1960.04.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 76η

Δευτέρα 4 Ἀπριλίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μακρῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΚΡΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ Κοινοβουλευτικὸς Ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§4Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, τὴν ἑπομένην κάθε γενικῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν εἶναι δεδομένος ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἠμπορεῖ ἡ πλειοψηφία τῶν βουλευτῶν νὰ μὴ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν πλειοψηφίαν τὴν λαϊκὴν καὶ συμβαίνει κατὰ σύμπτωσιν αὐτὸ εἰς τὴν προκειμένην Βουλήν.

§5ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἰδέα σας.

§6Η. ΗΛΙΟΥ. Ὄχι, οἱ ἀριθμοί, κ. συνάδελφε.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκόμη δὲν ἤρχισεν ἡ συνεδρίασις καὶ ἤρχισαν αἱ διακοπαί.

§8Η. ΗΛΙΟΥ. Ἠμπορεῖ ἀκόμη τοῦτο νὰ ὀφείλεται εἰς ἓν ἐκλογικὸν σύστημα ἐκ προμελέτης διαμορφωμένον, διὰ νὰ μὴ ἐμφανίσῃ ἀκριβῶς τὴν εἰκόνα τῆς λαϊκῆς θελήσεως Καὶ αὐτὸ κατὰ σύμπτωσιν συμβαίνει ὁπωσδήποτε. Ἡ θέσις πολιτικοῦ ζητήματος δὲν ἐπάγεται ἀναγκαίως ἢ μᾶλλον δὲν ἐπάγεται κατὰ κανόνα τὴν πρόθεσιν καὶ τὴν ἐπιδίωξιν τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως, δὲν σημαίνει ὅμως τοῦτο, ὅτι ἐν ὀνόματι τῆς ἐκ τῶν προτέρων ἤδη γνωστῆς καταμετρήσεως τῶν ψήφων δὲν εἶναι ἡ ὑπερτάτη μορφὴ τῶν πολιτικῶν ἀγώνων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια καὶ εἰς τὴν χώραν μας καὶ εἰς ὅλας τὰς περιόδους, διότι καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πέραν τῆς Βουλῆς εἰς τὸν λαὸν ἐκτίθενται προγράμματα, ἀντιπαρατάσσονται ἰδέαι, συγκρούονται καὶ ἀνακύπτει ἡ ἀλήθεια. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου καθίστανται αἱ θέσεις πολιτικῶν ζητημάτων καὶ ἀναγκαῖαι καὶ πολλάκις ἀναπότρεπτοι, ὅταν ἡ μείζων Ἀντιπολίτευσις ἐπὶ δύο Συνόδους συνεχῶς ἐπιζητῇ καὶ ἐπιδιώκει τὴν συζήτησιν θέματος πρωταρχικῆς σημασίας καὶ ἀπορρίπτεται καὶ ἀποκρούεται κάθε πρότασις προτάξεως καὶ ἀπωθεῖται συνεχῶς ἡ ἐπερώτησις αὕτη διὰ προτάξεων ἄλλων—σημαντικῶν, δὲν ἐξετάζω τοῦτο—ἄλλων Κομμάτων, ἀλλὰ ὄχι τῆς πρωταρχικῆς σημασίας αὐτῆς καὶ ἀπωθεῖται καὶ πλησιάζει τὸ τέλος τῆς Συνόδου καὶ ὅταν πλέον δὲν χρειάζεται συνεννόησις, δὲν χρειάζεται πρόταξις, ἔρχεται μὲ τὴν φυσικήν της σειρὰν ἡ ἐπερώτησις, ἀρχίζει ἐπὶ ἕνα μῆνα ἡ γνωστὴ αὕτη κωλυσιεργία τῶν ἡμερῶν ἐλέγχου, πότε διακόπτομεν μετὰ μισὴν ὥραν τῆς συνεδρίασιν τοῦ ἐλέγχου, πότε ἀπουσιάζουν συλλήβδην οἱ ὑπουργοί, πότε συμβαίνει τὸ ἕνα καὶ πότε τὸ ἄλλο καὶ καθίσταται σαφές, ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς πρωταρχικῆς σημασίας αὐτῆς τῆς ἐπερωτήσεως, καὶ διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ διὰ τὴν ἀνθρωπότητα ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ πρόβλημα τῆς ὑφέσεως, τὸ πρόβλημα τῆς εἰρήνης, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἑδράζεται ἡ λύσις ὅλων τῶν ἄλλων προβλημάτων. Καθίσταται, λοιπόν, ἀπαραίτητος ἡ θέσις τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, διότι ἄλλος δρόμος δὲν ἀπέμενε κανείς. Καὶ ὅταν λέγῃ, τίς, ὅτι ἀκαίρως τίθεται τὸ ζήτημα, εἶναι σὰν νὰ λέγῃ, ὅτι ἐγκαίρως θὰ συζητήσωμεν, ὅταν τὸν Νοέμβριον ἀνοίξῃ πάλιν ἡ Γʹ Σύνοδος τῆς Βουλῆς καὶ τοῦτο φυσικά, ἂν δὲν μεσολαβήσῃ τί, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ ἀντὶ τοῦ Νοεμβρίου, τὴν ἐπερώτησιν τὸν Μάρτιον, λόγῳ διαφόρων δικονομικῶν παραβάσεων. Ἐὰν χωρῇ μία ἐπίκρισις, μία μορφὴ ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ, μία εὐθύνη τῆς ΕΔΑ διὰ τὸ ἄκαιρον, εἶναι τοῦτο, ὅτι οὐχὶ ἐγκαίρως, ὅτι πολὺ βραδέως φέρει τὸ θέμα αὐτὸ, ἔστω καὶ διὰ τῆς μεθόδου τῆς θέσεως πολιτικοῦ ζητήματος, ἔναντι τοῦ λαοῦ, διὰ τῆς συζητήσεως εἰς τὴν Βουλήν. Κύριοι συνάδελφοι, ὁπωσδήποτε ἡ πρότασις φέρεται ὡς πρότασις ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ, εἰς τὴν οὐσίαν ὅμως εἶναι δυσπιστία ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§9Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Πλανᾶσθε οἰκτρῶς.

§10Η. ΗΛΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι, ὅταν σοβαρῶς συζητοῦμεν ὡρισμένα πράγματα, μπορεῖ κανεὶς νὰ ἀκούῃ ψυχραίμως καὶ νὰ λέγῃ ψυχραίμως ἀπόψεις ἀντιτιθεμένας ἐπὶ πάντων τῶν ἐριστῶν δημοσίων ζητημάτων. Διανύομεν μίαν ἀπὸ τὰς πλέον δυστυχεῖς περιόδους τῆς ἱστορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δυστυχία καὶ πενία πρωτάκουστος μαστίζει τὴν χώραν. Ἀγροτικὰ προϊόντα παραμένουν ἀπώλητα, ἐκτοπιζόμενα ἀπὸ τὰς Δυτικὰς ἀγορὰς καὶ ἐκτοπίζονται κυρίως ἀπὸ τοὺς συμμάχους ἀνταγωνιστάς, δὲν ἐννοεῖ δὲ ἡ Κυβέρνησις, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἀναπτύξω, νὰ ἀναπτύξῃ εἰς τὸ ἔπακρον τὰς ἀνταλλαγὰς μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Ὑποαπασχόλησις, ἀπορία, ἀπώλητα προϊόντα, χαμηλαὶ τιμαί, φυγὴ τῶν νέων ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον, ἐρήμωσις καὶ ἀπόγνωσις εἰς τὰς πόλεις, ἀνεργία ἐκτεταμένη, χαμηλοὶ μισθοὶ καὶ ἡμερομίσθια δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, συντάξεις ἐξευτελιστικαί, τὰ ⅔ τοῦ πληθυσμοῦ χωρὶς πρόνοιαν καὶ συντάξεις καὶ ἐπὶ πλέον, συντριπτικὰ φορολογικὰ βάρη, προϊοῦσα ἐξαφάνισις τῶν μικρῶν καὶ μεσαίων στρωμάτων, μείωσις κατὰ τὸν Δεκέμβριον 6% τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, αἱ παραγωγικαὶ δυνάμεις τῆς βιομηχανίας καὶ τῆς ἐργατικῆς τάξεως, συντρίβονται ἀπὸ τὸν ἀνταγωνισμὸν τῆς ἀλογίστου ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν ποὺ πρόκειται νὰ γίνῃ ἔτι μεγαλύτερος μὲ τὸ ἐπικείμενον ἅλμα τῆς ἐντάξεώς μας εἰς τὴν Κοινὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἀγοράν, πτῶσις τῶν εἰσαγωγῶν, πτῶσις τῶν ἐξαγωγῶν, ἔλλειμμα πρωτοφανὲς εἰς τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον, προϋπολογισμὸς ἐλλειμματικὸς κατὰ 4 δισεκατομμύρια δραχμάς, πενταετὲς σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνεκοινώθη, ὅτι θὰ ἤρχιζε πέρυσι καὶ τὸ ὁποῖον ἐπροπαγανδίζετο ἀπὸ τὸν ραδιοφωνικὸν σταθμὸν ὁσάκις εὑρίσκετο ὥρα ἀπὸ τὸν Μακαρθισμὸν καὶ ἐπροπαγανδίζοντο τὰ ἐπιτεύγματά του ἐπὶ μακροὺς μῆνας διὰ νὰ ἀνακοινωθῇ μετὰ ἐννεάμηνον, ὅτι δὲν θὰ ἤρχιζε τὸ 1959 ἀλλὰ τὸ 1960 καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐπραγματοποιεῖτο εἰς πέντε ἔτη ἀλλὰ εἰς δέκα, δύο ἢ τρία ἔργα ἐκβιομηχανίσεως, πραγματοποιηθέντα δὲ ἀπέβαλον τὸν χαρακτῆρα των, εἴτε διότι δημιουργοῦν κόστος κατὰ πολὺ ὑψηλότερον τῶν διεθνῶν τιμῶν εἴτε διότι δημιουργοῦν προϊόντα ἀκατάλληλα. Τέλος ἔχομεν μίαν κατάστασιν οἰκονομίας ἡ ὁποία δὲν ἔχει τίποτε τὸ ἀνάλογον μὲ περίοδον ὑφέσεως, ἔχομεν μίαν καθίζησιν τῆς οἰκονομίας, μίαν καθυστέρησιν ἀποφασιστικήν, μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀφίνει τὴν χώραν μας εἰς μίαν θέσιν δεινὴν ἐν μέσῳ περιβάλλοντος ποὺ ἀνέρχεται μὲ ρυθμὸν πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν ἀνόρθωσιν τῶν γύρω μας λαῶν. Καταλογίζει ἡ Ε.Δ.Α. εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὅλα αὐτὰ γίνονται, διότι πιστεύει, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἐπιβιώσεώς του, τὸ μέλλον μας εἶναι ἄρρηκτα συνδεδεμένον μὲ τὴν παράτασιν τοῦ ψυχροῦ πολέμου καὶ δι’ αὐτὸ προσανατολίζεται πρὸς σύνδεσιν μὲ τὰς πλέον ἐπιθετικάς, μὲ τὰς πλέον ἐναντίον τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως καὶ τῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως δυνάμεις καὶ δι’ αὐτὸ ἀπεμπολεῖ εἰς τὰ ξένα μονοπώλια τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον καὶ δι’ αὐτὸ ἔχει μετατραπῇ κατ’ ἐπανάληψιν εἰς νοσταλγὸν καὶ ὑμνητὴν τοῦ ψυχροῦ πολέμου καὶ ἐπὶ τέλους προχωρεῖ, ἐν ὄψει καὶ ἀναμονῇ διασκέψεως κορυφῆς, εἰς θέματα ἀτομικοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ μὲ ἐφοδιασμὸν μὲ ἀτομικὰ ὅπλα τῆς Ἑλλάδος. Θυσιάζει τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ τόπου εἰς τὸν Μολὼχ τῶν ἐξοπλισμῶν. Τὴν τελευταίαν 10ετίαν ἔχομεν δαπάνας 1.500.000.000 δολλαρίων εἰς πολεμικὰς δαπάνας κατὰ τὸ πλεῖστον ἀχρήστους, καὶ ἐπὶ τέλους πιστεύω, ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ 1.500.000.000 ὄχι μόνον θὰ εἴχομεν ἀλλάξει τὴν ὄψιν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου, θὰ εἴχομεν δημιουργήσει βαρεῖαν βιομηχανίαν καὶ εὐκαιρίας ἀπασχολήσεως.

§11ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Δὲν θὰ ὑπήρχομεν.

§12Η. ΗΛΙΟΥ. ... καὶ εὐκαιρίας ἀπασχολήσεως εἰς περισσοτέρους ἀπὸ 450.000 ἐργάτας. Ἀλλὰ ἐπὶ πλέον εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐνῷ σήμερον εἰς ἐποχὴν ποὺ συζητεῖται ὁ γενικὸς καὶ πλήρης ἀφοπλισμὸς καὶ ἡ εἰρηνικὴ συνύπαρξις, θέλετε νὰ ὁμιλῆτε μὲ τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἔξωθεν κινδύνων καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας, εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐπάνω εἰς μίαν τοιαύτην ἐκβιομηχάνισιν καὶ σύγχρονον οἰκονομίαν θὰ ἐθεμελιώνετο ἕνα γνησίως ἐθνικὸν καὶ ἀπείρως ἰσχυρότερον ἀμυντικὸν δυναμικὸν ἂν θέλετε καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς νὰ ἐξετάσετε τὸ πρᾶγμα. Θυσιάζομεν τὰς ἀνατολικὰς ἀγορὰς μὲ τὰς τεραστίας ἀπορροφητικὰς δυνατότητάς των. Θὰ εἴχομεν δυνατότητας ἐὰν ἠθέλομεν νὰ εἰσαγάγωμεν ἐκεῖθεν τὰ λεγόμενα κεφαλαιουχικὰ ἀγαθὰ μὲ τὸν ἐλαφρότερον τόκον τοῦ 2% μὲ πληρωμὴν εἰς ἀγροτικὰ προϊόντα ἑλληνικὰ καὶ χωρὶς πολιτικοὺς ὅρους καὶ δεσμεύσεις νὰ ἔχωμεν καὶ τὸν Ἀχελῶον καὶ τὴν Ἀλούμιναν καὶ μίαν σειρὰν ἄλλων ἔργων βαρείας βιομηχανίας, ἀρνούμεθα ὅμως κἄθε συνεννόησιν μὲ τοὺς γείτονας. Ὁ λαὸς αἰσθάνεται ὅλην αὐτὴν τὴν πίεσιν τῆς ψυχροπολεμικῆς πολιτικῆς ἐπὶ τῶν πτυχῶν του καὶ ἐκδηλώνει καὶ ἐκφράζει τὴν δυσπιστίαν του. Ἀπάντησις, ὁ πλέον ἀνελέητος διωγμὸς ἡ πλέον ἀπροσχημάτιστος παραβίασις θεμελιωδῶν ἐλευθεριῶν ἐκτεταμένη ἐκστρατεία πολιτικοῦ ἐξανδραποδισμοῦ τοῦ λαοῦ εἴτε μὲ πιέσεις ἐπὶ τῆς ἐργασίας καί, ἑπομένως, ἐπὶ τοῦ ψωμιοῦ τῶν Ἑλλήνων, εἴτε μὲ ὄργανα φατριάζοντα καὶ ἐφαρμόζοντα αὐθαιρέτους μεθόδους διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν καὶ δεκάδες καταδικαστικῶν ἀποφάσεων τῶν δικαστηρίων εἰς βάρος ὀργάνων τῆς Διοικήσεως. Ὥστε ἡ πρότασις τῆς Ε.Δ.Α. ἐκφράζει πράγματι τὴν δυσπιστίαν τοῦ λαοῦ. Πέραν τούτου, κ. συνάδελφοι, τὴν δυσπιστίαν ἐξέφραζε καὶ ἐκφράζει μὲ τὸν πλέον ἔντονον τρόπον καὶ χωρὶς ἐξαίρεσιν καὶ ὁ πλέον συντηρητικὸς καὶ ὁ πλέον διϊστάμενος πρὸς τὴν Ε.Δ.Α. πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας καὶ ἐκεῖναι ἀκόμη αἱ πολιτικαὶ μερίδες, αἱ ὁποῖαι περιορίζουν τὴν κριτικήν των εἰς τὴν περιγραφὴν καὶ τὴν ἔξαρσιν τῆς δυστυχίας τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, χωρὶς νὰ διερευνοῦν περισσότερον...

§13Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Τοὺς ἐκπροσωπεῖτε σεῖς;

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λαντζούνη, σᾶς παρακαλῶ, δὲν ὑπάρχει λόγος διακοπῆς.

§15Η. ΗΛΙΟΥ. ... δὲν ἐκπροσωπῶ κανένα, χωρὶς νὰ διερευνοῦν λέγω τὰ αἴτια τῆς μονίμου ἀγροτικῆς κρίσεως τῆς χώρας. Πρὸ ἑβδομάδος εἰς τὰ Χανιὰ, ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔλεγεν: «Εἰς τὸν διεθνῆ στίβον συντελοῦνται γενικώτεραι πολιτικαὶ ζυμώσεις καὶ ἀνακατατάξεις δυνάμεων τεραστίας σημασίας ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ὄχι μόνον... (ἀναγινώσκει) ...». Τὸ Σάββατον εἰς τὰ ἐγκαίνια τῶν γραφείων τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως, ὁ ἐκπρόσωπός της ὡμίλησεν ἐπίσης καὶ ἐξεδήλωσεν ἐκ μέρους αὐτῆς τὴν ἀποδοκιμασίαν τῶν μεθόδων τῆς Κυβερνήσεως.

§16ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ μᾶς τὰ εἴπουν οἱ ἴδιοι.

§17Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ χθὲς εἰς τὸ Ἀγρίνιον ὁ κ. Τσιριμῶκος, εἰς τὴν Καβάλαν ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος συνεχίζει σήμερον καὶ αὔριον τὴν περιοδείαν του εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην. Ὥστε ὅπως βλέπετε δὲν εἶναι μόνον ἡ Ε.Δ.Α. ποὺ δυσπιστεῖ, εἶναι ὁλόκληρος ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ πέραν αὐτῆς ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§18Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Μὲ ἄλλην σημασίαν τὸ λέγετε σεῖς καὶ μὲ ἄλλην οἱ ἄλλοι ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων.

§19Η. ΗΛΙΟΥ. Οὔτε προσήρτησα τὰς πεποιθήσεις μερίδος, οὔτε ἠμφισβήτησα, ὅτι ὑπάρχει διάστασις ἀπόψεων καὶ πολλάκις διάστασις μεγάλη. Κύριοι συνάδελφοι, χωρὶς νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναθεωρήσῃ κανεὶς τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας εἶχε, χωρὶς νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ μετανοήσῃ, ἠμπορῶντας νὰ διατηρήσῃ ἀνέτως τὰς ἐκτιμήσεις τὰς ὁποίας κάμει περὶ γεγονότων παρωχημένων, εἶναι δυνατὸν νὰ διαπιστώσωμεν ὅλοι μεταβαλλομένων τῶν συνθηκῶν, ὅτι ὑπάρχει μία νέα κατάστασις τὴν ὁποίαν σὰν ὑπεύθυνοι καὶ σοβαροὶ ἄνθρωποι πρέπει καὶ νὰ κατανοήσωμεν καὶ νὰ ἴδωμεν ἂν συμφέρῃ εἰς τὴν χώραν καὶ πῶς θὰ προσαρμοσθῶμεν εἰς αὐτήν. Ἐφιαλτικὴ ἦτο πρὸ 8 ἢ 10 ἐτῶν ἡ ἐποχὴ τῆς ἐντάσεως τοῦ ψυχροῦ πολέμου μὲ τὴν τακτικὴν τῆς κυκλώσεως, μὲ τὴν τακτικὴν τῆς ἀνασχέσεως, μὲ τὴν τακτικὴν τῆς ἀπωθήσεως, μὲ τὴν τακτικὴν εἰς τὸ χεῖλος τοῦ κρημνοῦ. Ὀρθὸν εἶναι τὸ λεχθέν, ὅτι ὅσον καλὸς ἰσορροπιστὴς καὶ ἂν εἶναι κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ ἐπὶ μακρὸν νὰ ἰσορροπῇ εἰς τὸ χεῖλος τοῦ κρημνοῦ. Ἢ θὰ πέσῃ εἰς τὸν κρημνὸν ἢ θὰ ἀναγκασθῇ νὰ ἀποσυρθῇ ἀπὸ αὐτόν. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, κ. βουλευταί, ὅτι ἐὰν συγκρίνωμεν τὴν τότε κατάστασιν μὲ τὴν κατάστασιν τὴν σημερινὴν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι κατὰ τὰ 4–5 τελευταῖα ἔτη καὶ ἰδίως ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ 1959 ἀποφαστικὴ στροφὴ σημειοῦται εἰς τὰς διεθνεῖς σχέσεις. Ὅτι ὁ ψυχρὸς πόλεμος ξεκαθαρίζεται καὶ ὅτι βήματα γιγαντιαῖα σημειοῦνται προόδου εἰς τὴν κατεύθυνσιν καὶ τοῦ ἀφοπλισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπιδιώκεται νὰ ὑπάρξῃ καὶ γενικὸς καὶ πλήρης καὶ τῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως χωρῶν μὲ διαφορετικὰ κοινωνικὰ συστήματα. Εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐκτιμηθῇ τὸ γεγονός, ὅτι αἱ γιγαντιαῖαι τεχνικαὶ πρόοδοι, αἱ ὁποῖαι ἔφερον τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τῆς ἐθνικῆς καὶ στρατιωτικῆς ἰσχύος ὑπῆρξεν ἡ καλλιτέρα δυνατὴ ἀναίρεσις καὶ ἀνασκευὴ ἐκείνης τῆς προπαγάνδας ἐπάνω εἰς τὴν ὁποίαν ἠμποροῦν νὰ κινητοποιήσουν καὶ νὰ ἐκμεταλλευθοῦν διὰ φορολογιῶν καὶ διὰ καλλιεργείας ψυχώσεων τοῦ λαοῦ εἰς τὴν πορείαν τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Διότι λέγει, ὅτι νὰ εἶναι προφανὴς ὁ ἐπιθετικὸς σκοπός. Νὰ ὁ πόλεμος, νὰ ἡ ἐπίθεσις, νὰ ὁ κίνδυνος ἔρχεται, εἶναι φανερός. Πρέπει νὰ τὸν κυκλώσωμεν. Πρέπει νὰ συνασπισθῶμεν. Πρέπει νὰ κάμωμεν τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Καὶ τώρα ποὺ ὁ ὑποτιθέμενος ἐπιδρομεὺς, ποὺ ὁ ὑποτιθέμενος εἰσβολεὺς ἔχει τὴν ἀναμφισβήτητον τεχνικὴν καὶ στρατιωτικὴν ὑπεροχήν, ὄχι μόνον δὲν πραγματοποιεῖ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φέρεται, ὅτι σκέπτεται νὰ πραγματοποιήσῃ, ὄχι δὲν πραγματοποιεῖ τὴν ἀπειλήν, ἀλλὰ μετατρέπεται εἰς ἀπόστολον καὶ σταυροφόρον τῆς εἰρήνης καὶ τῆς συνυπάρξεως καὶ λέγει: ἐλᾶτε νὰ τὰ καταστρέψωμεν, νὰ καταστρέψωμεν τὰ ὅπλα καὶ νὰ ζήσωμεν εἰρηνικά, (χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς) καὶ λυώνει τοὺς πάγους τοῦ ψυχροῦ πολέμου.

§20Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Αὐτὰ ἀποτελοῦν προπαγάνδα (φωναί, διαμαρτυρίαι).

§21Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ Χίτλερ ἀντιδροῦσε κάπως ὅπως δυστυχῶς ἀκούονται μερικαὶ ἀντιδράσεις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ εἶχεν ὡς σύνθημά του, ὅτι καλλίτερα τὰ κανόνια ἀπὸ τὸ βούτυρο καὶ ἡμεῖς εἴχομεν ὡς σύνθημα καλλίτερον τὸ βούτυρον ἀπὸ τὰ κανόνια. Πέραν αὐτῶν αἱ τεχνολογικαὶ πρόοδοι τῶν μέσων τῆς ὁμαδικῆς καταστροφῆς, αἱ τεχνολογικαὶ πρόοδοι, αἱ ὁποῖαι κατέστησαν τὸν πόλεμον ἔργον μόνον παραφρόνων ποὺ θὰ ὁδηγήσῃ μαθηματικῶς εἰς ἐξόντωσιν καὶ κατέστησε, ἐπιχείρησιν μὴ ἀποδίδουσαν, εἶναι ἕνας δεύτερος λόγος. Καὶ τρίτος λόγος εἶναι ἡ σταθερὰ καὶ συνεπὴς πάλη ὅλων τῶν λαῶν — δὲν ἐξαιρῶ τοὺς λαοὺς ἀπὸ κανένα ἀπὸ τὰ στρατόπεδα — ὅλων τῶν λαῶν διὰ τὴν εἰρήνην. Ἔτσι ἐφθάσαμεν εἰς τὴν οὐσιαστικὴν αὐτὴν ἀλλαγὴν ἡ ὁποία καὶ μὲ τὰς ἐπαφὰς τῶν Ἀρχηγῶν τῶν μεγάλων Χωρῶν τὰς τόσον καρποφόρους καὶ μὲ συμφωνίας ἐπὶ μέρους, ὅπως ἡ συμφωνία διὰ τὴν Ἀνταρκτίδα καὶ μὲ συμφωνίας καὶ ψηφίσματα ὁμόφωνα εἰς τὸν Ο.Η.Ε. διὰ τὸν γενικὸν ἀφοπλισμὸν τὴν κατάπαυσιν τῶν πυρηνικῶν δοκιμῶν καὶ μὲ τὰς προόδους τὰς σημειωθείσας εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἀφοπλισμοῦ, ἤδη δὲ μὲ τὴν ἐπικειμένην συνάντησιν κορυφῆς ἡ ὁποία πληροῖ ἀπὸ ἐλπίδας καὶ προσδοκίας τὶς καρδιές ὅλων τῶν ἀνθρώπων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἴδωμεν παρ’ ὅ,τι μεταβολαί μεγάλαι ἔχουν συντελεσθῆ ἀπὸ τότε. Βεβαίως εἰς τὴν συνάντησιν αὐτὴν δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ περιμένῃ, ὅτι θὰ γίνουν θαύματα. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ περιμένῃ κανείς, ὅτι ὅσα συνεσωρεύθησαν ἐπὶ δεκαετίας ψυχροῦ πολέμου εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκκαθαρισθοῦν ὡς διὰ μαγείας. Θὰ τεθοῦν βάσεις, θὰ γίνουν βήματα πρὸς τὰ ἐμπρός, θὰ ἐπακολουθήσουν καὶ ἄλλαι συναντήσεις καὶ θὰ οἰκοδομηθῇ μὲ στοργὴν καὶ ὑπομονήν, διότι εἶναι ἱστορικὴ ἀναγκαιότης, θὰ οἰκοδομηθῇ ἡ εἰρηνικὴ συνύπαρξις καὶ θὰ πραγματοποιηθῇ ὁ γενικὸς καὶ πλήρης ἀφοπλισμός. Φυσικὰ ὑπάρχουν καὶ ἀθεράπευτοι, οἱ ἀπροσάρμοστοι, ὑπάρχουν ἴσως καὶ μανιακοί, οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουν εἰς τὸν ψυχρὸν πόλεμον, διὰ τὸν ψυχρὸν πόλεμον. Ὑπάρχουν ἀκόμη πέραν τῶν ἀπροσαρμόστων, ὑπάρχουν τὰ μεγάλα καὶ ἑδραιωμένα συμφέροντα καὶ προνόμια τῶν ὀλίγων. Ὑπάρχουν ἀκόμη καὶ πολιτικαὶ ἀντιλήψεις αἱ ὁποῖαι συνδέουν τὴν ἐπικράτησιν, τὴν ἐπιβίωσιν καὶ τὸ μέλλον των μὲ τὴν παράτασιν τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Ἠμπορεῖ νὰ βαίνουν συνεχῶς ἐξασθενοῦντες. Εἶναι ἀκόμη πολὺ ἰσχυροὶ καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ βλάψουν, εἶναι εἰς θέσιν νὰ καθυστερήσουν τὴν πορείαν. Κάθε πατριώτης καὶ κάθε ἀνθρωπιστὴς ἔχει χρέος νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τὶς ἀνόσιες αὐτὲς ἐπιδιώξεις. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ πραγματοποίησις τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως καὶ εἰρήνης θὰ ἀποτελοῦσε κἄτι τι καλὸν ἀπὸ κάθε ἄποψιν εἰς τὴν Χώραν μας, καὶ δὲν θὰ προσεπόριζε καμμίαν ζημίαν. Θὰ εἴχομεν ἠγγυημένην καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα καὶ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν μὴ ἀνάμιξιν εἰς τὰς ἐσωτερικάς μας ὑποθέσεις. Θὰ εἴχομεν ἀκόμη ἀπαλλαγῆ ἀπὸ τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἰσέλθῃ τὸ ταχύτερον ὁ λαὸς εἰς τὸν δρόμον τῆς οἰκονομικῆς προόδου τῆς εὐημερίας τοῦ πνευματικοῦ καὶ ὑλικοῦ πολιτισμοῦ. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ ἐπίσης, ὅτι ἡ παράτασις τοῦ ψυχροῦ πολέμου δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ μᾶς φέρνῃ ζημίας καὶ μόνον ζημίας. Ποία εἶναι λοιπὸν ἡ ἐκτίμησις τὴν ὁποίαν κάθε λογικὸς ἄνθρωπος πρέπει νὰ κάμῃ ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπόθεσιν τῆς ὑφέσεως, ὅτι ἡ ὕφεσις εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1 ζωτικὴ ἀνάγκη διὰ τὴν Χώραν καὶ διὰ τὸν Λαόν της. Εἰς αὐτὴν ὅμως τὴν θέσιν ἀπαντᾶ ἡ Κυβέρνησις διακηρύσσουσα δημοσίως, ὅτι αὐτὸ τὸ προσδοκᾶ ἀπὸ ἄλλους. Εἰς τὰς δηλώσεις του ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος τὸν Νοέμβριον, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶπεν, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τηρεῖ μίαν στάσιν θερμῆς εὐχῆς, θερμοτάτης προσδοκίας καὶ μίαν στάσιν ἄκρως προσεκτικήν. Ὕφεσις εἶναι μία λέξις τῆς ὁποίας ἡ ἔννοια εἶναι ἀόριστος καὶ ἀπεριόριστος. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν τὶ ἀκριβῶς σημαίνει. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρασυρθῶμεν εἰς κινήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν γνωρίζομεν ποῦ ὁδηγοῦν. Λοιπὸν διακοσμητικῶς πίστιν ἔχει ἡ προσδοκία, ἀλλὰ ἐκεῖνο ποὺ βγαίνει εἶναι ἡ καχυποψία. Ἡ ὕφεσις εἶναι κἄτι τι τὸ ὕποπτον (θόρυβος).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς παρακαλῶ, ἀφήσατε νὰ ἐξελιχθῇ ὁμαλῶς ἡ συζήτησις. Μὴ μὲ φέρετε εἰς δυσχερῆ θέσιν.

§23Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἠμπορεῖ εἰς μίαν Χώραν ὅπου ὑπάρχει τύπος μὴ κυβερνητικός, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ὑπεύθυνος ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ χαρακτηριστικὸν μιᾶς νοοτροπίας τῶν ὀπαδῶν μιᾶς Κυβερνήσεως, μιᾶς νοοτροπίας ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε ἀπηχεῖ ἀπόψεις καὶ τοποθετήσεις εἶναι τοῦτο: Σήμερον ἀπογευματινὴ ἐφημερὶς τῆς Θεσσαλονίκης, κυβερνητικὴ λέγει: Ἡ Μόσχα ἐξαπολύει καὶ πάλιν ἐπίθεσιν εἰρήνης ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Προσφέρει προτάσεις μυθώδεις. Ἐὰν τὰ ἔδιδεν αὐτά, δὲν ἠξεύρω εἰς ποῖα πελάγη εὐδαιμονίας θὰ ἔπλεεν ἡ Ἑλλὰς καὶ δέκα Ἑλλάδες ἀκόμη. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶναι ἀληθῆ ἢ ἐὰν εἶναι παραμύθια, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε αἱ προτάσεις αὐταὶ αἱ φανταστικαί, προτάσεις οἰκονομικῆς συνεργασίας γονίμου, μὲ πανικὸν καὶ ἀποτροπιασμὸν καὶ βδελυγμίαν χαρακτηρίζονται ὡς ἐπιθέσεις. Μήπως δὲν ἐθεωρήθη διαστρεβλωθεῖσα ἡ πρότασις τοῦ Σοβιετικοῦ Πρωθυπουργοῦ ποὺ εἴδομεν καὶ ξεύρομεν πῶς ἔγινε δεκτὸς εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, πῶς ἔγινε δεκτὸς εἰς τὴν Γαλλίαν, διὰ νὰ μὴ εἴπωμεν πουθενὰ ἀλλοῦ; Ἡ πρότασις ἡ ὁποία δὲν λέγει τίποτε ἄλλο παρὰ ἐξασφάλισιν ἀνεξαρτησίαν εἰρήνης, ἀκεραιότητος καὶ ἀφοπλισμοῦ τῶν Βαλκανίων καὶ τῆς Ἑλλάδος μὲ ἐνίσχυσιν καὶ τῶν 4 Μεγάλων, διεστρεβλώθη καὶ ἐθεωρήθη ὡς ὕβρις καὶ ἔτυχε μιᾶς προκλητικῆς καὶ ἀγερώχου ἀπαντήσεως, ἡ ὁποία, νομίζω, ἐξέφυγεν ἀπὸ τὸ μέτρον τῶν ἄλλων. Πέραν τούτου, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἐνῷ ἡ ὁμολογουμένη τοποθέτησις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ καχυποψία, εἰς τὴν πραγματικότητα καὶ θὰ τὸ καταδείξω ἀπὸ τὰ συγκεκριμένα στοιχεῖα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἀσκῶ τὸν ἔλεγχον, εἰς τὴν πραγματικότητα ὑπῆρξε στάσις ἐντόνου ἀνησυχίας, στάσις περίπου πανικοῦ ἐνώπιον τοῦ ἐνδεχομένου τῆς ὑφέσεως. Θεωρεῖται ἡ ὕφεσις καὶ ἡ εἰρηνικὴ συνύπαρξις ὡς ἕνα πικρὸν ποτήριον. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν τὸ ἐπιχείρημα τῆς στάσεως ἀναμονῆς, ὅτι οἱ μικροὶ πρέπει νὰ περιμένουν καὶ ὅτι τμηματικαὶ καὶ ἐπὶ μέρους διευθετήσεις δὲν προωθοῦν τὴν εἰρήνην. Μετὰ 14 περίπου ἡμέρας, κ. συνάδελφοι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν θὰ συνέλθῃ ἡ διακοινοβουλευτικὴ διάσκεψις μὲ πλειοψηφίαν τῶν Δυτικῶν Χωρῶν. Εἰς τὴν προηγουμένην, 48ην Διάσκεψιν πάλιν μὲ πλειοψηφίαν Ἀντιπροσώπων τῶν Δυτικῶν Χωρῶν, μὲ πλειοψηφίαν Ἀμερικανῶν, Ἄγγλων, Γάλλων, Γερμανῶν ἀπεδέχθησαν τὴν ἀπόφασιν διὰ τῆς ὁποίας «συμμερίζεται μὲ ἱκανοποίησιν.... (ἀναγινώσκει) .....». Ὥστε βλέπετε, ὅτι δὲν εἶναι ἐπινόημα διαβολικὸν καὶ ὕποπτον μιᾶς παρατάξεως, τρεφούσης ὑπόπτους σκοποὺς, ἀλλὰ συμφωνεῖ μὲ τοὺς Μάκ Μίλλαν καὶ Χρουστσώφ, τὸ διεθνὲς αὐτὸ Σῶμα, εἰς τὸ ὁποῖον τὴν καταπληκτικὴν πλειοψηφίαν διαθέτουν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Δυτικῶν κοινοβουλίων. Δὲν εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἑπομένως ἐπιχείρημα τὸ νὰ λέγωμεν, ὅτι ἂς περιμένωμεν νὰ κάνουν οἱ Μεγάλοι τὴν συμφωνίαν καὶ τότε βλέπομεν καὶ ἡμεῖς, διότι ἢ θέλομεν τὴν βίαν ὡς μέσον λύσεως τῶν διαφορῶν ἢ ἐὰν τὴν ἀρνούμεθα ἀνέκαθεν ἕνας τρόπος ὑπάρχει: νὰ τὴν ἀντικαταστήσωμεν διὰ διαπραγματεύσεων, διὰ συνεννοήσεων. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι πάντοτε νὰ συμφωνῇ κανείς. Ὁμοφωνία ἐπὶ πάντων τῶν σημείων δὲν ὑπάρχει πουθενὰ εἰς τὸν κόσμον. Ὁμοφωνίαν ἐπὶ τοῦ ὅτι ἡ διαφωνία δὲν ἀποτελεῖ λόγον ἀσκήσεως βίας ἀλλά, ὅτι θὰ λύωνται εἰρηνικὰ δι’ ἀμοιβαίων ὑποχωρήσεων, συμβιβασμῶν, τηρήσεως τῆς ἀξιοπρεπείας, χωρὶς ταπεινώσεις, αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέχει καὶ ὅτι ἡ συνύπαρξις θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν καλῶν σχέσεων ποὺ θὰ ἐξαφανίσουν μίαν πρὸς μίαν τὰς διαφοράς. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον ἔχει προβῆ εἰς σειρὰν ἐνεργειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τέλους ἀνταποκρίνονται εἰς ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐδήλωσε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, δηλαδή, εἰς ἀρνητικὰς ἐνεργείας εἰς ἀπόκρουσιν κἄθε πρωτοβουλίας ποὺ θὰ ἔτεινεν εἰς τὴν διευθέτησιν ὑπαρχουσῶν διαφορῶν καὶ τακτοποίησιν εἰρηνικῶν σχέσεων μέσα εἰς τὸν κύκλον τῆς ἀμέσου γειτονίας μας, ἀλλὰ καὶ μὲ θετικὰς ἐνεργείας της, ἀπέδειξεν, ὅτι ἐπιδιώκει νὰ ὑποδαυλίσῃ καὶ νὰ ὀξύνῃ τὰς σχέσεις καὶ νὰ διατηρήσῃ τὸ κλῖμα τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Αἱ μὲν ἀρνητικαὶ ἐνέργειαί της εἶναι καὶ ἡ παλαιότερον ἀπόρριψις τῶν προτάσεων τοῦ Ρουμάνου πρωθυπουργοῦ, τὸ 1957 περὶ διασκέψεως, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ συνεζητοῦντο μεταξὺ τῶν ἡγετῶν τῶν Βαλκανικῶν Κυβερνήσεων ὅλαι αἱ ἐκκρεμεῖς διαφοραὶ καὶ θὰ προσεπάθουν νὰ εὕρουν λύσεις, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρας ἀπὸ αὐτάς. Αὐτὸ κἄπου θὰ ὡδηγοῦσε. Μὰ δὲν ᾐσθάνθημεν, ὅτι θὰ ἦτο ἐξησφαλισμένη ἡ λύσις, ἡ ὁποία θὰ ἐπροτείνετο καὶ τὰ μέσα ἐξασφαλίσεως καὶ τὰ μέτρα ἐγγυήσεως καὶ ἀπὸ ἀντικειμενικὴν διαπραγμάτευσιν ἐὰν ἠδύνατο νὰ εἶναι. Δὲν ὑπάρχει ἄλλη διαδικασία ἐφ’ ὅσον εἰλικρινῶς δὲν θέλομεν τὴν βίαν ἀπὸ τοῦ νὰ ἀποδεχθῶμεν τὰς εἰρηνικὰς διαπραγματεύσεις. Δευτέρα ἀπόκρουσις τῶν πλέον συγκεκριμένων προτάσεων τοῦ ἰδίου Ρουμάνου Πρωθυπουργοῦ διὰ τὴν ἀπύραυλον καὶ ἀποπυρηνικοποιημένην ζώνην τῶν Βαλκανίων εἶναι, ὅτι τὰς ἀπεκρούσαμεν καὶ εἶναι ἕνα θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου διὰ μακρῶν ἐξετέθησαν καὶ αἱ διαφωνίαι μου, ἤδη ἀπὸ τοῦ 1958 εἰς μακρὰν ἀγόρευσίν μου καὶ ἄλλων πολιτικῶν ἡγετῶν, τὸ θέμα ἔχει καὶ πλουσίαν φιλολογίαν καὶ εἰς τὸν τύπον καὶ διὰ βιβλίων ἀκόμη καὶ εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἐθίγη, συνεπῶς θὰ ἦτο μάταιον νὰ ἀναπτυχθῇ διὰ μακρῶν. Τὸ ἕνα θέμα εἶναι, ὅτι ἀπεκρούσαμεν. Τὸ δεύτερον θέμα εἶναι, ὅτι ἀπεκρούσθη διὰ μιᾶς φρασεολογίας, ἡ ὁποία δείχνει, ὅτι δὲν ἦτο κυρίως ἡ οὐσία τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ ἡ πρόθεσις νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία συζήτησις ἅπαξ διὰ παντός. Εἶναι ἡ φράσις τῆς ἀπαντήσεως «δηλοῦμεν, ὅτι δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ γίνεται συζήτησις ἐπὶ τοιούτων ὑποθέσεων, τὰς θεωροῦμεν προπαγάνδαν». Αὐτὸ δείχνει, ὅτι ὄχι δὲν εὐχόμεθα νὰ λυθοῦν αἱ διαφοραὶ ἀλλά, ὅτι ἐπιθυμοῦμεν νὰ ὑπάρχουν αἱ διαφοραί, νὰ διατηρηθοῦν, νὰ μὴ λυθοῦν διὰ νὰ ὑπάρχῃ μία μεγάλη ἑστία ἀναταραχῆς διὰ νὰ ὑπάρχῃ μία ἀδικαιολόγητος παραμονή μας εἰς τὴν ἐξουσίαν ἐν ὀνόματι κινδύνων καὶ ἐξωτερικῶν ἀπειλῶν.

§24Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν ἐμπιστευόμεθα, διότι γνωρίζομεν, ὅτι ἀπὸ τὸ 20ὸν Συνέδριον ἤρχισαν νὰ γίνωνται ὅλα αὐτά.

§25Η. ΗΛΙΟΥ. Ὕστερα ἀπεκρούσθη, καθ’ ὃν τρόπον εἴπομεν, ὅτι ἀπεκρούσθη ἡ ἐξασφαλιστικὴ τῆς ἀκεραιότητος καὶ τῆς ἡσυχίας τῶν Βαλκανίων πρότασις τοῦ Χρουστσώφ. Ἀπεκρούσθησαν ὅλαι αἱ προτάσεις τῆς Βουλγαρίας διὰ τὴν ἀποκατάστασιν πλήρως ὁμαλῶν σχέσεων καὶ διὰ σύναψιν συμφώνου φιλίας καὶ μὴ ἐπιθέσεως. Ἐπενοήθη, κ. βουλευταί, τὸ πρόσχημα τῆς ἀσυνεπείας εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τῆς Βουλγαρίας. Ἐν τούτοις περὶ προσχήματος καὶ μόνον πρόκειται.

§26Δ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Πρόσχημα εἶναι καὶ αἱ εἰσβολαί;

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀφήσητε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ. Εἶναι καλυτέρα ἡ ἤρεμος συζήτησις.

§28Δ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι συνήγορος τῶν Βουλγάρων.

§29Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶμαι συνήγορος τῆς εἰρήνης καὶ συνήγορος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ οὐδενὸς ἄλλου. (Φωναὶ–θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς). Λέγω, ὅτι περὶ προσχήματος πρόκειται. Διότι πάντοτε καὶ εἰς τὰς προσφάτους δηλώσεις καὶ πάντοτε καὶ ὁ Βούλγαρος Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ Βούλγαρος Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος, ἐδήλωσαν, ὅτι ἀναγνωρίζουν τὴν ὑποχρέωσίν των, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπανορθώσεις εἰς τὸ ἀκέραιον. Πρόκειται περὶ τοῦ ὕψους τῆς προκαταβολῆς τῆς πρώτης δόσεως καὶ μόνον. (Φωναί, θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἐάν, κ. βουλευταί, τῆς συμπολιτεύσεως, δὲν θέλετε νὰ ἀκούσητε ἐπίσημα ἔγγραφα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν σᾶς εἶναι εὐχάριστον νὰ τὰ ἀκούσητε. Εἰς τὴν ρηματικὴν διακοίνωσιν τῆς 9.5.56 τὴν ὁποίαν ἐπανέλαβεν ὁ νέος Ἐπιτετραμμένος ἐν Σόφιᾳ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀναφέρεται «ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις... (ἀναγινώσκει)...». Δηλαδὴ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπρότεινε διὰ ρηματικῆς διακοινώσεως νὰ γίνουν διαπραγματεύσεις καὶ διὰ τὸ σύνολον τῶν ἐπανορθώσεων καὶ διὰ τὴν προκαταβολήν. Ὁρίζει ἀντιπρόσωπον ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις. Δὲν ὁρίζει ἀντιπρόσωπον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, καὶ ἐδήλωσεν εἰς τὰς 4.6.1958, ὅτι θεωρεῖ τὸ ποσὸν τῶν 6 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὡς προϋπόθεσιν διὰ νὰ ἀρχίσουν αἱ διαπραγματεύσεις ἐπὶ τῶν ἄλλων ζητημάτων. Θέτει δηλαδὴ μετὰ τὴν διακοίνωσιν αὐτὸν τὸν ὅρον. Πρῶτον, 6 ἑκατομμύρια δολλάρια καὶ ἔπειτα θὰ διαπραγματευθῶμεν. Δὲν ἀμφισβητεῖ τὸ χρέος της, τὸ ὁποῖον ὑπερβαίνει τὰ 6 ἑκατομμύρια δολλάρια ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις. Πρόκειται περὶ τῶν γνωστῶν δυσχερειῶν συναλλάγματος εἰς τὰς χώρας τῶν διμερῶν ἀνταλλαγῶν. Καὶ μὲ τὴν Ρουμανίαν ἄλλως τε ἐγένετοι σχετικὸς ἰδιακανονισμός, μὲ τὴν ὁποίαν αἱ σχέσεις μας βασίζονται ἐπὶ τῶν διμερῶν ἀνταλλαγῶν. Ἀλλὰ μήπως τὸ χρέος τῶν 200 ἑκατομμυρίων δολλαρίων μὲ τὸ ὁποῖον ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἐχρηματοδότησε τὴν Ἀφρικανικὴν ἐκστρατείαν τοῦ Ρόμελ, ἠμπόδισε τὰς σχέσεις μὲ τὴν Γερμανίαν καὶ τὴν Ἰταλίαν; Ὄχι. Καὶ ὀρθῶς. Καὶ λέγω, ὅτι ἐὰν ἡ Βουλγαρία εἶχεν ἄλλο κοινωνικὸν καθεστώς, ἐὰν εἶχε τὸν Συμεὼν Βασιλέα, τοιοῦτον κώλυμα δὲν θὰ ὑπῆρχεν.

§30Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Καὶ ἐκεῖνοι Βούλγαροι καὶ αὐτοὶ Βούλγαροι εἶναι.

§31Θ. ΔΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱανδήποτε ἀνάλυσιν ἐργαστηριακὴν ἐὰν κάμετε τοῦ αἵματος τῶν Βουλγάρων, τὸ ἴδιο αἷμα θὰ εὕρητε.

§32Η. ΗΛΙΟΥ. Ἑπομένως, ἐδημιουργήθη ἐκ τῶν ὑστέρων, παρὰ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν διὰ ρηματικῆς διακοινώσεως διετύπωσεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὅλη αὐτὴ ἡ ἱστορία. Ἡ ἄλλη ἀφορμὴ εἶναι τῶν προηγουμένων τριῶν εἰσβολῶν τῆς παλαιᾶς Βουλγαρίας εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§33ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τῆς Βουλγαρίας.

§34Η. ΗΛΙΟΥ. Σεῖς θέλετε τῆς Βουλγαρίας, καὶ θὰ συμφωνήσω ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς τῆς ἰδικῆς σας. Διερωτῶμαι λοιπόν, ἕνα κράτος πολέμησε μὲ ἕνα ἄλλο κράτος μίαν ἢ περισσότερες φορές, πρέπει αὐτὸ νὰ ἐμποδίζῃ... (Φωναί, θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀπαράδεκτος ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς συζητήσεως.

§36ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ὑπάρχῃ συνήγορος τῶν Βουλγάρων ἐδῶ.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διευθύνετε σεῖς τὴν συνεδρίασιν.

§38Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. (Πρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ἐπιδοκιμάζω, οὔτε ἐπιδιώκω τὰς διακοπάς. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ὀφείλει ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενος, κ. συνάδελφος, νὰ μὴ ὁμιλῇ κατὰ τρόπον ὅστις προκαλεῖ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν βουλευτῶν (διαμαρτυρίαι ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς ΕΔΑ. Χειροκροτήματα ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως. Θόρυβος–ἀντεγκλήσεις). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὀφείλει ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος, κ. συνάδελφος, νὰ μὴ ὁμιλῇ κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος προκαλεῖ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν βουλευτῶν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους, νὰ ἠρεμήσουν.

§40Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ἔγινε συνήγορος τῶν Βουλγάρων ἐπὶ μισὴ ὥρα τώρα. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, ἀντεγκλήσεις).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἀποσκίτη, σεῖς εἶσθε πρᾶος. Τὶ σᾶς συμβαίνει ἀπόψε; (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι). Θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§42Δ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. ... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἰατρίδη, σᾶς παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε.

§44Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ ἔμμεσος ἐνθάρρυνσις ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἐπιβεβαίωσις τῆς προσηλώσεως εἰς τὴν νοοτροπίαν τῆς ὀξύνσεως καὶ τὴν νοσταλγίαν τοῦ ψυχροῦ πολέμου. (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§45Χ. ΖΗΣΙΑΔΗΣ. Εἶναι ἐθνικῶς ἀπαράδεκτον Ἕλλην βουλευτής, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ μεταβάλλεται εἰς συνήγορον τῶν Βουλγάρων.

§46Δ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Πλαστογραφεῖτε τὴν ἱστορίαν.

§47Η. ΗΛΙΟΥ. Πρόκειται νὰ ἐκθέσω τὰς ἀπόψεις μου. Τὰς ἀπόψεις μου τὰς ἐκθέτω μὲ μετριοπάθειαν γλώσσης καὶ τὰς στηρίζω εἰς ἔγγραφα προερχόμενα ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν. Μὴ ἐνοχλῆσθε. Εἶναι ἴδιον τῶν συνετῶν ἀνθρώπων νὰ ἀκούουν μὲ ψυχραιμίαν τὰς ἀπόψεις ποὺ εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὰς ἰδικάς των.

§48Χ. ΖΗΣΙΑΔΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ψυχραιμία ὅταν ὁμιλῆτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§49Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶπον, λοιπόν, ὅτι ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς τρεῖς ἐπιδρομάς. Ὡραῖα. Μὲ αὐτὸ δὲν θὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν θὰ κάμωμεν ποτὲ ἀποκατάστασιν σχέσεων. Μὲ τὴν Τουρκίαν δὲν ἔχομεν ἀποκατάστασιν σχέσεων; Μὲ τὴν Γερμανίαν, ἡ ὁποία ἔκαμεν ἐπιδρομὰς καὶ κατέστρεψε τὴν χώραν, δὲν ἔχομεν ἀποκατάστασιν σχέσεων; (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§50Ι. ΧΑΤΖΗΔΗΜΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος λόγῳ θορύβου).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χατζηδῆμο, σᾶς παρακαλῶ καθήσατε, θὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν.

§52Ι. ΧΑΤΖΗΔΗΜΟΣ. ... Ὑπερασπίζεται τοὺς σφαγεῖς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι).

§53Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐὰν δὲν εἴχατε ψηφίσει τὸ συγχωροχάρτι τοῦ Μέρτεν καὶ ὅλων τῶν Γερμανῶν ἐγκληματιῶν πολέμου (χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ἀριστερᾶς). Ἐὰν δὲν εἴχατε ἀποπέμψει τοὺς ἐκπροσώπους τῆς πλειοψηφίας, τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τὴν ἐνηλικίωσιν τοῦ Διαδόχου, διὰ νὰ δεξιωθῆτε τὸν Συμεών, ἡγέτην τῶν Βουλγάρων Φασιστῶν, ἐὰν δὲν εἴχατε τελέσει τὰ μνημόσυνα τοῦ Βόριδος, θὰ ἐπίστευα τὴν ἀγανάκτησίν σας. Ἀλλὰ ἡ ἀγανάκτησίς σας εἶναι ταξική, κομματική, δὲν εἶναι πατριωτισμός, εἶναι πατριδοκαπηλία.

§54Κ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέτε πατριδοκαπηλίαν ἀπευθυνόμενος εἰς ἡμᾶς....

§55Μ. ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος λόγῳ θορύβου).

§56Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀλλὰ τέλος πάντων, ἐσταχυολόγησα—διότι εἶναι ὁρμαθὸς—ἐσταχυολόγησα μερικὰ δείγματα τῆς ἀρνητικῆς στάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἔναντι κάθε προσπαθείας καὶ προτάσεως ἡ ὁποία τείνει εἰς τὸν διακανονισμὸν καὶ τὴν διευθέτησιν κάθε ἐκκρεμοῦς ζητήματος καὶ κάθε διαφορᾶς, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ γωνιὰ αὐτὴ τοῦ κόσμου μία γωνιὰ εἰρήνης, φιλίας, προόδου καὶ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς ἀρνητικῆς θέσεως, διὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται τὰ προσχήματα, ἐδῶ ἔχομεν θετικὰς ἐνεργείας. Ἐδῶ ἔχομεν βεβαιωμένον, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισεν ἡ διαδικασία ἐκκαθαρίσεως τοῦ ψυχροῦ πολέμου ἡ ὁδηγοῦσα εἰς τὴν διάσκεψιν κορυφῆς, ἡμεῖς ἐφοδιασθῆμεν μὲ πυραύλους τύπου «Τίμιος Τζών» καὶ διεξαγάγαμεν μὲ αὐτοὺς τοὺς πυραύλους ἐπὶ τῶν συνόρων γυμνάσια, μὲ θέμα ἐξουδετέρωσις τῶν Ἀλβανικῶν Δυνάμεων. Διατί; Πρὸς τὶ αὐτά; (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι–διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως). Προσεδέθημεν πρὸς τοὺς πλέον ἀδιαλλάκτους ρεβανσιοννιστικοὺς κύκλους, περιμένομεν πῶς καὶ ἐὰν θὰ μᾶς ζητηθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ διευκολύνσεις ἀπὸ τὸν Στράους διὰ νὰ τοὺς δώσωμεν. Καὶ ὁ Στράους μόνον διὰ λόγους οἰκονομικοὺς λέγει, ὅτι ἐνδεχομένως κατὰ τὸ ἕνα μέρος δὲν τὸν διευκολύνουν αἱ διευκολύνσεις αὐταί. Προχωροῦμεν ἑπομένως πρὸς παραχώρησιν στρατιωτικῶν εὐκολιῶν διὰ λόγους ἀμύνης, ὡς λέγομεν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον μετατρέπομεν τὴν χώραν μας εἰς μαγνήτην τοῦ ὑδρογονικοῦ πολέμου. Δι’ αὐτῶν τῶν μεθόδων πρῶτον ἔχομεν μίαν λυσσαλέαν προπαγάνδαν, ἄφθονον καλοπληρωμένον ἔντυπον ὑλικὸν καὶ τοιχοκολλήσεις καὶ τεύχη διανεμόμενα διὰ τοῦ Ταχυδρομείου δωρεάν, μὲ σφραγῖδα τοῦ Ὑπουργείου Τύπου. Ἐκπέμπομεν εἰς τοὺς αἰθέρας μὲ τὸ Κρατικὸν Ραδιόφωνον μίαν λυσσαλέαν προπαγάνδαν ἀπὸ τὸ πρωΐ μέχρι τὸ βράδυ, μεταφύτευσιν καὶ τοῦ ἀποβιώσαντος καὶ ἐκπέσαντος εἰς τὴν Ἀμερικὴν Μακαρθισμοῦ καὶ μεταδίδομεν τὰ πλέον ἀντισοβιετικὰ κηρύγματα, κηρύγματα μίσους ἐναντίον ἄλλων λαῶν, κηρύγματα φιλοπόλεμα, κηρύγματα τείνοντα νὰ καταστήσουν ὕποπτον καὶ τὴν λέξιν εἰρήνην, κηρύγματα τείνοντα νὰ καταστρέψουν κἄθε φιλειρηνικὴν προσπάθειαν, κηρύγματα ἀποβλέποντα εἰς τὸ νὰ καταστήσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν νὰ ἔχῃ τὸ συναίσθημα ἐνοχῆς, νὰ ἔχῃ τὸ συναίσθημα, ὅτι διώκεται νὰ συλληφθῇ ἐὰν ἀποβλέψῃ καὶ σκεφθῇ καὶ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐργασθῇ διὰ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς εἰρήνης καὶ τῆς φιλικῆς συνεργασίας μέσα εἰς τὸν κόσμον. Κύριοι συνάδελφοι, πέραν αὐτοῦ ἔχομεν τὸ Σιδηροῦν Παραπέτασμα, τὸ ὁποῖον ἀνηγέρθη γύρω ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἀπὸ τὴν ἀποστολὴν ἀντιπροσώπων τῆς Ἀκαδημίας καὶ τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης εἰς τὸ Ἀστρονομικὸν Διεθνὲς Συνέδριον τῆς Μόσχας, ἀπηγορεύθη μέχρι τοῦ Μπαλλέτου Μπολσόϊ, ἀπὸ τὰς ἀθλητικὰς συναντήσεις μέχρι τὰς τουριστικὰς καὶ καλλιτεχνικὰς ἐκδηλώσεις, κἄθε τι ποὺ θὰ ἠμποροῦσε νὰ προαγάγῃ τὴν φιλίαν μὲ τοὺς ἄλλους λαοὺς ἐμποδίζεται, ἀπαγορεύεται, καταδιώκεται. Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι πλέον αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ἀβέρωφ, τὸ ὁποῖον δὲν συμμεριζόμεθα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐγκρίνομεν, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἐπὶ τέλους μὲ τὴν ἄποψιν τὴν ἰδικήν του μὲ τὴν ἐπιχειρηματολογίαν του, στηριζόμενος εἰς τὴν πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία τόσον θορυβεῖται μήπως τυχὸν γίνῃ ὕφεσις, μήπως τυχὸν εἰρηνεύσῃ ὁ κόσμος καὶ χαθῇ ἡ ἐξουσία, ἐπὶ τέλους εἶναι νοητόν. Ἀλλὰ ἔχομεν θετικὰς ἐνεργείας ὅπως βλέπετε, ὑπὲρ τῆς ὑποδαυλίσεως τοῦ ψυχροῦ πολέμου στρεφομένας ἐναντίον τῆς εἰρήνης ἐναντίον τῆς συνυπάρξεως ὑπὲρ τῆς ἀναμοχλεύσεως τῶν παθῶν, ὑπὲρ τῆς ἐντάσεως, τοῦ μίσους ποὺ κατατείνουν εἰς τὸ νὰ ἐντάξουν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν χωρῶν ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας συγκαταλέγεται ὁ Σίγκμαν Ρῆ ὁ Τσάν Κάϊ Σέκ, καὶ ὁ Φράγκο. Εἰς μίαν πορείαν τὴν ὁποίαν ὠνειρεύθησαν γενεαὶ γενεῶν, εἰς μίαν πορείαν εἰς τὴν ὁποίαν ὑπὸ τὴν φορὰν τῶν πραγμάτων ὑπὸ τὴν πρόοδον τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνικῆς εἰσέρχεται ἡ ἀνθρωπότης, εἴτε ὑπάρχουν μερικοὶ οἱ ὁποῖοι δυσαρεστοῦνται δι’ αὐτό, εἴτε δὲν ὑπάρχουν εἰς μίαν πορείαν εὐδαιμονίας καὶ προκοπῆς καὶ προόδου, ἡ Κυβέρνησις ἀντιτάσσει ἀπεγνωσμένην ἀντίστασιν, ἡ Κυβέρνησις ἀντιτάσσει ὅλα τὰ εἰς τὴν διάθεσίν της μέσα, μὲ τὴν ματαίαν ἐλπίδα νὰ τὴν ἀνακόψῃ. Μὲ τὴν προπαγάνδαν της, τὴν ψυχροπολεμικὴν ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ, προσπαθεῖ νὰ κάμῃ ἐκεῖνο ποὺ λέγουν οἱ ἄλλοι «τὸ παραγέμισμα τοῦ κρανίου». Ἔ, κύριοι, ὅταν τὰ στομάχια εἶναι ἀδειανὰ δὲν παραγεμίζουν τὰ κρανία — πάρτε το ἀπόφασιν. Θὰ ἤθελον ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτήν, ἀπὸ τὸν ἔλεγχον αὐτόν, νὰ προκύψῃ σαφῶς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ ἀποδεχθῇ ἢ νὰ ἀναλάβῃ ὁποιανδήποτε πρωτοβουλίαν διὰ τὴν ρύθμισιν ἐκκρεμῶν διαφορῶν μὲ τοὺς γείτονας καὶ τὴν ἀποκατάστασιν ὁμαλῶν σχέσεων μὲ αὐτούς. Ἐὰν σκέπτεται νὰ ἐπωφεληθῇ τῆς δυνατότητος τῆς δημιουργίας εἰς τὸν περιωρισμένον χῶρον τῶν Βαλκανίων, μιᾶς ἀτομικῆς καὶ εἰς κλασικὸν ὁπλισμὸν ἠλαφρωμένης ἀπὸ ἐξοπλισμοὺς ζώνης. Ἐὰν θὰ ἀποφύγῃ ἐν ὄψει τῆς διασκέψεως κορυφῆς καὶ τῶν διασκέψεων διὰ γενικὸν καὶ πλήρη ἀφοπλισμόν, τὸν περαιτέρω ἐφοδιασμὸν δι’ ἀτομικῶν ὅπλων, πυραύλων, ἐγκατάστασιν βάσεων, ἐὰν ἐπιθυμῇ τὴν διεύρυνσιν τῶν οἰκονομικῶν ἀνταλλαγῶν καὶ ἐὰν πρὸς τοῦτο προτίθεται νὰ προμηθεύεται ἰσάξια πρὸς τὰ ἐξαγόμενα Ἑλληνικὰ προϊόντα, ἐὰν κρίνῃ, ὅτι εἶναι ἐθνικὸν συμφέρον νὰ προβαίνῃ εἰς τὰς γνωστὰς καὶ περιγραφείσας πρὸ ὀλίγου προκλητικὰς ἐπιθέσεις ἐναντίον τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ τῶν χωρῶν τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ διατηρήσῃ τὸ σιδηροῦν παραπέτασμα καὶ τὴν διεθνῆ ἀπομόνωσιν τῆς Ἑλλάδος. Ὁπωσδήποτε ἡ ἕως τώρα πολιτικὴ τῆς καὶ αἱ παραλείψεις καὶ αἱ θετικαὶ πράξεις της ἐνισχύουν τὸν ὑποδαυλισμὸν τοῦ ψυχροῦ πολέμου καὶ ὅσα ἀναπτύσσονται εἰς τὰ ἄλλα κεφάλαια τῆς προτάσεως δυσπιστίας, τὰ ὁποῖα ἄλλοι συνάδελφοι, θὰ ἐκθέσουν ἐνώπιον ὑμῶν, μᾶς ὑποχρεώνουν νὰ ἐκφράσωμεν τὴν δυσπιστίαν μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν (χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§58Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἐάν, κ. βουλευταί, ἐχρειαζόμεθα ἀπόδειξιν περὶ τοῦ ὅτι ἀσκόπως ὑπεβλήθη ἡ πρότασις δυσπιστίας, τὴν ἐλάβομεν πρὸ ὀλίγου διὰ τῆς ἀτόνου ἀγορεύσεως ἑνὸς τῶν ἀξιωτέρων, ἐν τούτοις, ἀγορητῶν τῆς Ε.Δ.Α. Οὐδὲν τὸ νεώτερον προσετέθη εἰς ὅσα ἐπανειλημμένως ἐλέχθησαν καὶ ἀνεπτύχθησαν ὑπὸ τῶν ἀγορητῶν τῆς Ε.Δ Α. ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως, ἐξ ἄλλου, ἐπὶ ὅλων τῶν θεμάτων αὐτῶν κατ’ ἐπανάληψιν ἀνεπτύχθη καὶ εἶναι γνωστή. Δὲν χρειάζεται, ἑπομένως, μεγαλυτέρα ἀπόδειξις περὶ τοῦ ὅτι «ἀσκόπως», κατὰ τὴν ἰδικήν μας νοοτροπίαν «σκοπίμως» κατὰ τὴν ἰδικήν των, ὑπεβλήθη ἡ πρότασις δυσπιστίας. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν αὐτὸ τὸ «σκόπιμον» κατὰ τὴν ἰδικήν των νοοτροπίαν. Διότι, κ. συνάδελφοι, ἐπιδίωξις ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶχε γίνει νοητὴ ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς Ε.Δ.Α. Ἐπιδίωξις τῆς ἐμφανίσεως μικροτέρας κυβερνητικῆς πλειοψηφίας καὶ αὐτὴ ἦτο ἀδύνατος τόσον μᾶλλον καθ’ ὅσον ἡ πρότασις ὑπεβάλετο μὲ πολιτικὴν ζημίαν, δεδομένου, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ καταπατήσεως πανηγυρικῶς συναφθεισῶν συμφωνιῶν τὴν παραμονήν, συμφωνιῶν χρησίμων διὰ τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Βεβαίως προσεπάθησεν ὁ κ. συνάδελφος νὰ δικαιολογήσῃ πῶς εἶναι δυνατὸν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἐπιδίωξις ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ὑποβληθῇ ἡ πρότασις δυσπιστίας. Ἀλλ’ ἐλησμόνησεν, ὅτι τὴν παραμονὴν ἀκριβῶς, ὅταν συνῆπτον πανηγυρικῶς αὐτὴν τὴν συμφωνίαν διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι καὶ τότε ἐγνώριζεν, ὅτι ὑπῆρχε καὶ τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως καὶ ὅλα τὰ ἄλλα θέματα. Τίθεται, λοιπόν, τὸ ἐρώτημα: Διατὶ αἰφνιδίως ἔγινεν αὐτὴ ἡ πολιτικὴ πρᾶξις, ἡ μεγαλυτέρας πολιτικῆς σημασίας, ἡ θέσις πολιτικοῦ ζητήματος καὶ ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν;

§59ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔλαβον ἐντολήν.

§60Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Τὸ ἐρώτημα εἶναι τραγικόν, κ. συνάδελφοι, διὰ τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τῶν κοινοβουλευτικῶν μας θεσμῶν καὶ δι’ αὐτὴν ἴσως τὴν ἐθνικήν μας ζωήν. Διότι ἤδη σοβαρώτατα ὄργανα τοῦ τύπου ὁμιλοῦν περὶ ληφθείσης ἐπιταγῆς ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Ἀπὸ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχω, δὲν θὰ ὑπαινιχθῶ καμμίαν ξένην κυβέρνησιν, δεδομένου, ὅτι μὲ ὅλας τὰς κυβερνήσεις καλλιεργοῦμεν καὶ διατηροῦμεν ἀγαθὰς σχέσεις. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν καὶ χωρὶς καμμίαν ξένην κυβέρνησιν νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἐντολεὺς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὑπάρχει ὁ διεθνὴς συνωμοτισμός, ὑπάρχουν οἱ περισσότεροι τῶν 50.000 ἐγκληματίαι συμμορῖται, οἱ ὁποῖοι κατέφυγον ἔξω. Συνεπῶς ὑπάρχει ὁ πιθανὸς ἐντολεὺς διὰ νὰ ἀλλάξῃ αἰφνιδίως ἡ τακτικὴ τῆς Ε.Δ.Α. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἄλλως τε δέν στερούμεθα καὶ ὡρισμένων πληροφοριῶν. Ὁ ἑλιγμὸς αὐτός, τὸν ὁποῖον ἤρχισεν ἡ ἄκρα ἀριστερὰ προχθές, εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν ἑλιγμὸν καὶ τὴν μεγάλην δραστηριότητα, τὴν ὁποίαν ἀναπτύσσουν εἰς ὅλας τὰς Χώρας ὅλα τὰ Κομμουνιστικὰ Κόμματα. Εἶναι ἀπολύτως ἀπαράλλακτος καὶ ἀποβλέπει εἰς συγκεκριμένους σκοπούς. Ὁ πρῶτος τῶν σκοπῶν εἶναι, ὅπως δημιουργηθοῦν ἐντυπώσεις καὶ συγχύσεις, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ μία ψυχολογία βίας, μία ψυχολογία σπουδῆς, ὥστε κατὰ τὴν μεθαυριανὴν διάσκεψιν κορυφῆς αἱ κυβερνήσεις τῶν ἰδικῶν μας Χωρῶν νὰ αἰσθάνωνται τὴν πίεσιν ἵνα ὁπωσδήποτε καταλήξουν εἰς μίαν συμφωνίαν. Ὑπάρχει ὁ δεύτερος σκοπός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ δημιουργία μιᾶς ἐντατικῆς δῆθεν φιλειρηνικῆς ἀτμοσφαίρας τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ὥστε νὰ εἶναι εὐκολωτέρα ἡ διάβρωσις τῶν ἰδικῶν μας καθεστώτων. Καὶ ὑπάρχει καὶ ὁ τρίτος σκοπός, τῆς δημιουργίας ἀπὸ τοῦδε ἑνὸς εἴδους «ἄλλοθι» διὰ τὴν περίπτωσιν ἀποτυχίας τῆς διασκέψεως κορυφῆς, ὁπότε θὰ λεχθῇ, ὅτι οἱ «φιλειρηνικοὶ» καὶ «φιλελεύθεροι» προειδοποίησαν καὶ κατηγόρησαν καὶ πταίουν οἱ «πολεμοκάπηλοι» καὶ οἱ «ἀντιδραστικοί»! Αὐτὸς εἶναι ὁ διεθνὴς ἑλιγμός, κ.κ. βουλευταί, εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι ἐντεταγμένος καὶ ὁ ἑλιγμός, ὁ ὁποῖος γίνεται καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν Ε.Δ.Α. Δι’ αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζῃ ἡ κοινὴ γνώμη πῶς βλέπομεν ἡμεῖς καὶ πῶς βλέπουν οἱ ἄλλοι τὴν ὕφεσιν. Ὁ κ. συνάδελφος, μὲ τὴν ἱκανότητα, ἡ ὁποία τὸν χαρακτηρίζει, ἀπὸ τοῦ βήματος προσεπάθησε καὶ πάλιν νὰ ἁπλουστεύσῃ τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ ἐμφανίσῃ τὸν ἑαυτὸν του ὡς τὴν περιστερὰν τῆς εἰρήνης καὶ ἡμᾶς ὡς τοὺς ἀντιδραστικοὺς καὶ τοὺς πολεμοκαπήλους. Ἡ Ἑλλάς, κ. συνάδελφοι, ἠκολούθησε πάντοτε μίαν φιλειρηνικὴν πολιτικήν. Οὐδένα ἠπείλησεν, οὐδένα ἀπειλεῖ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ μὲ τὸ δημοκρατικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἔχει, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφασίσῃ ἀπειλήν, νὰ ἀποφασίσῃ εἰσβολὴν ἢ διάβρωσιν ἑνὸς ἄλλου Κράτους, ὁμόρου ἢ μή. Ἡ Ἑλλὰς θέλει καὶ ἐπιδιώκει τὴν φιλίαν ὅλων τῶν Χωρῶν, καὶ αὐτὸ τὸ ἀπεδείξαμεν εἰς πᾶσαν περίπτωσιν. Οὔτε ἡ κυβέρνησις εἶναι ἀναφυλακτικὴ εἰς τὸν κομμουνισμόν. Ἀπόδειξις τούτου ἡ ὕπαρξις τῆς Ε. Δ.Α., ἡ δρᾶσις τῆς Ε.Δ.Α., ἡ ἐξωφρενικὴ ἐλευθερία, ἡ ὁποία τῆς παρέχεται. (Χειροκροτήματα). Ἀπόδειξις αἱ ἀγαθώταται στεναί σχέσεις, τὰς ὁποίας διατηροῦμεν μὲ τὴν φίλην καὶ γείτονα Γιουγκοσλαβίαν, ἡ ὁποία πιστεύει εἰς μαρξιστικὰς δοξασίας. Ἀπόδειξις τούτου, ἡ βελτίωσις τῶν σχέσεων, τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκομεν, ἰδίως κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, μὲ ὅλας τὰς χώρας τοῦ ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ, αἱ ὁποῖαι πιστεύουν εἰς τὸν Μαρξισμὸν καὶ εἰς τὰς ὁποίας μόνον ἕνα ὅρον θέτομεν. Τὴν μὴ ἀνάμιξιν εἰς τὰ ἐσωτερικά μας καὶ τὸν σεβασμὸν τῶν ἰδικῶν μας δοξασιῶν, ὅπως ἡμεῖς σεβόμεθα τὰς δοξασίας των. Καὶ αὐτὴν τὴν ἔλλειψιν ἀναφυλαξίας καὶ αὐτὴν τὴν προσπάθειαν βελτιώσεως σχέσεων, πότε τὴν ἔκαμεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις; Μόλις ὀλίγα ἔτη, ἀφ’ ἧς ἔλλειψεν ἕνα χάος, ὅμοιον τοῦ ὁποίου εἰς τὴν ἑλληνικὴν ἱστορίαν δύναται νὰ ἀναζητηθῇ μόνον εἰς τὴν περίοδον μεταξὺ 1821 καὶ 1830, ἐλάχιστα ἔτη ἀπὸ τὸ χάος αὐτό, παρεμερίσαμεν γεγονότα καὶ ἀναμνήσεις καὶ ἐπροχωρήσαμεν πρὸς τὴν δημιουργίαν αὐτοῦ τοῦ κλίματος τῆς ὑφέσεως, τὸ ὁποῖον σήμερον διεθνῶς καταβάλλεται προσπάθεια νὰ ἐπικρατήσῃ.

§61Γ. ΒΑΛΟΥΡΔΟΣ. Ἡμεῖς τὶ ἐκάμαμεν ὅμως, κύριε Ὑπουργέ;

§62Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Αὐτὰ δὲ τὰ ἐκάμαμεν, κ. συνάδελφοι, διότι ὅλοι ἡμεῖς — καὶ ὅταν λέγω «ἡμεῖς», περιλαμβάνω καὶ τμῆμα τῆς ὑπολοίπου ἀντιπολιτεύσεως — δὲν φοβούμεθα τὸν κομμουνισμόν. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι εἰς ἐλευθέρους πολιτικοὺς συναγωνισμούς, δυνάμεθα νὰ τὸν συντρίβωμεν συνεχῶς. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν δεχόμεθα, εἶναι, νὰ τὸν συναγωνιζώμεθα μὲ ἄνισα μέσα, νὰ τὸν συναγωνιζώμεθα εἰς τὸ πολιτικὸν πεδίον, καὶ συγχρόνως νὰ ὑπάρχῃ μόνον δι’ αὐτὸν τὸ συνωμοτικὸν πεδίον καὶ τὸ πεδίον τῆς ἐνισχύσεως ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν διὰ προπαγανδισμοῦ καὶ διὰ σειρᾶς ἄλλων μέσων. Ἐδῶ δὲ ἐντάσσεται τὸ θέμα, τοῦ πῶς ἀντιλαμβανόμεθα ἡμεῖς καὶ πῶς οἱ ἄλλοι τὴν ὕφεσιν. Κύριοι, τὴν ὕφεσιν, τὴν εἰλικρινῆ καὶ πραγματικήν, κάθε Ἕλλην τὴν ἐπιθυμεῖ ζωηρῶς. Ἡ Ἑλλὰς εὑρισκομένη εἰς ἕνα σταυροδρόμιον, γεωγραφικῶς ἐξαιρετικὰ ἐπικίνδυνον, μὴ διαθέτουσα μεγάλους πόρους, εἶναι χώρα, ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν θὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ μίαν πραγματικὴν συνεννόησιν. Ἀμφιβάλλω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλη χώρα εἰς τὸν κόσμον, ἡ ὁποία θὰ ὠφεληθῇ τόσον, ὅσον ἡ Ἑλλάς, ἀπὸ μίαν εἰλικρινῆ συνεννόησιν. Ἀλλὰ ἡ συνεννόησις αὕτη πρέπει νὰ εἶναι εἰλικρινής, ἀκριβῶς, διότι εὑρισκόμεθα γεωγραφικῶς εἰς ἐπικίνδυνον σταυροδρόμιον καὶ ἀκριβῶς, διότι γνωρίζομεν ἀπὸ πρόσφατον παρελθόν, ὅτι εἴμεθα τὸ ἀντικείμενον τῆς μεγαλυτέρας ἐπιβουλῆς καὶ προσπαθείας διαβρώσεως. Κύριοι, πῶς βλέπομεν τὴν ὕφεσιν καὶ πῶς τὴν ἀντιμετωπίζουν οἱ ἄλλοι; Ὑπάρχουν θετικὰ στοιχεῖα. Τὸ γεγονός, ὅτι οἱ δύο συνασπισμοὶ συνομιλοῦν καὶ προσπαθοῦν νὰ ἐξεύρουν διέξοδον, ἀποτελεῖ θετικὸν στοιχεῖον. Ἡ καταστρεπτικότης τῶν ἀτομικῶν ὅπλων, τὰ ὁποῖα ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν ὑποστηρίζῃ κανείς, ὅτι ὑπάρχουν μὲ ὑπεροχὴν ἀπὸ τὴν μίαν πλευράν, ὑπάρχουν καὶ ἀπὸ τὰς δύο πλευράς, καὶ δύνανται νὰ καταστρέψουν ἀμφοτέρας, αὐτὴ ἡ καταστρεπτικότης πιέζει ἐπίσης πρὸς μίαν συνεννόησιν. Ἡ αὔξουσα σημασία τῆς Κίνας, περὶ τῆς ὁποίας πολλὰ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ λεχθοῦν, πιέζει καὶ αὐτὴ πρὸς συνεννόησιν. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι θετικοὶ παράγοντες, κύριοι, τοὺς ὁποίους ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, προσεκτικὰ ἀναλύουσα τὰς καταστάσεις, δύναται νὰ μνημονεύσῃ. Ἀλλὰ νὰ μὴ πλανώμεθα καὶ νὰ μὴ λαμβάνωμεν τὰς ἐπιθυμίας μας ὡς πραγματικότητα, διότι ὑπάρχουν καὶ ἀρνητικοὶ παράγοντες. Πρῶτον, δὲν ὑπάρχει κανέν συγκεκριμένον ἀποτέλεσμα, καμμία συγκεκριμένη ἐξασφάλισις, ἡ ὁποία νὰ μᾶς ἐπιτρέπῃ νὰ ἐφησυχάσωμεν. Ἀντιθέτως γνωρίζομεν, πῶς ἀντιλαμβάνονται τὸν ἀφοπλισμὸν καὶ τὴν ὕφεσιν ἀπὸ ἰδικάς των δηλώσεις. Προκειμένου περὶ ἀφοπλισμοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου εἶπεν ἀρκετὰ καὶ μὲ ἰδιαίτερον στόμφον ὁ συνάδελφος, κ. Ἠλιοῦ, ἐτόλμησε καὶ νὰ μᾶς κατηγορήσῃ, διότι, ἐν ὥρᾳ ἀφοπλισμοῦ, ἐδέχθημεν βλήματα «Τίμιος Τζών», βλήματα, ὡς γνωστόν, ὀλίγων χιλιομέτρων —δηλ. ἓν εἶδος μεγάλου βαρέος πυροβολικοῦ—. Τὴν ἰδίαν ὅμως ὥραν, ἰδού, πῶς βλέπει τὸν ἀφοπλισμὸν ὁ Στρατάρχης Μαλινόφσκυ, ἀπὸ ἔκθεσίν του, ἐνώπιον τοῦ Ἀνωτάτου Σοβιέτ, τὴν 25ην Ἰανουαρίου 1960. Λόγος ἐκφωνηθεὶς τὴν 25ην Ἰανουαρίου 1960 ὑπὸ τοῦ Στρατάρχου Μαλινόφσκυ ἐνώπιον τοῦ Ἀνωτάτου Σοβιέτ. «Ὁ Στρατὸς καὶ τὸ πολεμικὸν Ναυτικὸν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως εἶναι ἐφωδιασμένα διὰ τῶν πλέον συγχρονισμένων καὶ πλέον ἰσχυρῶν μέσων διεξαγωγῆς τοῦ πολέμου, τῶν ὁποίων τὸ κυριώτερον εἶναι τὸ βλῆμα μὲ πυρηνικὴν γόμωσιν. Τὸ ὅπλον τοῦτο ἀντιπροσωπεύεται εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων διὰ μιᾶς ἐπαρκοῦς ποσότητος βλημάτων διαφόρου προορισμοῦ, συμπεριλαμβανομένου τῶν ἐπιχειρησιακῶν βλημάτων καὶ τῶν τακτικῶν τῶν ὁποίων ἡ ἀκτὶς δράσεως εἶναι μεταξὺ δεκάδων ἕως ἑκατοντάδων χιλιομέτρων, ὡς καὶ διὰ στρατηγικῶν βλημάτων εἰς τὰ ὁποῖα συμπεριλαμβάνονται τὰ διηπειρωτικὰ βλήματα, ἀκτῖνος δράσεως ἐν τῇ πράξει ἀπεριορίστου. Οἱ πύραυλοι ἀποτελοῦν τὸ πλέον ἀποτελεσματικὸν μέσον ἀγῶνος, ἐξ ὅσων ὑπῆρξαν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ὑπάρχουν καὶ σήμερον. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον 1945–1946, ἡ Ἀγγλοαμερικανικὴ ἀεροπορία ἔρριψε δύο ἑκατομμ. τόννους βομβῶν ἐπὶ τῶν στόχων της εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς ὅλας τὰς κατεχομένας παρ’ αὐτῆς χώρας. Σήμερον εἷς μόνος στρατηγικὸς πύραυλος εἶναι ἱκανὸς νὰ ἐκκενώσῃ ἐπὶ τοῦ στόχου του μίαν δύναμιν ἀντιστοιχοῦσαν πρὸς τὸ περιεχόμενον 2.000.000 τόννων βομβῶν. ... Λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει τὰ ἀνωτέρω καὶ διαθέτοντες ἰσχυρὰ μέσα συγχρονισμένων βλημάτων, κρίνομεν, ὅτι δυνάμεθα ἀπολύτως, χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ ζημία εἰς τὴν ἀμυντικήν μας ἱκανότητα, νὰ μειώσωμεν αἰσθητῶς ἐνόπλους σοβιετικὰς δυνάμεις. Ἡ μείωσις τῶν δυνάμεων κατὰ 1.200 000 ἄνδρας θὰ εἶναι μέτρον τελείως λογικὸν καὶ ἐπίκαιρον (χειροκροτήματα). ... Αἱ διατηρούμεναι ἔνοπλοι δυνάμεις μας, αἵτινες θὰ ἀνέρχωνται εἰς 2.423.000 ἄνδρας, οἵτινες εἶναι ἕτοιμοι πρὸς μάχην, διαπνεόμενοι ὑπὸ πνεύματος διαρκοῦς ἐπαγρυπνήσεως, θὰ μᾶς ἐξασφαλίσουν ἀναμφισβητήτως τὴν πλήρη δυνατότητα νὰ ἀντιτάξωμεν εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν μίαν κεραυνοβόλον ἀντίστασιν ἐναντίον οἱουδήποτε ἐπιτιθεμένου (χειροκροτήματα). Δέον νὰ σημειωθῇ, ὅτι τὰ Κράτη μικρᾶς ἐκτάσεως, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγάλην πυκνότητα πληθυσμοῦ, εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι περισσότερον τρωτά, ἐνῷ ἀντιθέτως τὰ Κράτη τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγάλας ἐκτάσεις εἶναι ὀλιγώτερον τρωτὰ καὶ παρουσιάζουν πολὺ μεγαλυτέραν ζωτικότητα». Ἔστωσαν ταῦτα, πρὸς ἀπάντησιν εἰς τὰς κατηγορίας, ὅτι ἐδέχθημεν τὰ βλήματα «Τίμιος Τζών», μὲ τὰ ὁποῖα δὲν δυνάμεθα νὰ ἀπειλήσωμεν οὐδεμίαν πρωτεύουσαν, οὐδὲ τὴν πλησιεστέραν πρὸς τὴν Ἑλλάδα εὑρισκομένην. Ὡς πρὸς τὸν τομέα τῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως, ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ πεδίου, ἡ μεγάλη αὐτὴ προσωπικότης, διότι πράγματι περὶ μεγάλης προσωπικότητος πρόκειται, ὁ κ. Χρουστσώφ, ἐπιστρέφων ἐκ τοῦ ταξειδίου του εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ἔκαμεν, ὡς γνωστόν, μίαν περιοδείαν εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Εἰς τὸ Νοβοσιμίρσκ τὴν 10ην Ὀκτωβρίου 1959, εἶπεν. «Ἡ εἰρηνικὴ συνύπαρξις, πρέπει νὰ τὸ καταλάβουμε καλά, σημαίνει συνέχιση τοῦ ἀγῶνα ἀνάμεσα στὰ δύο κοινωνικὰ συστήματα. Γιὰ μᾶς ἡ εἰρηνικὴ συνύπαρξη εἶναι πάλη οἰκονομική, πολιτικὴ καὶ ἰδεολογική». Τὴν ἑπομένην εἰς τὸ Κρασνογιάρσκ, τὴν 11ην Ὀκτωβρίου 1959, εἶπεν: «Εἰς τὴν Ἀμερικὴν μοῦ ὡμίλησαν περὶ τῆς δῆθεν «ἐλευθέρας ἀνταλλαγῆς ἰδεῶν» ἐν σχέσει μὲ τὴν κυκλοφορίαν ἐν τῇ Σοβιετικῇ Ἑνώσει βιβλίων καὶ κινηματογραφικῶν ταινιῶν, ἐπιλεγομένων ὑπὸ τῶν Ἀμερικανῶν. Θέλουν νὰ μᾶς ἐπιβάλλουν κἄθε εἶδος «εὐτελῶν προϊόντων» διὰ νὰ δηλητηριάσουν τὴν συνείδησιν τοῦ Σοβιετικοῦ λαοῦ. Δὲν θέλομεν τροφὰς δηλητηριασμένας ἀπὸ τὸ μικρόβιον τῶν ἰδεῶν τῆς μπουρζουαζίας». Καὶ εἴδατε, κύριοι, ποία εἶναι ἡ κλεὶς τοῦ ἑνὸς τρόπου τῆς ὑφέσεως. Ἐκεῖ μὲν οὐδενὸς εἴδους μικρόβιον, ἐδῶ δέ, ἐν ὀνόματι τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας, πλήρης ἐλευθερία κυκλοφορίας μικροβίων καὶ ἰδεῶν. Ἀλλ’ ὄχι μόνον τοῦτο. Δὲν τὴν φοβούμεθα τὴν ἐλευθέραν κυκλοφορίαν τῶν ἰδεῶν, ἀλλὰ δὲν δεχόμεθα τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἀνωμάλου ὑποστηρίξεως, διὰ παντὸς μέσου τῶν ἰδεῶν ἐκείνων, πρὸς τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἀντιτιθέμεθα. Ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἡ δυνατότης, ἡ ὕφεσις νὰ μὴ συμφωνηθῇ ἐπὶ ὑγιῶν βάσεων. Ἐλπίζομεν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἡ δυνατότης ἡ ὕφεσις νὰ συμφωνηθῇ ἐπὶ βάσεως ἐλεγχομένου εἰλικρινοῦς ἀφοπλισμοῦ γενικοῦ καὶ ἐλεγχομένου καθεστῶτος μὴ ἀναμίξεως εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῶν διαφόρων χωρῶν. Τὸ ἐλπίζομεν καὶ τὸ εὐχόμεθα. Πέραν δὲ αὐτοῦ ὁσοδήποτε καὶ ἐὰν κατηγορῇ ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι δὲν λαμβάνομεν πρωτοβουλίας, λαμβάνομεν τὰς πρωτοβουλίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν μᾶς ὁδηγοῦν εἰς παγίδας καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνάλογοι πρὸς τὸ μέγεθος τῆς Χώρας. Θὰ σᾶς παρατηρήσω ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, ὅτι ἀπ’ ὅλους τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐξεφωνήθησαν εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, ὡς κριτικὴ τοῦ λόγου καὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Χρουστσώφ, περὶ ἀφοπλισμοῦ, ὁ λόγος τοῦ Ἕλληνος ἀντιπροσώπου εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐθεωρήθη ὁ πλέον ἐποικοδομητικός. Αὐτὴ δὲ ὑπῆρξεν ἡ κρίσις τόσον ἀπὸ τὸ Ἀνατολικὸν, ὅσον καὶ ἀπὸ τὸ Δυτικὸν Συγκρότημα. Διότι ἡμεῖς, κύριοι, γνωρίζοντες τὸ μέγεθός μας, γνωρίζοντες, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλωμεν ἡμεῖς κατευθύνσεις εἰς τὰς μεγάλας χώρας, λαμβάνομεν πάντοτε τὴν θέσιν, τὴν ὀρθήν, τὴν θέσιν τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἀποτελεσματικότητος. Δι’ αὐτὸ ἔχομεν τοιαύτας ἐπιδοκιμασίας. Βεβαίως, ὅμως, δὲν δεχόμεθα νὰ συμμετάσχωμεν εἰς πρωτοβουλίας ὡς ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας ἀνέφερε πρὶν ὁ κ. Ἠλιοῦ, περὶ ἀπυραύλου ζώνης. Ἡ πρωτοβουλία π.χ. περὶ ἀπυραύλου ζώνης, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς ἄλλους, δὲν ἔγινε μὲν μὲ πρόθεσιν παγίδος, ἀλλὰ ἦτο εἰς τὴν πραγματικότητα παγίς. Διότι ὡς εἶπον ἐπανειλημμένως, ἐὰν εἴχομεν μία ἀπύραυλον ζώνην εἰς τὴν Βαλκανικήν, τοῦτο θὰ ἐσήμαινεν ἁπλῶς, ὅτι δὲν δύνανται νὰ μᾶς βομβαρδίζουν ἀπὸ κοντά, ἀλλὰ δύνανται νὰ μᾶς βομβαρδίζουν ἀπὸ μακρυά. Εἰς τοιαύτας πρωτοβουλίας, δὲν θὰ ἀνταποκριθῶμεν, ἀλλὰ καὶ οὔτε θὰ τὰς ἀκολουθήσωμεν ὡς παράδειγμα πρὸς μίμησιν. Ἐάν, κύριοι, δὲν πραγματοποιηθῇ— ἡ εὐχή μας περὶ τοιαύτης ὑφέσεως, διὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπάρχουν ἐλπίδες— ἐάν, λέγω, δὲν συμφωνηθῇ τοιαύτη συμβίωσις, τοιαύτη ὕφεσις, τότε θὰ ἐσήμαινεν, ὅτι συνέβη τὸ ἑξῆς: ὅτι ὁ Λενινιστικὸς σκοπὸς ἔμεινεν ἀμετακίνητος καὶ πάγιος καὶ ὅτι ἤλλαξεν ἁπλῶς ἡ τακτικὴ διὰ νὰ φθάσουν εἰς αὐτὸν τὸν σκοπόν. Θὰ ἐσήμαινεν, ὅτι ἐδέχθημεν τακτικὴν πλέον ἐπικίνδυνον, διότι εἰς αὐτὴν θὰ εἴμεθα ἄοπλοι ἀπὸ ἀπόψεως πολεμικῶν μέσων καὶ ἄοπλοι ἀπὸ ἀπόψεως μὴ ἀναμίξεως εἰς τὰ ἐσωτερικά μας. Καὶ τοῦτο ἐνῷ ἡμεῖς δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀναμιχθῶμεν εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῶν ἄλλων, ἔστω καὶ ἂν τὸ θέλωμεν, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ἀναμιγνυώμεθα. Βλέπετε λοιπόν, κύριοι, ὅτι εἰς τὸ μέγα αὐτὸ θέμα τῆς ὑφέσεως, τὴν ὁποίαν διακαῶς εὔχεται καὶ μὲ ὅσην ἔχει δύναμιν βοηθεῖ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, χρειάζεται προσοχή, χρειάζεται ἐπιμέλεια, διὰ νὰ μὴ βαδίσωμεν πρὸς μίαν ὕφεσιν—παράδοσιν— ἀλλὰ διὰ νὰ βαδίσωμεν πρὸς μίαν ὕφεσιν— συνύπαρξιν. Ὁ κ. Ἠλιοῦ, εἰς ἐφαρμογὴν τοῦ προπαγανδιστικοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον τὸ κόμμα τὸ ἐφαρμόζει τὰς τελευταίας ἡμέρας καὶ ὁ ἴδιος ἐπεδόθη σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὡμίλησε καὶ περὶ οἰκονομιῶν καὶ εἶπε πολλά. Καὶ εἶπε, ὅτι ὑπάρχουν λαοὶ καὶ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξακολουθοῦν νὰ εἶναι πισταὶ εἰς τὸ δόγμα «καλλίτερα τὰ κανόνια ἀπὸ τὸ βούτυρο». Ὁ κ. Ἠλιοῦ, καὶ οἱ σύντροφοί του ἔχουν ἀλλάξει τὸ σύνθημα αὐτὸ μὲ ἄλλο, πλέον ἀποτελεσματικόν: «καλλίτερα ἡ προπαγάνδα ἀπὸ τὰ κανόνια». Ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν νὰ ἔχωμεν καὶ τὰ κανόνια. Πάντως, ἐπανέλαβεν, ὁ κ. Ἠλιοῦ, σήμερον ἕνα ψεῦδος, τὸ ὁποῖον ἐπαναλαμβάνεται, εἰς κᾶθε χωρίον καὶ εἰς κᾶθε πόλιν τῆς Ἑλλάδος, σύμφωνα μὲ τὴν θεωρίαν, ὅτι ψεῦδος συχνὰ ἐπαναλαμβανόμενον δύναται νὰ γίνῃ πιστευτόν. Ἐπανέλαβε τὸ ψεῦδος καθ’ ὅ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιθυμεῖ τὰς ἐξαγωγὰς πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας διὰ λόγους πολιτικοὺς καὶ ὅτι δι’ αὐτὸ στερεῖ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ παρεμποδίζει τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας του. Κύριοι αὐτὸ τὸ χονδροειδὲς ψεῦδος, μὲ τὸ ὁποῖον προσπαθοῦν νὰ δηλητηριάσουν κᾶθε Ἕλληνα χωρικόν, εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἀναλύσωμεν. Διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται πιστευτόν, ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ Κυβέρνησις Ἑλληνική, ἡ ὁποία νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ τὴν ἀνακούφισιν τῶν ἀγροτικῶν καὶ ἐργατικῶν τάξεων. (Χειροκροτήματα). Εὐτυχῶς, κύριοι, καὶ φωνὴν καὶ γεγονότα ἔχομεν διὰ νὰ ἀποδείξωμεν τὸ μέγεθος τοῦ ψεύδους. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω πολλά, ἀλλὰ θὰ περιορισθῶ εἰς τρία χαρακτηριστικά: Ἐν πρώτοις ἀφ’ ἧς ἀνέλαβεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τὴν ἐξουσίαν, τὸ ἐμπόριόν μας μὲ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, ηὐξήθη περίπου κατὰ 50%.

§63Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν ὑπῆρχεν... (δὲν ἠκούσθη).

§64Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ὑπῆρχε καὶ ἦτο ἀξιόλογον. Κατὰ ποσοστὸν πάντως 50% αὔξησις τοῦ Ἐμπορίου, ἢ ποτὲ ἢ σπανιώτατα σημειοῦται εἰς οἱανδήποτε χώραν. Μετ’ ὀλίγον, κ. Μπριλλάκη, θὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ θέμα καὶ δὲν θὰ εὐχαριστηθῆτε. Δεύτερον, ἐν τῇ ζωηρᾷ μας ἐπιθυμίᾳ ὅπως ἐκμεταλλευθῶμεν ὅσον εἶναι δυνατὸν τὰς Ἀνατολικὰς ἀγοράς, διὰ διαφόρων πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἀπεφασίσθησαν πρὸ 1–2 ἐτῶν, ἐμειώσαμεν τὸ ποσοστὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ἐμπορίου σημαντικώτατα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξαναγκάσωμεν τὴν Ἑλληνικὴν κατανάλωσιν νὰ ἀπορροφᾷ προϊόντα ἐκ τῶν Ἀνατολικῶν Χωρῶν, διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ πωλῶμεν περισσότερα ἑλληνικὰ προϊόντα πρὸς ἐκείνας. Ἡμεῖς ἄνθρωποι τῆς ἐλευθέρας οἰκονομίας, προέβημεν εἰς τὴν ἐξαναγκαστικὴν αὐτὴν πρᾶξιν, εἰς βάρος τῆς Ἑλληνικῆς καταναλώσεως, ἀκριβῶς, ἰδιὰ νὰ τονώσωμεν τὰς ἐξαγωγάς μας πρὸς τοὺς Ἀνατολικούς. Καί, τρίτον, χαρακτηριστικὸν, τὰ ἀποτελέσματα αὐτῶν τῶν πράξεων, ποὺ ἐθεσπίσαμεν. Ἔχω ἐδῶ τὸν κατάλογον τῶν Ἐμπορικῶν συναλλαγῶν μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας τῶν κάτωθι χωρῶν: Βέλγιον–Λουξεμβοῦργον, Ἡν. Βασίλειον, Γερμανίαν, Γαλλία, Η.Π.Α. Ἑλλάς, Ἰταλία, Ὁλλανδία, Νορβηγία, Σουηδία, Ἑλβετία, Τουρκία, Αὐστρία. Ἔπειτα ἀπὸ ὅσα εἶπεν, ὁ κ. Ἠλιοῦ, θὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Γαλλία δὲν ἀκολουθοῦν τὴν ἀντιδραστικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Ἐν τούτοις, κύριοι, τὰ ποσοστὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου τῶν Χωρῶν τούτων πρὸς τὰς Ἀνατολικὰς Χώρας, ἐν σχέσει πρὸς τὸ σύνολον τοῦ ἐξωτερικοῦ των ἐμπορίου, ποικίλλουν ἀπὸ 2%–5% καὶ μόνον ἡ Αὐστρία, ἡ Τουρκία καὶ ἡ Ἑλλὰς ἔχουν ποσοστὰ 14%–20%. Καὶ ἀπὸ τὰς τρεῖς αὐτὰς χώρας, Αὐστρίαν, Τουρκίαν, Ἑλλάδα, ἐπὶ κεφαλῆς εὑρίσκεται συνήθως ἡ Ἑλλὰς μὲ 18% καὶ κατὰ τὰς ὑπαρχούσας προβλέψεις ἐφέτος θὰ φθάσῃ τὸ 20%.

§65Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν τὸ θεωρεῖτε φυσικόν.

§66Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν τὸ θεωρῶ καθόλου φυσικόν, διότι τὸν τελευταῖον καιρὸν ὑπὸ τὴν λαϊκὴν πίεσιν ἔγινεν εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν μία παραχώρησις πρὸς τὴν κατανάλωσιν καὶ τοῦτο εἶναι ἕν εὐοίωνον γεγονός. Ἡ Κυβέρνησις ἡ Σοβιετική, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς κοινῆς γνώμης, δὲν ἐμποδίζει πλέον πλήρως τὴν αὔξησιν καταναλώσεως, καὶ οὕτω εἰσάγονται προϊόντα ἐλαφρᾶς βιομηχανίας, ἥτις δὲν εἶχε ἀναπτυχθῆ μέχρι τοῦδε. Ἐπὶ πλέον εἰσάγει καὶ διάφορα ἄλλα εἴδη, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐξοχὴν παράγουν ὡρισμέναι τῶν χωρῶν αὐτῶν μεταξὺ τῶν ὁποίων ἡ Ἀγγλία, καὶ αἱ ὁποῖαι καὶ εἰς τὸ πολιτικὸν πεδίον διατηροῦν ἀρίστας σχέσεις. Εἶναι λοιπὸν ἐντελῶς ἀφύσικον νὰ ἔχῃ ἡ Μ. Βρεττανία τὸ 1958 3,1% τοῦ συνόλου τοῦ Ἐμπορίου της, τὸ 1959, δι’ ὡρισμένους μῆνας δὲν ἔχομεν τὰ ὁριστικὰ στοιχεῖα, 2,5% καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ τὸ μὲν 1958 16,2 καὶ τὸ 1959 18,8%. Καὶ τὸ ἔχει ἡ Ἑλλὰς τὸ ποσοστὸν αὐτό, κύριοι, μόνον καὶ μόνον, διότι ἀσκοῦμεν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τοῦ καταναγκασμοῦ τῆς καταναλώσεως. Πῶς εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν κατόπιν αὐτοῦ νὰ τολμᾶτε νὰ ἐμφανίζεσθε ἐνώπιον τῶν χωρικῶν καὶ νὰ ψεύδεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πλευρᾶς). Γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁσαδήποτε καὶ ἐὰν εἴπω, ὅσους δήποτε ἀριθμοὺς καὶ ἐὰν προσκομίσω, καὶ οἱ ἀριθμοὶ δὲν ψεύδονται, ὁσαδήποτε γεγονότα καὶ ἐὰν μνημονεύσω, ἡ ΕΔΑ δὲν πρόκειται νὰ πεισθῇ, δὲν πρόκειται νὰ ἱκανοποιηθῇ. Διότι ἡ Ε.Δ.Α. ἐπιθυμεῖ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομίας νὰ ὑποταχθῇ ἡ οἰκονομία μας πρὸς ἄλλην κατεύθυνσιν. Ἐπιθυμεῖ νὰ θυσιασθῇ τὸ 80%, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε πάντοτε τὸν μόνιμον ροῦν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐμπορίου καὶ τὸν γενεσιουργὸν τοῦ ὑγιοῦς συναλλάγματος, καὶ νὰ τονωθῇ τὸ 20%, τὸ ὁποῖον μὲ τόσην προσπάθειαν κατωρθώσαμεν μόλις νὰ δημιουργήσωμεν. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιδίωξις, ἡ συζήτησις θὰ ἦτο στεῖρα καὶ δὲν θὰ κατέληγεν εἰς ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ οἱ ὑπόλοιποι Ἕλληνες εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον ἐπιθυμεῖ, ἀλλὰ καταβάλλει κάθε δυνατὴν προσπάθειαν διὰ νὰ αὐξήσῃ τὰς ἐξαγωγὰς πρὸς τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ. Ἔστω εἰς ἀπόδειξιν τούτου καὶ κἄτι ἄλλο. Εἴπομεν ἐπανειλημμένως πρὸς τὴν ἄλλην πλευράν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς λόγῳ συνηθειῶν τῆς καταναλώσεως, λόγῳ τῆς διαρθρώσεως τῆς οἰκονομίας της, δυσχερέστατα δύναται νὰ ἀπορροφήσῃ περισσότερα σοβιετικὰ ἢ ἄλλα προϊόντα. Ἀγκομαχᾶ, λαμβάνει μέτρα καὶ ἀπορροφᾶ ἀνωμάλως ἀρκετὰ περισσότερα. Ἀλλὰ ἐὰν θέλετε σεῖς, νὰ ἀπορροφήσετε ἀκόμη περισσότερα ἑλληνικὰ προϊόντα, πληρώσατε τὰ ὑπόλοιπα εἰς ἐλεύθερον συνάλλαγμα. Εἶσθε μία πανίσχυρος χώρα, ἡ ὁποία φθάνει εἰς τὴν σελήνην, ἔχετε τόσα μέσα, ἡμεῖς εἴμεθα μία μικρὰ χώρα, μὲ μικρὰν οἰκονομίαν, πληρώσατε τὰ ὑπόλοιπα εἰς συνάλλαγμα. Τὶ ἄλλην ἀπόδειξιν θέλετε, κύριοι, ὅτι οὐδεμίαν δυσχέρειαν πολιτικὴν ἔχομεν, ὅτι τὰ πάντα ἐδοκιμάσαμεν διὰ νὰ κατακτήσωμεν καὶ ἐκείνας τὰς ἀγοράς; Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἶσθε ἀπολύτως πεπεισμένοι, ἰδίως ὅσοι ἀνήκετε εἰς τὴν κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν καὶ νὰ τὸ γνωρίζουν καὶ ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ὑπάρχουν περιθώρια περαιτέρω αὐξήσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου μὲ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ. Αὐτὰ τὰ περιθώρια τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν, τὰ ἐδημιουργήσαμεν ἡμεῖς, μὲ μέτρα ἰδικά μας, καὶ προσπαθοῦμεν συνεχῶς νὰ τὰ αὐξήσωμεν ἔτι περαιτέρω. Εἶναι ἀνάγκη τοῦτο νὰ καταστῇ συνείδησις, διότι ἐπ’ αὐτοῦ κυρίως τοῦ ἐπιχειρήματος βασίζει ὅλην τὴν προπαγανδιστικὴν προσπάθειαν ἡ Ε.Δ.Α. Κύριοι συνάδελφοι, παραπλεύρως πρὸς τὰς δύο γενικὰς γραμμὰς τῆς ἀγορεύσεως, θὰ μοῦ συγχωρήσῃ τὸν χαρακτηρισμόν, διότι τὸν θεωρῶ ἕνα τῶν καλυτέρων ρητόρων τῆς Ε.Δ.Α., παραλλήλως πρὸς τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς ἀτόνου καὶ κενῆς αὐτῆς ἀγορεύσεως, ὑπῆρχε μία ἄλλη ἐπαφή. Ὑπῆρχον αἱ δύο γενικαὶ γραμμαί, τῆς ὑφέσεως καὶ τῆς παραμελήσεως τῆς οἰκονομίας ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὑπῆρχε καὶ ἕνας ὁρμαθὸς κουτσομπολιοῦ καὶ διαφόρων μικρογεγονότων. Μέσα εἰς αὐτὰ ὑπῆρχεν ἕνα ὀλίσθημα ἐντελῶς ἀπαράδεκτον, τὸ ὀλίσθημα κατὰ τὸ ὁποῖον Ἕλλην βουλευτὴς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἀπησχόλησε τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν, διὰ νὰ κάμῃ τὸν συνήγορον τῆς Βουλγαρίας. (Φωναὶ ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως: αἶσχος, αἶσχος). Καὶ ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ἔναντι τοῦ Σώματος νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ὑπῆρξεν ἀπαράδεκτος συνήγορος, θὰ εἴπω, ὅτι ἐτόλμησε νὰ ἐμφανίσῃ ψευδῶς ἐνώπιόν σας καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀποτελεῖ πρόσχημα τὸ θέμα τῶν ἀποζημιώσεων. Καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ἀποζημιώσεων, ὅπως ἔκαμα καὶ ἄλλοτε, διὰ νὰ σᾶς ἐξηγήσω, πῶς ὁ κ. Ἠλιοῦ, προσεπάθησεν ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου βήματος νὰ διαστρεβλώσῃ τὰ γεγονότα διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν Βουλγαρίαν καὶ νὰ ἐπικρίνῃ τὴν Ἑλλάδα. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν συνήφθη ἡ συνθήκη εἰρήνης ἐγνώριζε καὶ ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι τὴν εἶχον ὑπογράψει, ὅτι ὑπῆρχον διάφοροι ἀπαιτήσεις ἑκατέρωθεν. Δὲν ἔγραψαν εἰς τὴν συνθήκην, ὅτι θὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἑκατέρωθεν ἀπαιτήσεις, ὅτι θὰ βγῇ κἄποιος συμψηφισμὸς καὶ θὰ ὁρισθῇ ἀποζημίωσις. Ἀνεξαρτήτως πάσης ἀπαντήσεως καὶ ἀνταπαντήσεως ἐπεδικάσθη ἀποζημίωσις 45 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἀξίας τοῦ 1938. Ὑπῆρχε, δηλαδή, συγκεκριμένη ὑποχρέωσις, ἀνεξαρτήτως πάσης ἀπαντήσεως καὶ ἀνταπαντήσεως. Εἰς ἀπόδειξιν τῆς καλῆς θελήσεως τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς ἐπιθυμίας της καὶ μὲ αὐτὴν τὴν Βουλγαρίαν ἀκόμη νὰ ἀποκαταστήσῃ σχέσεις. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν συμμετεῖχον, ἀπεφάσισε καὶ εἶπεν: Ἀφοῦ συναντᾶ τόσην δυσχέρειαν διὰ νὰ μὲ πληρώσητε καὶ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποκαταστήσω διπλωματικὰς σχέσεις μὲ γείτονας, θὰ δεχθῶ τὴν συζήτησιν περὶ συμψηφισμοῦ, γνωρίζων, ὅτι ἔχω περισσοτέρας ἀπαιτήσεις καὶ ζητῶν ἁπλῶς μίαν προκαταβολήν. Καὶ ἡ προκαταβολὴ ἐζητήθη ὡς ἀπόδειξις τῆς καλῆς θελήσεως. Τίθεται ὅμως ἐρώτημα: διατὶ ἡ ἐπίμονος αὐτὴ ἄρνησις ὡς πρὸς τὴν πληρωμὴν τῆς προκαταβολῆς; Διατὶ αὐτὴ ἡ ἄρνησις; Ἐὰν ἦτο συναλλαγματικὴ δυσχέρεια διὰ 6 ἑκατομμύρια δολλάρια, κύριοι συνάδελφοι, τότε θὰ ἐσήμαινεν, ὅτι ἡ Βουλγαρία εὑρίσκεται εἰς μίαν ἀθλιεστάτην οἰκονομικὴν κατάστασιν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Πρόκειται περὶ τοῦ ὅτι ὑποψιαζόμεθα, ὅτι ἡ συζήτησις περὶ συμψηφισμοῦ ὑποκρύπτει τὴν σαφῆ πρόθεσιν αἱ συζητήσεις νὰ διαρκέσουν ἐπ’ ἄπειρον καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ ἀποφασισθῇ, ὅτι θὰ τὰ σβήσωμεν ὅλα, διότι δὲν εὑρίσκομεν ἄκρην. Δὲν ἐζητήσαμεν τίποτε ἄλλο παρὰ μίαν ἀπόδειξιν καλῆς θελήσεως καὶ ἡ ἀπόδειξις αὐτὴ δὲν παρέχεται. Καὶ κατόπιν ὅλων αὐτῶν τολμᾷ ὁ κ. Ἠλιοῦ ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου βήματος νὰ λέγῃ, ὅτι αὐτὸ εἶναι πρόσχημα καὶ ἐφεύρεσις καὶ ὅτι ἡ ἁγία Βουλγαρία συκοφαντεῖται ἀπὸ τὴν πολεμοκάπηλον Ἑλλάδα, ἡ ὁποία πολεμοκάπηλος Ἑλλάς, οὐδέποτε τῆς ἐπετέθη, ἐνῷ ὑπέστη τόσες φορὲς ἀπὸ ἐκείνην ἐπίθεσιν.

§67Ε. ΣΚΟΥΡΑΣ. Καὶ ἡ Δυτικὴ Γερμανία....

§68ΦΩΝΑΙ (ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Κάθησε κάτω Βούλγαρε ἔξω, ἔξω. (Κωδωνοκρουσίαι, θόρυβος).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σκούρα, ἀνακαλεῖσθε εἰς τὴν τάξιν.

§70Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν συμβαίνει νὰ σᾶς γνωρίζω, κύριε συνάδελφε, διὰ νὰ ξεύρω ἐὰν εἶσθε καὶ σεῖς μεταξὺ ἐκείνων τῶν βουλευτῶν τῆς ΕΔΑ, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν Σόφιαν καὶ εἰς ἄλλην ξένην πρωτεύουσαν συνηντήθησαν κρυφὰ μὲ τὴν ἡγεσίαν τῶν συμμοριτῶν..... (Φωναὶ ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως, αἶσχος, αἶσχος). Σᾶς ἔδωσα αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν, λόγῳ τοῦ ὅτι προκαλεῖτε καὶ λόγῳ τῆς ἐθνικῆς μορφῆς τῆς συναντήσεως ἐκείνης.... (Θόρυβος, ἀντεγκλήσεις, κωδωνοκρουσίαι)...

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σκούρα, καθῆστε κάτω.

§72Ε. ΣΚΟΥΡΑΣ. Ἔχω δώσει ἐξετάσεις ἐγὼ........ (Θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§73Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, εἶναι ἡ μόνη περίπτωσις εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ διατηρήσητε μίαν ἐπιεικῆ ψυχραιμίαν, διότι εὔλογος εἶναι ἡ ἀναστάτωσις ἀπὸ τὴν πλευρὰν ἐκείνην, ὅταν ἀποκαλύπτωνται, ὅτι μέλη της συνηντήθησαν κρυφὰ μὲ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Συμμοριτισμοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§74Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὰς 13 Φεβρουαρίου, ἔφερον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸ θέμα αὐτὸ καὶ μοῦ ὀφείλουν μίαν ἀπάντησιν, διότι πρέπει νὰ φανῇ ἐν ὅλῃ αὐτῆς τῇ λαμπρότητι, ἡ προδοσία ὡρισμένων, δυστυχῶς, συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εἰς ξένας χώρας ἔκαμαν, ὅ,τι γνωρίζετε.

§75Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, πέραν τῶν ὅσων εἶπον τότε καὶ τώρα δὲν νομίζω, ὅτι γενικώτερα συμφέροντα τῆς χώρας ἐπιτρέπουν μεγαλυτέραν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἐγείρεται.

§76Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ κ. Μανιαδάκης ὀφείλει νὰ κατονομάσῃ τοὺς βουλευτὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν προδοσίαν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν δέχεται διακοπάς. Συνεχίσατε, κύριε Ὑπουργέ.

§78Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ὡς λόγον τόσον ἄτοπον καὶ χρησιμοποιοῦντα τόσον πολὺ τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα κατὰ τρόπον κουραστικὸν ἠκούσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπανειλημμένως, ὅτι ἀξίζει λεπτομερεστέρα ἀπάντησις. Ἠσχολήθην μὲ τὰ κυριώτερα σημεῖα τῆς ἀγορεύσεως αὐτοῦ καὶ ἀνέφερα γενικὰ καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἀποδείξω καὶ νομίζω, ὅτι ἀπέδειξα, ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. ἀνακριβολογεῖ διὰ λόγους προπαγανδιστικοὺς μὴ ἐντασσομένους εἰς Ἑλληνικὴν κίνησιν ἀλλὰ εἰς Διεθνεῖς κινήσεις, ταὐτοχρόνους καὶ τῆς αὐτῆς μορφῆς παντοῦ. Ἡ μανία τῆς Ε.Δ.Α. εἰς τὴν κατηγορίαν εἶναι γνωστή. Ἡ μανία εἰς τὴν καταστροφὴν εἶναι ἐπίσης γνωστή, θλιβερώτατα γνωστή, ἀπὸ τὸ πρόσφατον παρελθόν. Θὰ ἔλεγε κανείς, ὅτι ὅπως ἕνας μεγάλος Γάλλος φιλόσοφος ἔλεγε καὶ εἶχεν ἀνάγκην νὰ λέγῃ καὶ νὰ τὸ πιστεύῃ «σκέπτομαι ἄρα ὑπάρχω», ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην νὰ λέγῃ: «Κατηγορῶ καὶ καταστρέφω, ἄρα ὑπάρχω». Εὐτυχῶς, ὅτι ὑπῆρχε συγχρόνως ἡ μεγάλη πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ἔχει τὴν ἀνάγκην νὰ λέγῃ καὶ νὰ πιστεύῃ «ἀναπνέω ἐλευθέρως καὶ δημιουργῶ καὶ δι’ αὐτὸ ὑπάρχω». (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§79Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. (Θόρυβος ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὴ θορυβῆτε. Ἐγὼ διευθύνω τὴν συνεδρίασιν. Παρακαλῶ, ποῖον εἶναι τὸ προσωπικὸν ζήτημα, κύριε Ἡλιοῦ; Μήπως θέλετε νὰ δευτερολογήσητε;

§81Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ ἐπιφυλαχθῶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν πορείαν τῆς συζητήσεως. Προσωπικὸν ζήτημα, ὄχι βεβαίως διὰ τὴν κριτικήν, ἡ ὁποία ἐγένετο περὶ τοῦ τόνου ἢ τοῦ ἀτόνου τῶν λόγων, ἂν εἰσηγάγωμεν τώρα εἰς τὴν πολιτικὴν συζήτησιν καὶ αὐτὴν τὴν κριτικὴν δὲν ἠξεύρω τί θὰ ἐγίνετο, ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργός, ἴσως διότι δὲν μὲ ἐπρόσεξε τί ἔλεγον μοῦ ἀπέδωσεν ἄλλας γνώμας ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ὑπεστήριξα. Τὸ πρᾶγμα προκύπτει ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ἐπεκαλέσθην δημοσιευθεῖσαν εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπον ρηματικὴν διακοίνωσιν τῆς Βουλγαρικῆς Πρεσβείας εἶπον ὅτι ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις κατ’ ἀρχὴν ἀναγνωρίζει τὸ σύνολον τοῦ ὕψους τῶν ἐπανορθώσεων, δὲν λέγει, ὅτι ἔχει ἀνταπαιτήσεις. Μοῦ ἀπέδωσεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι εἶπον, ὅτι ἔχουν ἀνταπαιτήσεις καὶ θέλουν συμψηφισμόν. Εἶπον, ὅτι διὰ τῆς διακοινώσεως ζητοῦν νὰ συζητηθοῦν διὰ διαπραγματεύσεων ὅλα καὶ εἰς τὸ ὕψος τῆς προκαταβολῆς αὐτῆς. Ἐὰν ἐδημοσιεύθη κακῶς, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα.

§82Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται καὶ ἐγὼ νὰ ἀσχοληθῶ μὲ κανὲν προσωπικὸν ζήτημα, ἄλλωστε ἀπέδωσα εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ τὰ δέοντα, χαρακτηρήσας αὐτὸν ὡς ἕνα τῶν καλυτέρων, ρητόρων τῆς Ε.Δ.Α. Ἄλλο ἐὰν σήμερον εὑρίσκεται εἰς δύσκολον θέσιν ὑποστηρίζων περίεργον ὑπόθεσιν καὶ αἰφνιδιαστικῶς, καὶ δὲν ἠμπορῆ νὰ τὰ καταφέρῃ καλῶς. Ἀλλὰ εἰς τὴν οὐσίαν βεβαιῶ ὑπευθύνως τὸν κ. Ἠλιοῦ καὶ βεβαιῶ καὶ τὸ Σῶμα, προκύπτει ἀπὸ τοὺς φακέλλους, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τὰς προσωπικάς μου ἐπανειλημμένας συνομιλίας μὲ τὸν ὑφυπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Βουλγαρίας κ. Ταρεμπάνωφ, ἡ κατεύθυνσις τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως, εἶναι: Κύριοι, μᾶς χρεωστᾶτε καὶ σᾶς χρεωστοῦμε ἐκ διαφόρων αἰτιῶν. Ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι μᾶς χρεωστᾶτε πολὺ περισσότερα, κατὰ ποίαν λογικὴν θὰ σᾶς δώσωμεν αὐτά; Θὰ τὰ βάλωμεν ὅλα κάτω. Σᾶς βεβαιῶ ὑπευθύνως, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κατέθεσεν εἰς τὸ Προεδρεῖον τὴν ἑξῆς δήλωσιν: «Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὡς ἐπανειλημμένως ἐδήλωσεν, πιστεύει, ὅτι ὁ μόνος τρόπος πρὸς ἀπαλλαγὴν τοῦ κόσμου ἀπὸ τοῦ ἐφιάλτου τοῦ ψυχροῦ πολέμου εἶναι ὁ κατευνασμὸς καὶ ἡ παγκόσμιος ὕφεσις. Τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἔχουσι διακηρύξει ἀνεπιφυλάκτως οἱ ἡγέται τῶν δύο παγκοσμίων συνασπισμῶν, καὶ ἐντὸς τοῦ Μαΐου πρόκειται νὰ συνέλθῃ ἡ προαγγελθεῖσα συνδιάσκεψις ἐπὶ ἀνωτάτου ἐπιπέδου, ἀποβλέπουσα εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ σκοποῦ ποὺ θὰ ἀπαλλάξῃ τὴν ἀνθρωπότητα τοῦ ἄγχους ἑνὸς νέου πολέμου. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων θεωρεῖ, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς τῆς γενικωτέρας συμφωνίας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μεσολαβήσουν μερικώτεραι συνομιλίαι κατὰ περιοχάς. Διὰ τοῦτο ὑπεστήριξεν, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν πρόσκλησιν τοῦ Ρουμάνου Πρωθυπουργοῦ Στόϊκα, ἥτις ἀπέβλεπεν εἰς τὸν κατευνασμὸν ἐν τῇ περιοχῇ τῶν Βαλκανίων, ἀνεξαρτήτως ἐὰν θὰ ἐπιτυγχάνετο συμφωνία. Ἐξ ἄλλου πιστεύομεν σταθερῶς, ὅτι οἱαδήποτε προσπάθειά μας πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τοῦ διεθνοῦς κατευνασμοῦ ὄχι μόνον δὲν εὑρίσκεται εἰς οἱανδήποτε ἀντίθεσιν πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς ἀνήκει, ἀλλὰ ἀντιθέτως εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἁρμονίαν πρὸς αὐτὴν καὶ τὰς πρωτοβουλίας τῶν ἡγετικῶν παραγόντων τῆς Συμμαχίας. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς μέχρι σήμερον πολιτικῆς της μᾶς ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν πιστεύει εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν καὶ ἀκολουθεῖ πολιτικὴν τελείως διάφορον, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπόν, νὰ ἀποκομίσῃ κομματικὰ ὀφέλη. Διὰ τοῦτο ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι δὲν θὰ λάβωμεν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ἥτις ἀκαίρως προεκλήθη ἀπὸ τὴν ἄκραν ἀριστεράν, διαχωρίζομεν τὰς εὐθύνας μας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ θὰ τὴν καταψηφίσωμεν». Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Π. Γαρουφαλιᾶς, ἀπέστειλε τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν: Πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, Ἡ αἰφνιδιαστικὴ θέσις πολιτικοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῆς ΕΔΑ, γενομένη οὐχὶ διότι ἐμεσολάβησεν ἔκτακτον σοβαρὸν ἢ ἐπειγούσης φύσεως γεγονός, οὔτε ὡς καταστάλλαγμα συζητήσεως ἐπερωτήσεως ἐπὶ θεμελιώδους θέματος, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν κάλυψιν παραβιάσεως πραγματοποιηθείσης ἐν τῇ Βουλῇ συμφωνίας διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἔμμεσον πρόταξιν κατατεθειμένης ἐπερωτήσεως, ἀποτελεῖ πρᾶξιν, ἡ ὁποία ὑποβιβάζει τὴν θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος, τοῦ ὁποίου ἡ πολιτικὴ σημασία εἶναι ἐξαιρετική, εἰς ἕνα ἁπλοῦν καὶ ἀσυμπαθῆ κοινοβουλευτικὸν ἑλιγμόν, ὁ ὁποῖος μοιραίως κλονίζει τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τῆς Δημοκρατίας. Ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ γίνω συνεργὸς εἰς παρομοίαν ὑποβίβασιν τῆς ἀξίας τῶν κοινοβουλευτικῶν μας θεσμῶν, δὲν πρόκειται νὰ μετάσχω οὔτε εἰς τὴν συζήτησιν, οὔτε εἰς τὴν διεξαχθησομένην ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς κατατεθείσης προτάσεως τῆς Ε.Δ.Α.

Μετὰ τιμῆς

Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

Βουλευτὴς Ἄρτης Τὸν λόγον ἔχει, ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, κ. Η. Τσιριμῶκος.

§84Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀρχίσω καὶ ἐγὼ νὰ ὁμιλῶ ἐπὶ συμφωνιῶν. Σᾶς εἰδοποίησα ἀπὸ τὸ πρωί, ὅτι δὲν θὰ λάβω τὸν λόγον καὶ ὅτι θὰ παραστῶ εἰς τὴν συνεδρίασιν ἀπὸ σεβασμὸν πρὸς τὸ Σῶμα καὶ πρὸς τὸ θέμα, διότι ἡ κατάστασις τῆς ὑγείας μου δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ ὑποστῶ τὸν κόπον τῆς ἀγορεύσεως.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ μέρους τῆς Ν. Π. Κινήσεως, τὸν λόγον ἔχει, ἀντὶ τοῦ κ. Νόβα, κωλυομένου, ὁ κ. Γ. Μαῦρος.

§86Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατόπιν μακρῶν περιπετειῶν ἐπρόκειτο σήμερον νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ὑπῆρξε καθολικὴ ἡ διαπίστωσις, ὅτι μὲ τὸν ὑπάρχοντα Κανονισμὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ὁμαλῶς τὸ Σῶμα καὶ ἐπετεύχθη συμφωνία Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἡ ἑβδομὰς αὐτὴ νὰ ἀφιερωθῇ εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἀτυχῶς ἡ ὑπαναχώρησις τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἡ ἄκαιρος θέσις πολιτικοῦ ζητήματος ἀποστέλλει τὸν Κανονισμὸν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας καὶ εἶναι ἀμφίβολον ἂν τὸ θέμα αὐτὸ ἔλθῃ ποτὲ ἐνώπιον τοῦ Σώματος πρὸς λύσιν. Εἶχον, κ. βουλευταί ἀνέκαθεν τὴν ὑποψίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνδιαφέρετο διὰ τὴν προώθησιν τοῦ θέματος τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Εὑρίσκεται 5 χρόνια εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ θὰ ἦτο δυνατόν, ἂν ἤθελε πράγματι νὰ εἶναι ἀποδοτικώτεραι αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος νὰ εὑρεθοῦν τρεῖς ἡμέραι διὰ νὰ συζητηθῇ ἡ περίφημος πρότασις τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ δὲν τὸ ἔπραξεν. Εὐκαιρίαν εἶχε καὶ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἀκόμη νὰ ρυθμίσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, ὥστε αὐτὴν τὴν ἑβδομάδα νὰ εἴχομεν τὴν συζήτησιν ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἴχομεν, κ. βουλευταί, ἐνώπιον ἡμῶν 5 ὁλοκλήρους ἡμέρας συζητήσεως καὶ ἐνδεχομένως ἕξ, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀπεφάσιζε νὰ παρατείνῃ τὰς ἐργασίας καὶ τὸ προσεχὲς Σάββατον. Θὰ ἦτο δυνατὸν τρεῖς ἡμέραι νὰ ἀφιεροῦντο εἰς τὸν Κανονισμὸν καὶ αἱ ἄλλαι τρεῖς νὰ διετίθεντο διὰ τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ὁπότε διὰ τοῦ συμβιβασμοῦ αὐτοῦ θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ τὰ δύο πράγματα νὰ γίνουν. Ἀντὶ τούτου, ἡ Κυβέρνησις ἐπροτίμησε νὰ θυσιάσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ διότι δὲν τὴν ἐπιθυμεῖ καὶ νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ματαιώσῃ. Ἐγνώριζεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν διὰ τῆς μεθόδου τοῦ πολιτικοῦ θέματος ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Καὶ αὐτὸ ἐγένετο. Ἀλλὰ φοβοῦμαι, κ. βουλευταί, ὅτι καὶ ἡ παράταξις ἐκείνη δὲν ἐνδιεφέρετο διὰ τὴν προώθησιν τοῦ θέματος Κανονισμοῦ. Χθὲς ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, διεκήρυξε κατὰ περίεργον τρόπον, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ ψήφισις Κανονισμοῦ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, διότι προεξώφλει βεβαίαν κωλυσιεργίαν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Ἀλλὰ καὶ ἐντεῦθεν ἓν ἐκ τῶν ἐπιλέκτων μελῶν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς εἶπε τί τὸν θέλομεν τὸν Κανονισμόν; Τί πταίει ὁ Κανονισμός; Διαπιστοῦται μία περίεργος συμφωνία Κυβερνήσεως καὶ ἄκρας ἀριστερᾶς ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§87Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἡ προεξόφλησις γεγονότος, τὸ ὁποῖον καὶ σεῖς διαπιστώνετε, ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ ὁποία Κυβέρνησις ἐγνώριζεν, ὅτι πηγαίνομεν εἰς τὴν κωλυσιεργίαν;

§88Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐὰν τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως εἶχον τὴν συνήθειαν νὰ ἀκούουν τοὺς ρήτορας ἀντὶ νὰ συνομιλοῦν μὲ τὰ μέλη τῆς Συμπολιτεύσεως, ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν θὰ μὲ διέκοπτε. Διότι ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτύχῃ καὶ τὰ δύο, διότι ἔχομεν 6 ἡμέρας μὲ τὸ Σάββατον μαζί, ἐὰν τελικῶς ἀπεφασίζετο νὰ παραταθοῦν αἱ ἐργασίαι αὐτῆς τῆς ἑβδομάδος κατὰ μίαν ἡμέραν. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τρεῖς ἡμέρας ἐλέγχου καὶ τρεῖς ἡμέρας Κανονισμόν, ὁπότε θὰ εἶχον καὶ τὰ δύο θέματα ἐξαντληθῆ τὴν ἑβδομάδα αὐτήν.

§89Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Μαῦρο, μὲ λυπεῖ ἡ διατύπωσις τῆς κρίσεώς σας αὐτῆς εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀντίκειται πρὸς αὐτὴν ταύτην τὴν λογικήν. Ἡ Κυβέρνησις ἦλθε τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν καὶ προσεπάθησε δι’ ἐμοῦ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, δηλαδὴ τῆς τρεχούσης, τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἔπρεπε διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ τοῦτο νὰ γίνουν ὡρισμέναι ἀκόμη συνεννοήσεις. Δηλαδὴ ἔπρεπε νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος θὰ ἐτερματίζαμεν τὴν συζήτησιν. Ἐπιθυμούσαμεν ὁπωσδήποτε νὰ τερματίσωμεν ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος τὴν συζήτησιν. Ἐπιθυμούσαμεν ἀκόμη καὶ κἄτι πολὺ περισσότερον, νὰ τὴν τερματίσωμεν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν. Τὸ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις τὸ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἂς φροντίσωμεν ὅλοι οἱ βουλευταὶ νὰ τελειώσωμεν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ ἔχωμεν καὶ δύο ἡμέρας ἐπερωτήσεις. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδίδετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐθύνην τῆς διαρκείας τῶν συζητήσεων ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ; Ἡ Κυβέρνησις ἦλθε τὴν Παρασκευὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἔχουσα ἀνάγκην νέου Κανονισμοῦ —διότι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ψηφίσωμεν τὰ νομοθετήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζεται τὸ ἔργον τὸ κυβερνητικὸν καὶ ἑπομένως λογικῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητῆτε τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως— ἔχουσα ἀνάγκην νὰ ψηφίσῃ τὸν Κανονισμὸν ἐζήτησεν ἐγγυήσεις ὥστε ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία ἐπῆλθε νὰ προσλάβῃ πραγματικὴν μορφήν. Δυστυχῶς ὅμως ὄχι μόνον δὲν παρεσχέθησαν αἱ ἐγγυήσεις αὐταὶ....

§90Ι. ΖΙΓΔΗΣ. .... (δὲν ἠκούσθη).

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Ζίγδη, σᾶς ἀρέσει νὰ κάμνετε χειρονομίες καὶ νὰ γελᾶτε. Ὁ κ. Μαῦρος εἶναι εἰς θέσιν νὰ μὲ παρακαλέσῃ νὰ σταματήσω. Ἄλλωστε δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο. Καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, εἶναι, ὅτι ἀδικεῖτε, κ. Μαῦρο, ὄχι ἁπλῶς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν πλειοψηφίαν, ἀλλ’ αὐτὴν ταύτην τὴν λογικήν, ἰσχυριζόμενος, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐντὸς ἕξ ἡμερῶν τὴν συζήτησιν καὶ εἰ δυνατὸν τριῶν ἡμερῶν, ὁπότε θὰ ὑπῆρχε χρόνος διὰ τὴν ἐπερώτησιν καὶ διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§92Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀφοῦ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ ἄλλας διακοπάς, ὄχι διότι τὰς φοβοῦμαι, ἀλλὰ διότι διακόπτεται ἡ συνοχὴ τοῦ λόγου καὶ ἐπὶ θεμάτων ἐξωτερικῆς πολιτικῆς εἶναι σκοπιμότερον οἱ λόγοι νὰ εἶναι ἄνευ διακοπῶν. Εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τὸ ἐτόνισα. Εὑρίσκεσθε πέντε ἔτη εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ δὲν εὑρήκατε τρεῖς ἡμέρας διὰ νὰ κάμετε τὸν Κανονισμόν. Σήμερον τὸ κάμνετε συρόμενοι ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἰδίως ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Συνόδου αὐτῆς ἔθεσε τὸ θέμα καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν τὸ ἐτορπιλλίσατε, ἐνῷ ἠδύνασθο νὰ δεχθῆτε συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ συγχρόνως τοῦ Κανονισμοῦ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα.

§93Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Σημειῶ, κ. συνάδελφε, τὴν παρατήρησίν σας, ὅτι δὲν δέχεσθε διακοπάς. Ἀλλὰ δὲν διετάραξα τὴν συνοχὴν τοῦ λόγου σας καὶ κακῶς ἐπράξατε νομίζω ἀπὸ ἀπόψεως καὶ πάλιν λογικῆς νὰ τὸ εἴπητε αὐτό. Δὲν διετάραξα τὴν ἀγόρευσίν σας ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ἁπλῶς καὶ μόνον ὁμιλεῖτε περὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ δὲν εἴχατε εἰσέλθει ἀκόμη εἰς τὰ θέματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Μὲ συγχωρεῖτε, ζητῶ συγγνώμην, δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἄλλη διακοπή. Ἀλλ’ αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν στάσιν ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως καὶ γενικῶς ἀπέναντι τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε δὲν εἶχεν ἐκδηλωθῆ ὑπὸ κανενὸς ἄλλου Ἀρχηγοῦ Κόμματος ἢ ἐκπροσώπου Κόμματος.

§94Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. βουλευταί, ἡ πτέρυξ ἐκείνη διέπραξε βαρὺ πολιτικὸν σφάλμα, θέτουσα πολιτικὸν θέμα, διότι παρέσχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναβαπτισθῇ εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Σώματος, τὴν βεβαίαν καὶ νὰ δημιουργήσῃ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν ξένον κόσμον, ὅτι ἀπολαμβάνει τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι εἶναι Κυβέρνησις μειοψηφίας καὶ ἀποδοκιμάζεται ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι βουλευταί, τὸ σημερινὸν πολιτικὸν θέμα εἶχεν ὡς κεντρικὸν ζήτημα τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Ἀλλὰ πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα τῆς ὑφέσεως καὶ τῆς γραμμῆς τὴν ὁποίαν ὀφείλει ἡ Ἑλλάς, νὰ ἀκολουθῇ ἐπ’ αὐτοῦ, ὀφείλω νὰ ἐκφράσω ἀπὸ αὐτῆς τῆς θέσεως διαμαρτυρίαν διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις τῆς Χώρας χειρίζεται θέματα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Τὰ χειρίζεται ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ, θέτει τὸ Σῶμα ἐνώπιον τετελεσμένων γεγονότων, διὰ νὰ δεχθῇ καταστάσεις εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῶν ὁποίων τὸ Σῶμα δὲν συνέβαλε, οὔτε ἠρωτήθη καὶ νὰ τὰς ἀποδοκιμάσῃ μὲ ἕνα ναὶ καὶ φυσικὰ ὄχι «ὄχι». Διότι τὸ Κόμμα τῆς πλειοψηφίας, πειθαρχοῦν πάντοτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς πλειοψηφίας, πειθαρχοῦν πάντοτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐγκρίνει ἐκ τῶν ὑστέρων πᾶν ὅ,τι γίνεται. Συνέπεια αὐτῆς τῆς τακτικῆς ὑπῆρξαν δειναὶ περιπέτειαι εἰς τὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ Χώρα. Κύριοι βουλευταί, ἀνέγνωσα χθὲς εἰς τὸ τύπον, ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Μακάριος, παρασκευάζει εἰς τὴν Κύπρον ἀγῶνα παθητικῆς ἀντιστάσεως ἐναντίον τῶν Βρεττανῶν, διότι αἱ συμφωνίαι τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσουν. Πρόκειται περὶ τῶν συμφωνιῶν, τὴν ἡμέραν τῆς ὑπογραφῆς τῶν ὁποίων ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς τὴν εὐτυχεστέραν ἡμέραν τῆς ζωῆς του. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν τὸ πολίτευμα ἐλειτούργει κανονικῶς, ἐὰν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις συμβουλευθῆ τὰ ἁρμόδια πρόσωπα, ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, καὶ εἶχε δεχθῆ τὴν σύγκλησιν Συμβουλίου τοῦ Στέμματος ἢ ἀκόμη καὶ τῶν διατελεσάντων ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν εἶχε κινήσει τοὺς θεσμούς, οἱ ὁποῖοι ἀνελλιπῶς ἐλειτούργουν ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, θὰ ἦτο διάφορος σήμερον ἴσως ἡ κατάστασις. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν τετραετίαν 1928–1932, ὅταν ἐκυβέρνα ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, συνεκαλεῖτο εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν συμβούλιον τῶν διατελεσάντων Ὑπουργῶν τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐκαλεῖτο πάντοτε ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἐκφέρῃ τὰς ἀπόψεις της, διὰ νὰ ἐξασφαλίζεται ἑνιαία ἐθνικὴ γραμμὴ ἐπὶ θεμάτων ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Καὶ ἐὰν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, τοῦ ὁποίου τὸ διπλωματικὸν δαιμόνιον εἶχε τύχει παγκοσμίου ἀναγνωρίσεως, ᾐσθάνετο τὴν ἀνάγκην αὐτήν, πόσον μεγαλυτέραν ἀνάγκην συμβουλῶν θὰ ἔχῃ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἀνέφερα, κ. βουλευταί, τὸ παράδειγμα τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, διότι ἔχει κἄποιαν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Εἶναι ὁ πολιτικὸς ὁ ὁποῖος μετὰ μίαν καταστροφὴν εἰς τὴν Μικρὰν Ἀσίαν, κατώρθωσεν εἰς τὴν Λωζάννην νὰ καταργήσῃ τὰ δικαιώματα τῶν Τούρκων εἰς τὴν Κύπρον. Καὶ τὰ δικαιώματα αὐτὰ ἀπεδόθησαν μὲ τὰς συμφωνίας τῆς Ζυρίχης χωρὶς κἂν ἧτταν, μὲ τὴν διπλωματικὴν πανωλεθρίαν τὴν ὁποίαν ὑπέστημεν εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ τὴν Ζυρίχην τὸ παρελθὸν ἔτος. Ἐὰν ἔκαμα τὴν βραχεῖαν αὐτὴν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν, τὸ ἔπραξα διὰ νὰ ζητήσω ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὴν τακτικὴν αὐτὴν τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων, ὡς ἐὰν πρόκειται περὶ ἀτομικῶν κτημάτων τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως. Ποῖοι ἐξ ἡμῶν δὲν ἐνθυμοῦνται, κ. βουλευταί, τὴν δήλωσιν τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὅτι οὐδέποτε θὰ αἰφνιδιάσῃ τὴν Βουλὴν μὲ λύσιν ἄλλην, πλὴν τῆς αὐτοδιαθέσεως, καὶ ποῖοι δὲν ἐνθυμοῦνται τὴν ἔτι πλέον πανηγυρικὴν δήλωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν: «Ἐὰν τίμημα τῆς φιλίας Τουρκίας καὶ Ἀγγλίας εἶναι ἡ αὐτοδιάθεσις, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις προτιμᾷ τὴν αὐτοδιάθεσιν καὶ θυσιάζει τὴν φιλίαν τῶν δύο δυνάμεων». Κύριοι βουλευταί, εἰσερχόμεθα εἰς τὸ μέγα θέμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸν κύριον λόγον τοῦ σημερινοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, εἰς τὸ πρόβλημα τῆς ὑφέσεως. Πρέπει νὰ διακρίνωμεν τὴν ὕφεσιν ὡς ἀντικειμενικὸν σκοπόν, δηλαδὴ τὴν εἰρήνευσιν καὶ συνύπαρξιν τῶν δύο κόσμων ἀπὸ τὰ μέσα καὶ τὰς μεθόδους, διὰ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ. Κύριοι βουλευταί, οὐδεὶς ἄνθρωπος ἔχων σῶας τὰς φρένας εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐναντίον τῆς ὑφέσεως. Καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι οἱ παράφρονες ἐν τῇ χώρᾳ αὐτῇ θὰ εὑρίσκωνται ἐγκεκλεισμένοι εἰς τὰ ψυχιατρεῖα. Κατ’ ἐξοχὴν ἡ Ἑλλάς, χώρα ἡ ὁποία ὑπέστη μίαν καταστροφὴν ἀπὸ τὸν πόλεμον καὶ τὰς μεταπολεμικὰς ἀνωμαλίας, χώρα διὰ τὴν ὁποίαν ὁ Πρόεδρος Ἀϊζενχάουερ εἶπεν, ὅτι φέρει τὸ μεγαλύτερον βάρος δαπανῶν ἀμύνης, ἐν σχέσει μὲ τὰ εἰσοδήματά της, ἀπὸ ὅλας τὰς χώρας τοῦ ἐλευθέρου κόσμου, κατ’ ἐξοχὴν ἡ Ἑλλὰς ἀποβλέπει μὲ μεγαλυτέραν ἀδημονίαν πρὸς τὴν ὕφεσιν καὶ εὔχεται καὶ πρέπει νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν πραγματοποίησιν αὐτῆς. Ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ χαράξωμεν γραμμὴν ἀκολουθητέας πολιτικῆς ἐπὶ τῆς ὑφέσεως, ἐὰν δὲν ἀποκαθάρωμεν τὸ ἔδαφος ἀπὸ πολλὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ξένα πρὸς αὐτήν. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν παγκοσμίως διεξαγομένην σήμερον κίνησιν πρὸς ὕφεσιν, ὑπάρχουν ἀνάμικτα στοιχεῖα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ὅπως ὑπάρχουν καὶ στοιχεῖα προπαγάνδας. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκκαθαρίσωμεν τὰ στοιχεῖα τῆς προπαγάνδας, διὰ νὰ ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ πραγματικὴ γραμμὴ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ βάσει αὐτῆς νὰ ρυθμίσωμεν τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ τηρήσῃ ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ὁ τόσον δραστηρίως κινούμενος ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως, ἐδήλου πρὸ ἡμερῶν, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, εἶναι εἰς θέσιν ἐντὸς μιᾶς ὥρας νὰ κονιορτοποιήσῃ τὴν Εὐρώπην καὶ ἐντὸς μιᾶς ἄλλης ὥρας νὰ κονιορτοποιήσῃ πᾶν σημεῖον τῆς ὑδρογείου, ὁπουδήποτε εὑρισκόμενον, διότι διαθέτει πυραύλους μεγάλου βεληνεκοῦς, τῶν ὁποίων ἡ εὐστοχία ἔχει ἀποδειχθῆ διὰ πειραμάτων. Αἱ τελευταῖαι δοκιμαὶ εἰς τὸν Εἰρηνικόν, ἀπέδειξεν, τὸ ἀληθὲς τοῦ λόγου τοῦ Σοβιετικοῦ Πρωθυπουργοῦ. Τὴν ἰδίαν ἡμέραν ὁ κ. Κροῦστσεφ εἶπεν: Φοβεῖται τὴν ἀναβίωσιν τοῦ Γερμανικοῦ Μιλιταρισμοῦ. Βλέπω εἰς τοῦτο κἄποια ἀντίφασιν. Εἰς τὰς συνομιλίας τοῦ Κάμπ Ντέϊβ, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν μεταξὺ τοῦ Προέδρου Ἀϊζενχάουερ καὶ τοῦ Ρώσου Πρωθυπουργοῦ, ἀντηλλάγησαν λόγοι ὑπὲρ τῆς ὑφέσεως καὶ πίστεως εἰς τὴν συνύπαρξιν τῶν δύο κόσμων. Ἐν τούτοις ὅμως δὲν εἶχε προφθάσει ὁ κ. Χρουστσὼφ νὰ προσγειωθῇ εἰς τὸ ἀεροδρόμιον τῆς Μόσχας, ἐπιστρέφων ἐξ Οὐάσιγκτων, καὶ ἀνεγράφετο ἡ ὑπογραφὴ συμφωνίας ἐγκαταστάσεων βάσεων πυραύλων εἰς Τουρκίαν καὶ Ἰταλίαν. Τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Χρουστσὼφ ἀνήγγειλε τὴν μείωσιν τοῦ Σοβιετικοῦ στρατοῦ κατὰ 1.200.000 ἄνδρας, τὴν ἰδίαν ἡμέραν ἀνηγγέλλετο εἰς τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην, ὅτι ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις κατέχει ἕνα φανταστικὰ τρομερὸν νέον ὅπλον, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ δύναται νὰ τινάξῃ τὴν ὑδρόγειον εἰς τὸ ἀέρα. Προχθὲς ἀκόμη ὁ Σοβιετικὸς Πρωθυπουργός, εὑρισκόμενος εἰς τὴν Γαλλίαν, ἐγένετο δεκτὸς μὲ τιμὰς ἀπὸ τὸν Γαλλικὸν λαόν, μὲ τὴν ὑπόκρουσιν τῶν Ἐθνικῶν ὕμνων τῶν δύο χωρῶν καὶ τὴν τρομακτικὴν ἀτομικὴν ἔκρηξιν τῆς Σαχάρας. Αὐταὶ αἱ ἀντιφάσεις εἰς τὴν διεθνῆ πολιτικὴν δὲν ἀποδεικνύουν, ὅτι δὲν βαίνομεν πρὸς ὕφεσιν, διότι βαίνομεν πράγματι πρὸς ὕφεσιν καὶ δὲν ὑπάρχει καμμία δύναμις ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ τὴν ματαιώσῃ. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀντιφάσεις ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ ὁδὸς πρὸς τὴν ὕφεσιν εἶναι ὁδὸς δύσκολος καὶ θὰ παρέλθῃ χρόνος διὰ νὰ φθάσωμεν ἐκεῖ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ οἱ δύο συνασπισμοὶ κρατοῦν ζηλοτύπως τὰς θέσεις των, ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἄλλη λύσις παρὰ μόνον ὕφεσις εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐργάζωνται πρὸς τὸ σκοπὸν αὐτὸν διὰ νὰ φθάσουν εἰς τὸ τέρμα τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν. Κύριοι βουλευταί, πῶς προέκυψε ξαφνικὰ ἡ ἀνάγκη τῆς ὑφέσεως; Ἀπὸ τὸ 1945 καὶ μέχρι πρὸ ἑνὸς ἔτους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανείς, ὅτι οἱ δύο συνασπισμοὶ θὰ συνεζήτουν μεταξὺ των κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ μὲ τοιοῦτον πνεῦμα κατανοήσεως. Τὶ συνέβη; Μήπως μετεβλήθη ἡ Ἀμερικανικὴ πολιτική; Μήπως ἡ Σοβιετική; Καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Δύσις συνεχῶς ἀπὸ τοῦ 1945 ἐπιδιώκει τὴν ὕφεσιν καὶ τὸν ἀφοπλισμόν. Ἀλλὰ ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, οὐδέποτε ἠθέλησε νὰ συζητήσῃ τὰ θέματα. Διὰ πρώτην φορὰν σήμερον ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις δέχεται προτάσεις καὶ προβαίνει εἰς παραχωρήσεις τὰς ὁποίας πρὸ διετίας ἠρνεῖτο κἂν νὰ συζητήσῃ. Τὶ συνέβη; Τὰ τρομακτικὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα παράγονται σήμερον εἰς τὰς μεγάλας χώρας, ἀπειλοῦν μὲ ἀφανισμὸν τὴν γῆν. Ἡ βόμβα ἡ ὁποία κατέστρεψε τὴν Χιροσίμα εἶχεν ἐκρηκτικὴν δύναμιν μεγαλυτέραν ἀπὸ ὅλας τὰς βόμβας αἱ ὁποῖαι ἐρρίφθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου εἰς τὸ Βερολῖνον. Μία ὑδρογονικὴ βόμβα δυνάμεως εἴκοσι μεγατόννων ἔχει ἐκρηκτικὴν δύναμιν 1.000 φορὰς μεγαλυτέραν τῆς βόμβας τῆς Χιροσίμας καὶ πολὺ περισσότερον ἐκρηκτικὴν δύναμιν ἀπὸ ὅλας τὰς βόμβας τὰς ὁποίας ἡ Βρεταννικὴ ἀεροπορία ἐχρησιμοποίησε κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου. Ἦτο φυσικὸν μὲ αὐτὰ τὰ φοβερὰ ὅπλα νὰ ἐπηρεάζεται ἡ διαμόρφωσις τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῶν διαφόρων χωρῶν. Ἐπὶ μίαν 5ετίαν ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ ἐκυριαρχεῖτο ἀπὸ τὴν ἀντίληψιν καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἀτομικὴ βόμβα ἀπετέλει μονοπώλιον μιᾶς χώρας τῶν Η.Π.Α. Τὸ 1949 προσετέθη ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις τὸ 1952 ἡ Ἀγγλία τὸ 1960 προσετέθη καὶ ἡ Γαλλία. Ἔχομεν ἤδη 4 κράτη τὰ ὁποῖα παράγουν ἀτομικὰς βόμβας. Πιθανὸν ἐντὸς τοῦ μηνὸς νὰ ἀναγγελθῇ καὶ ἡ ἀναμενομένη ἀτομικὴ ἔκρηξις ἀπὸ τὴν Κίναν, ὁπότε τὰ μέλη τῆς ἀτομικῆς λέσχης ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραγωγὴν ἀτομικῶν βομβῶν νὰ γίνουν 5 ἀπὸ 1 ποὺ ἦτο τὸ 1945. Ἐνῷ τὸ 1949 ἡ διεθνὴς πολιτικὴ καὶ τὸ 1952 ἐκυριαρχεῖτο ὄχι ἀπὸ τὸ μονοπώλιον μιᾶς δυνάμεως, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν κατοχὴν τῆς βόμβας, τὸ 1952 ἔχομεν νέαν ἀνατροπὴν ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου ὅταν αἱ Η.Π.Α. παράγουν τὴν βόμβαν ὑδρογόνου. Ἀλλὰ καὶ τὸ μονοπώλιον αὐτὸ ἀνατρέπεται ὅταν ἐπὶ Κυβερνήσεως Μαλένκωφ τὸ 1953 ἐγένετο ἡ σοβιετικὴ ἔκρηξις βόμβας ὑδρογόνου. Καὶ τὸ 1957 ἔχομεν τρεῖς χώρας, διότι προσετέθη καὶ ἡ Ἀγγλία. Μετὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς παραγωγῆς ὑδρογονικῶν βομβῶν, εἶδεν ἡ ἀνθρωπότης, ὅτι αἰφνιδίως ἀποκαθίσταται εἰρήνη εἰς τὸν κόσμον καὶ ἀπομακρύνεται ὁ κίνδυνος τοῦ πολέμου. Ἀπεκλήθη αὐτὸ κατάστασις ἰσορροπίας τρόμου. Οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ ἀποτολμήσῃ τὴν χρησιμοποίησιν ὑδρογονικῶν ὅπλων, διότι τρέμει τὴν ἀντεπίθεσιν. Δὲν ἔχει ἄμυναν ὁ ὑφιστάμενος τὴν ἐπίθεσιν, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἄμυναν καὶ ὁ ἐπιτιθέμενος ἐναντίον τῆς ἀντεπιθέσεως. Ὑπῆρξε πρὸς στιγμὴν ἡ ἐντύπωσις, ὅτι οἱ ἀτομικοὶ κατάσκοποι, οἱ ὁποῖοι παρέδωσαν ἀτομικὰ μυστικὰ εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, καὶ συνεπείᾳ τῶν ὁποίων κατώρθωσε νὰ παραγάγῃ τὴν ὑδρογονικὴν βόμβαν προσέφεραν μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἀνθρωπότητα, διότι διὰ τῆς δημιουργίας ἰσορροπίας τοῦ τρόμου νομίζουν, ὅτι κατωρθώθη τελικῶς ἡ ἐξασφάλισις τῆς εἰρήνης. Εἶπε κἄποτε ὁ Ἄγγλος Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν κ. Λόϋντ, ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις εἰς τὸν κόσμον ὁμοιάζει μὲ τὴν κατάστασιν δύο ἀντιπάλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ ὅπλα γεμᾶτα ἐστραμμένα ὁ ἕνας ἐναντίον τοῦ ἄλλου μὲ τὴν χεῖρα εἰς τὴν σκανδάλην, ἀλλὰ οἱ ὁποῖοι ὑπόσχονται νὰ μὴ χρησιμοποιήσουν τὰ ὅπλα αὐτά. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ παράτασις τῆς σημερινῆς καταστάσεως, πρῶτον, διότι αἱ δαπάναι συντηρήσεως τῶν ἐξοπλισμῶν εἶναι τεράστιαι. Διότι εἶναι δυνατὸν ἀπροόπτως νὰ προκληθῇ παγκόσμιος σύρραξις ἀπὸ κἄποιον παράφρονα. Καὶ τρίτον, ὅτι ὑδρογονικὴ βόμβα καὶ οἱ παραγωγοὶ τῶν ἀτομικῶν ὅπλων δὲν εἶναι πλέον προνόμιον τῶν ὀλίγων κρατῶν τῆς ἀτομικῆς ἢ ὑδρογονικῆς λέσχης. Οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὴν Γενεύην ἀτομικοὶ ἐμπειρογνώμονες, ἔχουν πληροφορήσει τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην, ὅτι πρὶν ἢ παρέλθουν 10 ἔτη, τοὐλάχιστον δέκα ἀκόμη Κράτη θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ παράγουν τὰ ἴδια ὑδρογονικὰ ὅπλα. Ἡ ἐπέκτασις τῆς βιομηχανίας τοιούτων μέσων καταστροφῆς εἰς περισσότερα Κράτη, ἀντιλαμβάνεσθε, κ. βουλευταί, εἰς ποῖον κίνδυνον ἐκθέτει τὴν ἀνθρωπότητα. Ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, ἔχει μείζονα ἀνάγκην τῆς ὑφέσεως ἀπὸ ὅ,τι ἴσως ἔχουν αἱ ἄλλαι χῶραι, διότι μὲ τὴν ἐπέκτασιν τῆς παραγωγῆς ὑδρογονικῶν βομβῶν ἀπὸ διάφορα Κράτη θὰ αἰσθάνεται καθ’ ἡμέραν ἡ ἰδία ὀλιγώτερον ἀσφαλής. Δὲν ὑπαινίσσομαι μόνον τὴν ἐπικειμένην ἔκρηξιν τῆς Ἐρυθρᾶς Κίνας, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ἡ Σουηδία παρασκευάζει τὴν κατασκευὴν ἀτομικῶν τακτικῶν ὅπλων, εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ἡ κατοχὴ ἀτομικῶν τακτικῶν ὅπλων ἐκ μέρους Χωρῶν συνορευουσῶν μὲ τὴν Ρωσίαν ἔχει περίπου κατὰ ἕνα ποσοστὸν τὴν σημασίαν τῶν στρατηγικῶν ὅπλων. Ἀλλὰ διὰ νὰ φθάσωμεν, κ. βουλευταί, εἰς ἕνα ἀφοπλισμὸν καὶ εἰς ἕνα καθεστὼς πραγματικῆς συνυπάρξεως πρέπει νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ Διεθνὴς ἐμπιστοσύνη μεταξὺ τῶν δύο συνασπισμῶν. Αἱ μέχρι τοῦδε συζητήσεις ἀπέδειξαν, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη δὲν εἶναι τίποτε περισσότερον παρ’ ὅτι εἶναι δυναταὶ αἱ συζητήσεις ἐπὶ τοῦ πυρηνικοῦ ἀφοπλισμοῦ, ἀλλὰ εὑρισκόμεθα πολὺ μακρὰν ἀκόμη ἀπὸ τὸ τέρμα. Αἱ πληροφορίαι ἐκ Γενεύης λέγουν, ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα ἀκόμη, οὔτε εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἐπιλύσεως τοῦ προβλήματος. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τὴν παγκόσμιον πρὸς ὕφεσιν, ποῖος ρόλος ἐπιφυλάσσεται εἰς τὰ μικρὰ Κράτη; Πρέπει νὰ συμβάλλουν κατὰ ἕνα τρόπον καὶ τὰ μικρὰ Κράτη ἢ πρέπει νὰ ἀναμείνουν τοὺς μεγάλους μοιρολατρικῶς διὰ νὰ πληροφορηθοῦν τὰς ἀποφάσεις των; Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ τελικὴ εὐθύνη διὰ τὴν λύσιν ἀνήκει εἰς τὰς Μεγάλας Δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι καὶ παράγουν καὶ κατέχουν τὰ ὑδρογονικὰ ὅπλα. Ἀλλὰ καὶ αἱ μικραὶ χῶραι ἔχουν νὰ παίξουν ρόλον σημαντικὸν πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Ἅπαξ, κ. βουλευταί, εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ὑφέσεως, εἶναι δυνατὸν αἱ μικραὶ Χῶραι καὶ ὁμιλῶ διὰ τὴν ἰδικήν μας Χώραν, νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ὑφέσεως διὰ τῆς καλλιεργείας φιλικῶν πολιτιστικῶν καὶ οἰκονομικῶν σχέσεων μὲ τὰς Χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ. Ἡμεῖς κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν πράττει τοῦτο. Δὲν βλέπω διά τίνα λόγον παρεμβάλλει ἡ Κυβέρνησις προσκόμματα εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πολιτιστικῶν σχέσεων μὲ τὰς Χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ὑπάρχει Χώρα τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἔχουν γίνει καλλιτεχνικαὶ ἐκδηλώσεις Ρωσικαί. Εἴμεθα ἡ μόνη Χώρα εἰς τὴν ὁποίαν ἠρνήθημεν νὰ δώσουν παραστάσεις τὰ μπαλλέττα Μπολσόϊ, τὰ ὁποῖα περιώδευον ἐπὶ 6 μῆνας εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἐπίσης κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν ἀνέπτυξεν εἰς οἵαν εἶναι δυνατὸν ἔκτασιν τὰς οἰκονομικὰς σχέσεις μὲ τὰς Χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ. Εἶπεν πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἐπολλαπλασιάσθησαν αὐταὶ ἀπὸ τῆς ἀνόδου εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβές. Θὰ ἦτο ἄδικον νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν κατεβλήθη προσπάθεια καὶ δὲν ἐσημειώθη βελτίωσις εἰς τὴν ἔκτασιν τῶν συναλλαγῶν μὲ τὰς Χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ. Ἡμεῖς κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν συμβάλλει εἰς τὴν ἐπίτευξιν ὅλης τῆς δυνατότητος ἐπεκτάσεως τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων μὲ τὸ Ἀνατολικὸν μπλόκ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν πλέον περιθώρια. Ἀλλοίμονον, κ. βουλευταί, ἐὰν τὰ περιθώρια ἐξαγωγῶν πρὸς Ἀνατολὰς ἐξηντλήθησαν εἰς τὸ ὕψος, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται σήμερον. Ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος εἶπεν, ὅτι ἡ Δύσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀπορροφήσῃ περισσότερα προϊόντα, διότι εἶναι φθίνουσα ἀγορὰ διὰ τὴν κατανάλωσιν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Ἐὰν ὅμως ἔκλεισαν αἱ δυνατότητες καὶ πρὸς Ἀνατολάς, τότε ποῦ θέλετε νὰ ἐξαγάγῃ ἡ Ἑλλὰς τὰ πλεονάζοντα προϊόντα της; Εἶπε καὶ κἄτι ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν νὰ μᾶς πληρώσῃ δολλάρια ἢ χρυσόν, εἶναι μία μεγάλη Χώρα, τὶ τῆς κοστίζει, αὐτὸ ἐζήτησε καὶ ὁ Ντέ Γκώλ προχθές. Ἀλλά, κ. βουλευταί, εἶχον τὴν εὐκαιρίαν καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν νὰ εἴπω, ὅτι θὰ εἴμεθα πολὺ ἀφελεῖς, ἐὰν ἐκλάβωμεν τοὺς Ρώσους ὡς ἀφελεῖς. Εἶναι δυνατὸν ἡ Χώρα αὐτὴ ὁσαδήποτε δολλάρια καὶ ἂν ἔχῃ νὰ πληρώσῃ μὲ αὐτὰ τὰ πλεονάζοντα Ἑλληνικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμπορεῖτε νὰ πωλήσετε διὰ νὰ ἀγοράζετε σεῖς μὲ τὰ Ρωσικὰ δολλάρια, προϊόντα ἀπὸ τὴν Δύσιν; Ἀλλὰ θὰ μοῦ εἴπητε, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ αὐξηθοῦν αἱ συναλλαγαὶ μὲ τὸν Ἀνατολικὸν συνασπισμόν; Τὸ θέμα εἶναι ἁπλούστατον. Θὰ ἐπεκταθοῦν αἱ σχέσεις αἱ οἰκονομικαί μας, μὲ τὴν Ρωσίαν, θὰ ἀγοράζωμεν ἀγαθὰ κεφαλαιουχικά, διότι δι’ αὐτῶν θὰ ἀποκτήσῃ ἡ Ρωσία, ὁ Ἀνατολικὸς συνασπισμὸς μέσον πληρωμῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀγοράσῃ περισσότερα ἀγροτικὰ προϊόντα.

§95Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε συνάδελφε, τὸν κ. Ἀβέρωφ, τὸν ἠκούσατε καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶσθε ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ συλλαμβάνουν πλήρως τὴν ἔννοιαν οἱασδήποτε φράσεως, λεγομένης ὑπὸ οἱουδήποτε ἐξ ἡμῶν. Τὸ πρὸ ὀλίγου ἐκ μέρους σας λεχθέν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐχαρακτήρισεν ὡς ἐξαντληθέντα τὰ περιθώρια.

§96Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Τὸ εἶπεν ἢ ὄχι; (διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§97Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὸ ἐπανώρθωσε, κατόπιν.

§98Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Βλέπετε, ὅτι ἀκόμη καὶ ἐκ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς συνάδελφος, παρεμβαίνει διὰ νὰ σᾶς εἴπῃ καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ εἴχατε ἀκούσει, ὅτι τὸ ἐπανώρθωσε. Δὲν ἦτο ὅμως ἐπανόρθωσις. Ἦτο ἐπεξήγησις. Ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀβέρωφ ρητῶς περὶ δυνατοτήτων αὐξήσεως τῶν συναλλαγῶν. Πῶς λοιπὸν ἔρχεσθε, κ. Μαῦρο, καὶ ἰσχυρίζεσθε σεῖς ὁ ὁποῖος ἀκούετε ἄριστα, ἀντιλαμβάνεσθε καλύτερα ἀπὸ κάθε ἄλλον καὶ ἔχετε καὶ καλὴν πίστιν τὴν ὁποίαν δὲν δικαιοῦται, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παρελθόντος σας, νὰ ἀμφισβητήσω, πῶς ἔρχεσθε καὶ λέγετε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν, ὅτι ἐξηντλήθησαν τὰ περιθώρια. Δὲν τὸ εἶπε καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν βουλευτὴς ἐκ τῆς Ε.Δ.Α. ἀκριβῶς, ἐπεβεβαίωσε τὴν ἰδικήν μου δήλωσιν, ὅτι δὲν τὸ εἶπεν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὑπὸ τὴν ὁποίαν σεῖς τὸ ἐχρησιμοποιήσατε.

§99Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Τὸ εἶπε καὶ τὸ ἐπανώρθωσε.

§100Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δεύτερον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπαντήσω εἰς ἕνα ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνατε εἰδικώτερον πρὸς ἐμὲ καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει γενικωτέραν σημασίαν καὶ δὲν ἀφορᾷ μόνον ἀφορμὴν μιᾶς κοινοβουλευτικῆς ἁψιμαχίας μεταξὺ ὑμῶν καὶ ἐμοῦ, ἀλλὰ ἀφορᾷ γενικώτερον τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Εἴπατε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοήσητε, εἰς τὶ θὰ ἔβλαπτον αἱ σχέσεις αἱ πολιτιστικαὶ μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ ἀνταλλαγαὶ μπαλλέτων καὶ διαφόρων καλλιτεχνικῶν ἢ ἐπιστημονικῶν ὁμίλων, ἀνταλλαγαὶ αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ ΝΑΤΟ. Κύριε Μαῦρο, καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸ τὸ ἔχομεν εἴπει κατὰ τρόπον ἀπολύτως σαφῆ καὶ μὲ ἀπόλυτον εἰλικρίνειαν εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν Πρεσβευτὴν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, νὰ προσθέσω, ὅτι ἀσχολούμενος εἰδικώτερον μὲ τὴν τέχνην καὶ τὴν ἐπιστήμην, θαυμάζω ἰδιαιτέρως καὶ τὴν λογοτεχνίαν καὶ τὴν τέχνην τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Δὲν ὑπάρχει ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καμμία ἀναφυλαξία ἔναντι τοῦ κομμουνισμοῦ. Τὸ καλοκαίρι ἐχειροκροτήσαμεν ἐκπρόσωπον μιᾶς λαϊκῆς σοσιαλιστικῆς δημοκρατίας, μουσικὸν ἐκπρόσωπον ἄριστον, τὸν μαέστρον Χόρβατ, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἔλθει ἀπὸ τὸ Ζάγκρεμπ, καὶ διηύθυνε τὴν κρατικὴν ὀρχήστραν εἰς τὸ θέατρον Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ, εἰς τὸ φεστιβάλ τὸ κρατικόν. Πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἐχειροκροτήσαμε ἕνα σημαντικὸν νέον πιανίσταν Γιουγκοσλάβον ἀνήκοντα ἐπίσης εἰς χώραν κομμουνιστικὴν...

§101Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀγόρευσις, κ. Πρόεδρε.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος, ἐπέτρεψε τὴν διακοπήν.

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Μὲ συγχωρεῖτε, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ ἀφοῦ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος, μοῦ ἐζήτησε νὰ δώσω ἀπάντησιν, πρέπει νὰ δώσω ἀπάντησιν. Ἐὰν νομίζῃ, ὁ ἐκ Λαμίας συνάδελφος, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δώσω, τότε ἁπλούστατα νὰ σταματήσω. Διατὶ δὲν ἔχομεν ἀναφυλαξίαν ἀπέναντι τῶν καλλιτεχνῶν αὐτῶν καὶ ἐπιστημόνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν προσκληθῆ καὶ θὰ προσκληθοῦν καὶ ἄλλοι ἀπὸ τὸ Βελιγράδιον καὶ ἄλλων πόλεων τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκπρόσωποι κομμουνιστικῶν κρατῶν; Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, κ. Μαῦρο, καὶ τὸ γνωρίζετε ἄριστα, ὅτι τὸ κόμμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατέχει τὴν ἄκραν ἀριστεράν, ὅταν ἔρχωνται κομμουνισταὶ καὶ εἶναι ἐξαίρετοι ἐπιστήμονες καὶ ἐξαίρετοι καλλιτέχναι, ἂν εἶναι Γιουγκοσλαύοι δὲν κινητοποιεῖται διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν περίστασιν, ἐὰν ὅμως ἦσαν Ρῶσοι θὰ ἐκινητοποιεῖτο. Βλάπτει λοιπὸν αὐτὸ τὸ κόμμα τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται ΕΔΑ, τὰς πολιτιστικὰς σχέσεις μεταξὺ Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ Ἑλλάδος, διότι προβαίνει εἰς τὴν συστηματικὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς παρουσίας τῶν καλλιτεχνῶν ἢ τῶν ἐπιστημόνων ἢ οἱουδήποτε ἐκπροσώπου τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ τῶν ἄλλων σοσιαλιστικῶν χωρῶν πλὴν τῆς Γιουγκοσλαβίας. Γνωρίζετε τὶ θὰ συνέβαινεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐὰν ἤρχετο οἱοδήποτε μπαλλέτο ἢ οἱοσδήποτε διευθυντὴς ὀρχήστρας; Ὁλόκληρος ἡ πτέρυξ τῆς ἀριστερᾶς καὶ ὅλοι οἱ ὀπαδοί των, οἱ ὁποῖοι ἀδιαφοροῦν ὅταν ὁ Γιουγκοσλαῦος Χόρχατ διευθύνῃ τὴν ὀρχήστραν, θὰ μετεβάλοντο αἰφνιδίως εἰς φανατικοὺς καὶ κραυγαλέους φιλομούσους. Θὰ ἐγίνετο ἑπομένως πολιτικὴ ἐκμετάλλευσις εἰς βάρος τοῦ ἐθνικοῦ ἐν Ἑλλάδι καθεστῶτος καὶ αὐτὴν τὴν ἐκμετάλλευσιν δὲν ἐπιθυμεῖ καὶ δὲν ἐπιτρέπει ἡ Κυβέρνησις. (Χειροκροτήματα).

§104Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἀπαντήσω κατὰ σειράν. Πρῶτον ὀφείλω μία ἐξήγησιν, Εἶχα ἀκούσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, δηλώνοντα περίπου, εἰς τὴν διαπασῶν καὶ εἶναι παρὼν καὶ ἠμπορεῖ καὶ νὰ μοῦ τὸ βεβαιώσῃ, εἶπεν πρέπει νὰ τὸ καταλάβετε, κύριοι, δὲν ὑπάρχει περιθώριον περαιτέρω αὐξήσεως τῶν συναλλαγῶν μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἤκουσα τὴν διόρθωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε μετά, Ἀλλά, κ. βουλευταί, μὲ αὐτὴν τὴν διόρθωσιν δὲν νομίζω, ὅτι ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως γίνεται ἰσχυροτέρα, διότι ἐὰν πράγματι δὲν ὑπῆρχον περιθώρια, καὶ αὐτὸ ἦτο ἀληθές, θὰ ἐλέγατε τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν. Ὅταν ὅμως λέγετε, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἐν τούτοις δὲν θὰ ἐξαντλῆτε, καθ’ ἣν στιγμὴν σήπονται τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα εἰς τὰς ἀποθήκας, τότε ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως γίνεται ἀκόμη δυσχερεστέρα. Τὸ δεύτερον, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅπου ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν προβαίνει εἰς περαιτέρω ἀνάπτυξιν τῶν πολιτιστικῶν σχέσεων μὲ τὰς ἀνατολικὰς χώρας, διότι φοβεῖται μήπως χειροκροτηθοῦν τὰ μπαλλέτα, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι δὲν τὸ θεωρῶ ἐπαρκῶς σοβαρὸν ὡς πρᾶξιν πολιτικήν, διότι καὶ ἡ Ρωσία θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἔχῃ μίαν καλλιτεχνικὴν ἐπίδοσιν καὶ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν θὰ ὑπάρχῃ ἀριστερά. Μήπως πρόκειται ἐπ’ ἄπειρον νὰ συνεχίσωμεν αὐτὴν τὴν τακτικὴν τῆς παρεμβολῆς προσκομμάτων εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πολιτικῶν ἔτι σχέσεων; Ποῖον θὰ εἶναι τὸ τέρμα καὶ ποῦ θὰ καταλήξωμεν μὲ τὴν τακτικὴν αὐτήν; Ἄν, κ. βουλευταί, εἶπον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν καλλιέργειαν πολιτικῶν καὶ οἰκονομικῶν σχέσεων μὲ τὰς χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ, ὀφείλω νὰ διαστείλω ἀπολύτως τὴν θέσιν τῆς νέας πολιτικῆς κινήσεως ἀπὸ τὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ αὐτὴ ἡ πτέρυξ καὶ τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξε πρὸ ὀλίγου διὰ τῆς δηλώσεώς του, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι δηλαδὴ ἡ Ἑλλὰς ὀφείλει νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν ὕφεσιν, δεχομένη νὰ μετάσχῃ διαπραγματεύσεων μὲ ἄλλας Βαλκανικὰς χώρας, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὴν εἰρήνευσιν ἢ τὴν ἀποπυραυλοποίησιν, ὡρισμένου χώρου τῆς ὑδρογείου, εἴμεθα ἐναντίον αὐτῶν τῶν πρωτοβουλιῶν τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐλάμβανε κατ’ ἀπόσπασιν ἀπὸ τὴν Ἀτλαντικὴν συμμαχίαν καὶ θὰ ἐξηγήσω ἀμέσως διατὶ εἴμεθα ἐναντίον αὐτῆς τῆς πολιτικῆς. Ὄχι, κ. βουλευταί, διότι μὲ τὴν ἄρνησιν τῆς Ἰταλίας, τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Γιουγκοσλαυΐας νὰ μετάσχουν τοιούτων συνομιλιῶν, τοιούτων διασκέψεων, τὸ θέμα ἔχει ἤδη ξεπερασθῆ.

§105Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἔχει ἀποδεχθῆ τὰς προτάσεις αὐτάς.

§106Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὁ Στρατάρχης Τίτο εἰς τὸ Μπριόνι κατὰ τελευταίαν δήλωσίν του, εἶπεν, ὅτι δὲν μετέχει τοιούτων διασκέψεων. Ὄχι διότι μὲ τὴν κατασκευὴν ἀτομικῶν ὅπλων μεγάλου βεληνεκοῦς, ἡ ἀποπυραυλοποίησις ὡρισμένου χώρου εἶναι ἀτελεσφόρητος. Δὲν εἴμεθα δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἐναντίον αὐτῶν τῶν πρωτοβουλιῶν, ἀλλὰ εἴμεθα ἐναντίον αὐτῆς τῆς πολιτικῆς, χάριν τῆς ὑφέσεως, κ. βουλευταί. Εἶναι ἀδύνατον νὰ πραγματοποιηθῇ διεθνὴς ὕφεσις ἐὰν δὲν τὴν διεπραγματεύετο ἡ δύσις ἀρραγὴς καὶ ἡνωμένη. Ἄν ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις ἐπετύγχανε νὰ διασπάσῃ τὴν μίαν μετὰ τὴν ἄλλην τὰς χώρας τῆς Δυτικῆς συμμαχίας καὶ ἐὰν διαπραγματευθῇ μὲ ἑκάστην χωριστὰ ἀπεσπασμένην ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ, δὲν θὰ εἶχε πλέον ἀνάγκην ὑφέσεως ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις, θὰ εἶχε ἐπιβάλῃ ἕνα εἶδος εἰρήνης ἰδικῆς της καὶ ὅλαι αἱ προσπάθειαι διὰ τὴν συνύπαρξιν θὰ εἶχον ναυαγήσει ὁριστικῶς. Πιστεύομεν, ὅτι ὅλοι οἱ δρόμοι ὁδηγοῦν πρὸς τὴν ὕφεσιν, καὶ θὰ ἔλθῃ ἀφεύκτως ἀργὰ μετὰ πολλῶν δυσχερειῶν, ὅλοι οἱ δρόμοι πλὴν ἑνός. Καὶ αὐτὸς ὁ ἕνας, αὐτὸς ὁ δρόμος ὁ ὁποῖος ὑπονομεύει κατ’ εὐθεῖαν τὴν πολιτικὴν τῆς ὑφέσεως εἶναι ἡ κονιορτοποίησις τῆς Δυτικῆς συμμαχίας δι’ ἀποσπάσεως δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι θὰ συνεννοοῦντο μὲ τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, εἴτε μὲ αὐτὴν ἀπ’ εὐθείας, εἴτε μὲ οἱοδήποτε δορυφόρον ἐνεργοῦντα κατ’ ἐντολὴν καὶ διὰ λογαριασμὸν της. Ἀλλά, κ. βουλευταί, θὰ ἦτο πλάνη νὰ νομισθῇ, ὅτι ἡ ἐμμονὴ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν εἰς τὴν Δυτικὴν συμμαχίαν, ἀποτελεῖ ἐμπόδιον οἱασδήποτε φύσεως διὰ τὴν ἀνάπτυξιν πολιτιστικῶν ἢ καὶ ἀκόμη οἰκονομικῶν σχέσεων μὲ τὸν ἀνατολικὸν συνασπισμόν. Τὸ παράδειγμα τῆς Ἰταλίας καὶ τὸ παράδειγμα τῆς Τουρκίας καὶ τὸ παράδειγμα τῆς Ἰαπωνίας, ἀποτελοῦν τὴν ἀπάντησιν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπηγοητεύσῃ πάντα ὅστις ἐλπίζει, ὅτι ἀπαιτοῦνται πολιτικαὶ παραχωρήσεις κἄποιας μορφῆς διὰ νὰ ἔχωμεν καλυτέρας σχέσεις. Ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Τουρκία, κ. βουλευταί, προέβησαν εἰς πράξεις αἱ ὁποῖαι ἰδιαιτέρως ἠνώχλησαν τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, ἐδέχθησαν τὴν ἐγκατάστασιν βάσεων πυραύλων. Αὐτὸ δὲν ἠμπόδισε τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν καὶ τὸν ὄγκον τῶν οἰκονομικῶν συναλλαγῶν νὰ αὐξήσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ σημαιοστολήσῃ τὴν Μόσχαν διὰ τὴν ὑποδοχὴν τοῦ Προέδρου Γκρόνκυ. Ἀκόμη ἡ τόσον θόρυβον προκαλέσασα συμμαχία Ἰαπωνίας–Ἀμερικῆς, γνωρίζετε ποίαν κατάληξιν εἶχεν; Ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμμαχίας ὑπεγράφετο Ἰαπωνο–Σοβιετικὴ συμφωνία διὰ τῆς ὁποίας ἐτετραπλασιάζοντο αἱ συνεργασίαι μεταξὺ τῶν δύο Χωρῶν. Θέλω νὰ εἴπω μὲ τοῦτο, ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται κανενὸς εἴδους πολιτικὴ παραχώρησις, δὲν ἀπαιτεῖται κανενὸς εἴδους διάσπασις ἢ ἀπόσπασις ἀπὸ τὰς συμμαχίας μας, διὰ νὰ ἔχωμεν καλυτέρας σχέσεις μὲ τὸν Ἀνατολικὸν συνασπισμόν. Κύριοι, βουλευταί, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν ὑπῆρξε ποτὲ μισαλλόδοξος, εἰς πᾶσαν εὐκαιρίαν ἠθέλησε νὰ ἀποκαταστήσῃ καλὰς σχέσεις μὲ τοὺς γείτονας, καὶ τὸ παράδειγμα τῆς Γιουγκοσλαυΐας μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς ἐχώριζον μεγάλαι διαφοραί, ἀποτελεῖ μίαν ἀπόδειξιν τούτου. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω ἀκόμη κἄτι δι’ αὐτὴν τὴν συμφωνίαν τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς θὰ ἔκαμε διὰ τὴν ἀποπυραυλαποίησιν τοῦ χώρου αὐτοῦ τῆς γῆς τῆς Βαλκανικῆς. Ὅταν ἡ Τουρκία, ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Γιουγκοσλαυΐα δὲν μετέχουν ποῖοι ἀπομένουν; Ἀπομένει ἡ Βουλγαρία καὶ ἡ Ρουμανία. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ἡ Βουλγαρία —καὶ εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα τὸ ὁποῖον τὴν ἀφορᾷ θὰ ἔλθω ἀμέσως— τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ προσφέρῃ διὰ τῆς συμβολῆς εἰς τὴν ἀπύραυλον Βαλκανικήν; Βάσει τῆς συνθήκης τῆς εἰρήνης μὲ τὴν Βουλγαρίαν, ἀπαγορεύεται ἡ κατασκευὴ τῶν κάτωθι ἔργων βορείως τῶν Ἑλληνο–Βουλγαρικῶν συνόρων: Μόνιμοι ὀχυρώσεις, ἐγκαταστάσεις πυραύλων καὶ χρησιμοποίησις διὰ βολὴν ἐντὸς Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, παντὸς ὅπλου ἀτομικοῦ ἢ βάσεως πυραύλων. Ἡ Βουλγαρία εἶναι ἤδη, βάσει τῶν συνθηκῶν εἰρήνης χώρα ἀπύραυλος. Ἐὰν προσφέρεται σήμερον νὰ μετάσχῃ τοιούτων συμφωνιῶν, μήπως αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι ἤδη ἔχει μεταβληθῆ; Δὲν τὸ πιστεύω. Δὲν ἔχει νὰ προσφέρῃ τίποτα, διότι ἐκ τῶν πραγμάτων εἶναι ἀπύραυλος. Ἀπομένει ἡ συμφωνία μὲ τὴν Ρουμανίαν, ἀλλὰ δὲν νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Ρουμανία συναλλασσόμεναι μόναι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβάλουν οὐσιωδῶς καὶ σοβαρῶς εἰς τὴν ἀποπυραυλοποίησιν τοῦ Βαλκανικοῦ Χώρου. Ἀνεκινήθη ἀπὸ τὸν πρῶτον ρήτορα τῆς Ε.Δ.Α. καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ μακρῶν τὸ θέμα τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Βουλγαρίαν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ τονίσω, ὅτι τὴν εὐθύνην διὰ τὴν μὴ ἀποκατάστασιν τῶν σχέσεων μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βουλγαρίας ἔχει ἀποκλειστικῶς ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις. Ἔχομεν διπλωματικὰς σχέσεις μὲ τὴν Βουλγαρίαν, δὲν ἔχομεν ὅσον πρέπει φιλικάς. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατόν, κ. βουλευταί, νὰ ἔχωμεν φιλικὰς σχέσεις μὲ μίαν Χώραν ἡ ὁποία ἔχει τετραπλάσιον στρατὸν ἐκείνου ποὺ αἱ συνθῆκαι ἐπιτρέπουν; καὶ ἡ ὁποία οὐδεμίαν διάθεσιν ἔδειξε νὰ ἐκτελέσῃ τὰς ἐκ τῶν συμφωνιῶν ὑποχρεώσεις της ἔναντι τῆς Χώρας; Ὁ κ. Τσιριμῶκος εἶπε, προχθές, διατὶ ἀνεμένατε τόσα χρόνια διὰ νὰ πληρώσῃ ἡ Γερμανία τὰ 135.000.000 καὶ θέλετε σώνει καὶ καλὰ ἡ Βουλγαρία νὰ πληρώσῃ διὰ νὰ μπῆτε εἰς στάδιον καλυτερεύσεως τῶν σχέσεών σας; Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν τὸ ἕνα μὲ τὸ ἄλλο. Ἡ Γερμανία ἐπλήρωσε τὰς ἐπανορθώσεις. Ἐδῶ πρόκειται περὶ πολεμικῶν ἐπανορθώσεων, διὰ τὰς ὁποίας ἔχει ἀναλάβει πανηγυρικὰς ὑποχρεώσεις ἡ Βουλγαρία εἰς Παρισίους.

§107Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει συνθήκη εἰρήνης διὰ τὰς πολεμικὰς ἀποζημιώσεις διὰ τὴν Βουλγαρίαν, ἐνῷ διὰ τὴν Γερμανίαν δὲν ὑπάρχει. Ἄλλο εἶναι αἱ ἐπανορθώσεις.

§108Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ἡ Κυβέρνησις, δηλαδή, ἡ συμβολικὴ προκαταβολὴ ἑνὸς ποσοῦ ἔναντι τῶν τεραστίων αὐτῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ Χώρα, ἦτο νομίζω, κ. βουλευταί, μία ἔνδειξις μετριοπαθείας καὶ διαθέσεως ἀποκαταστάσεως σχέσεων. Δὲν νομίζω, ὅτι προάγομεν τὴν ὑπόθεσιν τῶν Ἑλληνο–Βουλγαρικῶν σχέσεων, ὅταν ἀποδίδωμεν τὸ σύνολον τῶν εὐθυνῶν εἰς τὴν Ἑλληνικήν. Κυβέρνησιν. Ἴσως ὑπῆρξεν ἕνα σφάλμα τὸ 1956, τὸ ὁποῖον τοὐλάχιστον ἐγὼ δὲν θὰ τὸ ἔκαμα. Ὅταν ἔγινεν ἡ προσφορὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νὰ συζητήσῃ τὸ ὅλον θέμα τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν δύο Χωρῶν καὶ προφανῶς ὑπενόει ἡ Βουλγαρία ἀνασυζήτησιν τοῦ γνωστοῦ ζητήματος τῶν συμφωνιῶν Καφαντάρη–Μολώφ, ἔπρεπε νὰ εἶχε διευκρινησθῆ τὸ θέμα. Ἦτο σαφὲς ὅμως, ὅτι δὲν ἠννοεῖτο ὑποχώρησις ἀπὸ τὰ 45.000 000. Τὰ 45.000.000 δολλάρια τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς Παρισίους ἔπρεπε νὰ καταβληθοῦν. Ἄλλο τὸ πρόβλημα τῶν παλαιῶν σχέσεων μεταξὺ ἡμῶν καὶ Βουλγαρίας ἐξ ἄλλων παλαιοτέρων λογαριασμῶν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἀμερικὴ ἀποκατέστησεν ἐσχάτως σχέσεις διπλωματικὰς μὲ τὴν Βουλγαρίαν. Αὐτὸ εἶναι ἕνα βῆμα πρὸς τὴν ὕφεσιν. Ὅταν ἐζητήσαμεν καὶ ζητοῦμεν ἀκόμη νὰ μετέχῃ ἐνεργῶς ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς τὴν διεθνῆ πολιτικὴν τῆς ὑφέσεως ἐννοοῦμεν, νὰ μετέχῃ διὰ νὰ προάγῃ αὐτήν, ἀλλὰ νὰ μετέχῃ καὶ διὰ νὰ ἀποφεύγῃ νὰ γίνεται εἰς βάρος τῶν Ἑλληνικῶν συμφερόντων, διότι, κ. βουλευταί, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς ἤσκει πράγματι Ἑλληνικὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν ἐντὸς τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας, δὲν ἦτο δυνατὸν ποτὲ ἡ σύμμαχος Ἀμερική, νὰ σπεύσῃ νὰ ἀποκαταστήσῃ σχέσεις μὲ τὴν Βουλγαρίαν, χωρὶς νὰ ἔχῃ κατὰ ἕνα τρόπον συμβάλει εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν Ἑλληνο–Βουλγαρικῶν σχέσεων. Καὶ τὶ μέλλει νὰ γίνῃ εἰς τὴν Χώραν αὐτήν; Θὰ ἀναμένατε νὰ ἀποκαταστήσουν ὅλαι αἱ Χῶραι σχέσεις διὰ νὰ ἀκολουθῆτε ὡς θλιβεροὶ οὐραγοὶ οἱ τελευταῖοι σεῖς; Ἐὰν εἴχομεν ἐνεργὸν ἀνάμιξιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τοῦ Δυτικοῦ συνασπισμοῦ, θὰ εἴχομεν ἐπιτύχει νὰ πείσωμεν τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ὅπως κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις τῆς ἀποκαταστάσεως διπλωματικῶν σχέσεων μὲ τὴν Βουλγαρίαν, ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν Ἑλληνο–Βουλγαρικῶν διαφορῶν. Εἰς αὐτὸ τὸ κενὸν τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ Ἑλληνικὴ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ ὀφείλονται αἱ ἀνωμαλίαι, αἱ ὁποῖαι ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰς σχέσεις μὲ τὰς γειτονικὰς χώρας. Εἶπεν, ὁ κ. Ἡλιοῦ, ὅτι ἡ Βουλγαρία δὲν πληρώνει τὰ 6.000.000 δολλάρια, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἔχει δυσχέρειαν συναλλαγματικήν. Δὲν γνωρίζω τὰ οἰκονομικὰ τῆς Βουλγαρίας καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖα τὰ συναλλαγματικὰ ἀποθέματα τῆς Κρατικῆς Τραπέζης της. Ἀλλὰ μία χώρα ἡ ὁποία διατηρεῖ τετραπλάσιον στρατὸν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν ἔχει 6.000.000 δολλάρια διὰ νὰ ἀρχίσῃ τὴν ἐκτέλεσιν μιᾶς Συμφωνίας. Ἄλλως τε δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ ἐπέμενε......

§109Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ ἐμπορευμάτων πρόκειται, ὄχι περὶ συναλλάγματος.

§110Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Αὐτὸ λέγω ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Ἡλιοῦ, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε περὶ συναλλαγματικῆς δυσχερείας καὶ εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦται καὶ συμφωνῶ μὲ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐκτέλεσις τῶν Βουλγαρικῶν ὑποχρεώσεων εἰς σκληρὸν νόμισμα ὡρισμένης χώρας. Θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ δι’ ἐμπορευμάτων νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ καταβολὴ καὶ θὰ ἀπεδείκνυεν ἡ Βουλγαρία τὴν καλήν της θέλησιν καὶ θὰ εἶχεν ἐπιτύχει σημαντικὴν βελτίωσιν εἰς τὰς σχέσεις τῶν δύο χωρῶν. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω μία μόνον λέξιν καὶ δι’ ἕνα πρόβλημα ἀφορῶν μίαν ἄλλην γειτονικὴν χώραν μὲ τὴν ὁποίαν συνεχίζεται καθεστὼς ἐμπολέμου καταστάσεως καὶ ἐννοῶ τὴν Ἀλβανίαν. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν ἀπὸ τὴν παράτασιν τῆς ἐμπολέμου αὐτῆς καταστάσεως, ἀναμένει τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς Β. Ἠπείρου. Ἤθελα ἀκόμη νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν τί μέτρα λαμβάνει διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τῆς Ἀλβανίας, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν χωριστικὴν φυλετικήν, θρησκευτικὴν καὶ γλωσσικὴν μειονότητα, διὰ τοὺς Ἑλληνικοὺς πληθυσμοὺς τῆς Ἀλβανίας οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀφεθῆ εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Ἐμβὲρ Χότζα καὶ ἐὰν νομίζῃ, ὅτι διὰ τῆς γραμμῆς αὐτῆς προάγεται εἴτε τὸ θέμα τῆς Β. Ἠπείρου, εἴτε τὸ θέμα τῆς προστασίας τῶν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν τῶν βιούντων εἰς τὴν χώραν ταύτην.

§111Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐγώ. Δὲν τολμοῦν νὰ εἴπουν, ὅτι εἶναι Ἕλληνες.

§112Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κεντρικὸν σημεῖον, ὅπως εἶπον, τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, διότι ἡ ἐπερώτησις εἶναι καὶ μετετράπη εἰς πολιτικὸν θέμα, ἦτο ἡ ἐξωτερικὴ πολιτική, ἀλλ’ ἅπαξ ἐτέθη γενικώτερον πρόβλημα, θὰ εἴπω ὀλίγας μόνον λέξεις καὶ διὰ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἡ πρώτη ἐπερώτησις ἡ ὁποία ἔρχεται μετὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα εἶναι οἰκονομικὴ καὶ ἔχει κατατεθῆ ἀπὸ βουλευτὴν τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως, τὸν κ. Ζίγδην καὶ θὰ ἔχῃ τὴν εὐκαιρίαν ἡ Βουλὴ νὰ ἀκούσῃ τὰς ἀπόψεις τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Σήμερον θὰ ἤθελον νὰ εἴπω τοῦτο. Ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς χώρας χειροτερεύει. Τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα ὑφίσταται μείωσιν, αἱ ἐξαγωγαὶ ἀγροτικῶν προϊόντων τοῦ 1959 ὑπῆρξαν κατὰ 40 ἑκατομμύρια κατώτεραι τοῦ 1958 καὶ εἶναι φυσικὸν τὸ ἀγροτικὸν εἰσόδημα νὰ ὑπέστη τὰς συνεπείας αὐτῆς τῆς μειώσεως. Ἡ ἐπαρχία ἐξακολουθεῖ νὰ εὑρίσκεται εἰς μαρασμόν. Καὶ αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς οἰκονομικῆς ὑφέσεως ἀντιμετωπίζει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις χωρὶς κανένα πρόγραμμα μὲ μέτρα σπασμωδικά. Πέντε ἔτη μετὰ τὴν ἄνοδόν της εἰς τὴν ἀρχὴν δὲν ἔχει ἀκόμη ἐξαγγείλει τὸ οἰκονομικὸν πρόγραμμα, βάσει τοῦ ὁποίου θὰ γίνῃ ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῆς χώρας. Προχθὲς ἀνεκάλυψεν, ὅτι ὑπάρχει πρόβλημα διακινήσεως τῶν ὀπωροκηπευτικῶν διὰ νὰ ἀγοράζουν εὐθηνότερα αἱ πόλεις καὶ νὰ εἰσπράττουν περισσότερα αἱ ἐπαρχίαι. Κατέθεσεν ἕνα σχέδιον τὸ ὁποῖον ὡς ἐπληροφορήθην ἀπὸ τὸν Τύπον τὸ ἀπέσυρε διότι πρόκειται νὰ καταθέσῃ ἄλλο. Ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ μίαν πολιτικὴν τοῦ ποδαριοῦ, πολιτικὴν τὴν ὁποίαν κἄθε Σαββατοκύριακο, ἀναλόγως τῶν παρουσιαζομένων ἀναγκῶν, ἀλλάσσει πολιτικήν, μὲ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ οἰκονομικὴ ἀνασυγκρότησις τῆς χώρας. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἐπανειλημμένως ἐτόνισε καὶ τὸ ἐπικαλεῖται καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὡς σημεῖον οἰκονομικῆς ἀκμῆς τὴν αὔξησιν τῶν καταθέσεων εἰς 15 δισεκατομμύρια. Εἶναι νόμος οἰκονομικὸς ἀναμφισβητήτως, ὅτι εἰς ἐποχὴν ὑφέσεως, ἡ αὔξησις τῶν ἀδρανουσῶν καταθέσεων εἰς τὰς Τραπέζας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διοχετευθοῦν εἰς τὸν μηχανισμὸν τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ἀποτελεῖ ἐκδήλωσιν βαρείας νόσου καὶ ὄχι ἐκδήλωσιν ὑγείας τῆς οἰκονομίας, ὡς πειρᾶται νὰ παρουσιάζῃ ἑκάστοτε ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι καθῆκόν μας αὐτὰ τὰ ὁποῖα συμβαίνουν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, νὰ τὰ εἴπωμεν. Ἔχομεν ἀφθονίαν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων ἐγχωρίως παραγομένων. Ἔχομεν ὅμως ἀνάγκην τῶν προϊόντων αὐτῶν. Ὑπάρχει ἀφθονία σίτου. Τὸν πωλοῦμεν εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διὰ νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν τροφὴν τῶν κτηνῶν ξένης χώρας μὲ ζημίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ 12 ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ ὑπάρχουν πληθυσμοὶ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν οἱ ὁποῖοι στεροῦνται ἄρτου. Ἔχομεν παραγωγὴν βάμβακος καὶ ὑπάρχει τὸ πρόβλημα τὶ νὰ τὸν κάμωμεν. Ἡ βαμβακουργία ἐργάζεται μὲ μικρὸν ποσοστὸν τῆς δυναμικότητός της καὶ ὑπάρχουν Ἕλληνες γυμνητεύοντες. Ὑπάρχει ἀφθονία ἀγαθῶν καὶ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἔχοντες ἀνάγκην. Ἡ ἔλλειψις τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς δὲν ἐπιτρέπει τὴν γεφύρωσιν αὐτοῦ τοῦ χάσματος μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως διὰ νὰ λειτουργήσῃ τὸ οἰκονομικὸν κύκλωμα. Ἡ οἰκονομία μας ἔχει πάθει ἔμφραγμα καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ αὐτό, παρὰ μόνον μὲ τὸν προσήκοντα οἰκονομικὸν προγραμματισμόν, μὲ τὸν ὁποῖον ἀπέδειξεν ἐπὶ μίαν 5ετίαν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι ἀνίκανος νὰ πραγματοποιήσῃ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω διὰ τὸ θέμα τὸ ἐσωτερικόν. Ἡ ἀποτυχία τὴν ὁποίαν ἐσημείωσεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν τομέα τὸν ἐσωτερικόν, ὑπερβαίνει ἴσως τὴν ἀποτυχίαν της εἰς τοὺς ἄλλους τομεῖς. Δὲν εἶναι ὑπερβολὴ τὸ λεχθέν, ὅτι ἡ χώρα εἶναι κατ’ ὄνομα μόνον Δημοκρατία. Δὲν εἶναι μόνον τὸ Κοινοβούλιον τὸ ὁποῖον δὲν λειτουργεῖ κανονικῶς. Οὐδεὶς θεσμὸς τῆς Δημοκρατίας λειτουργεῖ ὅπως πρέπει εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Δέκα ἔτη μετὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον, κυβερνᾶται ἡ χώρα μὲ τὰ ἔκτακτα μέτρα τὰ ὁποῖα στηρίζονται εἰς τὸ πλάσμα, ὅτι συνεχίζεται ἡ ἀνταρσία. Ἡ Κυβέρνησις ἐπηρεάζει κατὰ τρόπον ἀθέμιτον τὸν Τύπον καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι χρησιμεύει τὸ ἐθνικὸν ραδιόφωνον ὡς ὄργανον πολιτικῆς ἀποβλακώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ (χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου τοῦ ὁποίου προορισμὸς ἦτο νὰ διαφωτίζῃ τὴν κοινὴν γνώμην κατὰ τρόπον ἀντικειμενικὸν καὶ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, μετεβλήθη εἰς ἄντρον ὅπου κατασκευάζονται λίβελλοι ἐναντίον πολιτικῶν Κομμάτων καὶ Ἀρχηγῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως.

§113Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μὲ προλαμβάνετε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ καὶ ἐμέ. Ἀλλὰ ἔχω λάβει διαβεβαίωσιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν, ὅτι διετάχθη ἀνάκρισις καὶ θὰ ἀνακαλυφθοῦν οἱ αἴτιοι, οἱ διαπράττοντες αὐτὰ καὶ οἱ ὁποῖοι ἀκριβῶς ἀποστέλλουν τὰ λιβελλογραφήματα αὐτὰ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχιακὰς ἐφημερίδας. Θὰ ἀναμένω ἀκόμη καίτοι αἱ ἀνακρίσεις διαρκοῦν 15 ἡμέρας καὶ δὲν μοῦ προσεκομίσθη τίποτε, θὰ ἀναμείνω διὰ νὰ φέρω τὸ θέμα αὐτὸ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς.

§114Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, μὲ ἐκλαμβάνετε ὡς ἀφελῆ, δὲν ὑπάρχει μόνον τὸ προσωπικόν σας ζήτημα τὸ ὁποῖον καὶ μόνον θὰ ἤρκει νὰ προκαλέσῃ τὴν ἀποπομπὴν τοῦ ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος προΐσταται μιᾶς τοιαύτης ὑπηρεσίας, εἰς ἄλλην χώραν θὰ ἔπιπτεν ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις. Κατήγγειλα προσωπικῶς εἰς τὸν κ. ὑφυπουργὸν Τύπου, ὅτι πολλαὶ ἐπαρχιακαὶ ἐφημερίδες ἐδημοσίευσαν αὐτολεξεὶ ἄρθρον ἐναντίον τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως πληρωνόμενον ἀπὸ τὸ Κέντρον καὶ συντασσόμενον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου. Δὲν εἶχον τὴν εὐφυΐαν νὰ ἀλλάξουν κατὰ ἕνα τρόπον τὴν διατύπωσιν, ὥστε νὰ μὴ φαίνεται ἡ ταυτότης καὶ ἡ προέλευσις τοῦ κειμένου. Καὶ μοῦ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός. Ποία εἶναι ἡ ἀπόδειξις; Θὰ εὑρισκόμην εἰς δυσχερῆ θέσιν, ἐὰν δὲν εἶχον τὴν ἰδικήν σας ἀπόδειξιν. Ἀλλὰ ὅταν ἐπ’ αὐτοφώρῳ ἐντὸς τοῦ Ὑπουργείου Τύπου συνελήφθησαν οἱ συντάκται τοῦ λιβέλλου, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι αὐτὸ γίνεται ἄνευ εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι πρέπον μετὰ ἕνα τοιοῦτον ἐπεισόδιον νὰ μὴ εἶχεν ἐκφράσει δημοσίᾳ τὴν λύπην του ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρὸς Ἀρχηγὸν τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ νὰ μὴ ἔχῃ λάβει δρακόντια μέτρα ὥστε πράγματι νὰ δειχθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ξένη πρὸς τὴν δρᾶσιν αὐτὴν τοῦ Ὑπουργείου Τύπου, Ἡ Κυβέρνησις τί ἔπραξεν ἐν προκειμένῳ; Εἶπεν ἀφοῦ μᾶς ἔπιασαν ἐπ’ αὐτοφώρῳ ἂς εἴπωμεν, ὅτι λυπούμεθα καὶ δὲν θὰ τὸ ξανακάμωμεν. Μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι αὐτὴ ἡ πολιτικὴ θὰ συνεχισθῇ.

§115Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μία διακοπήν, διότι ἔχω ἰδίαν ἀντίληψιν τοῦ ἑξῆς γεγονότος, τὸ ὁποῖον εἶχον ἀναφέρει τότε καὶ εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Κατὰ τὴν παραμονὴν τῶν Δημοτικῶν ἐκλογῶν, ὥρα 12.15′ τὴν νύχτα μετὰ τοῦ κ. Καλλιδοπούλου, τοῦ βουλευτοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, καὶ ἄλλων φίλων περιπατῶν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἶδον ἕνα συνεργεῖον μὲ ἐπὶ κεφαλῆς ὑπάλληλον τῆς ἀσφαλείας τῆς Θεσσαλονίκης, τοὺς ὁποίους ἐγνώριζον προσωπικῶς οἱ φίλοι ποὺ μὲ συνώδευον, διότι ἐκεῖνοι ἦσαν ποὺ παρηκολούθουν τὰ γραφεῖα τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, οἱ ὁποῖοι ἐτοιχοκόλλουν μεγάλας ἀφίσσας ὑβριστικὰς διὰ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ἦτο δὲ τόσον τὸ αἴσθημα τῆς ἐνοχῆς ποὺ εἶχαν τὰ ὄργανα αὐτὰ τῆς τάξεως, ὥστε ξεκόλλησα μία μὲ τὸ χέρι μου καὶ τὴν προσεκόμισα διὰ νὰ τὴν δείξω εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων.

§116Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κατήγγειλα πρὸ ἡμερῶν, ὅτι ὁ Ραδιοφωνικὸς Σταθμὸς εἶχε δώσει εἰς τρεῖς ἐκπομπάς του ἕνα λύβελλον ὑπαλλήλων ἐναντίον τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ ἐμοῦ, διὰ γνώμας τὰς ὁποίας ἐξεφράσαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ἠρώτησα σχετικῶς διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμβαίνῃ τοιοῦτόν τι καὶ ποία εἶναι ἡ πιθανὴ ἐνοχὴ τῆς Κυβερνήσεως. Γνωρίζετε, ὅτι τὸ ΕΙΡ δὲν ἔδωσε τὴν ἰδικήν μου διαμαρτυρίαν. Πολλάκις συμβαίνει τοῦτο. Ἐρωτῶμεν τὸν κ. ὑπουργόν. Ὁ Σταθμὸς δίδει τὴν ἀπάντησιν καὶ ἀποσιωπᾶ τὴν ἐρώτησιν; Τοῦτο εἶναι ἀκατανόητον. Καὶ ἄλλοτε ὁ Ραδιοφωνικὸς Σταθμὸς ἠρνήθη εἰς τὸν κ. Παπανδρέου τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντήσῃ εἰς λίβελλον τὸν ὁποῖον ἐξέπεμψεν ὁ Σταθμὸς ἐναντίον του.

§117Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε παρακαλῶ μίαν διακοπήν;

§118Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐπιτρέπονται αἱ διακοπαί. Καὶ ἐγὼ δὲν διέκοψα καίτοι ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος ἀνεφέρθη εἰς τὴν ὁμιλίαν του εἰς θέματα τὰ ὁποῖα μὲ ἀφεώρουν.

§119Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐὰν νομίζητε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ διακόψητε, παρακαλῶ νὰ μὲ διακόψητε.

§120Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, εἴπατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι παρὰ τὰς διαμαρτυρίας σας, τὸ Ραδιόφωνον ἐδέχθη νὰ ἐκπέμψῃ λίβελλον ἐναντίον ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Μητσοτάκη καὶ ὅτι δὲν ἐπέτρεψεν ἀπάντησιν ἰδικήν σας. Ἐὰν αὐτὸ εἴπατε, ἔχω νὰ σᾶς πληροφορήσω τοῦτο. Ἐν ἀπουσίᾳ σας ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἐστηλίτευσα καὶ ἐγὼ τὴν τοιαύτην συμπεριφορὰν τοῦ Σταθμοῦ ἀπὸ διττῆς ἀπόψεως. Πῶς εἶναι δυνατὸν πρῶτον νὰ δέχεται τὸ Ραδιόφωνον ἕνα Δημόσιον ὑπάλληλον νὰ ὑβρίζῃ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους, καὶ δεύτερον, πῶς ὁ ὑπουργὸς Τύπου δὲν ἔλαβε τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἐκείνην τὴν στιγμὴν δὲν ἦτο παρὼν ὁ κ. ὑπουργός, ἦλθε μετ’ ὀλίγον. Μὲ ἠρώτησε περὶ τίνος πρόκειται. Τοῦ ἀπήντησα. Εἶπεν, ὅτι ἐθεώρει καθῆκον τιμῆς νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἀπάντησιν. Ἐκπλήσσομαι πῶς ἀκόμη ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἐπέτρεψεν ἐκεῖνο ποὺ ἐχαρακτήρισεν ὡς καθῆκον τιμῆς διὰ τὸν ἑαυτόν του. Τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἀνεκοίνωσα εἰς τὸ γραφεῖον σας διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν.

§121Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἡ μεγαλοψυχία αὐτὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ Τύπου νὰ ἐπιτρέψῃ ὅπως ἀπαντήσω διὰ τοῦ ραδιοφώνου εἰς τὰς ὕβρεις αἱ ὁποῖαι ἐπετράπησαν νὰ γίνουν διὰ δημοσίου ὑπαλλήλου, δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ. Τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν Τύπου τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαντῶμεν εἰς ὕβρεις. Τὸ Ραδιόφωνον πρέπει νὰ λειτουργῇ κατὰ τρόπον ὑπερκομματικόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται κομματικὸν ὄργανον τοῦ κρατοῦντος Κόμματος. Εἰς τὴν Μ. Βρεταννίαν ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ ἔχει συνταχθῆ καὶ ἀπὸ τὰ δύο Κόμματα. Τὸ Συντηρητικὸν καὶ τὸ Ἐργατικὸν καὶ φέρει τὰς ὑπογραφὰς τοῦ Τσῶρτσιλ καὶ Ἄττλυ. Τοιαύτην σημασίαν ἀποδίδουν ἐκεῖ εἰς τὸ Ραδιόφωνον. Κἄτι ἀνάλογον πρέπει νὰ γίνεται καὶ εἰς χώρας ὅπου τὸ ραδιόφωνον εἶναι Κρατικὸν μονοπώλιον. Ἄλλο τὸ ζήτημα ἐὰν ὁ Ραδιοφωνικὸς Σταθμὸς εἶναι ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις ὡς συμβαίνῃ εἰς τὴν Ἀμερικήν. Δὲν εἴχαμεν ἀντίρρησιν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐπ’ ἀμοιβῇ χρῆσις τοῦ ραδιοφώνου διὰ νὰ ἐξοφλήσῃ ἡ ΕΡΕ ὅσα ὀφείλει διὰ τὴν χρῆσιν του. Εἶχον καὶ ἄλλοτε εἴπει, ὅτι εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις ἡ ἐπέμβασις τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν ἀτυχῶς μεγάλη. Εἰς τοὺς τρεῖς κλάδους τοῦ Στρατεύματος λαμβάνουν χώραν καθημερινῶς ἑκατόμβαι. Τὸ τελευταῖον ἔτος ἐπὶ ὀργανικῶν θέσεων 11 Ἀντιστρατήγων ἀπεστρατεύθησαν 14 εἰς διάστημα 12 μηνῶν. Καὶ εἰς τὸ Β. Ναυτικὸν ἐπὶ ὀργανικῶν θέσεων 6 Ναυάρχων ἀπεστρατεύθησαν εἰς διάστημα μικρότερον τοῦ ἔτους 9 Ναύαρχοι. Ἐν τῷ μεταξὺ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἀπεστράτευσε στελέχη τὰ ὁποῖα εἶχον ἡλικίαν ὀλίγων μηνῶν εἰς τὸν εἰς ὃν ἀπεστρατεύθησαν βαθμόν. Καὶ διερωτᾶται κανείς. Ἐὰν ἦσαν κακοὶ ἀξιωματικοὶ διατὶ ἐγένοντο Ἀντιστράτηγοι. Ἐὰν ἦσαν καλοὶ ἀξιωματικοὶ διατὶ ἀπεστρατεύθησαν. Εἰς τὸ Β. Ναυτικὸν αἱ ἀποστρατεύσεις ἔλαβον τὴν μορφὴν ἐπιχειρήσεων κομάντος διὰ νὰ μὴ δώσω εἰς αὐτὰς τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν γνωστῶν ἐπιχειρήσεων αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν χώραν εἰς τὸ Σικάγον ἐναντίον τῶν Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων. Σᾶς ἀναφέρω τὸ ἑξῆς: Συνεδρίαζον οἱ Ναύαρχοι διὰ τὰς ἐτησίας κρίσεις. Εἶχε διατάξει ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ συνέλθῃ τὸ Ἀνώτατον Ναυτικὸν Συμβούλιον διὰ τὰς ἐτησίας κρίσεις, εἶχον συγκεντρωθῆ ὅλοι οἱ Ναύαρχοι καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἑτοίμαζον τὰς κρίσεις, ἤκουον ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον, ὅτι εἶχον ἀποστρατευθῆ. Τοιαύτη, κύριοι, ἐνέργεια θὰ ἐδικαιολογεῖτο ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε πληροφορίαν, ὅτι εἰς τὸ Β. Ναυτικὸν προετοιμάζεται κίνημα. Εἰς πᾶσαν ἄλλην περίπτωσιν τοῦτο ἀποτελεῖ ἀπαράδεκτον ἐπέμβασιν εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις ἀποσκοποῦσα εἰς τὸ νὰ μεταβάλῃ ταύτας εἰς ὄργανον τοῦ κρατοῦντος Κόμματος. Ἀπό τινος, κ. βουλευταί, χρόνου παρατηρεῖται ἕνας ἀπαράδεκτος ἀρριβισμὸς τὸν ὁποῖον καλλιεργεῖ εἰς τὸ Στράτευμα ἡ Κυβέρνησις. Ὅταν ἐπίκεινται τοποθετήσεις ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, αὗται δὲν γίνονται, βάσει τῶν ἱκανοτήτων τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, ἀλλὰ βάσει τοῦ ποῖος ἐξ αὐτῶν εἶναι ὁ Κομματικῶς ἰσχυρός. Ἐπισημαίνω τὴν ἐπέμβασιν αὐτὴν τοῦ Κράτους εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις. Διότι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἀποβαίνει ἐπὶ μεγίστῃ ζημίᾳ τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Τὸ διακηρύσσω τοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διότι ἐγὼ προσωπικῶς ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης οὐδέποτε ἠρεύνησα τὰ πολιτικὰ φρονήματα τῶν στελεχῶν τοῦ Στρατεύματος. Θὰ ἠδύνατο ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι κατὰ σύμπτωσιν ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου ἀνωτάτας θέσεις, συνέπεσε νὰ ἀνήκουν εἰς τὸ ἀντιπολιτευόμενον Κόμμα. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐλέγχωμεν τὰ φρονήματα τῶν ἀξιωματικῶν ὅταν πρόκειται νὰ κριθῇ ἡ καταλληλότης των διὰ τὴν κάλυψιν ἀνωτέρων θέσεων. Παρακαλῶ τὸν κ, Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀναφέρῃ ἔστω μία περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐτοποθέτησα ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου Φιλελεύθερον ἀξιωματικὸν εἰς ἀνωτάτην θέσιν.

§122Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως), Δὲν γνωρίζω ποῖα φρονήματα εἶχον οἱ ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ τοῦ Στρατεύματος, διότι τὰ φρονήματά των δὲν ἀποτελοῦν ὑπόθεσιν δημοσίως γνωστήν. Συνεπῶς, δὲν γνωρίζω ἐὰν οἱ Ἀντιστράτηγοι οἱ ὁποῖοι ἀπήρτιζον τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ἀνῆκον εἰς τὸ α ἢ β κόμμα.

§123Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τελειώνω μὲ τὸ μέγα θέμα τῆς πολιτικῆς ἀνωμαλίας ἡ ὁποία ἔχει ἐγκατασταθῆ εἰς τὴν χώραν μας, ἀφ’ ἧς εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἀφορᾷ τὴν ἀνωμαλίαν ἡ ὁποία καλλιεργεῖται συστηματικῶς διὰ τῆς ψηφίσεως εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν νόμων ἐκλογικῶν, οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦν συστηματικῶς τὴν πόλωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ θέτουν αὐτὸν ἐνώπιον τοῦ ἀπαραδέκτου διλήμματος νὰ ψηφίσῃ εἴτε τὴν Κυβέρνησιν εἴτε νὰ παραδοθῇ εἰς Κυβέρνησιν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ ποτὲ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ὁμαλὸς πολιτικὸς βίος καὶ αὐτὴ εἶναι ἄποψις πρὸς τὴν ὁποίαν πάντοτε συνεφώνει ὁ σημερινὸς Πρωθυπουργός, πρὶν ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Θὰ εἶναι ἀδύνατον, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ὑπάρξῃ ὁμαλὸς πολιτικὸς βίος εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἐφ’ ὅσον ἀναγνωρίζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν νὰ ψηφίζῃ ἕνα ἐκλογικὸν νόμον ἀνάλογον πρὸς τὰ Κομματικὰ συμφέροντα τῆς στιγμῆς. Ἔχει προκαλέσει τοιαύτην ἀποσύνθεσιν τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς χώρας ἡ ἀβεβαιότης περὶ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ γίνουν αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί, ὥστε ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν ἀβεβαιότητα ὀφείλονται ὅλα τὰ κακὰ τὰ ὁποῖα μαστίζουν τὴν πολιτικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Διὰ νὰ ἐξέλθῃ ἀπ’ αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν ἔχει ἀνάγκην ἡ χώρα ἐντίμων ἐκλογικῶν νόμων καὶ ἡ ἐντιμότης ἀνάγεται τόσον εἰς τὸ περιεχόμενον τοῦ νόμου ὅσον καὶ εἰς τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον ψηφίζεται οὗτος. Ὁ νόμος πρέπει νὰ εἶναι ἀντιπολωτικός. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκβιάζῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ τοῦ διλήμματος νὰ σπαραχθῇ συντασσόμενος εἰς δύο πολιτικὰ μέτωπα εἰς τὰς ἐκλογάς. Καὶ ὁ νόμος πρέπει νὰ εἶναι ἔντιμος διότι ὀφείλει νὰ συντάσσεται εἰς ἀνύποπτον χρόνον. Ἴσως ἡ ἀπουσία ἐκλογικοῦ νόμου ἐγκαίρως γνωστοῦ, εἶναι καὶ αὐτὴ μία ἐκ τῶν αἰτιῶν εἰς τὰς ὁποίας ὀφείλεται ἡ κονιορτοποίησις τῶν δυνάμεων τῆς Ἐθνικῆς ἀντιπολιτεύσεως, τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι εἶναι αἰχμάλωτος τῆς ἐξουσίας, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐθνικὴ διαδοχὴ καὶ συνεπῶς, εἶναι ὑποχρεωμένη τάχα, παρὰ τὴν θέλησίν της, νὰ διαιωνίζῃ τὴν παραμονήν της εἰς τὴν ἀρχήν.

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τῆς συμπολιτεύσεως). Τὸν τελευταῖον ἐκλογικὸν νόμον τὸν ἐψηφίσατε καὶ σεῖς.

§125Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Σεῖς εἶσθε οἱ ὑπεύθυνοι τῆς διασπάσεως τῆς ἐθνικόφρονος ἀντιπολιτεύσεως.

§126Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἤκουσα μία φωνὴν ἀπὸ αὐτὴν τὴν πτέρυγα, ὅτι τὸν τελευταῖον ἐκλογικὸν νόμον τὸν ἐψηφίσαμεν ἡμεῖς. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἦσθε βουλευτὴς εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν. Ἐὰν δὲν ἦσθε σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὡμίλησα διὰ μακρῶν στηλιτεύσας αὐτὸν τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ διεχώρισα τὴν θέσιν μου ἀπὸ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Καὶ διὰ τὸν ἐκλογικὸν αὐτὸν νόμον αὐτὴ ἡ πτέρυξ πταίει. Διότι εἶχε θέσει τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων πρὸ τοῦ διλήμματος τοῦ νόμου 1956 καὶ τοῦ νόμου τοῦ 1958. Καὶ μεταξὺ τῶν δύο κακῶν ἐγένετο τότε ἡ ἐπιλογή, κακῶς κατ’ ἐμέ, τοῦ ὀλιγωτέρου κακοῦ ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐντὸς αὐτῆς τῆς Βουλῆς ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο ὅταν ἐψηφίζετο ἐκεῖνος ὁ ἐκλογικὸς νόμος, νὰ δεχθῇ μία τροπολογίαν ἡ ὁποία θὰ ἐπέτρεπε τὴν συνεργασίαν τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου μετὰ τῶν Ἀγροτικῶν Κομμάτων, ὁπότε θὰ ἦτο ἀλλοία ἡ σύνθεσις τῆς Βουλῆς αὐτῆς. Τί συνέβη, κύριοι, μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τοῦ 1958; Ἐξελέγησαν ὑπὸ τοῦ λαοῦ 120 βουλευταὶ τῆς ΕΡΕ καὶ ἐξελέγησαν 70 ἢ 68 τῆς ΕΔΑ. Οἱ ὑπόλοιποι βουλευταὶ ἀνήκουν εἰς τὰ Κόμματα τοῦ Κέντρου. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα; Συγκροτεῖτε αὐτὴν τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς μὲ 50 βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν μὲ ψήφους ἰδικάς μας, μὲ ψήφους αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς ἀποδοκιμασίαν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐγένετο ἡ πριμοδότησις κατὰ τῶν ⅘ τῶν ἰδικῶν μας ἑδρῶν, ὑπὲρ τοῦ πλειοψηφοῦντος Κόμματος καὶ ἐδώσατε ψυχία ὀλίγα ἑδρῶν εἰς τὴν ΕΔΑ διότι καὶ ἡ ΕΔΑ ἐπριμοδοτήθη ἀπὸ τὸν ἐκλογικὸν νόμον καὶ ἀντὶ 72 ἢ 68, ἐπῆρε 78 ἢ 80 ἕδρας. Καταγγέλλομεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι παρασκευάζει καὶ πάλιν τὴν πόλωσιν καὶ ζητοῦμεν νὰ καταθέσῃ ἀμέσως εὐθὺς μετὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα σχέδιον ἐντίμου ἀντιπολωτικοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἐκλογικοῦ νόμου ὁ ὁποῖος θὰ περιορίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν τῆς παρούσης Βουλῆς εἰς τὸ ἐλάχιστον ἐπιτρεπόμενον συνταγματικὸν ὅριον τῶν 150, ἐκλογικὸν νόμον τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ εἰς ἀνύποπτον χρόνον καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὀργανωθῇ ἡ πολιτικὴ ζωὴ εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Εἶπον νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν εἰς 150 βουλευτάς, διότι, κύριοι, εἶναι ἀπαράδεκτον μία χώρα 8 ἑκατομμυρίων κατοίκων νὰ ἔχῃ μεγαλύτερον ἀριθμὸν βουλευτῶν ἀπὸ ὅ,τι ἔχουν αἱ χῶραι μὲ τετραπλάσιον ἢ πενταπλάσιον τοῦ ἰδικοῦ μας πληθυσμόν. Ἐπίσης καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα τὸν Κανονισμὸν διὰ νὰ ἀποδείξῃ οὕτω, ὅτι ἐπιθυμεῖ πράγματι τὴν βελτίωσιν τοῦ τρόπου λειτουργίας τοῦ Σώματος. Κύριοι, ἐὰν μετὰ μία παραμονὴν πέντε ἐτῶν τῆς Κυβερνήσεως, τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ἡ σημερινὴ πλειοψηφία, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ κατάντημα νὰ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι δὲν ὑπάρχει διαδοχὴ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν πράγματι πιστεύητε, ὅτι ἡ τύχη τοῦ Ἔθνους, ἡ τύχη τοῦ λαοῦ, ἡ τύχη τοῦ καθεστῶτος ἔχει συνταυτισθῆ μὲ τὴν παρουσίαν οἱασδήποτε Κυβερνήσεως καὶ ἰδίᾳ τῆς σημερινῆς εἰς τὴν ἀρχήν, νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι εἶναι καθῆκον πρὸ παντὸς ὑμῶν οἱ ὁποῖοι τὴν στηρίζετε, νὰ ζητήσητε τὴν ἄμεσον παραίτησίν της. Ὅταν μία Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι μετὰ ἀπὸ αὐτὴν ὑπάρχει τὸ χάος, δὲν εἶναι κίνδυνος ἡ παραίτησίς της. Κίνδυνος εἶναι ἡ περαιτέρω παραμονή της εἰς τὴν ἀρχήν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἡ Νέα Πολιτικὴ Κίνησις, ἀρνεῖται ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ἀντιπολιτεύσεως).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, ἔχει τὸν λόγον.

§128Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι ἀπόψε.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μαρκεζίνης εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος.

§130Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὄχι οἱ ἔσχατοι πρῶτοι καὶ οἱ πρῶτοι ἔσχατοι.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ καλῶ ὡς ὀφείλω νὰ καλέσω διὰ νὰ τηρηθῇ ἡ ὑφισταμένη σειρὰ ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βουλευτῶν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι οἱ κ. κ. Ἀρχηγοὶ ἀπόψε διὰ νὰ ἀφεθῇ εἰς τοὺς κ. κ. βουλευτὰς ἡ σειρὰ αὔριον. Πάντως κατόπιν τούτου καλεῖται ὁ κ. Σ. Μερκούρης διὰ νὰ ὁμιλήσῃ.

§132Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δύο ὑπῆρξαν οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι συνέβαλον εἰς τὸ νὰ συνυπογράψω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασιν μομφῆς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως. Πρῶτος λόγος εἶναι τὸ ὅτι εἶχον ὑποβάλει ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τὴν πρότασιν τοῦ Ρουμάνου Πρωθυπουργοῦ κ. Στόϊκα ἀπὸ τῆς 3ης Ἰουλίου 1958. Κατωρθώθη τότε ὑπὸ τοῦ Προεδρείου, νὰ λήξῃ ἡ σύνοδος ἐκείνη τῆς Βουλῆς, χωρὶς ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ νὰ συζητηθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Δεύτερος λόγος εἶναι τὸ ὅτι, ἐνῷ ὑπέβαλον τὴν αὐτὴν ἐπερώτησιν τὴν 3 Ἰουνίου 1959 καὶ πάλιν διὰ διαφόρων ἐπεμβάσεων τοῦ Προεδρείου —πρὸ μηνὸς ὅταν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τοῦ ἐλαίου εἶχεν ὑποβληθῆ συγχρόνως πρότασις προτάξεως ἀλλὰ καὶ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἡ συμπολίτευσις ἀπουσίαζε καὶ ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ προτάξεως, προεδρεύοντος τοῦ Αʹ Ἀντιπροέδρου, ἐματαιώθη ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου— δὲν ἦλθεν ἀκόμη πρὸς συζήτησιν ἡ ἐπερώτησίς μου. Πέραν τούτου, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ συζήτησις τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἐφ’ ὅσον ραγδαίως μεταβάλλεται ἡ διεθνὴς κατάστασις καὶ ραγδαίως βαδίζομεν πρὸς τὴν ὕφεσιν, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἐξωτερικῶς καὶ ἐσωτερικῶς ἐξακολουθεῖ τὴν πολιτικὴν τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω —καίτοι τὸν ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως— ὅτι ὑπῆρξε πολὺ πενιχρὸς εἰς τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς ΕΔΑ. Ἀνέφερεν φέρ’ εἰπεῖν ἕνα λόγον τοῦ στρατάρχου —τοῦ ὁποίου ἐγὼ δὲν συγκρατῶ τὸ ὄνομα— τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Σοβιετικοῦ Στρατοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον λόγον, ἐὰν εἶχε καὶ τὴν ἐλαχίστην περιέργειαν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ αὐτὸν ὁ κ. ὑπουργός, μὲ τὸν πυρηνικὸν πόλεμον καὶ τὰ στρατιωτικὰ θέματα, θὰ ἔβλεπε, ὅτι ἔβγαιναν δύο στοιχεῖα. Πρῶτον, ὅτι πυρηνικὸν ἐξοπλισμὸν δὲν δύνανται νὰ ἔχουν χῶραι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν περιωρισμένον ἐδαφικὸν χῶρον. Καὶ δεύτερον, ποῖαι θὰ ἦσαν αἱ καταστροφαὶ εἰς τὰς χώρας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ εἶχον πυρηνικὰς ἐγκαταστάσεις. Θὰ ἐξηφανίζοντο ὄχι εἰς μίαν ὥραν, ὅπως ἐλέχθη, ἀλλὰ εἰς τὰ πέντε πρῶτα λεπτά.

§133Δ. ΙΑΤΡΙΔΗΣ. Καὶ αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ Μαλινόφσκυ δὲν εἶναι ψυχρὸς πόλεμος;

§134Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἀγαπητὲ στρατηγέ, ἐὰν εἴχατε τὴν ὑπομονὴν νὰ διαβάσετε τὸν συνάδελφόν σας Σοβιετικὸν στρατηγόν, νομίζω, ὅτι θὰ συμφωνούσατε μαζί μου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὁμιλῶν, εἶπεν, ὅτι καίτοι παρῆλθε μία δεκαετία ἀπὸ τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία προϋπῆρχε, ἐν τούτοις ἡ δεκαετία αὐτὴ μόνον ἱστορικῶς ὁμοιάζει μὲ τὴν περίοδον 1821–28. Αὐτὸ εἶναι ἱστορικὸν γεγονός. Πράγματι οἱ ἀπελευθερωτικοὶ ἀγῶνες εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ δημιουργήσουν καὶ ἐσωτερικοὺς ἀγῶνας. Ἀλλὰ ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι μετὰ τὸν ἀγῶνα αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἐμεσολάβησε, τῶν 7 ἐτῶν, ἐντὸς μιᾶς 4ετίας, ἐπῆλθε μία γαλήνη καὶ ἡ πρώτη πρᾶξις ὅταν ἀποκατεστάθη καὶ ἐσταθεροποιήθη τὸ πολίτευμα ἦτο μία γενικὴ ἀμνήστευσις τῶν πάντων καὶ ἐπῆλθεν ἡ ὁμαλότης, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε τὴν νεωτέραν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε τὰς ἐνδόξους ἡμέρας, τὰς ὁποίας περισσότερον ἡμεῖς ἔχομεν ζήσει. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, δέχομαι, ὅτι τὸ ἐπανώρθωσε κατόπιν εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλη δυνατότης ἀναπτύξεως τῶν ἐμπορικῶν μας σχέσεων μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Ἔχω ἐνώπιόν μου μία δήλωσιν τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Σοβιετικῆς Ρωσίας, ἡ ὁποία λέγει ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς: «Ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις ὡς λίαν ἀνεπτυγμένη βιομηχανικῶς χώρα καὶ ὡς μέγας προμηθευτὴς ἐμπορευμάτων εἰς πολλὰς χώρας, θὰ ἠδύνατο νὰ αὐξήσῃ σημαντικῶς τὰς πρὸς τὴν Ἑλλάδα προμηθείας τῶν ἀναγκαίων ἐμπορευμάτων συμπεριλαμβανομένων καὶ μηχανικῶν ἐγκαταστάσεων ἔναντι ἑλληνικῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Ἡ Σοβιετικὴ Ἕνωσις εἶναι πρόθυμος νὰ ἐξετάσῃ ἐπίσης καὶ τὴν περίπτωσιν ἄλλων μορφῶν οἰκονομικῆς συνεργασίας μὲ τὴν Ἑλλάδα, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀνεξαρτήτου οἰκονομίας αὐτῆς, ἐφ’ ὅσον ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἤθελεν ἐπιδειχθῆ ἀνάλογον ἐνδιαφέρον». Μετὰ τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ Σοβιετικοῦ Πρωθυπουργοῦ ἔχομεν καὶ τὴν μετάβασιν τοῦ κ. Μαρκεζίνη εἰς Μόσχαν, τὰς συνομιλίας τὰς ὁποίας διεξήγαγεν ἐκεῖ καὶ μετὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Σοβιετικῆς Κυβερνήσεως καὶ μετὰ τοῦ ὑπευθύνου ἐπὶ τοῦ ἐμπορίου Ἀντιπροέδρου κ. Μικογιάν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐνδιαφέρουσαι. Καὶ ἐνῷ ἐκίνησαν τὸ ἐνδιαφέρον ὁλοκλήρου τῆς Ἑλληνικῆς κοινῆς γνώμης, ἡ μόνη ἡ ὁποία δὲν συνεκινήθη, ἢ μᾶλλον δὲν ἐνδιεφέρθη νὰ μάθῃ ἀκόμη καὶ πληροφοριακῶς τὶ διημείφθη εἰς τὴν Μόσχαν καὶ ποῖαι αἱ ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Σοβιετικῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὑπεύθυνος τοῦ ἐμπορίου τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως ἔδωκαν εἰς τὸν κ. Μαρκεζίνην. Κύριοι, εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι θεμελειώδης πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὁ σεβασμός της πρὸς τὰς διεθνεῖς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἀναλάβει. Τοῦτο ὅμως, δὲν ἐμποδίζει τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν συγχρόνως μὲ τὸν σεβασμὸν τὸν συμμαχικόν της καὶ τῶν γενικωτέρων διεθνῶν ὑποχρεώσεων νὰ ἀσκῇ καὶ ἐθνικὴν πολιτικήν, προστατεύουσα τὰ συμφέροντά της, ὅταν ταῦτα κινδυνεύουν, ἔστω καὶ θυσιάζοντας ἐν ὀλίγοις τὰ συμμαχικὰ συμφέροντα. Κύριοι, πρὸ ἡμερῶν, ὅταν συνεζητήθη μία ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Ρόδου, κ. Ζαννῆ, ὁ ὁποῖος ἐζήτει τὰ πρακτικὰ τῶν διαμειφθέντων καὶ συνέπεια τῶν διαμειφθέντων ἦσαν αἱ συμφωνίαι Λονδίνου καὶ Ζυρίχης, ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν εἶπε καὶ πάλιν μὲ κατηγορηματικὸν τρόπον, ὅτι εἶναι εὐτυχὴς διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν συμφωνιῶν αὐτῶν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ἐὰν αἱ ἀσχολίαι τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ ἐπέτρεπον, νὰ διαβάζῃ καὶ διάφορα βιβλία καὶ εἶχεν ἀναγνώσει τὰ ἀπομνημονεύματα τοῦ πρώην Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἀγγλίας κ. Ἄντονυ Ἦντεν, ὅστις ὁμιλεῖ περὶ τοῦ Κυπριακοῦ νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ ἦτο πλέον φειδωλὸς εἰς τὴν ὑπερηφάνειαν, διότι ἔθεσε τὴν ὑπογραφὴν του εἰς τὰς δύο συμφωνίας τῆς Ζυρίχης καὶ τοῦ Λονδίνου. Διότι, δυστυχῶς, ἀποδεικνύεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ προσωπικῶς εἰς ἓν μεγάλον χρονικὸν διάστημα —δὲν τὸ ἐπίστευον καὶ ὅμως ἀποδεικνύεται— ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τοῦ σχηματισμοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐγκατελείφθη ὁ ἀγὼν τῆς αὐτοδιαθέσεως καὶ ἐπεδιώξαμεν τὸν ἀγῶνα καὶ ἐπεδιώξαμεν τὴν λύσιν τῆς συμφωνίας, τὴν λύσιν τῆς συνθηκολογήσεως, τὴν λύσιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ὡδήγησε σήμερον εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς σημερινῆς καταστάσεως ἐν Κύπρῳ, ὥστε καὶ πάλιν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος —εὔχομαι αὐτὴν τὴν φορὰν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος νὰ τηρήσῃ τὰς ὑποσχέσεις του πρὸς τὸν Κυπριακὸν Λαὸν— νὰ ἀπειλῇ καὶ πάλιν, ὅτι θὰ λάβῃ καὶ αὐτὸς ἔκτακτα μέτρα, διότι ἀκόμη καὶ ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Τουρκία παρεμποδίζουν τὴν ἀνακήρυξιν τῆς διεθνοῦς ἀνεξαρτήτου Κυπριακῆς Πολιτείας. Μὰ δὲν εἶναι αὐτὸ μόνον. Δὲν ἀπομακρύνεται ἡ Βρεταννικὴ πολιτικὴ καὶ κυρίως ἡ Βρεταννικὴ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς τριπλῆς συγκυριαρχίας ἐν Κύπρῳ. Εὔχομαι δὲ νὰ διαψευσθῶ, νὰ εἶναι κούφια ἡ ὥρα, ὅπως λέγει ὁ λαός, ἀλλὰ θὰ ἴδητε νὰ καταλήξωμεν νὰ διοικοῦνται οἱ 450.000 Ἕλληνες ἀπὸ τὴν συγκυριαρχίαν τοῦ Τούρκου νέου κατακτητοῦ. Διὰ νὰ εἰσέλθῃ κανεὶς εἰς τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως, θὰ πρέπει νὰ κάμῃ μίαν ὅσον τὸ δυνατὸν ταχυτέραν ἀνασκόπησιν τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἔχουν συμβῆ καὶ μεσολαβήσει ἀπὸ πενταετίας. Λέγω, ἀπὸ πενταετίας, διότι ὁ ἀξιότιμος ἐκπρόσωπος τῆς Νέας Πολιτικῆς Κινήσεως εἶπεν, ὅτι ἡ θεμελίωσις τῆς ἰδέας τῆς ὑφέσεως ἤρχισε πρὸ ἑνὸς ἔτους. Ἡ ἰδέα, ἡ ὁποία ὡδήγει πρὸς τὴν ὕφεσιν ἀρχίζει ἀπὸ τὴν πρώτην συνάντησιν τῶν τεσσάρων εἰς τὴν Γενεύην, δηλαδὴ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1955. Ἐκεῖ ἐγένετο ἡ πρώτη ἐπαφὴ τῶν Μεγάλων, ἐκεῖ συνεζητήθησαν θέματα, τὰ ὁποῖα ἀπησχόλουν τοὺς ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν των καὶ ἀποτέλεσμα ἦτο ἡ δημιουργία τεχνικῶν ἐπιτροπῶν διὰ τὴν ἔρευναν καὶ τὸν τρόπον συνεννοήσεως διὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν πυρηνικῶν ὅπλων. Ἐκεῖ δὲ διὰ πρώτην φορὰν ἀναφέρεται κἄτι, τὸ ὁποῖον ἴσως ἔχει διαφύγει καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ πρώτη ἐκδήλωσις τῆς στροφῆς τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως. Διότι διὰ πρώτην φορὰν διὰ τοῦ στόματος τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως, κ. Ἦντεν, ρίπτεται ἡ ἰδέα τοῦ σχηματισμοῦ ζώνης ἀπυραύλου, οὐχὶ μᾶλλον ἀπυραύλου, νεκρᾶς ζώνης, πλάτους 500 χιλιομέτρων, ἡ ὁποία νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὴν Βόρειον Εὐρώπην καὶ νὰ κατέλθῃ πρὸς τὰ κάτω. Ἡ πρότασις αὐτὴ τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας, κατόπιν παίρνει μία μορφὴν περισσότερον συγκεκριμένην μὲ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Πολωνὸς ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, κ. Ραπάτσκυ. Μεσολαβεῖ ὅμως ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον διαταράσσει τὴν πειθαρχίαν καὶ τὸν σύνδεσμον τῶν Κρατῶν, τῶν ἀποτελούντων τὸν ὀργανισμὸν τοῦ ΝΑ-ΤΟ. Ἔρχεται —καλύτερα νὰ μὴ τὴν χαρακτηρίσω— ἡ ἐπίθεσις ἐναντίον τοῦ Αἰγυπτιακοῦ λαοῦ ὑπὸ τῆς Μεγ. Βρεταννίας. Ἡ ἐπίθεσις αὕτη ἐξήγειρε καὶ τὸν Δυτικὸν καὶ τὸν Ἀνατολικὸν κόσμον. Καὶ δυστυχῶς, ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν —θὰ ἐνθυμῆτε δύο ὑπομνήματά μου, τὰ ὁποῖα ἀπέστειλον, κατόπιν τῶν συνομιλιῶν, τὰς ὁποίας εἶχον μὲ ἡγέτας τοῦ Δυτικοῦ κόσμου— δὲν ἐξεμεταλλεύθημεν τὴν στιγμήν, διὰ νὰ προωθήσωμεν τὸ Κυπριακὸν θέμα. Ἐξηγέρθη, λοιπόν, ὁλόκληρος ὁ κόσμος, Δυτικὸς καὶ Ἀνατολικός, ἐναντίον τῆς ἀδίκου —διότι δὲν θέλω νὰ τὴν χαρακτηρίσω βαρύτερον— ἐπιθέσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ Μεγ. Βρεταννία ἐναντίον τοῦ Αἰγυπτιακοῦ λαοῦ. Συνέπεια τοῦ κλονισμοῦ μεταξὺ τῶν Κρατῶν αὐτῶν ὑπῆρξεν ἡ ὑπὸ τὴν Προεδρείαν τοῦ κ. Ἀϊζενχάουερ σύγκλησις τοῦ ΝΑΤΟ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1957. Ἐκεῖ ἐγένετο μία προσπάθεια ἐπανασυνδέσεως τοῦ ΝΑ-ΤΟ. Ἐκεῖ 4 ἐκ τῶν Κρατῶν ἠρνήθησαν κατηγορηματικῶς τὴν ἐγκατάστασιν βάσεων, ἤτοι ἡ Νορβηγία, ἡ Δανία, ἡ Ἰσλανδία, τὸ Βέλγιον. Καὶ τοῦτο διότι οἱ στρατιωτικοί των σύμβουλοι εἶπον, ὅτι πρόκειται περὶ ἑλιγμοῦ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ ὅταν ποτὲ συζητήσωμεν τὸ θέμα τῶν βάσεων, ἡμεῖς θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι δὲν εἶναι χρήσιμοι πλέον αἱ βάσεις εἰς τὰς μικρὰς χώρας, ἠρνήθησαν —λέγω— αὐταὶ αἱ χῶραι τὴν ἐγκατάστασιν βάσεων. Ἡ Ἑλλὰς ἐφήρμοσε τὴν ἰδίαν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς ἐφαρμόζει καὶ σήμερον. Ἐὰν τὸ ἀποδεχθοῦν πάντως, θὰ τὸ ἀποδεχθῶμεν καὶ ἡμεῖς. Ἐὰν πραγματοποιηθῇ ὕφεσις, θὰ προσέλθωμεν καὶ ἡμεῖς οὐραγοί, νὰ μᾶς ὑπαγορεύσουν πλέον, ποῖον ρόλον θὰ παίξωμεν εἰς τὴν ὕφεσιν. Ἀλλά, κατὰ τὴν διαδρομὴν τῶν γεγονότων αὐτῶν, ἰδιαιτέρως διὰ τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν μίαν ἐντελῶς ἰδιαιτέραν ἐκδήλωσιν. Εἶναι αἱ προτάσεις Στόϊκα, τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1957. Αἱ προτάσεις ἐκεῖναι δὲν εἶχον οὐδεμίαν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἔλεγε καὶ καλοῦσε τὰς Βαλκανικὰς χώρας, νὰ συνέλθουν εἰς μία διάσκεψιν, διὰ νὰ συζητήσουν καὶ τὰ τοπικά των θέματα καὶ ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξεύρουν εἰρηνικὰς λύσεις καὶ ἴσως τὰ γενικώτερα, διότι, ὡς κατωτέρω θὰ εἴπω, ἐγὼ νομίζω, ὅτι λόγῳ τῆς ποιότητος τῶν Βαλκανικῶν λαῶν, λόγῳ τῆς γεωγραφικῆς μας συνθέσεως, λόγῳ τῶν............ τὰ ὁποῖα εἶναι ζυμωμένα, ἠμποροῦμεν νὰ ἀποτελέσωμεν μία δύναμιν ἐξαίρετον, ἡ ὁποία νὰ παίζῃ ἀποφασιστικὸν ρόλον εἰς ὁλόκληρον τῆς Εὐρώπην. Καὶ κατόπιν ἔρχονται, ἡ ἐπανάληψις τῶν προτάσεων Στόϊκα καὶ ἡ ἐπανάληψις τῶν ἄλλων προτάσεων τοῦ Βουλγάρου Πρωθυπουργοῦ. Ἀλλὰ αἱ προτάσεις τὸ 1957 τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ρουμανίας εἶχον μίαν ἰδιαιτέρως μεγάλην σημασίαν δι’ ἡμᾶς. Διότι ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη τὸ Κυπριακὸν θέμα. Μᾶς δίδεται δηλαδὴ ἕνα χαρτὶ λίαν ἰσχυρόν, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ τὸ παίξωμεν κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εὑρισκόμενος τότε εἰς Νέαν Ὑόρκην, ἀντελήφθη τὴν σημασίαν τῶν προτάσεων Στόϊκα. Ἴσως δὲν τοῦ ἐδόθη ὁ καιρὸς νὰ ἐπιστρέψῃ, διότι ἡ ἀπάντησις παραδόξως ἐδόθη ἐντὸς 4 ἡμερῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ρουμανίας, ὄχι μόνον κατηγορηματικῶς ἀρνητική, ἀλλὰ μὲ μίαν ἐπιφύλαξιν, ὅτι δὲν ἐθεώρει σκόπιμον, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τὴν συνάντησιν τῶν Βαλκανικῶν λαῶν. Κύριοι, ἐλέχθη καὶ ἠσχολήθη ἐπὶ μακρὸν ὁ κ. Μαῦρος περὶ τῆς ἀπυραύλου ζώνης τῶν Βαλκανίων. Καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς παλαιάν του ὁμιλίαν εἶχεν εἴπει, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν βάσεων ἔχει λυθῆ, ἐφ’ ὅσον τὰς βάσεις τὰς ἀπεδέχθη ἡ Τουρκία. Καίτοι πιστεύω ἐγώ, ὅτι σήμερον καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ βλήματα τοῦ μέσου βεληνεκοῦς ἔχουν ξεπερασθῆ ἐγένετο μνεία περὶ ἐγκαταστάσεως βάσεων. Ἐγὼ ἐπίστευον πάντοτε, ὅτι ποτὲ στρατιωτικῶς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκατασταθοῦν βάσεις μέσου βεληνεκοῦς ἐν Ἑλλάδι. Διότι αἱ βάσεις αὗται θὰ κατεστρέφοντο ἐντὸς τῶν πρώτων δευτερολέπτων. Διατί; Ἁπλούστατα. Εἶναι τόσον μικρὸς ὁ γεωγραφικὸς χῶρος τῆς Ἑλλάδος. Ἡ βάσις αὕτη θὰ ἦτο γνωστὴ ἐκ τῶν προτέρων, ἀσφαλῶς θὰ εἶχεν ἐπισημανθῆ καὶ θὰ ἐπήρχετο ἡ καταστροφὴ τῆς βάσεως αὐτῆς κατὰ τὰ πρῶτα πέντε δευτερόλεπτα, χωρὶς νὰ δυνηθῇ ἡ βάσις αὕτη νὰ ἐκτοξεύσῃ, ἔστω καὶ ἕνα πύραυλον. Διότι, ὅταν σήμερον ἐπιστήμων Ἀμερικανὸς λέγῃ, ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον τέταρτον 45 ἑκατομμύρια Ἀμερικανῶν θὰ εἶναι νεκροί, νομίζω, ὅτι εἶμαι ὑπερβολικός, χαρίζων τὰ 5 δευτερόλεπτα, ὡς ζωὴν εἰς τὰ 7 ἑκατομμύρια τῶν Ἑλλήνων. Ζώνη ἀπύραυλος δύναται νὰ ἐγκατασταθῇ, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι μόνον αὐτή, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ μία ζώνη γενικωτέρου ἀφοπλισμοῦ. Ἀλλὰ ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ κἄποιος, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι ἀπολύτως ἀφοσιωμένος εἰς τὸν ψυχρὸν πόλεμον, καὶ εἰς τὴν ἰδέαν τὴν πολεμικήν. Δὲν θὰ ἦτο ἴσως ἐπωφελὲς νὰ ὑπάρχῃ ἡ ζώνη ἐλέγχου ἀπὸ τὴν Κούλαν καὶ ἀπὸ τὰ Ἑλληνικὰ σύνορα μέχρι τοῦ τελευταίου ὁρίου τοῦ Βαλκανικοῦ χώρου, μέχρις ἐκείνου τοῦ γεωγραφικοῦ σημείου; Ἀσφαλῶς ναί. Συνεπῶς, μόνον εἰς αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα στέκω, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν σήμερον μίαν ἐπιχειρηματολογίαν ὑπὲρ ἢ κατὰ τῶν βάσεων. Ἐκτὸς τούτου ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν καὶ φαντάζομαι ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ αἱ προτάσεις τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, ὅπως ὁ ἀφοπλισμὸς τῶν Βαλκανίων ἐγγυηθῇ ἀπὸ τὰς Μεγάλας Δυνάμεις, θὰ ἠννόουν ἐπίσης τὸν γενικώτερον ἀφοπλισμόν, τὸν περιορισμὸν ἴσως εἰς τὰ κλασσικὰ ὅπλα καὶ εἰς τὰ ὅπλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κἄθε Κράτος θὰ πρέπει νὰ διατηρῇ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν συνόρων του καὶ τῆς ἐσωτερικῆς τάξεως. Κύριοι, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν δέχομαι, ὅτι δὲν ἔχει ἀντιληφθῆ, διότι ἔχω ἀπόλυτον σεβασμὸν εἰς τὴν κρίσιν τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ ἀκολουθεῖ μία πολιτικὴν μοιρολατρικήν, ὅ,τι κάμνουν οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι, θὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς. Συνεπῶς, δὲν πρέπει νὰ σκεφθῶμεν Τὸ ταξείδιον τοῦ Μὰκ Μίλλαν εἰς τὴν Μόσχαν εἶναι μέγα γεγονός, δὲν εἶναι τυχαῖον.

§135Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι τουριστικόν.

§136Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι τουριστικόν. Τὸ ταξείδιον Μὰκ Μίλλαν εἶναι ἕνα ταξείδιον ἐξαιρετικῆς σημασίας. Δὲν τοῦ ἦλθε μίαν ὡραίαν πρωΐαν τοῦ Μὰκ Μίλλαν νὰ παίξῃ τὸν ρόλον τοῦ σταυροφόρου ἢ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος διέσπασε τὸν πάγον, ἀλλὰ εἰς τὴν μεταβολὴν τῆς Βρεταννικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία μεταβολὴ ὀφείλεται εἰς γεγονότα, τὰ ὁποῖα, ὅσοι ἐξ ὑμῶν εὑρίσκοντο εἰς τὸ Στρασβοῦργον, τὰ ἔζησαν. Δηλαδή, τὸ νέον μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον δημιουργοῦν αἱ ἓξ μεγάλαι βιομηχανικαὶ χῶραι τῆς Εὐρώπης. Ἡ περίφημος Κοινὴ Ἀγορά, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δυστυχῶς λαχανιάζει διὰ νὰ προφθάσῃ τὸ τραῖνο καὶ νὰ ἀνέβῃ ἐπάνω εἰς τὸ τραῖνο αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγεται ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ τῶν Ἕξ. Ἡ Κοινὴ Ἀγορὰ τῶν Ἕξ ὑπῆρχεν ἐπὶ 300 χρόνια, ἔπειτα δὲ ἀπὸ τρεῖς αἰῶνας ἡ ἐκδίωξις ἡ ἐμπορική, ἡ βιομηχανική, ἡ οἰκονομικὴ τῆς Μ. Βρεταννίας ἀπὸ τὴν Εὐρώπην. Αὐτὸ ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὡδήγησε τὸν Μὰκ Μίλλαν εἰς τὴν Μόσχαν, σὺν τῶν ἐπικειμένων ἐκλογῶν. Ἐγνώριζεν, ὅτι ἐγένετο ἀγὼν δρόμου εἰς τὴν Μ. Βρεταννίαν μεταξὺ τῶν συντηρητικῶν καὶ τῶν ἐργατικῶν, ποῖος θὰ πρωτοπάρῃ ἀποτελεσματικῶς τὴν σημαίαν τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ὑφέσεως. Καὶ δυστυχῶς ἢ εὐτυχῶς, δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ κρίνω, ἔχασε τὴν εὐκαιρίαν τὸ Ἐργατικὸν Κόμμα. Ὁ Μὰκ Μίλλαν ἐπῆγε εἰς τὴν Μόσχαν 1) διὰ τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα τῆς Μ. Βρεταννίας καὶ 2) διὰ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς κοινῆς ἀγγλικῆς γνώμης καὶ ἐκέρδισε τὰς ἐκλογάς. Καὶ πάντες θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι τὸ βράδυ τῆς πανηγυρικῆς του νίκης εἶπεν, ὅτι συνεπὲς πρὸς τὴν προεκλογικὴν ὑπόσχεσιν τὸ Συντηρητικὸν Κόμμα θὰ ἐξαντλήσῃ πᾶν μέσον διὰ νὰ περισώσῃ τὴν εἰρήνην, τὴν ὕφεσιν καὶ τὴν συνύπαρξιν τῶν λαῶν. Κατόπιν μεσολαβεῖ τὸ μέγα γεγονὸς διὰ τὴν ἀνθρωπότητα ἡ συνάντησις τῶν δύο μεγάλων αὐτῶν ἀνδρῶν, τοῦ Ἀϊζενχάουερ καὶ τοῦ Χρουστσώφ, συνάντησις ἡ ὁποία θὰ μείνῃ εἰς τὴν ἱστορίαν καὶ οἱ δύο αὐτοὶ ἄνδρες θὰ μείνουν πραγματικὰ καὶ θὰ ἀναγράφεται εἰς τὴν ἱστορίαν μὲ χρυσᾶ γράμματα, ὅτι περιέσωσαν τὴν ἀνθρωπότητα ὁλόκληρον καὶ τὸν πολιτισμὸν ἀπὸ μίαν ὄχι παλαιὰν πολεμικὴν σφαγὴν ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἐσυνηθίσαμεν, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐξαφάνισιν ἴσως τοῦ πλανήτου μας. Ἤκουσα, κύριοι, καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἄλλοτε τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀνεφέρθησαν καὶ ἀριθμοὶ διὰ τὴν οἰκονομικήν μας κατάστασιν καὶ γενικώτερον διὰ τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, ποὺ καταβάλλει, τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἐμπορικῶν μας σχέσεων μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας. Κύριοι, ἔχομεν δυνατότητας ἀναπτύξεως τῶν ἐμπορικῶν μας σχέσεων μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας ὄχι μόνον νὰ τὰς διπλασιάσωμεν, ὄχι μόνον νὰ τὰς τριπλασιάσωμεν, ἀλλὰ νὰ διαθέτωμεν ἴσως τὰ ⅘ τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Ὁ Δυτικὸς κόσμος ἀρχίζει νὰ γίνεται μία δυσμενὴς ἀγορὰ διὰ τὰ ἀγροτικά μας προϊόντα. Ἡ Δυτικὴ Γερμανία, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγάλους μας ἀγοραστὰς καπνῶν, καθημερινῶς ὑποχωρεῖ καὶ ὄχι ὑποχωρεῖ οἰκειοθελῶς, ἀλλὰ πιεζομένη ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, αἱ ὁποῖαι προσπαθοῦν νὰ κατακτήσουν ὁλόκληρον τὸν Δυτικὸν κόσμον μὲ τὰ καπνὰ Βιρτζίνια. Καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδόθη ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἡ ἀφορμὴ νὰ εἴπω πόσα μέσα μετεχειρίσθησαν οἱ Ἀμερικανοὶ διὰ νὰ ἐπιβάλουν τὸν καπνόν των Βιρτζίνια εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ οὐχί, ὅπως εἶπε μία φορὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ πολέμου. Διότι λησμονεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι μέχρι τοῦ 1945 τὰ ἑλληνικὰ καπνὰ ἦσαν εἰς τὴν Εὐρώπην διότι οἱ Γερμανοὶ κατακτηταὶ τότε ὁλοκλήρου τῆς Εὐρώπης ἔπαιρναν ὅλα τὰ ἑλληνικὰ καπνὰ καὶ τὰ βουλγαρικὰ καὶ τὰ γιουγκοσλαυϊκά. Συνεπῶς, τὰ ἀνατολικὰ καπνὰ ἐκάπνιζεν ὁλόκληρος ἡ Εὐρώπη ἀπὸ τοῦ Ταινάρου μέχρι τοῦ Ἀτλαντικοῦ. Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἐξαγωγάς μας καὶ νὰ φθάσωμεν μέχρι τῶν ⅘ τῆς διαθέσεως τῶν ἀγροτικῶν μας προϊόντων εἰς τὰς Ἀνατολικὰς χώρας καὶ ὡς παράδειγμα φέρω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὴν Γερμανικὴν Δημοκρατίαν, δηλαδὴ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν. Κύριοι, θὰ εἶναι μεγάλο τὸ σφάλμα ἀπὸ ὅπου καὶ ἂν προέρχεται, θὰ εἶναι τεράστιον τὸ σφάλμα, νὰ ἀγνοηθῇ ἡ πραγματικότης τῆς Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας ἡ ὁποία σήμερον ἀποτελεῖται ἀπὸ 21 ἑκατομμύρια Γερμανῶν. Ὠργανώθη, ἔχει ἐκβιομηχανισθῆ, ἔχει γίνει μία χώρα ἀπολύτως Σοσιαλιστική, ἡ ὁποία καθημερινῶς ἁλματωδῶς προοδεύει. Σήμερον, διὰ τὰ προϊόντα εἰδικῶς τὰ ἰδικά μας δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶναι μία χώρα εἰς τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ἀποτανθῶμεν ἀναπτύσσοντες ἐμπορικὰς σχέσεις, ἁπλῶς ἐμπορικὰς σχέσεις, ὅπως ἔχει ἀναπτύξει ὅλος ὁ Δυτικὸς κόσμος. Ἐὰν δὲ —ἐγὼ δὲν εἶχον τὴν τύχην νὰ πάω— ἐπηγαίνατε εἰς τὴν Λειψίαν θὰ ἐβλέπατε τὰ τεράστια περίπτερα τὰ Ἀμερικανικά, τὰ Βρεταννικά, ὁλοκλήρου τοῦ Δυτικοῦ κόσμου, πρωτοστατούσης ποίας; Τῆς Δυτικῆς Γερμανίας. Ἀρκεῖ, κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1948 μέχρι σήμερον ἔχει τετραπλασιασθῆ τὸ ποσὸν τῶν ἀνταλλαγῶν αἱ ὁποῖαι διεξάγονται μεταξὺ Ἀνατολικῆς καὶ Δυτικῆς Γερμανίας. Τὸ φέρω ὡς παράδειγμα αὐτό, διότι νομίζω, ὅτι καὶ μὲ ὅλας τὰς ἄλλας χώρας τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ καὶ κυρίως μὲ τὸν κολοσσὸν τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, δυνάμεθα νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἐμπορικάς μας σχέσεις. Ἐξ ἄλλου ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου μου σᾶς ἀνέγνωσα δηλώσεις τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως σχετικάς. Ἀλλὰ πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλὴ καὶ δι’ αὐτὸ θὰ τὴν ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον. Ἐδῶ ὑπάρχει μία ἀντιπροσωπεία τοῦ Γερμανικοῦ Ἐπιμελητηρίου. Τὴν ἀντιπροσωπείαν αὐτὴν τὴν ἐδέχθη ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε ὅλοι σας, ὅτι πρὸ ὀλίγου καιροῦ, ὁ κ. ὑπουργὸς ἀνήγγειλεν, ὅτι ὑπογράφεται καὶ μία σύμβασις προμηθείας ἐκ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας 400 βαγονίων–ψυγείων καὶ μὲ ὅρους πληρωμῆς κατὰ 50% μὲ καπνὰ καὶ κατὰ τὰ ἄλλα 50% μὲ ἑσπεριδοειδῆ. Καὶ ἐκ τῶν 50% τῶν καπνῶν τὸ 25% καπνῶν παλαιῶν. Αὐτὴ ἡ ταλαίπωρος ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἐπιμελητηρίου τοῦ Γερμανικοῦ, εὑρίσκεται καθημερινῶς —ὅπως μοῦ ἔλεγε καὶ σήμερον τὸ πρωῒ ὁ πρόεδρος αὐτῆς τῆς ἀντιπροσωπείας— ὑπὸ τὴν διαρκῆ ἀπειλὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑφυπουργοῦ τῆς Ἀσφαλείας. Μοῦ εἶπεν δέ, ὅτι, κύριε, ἐὰν ἔχωμεν 100 ὥρας ἐργασίας τὰς 30 ὥρας τὰς διαθέτομεν διὰ νὰ ἐπιλύσωμεν ζητήματα ἢ διότι τὸ αὐτοκίνητόν μας ἐστάθη ἐκεῖ, ἢ διότι ἐπεσκέφθημεν ἐκεῖνον, ἢ διότι ἐπήγαμεν εἰς ἕνα δημοσιογράφον, ἢ διότι ἤλθομεν εἰς ἐπαφὴν μὲ ἕνα πολιτικόν. Αὐτὴ ἡ κατάστασις ὑπάρχει καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ παραμείνουν, δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἀνανεωθῇ ἡ παραμονή των ἐν Ἑλλάδι. Ἐνῷ ἀντιθέτως, κύριοι, τὸ δηλώνω ἐδῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐπισήμως καὶ παρεκάλεσα νὰ ἴδω καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ τὸν συναντήσω, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω κατὰ τὸν πλέον κατηγορηματικὸν τρόπον, ὅτι ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία ἀναγνωρίζουσα ὅλας τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις λόγῳ τῆς θέσεώς της μετὰ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας, δὲν θέτει κανένα πολιτικὸν ὅρον, δὲν ζητεῖ ἀποκατάστασιν διπλωματικῶν σχέσεων, δὲν ζητεῖ τίποτε, ἀρκεῖ μόνον νὰ μὴ ὑφίστανται ἐξευτελισμοὺς τὰ μέλη τῆς Ἐμπορικῆς της Ἀντιπροσωπείας, ἢ ἄλλως νὰ τῆς εἴπουν, ὅτι δὲν μᾶς χρειάζεται. Εἶναι δὲ διατεθειμένοι — καὶ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ λάβετε γνῶσιν προτάσεως τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας, δὲν λέγω τὶ ἄλλο— ἀλλά, ὅτι ἀπὸ σήμερον θέλει τετραπλασιάσει τὴν ποσότητα καπνοῦ τὴν ὁποίαν ἀγοράζει ἀπὸ ἡμᾶς.

§137Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, ἄλλο οἰκονομικαὶ σχέσεις καὶ ἄλλο ἐσωτερικὴ ἀσφάλεια τῆς χώρας. Ἄλλο ἀντιπροσωπεία ἐμπορικὴ καὶ ἄλλο κομμουνιστικὴ δρᾶσις. Λυποῦμαι διότι ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ σας νὰ συνδέσετε διπλωματικὰ ζητήματα μὲ θέματα σχετιζόμενα μὲ τὴν ἐθνικὴν κυριαρχίαν καὶ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν ὑποπέσατε, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, εἰς τὸ βαρὺ σφάλμα νὰ ἀναλάβετε ὑπὸ τὴν προστασίαν σας ὑποθέσεις τὰς ὁποίας δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβετε. Τονίζω καὶ πάλιν, ὅτι ὑπὸ τὸν μανδύαν τῶν Ἐμπορικῶν Ἀντιπροσώπων εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς χώρας κρύπτονται πολλὰ ἄτομα τὰ ὁποῖα κἄθε ἄλλο παρὰ διὰ τὰ ἐμπορικὰ συμφέροντα ἢ διὰ τὰς οἰκονομικὰς ἀνταλλαγὰς τῆς Ἑλλάδος ἐνδιαφέρονται.

§138Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑφυπουργὲ τῆς Ἀσφαλείας, ἔχετε πάρει μονοπώλιον τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ θέλω νὰ σᾶς ἐρωτήσω: τὰ 7 μέλη τῆς Ἀντιπροσωπείας τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας προπαγανδίζουν καὶ δὲν προπαγανδίζουν ὁλόκληρα συντάγματα διπλωματικῶν ὑπαλλήλων ὁλοκλήρου τοῦ ἄλλου Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ;

§139Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Θέλετε νὰ συνεχίζετε δημιουργοῦντες ἐντυπώσεις ἐπὶ θέματος τὸ ὁποῖον ἀγνοεῖ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ἀναφέρετε ἀριθμοὺς Ἐμπορικῶν Ἀντιπροσώπων οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀκριβεῖς μόνον κατὰ τὴν ἀναφορὰν τὴν ἰδικήν σας, ἀνακριβεῖς ὅμως ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀπασχόλησιν τοῦ Ὑπουργείου Ἀσφαλείας.

§140Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μὲ διορθώσετε εἰς τὸν ἀριθμόν. Λέγω, ὅτι τὰ μέλη τῆς Γερμανικῆς Ἀντιπροσωπείας εἶναι 7.

§141Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Δὲν σᾶς διορθώνω ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μελῶν, σᾶς διορθώνω ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τὸν σχετιζόμενον μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας ἀσχολεῖται μὲ συγκεκριμένους ἀντιπροσώπους καὶ ὄχι μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν 7, καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ λέγετε τοιαύτας ἀνακριβείας ἀπὸ τοῦ βήματος.

§142Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ποία εἶναι ἡ ἀνακρίβεια;

§143Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Ὁ ἀριθμὸς ποὺ ἀναφέρατε.

§144Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἀνακριβείας ποτὲ δὲν μεταφέρω ἐγὼ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§145Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Μεταφέρετε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀνακρίβειαν ὁμιλοῦντες περὶ 7 Ἐμπορικῶν Ἀντιπροσώπων συγκεκριμένης δυνάμεως τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ, ὅτι τελοῦν ταῦτα ὑπὸ τὴν Α ἢ Β παρακολούθησιν. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τὸν ὁποῖον ἀναφέρατε εἶναι ἀνακριβής. Δὲν ἀπασχολεῖ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Ἀσφαλείας ὁ ἀριθμὸς 7, τὸ ἀπασχολεῖ ἡ συγκεκριμένη κομμουνιστικὴ δραστηριότης ὡρισμένων προσώπων τὰ ὁποῖα κινοῦνται εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς χώρας, ὄχι διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν οἰκονομικῶν ἀνταλλαγῶν, ὄχι διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν ἑκατέρωθεν συμφερόντων, ἀλλὰ συγκεκριμένως — κατηγορηματικῶς τὸ ἐπαναλαμβάνω— διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς περαιτέρω κομμουνιστικῆς δραστηριότητος ἐν ἐπαφῇ μὲ τὰ ἐδῶ δρῶντα εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ πρόσωπα τοῦ πολιτικοῦ αὐτοῦ Συνασπισμοῦ. Τὸ θέμα δὲν ἐπιδέχεται περαιτέρω συνέχισιν, διότι σεῖς ὁμιλεῖτε ἀνευθύνως, ἐγὼ δὲ ὁμιλῶ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὑπευθύνως.

§146Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ ἔκαμα τὸν ἁπλοῦν λογικὸν συλλογισμόν. Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον σας ἔχει στοιχεῖα ἐναντίον καὶ τῶν ἑπτὰ ἀντιπροσώπων. Σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι οἱ πλέον ἐπικίνδυνοι αὐτοὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἐπιμελητηρίου τοῦ Γερμανικοῦ ἀπὸ τὰς χιλιάδας τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἄλλων Σοσιαλιστικῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐδῶ ὑπὸ τὴν ἀσυλίαν τὴν διπλωματικήν;

§147Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. (Ὑφυπ. Ἐσωτερικῶν). Διατρέχετε τὸν κίνδυνον νὰ κατηγορηθῆτε, ὅτι ἀφήνετε ἀκαλύπτους τὰς ἄλλας χώρας τοῦ Παραπετάσματος, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὁλόκληρον σύνταγμα ἀντιπροσώπων ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται διὰ τὰ ἐμπορικὰ συμφέροντα τῆς μικρᾶς μας πατρίδος. Διατρέχετε τὸν κίνδυνον νὰ μείνετε ἀκάλυπτος, ἀφοῦ περιορίζετε τὸν ἐνδιαφέρον σας εἰς τοὺς ἑπτά.

§148Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν πρόκειται νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν διαλογικὴν συζήτησιν μὲ τὸν κ. ὑφυπουργὸν τῆς Ἀσφαλείας. Ἐπισημαίνω τὰς ἀποκαλύψεις, τὰς ὁποίας ἐκάματε, ὅτι ὑπάρχει ἕνα σύνταγμα διπλωματικῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἄλλων χωρῶν τοῦ Ἀνατολικοῦ Συνασπισμοῦ. Ἀλλὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Προέβητε πρὸ ὀλίγου εἰς μία δήλωσιν πολὺ μεγάλης σημασίας, τὴν ὁποίαν χαιρετίζω. Εἴπατε, ὅτι ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία θὰ μᾶς κάμῃ ἄκρως ἐνδιαφερούσας προτάσεις ἐντὸς τῶν ἡμερῶν. Ἐπισημαίνω τὸ γεγονός, ὅτι τὸ γνωρίζετε σεῖς πρῶτος πρὶν τὸ γνωρίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἢ οἱαδήποτε Ὑπηρεσία. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν μᾶς πειράζει. Εὔχομαι αὐτὸ τὸ ὁποῖον σεῖς ἐμάθατε πρῶτος νὰ πραγματοποιηθῇ, οἱ ὅροι νὰ εἶναι συμφέροντες καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι ἂν οἱ ὅροι εἶναι συμφέροντες, θ’ ἀποδεχθῶμεν τὰς προτάσεις μὲ μεγάλην χαράν. Εὔχομαι, ὅπως συνέβη νὰ γνωρίζετε πρῶτος αὐτό, νὰ ἐγνωρίζατε σεῖς ἂν ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία ἔχῃ πρόθεσιν νὰ μᾶς καταβάλῃ τίποτε ἀποζημιώσεις διὰ τὰ θύματα, δεδομένου, ὅτι κατὰ ποσοστὸν πρέπει ἀμφότεραι αἱ Γερμανίαι νὰ ὑφίστανται τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστημεν. Εὔχομαι μὲ τὴν τόσην ἐνημερότητα τὴν ὁποίαν εἴχατε τῶν κρυφῶν προθέσεων τῆς ἀντιπροσωπείας τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας, νὰ μᾶς ἀναγγέλατε καὶ αὐτὸ τὸ εὐχάριστον γεγονός. (Χειροκροτήματα).

§149Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Μία τοιαύτη πληροφορία, ἐμὲ μὲ ἐνδιαφέρει ὅλως ἰδιαιτέρως, διότι, ὡς γνωρίζετε, ἐνδιαφέρομαι διὰ τὰ θύματα τῶν Καλαβρύτων. Νομίζω, ὅτι ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία θὰ πρέπει νὰ καταβάλῃ ἀνάλογον ποσοστὸν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν θυμάτων κατοχῆς.

§150Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Αὐτὸ τὸ εἶπα ἐν εἴδει εὐφυολογήματος διὰ νὰ ἐπισημάνω τὴν ἐνημερότητα τοῦ κ. συναδέλφου. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι σημαντικόν, εἶναι, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος πρῶτος καὶ πρὶν νὰ τὸ γνωρίζωμεν ἡμεῖς μᾶς προανήγγειλε μία πρότασιν οἰκονομικῆς συναλλαγῆς. Τὸ δὲ συμπλήρωμα εἶναι, ὅτι ἐγὼ δηλῶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐὰν οἱ οἰκονομικοὶ ὅροι εἶναι συμφέροντες, δὲν ἔχομεν οὐδεμίαν δυσχέρειαν νὰ ἀποδεχθῶμεν καὶ νὰ ὑπογράψωμεν τὴν συμφωνίαν αὐτήν.

§151Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Λυποῦμαι, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ποὺ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω μερικὰ γεγονότα καὶ ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ τὰ ἀμφισβητήσετε. Ὅταν ἐπέστρεψα ἀπὸ τὸν ἑορτασμὸν τῆς Δημοκρατίας τῆς Γερμανίας τὸν Ὀκτώβριον, ἀπὸ μία καλὴν ἢ κακὴν συνήθειαν, ἦλθα εἰς τὸ Γραφεῖον σας νὰ σᾶς δῶ καὶ νὰ σᾶς ἐκθέσω τὰς συνομιλίας, τὰς ὁποίας εἶχον μὲ ὑπευθύνους τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι πάντοτε δεικνύετε ἐνδιαφέρον εἰς ὅσα σᾶς λέγω. Ὡμίλησα καὶ εἰς τὸν συνάδελφόν σας ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας καὶ διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ λιγνίτου. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς Ἐκθέσεως τῆς Λειψίας ἐπῆγε μία ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὸν καθηγητὴν κ. Γούναρην, διὰ νὰ ἐπισκεφθῇ τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ τὸν τόπον. Μόλις ἐπέστρεψα, ἀπησχόλησα τὴν ἰδιαιτέραν σας καὶ παρεκάλεσα διὰ νὰ μὲ δεχθῆτε. Ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἔχω λάβει ἀπάντησιν, καίτοι εἴχατε πάντοτε τὴν καλωσύνην νὰ μὲ δεχθῆτε. Ἔτσι θὰ ἠξεύρατε σεῖς πρῶτος, κ. Ὑπουργέ, αὐτὰ ποὺ εἶχα νὰ σᾶς πῶ. Ἀμέσως ἐζήτησα τὴν ἑπομένην τὸ πρωῒ νὰ σᾶς δῶ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ κανονίσετε μίαν ἡμέραν, τὸ ταχύτερον, νὰ συναντηθῶμεν, διὰ νὰ σᾶς κάμω ὑπευθύνους ἀνακοινώσεις.

§152Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι γνωρίζετε καὶ σεῖς, ὅτι σᾶς δέχομαι πάντοτε μὲ εὐχαρίστησιν. Μᾶς συνδέει προσωπικὴ φιλία. Δὲν μᾶς συνδέει οὔτε πολιτικὴ σύμπτωσις διότι, ὅταν σεῖς εἶσθε εἰς τὸν Συναγερμὸν ἐγὼ ἤμην εἰς τὸ Κέντρον. Τώρα ποὺ σεῖς εἶσθε εἰς τὴν Ε.Δ.Α., ἐγὼ εἶμαι εἰς τὴν Ε.Ρ.Ε. Πάντως, μᾶς συνδέει προσωπικὴ φιλία καὶ σᾶς ἐκτιμῶ πάντοτε καὶ ὁπότε ζητεῖτε νὰ σᾶς δεχθῶ σᾶς ἐδέχθην.

§153Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, ὡμολόγησα πρῶτος, ὅτι πάντοτε μὲ δέχεσθε. Διὰ μία μόνον συγκεκριμένην περίπτωσιν εἶπον, ὅτι δὲν μὲ ἐδέχθητε καὶ τότε εἶχον ἐνδιαφερούσας πληροφορίας νὰ σᾶς μεταδώσω.

§154Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, νὰ σᾶς τηλεφωνήσω διὰ νὰ ἀκούσω τὸ ταχύτερον τὰς προτάσεις σας. Καὶ θέλω νὰ γνωρίζετε καὶ νὰ γνωρίζῃ τὸ Σῶμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπανειλημμένως ἐδήλωσα, ὅτι διεκδικῶ, πράγματι, ὡς τίτλον τιμῆς τὸ ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἰδικῆς μου ὑπουργίας ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐβελτιώθησαν τόσον πολὺ αἱ σχέσεις μὲ τὰς Ἀνατολικὰς χώρας καὶ ἀνεπτύχθησαν αἱ οἰκονομικαὶ συναλλαγαί. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἑπομένως, νὰ ἀλλάξωμεν γραμμήν. Θὰ συνεχίσωμεν τὴν ἰδίαν γραμμήν. Ἀρκεῖ, ἀφ’ ἑνὸς οἱ οἰκονομικοὶ ὅροι νὰ εἶναι συμφέροντες, ἀφ’ ἑτέρου νὰ μὴ ἔχωμεν ἀνωμαλίας εἰς τὰ ἐσωτερικά μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ γραμμή. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνιμος πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως.

§155Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἂν ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία θὰ δώσῃ ἀποζημιώσεις, δὲν εἶμαι Κυβέρνησις ἐγώ, διὰ νὰ γνωρίζω. Σεῖς εἶσθε Κυβέρνησις, κ. Ὑπουργέ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, ἂν ἡ Δυτικὴ Γερμανία ἐφάνη συνεπής, ὡς σήμερον, ἀπέναντι τῶν ἀποζημιώσεων καὶ ἀπέναντι τῶν 200 ἑκατομμυρίων δολλαρίων τῆς συμβάσεως Κοτζαμάνη, τῆς ὑπογραφείσης εἰς τὴν Ρώμην τὸ 1942, διὰ τὴν τροφοδότησιν καὶ διακίνησιν τοῦ στρατοῦ Ἀφρικῆς. Βεβαίως καὶ τὰ 300 αὐτὰ ἑκατομμύρια ἐβάρυνον ὁλόκληρον τὴν Γερμανίαν, διότι ὁλόκληρος ἡ Γερμανία ἐδανείσθη ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἀσφαλῶς εἶμαι βέβαιος, δὲν ξεύρω, φαντάζομαι, ὅτι ἐὰν ἡ Δυτικὴ Γερμανία πάρῃ τὴν ἀναλογίαν της καὶ ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία θὰ πάρῃ τὴν ἀναλογίαν της.

§156Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Τὸ σημειῶ αὐτό, κ. συνάδελφε, ὅτι δηλαδὴ καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν σας κρίσιν, ἕνα ποσοστὸν βαρύνει καὶ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν.

§157Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ σκέψις τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τὴν ὁποίαν ἐπανέλαβον ἐν χορῷ καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς ἀντιπολιτεύσεως εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη, διότι πράγματι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀποζημιώσεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐπανορθώσεων ὀφείλει εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρος ἡ Γερμανία. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Δυτικὴ Γερμανία ἔδωσεν ἢ πρόκειται νὰ δώσῃ, κατὰ τὴν αὐτὴν λογικὴν καὶ εἰς τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον ἀναλογεῖ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, θὰ πρέπει ἡ Βουλὴ ὁμοφώνως νὰ διατυπώσῃ τὴν ἀξίωσιν καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ πᾶσαν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιτύχῃ τὴν εἴσπραξιν καὶ τοῦ ποσοστοῦ τὸ ὁποῖον ἀναλογεῖ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι καὶ κ. Ὑπουργέ, ἀπὸ ποῦ ἀπαιτεῖτε νὰ πάρετε ἀποζημίωσιν ἢ ἐπανορθώσεις; Σεῖς κατὰ τὴν ἐπίσημον πολιτικήν σας, λέγετε, ὅτι Κράτος Ἀνατολικῆς Γερμανίας δὲν ὑπάρχει. Δὲν τὸ ἀναγνωρίζετε. Θεωρεῖτε αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ὡς κἄτι τὸ ἀνύπαρκτον. Καὶ ἐρωτᾶται, κ. Ὑπουργέ, πῶς ἀπὸ κἄτι τὸ ὁποῖον θεωρεῖτε ἀνύπαρκτον, τὸ ὁποῖον ἡ πολιτική σας πρᾶξις θεωρεῖ ἀνύπαρκτον, πῶς ἔναντι αὐτοῦ διατυπώνετε οἱανδήποτε ἀπαίτησιν. Ποῖος θὰ τὰ δώσῃ; Ἡ Δημαρχία τοῦ Βερολίνου; Κύριε Ὑπουργέ, λέγετε, ὅτι δὲν ὑπάρχει Ἀνατολικὸν Κράτος. Ἀπὸ ποῖον, λοιπόν, ἀπαιτεῖται τὸ ποσοστὸν τῶν ἀποζημιώσεων ἢ τῶν ἐπανορθώσεων;

§158Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι βάσει τῶν ὑπαρχουσῶν διεθνῶν συνθηκῶν δὲν ὑπάρχει Κράτος τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας. Ὑπάρχει μόνον ἕνα ETAT DE PAIT, ἕνα STATUS QUO. Καὶ ὑπάρχει ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία χωρὶς νὰ ἀποτελῇ Κράτος ἀνεγνωρισμένον διεθνῶς καὶ ἀπὸ τὰς διεθνεῖς συνθήκας. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, ἡ DE JURE κατάστασις. Ἠρώτησα τὸν κ. συνάδελφον, μήπως, ἐπειδὴ συμβαίνει νὰ εἶναι τόσον ἐνήμερος τῶν προθέσεων τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας, μήπως ἤθελε ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία, αὐτὸ τὸ STATUS QUO, νὰ προσφέρῃ ἀποζημίωσιν. Δὲν εἶχον ποτὲ οὐδεμίαν ἀξίωσιν ἔναντι Κράτους νομικῶς ἀνυπάρκτου.

§159Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Θυσιάζετε δηλαδὴ τὰς ἐπανορθώσεις;

§160Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ὅταν θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας θὰ ἴδωμεν τί θὰ πράξωμεν.

§161Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὰς διακοπὰς σᾶς ἀπησχόλησα περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι ἐπεθύμουν. Δυστυχῶς θὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἀκόμη, διότι εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν Βαλκανικὴν συνεννόησιν. Καὶ μαζὺ μὲ ἄλλους φίλους ἔχομεν κάνει καὶ μία κίνησιν Βαλκανικῆς συνεννοήσεως, συνεχίζοντες τὴν κίνησιν ἐκείνην τὴν ὁποίαν εἶχεν κάνει πρὸ 30 ἐτῶν ὁ ἀείμνηστος Ἀλέξανδρος Παπαναστασίου. Ποία εἶναι ἡ παροῦσα κατάστασις μεταξὺ τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν; Μὲ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν, τὴν μαρξιστικήν, εὑρισκόμεθα ἀκολουθοῦντες μία παράδοσιν, ὄχι μόνον εἰς φιλικὰς ἀλλὰ εἰς θερμὰς καὶ ἴσως εἰς συμμαχικὰς σχέσεις. Τόσον δὲ θεωροῦμεν ἀναγκαίαν τὴν φιλίαν αὐτήν, ὥστε πρὸ ὀλίγων μηνῶν ὑπεγράψαμεν, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη 11 συμβάσεις τεχνικὰς καὶ οἰκονομικὰς μὲ τὴν φίλην Γιουγκοσλαυΐαν. Συνεπῶς, πρόβλημα σχέσεων μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας δὲν ὑφίσταται. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι, ἐὰν κατὰ τὴν τελευταίαν συνάντησιν μὲ τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς Κυβερνήσεως κ. Τοντόροβιτς ἐθίγη καὶ τὸ πολιτικὸν θέμα. Διότι κατὰ τὰς πληροφορίας μου, ἡ συζήτησις περιωρίσθη μόνον εἰς θέματα οἰκονομικῆς φύσεως, καὶ τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἐξεφράσθη, κατὰ τὰς πληροφορίας μου τὰς ὁποίας θεωρῶ οὐχὶ τόσον ἀσφαλεῖς, ἐσεῖς θὰ τὸ πιστοποιήσετε, ἐκ μέρους τῆς Γιουγκοσλαυΐας εἶναι κἄποιος φόβος καὶ ἐπεστήθη κἄποια προσοχὴ εἰς τὴν συνέχειαν αὐτῆς τῆς πολιτικῆς τῆς ἀδιαλλαξίας τὴν ὁποίαν σήμερον ἡ Κυβέρνησις τηρεῖ. Δὲν θέλω νὰ μοῦ ἀπαντήσητε τώρα.

§162Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Σχεδὸν ποτὲ δὲν δυσκολεύομαι νὰ ἀπαντήσω, κ. συνάδελφε. Αἱ συζητήσεις μετὰ τοῦ Γιουγκοσλαύου Ἀντιπροέδρου ἦσαν πράγματι κυρίως ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ πεδίου. Ἔγινε μία ἀνταλλαγὴ γνωμῶν καὶ ἐπὶ τῆς πολιτικῆς καταστάσεως.

§163Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Σχετικῶς μὲ τὸ ταξείδι Στράους.

§164Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Περὶ τοῦ Γιουγκοσλαύου Ἀντιπροέδρου δὲν ὡμιλήσατε; Ἔγινε μία ἀνταλλαγὴ ἀπόψεων ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ πεδίου. Ἡ δύναμις κυρίως τῶν σχέσεών μας μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας εἶναι, ὅτι ἕκαστος σέβεται τὰς ἀντιλήψεις τοῦ ἄλλου. Καὶ αὐτὸ ἑδραιώνει τὰς καλὰς σχέσεις. Εἰς τὸν σεβασμὸν αὐτὸν τῶν σκέψεων ἑκάστου πρὸς τὰς σκέψεις τοῦ ἄλλου, ἔγινεν ἡ ἀνταλλαγὴ γνωμῶν. Δὲν ἔχω νὰ κρύψω, ὅτι ἔγινεν ἡ ἀνταλλαγὴ αὐτή. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας καὶ νὰ σᾶς εἴπω τὸ περιεχόμενον τῶν συζητήσεων αὐτῶν.

§165Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ρουμανίαν, εἶναι γεγονός, ὅτι καθημερινῶς καλλιεργοῦνται περισσότερον αἱ φιλικαί μας σχέσεις. Καὶ αἱ ἀνταλλαγαί μας αὐξάνουν καὶ αἱ ἐπισκέψεις γίνονται, καὶ ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Ρουμανικῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησεν εἰς τὴν Ἀκαδημίαν Ἀθηνῶν. Καὶ ἔργα ἀκαδημαϊκῶν ἰδικῶν μας μετεφράσθησαν καὶ παίζονται εἰς θέατρα τῆς Ρουμανίας. Καὶ ἐλπίζω, ὅτι καθημερινῶς θὰ αὐξάνῃ ὁ τουρισμὸς καὶ αἱ ἐπισκέψεις καὶ αἱ πνευματικαὶ σχέσεις. Κύριοι βουλευταί, ἔχω καταθέσει μίαν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία περιπλανᾶται ἐπὶ δύο ἔτη. Κατὰ τὴν τελετὴν τῆς ὁρκωμοσίας τῆς Α.Β.Υ. τοῦ Διαδόχου καὶ ἐνῷ ἠγνοήθη ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἐκλήθη παρὰ ταῦτα ὁ πρώην Βασιλεὺς τῆς Ρουμανίας νὰ μετάσχῃ εἰς αὐτήν. Ἀναμφισβητήτως ἀποτελεῖ δικαίωμα τῆς Αὐλῆς νὰ καλῇ τὸν οἱονδήποτε κύριον. Ἀλλὰ ἀποτελεῖ θέμα ἐξόχως λεπτόν, ὅταν τὸ Αὐλαρχεῖον ἀναγνωρίζῃ ὡς Βασιλέα τῆς Ρουμανίας, κἄποιον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἤδη Βασιλεὺς τῆς Χώρας ταύτης. Αὐτὸ φέρει εἰς δύσκολον θέσιν καὶ τὴν Ρουμανικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ἀσφαλῶς δὲν προάγει τὰς καλὰς σχέσεις τῶν δύο Χωρῶν.

§166Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἐθίξατε ἕνα λεπτὸν θέμα, τὸ ὁποῖον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διευκρινίσω, δεδομένου, ὅτι μὲ τὴν Ρουμανίαν, ἰδιαιτέρως, καλλιεργοῦμεν καλὰς σχέσεις, διότι ἡ Ρουμανία ἐπιδεικνύει πλήρη συνέπειαν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών της καὶ πλήρη κατανόησιν εἰς τὴν σύναψιν τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων. Ἀπόδειξις, τούτου εἶναι, ὅτι ἐπροχωρήσαμεν πάρα πολὺ εἰς τὸν τομέα τῆς ἐρεύνης πετρελαίων διὰ τοῦ Ρουμανικοῦ Ὀργανισμοῦ. Γενικώτερον δὲ μὲ τὴν Ρουμανίαν πράγματι καλλιεργοῦμεν ἐξαιρέτους σχέσεις καὶ αἱ σχέσεις μας εὑρίσκονται τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἰς ἄριστον σημεῖον. Ὡς πρὸς τὸν τίτλον τὸν ὁποῖον μνημονεύετε, σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ τίτλος τὸν ὁποῖον χρησιμοποιοῦν τὰ Βασιλικὰ ἀνακοινωθέντα, δὲν εἶναι ὁ τίτλος ὁ καθιερωμένος διεθνῶς διὰ βασιλεύοντας Βασιλεῖς, ἀλλὰ ἐκεῖνος διὰ μὴ βασιλεύοντας Βασιλεῖς. Δὲν ἐνθυμοῦμαι τώρα τὴν διάκρισιν, ἀλλὰ ὑπάρχει ἡ διάκρισις.

§167Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐπειδὴ ἔτυχον νὰ ἔχω τὴν τιμὴν εἰς μίαν ἐποχὴν νὰ εὑρίσκωμαι μὲ τὸν Βασιλέαν Γεώργιον εἰς τὴν Ρουμανίαν.....

§168Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Καὶ μὲ τὸν Γεώργιον, κ. συνάδελφε;

§169Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. .... ἐλέγετο ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς Γεώργιος καὶ ὄχι ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς Γεώργιος τῶν Ἑλλήνων.

§170Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι εἶναι διεθνῶς καθιερωμένη μία φρασεολογία ἐκ τῆς ὁποίας πηγάζει ἡ διάκρισις μεταξὺ Βασιλεύοντος καὶ μὴ Βασιλεύοντος Βασιλέως. Δὲν εἶναι εὔκολον ἡμεῖς νὰ ζητήσωμεν, ἡ διάκρισις αὐτὴ ἡ ὁποία εἶναι διεθνῶς καθιερωμένη, νὰ γίνῃ ἀκόμη σαφεστέρα. Ἀρκούμεθα εἰς τὸ ὅτι, τὸ Αὐλαρχεῖον χρησιμοποιεῖ μίαν ἔκφρασιν ἡ ὁποία σημαίνει ὁ μὴ Βασιλεύων Βασιλεὺς τῆς Ρουμανίας.

§171Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὄχι. Λέγει Βασιλεὺς τῆς Ρουμανίας.

§172Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν γίνεται ἡ χρῆσις τῶν Αὐλικῶν διατυπώσεων εἰς τὰς ὁποίας σεῖς ἄλλως τε ἔχετε πολὺ περισσοτέραν πεῖραν ἐμοῦ, διὰ νὰ λέγετε τοῦτο κατὰ τρόπον εὐγενῆ, αὐτὸ εἶναι ἄλλο πρᾶγμα. Πάντως δὲν χρησιμοποιεῖται ἡ ἔκφρασις ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖται διὰ τοὺς Βασιλεύοντας Βασιλεῖς. Ἐπιθυμῶ καὶ αὐτὴν τὴν διάκρισιν νὰ κάμω, διότι ἰδιαιτέρως κήδομαι τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Ρουμανίαν, ἐφ’ ὅσον ἡ Ρουμανία φέρεται σχεδὸν εἰς ὅλα τὰ θέματα σχεδὸν μὲ ἀπόλυτον ἀξιοπρέπειαν καὶ κατανόησιν ἔναντι ἡμῶν, ἔχομεν βεβαίως μίαν, δύο διαφορὰς ἀρκετὰς σοβαράς, ἀλλὰ καὶ ποῖαι Χῶραι δὲν ἔχουν. Συνεπῶς, αἱ σχέσεις μας μὲ τὴν Ρουμανίαν εὑρίσκονται εἰς ἐξαίρετον σημεῖον.

§173Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Πάντως πρέπει νὰ δώσετε κἄποιαν προσοχὴν διὰ νὰ μὴ διαταραχθοῦν αἱ ἀγαθαὶ σχέσεις.

§174Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Πέραν τοῦ τυπικοῦ μέρους τὸ ὁποῖον ἡρμήνευσεν, ὡς τὸ ἡρμήνευσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω μήπως συνέβη νὰ διαβάσητε, σεῖς ὁ ὁποῖος ἐπήγατε μὲ τὸν Βασιλέα Γεώργιον εἰς τὴν Ρουμανίαν, τὴν δρᾶσιν τοῦ Βασιλέως Μιχαὴλ κατὰ τὸν πόλεμον. Μήπως συνέβη νὰ μάθετε, ὅτι ὁ νεαρὸς αὐτὸς Βασιλεὺς τῶν 25 χρόνων, ἐτόλμησε νὰ κηρύξῃ ἐπανάστασιν ἐναντίον τῆς Γερμανίας ὅταν τὰ Γερμανικὰ στρατεύματα ἦσαν καὶ πέραν τῆς Ὀδυσσοῦ, νὰ συλλάβῃ τὸν Γκαουλάϊτερ τῆς Ρουμανίας Ἀντωνέσκω, νὰ τὸν φυλακίσῃ ἐντὸς τῶν Ἀνακτόρων καὶ νὰ ἐντάξῃ τὴν Ρουμανίαν εἰς τὸ πλευρὸν τῶν ἐλευθέρων λαῶν; Καὶ ὅλα αὐτὰ ὁ νεαρὸς Βασιλεύς, τοῦ ὁποίου καὶ ὁ τίτλος τοῦ Βασιλέως σᾶς ἐνοχλεῖ, τὰ ἐξετέλεσε καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Γερμανικὸς στρατὸς κατεῖχε τὴν Ρουμανίαν καὶ εὑρίσκετο καὶ πέραν αὐτῆς μέχρι τῆς Ὀδυσσοῦ. Μήπως συνέβη νὰ μάθετε, ὅτι ὁ Πρόεδρος τῶν Η.Π.Α. Τρούμαν ἀπένειμεν εἰς τὸν Βασιλέα Μιχαὴλ τὸ ἀνώτατον παράσημον τῆς Ἀμερικῆς διὰ τὰς διακεκριμένας εἰς τὸ πλευρὸν τῶν συμμάχων ὑπηρεσίας; Καὶ ὅτι ὁ Βασιλεὺς αὐτὸς ἔχασε, ὄχι μόνον τὸν θρόνον του, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ Ρουμανικοῦ λαοῦ τὴν ὁποίαν ἀφῄρεσαν κατὰ τρόπον δόλιον οἱ κομμουνισταί; Ἐὰν τὰ ἠξεύρετε αὐτά, θὰ ὁμιλούσατε μὲ περισσοτέραν εὐλάβειαν δι’ ἕνα Βασιλέα, ὁ ὁποῖος προσέφερε ὅ,τι δὲν ἔχει προσφέρει κανεὶς ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὸν δεύτερον Παγκόσμιον Πόλεμον.

§175Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ μὴ ἀποδεχθῇ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μανιαδάκης καὶ ἰδίως τὴν ἔκφρασιν, ὅτι ἡ Ρουμανία ἔχασε τὴν ἀνεξαρτησίαν. Δι’ ἡμᾶς ἡ Ρουμανία εἶναι ἀνεξάρτητον κράτος μὲ τὸ ὁποῖον διατηροῦμεν ἀρίστας σχέσεις. Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 39 παράγραφος 2.

§176Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Καὶ τώρα, κ. συνάδελφοι, εἰσέρχομαι εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν σχέσεών μας μετὰ τῆς Βουλγαρίας. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐξεγείρω τὰ νεῦρα οὐδενός. Βεβαίως, τρὶς ἡ Βουλγαρία μᾶς ἔχει ἐπιτεθῆ κατὰ τὸ παρελθόν. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ὅπως ἀναμφισβήτητον εἶναι καὶ τὸ γεγονός, ὅτι προχωροῦμεν εἰς τὸ δημιουργηθὲν κλῖμα ὑφέσεως. Τρεῖς ὅμως φορὰς ἐπετάθη καὶ ἡ Γερμανία τὸν Κάϊζερ καὶ Χίτλερ ἐναντίον τῆς Γαλλίας, ἀλλὰ μεταπολεμικῶς μόλις ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ Ντέ–Γκώλ τὸ πρῶτον πρᾶγμα ποὺ ἐπεδίωξεν ἦτο τὰ τῆς ὁριστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν σχέσεων μετὰ τῆς Γερμανίας. Βεβαίως ἡ Βουλγαρία μᾶς ἠδίκησε. Βεβαίως τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο τῆς Βουλγαρίας ἐγκλημάτησεν ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἂν ὅμως τὰ οἰκονομικὰ καὶ πολιτικά μας πράγματα ἐπιβάλλουν τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σχέσεών μας μὲ τὴν Βουλγαρίαν θὰ πρέπει νὰ σταθῶμεν εἰς τὸ παρελθόν; Μήπως γνωρίζητε, κ. συνάδελφοι, πλέον ἀπάνθρωπον πόλεμον ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἐκήρυξεν ἡ Ἰαπωνία ἐναντίον τῆς Ἀμερικῆς; Καὶ μήπως ὑπάρχει φρικωδέστερον γεγονὸς ἀπὸ τὴν βόμβα ποὺ ἔρριξεν εἰς Χιροσίμαν ἡ Ἀμερικὴ ἐναντίον τῆς Ἰαπωνίας; Καὶ ὅμως αἱ χῶραι αὐταὶ ἀποκατέστησαν τὰς σχέσεις των. Ἄλλως τε ἡ Βουλγαρία δὲν ἠρνήθη νὰ καταβάλῃ ἕνα ποσὸν συμβολικόν. Ὑπῆρξε μόνον διαφορὰ ἀριθμοῦ.

§177Ε. ΑΒΕΡΩΦ–ΤΟΣΙΤΣΑΣ. (Ὑπουργ. Ἐξωτερικῶν). Ἡ Ἑλλάς, κ. συνάδελφε, δὲν εἶναι συνηθισμένη νὰ δέχεται μικρὰ φιλοδωρήματα. Ἡ πρότασις τῆς Βουλγαρίας ὑπῆρξεν ἔναντι ἀποζημιώσεων αἱ ὁποῖαι ὑπολογίζονται εἰς 70–75 ἑκατομμύρια δολλάρια, διότι 45 ἑκατομμύρια δολλάρια παλαιά, εἶναι περίπου 70–80 ἑκατομμύρια δολλάρια σημερινά. Ἐπρόκειτο νὰ δώσῃ 2 ἑκατομμύρια δολλάρια εἰς ἐμπορεύματα εἰς 8 ἐτησίας, δόσεις, δηλαδὴ ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς φιλοδωρήματος, τὸ ὁποῖον οὐδεμία ἀξιοπρεπὴς Κυβέρνησις θὰ ἐδέχετο.

§178Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἶχα τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὑπῆρξε μία διαφορὰ εἰς τὸν καθορισμὸν τοῦ ποσοῦ ὡς ἀπαροχὴν τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας εἶχεν. Κύριοι τώρα ἔρχομαι εἰς ἕνα περίεργον φαινόμενον τὸ ὁποῖον λέγεται ἐμπόλεμος κατάστασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀλβανίας.

§179Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Ἤθελα νὰ μάθω τοῦτο, διότι κατάγομαι ἀπὸ ἕνα Νομὸν ὅπως εἶναι ἡ Δράμα, ὁ ὁποῖος τρεῖς φορὲς ὑπέστη τὴν ἐπίθεσιν τῆς Βουλγαρίας. Ὁμιλεῖτε διὰ τὴν ὕφεσιν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δώσετε συγχωροχάρτι εἰς τοὺς Βουλγάρους οἱ ὁποῖοι τρεῖς φορὲς μᾶς ἔσφαξαν εἰς τὸ διάστημα μιᾶς γενεᾶς. Τὸ ἴδιον ἔγινε καὶ μὲ τοὺς Γερμανούς. Λέγετε, ὅτι οἱ Γερμανοὶ τῆς Ἀνατολικῆς Γερμανίας δὲν εἶναι Γερμανοὶ καὶ οἱ Γερμανοὶ τῆς Δυτικῆς Γερμανίας εἶναι οἱ Γερμανοί. Ὅλοι μᾶς ἔσφαξαν. Τὸ μεγαλύτερον πάντως σφάλμα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι ἐπέτρεψε νὰ γίνῃ μνημόσυνον τοῦ Βόριδος.

§180Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριοι ὑπάρχει ἐμπόλεμος κατάστασις μετὰ τῆς Ἀλβανίας; Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω ἕνα διεθνολόγον περιωπῆς νὰ μοῦ εἴπῃ ἂν ὑπῆρξε ποτὲ ἐμπόλεμος κατάστασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀλβανίας. Ἡ Ἀλβανία κατεκτήθη ἀπὸ τοὺς φασίστας τὸ 1939. Τὸ στέμμα τὸ Ἀλβανικὸν προσηρτήθη εἰς τὸ Στέμμα τῶν Σαβόϊων καὶ οὕτως κατηργήθη τὸ σύμπαν. Μεταξὺ τῶν ἄλλων οἱ Ἰταλοὶ ὠργάνωσαν καὶ μερικὰ τάγματα Ἀλβανικά, εἰς τὸν τομέα τοῦ Αʹ Σώματος στρατοῦ, ὑπῆρχον 5 Ἀλβανικὰ τάγματα τὰ ὁποῖα διεσκορπίσθησαν ἀπὸ τὰς πρώτας ἡμέρας καὶ ὅταν ἀκόμη εἶχον προχωρήσει οἱ Ἰταλοὶ μέχρι Καλαμᾶ καὶ εἰς τὸ τέλος τὰ ὑπόλοιπα παρεδόθησαν, ἤμην εἰς τὸ δεύτερον γραφεῖον τοῦ Σώματος στρατοῦ καὶ ἐκεῖ παρεδίδοντο. Ἀλλὰ θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἕνα ἱστορικὸν τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ χαρωπόν. Συνοδεύων τὸν Πρίγκηπα Πέτρον, ὁ ὁποῖος ἦτο διερμηνεὺς τοῦ Ἄγγλου Στρατηγοῦ Πέρη.....

§181Θ. ΜΠΑΡΜΠΑΣ. Συνοδεύσατε καὶ τὸν Πρίγκηπα Πέτρον;

§182Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀφήσατε αὐτά. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι). Ὁ στρατηγὸς Πέρη, ἦτο σύνδεσμος τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, μὲ τὸ Ἐπιτελεῖον τὸ ἰδικόν μας. Ἐβαδίζαμεν λοιπὸν πρὸς τὸ Ἀργυρόκαστρον, φθάσαντες εἰς τὸ Ἀργυρόκαστρον, εὑρέθημεν πρὸ τῶν Ἰταλῶν, διότι τὰ τάγματα δὲν εἶχον φθάσει.....

§183Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἦτο ὁ Πέρη;

§184Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὁ Πέρη ἦτο, καὶ ὁ νῦν βουλευτὴς τοῦ Συντηρητικοῦ Κόμματος Ραντηλώφ, ἦτο τότε ὑπασπιστής του. Ὁ Πέρη κατόπιν μετετέθη ἀπὸ ἐδῶ, ἐπῆγε εἰς τὴν Ἀφρικὴν, κ. Μανιαδάκη, συνελήφθη εἰς μίαν ἐπίθεσιν τοῦ Ρόμελ καὶ κατώρθωσε νὰ δραπετεύσῃ.

§185Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές, αὐτὸ τὸ λέγετε διὰ νὰ δημιουργήσετε ἐντυπώσεις.

§186Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Μανιαδάκη, ὅταν ἀπευθύνωμαι πρὸς τὴν Βουλὴν, δὲν ἐπιδιώκω νὰ δημιουργήσω ἐντυπώσεις. Καὶ εὑρέθημεν πρὸ Ἀλβανῶν, οἱ ὁποῖοι ἤρχοντο νὰ παραδοθοῦν. Ἀλλὰ κἄτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶχεν σημασίαν, ἦτο ἡ διαταγὴ τοῦ Γενικοῦ Στρατηγείου, ἡ ὁποία ἔλεγεν, νὰ μὴ ὑποστέλλεται ἡ Ἀλβανικὴ σημαία ἀκριβῶς, διότι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Στρατηγεῖον ἤθελον νὰ κάμουν μίαν πολιτικὴν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν πολεμᾶ τὸν Ἀλβανικὸν λαόν, ἀλλὰ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τοῦ ἐπετέθησαν.

§187Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Τὶ σχέσιν ἔχουν ὅλα αὐτά; Ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις εἶναι νομικὸν γεγονός.

§188Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Θεωρῶ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον καὶ νομικῶς νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι εὑρισκόμαστε εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν μὲ τὴν Ἀλβανία. Ἐχάρηκα δὲ ἰδιαιτέρως, ὅταν ὁ κ. Ὑπουργός, ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ὅτι πέραν τῆς διευθετήσεως τῆς διαφορᾶς μας διὰ τὸ στενὸν τῆς Κερκύρας μετὰ τῆς Ἀλβανίας, ἀποκατεστάθησαν καὶ κἄπως αἱ ἰδιωτικαὶ ἐμπορικαὶ σχέσεις μέχρι τοῦ ποσοῦ τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου δολλαρίων.

§189Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. ..... (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§190Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς. (Φωναί, θόρυβος).

§191Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγετε ἀνακρίβειες διὰ τὸν πόλεμον ἐκεῖνον. Πλαστογραφῆτε τὴν ἱστορίαν.

§192Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Τὴν πλαστογραφίαν μόνον τὰ φασιστικὰ καθεστῶτα τὴν κάνουν. Συνεπῶς, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ μὴ ἀποδεχθῶμεν τὰς προτάσεις τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ρουμανίας, κ. Στόϊκα. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δημιουργήσῃ καὶ νὰ καλλιεργήσῃ μῖσος πολιτικῆς καὶ νὰ εἶναι αἰχμάλωτος τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς. Δὲν πρέπει νὰ διατηρῇ τὰ ἔκτακτα μέτρα μετὰ ἀπὸ μίαν δεκαετίαν Ἑλληνικῆς ζωῆς τοῦ τόπου καὶ νὰ δημιουργῇ καὶ νὰ καλλιεργῇ καθημερινῶς τὸ μῖσος μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ μίαν ἄλλην πολιτικήν, διότι εἶναι αἰχμάλωτος τῆς ἐσωτερικῆς της πολιτικῆς καὶ δὲν δύναται νὰ μπῇ εἰς τὸ ἐδῶ πνεῦμα τῆς ὑφέσεως καὶ τῆς συνεργασίας τῶν λαῶν. Κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι αἰχμάλωτος τῆς ἐσωτερικῆς της πολιτικῆς καὶ ἀγνοεῖ τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη εἰς τὸ Ντέϊβιτ–Κάμπ ἀπὸ τὰς δύο μεγάλας σταυροφόρους τῆς εἰρήνης, τῆς συνυπάρξεως καὶ τῆς ὑφέσεως. Τέλος θὰ ὑπομνήσω, κ. βουλευταί, ὅτι εἰς αἴθουσαν αὐτήν, τὴν 15ην Δεκεμβρίου τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὅταν ὡμίλησεν ἐνώπιον ἡμῶν ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, εἶπε τὰ ἑξῆς: «Καὶ τώρα ἐπιτρέψητέ μου νὰ ὁμιλήσω ἐν συντομίᾳ δι’ ἕνα σκοπόν, προσφιλῆ εἰς τὴν καρδίαν μου, προσφιλῆ, ἐλπίζω, εἰς τὰς καρδίας ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν ἀδελφοσύνην, τὴν ἀξιοπρέπειαν, τὴν ἐκ τοῦ Θεοῦ γέννεσιν καὶ τὴν μοῖραν τοῦ ἀνθρώπου ὡς τέκνου τοῦ Θεοῦ, δημιουργημένου, κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσίν του. Ὁ σκοπὸς εἶναι: ΕΙΡΗΝΗ–ΦΙΛΙΑ–ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ». Αὐτὰ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, τὰ ἐπίστευε καὶ τὰ πιστεύει, καὶ τὰ ἐξεφώνησεν ἐνώπιον ἡμῶν ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, ὅταν μετὰ τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, εἰς τὸ Κάμπ– Ντέϊβιτ, ἔθεσαν τὰ θεμέλια τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ὑφέσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἀποδεχθῆτε καὶ σεῖς, διότι εἶναι ἐπιθυμία τῶν λαῶν καὶ ἀλλοίμονον εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὴν παρεμποδίζουν.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§194ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 11.50′ π.μ.)