1960.04.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 75η

Παρασκευὴ 1 Ἀπριλίου 1960

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεύς, κ. Α. Παυλόπουλος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Σχινᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐφέδρους Ἀξιωματικοὺς Πολεμιστάς, Ἀγωνιστὰς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ Ἀναπήρους καὶ Θύματα Πολέμου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Πολυχρονίδης, Δ. Παπαμιχαλόπουλος, Σ. Κωστόπουλος, Σ. Κωτιάδης, Κ. Μανιαδάκης, Ν. Ζορμπᾶς, Ι. Τούμπας Ν. Μπακόπουλος καὶ Ε. Κοθρῆς, καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς ἐφέδρους Ἀξιωματικοὺς Πολεμιστάς, Ἀγωνιστὰς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως καὶ Ἀναπήρους καὶ Θύματα Πολέμου». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Κώδικος Φορολογικῆς Δικονομίας καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Φορολογικῶν Δικαστηρίων καὶ καθορισμοῦ τῶν τελῶν διαδικασίας». Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ. Γ. Μεταξᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων Παγοπωλῶν Ἀθηνῶν καὶ Περιχώρων, αἰτουμένων τὴν ἵδρυσιν Ταμείου Προνοίας διὰ τὰ μέλη των. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ. Γ. Μεταξᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων Τεχνιτῶν οἰκοδόμων Κεφαλληνίας, αἰτουμένων ὅπως τὰ ὑπὲρ ἀγνώστων εἰσπραττόμενα παρὰ τοῦ ΙΚΑ ἔνσημα ἐπικολληθῶσιν ὑπὲρ τῶν μελῶν τῶν ἐν λόγῳ Σωματείων. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης κ. Γ. Μεταξᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Κεφαλληνίας, αἰτουμένου διαγραφὴν διατάξεων τῶν ἄρθρων 33 καὶ 34 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν Κώδικος Φορολογικῆς Δικονομίας ἐπὶ τῷ τέλει τῆς καλυτέρας λειτουργίας τῶν Φορολογικῶν Δικαστηρίων καὶ κατοχυρώσεως Δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Ἑνώσεως ἀναπήρων Πολέμου 1940–1944 (ἀμάχου πληθυσμοῦ Πελοποννήσου καὶ Ἰονίων Νήσων), αἰτουμένης τὴν κατάργησιν τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1512)50 διὰ τῶν ὁποίων περιωρίσθησαν αἱ μέχρι τότε καταβαλλόμεναι συντάξεις εἰς τὰ μέλη τῆς Ἑνώσεως καὶ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων της. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Δ. Καρατζένης, καταθέτει ὑπόμνημα τῶν Προέδρων τῶν ὀρεινῶν Κοινοτήτων Δροσοπηγῆς, Παλαιοκατούνου, Ἀθαμανίου, Χοσέψεως, Τετρακώμου, Καψάλων, Καστανιᾶς, Μεσούντης καὶ Θεοδωριάνων τοῦ Νομοῦ Ἄρτης, μὴ ἀναγνωριζόντων καμμίαν ἁρμοδιότητα ἀλλὰ καὶ ἐνδιαφέρον βουλευτῶν τῆς ΕΔΑ, ὅπως ἀσχοληθοῦν μὲ ζητήματα τῆς περιοχῆς των καὶ παρακαλούντων ὅπως παρὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς γίνῃ σχετικὴ σύστασις εἰς αὐτοὺς ὅπως ἀποφεύγουν εἰς τὸ μέλλον τοιαύτας ἐκδηλώσεις ἐνδιαφέροντος διὰ καταθέσεως ἐρωτήσεων εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ζητημάτων τῆς περιοχῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Ν. Μπακόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ἁπάντων τῶν Σωματείων Τριπόλεως, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς συλλογῆς ἐράνων διὰ τὴν ἀνέγερσιν Ἀνδριάντος τοῦ Θεοδώρου Κολοκοτρώνη ὑπέρβασιν τῶν κατὰ νόμον ἁρμοδιοτήτων καὶ δικαιωμάτων αὐτῆς ἐπὶ μεγάλῃ βλάβῃ τοῦ ζητήματος ἀνδριάντος τοῦ Κολοκοτρώνη καὶ τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τῆς Τριπόλεως. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Κ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν Χωροφυλάκων ὑπηρετησάντων εἰς τὰς Ε.Ο. Ε.Α., αἰτουμένων ὅπως τύχωσι τῶν αὐτῶν ἠθικῶν ἀμοιβῶν μὲ τοὺς συναδέλφους των ὑπηρετήσαντας εἰς Μέσην Ἀνατολὴν συμπληρουμένου τοῦ Ν. Δ. 1104)49. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν καπνοπαραγωγῶν Σκουρτοῦς διὰ τῆς ὁποίας οὗτοι καταγγέλλουν, ὅτι ἤρχισαν αἱ ἀγοραὶ καπνῶν μὲ τιμὰς 20% ἐπὶ ἔλαττον τῶν περυσινῶν καὶ ζητοῦν ἄμεσον λῆψιν μέτρων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ὀργανώσεων Ἀστακοῦ καὶ Μύτικα, αἰτουμένων τὴν διατήρησιν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς γραμμῆς εἰς τοὺς λιμένας Ἀκαρνανίας. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Π. Σταυρόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀγρινίου, αἰτουμένου ἀνέγερσιν καπναποθηκῶν ἐπὶ σκοπῷ ἐξυπηρετήσεως καὶ τῶν καπνοπαραγωγῶν καὶ τοῦ προϊόντος. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου, Δ. Γιαχνῆς, Ι. Εὐαγγελίδης, Α. Μπριλλάκης καὶ Ι. Δραγονέτης, ἀναφερόμενοι εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1529)26.3.60 ἐρώτησίν των καταθέτουν ἀναφορὰν 100 συνδικαλιστικῶν στελεχῶν Ἐργατοϋπαλληλικῶν Ὀργανώσεων Πειραιῶς, διαμαρτυρομένων διὰ τὰς συνεχιζομένας συλλήψεις καὶ ἐκτοπίσεις συνδικαλιστικῶν στελεχῶν, ὡς τῶν Γ. Στεργίου, Ν. Χαραγκιώνη, Κ. Λυκούρη, Ι. Πλαπούτα κ.ἄ., αἰτουμένων ἀπόλυσιν τῶν ὡς ἄνω ἐκτοπισθέντων, τὴν κατάργησιν τῶν στρατοπέδων συγκεντρώσεως κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Αὐγερόπουλος, Ν. Κιτσίκης, Ι. Εὐαγγελίδης καὶ Κ. Κωνσταντάρας, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ὀργανισμοῦ Παλαιῶν Πολεμιστῶν Ἑλλάδος, διαμαρτυρομένου ἐξ ὀνόματος τῶν ἐνδιαφερομένων Παλαιῶν καὶ Νέων Πολεμιστῶν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ σχεδίων τῶν πόλεων κειμένων διατάξεων κλπ., διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται φορολογία ἐπὶ τῶν ἄνευ ἀδείας ἀνεγερθεισῶν οἰκοδομῶν καὶ αἰτουμένου ματαίωσιν ψηφίσεως τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Φ. Περισσοράτης, Ι. Σιαφλέκης καὶ Β. Μπρακατσούλας, καταθέτουσιν τηλεγραφικὰς διαμαρτυρίας τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων Σερρῶν, Πατρῶν, Θεσσαλονίκης, Χανίων, Δράμας, Κεφαλληνίας, Ἐδέσσης, Βερροίας, Λασηθίου, Ρεθύμνης καὶ Μυτιλήνης κατὰ τῆς διατυπώσεως τῶν ἄρθρων 33 καὶ 34 τοῦ ὑπὸ ψήφισιν Κώδικος Φορολογικῆς Δικονομίας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Χονδρονάσιος, Χ. Παγώνης καὶ Α. Τσιάντος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν εἰς τὴν Λαϊκὴν Δημοκρατίαν τῆς Οὑγγαρίας διαμενόντων Ἑλλήνων προσφύγων, αἰτουμένων κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, χορήγησιν γενικῆς πολιτικῆς ἀμνηστίας καὶ ἐλεύθερον ἐπαναπατρισμὸν αὐτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Σιαφλέκης, Α. Τσιάντος καὶ Ε. Σκούρας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Ἐπιτροπῶν Ἀνεγέρσεως τῶν ἐν τῇ πόλει τοῦ Βόλου Ἱερῶν Ναῶν Ἀναλήψεως, Ἁγ. Δημητρίου καὶ Ἁγίων Θεοδώρων, αἰτουμένων τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν καταστραφέντων ὡς ἄνω Ναῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Σπηλιόπουλος, Δ. Παπαθανασόπουλος, Δ. Μερλόπουλος καὶ Α. Κολαμπᾶς, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Παρασκευῆς– Ἀχαΐας, αἰτουμένων ἀναστολὴν τῶν ἀγροτικῶν των χρεῶν, τὴν χορήγησιν μακροπροθέσμων καὶ μεσοπροθέσμων δανείων μὲ μικρὸν τόκον, τὴν συνταξιοδότησιν τῶν ἀγροτῶν κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Γιαχνῆς, Γ. Αὐγερόπουλος, Σ. Ἠλιόπουλος καὶ Μ. Σβώλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐξωραϊστικοῦ Συλλόγου Ράχης Μεταμορφώσεως «Ἁγία Βαρβάρα», διαμαρτυρομένου ἐξ ὀνόματος τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας του κατὰ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ σχεδίων τῶν πόλεων κειμένων διατάξεων κλπ.», διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται κυριολεκτικῶς δημευτικὴ φορολογία ἐπὶ τῶν ἄνευ ἀδείας ἀνεγερθεισῶν οἰκοδομῶν καὶ αἰτουμένου ματαίωσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἡ ἐρώτησις τῶν κ.κ. Π. Καπνίση, Ν. Καθαροσπόρη καὶ Ι. Εὐαγγελίδη, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπανεξέτασιν τῶν δικαιωμάτων καὶ ὑποχρεώσεων ἐκ προπολεμικῶν ἀπαιτήσεων κλπ., διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἐρωτώντων βουλευτῶν. Ὁ κ. Θ. Παπαπαναγιώτου, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν εἰσαγωγὴν κτηνοτροφῶν κλπ.

§4Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον Ὑφυπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ἐὰν εἶναι ἀληθές, ὅτι εἰσάγεται ποσότης ἀραβοσίτου καὶ βρώμης 5.000 τόννων, δεδομένου δέ, ὅτι πολλοὶ παραγωγοὶ ἔχουν ἀκόμη σήμερον τὰ προϊόντα των εἰς τὰ χέρια των, χωρὶς νὰ δυνηθοῦν νὰ τὰ διαθέσουν, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω ἀκόμη τὸν κ. Ὑφυπουργόν, νὰ μᾶς εἴπῃ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα, καθ’ ὅσον αἱ εἰσαγωγαὶ γίνονται εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν.

§5Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1955–1956 προκειμένου νὰ καλυφθοῦν αἱ ἀνάγκαι μας εἰς κτηνοτροφάς, χρειάζεται νὰ εἰσάγωμεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἀντὶ δὲ νὰ διατίθεται ἐλεύθερον συνάλλαγμα διὰ τὴν προμήθειαν τῶν ἀναγκαιουσῶν ποσοτήτων, προμηθευόμεθα ταύτας μέσῳ τῆς ἀμερικανικῆς βοηθείας. Αἱ ἀνάγκαι μας εἰς κτηνοτροφάς, λόγῳ τῆς αὐξήσεως τῆς κτηνοτροφίας καὶ τοῦ ζωϊκοῦ κτηνοτροφικοῦ δυναμικοῦ ἀνέρχονται περίπου εἰς 100.000 τόννους πλέον τῶν ὅσων παράγονται ἐν Ἑλλάδι. Ἀπόδειξις, ὅτι αἱ εἰσαγόμεναι κτηνοτροφαὶ καλύπτουν ἐλλείψεις, εἶναι τὸ ὅ,τι ἡ τιμὴ διαθέσεως εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν τῶν παραγομένων ἐγχωρίων κτηνοτροφῶν, λόγῳ τοῦ ὅτι αἱ διανομαὶ ἐπιβραδύνονται καὶ ἀγοράζουν πάντοτε μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῆς ἐσωτερικῆς παραγωγῆς, διαμορφώνονται εἰς ὑψηλότερα ἐπίπεδα ἐκείνων εἰς τὰ ὁποῖα πωλοῦνται αἱ κτηνοτροφαὶ αὗται εἰς τοὺς κτηνοτρόφους. Λαμβάνεται δὲ πρόνοια, ὥστε αἱ διατιθέμεναι τροφαὶ εἰς τὴν κτηνοτροφίαν νὰ διατίθενται εἰς χαμηλοτέρας τιμάς, καὶ εἰς ἐπίπεδα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν συνεχῶς μικρὰς ζημίας εἰς τὸ Δημόσιον δι’ ἐνίσχυσιν τῆς κτηνοτροφίας.

§6Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Τὸ θέμα τῆς εἰσαγωγῆς τῶν κτηνοτροφῶν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναγκάζει τοὺς παραγωγοὺς νὰ μὴ αὐξάνουν τὴν παραγωγὴν τῶν κτηνοτροφῶν. Διότι ὅταν γίνεται εἰσαγωγὴ καὶ πίπτουν αἱ τιμαί, τὸν ἄλλον χρόνον ὁ παραγωγὸς ὑποχρεώνεται νὰ μὴ καλλιεργήσῃ κτηνοτροφάς. Δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ προσέχωμεν ὅταν θὰ κάμωμεν εἰσαγωγήν, νὰ μὴ ὑπάρχουν εἰς τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν προϊόντα.

§7Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου). Γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι αἱ εἰσαγόμεναι κτηνοτροφαὶ δὲν διατίθενται διὰ τοῦ ἐμπορίου, ἀλλὰ μέσῳ τῆς Α. Τ.Ε. καὶ μόνον. Συνεπῶς, δὲν βγαίνουν, ὅπως λέγετε, εἰς συναγωνισμὸν τῶν ἐσωτερικῶν κτηνοτροφῶν, ἀλλὰ συμπληρώνουν καὶ καλύπτουν ἀνάγκας. Ἐὰν δὲν εἰσήγοντο θὰ ἦτο εἰς βάρος τῆς κτηνοτροφίας.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 19 ἐρώτησις, ἀφορᾷ τὰ μέτρα διὰ τὸ ἔλαιον. Μετὰ τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὁποίας ὑπῆρξε διεξοδική, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει πλέον θέσιν ἡ ἐρώτησις. Συμφωνοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι εἰς τὴν διαγραφὴν της;

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, κ. Πρόεδρε.

§10Κ. ΧΡΥΣΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν ἐκφώνησιν παρελείφθη μία ἀκόμη ἰδική μου, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 11, ὁ ἐρωτῶν εἶναι ὁ κ. Σκυλάκος, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς τὸ νοσοκομεῖον. Εἶναι ἀσθενὴς καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὴν ἐκφωνήσωμεν. Προχωροῦμεν εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1. Ἡ κ. Ε. Μπενᾶ, ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς της σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς διασφάλισιν τῶν ἐργαζομένων καὶ ἰδίως τῶν ἀνηλίκων.

§12Ε. ΜΠΕΝΑ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει διαπιστωθῆ, ὅτι τὸν τελευταῖον καιρὸν τὰ ἐργατικὰ ἀτυχήματα ἔχουν πολλαπλασιασθῆ εἰς βαθμὸν ἐπικίνδυνον. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι φυσικὸν νὰ προκαλῇ ζωηρὰς ἀνησυχίας εἰς τοὺς ἐργαζομένους, καὶ νὰ συγκινῇ βαθύτατα τὴν κοινὴν γνώμην, ἰδιαίτερα ὅσον ἀφορᾶ ἀνηλίκους ἐργαζομένους. Δυστυχῶς ἔχομεν πολλὰς τοιαύτας περιπτώσεις τὸν τελευταῖον καιρόν. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνωστὴν περίπτωσιν τοῦ ἀνηλίκου ποὺ ἔπεσεν ἀπὸ τὸν ἠλεκτρικὸν σταθμὸν Πειραιῶς, ὡς καὶ τὴν ἐξαιρετικὴν περίπτωσιν μιᾶς μικρούλας ποὺ σκοτώθηκε εἰς τὸ Ἀλιβέρι, ἐργαζομένη εἰς τὴν μεταφορὰν πέτρας, εἰς ἡλικίαν 12 ἐτῶν, ἀντὶ 15 δραχμῶν τὴν ἡμέρα. Δὲν ἀναφέρομαι εἰς ἄλλας περιπτώσεις ποὺ δὲν στοιχίζουν τὴν ζωὴν τῶν ἐργαζομένων, ποὺ στοιχίζουν ὅμως τὴν σωματικὴν ἀκεραιότητα αὐτῶν. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν Ἐργασίας νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ εἰς τὰ ἑξῆς ἐρωτήματα: Πρῶτον, ποῖα μέτρα ἔχουν ληφθῆ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, καὶ ἀπὸ τοὺς ἐργοδότας διὰ τὴν πρόληψιν τῶν ἀτυχημάτων. Δεύτερον, εἰς τὰς συγκεκριμένας περιπτώσεις ποὺ συνέβησαν τὰ ἀτυχήματα, ἐὰν ἔγιναν ἀνακρίσεις, ἐὰν καταμερίσθησαν εὐθῦναι καὶ ποῖαι κυρώσεις ἐπεβλήθησαν εἰς τοὺς παραβάτας τῆς ἐργατικῆς μας νομοθεσίας. Τρίτον, ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ ληφθοῦν εἰς τὸ μέλλον διὰ τὴν πρόληψιν ἐργατικῶν ἀτυχημάτων. Καὶ τελευταῖον, διατὶ δὲν ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς ἐργοδότας ἡ ὑποχρέωσις μερικῆς τοὐλάχιστον ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ὑφισταμένους ἀτυχήματα, ποὺ θὰ ἦτο ἕνα μέτρον ἀνασταλτικὸν ὅσον ἀφορᾶ τὰ ἀτυχήματα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Β. Θανασέκου, ἔχει τὸν λόγον.

§14Β. ΘΑΝΑΣΕΚΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κ. Μ. Σβώλου, ἔχει τὸν λόγον.

§16Μ. ΣΒΩΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ ἀτυχήματα εἶναι πολλὰ καὶ αὐξάνονται ἀπὸ τὸ 1950. Θὰ σᾶς δώσω δύο παραδείγματα. Τὸ 1950 ἐπὶ 980.000 ἠσφαλισμένων, ἐσημειώθησαν 18.930 ἀτυχήματα. Τὸ 1957 ἐπὶ 800.000 ἠσφαλισμένων ἐσημειώθησαν ἐργατικὰ ἀτυχήματα 33.219. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον οἱ ἀπόλυτοι ἀριθμοὶ ποὺ ἀφοροῦν ὅλους τοὺς ἠσφαλισμένους, καὶ τοὺς ἀνηλίκους καὶ τοὺς ἐνηλίκους. Ἰδίως τὰ ἀτυχήματα εἶναι πολλὰ εἰς τὰ παιδιά. Καὶ αὐτὸ τὸ βλέπομεν εἰς ἄλλας μερικωτέρας στατιστικάς. Εἰς τὴν ἡλικίαν 15–19 ἐτῶν, τὸ ποσοστὸν τῶν ἀτυχημάτων εἶναι 9,53%, ἐνῷ διὰ τὰς ἄλλας ἡλικίας εἶναι 5%, εἶναι 4%, εἶναι 3%, καὶ 2% εἰς τὰς μεγάλας ἡλικίας. Ἐπίσης τὸ 1957 ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀτυχημάτων τῶν νέων αὐξάνει. Εἰς ἡλικίαν 15–24 ἐτῶν, εἶναι 14%. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι τὰ παιδιὰ ἀσχολοῦνται εἰς ἐργασίας μηχανικάς, διότι ἔχουν μικρὸν μεροκάματον, διότι δὲν εἶναι ἠσφαλισμένα, καὶ διότι οἱ ἐργοδόται τοὺς πιέζουν νὰ αὐξήσουν τὴν παραγωγικότητα, ὄχι ἀνάλογα μὲ τὰς ἱκανότητας τὰς ὁποίας δὲν ἔχουν ἀκόμη, ἀλλὰ μὲ τὴν ταχύτητα τὴν ὁποίαν ἔχει συνήθως ἡ νεότης. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι γενικὸν καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐπισύρῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Καὶ ἐρωτᾶται: Πρῶτον, ποῖα μέτρα θὰ λάβῃ διὰ νὰ εἶναι μεγαλύτερον τὸ μεροκάματον τῶν παιδιῶν τῶν 14–16 ἐτῶν, διὰ νὰ μὴ γίνεται αὐτὸ ἀφορμὴ νὰ χρησιμοποιοῦνται καὶ εἰς ἐργασίας καταλλήλους δι’ ἐμπείρους ἐνήλικας ἐργάτας νὰ πίπτῃ καὶ τὸ μεροκάματο τῶν ἐνηλίκων ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν. Δεύτερον, τὶ μέτρα σκοπεύει νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τὴν ἀσφάλισιν τῶν νεαρῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα λόγω τῆς μὴ ἀσφαλίσεως προτιμῶνται ἀπὸ τοὺς ἐργοδότας. Καί, τρίτον, ἀναφέρομαι ἐπὶ τῶν τριῶν ἐρωτημάτων ποὺ ὑπέβαλεν ἡ κ. Μπενᾶ.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§18Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστοὶ οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους προτιμῶνται οἱ νέοι εἰς τὰς ἐργασίας. Πρῶτον, διότι οἱ ἀνήλικοι πληρώνονται ὀλιγώτερον. Δεύτερον, διότι δὲν ἀσφαλίζονται καὶ ἐπωφελεῖται ἔτσι ὁ ἐργοδότης. Τρίτον, διότι τὸ βάρος τοῦ κινδύνου τὸ φέρει ὄχι ὁ ἐργοδότης, ἀλλὰ τὸ Ι.Κ.Α. ὅσον ἀφορᾷ ἐνηλίκους καὶ ἠσφαλισμένους. Καὶ τέταρτον, διότι εἶναι πλημμελὴς ἡ λειτουργία τῆς ἐργατικῆς ἐπιθεωρήσεως. Θὰ ἤθελα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ συγκεκριμένως ἐπ’ αὐτῶν. Δηλαδή, ἐὰν θὰ γίνῃ τροποποίησις, ὥστε ἕνα μέρος ἔστω τοῦ κινδύνου νὰ τὸν φέρῃ ὁ ἐργοδότης καὶ ὄχι τὸ Ι.Κ.Α., καὶ ἐὰν θὰ λειτουργήσῃ ἡ ἐπιθεώρησις ἐργασίας οὕτως ὥστε οἱ ἐργοδόται νὰ μὴ ἐκμεταλλεύωνται τὸ χαμηλὸν ἡμερομίσθιον καὶ τὸ ἀνασφάλιστον τῶν ἀνηλίκων, πράγματα τὰ ὁποῖα ὠθοῦν εἰς τὴν πρόσληψιν νεαρῶν. Αὐτὰ εἶναι μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιστείλουν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀτυχημάτων.

§19Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἔλεγχος διὰ τὴν πρόληψιν τῶν ἐργατικῶν ἀτυχημάτων διαρκῶς συστηματοποιεῖται. Ἡ ἐπιθεώρησις ἐργασίας μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τὴν ὁποίαν λαμβάνει διαρκῶς συστηματοποιεῖ καὶ ὀργανώνει τὴν προσπάθειαν τοῦ ἐλέγχου πρὸς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς βιομηχανικῆς δραστηριότητος. Βεβαίως συμβαίνουν ἀτυχήματα τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς, καὶ ἐπὶ τὸ πλεῖστον, δὲν εἶναι βαρείας μορφῆς, οὔτε γενικωτέρας σημασίας, ὅπως, τελευταίως παρετηρήθησαν εἰς ἄλλας χώρας. Εἰδικῶς διὰ τὰ ἀτυχήματα τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν ἐπὶ δύο περιπτώσεων, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, διέταξε τὸν ἔλεγχον καὶ ἐζήτησε μάλιστα καὶ τὴν συμπαράστασιν τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, διὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἄσκησιν καὶ τὴν δραστηριοποίησιν τούτου. Πάντως ὁσάκις διαπιστοῦται παράλειψις τῶν ἐργοδοτῶν, οὗτοι παραπέμπονται εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ἐξετάζεται ἡ περίπτωσις, ὅπως οἱ ἐργοδόται οἱ ὁποῖοι εὐθύνονται, νὰ ὑποχρεοῦνται εἰς ὑψηλότερον ἀσφάλιστρον, καθὼς καὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐπιστροφῆς τῶν εἰσφορῶν, εἰς τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας, ὁ ἐργοδότης λαμβάνει, ὅλα τὰ ἀναγκαιοῦντα μέτρα, ἕνεκα τῶν ὁποίων προλαμβάνονται τὰ ἀτυχήματα. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἐλπίζομεν νὰ δημιουργηθῇ ἅμιλλα μεταξὺ τῶν ἐπιχειρήσεων. Ὡς πρὸς τὴν ἀμοιβὴν τῶν ἀνηλίκων εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐργασίας καὶ τῆς ἀμοιβῆς τῶν ἀνηλίκων διέπεται ὑπὸ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Ὑπάρχουν οἱ ὑποστηρίζοντες, ὅτι οἱ ἀνήλικοι, κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος θὰ πρέπει νὰ λαμβάνουν μόνον τὰ ἔξοδα κινήσεώς των, κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος μεγαλυτέραν ἀμοιβὴν καὶ κατὰ τὸ τρίτον ἔτος ἀκόμη μεγαλυτέραν, μὲ συνδυασμὸν ταύτης μὲ τὴν στοιχειώδη τεχνικὴν μαθήτευσιν. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας προωθεῖ ὅλον τὸ θέμα. Καὶ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὰς σχολὰς τεχνικῆς μαθητείας συμβάλλει, εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως, καθὼς καὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία μὲ τὰς προσπαθείας της νὰ τηρηθοῦν οἱ νόμοι. Ἐπίσης τελευταίως ἐπιδεικνύεται καὶ πνεῦμα κατανοήσεως ἐκ μέρους τῶν ἐργοδοτῶν, οἱ ὁποῖοι κατόπιν τῶν κυβερνητικῶν συστάσεων ἀμείβουν ὑλικῶς καὶ ἠθικῶς τοὺς ἀριστεύοντας ἐκ τῶν μαθητευομένων των. Πάντως ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅλως ἰδιαιτέρα δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς μαθητευομένους.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν πρότασιν νόμου βάσει τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Κανονισμοῦ.

§21Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπεθύμουν δι’ ὀλίγων νὰ ἀναπτύξω τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι μᾶς ἤγαγον εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 375. Πρῶτον, ζητοῦμεν τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 375, διότι ὁ νόμος αὐτὸς ἀπαγγέλλει θανατικὴν ποινήν, ἐνῷ ἡμεῖς ὡς Κόμμα, εἴμεθα ἐναντίον τῆς ἐπιβολῆς τῆς θανατικῆς ποινῆς. Δεύτερον, διότι ὁ νόμος αὐτὸς προβλέπει τὴν ἐπιβολὴν τῆς θανατικῆς ποινῆς καὶ εἰς περίοδον τῆς εἰρήνης ἐνῷ ὁ ἰσχύων Ποιν. Κῶδιξ διὰ τὰ αὐτὰ ἀδικήματα δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐπιβολὴν τῆς θανατικῆς ποινῆς. Τρίτον, διότι ὁ νόμος 375 δὲν ἐπιτρέπει ἄσκησιν κανενὸς ἐνδίκου μέσου κατὰ τῆς ἐπιβληθείσης ποινῆς, ἐναντίον τῶν διατάξεων τοῦ στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος, ἐπιτρέποντος εἰς πᾶσαν περίπτωσιν εἰδικὰ μέσα. Τέταρτον, διότι ὁ νόμος αὐτὸς ἐθεσπίσθη καθ’ ὃν χρόνον εἶχον καταργηθῆ αἱ ἐλευθερίαι τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἐκείνη ὅταν τὸν ἐθέσπισε, προέβλεπεν, ὅτι ἐπέκειτο παγκόσμιος πόλεμος, διότι πράγματι μετὰ ἓν ἔτος ἐξερράγη ὁ δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος. Σήμερον ὅμως, ἐφ’ ὅσον πανταχόθεν καταβάλλονται τόσαι προσπάθειαι εἰρηνεύσεως τοῦ κόσμου ἐφ’ ὅσον κυριαρχεῖ τὸ πνεῦμα ὑφέσεως, δὲν βλέπομεν τὸν λόγον διατὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ ὑφιστάμενος ὁ νόμος αὐτός. Πέμπτον, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου δὲν ὠφελήθη ἡ Ἑλλάς, ἀντιθέτως τὸ ἠθικὸν κῦρος τῆς Ἑλλάδος ὡς χώρας ὅπου ἐγεννήθη ἡ Δημοκρατία, ἐθίγη. Ἕκτον, καὶ ὅταν εἰσαχθέντος τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ Κώδικος, εὑρισκόμεθα εἰς περίοδον ἀνωμαλίας ἡ ὁποία μόλις εἶχε λήξει. Ἔκτοτε ὅμως ἐμεσολάβησαν πέντε βουλευτικαὶ ἐκλογαί, εἰσήλθομεν εἰς μακρὰν περίοδον ὁμαλότητος. Κατὰ συνέπειαν δὲν δικαιολογεῖται ἡ διατήρησις τοῦ νόμου τούτου. Ἔλεγον προηγουμένως, ὅτι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου δὲν ὠφελήθη ἡ χώρα μας καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἐξ ἀφορμῆς τῆς προσφάτου δίκης, ἐκινητοποιήθη ἡ παγκόσμιος κοινὴ γνώμη. Τὸ Δικαστήριον ἀπεφάνθη, ὅτι ὁ Μανώλης Γλέζος, οὔτε κατάσκοπος ἦτο, οὔτε ἀνεμίχθη εἰς κατασκοπείαν. Ἐγνώριζε μόνον, ὅτι ὑπάρχει δίκτυον κατασκοπείας. Ἀναφέρω αὐτὸ τὸ γεγονός, διὰ νὰ ἀποδείξω πῶς ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ὠφέλησε τὴν Ἑλλάδα τὴν διδάξασαν τὴν Δημοκρατίαν καὶ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ δίδωνται ἀφορμαὶ διὰ νὰ γίνωνται σχόλια εἰς βάρος τῆς χώρας μας, καὶ νὰ παραλληλίζεται ὁ τόπος μας πρὸς τὴν Τουρκίαν τοῦ Μεντερές, διότι ἡ παγκόσμιος κοινὴ γνώμη εἶναι λίαν εὐαίσθητος εἰς τοιούτου εἴδους θέματα. Τέλος, κ. Πρόεδρε, ζητοῦμεν τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 375, διότι ἡ διατήρησίς του δημιουργεῖ τὴν ἴσως ἐσφαλμένην ἐντύπωσιν, ὅτι ὑφίσταται δυσπιστία ὡς πρὸς τὴν τακτικὴν δικαιοσύνην τοῦ τόπου, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ τακτικὴ δικαιοσύνη τῆς χώρας μας εἶναι εἰς θέσιν, ἐκ τῆς κειμένης Νομοθεσίας νὰ πλήξῃ κάθε ἕνα ποὺ θὰ ἔδιδεν ἀφορμὴν καὶ νὰ προστατεύῃ καὶ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἐσωτερικὴν τάξιν.

§22Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς προτάσεως, ἔχομεν παρεμφερῆ πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 375. Ἔχουν ὑποβληθῆ ὑπὸ τῶν Κομμάτων τῆς ἀντιπολιτεύσεως τρεῖς αὐτοτελεῖς προτάσεις. Βέβαιον εἶναι, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς θεσπισθεὶς κατὰ τὴν περίοδον τῆς δικτατορίας δὲν ἐφηρμόσθη, οὔτε καὶ κατὰ τὴν ἔνοπλον σύγκρουσιν τοῦ 1946–49 ὅταν ἀνεστάλη τὸ Γʹ Ψήφισμα καὶ κατηργήθησαν ὅλα τὰ ἄλλα καὶ ἐπενοήθη ὁ νόμος αὐτὸς δὲν εἶχον χαρακτηρισθῆ ὡς κατάσκοποι οἱ ἀντίπαλοι τοῦ κοινωνικοῦ μας συστήματος. Ἤδη καθ’ ἣν ἐποχὴν συγκαλοῦνται διεθνῆ συνέδρια συνέρχονται διακοινοβουλευτικαὶ Συνελεύσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐκκρεμοῦν τοιούτου εἴδους ὑποθέσεις ἐνώπιον τοῦ Στρατοδικείου. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ παρεκάλουν τὸ Προεδρεῖον, ὅπως ὁρίσῃ μίαν ἡμέρα διὰ νὰ ἀναπτύξωμεν τὴν πρότασίν μας.

§23Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχε ὑποβληθῆ ἀνάλογος πρότασις νόμου καὶ ἀπὸ μέρους βουλευτῶν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ θεωρῶ χρέος μου νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγα τινὰ ἐπ’ αὐτῆς. Ἡ ἰδική μας ἄποψις δὲν βασίζεται εἰς τοὺς ἰδίους ἀκριβῶς λόγους ἐκ τῶν ὁποίων ὡρμήθησαν οἱ βουλευταὶ τῶν ἄλλων Κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλαν ἀναλόγους προτάσεις νόμου, ἀλλὰ συμπίπτει εἰς τὸν ἀποβλεπόμενον σκοπόν. Ἐπὶ παραδείγματι δὲν εἴμεθα τόσον κατηγορηματικοὶ ὅσον ἀφορᾶ τὴν πλήρη κατάργησιν τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου ἡ ὁποία ἰσχύει ἐν καιρῷ εἰρήνης εἰς πλείστας ἄλλας χώρας. Δὲν δεχόμεθα ὅμως ὅταν ἀπαγγέλλεται ἡ ποινὴ αὐτὴ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἔνδικον μέσον κατ’ αὐτῆς. Ἐπίσης, δὲν θὰ ἠθέλαμεν οἱονδήποτε, εἴτε ἄμεσον, εἴτε ἔμμεσον συνδυασμὸν τῆς προτάσεως περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου 375 μὲ ἐκκρεμεῖς δίκας, δεδομένου, ὅτι δι’ ἡμᾶς ἡ κατάργησις αὐτὴ ἀποτελεῖ μέρος μιᾶς γενικωτέρας πολιτικῆς καταργήσεως τῶν ἐκτάκτων μέτρων σύμφωνα μὲ τὰς γενικὰς γραμμὰς αἱ ὁποῖαι ἐχαράχθησαν τὸν Μάρτιον 1957 ὑπὸ τοῦ τότε Συναρχηγοῦ τοῦ Κόμματος κ. Παπανδρέου. Φρονοῦμεν λοιπόν, ὅτι τὸ Προεδρεῖον πρέπει νὰ ἐγγράψῃ τὰς σχετικὰς προτάσεις νόμου τὸ συντομώτερον, ὥστε νὰ διεξαχθῇ μία ὑπεύθυνος συζήτησις καὶ νὰ ληφθῇ ὁριστικὴ ἀπόφασις.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεύς, κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§25Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν ἢ δώσω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τοὺς καπνεργάτας, ἡ ὁποία συζητεῖται, ἤθελον νὰ συνεννοηθῶμεν κάπως, προκειμένου περὶ τῆς διαδικασίας, ἡ ὁποία θὰ ἀκολουθηθῇ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ὡς γνωρίζετε, κ. βουλευταί, ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, συνεπῶς καὶ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ γίνῃ ἐπ’ αὐτοῦ, εἶναι ἰδιότυποι. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ ὑποβάλλωνται, δὲν τὸ ἀπαγορεύω βεβαίως, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐποικοδομητικῶς νὰ ἐργασθῶμεν, ἐὰν ὑποβάλλωνται τὴν τελευταίαν στιγμὴν τροπολογίαι, τῶν ὁποίων ὁ Πρόεδρος τοῦ Σώματος δέν ἔχει λάβει γνῶσιν καὶ τὰς ὁποίας δὲν θὰ ἔχῃ μελετήσει καὶ δὲν θὰ ἔχῃ ἐξετάσει, διὰ νὰ ἴδῃ, ἐὰν προσαρμόζωνται καὶ πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ πρὸς τὸν ἰσχύοντα Κανονισμὸν καὶ πρὸς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπὸ ψήφισιν. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, λοιπόν, μέχρι τῆς μεσημβρίας τῆς Δευτέρας, νὰ κατατεθῶσιν ὅλαι αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. βουλευταὶ προτίθενται νὰ ὑποβάλουν, διὰ νὰ δυνηθῶ καὶ ἐγὼ ὡς Πρόεδρος νὰ τὰς μελετήσω, διὰ νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δίδω μίαν ἀπάντησιν, ἐὰν δύναται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἢ ὄχι μία τροπολογία καὶ ἀκόμη καὶ διὰ ποῖον λόγον. Διότι, βεβαίως, ἐδῶ πρέπει νὰ συνεργασθῶμεν καὶ δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἁπλῶς διὰ τῆς πλειοψηφίας ἡ ψήφισις τοῦ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι ἐπ’ αὐτοῦ. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, ἐπαναλαμβάνομεν, νὰ ὑποβληθῶσι τὸ ἑσπέρας τῆς Δευτέρας τροπολογίαι καὶ νὰ εἶναι εἰς θέσιν ὁ Πρόεδρος νὰ τὰς κρίνῃ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἀναμφισβητήτως, ἡ σκέψις, τὴν ὁποίαν διετυπώσατε αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ὀρθή. Θὰ διευκολύνῃ πολὺ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον τάσσεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιτελέσῃ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, ἡ μέχρι τῆς Δευτέρας κατάθεσις καὶ δημοσίευσις ὅλων τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, θὰ θελήσουν νὰ ὑποβάλουν καὶ θὰ θεωρήσουν ὡς ἀναγκαίας. Ἐκ τούτου ὅμως θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπω ἐν συνεχείᾳ πρὸς ὅσα ἐλέχθησαν εἰς μίαν τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων, ὅτι συμφέρον ὅλων μας, ὡς φορέων τοῦ Σώματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, συμφέρον ὅλων μας, εἶναι νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἀπὸ τοῦδε τὴν ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος ἐπιψήφισιν τοῦ νέου Κανονισμοῦ. Πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν αὐτό, διὰ ἀλληλοδεσμεύσεως νὰ ἐπιτευχθῇ; Ἐπιτρέψατέ μου νὰ κάμω ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δύο προτάσεις. Ἡ πρώτη πρότασις εἶναι ἡ ἀκόλουθος. Ὁ Κανονισμὸς ἀπαρτίζεται ἀπὸ διαφόρους διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἑκάστη, αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, νόημα εἰδικόν. Νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, θὰ τὸ ἐθεώρουν καὶ θὰ τὸ ἐθεώρει καὶ ἡ Κυβέρνησις ὡς κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ εἶναι ὀρθόν, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ πρόκειται νὰ συμβάλῃ εἰς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον τασσόμεθα νὰ ἐπιτελέσωμεν τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα. Ἐὰν ὅλαι αἱ πτέρυγες, συμφωνήσουν μὲ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ νὰ εἰσέλθωμεν ἀμέσως εἰς τὰ ἄρθρα τοῦ Κανονισμοῦ, αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν οὐσιώδη ἐγγύησιν, ὡς πρὸς τὴν ταχύτητα τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντός μας κατὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, καθήκοντος ὅπως εἶπον, ἀπέναντι αὐτοῦ τούτου τοῦ θεσμοῦ, εἰς τὴν στερέωσιν τῶν ὁποίων ἅπαντες πιστεύω, ὅτι ἀποβλέπομεν. Πρώτη λοιπὸν πρότασις, εἶναι νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν νομίζω καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβουν τὸν λόγον οἱ εἰσηγηταί. Τὸ πολὺ–πολύ, ἐάν, ἡ οἱαδήποτε ἐκ τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς, ἐπιμένῃ, θὰ ἦτο δυνατὸν οἱ εἰσηγηταὶ νὰ λάβουν τὸν λόγον καὶ νὰ ἀναπτύξουν ἐν γενικαῖς γραμμαῖς τὰς σκέψεις των. Ἀλλὰ καὶ αὐτό, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, καὶ κ.κ. συνάδελφοι, θὰ ἀπετέλει ἀπώλειαν χρόνου. Σοφὰ πράγματα εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθοῦν ὅλα ὅμως αὐτὰ εἶναι γνωστά. Πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἔγινε μακροτάτη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ συμβάλῃ εἰς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον τασσόμεθα νὰ ἐπιτελέσωμεν τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, ἡ ἐπανάληψις γενικῶν θεωριῶν καὶ γενικῶν σκέψεων ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ περὶ τοῦ τρόπου λειτουργίας τῆς Βουλῆς. Ἡ δευτέρα πρότασις, τὴν ὁποίαν ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως ἔχω νὰ κάμω πρὸς ὑμᾶς, εἶναι νὰ ὁρισθῇ ἐκ μέρους ἑκάστου Κόμματος καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ αὐτὴν τὴν στιγμὴν μία συνεννόησις καὶ νὰ ὑπάρξῃ ἐπ’ αὐτοῦ μία ἠθικὴ δέσμευσις, νὰ ὁρισθῇ ἐκ μέρους ἑκάστης ὁμάδος ἕνας ὡρισμένος ἀριθμός, ὁ ἀριθμὸς ἔστω δύο ὁμιλητῶν, οἱ ὁποῖοι ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου θὰ ἀναπτύξουν τὰς σκέψεις των. Δὲν σημαίνει, ὅτι οἱ ὁμιληταὶ αὐτοὶ δι’ ἕκαστον ἄρθρον θὰ πρέπει νὰ εἶναι οἱ ἴδιοι, ἀλλὰ νὰ μὴ λάβωμεν τὸν λόγον ἅπαντες. Τὰ Κόμματα ἐλπίζω ἔχουν συζητήσει τὸ πρόβλημα τοῦ Κανονισμοῦ καὶ εἶμαι σχεδὸν βέβαιος καὶ ἐὰν ἀκόμη, λόγω τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν ἕκαστος βουλευτὴς ἔχει, νὰ διατυπώσῃ τὰς γνώμας του, καὶ ἐὰν ὑπάρχουν παρεκκλίσεις εἰς τὰς ἀπόψεις βουλευτῶν, τινῶν, ἀνηκόντων εἰς ἕνα Κόμμα, εἶμαι σχεδὸν βέβαιος, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὰς γενικὰς γραμμάς, ἅπαντες οἱ κ. κ. βουλευταὶ ἑκάστου κόμματος, θὰ εἶναι σύμφωνοι ὡς πρὸς τὰς οὐσιώδεις τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐπανεχθοῦν εἰς τὸν Κανονισμόν. Ἐὰν αἱ δύο αὐταὶ προτάσεις τῆς Κυβερνήσεως γίνουν δεκταὶ μὲ τὴν πραγματικὴν ἐπιθυμίαν ἁπάντων καὶ προεξοφλῶ αὐτὴν τὴν ἐπιθυμίαν, δεδομένου, ὅτι εἶναι κἄτι, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶ, ὅτι δὲν τὸ ἐπιθυμοῦν ἅπαντες, μὲ τὴν πραγματικὴν ἐπιθυμίαν νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, τότε δυνάμεθα νὰ ἀποδυθῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος ὡς πρὸς τὸν Κανονισμὸν μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἐντὸς περιωρισμένου χρόνου θὰ φθάσωμεν εἰς ἀγαθὸν ἀποτέλεσμα. Ἐὰν δὲν ὑπάρξουν αἱ προϋποθέσεις αὐταί, φοβοῦμαι, ὅτι καὶ χρόνον θὰ χάσωμεν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι ἀμφίβολον, ὄχι μόνον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ περιεχομένου του, ἐὰν θὰ εἶναι καλὸν ἢ ὄχι, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἐὰν θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα. Διότι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, διαπιστώσῃ ὅτι καὶ πέραν τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ συζήτησις, θὰ σκεφθῇ ἐὰν θὰ πρέπει νὰ συνεχισθῆ ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ συζήτησις.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§29Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὅπως ἐτέθη σαφῶς καὶ τὴν Δευτέραν καὶ ὑπεγραμμίσθη καὶ τὴν Τρίτην, τὸ προέχον εἶναι ἄλλο. Τὸ προέχον εἶναι νὰ διευκρινισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐρχομένης πλέον μὲ τὴν σειράν της, ἀφοῦ δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἐπὶ τρίμηνον, ἡ ἀξίωσις καὶ ἡ παράκλησις, ἡ ἐπίμονος αἴτησις τοῦ μεγαλυτέρου κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ προταχθῇ, ὑποστηριχθεῖσα ὑφ’ ὅλων ἢ σχεδὸν ὑφ’ ὅλων τῶν ἄλλων κομμάτων, ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς διεθνοῦς πολιτικῆς. Συνεδέθη τὸ ἓν πρᾶγμα μὲ τὸ ἄλλο. Εἴχομεν εἴπει καὶ ἐμείναμε σύμφωνοι, ὅτι τὴν Δευτέραν, θὰ ξεκαθαρίζοντο αἱ μικραὶ ἐπερωτήσεις καὶ ὅτι τὴν Τρίτην θὰ ἐξεκαθαρίζετο ἡ καπνεργατική. Εἶναι ξεκαθαρισμένο αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐδιχοτομήθη ἡ ἡμέρα ἐκείνη. Ὅσα συνέβησαν ἐπὶ τρεῖς τέσσαρες ἑβδομάδες προηγουμένας δὲν θέλω νὰ τὰ ὑπομνήσω. Ὅσον προσεγγίζει ἡ ἡμέρα τῆς φυσιολογικῆς σειρᾶς τῆς ὑφετικῆς ἐπερωτήσεως, πρέπει νὰ διευκρινισθῇ ἡ συζήτησις τῆς ὑφετικῆς ἐπερωτήσεως, διότι πραγματικά, θὰ ἔλεγεν ὁ κόσμος, ὅτι ἴσως καθ’ ἣν στιγμὴν γίνονται αὐταὶ αἱ ἀνὰ τὴν ὑφήλιον κοσμοϊστορικαὶ μεταβολαὶ καὶ ἀνακατατάξεις, εἰς τὰς ὁποίας ὅλαι αἱ χῶραι λαμβάνουν θέσιν καὶ προασπίζουν τὰ συμφέροντά των καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχουν τόσαι εἰς τὴν χώραν, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τῆς οἰκονομίας, συνέπειαι τοῦ ψυχροῦ πολέμου, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀγωνίας τῆς Δημοκρατίας, θὰ ἦτο βυζαντινισμός, τὸ νὰ ἐγκαταλείψωμεν, ὅλα τὰ ἄλλα, καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς συζητήσεις τῶν τροποποιήσεων αὐτῶν τοῦ Κανονισμοῦ, τῶν περιωρισμένων, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται καὶ ὡς κῶδιξ περὶ Κανονισμοῦ. Ἑπομένως τὸ πρᾶγμα ἀρχῆθεν ἔχει συνδεθῆ καὶ ζητοῦμεν νὰ διευκρινισθῇ, θὰ ἔχωμεν τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα ἔλεγχον καὶ ἤδη ἀφοῦ δὲν μᾶς δίδεται χρόνος ὁ κ. Κιτσίκης καὶ ἐγὼ παραιτούμεθα τῆς οἰκονομικῆς, ὑπὸ τὸν ὅρον ποίαν ἡμέραν θὰ ἔχωμεν τὴν ὑφετικήν.

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Διὰ πρώτην φορὰν ἀκούω, ὅτι συνεδυάσθη ἡ ὑπόθεσις τοῦ Κανονισμοῦ μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τῆς ὑφέσεως, κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὸς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔθεσε τὸ ζήτημα τοῦ Κανονισμοῦ, παρισταμένων ὡρισμένων ἐκ τῶν κ.κ. Ἀρχηγῶν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι δὲ καὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην οὐδεὶς τοιοῦτος συνδυασμὸς ἐγένετο. Κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἀνελήφθη μία οἱονεὶ ὑποχρέωσις μεταξὺ ὅλων μας, ὅπως τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα συζητηθῆ ὁ Κανονισμός. Θὰ ἐνθυμῆσθε δέ, κ. Ἠλιοῦ, ὅτι ὅταν ἠγέρθητε καὶ ὡμιλήσατε, σᾶς διέκοψα πρὸς στιγμὴν μὲ μίαν παρατήρησιν, ὡς πρὸς τὴν συνεχῆ κατὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ σᾶς εἶπον, παρισταμένων καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀξιοτίμων Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ ἐρχομένη ἑβδομὰς ἀφιερωθῆ εἰς τὸν Κανονισμόν, θὰ ἔπρεπε ἡ νομοθετικὴ ἐργασία ἀλλὰ καὶ ὁ ἔλεγχος νὰ παραμερισθῶσιν. Ἐζητήσατε κατὰ τὴν αὐτὴν ἑσπέραν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ καπνεργατικοῦ, καὶ ὅπως ἐνθυμεῖσθε προηγοῦντο δύο–τρεῖς ἐπερωτήσεις, ἂν δὲν ἀπατῶμαι τοῦ κ. Ζίγδη, προηγεῖτο δὲ καὶ ἡ περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως ἐπερώτησις ὡρισμένων συναδέλφων τῆς ΕΔΑ, ἀκούω δὲ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι ὁ κ. Ἠλιοῦ μετὰ τοῦ κ. Κιτσίκη, ἀμφότεροι ἔχουν ὑπογράψει τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, παρητοῦντο τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, καὶ παρητοῦντο ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν βεβαίως, ὅτι θὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ προβλήματος τῆς ὑφέσεως, τὴν ἑσπέραν λοιπὸν ἐκείνην, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μνήμην ὅλων σας, οὐδεὶς συνδυασμὸς τοῦ θέματος τοῦ Κανονισμοῦ πρὸς τὴν ἐπερώτησιν τῆς ὑφέσεως ἐγένετο. Ἐγένετο συνδυασμός, καὶ αὐτὸς μάλιστα ἐκ τῶν ὑστέρων, μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ καπνεργατικοῦ, καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι θὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν, ὥστε ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος αὐτῆς, νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ καπνεργατικοῦ, καὶ ἐγένετο ἡ συζήτησις τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην, ἀπόψε δὲ πρόκειται νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ἠλιοῦ, νὰ μὴ θελήσῃ διὰ τῶν παρατηρήσεων τὰς ὁποίας διετύπωσεν ἀπόψε, νὰ ἀνατρέψῃ τὴν συμφωνίαν εἰς τὴν ὁποίαν εἴχομεν καταλήξει, διότι ἂν ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νέον αὐτὸ αἴτημα, τὸ ὁποῖον διετύπωσε, τότε ἁπλούστατα, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀφιερωθῇ ἡ προσεχὴς ἑβδομὰς εἰς τὸν Κανονισμόν.

§31Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ τακτοποιηθοῦν τὰ πράγματα, ἐπικαλοῦμαι τὴν σελίδα 2 τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν. Ἐκεῖ ἀναφέρεται: «Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐζήτησεν κλπ.». Βλέπω ὅμως, ὅτι γίνεται ἀποφυγὴ συστηματικὴ ἐπ’ αὐτῶν τῶν πραγμάτων. Νομίζω καὶ νομίζει καὶ ἡ ΕΔΑ, ὅτι εἶναι οὐσιῶδες πρᾶγμα νὰ συζητηθῇ δι’ ἐπερωτήσεως τὸ θέμα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ὡς πρὸς τὴν δικονομίαν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε, ἐγὼ νομίζω βεβαίως, ὅτι ἡ πρότασίς σας, εἶναι μία πρότασις, ἡ ὁποία εἶναι ἀντικανονικὴ καὶ δὲν εἶναι δεσμευτικὴ καὶ δὲν ἀποτελεῖ ἐγγύησιν διὰ κανένα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ἡ πρότασις εἶναι δημιουργική.

§33Η. ΗΛΙΟΥ. Δημιουργικὴ ἠμποροῦσε νὰ εἶναι ὑπὸ τὴν ἑξῆς προϋπόθεσιν: Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τοῦ ὅτι θὰ ἐγίνετο ὑπὸ τὴν προεδρίαν σας μία σύσκεψις Ἀρχηγῶν ἢ ἐκπροσωπῶν τῶν Κομμάτων, νὰ καθορίσῃ καὶ νὰ διατυπώσῃ ποῖα εἶναι τὰ συζητητέα θέματα, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ καὶ κομματικὴ πειθαρχία. Διότι, πέραν τῆς κομματικῆς πειθαρχίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαγορευθῇ εἰς κανένα βουλευτὴν νὰ ὁμιλήσῃ. Καί, ὅπως ἐγκατελείφθη, καθὼς ἔγινε γνωστόν, καὶ ὀρθῶς ἐγκατελείφθη ἐκεῖνο τὸ ἄρθρον τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον προεβλέπετο, ὅτι θὰ προεκάλει μακρὰς συζητήσεις...

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐγκατελείφθη, κ. Ἠλιοῦ.

§35Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγκατελείφθη, ὅπως ἐδηλώσατε εἰς τοὺς Ἀρχηγούς. Ἐκτὸς αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι καὶ ὁ ἔλεγχος ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Νὰ διατεθοῦν διὰ τὸν Κανονισμὸν αἱ ἡμέραι Δευτέρα, Τετάρτη, καὶ Πέμπτη καὶ τὰς ἄλλας ἡμέρας νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος.

§36Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἐντελῶς νέας καταστάσεως. Εἶχε γίνει μία συμφωνία, ὕστερα ἀπὸ μίαν μακρὰν προϊστορίαν, ὅτι θὰ ἀφιερώσωμεν συνεχεῖς συνεδριάσεις, ὅλην τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα, διὰ νὰ δώσωμεν μίαν λύσιν εἰς τὸ περίφημον θέμα τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτὸ ἦτο τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἴχομεν νὰ συζητήσωμεν. Αἰφνιδίως, σήμερον, ἐμφανίζεται τὸ μεγαλείτερον Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ λέγει «δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τόσον, ὅσον ἡ συνέχισις τοῦ ἐλέγχου». Ἄρα, ἔφυγε τὸ ζήτημα ἀπὸ τὸ σημεῖον ὅπου τὰ ἐθέσαμεν καὶ συζητοῦμεν ἂν τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα θὰ τηρήσωμεν τὴν συμφωνίαν, δηλαδή, ἂν θὰ ἔχωμεν συνεχεῖς συνεδριάσεις διὰ τὸν Κανονισμόν, ἢ ἂν θὰ ἔχωμεν καὶ ἔλεγχον κατὰ τὰς κανονικὰς ἡμέρας. Ἂν ἡ θέσις τοῦ μεγαλειτέρου Κόμματος εἶναι αὐτή, τότε νομίζω, ὅτι ἡ συμφωνία αὐτὴ ἔχει πλέον....

§37Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐλήφθη ἤδη ἀπόφασις, κ. Ὑπουργέ.

§38Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἐγὼ νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ὑπομνησθῇ εἰς τὴν ΕΔΑ, ὅτι εἶχε ληφθῆ μία ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἔχει καὶ ὡρισμένους ὅρους. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καθήμεθα σήμερον καὶ συζητοῦμεν εἶναι, πῶς θὰ καταστήσωμεν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν λυσιτελεστέραν καὶ πῶς θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν.

§39Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ὅροι δὲν εἶναι ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργός, ἀλλὰ ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἀπεδέχθημεν καὶ ἡμεῖς. Καὶ διηυκρινίσθη, ὅτι, πρῶτον, ἐννοοῦμεν νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὴν Δευτέραν καὶ τὴν Τρίτην ἡ Ἡμερησία Διάταξις ἀπὸ τὰς ἐπουσιώδεις ἐπερωτήσεις. Δεύτερον, νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις τῆς ὑφέσεως. Διατὶ πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ θὰ κρατήσῃ ἐπὶ τρεῖς συναπτὰς συνεδριάσεις; Εἴπατε καὶ σεῖς, δύο ἡμέραι ἀρκοῦν, ἐφ’ ὅσον φύγῃ ἀπὸ τὴν μέση τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ ἐπὶ δύο συνεδριάσεις.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, σᾶς κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ δὲν διεγράφη.

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, μὲ ἐκπλήττει ἡ στάσις, τὴν ὁποίαν ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ τηρεῖ ἀπόψε. Τὸ κείμενον τῶν πρακτικῶν, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσε, νομίζω, ὅτι ἐπιβεβαιοῖ ὅσα ἐδήλωσα πρὸ ὀλίγου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δὲν συνεδύασε τὴν ἔναρξιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, ὁ κ. Ἠλιοῦ, καὶ δὲν συνεδύασε τὴν συνεχῆ κατὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ μὲ τὴν ἐξάντλησιν τῆς συζητήσεως ὡρισμένων ἐπερωτήσεων. Εἶπεν ἁπλῶς, ὅτι ὑπάρχουν μερικαὶ δευτερεύουσαι ἐπερωτήσεις. Ὁ κ. Κύρκος, μάλιστα, ὅταν εἰσῆλθεν εἰς μίαν τῶν ἐπερωτήσεων, ἐνεφανίσθη διαφωνῶν καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δευτερεύουσα ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἔθιξεν. Εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι ὑπάρχουν δευτερεύουσαι ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ συζητηθοῦν διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἐντὸς τῆς τρεχούσης ἑβδομάδος —τῆς ληγούσης σήμερον— εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ καπνεργατικοῦ. Δυνατὸν νὰ ἐμνημόνευσε καὶ τὰς ἄλλας δύο, ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως καὶ ἐπὶ τῆς ὑφέσεως, ἀλλὰ δὲν εἶπεν, ὅτι μόνον ἐὰν ἐξαντληθῇ ἡ ἐπ’ αὐτῶν συζήτησις θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἢ ὅτι, μόνον ἐὰν ἐξαντληθῇ ἐπ’ αὐτῶν ἡ συζήτησις, αἱ δύο ἡμέραι τοῦ ἐλέγχου τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφιερωθοῦν εἰς τὸ καπνικόν. Δὲν διετύπωσεν ὁ κ. Ἠλιοῦ τοιαύτην ἄποψιν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην τῆς Βουλῆς. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς ὑπαναχωρήσεως τῆς ΕΔΑ, ἡ ὁποία εἶναι κἄτι τὸ ἄηθες, ὅταν γίνεται συνεννόησις μεταξὺ ὅλων τῶν Κομμάτων. Ὑπανεχώρησεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ εἶπεν, ἀναφερόμενος εἰς ἰδεολογικὰ θέματα —διότι εἶναι ἰδεολόγος καὶ ἐγὼ δὲν εἶμαι— ὅτι τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ θέμα οὐσιῶδες διὰ τὸν κόσμον ὁλόκληρον, δὲν δύναται νὰ μὴ μᾶς ἀπασχολήσῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ποῖος εἶπε νὰ μὴ μᾶς ἀπασχολήσῃ; Ἀλλὰ καὶ ποῖος εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ αὐτὴν τὴν ἑβδομάδα ἢ τὴν προσεχῆ; Ἑπομένως, δὲν νομίζω, ὅτι δικαιοῦσθε αὐτὴν τὴν στιγμὴν, χρησιμοποιούντες αὐτὰς τὰς γενικωτέρας φρασεολογίας νὰ ὑπαναχωρήσητε καὶ νὰ ἐγκαταλείψητε μίαν συμφωνίαν, εἰς τὴν ὁποίαν εἴχατε συμβάλει. Ἡ ὑπόθεσις τῆς ὑφέσεως, ὡς τὴν ἐμφανίζετε ἀπόψε, εἶναι ἕνα προπέτασμα καπνοῦ, ἁπλῶς διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ὄπισθεν τοῦ καπνοῦ αὐτοῦ ἡ ὑπαναχώρησίς σας καὶ ἡ ἀνακολουθία σας.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§43Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶχον μετάσχει εἰς τὴν συζήτησιν καί, ἑπομένως, δὲν γνωρίζω τὶ ἐλέχθη. Γνωρίζω μόνον τὶ μοῦ εἴπατε σεῖς, ὅταν ἐπανῆλθον. Εἴπατε, ὅτι εἶχε κατ’ ἀρχὴν ἐπέλθει συμφωνία περὶ τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος τοῦ Κανονισμοῦ, ὑπὸ τὴν αἵρεσιν, ὅτι θὰ συνεφώνουν καὶ οἱ ὑπόλοιποι, ἀπόντες τότε Ἀρχηγοί, καὶ ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ τὴν Δευτέραν, Τρίτην καὶ Τετάρτην. Αὐτὸ ἀντελήφθην ἐγώ.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι κατὰ τῶν διακοπῶν. Εἶμαι προστάτης τῶν διακοπτομένων. Νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν. Ὑπῆρξε μία διαφωνία διὰ τὰς ἡμέρας. Εἶχον εἴπει ἐγὼ τότε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προτείνει ἀπὸ Δευτέραν μέχρι Παρασκευήν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶπεν, ὅτι εἶναι πιθανόν, ἐντὸς τριῶν συνεδριάσεων νὰ περατωθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐπρότεινα τότε, ὅπως αἱ τυχὸν ὑπολειπόμεναι δύο συνεδριάσεις, οἱαιδήποτε καὶ ἂν εἶναι, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ διατεθοῦν δι’ ἔλεγχον. Σᾶς δίδω τὴν ἐξήγησιν αὐτήν.

§45Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτοῦ τοῦ πράγματος ἔλαβον γνῶσιν καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅμως, ἐπὶ τῶν δύο θεμάτων νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, ὡς διεμορφώθησαν τὰ πράγματα σήμερον, μετὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὅσον ταχύτερον λήξῃ μία συζήτησις, τόσον τὸ ταχύτερον θὰ εἶναι. Ἀλλὰ ἐδῶ εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς συνόλου τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἶναι δύσκολον νὰ μὴ ἔχῃ τις μίαν γενικὴν γνώμην, ὄχι διὰ μίαν ἑκάστην χωριστά, ἀλλὰ ἐπὶ τῆς γενικῆς σκοπιᾶς, ἀπὸ τῆς ὁποίας βλέπομεν τὸ σύνολον τῶν τροπολογιῶν. Ἑπομένως, φοβοῦμαι, ὅτι αὐτὸ ποὺ λέγομεν συζήτησιν ἀρχῆς εἶναι ἕνα σύνολον ἐντυπώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ἕκαστος καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσῃ διὰ νὰ εἴπῃ μὲ ποῖον πνεῦμα ἀντιμετωπίζει ὁ ἴδιος τὸν Κανονισμόν. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως γνωρίζει, ὅτι εἶμαι ἀντίθετος πρὸς τὴν ἀνάπτυξιν γενικῶν θεωριῶν. Ἀλλὰ ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι μία ἀνατένισις τοῦ προβλήματος αὐτοῦ, ἀπὸ γενικῆς ἀπόψεως, ἐν ὄψει τοῦ πνεύματος ποὺ διέπει τὰς τροποποιήσεις αὐτάς, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ γίνῃ. Πιστεύω, ὅτι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς εἶναι ἕνα θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου κομματικὴ πειθαρχία δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, διότι, ἐὰν ὑπάρχῃ, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἑκάστη πλειοψηφία θὰ δύναται νὰ ἐπιβάλῃ οἱονδήποτε Κανονισμόν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκτὸς τοῦ πνεύματος τοῦ Πολιτεύματος. Ἑπομένως, πρέπει ἀδέσμευτος ὁ βουλευτὴς νὰ ἀντιληφθῇ τὶ πρόκειται νὰ ψηφίσῃ, ἀδέσμευτος διὰ νὰ ἴδῃ τὸ ζήτημα ὄχι ἀπὸ τῆς σκοπιᾶς τοῦ Κυβερνητικοῦ ἢ τοῦ Ἀντιπολιτευομένου, ἀλλὰ μόνον ἐκ τῆς ἀπόψεως τῆς καλυτέρας λειτουργίας τοῦ Πολιτεύματος. Ἀλλὰ δεδομένου, ὅτι ὑπάρχουν Κόμματα ὠργανωμένα, τὰ ὁποῖα ἔχουν καὶ ὡρισμένας ἰδεολογικὰς κατευθύνσεις, εἶναι δυνατὸν ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἐπέλθῃ γενικὴ συμφωνία τῶν ἀνηκόντων εἰς ἕκαστον Κόμμα, ὡς θέμα πειθαρχίας ἀκόμη νὰ τεθῇ ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχῃ μία σύμπτωσις γνωμῶν κατ’ ἀρχὴν ἐπὶ τῶν μεγάλων θεμάτων καὶ θὰ μείνουν μικρὰ περιθώρια διαφωνίας μεταξὺ ὅλων τῶν Κομμάτων. Πιστεύω, ὅτι αὐτὸ ποὺ θὰ διηυκόλυνε τὴν συζήτησιν περισσότερον ἀπὸ τοῦ ἐὰν θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ μίαν ἢ πέντε ἡμέρας, εἶναι μία συνεννόησις μεταξὺ τῶν Κομμάτων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, ὅμως, δὲν ἐγένετο. Ἡμεῖς, ὡς Δημοκρατικὴ Ἕνωσις, εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς σχεδίου τροποποιήσεων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν εἴπομεν ποτὲ τὴν γνώμην μας, διότι εἶναι τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπεφασίσθησαν ἀπὸ Ἐπιτροπὴν τῆς προηγουμένης περιόδου καὶ δὲν ἐλάβομεν γνῶσιν αὐτῶν, καθ’ ἣν στιγμὴν συνεζητοῦντο αἱ τροποποιήσεις. Πῶς εἶναι δυνατόν, δι’ ἡμᾶς τοὐλάχιστον, νὰ δεχθῶμεν δεσμεύσεις, τάχα, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ; Εἶπον καὶ πρὸ καιροῦ, ὅτι, ἐὰν ἔστω διὰ 2 ὥρας μιᾶς πρωΐας, οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Κομμάτων συνηντῶντο εἴς τι γραφεῖον τῆς Βουλῆς, θὰ ἔλεγον τὰς παρατηρήσεις των καὶ θὰ εἶχε καθορισθῆ ὁ ἀριθμὸς τῶν θεμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἐγένετο μακροτέρα συζήτησις, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς πολλὰ θέματα, νὰ ἐπέλθῃ συμφωνία, ἡ ὁποία θὰ καθίστα δυνατὴν τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ συντόμως. Δὲν βλέπω, ὅμως, νὰ ὑπάρχῃ τάσις πρὸς τοιαύτην συνεννόησιν. Ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ σήμερον νομίζω, ὅτι αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας ὑποβάλλομεν θὰ πρέπει, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον νὰ ὑποβληθοῦν, ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναλάβωμεν ὑποχρέωσιν, ὅτι μέχρι τῆς Δευτέρας νὰ γίνῃ τοῦτο. Δὲν γίνεται, διότι εἶναι δύσκολον, τοὐλάχιστον δι’ ἡμᾶς, δεδομένου, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἀπασχοληθῶμεν ἐπ’ αὐτοῦ πρὸ τῆς μεσημβρίας τῆς προσεχοῦς Δευτέρας. Ἀλλὰ θὰ ἔλεγον περαιτέρω· διὰ ποῖον λόγον, τὴν ὥραν, ποὺ προβλέπονται τρεῖς συνεδριάσεις, δὲν μπορεῖ νὰ ἐπέλθῃ σύμπτωσις ἀπόψεων; Δηλαδή, νὰ ὁρίσωμεν τὴν Δευτέραν, Τετάρτην καὶ Πέμπτην διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ, τὰς δὲ ἡμέρας Τρίτην καὶ Παρασκευήν, διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἐλέγχου. Τὸ θέμα δὲ τοῦ ποία ἐπερώτησις ἔρχεται, δὲν εἶναι πλέον θέμα προτάξεως, εἶναι θέμα σειρᾶς. Τὸ λέγω αὐτό, διότι βλέπω τὴν διαφωνίαν τῆς ΕΔΑ, καὶ θέλω νὰ συντείνω εἰς τὸ νὰ ἐπέλθῃ συμφωνία, ὥστε νὰ μὴ ματαιωθῇ καὶ πάλιν ἡ συζήτησις τοῦ Κανονισμοῦ ἐξ ἀφορμῆς διαφωνίας. Νομίζω, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξασφαλίζονται καὶ αἱ τρεῖς συνεδριάσεις διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ αἱ δύο διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Θεοτόκης.

§47Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκπλήσσομαι διὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἑσπέρας αὐτῆς, διότι εἰς τὴν αἴθουσαν αὑτὴν ἐπανειλημμένως ἦλθε τὸ θέμα περὶ τοῦ ὅτι θὰ πρέπει εἰδικῶς νὰ ἀπασχοληθῇ τὸ Σῶμα μὲ τὸν Κανονισμὸν καὶ τὰς τροποποιήσεις αὐτοῦ. Καὶ μάλιστα ἐπειγόντως. Μετὰ πολλὰς περιπετείας ἐφθάσαμεν τέλος, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς παραμονάς, ὅπου τὸ Σῶμα πρόκειται νὰ ἀσχοληθῇ ἐκτενῶς μὲ τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὴν στιγμὴν ἀκριβῶς αὐτὴν προβάλλεται ἐκ μέρους τοῦ μείζονος Κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔνστασις ἀνατρεπτικὴ οὐσιαστικῶς, τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς νὰ συζητήσῃ τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι πράγματι ἐκπληκτικὸν τοῦτο, ἀφοῦ ἐπὶ τοσαύτας φορὰς καὶ κατὰ διαφόρους περιπτώσεις ἡ Ἀντιπολίτευσις, μετ’ ἐπιμονῆς ἐζήτησε τὴν ἐξέτασιν, τὴν τροποποίησιν καί, ἂν θέλετε, ριζικὴν μεταβολὴν ἀκόμη, τοῦ Κανονισμοῦ. Ἤδη, ὅταν πρόκειται ὅλα αὐτὰ νὰ συμβοῦν, ἔρχεται ἡ ἰδία ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὄχι κατὰ τὸ σύνολον αὐτῆς, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ μείζονος Κόμματος, νὰ ζητήσῃ οὐσιαστικῶς τὴν ἀνατροπήν, δεδομένου, ὅτι μετὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, εἰσερχόμεθα εἰς περίοδον διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Ἀλλὰ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, ὁ ὁποῖος ὁμιλῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐμφανίζεται πάντοτε προστάτης τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν, τὴν ἑσπέραν αὐτὴν ἐσημείωσε δύο ἀντιθέσεις πρὸς τὸν ἑαυτόν του, κ. Πρόεδρε. Ἡ πρώτη ἀντίθεσις συνίσταται εἰς τὸ ὅτι ἐνόμισεν, ὅτι ἡ συμφωνία, βάσει τῆς ὁποίας θὰ συνεζητεῖτο ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περιορίσῃ τὸν λόγον τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Λησμονεῖ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ ἐπερώτησις, καὶ εἶναι μᾶλλον βέβαιον τοῦτο, νὰ γενικευθῇ καί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἡ συζήτησις καὶ νὰ παραταθῇ, δίχως νὰ εἶναι ἀνεκτὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον συμφωνίας τῶν Κομμάτων ὁ περιορισμὸς τοῦ λόγου, περιορισμὸς τοῦ λόγου τὸν ὁποῖον πάντοτε προσπαθεῖ νὰ ἀποφύγῃ ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη του ἀντίθεσις. Δευτέρα ἀντίθεσις εἶναι καὶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. Πρόεδρε, διότι τί θὰ εἴπῃ ἡ ἄποψις, ὅτι ἡ διάταξις ἡ ἐπίμαχος τοῦ Κανονισμοῦ ἐτέθη ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ; Πρῶτον, ὡς ὀρθῶς παρετηρήσατε καὶ ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, τοιοῦτόν τι δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ καὶ δεύτερον, ἐὰν ὑπῆρχε θὰ ἠμποδίζετο τὸ Σῶμα ἢ μᾶλλον τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νὰ τὴν προτείνουν ἐκ νέου καὶ νὰ ἀποτελέσῃ ἐκ νέου θέμα συζητήσεως; Βεβαίως, ὄχι. Συνεπῶς καὶ ἡ πρότασις αὐτή, ἡ ὁποία ἐνέχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι, κατόπιν συμφωνίας τῶν Κομμάτων ἀπαλείφεται APRIORI διάταξις ἀφορῶσα τὸν Κανονισμόν, ἀποτελεῖ ἔμμεσον περιορισμὸν τῆς πρωτοβουλίας τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ κατὰ τὸ σημεῖον αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ ὅ,τι συνήθως ὑποστηρίζει ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Τὸ δεύτερον θέμα εἶναι ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, θέμα ἀρχῆς, κατὰ τὴν ἰδικήν μου τοὐλάχιστον κρίσιν, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ὑπάρχει. Τὶ θὰ εἴπῃ θέμα ἀρχῆς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑπάρχει ἄραγε ἀμφισβήτησις περὶ τοῦ ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὁ Κανονισμός, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ θέμα ἀρχῆς, ἐὰν θὰ ὑπάρχῃ ἢ ὄχι; Ὄχι, βεβαίως. Ὑπάρχει ὅμως θέμα τὶ περιεχόμενον πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ Κανονισμός. Καὶ ὑποθέτω ὅτι, ὅπερ θέλω καὶ ἐγὼ νὰ πιστεύω, εἰς τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ δὲν θὰ ἐπικρατήσῃ σκέψις κομματικῆς πειθαρχίας. Εἶναι ἐκτὸς συζητήσεως, ὅτι κοινὴ προσπάθεια ὅλων μας, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι, διὰ τῆς μεταβολῆς τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ἐπέλθῃ ὁ περιορισμὸς τῆς ὀργανικῆς ἀπωλείας χρόνου, ἡ ὁποία σημειοῦται κατὰ τὰς συζητήσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ συνεπῶς συντάσσομαι καὶ ἐγὼ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι, ἐὰν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἀποφυγὴ συζητήσεως ἐπὶ τῆς ὑποθετικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία κατὰ τὴν κρίσιν μου, δὲν ὑπάρχει, θὰ περιωρίζετο ἡ ἀπώλεια χρόνου κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νέου Κανονισμοῦ καὶ θὰ ἐσημειοῦτο, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι συνάδελφοι, εὐοίωνος ἔναρξις τῆς ἐφαρμογῆς διατάξεων τοῦ νέου ὑπὸ συζήτησιν Κανονισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰδικήν σας πρότασιν, περὶ τῆς ἀνάγκης, ὅπως μέχρι τῆς Δευτέρας ὑποβληθοῦν αἱ τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας ἐνδεχομένως τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας θὰ ἤθελον νὰ ὑποβάλουν, θὰ ἤθελον νὰ κάμω τὴν ἀκόλουθον παρατήρησιν. Σύμφωνοι εἴμεθα καὶ εὐκταῖον θὰ ἦτο τοῦτο, ἐὰν ἐπετυγχάνετο. Φοβοῦμαι, ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ πλήρως, διότι, ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία θὰ διεξαχθῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν ὡρισμέναι παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον τροπολογιῶν τοῦ νέου Κανονισμοῦ καὶ ὅτι, ὡς ἐκ τούτου, δὲν θὰ ἔπρεπε μετὰ στεγανότητος νὰ καθορισθῇ ἡ Δευτέρα ὡς τακτὴ προθεσμία ὑποβολῆς ὅλων τῶν τυχὸν τροποποιήσεων, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ προκύψουν ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία θὰ διεξαχθῇ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἐγὼ νὰ συνταχθῶ μὲ τὴν ἄποψιν, ὅτι, ἐπὶ τέλους, καὶ διὰ λόγους ὄχι μόνον τοῦ ἐπιβεβλημένου σεβασμοῦ πρὸς ἀπόφασιν τοῦ Σώματος, ἀλλὰ ἀκόμη σεβασμοῦ καὶ τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία ἀναμένει ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ἰδῇ ἔργον συγχρονισμένον, ταὐτιζόμενον πρὸς τὰς ἐπιταγὰς τοῦ ρυθμοῦ τῆς ζωῆς καὶ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος καὶ μὲ τὰ προβλήματα τοῦ τόπου πρέπει, νὰ ἀφήσωμεν αὐτὰς τὰς ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἴσως νὰ ἀποβλέπουν εἰς ἄλλους ἀντικειμενικοὺς σκοποὺς καὶ νὰ προχωρήσωμεν εὐθέως καὶ ἐν τάχει μακρὰν —συμφωνῶ μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως— κομματικῆς πειθαρχίας εἰς τὴν ἐκπόνησιν ἑνὸς νέου Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι σύμφωνος μὲ τὰς ἐπιταγὰς τῆς σημερινῆς ζωῆς. (Χειροκροτήματα).

§48Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι, κατ’ ἀρχήν, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τίθεται ἐκ νέου ὑπὸ συζήτησιν θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀπεφάνθη ἤδη ἡ Βουλή.

§49Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὅταν μοῦ ὡμιλήσατε ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, διότι δὲν εἶδον τὰ πρακτικά, μοῦ εἴπατε, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς συμφωνίας τῶν τριῶν ἀπόντων, ἐκείνην τὴν ἡμέραν, Ἀρχηγῶν δηλαδή, ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ὑπῆρξεν ἀπόφασις τοῦ Σώματος ὑπὸ αἵρεσιν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Τσιριμῶκος καὶ Μαρκεζίνης συμφωνοῦν, συνεπῶς εἶναι ἀπόφασις.

§51Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνεξαρτήτως τοῦ τὶ λέγει ὁ Κανονισμὸς ὁ ἐν ἰσχύϊ, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ ὑπὸ τὴν αἵρεσιν συγκαταθέσεως Ἀρχηγῶν, ἡ ὁποία ἐξῆλθε, νὰ ἔρχεται ἐκ νέου πρὸς συζήτησιν διὰ νὰ ληφθῇ νέα ἀπόφασις, διότι τότε δὲν τελειώνομεν. Τὶ ἐμποδίζει τὴν Δευτέραν ἕνα ἄλλο Κόμμα νὰ ὑπαναχωρήσῃ ἐπίσης; Διαφωνῶ μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι πρόκειται περὶ προτάσεως τοῦ μείζονος Κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὴν ὁποίαν ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἐπὶ τοιούτων θεμάτων, τὸ μέγεθος τοῦ Κόμματος δὲν παίζει κανένα ρόλον. Ἐπὶ τῶν ἄλλων θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν, ἡ γνώμη μου εἶναι ἡ ἑξῆς: Βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Κανονισμὸς νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῆς κομματικῆς πειθαρχίας τῆς πλειοψηφίας καὶ νὰ λάβῃ τὴν μορφὴν ἐπιβολῆς ἐπὶ τοῦ Σώματος. Αὐτὸ δὲν γίνεται εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου. Μάλιστα, εἰς τὰ κράτη τὰ ὁποῖα ἔχουν περισσοτέραν ἡμῶν κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν ἀνήκει εἰς τὴν πλειοψηφίαν. Ὅπως θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, μετὰ ἀπὸ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, ἐν Ἀγγλίᾳ, προετάθη ἀπὸ Ἄγγλους συντηρητικοὺς νὰ ἐκλεγῇ ἐργατικὸς Πρόεδρος, διότι τὸ ἀξίωμα αὐτὸ καὶ τὸ λειτούργημα αὐτό, πρέπει νὰ στηρίζεται ἐπὶ κριτηρίων ὑπερκομματικῶν. Διαφωνῶ, ὅμως, ἐπὶ τοῦ ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα ἀρχῆς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω, ὅτι εἶναι κατ’ ἐξοχὴν θέμα ἀρχῆς ὁ Κανονισμός. Πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ πληροφορηθῇ, ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὰς τροποποιήσεις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ βάσει ποίων κριτηρίων θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰς μεταρρυθμίσεις αὐτοῦ. Ἐὰν ἀρχίσωμεν μὲ τὰ ἄρθρα, ἕκαστος βουλευτὴς λαμβάνων τὸν λόγον ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου, θὰ ὁμιλῇ καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ Κανονισμοῦ. Βεβαίως, δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς διαιωνίσεως τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ δι’ αὐτὸ ὑπέδειξα εἰς ἰδιαιτέραν συνομιλίαν μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, ἐὰν τὰ Κόμματα συνεφώνουν, νὰ ἐξαντληθῇ τὴν Δευτέραν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τὴν Τρίτην νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰ ἄρθρα, ὁπότε εἶναι, νομίζω, δυνατὸν εἰς δύο ἡμέρας νὰ τελειώσωμεν. Ἀπὸ τὴν πρότασιν τοῦ ἐκπροσώπου τῆς ΕΔΑ κρατῶ κἄτι, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ὀρθὸν καί, νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθοῦν αἱ διϊστάμεναι ἀπόψεις, Κυβερνήσεως καὶ ΕΔΑ. Ἴσως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ πρωΐ τῆς Δευτέρας μία σύσκεψις τῶν ἐκπροσώπων τῶν Κομμάτων ὑπὸ τὴν προεδρίαν ὑμῶν, κ. Πρόεδρε. Ἐὰν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διώρου ἢ τριώρου αὐτῆς συσκέψεως ὑπὸ τὴν προεδρίαν ὑμῶν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ ἔδαφος, ὡς πρὸς ὡρισμένα σημεῖα τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ νὰ συντμηθοῦν αἱ συζητήσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, αὐτὸ θὰ ἦτο ὠφέλιμον. Πιθανὸν τὴν Δευτέραν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Κομμάτων νὰ εἴπουν, ὅτι συμφωνοῦν ἐπὶ τῶν σημείων 1, 2, 3 καὶ 5, συμφωνοῦμεν, ὁπότε ἀσφαλῶς οὐδὲν ἐκ τῶν μελῶν τῶν οἰκείων κομμάτων εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιλέξῃ. Ἐὰν αὐτὸ ἐπιτευχθῇ, δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον πρέπει νὰ τὸ ἀρνηθῆτε. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τρεῖς ἡμέραι εἶναι πλέον ἢ ἀρκεταί, διὰ νὰ περάσῃ ὁ Κανονισμός, ἐὰν θελήσωμεν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, ἐμφορούμενοι ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ἐργασθῶμεν κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴ παραταθοῦν ἐπὶ πολὺ μάκρος αἱ συζητήσεις. Εἶναι ὅμως ἀδύνατον τεχνικῶς νὰ ὑποβληθοῦν μέχρι τῆς μεσημβρίας τῆς Δευτέρας αἱ τροπολογίαι τῶν Κομμάτων. Ὁ λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς. Αὔριον εἶναι Σάββατον. Οἱ περισσότεροι βουλευταὶ ἀπουσιάζουν. Τινὲς τῶν Ἀρχηγῶν μεταβαίνουν εἰς τὰς ἐπαρχίας δι’ ὁμιλίας καὶ θὰ ἐπιστρέψουν τὴν Δευτέραν. Δὲν εἴμεθα, λοιπόν, εἰς θέσιν, εἰδοποιούμενοι τὴν ἑσπέραν τῆς Παρασκευῆς, νὰ ἑτοιμάσωμεν τὸ ὑλικὸν αὐτὸ διὰ τὴν μεσημβρίαν τῆς Δευτέρας. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ἄλλου θέματος, τὸ ὁποῖον ὁ ἐκ Κερκύρας συνάδελφος ἀνέφερεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν τροπολογίαι μεμονωμένως ἀπὸ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ διεξαχθοῦν τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Προτείνω, λοιπόν, νὰ γίνῃ μία σύσκεψις τῶν ἐκπροσώπων τῶν Κομμάτων τὴν Δευτέραν, τὴν πρωΐαν, καὶ τὸ ἀπόγευμα νὰ ἀρχίσωμεν τὴν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ συζήτησιν ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, μὲ ἀφιέρωσιν ὁλοκλήρου τῆς πρώτης ἡμέρας, ἀλλὰ καὶ μόνης αὐτῆς, εἰς τὸ θέμα τῆς ἀρχῆς τοῦ Κανονισμοῦ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μερκούρης, ἔχει τὸν λόγον.

§53Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ νὰ ἀποφασισθῇ ἐκ τῶν προτέρων καὶ νὰ ἀνατραπῇ ἤδη ὁ ἰσχύων Κανονισμός. Ἐπίσης, δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Κερκύρας, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀρχὴ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Μαῦρος ἐξήγησεν, ὅτι ὑπάρχει ἀρχή. Ἀλλ’ εἴτε γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, εἴτε γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων, αὐτὸ θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἰδίους. Διότι, πραγματικῶς, εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἔχωμεν μίαν μεταβολὴν ἐπὶ τὰ βελτίω, τοῦ Κανονισμοῦ, τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἀπόδειξις δὲ τούτου, εἶναι ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς ὑφέσεως. Ἦτο μία ἐπερώτησις, ἡ ὁποία εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν παλαιὰν σύνοδον. Ἐτάφη, τότε, κατὰ τὴν σύνοδον ἐκείνην. Ἀπὸ τριμήνου γίνεται ὁ ἀγὼν τῆς προτάξεώς της. Ὑπεβλήθη σχετικὴ πρότασις ἐκ μέρους 12 βουλευτῶν...

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, κ. συνάδελφε.

§55Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Συνάπτεται τὸ θέμα, κ. Πρόεδρε, μὲ τὸν Κανονισμόν. Ἀκριβῶς, λέγω, ὅτι ἔχει ἀνάγκην βελτιώσεως ὁ Κανονισμὸς καὶ ἔφερα τὸ παράδειγμα αὐτό, διότι νομίζω, ὅτι καὶ τὸ θέμα εἶναι ἓν θέμα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος —μάλιστα, κατὰ τὴν παροῦσαν στιγμὴν— καὶ δεύτερον, διότι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίζῃ τὸ ἱστορικόν, ὅτι ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ ἐπὶ δύο συνόδους ταλαιπωρεῖται, ὅτι φθάνει, ἐπὶ τέλους, ἀριθμητικῶς ἡ σειρά της καὶ πρόκειται νὰ συζητηθῇ καὶ προτάσσεται ἡ πρότασις νὰ συζητηθῇ ὁ Κανονισμός! Νομίζω, ὅτι, ἐὰν συζητήσωμεν τὴν Δευτέραν, τὴν Τρίτην καὶ τὴν Τετάρτην, ὅπως περίπου νομίζω, εἴχατε συμφωνήσει καὶ σεῖς, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἐὰν προηγηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἠλιοῦ καὶ ἔχουν μίαν συνάντησιν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Κομμάτων μεθ’ ὑμῶν, κ. Πρόεδρε, τὴν Δευτέραν, ὥστε νὰ ἐξαφανισθοῦν μερικαὶ ἴσως ἀκόμη δυσκολίαι, ἐὰν γίνουν ὅλα αὐτά, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν ἡ Πέμπτη καὶ ἡ Παρασκευὴ καὶ νὰ καθορισθοῦν ὡς ἡμέραι ἐλέγχου. Διότι, ἐπὶ τέλους, ἐπαναλαμβάνω, πρέπει νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ἔχῃ ψηφισθῆ ἕως τότε ὁ Κανονισμός, τὶ θὰ γίνῃ;

§57Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἄλλως, δι’ ἄλλην μίαν φοράν, τονίζω, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἀποφύγῃ τὴν κριτικὴν ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς της πολιτικῆς καὶ ἐπὶ τῆς ὑφέσεως.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ βλέπω, ὅτι ὑπάρχει μία ἀντίθεσις: Ἡ μὲν μία πρότασις, τῆς Κυβερνήσεως, βελτιουμένη, εἶναι νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις Δευτέραν, Τρίτην καὶ Τετάρτην, ἡ δὲ ἀπόφασις, ἡ ληφθεῖσα, εἶναι μέχρι τῆς Παρασκευῆς. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ πρᾶγμα νὰ μείνῃ ὑπὸ αἵρεσιν. Ὁ κ. Μ. Κύρκος, ἔχει τὸν λόγον.

§59Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἡ μέχρι τῆς στιγμῆς διεξαγωγὴ τῆς συζητήσεως περὶ τοῦ προκριματικοῦ θέματος, μᾶς δίδει τὸ μέτρον, τοῦ τὶ θὰ ἐπακολουθήσῃ, ἐὰν ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀντικρούσω ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ διαφόρους συναδέλφους, περὶ τοῦ ἂν ὑπάρχῃ ἢ δὲν ὑπάρχῃ ζήτημα ἀρχῆς τοῦ Κανονισμοῦ κλπ. Μὲ ἐνδιαφέρει ἡ οὐσία τῆς ὑποθέσεως. Ὑπεβάλατε σεῖς, κ. Πρόεδρε, μίαν πρότασιν, ἀρχομένης τῆς συνεδριάσεως. Ἦτο γόνιμος. Ὑπέβαλεν, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας, ἑτέραν πρότασιν, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, γονιμωτέραν τῆς ἰδικῆς σας, ὁδηγοῦσαν περισσότερον καὶ ἀσφαλέστερον εἰς τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑπεβλήθη καὶ μία τρίτη πρότασις, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, νὰ γίνῃ μία σύσκεψις τῶν ἡγετῶν τῶν Κομμάτων ὑπὸ τὴν προεδρίαν σας, νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ ἔδαφος, νὰ ἐπέλθῃ συμφωνία ἐπὶ τῶν τροποποιητέων διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἂν δὲν ἐκκαθαρισθῇ τὸ ἔδαφος, πῶς θὰ ξεκινήσωμεν;

§61Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, νὰ τελειώσω. Ὑπάρχει καὶ ἡ αὐριανὴ ἡμέρα, διατὶ νὰ ἀναβάλωμεν διὰ τὴν Δευτέραν. Ἠμπορεῖ ἀξιόλογα νὰ γίνῃ αὔριον ἡ πρώτη σύσκεψις, ὑπὸ τὴν προεδρίαν σας, διὰ νὰ διαγνωσθῇ, ἐὰν ὑπάρχῃ πανταχόθεν ἡ καλὴ θέλησις, διὰ νὰ φθάσωμεν ὄχι εἰς καταπλεονέκτησιν τοῦ ἑνὸς ἐπὶ τοῦ ἄλλου, ἀλλὰ εἰς τροποποίησιν ἐκείνων καὶ μόνον τῶν ἄρθρων τοῦ Κανονισμοῦ, τὰ ὁποῖα κοινῇ συγκαταθέσει καὶ ὁμοφωνίᾳ, θὰ θεωρηθοῦν ὡς χρῄζοντα τροποποιήσεως. Ἐὰν τοῦτο διαπιστωθῇ, θὰ προχωρήσωμεν. Ἄλλως, κ. Πρόεδρε, δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν ὄχι εἰς τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Μεγάλην Ἑβδομάδα, ἐὰν θελήσητε νὰ συνεχίσητε τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ Κανονισμός. Λέγω πάντα ταῦτα, διότι ἄγομαι ἀπὸ τὴν εἰλικρινῆ ἐπιθυμίαν νὰ ψηφισθῇ ὁ Κανονισμὸς καὶ ἐντὸς μιᾶς συνεδριάσεως. Καὶ εἶναι δυνατόν, ὅταν θὰ γίνῃ ὅλη ἡ προεργασία προηγουμένως. Διότι, τὶ νὰ ἀναπτυχθῇ πλέον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς κ.τ.λ., ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχῃ ὁμόφωνος γνώμη τῶν ἡγετῶν τῶν πολιτῶν, μερίδων τῶν συνθετουσῶν τὴν Βουλὴν περὶ τῶν τροποποιητέων διατάξεων, τὰ λοιπὰ θὰ εἶναι βυζαντινισμοί. Καὶ θὰ προχωρήσωμεν οὕτω, εἰς τὴν τελικὴν ψήφισιν. Ἐνδέχεται νὰ ὑπάρξῃ καί τις τῶν συναδέλφων ποὺ θὰ προτείνῃ κἄτι σοφώτερον ἐκείνου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἔχουν συμπέσει αἱ ἀντιλήψεις τῶν πολιτικῶν Ἀρχηγῶν. Ἀλλὰ αὐταὶ θὰ εἶναι σπάνιαι περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν διαιωνίζουν τὴν συζήτησιν. Θὰ καταστῇ, λοιπόν, δυνατὴ ἡ ψήφισις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ θὰ καταστῇ, κ. Πρόεδρε, δυνατὴ καὶ ἡ συζήτησις τῶν ἐπερωτήσεων καὶ δὴ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν ὕφεσιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι εἶναι μία ἐπερώτησις ἐνδιαφέρουσα ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, καὶ τὸ ἐλεύθερον καὶ τὸ ὑπόδουλον καὶ τὸ ἐν διασπορᾷ.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀντελήφθην, κ. Κύρκο, τὴν πρότασίν σας.

§63Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἡ πρότασίς μου, εἶναι: Αὔριον, ὑπὸ τὴν προεδρίαν σας, νὰ συνέλθουν οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων ἢ ἐξουσιοδοτημένοι ἐκπρόσωποι καὶ νὰ συζητήσουν ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα. Ἐπῆλθε συμφωνία; Ἐτελείωσεν ἡ ὑπόθεσις. Δὲν ἐπῆλθε συμφωνία; Θὰ ἴδωμεν ἐπί τινων σημείων δὲν ὑπάρχει συμφωνία καί, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, θὰ εἶναι τελείως περιωρισμέναι αἱ διατάξεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν θὰ ἐπέλθῃ ὁμοφωνία. Θὰ καταβληθῇ τότε προσπάθεια, ὥστε καὶ ἐπὶ ἐκείνων τῶν σημείων νὰ ἐπέλθῃ ὁμοφωνία. Ὅταν ὑπάρχῃ ἡ καλὴ διάθεσις καὶ ἡ εἰλικρινὴς ἐπιθυμία νὰ συμβάλωμεν ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν διὰ τὸν καταρτισμὸν ἑνὸς Κανονισμοῦ, ἀνταποκρινομένου εἰς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας τοῦ Κοινοβουλίου, βεβαίως, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ὁμοφωνία.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν ἔρχεται πρὸς συζήτησιν τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, ἔπρεπε πανταχόθεν νὰ καταβάλλεται ἡ προσπάθεια εὐοδώσεως τῆς ψηφίσεως καὶ ὄχι παρεμποδίσεως, τῆς λήψεως ἀποφάσεως. Ὅταν ὅλοι διαπιστώνωμεν, ὅτι δυσχεραίνεται ἡ λειτουργία τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ μὲ τὸν ὑπάρχοντα Κανονισμόν, ἔπρεπε νὰ χειροκροτήσωμεν τὴν εὐκαιρίαν, ἡ ὁποία ἐπὶ τέλους προσφέρεται, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ δίδωμεν βάρος εἰς ἄλλα θέματα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν ἠμποροῦν νὰ συγκριθοῦν εἰς σημασίαν μὲ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Δὲν ἔχω τὴν πρόθεσιν νὰ δίδω συμβουλὰς εἰς οὐδένα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε σήμερα νὰ ὑπάρχῃ μία ἅμιλλα προσπαθείας, πρὸς διευκόλυνσιν ψηφίσεως τοῦ νέου Κανονισμοῦ. Ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἔγινεν ἡ πρότασις, ὅπως ἡ προσεχὴς ἑβδομὰς διατεθῇ διὰ τὸν Κανονισμόν. Νομίζω, ὅτι κατ’ ἀρχήν, αὐτὸ ἔπρεπε νὰ γίνῃ εὐχαρίστως δεκτόν. Ποῖα προσκόμματα ἀνακύπτουν; Τὸ ἐνδεχόμενον ἀπωλείας χρόνου πρὸς ἀνάπτυξιν τοῦ ἐλέγχου διὰ τὴν ὕφεσιν. Ἀλλὰ σεῖς, κ. Πρόεδρε, μὲ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὠνομάσατε συμβιβαστικήν, ἔχετε δώσει τὴν λύσιν. Ἐὰν πανταχόθεν καταβληθῇ προσπάθεια πρὸς σύντομον ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ περισσεύσουν ἐνδεχομένως ὄχι μία, ἀλλὰ ἴσως καὶ δύο ἡμέραι, αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦν νὰ διατεθοῦν διὰ τὸν ἔλεγχον. Ποία εἶναι ἡ σειρὰ τοῦ ἐλέγχου ἀνήκει ἐπίσης εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας νὰ καθορίσουν, διότι παραιτούμενοι προηγουμένων ἐπερωτήσεων νὰ φέρουν εἰς τὴν σειράν, χωρὶς οὐδεμίαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἐκείνην τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν προτιμοῦν. Ἑπομένως, τὸ θέμα τῆς συζητήσεως μίας ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν προτιμοῦν, ἀνήκει εἰς τὴν ἰδικήν των ἀπόφασιν. Θὰ εἶναι ἑπομένως δυνατόν, ὅταν ὑπάρχῃ ἑκατέρωθεν ἡ καλὴ θέλησις, νὰ ἔχωμεν τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα καὶ τὸν νέον Κανονισμὸν καὶ τὴν συζήτησιν διὰ τὴν ὕφεσιν. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως. Ἐπροτάθη νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, διότι θὰ εἶναι ἄσκοπος ἀπώλεια χρόνου. Καὶ εἶμαι σύμφωνος, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν περιωρισμένον χρόνον, τὸ καλύτερον εἶναι νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν κατ’ ἄρθρον, καὶ ἀναλόγως τοῦ συζητουμένου ἄρθρου ἕκαστος δύναται νὰ διατυπώσῃ καὶ τὰς γενικωτέρας ἀπόψεις του. Ἔρχεται τώρα τὸ ἄλλο θέμα: Πόσοι θὰ λάβουν τὸν λόγον; Ἐὰν ὅλοι λάβουν τὸν λόγον, ματαιοπονοῦμεν. Διότι ἀκριβῶς ζητοῦμεν ἕνα νέον Κανονισμόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ προβλέπεται, ὅτι εἷς ἢ δύο ἐξ ἑκάστου Κόμματος ἐπὶ ἑκάστου θέματος θὰ λαμβάνουν τὸν λόγον. Ἄς προκαταλάβωμεν λοιπόν, τὸν νέον Κανονισμὸν καὶ ἂς ἐφαρμόσωμεν προκαταβολικῶς αὐτό, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν. Ἕκαστον Κόμμα δύναται νὰ ὁρίσῃ, μέχρι δύο ὁμιλητάς. Αὐτὸ βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ διὰ τοῦ Κανονισμοῦ. Δύναται νὰ ἐπιβληθῇ διὰ τῆς πειθαρχίας τῶν Κομμάτων, διὰ τῆς καλῆς θελήσεως καὶ διὰ τῆς ἠθικῆς δυνάμεως τῆς ληφθείσης ὁμοφώνου ἀποφάσεως. Καὶ βεβαίως εἰς Σῶμα, ὅπως τὸ Κοινοβούλιον, τὸ ἠθικὸν βάρος τῶν ἀποφάσεων εἶναι μεγαλύτερον ἀπὸ τὸ νομικὸν γράμμα τῶν Κανονισμῶν. Ἑπομένως καὶ εἰς αὐτὸ τὸ θέμα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ρητόρων, ἠμπορεῖ νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις. Ὑπάρχει ἡ ἄλλη πρότασις τῆς ἐνδεχομένης συσκέψεως ὑπὸ τὴν Προεδρίαν σας, πρὸς ἐκκαθάρισιν θεμάτων. Δὲν ἔχω ἀντιληφθῆ, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἦτο δυνατόν, ὑπὸ μίαν προεδρίαν ἰδικήν σας, νὰ γίνῃ ἐκκαθάρισις ἐπιμάχων θεμάτων. Ἐὰν ὑπῆρχον προσωπικὰ θέματα, μὲ παροχὴν ἐξηγήσεων, θὰ ἦτο ἴσως δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἐκκαθάρισις. Ἀλλά, ἐὰν ὑπάρχῃ διαφορὰ οὐσιαστικῶν ἀπόψεων, κατὰ ποῖον τρόπον ὑπὸ τὴν προεδρίαν σας, θὰ ἐπέλθῃ ἐκκαθάρισις ἀπόψεων; Ἐν τούτοις δὲν ἔχω ἀντίρρησιν καὶ αὐτὸ νὰ ἐπιχειρηθῇ. Διότι ἔχομεν ἀνάγκην οἰκονομίας χρόνου. Καὶ ἡ αὐριανὴ ἡμέρα καὶ ἡ Δευτέρα εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτάς, νομίζω, κ. Πρόεδρε, ἠμπορεῖ νὰ θεωρήσωμεν ἐπιτευχθεῖσαν μίαν καθολικὴν συμφωνίαν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§66Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, κ. Πρόεδρε, τὴν σοβαρότητα τοῦ Κανονισμοῦ. Φυσικὰ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μας διαπιστοῦμεν, ὅτι ἡ οὐσία τοῦ θέματος δὲν ἔγκειται εἰς τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ ἔγκειται εἰς τὸ πνεῦμα αὐτοῦ. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτήν, δὲν νομίζομεν, ὅτι τὴν μὴ ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου τὴν ἐμποδίζει ὁ Κανονισμός, ἀλλὰ ἡ μὴ συνεννόησις μεταξὺ συμπολιτεύσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μας, δὲν ὑπάρχει πρόθεσις καθυστερήσεως ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ κ. συνάδελφος, ἐκ Κερκύρας. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ὅμως τῆς Κυβερνήσεως, ἔρχεται σήμερον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος αὐτῆς καὶ λέγει, ὅτι δι’ ὅσων ὑπεστήριξεν ὁ κοινοβουλευτικὸς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματός μας ὑπαναχωρεῖ τῆς γενομένης συμφωνίας καὶ θέτει δῆθεν ὡς θέμα συζητήσεως τὴν ἐπερώτησιν τῆς ὑφέσεως, ὡς προπέτασμα καπνοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀκριβὴς φράσις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἐνθυμῆται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ πρότασις τῆς προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ὑφέσεως ἔχει ὑποβληθῆ ἀπὸ τὸν Φεβρουάριον ἀπὸ τὸν συνάδελφον, κ. Μερκούρην. Ἑπομένως, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀναβάλλει συνεχῶς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεως. Ἐπίσης θὰ πρέπει νὰ ὑπομνησθῇ, ὅτι ὑπῆρξαν συνεδριάσεις Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου αἱ ὁποῖαι ἔληξαν μετὰ μίαν ἢ δύο ὥρας. Ἐπίσης εἰς ἄλλας περιπτώσεις ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ἐματαιώθη λόγῳ ἀπουσίας τῶν Ὑπουργῶν. Κατὰ τὴν ἡμέραν δὲ ποὺ συνεζητήθη τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ἐκπρόσωπος τῆς ΕΔΑ εἶπεν, ὅτι ἀφοῦ συζητηθοῦν δύο τρεῖς μικρὲς ἐπερωτήσεις κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην καὶ συζητηθῆ ἐπίσης καὶ ἡ ἐπερώτησις περὶ καπνεργατῶν κατὰ τὴν ἑπομένην ἡμέραν τὴν τρίτην, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν σήμερον ἡ ἐπερώτησις περὶ τῆς ὑφέσεως. Ὑπὸ αὐτὴν τὴν προϋπόθεσιν ἐλήφθη ἡ σχετικὴ ἀπόφασις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν δύο θέματα, τὸ θέμα τῆς συζητήσεως τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως περὶ ὑφέσεως. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ἐὰν προηγηθῇ ἡ διαδικασία τῆς συνεννοήσεως ὑπὸ τὴν Προεδρίαν σας τῶν ἐκπροσώπων τῶν Κομμάτων, διὰ νὰ γίνῃ μία ἐκκαθάρισις ἐπὶ ποίων θεμάτων θὰ συζητήσωμεν, νομίζω, ὅτι διευκολύνεται ἡ περαιτέρω πορεία τῶν συζητήσεων ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δεύτερον, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν συζήτησιν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Δευτέρας εἶπεν, ὅπως καὶ τῆς Τρίτης καὶ Παρασκευῆς, νὰ γίνῃ ὁ ἔλεγχος τὴν Πέμπτην καὶ τὴν Παρασκευὴν καὶ αἱ ἡμέραι Δευτέρα, Τρίτη καὶ Τετάρτη ἀφιερωθοῦν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἔχῃ ψηφισθῆ ὁ Κανονισμὸς ἐντὸς τῶν ἡμερῶν αὐτῶν.

§68Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐτίθετο ὡς προϋπόθεσις ἡ διάθεσις ὁλοκλήρου τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος διὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ, ἡ θέσις μας θὰ ἦτο διάφορος. Πραγματικὰ ὅμως δὲν δύναμαι νὰ κατανοήσω τὴν τακτικὴν ἐπὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ὡς εἶναι γνωστὸν πρόκειται νὰ ἰσχύσῃ δι’ ὀλίγας μόνον ἡμέρας μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, μετὰ τὰς διακοπὰς τοῦ Πάσχα. Δὲν κατανοῶ αὐτὴν τὴν φιλαργυρίαν τῶν ἡμερῶν.

§69Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι νὰ ὑπάρξῃ Κανονισμός, διότι μέχρι τώρα δὲν ἔχει ὑπάρξει.

§70Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τίποτε δὲν ἐμποδίζεται ὁ Κανονισμὸς νὰ ψηφισθῇ καὶ ὁ ἔλεγχος νὰ ἀσκηθῇ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ αὐτὸ προτείνει ἡ μείζων ἀντιπολίτευσις καὶ εἰς αὐτὴν τὴν συμφωνίαν ἐπιμένομεν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπαλτατζῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§72Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διὰ τὴν ἀσυνέπειαν ἡ ὁποία παρατηρεῖται μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως ἀφ’ ἑνός, ἀλλὰ καὶ μεταξὺ τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπὶ τῆς πορείας τῶν συζητήσεων ποὺ πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὸ Σῶμα κατὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα. Βέβαια ἡ θέσις τοῦ Κόμματός μας, λόγῳ τῆς μικρᾶς ἀριθμητικῆς του δυνάμεως, δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν φιλοδοξίαν νὰ ἔχωμεν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν κατεύθυνσιν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ πάρῃ ἡ συζήτησις εἰς τὸ θέμα αὐτό. Ἐν τούτοις ἐπειδὴ ἔχει γενικευθῆ ἡ συζήτησις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκθέσω καὶ τὰς ἰδικάς μας ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ ἀνακύψαντος ζητήματος. Βεβαίως καὶ τὰ δύο θέματα τὰ ὁποῖα μᾶς ἀπασχολοῦν εἶναι σοβαρὰ καὶ καίρια. Τὸ θέμα τῆς τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὸν τρόπον τῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου, ὡς ἐπίσης καὶ τὸ θέμα τῆς ἐξωτερικῆς θέσεως τῆς χώρας ἐπὶ τῆς διεθνοῦς ὑφέσεως. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις καὶ πρέπει νὰ προηγηθῇ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ ἐκ τῆς ἀποψινῆς συζητήσεως προκύπτει, ὅτι οὐσιαστικῶς ἀνατρέπεται ἡ ληφθεῖσα ἀπόφασις τῆς συζητήσεως τοῦ Κανονισμοῦ καὶ φαίνεται, ὅτι σὲ μία ἑβδομάδα εἶναι δύσκολον νὰ συζητηθοῦν καὶ τὰ δύο θέματα. Χωρὶς νὰ ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν σοβαρότητα καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν βλέπω ὅμως, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀπόφασιν καὶ διὰ νὰ μὴ ἀπεραντολογοῦμεν, θεωρῶ ὀρθοτέραν τὴν γενομένην πρότασιν τῆς συγκλήσεως ὑπὸ τὴν προεδρίαν ὑμῶν, κ. Πρόεδρε, τῶν ἐκπροσώπων τῶν διαφόρων Κομμάτων, ὥστε ἡ διευκρίνισις τῶν ἑκατέρωθεν ἀπόψεων καὶ εἰ δυνατὸν νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ κατάληξις εἰς συμφωνίαν. Καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν καταστῇ δυνατὸν ἕκαστος θ’ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του διὰ τὴν περαιτέρω πορείαν τῶν συζητήσεων τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος. Ἐγὼ θὰ ἐνόμιζα, κ. Πρόεδρε, ὅτι μὲ τὴν μακράν σας πεῖραν θὰ ἔδει νὰ εἴχατε ἤδη ἀντιμετωπίσει τὸ θέμα αὐτό. Φρονῶ καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι μία τοιαύτη σύσκεψις θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ θέματος, καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ παρατείνεται ἡ συζήτησις, διότι αὕτη θὰ εἶναι ἄνευ ἀποτελέσματος.

§73Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἡ σημερινὴ συζήτησις εἶναι ἀποκαρδιωτική. Εἴχομεν καταλήξει ὕστερα ἀπὸ ἐπιμόνους ἐκκλήσεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὸ ὅτι πρέπει νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ ὅταν ἐπὶ τέλους ἦλθε τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν, ποῖον ὑπῆρξε τὸ πρῶτον ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς χειρονομίας τῆς Κυβερνήσεως; Νὰ κατηγορῆται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔφερε τὸ ζήτημα τοῦ Κανονισμοῦ διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἔλεγχον. Ἡμεῖς, κύριοι, δὲν ἐφέραμεν τὸν Κανονισμὸν διὰ νὰ ὑποστῶμεν μίαν οἱανδήποτε πολιτικὴν ἐπίθεσιν καὶ δὴ μὲ τὴν κατηγορίαν, ὅτι ἀποφεύγομεν τὸν ἔλεγχον. Ἐφέραμεν τὸν Κανονισμὸν διὰ νὰ βελτιώσωμεν τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς καὶ ἀποκρούομεν τὴν κατηγορίαν αὐτήν. Καὶ θὰ ἤμην πολὺ ἀφελὴς ἐὰν δὲν ὑποπτευόμην, ὅτι ἡ κατηγορία αὕτη διετυπώθη διὰ νὰ μᾶς παρωθήσῃ εἰς τὸ νὰ ἀποστῶμεν ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Πολλὰ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων, τὰ ὁποῖα εἶναι βάσιμα καὶ ὀρθά. Εἰς ἓν μόνον σημεῖον δὲν εἶμαι σύμφωνος μαζί του: Εἰς τὴν αἰσιοδοξίαν. Εἴπατε, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἀπόψε δὲν ἐμπνέονται ἀπὸ κακὴν πρόθεσιν.

§74Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν θέλω νὰ φρονῶ, ὅτι ἐμπνέονται ἀπὸ κακὴν πρόθεσιν.

§75Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Εἶναι γνωστή, κ. Πρόεδρε, ἡ φιλοφροσύνη σας καὶ ἡ εὐγένειά σας, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς καὶ ἂν τὸ ἤθελον, δὲν δικαιοῦμαι νὰ εἶμαι τόσον φιλόφρων. Πρόθεσις εἶναι ἡ ὑπαναχώρησις. Καὶ ἡ ὑπαναχώρησις γίνεται ἀπὸ τὰ δύο μεγαλύτερα Κόμματα τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς.

§76Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ νὰ ἐξηγήσητε πῶς ἔχουν τὰ πράγματα, διότι δὲν ἤμην παρὼν καὶ δὲν τὰ γνωρίζω. Πάντως δὲν ἔλαβον μέρος εἰς καμμίαν συμφωνίαν... (δὲν ἠκούσθη).

§77Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Πράγματι, τὸ Κόμμα τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ Ἀρχηγοῦ της, δὲν ἔλαβε θέσιν κατὰ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ἡ συνεννόησις ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ ἡ συμφωνία αὕτη ἐτέλει ὑπὸ τὴν αἵρεσιν νὰ συμφωνήσουν καὶ οἱ ἀπουσιάζοντες ἀξιότιμοι ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦσαν ὁ κ. Τσιριμῶκος, καὶ δύο ἀκόμη ἀρχηγοὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Εἰς τοὺς παρόντας ἐναπόκειται νὰ εἴπουν ἐὰν συνεφώνησαν ἢ ὄχι. Θὰ μᾶς τὸ εἴπουν μόνοι των καὶ ὅ,τι μᾶς εἴπουν θὰ εἶναι καὶ τὸ ἀληθές. Ἐκεῖνο ὅμως διὰ τὸ ὁποῖον διερωτῶμαι καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι μᾶς εἴπουν ὅτι συνεφώνησαν, ἐπὶ τίνος, συνεφώνησαν. Εἴχομεν μίαν συμφωνίαν ἡ ὁποία ἐστηρίζετο εἰς μίαν φράσιν τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, καὶ ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ προσεχὴς ἑβδομὰς θὰ εἶναι ἡ τελευταία πρὸ τῶν διακοπῶν καὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσωμεν νὰ τὴν διαθέσωμεν ὁλόκληρον διὰ τὸν Κανονισμόν». Αὐτὴ ἦτο ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς προσέθεσεν, ὅτι ἐὰν τυχὸν ἐτερματίζετο ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ ἐνωρίτερον, οὐδεμία ἀντίρρησις θὰ ὑπῆρχε νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸν ἔλεγχον. Ἀλλὰ ἡ συμφωνία ἦτο νὰ εἶναι συνεχὴς ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβές.

§79Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἤδη, κ. Πρόεδρε, εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ ἑξῆς φαινομένου. Ἡ πρώτη συμφωνία ἀναιρεῖται, ἀνατρέπεται. Καὶ λέγομεν μὲν ὅτι ἰσχύει, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι πλατωνικόν. Τὴν ὥραν ποὺ δὲν θέλουν τὰ δύο Κόμματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως νὰ πραγματοποιήσουν αὐτὴν τὴν συμφωνίαν, τὶ θὰ γίνῃ; Δὲν βλέπετε, ὅτι ἠναλώθη σχεδὸν μία ὁλόκληρος συνεδρίασις σήμερον διὰ νὰ συζητήσωμεν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ συζητήσωμεν τὸν Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος ὁρίζει τὰς συζητήσεις τοῦ Σώματος. Φθάνομεν εἰς ἓν σημεῖον ὅπου δημιουργεῖται πράγματι ἀμφιβολία καὶ εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον, ἐὰν ὑπάρχῃ πραγματικὴ πρόθεσις ὅλων μας νὰ κάμωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴχομεν ἀποφασίσει. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ πρόθεσις γεννᾶται τὸ ζήτημα τὶ σήμερον πρόκειται νὰ κάμωμεν; Ἡμεῖς ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς διὰ νὰ κατορθώσωμεν ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν 4,5,6 ἡμερῶν νὰ τερματισθῇ τὸ ζήτημα, ἐκάμαμεν καὶ ὡρισμένας προτάσεις καὶ ὑπεστηρίξαμεν νὰ ἀποφευχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ὑπεστηρίχθησαν δύο ἀπόψεις: Ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα ἀρχῆς καὶ ὅτι ὑπάρχει. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν εἰδικωτέραν διατύπωσιν. Θεωρητικῶς, δι’ οὐδὲν θέμα εἰς τὸν κόσμον πρὸς συζήτησιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποκλείσῃ κανείς, ὅτι ὑπάρχει θέμα ἀρχῆς, ἀλλ’ εἰδικῶς διὰ τὸν Κανονισμόν, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἶναι διὰ δύο λόγους περιττή: Πρῶτον διότι ἀναφέρεται εἰς πολὺ γενικὰ θέματα ἐφ’ ὧν ὅλοι συμφωνοῦμεν, καὶ δεύτερον καὶ κύριον, διότι τὰ θέματα τὰ βασικὰ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῆς ὅλης λειτουργίας τῆς Βουλῆς περιέχονται εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ τὰ συζητήσωμεν, ἑπομένως εἶναι τελείως περιττὴ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Περαιτέρω ἡ πρότασις τοῦ Προέδρου νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ὑποβολὴ τῶν τροπολογιῶν εἶναι ὀρθοτάτη. Πῶς θέλετε νὰ ἀρχίσωμεν τὴν Δευτέραν, ὑπὸ βροχὴν τροπολογιῶν ἑνὸς ἑκάστου, βουλευτοῦ, τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ τελειώσωμεν τὴν Παρασκευήν, διότι πρέπει νὰ τελειώσωμεν καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατί. Ἐὰν ἔξω ἡ κοινὴ γνώμη διαπιστώσῃ, ὅτι παρεμερίσθη καὶ ἡ Νομοθετικὴ Ἐργασία ἀλλὰ καὶ ὁ Ἔλεγχος, διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸν Κανονισμόν, καὶ μετὰ πέντε ἡμέρας ἔχομεν ἐδῶ μέσα πελαγώσει μὲ πλατειασμοὺς καὶ μὲ συζητήσεις ἀγόνους καὶ ἔχομεν σταματήσει σχεδὸν εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔργου, καὶ αὐτὸ τὸ φοβοῦμαι ἀπόψε πλέον πολύ, ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν θὰ προκαλέσωμεν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην θὰ εἶναι θλιβερά. Πρέπει νὰ δείξωμεν, ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν ἐντὸς πέντε ἡμερῶν νὰ τελειώσωμεν αὐτὸ τὸ ἔργον.

§80Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θλιβερὰ δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι θὰ τὴν προκαλέσουν, διότι θὰ διαφανῇ ποῖοι πράγματι ἐπιβουλεύονται τῆς προσπαθείας τῆς ἀναδιαρθρώσεως τοῦ τρόπου λειτουργίας τοῦ Σώματος.

§81Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργ. Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἀναμφισβητήτως, ἡ πραγματικὴ εὐθύνη βαρύνει ἐκείνους ποὺ θὰ προκαλέσουν αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ κοινὴ γνώμη δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ κάμῃ διακρίσεις. Θὰ ἐμφανισθῶμεν ὅλοι ὡς μὴ ἔχοντες τὴν διάθεσιν νὰ δώσωμεν τέρμα εἰς μίαν συζήτησιν, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει κανεὶς οὐσιαστικὸς λόγος νὰ συνεχισθῇ πέραν τῶν πέντε συνεδριάσεων, ὅταν εἶναι πλήρεις καὶ μακραὶ συνεδριάσεις. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω μίαν ἀμφιβολίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν περὶ τοῦ ἐὰν κατόπιν τῆς τηρηθείσης ἀπὸ τὴν Ἄκραν Ἀριστερὰν στάσεως, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν καί, ὡς διεπιστώθη, ἐπιθυμοῦν καὶ ὡρισμένα Κόμματα τῆς κεντρώας ἀντιπολιτεύσεως. Ἀνήκει καὶ εἰς τὴν εὐθύνην ὑμῶν ἀλλὰ καὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς μίαν περιπέτειαν συζητήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἀρχίσῃ τὴν Δευτέραν καὶ τὴν Παρασκευὴν καὶ ἥτις θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα, ὄχι τὴν ἐμφάνισιν ἑνὸς Κανονισμοῦ ἀλλὰ τὴν ἐμφάνισιν μιᾶς Βουλῆς μὴ δυναμένης καὶ μὴ ἱκανῆς ἐντὸς λογικοῦ χρονικοῦ διαστήματος νὰ δώσῃ λύσιν εἰς αὐτὸ τὸ σοβαρὸν θέμα. Ἑπομένως αἱ μὲν συμφωνίαι ἰσχύουν κατὰ θεωρίαν, ἀλλὰ ὅταν ἔχετε ὁλόκληρον μίαν πτέρυγα τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἐν τῇ οὐσίᾳ τὴν συμφωνίαν αὐτὴν δὲν τὴν θέλει, δὲν βλέπω, πῶς ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως, ἔχει τὸν λόγον.

§83Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ λάβω τὸν λόγον διὰ τελευταίαν φοράν, διότι ἀνεφέρθην ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας καὶ ἀνεφέρθην κατὰ τρόπον ἄτοπον. Ὀφείλω πρῶτον νὰ διαμαρτυρηθῶ δι’ αὐτά, διότι δὲν μοῦ ἀρέσει νὰ ἀναγκάζωμαι νὰ διαστέλλω τὴν θέσιν μου ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλο Κόμμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἄλλως τε διαστέλλων τὴν θέσιν μου ἐν προκειμένῳ, δὲν θέλω νὰ ἐπιρρίψω καμμίαν μομφήν, οὔτε εἰς τὴν ΕΔΑ, οὔτε εἰς κανέναν ἄλλον, διότι δὲν γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὴν αἰτίαν τῆς διαφωνίας. Ἤμην ἀπὼν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην καὶ τὸ ἐδήλωσα ἤδη ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν. Ποῦ εὗρε τὸ δικαίωμα, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας, νὰ μοῦ ἀποδώσῃ θέλησιν τορπιλλισμοῦ μιᾶς συμφωνίας, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἔλαβον μέρος καὶ χάριν τῆς ὁποίας ὑπέβαλα ἀπόψε μίαν συμβιβαστικὴν πρότασιν. Αὐτὸ λέγεται εἰσαγωγὴ τῶν χειροτέρων πολιτικῶν διαθέσεων μέσα εἰς μίαν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ προσεπάθησα νὰ τηρήσω εἰς τὴν ἀνάλογον περιωπὴν ἀφοῦ πρόκειται περὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Πρόκειται περὶ σειρᾶς πράξεων διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀρθῇ εἰς ὡρισμένα θέματα εἰς τὸ ὕψος ποὺ πρέπει, ἀλλὰ ἐκ πάσης ἀφορμῆς προσπαθεῖ νὰ κάμῃ τὴν εὐθηνοτέραν πολιτικὴν ἐναντίον μου, εἰς πᾶσαν στιγμήν. Ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐγὼ οὐδέποτε ἔκαμα ἔκκλησιν νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ὁ Κανονισμός. Ὁ Κανονισμὸς ἔχει ψηφισθῆ τὸ 1911, καὶ ἐχρησίμευσεν εἰς Κυβερνήσεις καὶ Βουλάς, αἱ ὁποῖαι ἀπέδωσαν ἔργον καὶ μάλιστα μέγα. Δὲν πιστεύω προσωπικῶς ἐγὼ, ὅτι πταίει ὁ Κανονισμὸς διὰ τὴν κακὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου. Πταίει ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ ἑκάστοτε Κυβέρνησις διευθύνει τὴν πλειοψηφίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψίς μου. Ὡς ἀντιπολίτευσις, κ. συνάδελφοι, θὰ ἔχετε παρατηρήσει, ὅτι κάμνω τὸ πᾶν διὰ τὴν γοργὴν καὶ καλὴν πρόοδον τῶν συζητήσεων. Εἴθε νὰ ἠμπορούσατε νὰ εἴπητε, ὅτι ὡς πλειοψηφία πράττετε καὶ σεῖς τὸ καθῆκον σας κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον. Δεύτερον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπέμενα ἐπανειλλημένως εἶναι ὅτι τὰ Κοινοβούλια ὅλου τοῦ κόσμου βαδίζουν καλῶς μόνον ὅταν ὑπάρχῃ προσυνεννόησις Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπὶ τοῦ τρόπου ἐργασίας τῶν Κοινοβουλίων καὶ τοῦτο, δὲν γίνεται εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον. Παρὰ ταῦτα δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ καὶ μάλιστα γοργότερα ὁ Κανονισμός, ἐφ’ ὅσον αἱ μεταβολαὶ θὰ περιορισθοῦν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ πνεύματος καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Διότι πιστεύω, ὅτι ἡ πλειοψηφία ἔχει δικαίωμα νὰ πράττῃ τὸ πᾶν πλὴν τοῦ νὰ ἔχῃ τὴν παντοδυναμίαν νὰ καταδυναστεύῃ τὴν μειοψηφίαν καὶ δὴ νὰ περιορίζῃ τὰ δικαιώματά της. Καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῇ ὁ Κανονισμὸς μὲ τὴν εὐχὴν νὰ μὴ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ μεταρρύθμισις τοῦ Κανονισμοῦ ἦτο καλυτέρα, ὡς μῦθος, ὅτι δῆθεν διὰ τῆς μεταβολῆς τοῦ Κανονισμοῦ θὰ βαδίσῃ καλύτερα τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον καὶ νὰ χρησιμεύσουν πράγματι αἱ τροποποιήσεις τοῦ Κανονισμοῦ εἰς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως καὶ βελτίωσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ταῦτα ὡς πρὸς τὰ θέματα ποὺ ἔθιξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς οὐσίας. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἐπανῆλθα καὶ μοῦ εἴπατε, ὅτι ἐπῆλθε συμφωνία μεταξὺ τῶν ὑπολοίπων Κομμάτων διὰ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τὰς ἡμέρας Δευτέραν, Τρίτην καὶ Τετάρτην...

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πέμπτην καὶ Παρασκευὴν εἴπομεν, καὶ ὄχι μόνον Δευτέραν, Τρίτην καὶ Τετάρτην.

§85Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔστω καὶ διὰ τρεῖς ἡμέρας ἀκόμη, εἶπα, ὅτι δέχομαι καὶ δὲν ἀφίσταμαι τῆς δηλώσεως αὑτῆς. Αὐτὸ ὅμως ποὺ μοῦ εἴπατε ἐσήμαινεν, ὅτι συνεφώνησαν ὅλα τὰ ἄλλα Κόμματα. Εὑρεθεὶς σήμερον ἐνώπιον διαφωνίας τῆς ΕΔΑ μὲ τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τῆς συμφωνίας αὐτῆς, ἐπρότεινα ἁπλῶς νὰ εὑρεθῇ συμβιβαστικὴ λύσις διὰ τῆς προσυσκέψεως, καὶ διὰ τῆς ἀφιερώσεως καὶ τῆς τρίτης κανονικῆς ἡμέρας ἐλέγχου εἰς τὸν ἔλεγχον διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος καὶ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα τῆς Ε.Δ.Α. διὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεώς της. Αὐτὴ εἶναι ἡ συμβιβαστικὴ πρότασις ἡ ὁποία δὲν σημαίνει καμμίαν ὑπαναχώρησιν, σημαίνει μίαν προσπάθειαν συμβολῆς εἰς ὁμοφωνίαν διὰ νὰ συζητηθῇ ὁ Κανονισμός. Ἐὰν αὐτὰ δὲν ἀρέσουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ πρότασίς μου δὲν εἶναι καλὴ καὶ λυσιτελής, ἀλλὰ νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν πρότασίν μου προσπάθειαν τορπιλλισμοῦ τῆς συμφωνίας, τὸ εὑρίσκω ἀπαράδεκτον καὶ δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, θὰ κατεδέχετο νὰ ὁμιλήσῃ κατὰ τὸν τρόπον αὐτόν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις αὐτή, διότι ἀρχίζει καὶ χάνει τὴν σοβαρότητά της ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, ἔχει τὸν λόγον.

§87Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει ὄχι μόνον Κόμμα, ἀλλὰ οὔτε καὶ μεμονωμένος βουλευτὴς ὁ ὁποῖος εἰς κἄθε εὐκαιρίαν νὰ μὴ ἔχῃ τονίσει τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην τῆς ἀναπροσαρμογῆς τοῦ Κανονισμοῦ πρὸς τὰς συγχρόνους ἀνάγκας ἑνὸς Κοινοβουλίου. Ἡ συμφωνία ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα ὄντως ὁμοθύμου ἀναγνωρίσεως αὐτῆς τῆς ἀνάγκης. Πιστεύω, ὅτι μία συμφωνία τοῦ Σώματος δὲν ἐπιτρέπει ὑπαναχώρησιν ἀπὸ καμμίαν πλευρὰν καὶ εἶναι δεσμευτική. Διότι ἀλλοίμονον ἐὰν τὸ Σῶμα συμφωνήσῃ καὶ ἐν συνεχείᾳ δύναται πᾶς τις νὰ ὑπαναχωρήσῃ. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Τσιριμώκου, ἡ ὁποία εἶναι ἀπολύτως σαφὴς καὶ εὐθεῖα, ὅτι ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνεγνώρισε καὶ αὐτὸς τὴν συμφωνίαν, τερματίζει τὸ θέμα καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἐξουδετερώνει αὐτὸν τὸν τόνον τῆς κἄποιας λιποψυχίας ἡ ὁποία ἐμφανίζεται. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ πρέπει νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν. Ἐλπίζω καὶ εὔχομαι, ὅτι θὰ τερματισθῇ ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος καὶ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν, εἴτε Κόμματα εἶναι, εἴτε ἄτομα, ἂς ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ τὴν ἀτέρμονα συζήτησιν διὰ τὴν διαδικασίαν καὶ τὴν προδικασίαν ὅταν ἡ ἀπόφασις ἔχῃ ἤδη ληφθῆ.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§89Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ ἀποδίδωνται τὰ λόγια καὶ αἱ φράσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ διὰ νὰ λεχθῇ, ὅτι συνεφώνησα διὰ τῶν φράσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Αἱ φράσεις αἱ ἰδικαί μου ἐκφράζουν τὰς γνώμας μου καὶ τὰς ἐμνημόνευσα καὶ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐλέχθησαν πρὸ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ πρὸ τῆς ὁμιλίας αὐτῆς. Πρὸ τῆς ὁμιλίας αὐτῆς ὅταν ἐπέμενα ἐπὶ τῆς ἀνάγκης νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις ἡ οἰκονομικὴ καὶ ἡ τῆς ὑφέσεως καὶ εἶπα δὲν δίδομεν προτίμησιν καὶ εἶπα ἐπίσης, ὅτι παραιτούμεθα τῆς ἐπερωτήσεως τῆς οἰκονομικῆς καὶ δεύτερον ὅταν ἐξήτησεν ὁ κ. Πρόεδρος ὅλην τὴν ἑβδομάδα ἠρώτησα καὶ αἱ ἡμέραι τοῦ ἐλέγχου τί θὰ γίνουν; Καὶ ἐν συνεχείᾳ εἴπατε, νὰ μείνουν αἱ ἐπερωτήσεις διὰ τὴν Πέμπτην καὶ Παρασκευήν. Καὶ κλείνοντας λέγω, ὅτι νομίζω, ὅτι τὸ νόημα τῆς συμφωνίας εἶναι τοῦτο. Ὑπάρχουν 2–3 ἐπερωτήσεις αἱ ὁποῖαι ἐντὸς μιᾶς ὥρας τελειώνουν, ὥστε νὰ μείνουν αἱ λοιπαὶ δι’ αὔριον δηλαδὴ τὴν Τρίτην. Εἴχομεν δὲ εἴπει, ὅτι τὴν Τρίτην ἐπρόκειτο νὰ ξεκαθαρισθῇ καὶ ἡ ἐπερώτησις διὰ τὸ καπνεργατικόν. Ὑπῆρξεν, ὅμως, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὑπαναχώρησις. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ σειρᾶς προμελετημένων ἐνεργειῶν ἐπὶ μῆνας διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ὁ ἔλεγχος καὶ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων. Λέγει ὁ κ. Ἐφραιμίδης ἐμοῦ ἀπόντος, ἂς ἀπαντήσῃ ὁ κ. ὑπουργός. Δὲν νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀνατρέψουν τὴν συμφωνίαν καὶ οἱ ὀλίγοι βουλευταὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντιρρήσεις νὰ συνεχίσῃ ὁ κ. Δημητρᾶτος. Εἶπον, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ συμφωνία θὰ ἤρετο ἐφ’ ὅσον δὲν ἔληγεν ἡ συζήτησις κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχομεν οὔτε ὀλιγοψυχίαν οὔτε ἀντιρρήσεις. Ὁ Κανονισμὸς δύναται νὰ ψηφισθῇ εἰς 2, 3 ἢ 5 συνεδριάσεις. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι αἱ δύο παρεμπίπτουσαι ἡμέραι τοῦ ἐλέγχου, πρέπει νὰ δοθοῦν, διότι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ θετικὴ ἐπερώτησις. Διατὶ τὸ ἀποφεύγετε; Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ἔχομεν δίκαιον, λέγοντες, ὅτι ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς αὐτὰς τὰς ἐνεργείας διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ὁ ἔλεγχος. Διότι ἐπὶ τρεῖς μῆνας διεκδικοῦμεν τὴν πρόταξιν αὐτῶν τῶν ἐπερωτήσεων καὶ διακόπτονται αἱ συνεδριάσεις ὅταν δὲν πρέπει νὰ διακόπτωνται εἰς τὰς 8.30′ ἢ 9 μ. μ. καὶ ὅταν δὲν ἔρχωνται οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ διὰ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων. Γίνονται ὅλα αὐτά, καὶ εὐλόγως μᾶς δίδουν τὴν πίστιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις φοβεῖται τὸν ἔλεγχον, φοβεῖται τὰς συζητήσεις διὰ κάτι τί διὰ κάτι ποὺ κάνει νὰ ἀγάλλεται καὶ νὰ χαίρεται ἡ οἰκουμένη σήμερον καὶ τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ἀλλεργίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ μοῦ λέγετε, ὅτι ὁ Κανονισμὸς εἶναι ἐκεῖνος ποὺ ἐνδιαφέρει τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ δὲν εἶναι ἡ παγκόσμιος εἰρήνη, ἡ προσαρμογὴ τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὰς νέας καταστάσεις.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἐδῶ ἀσχέτως ἐὰν ἐλήφθη ἢ δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις ἡ Βουλὴ εἶναι πολιτικὸν Σῶμα καὶ πρέπει νὰ γίνεται μία διαπίστωσις. Ἐὰν ὑπάρχῃ συμφωνία ἢ ὄχι. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν διαπιστώνεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει συμφωνία διότι τὸ μεγαλύτερον Κόμμα τῆς ἀντιπολιτεύσεως, δηλοῖ σαφῶς, ὅτι τὴν Τρίτην καὶ τὴν Παρασκευὴν θέλει νὰ γίνῃ ἔλεγχος. Αὐτὸ δὲν ἐννοεῖτε, κ. Ἠλιοῦ;

§91Η. ΗΛΙΟΥ. Μάλιστα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ κ. Τσιριμώκου νὰ συνεννοηθοῦν οἱ κ. Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων. Ἐν τοιαύτη περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀφίσῃ εἰς ἐμὲ τὴν πρωτοβουλίαν νὰ καλέσω τοὺς κ. κ. Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων, διὰ νὰ συζητήσωμεν καὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ τῶν ἐπιμάχων θεμάτων, νὰ προσπαθήσω νὰ καταλήξωμεν εἰς μίαν κατ’ ἀρχὴν συμφωνίαν ἐπὶ τῶν βάσεων τοῦ νέου Κανονισμοῦ καὶ ἀναλόγως τῆς ἐκβάσεως νὰ ὁρίσω ἐγὼ πλέον, ὅστις καὶ εἰσάγω τὸν Κανονισμόν. Ἐνδιαφέρει τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ὄχι τὸ ἐὰν θὰ ψηφισθῇ πρὸ ἢ μετὰ τὸ Πάσχα.

§93Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει θέμα ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς ἀνατρεπομένης.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδήλωσα, ὅτι δὲν ἀνατρέπεται· ἦτο ὑπὸ αἵρεσιν. Ὑπήρξατε ἄλλοτε πρῶτος καὶ ἐκλεκτὸς συνεργάτης μου, μὴ μὲ μέμφεσθε παρακαλῶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Νομίζετε, ὅτι ἐγὼ δὲν θέλω ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις κἄπου νὰ καταλήξῃ; Καὶ δυστυχῶς τὴν εὐθύνην τῆς ὅλης ὑποθέσεως, τὴν ἀναλαμβάνω ἐγώ. Θὰ συνεννοηθῶ μὲ τοὺς κ. κ. Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων. Ἡ συνάντησίς μας νὰ γίνῃ τὴν Δευτέραν.

§95Η. ΗΛΙΟΥ. Τί θὰ ὁρίσητε διὰ τὴν Δευτέραν;

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ ἀπὸ τοῦδε νὰ σᾶς εἴπω. Θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν σύσκεψιν.

§97Η. ΗΛΙΟΥ. Τὴν Τρίτην θὰ γίνῃ ὁπωσδήποτε ὁ ἔλεγχος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς συμπολιτεύσεως).

§98Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Διεπιστώθη ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς ἡ ἀνάγκη τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ διὰ πολλοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνεπτύχθησαν ἐν ἀναλύσει, οἱ ὁποῖοι, ὅμως, ἐμμέσως ἀνεγνωρίσθησαν εἰς τὸ κοινὸν σχέδιον τὸ ὁποῖον συνέταξαν ὅλα ἀνεξαρτήτως τὰ Κόμματα τῆς Βουλῆς διὰ τῶν ἐκπροσώπων των. Ἐν συνεχείᾳ ἐπῆλθε συμφωνία ὅλων τῶν Κομμάτων ἐπὶ τῆς διαδικασίας συζητήσεως τοῦ Κανονισμοῦ συμφωνούσης καὶ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Σήμερον παρατηρεῖται μία σαφὴς ὑπαναχώρησις τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ἡ ὁποία ζητεῖ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς διαφυλάξεως τῶν δύο ἡμερῶν ἐλέγχου, νὰ ματαιώσῃ τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν ἀποδίδῃ τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἀποδίδομεν εἰς τὸν Κανονισμόν, δὲν εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ θέτῃ θέμα ἐλέγχου δύο ἡμερῶν, αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦν νὰ τῆς προσφερθοῦν ἐπὶ πλέον τῶν κεκανονισμένων μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐξ αὐτοῦ διαπιστοῦται, ὅτι δὲν ὑπάρχει διάθεσις τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς νὰ βοηθήσῃ τὴν ψήφισιν τοῦ Κανονισμοῦ. Καθίσταται οὕτω βέβαιον μαθηματικῶς, ὅτι ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος δὲν πρόκειται νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Θὰ ἀρχίσῃ μία συστηματικὴ κωλυσιεργία κατὰ τὴν συζήτησιν χωρὶς νὰ καταλήξωμεν εἰς ψηφοφορίαν ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος κατὰ τὰ συμπεφωνημένα. Κατόπιν τούτου θὰ εἶναι ἀναγκαῖον, ἡ ἄκρα ἀριστερὰ νὰ δηλώσῃ ἀπόψε πρὶν ἀρχίσουν αἱ συζητήσεις μετὰ τῶν ἄλλων κ. κ. Ἀρχηγῶν, ἐὰν εἶναι διατεθειμένη ἐκτιμῶσα σοβαρῶς τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ θυσιάσῃ, προσφερομένας μεταγενεστέρως, τὰς δύο ἡμέρας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Διότι ἄλλως, ὁ Κανονισμὸς δὲν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ, ὁπότε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις θέμα ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ διὰ τῆς πλειοψηφίας της καὶ ἐν συνεννοήσει μὲ τὰ ὑπόλοιπα Κόμματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἰδική μου πρότασις ἐγένετο δεκτή. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§100Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑπάρχει μία ἀπόφασις τοῦ Σώματος τὴν ὁποίαν κατὰ τρόπον ἀνώμαλον καὶ ἀντικοινοβουλευτικὸν ἀνατρέπει ἡ ἀντιπολίτευσις.

§101Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Ἔτσι τὸ ἑρμηνεύετε σεῖς, κ. συνάδελφε. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§102Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Ἑρμηνεύω τὰ αἰσθήματα ὁλοκλήρου τῆς συμπολιτεύσεως κηρύττων, ὅτι ἡ ἀπόφασις εἶναι εἰλημμένη καὶ τὸ Σῶμα ἐμμένει εἰς τὴν ἀπόφασίν του.

§103Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διαχωρίσωμεν τὰ πράγματα καὶ νὰ γίνωμεν σαφεῖς. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ὁ Κανονισμὸς εὐχερέστατα ἠμπορεῖ νὰ ψηφισθῇ καὶ ἡμεῖς ἐποικοδομητικῶς θὰ βοηθήσωμεν εἰς τὴν ψήφισίν του. Τὸ πιστεύω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἰδέαν, ὅτι ὁ ἔλεγχος μᾶς ἀνήκει, ὅπως σᾶς ἀνήκει τὸ νομοθετικὸν ἔργον καὶ ζητοῦμεν ἐπὶ δύο συνεδριάσεις νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν Κανονισμὸν τὸν φέρει ὁ Πρόεδρος, δὲν τὸ φέρει ἡ Κυβέρνησις.

§105Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ μεταίχμιον τοῦ τερματισμοῦ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βας συνόδου καὶ ἐνῷ ἐπιμόνως ζητοῦμεν νὰ γίνῃ συζήτησις, συνεχῶς αὕτη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀναβάλλεται. Δύνανται ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος καὶ τὰ δύο νὰ γίνουν. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος. Διατὶ νὰ μὴ ψηφίσωμεν τὸν Κανονισμόν; Τί εἶναι ἐκεῖνο ποὺ μᾶς κάμνει νὰ χωρίσωμεν τὰ δύο αὐτὰ θέματα; Ὅλα αὐτὰ ποὺ γίνονται ἐπιμαρτυροῦν τοῦτο. Ὅτι ὑπάρχει ἀναλλοίωτος καὶ σταθερὰ ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποφευχθῇ κἄθε συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς.

§106Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἐκπρόσωπον τῆς ΕΔΑ, διὰ νὰ συνοψίσω τὸ θέμα τῆς διαφωνίας. Ὑποστηρίζετε, ὅτι ὅλοι θὰ συντρέξωμεν νὰ ψηφισθῇ συντόμως ὁ Κανονισμός. Καὶ τὸ μέγα πρόσκομμα διὰ σᾶς εἶναι ἡ Τρίτη. Εἶναι δυνατὸν αὐτὸ νὰ ἀποτελῇ τὸ μέγα θέμα τῆς διαφωνίας, τὸ ὁποῖον θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἰδικήν σας ὑπαναχώρησιν καὶ εἰς τὴν ματαίωσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ; Ἐφόσον διαπιστοῦται ἡ καλὴ θέλησις πρὸς συντόμευσιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου Κανονισμοῦ, πρέπει νὰ θεωρῆται βέβαιον, ὅτι πρὸ τοῦ πέρατος τῆς ἄλλης ἑβδομάδος, θὰ ἔχῃ ψηφισθῆ. Καὶ εἶναι ἤδη δεδομένον, ὅτι περατουμένης τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου Κανονισμοῦ, θὰ ἔλθῃ ὁ ἔλεγχος καὶ τὴν σειράν τῶν ἐπερωτήσεων τὴν καθορίζητε σεῖς. Ἐφόσον τὸ θέμα οὕτως ἔχει, ποίαν ἔννοιαν ἔχει ἡ ἐμμονή σας;

§107Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπ. Πρ. Κυβερνήσεως). Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπορία μου ποίαν ἔννοιαν ἔχει; Καὶ ζητῶ ἀπάντησιν εἰς τὴν ἀπορίαν μου.

§108Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς ἀπαντῶ, ὅπως εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων. Ἐδῶ δὲν εἶναι ζήτημα ἐθιμοτυπίας καὶ ἁβρότητος, ἐδῶ εἴμεθα πολιτικὰ Κόμματα καὶ ἔχομεν τὰς ἀντιθέσεις μας. Ἡμεῖς ἐκ τῆς σειρᾶς καὶ κατὰ περίπτωσιν ἀποφυγῆς παραδοχῆς τῆς αἰτήσεώς μας ἐπὶ δύο συνόδους καὶ ἐκ τῆς προσεγγίσεως τῆς ἡμέρας τοῦ τερματισμοῦ τῆς δευτέρας συνόδου, ἔχομεν τὴν δυσπιστίαν ἂν θὰ ἀχθῇ πρὸς συζήτησιν ἡ ἐπερώτησίς μας. Σᾶς δίδομεν τὴν Τετάρτην ποὺ ἀνήκει εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Θὰ βοηθήσωμεν καὶ προτείναμεν συνεδρίασιν ὑπὸ τὴν Προεδρίαν σας ἀκριβῶς διὰ νὰ ἐξομαλυνθοῦν ἐκ τῶν προτέρων ὅλα τὰ πράγματα καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν Κανονισμὸν τὸ ταχύτερον. Δὲν ἔχομεν σκοπὸν νὰ δυσκολεύσωμεν τὸν Κανονισμόν, ἐφ’ ὅσον θὰ εἶναι εἰς πλαίσια δημοκρατικότητος καὶ συντομεύσεως τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος καὶ ὄχι εἰς πλαίσια ἀνατροπῆς βασικῶν ἀρχῶν τοῦ Πολιτεύματος. Ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα ἔχομεν καῆ. Ἔχομεν ἐπὶ τρεῖς μῆνας πεισθῆ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποφεύγει τὴν συζήτησιν. Θέλομεν νὰ συνδυάσωμεν τὸ ἕνα μὲ τὸ ἄλλο.

§109Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ ὡς ἁπλοῦν μέλος τῆς Βουλῆς καὶ ἀνεξαρτήτως Κομματικῆς τοποθετήσεως νὰ ἐπισημάνω τοῦτο: Ὅτι ἄνευ τῆς συμφωνίας τῶν Κομμάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος ὁ Κανονισμός.

§110Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ὑπῆρξε συμφωνία.

§111Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἡ συμφωνία εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα ὁ Κανονισμός. Ἡ συμφωνία δὲν εἶναι περὶ τοῦ ποῖαι διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ θὰ τροποποιηθοῦν. Ὑπάρχει ἓν σχέδιον, τίποτε ὅμως δὲν ἐμποδίζει τὴν τροποποίησιν καὶ διατάξεων μὴ περιλαμβανομένων εἰς τὸ σχέδιον ἢ καὶ τὴν περαιτέρω βελτίωσιν τῶν περιλαμβανομένων εἰς τὸ σχέδιον διατάξεων. Λοιπὸν ἡ συμφωνία, ἦτο αὐτή. Καὶ περὶ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία. Ἐὰν λοιπὸν δὲν ξεκαθαρισθῇ τὸ ἔδαφος ἐκ τῶν προτέρων, κ. Πρόεδρε, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν σας συνεδρίασις, εἴτε τῶν κ. κ. Ἀρχηγῶν, εἴτε τῶν ἐγκύρων ἐκπροσώπων τῶν Κομμάτων, ὥστε νὰ ἴδωμεν ποῦ συμφωνοῦμεν καὶ ποῦ διαφωνοῦμεν, νὰ ἀναληφθοῦν δεσμεύσεις ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν, διότι τίποτε δὲν ἐμποδίζει κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ πέραν τοῦ ὑπάρχοντος σχεδίου νόμου νὰ ὑποβληθοῦν καὶ ἄλλαι τροποποιήσεις, εἴτε ἀπὸ τὴν πτέρυγα τῆς πλειοψηφίας, εἴτε ἀπὸ ἄλλας πτέρυγας τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ὅμως ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως γίνῃ δεκτὴ καὶ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν καὶ ἐπέλθῃ συμφωνία, ὅπως ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρξῃ ἡ εἰλικρινὴς πρόθεσις ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν, θὰ ἐπέλθῃ συμφωνία— τότε θὰ ὑπάρξῃ ὅλος ὁ χρόνος, ὄχι μόνον ἡ Τρίτη καὶ ἡ Παρασκευὴ ἀλλὰ καὶ ἡ Τετάρτη νὰ διατεθῇ καὶ αὐτὴ διὰ τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

§112Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐδῶ ὑπάρχει, κύριε Πρόεδρε, μία συμφωνία, ἡ ὁποία ἐλήφθη κατόπιν συμφώνου γνώμης τοῦ Σώματος καὶ ἡ ὁποία καθώρισεν, ὅτι τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα θὰ τὴν ἀφιερώσωμεν διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸν Κανονισμόν. Γνωρίζητε πόσον σέβομαι καὶ θαυμάζω τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀσκεῖτε τὰ καθήκοντά σας, κ. Πρόεδρε, καὶ μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν ποὺ τρέφω πρὸς ὑμᾶς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν δικαιοῦσθε νὰ προτείνετε τὴν ὑπαναχώρησιν ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Διότι ἐν ᾗ περιπτώσει λαμβάνονται ἐπὶ θεμάτων ἀποφάσεις τοῦ Σώματος καὶ διὰ λόγους οἱασδήποτε τακτικῆς ἐρχόμεθα καὶ τὰς ἐπανεξετάζομεν διὰ νὰ τὰς ἀνατρέψωμεν διὰ νέων προτάσεων, καὶ λαμβάνομεν ἀποφάσεις ἀνατρεπούσας τὰς ληφθείσας ἤδη ἀποφάσεις, εἰσερχόμεθα εἰς μίαν τακτικὴν ἡ ὁποία ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω ἐνέχει πάρα πολλοὺς κινδύνους διὰ τὴν ὁμαλὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Ἑπομένως ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς δὲν νομίζω, ὅτι χωρεῖ ὑπαναχώρησις καὶ φρονῶ, ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη ἀποπειραθῇ ὑπαναχώρησις διὰ νέας ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, αὐτὸ θὰ ἀποτελέσῃ κάκιστον προηγούμενον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μομφὴν τὴν ὁποίαν ἡ ἄκρα ἀριστερὰ ρίπτει κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τάχα ἡ Κυβέρνησις ἐμποδίζει καὶ θέλει νὰ ἀποφύγῃ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον ἐπὶ σοβαρωτάτου θέματος, ἡ ὁποία μομφὴ ὡς ἐκ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τὴν περασμένην ἑβδομάδα ἐμμέσως στρέφεται καὶ κατὰ τῆς πλειοψηφίας, ὅτι δηλαδὴ ἡ πλειοψηφία ἐν συμφωνίᾳ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐννοεῖ νὰ καταπνίξῃ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου τοῦ μείζονος κόμματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δικαιούμεθα καὶ ἡμεῖς ἀντιστρέφοντες τὴν κατηγορίαν, νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ Κόμμα τῆς ΕΔΑ ἐπιδιώκει τὴν ματαίωσιν τοῦ νέου Κανονισμοῦ. Διότι διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς ἐνισχύει ἡ ΕΔΑ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην περὶ ἀτερμόνων συζητήσεων ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Καὶ ἡ ὡς ἐκ τούτου προκύπτουσα τυχὸν μείωσις τοῦ κύρους τῆς Βουλῆς ἐξυπηρετεῖ τὰς γνωστὰς ὁλοκληρωτικὰς βλέψεις αὐτῆς. (Χειροκροτήματα). Ἡ μόνη δυνατότης τὴν ὁποίαν ἐμφανίζει τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα εἶναι κατὰ τὴν κρίσιν μου ἡ ἀκόλουθος: Θὰ συζητηθῇ ὁ Κανονισμὸς τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, λέγω μὲ τὴν ἐλπίδα διότι δὲν ἔχει κανεὶς τὸ δικαίωμα νὰ περιορίσῃ τὸν λόγον τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, προκειμένου νὰ συζητηθῇ θέμα ἀφορᾶν τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ τούτου τοῦ Κοινοβουλίου, καὶ συνεπῶς θέμα κείμενον ἐντὸς τῆς στεγανῆς πειθαρχίας τοῦ Κόμματος. Καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ συμφωνία, ἡ ὁποία δὲν ἦτο κἂν ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ, διότι θὰ ἦτο ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον παραχωρεῖ τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς εἰς τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀμέσως μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἡ ἐπερώτησις εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιμένει ἡ ἄκρα ἀριστερά. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ δὲ καὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, ἄνευ διακοπῆς ὡς ἐκ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, ἡ ἄκρα ἀριστερὰ νὰ θέσῃ πολιτικὸν ζήτημα, ὁπότε διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς θὰ ὑποχρεωθῇ ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ ἐξαντλητικῶς τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς ὑφέσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ψηφισμένου νέου Κανονισμοῦ μὲ πλήρη ἄνεσιν διὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ ἀναπτύξῃ τὰς ἀπόψεις της. Πᾶσα ἄλλη τοῦ θέματος ρύθμισις κεῖται ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῶν ἐθίμων τῶν κοινοβουλευτικῶν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ σύμφωνον τὴν πλειοψηφίαν.

§113Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Διὰ νὰ διασκεδάσω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἔλεγχον, ἀναφέρω, ὅτι πλὴν μιᾶς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Λυμπερίδη, ἡ ὁποία δὲν θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ οὔτε τὸ ἓν τέταρτον τῆς συνεδριάσεως, τῆς ὑπ’ ἀριθ. 15 ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Ἠλιοῦ διὰ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν παραιτεῖται, ἔχομεν ἀμέσως πρώτην εἰς τὴν τακτικὴν γραμμὴν τῶν ἐπερωτήσεων τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Μερκούρη.

§114Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔχομεν, κ. Ὑπουργέ, καὶ τὴν ἰδικήν μας οἰκονομικὴν ἐπερώτησιν.

§115Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἡ σειρὰ εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποίαν λέγω.

§116Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κακῶς ἔχει διαγράψει τὸ Προεδρεῖον τὰς οἰκονομικὰς ἐπερωτήσεις τὰς ἰδικάς μας. Θὰ παρακαλέσω νὰ σημειωθῇ, ὅτι ὑπάρχει τὸ θέμα.

§117Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως) Ἔχω τὸ κείμενον ἐνώπιόν μου καὶ βάσει αὐτοῦ ὁμιλῶ.

§118Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἐδήλωσα ρητῶς, ὅτι δὲν παραιτούμεθα τῆς ἐπερωτήσεως.

§119Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Τούτων δοθέντων, θέτω καὶ πάλιν τὸ ἴδιον ἐρώτημα τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Φιλελευθέρων. Ποία εἶναι ἡ αἰτία διὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν αὐτὴν τὴν σημερινὴν κωλυσιεργίαν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς; Ἐὰν τὴν ἀναζητήσωμεν εὐθέως δὲν θὰ τὴν εὕρωμεν. Θὰ τὴν εὕρωμεν μόνον ἐὰν συμφωνήσωμεν μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Θεοτόκη, ὅτι ἡ ἄκρα ἀριστερὰ διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἔχει δικαίωμα νὰ ὑποστηρίζῃ βάσει τῶν ἀρχῶν της, δὲν θέλει νὰ συζητήσωμεν τὸν Κανονισμόν. Ὅταν δὲ προηγουμένως διετύπωσα κἄποιαν ἀπαισιοδοξίαν εἶναι, διότι δὲν βλέπω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους τὴν Παρασκευὴν νὰ ἔχωμεν καταλήξει εἰς μίαν λύσιν τοῦ ζητήματος. Ἀντιθέτως θὰ ἔχωμεν ἐμπλακῆ εἰς μίαν συζήτησιν καὶ τὴν Παρασκευὴν θὰ ἐξέλθωμεν μειωμένοι ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ φόβοι μου καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνησυχία μου. Πρέπει ἑπομένως ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι προχωρεῖ πρὸς μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία τὴν Παρασκευὴν θὰ εἶναι χειροτέρα! Δὲν εἶναι δὲ διατεθειμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ συνεχίσῃ ἐπ’ ἄπειρον τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις συνεφώνησε διὰ τὴν συζήτησιν ὑπὸ ὅρους σαφεῖς, συνέχισιν συζητήσεως. Θὰ ἀρχίσωμεν τὴν Δευτέραν θὰ κάμωμεν ὁλονυκτίους ἐὰν θέλετε συνεδριάσεις, διὰ νὰ τελειώσωμεν ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνεῖ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως;

§121Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπαναχωρῇ ἀπὸ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν εἶχε λάβει ὡς πρὸς τὴν ἀνάγκην προτάξεως τῆς συζητήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ σταματήσῃ, κ. Πρόεδρε, ἡ συζήτησις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑπαναχωρῇ δὲν ἀπομένει παρὰ ἓν μόνον θέμα. Ὑπάρχει ὁμόφωνος ἀπόφασις μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Τσιριμώκου. Ἀμφισβητεῖται ἡ ὁμοφωνία τῆς ἀποφάσεως; Δὲν εἶναι οὐδεὶς ἄλλος ἁρμόδιος νὰ ἑρμηνεύσῃ ἐὰν ὄντως ὑπάρξῃ ὁμόφωνος ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, παρὰ ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε. Ἑρμηνεύσατε τὴν ἀπόφασιν διὰ νὰ τελειώνωμεν. Ἐὰν πιστεύητε σεῖς ὡς Πρόεδρος, ὅτι ὑπάρχει, δοθέντος, ὅτι δὲν εἶναι θέμα συμφωνίας ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν, ὅτι ὑπάρχει ὁμόφωνος ἀπόφασις τοῦ Σώματος κατὰ τὴν ἰδικήν σας ἑρμηνείαν, σταματῶμεν, τὴν συζήτησιν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ ὑπαναχωρήσῃ καὶ δὲν ἐπιθυμῇ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, πάλιν λήγει ἡ συζήτησις.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ εἶχον τὴν ἀντίληψιν, ὅτι εἶναι ὁμόφωνος ἡ ἀπόφασις τοῦ Σώματος. Ἀλλὰ μετὰ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ ὁ κ. Ἠλιοῦ, διαβλέπω, ὅτι ὑπάρχει μία διαφωνία. Δι’ αὐτὸ τοὺς καλῶ νὰ ἀπαντήσουν. Συμφωνοῦν, ναὶ ἢ ὄχι; Συμφωνοῦν εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Τσάτσος, δηλαδὴ νὰ συζητήσωμεν τὸν Κανονισμὸν ἀπὸ τῆς Δευτέρας μέχρι τῆς Παρασκευῆς;

§123Η. ΗΛΙΟΥ. Διαφωνοῦμεν.

§124Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὴν πρότασίν μου, κ. Πρόεδρε, τὴν ἔθεσα.

§125Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ θέσις τοῦ κ. Μητσοτάκη, παρευρισκομένου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ παρακολουθοῦντος τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ὅλα τὰ κόμματα, εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἔκαμε λόγον περὶ ὑπαναχωρήσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπαναχωρήσεως ἀπὸ ποίαν θέσιν; Ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν καὶ ὁ ἴδιος γνωρίζει ἦτο σαφής. Ὅτι κατὰ συμφωνίαν ὅλων τῶν κομμάτων θὰ ἀρχίσῃ τὴν Δευτέραν συζήτησις ἀδιακρίτως ἡμερῶν νομοθετικῆς ἐργασίας ἢ ἐλέγχου καὶ θὰ τερματισθῇ τὴν νύκτα τῆς Παρασκευῆς. Ἐπ’ αὐτοῦ, ποῦ διεπίστωσε διάθεσιν ὑπαναχωρήσεως τῆς Κυβερνήσεως;

§126Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω, κ. Ὑπουργέ. Διαπιστώνω δύο πράγματα. Πρῶτον, ὅτι ὁμόφωνος ἀπόφασιν τοῦ Σώματος, καθ’ ἃ δύναται νὰ συνομολογήσουν πάντες εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, τίθεται ἐκ νέου πρὸς συζήτησιν. Καὶ τὸ Προεδρεῖον κάμνει τὸ ἑξῆς περίεργον καὶ ἀκατανόητον. Ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν λέγει, ὅτι ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι ὑπῆρξεν ὁμόφωνος ἀπόφασις καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην ἐρωτᾷ τοὺς διαφωνοῦντας. Πρώτη διαπίστωσις. Δευτέρα διαπίστωσις. Ὅταν λέγητε, ὅτι τάσσετε προθεσμίαν 6 ἡμερῶν διὰ νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις τοῦ Κανονισμοῦ κατὰ τρόπον τελεσιγραφικὸν σεῖς δὲν ἐπιθυμεῖτε τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Διότι οὐδεὶς δύναται νὰ σᾶς ἐγγυηθῆ, ὅτι θὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις τὴν Παρασκευὴν ἐφ’ ὅσον ἔχομεν ἐλευθερίαν λόγου. Ἡ συμφωνία δύναται νὰ ἔχῃ μίαν ἔννοιαν· θὰ ἀρχίσωμεν, τὴν Δευτέραν, εἰς συνεχεῖς συνεδριάσεις —εἰς τὸ τέλος ἡ Βουλή, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ συνεδριάσῃ καὶ τὸ Σάββατον καὶ τὴν Κυριακὴν ἀκόμη— καὶ ἐὰν ὄντως ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ ψηφίσωμεν τὸν Κανονισμὸν ἠμποροῦμεν νὰ τὸν ψηφίσωμεν, βοηθούσης καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἐπίσης ἔχει τὴν αὐτὴν ἐπιθυμίαν.

§127Δ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἀπέδωσα εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην, ὅτι ἐκτὸς πάσης πραγματικότητος ἐμέμφθη τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐνδέχεται νὰ μὴ ἔχῃ διάθεσιν νὰ συζητήσῃ τὸν Κανονισμὸν καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης μοῦ ἀπήντησε διὰ νὰ μὴ μοῦ ἀπαντήσῃ τελικῶς. Ὁ κ. Μητσοτάκης λέγει, ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσωμεν τὴν Δευτέραν, ἔστω καὶ μὲ ἄδηλον τὴν δυνατότητα τοῦ τερματισμοῦ τῆς συζητήσεως μέχρι τῆς Παρασκευῆς. Καίτοι αὐτὸ ἀποτελεῖ παραβίασιν βασικοῦ ὅρου τῆς συμφωνίας, ἡ Κυβέρνησις θὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν παραχώρησιν χάριν τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ μάλιστα εἰς τὴν πρώτην διακοπὴν εἶπον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν καὶ ἐμβόλιμοι συνεδριάσεις τοῦ Σαββάτου καὶ τῆς Κυριακῆς. Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἀπήντησεν εἶναι τοῦτο. Ὑπάρχει ἡ συμφωνία, ὅτι θὰ προχωρήσωμεν συνεχῶς κατὰ τὰς 5 πρώτας ἡμέρας ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ναὶ ἢ ὄχι; Καὶ ἐὰν ἐγένετο ἡ συμφωνία αὐτή, ποῖος ὑπανεχώρησεν, ἡ Κυβέρνησις ἢ ἡ ἄκρα ἀριστερά; Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ τὸν κ. Μητσοτάκην, ὁμιλοῦντα περὶ ὑπαναχωρήσεως. Ἐκτὸς ἐὰν ὑπαναχωρῇ καὶ ἡ ὁμὰς ἡ ἰδική του ἀπὸ τὴν συμφωνίαν διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ κατὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα. Εἶναι σαφὲς τὸ θέμα. Παραδέχομαι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ τερματισθῇ ἡ συζήτησις μέχρι τῆς Παρασκευῆς. Ἀλλὰ τὸ νὰ γίνεται πρότασις ἀπὸ τὰ δύο κόμματα τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι θὰ περικοποῦν αἱ δύο ἡμέραι τῆς ἑβδομάδος πρὸς ἔλεγχον, αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀνοικτὴν ὑπαναχώρησιν τὴν ὁποίαν μόνον ἰδιαζόντως κακόπιστος ἄνθρωπος δὲν θὰ διαπιστώσῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὅλα τ’ ἄλλα ἀποτελοῦν φαιδρότητας.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ δέκα λεπτά.

(Ὥρα 9.45′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.00′ μ.μ.)

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῶν διαφόρων ρητόρων, ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἔχει ἤδη ληφθῆ καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ χωρήσωμεν τὴν προσεχῆ Δευτέραν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἐὰν ὑπάρξουν ἄλλαι διαφωνίαι, αὐτὸ πλέον εἶναι θέμα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναλάβουν τὰς εὐθύνας τῶν διαφωνιῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀκολουθησομένην διαδικασίαν, ἐγὼ παρακαλῶ ὅπως ὑποβληθοῦν αἱ σχετικαὶ τροπολογίαι. Ὁ κ. Τσάτσος, Ὑπ. Προεδρίας Κυβερνήσεως, ἐζήτησε τὸν λόγον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ καθορίσῃ ὡρισμένας λεπτομερείας τῶν συνεννοήσεων.

§130Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πλέον μάταιον νὰ συζητῶμεν ἐὰν θὰ συζητήσωμεν ἢ ὄχι τὸν Κανονισμόν. Θὰ τὸν συζητήσωμεν τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Ἀλλὰ παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸ Σῶμα νὰ δεχθῇ διὰ τὴν διευκόλυνσιν τῆς συζητήσεως, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα καὶ προηγουμένως ὡρισμένοι συνάδελφοι καὶ ἐγὼ εἴχομεν ὑποστηρίξει. Πρῶτον νὰ εἶναι συνεχεῖς αἱ συνεδριάσεις ἀπὸ τῆς Δευτέρας, ἄνευ διακοπῆς καὶ θὰ κάμωμεν καὶ ἐμβολίμους συνεδριάσεις ἐὰν τοῦτο ἀπαιτῆται διότι πρέπει νὰ τελειώσωμεν. Εἶναι τοῦτο πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Σώματος καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ θέματος καὶ θὰ κάμωμεν κἄθε τι τὸ δυνατόν. Ἐὰν ὑπάρχουν καὶ ὡρισμέναι μερίδες, τὸ λέγω μὲ μεγάλην μου πικρίαν, ποὺ δὲν βλέπω, ὅτι ἔχουν μεγάλην διάθεσιν νὰ βοηθήσουν, ἐλπίζω, ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι συνάδελφοι οἱ πεπεισμένοι περὶ τῆς ἀνάγκης νὰ τελειώσωμεν ἕως τὸ τέλος τῆς ἑβδομάδος, θὰ συμβάλλουν ὥστε νὰ προχωρήσωμεν μὲ κἄποιαν ἐπιτυχίαν, ἡ ὁποία θὰ τιμήσῃ ὁλόκληρον τὸ Σῶμα. Παρακαλῶ ἐπίσης θερμῶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τοῦτο. Νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, διότι θὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς πολλοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι καὶ μορφωμένοι εἶναι καὶ φιλολογικὴν καὶ ἐπιστημονικὴν κατάρτισιν ἔχουν, νὰ κάμουν πολὺ γενικὴν συζήτησιν, ἐνῷ ἐὰν πᾶμε εἰς συζήτησιν ἄρθρον πρὸς ἄρθρον θὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα. Ὅλοι γνωρίζομεν τὰς ἀρχὰς τοῦ Κανονισμοῦ. Τὰς γνωρίζομεν, διότι εἶναι μέσα εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ πολιτεύματός μας καὶ διότι εἶναι ἐνσωματωμένος εἰς τὸ γραπτὸν κείμενον τοῦ Συντάγματος. Δὲν χρειάζεται ἑπομένως νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Πέραν τούτου εἶναι θερμὴ ἡ παράκλησις τῆς Κυβερνήσεως καὶ νομίζω καὶ τοῦ Προεδρείου ἄλλως τε, αἱ τροπολογίαι —ὅλοι γνωρίζομεν τί θέλομεν καὶ μέσα μας ἔχει ὡριμάσει τὸ θέμα καὶ γνωρίζομεν τί θέλομεν νὰ ἀλλάξῃ— ἂς ὑποβληθοῦν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς μέχρι τῆς πρωΐας τῆς Δευτέρας, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ἐκείνην τὴν στιγμὴν βροχὴν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας νὰ μὴ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ συζητήσωμεν. Τρίτον, χωρὶς νὰ εἶναι θέμα κομματικῆς πειθαρχίας, ἐὰν θέλετε ὁ Κανονισμός, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχουν κοινὰς ἀπόψεις ἐπ’ αὐτοῦ, τὰ ἐν τῇ Βουλῇ κόμματα....

§131Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι θέμα κομματικῆς συμφωνίας.

§132Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Ἂς ἔλθῃ τὸ κἄθε κόμμα νὰ ὁρίσῃ ἕνα ἢ δύο ἐκ τῶν εἰδικῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀναπτύξουν τὰς ἀπόψεις τοῦ κόμματος ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν αὐτὰ τὰ τρία πράγματα τηρηθοῦν, ἐὰν συγχρόνως κάμωμεν συνεδριάσεις μακράς, πρέπει καὶ θὰ καταβάλωμεν μίαν προσπάθειαν, θὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ἔργον μας. Εὔχομαι ἡ ἰδική μου ἀπαισιοδοξία νὰ ἀποδειχθῇ ὑπερβολικὴ καὶ νὰ εἶναι ἀληθὴς ἡ αἰσιοδοξία, ἡ ὁποία ἐμπνέει τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Φιλελευθέρου Κόμματος.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§134Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ μεθ’ ὅσα πρόκειται νὰ φέρω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος, ἐκ προοιμίου δηλώνω, ὅτι ἡ ΕΔΑ δὲν ἀποσύρει τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι πιστεύει, ὅτι καὶ διὰ τῆς συμβολῆς της εἶναι δυνατὸν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἔχωμεν τὰς βελτιώσεις τὰς ἐπιθυμητὰς καὶ κάμνει μίαν τελευταίαν ἔκκλησιν νὰ μὴ καταπατῶνται τὰ δικαιώματα τοῦ ἐλέγχου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τοῦ κεφαλαιωδεστέρου τῶν ζητημάτων, ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, νὰ μὴ συζητῆται μία ἐπερώτησις. Ἄλλως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ἐκ μέρους τοῦ Κόμματος τῆς ΕΔΑ, ὅτι κάμνομεν τὴν πρότασιν πρὸς τὴν Βουλήν, ἵνα ἐκφράσῃ τὴν δυσπιστίαν της ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὸ θέμα τῆς ὑφέσεως ὄχι βέβαια δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλὰ διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ συζητηθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἀποφύγῃ. Δὲν ἐπιμένομεν εἰς τὸ νὰ διατεθῇ τὸ 5θήμερον ἢ 4ήμερον τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος. Πιστεύομεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν καὶ τὸ ἕνα νὰ γίνῃ καὶ τὸ ἄλλο. Κάμνομεν μίαν ἔκκλησιν νὰ μὴ καταπατῶνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ δικαιώματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν ὑπάρχει ὅμως ἄλλη λύσις. Δὲν κατέθεσα τὴν πρότασιν τὴν ἔχω ὅμως εἰς τὰ χέρια μου.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ὑπὸ τὸ κράτος ἀπειλῶν, δὲν λαμβάνονται ἀποφάσεις. Δὲν γίνονται αὐτὰ ποὺ λέγετε.

§136Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Τίθεται πολιτικὸν θέμα ναί ἢ ὄχι; Νὰ ἀναλάβῃ ὁ κ. Ἠλιοῦ νὰ μᾶς εἴπῃ. Ναὶ ἢ ὄχι; Ἐπ’ αὐτοῦ ζητοῦμεν ἄμεσον ἀπάντησιν.

§137Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει, ἡ ΕΔΑ θέτει πολιτικὸν θέμα αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§138Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. (Ὑπουργὸς Προεδρίας Κυβερνήσεως). Αὐτό, κ. Πρόεδρε, ἀποδεικνύει, ὅτι ὁλόκληρος ἡ συζήτησις διὰ τὴν ματαίωσιν τῆς συζητήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, εἶχεν ἄλλους σκοπούς, αὐτοὺς ποὺ ἐλέγομεν ἡμεῖς. (Θόρυβος ἐκ τῆς δεξιᾶς, κωδωνοκρουσίαι).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ποῦ εἶναι ἡ πρότασίς σας; Σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμα, τεθέντος πολιτικοῦ ζητήματος, δὲν ὑπάρχει πλέον τίποτε ἄλλο.

§140Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Δὲν κατετέθη, κ. Πρόεδρε.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν κατετέθη ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ἔχει οὕτω: Ἐν Ἀθήναις τῇ 1ῃ Ἀπριλίου 1960 Πρὸς τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Προτείνομεν ὅπως ἡ Βουλὴ ἐκφράσῃ τὴν δυσπιστίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. α) Διὰ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν της ποὺ ἐναντιώνεται εἰς τὴν διεθνῆ ὕφεσιν καὶ εἰρήνην καὶ ἐπιδιώκει τὴν διατήρησιν τοῦ κλίματος τοῦ ψυχροῦ πολέμου. Πρὸς ἐπιτυχίαν δὲ τοῦ σκοποῦ τούτου ἀποφεύγει πᾶσαν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐνημέρωσιν τῆς κοινῆς γνώμης ἐπὶ τοῦ πρωταρχικοῦ διὰ τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν προκοπὴν τοῦ λαοῦ προβλήματος τῶν διεθνῶν σχέσεων τῆς χώρας. β) Διὰ τὴν ἄσκησιν διοικήσεως μὲ ἐκνόμους, φατριαστικάς, ἀντιδημοκρατικὰς καὶ πιεστικὰς μεθόδους καὶ διωγμοὺς τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων της καὶ μὲ τὴν κατάλυσιν τῶν λαϊκῶν καὶ συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν. γ) Διὰ τὴν ἀφόρητον πτωχείαν καὶ δυστυχίαν τοῦ λαοῦ καὶ τὴν οἰκονομικὴν καθυστέρησιν τῆς χώρας. Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Ἠλίας Ἠλιοῦ, Στ. Ἠλιόπουλος. Ἰω. Παπαδημητρίου, Μ. Σβώλου, Ἀντ. Μπριλλάκης, Νικ. Σκοπούλης, Βασ. Ἐφραιμίδης, Γ. Κατσίμπας, Ἀν. Κολαμπᾶς, Μελ. Κανιάρης, Ἐπ. Ρήγας, Φ. Περισσοράτης, Νικ. Κιτσίκης, Ὀρ. Ἀντώνογλου, Κ. Χιωτάκης, Θ. Κεραμιτσιόγλου, Ἀρ. Παπαδόπουλος, Γ. Πρίφτης, Β. Θανασέκου, Νικ. Καθαροσπόρης, Ι. Κοντουδάκης κλπ. Ἡ πρότασις εἶναι ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Ἡ διάταξις εἶναι ρητή, ὅτι τεθέντος πολιτικοῦ ζητήματος, δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ τίποτε ἄλλο. Σήμερον εἶναι Παρασκευή, θὰ ἀρχίσωμεν τὴν προσεχῆ Δευτέραν διὰ νὰ τελειώνωμεν τὴν ἑπομένην Παρασκευήν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, συζήτησιν ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Ὥρα 10.45′ μ.μ.)