1960.05.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 86η

Τρίτη 3 Μαΐου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Λ. Μπατρῖνος). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βολουδάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς φραστικῶς διωρθώθησαν κατόπιν παρατηρήσεως τοῦ κ. Η. Τσιριμώκου. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονίδης ζητεῖ τρίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς Ε. Γιαρένης ζητεῖ τρίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Ζαΐμης ζητεῖ τρίμηνον ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου νὰ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα ἐγκρίνεται.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§10Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 30454) 11.4.1960 ἐγγράφου του, διαβιβάζει ἀναφορὰν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἰωαννίνων μετὰ τῆς σχετικῆς κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Γεωργίου Ἀράπη ποινικῆς δικογραφίας, αἰτουμένου τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας αὐτοῦ, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Βαλοῦρδος, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Κώδικος Φορολογικῆς Δικονομίας καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Φορολογικῶν Δικαστηρίων καὶ καθορισμοῦ τῶν τελῶν διαδικασίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Φράγκος καὶ Α. Παυλόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Ἀλιπράντης καὶ Π. Κλῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Παπαηλιοῦ καὶ Κ. Ἀποσκίτης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Κατσαφάδος καὶ Σ. Μακρόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Β. Πανούσης καὶ Α. Λιάκος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Σπηλιόπουλος καὶ Α. Φράγκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Κατσαφάδος καὶ Π. Κλῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παυλόπουλος, Α. Μητακίδης, Γ. Πλατῆς, Γ. Παπαευθυμίου, Φ. Κατσιάμπας, Ν. Ζαρντινίδης, Κ. Ἀποσκίτης, Γ. Σταμάτης καὶ Ι. Ἰντζὲς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μανιαδάκης καὶ Γ. Σαμαρᾶς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Πανούσης καὶ Α. Λιάκος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Πιπιλῆς, Γ. Ἀνδρεάδης, Μ. Κοτσώνης καὶ Γ. Μεταξᾶς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ ἀγῶνος». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παπαευθυμίου καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 162)1959 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ περὶ ρυθμίσεως τρόπου ἐξοφλήσεως καθυστερουμένων ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ 13ου Κ.Τ.Ε.Λ. Αἰτωλοακαρνανίας, αἰτουμένου μηνιαίαν προθεσμίαν πρὸς ἀπόδοσιν τέλους ὁδοποιΐας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γ. Γκάρου αἰτουμένου τὴν μετάθεσιν τῆς στάσεως τῶν λεωφορείων Ἁγίας Παρασκευῆς–Χολαργοῦ παρὰ τὴν «Σωτηρίαν» κατὰ 30 μέτρα πρὸς ἀποφυγὴν δυστυχημάτων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συνταξιούχων Τ.Ε.Β.Ε. αἰτουμένης τὴν αὔξησιν τῶν συντάξεων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πυροπαθῶν Ἐμπόρων Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν πόλεως Χανίων, αἰτουμένου ἀποζημίωσιν, διὰ τὰς καταστροφάς, ἃς ὑπέστησαν κατὰ τὰ πολεμικὰ γεγονότα τῆς Κρήτης 1941 καὶ τὴν κατοχήν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ε. Σαββόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Κοινωφελῶν Ἔργων Ριμινιτῶν αἰτουμένου τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ σχεδίου πόλεων» διατάξεων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Καρακουλουξῆς, Ε. Μπενᾶ, Δ. Παινέζης καὶ Γ. Ἀράπης καταθέτουσιν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ὑπαλλήλων Ξενοδοχείων Ὕπνου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Περιχώρων αἰτουμένου ἐφαρμογὴν 8ώρου. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Δ. Κωστῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κοινότητος Καμμένων Βούρλων, διαμαρτυρουμένων διὰ παραλλαγὴν τμήματος —ἐντὸς τῆς περιφερείας τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος— τῆς ἤδη τελειοποιημένης παρὰ τῆς 4ης Μ.Ο.Μ.Α. Ἐθνικῆς ὁδοῦ Ἀθηνῶν–Συνόρων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σπηλιόπουλος, Δ. Παπαθανασόπουλος καὶ Α. Κολαμπᾶς καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων συνοικίας Ἁγίας Φωτεινῆς Πατρῶν, αἰτουμένων τὴν ἀπόλυσιν ἐκ τῶν φυλακῶν Αἰγίνης τοῦ συνοικιώτου των Γεωργίου Γιαλαμᾶ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Κ. Ἀθανασιάδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δ. Ι. Νικολαρέζη κατοίκου Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρουμένου διὰ τὴν μὴ κατακύρωσιν κληρωθείσης ὑπὲρ αὐτοῦ ἐργατικῆς κατοικίας λόγῳ κοινωνικῶν φρονημάτων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σπηλιόπουλος, Δ. Παπαθανασόπουλος καὶ Α. Κολαμπᾶς, καταθέτουσιν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κοινότητος Πάου Καλαβρύτων αἰτουμένων τὴν ἀπόλυσιν ἐκ τῶν φυλακῶν Ἀμφίσσης τοῦ συγχωριανοῦ των Γεωργίου Ἀθ. Παπαθανασίου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Β. Θανασέκου καὶ Κ. Χιωτάκης καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν ἐξορίστων αἰτουμένων αὔξησιν τοῦ ἐπιδόματός των κατὰ δύο (2) δραχμὰς ἡμερησίως. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Η. Ἠλιοῦ, Α. Μπριλλάκης καὶ Β. Ἐφραιμίδης καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων τῶν στερηθέντων βάσει τοῦ ἀντισυνταγματικοῦ Α. Ν. 617)48 τῶν συντάξεών των αἰτουμένων τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀν. τούτου νόμου καὶ τὴν ἐπαναχορήγησιν τῶν συντάξεών των. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Χριστογεῶργος, Ν. Σκοπούλης καὶ Γ. Πρίφτης καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Καρίτσης Ἰωαννίνων αἰτουμένων τὴν ἀπόλυσιν ἐκ τῶν φυλακῶν τοῦ συγχωριανοῦ των Κων)νου Ντάγκα. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Εὐαγγελίδης, Γ. Αὐγερόπουλος καὶ Ν. Κιτσίκης καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Φυσιολατρῶν Ὀμορφοκκλησιᾶς Γαλατσίου, διαμαρτυρουμένου κατὰ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τῶν σχεδίων πόλεων κειμένων διατάξεων κλπ.» καὶ αἰτουμένων τὴν ματαίωσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Η. Ἠλιοῦ, Α. Μπριλλάκης καὶ Γ. Αὐγερόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Ἑλλήνων Πολιτικῶν Προσφύγων Ὀστράβας Τσεχοσλοβακίας αἰτουμένων κατάργησιν Α. Ν. 375, τὴν ματαίωσιν ἐπικειμένων δικῶν βάσει τοῦ ἀνωτέρω νόμου καὶ τὴν χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Καπνίσης, Β. Ἐφραιμίδης καὶ Ν. Καθαροσπόρης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων φυλακῶν Χαλκίδος αἰτουμένων τὴν ἐκ τῶν φυλακῶν ἀπόλυσίν των.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§12Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἶναι ἐγγεγραμμέναι σήμερον καὶ αἱ πρὸς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ἐπειδὴ εἶναι ἡ πρώτη ἴσως φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγγράφονται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἐρωτήσεις πρὸς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. ὑφυπουργὸς συστηματικῶς ἀπαντᾷ, ὅτι «δὲν ἔχονται ἀκριβείας τὰ καταγγελλόμενα», εἰς τὰς ἑκάστοτε ἀπευθυνομένας ἐρωτήσεις, θὰ παρεκάλουν, ὅπως καταστῇ δυνατὸν νὰ συζητηθοῦν ἂν ὄχι σήμερον, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν αἱ πρὸς τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διαβιβάσω τὴν παράκλησίν σας, κ. συνάδελφε, ἁρμοδίως. Συζητοῦνται ἤδη αἱ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ὁ κ. Α. Λασκαρίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀναφερομένης εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τοῦ Σωματείου Ἐπισιτιστῶν Καβάλας «Ἅγιος Παντελεήμων».

§14Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἀναφέρεται εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων τῶν Ἐπισιτιστῶν Καβάλας, ὡς ταῦτα ἐκτίθενται εἰς τὸ ὑποβληθὲν σχετικὸν ψήφισμα τῆς Συνελεύσεως τῶν μελῶν του. Τὰ αἰτήματα ταῦτα εἶναι 1) ἡ μείωσις τοῦ ὁρίου ἡλικίας διὰ τὴν συνταξιοδότησίν των. Σήμερον ἀπαιτεῖται ἡ συμπλήρωσις τῶν 65 ἐτῶν διὰ νὰ τύχῃ ὁ ἠσφαλισμένος συντάξεως. Τὸ ἐπάγγελμα, ὅμως, τῶν ἐπισιτιστῶν εἶναι σκληρὸν καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐλάχιστοι κατορθώνουν νὰ φθάσουν τὰ 65 ἔτη καὶ νὰ συνταξιοδοτηθοῦν. Ἐνδεικτικῶς ἀναφέρω, ὅτι ἐπὶ δυόμισυ χιλιάδων ξενοδοχοϋπαλλήλων τοῦ κέντρου, 10 μόνον κατώρθωσαν νὰ συνταξιοδοτηθοῦν λόγῳ γήρατος. Οἱ ἄλλοι προσεβλήθησαν ἀπὸ κιρσοὺς καὶ ἄλλας ἀσθενείας τοῦ ἐπαγγέλματός των. Δεύτερον, ζητοῦν τὴν ἔξοδον τῶν ὑπερηλίκων κατόπιν γνωματεύσεως μιᾶς Ἐπιτροπῆς. Τρίτον, ζητοῦν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἐπικουρικοῦ των Ταμείου καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας ὡς καὶ τὴν ρύθμισιν διαφόρων ἄλλων αἰτημάτων των. Τὸ σοβαρώτερον ὅμως ἐξ ὅλων, εἶναι τὸ αἴτημα τῆς καθιερώσεως τοῦ 8ώρου. Αἱ συνθῆκαι ἐργασίας τῶν ἐπισιτιστῶν ὡς καὶ τὸ ὡράριον ἐργασίας τούτων, ἐκθέτουν τὴν χώραν μας. Μᾶς εἶχε δοθῆ ἄλλοτε ἡ ἀπάντησις, ὅτι ὑπαίτιοι τῆς μὴ καθιερώσεως τοῦ 8ώρου εἶναι αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἐπισιτισταί. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Μὲ ὑπομνήματά των, τὰ ὁποῖα καὶ ἔχω, ἐπιζητοῦν ἐπιμόνως τὴν καθιέρωσιν τοῦ 8ώρου καὶ τοῦτο εἶναι δυνατόν, ἐὰν ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὰς προσθέτους ἀγγαρείας ποὺ ἐπιβάλλονται. Θὰ ἀναφερθῶ εἰς μίαν ἀπόφασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἔναρξις καθιερώσεως τοῦ 8ώρου διὰ τοὺς ξενοδοχοϋπαλλήλους καὶ διὰ τὴν ὁποίαν τόσον ἐπαίρετο ὁ κ. ὑπουργός. Ἡ ἀπόφασις, ὅμως, αὕτη, ἐνῷ ἐστάλη πρὸς δημοσίευσιν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατεχωρήθη εἰς τὸ σχετικὸν δοκίμιον, ὅταν ἐστάλη τὸ δοκίμιον νὰ ὑπογραφῇ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν Προεδρίας Κυβερνήσεως, οὗτος ἠρνήθη νὰ τὸ ὑπογράψῃ καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ἀπόφασις δὲν ἐδημοσιεύθη. Ἐὰν τοῦτο ἀληθεύῃ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἐνθαρρυνόμεθα καθόλου ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε ὑποσχέσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας περὶ ἱκανοποιήσεως τῶν αἰτημάτων τῶν ξενοδοχοϋπαλλήλων καὶ ὀφείλει νὰ παραιτηθῇ.

§15Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Μεταξὺ τῆς τάξεως τῶν ξενοδοχοϋπαλλήλων καὶ τῆς τάξεως τῶν ἐργοδοτῶν, ὑπάρχει ἀπὸ μακροῦ μία διένεξις. Ἡ διένεξις αὕτη ἀφοροῦσε τὴν διεκδίκησιν τῆς 8ώρου ἐργασίας ἐκ μέρους τῶν ξενοδοχοϋπαλλήλων. Τὸ αἴτημα αὐτὸ τῶν ξενοδοχοϋπαλλήλων τελικῶς, ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου τὸ ὁποῖον καὶ ἐγνωμοδότησεν ὑπὲρ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ 8ώρου. Κατόπιν τούτου, ὡς ἁρμόδιος ὑπουργὸς υἱοθέτησα τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ 8ώρου εἰς τὰ ξενοδοχεῖα καὶ προώθησα τὸ ἐν λόγῳ θέμα. Ταὐτοχρόνως ὅμως καὶ ἡ τάξις τῶν ἐργοδοτῶν διὰ τοῦ Ἐπιμελητηρίου, ἐκινήθη διὰ τὴν μὴ ἐφαρμογήν της. Ἤδη τὸ θέμα ἐξετάζεται μὲ πνεῦμα πλήρους κατανοήσεως σύμφωνα μὲ τὰς οἰκονομικὰς συνθήκας, τὰς ἀνάγκας τῶν ξενοδοχείων καὶ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ξενοδοχοϋπαλλήλων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὑφίσταται τοιοῦτον αἴτημα, ἡ ἱκανοποίησις τοῦ ὁποίου θὰ ἐξαρτηθῇ πρωτίστως ἀπὸ τὰ ἐνδιαφερόμενα μέρη. Δὲν δύναμαι συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον προηγουμένως δὲν εὐοδωθοῦν αἱ διαπραγματεύσεις μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων νὰ ἐπεκτείνω τὸ μέτρον τοῦτο, καθ’ ἣν στιγμὴν μάλιστα ὁμιλοῦμεν ὅλοι μας περὶ τῆς ἀνάγκης ἐξυγιάνσεως τῶν κλαδικῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν. Τὸ τρίτον θέμα τὸ ὁποῖον ἐθίγη, κ. συνάδελφοι, εἶναι ἡ προστασία τῶν ὑπερηλίκων. Ἤδη ἀπὸ μακροῦ χρόνου μελετᾶται καὶ καταβάλλεται προσπάθεια ἀποσυμφορήσεως τῶν ἀπασχολουμένων εἰς τὰ τουριστικὰ ἐπαγγέλματα. Εἶναι γεγονός, ὅτι αἱ συνθῆκαι ἐργασίας τῶν ἀπασχολουμένων εἰς τὰς ξενοδοχειακὰς καὶ γενικώτερον τὰς τουριστικὰς ἐπιχειρήσεις δὲν εἶναι ἀνθυγιειναὶ εἰς ὃν βαθμὸν συμβαίνει νὰ εἶναι εἰς ἄλλα ἐπαγγέλματα. Πολλαὶ ὅμως ἀσθένειαι ἔχουν σχέσιν μὲ τὰ ἐπαγγέλματα ταῦτα, ὡς ἐπὶ παραδείγματι οἱ κιρσοί, αἱ καρδιοπάθειαι κλπ. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν διὰ νὰ φέρω ἕνα παράδειγμα, σερβιτόροι ὡς οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὸ Κέντρον Ζαχαράτου, ἐπὶ 30ετίαν ἢ 40ετίαν εἰς τὸ αὐτὸ ἐπάγγελμα νὰ μὴ τυγχάνουν κἄποιας ἰδιαιτέρας προστασίας, ὥστε νὰ μὴ εἶναι καταδικασμένοι ἐὰν εὑρεθοῦν ἄνευ ἐπαγγελματικῆς ἀπασχολήσεως, τοὐλάχιστον, ἀπὸ ἀπόψεως ἐργασίας, ὑγείας ἢ συνταξιοδοτήσεως. Διὰ τὰς περιπτώσεις αὐτάς, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας μελετᾷ τὸ θέμα τοῦ συνδυασμοῦ τῆς ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως μὲ τὴν κυρίαν τοιαύτην, ἰδίως εἰς τὴν περιφέρειαν Πρωτευούσης, διὰ τὴν ἔξοδον ὡρισμένων κατηγοριῶν ὑπερηλίκων ἀπὸ ὡρισμένα ἐπαγγέλματα. Βλέπετε, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀπολύτως σαφὴς καὶ ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν ἀποτελεσματικωτέραν προστασίαν τῶν εἰς τοὺς κλάδους αὐτοὺς ἐργαζομένων.

§16Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργός, νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε σαφὴς εἰς τὴν ἀπάντησίν του. Ἀφῆκε δηλαδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας θέμα ἐξόδου ὑπερηλίκων εἰς βάρος τοῦ Ταμείου.

§17Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἴπατε, κ. συνάδελφε, ὅτι εἰς τὴν ἀπάντησίν μου ἐδήλωσα, ὅτι ἀντιμετωπίζομεν θέμα ἐξόδου ὡρισμένων ἐργαζομένων, εἰς βάρος τοῦ Ταμείου. Καὶ ἐρωτῶ, εἰς βάρος ποίου, κ. συνάδελφε, ἠθέλατε νὰ γίνῃ ἡ ἀποσυμφόρησις αὐτή;

§18Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐπὶ 2.500 ξενοδοχοϋπαλλήλων ποὺ ἐξῆλθον, μόνον δέκα ἐπῆραν σύνταξιν. Αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ ἐπάγγελμα εἶναι ἀνθυγιεινόν. Γιὰ σᾶς δὲν λέει τίποτε; Ἀντιμετωπίζετε λοιπὸν τὸ θέμα τῆς μειώσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας; Δεύτερον, κ. Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ σημειώσω, ὅτι ὑπάρχει μία ἀντίφασις εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ 8ώρου. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ἀντιμετωπίζεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Πράγματι ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τὴν ὁποίαν δὲν ἐγκρίνει ἡ Κυβέρνησις. Ἐρωτᾶται λοιπὸν τί θὰ ἰσχύσῃ, ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἢ ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. ὑπουργοῦ Προεδρίας Κυβερνήσεως; Ποία εἶναι ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ Κυβερνητικὴ πολιτική;

§19Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε συνάδελφε, δὲν ὑφίσταται θέμα Προεδρίας Κυβερνήσεως. Ὑφίσταται θέμα ἐναρμονίσεως τῶν συμφερόντων τῶν ἐργαζομένων καὶ ἐργοδοτῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν τουριστικὴν ἀνάπτυξιν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Καθαροσπόρης, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ ἐὰν θὰ ληφθοῦν μέτρα πρὸς τήρησιν τῶν ἐργατικῶν νόμων εἰς τὰ Μεταλλεῖα Πάλιουρα–Εὐβοίας, διὰ τὴν προστασίαν τῶν εἰς αὐτὰ ἐργαζομένων.

§21Ν. ΚΑΘΑΡΟΣΠΟΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἀφορᾷ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐργάζονται οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὰ μεταλλεῖα Πάλιουρα τῆς Εὐβοίας. Αἱ συνθῆκαι αὐταὶ εἶναι πράγματι ἄθλιαι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, μέχρι σημείου οἱ ἐργαζόμενοι νὰ ἐργάζωνται γονατιστοὶ μέσα στὰ νερὰ καὶ νὰ χτυποῦν τὸν κασμᾶ στὸ πλάϊ, διότι αἱ γαλαρίαι δὲν ὑπερβαίνουν τὸ ὕψος τοῦ ἑνὸς μέτρου. Αἱ ὑποστηλώσεις τῶν στοῶν εἶναι ἀνεπαρκεῖς καὶ πολλάκις διὰ τῆς ὑποχωρήσεως καταπλακώνονται οἱ ἐργάται. Ἐπίσης ὁ ἀερισμὸς εἰς τὰς στοὰς εἶναι πλημμελὴς ἰδίᾳ εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 9 στοάν, ἀποτέλεσμα τοῦ ὁποίου εἶναι συχναὶ λιποθυμίαι τῶν ἐργαζομένων — λόγῳ τῆς παρατηρουμένης «ἀγκούσας» καὶ μὲ ἄμεσον συνέπειαν τὴν στέρησιν τοῦ ἡμερομισθίου, ἐπειδὴ οἱ λιποθυμοῦντες εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ σταματήσουν τὴν ἐργασίαν καὶ νὰ ἐξέρχωνται ἐκ τῶν στοῶν. Καὶ ἐνῷ ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ ἄθλιαι συνθῆκαι καὶ συχνότατα εἶναι τὰ ἐργατικὰ ἀτυχήματα, ὑπάρχει εἰς τὸ ἐργοτάξιον ἕνα φαρμακεῖον τὸ ὁποῖον ἔχει μόνον γάζες, ἐπιδέσμους καὶ... καλμόλ! Πέραν αὐτῶν, κ. Πρόεδρε, συνήθης καὶ μόνιμος εἶναι ἡ κατάστασις νὰ καθυστερῆται ἡ πληρωμὴ τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἐργαζομένων πέραν τῶν δύο μηνῶν. Συνήθης εἶναι ἐπίσης ἡ κατάστασις νὰ μὴ πληρώνωνται αἱ ὑπερωρίαι τῶν Κυριακῶν καὶ ἰδίᾳ τῶν γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι ἐργάζονται εἰς βαρείας ἐργασίας (φόρτωμα αὐτοκινήτων κλπ.). Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν θὰ λάβῃ, καὶ ποῖα μέτρα, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἐργατικῶν νόμων καὶ τῆς βελτιώσεως τῶν συνθηκῶν ἐργασίας τῶν εἰς τὰ μεταλλεῖα ἐργαζομένων.

§22Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Πράγματι εἰς πολλὰ λιγνιτωρυχεῖα αἱ συνθῆκαι ἐργασίας δὲν εἶναι καλαὶ ὅσον θὰ ἔπρεπε. Ἰδιαιτέρως ἡ κατάστασις τῶν συνθηκῶν δὲν εἶναι καλὴ εἰς τὰ λιγνιτωρυχεῖα ἐκεῖνα ποὺ ἐφαρμόζεται ἡ πρωτόγονος μέθοδος ἐξορύξεως τοῦ λιγνίτου. Πάντως, παράλληλα μὲ τοὺς ἐργοδότας, οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους ἀνταγωνισμοῦ, καὶ τῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν καλλιτέρευσιν τῶν πραγμάτων, καταβάλλεται προσπάθεια βελτιώσεως τῆς καταστάσεως. Λόγῳ τῆς αὐστηρᾶς ἐφαρμογῆς τῆς ἐργατικῆς νομοθεσίας, ἔρχονται εἰς τὴν ἐπιφάνειαν πολλαὶ παραβάσεις. Χάρις ὅμως εἰς τὴν προσπάθειαν ἡ ὁποία καταβάλλεται ἐκ μέρους τοῦ ἐργοδοτικοῦ κόσμου καὶ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, διὰ τοὺς λόγους ποὺ προανέφερα, ἡ κατάστασις προωθεῖται πρὸς βελτίωσιν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Ἀράπη περὶ τοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ τὸ Πρωτοβάθμιον Διοικητικὸν Διαιτητικὸν Δικαστήριον Πειραιῶς κλπ., διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐρωτῶντος. Ὁ κ. Θ. Λυμπερίδης, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ διὰ ποῖον λόγον τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας ἀπέρριψεν αἴτημα τῆς χορωδίας ἐργατοϋπαλλήλων Καβάλας δι’ ἐνίσχυσιν, ἵνα μετάσχῃ αὕτη εἰς τὴν ὀργανωθεῖσαν τὴν 12.9.59 εἰς τὸ Ἐθνικὸν Στάδιον Πανελλήνιον ἑορτὴν τῶν χορωδιῶν.

§24Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τοπικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐργατικῆς Ἑστίας Καβάλας καὶ ἡ τάξις τῶν ἐργατοϋπαλλήλων, κατώρθωσαν κατόπιν πολλῶν μόχθων καὶ κόπων, νὰ καταρτίσουν μίαν ἀρτιωτάτην ἑξηκονταμελῆ χορωδίαν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν ὀργανωθεῖσαν ἑορτὴν τῶν ἑλληνικῶν χορωδιῶν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Στάδιον κατὰ τὴν 12ην Σεπτεμβρίου 1959. Καὶ ἐνῷ ἀνέμενεν ἡ χορωδία αὕτη νὰ ἐγκριθῇ αἴτησίς της, ὅπως ἐνισχυθῇ διὰ ποσοῦ 15.000 δραχμῶν ὑπὸ τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐργατικῆς Ἑστίας ἑδρεύουσα, ὡς γνωστόν, εἰς τὰς Ἀθήνας, ἠρνήθη τὴν καταβολὴν τοῦ ἐν λόγῳ ποσοῦ καὶ ἔτσι δὲν κατέστη δυνατὸν ἡ χορωδία τῆς Καβάλας νὰ μετάσχῃ τῆς Πανελληνίου ἑορτῆς. Τὸ ποσὸν βεβαίως διὰ τὴν μετάβασιν, ἐπιστροφὴν καὶ δαπάνας διαμονῆς εἰς Ἀθήνας 60 προσώπων, ἀναμφισβητήτως ἦτο πολὺ μεγαλύτερον, εἶχε συγκεντρωθῆ ὅμως δι’ εἰσφορῶν καὶ ἐράνων τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς δαπάνης καὶ ἐζητήθη μικρὰ μόνον ἐνίσχυσις ἀπὸ τὴν Ἐργατικὴν Ἑστίαν. Τὸ ποσὸν λοιπὸν αὐτὸ τὸ ἀσήμαντον, ἠρνήθη νὰ τὸ διαθέσῃ ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐργατικῆς Ἑστίας καὶ τοιουτοτρόπως ἐματαιώθη ἡ ἐμφάνισις τῆς χορωδίας εἰς τὸν Πανελλήνιον ἑορτασμόν. Αὐτό, κ. Πρόεδρε, εἶναι τὸ παράπονον τῶν ἐργατοϋπαλλήλων καὶ τοῦ λαοῦ τῆς Καβάλας, μιᾶς ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ἐργατουπόλεων τῆς χώρας καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ παράσχῃ σχετικὰς ἐξηγήσεις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν διὰ τὴν στάσιν αὐτὴν τῆς κεντρικῆς ἐπιτροπῆς τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, ἡ ὁποία διαχειρίζεται καὶ διαθέτει ἀνεξελέγκτως τεράστια ποσὰ τῆς ἐργατοϋπαλληλικῆς τάξεως.

§25Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριοι συνάδελφοι, εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις τὰς σχετιζομένας μὲ παρόμοια θέματα ἡ κεντρικὴ ἐπιτροπὴ Ἐργατικῆς Ἑστίας ἐξεδήλωσε πράγματι στοργικὸν ἐνδιαφέρον. Ἐὰν δὲν ἐχορηγήθη, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, εἰς τὴν χορωδίαν Καβάλας τὸ ποσὸν τῶν 15.000 δραχμῶν τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς ἄρνησιν τῆς Ἐργατικῆς Ἑστίας, ἡ ὁποία, ὡς εἶπον, πάντοτε ἐξεδήλωσε τὸ ἐνδιαφέρον της διὰ τοιαῦτα θέματα, ἀλλὰ διότι τὴν τελευταίαν μόλις στιγμὴν ὑπεβλήθη τὸ αἴτημα εἰς τὴν Ἐργατικὴν Ἑστίαν. Ὅπως ἦτο βεβαίως φυσικὸν δὲν ἐπήρκει τὸ χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ γίνουν αἱ δέουσαι ἐνέργειαι. Συνεπῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικρίνωμεν τὸ Συμβούλιον Ἐργατικῆς Ἑστίας ὡς ἀρνηθὲν τὴν καταβολὴν ποσοῦ 15.000 δραχμῶν διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν Πανελλήνιον αὐτὴν ἑορτὴν καὶ ἡ χορωδία Καβάλας διότι καὶ τὴν Ἐργατικὴν Ἑστίαν καὶ ἡμᾶς μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ ὕπαρξις τοιούτων χορωδιῶν ἐργατοϋπαλλήλων.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Σαραφιανοῦ διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν θὰ ληφθῶσι μέτρα προνοίας ὑπὲρ τῶν λόγῳ ἀνθυγιεινῶν χώρων ἐργασίας ὑποστάντων σιλίκωσιν τῶν πνευμόνων μεταλλωρύχων τῆς ἑταιρείας Μεταλλείων Κασσάνδρας, διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τούτου. Ὁ κ. Γ. Βαλοῦρδος, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν ἁρμοδίως εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν προσωπικὸν τῶν γραφείων παιδουπόλεων καὶ λοιπῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν τελεῖ ὑπὸ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Α. Ν. 1427)51.

§27Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς εἶναι γνωστόν, ὑπὸ τοῦ Α. Ν. 843)48 καθιερώθη ἡ εἰσφορὰ τοῦ ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν Ἑλλάδος. Προσελήφθη, ὡς ἐκ τούτου, ἐργατοϋπαλληλικὸν προσωπικὸν διὰ τὰ γραφεῖα τῶν παιδουπόλεων καὶ ἄλλων ὑπηρεσιῶν, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 3.000 περίπου. Κατὰ τὸ ἔτος 1951 καὶ ἐπὶ ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως ἐδημοσιεύθη ὁ Α. Ν. 1427)51 καὶ δι’ ἄρθρου μόνου ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν αὐτὸ προσωπικὸν ὅλα τὰ ἀσφαλιστικὰ δικαιώματα, μὴ ὑπαγομένων τῶν ἐργατοϋπαλλήλων αὐτῶν εἰς τὰς γενικὰς διατάξεις τῆς Ἐργατικῆς Νομοθεσίας περὶ προσλήψεως καὶ ἀπολύσεως. Ἔθεσα, λοιπόν, τὸ ἐρώτημα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, δεδομένου, ὅτι ὁ Ἔρανος Βορείων Ἐπαρχιῶν τελεῖ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τῆς Α.Μ. τῆς Βασιλίσσης, ἐὰν δηλαδὴ ἡ Α.Μ. τελῇ ἐν γνώσει, ὅτι ἐργάζονται 3.000 καὶ πλέον ἐργατοϋπάλληλοι καὶ ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ ληφθοῦν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας διὰ τὴν ἀσφάλισιν καὶ συνταξιοδότησιν, ὅπως καὶ τὴν ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐὰν κατηργήθη ὁ Ἀναγκαστικὸς αὐτὸς νόμος 1427)51 καὶ ἐὰν τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν προσωπικὸν τοῦ Ἐράνου Βορείων Ἐπαρχιῶν ὑπήχθη εἰς τὰς ἀσφαλιστικὰς διατάξεις.

§28Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Τὸ σύνολον τοῦ εἰς τὰς κεντρικὰς ὑπηρεσίας καὶ τὰ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις Ἱδρύματα τῆς Βασιλικῆς Προνοίας ὑπηρετοῦντος ὑπαλληλικοῦ καὶ ἐργατοτεχνικοῦ προσωπικοῦ ἀνέρχεται εἰς 2.048 ἄτομα καὶ ἀναλύεται ὡς ἑξῆς:

Τὸ προσωπικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγεται, ὅτι δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν, διότι τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἀντιθέτως, ὄχι μόνον ὑπάγεται εἰς τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν, ἀλλὰ καὶ ἰδιαιτέρως ἀκόμη, εἰς ὅσας περιοχὰς δὲν ἔχει ἐπεκταθῆ ἡ κοινωνικὴ ἀσφάλισις, ἔχει ἐκδηλωθῆ ἰδιαιτέρα μέριμνα τοῦ Ἱδρύματος καὶ εἶναι τοῦτο πρὸς τιμήν του, διότι ἡ Βασιλικὴ Πρόνοια χορηγεῖ ἀμέσως καὶ ἀνελλιπῶς εἰς τοὺς παρ’ αὐτῇ ἐργαζομένους οἱανδήποτε, δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας ἢ ὑπὸ νόμου, ὁριζομένην ἑκάστοτε αὔξησιν μισθῶν ἢ ἡμερομισθίων, χορηγεῖ ἀδείας κανονικάς, ἀναρρωτικὰς καὶ ἐκτάκτους, ἐπιδόματα πολυετίας καὶ πᾶσαν ἄλλην παροχὴν ὑπὲρ τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων θεσπιζομένην. Αὐτὰ ὅλα τὰ ἀνέφερα, διότι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ κατανοηθῇ, ὅτι ἡ Πολιτεία καταβάλλει κἄθε προσπάθειαν νὰ ἐφαρμόζῃ παντοῦ τὴν κειμένην Ἐργατικὴν καὶ Κοινωνικὴν Νομοθεσίαν. Ἰδιαιτέρως δέ, τὸ Ἵδρυμα τῆς Βασιλικῆς Προνοίας καὶ οἴκοθεν καὶ τὸ ἀναφέρω πρὸς τιμήν του, ὁσάκις χορηγοῦνται ἔκτακτα βοηθήματα, ἀπευθύνεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας, μάλιστα μὲ μαθηματικὴν ἀκρίβειαν τὰς παραμονὰς τῶν ἑορτῶν, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὰς ὑφισταμένας ἑκάστοτε ὑπουργικὰς ἐγκυκλίους. Συνεπῶς, εἶναι ἄδικος ἡ ἀσκουμένη εἰς βάρος τῶν διοικητικῶν ὀργάνων τοῦ ἐν λόγῳ ὀργανισμοῦ κριτική.

§29Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, δὲν ἀπήντησε καθόλου, σχετικῶς μὲ τὴν ἀσφάλισιν τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ. Ἀνεφέρθη εἰς διαφόρους ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνάγονται εἰς ἐπιδόματα, εἰς βαθμολογίας κλπ., πλὴν ὅμως, δὲν ἀνεφέρθη καθόλου, ἐὰν κατηργήθη ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ἀνέφερον καὶ ἐὰν ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ προσωπικὸν ὑπήχθη εἰς τὰς κοινωνικὰς ἀσφαλίσεις. Τὸ αἴτημα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, κ. Ὑπουργέ, εἶναι ὀξύτατον, διότι γνωρίζετε, ὅτι πᾶς οἰκογενειάρχης ἐκ τοῦ Συντάγματος βέβαια καὶ ἐκ τῶν κειμένων νόμων, ἐφ’ ὅσον ἐργάζεται πρέπει νὰ τυγχάνῃ κἄποιας ἀσφαλίσεως, τόσον αὐτός, ὅσον καὶ τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας του, τὰ ὁποῖα στεροῦνται πάσης ἀσφαλίσεως, καθὼς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως. Ὀφείλω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὅτι εἰς ἓν ἄλλο νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη τὴν 7ην Ὀκτωβρίου 1959, εἶχον ὑποστηρίξει τροπολογίαν, ἡ ὁποία ὑπεστηρίχθη καὶ ἀπὸ πλείστους ὅσους συναδέλφους, διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ. Καὶ ἔλαβον τότε τὴν ἀπάντησιν, ὅτι τὸ θέμα μελετᾶται καὶ ὅτι ὁσονούπω θὰ φέρῃ νομοθέτημα, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καταργῆται ὁ νόμος αὐτός. Τώρα, δυστυχῶς, εἰς τὴν ἀπάντησιν ποὺ ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργός, ἀπέφυγε νὰ μᾶς καθορίσῃ πότε καὶ πῶς σκέπτεται νὰ ρυθμίσῃ τὸ θέμα αὐτό.

§30Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ ἀπάντησις καὶ διὰ νὰ μὴ μείνῃ καμμία ἀπολύτως ἀμφιβολία, σᾶς ἀναφέρω τὸ ὑπ’ ἀριθ. 85669)5.12. 1959 ἔγγραφον τῆς Βασιλικῆς Προνοίας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας: «Σημειώσατε παρακαλοῦμεν, ὅτι ἅπαν τὸ προσωπικὸν τῆς Βασιλικῆς Προνοίας εἶναι ἠσφαλισμένον εἰς τὸ ΙΚΑ διὰ πλήρη ἀσφάλισιν (ἀσθένειαν καὶ σύνταξιν). Μικρὸς ἀριθμὸς ὑπαλλήλων ὑπηρετούντων ἐκτὸς ἀσφαλιστικῶν περιοχῶν καὶ μὴ δικαιουμένων, ὡς ἐκ τούτου, κατὰ τὸν Κανονισμὸν τοῦ ΙΚΑ, ἀσφαλίσεως ὑπήχθη, κατόπιν συντόνων ἡμῶν ἐνεργειῶν παρὰ τῇ Διοικήσει τοῦ ἐν λόγῳ ἱδρύματος εἰς μερικὴν ἀσφάλισιν συντάξεως. Παρὰ ταῦτα, καὶ τοὺς στερουμένους ἀσφαλίσεως δι’ ἀσθένειαν ὑπαλλήλους της, ἡ Βασιλικὴ Πρόνοια νοσηλεύει δαπάναις της ἐν Ἀθήναις, ἢ ὁσάκις δὲν συντρέχῃ περίπτωσις εἰσαγωγῆς εἰς νοσηλευτικὸν ἵδρυμα ἐνισχύει διὰ τῆς πρὸς αὐτοὺς καταβολῆς ἁπάντων τῶν ἐξόδων θεραπείας (ἰατρικῶν ἐπισκέψεων, φαρμάκων, ἀκτινογραφιῶν, λουτροθεραπείας κλπ.)». Δηλαδή, πέραν ἐκείνων ποὺ εἶναι ἠσφαλισμένοι εἰς τὸ ΙΚΑ καὶ κατὰ συνέπειαν ἀπολαμβάνουν τῆς καθολικῆς προστασίας ποὺ ἀπολαμβάνει τὸ σύνολον τῶν μισθωτῶν τῆς χώρας καὶ οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκτὸς ἀσφαλιστικῶν κέντρων, τυγχάνουν μιᾶς ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως.

§31Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διατὶ δὲν καταργεῖται ὁ νόμος ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος;

§32Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐδῶ, ἀγαπητὲ συνάδελφε, λέγομεν, ὅτι εἶναι ἠσφαλισμένοι. Διὰ ποῖον νόμον μοῦ συζητεῖτε; Τὸ θέμα εἶναι, ἐὰν εἶναι ἠσφαλισμένοι καὶ ἔχουν προστασίαν ἢ ὄχι. Καὶ ἐγὼ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι καὶ ἠσφαλισμένοι εἶναι καὶ προστασίαν ἔχουν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Γιαρένης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῆς μὲ τὴν ἵδρυσιν παραρτήματος ΙΚΑ εἰς Δῆμον Συκεῶν–Θεσσαλονίκης.

§34Ε. ΓΙΑΡΕΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Δῆμος Συκεῶν ἀριθμεῖ περὶ τοὺς 20.000 κατοίκους. Ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῶν ἠσφαλισμένων εἰς τὸ ΙΚΑ, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν λειτουργεῖ ἰατρεῖον, παράρτημα τοῦ ΙΚΑ εἰς τὴν ἐν λόγῳ πόλιν, οἱ ἠσφαλισμένοι, λέγω, εἰς τὸ ΙΚΑ ἀσθενεῖς, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ μεταβαίνουν εἰς μακρυνὰς περιοχάς, εἰς γειτονικοὺς Δήμους, διὰ τὴν ἰατρικήν των περίθαλψιν καὶ ἀντὶ νὰ περιθάλπωνται, ἡ ὑγεία των χειροτερεύει, διότι πολλὰς φορὰς εἶναι ἠναγκασμένοι κάτω ἀπὸ δυσμενεῖς καιρικὰς συνθήκας νὰ μεταβαίνουσι πεζῇ. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ κατάστασις αὕτη εἰς μίαν πόλιν μὲ τόσον μεγάλον ἀριθμὸν ἠσφαλισμένων νὰ μὴ λειτουργῇ ἰατρεῖον τοῦ ΙΚΑ. Παρακαλῶ, τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργόν, νὰ μὴ περιορισθῇ εἰς μίαν τυπικὴν ὑπόσχεσιν, ἀλλὰ νὰ λάβῃ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ ἱκανοποιήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν γρηγορώτερον τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν κατοίκων τοῦ ἐν λόγῳ Δήμου.

§35Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἰς καμμίαν περίπτωσιν δὲν συνήθισα νὰ δίδω ὑποσχέσεις, ἁπλῶς περιορίζομαι εἰς τὸ νὰ κάμνω συγκεκριμένας διαπιστώσεις. Προκειμένου περὶ τῶν κατοικούντων εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Δήμου Συκεῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, διεξήχθη εἰδικὴ ἔρευνα, ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ὁποίας θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ἱκανοποίησις τοῦ προβαλλομένου αἰτήματος. Ἐὰν διαπιστωθῇ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν μισθωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μόνιμον καὶ σταθερὰν ἐργασίαν, εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος, ὥστε νὰ μὴ συμβαίνῃ ἐργάται ἢ ὑπάλληλοι ἐποχιακῶς ἐργαζόμενοι νὰ εὑρίσκωνται διαρκῶς εἰς μειονεκτικὴν θέσιν, τότε θὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα, διότι ἔχει συμβῆ τὸ ἑξῆς κακόν: Εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ποὺ ἐπεξετάθη τὸ ΙΚΑ χωρὶς προηγουμένην ἔρευναν, περιελήφθησαν εἰς τὴν ἀσφάλισιν πρόσωπα, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐποχιακῶς ἐργαζόμενα. Σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμὸν τοῦ ΙΚΑ, τὰ πρόσωπα αὐτά, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν πραγματοποιήσει ὡρισμένον ἀριθμὸν ἡμερομισθίων διὰ νὰ τύχουν ἀσφαλιστικῶν παροχῶν. Ἐὰν αὐτὰ τὰ ἡμερομίσθια δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ τὰ πραγματοποιήσουν, τὶ θὰ συνέβαινεν; Ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος θὰ ἤρχοντο οἱ μισθωτοὶ τῶν περιοχῶν αὐτῶν νὰ καταβάλουν εἰσφορὰς εἰς τὸ ΙΚΑ, χωρὶς νὰ ἔχουν ἀσφαλιστικὰς παροχάς. Ἦτο φυσικόν, λοιπόν, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν νὰ ἔχωμεν μίαν δυσφορίαν τῶν ἠσφαλισμένων αὐτῶν. Ἀπὸ τὴν ἀνωμαλίαν αὐτὴν ζητοῦμεν νὰ βγάλωμεν τὰς περιοχὰς ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ἔχει ἐπεκταθῇ τὸ ΙΚΑ, διὰ τῆς ὑπαγωγῆς των εἰς ἄλλας περιοχάς, ὥστε νὰ καλύπτεται ἡ παροχὴ ἀσφαλίσεως αὐτῶν. Ἀλλά, προκειμένου νὰ κάμωμεν ἐπέκτασιν τοῦ θεσμοῦ, ζητοῦμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν στοιχειώδεις ἐγγυήσεις διὰ τὴν μορφὴν αὐτὴν τῆς προστασίας. Αὐτό, δυστυχῶς, δὲν ἔχει ἀκόμη διαπιστωθῇ εἰς τὴν περιοχήν, διὰ τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖτε. Ἐὰν τὰ στοιχεῖα μᾶς ἐξασφαλίσουν τὴν περίπτωσιν αὐτήν, νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ προχωρήσωμεν καὶ θὰ προχωρήσωμεν τὸ συντομώτερον εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ὅλου προβλήματος.

§36Ε. ΓΙΑΡΕΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας ἐκκρεμεῖ ἕνα χρόνον καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει τὸν καιρὸν νὰ ἐρευνήσῃ. Ἀλλά, πέραν αὐτοῦ, κ. Ὑπουργέ, δώσατέ μας τὸν ἀριθμόν, εἰς πόσους ἠσφαλισμένους ἀντιστοιχεῖ ἕν ἰατρεῖον. Δὲν εἶναι δυνατὸν μία πόλις μὲ 20.000 κατοίκους νὰ μὴ ἔχῃ ἰατρεῖον τοῦ ΙΚΑ.

§37Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἶναι πολλαὶ περιπτώσεις παρεμφερεῖς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφο-

ρῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸ καπνεργατικόν, ὅλοι οἱ ἐπερωτῶντες ὡμίλησαν. Ὑπολείπεται νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κύριος ὑπουργός.

§39Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτυρόμεθα, διότι ἡ συζήτησις τῶν ἐπερωτήσεων δὲν γίνεται κατὰ τὴν σειρὰν ποὺ εἶναι αὗται καταχωρημέναι εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Οὕτω συμβαίνει, νὰ μὴ γνωρίζωμεν ποία ἐπερώτησις πρόκειται νὰ συζητηθῇ. Καὶ ἐρωτῶμεν: Τὴν ἐρχομένην Παρασκευὴν θὰ συζητηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 15 ἐπερώτησις, ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως:

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον συνεννοήθη καὶ ἀνεκοίνωσεν εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ, ὅτι ἐλπίζει, χωρὶς νὰ δύναται νὰ παράσχῃ ρητὴν διαβεβαίωσιν, καθόσον ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι ἀπησχολημένος, ὅτι τὴν Παρασκευὴν θὰ συζητηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 15 ἐπερώτησις. Δὲν ἔχετε ἑπομένως δίκαιον, λέγοντες, ὅτι δὲν τηρεῖται ἡ σειρά. Πάντως τηρεῖται καὶ σήμερον θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 13 καὶ 20, σχετικῶς μὲ τὸ καπνεργατικόν.

§41Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συναφὴς εἶναι καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 26 ἐπερώτησίς μου, καὶ παρακαλῶ, ὅπως μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὴν ἀναπτύξω διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ἐπ’ αὐτῆς ὁ κ. ὑπουργός.

§42Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, κ. Πρόεδρε.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ζάκκας, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς συναφοῦς ἐπερωτήσεώς του.

§44Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὅλοι γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, τὴν κακομεταχείρισιν τῶν καπνεργατῶν, ἀπὸ τοῦ 1953 καὶ ἐντεῦθεν. Ἀναμφισβητήτως, οἱ καπνεργάται παρεδόθησαν δέσμιοι εἰς τοὺς ἐργοδότας διὰ τῆς θεσπίσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς προσλήψεως δι’ 6ήμερον ἐργασίαν. Κατηργήθησαν ὅλα τὰ κεκτημένα δικαιώματά των καὶ ἀνετέθη εἰς Ἐπιτροπήν, τῆς ὁποίας συμμετέχει καὶ ἀστυνομικός, ἡ πρόσληψίς των.

§45Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον δέχεσθε, νὰ ἑνοποιήσητε τὰς συναφεῖς ἐπερωτήσεις, δεδομένου, ὅτι ἡ συζήτησις ἔχει γενικευθῆ, ὑποχρεοῦσθε νὰ δώσητε καὶ εἰς ἡμᾶς τὸν λόγον.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἡ γενικευθεῖσα ἐπερατώθη καὶ ἤδη ὁμιλεῖ ὁ κ. Ζάκκας ἐπὶ ἄλλης συναφοῦς ἐπερωτήσεώς του.

§47Α. ΖΑΚΚΑΣ. Εἶναι καταθλιπτικόν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὅτι τὴν ρύθμισιν τῶν ὅρων κατεργασίας καὶ τῆς προσλήψεως τὴν ἀνέθεσεν ἡ Κυβέρνησις εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν καὶ τὴν καθώρισε δι’ ἓξ ἡμέρας ἐργασίας, χωρὶς νὰ δύναται νὰ τὴν παρατείνῃ οὔτε αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ ἐργοδότης, καθόσον ὑπόκειται εἰς κυρώσεις. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω, τὸ 1953 κατηργήθη τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως Καπνεργατῶν καὶ ὑπήχθησαν εἰς τὸ ΙΚΑ. Αὐτό, καθὼς ἐγένετο, εἶναι μία καταπληκτικὴ ἀδικία. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀπεφασίσθη νὰ γίνουν οἱ ἐργάται αὐτοὶ συνταξιοῦχοι τοῦ ΙΚΑ καὶ τοῦτο ἐγένετο. Θὰ ἔπρεπε, ὅμως, τοὐλάχιστον εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ δοθῇ ἡ ἐλαχίστη σύνταξις μὲ βάσιν τὸν ἀριθμὸν καὶ τὸ ὕψος τῶν ἡμερομισθίων των, διὰ δὲ τοὺς εἰσέτι ἐργαζομένους νὰ ληφθῇ φροντὶς νὰ ὑπολογισθῇ χωρὶς διαφοροποιήσεις μισθολογικὰς πρὸς τὰς κάτω βαθμίδας ἀσφαλιστέων μισθῶν ὁ διαδραμὼν χρόνος. Ἐπερωτᾶται ὁ κ. ὑπουργὸς διατὶ ἀνέχεται αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον κατάστασιν διὰ τοὺς ἠσφαλισμένους αὐτούς. Εἶναι γεγονός, ὅτι μὲ ἕνα νομοσχέδιον τοῦ κ. Μπουρνιᾶ ἐπεχειρήθη κἄποια τροποποίησις σημείων τινῶν ἀσημάντων τοῦ θέματος αὐτοῦ. Καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνεζητήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅπου καὶ ὑπεστηρίχθησαν ὡρισμέναι τροπολογίαι. Πλὴν ὅμως, εἰς τὴν Βουλὴν δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ συζητηθῇ τοῦτο καὶ νὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους. Ἔκτοτε, οὐδέποτε ἡ Κυβέρνησις ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα αὐτό, παρὰ μόνον ὁσάκις εἰς ἀραιὰ διαστήματα οἱ βουλευταὶ τῶν καπνοπαραγωγικῶν περιφερειῶν φέρουν τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν, χωρὶς νὰ λαμβάνεται τελικὰ καὶ κἄποια ἀπόφασις ρυθμίσεως, ὁλικῆς ἢ μερικῆς τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιληφθῇ αὐτοῦ τοῦ θέματος διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ κατάστασις πραγματικῆς δουλείας, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ὑπαχθῆ σήμερον, ἡ ἐν λόγῳ ἀριθμοῦσα 35.000 ἐργάτας ἐργατικὴ τάξις. Ἡ σήμερον ἐπικρατοῦσα κατάστασις διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς εἶναι ἀπαράδεκτος. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιληφθῇ, τέλος πάντων, αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§48Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης ἔχει γενικευθῆ, κ. Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν, παρ’ ὅλον, ὅτι ἡ συζήτησις ἐκηρύχθη περαιωμένη, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι πρόκειται περὶ θέματος κατ’ ἐξοχὴν ἐνδιαφέροντος τὴν περιφέρειάν μου. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Κρῖκος).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις, κ. Μιχαηλίδη, ἐκηρύχθη περαιωμένη. Καὶ δὲν δικαιοῦμαι νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ θέλῃ, τὸ Προεδρεῖον δὲν ἔχει ἀντίρρησιν. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, συναινεῖ, ὅπως, κατ’ ἐξαίρεσιν, ὁ κύριος Μιχαηλίδης ὁμιλήσῃ δι’ ὀλίγων ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος;

§50ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§52Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἡ ὅλη ἱστορία τοῦ ὑπὸ συζήτησιν θέματος ἐγεννήθη, κ. Πρόεδρε, ἐκ τοῦ γνωστοῦ ἐκείνου νόμου, τοῦ ὁποίου εἰσηγητὴς ὑπῆρξεν ὁ κ. Γονῆς. Ὅταν τὸ Ταμεῖον καπνεργατῶν συνεχωνεύθη μὲ τὸ ΙΚΑ, τὸ ἐνεργητικὸν τοῦ Ταμείου ἀντεπροσώπευε 37½ δραχ. κατ’ ἠσφαλισμένον. Ἔναντι αὐτῶν ποὺ ἐδικαιοῦντο οἱ ἠσφαλισμένοι αὐτοί, τὸ Κράτος τοὺς ἔδωσε διὰ τοῦ ΙΚΑ συντάξεις, αἱ ὁποῖαι, βεβαίως, δὲν εἶναι ἱκανοποιητικαί, εἶναι ὅμως ἀπείρως μεγαλύτεραι ἐκείνων ποὺ ἐλάμβανον ἕτεροι συνάδελφοί των ἐκ τοῦ ἀσφαλιστικοῦ Ταμείου των. Βεβαίως, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ εὑρεθῇ τρόπος οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ λάβουν μεγαλυτέρας συντάξεις, διότι ἠνάλωσαν ὁλόκληρον τὴν δραστηριότητά των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ καπνοῦ καὶ ἀπεμακρύνθησαν παρὰ τὴν θέλησίν των ἀπὸ τὴν ἐργασίαν αὐτήν. Ἐκτὸς τούτων, ὑπάρχει καὶ ἄλλη κατηγορία καπνεργατῶν, ἡ ὁποία λαμβάνει τὰς καθωρισθείσας ἀπὸ τὸ ΤΑΚ συντάξεις, αἱ ὁποῖαι συντάξεις εἶναι ἀπαραδέκτως χαμηλαὶ καὶ δικαιολογημένον εἶναι τὸ αἴτημα ἀναπροσαρμογῆς των. Ἐπίσης τὸ Κράτος θὰ πρέπει νὰ λάβῃ πρόνοιαν δι’ ἕνα μικρὸν ἀριθμὸν καπνεργατῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον στρατευθῆ κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ συμπληρώσουν τὰ ἀπαιτούμενα ἡμερομίσθια διὰ νὰ λάβουν τὴν ἐφ’ ἅπαξ δοθεῖσαν ἀποζημίωσιν. Τὸ ζήτημα αὐτό, κ. Πρόεδρε, τὸ εἶχα φέρει πρὸς συζήτησιν τὸ 1957 καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐργασίας ὑπουργός, τότε βουλευτής, συνεφώνησε μαζί μου καὶ ὑπεστήριξεν, ὅτι ἀποτελεῖ χρέος τιμῆς διὰ τὸ Κράτος νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν κατηγορίαν αὐτὴν τῶν καπνεργατῶν. Παρακαλῶ ἤδη τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ εὕρῃ τρόπον νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς ὀλίγους αὐτούς, καλοὺς Ἕλληνας.

§53Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Κύριοι βουλευταί, τὸ καπνεργατικὸν ζήτημα, μὲ τὸ ὁποῖον ἀπησχολήθη τὸ Σῶμα, κατόπιν τῆς σχετικῆς ἐπερωτήσεως, συνδέεται μὲ τὸ ὅλον καπνικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον συνιστοῦν οἱ παράγοντες, καπνοπαραγωγός, καπνεργάτης καὶ καπνέμπορος, καθὼς καὶ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς ἑκάστοτε ἀσκουμένης καπνικῆς πολιτικῆς, ἀπομακρύνει, κατὰ τὸ δυνατόν, τὰ ἐμπόδια τὰ παρεμβαλλόμενα εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν καὶ δημιουργεῖ προϋποθέσεις εὐνοϊκωτέρας τοποθετήσεως τοῦ καπνικοῦ προϊόντος. Ὁ καπνός, ὡς ὄγκος παραγωγῆς, καὶ τὸ σύστημα τῆς ἐπεξεργασίας, ἡ ὁποία ἀρχίζει ἀπὸ τὴν χωρικὴν τοιαύτην καὶ φθάνει εἰς τὴν ἐμπορικήν, συνδέεται μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑκάστοτε ἀπασχολουμένων προσώπων, διότι ἀπὸ τὸ ὕψος τῆς παραγωγῆς, κατὰ τὸ ἑκάστοτε ἐφαρμοζόμενον σύστημα χωρικῆς συσκευασίας καὶ ἐμπορικῆς ἐπεξεργασίας ἐξαρτᾶται ἡ χρονικὴ διάρκεια τῆς ἐργασίας τῶν καπνεργατῶν, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀπασχολουμένων προσώπων. Τὸ καπνεργατικὸν θέμα, μάλιστα ὑπὸ τὴν γενικωτέραν του μορφήν, δὲν ἔρχεται τὸ πρῶτον ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Κατὰ τὸ παρελθόν, ἡ Βουλὴ ἀπησχολήθη, ἰδίως κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1931, ὡς θὰ ἐνθυμοῦνται οἱ παλαιότεροι, μὲ τὸ καπνικὸν καὶ καπνεργατικὸν καὶ τότε κατηρτίσθη εἰδικὴ Ἐπιτροπή, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀλησμονήτου Ἀναστασίου Μπακάλμπαση, πρὸς ἐξέτασιν τοῦ ὅλου προβλήματος. Ἀπὸ καιροῦ, ὅμως, εἰς καιρόν, παρὰ τὰς ἑκάστοτε λαμβανομένας ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ἀποφάσεις, εἴτε διὰ τὴν ἱκανοποίησιν αἰτημάτων παραγωγῶν, εἴτε διὰ τὴν προώθησιν προσπαθειῶν καπνεμπόρων, εἴτε διὰ τὴν ἐπωφελεστέραν τοποθέτησιν τοῦ καπνικοῦ προϊόντος εἰς τὰς διαφόρους χώρας, προέβαλε καὶ προβάλλει τὸ καπνεργατικὸν θέμα, διότι ὁ καπνεργατικὸς κόσμος ἀποτελεῖ μίαν σημαντικὴν μερίδα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κοινωνίαν καὶ διότι, ἡ συρροή του ἐντὸς ὡρισμένων ἀστικῶν κέντρων προσδίδει εἰς αὐτά, ὅλως ἰδιαίτερον χρωματισμόν. Ἡ Καβάλα θεωρεῖται μία καπνούπολις. Ἡ οἰκονομική της ζωὴ καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐπαγγελματικῆς της διαρθρώσεως, ἐξαρτᾶται συνήθως ἀπὸ τὴν ποσότητα τῶν ἐπεξεργαζομένων καπνῶν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ σύστημα τῆς ἐπεξεργασίας, διότι ὑπάρχουν συστήματα ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν πέραν τῆς χωρικῆς συσκευασίας καὶ δεματοποιήσεως, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀπὸ ἀπόψεως ἐργασίας ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον. Τὸ παλαιὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον κυρίως ἐχρησιμοποιεῖτο εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς τουρκικῆς ρεζὶ ἦτο τὸ κλασσικὸν σύστημα τῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν. Ἀργότερον, τοῦτο περιωρίσθη μόνον εἰς τὰς ἐκλεκτὰς κατηγορίας τῶν καπνῶν, ὅπως τοὺς μπασμάδες καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰς εἰδικὰς ἐκλεκτὰς ποιότητας τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης. Ἄλλαι ποιότητες καπνῶν, ἐξήγοντο ἢ μᾶλλον ἤρχισαν νὰ ἐξάγωνται ἀνεπεξέργαστοι. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ προεκάλεσεν εἰς μίαν ἐποχήν, ὄχι καὶ τόσον μακρυνήν, τὴν ἀντίδρασιν ὄχι μόνον τῶν ἐνδιαφερομένων καπνεργατῶν, ἀλλὰ σχεδὸν καὶ τοῦ συνόλου τῶν κατοίκων τῶν καπνουπόλεων, καθὼς καὶ μερίδος καπνοπαραγωγῶν. Ὑπεστηρίζετο, ὅτι ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν ἀνεπεξεργάστων, θὰ ἔχανον ταῦτα μέρος τῆς ποιοτικῆς των ἀξίας. Ἀργότερον, τὸ παλαιὸν σύστημα τῆς κλασσικῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν ἤρχισε νὰ ὑποχωρῇ εἰς σημαντικὸν βαθμὸν καὶ νὰ ἀντικαθίσταται μὲ τὸ σύστημα ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν εἰς Τόγκα. Εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς φάσεις καὶ τὰς τεχνικὰς ἐξελίξεις καὶ τὰ συστήματα ἐργασίας, ἐξεδηλοῦτο πάντοτε ἀνάλογος ἀντίδρασις, διότι ἀπὸ τὸ σύστημα τῆς ἐπεξεργασίας τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ, ἐξηρτᾶτο ὁ ἀριθμὸς τῶν ἡμερομισθίων καὶ ἡ χρονικὴ διάρκεια τῆς ἀπασχολήσεως δεκάδων χιλιάδων ἐργατῶν καὶ ἐργατριῶν. Ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, ἤρχισε μὲ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ καπνεργατικοῦ καὶ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ καπνεμπορικοῦ κόσμου νὰ γίνεται μὲ τὰς ἑκάστοτε κοινὰς ἀποφάσεις καὶ τὴν ὑφισταμένην ἀλληλοκατανόησιν, ἡ ρυθμιστικὴ παρέμβασις τῆς Πολιτείας. Καὶ αὐτό, τελικῶς, ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ τὴν συνεργασίαν τῶν δύο παραγόντων, τοῦ καπνεμπορίου καὶ τῆς καπνεργασίας, ἐπέτρεψε τὴν σύναψιν διαφόρων συλλογικῶν συμβάσεων καὶ τὴν ρύθμισιν τῶν ὅρων ἐργασίας εἰς τὰς καπναποθήκας. Ἀλλὰ αἱ ἀνάγκαι τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου, διότι ἡ μορφὴ τοῦ παλαιοῦ καπνεμπορίου ἤρχισε νὰ ὑποχωρῇ καὶ ὁ παλαιὸς καπνέμπορος, ὁ ὁποῖος ταὐτοχρόνως ἦτο ἀγοραστής, διότι περιώδευε τὴν ὕπαιθρον χώραν διὰ τὴν ἐπιλογὴν τῶν ἀναγκαιούντων εἰς αὐτὸν κατηγοριῶν καπνοῦ, μὲ τὰς ὠργανωμένας καπναποθήκας, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἔπρεπε, μετὰ τὴν χωρικὴν συσκευασίαν νὰ συγκεντρώσῃ τὰ καπνὰ διὰ τὴν ἐμπορικὴν ἐπεξεργασίαν, ὁ παλαιός, λέγω, αὐτὸς καπνέμπορος, ὁ ὁποῖος κατώρθωνε νὰ ἐπεξεργασθῇ καὶ νὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του μίαν ὡρισμένην ποσότητα καπνῶν, μὲ πλήρη ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία ἐπεξετείνετο ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον χώραν μέχρι τὴν καπναποθήκην καὶ μέχρι τοῦ τόπου τῆς ἀποστολῆς, αὐτὸς ὁ καπνέμπορος ἤρχισεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ χάνῃ τὴν κυριαρχίαν του καὶ μία ἄλλη μορφὴ ἤρχισε νὰ ἐμφανίζεται εἰς τὸ καπνεμπόριον. Ἡ μορφὴ τοῦ ἐντολοδόχου, ὁ ὁποῖος δὲν ἐνδιεφέρετο διὰ τὴν μεμονωμένην περίπτωσιν τῆς καπνοπαραγωγῆς, οὔτε διὰ τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν τῶν ἐκλεκτῶν καπνῶν γιακάδων Ξάνθης, ἀλλὰ ἐνδιεφέρετο εἰς τὸ νὰ τοῦ παραδοθοῦν εἰς ὡρισμένον τόπον, εἰς ὡρισμένον λιμένα καὶ εἰς ὡρισμένην χώραν αἱ ποσότητες τοῦ καπνοῦ καὶ ἡ ποιότης, ποὺ αὐτὸς καὶ μόνος θὰ καθώριζεν, ἀδιάφορον, ἐὰν ποτὲ εἶχεν ἐπισκεφθῆ τὴν καπνοπαραγωγικὴν περιοχήν, εἰς τὴν ὁποίαν αἱ ποιότητες αὐταί, τὰς ὁποίας ἀναζητοῦσε, παρήγοντο. Ἔτσι, δύο κατηγορίες καπνεμπόρων ἐνεφανίσθησαν. Ἡ παλαιὰ κατηγορία, τῶν ἀμυνομένων καπνεμπόρων, μὲ τὰς παλαιὰς καπναποθήκας, ἡ ὁποία, ἀναζητοῦσα νὰ συγκρατήσῃ τὴν ἐπιρροήν των καὶ τοὺς δεσμούς των εἰς τὴν χωρικὴν καπναγορὰν καὶ κἄποιον σύνδεσμον μὲ τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον καὶ οἱ νέοι καπνέμποροι, οἱ ἐντολοδόχοι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιεφέροντο ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν ποσοτήτων τοῦ καπνοῦ, διὰ τὰς ὁποίας εἶχον καθαρῶς ἐμπορικὸν ἐνδιαφέρον. Αὐτὴ ἡ μορφὴ τοῦ καπνεμπορίου δὲν ἦτο ξένη ἀπ’ ὅ,τι συνέβαινεν εἰς ἄλλας χώρας ἐπίσης καπνοπαραγωγικὰς καὶ ἰδίως εἰς γειτονικάς, διότι καὶ ἐκεῖ ἡ ἰδία μορφὴ εἶχε προσδοθῆ εἰς τὸ καπνεμπόριον. Ἡ ἐξαγωγὴ ὅμως τῶν καπνῶν καὶ ἡ διάθεσις αὐτῶν δὲν ἦτο κἄτι τὸ στατικὸν καὶ τὸ θετικὸν διὰ τὰς χώρας καταναλώσεως. Τὰ ἀνατολικὰ καπνὰ χρησιμοποιοῦνται καὶ ζητοῦνται εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, κυρίως διὰ πρόσμιξιν μὲ καπνὰ ἄλλων χωρῶν. Ἡ ποιότης αὐτῶν, ἐπίσης, ἦτο σχετικὴ μὲ τὴν ποσότητα τῆς προσμίξεως, μὲ τὸ χαρμάνι τῶν διαφόρων καπνοβιομηχανιῶν. Ἀλλὰ καὶ αἱ καπνοβιομηχανίαι τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ προβλήματα ὑπάρχει μία ἀλληλοεξάρτησις, ἦσαν ὑποχρεωμένοι ἑκάστοτε νὰ προσαρμόζωνται πρὸς τὰς ὑφισταμένας ἀνάγκας τοῦ καταναλωτικοῦ των κοινοῦ καὶ ἰδίως μὲ τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν τοῦ μεγάλου καταναλωτικοῦ κοινοῦ. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, εἰς πλείστας περιπτώσεις καὶ τοὐλάχιστον διὰ τὰς μεγαλυτέρας ποσότητας, ἐνδιαφέρονται διὰ καπνὰ εὐθηνότερα, κατωτέρου δηλαδὴ κόστους. Καὶ ὁ ἐντολοδόχος καπνέμπορος μὲ τὴν σειράν του, ὁ ὁποῖος τοὺς ἀντεπροσώπευεν ἐδῶ, ἦτο καὶ αὐτὸς ὑποχρεωμένος νὰ προσαρμόζεται πρὸς τὰς ἐπιταγὰς τῶν γενικωτέρων παραγόντων τοῦ καπνεμπορίου. Αὐτά, ὡς πρὸς τὸ καπνεμπόριον, ὡς πρὸς τὴν καπνεργασίαν, ὅμως, συμβαίνει κἄτι, ἐπίσης, σχετικὸν μὲ τὸ εὐθηνότερον κόστος. Τὸ παλαιὸν σύστημα τῆς κλασσικῆς ἐπεξεργασίας καὶ αὐτὸ ὑπεχώρησεν, ἐνῷ τὸ σύστημα τῆς νεωτέρας ἐπεξεργασίας τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ, τὸ σύστημα τόγκας, ἐσυστηματοποιεῖτο καὶ ἁπλουστεύετο, μὲ σκοπὸν τὸ εὐθηνότερον κόστος. Ἔτσι, ἡ χρονικὴ διάρκεια τῆς ἀπασχολήσεως τῶν καπνεργατῶν περιωρίζετο καὶ τὸ ἐπάγγελμα τούτων ὀλίγον κατ’ ὀλίγον προσελάμβανε μορφὴν καθαρῶς ἐποχιακήν. Ἦτο, δηλαδή, ἐπάγγελμα ὡρισμένης χρονικῆς περιόδου. Ἀλλὰ ὁ ἀνταγωνισμὸς διὰ τὸ εὐθηνότερον κόστος καὶ διὰ τὸ εὐθηνότερον σύστημα ἐπεξεργασίας, δὲν εἶχε περιορισθῆ μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου. Οἱ καπνεργάται, λόγῳ τῆς ὑφῆς τοῦ ἐπαγγέλματός των, ἀνήκουν εἰς κατηγορίαν ἐργατῶν μὲ ἀνεπτυγμένην τὴν συνδικαλιστικὴν συνείδησιν καὶ τὴν ἐπαγγελματικὴν χειραφέτησιν. Ἰδιαιτέρως ἡ φύσις τοῦ ἐπαγγέλματος, ἡ ὁποία ἐπέτρεπεν εἰς αὐτούς, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ζοῦν εἰς μίαν ὁμαδικὴν ψυχολογίαν καὶ νὰ ἔχουν ὡς σύνδεσμον μεταξύ των τὴν ὁμιλοῦσαν ἐφημερίδα, δηλαδὴ τὴν μετάδοσιν τῆς σκέψεως τοῦ ἑνὸς πρὸς τὸν ἄλλον, ἔφερε τὴν τάξιν αὐτὴν εἰς μίαν καλὴν ὀργάνωσιν καὶ εἰς τὴν ἑδραίωσιν ἐπαγγελματικῶν καὶ οἰκονομικῶν διεκδικήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐξασφαλίζουν δι’ αὐτοὺς κἄποιαν βελτιωμένην κατάστασιν. Αὐτὴ ὅμως ἡ βελτιωμένη κατάστασις ἀντιπροσωπεύετο εἰς τὸ καπνεργατικὸν ἐπάγγελμα ἀπὸ δύο ἀντιθέσεις. Ἡ μία ἦτο ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσώπευον οἱ ἄνδρες μὲ τὸ ὑψηλὸν ἡμερομίσθιον καὶ ἡ ἄλλη ἦτο ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἀντιπροσώπευον αἱ γυναῖκες μὲ τὸ χαμηλὸν ἡμερομίσθιον. Αὕτη ἡ διάκρισις ἀπὸ ἀπόψεως ἀμοιβῆς μεταξὺ ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν ἀπετέλεσε τὸ κίνητρον τοῦ ἰδιαιτέρου ἐνδιαφέροντος τοῦ καπνεμπορίου διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς ἐπεξεργασίας καὶ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον τὸ καπνεμπόριον εἴτε πιεζόμενον ἀπὸ τὰς ὑφισταμένας συνθήκας εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, εἴτε ἀπὸ τὸ συμφέρον τοῦ ἰδιαιτέρου κέρδους, ἐπεζήτησε νὰ ἐκτοπίσῃ τοὺς ἄνδρας ἀπὸ τὴν καπνεργασίαν καὶ νὰ περιορισθῇ τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὴν ἐπεξεργασίαν εἰς τὰς γυναῖκας. Αὐτὸς ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς ὁ ὁποῖος ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ ἐκτοπίσῃ τοὺς ἄνδρας μὲ τὰ ὑψηλὰ ἡμερομίσθια, εἶχε κἄποτε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν παρέμβασιν τῆς Πολιτείας εἰς τὴν ἀντίθεσιν μεταξὺ καπνεμπόρων καὶ καπνεργατῶν καὶ εἰς τὴν ψήφισιν νόμων, οἱ ὁποῖοι ἐθεωρήθησαν ὡς νόμοι ἄδικοι διὰ τὴν τάξιν τῶν καπνεργατῶν. Ἔκτοτε οἱ καπνεργάται ἤρχισαν νὰ ἀγωνίζωνται καὶ νὰ ἐπιζητοῦν παντοιοτρόπως νὰ μεταρρυθμίσουν αὐτὴν τὴν νομοθεσίαν ἡ ὁποία παλαιμάχους τοῦ καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος, ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἠνάλωσαν τὴν ζωήν των, τοὐλάχιστον εἰς τὸ μεγαλύτερον αὐτῆς μέρος εἰς τὴν καπνεργασίαν, ἐπαγγελματικῶς ἐξουθένωσε καὶ ἀσφαλιστικῶς τοὺς ἀφῄρεσε δικαιώματα. Οἱ καπνεργάται ἔκτοτε κινοῦνται καὶ διὰ διαφόρων προσπαθειῶν ἐπιζητοῦν νὰ ἀσκήσουν τὴν ἐπιρροήν των, εἴτε διὰ τῶν συνδικαλιστικῶν των ὀργανώσεων, εἴτε διὰ τῶν πολιτικῶν κομμάτων, εἴτε διὰ τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν μέτρων ἐκείνων τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν γνώμην των καὶ κατὰ τὴν γνώμην πολλῶν ἀντικειμενικῶν κριτῶν τοὺς ἠδίκησαν. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς καπνεργάτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν ὁμαδικῶς ἐκτὸς ἐπαγγέλματος. Ἔχομεν ὅμως καὶ τὰς μεταξὺ τούτων ἀσφαλιστικὰς διακρίσεις, αἱ κυριώτεραι τῶν ὁποίων εἶναι τρεῖς: Ἡ πρώτη ἀφορᾷ τοὺς καπνεργάτας, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἠσφαλισμένοι εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως καπνεργατῶν τὸ ὁποῖον διὰ τῶν προαναφερθέντων νόμων διελύθη. Ἡ δευτέρα ἀφορᾷ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν ὑπὸ καθεστὼς συνταξιοδοτήσεως, κατὰ τὴν διάλυσιν τοῦ Ταμείου. Καὶ ἡ τρίτη ἀφορᾷ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔτυχον εἰδικῆς μεταχειρίσεως διὰ τῆς παροχῆς ἀποζημιώσεως ἀντιστοιχούσης πρὸς ὡρισμένον ἀριθμὸν ἡμερομισθίων, τὰ ὁποῖα ἀντιπροσώπευον ἰσοπόσους ἀσφαλιστικὰς καταβολάς. Αἱ δύο πρῶται κατηγορίαι ζητοῦν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ προσαρμοσθοῦν αἱ συντάξεις των πρὸς τὰ κατώτατα ὅρια τῶν συντάξεων τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ τύχουν τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως μὲ τοὺς ἠσφαλισμένους τοῦ Ι.Κ.Α. Ἡ τρίτη κατηγορία τῶν ἐφαπαξιούχων καπνεργατῶν ὑποστηρίζει τοῦτο. Παρὰ τὴν θέλησίν μας ἀπεμακρύνθημεν τοῦ ἐπαγγέλματος καὶ ὑπεχρεώθημεν νὰ λάβωμεν μίαν ἀποζημίωσιν, ἀντιστοιχοῦσαν πρὸς τοὺς ἀσφαλιστικούς μας ὀργανισμούς. Ἀλλὰ ἡμεῖς εἴμεθα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἠσφαλισμένοι καὶ τὸ ὕψος τῶν ἀσφαλιστικῶν μας εἰσφορῶν εἶναι ἀνώτερον τῆς ἀποζημιώσεως τῆς ὁποίας ἐτύχαμεν καὶ συνεπῶς δίκαιον καὶ ἠθικὸν εἶναι νὰ μᾶς ἀναγνωρισθῇ ὑπὸ τῆς Πολιτείας ἐκεῖνο τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀφῃρέθη καὶ τὰ ἡμερομίσθια ἐκεῖνα τὰ ἐπὶ πλέον τὰ ὁποῖα δὲν ἀντιπροσωπεύουν ἀνάλογον ποσοστὸν πρὸς τὴν καταβληθεῖσαν ἀποζημίωσιν, νὰ ἀναγνωρισθοῦν ὡς ἡμερομίσθια ἀσφαλιστικοῦ περιεχομένου καὶ συνεπῶς νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ ἐθνικὸς ἀσφαλιστικὸς φορεύς, τὸ Ι.Κ.Α., νὰ θεμελιώσῃ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἡμερομισθίων μαζὶ μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξ οἱασδήποτε ἄλλης τυχὸν ἀπασχολήσεως θὰ ἔχωμεν κάμει τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεώς μας. Ἐπίσης ὑπάρχει κατηγορία καπνεργατριῶν ἡ ὁποία λόγῳ προχωρημένης ἡλικίας καὶ ἀδυναμίας τοῦ καπνεμπορίου νὰ τὰς ἀπορροφήσῃ εἰς ἐργασίαν, ἐπιζητεῖ ἰδιαιτέραν συνταξιοδοτικὴν μεταχείρισιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ συνταξιοδοτικὸν θέμα τῶν καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν. Ἄλλο θέμα εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὰς συνθήκας ἐργασίας. Ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ἀνέτρεψε τὸ παλαιὸν καθεστὼς καθιέρωσεν ἰδιορρύθμους, τρόπον τινά, κανόνας ἐργασίας. Ἡ καταγγελία συμβάσεως, ὡς γνωστόν, καθορίζεται ὑπὸ γενικοῦ νόμου. Εἰς ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα ἔχει ἑνιαίαν ἐφαρμογὴν καὶ οἱ καπνεργάται παραπονοῦνται διὰ τὴν ἰδιαιτέραν ταύτην μεταχείρισιν καὶ ζητοῦν νὰ ἀπελευθερωθοῦν ἀπὸ αὐτὴν τὴν σχέσιν ἐργασίας. Δὲν παρετηρήθησαν βεβαίως εἰς τὸν τομέα αὐτὸν σημαντικαὶ καταχρήσεις πλὴν τῆς περιπτώσεως, ἡ ὁποία ἐσημειώθη εἰς ὡρισμένας καπνεμπορικὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι διέκοπταν τὴν ἐργασίαν ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα διὰ νὰ τὴν ἐπαναλάβουν τὴν ἄλλην ἑβδομάδα μὲ κύριον σκοπὸν νὰ καρπωθοῦν τὸ ἡμερομίσθιον τῆς νομοθετημένης ἡμέρας τῆς ἀργίας. Οἱ ἐργοδόται ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλουν εἰς τοὺς ἐργάτας των πέντε ἡμέρας ἐργασίας ἀνεξαρτήτως ἂν θὰ ἐργασθοῦν οἱ ἐργάται ἢ ὄχι ἐφ’ ὅσον ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ἰδίων δὲν γίνεται ἀποχὴ ἀπὸ τὴν ἐργασίαν. Εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν ἐγένετο, πράγματι, κατάχρησις ἐκ μέρους τῶν καπνεμπόρων, δεδομένου, ὅτι ἦτο ἄδικον, διὰ τοὺς ἐργαζομένους, νὰ διακοπῇ ἡ ἐργασία των κατὰ τὴν ἑβδομάδα ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ καπνέμπορος ὤφειλε νὰ καταβάλῃ τὸ ἡμερομίσθιον τῆς νομοθετημένης ἀργίας εἰς τὸν καπνεργάτην. Αὐτὴ εἶναι μία ἐκ τῶν σημαντικωτέρων καταχρήσεων τῆς 6ημέρου καταγγελίας συμβάσεως ἐργασίας. Ἄλλη περίπτωσις ἐναντίον τῆς ὁποίας παραπονοῦνται οἱ ἐργάται, εἶναι ὁ τρόπος τῆς τοποθετήσεώς των εἰς τὴν ἐργασίαν. Διότι προηγεῖται μὲν κατάστασις τοῦ καπνεμπόρου, ἀρκεῖται ὅμως ἔλεγχος ἐκ μέρους, τῆς κατὰ νόμον ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τῆς ὁποίας ὑπάγεται ἡ τήρησις τῆς σειρᾶς ἐργασίας. Θὰ πρέπει ὅμως αὐτὰ τὰ μέτρα ἐναντίον τῶν ὁποίων βάλλουν οἱ ἐργάται καὶ τὴν κατάργησιν τῶν ὁποίων ζητοῦν, νὰ κριθοῦν ὑπὸ τὸ πρῖσμα καὶ ἄλλων ἀντιλήψεων. Εἶπον εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι οἱ καπνεργάται λόγῳ ἐπαγγελματικῆς χειραφετήσεως καὶ δυνάμεως συνδικαλιστικῆς, εἶχον κατορθώσει νὰ διατηροῦν μεγάλην ἐπιρροὴν καὶ κἄποτε νὰ ἀσκοῦν καὶ ἀποφασιστικὸν ἔλεγχον, ἐντὸς τῶν καπναποθηκῶν. Ὁ ἔλεγχος αὐτὸς προεκάλει σοβαρὰν ἀντίθεσιν μεταξὺ ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατῶν, φαινόμενον ἄλλωστε σύνηθες. Διότι συγκρούονται οἱ δύο παράγοντες ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ μὲν ἐργοδότης ἐπιζητεῖ τὴν πλήρη ἐξουσίαν εἰς τὴν ρύθμισιν πάσης ἐργασιακῆς σχέσεως, ὁ δὲ ἐργάτης ἐπιζητεῖ τὴν ἰδικήν του ἀναγνώρισιν, ἐνῷ ἡ Πολιτεία ἀναζητεῖ μεθόδους ἐναρμονίσεως τῶν συμφερόντων των καὶ τὴν συνεργασίαν τῶν δύο αὐτῶν παραγόντων. Κατὰ τὴν περίοδον τῆς ὀξύτητος εἰς τὰς σχέσεις καπνεμπόρων καὶ καπνεργατῶν, τὴν προκληθεῖσαν ἐκ τῆς ἀνατροπῆς τοῦ παλαιοῦ συστήματος καθιερώθησαν νέαι σχέσεις ἐργασίας καὶ τρόποι προσλήψεως ἐργατῶν. Βεβαίως ὁ τρόπος αὐτῶν τῶν προσλήψεων δὲν εἶχε σημαντικὰ μειονεκτήματα, τοὐλάχιστον ἀπὸ ἀπόψεως σοβαρῶν ἀδικιῶν εἰς βάρος τῶν ἐργατῶν. Ἐλάχιστα ἦσαν τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον κατορθώσει νὰ ἀναλάβουν ἐργασίαν καὶ διὰ τὰ ὁποῖα παρίστατο ἀνάγκη παρεμβάσεως τῆς ἐποπτικῆς τοῦ Ὑπουργείου ἀρχῆς διὰ νὰ τὰ ὑποβοηθήσῃ εἰς τὸ νὰ ἀναλάβουν ἐργασίαν. Ἀλλὰ δὲν θὰ πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, ἡ περίπτωσις αὐτὴ νὰ κριθῇ ὑπὸ τὴν μορφὴν τῶν προσωρινῶν ἀδυναμιῶν, αἱ ὁποῖαι ὀφείλονται εἰς μίαν ἀνωμαλίαν. Εἰς ἕνα παρελθὸν ἀποφασιστικῆς παρεμβάσεως ὁμάδων ἐμπνεομένων ἀπὸ πεποιθήσεις αἱ ὁποῖαι, εἰς τὴν προσπάθειάν των διὰ μίαν πολιτικὴν ἐπικράτησιν δὲν ἐδίστασαν νὰ χρησιμοποιήσουν καὶ τὸν συνδικαλισμόν. Ἐννοῶ τὰς περιπτώσεις τῶν καπνεργατικῶν ἐκείνων στελεχῶν, τὰ ὁποῖα πολιτικῶς εἶχον ἐνταχθῆ εἰς τὴν ἄκραν ἀριστεράν, καὶ ἡ ποικιλόμορφος δρᾶσις τῶν ὁποίων εἶχεν εἰς μίαν ὡρισμένην περίοδον δημιουργήσει σημαντικὰς ἀνωμαλίας, αἱ ὁποῖαι κἄποτε ἔφθανον εἰς ἀναταραχὰς εἰς τὰ σαλόνια τῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν. Πάντως αὐτὴ ἡ περίοδος τῶν ἀνωμαλιῶν, χάρις εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ αἰσθήματος τῆς ἀσφαλείας τῶν πολιτῶν, χάρις εἰς τὴν ἑδραίωσιν αὐτοῦ τοῦ αἰσθήματος τὸ ὁποῖον εἶναι πολύτιμον ἀγαθὸν διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν πάσης φύσεως ἐργασιῶν καὶ ἀσχολιῶν, ἐξέλιπε. Δὲν σημειοῦνται πλέον ἀναταραχαὶ εἰς τοὺς τόπους ἐργασίας. Βεβαίως ὑπάρχουν οἱ ὑποστηρίζοντες, ὅτι ἐὰν σήμερον δὲν ἔχωμεν τὰς ἀνωμαλίας αὐτὰς ἐξτρεμιστικάς, δηλαδὴ ἐκδηλώσεις, ὀφείλεται εἰς τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν κανονιστικῶν διατάξεων εἰς τὰς καπναποθήκας. Ἐγὼ πάντως θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ τάξις ἡ ἐπικρατοῦσα εἰς τὰς καπναποθήκας καὶ εἰς τοὺς τόπους ἐργασίας πρωτίστως ὀφείλεται εἰς τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν τοῦ αἰσθήματος ἀσφαλείας τῶν πολιτῶν καθὼς εἰς τὴν ἀσκουμένην κοινωνικὴν πολιτικὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἐργατῶν, ὠργανωμένων καὶ μή, ὅτι ἄλλο πολιτικὴ καὶ ἄλλο συνδικαλιστικὴ δρᾶσις. Αὐτὰ εἶναι τὰ θέματα τὰ σχετιζόμενα μὲ τὰς περιπτώσεις τῆς ἐργασίας τῶν καπνεργατῶν καὶ γενικῶς μὲ τὴν παρακολούθησιν τῆς ἐν γένει ζωῆς εἰς τὸ ἐπάγγελμά των. Ἡ σύγχρονος πολιτεία ἡ ὁποία εἰς τοὺς τομεῖς τῆς ἐργασίας ἀκολουθεῖ εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις πολιτικὴν ἐναρμονίσεως τῶν συμφερόντων τῶν συντελεστῶν, ἐπιδιώκει, ὅπου ὑπάρχουν ἀδικίαι καὶ ὅπου αἱ ἀδικίαι αὐταὶ προκαλοῦν εἴτε μειονεκτήματα εἰς τὴν ἐπαγγελματικὴν δραστηριότητα εἴτε συναισθήματα πικρίας μεταξὺ ἀτόμων ἢ ὁμάδων, νὰ τὰς ἐξαλείψῃ καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν νὰ ἀναζητῇ εὐκαιρίαν ἐφαρμογῆς μέτρων τὰ ὁποῖα καὶ τὴν ἀποκατάστασιν δικαίου, διὰ τῆς ἄρσεως ἀδικιῶν, θὰ ἐπιφέρουν καὶ τὸ δημόσιον αἴσθημα καὶ ἰδιαιτέρως τὸ ἐργατικὸν τοιοῦτον θὰ ἱκανοποιήσουν καὶ τοιαύτας ρυθμίσεις ἐπιδιώκομεν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν καπνεργατικῶν πραγμάτων. Αὐτὰ ὡς πρὸς τὸν τομέα τῆς ἐργασίας. Ὡς πρὸς τὰ οὐσιαστικὰ αἰτήματα τῶν καπνεργατῶν, ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο: Ὅταν ὁ διακεκριμένος συνάδελφος κ. Μπουρνιᾶς, ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργός, εἶχε φέρει ἐνώπιον τοῦ Σώματος νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετελεῖτο βῆμα σταθερὸν τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὴν ἄρσιν πολλῶν ἀνωμαλιῶν ποὺ εἶχον ἀνακύψει ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τῆς ἀλλαγῆς τῶν συστημάτων ἐργασίας εἰς τὴν καπνεργασίαν, τότε ἠγέρθησαν ἀντιδράσεις ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς ἀριστερᾶς, ἠσκήθη πείσμων κριτικὴ ἐναντίον ἐκείνου τοῦ νομοσχεδίου.

§54Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὡρισμένων διατάξεων.

§55Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἔστω καὶ ὡρισμένων διατάξεων, μὲ ἀποτέλεσμα, ὅμως, αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔθετε ὀρθὴν κατευθυντήριον γραμμὴν εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ καπνεργατικοῦ προβλήματος, τελικῶς, νὰ μὴ καταστῇ Νόμος.

§56Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν ἠσκήθη κριτική, ἠσκεῖτο συστηματικὴ δημοκοπία, μὲ βάσιν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν μὴ προώθησίν του.

§57Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Αὐτό, λέγω, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχε μίαν συγκεκριμένην κατεύθυνσιν καὶ ἕνα ἀντικειμενικὸν σκοπὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἱκανοποιοῦσε τοὐλάχιστον τὴν σημαντικωτέρα μερίδα τῆς καπνεργατικῆς δημοσίας γνώμης, ἰδίως εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, πάλιν ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτῆς τῆς πολεμικῆς τῆς Ἀριστερᾶς, τελικῶς δὲν ἐψηφίσθη.

§58Α. ΖΑΚΚΑΣ. Εἴχομεν ἡμεῖς τὴν πλειοψηφίαν καὶ δὲν τὸ ἐψηφίσαμεν;

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§60Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Δὲν σημαίνει, ὅτι, ὅταν πάντοτε κανεὶς διαθέτῃ τὴν πλειοψηφίαν ἠμπορεῖ ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος νὰ ψηφίζῃ ἓν νομοσχέδιον. Διότι τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς εἶναι ἐλεύθερον καὶ ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας αὐτῆς ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἀσκῆτε κριτικήν, καθ’ ἡμᾶς κωλυσιεργίαν, κατὰ τὸν κ. Μπουρνιᾶ δημαγωγικήν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ παρεμποδίζεται ἡ ψήφισις τῶν νομοσχεδίων, ἐντὸς τοῦ πρέποντος χρόνου. Ἕνεκα τούτου, δὲν ἐψηφίσθη ὁ νόμος καὶ μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ζημιωθῇ μὲ σημαντικὸν χρηματικὸν ποσὸν ἡ ἀσφαλιστικὴ ὑπόθεσις τῶν καπνεργατῶν καὶ νὰ μὴ ἐπιλυθοῦν ὡρισμένα ἐπαγγελματικὰ θέματα.

§61Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Τὶ ἠμπόδιζε νὰ ἔλθῃ ὁ νόμος δύο χρόνια;

§62Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Διότι, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι οἱ οἰκονομικοὶ πόροι, ὅταν πρόκειται νὰ βαρύνουν ἕνα προϊόν, εἴτε μίαν τάξιν, κυρίως τίθενται τότε, ὅταν ὑπάρχῃ περίπτωσις εὐημερίας, ὅταν ὑπάρχῃ περίπτωσις ζητήσεως, μεγάλης ζητήσεως. Ὅταν ἀντιλαμβάνεται κανείς, ὅτι μία τάξις κερδίζει, καὶ ἠμπορεῖ νὰ κερδίζῃ, ὅταν ὑπάρχῃ ζήτησις εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, τότε σκέπτεται, εἰς αὐτὰς τὰς περιόδους τῆς εὐημερίας νὰ ἀποκομίζῃ πόρους οἰκονομικούς, διὰ νὰ καλύπτῃ ὑφισταμένας ἀνάγκας. Ὅταν, ὅμως, ἔρχεται ἡ δυσμένεια τῶν περιστάσεων, ἡ ὁποία ἐμποδίζει τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ καπνοῦ, τότε μοιραίως ἀναβάλλεται καὶ ἀναστέλλεται, μέχρις ὅτου δημιουργηθοῦν προϋποθέσεις, θετικαί, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν ἐν ἐνδεχομένῃ στιγμῇ νὰ ἱκανοποιηθοῦν, ἐνῷ ἀργότερον, λόγῳ τῆς δυσμενείας τῶν περιστάσεων, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθοῦν. Καὶ αὐτὸ συνέβη διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Μπουρνιᾶ. Ἂν δηλαδὴ τὴν περίοδον ἐκείνην ἡ Ἀντιπολίτευσις, δὲν ἐκωλυσιεργοῦσεν, ὡς ἐκωλυσιέργησε καὶ ἔλεγεν ἂς προχωρήσωμεν, ἂς γίνῃ αὐτὸ τὸ βῆμα καὶ βλέπομεν πάρα πέρα, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα θέματα, δὲν θὰ ἦτο σήμερον τόσον ὀξύ.

§63Α. ΖΑΚΚΑΣ. Τὸ ὀλίγον, διατὶ δὲν τὸ ἐκάνατε;

§64Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐξηγῶ, διατὶ εἰς μίαν δεδομένην στιγμὴν, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μία οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνσις καὶ νὰ ἀποδώσῃ, ἐνῷ εἰς μίαν ἄλλην στιγμὴν μία ὁμοία οἰκονομικὴ ἐπιβάρυνσις ἀπαγορεύεται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ, διότι ἡ περίοδος δὲν εὐνοεῖ ταύτην. Ἀλλά, ἀνεξαρτήτως τούτου, οἱ καπνεργάται ἔχουν ὡς αἴτημά των τὴν βελτίωσιν τῶν συντάξεων. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι αἱ συντάξεις αὐταὶ εἶναι ἱκανοποιητικαί. Ἀλλὰ προέχει, κατὰ τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτῶν τῶν προβλημάτων καὶ μάλιστα οἱ συνάδελφοι τῆς ἐξ ἀριστερῶν πτέρυγος γνωρίζουν πολὺ καλὰ τὴν σημασίαν αὐτοῦ ποὺ θὰ εἴπω, ἡ ἐξασφάλισις τῆς κανονικῆς καταβολῆς τῶν πάσης φύσεως οἰκονομικῶν παροχῶν πρὸς τοὺς δικαιούχους τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως καὶ ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης ἐκείνων τῶν ὀργανισμῶν, ποὺ ἔχουν ἐπιφορτισθῆ μὲ τὴν κάλυψιν τῶν ἑκάστοτε παρουσιαζομένων ἀσφαλιστικῶν ἀναγκῶν. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὁ εἰδικὸς λογαριασμὸς τῶν καπνεργατῶν ἐμφανίζει ἔλλειμμα 204 ἑκατομμυρίων δραχ. ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀφηρέθη ἀπὸ τὰ ἀποθεματικὰ τοῦ ΙΚΑ, διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν τῶν πενιχρῶν, αὐτῶν τῶν γλίσχρων συντάξεων, αὐτῶν τῶν συντάξεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντικείμενον προβολῆς πρὸς βελτίωσιν. Ἀλλὰ ἡ ἱκανοποίησις τοῦ αἰτήματος τούτου ἀντιπροσωπεύει ἐτησίαν ἐπιβάρυνσιν, κατὰ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, 22½ ἑκατομμυρίων δραχμῶν καὶ κατὰ τοὺς εἰδικοὺς ἀναλογιστάς, 24 ἑκατ. δραχ. Χωρὶς νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ κάλυψις τοῦ ἀναγκαιοῦντος ποσοῦ, καθὼς καὶ ἡ κάλυψις τῶν ἐλλειμμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα αὐτὴν τὴν στιγμὴν πιέζουν τὸν κλάδον τῶν συντάξεων τοῦ ΙΚΑ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν, τοὐλάχιστον εἰς μίαν ἄμεσον καὶ πλήρη λύσιν. Δι’ αὐτὸ ἀναζητοῦμεν τρόπους ἀντιμετωπίσεως αὐτοῦ τοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι μέγα καὶ οἱ καπνεργάται ἀντιλαμβάνονται πόσον μέγα εἶναι, ὅταν εἰς τὰ ἤδη ἐλλείμματα πρόκειται νὰ προστεθοῦν καὶ ἄλλα. Συνεπῶς, δύο τινὰ ἐπιδιώκομεν. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν κάλυψιν ὑφισταμένων ἐλλειμμάτων, ὥστε ὅ,τι καταβάλλεται νὰ ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης νὰ καταβάλλεται καὶ ταὐτοχρόνως ἡ ἐξεύρεσις δυνατοτήτων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέτρεπον εἰς πρώτην δεδομένην στιγμὴν τὴν ἐξάλειψιν τῶν ὑφισταμένων συνταξιοδοτικῶν ἀνισοτήτων, διὰ τῆς ἱκανοποιήσεως τοὐλάχιστον ἐν μέρει τοῦ σχετικοῦ συνταξιοδοτικοῦ αἰτήματος τῶν καπνεργατῶν. Ἄλλο ἐπίσης αἴτημα, εἶναι ἡ ἄσκησις ἐλέγχου εἰς τὴν ἀγοράν, τῆς ἐργασίας ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, διὰ τῶν Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας. Οἱ καπνεργάται, δηλαδή, ζητοῦν νὰ καταργηθῇ τὸ ἰδιόρρυθμον καθεστὼς τῆς Ἐπιτροπῆς τοποθετήσεων καὶ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τοὺς γενικοὺς κανόνας τῆς τοποθετήσεως τούτων μέσῳ τῶν Γραφείων Εὑρέσεως Ἐργασίας. Πέραν αὐτῶν τῶν προβλημάτων, κύριοι συνάδελφοι, ποὺ ἔχουν ἀνακύψει πρὸ πολλοῦ καὶ ἀπαιτοῦν λύσεις, ἤδη προβάλλει καὶ νέον τοιοῦτον. Πρόκειται περὶ τῶν τεχνολογικῶν ἐξελίξεων, αἱ ὁποῖαι ἀνατρέπουν τοὺς παλαιοὺς παραγωγικοὺς ὅρους εἰς πλεῖστα ἐπαγγέλματα. Αὐτοὺς τοὺς ὅρους τοὺς παραγωγικούς, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν, ἤρχισαν ἤδη νὰ ἀνατρέπουν τὰ σύγχρονα μηχανικὰ μέσα. Ὑπὸ πλείστων καπνεμπορικῶν ἑταιρειῶν εἰσήχθησαν μηχανήματα καὶ μάλιστα, μηχανήματα μεγάλης ἀξίας, ὑπολογίζομεν, ὅτι αἱ ἑταιρεῖαι ἐκεῖναι ποὺ χρησιμοποιοῦν μηχανήματα διὰ τὸ ξεφύλλισμα καὶ τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν Τουρκικοῦ τύπου θὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ ἐκτοπίσουν μέχρι 50% τοῦ ἐργατικοῦ δυναμικοῦ των, ἐνῷ αἱ ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι χρησιμοποιοῦν μηχανήματα εὐρωπαϊκοῦ τύπου, θὰ ἔχουν εὐχέρειαν ἐκτοπίσεως μεγαλυτέρου ποσοστοῦ ἐργατῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ σοβαρώτατον πρόβλημα, τὸ ὁποῖον σήμερον προβάλλει καὶ προκαλεῖ ἀνησυχίας μεταξὺ τῶν καπνεργατῶν καὶ μεταξὺ τῶν ἐνδιαφερομένων ἄλλων τάξεων. Διότι εἰς ὡρισμένας καπνικὰς περιοχάς, ὅπου πλειοψηφεῖ τὸ καπνεργατικὸν στοιχεῖον, ἡ ζωὴ τῶν ἐπαγγελματικῶν τάξεων, τῶν ἐνδιαμέσων τάξεων, τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν ζωὴν τῶν ἐργατῶν, ἡ δὲ εὐημερία τῶν ἐπαγγελμάτων αὐτῶν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν εὐημερίαν τοῦ ἐργατικοῦ πληθυσμοῦ ἢ μᾶλλον ἀπὸ τὴν ἔκτασιν τῆς ἀπασχολήσεως τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ. Εἶναι τὸ νέον στοιχεῖον τὸ ὁποῖον ἔρχεται εἰς τὴν ἐπιφάνειαν καὶ τὸ ὁποῖον ἀργὰ ἢ γρήγορα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἀντικρύζοντες μίαν πραγματικότητα, νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν. Βεβαίως, εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιοχάς, καταβάλλεται προσπάθεια δημιουργίας νέων ἐργασιῶν καὶ ἀπασχολήσεων. Καταβάλλεται παντοῦ προσπάθεια νὰ ἐπιταχυνθῇ ὁ ρυθμὸς τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος, ὥστε νὰ καθίσταται ἱκανὴ ἡ οἰκονομία τῆς χώρας ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος νὰ ἀπορροφᾷ περισσότερα ἐργατικὰ χέρια. Πάντως γεγονὸς εἶναι, ὅ,τι ἀφορᾷ τοὺς καπνεργάτας, ὅτι ἡ ἐργασία των θὰ περιορισθῇ. Αἱ ἡμέραι ἀπασχολήσεώς των μὲ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν μηχανημάτων ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ εἶναι ὀλιγώτεραι, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἕνας σημαντικὸς ἀριθμὸς ἐξ αὐτῶν μοιραίως θὰ ἀναζητήσῃ τὸν δρόμον ἄλλου βιοπορισμοῦ. Εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς περιπτώσεις, μὲ πνεῦμα πλήρους κατανοήσεως καὶ μὲ τὴν προοπτικήν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ τὸ πᾶν διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἑνὸς συμπληρωματικοῦ εἰσοδήματος κυρίως εἰς τὰ ἐπαγγέλματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν μὲ τὰς διαφόρους ἐποχάς, ἀντιμετωπίζεται τὸ ὅλον πρόβλημα. Εἰς καμμίαν χώραν τοῦ κόσμου δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ εἰσόδημα μιᾶς ὡρισμένης ἐποχῆς νὰ καλύπτῃ τὰς ἀνάγκας ἑνὸς ὁλοκλήρου ἔτους. Συνεπῶς, μία πολιτικὴ πλήρους ἀπασχολήσεως θὰ πρέπει νὰ ἔρχεται εἰς ὑποβοήθησιν παντὸς ἐπιθυμοῦντος συμπληρωματικὴν ἀπασχόλησιν, καὶ πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν κατευθύνεται ἡ ὅλη πολιτικὴ τῆς παραγωγικῆς καὶ οἰκονομικῆς δραστηριότητος. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδιαιτέρας κοινωνικῆς προστασίας ὡς πρὸς τοὺς καπνεργάτας ἔχει ἐκδηλωθῆ ἐνδιαφέρον ἀμέριστον. Ἐὰν συγκρίνῃ κανεὶς τὰς οἰκονομικὰς παροχάς, αἱ ὁποῖαι παρεσχέθησαν, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ ἐκτάκτου οἰκονομικοῦ βοηθήματος, εἴτε τοῦ τακτικοῦ τοιούτου, εἴτε ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς δημιουργίας ἔργων ἀπασχολήσεως διὰ τὴν χρησιμοποίησιν ἀνέργων ἐπιθυμούντων νὰ ἐργασθοῦν θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἡ θετικωτέρα φροντὶς καὶ τὸ μεγαλύτερον ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ἐστράφη πρὸς τὴν κατηγορίαν τῶν καπνεργατῶν, τῶν ἐργατῶν τῶν ἀποζώντων ἀπὸ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ καπνοῦ. Μὲ αὐτὰς τὰς ἀντιλήψεις ἐξετάζεται ὑπὸ τὸ φῶς μιᾶς νέας πραγματικότητος, τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν μηχανημάτων καὶ ἡ ἐν γένει ἀλλαγὴ τῶν συστημάτων ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν, τὸ ὅλον καπνεργατικὸν ζήτημα. Πιστεύω, ὅτι ὑπὸ τὸ φῶς αὐτῆς τῆς πραγματικότητος, ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι εἰς θέσιν εἰς μίαν δεδομένην εὐκαιρίαν, μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ὑφισταμένων ἀντιξοοτήτων τοὐλάχιστον εἰς ὅτι ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν ἑλληνικῶν καπνῶν, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἄρσιν ὑφισταμένων ἀδικιῶν καὶ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ὅλου καπνεργατικοῦ θέματος μὲ κύριον ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὴν βελτίωσιν τῶν ὑφισταμένων συνθηκῶν ἐργασίας καὶ ζωῆς τοῦ καπνεργατικοῦ κόσμου. (Χειροκροτήματα).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Λασκαρίδης, ἔχει τὸν λόγον.

§66Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καθίσταται ἀναγκαῖον δευτερολογῶν νὰ ἀπαντήσω καὶ νὰ ἀντικρούσω τὴν ἀπάντησιν καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ καπνεργατικὸν θέμα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέφυγε κατὰ τὴν ὁμιλίαν του νὰ δώσῃ σαφῆ ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἔκαμε μίαν ἱστορικὴν ἀναδρομὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν μορφὴν ἐπεξεργασίας τοῦ προϊόντος, καὶ δειλά–δειλά ἔθιξε τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἐθέσαμεν ἡμεῖς ὑπὸ μορφὴν ἐλέγχου. Ἀπέφυγεν ὅμως ἐπιμελῶς, καὶ οὐδεμίαν ἔδωκεν ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν συγκεκριμένων ἐκείνων θεμάτων τῆς ἐπερωτήσεώς μας. Καὶ δὲν κατώρθωσε νὰ ἀποδείξῃ διατὶ ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ ἀπέφυγε νὰ ἄρῃ τὰς ἀδικίας, αἱ ὁποῖαι διεπράχθησαν εἰς βάρος τῶν καπνεργατικῶν καὶ καπνεργατρίδων διὰ τῶν ψηφισθέντων νόμων 2319 καὶ 2519, μολονότι ἡ Κυβέρνησις εἶχε δώσει ἀπὸ τοῦ ἔτους 1959 ἀλλεπαλλήλους ὑποσχέσεις πρὸς τοὺς ἐκπροσώπους τῆς καπνεργατικῆς τάξεως καὶ τὸν λαὸν τῆς Καβάλας διὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εὐθύνην δῆθεν τῆς παρατάξεώς μας, διότι δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ ψήφισις κατατεθέντος νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ Φεβρουάριον τοῦ ἔτους 1958, μὲ τὸ πρόσχημα, ὅτι ἡ παράταξίς μας δῆθεν ἐζήτησε πολιτικὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Δὲν πρόκειται νὰ θίξω, κ. συνάδελφοι, τὸ θέμα αὐτό, διότι εἶναι γνωστόν, ποῖος εἶναι ὑπεύθυνος καὶ ποῖος ἀπέφυγε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἄρσιν τῶν ἀντισυνταγματικῶν, ἀντικοινωνικῶν καὶ ἀντιεργατικῶν διατάξεων τῶν νόμων τοὺς ὁποίους ἀνωτέρω ἀνέφερον.

§67Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Λασκαρίδη, ἡ Συνδικαλιστικὴ Ἡγεσία δὲν σᾶς ἐκάλεσεν ἀκριβῶς, διότι σᾶς ἐθεώρησεν ὑπευθύνους, διότι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ Νομοσχέδιον ἐκεῖνο καὶ διὰ νὰ ἀρθοῦν αἱ ἀδικίαι κατὰ τῆς καπνεργατικῆς τάξεως. Καὶ αὐτὸ τὸ γνωρίζετε πολὺ καλῶς.

§68Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν θὰ σᾶς ἀπαντήσω, διότι δὲν ἐπιθυμῶ διαλογικὴν συζήτησιν. Εἶναι γνωστόν, ὅμως, διὰ ποίους λόγους δὲν ἐψηφίσθη τὸ Νομοσχέδιον ἐκεῖνο, διότι τὴν τελευταίαν στιγμὴν τὸ ἐτορπιλλίσατε διὰ τῆς προσθήκης 17 νέων ἄρθρων. Εἶναι ἀπορίας ἄξιον, κ. βουλευταί, πῶς ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐπιθυμία της ἦτο νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἀντιεργατικῶν καὶ ἀντικοινωνικῶν διατάξεων, διὰ νὰ ἀρθοῦν αἱ εἰς βάρος τῆς καπνεργατικῆς τάξεως γνωσταὶ ἀδικίαι δὲν κατώρθωσε νὰ ψηφίσῃ τελικῶς τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγε κατὰ τὸ ἔτος 1956 καὶ περιεπλανήθη ἐπὶ διετίας, ἐνῷ ἐξ ἀντιθέτου ἄλλα νομοθετήματα διὰ τὰ ὁποῖα ἐνδιεφέρετο ἠδυνήθη νὰ τὰ ψηφίσῃ ἐπειγόντως εἰς ὀλίγας μόνον συνεδριάσεις, ὅπως ἐπὶ παραδείγματι ἐνδεικτικῶς τὸ Νομοσχέδιον περὶ Γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου, δηλαδή, τῆς ἀμνηστεύσεως τοῦ Μέρτεν κλπ., καὶ τὴν κύρωσιν πολλῶν ἁμαρτωλῶν οἰκονομικῶν συμβάσεων. Πῶς εἶναι δυνατόν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ μίαν διετίαν νὰ μὴ ψηφίσῃ ἕνα ἐπεῖγον κοινωνικὸν Νομοσχέδιον, διὰ τὸ ὁποῖον αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶχε δώσει ρητὴν ὑπόσχεσιν τὴν 11ην Μαΐου 1956, πρὸς τὸν λαὸν τῆς Καβάλας εἰς προεκλογικόν του λόγον. Ἀπέφυγε, κ. συνάδελφοι, τὴν ψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸν λόγον καὶ μόνον, ὅτι ἡ ἰδική μας παράταξις ἠθέλησε νὰ βελτιώσῃ τὸ Νομοθέτημα αὐτό. Ὄχι. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι δεσμία τῆς ἐπιδράσεως τοῦ πρακτοριακοῦ καπνεμπορικοῦ κεφαλαίου καὶ ἑπομένως ἀνίκανος, δι’ αὐτὸ καὶ ἡ σημερινὴ ἀμηχανία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας διὰ τὴν λῆψιν οἱουδήποτε μέτρου ὑπὲρ τῶν καπνεργατῶν. Ὁ κ. Ὑπουργός, πρὸ ὀλίγου, κατὰ τὴν ὁμιλίαν του εὑρέθη πρὸς πλήρους ἀμηχανίας νὰ ἀπαντήσῃ καὶ ἐπεχείρησε νὰ ἀνεύρῃ διαφόρους αἰτιολογικοὺς λόγους. Ἐὰν ὅμως ἀνεδάφιζε τὰ πρακτικὰ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ τὶ ἀνέφερε διὰ τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ διὰ τὰς γενομένας ἀδικίας εἰς βάρος τῆς καπνεργατικῆς τάξεως, θὰ ἀντελαμβάνετο, ὅτι εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν πρὸς ὅσα ὑπεστήριξε κατὰ τὴν ἀποψινήν του ὁμιλίαν μὲ τὰ ὅσα ὑπεστήριξε τότε. Καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς ἐν περιλήψει τὶ ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην διὰ τὸ Νομοσχέδιον αὐτό, ὅταν δὲν κατεῖχε τὸν Ὑπουργικὸν θῶκον.... (ἀναγινώσκει) .... Ἐτάχθη, ὅπως βλέπετε τότε σφοδρότατα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας κατὰ τῆς 6ημέρου σχέσεως, καὶ ἀνέφερεν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε οἰκονομικὸν θέμα καὶ ἐχαιρέτισε τὸ Νομοσχέδιον αὐτό. Σήμερον, ὁ κ. Ὑπουργός, ἀρνεῖται τὰ ὅσα ἀνέφερε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ ἐπικαλεῖται τὴν ὕπαρξιν τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν ἑξαήμερον σχέσιν καὶ τὴν ἐπιτροπὴν τοποθετήσεως, ἁπλῶς τὰς ἐχάϊδευσεν σήμερον. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ; ἡ παράταξις, ἡ ὁποία ἐψήφισε κατὰ τὸ 1953 τοὺς ἀντεργατικοὺς καὶ ἀντικοινωνικοὺς αὐτοὺς νόμους εἰς βάρος τῶν καπνεργατῶν, ἀνῆκεν εἰς ὑμᾶς καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀποτελεῖ συνέχειαν τῆς παρατάξεως ἐκείνης. Καὶ πῶς δὲν ἐσκέφθη τότε ἡ παράταξίς σας, ὅταν ἐψήφιζε τοὺς νόμους αὐτοὺς τὰς τραγικὰς οἰκονομικὰς συνεπείας των. Καὶ ἔρχεσθε σεῖς σήμερον, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας καὶ μᾶς λέτε, ὅτι τὸ ὅλον θέμα εἶναι θέμα οἰκονομικόν, καὶ συνεπῶς, ἀδυνατεῖτε νὰ τὸ ἐπιλύσητε; Ἰδού, λοιπόν, εἰς ποίαν τραγικὴν κατάστασιν ἔχετε περιέλθει καὶ προσπαθεῖτε μὲ ἀνακριβείας καὶ ψευδολογίας νὰ ἀποφύγετε τὴν εὐθύνην τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§69Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὁ ρήτωρ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ χρησιμοποιῇ τοιαύτας φράσεις. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, ὑπῆρξε μία συμφωνία καὶ μία ἀπόφασις τοῦ Σώματος, ὅπως μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐγγεγραμμένων ρητόρων τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὅστις θὰ ἔκλεινε τὴν ὅλην συζήτησιν διὰ τῆς ἀπαντήσεώς του. Κατὰ συνέπειαν, ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ δευτερολογήσῃ καὶ τὸ χειρότερον νὰ ἐκτοξεύῃ φράσεις, αἱ ὁποῖαι μειώνουν τὴν σοβαρότητά του.

§70Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ὡμιλήσατε, κ. Ὑπουργέ, περὶ ἀνωμάλου παρελθόντος καὶ ὑπηνίχθητε τοὺς ἀγῶνας τῶν καπνεργατῶν κατὰ τὰ ἔτη 1924, 1933 κλπ., τῶν προσώπων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀνεμίχθησαν καὶ ἠγωνίσθησαν εἰς τοὺς ἀγῶνας αὐτοὺς ὑπὲρ τῆς καπνεργατικῆς τάξεως ἐπικεφαλῆς τῶν καπνεργατῶν διὰ νὰ ἀποκτήσουν ὅ,τι ἀπέκτησαν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην.

§71Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὑπηνίχθην τὰ μεταπολεμικὰ συμβάντα.

§72Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Διότι ἡγήθησαν τῶν ἀγώνων αὐτῶν, κ. Ὑπουργέ.

§73Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὅταν δὲν καταλαβαίνετε τὶ λέγω, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ κάμετε κριτικήν. Ἐγὼ ἀνέφερον τοὺς ἀγῶνας αὐτούς, διότι ἤσκησαν μίαν ἀποφασιστικὴν ἐπιρροὴν εἰς τὴν διαρρύθμισιν συλλογικῶν σχέσεων. Ὑπηνίχθην κἄτι ἄλλο: ὅτι εἰς μίαν ὡρισμένην περίοδον, τὰ στελέχη αὐτὰ εἶχον μετατραπῆ εἰς πολιτικοὺς φορεῖς. Καὶ λόγῳ τῆς πολιτικῆς των δραστηριότητος μέσα εἰς τὰς καπναποθήκας εἶχον προκαλέσει ἀνωμαλίας. Πρόκειται περὶ τῶν στελεχῶν τῆς κομμουνιστικῆς μειοψηφίας.

§74Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Ποῖοι ἦσαν, κ. Ὑπουργέ, ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀγῶνος τοῦ 1924;

§75Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἀφήσατε τὰς ἐξηγήσεις, κ. συνάδελφε, διότι σεῖς δὲν γνωρίζετε τὸ 1924.

§76Α. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ. Γνωρίζω, ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς ἦσαν ὁ Α. Γκρόζος ἐπικεφαλῆς τῶν ἡρωϊκῶν ἐκείνων ἀγώνων καὶ ὁ Λασκαρίδης ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Π.Κ.Ο. ὑπέγραψε τὸ 1933, ὕστερα ἀπὸ τοὺς ἀγῶνας τῶν καπνεργατῶν τὸν νόμον περὶ Τόγκας, ἐκ μέρους δὲ τῆς Κυβερνήσεως εἶχεν ἀποσταλῇ εἰς τὴν Καβάλα ὁ Κ. Μαντᾶς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, παρέπεμψε τὸ θέμα εἰς τὰς ἑλληνικὰς καλένδας μὲ τὴν ἀπάντησίν του παρὰ τὰς ὑποσχέσεις ποὺ ἔδωσε προεκλογικῶς καὶ μετεκλογικῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ μᾶς εἶπε σήμερον, ὅτι θὰ ἀναμείνῃ τὴν ὕπαρξιν καταλλήλων προϋποθέσεων διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος. Ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεγράμμισε καὶ τὴν ἀνάγκην ποὺ προέκυψεν ἐκ τῆς τεχνικῆς ἐξελίξεως. Ἀλλὰ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἔλαβεν, οὔτε λαμβάνει κανένα μέτρον καὶ ἡ ἀνεργία εἰς τὰ κέντρα καπνεργασίας τῆς χώρας λαμβάνει τρομακτικὰς διαστάσεις. Κύριοι βουλευταί, τὸ πρόβλημα εἶναι σοβαρωτάτης σημασίας. Ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν δὲν ἀναμένομεν πλέον νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα. Ὅμως διὰ τὴν περιφέρειάν μας ποὺ ὁ καπνὸς εἶναι ἡ κυρία ἀπασχόλησις τοῦ λαοῦ, εἶναι θέμα ζωτικωτάτης σημασίας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὅλα αὐτὰ τὰ αἰτήματα, δηλονότι, τῆς ἐντάξεως τῶν συνταξιούχων καπνεργατῶν εἰς τὸ Ι.Κ.Α., ἀνεξαρτήτως τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν ἀσφαλιστικῶν δικαιωμάτων τῶν συνταξιούχων προϋποθέσεων, τῆς δημιουργίας ἀνθρωπίνων συνθηκῶν ἐργασίας εἰς τὰς καπναποθήκας, τῆς προστασίας τῶν παλαιῶν καπνεργατῶν καὶ τὸ θέμα τὸ ἀφορῶν τὴν ἐπιτροπὴν τοποθετήσεως, καταθέτομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρότασιν νόμου εἰς τὸ Προεδρεῖον «περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 2348)53 «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ καὶ συγχωνεύσεως τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Καπνεργατῶν μετὰ τοῦ Ι.Κ.Α. ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως». Ἐλπίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν θὰ φανῇ συνεπὴς πρὸς τὰς προεκλογικὰς ὑποσχέσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Θ. Λυμπερίδης.

§78Θ. ΛΥΜΠΕΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον ὡς ἐπερωτῶν διὰ νὰ ἀναφερθῶ δι’ ὀλίγων εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω μὲ τὰ ὅσα εἶπε. Δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω τὴν ἀγόρευσίν του ὡς μίαν διάλεξιν τρόπόν τινα ἡ ὁποία δὲν ἔχει θέσιν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ μᾶλλον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκφωνηθῇ εἰς ἄλλην αἴθουσαν. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὡς προερχόμενος ἐκ τῆς καπνεργατικῆς τάξεως, ἐνόμισεν, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἐδῶ νὰ ἀναφερθῇ εἰς τοὺς ἀγῶνας καὶ τὴν ἱστορίαν τοῦ καπνεργατικοῦ προβλήματος. Συμπληροῦται, κ. Πρόεδρε, διετία ἀφ’ ἧς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τούτου, καὶ ἐνῷ ἀναμέναμεν ἀπὸ αὐτὸν νὰ δώσῃ συγκεκριμένην καὶ σαφῆ ἀπάντησιν δι’ ἑκάστην περίπτωσιν, ἐν τούτοις δυστυχῶς, ἀπέφυγε νὰ τὸ πράξῃ. Δικαιολογῶν ὁ κ. Ὑπουργός, τὴν μὴ κατάθεσιν νόμου διὰ τὴν ὑποσχεθεῖσαν κατ’ ἐπανάληψιν ἄρσιν τῶν γενομένων εἰς βάρος τῶν καπνεργατῶν ἀδικιῶν, ἀνεφέρθη ἀορίστως εἰς τὰς οἰκονομικὰς ἀδυναμίας καὶ εἰς τὴν δημιουργηθεῖσαν κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν ὀξύτητα εἰς τὸ καπνεργατικόν. Τὸ ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν διετίαν τὸ ἐξαγωγικὸν πρόβλημα τοῦ καπνοῦ διέρχεται μίαν ὀξύτητα εἶναι τοῦτο γνωστόν. Οἱ ἀντεργατικοὶ νόμοι εἰς βάρος τῶν καπνεργατῶν ἐθεσπίσθησαν μὲ τὴν δικαιολογίαν τῆς μειώσεως τοῦ κόστους τῆς καπνεργασίας. Ἀλλὰ μήπως νομίζει, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἐκ τῆς μειώσεως αὐτῆς ὠφελήθησαν αἱ ἐξαγωγαὶ καὶ οἱ καπνοπαραγωγοί; Ἐὰν τοῦτο νομίζῃ, τὸν πληροφορῶ, ὅτι οὐδὲ δραχμὴ περιῆλθεν εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ κόστους ἐπεξεργασίας καὶ αἱ ἐξαγωγαὶ ἔφθασαν εἰς τὰ γνωστὰ χάλια. Ἀνεξαρτήτως τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι οἰκονομικόν, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα θέματα ποὺ δὲν ἔχουν οἰκονομικὰς ἐπιπτώσεις. Ὅταν ὡμίλησα ἀναπτύσσων τὴν ἐπερώτησίν μου ἐτόνισα: Διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ εἰλικρίνεια καὶ τὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῶν καπνεργατῶν καὶ διὰ νὰ φανῇ συνεπὴς καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ὅσα αὕτη ὑπεσχέθη κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, διὰ τίνα λόγον δὲν κατεθέσατε νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ἐρρύθμιζε τὰς μὴ οἰκονομικοῦ χαρακτῆρος διεκδικήσεις, ὡς εἶναι ἡ κατάργησις τῆς ἑξαημέρου σχέσεως ἐργασίας, τοῦ Κανονισμοῦ Καπναποθηκῶν, τῆς ἐργασίας τῶν ἐφαπαξιούχων κλπ.; Λυποῦμαι εἰλικρινά, κ. Πρόεδρε, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, δὲν ἔδωκε τὰς ὑπευθύνους ἀπαντήσεις καὶ δὲν καθώρισε τὴν συγκεκριμένην πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ καπνεργατικοῦ ζητήματος. Εἶχον τονίσει, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ καπνεργατικὸν δὲν εἶναι πρόβλημα τοπικόν, πρόβλημα περιωρισμένης ἐργασίας. Εἶναι θέμα ἐθνικὸν ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ καὶ τὸ μέλλον τῶν καπνοπόλεων τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης καὶ ὡς τοιοῦτον θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ ριζικὰ μέτρα. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν κατενόησε τὴν σημασίαν τοῦ θέματος καὶ θὰ εὑρεθῇ συντόμως πρὸ ἐκπλήξεων.

§79Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Δὲν ἐσυνηθίσαμεν νὰ δίδωμεν ὑποσχέσεις. Κάμνομεν ὡρισμένας διαπιστώσεις. Καὶ ἡ διαπίστωσις εἶναι, ὅτι τὸ καπνεργατικὸν εἶναι φύσεως οἰκονομικῆς, συνεπῶς, ἡ ρύθμισίς του ἐξαρτᾶται ἀπὸ οἰκονομικοὺς παράγοντας.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Α. Ζάκκας.

§81Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, συζητοῦμεν ἀπόψε ἐν οἰκογενειακῷ κύκλῳ. Αὐτὸ ὅμως δὲν μὲ ἐμποδίζει νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε, καὶ τοῦτο διότι φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μένουν ἀναπάντητα πράγματα, τὰ ὁποῖα τείνουν νὰ καταλήξουν εἰς δημαγωγίαν. Πρῶτον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ θίξω εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἠθικῆς τάξεως εἰς τὰς συζητήσεις μας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐνῷ κατεθέσατε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο τὸ 1956 δὲν ἐψηφίσθη, διότι ἡ ἀντιπολίτευσις εἶχεν ὡρισμένας ἀντιρρήσεις ἐπὶ θεμάτων ἀφορώντων τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ἐργαζομένων. Αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἡ πλειοψηφία, ὡς ἀπέδειξαν τὰ πράγματα, κάμνει ὅ,τι θέλει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δι’ ὡρισμένα ζητήματα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ τὰ λύσῃ ἔφερε νομοσχέδιον καὶ τὸ ἐψήφισεν εἰς μόνην ἀνάγνωσιν. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν νὰ μᾶς λέγετε, ὅτι πταῖμε ἐμεῖς, διότι δὲν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Ἔχετε, καὶ πρέπει νὰ ἔχετε τὰς εὐθύνας σας. Ἡμεῖς ὡς ἀντιπολίτευσις ἔχομεν καθῆκον νὰ κρίνωμεν καὶ νὰ ἐπικρίνωμεν τὰς πράξεις σας. Ἂς ἔλθωμεν τώρα, κ. συνάδελφοι, εἰς ὅσα μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Μᾶς ἔκαμεν, ὁ κ. Ὑπουργός, μίαν διάλεξιν περὶ τὴν ἱστορίαν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Ἐλησμόνησεν ὅμως νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι κατὰ τὴν πορείαν τοῦ καπνεργατικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον διῆλθεν ἀπὸ πολλὰς φάσεις, διετέλεσε Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος, καὶ συγκεκριμμένως κατὰ τὸ 1924, ὁ ἀείμνηστος Παπαναστασίου. Εὑρεθεὶς τότε ὁ ἀείμνηστος Παπαναστασίου πρὸ μιᾶς ἐντόνου ἀπεργίας τῶν καπνεργατῶν, μετέβη ὁ ἴδιος εἰς τὸν Βόλον, συνοδευόμενος καὶ ἀπὸ τὸν ἔχοντα τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῆ ἁρμόδιον τότε ἐπὶ τῶν καπνεργατικῶν ζητημάτων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας, εἰς τὸν ὁποῖον προσῆλθον καὶ ἐκπρόσωποι ἐργατῶν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἐκεῖ ἐν συζητήσει ἔγινεν ἡ περίφημος σύμβασις ἡ ὁποία καθιέρωνε 7)25 τῆς χρυσῆς λίρας διὰ τὰ καπνὰ τῆς Μακεδονίας καὶ 5)25 τῆς χρυσῆς λίρας διὰ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα. Ἀνέφερα τὸ γεγονὸς τοῦτο διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἂν θέλῃ μία Κυβέρνησις, δύναται ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ λύσῃ τὸ θέμα καὶ δὲν τὸ ἀφίνει εἰς τὸν Γενικὸν Γραμματέα ἢ τὸν Νομάρχην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει μικρὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐνοχλεῖ, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπάρχει ἐμπεδωμένη τάξις καὶ ἡσυχία εἰς τὰ σαλόνια. Εἰς αὐτὸ ἐγὼ ἀπαντῶ, ὅτι ἐμποδίζει τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας εἰς τοὺς πολίτας. Καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ἐρωτήσω εἶναι: Ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον αὐτὸν Δημοκρατία ἢ ὄχι; Ὑπάρχει δικαίωμα κατοχυρώσεως τῆς ἐργασίας τῶν ἐργαζομένων νὰ δύνανται δηλαδὴ νὰ πιάνουν δουλειὰ καὶ ὄχι νὰ κανονίζῃ ὁ νόμος πῶς θὰ πιάνουν δουλειά;

§82Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Βεβαίως ὑπάρχει Δημοκρατία. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι οἱ νόμοι ψηφίζονται ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον.

§83Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὑπάρχει ἡ ἰδική σας Δημοκρατία. Ἀλλὰ διὰ τὸν λαὸν καὶ τοὺς ἐργαζομένους δὲν ὑπάρχει Δημοκρατία. Ὁ καπνεργάτης διὰ νὰ πιάσῃ δουλειά, πρέπει πρῶτον νὰ μὴ εἶναι ἀποβλητέος, διότι θὰ τὸν κρίνῃ ἡ Ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετέχει ὁ ἀστυνόμος καὶ ὁ ἀστυνόμος θὰ ἐρωτηθῇ ἂν θέλῃ νὰ δώσῃ ἐργασίαν καὶ ὄχι ὁ ἐργοδότης ἐὰν χρειάζεται ἕνα ἐργάτην. Καὶ ὅλα αὐτά, διὰ νὰ μὴ ταράξῃ ὁ ἐργαζόμενος τὸ σαλόνι. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἐπισφαλές διὰ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς ἀσφαλείας. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ καταφεύγουν οἱ ἐργοδόται καὶ οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὰ γραφεῖα εὑρέσεως ἐργασίας ὅπου νὰ τηρῆται ἀπαρεγκλίτως ἡ σειρὰ βάσει οἰκογενειακῶν βαρῶν καὶ λοιπῶν κοινωνικῶν κριτηρίων, δηλαδή, βάσει γενικῶν κριτηρίων καὶ ὄχι νὰ ἐπιλέγωνται ἀπὸ ἐπιτροπὴν καὶ νὰ προσλαμβάνωνται κάθε 6 ἡμέρες. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἡ 6ήμερος σχέσις ἐργασίας ἀενάως ἀνανεοῦται.

§84Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἶπον ἀενάως ἀνανεουμένη ποὺ εἶναι βαρύτερος χαρακτηρισμὸς τοῦ ἰδικοῦ σας.

§85Α. ΖΑΚΚΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν αὐτό. Ἐγὼ σᾶς δίδω τὸν ἑξῆς χαρακτηρισμόν. Ἐὰν ἕνας καπνεργάτης ἀναγινώσκῃ τὴν ἐφημερίδα «Βῆμα» δὲν θὰ τοῦ ἀνανεωθῇ ἡ σύμβασις τῆς ἐργασίας. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἐχαρακτήρισεν οὕτω, διατὶ δὲν καταργεῖ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ὡς πρὸς τὰ ἀσφαλιστικὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ θὰ κινδυνεύσῃ νὰ πνιγῇ ἀπὸ τοὺς συνταξιούχους. Ἐὰν ἀκολουθήσῃ τὸν ὀρθὸν δρόμον, θὰ ἀποκτήσῃ τὴν συμπάθειάν των. Θὰ πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν τακτικὴν τῆς ἐπιρρίψεως τῶν εὐθυνῶν εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὄχι ἡ ἀντιπολίτευσις. Καὶ δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ κάνῃ τὸ ἐλάχιστον ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ κάνῃ διὰ τὴν λύσιν τοῦ θέματος τῶν καπνεργατῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν συσχετισθεισῶν ἐπερωτήσεων, κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.00′ μ. μ.)