπούλου, μαζὶ μὲ τὰς ἀποδοχὰς τοῦ ἐσωτερικοῦ, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς ἕνα ποσὸν περίπου 270–280 δολλαρίων, εἶναι 1133 δολλάρια, ὅ,τι παίρνει ὅλος ὁ κόσμος εἰς ἔξοδα παραστάσεως —καὶ ἔξοδα παραστάσεως εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, εἶναι 200 δολλάρια μηνιαίως— καὶ τὸ ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον εἶναι περίπου 22 δολλάρια. Συνεπῶς, ὅλα αὐτὰ συμποσοῦνται, μὲ ὅλα τὰ ἐπιδόματα, τὰ ὁποῖα παίρνουν καὶ οἱ συνάδελφοί του τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς 1133 δολλάρια. Αὐτὰ ἐπληρώνοντο καὶ πληρώνονται εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους του, τόσον εἰς τὸ παρελθόν, ὅσον καὶ εἰς τὸ παρόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 6. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ ληφθῶσιν ἐναντίον τοῦ Προέδρου τοῦ Στρατοδικείου Ἀθηνῶν, διὰ τὴν ἔναντι βουλευτῶν ἀπρεπῆ συμπεριφορὰν τούτου, κατὰ τὴν ἐνώπιον τοῦ Στρατοδικείου τούτου ἐξέτασίν των ὡς μαρτύρων, διαρκούσης τῆς ἀκροαματικῆς διαδικασίας τῆς ἀπὸ 21 Ἰουλίου 1959 διεξαχθείσης δίκης τοῦ Ε. Γλέζου. (Ἀπών, διαγράφεται). Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 7. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ διὰ ποῖον λόγον ἀπελύθησαν ἡμερομίσθιοι ἐργάται τῆς Διευθύνσεως Φάρων καὶ ἐὰν εἰς τὴν θέσιν των προσελήφθησαν ἄλλοι.

§31Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἀπήντησεν ὁ κ. ὑπουργός.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 8. Ὁ κ. Η. Σκυλλάκος ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ γίνῃ ἀποδεκτὸν αἴτημα τῆς Κοινότητος Αἰγάνης τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου περὶ διανοίξεως τῆς κοινοτικῆς ὁδοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ Παπαηλίου καὶ τῆς ἀνωτέρω Κοινότητος τοῦ Στρατοῦ. (Ἀπών, διαγράφεται). Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 9. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν γραφείων τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφείου Χίου εἰς κτίριον κείμενον εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως Χίου.

§33Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ σημερινὸς Διευθυντὴς καὶ οἱ ἑκάστοτε Διευθυνταὶ τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφείου Χίου ὑπέβαλον εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ τὴν παράκλησιν νὰ τοὺς ἐγκρίνῃ κἄποιαν ηὐξημένην πίστωσιν, διὰ νὰ εὕρουν καλλίτερον οἴκημα. Τὸ αἴτημα παραμένει, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀντὶ τῶν 1.500 δραχμῶν ποὺ εἶναι ἡ αἰτουμένη πίστωσις διὰ τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον Χίου, νὰ ἐγκρίνῃ κἄτι πάρα πάνω διὰ νὰ ἀνευρεθῇ κατάλληλον οἴκημα εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως νὰ στεγασθῇ τὸ Γραφεῖον, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἐξυπηρετοῦνται κυρίως οἱ ναυτικοί. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ, μίαν πίστωσιν ὀλίγων ἑκατοντάδων δραχμῶν εἶναι νὰ ἐγκρίνητε καὶ νὰ δώσητε ἐντολὴν εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφείου Χίου νὰ ἀνεύρῃ τὸ κατάλληλον οἴκημα εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως. Παρακαλῶ, νὰ τὸ δεχθῆτε.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§35Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Σεῖς, εἴχατε ζητήσει, κ. Ζορμπᾶ, νὰ μεταφερθῇ τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον εἰς τὸ παλαιὸν Δημαρχεῖον, ἀλλὰ τὸ παλαιὸν Δημαρχεῖον, ὅπως ξεύρετε, ἐνοικιάσθη εἰς τὴν Οἰκονομικὴν Ἐφορίαν καὶ εἰς τὴν Διεύθυνσιν Ταχυδρομείων. Ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα αὐτὸ ἀνέφερεν, ὅτι καταλληλότερον οἴκημα τοῦ ὑπάρχοντος καὶ ἐντὸς βεβαίως τοῦ περιθωρίου τοῦ προϋπολογισμοῦ, δὲν ἀνευρίσκεται. Πάντως ἡ ἀπόστασις, δὲν φαντάζομαι νὰ εἶναι τόσον μεγάλη.

§36Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἶναι ἐκτὸς τῆς πόλεως.

§37Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Εἶναι περίπου χίλια μέτρα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἐπανεξετάσω τὸ θέμα.

§38Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὑπάρχει σήμερον κατάλληλον κενὸν οἴκημα, τοῦ Ὑγειονομικοῦ Κέντρου.

§39Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κατὰ τὴν προσεχῆ μου μετάβασιν εἰς τὴν Χίον θὰ τὸ ἐξετάσω προσωπικῶς τὸ θέμα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10. Ὁ κ. Δ. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, δι’ ἧς ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ διατὶ δὲν κατεβλήθη εἰσέτι ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ στρατιωτικοῦ ἀεροδρομίου Καλαμῶν ἐκτάσεων κλπ.

§41Δ. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ τὴν μὴ καταβολὴν εἰσέτι ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ στρατιωτικοῦ ἀεροδρομίου ἐκτάσεων. Εἶναι λυπηρόν, ὅτι ἡ ἐρώτησίς μας ἔρχεται κατόπιν ἑορτῆς, δύναμαι νὰ εἴπω, καὶ χωρὶς ἡ συζήτησίς της νὰ δύναται νὰ ἐπιφέρῃ καὶ τὴν ἐλαχίστην βελτίωσιν εἰς τοὺς πληττομένους. Ἔρχεται μετὰ ὀκτάμηνον, ἀφ’ ἧς κατετέθη καὶ ἔρχεται κατόπιν ἑορτῆς. Τὸ παράπονόν μου, τὸ ὁποῖον διετύπωσα τότε εἰς τὴν ἐρώτησιν καὶ παρεκάλεσα καὶ τὰς ὑπηρεσίας νὰ διευκολύνουν τὴν κατάστασιν, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι, ἐνῷ ἀπὸ τοῦ 1958 τὸν Ὀκτώβριον ἐκηρύχθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις, ἦσαν δὲ ἕτοιμες ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ ἀπὸ τοῦ θέρους τοῦ 1958 ἀποπερατωμέναι ὅλαι αἱ προπαρασκευαστικαὶ διαδικασίαι, διότι ἡ ἀπαλλοτρίωσις ἔγινε κατὰ τὸν Ὀκτώβριον, ἀλλὰ ἦσαν ἕτοιμες ὅλες οἱ λεπτομέρειες καὶ ἡ προεργασία, δηλαδὴ χαρτογράφησις τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν ἐκτάσεων, πίνακες ἰδιοκτητῶν, πίναξ τῶν ἰδιοκτησιῶν ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστα, ἡ δὲ περαιτέρω διαδικασία τῶν ἐνστάσεων ἐπερατώθη ἀπὸ τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1959, δὲν κατεβλήθη τότε καὶ ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἀπαλλοτριοπλήκτων. Ἀλλὰ μόνον κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1959, ἢ μᾶλλον κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1960. Ἀλλὰ ἐνῷ δὲν τοὺς κατεβλήθη ἔκτοτε ἀποζημίωσις διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἰδιοκτησίας των, ἐστερήθησαν ἀπὸ τότε οἱ κάτοχοι καὶ τῆς χρήσεως τῶν ἀγρῶν των ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀπέζων, ἐνῷ τοὐλάχιστον θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς αὐτοὺς νὰ τοὺς παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια, ἀφοῦ ἀκόμη δὲν εἶχον ἀποζημιωθῆ, νὰ πάρουν τὴν ἐσοδείαν τῶν κτημάτων των. Τὸ παράπονον, κυρίως, στρέφεται κατὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τὴν καθυστέρησιν αὐτὴν καὶ ἔρχεται ἐκπροθέσμως.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔχει τὸν λόγον.

§43Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Ὅπως ἀνέφερε καὶ ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι μία ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1959 καὶ ἡ ὁποία ἔχει τακτοποιηθῆ ἤδη. Τότε, μάλιστα, ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Ἀεροπορίας, διὰ νὰ ἐπιταχύνῃ τὴν καταβολὴν τῶν ἀποζημιώσεων, ἐνίσχυσε τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τὸν καταρτισμὸν τῶν πινάκων κλπ. Φαντάζομαι, δὲν ὑπάρχει θέμα, διότι, ὅπως μὲ ἐπληροφόρησαν, ἔχουν καταβληθῆ αἱ ἀποζημιώσεις.

§44Δ. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐστερήθησαν τῶν καλλιεργειῶν των ἀπὸ τοῦ τέλους τοῦ 1958, ἐνῷ δὲν τοὺς κατεβλήθη καμμία ἀποζημίωσις ἀδικαιολογήτως, διότι ὅλα ἦσαν ἑτοιμασμένα. Καὶ ἔχασαν τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1959, ἐνῷ δὲν εἶχαν ἀποζημιωθῆ.

§45Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 49 τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ ἀναπτύξω μίαν πρότασιν νόμου.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βρανόπουλος, δικαιοῦται νὰ ἀναπτύξῃ ἐπὶ δεκάλεπτον, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν προσφάτως κατέθεσεν.

§47Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προπολεμικῶς, εἰς τοὺς κατωτέρους ὑπαλλήλους τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας, παρείχετο μικρὸν ἐπίδομα εὐδοκίμου παραμονῆς μέχρις 20%, ἅμα τῇ συμπληρώσει 5ετοῦς ἐν συνόλῳ ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἴδιον βαθμὸν καὶ 40% ἐπὶ τοῦ μισθοῦ των, ἅμα τῇ συμπληρώσει 8ετοῦς ὁμοίας ὑπηρεσίας. Ὁμοίως, εἰς τοὺς συμπληρώσαντας εἰς τὸ Σῶμα εἰς ὃ ὑπηρετοῦν 10ετῆ πραγματικὴν ὑπηρεσίαν καὶ 5ετῆ τοιαύτην εἰς τὸν βαθμόν των, ὁ ἀνώτερος μισθὸς 2 ἢ καὶ περισσοτέρων βαθμῶν καὶ τοῦτο, διότι οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι δὲν εἶχον βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν καὶ ἡ χορήγησις μισθοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ ἦτο ἡ πλέον δικαία πρᾶξις, ὡς ἀνταμοιβὴ τῶν ὑψίστων ὑπηρεσιῶν, ἃς οὗτοι προσφέρουσι πρὸς τὴν Πολιτείαν, κατὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ σκληροῦ των ἐπαγγέλματος. Τὸ ἐπίδομα τῆς εὐδοκίμου παραμονῆς εἰς τὸν αὑτὸν βαθμόν, ὡς καὶ ἡ χορήγησις μισθοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ κατηργήθη κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νέου μισθολογίου ἁπάντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, χωρὶς νὰ γίνῃ, ὡς ἔδει, ἐξαίρεσις διὰ τοὺς ἀφανεῖς τούτους ἐν εἰρήνῃ ἥρωας. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀναμφισβητήτως ἔλαβε σειρὰν μέτρων ὑπὲρ τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας καὶ εὐγνωμόνως θὰ ἐνθυμοῦνται τὰ κατώτερα ὄργανα τὸ στοργικὸν καὶ πατρικὸν ἐνδιαφέρον αὐτοῦ τούτου τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἤδη, ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Ἀσφαλείας καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συμπληρωθῇ διὰ τῆς υἱοθετήσεως τῆς κατωτέρω προτάσεως νόμου, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὸ Σῶμα. Ἡ πρότασίς μου, ἔχει ὡς ἀκολούθως: «...... ... (ἀναγινώσκει).......».

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ συζητεῖται θέμα οἰκονομικῆς πολιτικῆς, μοῦ παρέχεται ἡ εὐκαιρία νὰ κάμω ἕνα προσδιορισμὸν τῆς χθεσινῆς ὁμιλίας μου. Ὑπεστήριξα χθές, ὅτι, κατὰ τὴν γνώμην μου, καὶ ἡ γεωργία καὶ ἡ βιομηχανία ἡ Ἑλληνικὴ δὲν ἔχουν ἀπεριορίστους δυνατότητας ἀναπτύξεως, ἐνῷ ὁ τουρισμὸς ἔχει. Αὐτὴ ἡ διατύπωσις, καθὼς διεπίστωσα ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν, ἐδημιούργησε παρανόησιν. Καὶ ὑπῆρξαν συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν, ὅτι ὑπεστήριξα, ὅτι τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς Ἑλλάδος θὰ πρέπει νὰ στηριχθῇ ἀποκλειστικῶς ἐπὶ τοῦ τουρισμοῦ. Ἡ παρανόησις εἶναι πλήρης. Αἱ πηγαὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἡ γεωργία, ἡ βιομηχανία καὶ ὁ τουρισμός. Ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου εἶναι ὅτι, ἀπὸ τοῦ σημείου εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται σήμερον γεωργία, βιομηχανία καὶ τουρισμός, ἐνῷ αἱ δυνατότητες τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῆς γεωργικῆς καὶ τῆς βιομηχανικῆς ἀποδόσεως δὲν εἶναι ἀπεριόριστοι, ἀντιθέτως εἶναι ἀπεριόριστοι αἱ δυνατότητες ἀποδόσεως τοῦ τουρισμοῦ. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ πολλαπλασιασθῇ πολὺ περισσότερον τὸ σημερινὸν εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἀπὸ τὸν τουρισμόν, παρ’ ὅσον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πολλαπλασιασθῇ τὸ ὑπάρχον εἰσόδημα ἀπὸ τὴν γεωργίαν καὶ βιομηχανίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου. Ἐὰν ἐπὶ τῆς ἐννοίας αὐτῆς τῶν λόγων μου ὑπάρχῃ διαφωνία, τότε πράγματι ὑφίσταται διαφωνία.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Ν. Κιτσίκης, ἔχει τὸν λόγον.

§50Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ὀλίγων ἑβδομάδων, κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῆς ΕΔΑ, ὡμίλησα διὰ μακρῶν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας καὶ διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐφήρμοσεν αὐτὴν τὴν πολιτικήν. Ἡ ἀγόρευσίς μου ἐκείνη ἐπεξετάθη εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς κυβερνητικῆς δραστηριότητος ποὺ θὰ ἠδύναντο νὰ περιληφθοῦν εἰς ἕνα πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως. Ἔκαμα ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἤλεγξα τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰς μεθόδους, μὲ τὰς ὁποίας ἐπιδίωξεν ἀφ’ ἑνὸς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας, ἀφ’ ἑτέρου τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἀξιοποίησιν τοῦ ἐδάφους δι’ ἔργων ἐγγείων βελτιώσεων καὶ τὰ δυσμενῆ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἀπεκόμισεν. Τῆς ἀπέδωσα πλήρη ἀνεπάρκειαν εἰς τὴν σύλληψιν καὶ ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων. Τὰ μεγάλα σφάλματα τοῦ παρελθόντος, εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἀνεπανόρθωτα, εἶχαν ὡς συνέπειαν δυσμενῆ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα. Νομίζω ὅτι, διατρέξας ἕνα πρὸς ἕνα ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς πολιτικῆς τῶν ἔργων καὶ ἐξετάσας τὰ κυριώτερα βιομηχανικὰ καὶ παραγωγικὰ ἔργα, ἀπέδειξα, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἐπετελέσθησαν θαύματα, ἀλλ’ ἀντιθέτως, ἐκλονίσθη ἡ πεποίθησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν δυνατότητα οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως διὰ τῆς πολιτικῆς τῶν ἔργων, ὅπως τὴν ἀσκεῖ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ὡμίλησα διὰ τὸν ἐξοπλισμόν, τὴν Δ.Ε.Η., τὴν δαπάνην καὶ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ἔργων, ἰδίως τοῦ Μέγδοβα, τὸ κόστος τοῦ ρεύματος καὶ τοὺς λιγνίτας. Ἠσχολήθην ἰδιαιτέρως μὲ τὴν Πτολεμαΐδα, ἀνέφερα τὴν νεωτέραν κακοδαιμονίαν τοῦ μεταλλείου Λευκολίθου τῆς Βάβδου, τὴν περίεργον στάσιν τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τῆς διπύρου μαγνησίας, δημιουργοῦσαν κινδύνους μεγάλης ζημίας, τὸ δρᾶμα τῆς Λαρύμνης, καταγγείλας τὴν εὐθύνην τῶν ἐπιτροπῶν παραλαβῆς εἰς δύο περιπτώσεις δῆθεν ἀποπερατώσεως τοῦ ἔργου, καὶ διατυπώσας ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ τὴν ἀπαισιοδοξίαν μου διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς συνεργασίας γερμανικῶν καὶ ἑλληνικῶν βιομηχανιῶν. Εἰς ὅσα εἶπον κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου ἐκείνην τοῦ παρελθόντος μηνὸς καὶ εἰς ὅσα κατὰ καιροὺς ἀνέπτυξα διὰ τὸ ἐργοστάσιον Λαρύμνης, ἐδέχθην τὴν ἀπάντησιν πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν Λιπασμάτων. Ὠργανώθη διάλεξις τοῦ καθηγητοῦ κ. Μούσουλου εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον, εἰς ἣν παρευρέθημεν ὁ κ. Ζίγδης καὶ ἐγώ, μὲ σκοπὸν ὄχι τὴν ἐπιστημονικὴν ἀνάπτυξιν τῆς μεθόδου του, ἀλλὰ τὴν ἀντίκρουσιν τῶν ἰσχυρισμῶν μου, περὶ τῶν βαρειῶν εὐθυνῶν τῶν συνεργασθέντων Μποδοσάκη καὶ Κροὺπ —RENN καὶ τῆς προτιμήσεώς της εἰς ἐποχήν, καθ’ ἣν ὑπῆρχαν ἄλλαι μέθοδοι τῆς χωριστικῆς ἀναγωγῆς ἀπολύτως ἐνδεδειγμέναι διὰ τὰ Ἑλληνικὰ νικελιοῦχα σιδηρομεταλλεύματα. Ὁ κ. Μούσουλος, ὁ ὁποῖος σημειωτέον δὲν εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὰ συντελεσθέντα μέχρι τοῦ 1957, ἀνέλαβε τὴν ὑποστήριξιν τοῦ κ. Μποδοσάκη καὶ τῶν ἐπιδιώξεών του. Ἡ διάλεξις σαφῶς ἐπεδίωκε ν’ ἀποκαταστήσῃ κλίμα εὐνοϊκὸν διὰ τὰς οἰκονομικὰς ἐπιδιώξεις τῆς Ἑταιρείας Λιπασμάτων, ἐνώπιον καταλλήλως συντεθημένου ἀκροατηρίου, κλῖμα τὸ ὁποῖον τυχὸν διετάραξαν οἱ ἰσχυρισμοί μου καὶ ὄχι νὰ διαφωτίσῃ τὸν ἐπιστημονικὸν κόσμον διὰ τὴν ἀξίαν τῆς νέας μεθόδου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ εἶναι τοῦτο. Τὰ ὑποστηριχθέντα ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας Λιπασμάτων διὰ τοῦ στόματος τοῦ καθηγητοῦ κ. Μούσουλου δὲν εὐσταθοῦν. Οὐδέν, ἀπολύτως οὐδέν, τῶν λεχθέντων ὑπ’ ἐμοῦ εἶναι ἐπιδεκτικὸν ἀνασκευῆς. Αὐτὸ ἔχει σημασίαν διὰ τὴν Βουλὴν καὶ τὸ γεγονός, ὅτι τὸ ἐργοστάσιον θὰ μείνῃ κλειστὸν τοὐλάχιστον ἐπὶ δύο ἀκόμη ἔτη, δηλαδὴ ἐν συνόλῳ ἐπὶ τέσσερα ἔτη, πρὸς μεγάλην ἀποκαρδίωσιν ὅλων ἐκείνων ποὺ πιστεύουν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τῆς χώρας μὲ τὴν βαρεῖαν ἐκβιομηχάνισιν. Ἐν συνεχείᾳ ὡμίλησα διὰ τὸ διϋλιστήριον καὶ τὰ θλιβερά του οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα, διὰ τὸ ὁποῖον ὁ κυβερνητικὸς βουλευτὴς καὶ πρώην ὑπουργὸς κ. Γρηγόριος Κασιμάτης ἔγραφε, ὅτι «κατωρθώσαμεν νὰ τὸ μισθώσωμεν εἰς ξένους παραπλανηθέντες ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ πετρελαίου καὶ κινδυνεύοντες νὰ πληρώσωμεν ηὐξημένην τὴν τιμὴν τῶν καυσίμων ὑπὸ τὸν σαρδώνειον γέλωτα τῶν εὐτυχῶν ἀναδόχων». Προχθές, εἰς ἀπάντησιν τῶν λεχθέντων ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιοῦ, ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ὡμίλησε πάλιν περὶ καταπληκτικῶν ἐσόδων καὶ κερδῶν συναλλάγματος ἐκ τοῦ διϋλιστηρίου. Ὅλα αὐτὰ διαψεύδονται κατὰ τὸν πλέον κατηγορηματικὸν τρόπον, μὲ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τὸ Δημόσιον καὶ ὡρισμένοι μεγάλοι καταναλωταὶ ἠγόραζον προϊόντα διϋλίσεως πετρελαίου, ὅπως βενζίνην, φωτιστικὸν πετρέλαιον, μαζοὺτ κλπ. εἰς τιμὰς σημαντικῶς κατωτέρας, 40–45%, τῶν τιμῶν τῶν μικρῶν καταναλωτῶν. Αἱ ἐκπτώσεις τῶν μεγάλων καταναλωτῶν, δηλαδή, Δημοσίου, ΗΕΑΠ, ΣΕΚ, ΣΠΑΠ, Ἀτμοπλοϊκῶν Ἑταιρειῶν, ἀνήρχοντο εἰς ποσὸν ὑπερβαῖνον τὰ 5.000.000 δολλάρια ἐτησίως. Σήμερον αἱ ἐκπτώσεις αὗται δὲν ὑπάρχουν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑψωθοῦν αἱ τιμαὶ τῶν ναύλων, τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ἢ νὰ ὑφίσταται τὸ Δημόσιον τὴν ἐπίπτωσιν τοῦ μεγαλυτέρου κόστους τῶν πετρελαιοειδῶν. Ὅταν τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1959 συνεζητήθη ἡ σύμβασις διϋλιστηρίου, ἔδωσα ὅλους τοὺς ἀριθμούς, ποὺ εἶχα ἄλλωστε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, μοῦ ἀπήντησεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης καὶ τὸ συμπέρασμα προέκυψε, ὅτι τὰ διατυμπανιζόμενα ἔσοδα καὶ κέρδη εἶναι ἁπλούστατα ἀποτέλεσμα ὑψώσεως τῶν τιμῶν διὰ τοὺς μεγάλους καταναλωτὰς καὶ παραλείψεως τῶν κονδυλίων ἀποσβέσεως ἀπὸ τοὺς ἀπολογισμούς. Εἰς ἐνίσχυσιν τῶν ἰσχυρισμῶν μου ἐδημοσιεύθη σήμερον ὁ ἰσολογισμὸς τῆς «Α. Ε. Ἑλληνικὰ Διϋλιστήρια πετρελαίου». Συμφώνως πρὸς αὐτόν.

Ἐνῷ χάριν τοῦ Διϋλιστηρίου ὑπεχρεώθησαν νὰ εἰσφέρουν πληρώνοντες τὰ πετρελαιοειδῆ μὲ βασικὴν τιμὴν ΛΟΠ καὶ ΑΦΡΑ ἀντὶ τῶν ἐπιτυγχανομένων ἐκ διαγωνισμῶν οἱ καταναλωταὶ βενζίνης (Δημόσιον καὶ ἰδιῶται), οἱ καταναλωταὶ JP4 (τὸ Γεν. Ἐπιτ. Ἀεροπορίας), οἱ ἀγορασταὶ φωτιστικοῦ πετρελαίου (κυρίως τὸ Ὑ. Οἰκ. — Διαχ. Μονοπωλίων), οἱ καταναλωταὶ Ντῆζελ (Δημόσιον καὶ ἰδιῶται), ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἀθηνῶν–Πειραιῶς μὲ ἀντίστοιχον ἐπιβάρυνσιν τοῦ ρεύματος, ἡ ἑταιρεία «ΤΙΤΑΝ», οἱ ἐφοπλισταὶ ἀκτοπλοϊκῶν σκαφῶν, οἱ λοιποὶ καταναλωταὶ μαζοὺτ (Φιλανθρωπικὰ Ἱδρύματα, Βιομηχανίαι, Δημόσιαι Ὑπηρεσίαι), οἱ καταναλωταὶ Ἀσφάλτου, κυρίως Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ Δῆμοι. Ὑπελόγισα κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως τοῦ Διϋλιστηρίου ὡς ἀναφέρουν τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς 8 Ἀπριλίου 1959 εἰς 5.360.000 δολλάρια, δηλαδὴ εἰς 160.000.000 δραχ. τὸ σύνολον τῶν ἐκπτώσεων ἃς ἐπιτυγχάνουν οἱ μεγάλοι καταναλωταὶ εἰς τοιούτους διαγωνισμούς. Ἑπομένως, τὰ κέρδη τοῦ Δημοσίου πραγματικῶς εἶναι τὸ πολὺ ἴσα πρὸς 0. Μάλιστα 0. Ἂν ὑπάρχουν, τοῦτο εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς χορηγήσεως τῶν πετρελαιοειδῶν εἰς τοὺς μεγάλους καταναλωτὰς μεταξὺ τῶν ὁποίων μέγιστος εἶναι τὸ Δημόσιον εἰς τιμὰς κατὰ 30–40% ἀνωτέρας ἐκείνων ποὺ ἐπραγματοποιοῦντο προτοῦ κατασκευασθῇ τὸ διϋλιστήριον. Καὶ ὅμως εἶχε δημιουργηθῆ ἡ καθολικὴ ἐντύπωσις, ὅτι τὸ Διϋλιστήριον εἶναι πακτωλὸς καὶ θὰ ἀποσβεσθῇ ἐντὸς 2 τὸ πολὺ ἐτῶν! Ὡμίλησα συντόμως διὰ τὴν βιομηχανίαν τοῦ ἀζώτου, ἐπιμείνας καὶ πάλιν, ὅτι ἡ δαπάνη τοῦ ἔργου δὲν θὰ εἶναι 41 ἑκατομμύρια δολλάρια, ὡς ὑπεστήριξε πάλιν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰ ἐγκαίνια, ἀλλὰ τοὐλάχιστον 60 ἑκατομμύρια δολλάρια, ὡς προκύπτει ἀπὸ αὐτήν, τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Δὲν ἐννοῶ διατὶ ἡ Κυβέρνησις παρουσιάζει ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἀνακριβεῖς οἰκονομικὰς ἐκτιμήσεις καὶ οὕτω ἐκ τῶν ὑστέρων ἐμφανίζεται ἡ μοιραία ὑπέρβασις τοῦ κόστους ἀκόμη μεγαλυτέρα. Τὸ ἴδιον ἔγινε μὲ τὸ ἔργον τῆς ὑδρεύσεως ἐξ Ὑλίκης, τοῦ ὁποίου ἡ δαπάνη ἐξηγγέλθη ἐπισήμως ἀπὸ τὸν κ. Καραμανλῆν, ἴση πρὸς 67 ἑκατομμύρια δραχμῶν, διὰ ἐτησίαν παροχὴν 40 ἑκατ. κυβικῶν μέτρων. Διὰ τὴν αὐτὴν παροχήν, αἱ μέχρι σήμερον πληρωμαὶ ὑπερέβησαν τὰ 180 ἑκατ. δραχμῶν. Μὲ συμπλήρωσιν τοῦ ἀντλιοστασίου καὶ τὴν ἀπαραίτητον περαιτέρω ἐκβάθυνσιν τῆς ὑδροληψίας, θὰ ὑπερβοῦν τὰ 220 ἑκατ. δραχμῶν εἰς ὅσα ἀκριβῶς προϋπελόγιζα τὴν δαπάνην τὸν Νοέμβριον τοῦ 1957 κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν σχετικῆς ἐπερωτήσεως, πάντοτε διὰ τὴν αὐτὴν παροχήν. Ἀνέφερα εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου τῆς 7 Ἀπριλίου τὸ ἐργοστάσιον σακχάρεως, τὴν σύμβασιν πετρελαίων μὲ τὴν ESSO καὶ ἐπέρασα κατόπιν εἰς θέματα τῆς ὑδατικῆς πολιτικῆς, ἰδίως τῆς ἀφορώσης τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ὑποστηρίξας διὰ μακρῶν τὴν ἀνάγκην πολιτικῆς συνεννοήσεως μὲ τὰ γειτονικὰ Βαλκανικὰ Κράτη διὰ νὰ λυθοῦν ἀποτελεσματικῶς τὰ προβλήματα διευθετήσεως καὶ ἐνεργειακῆς ἀξιοποιήσεως τῶν μεγάλων ποταμῶν τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Ἀναπτύσσων τὸ ὑπὸ ἐκτέλεσιν πρόγραμμα ἀρδευτικῶν ἔργων, ἐκτεινόμενον εἰς ἐπιφάνειαν πλέον τῶν 2.000.000 στρεμμάτων εἰς τὰς κοιλάδας τῶν ποταμῶν Νέστου, Ἀξιοῦ, Ἁλιάκμονος, Ἀχελώου, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον καρκινοβατεῖ, ἐξέφρασα τὴν ἀπορίαν διὰ τὴν ἐπιδίωξιν τῆς αὐξήσεως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, εἰς ἣν ἀποβλέπουν τὰ ὑδραυλικὰ καὶ παραγωγικὰ ἔργα, χωρὶς ἡ ἐπιδίωξις αὕτη νὰ συνοδεύεται ἀπὸ πολιτικὴν ὑψώσεως τῆς ἀγοραστικῆς ἱκανότητος τῶν λαϊκῶν μαζῶν καὶ ἀπὸ πολιτικὴν τοποθετήσεως τῶν προϊόντων εἰς ξένας ἀγοράς, λ. χ., εἰς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Ὡμίλησα περὶ προγραμματισμοῦ καὶ σχεδιοποιημένης ἀνασυγκροτήσεως καὶ διετύπωσα τὴν σημασίαν τῆς προγραμματισμένης οἰκονομίας καὶ τὰς ἐπιδιώξεις της. Ἔκρινα τὸ προσωρινὸν πενταετὲς πρόγραμμα, διότι τότε δὲν ὑπῆρχεν ἀκόμη τὸ ὁριστικόν. Τὸ τέλος τῆς ἀγορεύσεώς μου, τῆς 7 Ἀπριλίου, ἀφιερώθη εἰς τὴν Ἑλληνογερμανικὴν συμφωνίαν, ἡ ὁποία προβλέπει ὄχι μόνον τὴν ἀποστολὴν Γερμανῶν ἐπιστημόνων διὰ τὴν σύνταξιν μελετῶν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς τὴν συμμετοχὴν τῶν γερμανικῶν ἐπιχειρήσεων διὰ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Ἑλλάδος. Ἐτόνισα τὸν μεγάλον κίνδυνον ποὺ δημιουργεῖ διὰ τὴν οἰκονομικήν μας ἀνόρθωσιν ἡ παρουσία τῶν Γερμανῶν ἐπιστημόνων πολιτικῶς καθοδηγουμένων καὶ ἐμπνευσμένων ἀπὸ τὴν ἀναβιώσασαν παλαιὰν Γερμανίαν τῶν ἐπεκτατικῶν σχεδίων. Ἐξέφρασα τὴν πεποίθησιν, ὅτι οἱ διαλεγμένοι ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν καὶ ὄχι τὴν Ἑλληνικήν, Γερμανοὶ ἐπιστήμονες θὰ κατευθύνουν τὰς μελέτας των, ὄχι πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς γερμανικῆς οἰκονομικῆς διεισδύσεως εἰς τὸ νευραλγικὸν αὐτὸ σημεῖον τῆς νοτιανατολικῆς Εὐρώπης. Ἀφ’ ἑτέρου, ἡ ἀνάμιξις τῆς γερμανικῆς βιομηχανίας εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ὀρυκτοῦ πλούτου καὶ εἰς τὰς κατευθύνσεις τῶν οἰκονομικῶν μας προγραμμάτων, δυνατὸν νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν κατάπνιξιν σωτηρίων ἐπιδιώξεων διὰ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν ἢ τὴν ἀποτυχίαν ἐκμεταλλεύσεων, ὡς συνέβη εἰς τὴν Λάρυμναν καὶ τὴν Πτολεμαΐδα. Μὲ τὴν Ἑλληνογερμανικὴν συμφωνίαν, δὲν ἐπιδιώκεται μόνον συνεργασία διὰ τὴν δημιουργίαν μικτῶν ἑλληνικῶν καὶ γερμανικῶν ἐπιχειρήσεων, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν καθαρῶς γερμανικῶν, ὁπότε εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ εὐνοηθοῦν αἱ γερμανικαὶ ἐπιχειρήσεις εἰς βάρος τῶν ἑλληνικῶν καὶ θὰ ἀποτελέσουν τεράστιον οἰκονομικὸν καὶ πολιτικὸν παράγοντα, ἐπηρεάζοντα τὴν ἐσωτερικὴν καὶ ἐξωτερικήν μας πολιτικήν.

§51Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δηλαδή, διαφωνεῖτε ἀπὸ τότε; Ἠθέλατε νὰ μὴ εἶχον ἀγοράσει καπνὰ ἀπὸ τότε;

§52Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Ἐγώ, ὡμίλησα διὰ τὴν Ἑλληνογερμανικὴν συμφωνίαν καὶ εἶπον, ὅτι οἱ Γερμανοὶ θὰ ἔλθουν ἐδῶ ὡς ἐντολοδόχοι τοῦ Γερμανικοῦ Κράτους καὶ τῆς γερμανικῆς ἐπεκτατικῆς πολιτικῆς. Εἶναι ἀφελὲς νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἡ Γερμανία θὰ βοηθήσῃ μὲ τὴν ἐπιστήμην της καὶ τὴν βιομηχανικήν της συγκρότησιν, εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Ἑλλάδος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτύχῃ εἶναι νὰ ἐγκαταστήσῃ εἰς τὴν χώραν μας ἔλεγχον βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Αὐτὸ εἶναι ἄλλωστε τὸ πνεῦμα τῆς συμφωνίας. Εἶναι ὅμως ἀπαράδεκτος ἡ παραχώρησις τοῦ ἐλέγχου αὐτοῦ τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας εἰς τοὺς ξένους. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι εἰς τὸ παρελθόν, εἰς τὰ ἔτη 47, 48 καὶ 50, τὰ καταρτισθέντα τότε πολυετῆ προγράμματα, ἀτελῆ, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε ἐπάνω εἰς ὑγιεῖς βάσεις, ποὺ προέβλεπαν ἀρχὴν ἐκβιομηχανίσεως τῆς Ἑλλάδος, συνήντησαν λυσσώδη ἀντίστασιν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας διὰ τὰς συνεπείας ποὺ μποροῦσε νὰ ἔχῃ ἡ ἐκβιομηχάνισις αὕτη εἰς τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τῶν βιομηχανικῶν χωρῶν τῆς Εὐρώπης. Καὶ σήμερον συναντῶμεν τὴν ἀντίδρασιν τοῦ κ. Ἔρχαρτ, τοῦ ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Ἡ ἐπίσημος Γερμανία θὰ κατευθύνῃ τὰς προσπαθείας τῆς γερμανικῆς ἐπιστήμης καὶ γερμανικῆς βιομηχανίας ὄχι εἰς οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν καὶ αὐτοτέλειαν τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ εἰς τὴν κατάπνιξιν κάθε ὑγιοῦς πολιτικῆς ποὺ θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν οἰκονομικήν μας ἀνεξαρτησίαν, ἀντίθετα θὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν δημιουργίαν ἑνὸς οἰκονομικοῦ δορυφόρου τῆς Γερμανίας, ἑνὸς συμπαραστάτου τῶν γερμανικῶν ἐπεκτατικῶν ἐπιδιώξεων. Ἀλλὰ αὐτὴ ἡ συμπαράστασις ἐκτὸς τῆς ζημίας εἰς τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν θὰ ἔχῃ ἐνδεχομένως ἀποτέλεσμα τὸν ἀσύμφορον προσανατολισμὸν τῆς ἐξωτερικῆς μας πολιτικῆς. Ἀλλ’ ἡ θλιβερὰ σημασία καὶ ἡ ἀπαράδεκτος ἔννοια τῶν ἑλληνογερμανικῶν συμφωνιῶν ὑπογραμμίζεται ἀπὸ τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου. Διὰ τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον θὰ ἐπανέλθω ἀργότερα. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀγόρευσίς μου τῆς 7 Ἀπριλίου ἀποτελεῖ οὐσιῶδες κεφάλαιον τῆς ἐπερωτήσεώς μας καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνσωματωθῇ εἰς αὐτήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἐπαναλάβω. Διήρκεσεν ἐπὶ δύο ὥρας καὶ κατέλαβε δώδεκα σελίδας τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν. Κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου ἐκείνην δὲν παρίστατο κανεὶς ἐκ τῶν ἐπερωτωμένων σήμερον ὑπουργῶν καὶ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἔθιξα κεφαλαιώδη ζητήματα τῆς οἰκονομικῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς δὲν ἔτυχα ἀντικρούσεως. Ἐν τούτοις δεδομένου, ὅτι ἀνέπτυξα τότε ἕνα τεράστιον κεφάλαιον τῶν ἀντιλήψεών μου διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον πρέπει ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας καὶ ἤσκησα ἀρκετὰ λεπτομερῆ ἔλεγχον ἑνὸς τομέως τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἐθεώρουν τὸν ρόλον μου ὡς ἐπερωτῶντος τερματισθέντα καὶ δὲν θὰ ἐλάμβανα σήμερον τὸν λόγον ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἕνα νέον γεγονός, τὸ ὁποῖον διεκδικεῖ νὰ παίξῃ εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον πρωτεύοντα ρόλον εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Τοῦτο εἶναι τὸ ὁριστικὸν πενταετὲς πρόγραμμα, καθοριστικὸν τῶν ἐπιδιώξεων εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προλογίζων εἰς ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν του τὴν 9 Ἀπριλίου ἐχαρακτήρισεν ἀποφασιστικῆς σημασίας διὰ τὸ μέλλον τοῦ Ἔθνους. Τὸ πρόγραμμα ἀρχίζει ἢ μᾶλλον ἤρχισεν ἤδη ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ 1960 καὶ ἐκτείνεται μέχρι τέλους τοῦ 1964. Ἐντάσσεται ὅμως ἐντὸς πλαισίου μακροχρονιωτέρων προοπτικῶν λόγου χάριν ἐντὸς δεκαετίας. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καθὼς ἐδήλωσεν εἰς παλαιάν του ὁμιλίαν, ἐξαρτᾷ τὴν πραγματοποίησιν καὶ ἐπιτυχίαν τοῦ προγράμματος ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος πρέπει πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν νὰ ἐπιδείξῃ πειθαρχίαν, ἀλληλεγγύην καὶ προσήλωσιν εἰς τὸ κοινωνικὸν συμφέρον. Ἔχει δίκαιον. Μάλιστα προσθέτομεν ἡμεῖς, ὅτι προϋπόθεσις τῆς ἐπιτυχίας εἶναι ἡ ἐνθουσιώδης συμμετοχὴ τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ κάμῃ ἰδικήν του ὑπόθεσιν τὴν πραγματοποίησιν τοῦ προγράμματος. Καὶ ἐρωτῶ: Ὑπάρχει τοιαύτη συμμετοχή; Ἡ ἀπάντησις εἶναι, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ὑπάρχει συμμετοχή, ἀλλὰ τοὐναντίον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὸ περιέβαλε μὲ πλήρη ἀδιαφορίαν. Ὁ λαὸς ἔπαυσε νὰ πιστεύῃ εἰς τὰ θαύματα τῆς εὐημερίας, διότι τὸν προσγειώνει ἡ σκληρὰ πραγματικότης, ἡ ὁποία διαψεύδει τὰ θαύματα κατὰ τραγικὸν τρόπον. Κανεὶς ἕως τώρα δὲν ἠσχολήθη μὲ τὸ πρόγραμμα ἐκτὸς τοῦ γελοιογράφου τοῦ «Βήματος» κ. Φ. Δημητριάδη. Ἀκόμη καὶ τὰ οἰκονομικὰ περιοδικὰ ἐκτὸς μιᾶς γενικῆς περιγραφῆς τοῦ περιεχομένου ἀπὸ τὸν «Οἰκονομικὸν Ταχυδρόμον» τὸ ἠγνόησαν. Τὸ λάθος ὀφείλεται εἰς τὴν ἰδίαν τῆς Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία εἶχεν ὄχι μόνον ἐθνικὴν ὑποχρέωσιν ἀλλὰ καὶ συμφέρον νὰ τὸ συζητήσῃ μὲ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Αὐτὴ ἔπρεπε ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας νὰ φέρῃ τὸ πρόγραμμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ὄχι ἡ ἀντιπολίτευσις. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις δὲν κατανοεῖ τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν θὰ εἶχεν ἡ ἑνότης ὅλων τῶν ἁγνῶν καὶ ζωντανῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους εἰς μίαν ὠργανωμένην προσπάθειαν, διὰ τὴν εὐημερίαν καὶ τὸν ἐκπολιτισμόν. Δὲν κατανοεῖ, ὅτι μὲ μέτρα λήθης καὶ εἰρηνεύσεως ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἑνότητα καὶ τὸν συντονισμὸν ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ, νὰ ἐμπνεύσῃ εἰς αὐτὸν αἰσιοδοξίαν καὶ ἐνθουσιασμόν. Δὲν κατανοεῖ, ὅτι κάτω ἀπὸ καθεστὼς διχασμοῦ δὲν μπορεῖ νὰ κινητοποιηθῇ ὁ μέγιστος καὶ ἀποφασιστικὸς παράγων διὰ κᾶθε ἐπιτυχίαν οἰκονομικῶν ἐπιδιώξεων, ὁ λαϊκὸς παράγων. Δὲν κατανοεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πρέπει νὰ πείσῃ τὸν λαόν, ὅτι τὸ πρόγραμμα ἀποτελεῖ εἰδικήν του ὑπόθεσιν, ὅτι ἀποβλέπει ὄχι εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν συμφερόντων τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, ἀλλὰ τῶν λαϊκῶν συμφερόντων. Ἀλλὰ καὶ ἂν κατανοῇ τὰς ἀληθείας ταύτας ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰς ἐφαρμόσῃ διότι εἶναι δεσμία τῆς ἰδίας της ἀντιλαϊκῆς ἀνελευθέρας πολιτικῆς. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμπνέει καμμίαν ἐμπιστοσύνην. Ἔχει βεβαρημένον παρελθόν, ὅπως ὁ ἔλεγχος τῆς πολιτικῆς της, ἐξωτερικῆς καὶ ἐσωτερικῆς, τὸ ἀπέδειξεν. Ἔχει τὸ βεβαρημένον παρελθὸν τῶν ἀθλίων συμβάσεων ἐκχωρήσεως τοῦ ἑλληνικοῦ ὀρυκτοῦ πλούτου εἰς ξένους καὶ Ἕλληνας, ποὺ ὅμως γίνονται ὄργανα ξένων ἢ ἰδίων συμφερόντων, εἰς καμμίαν ὅμως περίπτωσιν τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ λευκόλιθος τῆς Βάβδου, ἡ σύμβασις ἀμιάντου, τὸ διϋλιστήριον καὶ ὡς ἀποκορύφωμα ἡ σύμβασις πετρελαίων μὲ τὴν ESSO ἀποτελοῦν μερικὰς μόνον ἐκδηλώσεις τῆς τοιαύτης πολιτικῆς ἀπεμπολήσεως, ἡ ὁποία σήμερον συστηματοποιεῖται μὲ τὴν Ἑλληνογερμανικὴν συμφωνίαν. Ἔχει τὸ βεβαρημένον παρελθὸν τῶν ὑπερβάσεων. Ἡ ὕδρευσις Ἀθηνῶν ὑπελογίσθη εἰς 67 ἑκατ. δραχμῶν καὶ θὰ κοστίσῃ 220 ἑκατ. δραχμῶν. Τὰ ἀρδευτικὰ φράγματα Ἀξιοῦ, Ἀλιάκμονος, Ἀχελώου ὑπελογίσθησαν εἰς 90 ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ ἐκόστισαν 230 ἑκατ. δραχμῶν. Τὸ διϋλιστήριον πετρελαίου ὑπελογίσθη εἰς 14 ἑκατ. δολλάρια καὶ ἐστοίχισεν 24 ἑκατ. Τὰ ἔργα τῆς Δ.Ε.Η. ἔγιναν καταβόθρα ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Τὸ ἔργον τοῦ Μέγδοβα ὑπελογίσθη κατ’ ἀρχὰς εἰς 11.400.000 δολλάρια, κατόπιν εἰς 19.000.000 καὶ ἔχουν δαπανηθῆ ἕως σήμερον ἄνω τῶν 30.000.000 δολλαρίων. Ἡ Λάρυμνα ἐστοίχισε καὶ θὰ στοιχίσῃ ἀκόμη δεκάδας ἑκατομμυρίων δολλαρίων κατὰ τὸ πλεῖστον προερχομένων ἀπὸ τὸν ΟΧΟΑ χωρὶς κανὲν ἱκανοποιητικὸν ἀποτέλεσμα. Ἄλλα ἔργα ὁδοποιΐας παρουσιάζουν ἐπίσης μεγάλας ὑπερβάσεις. Οἱ ἀριθμοὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Κρατικῶν Ὑπηρεσιῶν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων δὲν ἐμπνέουν πλέον καμμίαν ἐμπιστοσύνην. Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι εἰς θέσιν οὔτε νὰ συντάξῃ πολὺ περισσότερον νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν πολυετὲς πρόγραμμα, διότι πρὸ πολλοῦ ἔχει ἐκπέσει εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ. Ἔτσι ὁ λαὸς ἀντιπαρέρχεται μὲ ἀδιαφορίαν τὰς ἐπαγγελίας της. Ἀλλὰ κατὰ καθῆκον ἂς ἴδωμεν τί εἶναι τὸ ὁριστικὸν πενταετὲς πρόγραμμα μὲ προοπτικὴν πραγματοποιήσεως ὡρισμένων ἐπιδιώξεων εἰς μίαν δεκαετίαν. Τὸ πρόγραμμα περιέχει μερικὰς ὑγιεῖς θεωρητικὰς σκέψεις, ἀλλὰ καὶ πολλὰς νοσηράς. Εἶναι καλὰ τεχνικῶς συγκεκροτημένον. Εἰς ἕνα μελετητὴν μὴ γνωρίζοντα τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, μὴ δυνάμενον νὰ ἐλέγξῃ ἀριθμούς, μὴ ἔχοντα ὑπ’ ὄψει τὸ βεβαρημένον πολιτικὸν μητρῷον τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ, κάμνει ἀπὸ ἀπόψεως ταξινομήσεως τῆς ὕλης ἀγαθὴν ἐντύπωσιν. Ὡς ἐπιστημονικὴ διατριβὴ βαθμολογεῖται μὲ ἕνα «καλῶς» ἂν καὶ μερικὰ κεφάλαια, ὅπως τὸ κεφάλαιον ΙΙ τοῦ Γʹ Μέρους μὲ τὸν τίτλον «Ὁ ἀνθρώπινος παράγων καὶ ἡ τεχνικὴ ἐκπαίδευσις» παίρνουν «μηδέν». Φαίνεται, ὅτι ὁ βαθμὸς «καλῶς» ἀνήκει εἰς τὴν ὁμάδα τῶν Ἰταλῶν ἐμπειρογνωμόνων μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν καθηγητὴν κ. Σερατσένο, οἱ ὁποῖοι φυσικὰ οὐδὲν ἄλλο ἠδύναντο νὰ προσφέρουν παρὰ τὴν «τεχνικὴν των» διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ προγράμματος ἐπὶ τῇ βάσει καταστάσεων καὶ ἀριθμῶν ποὺ ἐχορηγήθησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Ἀλλ’ αἱ καταστάσεις εἶναι ὑποθετικαὶ καὶ οἱ ἀριθμοί, ὅπως συνήθως, ἀνακριβεῖς. Βεβαίως σήμερον ἔχομεν «πρόγραμμα». Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μπορεῖ νὰ εἶναι ἥσυχος. Εἰς οὐδὲν ὑστεροῦμεν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς τῶν ἄλλων εὐρωπαϊκῶν λαῶν. Τί ὅμως καὶ εἰς ποῖον βαθμὸν καὶ μὲ ποῖον οἰκονομικὸν ἀποτέλεσμα θὰ πραγματοποιηθοῦν αἱ ἐπαγγελίαι τοῦ προγράμματος, ἂν εἶναι αὐταὶ κατ’ ἀρχὴν πραγματοποιήσιμοι, ἀποτελεῖ μίαν ἄλλην ἱστορίαν. Τὸ πρόγραμμα προϋποθέτει στατιστικάς, μελέτας καὶ ἐρεύνας εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς μὲ τοὺς ὁποίους ἐπιλαμβάνεται. Εἰς τὰς χώρας τοῦ σοσιαλισμοῦ, τῆς διευθυνομένης οἰκονομίας, τῆς σχεδιοποιημένης ἀναπτύξεως, ὑπάρχουν Ὑπουργεῖα προγραμματισμοῦ καὶ ἔχουν τὸ προβάδισμα εἰς σειρὰν σπουδαιότητος. Διὰ νὰ ἐκτιμηθοῦν αἱ δυνατότητες οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ νὰ προκύψῃ τὸ πρόγραμμα ὡς ἐπιφαινόμενον, συντάσσονται προηγουμένως τεχνικοοικονομικαὶ μελέται, διενεργοῦνται ἐμπεριστατωμέναι ἔρευναι, ἐξονυχίζονται στατιστικαὶ τῶν οἰκονομικῶν φαινομένων, ἐξετάζονται αἱ συνθῆκαι ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐκδηλοῦνται τὰ φαινόμενα αὐτά. Γίνεται ἡ ἱεράρχησις τῶν ἐπιδιώξεων καὶ ὁ συντονισμός των. Ἂν δὲν ὑπάρχουν μελέται τοῦ κόστους τῶν ἔργων, ὅπως δὲν ὑπάρχουν ἂν δὲν γνωρίζωμεν τὸν μεταλλευτικόν μας πλοῦτον, ὅπως δὲν τὸν γνωρίζομεν, ἂν αἱ δυνατότητες ἐπενδύσεων εἶναι ὑποθετικαί, ὅπως συμβαίνει νὰ εἶναι, ἂν δὲν ἔχωμεν τεχνικὰ στελέχη διὰ νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν, ὅπως δὲν ἔχομεν, τὸ πρόγραμμα μεταβάλλεται εἰς ἄσκησιν, εἰς ἁπλῆν παιδιάν, ἀνάλογον μὲ τὰς πολεμικὰς ἀσκήσεις ποὺ διεξάγονται εἰς ἐκλεγεῖσαν περιοχὴν ἐπὶ τῇ βάσει ἐπιτελικοῦ σχεδίου καὶ μὲ ὑποθετικὴν διάταξιν τῶν ἀντιπάλων δυνάμεων. Θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ ἐξ ἴσου δικαιολογημένον νὰ ὁρισθῇ τὸ ὕψος τῆς μεταλλευτικῆς παραγωγῆς καὶ βαρείας ἐκβιομηχανίσεως εἰς ἄλλο ὕψος ἐφ’ ὅσον εἶναι πολὺ ἀορίστως γνωστὸς ὁ μεταλλευτικὸς πλοῦτος τῆς Ἑλλάδος. Τὰ μεγάλα ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὸ πρόγραμμα δὲν ἔχουν μελετηθῆ κατὰ τρόπον ὁριστικόν, διὰ μερικὰ δὲν ὑπάρχουν οὔτε κἂν προμελέται καὶ ὅμως ἐκτιμᾶται ἡ δαπάνη αὐτῶν. Ἂν συμβοῦν ὑπερβάσεις ἀνάλογοι μὲ αὐτὰς ποὺ συνέβησαν εἰς τὸ παρελθόν, θ’ ἀνατρέψουν ὅλας τὰς προβλέψεις καὶ θὰ ἐπακολουθήσουν ἀνάλογα φαινόμενα οἰκονομικῶς ἀγόνων ἐπενδύσεων, ὅπως εἰς τὸ παρελθόν, κατὰ τὸ ὁποῖον αἱ ἐπενδύσεις ἦσαν χαμηλῆς παραγωγικότητος, διότι τὰ ἔργα ὑπῆρξαν ἐξόχως δαπανηρά, ἐν σχέσει μὲ τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἐπεδιώκετο, ἢ ἦσαν ἔργα πολυτελείας, ὄχι ἀπολύτου προτεραιότητος. Ἐν γένει οἱ ἀριθμοὶ τοῦ προγράμματος δὲν ἔχουν πολὺ σχέσιν μὲ τὴν πραγματικότητα. Ἄλλωστε εἶναι εἰς ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν γνωστόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιπαθεῖ τὴν ἀκρίβειαν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων. Οὐδεμία οἰκονομική της πρόβλεψις ἐπηλήθευσε, διότι οἱ ἀριθμοί της ἦσαν αὐθαίρετοι. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ πρόγραμμα. Ἀντιγράφομεν μερικὰς διαπιστώσεις καὶ μερικὰς γενικῆς φύσεως ἐπιδιώξεις περιεχομένας εἰς τὸ πρῶτον μέρος, κεφάλαιον Ι, τοῦ προγράμματος. Σημειοῦται ἐκεῖ, ὅτι: «Ὁ ρυθμὸς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1955 καὶ 1959 ἀνῆλθεν εἰς 6,1% ἐτησίως». Οὐδὲν ἀναφέρεται διὰ τὴν κατακόρυφον πτῶσιν τῆς αὐξήσεως εἰς 2% κατὰ τὸ 1958 καὶ εἰς 3% κατὰ τὸ 1959. Τὸ πρόγραμμα συνεχίζει: «Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς αὐτῆς περιόδου τὸ προϊὸν τῆς βιομηχανίας καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν ηὐξήθη ἀντιστοίχως κατὰ 6,9% καὶ 7,2% ἐτησίως. Τὸ ἀγροτικὸν προϊόν, ἐσημείωσε ρυθμὸν προόδου 4,4% ἐτησίως». Καὶ παρακάτω ἀναγράφεται: «Διὰ τὴν προώθησιν τῆς λύσεως τῶν βασικῶν προβλημάτων τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἀπαραίτητον τὴν ἐπίτευξιν ρυθμοῦ αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος κατὰ 6% ἐτησίως κατὰ τὴν προσεχῆ πενταετίαν (1960–64) καὶ κατὰ 5,5% ἐτησίως μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1965–1969». Οὕτω οἱ προκαθοριζόμενοι ἀριθμοὶ μιᾶς ὁλοκλήρου δεκαετίας εἶναι μικρότεροι τῶν κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη σημειωθέντων. Πάντως ὁρίζεται ἡ αὔξησις εἰς 6% καὶ ἀκολουθοῦν τὰ ἐκτελεστέα διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ αὔξησις. Τὴν παρατήρησιν περὶ ἀντιστροφῆς τῆς σειρᾶς μεταξὺ δεδομένων τοῦ προβλήματος καὶ τῶν ἐπιδιώξεων ἔκαμε καὶ ὁ κ. Ζίγδης. Πάντως γεγονὸς ὡμολογημένον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὸ τέλος τῆς πενταετίας θὰ εὑρίσκεται πάντοτε ἡ τελευταία μεταξὺ τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικοῦ εἰσοδήματος μὲ τεράστιον ἀριθμὸν ὑποαπασχολουμένων καὶ ἀνέργων. Γενικὰ παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι, ὡς θὰ ἴδωμεν, ἐξαγγέλλονται θαύματα εἰς τὸν τομέα τῆς τεχνικῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα εἶναι μηδαμινά. Ἰδιαιτέρως δυσάρεστοι εἶναι αἱ προβλέψεις αἱ σχετικαὶ μὲ τὸν περιορισμὸν τῆς μεγάλης ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως. Εἰς τὸ Μέρος δεύτερον, κεφάλαιον VIII δίδεται ὁ πίναξ 39 ἔχων ὡς ἑξῆς: Πίναξ 39. Ἀριθμὸς ἀπασχολουμένων ἐργατῶν κατὰ οἰκονομικοὺς τομεῖς

Δηλαδὴ εἰς μὲν τὴν γεωργίαν οὐδεμία αὔξησις προβλέπεται τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀγροτῶν παρὰ τὴν αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ. Θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ παραμένῃ ἐκτὸς τῆς παραγωγικῆς διαδικασίας πολὺ μεγαλύτερον ποσὸν ἀδρανοῦντος ἀγροτικοῦ δυναμικοῦ, εἰς δὲ τὴν βιομηχανίαν μόνον 120.000 καὶ εἰς τὰς ὑπηρεσίας 210.000 θὰ προστεθοῦν εἰς τοὺς ἤδη ἐργαζομένους. Ἀλλὰ αἱ αὐξήσεις αὐταὶ μόλις θ’ ἀπορροφήσουν τὴν αὔξησιν τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ ἐκ τῆς φυσικῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ καθὼς τὸ ἴδιον τὸ πρόγραμμα ὁμολογεῖ. Τὸ πρόγραμμα δὲν ἀναφέρει τὸ σημερινόν, διαθέσιμον ἐργατικὸν δυναμικόν. Ἀπὸ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα δίδει ὁ «Οἰκονομικὸς Ταχυδρόμος» προερχόμενα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ (20.4.60 Ἀρ. 315 σελ. 3) προκύπτει, ὅτι τὸ δυναμικὸν τοῦτο ἀνήρχετο τὸ 1958 ἐν συνόλῳ εἰς 414.000 πρόσωπα καὶ τὸ ὁποῖον σήμερον θὰ ἔχῃ αὐξηθῆ, δηλαδὴ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνέργων σύμφωνα καὶ μὲ τὸν μνημονευθέντα πίνακα 39 ἀνέρχεται τοὐλάχιστον εἰς 740.000. Ὁ κ. Ζίγδης ὑπελόγισεν εἰς 1.055.000 δηλαδὴ εἰς 25% ἐπὶ τοῦ συνολικοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ.

§53Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Νὰ σᾶς λύσω τὴν ἀπορίαν. Τὰ συνήγαγα ἀπὸ τὸ ἴδιον τὸ πρόγραμμα.

§54Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Διὰ τὸ ἔτος 1964 ὑπολογίζεται βάσει τῆς αὐξήσεως τοῦ πληθυσμοῦ τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν εἰς 4.375.000 ἑπομένως, βάσει πάντοτε τοῦ πίνακος 39, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνέργων 4.375.000–3.730.000 θὰ εἶναι ἴσος πρὸς 645.000 δηλαδὴ κατὰ 95.000 μόνον μικρότερος τοῦ σημερινοῦ. Αὐτὸν ἄλλωστε τὸν ἀριθμὸν δίδει τὸ πρόγραμμα εἰς τὸ Κεφ. VIII παρ. 1 τοῦ δευτέρου μέρους. Θὰ ἐρωτήσετε ἴσως πῶς ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις τὸ τεράστιον τοῦτο πρόβλημα τῆς ἀνεργίας; Τί θὰ γίνουν οἱ 650.000 ἐργάται, ἂν ὄχι πολὺ περισσότεροι, δεδομένου, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοῦ προγράμματος εἰς τοὺς ὁποίους ἀποκλειστικῶς στηρίζομαι ἐμφανίζουν τὰς καταστάσεις πολὺ εὐνοϊκωτέρας ἀπὸ τὰς πραγματικάς; Ἡ ἀπάντησις εἰς τὸ ἐρώτημα εἶναι συντριπτική. Κατὰ τὴν Κυβέρνησιν λύσιν ἀποτελεῖ τὸ ξερρίζωμα τοῦ ἀνθρωπίνου ὑλικοῦ ἀπὸ τὴν πατρικὴν γῆ, ἡ μετανάστευσις, δηλαδὴ ἡ ἐθνικὴ αἱμορραγία, ἡ γενοκτονία. Εἰς τὸ μέρος Γʹ κεφ. ΙΙ παρ. 5 μὲ τὸν τίτλον «Ἐπαγγελματικὴ μετεκπαίδευσις» ὑπάρχει ἡ ἑξῆς περικοπή: «Τὰ κέντρα ταῦτα τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως, θὰ ἔχουν ὡς ἀποστολὴν τὴν προπαρασκευὴν τῶν ἐργαζομένων, οἱ ὁποῖοι κατευθύνονται προσωρινῶς ἢ μονίμως πρὸς τὰς χώρας ἰδίᾳ τῆς Κεντρικῆς καὶ Δυτικῆς Εὐρώπης, ἐπιτρέπουσα οὕτω εἰς τοὺς μετανάστας νὰ ἐπιτυγχάνουν καλύτερον καὶ νὰ χρησιμοποιοῦνται ἀποδοτικώτερον». Δηλαδὴ προτείνεται νὰ πᾶνε τὰ Ἑλληνικὰ νειᾶτα στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἀγορὰ καὶ στὰ σκλαβοπάζαρα τῆς Γερμανίας διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν ἀνασυγκρότησιν ὄχι τῆς Ἑλληνικῆς πατρίδος ἀλλὰ τῆς Γερμανίας. Διότι περὶ τῆς Γερμανίας πρόκειται. Ἄλλωστε αὐτὸς εἶναι εἷς ἀπὸ τοὺς σκοποὺς τῆς Ἑλληνογερμανικῆς συμφωνίας. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διακόπτων με ὅταν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς προτάσεως δυσπιστίας ὡμίλουν διὰ τὰς Ἑλληνογερμανικὰς συμφωνίας εἶπε κατὰ λέξιν τὰ ἑξῆς: «Τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα λύονται ἐπὶ τῇ βάσει καθαρῶς ρεαλιστικῶν δεδομένων. Ἡ μὲν Γερμανία ἔχει κεφάλαια καὶ δὲν ἔχει ἐπαρκεῖς ἐργατικὰς χεῖρας. Ὅπως ἴσως γνωρίζετε, ἡ Δυτικὴ Γερμανία αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει ἔλλειψιν 400 περίπου χιλιάδων ἐργατῶν, σημειοῦται δηλαδὴ ἐν τῇ Δυτικῇ Γερμανίᾳ φαινόμενον ἀντίστροφον ἐκείνου τὸ ὁποῖον σημειοῦται εἰς ἄλλας χώρας. Ἡ Ἑλλὰς ἀντιθέτως ἔχει περίσσειαν ἐργατικῶν χειρῶν καὶ ἔλλειψιν ἐπαρκῶν κεφαλαίων. Ὁ ρεαλιστικὸς συνδυασμὸς τῶν ἐλλείψεων καὶ περισσευμάτων μας εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐπιδιώκεται, διότι ἁπλούστατα εἶναι ρεαλιστικός». Ἀλλὰ τοιαύτη πολιτικὴ διατυπουμένη μάλιστα εἰς πρόγραμμα οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως σημαίνει κήρυγμα ἐθνικῆς αὐτοκτονίας. Τὸ συνολικὸν ὕψος τοῦ προγράμματος προβλέπεται εἰς 110 δισεκατομμύρια δραχμῶν τὸ δὲ ποσὸν τοῦτο θ’ ἀντληθῇ κατὰ 92 μὲν δισεκατομμύρια ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ κατὰ δὲ τὰ ὑπόλοιπα 18, δηλαδὴ 600 ἑκατ. δολλάρια ἢ 120 ἑκατ. δολλάρια ἐτησίως ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν ἐκ δανείων τοῦ Ταμείου Ἀναπτύξεως, ἐκ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ἐκ τοῦ Γερμανικοῦ κρατικοῦ δανείου, τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων καθὼς καὶ ἐκ τῆς προσδοκωμένης εἰσροῆς κεφαλαίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐκ τῶν προβλεπομένων ἐπενδύσεων τὸ μὲν Κράτος ὑπολογίζει νὰ ἐκτελέσῃ ἐπενδύσεις ὕψους 35,5 δισεκ. δραχ. ἀφίνονται δὲ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ἐπενδύσεις ὕψους 74,5 δισεκ. δραχ. Κύριοι τομεῖς εἰς τοὺς ὁποίους ἀποβλέπει τὸ πενταετὲς πρόγραμμα εἶναι ἡ γεωργία, ἡ βιομηχανία, ὁ τουρισμὸς καὶ ἐντελῶς δευτερευόντως ἡ παιδεία.

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ὁ τουρισμὸς θὰ φέρνῃ καὶ ἡ παιδεία θὰ ἐξοδεύῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ σχέσις.

§56Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Πρέπει ὅμως νὰ σημειωθῇ, ὅτι εἰς τὸ κείμενον τοῦ προγράμματος δὲν ἀναφέρονται ἐπακριβῶς, οὔτε ἡ συνολικὴ συμβολὴ τοῦ Δημοσίου τομέως εἰς τὸ σύνολον τῶν ἐπενδύσεων τῆς πενταετίας, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἰδιαιτέρως ἡ συμβολὴ τοῦ καθαρῶς κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔδωσα δὲν τοὺς ἀναφέρει τὸ πρόγραμμα, ἀλλὰ ἡ ραδιοφωνικὴ ὁμιλία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως γενομένη τὴν 9 Ἀπριλίου. Εἰς τὸ πρόγραμμα αἱ ἐπενδύσεις κρατικαὶ ἢ ἰδιωτικαὶ εἶναι κατανεμημέναι εἰς διαφόρους τομεῖς. Πιθανὸν οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερα νὰ προκύπτουν δι’ ἀθροίσεως, ἀλλὰ δὲν ἀναλαμβάνω καμμίαν εὐθύνην, ὅτι εἶναι ἀκριβεῖς καὶ ἀντιστοιχοῦν εἰς τοὺς μερικοὺς ἀριθμοὺς τοῦ προγράμματος. Ἐκεῖνο ποὺ μπορεῖ βασίμως νὰ ὑποστηριχθῇ εἶναι, ὅτι οὐδαμοῦ τοῦ προγράμματος ἀνεῦρον τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς ἐξευρέσεως εὐθηνῶν κεφαλαίων βραδείας ἐξοφλήσεως διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῆς βιομηχανίας καὶ ἰδίως τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ ποὺ πάσχει ἀνιάτως ἀπὸ τὸ μέγα κόστος τοῦ ρεύματος τὸ ὁποῖον καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν βαρεῖαν ἐκβιομηχάνισιν. Λόγου χάριν, τὴν μεταλλουργίαν τοῦ ἀλουμινίου ἡ ὁποία καθὼς ἀνέπτυξα εἰς τὴν προηγουμένην μου ἀγόρευσιν, καθίσταται δυνατὴ καὶ ἀνταγωνιστικὴ μὲ τιμὴν ρεύματος 10½ λεπτῶν κατὰ KWH, τῆς Λαρύμνης, βάσει τῆς νέας μεθόδου μὲ τιμὴν ρεύματος 18 λεπτῶν, τοῦ σιδήρου δι’ ἠλεκτρικῆς ὁδοῦ μὲ τιμὴν ρεύματος 15 λεπτῶν. Τὸ μέσον κόστος παραγωγῆς τῆς Δ.Ε.Η. εἶναι 35 λεπτά, δηλαδὴ ἀπαγορευτικόν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ κατανοήσωμεν, ὅτι πρέπει κυριολεκτικῶς νὰ προσανατολισθῶμεν πρὸς ἄλλας πηγὰς χρηματοδοτήσεως, ὅπως ἐτόνισα εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου τῆς 7 Ἀπριλίου. Τὸ κόστος τοῦ ἐξωτερικοῦ δανεισμοῦ εἶναι πολὺ ὑψηλόν, συνοδεύεται δὲ ἀπὸ τὴν ὑποχρέωσιν προμηθείας τῶν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν παρὰ τῆς δανειστρίας χώρας ὑπὸ ὅρους πολὺ δυσμενεῖς. Ἡ Κυβέρνησις ἀφ’ ἑτέρου διὰ νὰ εὐνοήσῃ τὰς ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις εἰς βιομηχανικὰ ἔργα, ἐπεκτείνει τὰς φορολογικὰς ἀπαλλαγὰς ποὺ ἐθέσπισε διὰ τὰ δάνεια τῆς ΔΕΗ καὶ εἰς τὰ βιομηχανικὰ δάνεια. Οὕτω δημιουργεῖται φορολογικὴ ἀσυδοσία ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἄλλωστε δύσκολον νὰ ἀποφευχθῇ ὕστερα ἀπὸ τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν τῶν ξένων συμβάσεων καὶ τὴν χαλάρωσιν τῆς πιέσεως τοῦ Κράτους ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οὕτω δημιουργεῖ τὰς καταλλήλους προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἰδιωτικῆς δραστηριότητος, ἠθικῶς δὲν εὐσταθεῖ, διότι συνεπιφέρει ἀνισότητας εἰς τὴν ἀστικὴν τάξιν, ὅπως πολὺ σωστὰ ἐτόνισεν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ὁ κ. Ἠλιοῦ. Ἄλλωστε δὲν εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καθ’ ἣν οἱ ἐνδεδειγμένοι φορεῖς τῆς ἐκβιομηχανίσεως εἶναι οἱ ἰδιωτικοὶ φορεῖς. Δὲν εἴμεθα ἀπόλυτοι εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἀλλὰ δὲν λησμονοῦμεν τὰς δύο καὶ μοναδικὰς ἄλλωστε περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία προωρίζετο νὰ παίξῃ τὸν πρωτεύοντα καὶ προνομιοῦχον ρόλον εἰς τὴν βαρεῖαν ἐκβιομηχάνισιν καὶ οἰκτρῶς ἀπέτυχεν. Ὁ Μποδοσάκης κατεβαράθρωσε τὴν μεταλλουργίαν τῆς Λαρύμνης καὶ ἔφερεν εἰς κατάστασιν ἀπελπιστικὴν τὴν ἐπιχείρησιν τῶν λιγνιτῶν τῆς Πτολεμαΐδος. Ἔχομεν πολλὰ παραδείγματα διαψεύδοντα τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, περὶ τῆς θαυματουργοῦ ἀτομικῆς πρωτοβουλίας. Αἱ ἐπενδύσεις ἐκ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις βαρείας ἐκβιομηχανίσεως, ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνουν εἰς πολὺ εὐρυτέραν κλίμακα. Διὰ νὰ γίνῃ ὅμως τοῦτο κατορθωτὸν πρέπει νὰ ἐλαττωθοῦν αἱ ἀντιπαραγωγικαὶ δαπάναι, ὄχι μόνον αἱ στρατιωτικαί, ἀλλὰ καὶ αἱ γινόμεναι δι’ ἔργα ἐπιδείξεως, χαρακτηριστικὰ μεγαλομανίας καὶ ὄχι πολιτικῆς ὑπὲρ τῶν λαϊκῶν συμφερόντων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀλλάξῃ ἡ σύνθεσις τῶν ἐπενδύσεων καὶ νὰ ἐξασφαλισθῇ εἰς αὐτὰς ἡ μεγάλη ἀποδοτικότης. Εἶναι ἀνάγκη πρὸ παντὸς νὰ ἐπικρατήσῃ πνεῦμα αὐστηρότητος καὶ ἐρεύνης τῶν οἰκονομικῶν συνεπειῶν εἰς τὰς ὑπογραφομένας συμβάσεις διὰ νὰ σταματήσουν τὰ μεγάλα λάθη τὰ ὁποῖα καθιστοῦν τὰ ἔργα ὄχι ἁπλῶς ἀντιοικονομικά, ἀλλὰ συντελεστικὰ οἰκονομικῆς καταβαραθρώσεως. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν ἐγγύτερον ὡρισμένους τομεῖς τοῦ προγράμματος. Εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἑκάστου μέρους τοῦ προγράμματος προτάσσεται ἡ Γεωργία ὡς βασικὴ ἐπιδίωξις. Προβλέπεται διὰ τὴν πενταετίαν ποσοστιαία αὔξησις τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς συγκριτικῶς πρὸς τὸ ἔτος 1958–1959 διὰ τὰ ἔτη 1959–1960 ἕως 1963–1964 κατὰ 119.00% ἢ μέση ἐτησία 3,55% ἀναγνωριζομένου τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη ἀντιστοιχεῖ εἰς ρυθμὸν χαμηλότερον τοῦ πραγματοποιηθέντος κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς δεκαετοῦς περιόδου 1950–1959 ἐκ μόνης τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, διότι οὐδόλως ἢ ἐλάχιστα συνέβαλαν τὰ κρατικὰ μέτρα. Ἡ προβλεπομένη αὕτη αὔξησις στηρίζεται κυρίως εἰς τρεῖς παράγοντας προϊόντων ὡς προκύπτει ἐκ τοῦ πίν. 13. α) Βάμβακα σύνολον 196,60% ἐτησίως 14,50%. β) Κτηνοτροφικὰ σύνολον 126,70% ἐτησίως 4,85%. γ) Ὀπωρολαχανικὰ σύνολον 121,70% ἐτησίως 4,00%. Τονίζεται ὡς ἰδιαιτέρας σημασίας ὁ κτηνοτροφικὸς τομεύς, ἐπιβαλλόμενος καὶ ἀπὸ ἀγροτικῆς σκοπιμότητος, πρὸς βελτίωσιν καὶ ἰσορροπίαν μεταξὺ καλλιεργειῶν, αἵτινες ἐξασθενοῦν τὸ ἔδαφος καὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι τὸ ἐμπλουτίζουν. Ὁμολογεῖται, ὅτι διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἐπιδιώξεων τούτων ὑφίστανται καλαὶ συνθῆκαι διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ὁποίων ὅμως ἀπαιτεῖται προσπάθεια προδιαγεγραμμένων μέτρων: α) εἰς ἔρευναν καὶ πειραματισμόν, β) ἐπαγγελματικὴν κατάρτισιν, γ) τεχνικὴν καθοδήγησιν, δ) ὀργάνωσιν τῆς παραγωγῆς καὶ ε) διάθεσιν τῶν προϊόντων. Ἀλλὰ ἡ ἀπαρίθμησις τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων δὲν ἀρκεῖ διὰ τὸ ἀποτέλεσμα, ἀπαιτεῖται συγκεκριμένη ἐνέργεια πρακτικῆς ἐφαρμογῆς νομοθετικῶν μέτρων καὶ οὐχὶ μέτρων ὑπὸ τύπον συμβουλευτικῶν κατευθύνσεων. Μεταξὺ ἐπιθυμιῶν καὶ εὐχῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ πρακτικῆς ἐφαρμογῆς ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις, ἐνῷ τὸ πρόγραμμα περιορίζεται μόνον εἰς ἐπιθυμίας καὶ εὐχάς. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἀνεπάρκεια τῆς σημερινῆς διαρθρώσεως τῶν ἐντεταλμένων κρατικῶν ὑπηρεσιῶν δι’ ἔρευναν, καθοδήγησιν καὶ ὀργάνωσιν, παρὰ τὰς φιλοτίμους προσπαθείας πλείστων τῶν εἰς αὐτὰς ὑπαλλήλων. Θὰ ἦτο παρήγορον, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀνέφερε συγκεκριμένας ἀποφάσεις, τοὐλάχιστον διὰ τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τὸν βάμβακα, διὰ τὴν ποσοτικὴν αὔξησιν τοῦ ὁποίου καυχᾶται, ὅτι δίδει ἐφέτος τὴν μάχην, ἥτις θὰ κερδηθῇ μόνον ἐὰν ἐξασφαλίσῃ ἱκανοποιητικὰς τιμὰς διὰ τὸν παραγωγόν. Τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀγορᾶς χαρακτηρίζει ὡς ἐπιλεκτικὴν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀναπτύξεως ἐπιθυμητῶν καλλιεργειῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐλαστικὴν ὡς πρὸς τὴν ἐξασφάλισιν εὐθηνῶν πρώτων ὑλῶν διὰ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, δηλαδή ἐπιθυμητὰ προϊόντα διὰ τὸν καταναλωτὴν καὶ εὐθηνὰ διὰ τὸν βιομήχανον, τὶ θὰ εἶναι ὅμως ταῦτα διὰ τὸν παραγωγόν; Τὰ ἐπιθυμητὰ αὐτὰ ἐπιτεύγματα στηρίζει εἰς τὰς δημοσίας καὶ ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις. Καὶ διὰ τὰς ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις ἀναφέρει ὡς μόνον μέτρον καὶ κίνητρον τὸν ὑποβιβασμὸν τοῦ ἐπιτοκίου τῆς Α.Τ.Ε. ἀπὸ 8 εἰς 2 τοῖς ἑκατὸν καὶ τοῦ ποσοῦ ἐξοφλήσεως ἀπὸ 5 εἰς 8 ἔτη (βλ. Βʹ κεφ. 1 παρ. 5). Ταῦτα θὰ ἰσχύσουν ἐφεξῆς καὶ δὲν περιλαμβάνουν τοὺς ἤδη δανεισθέντας δι’ ἀναλόγους σκοπούς, οἵτινες ἀπετέλεσαν μὲ ἰδίους κινδύνους τὴν πρωτοπορίαν, ἥτις ἔδωκε τὰ ἀποτελέσματα τῆς δεκαετίας 1950–1959. Δεύτερον, αἱ ἐπενδύσεις γίνονται, δι’ ἕνα οἰκονομικὸν ἀποτέλεσμα, ἑπομένως εἰς οὐδὲν θὰ ὠφελήσῃ ἡ πρότασις, ἐὰν δὲν συμπληρωθῇ μὲ ἐγγυήσεις ἐλαχίστων τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Διὰ τὰς δημοσίας ἐπενδύσεις προβλέπεται (πίναξ 17) ἀνάλωσις κατὰ τὴν περίοδον 1960–64 ποσοῦ δραχμ. 4.000 ἑκατομμυρίων, δηλαδὴ 800 ἑκατομμύρια ἐτησίως, ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τοῦ τρέχοντος ἔτους 1960. Ἐρωτῶνται οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ, ποῖος ὁ μέσος ὅρος ἐτησίων ἐπενδύσεων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1954, ὅτε ἤρχισαν τὰ ἀρδευτικὰ φράγματα καὶ τὰ ἀρδευτικὰ δίκτυα, μήπως εἶναι κάτω καὶ τοῦ ¼ τοῦ ἄνω ποσοῦ καὶ ποία ἡ πιθανὴ ἀνάλωσις διὰ τὸ τρέχον ἔτος, βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ πρώτου τετραμήνου, διότι ὅλαι αἱ ἐνδείξεις πείθουν, ὅτι ἡ ἀπορρόφησις πιστώσεων δὲν θὰ ὑπερβῇ τὸ ⅓, παρὰ τὰς καταβαλλομένας προσπαθείας, τῆς ὁπωσδήποτε ἀναλήψεως πιστώσεων, ἔστω καὶ διὰ χορηγήσεων μεγάλων προκαταβολῶν εἰς τοὺς ἀναδόχους τῶν ἔργων. Ἐφέτος λ.χ., διὰ τὸ πρῶτον τετράμηνον, ἐδόθησαν 100 ἑκατομμύρια, χωρὶς τοῦτο νὰ σημαίνῃ ἐκτέλεσιν ἔργων. Ἐκτὸς τῆς ὀργανωτικῆς ἀδυναμίας ἀπὸ ἔλλειψιν μελετῶν, μηχανικῶν μέσων καὶ προσωπικοῦ, ἀναγράφονται ἔργα, τὰ ὁποῖα ὁπωσδήποτε δὲν θὰ ἀρχίσουν τὸ τρέχον ἔτος, ἴσως δὲ οὔτε τὸ ἑπόμενον, ὡς εἶναι π.χ. τὰ εἰς τὸν πίνακα 17 ὑπ’ ἀριθ. 7 Θεσσαλίας, διὰ τὰ ὁποῖα τώρα ἀνετέθη ἡ μελέτη, 9) Ἄρτης, τὸ ὁποῖον ἀκόμη δὲν ἐμελετήθη, 10) Σπερχειοῦ, ἡ μελέτη θὰ τελειώσῃ τὸ 1961, ἀνετέθη εἰς Γερμανούς, 14) Πηνειοῦ Ἠλείας, παρὰ τὴν γενομένην προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας, ἡ ὁποία προβλέπει χρηματοδότησιν, πολλὰ δὲ ἐκ τῶν ἄλλων ὁπωσδήποτε δὲν θὰ περατωθοῦν ἐντὸς τοῦ προδιαγεγραμμένου χρόνου. Σημειωτέον, ὅτι ἄλλαι πολλαὶ μελέται δὲν ὑπάρχουν, οἱ δὲ προϋπολογισμοὶ εἶναι ὑποθετικοί. Ἑπομένως, οὔτε τὰ 8.000 ἑκατομμύρια ἀποτελοῦν θετικὸν ἀριθμὸν συνολικῆς δαπάνης διὰ τὰ 4.500.000 στρέμματα, οὔτε ἡ μέση ἐτησία ἀνάλωσις πιστώσεων θὰ φθάσῃ τὰ 800 ἑκατομμύρια, ὡς ἀναγράφεται εἰς τὸν πίνακα 17 τοῦ προγράμματος ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων 1960–64. Δυστυχῶς, οἱ ἀριθμοὶ τοῦ πίνακος τούτου εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀνακριβεῖς. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, σκόπιμον θὰ ἦτο νὰ πληροφορηθῶμεν: α) ποίαν ἐξυπηρέτησιν εἰς ἀρδευομένην ἐπιφάνειαν παρέχουν τὰ ἀπὸ τοῦ 1954 ἀρξάμενα καὶ ἀπὸ τριετίας πλήρως περατωθέντα φράγματα Ἀξιοῦ, Ἀλιάκμονος καὶ Ἀχελώου καὶ ἔναντι ποίου ἀκινητοποιηθέντος ἔκτοτε κεφαλαίου καὶ β) ποία ἡ σχέσις μεταξὺ προϋπολογισθέντος ποσοῦ καὶ πραγματικῶς δαπανηθέντος διὰ τὰ ἐκτελεσθέντα ἀρδευτικὰ ἔργα 1954–1959. Διότι τὰ δύο ταῦτα κριτήρια θὰ δώσουν καὶ τὸν βαθμὸν ἀληθείας τοῦ πίνακος 17. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ὑπάρχει ἀδυναμία πραγματοποιήσεως ἐπενδύσεων. Τὸ πρόγραμμα περιβάλλει μὲ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας, ἀλλὰ περιορίζεται εἰς πομπώδεις ἐκφράσεις διὰ τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἐκβιομηχάνισις, εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν, χωρὶς νὰ περιέχῃ ἀποφασιστικὰ μέτρα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτευχθῇ ὁ προδιαγραφόμενος σκοπός. Εἰδικῶς τὸ μέρος τοῦτο τοῦ προγράμματος εἶναι τὸ ἀσθενέστερον, τὸ ἀτελέστερον, τὸ ὀλιγώτερον μελετημένον. Δὲν ἐπιδεικνύει κατανόησιν διορθώσεως τῶν διαπραχθέντων μέχρι τοῦδε μεγάλων σφαλμάτων. Δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὡς πρόγραμμα ἐκβιομηχανίσεως, μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἔννοιαν τοῦ ὅρου. Εἶναι κατάλογος ἀσυνδέτων ἐπιθυμιῶν. Παραπέμπει τὴν λύσιν ὅλων τῶν σχετικῶν προβλημάτων εἰς τὴν θαυματουργὸν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, εἰς τὰς μελέτας καὶ ἀποφάσεις τῶν Γερμανῶν τεχνικῶν καὶ εἰς τὴν ἐγκατάστασιν γερμανικῶν βιομηχανιῶν. Εἰς τὸ πρόγραμμα (Βʹ Κεφ. III παρ. 2) ἔχει ἀντιστραφῆ ἡ ἐπιβαλλομένη σειρὰ τῶν ἐπιδιώξεων. Ἀναγράφει: «Πρῶτον τὴν δημιουργίαν βασικῶν μεταλλουργικῶν καὶ ἄλλων βιομηχανιῶν βασιζομένην ἐπὶ τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν ἐγχωρίων μεταλλευμάτων. Δεύτερον, τὴν ἐφαρμογὴν προγράμματος συστηματικῶν καὶ ἐκτεταμένων ἐρευνῶν διὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ πραγματικοῦ ὄγκου καὶ τῆς συνθέσεως τῶν διαθεσίμων ἀποθεμάτων τῶν διαφόρων μεταλλευμάτων καὶ λοιποῦ ὀρυκτοῦ πλούτου τῆς Χώρας. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἀφ’ ἑνὸς μὲν προεβλέφθη ἡ ἀναδιοργάνωσις καὶ ὁ τελειότερος ἐξοπλισμὸς τοῦ Ἰνστιτούτου Γεωλογίας καὶ Ἐρευνῶν Ὑπεδάφους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπεγράφησαν συμβάσεις μετὰ ξένων ἑταιρειῶν, διὰ τὴν διεξαγωγὴν ἐρευνῶν πρὸς ἀνεύρεσιν πετρελαίου, φυσικῶν ἀερίων, διαπίστωσιν ἐκμεταλλεύσεως ἀποθεμάτων λιγνίτου εἰς τὰς περιοχὰς Πτολεμαΐδος καὶ Μεγαλουπόλεως». Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ἡ ἔλλειψις στοιχείων ἀσφαλῶν διὰ τὸν ὀρυκτὸν καὶ μεταλλευτικὸν πλοῦτον εἶναι τραγική. Ἔχομεν ἀσφαλεῖς ἐνδείξεις διὰ τὸν πλοῦτον αὐτὸν τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶμεν ποικίλον καὶ μεγάλης βιομηχανικῆς ἀξίας. Γνωρίζομεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι πλουσία εἰς χρωμιονικελιούχα σιδηρομεταλλεύματα, ἔχει μεγάλα κοιτάσματα βωξίτου, ὅτι εἶναι μία τῶν πρώτων τοῦ κόσμου σὲ λευκόλιθον, ὅτι ἡ βαρυτίνη, τὰ μικτὰ θειούχα μολύβδου—ψευδαργύρου, ὁ σιδηροπυρίτης, ἡ σμύρις καὶ ὁ χρωμίτης ἀφθονοῦν, ὅτι τὰ σιδηρομεταλλεύματα ἐπιτρέπουν τὴν ἀνάπτυξιν σοβαρᾶς σιδηροβιομηχανίας. Ὅμως ἐνδείξεις ἢ ἀκόμη τὰ ἀποτελέσματα τῶν μέχρι τοῦδε ἐκμεταλλεύσεων, δὲν ἀρκοῦν διὰ τὴν κατάρτισιν προγράμματος βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως. Χρειάζονται μελέται πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς συνθέσεως τῶν μεταλλευμάτων καὶ τοῦ ὄγκου τῶν ἀποθεμάτων διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προγράμματος. Καὶ τοιαῦται δὲν ὑπάρχουν. Ὑπάρχει ἀνάγκη διενεργείας προγραμματισμένης καὶ συστηματικῆς μεταλλευτικῆς ἐρεύνης, ἐξ ἧς δυνατὸν νὰ προκύψουν ἐντελῶς νέα στοιχεῖα διὰ τὴν κατεύθυνσιν τοῦ βιομηχανικοῦ μας προγράμματος. Ἡ ἀντιστροφὴ τῶν ἐπιδιώξεων δὲν εἶναι τυχαία. Εἶναι χαρακτηριστικὴ τῆς νοοτροπίας τῶν κυβερνώντων. Ἐπείγονται νὰ ὑπογράψουν ὅπως–ὅπως συμβάσεις χωρὶς νὰ ἐνδιαφέρωνται νὰ μάθουν τὶ ἐκχωροῦν εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ξένων ἀναδόχων, τῶν ξένων μονοπωλίων, ὅπως φαίνεται, ὅτι θὰ συμβῇ μὲ τὴν ἐκχώρησιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν βωξιτῶν εἰς τὴν γαλλικὴν Ἑταιρείαν Ἀλουμινίου Πεσινὲ ἢ τὴν ἀγγλικὴν Ἑταιρείαν Ρέϋνολτς–Νιάρχου. Καὶ ὅμως ἔχομεν κάμει πολλὰ χάρις εἰς τὴν περιφρόνησιν ποὺ δεικνύει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν πρόταξιν τῶν μελετῶν, ἡ ἔλλειψις τῶν ὁποίων εἰς πλείστας περιπτώσεις ἀπεδείχθη ὀλεθρία. Ἡ βασικὴ αἰτία τῆς ἀποτυχίας τῆς Λαρύμνης ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἠγνοήθη ἡ φύσις τοῦ μεταλλεύματος. Ἀγνοοῦμεν τὴν φύσιν καὶ τὰ ἀποθέματα τῶν μεταλλευμάτων ψευδαργύρου ἂν εἶναι ἀνθρακικὰ (καλαμίνα) ἢ θειούχα (σφαλερίτης). Ποία εἶναι ἡ μέση των περιεκτικότης. Αἱ μεταλλουργικαὶ ἐγκαταστάσεις διὰ θειούχα μεταλλεύματα εἶναι τελείως διάφοροι τῶν ἐγκαταστάσεων διὰ τὸν ἀνθρακικὸν ψευδάργυρον. Ἂς ἴδωμεν λοιπόν, τί θὰ πῇ τὸ Γερμανικὸν Τεχνικὸν Γραφεῖον WINTERHAGER. Εἰς τὸ πρόγραμμα ἀναφέρονται μὲ ἀξιώσεις σοβαρότητος τὰ ποσὰ τοῦ σιδήρου καὶ χάλυβος ποὺ θὰ παραχθοῦν τὸ 1964 καὶ ἐκτιμῶνται ταῦτα εἰς 400 χιλιάδας τόννους, χωρὶς νὰ εἶναι ἀκόμη γνωστὸν ποία μέθοδος, τῆς ὑψικαμίνου ἢ ἠλεκτρικῆς καμίνου θὰ προτιμηθῇ, ἀλλὰ πρὸ παντὸς χωρὶς νὰ εἶναι γνωστὰ τὰ διαθέσιμα ἀποθέματα σιδηρομεταλλευμάτων καὶ ἡ φύσις αὐτῶν, ἐξαιρέσει τῶν γνωστῶν Σερίφου καὶ Θάσου ποὺ βαθμηδὸν ἐξαντλοῦνται. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σήμερον μπορεῖ νὰ λεχθῇ εἶναι, ὅτι εἶναι ἀμφίβολος ἡ δυνατότης ἐφαρμογῆς τῆς ἠλεκτρικῆς μεθόδου μεταλλουργίας, διότι καὶ αὐτὴ σκοντάφτει στὴν τιμὴν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ποὺ πρέπει νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 15 λεπτῶν κατὰ κιλοβατώραν. Ἡ ἑταιρεία «Χαλυβουργικὴ» τῶν ἀδελφῶν Ἀγγελοπούλου, ὑπέβαλε πρότασιν δι’ ἐγκατάστασιν ὑψικαμίνου καὶ ἑπομένως τὴν εἰσαγωγὴν μεταλλουργικοῦ κὼκ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἡ τιμὴ τοῦ κὼκ CIF Πειραιᾶ εἶναι 25–27 δολλάρια ὁ τόννος καὶ χρειάζεται περίπου 1 τόννος κὼκ (διὰ τὴν ἀκρίβειαν 900 χγρ.), διὰ τὴν παραγωγὴν ἑνὸς τόννου χάλυβος ἀξίας 100 δολ. Αἱ δύο μέθοδοι, ὑψικαμίνου καὶ ἠλεκτρικῆς καμίνου, γίνονται οἰκονομικῶς ἰσότιμοι, ὅταν 1 χγρ. κὼκ στοιχίζῃ 5 φορὲς περισσότερον ἀπὸ 1 KWH δηλαδή, ἂν τὸ χγρ. κὼκ στοιχίζει 0,025 τοῦ δολλαρίου, δηλαδή, 75 λεπτὰ, ἡ KWH πρέπει νὰ στοιχίζῃ 15 λεπτά. Ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία παράγει μεταλλουργικὸν κὼκ ἀπὸ λιγνίτην ὅμοιον μὲ τὸν λιγνίτην τῆς Πτολεμαΐδος, ὅπως θὰ ἀναφέρουν εἰς ἔκθεσίν των πρὸς τὴν ΔΕΗ οἱ ἄρτι ἐπανακάμψαντες, καθηγητὴς κ. Ἠλίας Γούναρης, σύμβουλος τῆς ΔΕΗ καὶ μηχανικὸς Καρατζᾶς τοῦ λιγνιτωρυχείου Ἀλιβερίου. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὰ ζητήματα τὰ σχετικὰ μὲ τὴν μεταλλουργίαν σιδήρου, εἶναι τελείως ἀμελέτητα καὶ δὲν δύνανται νὰ ἐνταχθοῦν εἰς πρόγραμμα ἐκβιομηχανίσεως. Ἐπίσης διὰ τοὺς βωξίτας ποὺ ἐξάγονται σήμερον εἰς Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ Γερμανίαν δὲν γνωρίζομεν ἀκριβεῖς ἀριθμοὺς ἀποθεμάτων καὶ συνθέσεως τοῦ μεταλλεύματος, ἂν εἶναι διαλυτὸς ἢ ἀδιάλυτος βωξίτης, ποία μέθοδος ἐνδείκνυται διὰ τὴν μεταλλουργίαν του. Γνωρίζομεν, ὅτι αὐτὴ προσκρούει εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος ποὺ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι ἀνωτέρα τῶν 10½ λεπτῶν πρᾶγμα ἀδύνατον, ὅπως ἀνέφερα εἰς τὴν ὁμιλίαν μου τῆς 7 Ἀπριλίου. Αἱ ἀναμενόμεναι προτάσεις τῶν Πεσινὲ καὶ Ρέϋνολτς–Νιάρχου, πιθανὸν ν’ ἀφοροῦν μόνον τὴν παρασκευὴν ἀργιλίας (ἀλουμίνας) δηλαδὴ ὀξειδίων τοῦ ἀλουμινίου, πρᾶγμα ἐπίσης ἐνδιαφέρον, δεδομένου, ὅτι οἱ δύο τόννοι βωξίτου τιμῶνται 10 δολ. τὸ τόννον καὶ παράγουν ἕνα τόννον ἀλουμίνας ἀξίας 100 δολ. Πάντως ἡ διαβεβαίωσις τοῦ προγράμματος (Βʹ κεφ. III παρ. 2), ὅτι μελετᾶται ἡ ἵδρυσις ἐθνικῆς βιομηχανίας ἀλουμινίου δυναμικότητος παραγωγῆς 50.000 τόννων ἀλουμινίου ἐτησίως, ἱκανῆς νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὸν διεθνῆ συναγωνισμόν, πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ μὲ πολλὰς ἐπιφυλάξεις. Ἔχω μίαν ἀμυδρὰν ἐλπίδα μήπως ἡ Ἑταιρεία Πεσινὲ ἔχει ὑπ’ ὄψει μέθοδον ἀπαιτοῦσαν μικρότερον ποσὸν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, τῆς μεθόδου Μπάγιερ.

§57Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Σεῖς τὸ θεωρεῖται ἀδύνατον νὰ παράγωμεν ἀλουμίνιον; Δηλαδὴ τὸ συμπέρασμά σας εἶναι, ὅτι δὲν θὰ κατορθώσωμεν νὰ βγάλωμεν ἀλουμίνιον;

§58Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Ἡ ἄποψίς μου εἶναι, ὅτι παραγωγὴ ἀλουμινίου μὲ τὴν γνωστὴν μέθοδον Μπάγιερ ἔχει ἀνάγκην τιμῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ὄχι μεγαλυτέραν τῶν 11 λεπτῶν κατὰ KWH διὰ νὰ μπορῇ τὸ προϊὸν νὰ συναγωνισθῇ τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Δὲν θέλω νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν μὲ ἄλλας περιπτώσεις αἱ ὁποῖαι ἐξ ἴσου ἐπιβεβαιώνουν τὸ γεγονός, ὅτι δὲν ὑπάρχουν μελέται, ὅτι δὲν ἔχουν γίνει ἔρευναι, ὅτι ὁ πίναξ 22 δὲν ἔχει καμμίαν βάσιν, ὅτι εἶναι ἐντελῶς αὐθαίρετον νὰ λέγωμεν, «ὑπολογίζεται, ὅτι τὸ βιομηχανικὸν εἰσόδημα, περιλαμβανομένων καὶ τῶν μεταλλείων, τὸ ὁποῖον εἶναι σήμερον τῆς τάξεως τῶν 19 δισεκατομ., θ’ ἀνέλθῃ εἰς 28 δισεκατομμ. περίπου κατὰ τὸ ἔτος 1964, ὅπερ ἀντιστοιχεῖ πρὸς ρυθμὸν αὐξήσεως 8% ἐτησίως». Εἶναι ὀρθόν, ὅτι: Λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς ὑφισταμένης σήμερον παραγωγικότητος τῶν διαφόρων τομέων καὶ τῶν φαινομένων ἀνεργίας καὶ ὑποαπασχολήσεως, τὰ ὁποῖα ἐκδηλοῦνται κυρίως εἰς τὸν τομέα τῆς γεωργίας, ἡ ἀνάπτυξις τῆς βιομηχανίας ἀποτελεῖ τὴν ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν διὰ νὰ ἐπιτευχθοῦν ἐντὸς λογικοῦ χρονικοῦ διαστήματος, οἱ στόχοι τῆς ἀπασχολήσεως καὶ τῆς παραγωγικότητος, οἱ ὁποῖοι ἐξετέθησαν σαφῶς εἰς τὸν γενικὸν πίνακα τῶν προοπτικῶν ἀναπτύξεως τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ ἡ ὑγιὴς σκέψις. Εἶναι ἀνάγκη νὰ παρακολουθῆται ἀπὸ ἔμπρακτον κατανόησιν τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον θὰ καταλήξωμεν εἰς αὐτὸ τὸ ἐπιθυμητὸν ἀποτέλεσμα. Χρειάζονται μελέται. Ἄλλος τρόπος δὲν ὑπάρχει. Διὰ τὴν ἐνέργειαν (Βʹ κεφ. V) δὲν ἔχω νὰ εἴπω πολλὰ πράγματα. Ἔχω ἐξαντλήσει τὸ κεφάλαιον τοῦτο εἰς τὴν προηγηθεῖσαν ὁμιλίαν καὶ μὲ ὅσα σήμερον προσέθεσα. Παρατηρῶ, ὅτι ὁ πίναξ 25 εἶναι ἐσφαλμένος. Κύριοι βουλευταί, προσεγγίζω εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιληφθῶ τῆς κριτικῆς ὁλοκλήρου τοῦ προγράμματος. Ὑπάρχουν ἀκόμη κεφάλαια οὐσιώδη πρὸς ἀνάλυσιν, ὅπως λ.χ. τὸ κεφάλαιον τοῦ Τουρισμοῦ. Πρὶν ὅμως κατέλθω τοῦ βήματος, ὀφείλω νὰ κάμω μίαν συνοπτικὴν παρατήρησιν εἰς τὸ κεφ. ΙΙ τοῦ Γʹ μέρους τὸ φέρον τὸν ἐντυπωσιακὸν τίτλον. «Ὁ ἀνθρώπινος παράγων καὶ ἡ τεχνικὴ ἐκπαίδευσις». Κύριοι βουλευταί, ἐπανειλημμένως διεδηλώθη, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ τελειοτέρου προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως προσκρούει εἰς τὴν ἔλλειψιν τεχνικῶν στελεχῶν, πάσης κατηγορίας καὶ στάθμης. Γινόμεθα ἀδιαμαρτυρήτως ὄργανα τῶν ἀνομολογήτως πολλάκις ἐπιδιώξεων τῶν διαφόρων ξένων, οἱ ὁποῖοι ὡς εἶναι φυσικόν, ἐλάχιστον ἐνδιαφέρον ἔχουν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν σκοπῶν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις, οὐδὲν σοβαρὸν μέτρον ἔλαβε διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν τεραστίων κενῶν τῆς Ἑλληνικῆς ἐπιστήμης καὶ τὸν συγχρονισμόν της. Οἱ περίφημοι νόμοι τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας οὐδὲν εἰσέφερον εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς ἀθλίας καταστάσεως τῆς παιδείας. Ἀλλὰ καὶ αἱ προθέσεις τοῦ προγράμματος σχετικῶς μὲ τὴν τεχνικὴν ἐκπαίδευσιν προορίζεται εἰς ἀποτυχίαν. Αἱ διατάξεις του εἶναι ἀποκαρδιωτικαί. Ἔχομεν κράτη ποὺ μέσα σὲ 8–10 χρόνια ἐπετέλεσαν θαύματα, ἐνῷ ξεκίνησαν ἀπὸ κατάστασιν παρομοίαν μὲ τὴν δική μας ἢ καὶ χειρότερη. (Βαλκάνια: Γιουγκοσλαυΐα, Βουλγαρία, Ἀλβανία) «Τεχνικὰ χρονικά: Οἱ τεχνικοὶ τῆς Δύσεως, οἱ Τεχνικοὶ τοῦ Παραπετάσματος κι’ οἱ Τεχνικοὶ τῆς Ἑλλάδος τ. 74, 75, 1–10 Ἰανουαρίου 1955». Κι’ αὐτὸ τὸ ἐπέτυχαν, διότι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐδαπάνησαν 12% καὶ 13% καὶ 17% τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰς λεπτομερείας τῶν διατάξεων αὐτοῦ τοῦ κεφαλαίου, διότι μοιραίως θὰ μὲ μετέφερεν εἰς ἀνάπτυξιν ἐπερωτήσεως ἐπὶ τῆς ἀθλίας καταστάσεως τῆς ὅλης παιδείας καὶ ἰδιαιτέρως τῆς τεχνικῆς. Ἕν μόνον παρατηρῶ, ὅτι διὰ νὰ γίνῃ οὐσιαστικὴ κατάρτισις τοῦ ἀναγκαίου ἐργατικοῦ δυναμικοῦ εἰς ὅλους τοὺς βαθμοὺς καὶ ἐπίπεδα τῶν ἐπαγγελμάτων ἀπαιτεῖται γενικὴ καὶ πολυτεχνικὴ μόρφωσις ὅλων τῶν παιδιῶν, πόλεων καὶ ὑπαίθρου. Ἑπομένως, προϋπόθεσις ὅλης τῆς μορφώσεως τοῦ ἀνθρωπίνου παράγοντος εἶναι ἡ παράτασις τῆς ὑποχρεωτικῆς φοιτήσεως ὡς τὴν ἡλικίαν τῶν 15 χρόνων τοὐλάχιστον μὲ βοήθειαν καὶ ἐπιδότησιν τῶν πτωχῶν οἰκογενειῶν τῶν παιδιῶν. Δὲν ὑπάρχει χώρα ποὺ νὰ κρατῇ τὰ παιδιὰ στὸ σχολεῖον μόνον ὣς τὴν ἡλικίαν 12 χρόνων ἢ ὣς 10, ὅπως γίνεται σὲ μᾶς ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Ἱσπανίαν. Κι’ ὁ λόγος εἶναι, ὅτι αἱ γνώσεις ποὺ πρέπει νὰ μεταδώσωμε γιὰ προεπαγγελματικὴ κατάρτισιν εἶναι ἀδύνατο νὰ μεταδοθοῦν σὲ παιδιὰ ἡλικίας 10–12 χρόνων. Ἡ ἑξαετὴς φοίτησις εἶναι ἀδύνατον νὰ προετοιμάσῃ τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν μὲ τὶς ἀπαιτήσεις ποὺ θέτει σήμερα ἡ πορεία τῆς παραγωγῆς. Καὶ κἄτι ἄλλο: Δὲν κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸν κλοιὸν τῶν στενῶν ἐπαγγελματικῶν ἀντιλήψεων, ποὺ τῆς ἐπιβάλλουν τὸ Πολυτεχνεῖον καὶ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον. Εἶχεν ἄλλοτε καλυτέρας διαθέσεις ἀλλ’ ὑπεχώρησε. Πάντως οὐδὲν ἔπραξε διὰ τὸν συγχρονισμὸν τοῦ Πολυτεχνείου καὶ τὴν κατάρτισιν ἀνωτέρων στελεχῶν εἰς κλάδους τῆς βιομηχανίας. Τὸ κεφάλαιον τοῦ «ἀνθρωπίνου παράγοντος» ἀναπτύσσει θεωρίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι καταδικασμέναι νὰ παραμείνουν ἐκτὸς πάσης ἐφαρμογῆς, διότι δὲν εἶναι νοηταὶ ἀπὸ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς. Κύριοι βουλευταί, τελειώνω μὲ τὴν μελαγχολικὴν διαπίστωσιν ἀπὸ τὴν μελέτην τοῦ προγράμματος, ὅτι οὐδεμία οὐσιώδης βελτίωσις εἰς τὸν τομέα τῆς ἀπασχολήσεως προγραμματίζεται, ἀντιθέτως δὲ τὸ πρόβλημα θὰ ὀξυνθῇ εἰς τὸ ἔπακρον μὲ τὴν προσθήκην τῶν νέων παραγωγικῶν ἡλικιῶν, τῶν γυναικῶν καὶ τῶν ἀπομακρυνομένων συνεπεία τῶν τεχνολογικῶν προόδων. Γεννᾶται, κατὰ συνέπειαν, εὐλόγως τὸ ἐρώτημα: Εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κοινωνικῶς ἀποδεκτὸν πρόγραμμα ἀναπτύξεως, τὸ ὁποῖον ἐντὸς μιᾶς δεκαετίας προτίθεται νὰ ἀντιπαρέλθῃ τὸν συνεχῶς συσσωρευόμενον ὄγκον τῶν ἀνέργων καὶ τῶν ὑποαπασχολουμένων; Εἶναι δυνατὸν νὰ προγραμματίζεται ὁ μαλθουσιανισμός, δηλαδή, ὁ περιορισμὸς τοῦ σοβαρωτέρου μέσου τῆς παραγωγῆς τοῦ ἀνθρωπίνου παράγοντος μὲ τὴν μετανάστευσιν ἀντὶ νὰ ἐπιδιώκεται ὁ πολλαπλασιασμὸς του καὶ ἡ βελτίωσίς του μὲ τὰ μέσα ποὺ παρέχει ἡ Παιδεία; Τὸ πενταετὲς ἀντικατοπτρίζει τὴν ψυχοσύνθεσιν καὶ νοοτροπίαν μιᾶς Κυβερνήσεως ἀντιδραστικῆς, ἀσκούσης πολιτικὴν ὑποτελείας εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς δραστηριότητός της. Ὑπάρχει ἀνάγκη ἀλλαγῆς διὰ νὰ γνωρίσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καλυτέρας ἡμέρας. Καὶ ἡ ἀλλαγὴ ὁπωσδήποτε θὰ γίνῃ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§60Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Κιτσίκης, καὶ σέβομαι τὴν ἐπιθυμίαν του νὰ μὴ τὸν διακόπτωμεν, ὁ κ. Κιτσίκης δὲν θὰ εἶχε προχωρήσει εἰς τὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖα ἐπροχώρησεν, ἐὰν ἦτο δυνατὸν εἰς μερικὰ σημεῖα νὰ δεχθῇ μερικὰς διακοπάς. Π.χ. ὅταν τὸν ἠρώτησα νὰ ἀποσαφηνίσῃ τὴν γνώμην του, ἐὰν θεωρῇ δυνατὴν τὴν παραγωγὴν ἀλουμινίου ἐν Ἑλλάδι, ἢ ὄχι, δὲν ἀπήντησε κατὰ τρόπον σαφῆ, ἐνῷ πρὸ τῆς διακοπῆς ἀγορεύων ἔβαινεν ὁλοταχῶς εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἀλουμίνιον εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραχθῇ. Βεβαίως ἔχει ἕνα πλεονέκτημα ὁ ὁμιλῶν καὶ μὴ δεχόμενος διακοπάς. Καὶ αὐτὸ τὸ πλεονέκτημα τὸ ἔχει, ὄχι μόνον ὁ κ. Κιτσίκης, ἀλλὰ καὶ πᾶς ἕτερος, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ καὶ δὲν δέχεται διακοπάς. Μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. Κιτσίκης ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας του ἕνα πίνακα περιεχομένων διαφόρων προγενεστέρων ἀγορεύσεών του, καὶ μᾶς ἀνέφερε ἐν συντομίᾳ καὶ τὰ συμπεράσματα εἰς τὰ ὁποῖα εἶχεν ἑκάστοτε καταλήξει κατόπιν τῶν ἀγορεύσεων ἐκείνων. Θὰ ἦτο κουραστικὸν καὶ ἀνιαρὸν διὰ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγὼ τὰς ἀπαντήσεις ποὺ εἶχε λάβει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὁ κ. Κιτσίκης, ὅταν μᾶς εἶχεν ὁμιλήσει διὰ τὰ διάφορα θέματα. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἔχομεν σήμερον τὸν ἰσολογισμὸν τοῦ Διϋλιστηρίου καὶ διὰ νὰ ἐκτιμηθῇ ἡ ἀξία τῶν συμπερασμάτων τοῦ κ. Κιτσίκη, καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ προσήλωσίς του εἰς τὴν ἀκρίβειαν τῶν ἀριθμῶν καὶ ἡ προσοχὴ του εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν κειμένων, εἶμαι ὑποχρεωμένος, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ Διϋλιστήριον τοὐλάχιστον, νὰ εἴπω δύο ἢ τρεῖς ἀριθμούς. Ἄν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κ. Κιτσίκης, μᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ Διϋλιστήριον ἔχει τὸ 1959 συνολικῶς κέρδη 190 ἑκατομμ. δραχμάς. Αὐτὸν τὸν ἀριθμόν, νομίζω, ἀνέφερεν ὁ κ. Κιτσίκης. Εἶπε 181 ἑκατομμ. ἀπὸ τὸ μίσθωμα καὶ ἀπὸ κἄτι ἄλλα, δὲν ἐνθυμοῦμαι τὶ εἶπε, τὸ ἀνέβασεν εἰς 190 ἑκατομμ. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ἔκαμε κατόπιν τὰς διαφόρους ἀφαιρέσεις καὶ κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ Διϋλιστήριον λειτουργεῖ μὲ ζημίαν τοῦ Δημοσίου. Κατὰ τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα τῆς Ὑπηρεσίας, τὰ καθαρὰ κέρδη τοῦ Δημοσίου, βάσει τοῦ πίνακος τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ πρώτου ἔτους τῆς λειτουργίας τοῦ Διϋλιστηρίου, κατὰ τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν ἀναμένομεν νὰ ἔχωμεν πλήρη τὰ ὑπολογισθέντα κέρδη, διότι εἶναι γνωστὸν αὐτὸ διὰ πᾶσαν ἐπιχείρησιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸ πρῶτον ἔτος εὐθὺς ἀμέσως νὰ ἔχῃ κέρδη τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ ἀφοῦ στρώσει ἡ ἐπιχείρησις, τὰ κέρδη λοιπὸν τοῦ Διϋλιστηρίου, ἀνέρχονται εἰς 11,5 ἑκατομμ. δολλάρια, δηλαδή, 11.439,715 δολλάρια.

§61Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Οἱ ἀριθμοὶ τοῦ ἰσολογισμοῦ εἶναι κ. Ὑπουγέ; Εἰς ποῖον ἔτος ἀναφέρεσθε;

§62Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἰς τὸ πρῶτον ἔτος 1959. Ἐξ αὐτῶν πρέπει νὰ ἀφαιρεθοῦν 2.014.612 δολλάρια. Ἀφοῦ ἤδη ἀφαιρέσωμεν τὴν ὑποθετικὴν αὐτὴν ἐπὶ πλέον δαπάνην διὰ τὰς προμηθείας τῶν ἄλλων Ὑπηρεσιῶν, καὶ τὸ ἀνασφαλὲς στοιχεῖον εἰς τὸν ὑπολογισμὸν αὐτὸν εἶναι, τὸ ὅτι δὲν εἶναι βέβαιον, ὅτι πάντοτε θὰ ἔχωμεν ἢ θὰ εὑρίσκωμεν φορτία εὐκαιρίας εἰς τὰς τιμὰς ποὺ ὑπολογίζομεν, καταλήγομεν εἰς ἀπολύτως καθαρὸν κέρδος τοῦ Δημοσίου ἐξ 9,5 ἑκατομμ. δολλάρια ἢ ἀκριβέστερον 9.425.103 δολλάρια, τὸ ὁποῖον πολλαπλασιαζόμενον ἐπὶ 30 μᾶς δίδει 285 ἑκατομμ. δραχμὰς ἀντὶ τῶν 190 ποὺ ἔθεσεν ὡς βάσιν τῶν ὑπολογισμῶν του ὁ κ. Κιτσίκης. Συνεπῶς ἀντιλαμβάνεσθε ἀπὸ αὐτὸ τὸ παράδειγμα καὶ μόνον ποίαν ἀξίαν ἔχουν καὶ ὅλα τὰ ἄλλα συμπεράσματα τοῦ κ. Κιτσίκη, τὰ ὁποῖα ἄλλως τε ἐν καιρῷ ὅλα ἀντεκρούσθησαν, διὰ νὰ ἴδητε καὶ τὸ γενικὸν συμπέρασμα τοῦ κ. Κιτσίκη, ποίαν ἀξία ἔχει. Τὸ Διϋλιστήριον, κ. Πρόεδρε, καὶ κ. βουλευταί, ὅπως εἶχον εἴπει καὶ τότε, θὰ ἀποσβεσθῇ ἐντὸς χρονικοῦ διαστήματος ὀλιγωτέρου τῶν τριῶν ἐτῶν.

§63Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πόθεν προκύπτουν τὰ 11,5 ἑκατομμ., ἐὰν ὁ ἰσολογισμὸς παρουσιάζῃ μόνον 6; Σύμφωνα μὲ τὸν κ. Κιτσίκην, τὸ κέρδος τοῦ δημοσίου εἶναι 180 ἑκατομμ.

§64Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Ζίγδη, μὲ τὴν διακοπήν σας ἁπλῶς παρατείνετε τὴν ἀγόρευσίν μου καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ τὴν παρατείνω. Ἐὰν εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ ἴδητε ποῖος εἶναι ὁ ἰσολογισμὸς, δὲν θὰ ἐκάματε τὴν διακοπήν, διότι πρόκειται περὶ τοῦ ἰσολογισμοῦ τῆς ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία ἐκμεταλλεύεται τὸ Διϋλιστήριον. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων διὰ τὸ Δημόσιον καὶ ὑπάρχει διαφορά.

§65Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὥστε οἱ ἀριθμοί σας δὲν ἀφοροῦν τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ Διϋλιστηρίου;

§66Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Λυποῦμαι, διότι φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ποία εἶναι ἡ σύμβασις, διότι ἂν εἴχατε ὑπ’ ὄψει σας ποία εἶναι ἡ σύμβασις δὲν θὰ ἐλέγατε αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε.

§67Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀπαντᾶτε καὶ ὄχι νὰ δίδετε χαρακτηρισμούς.

§68Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἐπαναλάβω ὅτι, ἂν εἴχατε λάβει γνῶσιν τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων δὲν θὰ ἐκάματε αὐτὴν τὴν διακοπὴν καὶ ἂν εἴχατε τὴν καλωσύνην— καὶ αὐτό, ποὺ λέγω, πάλιν εἶναι ὑπὲρ ὑμῶν— ἐὰν εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ ἐλέγξητε καὶ τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα τοῦ διϋλιστηρίου διὰ τὸ Δημόσιον, δὲν θὰ ἐκάματε αὐτὴν τὴν διακοπήν.

§69Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ κ. Κιτσίκης ἀνέφερεν ἕνα συγκεκριμένον ἀριθμόν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ κέρδος τοῦ Δημοσίου ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰσολογισμοῦ τῆς ἑταιρείας ἐκμεταλλεύσεως τοῦ διϋλιστηρίου. Εἶναι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τῶν 180 ἑκατ. δραχ., ἤτοι 6 ἑκατ. δολλαρίων ἀκριβῶς; Ὁ κ. ὑπουργός, καθώρισε τὸ κέρδος εἰς 11,5 ἑκατ. δολλάρια. Πόθεν προκύπτει ἡ διαφορά; Δὲν φαντάζομαι ὁ κ. Κιτσίκης νὰ ἀναφέρεται εἰς ἐπίσημα κείμενα καὶ νὰ τὰ διαστρέφῃ.

§70Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Αὐτὸ σημαίνει, κ. Ζίγδη, ὅτι δὲν ἐπροσέξατε οὔτε τὶ εἶπεν ὁ κ. Κιτσίκης, διότι ὁ κ. Κιτσίκης εἶπε τὰ ἑξῆς: «... ...... (ἀναγινώσκει) ......».

§71Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρέπει νὰ ἀπαντᾶτε κ. Ὑπουργέ, ὄχι νὰ δίδετε χαρακτηρισμούς.

§72Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Μὴ προσπαθῆτε νὰ διορθώσητε τὴν διακοπήν σας, διότι δὲν εἶναι δυνατόν. Δὲν ἐπροσέξατε οὔτε τὶ εἶπεν ὁ κ. Κιτσίκης, διότι ὁ κ. Κιτσίκης δὲν εἶπεν, ὅτι τὰ κέρδη τοῦ Δημοσίου εἶναι αὐτά. Ὁ κ. Κιτσίκης εἶπεν, ὅτι τὸ μίσθωμα, τὸ ὁποῖον λαμβάνει τὸ Δημόσιον εἶναι αὐτό, ἀλλὰ τὰ κέρδη τοῦ Δημοσίου προέρχονται καὶ ἀπὸ ἄλλας πηγάς, αἱ ὁποῖαι ρητῶς ἀναφέρονται εἰς τὴν σύμβασιν καὶ τὰς ὁποίας γνωρίζει ὁ κ. Κιτσίκης καὶ θὰ διαπιστώσητε καὶ σεῖς, ὅταν ἀναγνώσητε τὴν σύμβασιν. Ὁ κ. Κιτσίκης, μετὰ τὴν ἀτυχῆ, κατὰ τὴν γνώμην μου, παράθεσιν τοῦ πίνακος περιεχομένων καὶ τῶν συμπερασμάτων του, εἰσῆλθεν εἰς τὸ θέμα τοῦ 5ετοῦς προγράμματος, τοῦ ὁριστικοῦ αὐτὴν τὴν φοράν. Καὶ ἐχαρακτήρισε τὸ πρόγραμμα μὲ μίαν ὁμολογουμένως κολακευτικὴν φράσιν. Εἶπεν, ὅτι τὸ πρόγραμμα, ἀποτελεῖ ἡρωϊκὴν προσπάθειαν. Τὸ δέχομαι, ὅτι τὸ πρόγραμμα ἀποτελεῖ πράγματι μίαν γενναίαν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς διαφεύγῃ, κ. Πρόεδρε καὶ κύριοι βουλευταί, ὅτι κἄθε πρόγραμμα εἶναι σύνθεσις προβλέψεων καὶ ἐπιδιώξεων καὶ πρέπει ἀναλόγως νὰ ἐκτιμᾶται. Οὔτε εἶναι δυνατόν, ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν τὰς πλήρεις μελέτας, ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν τὰς μελέτας τῆς κατασκευῆς, τὰς μελέτας τῆς ἐκτελέσεως, ἢ διότι δὲν ἔχομεν εὐρεῖαν, ἐπιστημονικῶς ἀρτίαν, ὡλοκληρωμένην μελέτην, δὲν εἶναι δυνατὸν δι’ αὐτὸ νὰ σταματήσωμεν καὶ νὰ μὴ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκπόνησιν ἑνὸς προγράμματος, βάσει στοιχείων, τὰ ὁποῖα διαθέτομεν καὶ τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπιτρέπουν νὰ συνάγωμεν συμπεράσματα καὶ νὰ προβῶμεν εἰς προβλέψεις καὶ συνεπῶς, νὰ θεμελιώσωμεν καὶ τὰς ἐπιδιώξεις τοῦ προγράμματος. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ἀπὸ τὸ εὐρύτερον κοινὸν τὸ μὴ ἐπηρεαζόμενον ἀπὸ κομματικὰς καὶ πολιτικὰς σκέψεις, δὲν ἠκούσθη ἐπίκρισις ἐναντίον τοῦ προγράμματος. Ἐπικρίσεις ἠκούσθησαν μόνον ἀπὸ τὸν κ. Ζίγδην, ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιοῦ καὶ τὸν κ. Κιτσίκην. Ἠμπορεῖ πᾶς τις νὰ κρίνῃ, κ. Πρόεδρε, καὶ κύριοι βουλευταί, ποίαν σημασίαν ἔχει αὐτὸ τὸ περιστατικόν, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερα. Ὁ κόσμος τὸ ἐδέχθη τὸ πρόγραμμα, τὸ πρόγραμμα τὸ 5ετὲς ἐπεβλήθη εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὑπάρχουν, ὅμως, πάντοτε, αἱ διαθέσεις αἱ ἀντιπολιτευτικαί, αἱ ὁποῖαι ἐκδηλώνονται καθ’ ὃν τρόπον ἠκούσατε, κύριοι βουλευταί. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ὅπως ἠθέλησε νὰ τὸ ἑρμηνεύσῃ ὁ κ. Κιτσίκης, ἔλλειψις ἐνδιαφέροντος, τὸ ὅτι δὲν ἠκούσθησαν ἐπικρίσεις. Ἡ ὀρθὴ ἑρμηνεία εἶναι αὐτή, τὴν ὁποίαν δέχεται ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀλλὰ καὶ πέραν τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος ὁ κόσμος, ὁ δυνάμενος νὰ κρίνῃ, ἡ ὀρθὴ ἑρμηνεία εἶναι, ὅτι ἀκριβῶς τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τὸ ὁριστικὸν τὸ ἐνηγκαλίσθη, τὸ ἔκαμε κτῆμα ἰδικόν του ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ δι’ αὐτό, κύριοι βουλευταί, πιστεύει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ προϋπόθεσις τῆς συνεργασίας καὶ τῆς συμμετοχῆς ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος εἶναι ἐξησφαλισμένη. Ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατόν, κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Κιτσίκης, ἀνήκων εἰς τὸ Κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, νὰ μὴ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ὁμιλήσῃ περὶ δῆθεν εἰρηνεύσεως. Γνωρίζομεν δὲ τὶ σημαίνει εἰρήνευσις, ὅταν προέρχεται ἀπὸ ἀγορητὴν τῆς ΕΔΑ. Ἡ εἰρήνη καὶ ἡ ἀσφάλεια ὑπάρχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὡς μοῦ ἐδόθη καὶ ἄλλοτε ἡ εὐκαιρία νὰ τονίσω —καὶ εἶναι βέβαιον— ἡ ἀσφάλεια πρὸς ὅλας τὰς πλευρὰς θὰ διατηρηθῇ καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἑδραιοῦται ὅλον καὶ περισσότερον ἡ ἐμπιστοσύνη τοῦ κόσμου πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἀλλοίμονον, ἐὰν ἐπεκράτει εἰς τὸν τόπον αὐτὸν εἰρήνευσις, κατὰ τὴν ἔννοιαν ποὺ τὴν λέγουν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς ΕΔΑ. Ἀλλοίμονον. Ἀλλὰ εἶπε καὶ κἄτι ἀκόμη ὁ κ. Κιτσίκης. Εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει βεβαρημένον παρελθόν. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἶναι γνωστὸν ποῖος ἔχει βεβαρημένον παρελθόν.

§73Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὄχι μόνον παρελθόν, ἀλλὰ καὶ παρὸν ἔχει βεβαρημένον.

§74Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν χρειάζεται νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον. Τὴν πρόσφατον ἱστορίαν τὴν ἔχομεν ζήσει ὅλοι, τὴν γνωρίζομεν πολὺ καλὰ καὶ γνωρίζομεν ποῖος εὐθύνεται διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε περιέλθει ὁ τόπος αὐτὸς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατάστασιν τὸν ἐξήγαγον κυρίως αἱ Κυβερνήσεις τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τῆς ΕΡΕ. Εἶναι γνωστὰ πράγματα καὶ δὲν χρειάζεται νὰ τὰ ἐπαναλάβωμεν. Τὰ ἄλλα εἶναι λόγια. Ἀλλὰ ὁ κ. Κιτσίκης ἐπανῆλθε καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀπασχολήσεως. Θὰ δώσω τὴν ἰδίαν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσα καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Δωδεκανήσου καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἠλιοῦ. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ ἐργατικὸν δυναμικὸν τῆς χώρας κατ’ ἔτος αὐξάνει. Εἶναι γνωστὸν ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι ὁ ἐξηκριβωμένος ἀριθμὸς τῶν ἀνέργων, ἐκείνων δηλαδή, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγγραφῆ εἰς Γραφεῖον Εὑρέσεως Ἐργασίας, μένει ἐπὶ πολλὰ ἔτη σταθερός. Τὶ γίνεται τὸ συνεχὲς κατ’ ἔτος αὐξανόμενον ἐργατικὸν δυναμικόν; Εἶναι προφανὲς καὶ ἐκ μόνου αὐτοῦ τοῦ συλλογισμοῦ, ὅτι διὰ τὸ αὐξανόμενον ἐργατικὸν δυναμικὸν δημιουργοῦνται νέαι ἀπασχολήσεις. Εἶναι ἀπορίας ἄξιον πῶς ἐπιμένουν τινὲς σκεπτόμενοι τὰ ἀντίθετα, ὅταν ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ ἁπλούστατος συλλογισμός. Δὲν περιμένομεν, κ. Πρόεδρε καὶ κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὸ τέλος τῆς πενταετίας θὰ δημιουργηθῇ μία κατάστασις ἰδανική, μία κατάστασις παραδεισιακὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Βεβαίως ὄχι. Ἀλλὰ εἴμεθα ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι καὶ αἱ ἐπενδύσεις τοῦ προγράμματος, ἀλλὰ εἰς τὸν τομέα τῆς αὐξήσεως τῆς ἀπασχολήσεως θὰ ἐκπληρωθοῦν αἱ ἐπιδιώξεις. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ παράσχω πρὸς τὴν Βουλὴν οὐδεμίαν πληροφορίαν, σχετικῶς μὲ τὸ κόστος τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, διότι ἐν ὄψει ὡρισμένων διαπραγματεύσεων διὰ τὴν ἵδρυσιν σημαντικῆς ἐν Ἑλλάδι βιομηχανίας, νομίζω, ὅτι ἀντενδείκνυται νὰ παράσχω πρὸς τὴν Βουλὴν πληροφορίας, ἀναφερομένας εἰς τὸ κόστος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας. Ἀλλὰ ὁ κ. Κιτσίκης ἀνέφερε καὶ τὸ περιστατικόν, ὅτι ὁ δανεισμὸς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι βαρὺς καὶ εἶπε: πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ τόσον βαρεῖς ὅρους δανεισμοῦ νὰ ἐπιτύχωμεν εὐθηνὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν; Καὶ ἀνέφερε: πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ δάνεια, τὰ ὁποῖα ἔχουν τόκον 7 καὶ 8%, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ βιομηχανία μας; Θὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ εἶχε λησμονήσει, ὅτι καὶ πάλιν, χάρις εἰς τὴν γενναιόφρονα καὶ μεγαλόπνοον Ἀμερικανικὴν πολιτικήν, τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον ἐλάβομεν διὰ τὸν Ἀχελῶον εἶναι μὲ τόκον 3,5%, 25ετοῦς διαρκείας καὶ ἐπιστρεπτέον εἰς δραχμάς. Πῶς εἶναι δυνατόν, λοιπόν, ὅταν τοιοῦτον δάνειον ἔχωμεν ἐπιτύχει, ὅταν ἔχωμεν ὑπογράψει τὸ συμβόλαιον, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγεται, ὅτι οἱ ὅροι δανεισμοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι βαρεῖς; Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα —καὶ ἐλπίζω νὰ μὴ ἀργήσῃ— ὁπότε θὰ δικαιωθῇ ὁ κ. Κιτσίκης διὰ τὸν δισταγμόν, τὸν ὁποῖον εἶχε σαφῶς καὶ κατηγορηματικῶς νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀλουμίνιον ἐν Ἑλλάδι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραχθῇ. Κύριοι βουλευταί, ἐπανέλαβεν ὁ κ. Κιτσίκης ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀκούεται καὶ ἀπὸ ἄλλας πλευράς, περὶ τοῦ πῶς θὰ κατορθώσωμεν πρόγραμμα δημοσίων ἐπενδύσεων, τῆς ἐκτάσεως τῆς προβλεπομένης εἰς τὸ 5ετὲς πρόγραμμα καὶ διήρεσε τὸ συνολικῶς προβλεπόμενον ποσὸν τῶν 4 δισεκατομμυρίων διὰ τὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐκτελεσθοῦν κατὰ τὴν προσεχῆ 5ετίαν, διὰ τοῦ 5, διὰ νὰ ἐξεύρῃ πόσα πρέπει νὰ δαπανηθοῦν κατ’ ἔτος καὶ διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέλος τῆς 5ετίας εἰς τὰ 4 δισεκατομμύρια. Δὲν πιστεύω, νὰ μὴ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Κιτσίκης, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρίσκεται τὸ ἐτησίως δαπανηθησόμενον ποσὸν διὰ μιᾶς ἁπλῆς διαιρέσεως. Διότι, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον προχωροῦμεν, τόσον καὶ αὐξάνει τὸ πρόγραμμα τῶν Κρατικῶν ἐπενδύσεων. Θὰ σᾶς ἀναφέρω τρεῖς ἀριθμοὺς διὰ τὰς Κρατικὰς ἐπενδύσεις τῶν ἐτῶν 1957, 1958 καὶ 1959. Αἱ πραγματοποιηθεῖσαι πληρωμαί, κύριοι βουλευταί, ἀνῆλθον τὸ 1957 εἰς 1.905 ἑκατομμύρια, τὸ 1958 εἰς 2.596 ἑκατομμύρια καὶ τὸ 1959 εἰς 3.398 ἑκατομμύρια καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Κιτσίκην, νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην, μὲ αὐτὴν τὴν πρόοδον, νὰ ὑπολογίσῃ καὶ θὰ πεισθῇ τότε, ἐὰν δὲν θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐκτελέσωμεν ἔργον 4 δισεκατομμυρίων κατὰ τὴν προσεχῆ 5ετίαν. Βεβαίως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλους ἀριθμούς, ἐκ τῶν ὁποίων σαφῶς προκύπτει, διατὶ εἶναι ἡ Κυβέρνησις αἰσιόδοξος καὶ μαζί της ἡ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι, ἐπειδὴ καὶ οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί, οἱ περισσότεροι πάντως, εἶναι γνωστοί, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναλαμβάνωνται. Διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κριθῶ καὶ ἐγὼ ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ μοῦ κάμνουν τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἀκούουν, ὅπως πιθανῶς νὰ κριθῇ καὶ ὁ κ. Κιτσίκης. Κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι βουλευταί, μὲ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, μὲ τὴν πολιτικὴν καὶ οἰκονομικὴν σταθερότητα ποὺ ὑπάρχει, μὲ τὸ πρόγραμμα ποὺ ὑπάρχει, εἴμεθα ἀπολύτως βέβαιοι καὶ ἀπολύτως αἰσιόδοξοι, ὅτι συνεχῶς ὁ τόπος θὰ προοδεύῃ. Λυποῦμαι, διότι ὡρισμέναι πλευραὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ὑποχρεωμέναι, οἱονεὶ ὑποχρεωμέναι κατ’ ἐπιταγήν, νὰ προπαγανδίζουν τὴν ἀπαισιοδοξίαν. Σπεύδουν νὰ προπαγανδίζουν τὴν ἀπαισιοδοξίαν, διότι γνωρίζουν, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν προπαγάνδισις καὶ ἀπαισιοδοξία, θὰ εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων ἀδύνατος, διότι, ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ χρόνια προχωροῦν, συντελεῖται τὸ ἔργον τῆς οἰκονομικῆς προόδου καὶ ἀπαντᾷ πλέον μόνον του καὶ εἰς τοὺς πλέον ἀπαισιοδόξους. (Χειροκροτήματα).

§75Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖον εἶναι τὸ προσωπικὸν ζήτημα;

§77Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ προσωπικὸν ζήτημα εἶναι, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς μίαν συγκεκριμένην ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν τοῦ διετύπωσα πρὸς διαφώτισιν τῆς Βουλῆς, ἀπήντησε μὲ χαρακτηρισμούς. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐπαναλάβω χαρακτηρισμούς, θὰ ἐπαναλάβω τὸ ἐρώτημα, διότι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία πρέπει νὰ εἶναι ἐνήμερος αὐτῶν τῶν πραγμάτων καὶ ἀποστολὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἶναι νὰ ἐνημερώνῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι προσωπικὸν ζήτημα αὐτό.

§79Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν θέλω οὔτε νὰ ἐπαναλάβω χαρακτηρισμούς, οὔτε νὰ ἀντιδικήσω, ἁπλῶς θέλω νὰ ἐπαναλάβω τὸ ἐρώτημα διὰ νὰ δώσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τὴν εὐκαιρίαν νὰ διαφωτίσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐπὶ ἑνὸς σοβαροῦ θέματος.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι τὸ Προεδρεῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ σᾶς δώσῃ τὸν λόγον.

§81Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μά, κ. Πρόεδρε, τὶ θέλετε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ἐκεῖνα καὶ ἐκεῖνα τὰ πράγματα, ἢ νὰ ἀπαιτήσω ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ συγγνώμην δι’ ὅσα εἶπεν;

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἕνα Κανονισμόν, τὸν ὁποῖον ἐπικαλεῖσθε πάντοτε καὶ τὸν ὁποῖον τὸ Προεδρεῖον ἐφαρμόζει πάντοτε. Τὸ Προεδρεῖον ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ σᾶς δώσῃ τὸν λόγον.

§83Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Διατὶ δὲν θέλετε νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος; Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνέφερεν εἰς τὴν Βουλὴν πράγματα, τὰ ὁποῖα διαψεύδονται ἀπὸ τὸν εἰς χεῖρας μας ἰσολογισμὸν τῶν Ἑλληνικῶν διϋλιστηρίων πετρελαίου.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Κόμμα σας εἶναι ἐπερωτῶν καὶ θὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσητε.

§85Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ ἔλεγχος εἶναι ἐδῶ. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐπισήμου ἰσολογισμοῦ κατηγορεῖται ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ἔφερεν εἰς τὴν Βουλὴν στοιχεῖα ἀνακριβῆ. Διὰ τὴν προαγωγὴν τῆς συζητήσεως...

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι ἡ συζήτησις διεξάγεται μεταξὺ ἐπερωτώντων καὶ ἐπερωτουμένου.

§87Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἂν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἔχουν τόσον σοβαρὰς ἐρωτήσεις, νομίζω, ὅτι εἶναι καθῆκον τοῦ κ. Προέδρου νὰ τοὺς δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὰς διατυπώσουν, διότι εἶναι πιθανὸν ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ποὺ νὰ ἄρῃ τὴν ἀμφιβολίαν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη. Διατὶ ἀφίνετε νὰ τελειώσῃ ἡ σημερινὴ συνεδρίασις μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ ἑνὸς συγκεκριμένου σημείου παρεπλάνησε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν; Μπορεῖ νὰ ἔχῃ τὴν ἀπάντησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναφέρῃ ἕνα ἀριθμὸν χωρὶς νὰ ἔχῃ στοιχεῖα. Ἐγὼ θέλω νὰ δώσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τὴν εὐκαιρίαν νὰ μᾶς δώσῃ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουν τοὺς ἀριθμούς του, διότι διαφορετικὰ φαίνεται ἐκτεθειμένος καί, νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ μᾶς δώσῃ ἐξηγήσεις, διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις πεπλανημέναι.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλὸν εἶναι αὐτὸ ποὺ λέγετε σεῖς, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐφαρμόζωμεν τὸν Κανονισμόν.

§89ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ εἶχε τελειώσει ἤδη, κ. Πρόεδρε.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ εἶχε τελειώσει, ἀλλ’ αὐτὸ δημιουργεῖ προηγούμενον. Ἢ ἔχομεν Κανονισμὸν καὶ τὸν ἐφαρμόζομεν, ἢ δὲν ἔχομεν. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι ἡ συζήτησις διεξάγεται μεταξὺ ἐπερωτώντων καὶ ἐπερωτωμένων. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπε μίαν ἀνακρίβειαν, ἡ ὁμὰς εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ὁ κ. Ζίγδης, ἠμπορεῖ νὰ ζητήσῃ διευκρινίσεις.

§91Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ζητεῖται ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δώσῃ στοιχεῖα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖ ὁ κ. Κιτσίκης, ποὺ ἀνέφερε τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς καὶ τοὺς διέψευσεν ὁ κ. ὑπουργός, νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ζητήσῃ διευκρινήσεις. Σεῖς δὲν ἠμπορεῖτε, κατὰ τὸν Κανονισμόν.

§93Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν, ἰδίως ὅταν ἀναφέρωνται ὀνόματα βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐπερωτῶντες, ἀπευθύνονται πρὸς τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς ἐρωτήματα καὶ οἱ ὑπουργοὶ ἀπαντοῦν, ὅταν αἰσθάνωνται ὅτι ἠμποροῦν νὰ ἀπαντήσουν. Ὅταν δὲν αἰσθάνωνται ὅτι ἠμποροῦν νὰ ἀπαντήσουν κρύβονται πίσω ἀπὸ τὸν Κανονισμόν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν Κανονισμὸν τὸν ἐφαρμόζει τὸ Προεδρεῖον καὶ πρὸς τὴν Συμπολίτευσιν καὶ πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, πρὸς ἁπάσας τὰς κατευθύνσεις. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ δώσῃ.

§95Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Καὶ τὸν διέψευσεν ὁ ἰσολογισμός.

§96Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Θὰ ἤθελα νὰ ἐκδηλώσω ὅλην μου τὴν συμπάθειαν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ζίγδην καὶ τὴν κατανόησίν μου διὰ τὴν στενοχώριαν του.

§97Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ τὸν καγχασμόν μου, διὰ τὴν ἀμηχανίαν σας.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 31 σχετικὴ ἐπερώτησις τῶν κ.κ. Κοθρῆ, Στεφανίδη, Μπαρούτση, ἀπόντων τῶν ἐπερωτώντων, διαγράφεται. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἐπὶ σχετικῆς ἐπερωτήσεώς του, ἔχει τὸν λόγον.

§99Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε δι’ ἀριθμῶν νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἡ χώρα ζῇ εἰς περίοδον εὐημερίας, ὅτι πρέπει νὰ αἰσιοδοξῶμεν διὰ τὸ μέλλον καὶ ὅτι πρέπει νὰ στηρίζωμεν μεγάλας ἐλπίδας ἐπὶ τοῦ 5ετοῦς προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως. Ὅτι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε ἴχνος ἀπαισιοδοξίας ἢ ἀνησυχίας, διότι ἡ οἰκονομία τῆς χώρας βαδίζει ἐπὶ στερεῶν βάσεων. Φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἐκτὸς πραγματικότητος. Καθῆκον μας εἶναι νὰ ὑπομνήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν πραγματικότητα καὶ νὰ τὴν ἐξαγάγωμεν ἀπὸ τὰς πλάνας της. Θὰ κάμω μίαν δειγματοληψίαν γεγονότων καὶ ἀριθμῶν, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς αἰσιοδοξίας, ἐκ τοῦ ὁποίου κατέχεται ἡ Κυβέρνησις, δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος. Μερικὰ γεγονότα πρόσφατα θὰ μᾶς πείσουν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑποφέρει οἰκονομικῶς. Ἡ δικαιοσύνη θὰ πλήξῃ τὸ εἰδεχθὲς ἔγκλημα ποὺ ἔλαβε χώραν πρὸ ἡμερῶν εἰς τὸ κέντρον τῶν Ἀθηνῶν. Ἡμεῖς, ὅμως, πρέπει νὰ δώσωμεν σημασίαν εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἄνθρωποι ἐφόνευσαν ἄλλον ἄνθρωπον διὰ χρέος 1.175 δραχμῶν! Τὸ ἔγκλημα αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ πρέπει νὰ μᾶς κάμῃ σκεπτικοὺς καὶ νὰ προσανατολισθῶμεν πρὸς τὴν πραγματικότητα. Παρηκολούθησα τὴν θείαν λειτουργίαν εἰς τὸν ναὸν τοῦ Ἁγίου Διονυσίου τὴν πρωτοχρονιά. Ἡ ἐνορία τοῦ Ἁγίου Διονυσίου θεωρεῖται ὡς μία ἀπὸ τὰς εὐπορωτέρας τῶν Ἀθηνῶν. Κατὰ τὴν θείαν λειτουργίαν ἤκουσα τὸν ἐφημέριον νὰ εὐχαριστῇ τοὺς συνενορίτας του διὰ τὴν συγκέντρωσιν ποσοῦ 19.000 δραχμῶν, τὰ ὁποῖα συνεκεντρώθησαν δι’ ἐράνου καὶ διὰ τῶν ὁποίων ἀπεφυλακίσθησαν 79 κρατούμενοι ἐκ τῶν φυλακῶν, εἴκοσι τῶν ὁποίων ἐκρατοῦντο διὰ χρέη μέχρις 100 δραχμῶν ἕκαστος πρὸς τὸ Δημόσιον.

§100Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὰ ἄλλα τὰ ἔφαγαν εἰς τὸν κινηματογράφον.

§101Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, τὶ εἴπατε; Δὲν σᾶς ἤκουσα.

§102Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶπα, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἀκούων τὸν κ. Ζορμπᾶν νὰ λέγῃ, ὅτι ἀπεφυλακίσθησαν κρατούμενοι διὰ χρέη μέχρις 100 δραχμῶν, ὅτι τὰ ἄλλα χρήματά των τὰ ἐξώδευσαν εἰς τὸν κινηματογράφον.

§103Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὑποθέτω, κ. συνάδελφε, ὅτι μὲ αὐτὸ ποὺ εἴπατε, θέλετε ἁπλῶς νὰ κάμετε εὐφυολόγημα. Καὶ ἂν μὲν τὸ εὐφυολόγημα σᾶς ἱκανοποιῇ, εἶναι πάντοτε εὐχάριστον νὰ εἶναι κανεὶς εὐχαριστημένος μὲ τὸν ἑαυτόν του. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι δὲν θέλετε νὰ ἀρνηθῆτε μὲ αὐτὸ τὴν σημασίαν ποὺ ἔχει ὁ δείκτης τοῦ φόρου δημοσίων θεαμάτων. Εἶναι διεθνῶς ἀνεγνωρισμένον, ὅτι αἱ δαπάναι διὰ τὴν ψυχαγωγίαν καὶ εἰδικώτερον διὰ τὰ δημόσια θεάματα, εἶναι αἱ εὐπαθέστεραι δαπάναι ἀπὸ ὅλας τὰς δαπάνας, εἰς τὰς ὁποίας προβαίνει οἱονδήποτε νοικοκυριό. Τὸ πρῶτον ποὺ θὰ περικόψῃ μία οἰκογένεια, εἶναι ἡ ψυχαγωγία καὶ ἡ τελευταία δαπάνη, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ προβῇ, εἶναι ἡ δαπάνη τῆς ψυχαγωγίας. Συνεπῶς, δὲν πιστεύω —διότι σεῖς συνήθως μελετᾶτε τὰ ζητήματα— ὅτι ἐννοεῖτε, ὅτι ὁ δείκτης τοῦ φόρου δημοσίων θεαμάτων, ὁ ὁποῖος εἶναι συγχρόνως καὶ δείκτης τῆς συνεχῶς αὐξανομένης δαπάνης εἰς τὰ δημόσια θεάματα καὶ τὴν ψυχαγωγίαν ἐν γένει, ὅτι αὐτὸς ὁ δείκτης δὲν εἶναι χαρακτηριστικὸς τοῦ ἐπιπέδου διαβιώσεως. Δὲν πιστεύω, νὰ θέλετε νὰ τὸ ἀρνηθῆτε αὐτό. Καὶ δὲν θέλω νὰ τὸ πιστεύσω, διότι γνωρίζω, ὅτι μελετᾶτε τὰ πράγματα. Δι’ αὐτὸ καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ εἴπατε, ἦτο ἕνα εὐφυολόγημα, διὰ τὸ ὁποῖον, ἐὰν σᾶς ἱκανοποιῇ, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§104Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶναι βέβαιον, κ. Ὑπουργέ, ὅτι σήμερον, αἱ λαϊκαὶ τάξεις ἔχουν ἀποστερηθῆ οἱασδήποτε ἄλλης ψυχαγωγίας καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον τοὺς ἀπομένει, εἶναι τὸ δεκάδραχμον τοῦ κινηματογράφου. Ἂν σεῖς ἠθελήσατε εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν νὰ στηριχθῆτε εἰς αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα διὰ νὰ εὕρητε δικαιολογίαν διὰ νὰ ὑποστηρίξητε, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εὐημερεῖ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ συμφωνήσω μαζί σας.

§105Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ξεκαθαρίσωμεν τὸ πρᾶγμα. Δέχεται ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἐκεῖνο ποὺ εἶναι διεθνῶς δεκτόν, ὅτι ὁ δείκτης τῆς δαπάνης τῆς ψυχαγωγίας εἶναι ἀπὸ τοὺς χαρακτηριστικωτέρους δείκτας διὰ τὸ ὕψος τῶν δαπανῶν καταναλώσεως μιᾶς οἰκογενείας; Τὸ δέχεται ἢ δὲν τὸ δέχεται; Ἐὰν τὸ δέχεται, δὲν στέκονται ἐκεῖνα ποὺ ἀκούω. Ἐὰν δὲν τὸ δέχεται, τότε, τὸν πληροφορῶ, ὅτι εὑρίσκεται ἐν διαφωνίᾳ πρὸς τὰς διεθνῶς ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης παραδεδεγμένα.

§106Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἰς τὴν ζωὴν δὲν ὑπάρχουν διλήμματα. Ἐὰν παίρνετε μόνον ἕνα δείκτην καὶ μάλιστα αὐτὸν τὸν δείκτην τοῦ κινηματογράφου, ἀσφαλῶς ὁδηγεῖσθε εἰς σφαλερὰ συμπεράσματα.

§107Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὄχι, κ. συνάδελφε. Ἕνας ἀπὸ τοὺς δείκτας τοὺς ὁποίους ἀνέφερα, ἦτο καὶ αὐτός. Διότι ἀνέφερα καὶ ἄλλους δείκτας, ὅπως τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν κλπ., τοὺς ὁποίους δύνασθε νὰ ἰδῆτε εἰς τὰ πρακτικά. Καὶ εἶπον, ὅτι ἕνας ἀκόμη δείκτης εἶναι καὶ αὐτός. Ἀλλ’ ἂς ἀφίσωμεν, κ. Ἐφραιμίδη, τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφον νὰ ὁμιλήσῃ.

§108Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἐπήρατε τὸν ἀσθενέστερον δείκτην διὰ νὰ στηρίξητε τὴν ἐπιχειρηματολογίαν σας.

§109Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον, ὅτι θὰ κάμω δειγματοληψίαν γεγονότων. Ἐὰν ἐπιχειρήσητε μίαν ἐπίσκεψιν εἰς τὰς φυλακὰς τῆς πρωτευούσης καὶ τοῦ Πειραιῶς, θὰ ἰδῆτε, ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν κρατουμένων προέρχονται ἀπὸ διαφόρους μικροοφειλὰς πρὸς τὸ Δημόσιον. Ἐὰν δὲ δὲν ἐπεδεικνύετο κἄποια ἐπιείκεια ἐκ μέρους τῶν διευθυντῶν τῶν Δημοσίων Ταμείων, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐχώρουν αἱ φυλακαὶ τῆς πρωτευούσης καὶ τοῦ Πειραιῶς ὅλους τοὺς ὀφειλέτας τοῦ Δημοσίου. Ἐὰν ἐπιχειρήσωμεν μίαν περιοδείαν εἰς τὰ δικαστήρια τῆς πρωτευούσης καὶ τοῦ Πειραιῶς καὶ ἴδωμεν τὸν καθ’ ἡμέραν αὐξανόμενον ἀριθμὸν τῶν διαμαρτυρομένων γραμματίων, θὰ ἀντιληφθῶμεν ἀσφαλῶς τὴν δεινὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἡ οἰκονομία μας καὶ τὸ ἄγχος, τὸ ὁποῖον κατέχει τὰς μικρὰς ἰδίως ἐπιχειρήσεις. Ἐὰν δὲ κάμωμεν μίαν περιοδείαν εἰς τὰς ἐπαρχίας, θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι ἀκόμη χειροτέρα. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εὑρισκόμην εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν μεταξὺ τῶν καπνοπαραγωγῶν. Οἱ καπνοπαραγωγοὶ εἶχον πιστεύσει, ὅτι τὰ καπνά των τὰ ἐμπορεύσιμα θὰ ἐπωλοῦντο κατὰ 5% εὐθηνότερα τῶν περυσινῶν τιμῶν. Τὰ δὲ μὴ ἐμπορεύσιμα θὰ ἠγοράζοντο κατὰ 8 δραχ. τὸ κιλὸν διὰ νὰ καοῦν. Ἰδού, ὅμως, πῶς ἐφηρμόσθη ἡ κυβερνητικὴ ἀπόφασις. Ἡ διαλογὴ τῶν καπνῶν ἐγένετο αὐστηροτάτη. Τὸ 30% μόλις, ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἐμπορεύσιμα. Τὰ ὑπόλοιπα ὡς μὴ ἐμπορεύσιμα. Παρὰ τὰς ὑποσχέσεις τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ἐμπορεύσιμα καπνὰ ἠγοράσθησαν πρὸς 10 δραχ. κατὰ κιλόν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἀγορασθοῦν πρὸς 20 δραχ. κατὰ μέσον ὅρον κατὰ κιλόν, τὰ δὲ μὴ ἐμπορεύσιμα πρόκειται νὰ ἀγορασθοῦν πρὸς 2 ἢ 3 δραχ. κατὰ κιλόν. Ἀνέφερα, κύριοι συνάδελφοι, ἐνδεικτικῶς αὐτὰ τὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα ἀπεικονίζουν τὴν πραγματικότητα τῆς ζωῆς τῶν Ἑλλήνων καὶ τῆς πενίας, ἡ ὁποία μαστίζει τὰ μεσαῖα καὶ κατώτερα στρώματα. Ἀνέφερα τὰ περιστατικὰ αὐτὰ διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐρύνῃ τὸ μῆκος τῆς ὁράσεώς της, διότι ἐκεῖ θὰ ἀναζητήσῃ τὴν πενίαν καὶ τὴν κακομοιριὰν τοῦ λαοῦ. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται, ὁ κ. ὑπουργός, ὁ ὁποῖος μᾶς ὡμίλησε περὶ εὐημερίας, εἶναι τόσον μακρὰν τῆς πραγματικότητος, ὥστε νὰ ἀσεβῇ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Δὲν ἀσεβεῖ, κύριοι συνάδελφοι, ἀλλὰ πλανᾶται. Δὲν ἠθέλησε νὰ διακρίνῃ τὰ τείχη, τὰ ὁποῖα διαχωρίζουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἕνα τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εὑρίσκεται ἐντὸς τῆς συναλλακτικῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Τὸ τμῆμα αὐτὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ κυκλώματος τῆς συναλλακτικῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου, εἶναι δυνατὸν νὰ εὐημερῇ. Πέραν, ὅμως, τῶν εὑρισκομένων εἰς τὸ κύκλωμα τῆς συναλλακτικῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου, ὑπάρχει τὸ φράγμα τῆς πείνης καὶ μέσα εἰς αὐτὸ εὑρίσκεται, δυστυχῶς, ἡ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις βλέπει μόνον τὸ κύκλωμα τὸ οἰκονομικὸν καὶ τοὺς ἐντὸς τοῦ κυκλώματος αὐτοῦ κινουμένους πολίτας. Ἐὰν κατώρθωνε νὰ ἰδῇ πέραν τοῦ κυκλώματος αὐτοῦ, ἐκεῖ θὰ διέκρινε τὴν πενίαν. Οἱ ἐντὸς τοῦ κυκλώματος εἶναι ἱκανοὶ νὰ δημιουργοῦν ἀποθέματα καὶ καταθέσεις πρὸς τὰς Τραπέζας, νὰ αὐξάνουν καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ φόρου τῶν δημοσίων θεαμάτων, ὅπως θέλει ὁ κύριος ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Αὐτοί, ὅμως, εἶναι ἐλάχιστοι. Οἱ ἐκτὸς τοῦ κυκλώματος αὐτοῦ εἶναι ἡ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς μίαν στιγμὴν εἰλικρινείας, ὑπελόγισε τὸν ἀριθμὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ζῆ εἰς τὸ φράγμα τῆς πείνης, εἰς 2.000.000 ἀνθρώπους. Τὰ Γραφεῖα Προνοίας τοῦ Κράτους ὑπολογίζουν τοὺς ἀπόρους εἰς 3.800.000. Ὁ πάγιος ἀριθμὸς τῶν ἀνέργων ἀνέρχεται εἰς 280.000 καὶ τῶν ὑποαπασχολουμένων εἰς 1.000.000. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, σοβαρὸν ποσοστὸν τοῦ λαοῦ εὑρίσκεται εἰς τὸ φράγμα τῆς πείνης καὶ αὐτὸ δημιουργεῖ τοὺς κινδύνους καὶ βλέπομεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἀντιλαμβάνεται αὐτὸ τὸ φράγμα τῆς πείνης. Οἱ συμπολῖται μου καπνοπαραγωγοὶ ἀπώλεσαν τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἔπαυσαν νὰ καλλιεργοῦν καπνὰ καὶ ἔδωσαν τὰ κτήματά των διὰ τὴν καλλιέργειαν ἀραβοσίτου κλπ. Ἀπωθήθησαν, δηλαδή, ἐκ τοῦ συναλλακτικοῦ κυκλώματος εἰς τὸν χῶρον τοῦ φράγματος πείνης. Ἡ ψαλίς, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ ἀπηθλιωμένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τοῦ ἀπολαμβάνοντος ἐκ τῆς ἐργασίας του, διαρκῶς εὐρύνεται καὶ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ περιορίσῃ τὸ ἄνοιγμα αὐτὸ τῆς ψαλίδος καὶ νὰ φέρῃ μέσα εἰς τὴν συναλλακτικὴν οἰκονομίαν τοὺς ἐντὸς τοῦ φράγματος τῆς πείνης εὑρισκομένους Ἕλληνας. Βιάζεται καὶ ἐπείγεται ὁ λαὸς νὰ φύγῃ ἀπὸ αὐτὸ τὸ φράγμα τῆς πείνης. Ἡ Κυβέρνησις, ὅμως, δὲν τὸ ἀντιλαμβάνεται. Δι’ αὐτὸ ἀνέφερα τὰ παραδείγματα ποὺ ἀνέφερα καὶ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους προτίθεμαι περαιτέρω νὰ ἀναφέρω, διὰ νὰ συμβάλω, ὅπως ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ καὶ ἀντιληφθῇ τὴν κατάστασιν αὐτὴν τοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις, ἔναντι αὐτῆς τῆς πραγματικότητος, τὶ μέτρα λαμβάνει καὶ πῶς ἀσκεῖ τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικήν της πολιτικήν; Ἐπειδή, κύριοι βουλευταί, ἀνεφέρθησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας βουλευτὰς καὶ τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς ἀριθμοί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω καὶ ἐγὼ τοὺς ἰδικούς μου τοὺς ἀριθμούς. Καὶ ἀρχίζω ἀπὸ τὰ δημόσια οἰκονομικά. Οὐδεὶς εἰς τὴν χώραν αὐτήν, οὔτε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, γνωρίζει τὸ ὕψος τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους, ἀφοῦ κανεὶς ποτὲ προϋπολογισμὸς δὲν συνεζητήθη καὶ δὲν ἐψηφίσθη εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν ἔχομεν, λοιπόν, προϋπολογισμόν. Καὶ ὅταν ἕνα Κράτος δὲν ἔχῃ προϋπολογισμόν, βαδίζει τὸν δρόμον του εἰς τὰ τυφλά, χωρὶς νὰ ἔχῃ κανένα θετικὸν προσανατολισμόν. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1959 ἀναφέρονται δάνεια 515 ἑκατομμυρίων. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συνήθισε νὰ δανείζεται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἀπὸ τὸ ἐσωτερικόν. Ὑπολογίζεται, ὅτι τὸ νέον δημόσιον χρέος ἀνέρχεται σήμερον εἰς τὸ ποσὸν τῶν δύο δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἀντιλαμβάνεται κανεὶς σήμερον, ἐὰν εἰς αὐτὸ ὑπολογισθῇ καὶ τὸ χρέος τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας, τὶ θὰ γίνῃ, ἐὰν αὔριον ἕνας ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπαναλάβῃ τὸ «δυστυχῶς ἐπτωχεύσαμεν». Εὔχομαι νὰ μὴ φθάσωμεν ἐκεῖ. Ἐν τούτοις, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἂν ἐξακολουθήσωμεν νὰ δανειζώμεθα, καθ’ ὃν τρόπον δανειζόμεθα, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ φθάσωμεν ἐκεῖ. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δανειζώμεθα, διὰ νὰ καλύψωμεν τὰς τρεχούσας ἀνάγκας τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§110Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ποίας τρεχούσας ἀνάγκας, λέγετε, ὅτι καλύπτουν τὰ δάνεια ταῦτα;

§111Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ προϋπολογισμός σας δὲν μᾶς λέγει, δὲν μᾶς κατατοπίζει ποῦ καὶ πῶς ἐδαπανήθησαν τὰ 515 ἑκατομμύρια τοῦ δανείου.

§112Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ ἔκθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀντιθέτως, διηυκρινίσθη κατὰ τρόπον ἀπολύτως σαφῆ καὶ μάλιστα κατ’ ἐπανάληψιν, ὅτι αἱ τακτικαὶ δαπάναι τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔχουν καλυφθῆ ἀπὸ τὰ ἔσοδα καὶ ὅτι ἐπὶ πλέον μάλιστα, ἐκ τῶν τακτικῶν ἐσόδων ἀπομένει καὶ περίσσευμα, τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τὸ πρόγραμμα ἐπενδύσεων. Ὁ δανεισμός, ὅθεν, ἐσωτερικὸς καὶ ἐξωτερικός, χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ περισσεύματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος δημοσίων ἐπενδύσεων. Κατὰ συνέπειαν, ὄχι μόνον δὲν προσφεύγομεν εἰς δανεισμὸν διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ καταναλωτικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ τοὐναντίον ἔχει ἐξασφαλισθῆ καὶ περιθώριον ἐκ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν κάλυψιν μέρους τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπενδύσεων. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀναγράφεται καὶ ἡ ἔκθεσις τὸ μνημονεύει δεκάκις τοὐλάχιστον.

§113Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἠμπορούσατε, κ. Ὑπουργέ, νὰ κάμετε οἰκονομίας εἰς τὰς τακτικὰς δαπάνας, διὰ νὰ μὴ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δανεισθῆτε.

§114Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δανειζόμεθα βεβαίως, αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὅμως τοῦ προγράμματος τῶν ἐπενδύσεων. Δὲν δανειζόμεθα διὰ τὴν κάλυψιν καταναλωτικῶν ἀναγκῶν. Δὲν δανειζόμεθα διὰ τὴν κάλυψιν ἀναγκῶν τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὸ δὲν λέγω καὶ ἐγώ;

§115Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Φέρατε, κ. Ὑπουργέ τὸν προϋπολογισμὸν νὰ τὸν συζητήσωμεν καὶ θὰ σᾶς ὑποδείξωμεν τὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ γίνῃ οἰκονομία, ὥστε νὰ μὴ ἔχετε τὴν ἀνάγκην δανεισμοῦ. Ἐὰν θέλετε ἕνα πρόχειρον παράδειγμα, σᾶς ἀναφέρω τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως. Τὸ 1955 ἦσαν 5 ἑκατ. δραχ., τὸ 1959 ἔγιναν 40 ἑκατ. δρχ.

§116Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Νὰ μᾶς ὑποδείξητε παρακαλῶ, κ. συνάδελφε, τὰ κεφάλαια, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἐξασφαλισθῇ, καθ’ ὑμᾶς, οἰκονομία εἰς τὸν τακτικὸν προϋπολογισμὸν καὶ θὰ σᾶς ὀφείλωμεν χάριτας. Διότι, ἕως τώρα, ἀντιθέτως, μόνον αὔξησιν τῶν δαπανῶν ἔχετε συστήσει, ὑμεῖς προσωπικῶς. Αὔξησιν τῶν συντάξεων, αὔξησιν τῶν ὑπαλληλικῶν μισθῶν καὶ ὅλων τῶν δαπανῶν τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ, πῶς εἶναι δυνατόν, συνιστῶντες αὔξησιν τῶν κατ’ ἰδίαν κονδυλίων, τὰ ὁποῖα συνθέτουν τὸν τακτικὸν προϋπολογισμόν, κατελήξατε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὑποδεικνύετε μείωσιν τῶν δαπανῶν τοῦ καταναλωτικοῦ προϋπολογισμοῦ.

§117Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν εἶναι, κ. Ὑπουργέ, ὁ ἐξωσχολικὸς ἀθλητισμὸς εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Εἶναι ἡ αὔξησις τῶν τακτικῶν δαπανῶν, τοῦ Ὑπουργείου τούτου, τοῦ κεφαλαίου τῶν ἀποζημιώσεων τῶν Ἐπιτροπῶν.

§118Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως ἔχει αὔξησιν τοῦ σκέλους τῶν ἐξόδων καὶ μάλιστα εἰς τὸν βαθμόν, τὸν ὁποῖον ἐξεθέσατε, θὰ πρέπει νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ἤδη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, περιλαμβάνονται 25 ἑκατ. ἐπιχορήγησις ὑπὲρ τοῦ Τουρισμοῦ. Κατὰ τὸ ἔτος 1955 αἱ πιστώσεις τοῦ ἰδίου Ὑπουργείου ἀνήρχοντο εἰς 30 περίπου ἑκατομμ. καὶ ὄχι εἰς 5,5, ἑκατομμ. ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Τότε ὅμως δὲν περιελαμβάνοντο αἱ πιστώσεις τοῦ Τουρισμοῦ. Πέραν αὐτῶν, εἰς ἴδιον τμῆμα περιλαμβάνονται τὰ ἔξοδα τῆς Γενικῆς Γραμματείας Ἀθλητισμοῦ, τὰ ὁποῖα ὅμως ἀντικρύζονται ἀπὸ εἰδικὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀποτελοῦν ὑποχρεωτικὰς εἰσφορὰς τῶν φορολογουμένων.

§119Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἔρχομαι τώρα καὶ εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐπενδύσεων ποὺ ἀνέφερεν ἡ Κυβέρνησις. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, σελὶς 21, λέγει τὰ ἑξῆς: Ἡ εἰς τρεχούσας τιμὰς ἀξία τῶν πάσης φύσεως ἐπενδύσεων παγίου κεφαλαίου ἀνῆλθε τὸ 1959 εἰς 17.600 ἑκατ. δραχμ. ἔναντι 15.320 ἑκατομμ. δραχμ. τοῦ 1958. Ἔχομεν λοιπὸν διὰ τὸ 1959, 17.600 ἑκατ. δραχμῶν ἔναντι 15.320 ἑκατ. τοῦ 1958. Ἔχομεν δηλαδὴ μία διαφορὰν αὐξήσεως τῶν ἐπενδύσεων κατὰ 2.280 ἑκατ. δραχμ. Ἐὰν δεχθῶμεν, ὡς προσφέρονται αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς, θὰ ἴδωμεν, ὅτι εἶναι ἀριθμοὶ σοβαροὶ καὶ παρουσιάζουν ἕνα ἀξιόλογον ἔργον. Ἐν τούτοις ἐκ τῆς ἐρεύνης ποὺ ἔκαμα εἰς τὰς πάσης φύσεως ἐπενδύσεις κεφαλαίων περιλαμβάνονται καὶ αἱ ἐπενδύσεις τῶν ἐπαναπατριζομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ πλοίων. Αἱ ἐπενδύσεις τῶν πλοίων τοῦ 1958 ἦσαν 2.180 ἑκατομμ. δραχμῶν καὶ τοῦ 1959 4.300. Ἐὰν ἐκ τῶν ἀνωτέρω συνολικῶν ποσῶν τῶν ἐπενδύσεων ἀφαιρέσωμεν τὰς ἐπενδύσεις τῶν πλοίων, ἔχομεν καθαρὰς ἐπενδύσεις διὰ τὸ 1958, 13.140 ἑκατ. δραχμ. καὶ τὸ 1959, 13.300 ἤτοι ἡ μεταξὺ των διαφορὰ εἶναι ἀσήμαντος. Σκοπός, κ. συνάδελφοι, τῆς ἀποψινῆς ὁμιλίας μου εἶναι, ὄχι νὰ κάμω τὴν Κυβέρνησιν νὰ χάσῃ τὴν πίστιν καὶ τὴν αἰσιοδοξίαν της, ἀλλὰ νὰ τὴν φέρω εἰς τὴν πραγματικότητα. Δι’ αὐτὸ ἀναφέρω καὶ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς.

§120Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ποσὸν 25 ἑκατ. δραχμῶν περιλαμβάνεται, ὅπως εἶπον, διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Ὀργανισμοῦ Τουρισμοῦ. Δὲν ὑπάρχει πρόβλεψις, καὶ μάλιστα 25 ἑκατ. δι’ ἐπιτροπάς, καὶ ἀπορῶ πῶς παρεσύρθητε εἰς τοιαύτην δήλωσιν. Πρόσθετοι δαπάναι ἀπῃτήθησαν λόγῳ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθολογίου. Μικρὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ τῆς ἀρτιωτέρας ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν προσθέτων ἔργων καὶ ἁρμοδιότητος, ἀνατεθείσης εἰς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐντεῦθεν ἐπιβάρυνσις περιορίζεται εἰς ἐννέα περίπου ἑκατομμύρια, δι’ ὅλας τὰς ἐκτεθείσας ἀνάγκας, περιλαμβανομένης καὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθολογίου εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὸ ἐξωτερικόν. Περιλαμβάνεται καὶ ἡ δαπάνη διαφωτίσεως τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων. Ἀλλὰ τὰ 25 ἑκατομμύρια ἀφοροῦν ὅπως εἶπον, δαπάνας συνεπεία τῆς ὑπαγωγῆς τοῦ Τουρισμοῦ εἰς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἔκτοτε ἐγγράφονται ἐκεῖ αἱ πιστώσεις, αἵτινες εἰς τὸ παρελθὸν περιελαμβάνοντο εἰς τὰς πιστώσεις τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει κατατεθῆ καὶ ὁ ἔλεγχος ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλήν.

§121Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἀνέφερα, κ. Ὑπουργέ, τὰ ποσὰ τῶν ἐπενδύσεων διὰ τὰ πλοῖα τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ τὸν ἐπαναπατρισμόν, τὸν ὁποῖον καὶ διὰ τοὺς γνωστοὺς λόγους, εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, διὰ νὰ καταστήσω γνωστὸν τὸν ἀκριβῆ ἀριθμὸν τῶν ἐπενδύσεων, ὅστις ἀκόμη μειοῦται ἂν ἀφαιρεθοῦν αἱ δαπάναι προνοίας (προσφυγικαὶ κατοικίαι), σιδηροδρόμων κλπ. Ἡ Κυβέρνησις παραγνωρίζει ἀκόμη τὰς ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις, τὸ 45% τῶν κεφαλαίων τῶν ὁποίων διατίθεται διὰ τὴν ἀνέγερσιν πολυκατοικιῶν. Αὐτὸ σημαίνει, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ χρόνος ποὺ ἐπέρασε δὲν ἔδωκεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐκαιρίαν νὰ δημιουργήσῃ φορεῖς καὶ ἑλκυστικὰς ἐπιχειρήσεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ τοποθετῆται τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον καὶ πορεύεται ἤδη ἀπὸ ἐτῶν ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν τοποθέτησιν εἰς τὰς οἰκοδομικὰς ἐπιχειρήσεις κατὰ τὸν μέγαν ὄγκον του. Καὶ αὐτὸ ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ 5ετοῦς προγράμματος στηρίζει κυρίως κατὰ ποσοστὸν 69% εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, αἱ ἰδιωτικαὶ ἐπενδύσεις, ὡς ἀνέφερον, πορεύονται πρὸς μίαν γραμμὴν καὶ δὲν ἐπιθυμοῦν νὰ ἐξέλθουν τῆς γραμμῆς αὐτῆς καὶ νὰ διακινδυνεύσουν εἰς ἐπισφαλεῖς τοποθετήσεις, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ στηρίξῃ σοβαρὰς ἐλπίδας διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ 5ετοῦς της προγράμματος ἀπὸ τὸ 69% αὐτὸ τοῖς ἑκατὸν τῶν ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων; Βεβαίως, ἡ ἐπιτυχία τοῦ προγράμματος αὐτοῦ, εἶναι δι’ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος ὠφέλιμος καὶ ἡμεῖς πρῶτοι θὰ ἐχειροκροτούσαμεν τὴν ἐπιτυχίαν αὐτήν. Οἱ ἀριθμοὶ ὅμως, δυστυχῶς, δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν πραγματικότητα καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις πλανᾶται καὶ ἐφιστῶμεν ὡς ἐκ τούτου τὴν προσοχήν της. Θὰ ἐρωτηθῇ διατὶ δὲν ὑπάρχουν νέοι φορεῖς ἐπενδύσεως ἰδιωτικῶν κεφαλαίων. Διότι ὑπάρχει ἀσφαλῶς εἰς τὴν χώραν μας κἄτι τὸ ἐλαττωματικὸν ποὺ δὲν ἠρευνήθη ἐπαρκῶς. Πταίει, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ θεσμὸς τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν ὡς ἐφαρμόζεται παρ’ ἡμῖν καὶ τὸν ὁποῖον δὲν προσεπαθήσαμεν νὰ ἀναδιοργανώσωμεν. Ἐφ’ ὅσον συνεπῶς, δὲν ἔχομεν ὄργανον κατάλληλον πρὸς διάθεσιν τῶν ἰδιωτικῶν ἐπενδύσεων, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἐφαρμογὴν προγράμματος ποὺ στηρίζει κατὰ 69% τὴν ἐπιτυχίαν του εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπενδύσεις; Εἰς ἄλλας χώρας, ἔχει ἐπικρατήσει ὁ λεγόμενος θεσμὸς τοῦ λαϊκοῦ καπιταλισμοῦ. Ἐὰν καὶ εἰς τὴν χώραν μας εἴχομεν προσανατολισθῆ πρὸς τὸν θεσμὸν αὐτόν, θὰ εἴχομεν ἐξεύρει καὶ ἐπιβάλει τὸν καλύτερον τύπον Ἀνωνύμου Ἑταιρείας ποὺ θὰ εἵλκυε τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον μικρὸν ἢ μεγάλον. Ἀπόδειξιν τῆς τάσεως ἀναπτύξεως τοῦ λαϊκοῦ καπιταλισμοῦ παρ’ ἡμῖν, ἀποτελεῖ ὁ τρόπος καὶ ταχύτης διαθέσεως τῶν μετόχων τῆς ΔΕΗ, αἵτινες ἐκαλύφθησαν ἐφέτος πρὶν κἂν ἐκπνεύσῃ ἡ προθεσμία. Διψᾷ τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον ἀπὸ ἀσφαλῆ τοποθέτησιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἀνευρίσκει καὶ τοῦτο, διότι χωλαίνει ὁ θεσμὸς τῆς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας παρ’ ἡμῖν.

§122Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Μήπως τυχὸν ἀνεγνώσατε τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὸν Ο.Β.Α.;

§123Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι, δὲν τὴν ἔχω διαβάσει. Ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ μᾶς ἐμπνεύσῃ αἰσιοδοξίαν, αὐτὸς εἶναι ὁ ρόλος της, καλὰ κάμνει. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἡμεῖς θέλομεν νὰ τὴν φέρωμεν εἰς τὴν πραγματικότητα. Ἡ Κυβέρνησις τονίζει τὴν συνεχῆ αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος καὶ ἐπὶ τῆς πορείας τῆς ἀνοδικῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος στηρίζει καὶ τὰς ἐλπίδας της διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ 5ετοῦς προγράμματός της καὶ τὴν ἰσορροπίαν τῶν οἰκονομικῶν καὶ κοινωνικῶν μας προγραμμάτων. Ἀλλ’ οἱ ἀριθμοὶ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ μᾶς ἀπογοητεύσουν καὶ καλὸν εἶναι ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς προσέξῃ. Τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα εἰς σταθερὰς δραχμὰς τοῦ 1954 ηὐξήθη κατὰ τὸ 1953 κατὰ 13,8, τὸ 1954 κατὰ 3,4, τὸ 1955 κατὰ 8,2, τὸ 1956 κατὰ 6, τὸ 1957 κατὰ 9,6 καὶ τὸ 1958 κατὰ 2,4%. Ἀρχικῶς, τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1959, ἐδηλώθη, ὅτι τὸ 1958 ἡ αὔξησις ἦτο 5%, κατόπιν ὅμως, μὲ τὴν πορείαν τοῦ χρόνου, ἐκ τῆς ἐρεύνης τῶν ἀριθμῶν, ἀπεκαλύφθη, ὅτι τὸ 1958 ἦτο 2,4%. Διὰ τὸ 1959 ὑπελογίσθη τὸν παρελθόντα Ἰανουάριον εἰς 4,5%, ἐνῷ ὁ κ. Ζολώτας εἰς τὴν ἔκθεσίν του τὸ ὑπολογίζει εἰς 4%. Ἐὰν προχωρήσῃ ὁ χρόνος, δὲν ξεύρω ποὺ θὰ καταλήξωμεν διὰ τὸ 1959. Ἐὰν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας, ὅτι τὸ 1959 ἦτο ἔτος καλοῦ λαδιοῦ καὶ ὅτι ἡ παραγωγὴ τοῦ ἐλαίου αὐξάνει τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα κατὰ 1,5% καὶ ἐὰν δεχθῶμεν ὡς σταθερὸν τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον ἀναφέρει ὁ κ. Ζολώτας εἰς τὴν ἔκθεσίν του, τὸ 4%, ἔχομεν διὰ τὸ 1959 ἕνα 2,5 τοῖς ἑκατόν, ἔχομεν δηλαδὴ μίαν στασιμότητα τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος κατὰ τὰ ἔτη 1958 καὶ 1959 καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει της ἡ Κυβέρνησις. Ἔτι δὲ περισσότερον θὰ ἀντιληφθῶμεν τὴν τραγικὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ οἰκονομία μας, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τοὺς ὑπολογισμοὺς αὐτοῦ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, περιλαμβάνονται αἱ τιμαὶ ὅλων τῶν παραχθέντων εἰδῶν, ἔστω καὶ ἐὰν ἐσάπισαν, ἔστω καὶ ἐὰν δὲν ἐπωλήθησαν, ἔστω καὶ ἐὰν παρέμειναν εἰς τὰς ἀποθήκας. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι αὐτὴν τὴν ὥραν εἰς τὰς ἀποθήκας τὰς ἰδιωτικὰς καὶ τοῦ Κράτους ὑπάρχουν 40.000 τόννοι σταφίδος, ὅτι εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Κράτους καὶ τὰς ἰδιωτικὰς ὑπάρχουν 40.000 τόννοι καπνοῦ, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀδιάθετα βιομηχανικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὴν χώραν, βλέπομεν, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς οἰκονομίας μας εὑρίσκεται εἰς μίαν τραγικὴν στασιμότητα. Πρέπει νὰ λάβωμεν τοῦτο σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν καὶ ἀντὶ νὰ ἀνησυχοῦμεν καὶ ἀντὶ νὰ κρούωμεν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου παντοῦ καὶ εἰς τὰ τέσσαρα σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος, διὰ νὰ ἐκφύγωμεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν κρίσιν, ἡμεῖς ἐπαναπαυόμεθα καὶ λέγομεν, ὅτι εὐημεροῦμεν καὶ λαμβάνομεν καὶ μέτρα, τὰ ὁποῖα δυσχεραίνουν τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων. Πρὸ τριμήνου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν, ὅλοι ἀντεδράσαμεν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν καυσίμων καὶ εἴπομεν, ὅτι τὸ μέτρον ἀντενδείκνυται, διότι θὰ δυσχεράνῃ τὴν διακίνησιν τῶν προϊόντων καὶ δὴ τῶν ἀγροτικῶν καὶ τὴν ἐξαγωγήν των. Ἡ Κυβέρνησις ἐπέμεινε, διότι ἐνόμιζε, ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ καλύψῃ τὰ ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ τὰ ἀποτελέσματα δὲν ἐβράδυναν νὰ φανοῦν καὶ μᾶς λέγουν τώρα οἱ παρακολουθοῦντες τὴν ἐξέλιξιν τῶν οἰκονομικῶν, ὅτι συμφώνως πρὸς ἐπίσημα στοιχεῖα, ὁ εἰδικὸς τιμάριθμος καυσίμων ἐντὸς τοῦ πρώτου τετραμήνου τοῦ τρέχοντος ἔτους ηὐξήθη κατὰ 3,5 καὶ εἰς ποσοστὸν κατὰ 1,8%. Ἐὰν μόνον διὰ ταμιακοὺς σκοποὺς καὶ διὰ τὴν τόνωσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ λαμβάνωμεν αὐτὰ τὰ μέτρα καὶ δυσχεραίνομεν τὴν διακίνησιν τῶν προϊόντων μας καὶ τὰς ἐξαγωγάς των, ἀντιλαμβάνεσθε εἰς ποῖον φαῦλον κύκλον κινούμεθα καὶ πρὸ ποίου τραγικοῦ διλήμματος εὑρισκόμεθα. Λέγομεν, ὅτι κατὰ τὸ 1958 καὶ 1959 τὸ εἰσόδημά μας ηὐξήθη ἐν σχέσει μὲ τὸ τοῦ 1954 κατὰ 2,5. Ἀλλὰ τὸ εἰσόδημα αὐτὸ δὲν τὸ εἰσέπραξε κανείς. Ποῖος τὸ παίρνει; Κανεὶς δὲν τὸ παίρνει. Ἀναζητήσατέ το εἰς τὰς ἀποθήκας. Θὰ ὑποχρεωθῆτε λίαν συντόμως νὰ οἰνοπνευματοποιήσετε τὴν σταφίδα ἢ νὰ καύσετε τὰ καπνά. Ἐκεῖ πάει τὸ ἐθνικὸν μας εἰσόδημα. Ἡ Κυβέρνησις διεκήρυξεν, ὅτι βαδίζει μὲ ὀρθολογισμὸν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς καὶ διαθέτει καὶ πιστώσεις πολλὰς δι’ ἐπενδύσεις. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρησιν νὰ μᾶς δώσῃ ἀριθμούς, ἂν δὲν ἠμπορῇ ἀπόψε εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, ποία ἦτο ἡ παραγωγὴ ἑνὸς εἴδους, τοῦ καπνοῦ, τῆς σταφίδος, τῶν ἑσπεριδοειδῶν τοῦ βάμβακος πρὸ δύο ἐτῶν, ποῖαι αἱ δαπάναι εἰς ἐπενδύσεις, αἱ ὁποῖαι διετέθησαν ἰδιὰ τὴν βελτίωσιν αὐτῆς τῆς παραγωγῆς καὶ ποία ἡ ἀπόδοσίς των. Ἐὰν μᾶς δώσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς ἡ Κυβέρνησις, θὰ μᾶς διευκολύνῃ νὰ κρίνωμεν, ἐὰν ἡ πολιτική της διὰ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τῶν καλλιεργειῶν καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς παραγωγῆς εἶναι ὀρθὴ καὶ βαδίζῃ αὐτὴ ἐπὸ ὀρθολογιστικῆς ὁδοῦ. Ἀκόμη ἐλησμόνησα νὰ σᾶς ἀναφέρω, κ. συνάδελφοι, τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα περιλαμβάνονται καὶ αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ σίτου καὶ ἐκ τῆς μὴ πωλήσεως τῶν ἄλλων γεωργικῶν μας προϊόντων. Καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ πραγματικὸν δικαιολογεῖ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προσφυῶς, προσφυέστατα, εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ὅτι ἔχομεν θρίαμβον τῶν ἀριθμῶν καὶ πενίαν τοῦ λαοῦ. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ συναλλάγματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις καυχᾶται, ὅτι ἔχει ἐπάρκειαν, ὅτι ἔχει εἰσροὴν συναλλάγματος καὶ συνεπῶς ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἶναι ἥσυχος. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, θὰ ἤθελον ἐπίσης νὰ μοῦ κάμουν τὴν τιμὴν οἱ ἀξιότιμοι κ. οἰκονομικοὶ Ὑπουργοί, νὰ μᾶς ἀναφέρουν μερικοὺς ἀριθμούς, διὰ νὰ βγάλωμεν ὡρισμένα συμπεράσματα. Διότι τοὺς ἀνεζήτησα αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ οὐδεὶς ἦτο διατεθειμένος νὰ μᾶς τοὺς δώσῃ. Θέλω νὰ γνωρίζω ποῖον ἦτο τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα εἰς τὰς 31 Δεκεμβρίου 1955 καὶ ποῖαι αἱ ὑποχρεώσεις μας καὶ ποῖον τὸ συναλλαγματικόν μας ἀπόθεμα εἰς τὰς 31 Δεκεμβρίου 1959 καὶ ποῖαι αἱ ὑποχρεώσεις μας. Ἐὰν κάμωμεν ἕνα ἔλεγχον τῆς κινήσεως τῶν ἀριθμῶν θὰ ἴδωμεν, ὅτι καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦ συναλλάγματος ζῶμεν μὲ δανεικά. Ὁμοιάζουμε μὲ τὸν οἰκογενειάρχην ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος κερδίζει 100, δανείζεται 50, δαπανᾷ 120 καὶ παρουσιάζει τὸ βιβλιάριον τῆς Τραπέζης, ὅτι ἔχει κέρδος 30 καὶ ἀποκρύπτει τὸ δάνειον. Ἔτσι καὶ ἡμεῖς, εἰσάγομεν συνάλλαγμα, τὸ ξοδεύομεν, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ξοδεύομεν δανεικὸ συνάλλαγμα. Διότι πιστεύω, ὅτι ἐὰν συγκρίνωμεν τὰ στοιχεῖα αὐτά, θὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι ζῶμεν μὲ τὴν ψευδαίσθησιν τῆς συναλλαγματικῆς ἐπαρκείας, ἐνῷ καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦ συναλλάγματος δὲν ἔχομεν σταθερὰς βάσεις, καὶ ζῶμεν μὲ δανεισμόν. Ἐὰν σταματήσουν τὰ δάνεια εἰς συνάλλαγμα τότε ἀσφαλῶς θὰ εὑρεθῶμεν εἰς κρίσιν συναλλάγματος. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς μίαν ἀτμόσφαιραν πλάνης, διότι πείθεται ἀπὸ τὸ περιβάλλον της, τὸ ὁποῖον τῆς παρουσιάζει τὸν λαόν, ὅτι εὐημερεῖ. Κύριοι βουλευταί, ἔδωσα τὸν ὁρισμὸν τοῦ οἰκονομικοῦ κυκλώματος ἐντὸς τοῦ ὁποίου κινεῖται ἡ μειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ποὺ τὴν βλέπει ἡ Κυβέρνησις εὐημεροῦσαν καὶ τοῦ φράγματος τῆς πείνης ἐντὸς τοῦ ὁποίου ζῇ ἐν ἀγωνίᾳ ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ. Ἂς διερμηνεύσῃ τοὺς ὁρίζοντας τῶν δύο αὐτῶν χωρῶν ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἴδῃ τὴν ἀλήθειαν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε θετικὰ μέτρα διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μονάδων ἀπασχολήσεως καὶ δι’ αὐτὸ παρατηρεῖται μέγα κῦμα μεταναστεύσεως. Τὸ 1955 μετηνάστευσαν 29.787. Τὸ 1956 μετηνάστευσαν 35.346. Τὸ 1957 30.428. Τὸ 1958 27.521 καὶ τὸ 1959 23.684. Βεβαίως αὐτοὶ ποὺ μετηνάστευσαν θὰ σταδιοδρομήσουν εἰς ξένας χώρας καὶ ἴσως ἐνισχύσουν τὴν χώραν μας διὰ συναλλάγματος, ἀλλὰ στεροῦν τὴν χώραν ἀπὸ ἱκανὰς καὶ νέας ἐργατικὰς χεῖρας. Πέραν αὐτῶν εἰς τὴν χώραν ἀπομένουν ἀρκετὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπασχολοῦνται, δὲν εὑρίσκουν ἐργασίαν, πεινοῦν καὶ ζητοῦν βοήθειαν. Τὸν ὄγκον αὐτῶν τῶν ἀγωνιώντων ἀνέργων καὶ ὑποαπασχολουμένων ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸν προσέχει, δὲν τὸν αἰσθάνεται, δὲν τὸν βοηθεῖ. Ὀλίγα τινὰ θὰ εἴπω καὶ διὰ τὸ θέμα τῶν συναλλαγῶν. Ἡ Κυβέρνησις διεκήρυξεν, ὅτι προσανατολίζεται εἰς τὴν ὑπαγωγὴν τῆς οἰκονομίας εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Τὰ γεγονότα ὅμως τὴν διαψεύδουν, διότι ἡ ἐσχάτως μεταβᾶσα εἰς Βρυξέλλας Ἐπιτροπὴ πρὸς διαπραγμάτευσιν ἐπέστρεψεν ἄπρακτος. Ὁ κ. Ἠλιοῦ, εἶπεν, ὅτι ὅλα τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως τείνουν εἰς τὴν ὑπαγωγὴν τῆς οἰκονομίας μας εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Κοινὴν Ἀγοράν. Ἐὰν συνέβαινε τοῦτο, θὰ ἦτο μία πολιτική, ἥτις θὰ ἐπεδέχετο κριτικήν. Δυστυχῶς ὅμως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀσκεῖ καμμίαν πολιτικήν, προσανατολισμοῦ εἰς κἄποιαν Ἕνωσιν Οἰκονομικήν. Καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινῆς Ἀγορᾶς, τῆς ὁμάδος τῶν ἑπτὰ καὶ τῶν ἀνατολικῶν χωρῶν ἡ χώρα μας εἶναι ἀσύνδετος καὶ εὑρίσκεται ἔξω πάσης συναλλαγῆς, ἀπὸ ὅλας τὰς χώρας καὶ ἕρμαιον τῆς ἀδρανείας της ἀναμένει τὸ μοιραῖον χωρὶς νὰ ἐργάζεται διὰ τὴν σωτηρίαν της. Ἡ Κυβέρνησις προσεπάθησε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, ἀλλὰ εὑρέθη πρὸ ὀξυτάτης ἀπωθήσεως ἀπὸ τοὺς ἀποτελοῦντας αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀντελήφθη, ὅτι μεταξὺ τῶν χωρῶν διεξάγεται ἕνας ἔντονος οἰκονομικὸς πόλεμος, σκληρὸς καὶ ἀδυσώπητος. Καθεύδει ὅμως καὶ εἶναι ἀνέτοιμος νὰ τὸν ἀντιμετωπίσῃ. Καὶ ὁ οἰκονομικὸς πόλεμος εἶναι σκληρότερος τοῦ ἄλλου πολέμου, ὅπου οἱ ἐχθροὶ εἶναι φανεροί. Ἐδῶ, οἱ ἐχθροὶ, εἶναι κρυφοὶ καὶ σκληροὶ καὶ εὑρίσκονται καὶ μεταξὺ τῶν φίλων καὶ μεταξὺ τῶν ἀντιπάλων. Ἡ Ἀμερικὴ π.χ., εἶναι φίλη μας. Μᾶς ἐβοήθησε πλουσιοπάροχα καὶ μᾶς βοηθεῖ. Τώρα ὅμως τὰ καπνὰ της ἀπωθοῦν τὰ ἰδικά μας ἀπὸ τὰς Εὐρωπαϊκὰς ἀγοράς. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ἀναταραχὴν ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐξ αἰτίας τοῦ οἰκονομικοῦ αὐτοῦ πολέμου καὶ οὔτε ἠθέλησε νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτὸν διὰ θετικῶν μέτρων, ἀλλὰ μοιρολατρικῶς ἀναμένει τὴν βοήθειαν τῶν ἄλλων. Κύριον μέλημα τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἔπρεπε νὰ ἦτο ἡ ἐξαγωγὴ τῶν προϊόντων μας, ὅπως πράττουν αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις ποὺ θέλουν νὰ ζητοῦν διὰ τῆς ἐξαγωγῆς τῆς ἐργασίας τοῦ λαοῦ των ὑπὸ μορφὴν προϊόντων παντὸς εἴδους. Ἡ Κυβέρνησις ὡς πρὸς τὸν τομέα αὐτόν, δὲν ἔλαβε μέτρα καὶ συνεχίζει τὴν πολιτικὴν τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη τὸ 1953 καὶ ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἤδη σταματήσει. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ τομέως θὰ ἔπρεπε νὰ συναλλάσσεται μὲ ὅλας τὰς Χώρας, ὡς ἔμπορος πρὸς ἔμπορον. Ἡ Ἀμερικὴ ἐτακτοποίησε τὰς σχέσεις της μὲ τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὴν ὑπεχρέωσε νὰ πληρώσῃ τὰ χρέη της πρὸς αὐτήν. Ἡμεῖς καὶ εἰς τὰς οἰκονομικάς μας σχέσεις κατεχόμεθα ὑπὸ ψυχώσεων καὶ ἐντείνομεν τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν τῆς Χώρας. Πρέπει νὰ γίνῃ συνείδησις εἰς ὅλους μας, ὅτι μετὰ τὸν Βʹ Παγκόσμιον Πόλεμον, τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον ὅλων τῶν λαῶν ἀνῆλθε καὶ δι’ αὐτὸ παρουσιάζεται ὀξύτερον τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα. Ὅλοι οἱ λαοὶ τὸ ἀντελήφθησαν πλὴν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ἔγιναν συνεδριάσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐξηγγέλθησαν μέτρα τὰ ὁποῖα μᾶς κατέπληξαν, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀντελήφθη τὴν ἀνάγκην τῆς ὀργανώσεως ἑνὸς εἰδικοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Οἰκονομικοῦ Πολέμου ἐξ εἰδικῶν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ πολέμου τούτου ποὺ μᾶς ἐκηρύχθη ἤδη πανταχόθεν. Ἀντὶ τούτου ἀπεψίλωσεν ἁρμοδιότητας ἀπὸ τὰ Ὑπουργεῖα Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν καὶ δὲν γνωρίζομεν ποίας ἁρμοδιότητας ἔχει ἕκαστον τῶν Ὑπουργείων τούτων. Καὶ ἔπραξε τοῦτο ἡ Κυβέρνησις εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπῃτεῖτο συγκέντρωσις ὑπηρεσιῶν καὶ εἰδικοῦ ἐπιτελείου, ἐπιτελείου ἐξ εἰδικῶν καὶ θετικῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι νὰ γνωρίζουν τὰ προβλήματα τοῦ λαοῦ καὶ νὰ γνωρίζουν ποῖα μέτρα πρέπει νὰ ληφθοῦν πρὸς ἀποτελεσματικὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ὀξέων οἰκονομικῶν προβλημάτων ποὺ ἐπροκάλεσεν ἡ κρίσις καὶ ὁ ἐναντίον μας πανταχόθεν κηρυχθεὶς οἰκονομικὸς πόλεμος.

§124Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, τὰ μικρόφωνα λειτουργοῦν καλῶς καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ καταβάλλεται τόσον κόπον ἐντείνων τόσον πολὺ τὴν φωνήν σας.

§125Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θέλω νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ἐὰν εἴχαμεν Κυβέρνησιν ὀρθῶς σκεπτομένην καὶ ὀρθῶς ἀντιμετωπίζουσαν τὰ προβλήματα τῆς χώρας, ἡ πρώτη δουλειὰ ποὺ θὰ ἔκαμνε σήμερον, θὰ ἦτο νὰ συγκροτήσῃ ἕνα Γεν. ἐπιτελεῖον οἰκονομικοῦ πολέμου, νὰ ἐπιστρατεύσῃ ὅ,τι καλὸν καὶ χρήσιμον ἔχομεν διὰ νὰ ὀργανώσῃ τὴν οἰκονομικὴν ἄμυναν τῆς χώρας. Ἡ πατρίς μας δὲν εὑρίσκεται ἐν κινδύνῳ λόγῳ τῶν ἐξωτερικῶν γεγονότων. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἡ κρίσις ποὺ ἐξεδηλώθη εἰς Παρισίους εἶναι πρόσκαιρος, διότι οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ διατάξῃ τὴν ἔναρξιν πυρός, διότι μετὰ ἕνα τυχὸν νέον πόλεμον δὲν θὰ ὑπάρξῃ νικητὴς ἢ ἡττημένος. Ὑπάρχει ὅμως καὶ διεξάγεται σήμερον ἀδυσώπητος ὁ οἰκονομικὸς πόλεμος, ἀπὸ τὸν ὁποῖον κινδυνεύομεν καὶ τοῦτο τὸ ὑπομιμνήσκουν τὰ ἀδιάθετα γεωργικὰ προϊόντα καὶ τὰ ἑκατομμύρια τῶν ἀνθρώπων ποὺ ὑποφέρουν καὶ ζητοῦν δουλειὰ καὶ ψωμί. Καὶ ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ κλείσω τὴν ὁμιλίαν μου καὶ διὰ νὰ μὴ ἀφήσω ἀνεξερεύνητον τὴν ἀπορίαν τοῦ συναδέλφου κ. Ζίγδη, θὰ ὑποβάλω ἐγὼ τὸ ἐρώτημα, δικαιούμενος ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. συνάδελφος πρὸ ὀλίγου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ εἶπεν, ὅτι τὸ Διϋλιστήριον πετρελαίου κατὰ τὸ ἔτος 1959 ἀπέφερε κέρδος 9.500.000 δολλάρια καθαρά, διὰ τὸ Δημόσιον. Ὁ σημερινὸς δημοσιευθεὶς ὅμως Γενικὸς Ἰσολογισμὸς τοῦ Διϋλιστηρίου, ἀναφέρει διὰ τὸ Δημόσιον μίσθωμα ἐκ δραχμ. 18.294.268,30. Δυνατὸν ὁ ἀπολογισμὸς νὰ εἶναι ἐσφαλμένος, δυνατὸν νὰ κάμωμεν λάθος ἡμεῖς. Διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἐσφαλμέναι ἐντυπώσεις, μία διευκρίνισις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπος. Αὐτὸ ἤθελε νὰ εἴπῃ ὁ κ. συνάδελφος. Ἄς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, σᾶς ἐκούρασα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι διὰ νὰ ὑποβιβάσω τὸν τόνον τῆς αἰσιοδοξίας της, ἀλλὰ διὰ νὰ τὴν φέρω εἰς τὴν πραγματικότητα. Καὶ νομίζω, ὅτι μὲ τὰ θετικὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, ἐπέδειξα τοῦτο. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἐν ὀνόματι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ ρεαλισμὸν τὴν κατάστασιν, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὸν ἀδυσώπητον οἰκονομικὸν πόλεμον. Ἐὰν δὲν δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ τοῦ πολέμου, ἐὰν ἀδρανήσῃ καὶ βασισθῇ μόνον εἰς τὸ νεκρὸν γράμμα τοῦ οἰκονομικοῦ της προγράμματος, καὶ πιστεύῃ, ὅτι οὕτω θὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν, πλανᾶται. Θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἐὰν ἠδυνήθημεν μὲ ὅσα εἴπομεν νὰ ἐξαγάγωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὴν πλάνην αὐτήν, διότι οἱ καιροὶ διὰ τὴν χώραν μας οὐ μενετοί. (Χειροκροτήματα).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§127ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30 μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ Νομοθετικὴν Ἐργασίαν. (Ὥρα 11.05′ μ.μ.)