1959.02.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 57η

Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 1959

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 971)1949 περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς Ὁμάδας κ.λ.π.», ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Μπάρμπας, Χ. Πιπιλῆς καὶ Α. Βογιατζῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Α. Ν. 971)1949 «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς Ὁμάδας κ.λ.π.», ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κοθρῆς, Ι. Λαυρεντίδης καὶ Ι. Λύρας, καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3562)56». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Γαληνός, Α. Ἀηδονᾶς, Ι. Σπηλιόπουλος, Α. Μητακίδης, Γ. Κακαγιάννης, Ν. Παπαδημητρίου, Κ. Καλκάνης, Α. Γεροκωστόπουλος, Κ. Ράλλης, Κ. Μαρῆς, Ι. Τούμπας, Δ. Βουρδουμπᾶς, Θ. Μπάρμπας, Κ. Παπαδόπουλος, Κ. Καλτεζιώτης, Π. Καλλιγκάτσης καὶ Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3562)56». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Σπηλιόπουλος, Λ. Μπατρῖνος καὶ Α. Παυλόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3562)56». Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Ἀράπης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Δήμητρας χήρας Δημητρίου Βασιλοπούλου, κατοίκου χωρίου Ἀνεμοδουρίου Μεγαλοπόλεως, αἰτούσης χορήγησιν βοηθήματος διὰ τὸν ἐκτελεσθέντα ὑπὸ τῶν Γερμανῶν υἱόν της. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Σ. Κωστόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πρατηριούχων Πετρελαιοειδῶν Πελοποννήσου, αἰτοῦντος καθιέρωσιν ἑνιαίας τιμῆς τῶν ὑγρῶν καυσίμων καθ’ ἅπασαν τὴν Ἐπικράτειαν κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Η. Ἠλιοῦ, Γ. Αὐγερόπουλος, Σ. Ἠλιόπουλος, Ι. Παπαδημητρίου καὶ Μ. Σβώλου, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν κρατουμένων Φυλακῶν Ἀμφίσσης, αἰτούντων γενικὴν ἀμνηστίαν, κατάργησιν τοῦ Α. Ν. 375 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐμποροϋπαλλήλων Ἀθηνῶν, αἰτοῦντος τὴν ἀποτροπὴν τῆς μελετωμένης ἐπεκτάσεως τῆς ὁδοῦ Κοραῆ. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ε. Ἀθανασάκος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐν τοῖς Ὑγειονομικοῖς Κέντροις ὑπηρετούντων Ἐποπτῶν Ἐξυγιάνσεως καὶ ἀδελφῶν Ἐπισκεπτριῶν αἰτουμένων ὅπως ἐπεκταθῇ ἡ ἰσχὺς τῆς ὑπ’ ἀριθ. 76927)9.4.1957 κοινῆς ἀποφάσεως τῶν ὑπουργῶν Κοιν. Προνοίας καὶ Οἰκονομικῶν «περὶ καταβολῆς ἐξόδων κατ’ ἀποκοπὴν κινήσεως εἰς Ἐπόπτας Ἐξυγιάνσεως καὶ Ἀδελφὰς Ἐπισκεπτρίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ εἰς τοὺς εἰς ἐπαρχίας ὑπηρετοῦντας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Γιαχνῆς, Ι. Δραγονέτης καὶ Ι. Παπαδημητρίου, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Εἰσπρακτόρων Λεωφορείων Ἀστικῶν–Ὑπεραστικῶν Γραμμῶν Α.Π.Π., αἰτοῦντος κατάργησιν νόμου 3239)55, ἀποδέσμευσιν τῶν κεφαλαίων τοῦ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Α.Ε.Ε.Π. Πεδιάδος Ἄρτης, αἰτοῦντος ἐξαγωγὴν τῶν ἑσπεριδοειδῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χρ. Παγώνης, Α. Χονδρονάσιος καὶ Α. Κακογιάννης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἐπιτροπῆς πωλήσεως καπνοῦ Τσαριτσάνης, αἰτούσης κρατικὴν παρέμβασιν πρὸς ἐξασφάλισιν ἱκανοποιητικῶν τιμῶν διὰ τὰ καπνὰ τῆς ἐν λόγῳ περιοχῆς.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἔχω νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Εἶχε ζητήσει τὸν λόγον ὁ κ. Βενιζέλος ἐπὶ ὡρισμένου θέματος, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, κατόπιν ὅμως ἐκδόσεως ἀνακοινωθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν συντρέχει περίπτωσις νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Βενιζέλον καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§4Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἔχομεν γνῶσιν τοῦ ἀνακοινωθέντος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοθρῆς, ἐκ μέρους σας μὲ ἐπεσκέφθη πρὸ εἴκοσι λεπτῶν καὶ μοῦ εἶπεν ἐπὶ τοῦ θέματος.

§6Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω τὸ ἀνακοινωθέν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεκοινώθη διὰ τοῦ ραδιοφώνου.

§8Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπαναλάβω καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς τὸ περιεχόμενον τοῦ ἀνακοινωθέντος. Δι’ ἀνακοινώσεως, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκεν ἡ Κυβέρνησις, διέψευσε καὶ ἐχαρακτήρισεν ὡς πλήρως ἀνακριβῆ τὴν εἴδησιν τὴν δημοσιευθεῖσαν εἰς ὡρισμένας ἐφημερίδας σχετικῶς μὲ δῆθεν τηλεφώνημα τῆς Α. Μ. τῆς Βασιλίσσης πρὸς τὸν Ἐθνάρχην Μακάριον.

§9Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§11Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Ἐπιμένω, κ. Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε τίποτε ἄλλο. Ἐπὶ ποίου θέματος θέλετε νὰ ὁμιλήσητε; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§13Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Διαμαρτύρομαι ἐντόνως πρὸς τὸ Προεδρεῖον, διότι ἐρώτησίς μου κατατεθεῖσα πρὸ μακροῦ χρόνου καὶ ἀπευθυνομένη πρὸς τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἤχθη ἀκόμη πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ Σώματος. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι). Ἡ ἐρώτησίς μου ἀφορᾷ τὰς κατὰ καιροὺς ἀστόχους ἐπεμβάσεις τοῦ Βασιλικοῦ ζεύγους καὶ ἐνίων αὐλικῶν. (Διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§14Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διαμαρτύρομαι, κ. Πρόεδρε.

§15Η. ΜΠΡΕΔΗΜΑΣ. Θὰ ὁμιλήσω .... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι) .......... εἰς τὸν χειρισμὸν κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικῶν ζητημάτων. (Θόρυβος).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐάν, κ. Μπρεδήμα, εἴχατε τὴν ἀντικειμενικότητα νὰ μελετήσητε τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων θὰ ἐβλέπατε, ὅτι ἀφότου συνήλθομεν ἔγινε συζήτησις τῶν ἐρωτήσεων εἰς ἑκάστην συνεδρίασιν ποὺ προεβλέπετο καὶ κατὰ Ὑπουργεῖον. Συνεπῶς ἐὰν δὲν ἦλθε πρὸς συζήτησιν ἡ ἐρώτησίς σας, τοῦτο ἔγινε, διότι τόσον σεῖς, ὅσον καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι τῆς παρατάξεώς σας ἔχουν τὴν συνήθειαν νὰ ὁμιλοῦν ἐπὶ 10 καὶ πλέον λεπτὰ εἰς ἑκάστην ἐρώτησιν, δὲν ἐπήρκεσε δὲ ὁ χρόνος διὰ νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν καὶ ἡ ἐρώτησις ἡ ἰδική σας. Τὸ Προεδρεῖον οὐδεμίαν ἐρώτησιν κατεκράτησε καὶ ἡ συζήτησις τῶν ἐρωτήσεων γίνεται κατὰ τὴν σειράν των καὶ νὰ εἶσθε ὅλοι ἅπαξ διὰ παντὸς ἥσυχοι εἰς τοῦτο, ὅτι σειρὰ τηρεῖται ἀπαρεγκλίτως.

§17Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα.

§19Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, εἴμεθα κοινοβουλευτικοὶ καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἔχουν δικαίωμα νὰ κάνουν μίαν ἐρώτησιν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι διαγράφει ὁ Κανονισμὸς θὰ γίνῃ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§21Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω —καὶ μὴ βασανίζετε τὰ κουδούνια— ἐὰν εἶσθε κοινοβουλευτικός, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσω. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ καθήσατε. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. (Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς ΕΔΑ ἐπιμένει νὰ ὁμιλήσῃ). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Καθήσατε παρακαλῶ, δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§23Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἔπρεπε νὰ μὴ ἐπιτρέψητε νὰ σηκωθοῦν καὶ ἐκεῖνοι (δεικνύει τὴν δεξιὰν) καὶ ἔπρεπε νὰ καθήσουν κάτω. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ τοὺς ἀντιμετωπίσω, διότι εἶναι ἀπροσμέτρητοι καὶ ἀκαταμάχητοι εἰς τὴν ἄγνοιαν καὶ τὴν ἀμάθειάν των. Ἐγὼ εἶμαι κοινοβουλευτικὸς καὶ ἔχω προσήλωσιν πρὸς τοὺς κανόνας τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, κ. Πασαλίδη.

§25Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖον εἶναι τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ;

§27Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐλπίζω νὰ σᾶς πείσω, ὅτι πράγματι ὑφίσταται θέμα Κανονισμοῦ. Δὲν ὑπῆρξε περίπτωσις, κ. Πρόεδρε, καθ’ ἣν νὰ ἐζήτησε τὸν λόγον ἀρχηγὸς κόμματος καὶ νὰ τοῦ ἠρνήθητε ὡς ἠρνήθητε πρὸ ὀλίγου, εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς παρατάξεώς μας. Ὁ κ. Πασαλίδης, δι’ ἐμοῦ, ἐζήτησε τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πιέσεων ἐπὶ τοῦ Μακαρίου καὶ οὐχὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἀναγραφέντος εἰς τὸν Τύπον περὶ τηλεφωνικῆς ἐπικοινωνίας τῆς Βασιλίσσης μετὰ τοῦ Μακαρίου διὰ τὸ ὁποῖον ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ὥραν ὅμως, κ. συνάδελφε;

§29Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Τὴν 6ην μ.μ.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, τὴν 6.20′ μ.μ.

§31Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Εἶναι ἐπίσης γεγονός, ὅτι δὲν ἠρνήθητε νὰ δώσετε τὸν λόγον. Τοῦ εἴπατε ὅμως, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο ἡ εἰδοποίησις νὰ ἐγίνετο εἰς τὰς 12 ἡ ὥρα. Ἐξηρτήσατε ὅμως τὸ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἀπὸ τὴν περίπτωσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως σχετικῶς μὲ τὸ θέμα τοῦ δημοσιεύματος ὡρισμένης ἐφημερίδος περὶ τηλεφωνικῆς ἐπεμβάσεως τῆς Βασιλίσσης παρὰ τῷ Μακαρίῳ κλπ. καὶ μοῦ εἴπατε ἐν συνεχείᾳ, ὅτι ἠμπορεῖ αὐτὸ τὸ θέμα νὰ μὴ συζητηθῇ, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ὑπῆρξεν ἀνακοίνωσις τῆς Κυβερνήσεως διαψεύδουσα τὴν πληροφορίαν περὶ παρεμβάσεως τῆς Βασιλίσσης. Ἀπήντησα διὰ λογαριασμὸν τοῦ κ. Πασαλίδη, μετὰ τοῦ ὁποίου εἶχον συνεννοηθῆ, ὅτι ὁ κ. Πασαλίδης δὲν θὰ ἐλάμβανε τὸν λόγον εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διότι ἐφόσον ὑπῆρξε μία ἐφημερίς, ἡ ὁποία προέβη εἰς τὸ δημοσίευμα αὐτό, ἴσως δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ στηριχθῶμεν εἰς τὸ δημοσίευμα αὐτὸ διὰ νὰ κάμωμεν συζήτησιν. Θὰ ἐλάμβανεν ὅμως τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως πέραν τοῦ εἰδικοῦ θέματος διὰ θέμα ἀφορῶν τὰ ὅσα λέγονται καὶ γράφονται αὐτὰς τὰς ἡμέρας ἐκ πολλῶν καὶ ποικίλων κατευθύνσεων περὶ πιέσεων ἐπὶ τοῦ Μακαρίου διὰ νὰ ἐγκρίνῃ τὰς συμφωνίας τῆς Ζυρίχης, διότι καλὸν θὰ ἦτο νὰ γίνῃ συζήτησις καὶ νὰ διευκρινισθῇ τὸ θέμα, διότι καὶ τοῦτο θὰ ἦτο ὑπὲρ τοῦ Μακαρίου, τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ὅτι δὲν ὑπάρχουν μυστηριώδεις πιέσεις κλπ. Ἐφ’ ὅσον ἑπομένως, αὐτὸ ἦτο τὸ θέμα, ἐζητήσαμε τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπῆρξεν προσυνεννόησις ἔστω καὶ καθυστερημένη, νομίζομεν, ὅτι θὰ ἔπρεπε καὶ θὰ ἦτο σύμφωνον πρὸς τὸν Κανονισμὸν νὰ μὴ ἐμποδισθῇ ὁ κ. Πασαλίδης νὰ ὁμιλήσῃ, διότι πέραν ὅλων τῶν ἄλλων ὁ κ. Πασαλίδης εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ μεγαλυτέρου κόμματος τῆς Βουλῆς.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἐφραιμίδη, λυποῦμαι πολὺ διότι ὅσα εἴπατε εἶναι ἀνακριβῆ. Ἤλθατε εἰς τὸ Γραφεῖον μου καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν θὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς οὐδένα, διότι ἡ ὥρα εἶναι 6.20′ καὶ πρέπει σύμφωνα μὲ τὸν κανόνα τὸν ὁποῖον ἔχομεν καθιερώσει μάλιστα πρὸς ἡμερῶν δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἶχε δημιουργηθῆ μικρὰ ψυχρότης μὲ τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία μὲ ἐστενοχώρησε, διότι σέβομαι τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ἀκριβῶς διότι δὲν μὲ εἰδοποίησε πρὸ τῆς 2ας μ.μ. διὰ νὰ συνεννοηθῶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ἔδει νὰ ἔχω λάβει γνῶσιν ἐγκαίρως ἵνα συνεννοηθῶ καὶ ἀποδεχθῇ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις. Σᾶς προσέθεσα δέ, ὅτι ἐὰν ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ ὡρισμένου θέματος, ἐπ’ αὐτοῦ καὶ μόνον δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ τὸν λόγον καὶ εἰς τὸν κ. Πασαλίδην. Ἐπὶ οἱουδήποτε ἄλλου θέματος ἀρνοῦμαι ἀπολύτως νὰ δώσω τὸν λόγον πρὸς τὸν κ. Πασαλίδην καὶ εἰς οἱονδήποτε ἄλλον κ. ἀρχηγόν. Τὰ ἀνωτέρω εἶναι σύμφωνα μὲ τὴν λογικήν. Δὲν πρέπει δὲ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, κ. Ἐφραιμίδη, ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν θέλετε νὰ καταβιβάζετε τὰ ἀξιώματα, νὰ ἐμφανίζεται, ὅτι ἐνεργεῖ πράξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀσυμβίβαστοι καὶ μὲ τὴν λογικὴν καὶ μὲ τὴν ἠθικὴν ἀλλὰ καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν ἀπὸ πενταετίας ἐνταῦθα. Λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἐπαναφέρω ὄχι εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ προβλεπομένην τάξιν, ἀλλὰ εἰς τὴν τάξιν τὴν κοινοβουλευτικὴν καὶ τὴν συναδελφικὴν τοιαύτην καὶ πρὸ παντὸς ἐπὶ τῆς ἀληθείας.

§33Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ὁμιλοῦσα καὶ ἐγὼ καὶ θὰ ἔλεγα περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀνακοινωθέντος, ὅτι ἀναφέρεται εἰς συγκεκριμένην πληροφορίαν, ἀλλὰ δὲν διαψεύδει τὰς εἰδήσεις, ὅτι ἔγιναν ἄλλαι, ἐξ ἄλλων πλευρῶν πιέσεις, καὶ λέγω, ὅτι πράγματι τὸ θέαμα εἶναι θλιβερὸν διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ μὴ γνωρίζῃ τὰς πιέσεις ποὺ γίνονται εἰς τὸ Λονδῖνον ἐπάνω εἰς τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς Κύπρου, διὰ νὰ δεχθῇ νὰ βάλῃ τὴν ὑπογραφήν της κάτω ἀπὸ τὴν συμφωνίαν τῆς Ζυρίχης, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ......

§34Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἔγιναν τόσοι ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς ΕΔΑ καὶ τοῦ κ. Ἐφραιμίδη ὑπαινιγμοὶ ἀφορῶντες τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος, ὥστε εἶμαι ὑποχρεωμένος μὲ δύο λέξεις νὰ ἀπαντήσω. Εἶναι φυσικὸν νὰ θορυβῆσθε, κύριοι βουλευταὶ τῆς ΕΔΑ, μετὰ τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν σήμερον. Καὶ θορυβηθέντες, προέβητε εἰς τὰς ἐκδηλώσεις αὐτὰς καὶ εἰς τοὺς ὑπαινιγμούς, τοὺς ὁποίους διατυπώνετε. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐπιστρέψῃ αὔριον. Μετὰ τὴν ἐπιστροφήν του θὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἢ αὔριον ἢ τὴν Δευτέραν. Θὰ ἀνοίξῃ τὴν συζήτησιν αὐτὴ αὕτη ἡ Κυβέρνησις καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν θὰ ἔχουν ἅπαντες τὸ δικαίωμα, καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς Βουλῆς, νὰ κρίνουν ἐὰν καὶ κατὰ πόσον —ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι πρέπει νὰ κριθῇ ὡς μεγάλη πρᾶξις ἐκείνη, ἡ ὁποία συντελέσθη— ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἔχουν ἅπαντες τὸ δικαίωμα νὰ κρίνουν ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἐγένετο ὀρθῶς τὸ βῆμα, τὸ μέγα βῆμα, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη εἰς τὸ Λονδῖνον. (Χειροκροτήματα).

§35Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν ἐτελείωσα ἐγώ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πασαλίδη, νομίζω φθάνει.

§37Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Μὲ διέκοψεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ σέβομαι πάντοτε τὸν ρήτορα καὶ δὲν διακόπτω κανένα. Θὰ ἔπρεπε ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ σεβασθῇ καὶ ἐμέ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πασαλίδη, δὲν ἐλάβατε κανονικῶς τὸν λόγον. Τὸν ἔχετε λάβει μὲ τὸ ἔτσι θέλω. Τὶ νὰ σεβασθῶμεν;

§39Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔπρεπε νὰ μὲ διακόψῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις αὔριον καὶ θὰ κάμῃ ἔκθεσιν τῶν πεπραγμένων. Καὶ ἐρωτᾶται: Τί θὰ ἀποφασίσωμεν τότε; Ὅταν θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ τετελεσμένων γεγονότων, ὅταν θὰ ἔχῃ δεσμευθῆ ἡ Κύπρος; Τί θὰ κάμωμεν τότε ἐδῶ μέσα; (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Παραβαίνετε τὸν Κανονισμόν. Διότι καὶ οἱ ἀρχηγοὶ μόνον ἐπὶ τῶν θεμάτων τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως δύνανται νὰ λάβουν τὸν λόγον.

§41Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν ἐτελείωσα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σᾶς ἀφίσω νὰ τελειώσετε, διὰ νὰ πῆτε ὅ,τι θέλετε; ἢ ὅ,τι πρέπει; (Κωδωνοκρουσίαι).

§43Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Μὴ βασανίζετε τόσον τὰ κουδούνια.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σέβομαι τὴν ἡλικίαν σας, κύριε Πασαλίδη. Ἄλλως, εἶχον τὰ μέσα νὰ σᾶς ὑποχρεώσω νὰ σταματήσετε. Σᾶς ἐξορκίζω σταματήσατε.

§45Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Νὰ σεβασθῆτε τὸν Κανονισμόν.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς κακοποιεῖτε τὸν Κανονισμόν. Θὰ ὤφειλον συνεπῶς νὰ σᾶς ἀνακαλέσω εἰς τὴν τάξιν. Ἀλλὰ δὲν τὸ πράττω σεβόμενος τὴν ἡλικίαν σας.

§47Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. ...... (Δὲν ἠκούσθη).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθῆστε κάτω, κ. Μπριλλάκη. Δὲν εἶσθε ἐκεῖ ποὺ νομίζετε. Ἐδῶ ἔχομεν Δημοκρατικὸν Κοινοβούλιον. Δὲν εἶναι ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ προσπαθεῖτε νὰ ἐπιβάλετε εἰς τὸν τόπον μας.

§49Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Καταπατεῖτε τὸν Κανονισμόν, μὴ ἀφήνοντας τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων νὰ ὁμιλήσουν.

§50Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§51Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Εἶσθε ἀκαταμάχητος εἰς τὴν ἀμάθειαν καὶ δὲν θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Τελειώνω. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ πολὺ καλὰ καὶ τὸ ξέρει, ὅτι σοφὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὄχι ὁ ὁποῖος γνωρίζει πολλά, ἀλλὰ λέγει ὀλίγα καὶ χρήσιμα καὶ ἐγὼ θὰ ἔλεγα χρήσιμα. Δὲν θέλετε;

§52Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κοθρῆ, εἶσθε κοινοβουλευτικός. Σᾶς παρακαλῶ θερμῶς, ἀφήσατε νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§54Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ μὲ ἀνεφέρατε προηγουμένως καὶ ἤμην ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ἐπεσκέφθην ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ μου, τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ σᾶς ἀνεκοίνωσα τὴν ἐπιθυμίαν του, νὰ ὑποβάλῃ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως μίαν ἐρώτησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν εἶναι ἀκριβὴς ἡ δημοσιευθεῖσα πληροφορία, ὅσον ἀφορᾷ τὸ τηλεφώνημα τῆς Βασιλίσσης. Καὶ μοῦ εἴπατε, ὅτι συνεννοήθητε μὲ τὸν Προεδρεύοντα τῆς Κυβερνήσεως καὶ σᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ ἐκδοθῇ ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον θὰ διαψεύδῃ.

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐξεδόθη.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐδῶ, κ. Κοθρῆ, ὅταν ὡμίλησα. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βασιλικός).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντικαρκινικοῦ ἀγῶνος». Ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3. Ἄρθρον 4. Ὁ κ. Κ. Χιωτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§58Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 εἴχομεν παρατηρήσει εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν, ὅτι μετὰ τὸ ἄρθρον 1 ἕπονται τὰ ἄρθρα 4, 5, 6. Θὰ πρέπει νὰ γίνῃ διόρθωσις, ὥστε τὰ 4, 5, 6 νὰ πάρουν τὴν θέσιν 2, 3, 4.

§59Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Μάλιστα. Ἀντὶ 1, 4, 5, 6, νὰ γίνῃ 1, 2, 3, 4.

§60Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν σύστασιν θὰ εἶχα νὰ κάμω εἰς τὸν ἀγαπητόν μου κ. ὑπουργόν. Εἰς τὸ ἄρθρον 4, δὲν ξεύρω ποῖος εἶναι ὁ συντάκτης τοῦ ἄρθρου 4, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ ἐπιστήσετε τὴν προσοχὴν τῶν Ὑπηρεσιῶν σας ἐπὶ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον εἶναι συντεταγμένον. Εἶναι μία παράταξις κοινοτοπιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀδύνατοι, διὰ τὸν σεβασμὸν τῆς Βουλῆς. Σᾶς διαβάζω παράγραφον: «....... (ἀναγινώσκει) ...........». Ἔχει καὶ τὴν φωτογραφίαν του δὲ ὁ συντάκτης, διότι καθώρισεν, ὅτι θὰ εἶναι βαθμοῦ 4ου ἢ 5ου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι τμηματάρχης; Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι κάτω ἀπὸ Τμηματάρχης; Ἀφήσατέ τα ὅλα αὐτὰ καὶ βάλετε «δι’ ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν».

§61Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Ὅλα αὐτὰ ἐτέθησαν κατόπιν τῆς νέας διατυπώσεως καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει μεγάλην σημασίαν τὸ πρᾶγμα.

§62Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ σᾶς διαφωτίσω καὶ σᾶς καὶ τὴν Βουλήν. Ἀφήσατέ τα ὅλα αὐτά, κύριε ὑπουργέ, καὶ βάλετε μίαν ἁπλῆν διάταξιν, ὅτι τὰς λεπτομερείας τὰς καθορίζει δι’ ἀποφάσεώς του ὁ ὑπουργός.

§63Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, αἱ παρατηρήσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ συνάδελφος κ. Κωστόπουλος εἶναι ἀξιόλογοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς κἄθε νομοθέτημα νὰ ὑπάρχῃ προϋπόθεσις, ὅτι πίσω ἀπὸ τὰς διαφόρους αὐτὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὰ ἄρθρα, εἶναι αἱ φωτογραφίαι ὡρισμένων, οἱ ὁποῖοι θὰ καταλάβουν αὐτὰς τὰς θέσεις. Πρέπει νὰ φύγῃ ἡ Βουλὴ ἀπὸ αὐτὴν τὴν κατηγορίαν, ὅτι πίσω ἀπὸ κἄθε νομοθέτημα ὑπάρχει πρόσωπον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4;

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4. (Ἐπίσης ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6). Ἄρθρον 7. Ὁ κ. Κ. Χιωτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§67Κ. ΧΙΩΤΑΚΗΣ. Προτείνω τὴν ἀντικατάστασιν τῆς ἐσφαλμένης λέξεως «συναντῶνται», διὰ τῆς λέξεως «συνιστῶνται».

§68Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Πρόκειται περὶ τυπογραφικοῦ λάθους. Τὸ ὀρθὸν εἶναι «συνιστῶνται».

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7;

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ἐγένετο δεκτὸν μὲ τὴν ὡς ἄνω διόρθωσιν. (Ἀκολούθως ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8, 9, 10 καὶ 11). Ἄρθρον 12. Ὁ κ. Α. Κοκκέβης ἔχει τὸν λόγον.

§72Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 11 καὶ παρεκαλέσαμεν ὅπως περιληφθῇ δυνητικὴ ἀντὶ ὑποχρεωτικῆς διατάξεως. Λέγει ἡ διάταξις: «... (ἀναγινώσκει)...». Διότι ἄλλως νομίζω, ὅτι θὰ μᾶς διαφύγουν περιπτώσεις ἀσθενῶν καὶ θὰ νοσηλεύωνται κατ’ οἶκον.

§73Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλὰ θὰ εἶναι δυνατὸν δι’ ἐμπιστευτικῶν ἐγγράφων νὰ γίνεται ἡ δήλωσις.

§74Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Παρακαλῶ, ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ ἑξῆς τροπολογία, ἀφορῶσα ἀνάπηρον ἀπολυθέντα μὲ τὸν νόμον 2500: «........ (ἀναγινώσκει) ...........».

§75Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ οὐδεμίαν τροπολογίαν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 12, δεκτόν;

§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 12 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 13. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§79Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα τοῦ καθηγητοῦ τῆς παθολογικῆς ἀνατομίας τοῦ Πανεπιστημίου καὶ νὰ παρασχεθοῦν τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ζητεῖ, δι’ εἰδικῆς ἐπιχορηγήσεως τοῦ Ὑπουργείου Προνοίας.

§80Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Δὲν ὑπάρχει θέμα. Ὁ ἐν λόγῳ καθηγητὴς ἐπιχορηγεῖται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, ἀλλὰ ἐξυπηρετεῖται ἀπὸ τὰ δύο Νοσοκομεῖα. Ἡ ἐπιχορήγησις πάντως εἶναι ἀρκετή. Ἐφέτος ἐδόθησαν 5,5 ἑκατ. διὰ τὸ Ἀντικαρκινικόν, καὶ 30 ἑκατ. διὰ τὸ Πανεπιστήμιον.

§81Ι. ΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω, κ. ὑπουργέ, μίαν τροπολογίαν.

§82Ι. ΨΑΡΡΕΑΣ. (Ὑφυπουργ. Κοινωνικῆς Προνοίας). Εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τροπολογίας προσωπικάς.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13;

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13. (Ἀκολούθως ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 14, 15, 16 καὶ 17). Συνεπῶς ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν καὶ εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ ἀντικαρκινικοῦ ἀγῶνος». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν.Δ. 3562)1956».

§86Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἴχατε δηλώσει εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι θὰ καταθέτατε τοὺς φακέλλους καὶ τὰ στοιχεῖα, ποὺ ἀφοροῦν τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ὥστε βάσει αὐτῶν, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δημιουργικὴ συζήτησις. Μήπως πρόκειται ἐντὸς τῆς ἑσπέρας νὰ κατατεθοῦν τὰ στοιχεῖα ταῦτα;

§87Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπ.). Κύριε συνάδελφε, κατ’ ἀρχὴν τὰ στοιχεῖα ποὺ ἀφοροῦν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου δὲν ἠμποροῦν ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ κατατεθοῦν. Ὅπως γνωρίζετε τὸ ὑπὸ ψήφισιν σχέδιον νόμου δὲν περιλαμβάνει τὸ σύνολον τῶν ὀφειλομένων, τῶν λεγομένων παγωμένων πιστώσεων. Περιλαμβάνει μίαν κατηγορίαν. Κατὰ συνέπειαν, τὸ σύνολον τῶν ὀφειλῶν θὰ τὸ πληροφορηθῶμεν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ὁρίζεται εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἄλλωστε ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μετὰ τὰς ὁμιλίας τῶν κ.κ. εἰσηγητῶν, ν’ ἀναφέρω ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπαευθυμίου, ἔχει τὸν λόγον ὡς εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας.

§89Γ. ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, βασικὴ προϋπόθεσις τῆς ὁμαλῆς ἐξελίξεως τῆς φιλελευθέρας οἰκονομίας εἶναι ἡ συναίσθησις τῆς εὐθύνης ἐκ τῶν ἀνειλημμένων οἰκονομικῶν ὑποχρεώσεων τῶν συναλλασσομένων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι μέχρι τῆς κατοχῆς οἱ συναλλασσόμενοι εἶχον τὴν συναίσθησιν τῆς εὐθύνης αὐτῆς καὶ ἐτήρουν τὰς ὑπογραφάς των ἐξοφλοῦντες τὰ παρ’ αὐτῶν δανεισθέντα ποσά. Εἶχε καταστῆ συνείδησις εἰς τοὺς Ἕλληνας συναλλασσομένους, εἶχε γίνει παράδοσις εἰς αὐτούς, νὰ τηροῦν τὰς ὑπογραφάς των καὶ νὰ ἐξοφλοῦν τὰς ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις των. Ἡ συνείδησις, ὅμως, αὐτῆς τῆς ὑποχρεώσεως καὶ ἡ συναίσθησις τῆς εὐθύνης τῶν συναλλασσομένων, ἐμειώθη ἀπὸ τῆς κατοχῆς καὶ ἐντεῦθεν διὰ πολλὰ ἔτη. Εἰς τοῦτο, βεβαίως, συνετέλεσε σωρεία ἀντικειμενικῶν καὶ ὑποκειμενικῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ὡς ἀποτέλεσμα εἶχον, πολλὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἐδανείσθησαν ἐπιχειρηματίαι νὰ μὴ ἐπιστραφοῦν εἰς τοὺς δανειστάς των καὶ ὁ ἀντίκτυπος τῆς ἀποφυγῆς αὐτῆς τῶν ὑποχρέων πρὸς ἐξόφλησιν τῶν ὀφειλῶν των, ἦτο νὰ μὴ κυκλοφορήσῃ τὸ χρῆμα καὶ νὰ ἐπέλθῃ ἕνα οἰκονομικὸν πάγωμα ἐξ οὗ καὶ αἱ παγωμέναι πιστώσεις. Οἱ λόγοι ποὺ ἐπροκάλεσαν τὰς παγωμένας πιστώσεις, εἶναι λόγοι ἀντικειμενικοὶ καὶ λόγοι ὑποκειμενικοί, οἱ δὲ τελευταῖοι συνδέονται μὲ τὴν εὐθύνην τοῦ ὀφειλέτου ἢ καὶ ἐν μέρει μὲ ἄλλα αἴτια. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἀπὸ τῆς κατοχῆς καὶ ἐντεῦθεν ἡ τυπικότης τοῦ περὶ τὰς συναλλαγὰς Δικαίου, ὑπέστη κάμψιν. Δὲν εἶναι δὲ ἄγνωστον, κ. συνάδελφοι, ὅτι πολλάκις ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἔπνευσεν ἄνεμος ἐπιεικείας ὑπὲρ τῶν ὀφειλετῶν, ὁ ὁποῖος ἐξῆλθε τῆς αἰθούσης αὐτῆς διὰ νὰ ἐπηρεάσῃ τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι καὶ αὐταὶ ἐξεδόθησαν μὲ πνεῦμα ἐπιεικείας. Ἀλλὰ πέραν τούτου, καὶ ὁ πληθωρισμὸς εἶναι ἕνα αἴτιον τῶν παγωμένων πιστώσεων. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ὀφειλέται δὲν εἶναι ξένοι πρὸς τὸν πληθωρισμόν, διότι διὰ τῆς ἐνσυνειδήτου προσπαθείας των, συνετέλεσαν εἰς τὸν πληθωρισμὸν καὶ εἰς τὰς παγωμένας πιστώσεις. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, ὑπάρχουν καὶ αἴτια τὰ ὁποῖα, ὡς εἶπον, συνδέονται ἀρρήκτως μὲ τὴν εὐθύνην τοῦ ὀφειλέτου, διότι οἱ κύριοι αὐτοὶ ἔλαβον δάνεια βραχυπρόθεσμα μολονότι ἐγνώριζον, ὅτι δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ἐπιστροφή των ἐντὸς τακτῆς προθεσμίας. Ἐδέχθησαν βραχυπρόθεσμα δάνεια διὰ τὸν δῆθεν ἐκσυγχρονισμὸν τῶν βιομηχανικῶν των ἐγκαταστάσεων, καίτοι δὲν εἶχον διάθεσιν νὰ ἐκσυγχρονίσουν αὐτάς. Πέραν τούτου, ὅμως, ἡ σπατάλη καὶ ἡ κακοδιοίκησις συνετέλεσαν, ὥστε οἱ δανεισθέντες νὰ μὴ ἐπιστρέψουν τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἐδανείσθησαν ἀπὸ τραπεζιτικοὺς ὀργανισμοὺς καὶ τὸν ΟΧΟΑ πρὸς ἐνίσχυσίν των, ἀποτέλεσμα δὲ ὑπῆρξε νὰ στερηθοῦν οἱ ὀργανισμοὶ αὐτοὶ καὶ τὸ Κράτος τὰ χρήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἦσαν χρήματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐκτὸς τούτου, διὰ τῆς μὴ ἐπιστροφῆς τῶν ἀρχικῶς δανεισθέντων δανείων, συνετέλεσαν ἀκόμη εἰς τὴν περαιτέρω κατάψυξιν καὶ ἄλλων παγωμένων πιστώσεων.

§90Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Εἶναι ἀπολύτως ὀρθά, αὐτά, τὰ ὁποῖα λέτε, κ. συνάδελφε.

§91Γ. ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ μία ἐκτροπὴ ἐκ τῆς εἰσηγήσεώς μου, διότι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἔκαμεν ἕνα ὑπαινιγμὸν περὶ τῆς ὀρθότητος τῶν ἀπόψεών μου. Ἔχω νὰ εἴπω, ἐν προκειμένῳ, ὅτι τὸ φαινόμενον τῶν παγωμένων πιστώσεων, εἶναι φαινόμενον οἰκονομικόν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀντίκτυπον εἰς τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ ἔχομεν ὑποχρέωσιν ὅλοι, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς τοποθετήσεως, νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν κατὰ τὸν ὀρθότερον τρόπον καὶ νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν λύσιν του. Δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν τὰ ὅσα λέγω ἐγώ, ἀρέσουν εἰς τὴν μειοψηφίαν ἢ τὴν πλειοψηφίαν. Σημασίαν ἔχει, ἐὰν αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω, θὰ συντελέσουν εἰς τὴν καλλιτέραν ἀντιμετώπισιν τοῦ φαινομένου τῶν παγωμένων πιστώσεων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Διότι, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ φαινόμενον τοῦτο, ἐδηλητηρίασε τὴν οἰκονομικὴν ἀτμόσφαιραν τῆς χώρας μας μὲ συνεπείας ἠθικάς, κοινωνικάς, πολιτικάς. Δὲν εἶναι τῆς ὥρας νὰ ἀναζητήσωμεν τὰς εὐθύνας. Ἐὰν γίνεται ἡ ἀνάλυσις τῶν αἰτίων, γίνεται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον, διὰ νὰ γίνῃ σωστὴ διάγνωσις καὶ νὰ ἐξευρεθῇ ἡ ὀρθοτέρα λύσις, νὰ κριθῇ ἐὰν τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀντιμετωπίζῃ κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον τὸ πρόβλημα τῶν παγωμένων πιστώσεων. Ἀπὸ τοῦ 1954 ἐγένετο μία προσπάθεια χωρὶς νὰ λάβωμεν μέτρα, τὰ ὁποῖα προβλέπει ἡ Πολιτικὴ Δικονομία, ἢ ὁ Ἐμπορικὸς Κῶδιξ, νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἐπιστροφὴν τῶν δανεισθέντων ποσῶν, διατηροῦντες συγχρόνως τὴν ἐπιχείρησιν. Μὲ βάσιν τὴν σκέψιν ταύτην, ἦλθε καὶ ἐψηφίσθη ἀπὸ τὸ Σῶμα ὁ νόμος 2810)54 «περὶ ἀναγκαστικῶν διαχειρίσεων». Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀρχὴ τοῦ νόμου τούτου ἦτο ὀρθὴ καὶ ὡς ἐψηφίσθη ἀρχικῶς, δύναταί τις εἰπεῖν, ὅτι ὀρθῶς ἀντιμετώπιζε τὸ πρόβλημα, ἐν μέρει βεβαίως. Προέβλεψεν ὁ νόμος, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τεθοῦν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν ἀκίνητα καὶ ἐπιχειρήσεις. Ἴσως, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ αὐτὴ ἡ παρέμβασις, ἡ ἐπέκτασις τῆς ἀναγκαστικῆς διαχειρίσεως καὶ ἐπὶ τῶν ἐπιχειρήσεων, ἦτο ἡ ἀδυναμία τοῦ νόμου. Ὁ θεσμὸς τῶν ἀναγκαστικῶν διαχειρίσεων μετεπήδησεν ἀπὸ τὴν Αὐστρίαν καὶ τὴν Γερμανίαν —καὶ εἰδικῶς ἀπὸ τὴν Αὐστρίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ σχετικὸς νόμος προβλέπει τὴν θέσιν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν καὶ τῶν ἐπιχειρήσεων, πλὴν ὅμως ἐν τῇ πράξει, εἰς τὴν Αὐστρίαν, οὐδεμία ἐπιχείρησις ἐτέθη ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν, ἢ μᾶλλον διὰ νὰ μὴ εἶμαι ὑπερβολικός, ἐλάχισται καὶ κυρίως μονοπωλιακαὶ ἐπιχειρήσεις, ὅπως εἶνα τὰ φαρμακεῖα— καὶ ἀντιλαμβάνεσθε δὰ ποῖον λόγον. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἀδυναμίαν τοῦ νόμου τούτου, ἐνῷ ἐν τῷ συνόλῳ του ὀρθῶς ἀντεμετώπισε τὸ θέμα, ἀδυναμίαν ἀπετέλει ἡ διάταξις αὐτή. Ἀλλὰ ἦλθε μετέπειτα τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα 3365, τὸ ὁποῖον συντελούσης καὶ τῆς ἐπιεικείας, ἡ ὁποία ἐπεδεικνύετο ἀπὸ τὰ Δικαστήρια —διότι, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν χωρὶς νὰ θέλωμεν νὰ ἐπιρρίψωμεν μομφὴν εἰς τοὺς δικαστάς μας, ὅτι ἡ δικαιοσύνη ὑπερέβαλεν εἰς ἐπιείκειαν τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα καὶ ἐπέδειξε πράγματι μίαν ἐπιείκειαν ἄνευ προηγουμένου, μὲ ἀποτέλεσμα πληθὺς ἐπιχειρήσεων νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν, καίτοι καὶ κατὰ τὴν ὀρθὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου, ἀλλὰ κυρίως ἀπὸ ἀπόψεως σκοπιμότητος δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τεθοῦν αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν— ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν, ὁ νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου εἰσήχθη ὁ θεσμὸς τῶν ἀναγκαστικῶν διαχειρίσεων ἀπὸ μέσον ἐκτελέσεως, δι’ ὃν σκοπὸν εἰσήχθη, νὰ μεταβληθῇ εἰς μέσον προστασίας τῶν ὀφειλετῶν, διότι δὲν ἐπετυγχάνετο, διὰ τῶν συνεχῶν ἀναβολῶν, διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως ὑποβολῆς αἰτήσεως πρὸς πτώχευσιν, ὁ σκοπὸς ὁ ὁποῖος εἶχε προβλεφθῇ ἀρχικῶς.

§92Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἀπηγόρευσεν ὁ νόμος.

§93Γ. ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ. Σύμφωνοι. Ὁ ἀρχικὸς ναί, ἀλλὰ διὰ τοῦ 3365 ἐδόθη ἡ εὐχέρεια αὐτή. Ὁ ἀρχικός, ἀναμφισβητήτως, διότι ἐθεωρεῖτο ἡ ἀναγκαστικὴ διαχείρισις ὡς παράπλευρον μέσον ἐκτελέσεως ἰσχυόντων καὶ τῶν λοιπῶν μέσων ἐκτελέσεως. Βέβαια, κ. συνάδελφοι, ὁ θεσμὸς τῶν ἀναγκαστικῶν διαχειρίσεων ἐὰν δὲν ἐπέτυχε, δὲν ἐπέτυχε καὶ δι’ ἄλλους λόγους. Εἶναι γνωστόν, ὅτι διὰ τοῦ θεσμοῦ τούτου, ἀφηρεῖτο ἡ διοίκησις καὶ ἡ διαχείρισις μιᾶς ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία ἐτίθετο ὑπὸ τὸν θεσμὸν αὐτὸν καὶ ἀνετίθετο ἡ διοίκησις καὶ διαχείρισις εἰς ἀναγκαστικὸν διαχειριστήν, διοριζόμενον ἀπὸ τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν, ὅπως προέβλεπεν ὁ νόμος. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι καὶ καταλληλότατα ἐὰν ἦσαν τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα διωρίζοντο ὡς ἀναγκαστικοὶ διαχειρισταί, δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ συντελέσουν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ μάλιστα μὲ πιθανότητα, ὅτι ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ θὰ κατώρθωνε νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸ οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον εἰς τὸ ὁποῖον εἶχε περιέλθει, ὥστε νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν, καὶ νὰ πληρώσῃ εἰς τοὺς δανειστὰς τὰ ὀφειλόμενα. Ἀλλὰ εἰς πολλὰς περιπτώσεις ὑπῆρξε καὶ ἀνεπιτυχὴς ἡ ἐκλογὴ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα διωρίσθησαν ὡς ἀναγκαστικοὶ διαχειρισταί.

§94Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς περισσοτέρας περιπτώσεις καὶ αὐτὸ ὑπῆρξε βασικὸν ἐλάττωμα.

§95Γ. ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ. Ὅταν ὁμιλῶ περὶ ἀκαταλληλότητος, δὲν φθάνω εἰς τὸ σημεῖον, ὅτι ὑπῆρξαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εὑρῆκαν εὐκαιρίαν νὰ καταστρέψουν τὴν ἐπιχείρησιν διὰ νὰ ζήσουν αὐτοὶ καλλίτερα. Ὀφείλεται, πολλάκις καὶ εἰς ἀντικειμενικὰ αἴτια ἡ ἀκαταλληλότης. Εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν αἱ ἀναγκαστικαὶ διαχειρίσεις τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα καὶ μάλιστα νὰ φθάσουν εἰς τοιαύτην οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν ὥστε νὰ ἐπιστρέψουν τὰ ληφθέντα χρήματα, νὰ ἐξέλθουν ἀπὸ τὴν ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν καὶ νὰ λειτουργήσουν ὁμαλῶς μέσα εἰς τὰ οἰκονομικὰ πλαίσια τῆς χώρας μας. Τὸ 1956 ἦλθε τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα 3562 τὸ ὁποῖον καλούμεθα σήμερον νὰ ἀντικαταστήσωμεν μεν καὶ τροποποιήσωμεν. Τὸ Διάταγμα τοῦτο, ὡς ἀναφέρει καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν, ὑπῆρξε πράγματι ἄρτιον εἰς τὴν σύλληψιν, ἀλλὰ δὲν ἀπέδωσε τὰ ἀναμενόμενα ἀποτελέσματα, δὲν συνετέλεσεν εἰς τὴν ρευστοποίησιν τῶν παγωμένων πιστώσεων, δὲν ἐπεστράφησαν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐπιστραφοῦν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ Διάταγμα τοῦτο προβλέπει μακρὰν καὶ πολυδαίδαλον διαδικασίαν. Ἴσως αὐτὴ ἡ μακρὰ καὶ πολυδαίδαλος διαδικασία νὰ εἶναι καὶ ἡ ἀδυναμία τῆς ἐφαρμογῆς του. Τὸ Διάταγμα τοῦτο προέβλεπεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν μία ἀνώνυμος ἑταιρεία ἐφ’ ὅσον παύει νὰ καταβάλλῃ τὰς ὑποχρεώσεις της νὰ τεθῇ εἴτε ὑπὸ τὴν διοίκησιν τῶν πιστωτῶν της εἴτε ὑπὸ τὴν εἰδικὴν ἐκκαθάρισιν. Ἀλλὰ διὰ νὰ φθάσωμεν εἴτε εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν εἴτε εἰς τὴν ἄλλην, ἔπρεπε νὰ διέλθωμεν ἀπὸ πολλὰ σημεῖα δικονομικὰ καὶ οἰκονομικά. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 3, τῆς ὁποίας ἡ συγκατάθεσις ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ διὰ νὰ θέσῃ τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον τὴν ἐπιχείρησιν ὑπὸ τὴν αʹ ἢ τὴν βʹ διαδικασίαν, ὤφειλε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει σωρείαν οἰκονομικῶν, κοινωνικῶν καὶ λοιπῶν λόγων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑποστηρίζω, ὅτι αἱ περιπτώσεις αὐταὶ εἶναι μᾶλλον οἰκονομικαὶ παρὰ δικονομικαί. Ἀλλὰ πέραν τούτου καὶ ἂν ἐτίθετο ὑπὸ τὴν διοίκησιν τῶν πιστωτῶν θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ μεταπέσῃ εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς εἰδικῆς διαχειρίσεως. Ἂν καθιεροῦτο καὶ αὐτὴ ἡ περίπτωσις, δηλαδὴ τῆς εἰδικῆς ἐκκαθαρίσεως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς ἱκανοποίησιν τῶν πιστωτῶν διὰ τῆς ἐκπλειστηριάσεως τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῆς ἐπιχειρήσεως. Λέγω λοιπὸν καὶ ἂν ἐπεζητεῖτο νὰ πληρωθοῦν πάλιν διὰ τῶν συνεχῶν ἀναβολῶν ἦτο δυνατὸν νὰ χρονίσῃ ἡ κατάστασις. Τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα 3562 προέβλεπεν ὅλως παρεμπιπτόντως καὶ τὴν περίπτωσιν συμβιβασμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ συμβιβασμὸς ἀπὸ ἀρχαιοτάτων χρόνων, εἰς ὅλας τὰς ἐμπορικὰς νομοθεσίας καὶ εἰς τὸν ἀστικὸν κώδικα προβλέπεται ὑφ’ ὡρισμένας συνθήκας ὡς ἡ ἰδεωδεστέρα λύσις καὶ ἐκεῖ θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἡ πρέπουσα σημασία καὶ θὰ ἔπρεπε τὸ Ν.Δ. 3562 νὰ βασίζεται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς καὶ ὄχι παρεμπιπτόντως νὰ θίγῃ τὸ θέμα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸ Ν. Δ. 3562 ὅλως παρεμπιπτόντως ἀνέφερεν, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου τὸ θεωρεῖ ὡς λυδίαν λίθον. Καὶ ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος, ἔθεσε τὴν ἀρχὴν αὐτήν. Διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, κ. συνάδελφοι, παραμένει τὸ αὐτὸ σχεδὸν Συμβούλιον, δηλαδὴ συνιστᾶται Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἀπαρτίζεται ἀπὸ ἐκπροσώπους τοῦ Δημοσίου, τοῦ ΟΧΟΑ, τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ Ι.Κ.Α. Σκοπὸς τοῦ Συμβουλίου εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον εἶχε τάξει καὶ τὸ Ν. Δ. 3562, δηλαδὴ ἡ ἀπὸ κοινοῦ ἀντιμετώπισις τῶν ζητημάτων ἅτινα ἀπορρέουν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Ν.Δ. 3562. Ἐπίσης καὶ ἡ ἀντιμετώπισις καὶ ἐπίλυσις ζητημάτων, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται διὰ τῶν διατάξεων, τὰς ὁποίας θεσπίζομεν διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Δίδεται ἡ εὐκαιρία διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον καὶ τ’ ἄλλα Νομικὰ Πρόσωπα νὰ ἔλθουν εἰς συμβιβασμὸν μὲ τοὺς ὀφειλέτας των ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις. Καὶ διὰ νὰ ἔχῃ δικαίωμα ἕνας ὀφειλέτης νὰ ζητήσῃ συμβιβασμόν, ἄλλως καθωρίζετο διὰ τοῦ Ν.Δ. 3562 καὶ ἄλλως διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Εἰς τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα 3562 τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ συμβιβασμοῦ τὴν εἶχεν ὁ πιστωτὴς καὶ αὐτὸς ἔδει νὰ ὑποβάλῃ τὴν αἴτησιν. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὀφειλέτην νὰ ὑποβάλῃ τὴν αἴτησιν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας. Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου δὲν δίδεται τὸ δικαίωμα συμβιβασμοῦ εἰς ἅπαντας τοὺς ὀφειλέτας, ἀλλὰ μόνον εἰς ὡρισμένους ἐξ αὐτῶν.

§96Θ. ΠΑΠΑΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ. Κύριε συνάδελφε, τὸ νομοσχέδιον προβλέπει φυλάκισιν, εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν οἱ ὀφειλέται δὲν ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των;

§97Γ. ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι μία γενικὴ ἐρώτησις, αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἐκάματε. Δὲν χρειάζεται αὐτὸ νὰ περιληφθῇ εἰς τὸν νόμον, διότι εἰς τὰς περισσοτέρας περιπτώσεις προβλέπονται ἀπὸ ἄλλους νόμους αἱ συνέπειαι, διὰ τὴν μὴ ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων. Κύριοι συνάδελφοι, δικαίωμα διὰ νὰ ζητήσουν τὸν συμβιβασμὸν ἔχουν ἐκεῖνοι ἐκ τῶν ὀφειλετῶν, οἱ διατελοῦντες ἐν ἀναγκαστικῇ διαχειρίσει κατὰ τὴν 31ην Δεκεμβρίου 1958. Δηλαδή, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἰδιότητα τοῦ βιοτέχνου ἢ βιομηχάνου. Γίνεται τοὐτέστιν διαχωρισμὸς τῶν δικαιουμένων συμβιβασμοῦ. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, πληροῦνται αἱ προϋποθέσεις αὐταί, ἔχουν δικαίωμα, κατ’ ἀρχήν, νὰ ζητήσουν τὸν συμβιβασμόν. Ἁρμόδιον δέ, διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ συμβιβασμοῦ, εἶναι τὸ Συμβούλιον τοῦ ἄρθρου 1, καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ ὀφειλαὶ τῶν Νομικῶν Προσώπων ποὺ σᾶς ἀνέφερα, εἴτε αἱ ὀφειλαὶ τρίτων ποὺ ἀντιπροσωπεύουν, ἀνέρχονται εἰς τὰ ⅗ τοῦ συνόλου τῶν ὀφειλῶν τῶν ἐπιχειρήσεων, ποὺ ζητοῦν τὸν συμβιβασμόν. Δικαίωμα τοῦ Συμβουλίου, προκειμένου περὶ συμβιβασμοῦ, εἶναι ἡ μείωσις τῆς ὀφειλῆς, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅμως, ὅτι δὲν θὰ μειώσουν τὴν ἀρχικὴν ὀφειλὴν ἢ τὸ κεφάλαιον. Δηλαδή, τὸ δικαίωμα ἀνάγεται εἰς τὰς προσαυξήσεις, τὰ πρόσθετα καὶ τοὺς φόρους εἰς τὰς παρεπομένας τῆς ἀρχικῆς ὀφειλῆς ὀφειλὰς τοὐτέστιν. Τὸ Συμβούλιον, προκειμένου περὶ τῶν πιστώσεων τοῦ Δημοσίου, τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος, ΟΧΟΑ, Ἐθνικῆς Τραπέζης, ΙΚΑ, ἀποφαίνεται κατὰ πλειοψηφίαν καὶ ἀνελέγκτως, προκειμένου, ὅμως, περὶ τῆς ἐπιτεύξεως συμβιβασμοῦ, ἀπαιτεῖται ὁμοφωνία. Τυχὸν διαφωνία μέλους τινὸς τοῦ Συμβουλίου, δὲν ἐπιφέρει τὸν συμβιβασμόν, ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἐκπροσωπεῖ τὸ 51% τῆς συνολικῆς ὀφειλῆς. Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν δὲν ἐκπροσωπῇ τὸ ποσοστὸν ποὺ προανέφερα, δύναται νὰ ἐπέλθῃ ὁ συμβιβασμὸς ἔστω καὶ μὲ τὴν διαφωνίαν τοῦ μέλους τούτου. Εἰς τὸ σύνολον τῶν πιστώσεων, δὲν ὑπολογίζονται αἱ πιστώσεις, ποὺ καλύπτονται δι’ ἐνεχύρου.

§98Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ὑπολογίζονται, ὅμως, οἱ ἐνυπόθηκοι.

§99Γ. ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ. Ναί, διότι τὸ ἐνυπόθηκον παραμένει μέχρι πέρατος τῆς ἐξοφλήσεως, ἐνῷ τὸ ἐνέχυρον ἐκπλειστηριάζεται διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ δανειστοῦ. Εἶναι δυνατόν, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὰς δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας θὰ προβῇ τὸ Συμβούλιον, νὰ κανονίσῃ καὶ τὴν καταβολὴν εἰς δόσεις, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι αἱ δόσεις, πλὴν τῆς πρώτης, θὰ καλύπτωνται διὰ τραπεζιτικῆς ἐπιταγῆς μὲ τὸ σύνολον τῶν ὀφειλῶν καὶ πιστωτῶν. Ἐπίσης, τὸ νομοσχέδιον προβλέπει καὶ ρήτραν δολλαρίου, διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ὀφειλῆς. Διὰ τὴν περίπτωσιν ποὺ ἤθελον ὑπάρξει τρίτοι καὶ θὰ ἐθεωροῦντο ἠδικημένοι, διὰ τὴν μειοψηφίαν, τὸ νομοσχέδιον προβλέπει τὴν προσφυγὴν δι’ ἀνακοπῆς, ἐνώπιον τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, πρὸς ἐπιδίωξιν καὶ ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου των. Μάλιστα δέ, διὰ νὰ εἶναι εὐχερεστέρα ἡ λῆψις τῶν στοιχείων, προβλέπονται ὡς ἁρμόδια δύο Δικαστήρια. Τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον Θεσσαλονίκης. Ἡ διαδικασία εἶναι ἁπλῆ καὶ ἐὰν τὸ δικαστήριον θεωρήσῃ δικαίαν τὴν αἴτησιν, δέχεται τὴν ἀνακοπὴν καὶ ἱκανοποιεῖ τὸν ἀνακόπτοντα, λαμβάνον ὡς βάσιν τὸν περισσότερον ἱκανοποιηθέντα πιστωτὴν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου. Ἐπισημαίνω, τέλος, τὰς ὀφειλάς, τὰς ὑπαγομένας εἰς τὸν συμβιβασμόν. Δηλαδή, μόνον αἱ γεννηθεῖσαι πρὸ τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1956 ὀφειλαὶ ὑπάγονται εἰς τὸν συμβιβασμὸν καὶ αἱ παρεπόμεναι τοιαῦται (τόκοι, φόροι, προσαυξήσεις κλπ.), ἂν ἀνάγωνται εἰς πρὸ τῆς 8.10.1956 αἴτια. Διὰ τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νομοσχεδίου, προβλέπεται, ὅτι παρεπόμεναι ὀφειλαὶ περιλαμβάνονται καὶ μεταγενεστέρως. Διὰ τοῦ ἄρθρου 19, τέλος, προβλέπεται παράτασις τῆς ἀναστολῆς ἐκτελέσεως μέχρι τῆς 31.3.1959. Ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐμπορίου εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν ἀναφέρῃ, ἡ παράτασις αὕτη θὰ εἶναι τελευταία. Νομίζω, ὅτι καὶ ὅλοι μας ἐπιθυμοῦμεν ὅπως εἶναι, πράγματι, ἡ τελευταία, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συνεχίζωμεν ἡμεῖς, ἀπὸ τῆς αἰθούσης αὐτῆς, νὰ δημιουργοῦμεν λόγους, οἵτινες ἐπεσημάνθησαν ὡς αἴτια παγωμένων πιστώσεων. Βεβαίως, θὰ ἦτο, ὅμως, κἄπως σκληρόν, νὰ μὴ δώσωμεν μίαν τελευταίαν προθεσμίαν. Θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ τελειώσωμεν. Διὰ τὰς βιωσίμους ἐπιχειρήσεις, θὰ πρέπει νὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια, νὰ καταστοῦν ἱκαναὶ ὅπως ἐπιζήσουν. Πέραν τούτου, ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι βιώσιμαι, δὲν ἔχουν λόγον ὑπάρξεως. Ἀποτελοῦν νεκρὰ κύτταρα τῆς κοινωνίας, ἀποτελοῦν μολυσμένας ἑστίας καὶ πρέπει νὰ ἀποβληθοῦν τοῦ οἰκονομικοῦ σώματος. Θὰ πρέπει νὰ ἀπολυμάνωμεν τὰς ἑστίας αὐτάς, διὰ νὰ μὴ μολύνουν τὴν οἰκονομικὴν ἀτμόσφαιραν τῆς χώρας, διότι ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ μολύνουν καὶ ἄλλας ἐπιχειρήσεις. Θὰ πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν αὐστηρὰν τυπικότητα τῶν συναλλαγῶν καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν συναλλασσομένων, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν εἶναι νοητὸν εἰς μίαν φιλελευθέραν οἰκονομίαν, εἰς τὴν ὁποίαν οἱ ἐπιχειρηματίαι καρποῦνται ὅλα τὰ προνόμια καὶ τὰ κέρδη, νὰ ἔρχεται νὰ πληρώσῃ τὰς ζημίας τὸ σύνολον. Ὑπὸ τὸ πνεῦμα αὐτό, θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ ἡ σωρεία τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν, ὅπως καὶ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο δεκταὶ ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ὑπάρχουν περιπτώσεις, ὥστε μία τροπολογία νὰ μεταβάλῃ ἐπὶ τὸ ἀρτιώτερον τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ἐπιτυγχάνεται καλύτερον ὁ σκοπὸς αὐτοῦ, θὰ πρέπει νὰ δεχθοῦν ταύτας. Πέραν αὐτοῦ, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ γνωστόν, ὅτι ἡ ἐπιείκεια πρὸς τοὺς ὀφειλέτας καὶ ἰδίως πρὸς τοὺς μεγάλους ὀφειλέτας, ἀνήκει εἰς τὸ παρελθόν. Καὶ ἐὰν ἡ ἀδυναμία τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ὑποχρεώσεών των, ὀφείλεται εἰς ἀτυχίαν, θὰ πρέπει οἱ ὀφειλέται αὐτοὶ νὰ ὑποστοῦν τὰς συνεπείας τῶν ζημιῶν, ὅπως καρποῦνται καὶ τὰ κέρδη. Οἱ ὀφειλέται, ὅμως, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ πληρώσουν καὶ δὲν πληρώνουν, ἡ ἀδυναμία των ὀφείλεται εἰς ὑπαιτιότητα αὐτῶν τῶν ἰδίων, τότε αὐτοί, διὰ μείζονα λόγον, δέον ὅπως πληρώσουν τὰς συνεπείας τῶν ἀνομημάτων των εἰς βάρος τοῦ λαοῦ μας. Ἡ Κοινοβουλευτιὴ Ἐπιτροπή, ἐδέχθη μίαν τροπολογίαν, εἰς τὸ ἄρθρον 4, διὰ τῆς ὁποίας διευρύνει τὸν κύκλον τῶν προσώπων διὰ συμβιβασμὸν καὶ συμπεριλαμβάνει τὰς ἐμπορικὰς καὶ τὰς γεωργικὰς ἐπιχειρήσεις, ἐφ’ ὅσον, βεβαίως, ἐκπληροῦνται αἱ λοιπαὶ προϋποθέσεις τοῦ νομοσχεδίου. Περαιτέρω, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐδέχθη τὴν ἐπέκτασιν τῶν ὀφειλῶν πρὸς τὸ ΙΚΑ καὶ λοιποὺς ἀσφαλιστικοὺς ὀργανισμούς, μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1958. Προκειμένου, ὅμως, περὶ ἰδιωτικῶν ἀπαιτήσεων, ἡ προθεσμία παρέμεινεν ὡς εἶχεν εἰς τὸ σχέδιον. Ἐκρίθη, ὅτι προκειμένου περὶ ὀφειλῶν πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ τοὺς ἀσφαλιστικοὺς ὀργανισμούς, θὰ πρέπει νὰ γίνῃ κἄποια διεύρυνσις διὰ τὸν λόγον, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα προηγουμένως, τῆς δυνατότητος, δηλαδή, τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν χρεῶν τούτων εἰς μικρὸν χρονικὸν διάστημα, πλὴν ὅμως, ἐμὲ δὲν μ’ εὑρίσκει σύμφωνον ἡ ἄποψις αὕτη.

§100Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἡ ἐπιείκεια αὐτή, ὅμως, κύριε συνάδελφε, θὰ ὁδηγήσῃ εἰς οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον τοὺς ἀσφαλιστικοὺς ὀργανισμούς.

§101Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον, κύριε συνάδελφε, νὰ διατυπώσω τὸ παράπονον, ὅτι, καίτοι εἶσθε εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, προτείνετε τὴν ἀπόρριψιν ὅλων σχεδὸν τῶν τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας ἐδέχθη αὐτὴ αὕτη ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς.

§102Γ. ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ. Ὁ κ. Κωστόπουλος, ἔχει δίκαιον. Ἔχω, ὅμως, νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν εἶχον τὰς ἐπιφυλάξεις, τὰς ὁποίας διετύπωσα καὶ σήμερον καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ὑπῆρξε κἄποιος λόγος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔκανε ν’ ἀλλάξω γνώμην ἀπὸ τότε μέχρι τώρα. Ἄλλως τε, δὲν παρέλειψα νὰ τονίσω τὸ ἠθικὸν ἔρεισμα, τῆς διευρύνσεως τῶν ὀφειλῶν πρὸς τοὺς ἀσφαλιστικοὺς ὀργανισμοὺς καὶ τὸ Δημόσιον. Ἓν ἄλλο σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ ἐπισημάνω, εἶναι ἡ τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ παρόντος νόμου ὑπάγονται καὶ οἱ ἐγγυηταὶ καὶ οἱ τριτεγγυηταὶ καὶ γενικῶς, πάντα τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα συνεδέθησαν μὲ τὸν πρωτοφειλέτην, σχετικῶς μὲ τὴν ὀφειλὴν ἡ ὁποία ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον. Διὰ τὰς γεωργικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ ἐκ λόγων συναισθηματικῶν λόγῳ τῆς ἀγροτικῆς προελεύσεώς μου, δὲν θὰ εἶχα ἀντίρρησιν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως ἀποδεχθῇ ταύτην. Διὰ τὰς ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον ἐξ ὁλοκλήρου ἡ τροπολογία. Θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὡς πρὸς τὰς ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις μόνον διὰ τὰ χρέη πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ τὸ ΙΚΑ, τῶν ὁποίων εἶναι βαρύταται αἱ συνέπειαι, διότι ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν πολλαπλασιάζονται αἱ ὀφειλαί, ὅταν ὑπάρξῃ καθυστέρησις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ σύγκρισις μεταξὺ βιομηχανικῶν καὶ ἐμπορικῶν ἐπιχειρήσεων. Ἐὰν ἐφαρμοσθοῦν αἱ κοιναὶ διατάξεις τῆς ἐκτελέσεως τῆς λήψεως ἀναγκαστικῶν μέτρων διὰ τὰς βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις, αἱ συνέπειαι εἶναι βαρύταται καὶ δυσμενεῖς, διότι δημιουργοῦν προβλήματα κοινωνικὰ καὶ οἰκονομικά, ἀπολύονται οἱ ἐργάται, ἀνερχόμενοι πολλάκις εἰς χιλιάδας διακόπτεται ἡ ἐργασία τῆς ἐπιχειρήσεως, ἀχρηστεύονται αἱ βιομηχανικαὶ ἐγκαταστάσεις καὶ ὅλα αὐτὰ χωρὶς νὰ ἱκανοποιηθοῦν πλήρως οἱ πιστωταί. Κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου 4580)30 ἐξ αἰτίας τῆς θέσεως ὑπὸ τὴν διοίκησιν καὶ διαχείρισιν τῶν πιστωτῶν μιᾶς βιομηχανικῆς ἐπιχειρήσεως, τῆς Α.Ε.Κ. ΑΛΕΞΟ-ΠΟΥΛΟΥ, εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νόμου τούτου αὐτὰ τὰ αἴτια ἐπισημαίνονται, διὰ νὰ γίνῃ παρέκκλισις ἀπὸ τὰς ἰσχυούσας διατάξεις. Ὁ ἀείμνηστος Μιχαλακόπουλος, ὑποστηρίζων τὴν σκοπιμότητα τοῦ νόμου, ἔλεγεν ὅτι «εὑρισκόμενοι πρὸ ἀδηρίτου ἀνάγκης ἣν δημιουργοῦν αἱ νεώτεραι ἐξελίξεις τῆς οἰκονομίας, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ ζητήματα αὐτῆς μὲ τὸν μακαρίτην Ἐμπορικὸν νόμον τοῦ Ναπολέοντος...». Ἐπίσης ὁ ἀείμνηστος Παναγῆς Τσαλδάρης, εἶπε τὰ ἑξῆς: Ὅσοι ἀσχολοῦνται μὲ τὰ τῆς πτωχεύσεως, ἔχουν πεισθῆ ἀκραδάντως, ὅτι ἡ πτώχευσις πᾶν ἄλλο ἢ συντελεῖ εἰς ἱκανοποίησιν τῶν πιστωτῶν. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ προβλήματα τῶν ἐμπορικῶν ἐπιχειρήσεων ὅπως τῶν βιομηχανικῶν. Ἡ τροπολογία διὰ τὰ χρέη πρὸς τὸ Ι.Κ.Α. καὶ τὸ Δημόσιον πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή, διότι τὰ χρέη αὐτὰ διπλασιάζονται. Πέραν τούτου ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐδέχθη καὶ ἄλλην τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, ὅπως ὑπαχθοῦν εἰς αὐτὸ καὶ αἱ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπήχθησαν κατ’ ἀρχὴν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν καὶ ἡ ὁποία ἤχθη μεταγενεστέρως χωρὶς νὰ κηρυχθοῦν εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία ἀπὸ τὸ Σῶμα, θὰ πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ προστεθῇ καὶ ἡ λέξις «τελεσιδίκως» πρὸς ἀποφυγὴν παρερμηνειῶν. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω διὰ τὴν τροπολογίαν ταύτην, καὶ προσθέτων, ὅτι ταῦτα ἀνεπτύχθησαν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν. Πρὸς ἀποφυγὴν ταλαιπωρήσεως τοῦ Σώματος, ἀποφεύγω νὰ ἐκφράσω σχετικῶς μὲ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ τὴν προσωπικήν μου γνώμην, ἐπιφυλασσόμενος νὰ εἴπω ταύτην εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἐκρίθη σκόπιμον, κύριοι βουλευταί, καίτοι θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι τοῦτο ἐκαλύπτετο ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, ἐκρίθη, λέγω, σκόπιμον, ρητῶς νὰ ὑπαχθοῦν καὶ τὰ πρόσωπα αὐτὰ εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου.

§103Σ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπῆρξα ὁ προτείνας τὴν τροπολογίαν ταύτην, κ. συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω, ὅτι ἐπέμεινα διὰ τὴν ρητὴν ἐν τῷ νόμῳ διατύπωσιν, διότι κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπῆρξαν δικαστικαὶ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδέχθησαν, ὅτι αἱ διατάξεις αὐταὶ ὡς εἰδικαί, ἔδει νὰ ἑρμηνευθοῦν στενῶς καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου κατέληξαν εἰς ἀποκλεισμὸν τοῦ τριτεγγυητοῦ κλπ.

§104Γ. ΠΑΠΑΕΥΘΥΜΙΟΥ. Σύμφωνοι εἴμεθα. Φαντάζομαι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μὴ ἔχῃ ἀντίρρησιν. Μία ἄλλη τροπολογία, τὴν ὁποίαν καὶ αὐτὴν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπισημάνω, εἶναι ἡ προστεθεῖσα εἰς τὸ ἄρθρον 7. Ἡ τροπολογία αὐτή, ἔχει ὡς ἑξῆς: «...... (ἀναγινώσκει) ......». Διὰ τὴν τροπολογίαν ταύτην ἐγένετο μακρὰ συζήτησις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τελικῶς ἡ Ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἀπεφάνθη ὅτι ἐὰν ὑποβληθῇ αἴτησις καὶ ὑπαχθῇ ἡ ἐπιχείρησις εἰς τὴν διαδικασίαν τοῦ συμβιβασμοῦ, τὴν ὁποίαν θεσπίζει τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον, θὰ πρέπει νὰ τεθῇ τέρμα καὶ εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀναγκαστικοῦ διαχειριστοῦ, ἐφ’ ὅσον τοῦτο εἶναι ξένον πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν. Ἐκ τῆς πείρας, κύριοι βουλευταί, γνωρίζω, ὅτι ὡς ἀναγκαστικοὶ διαχειρισταὶ διορίζονται πρόσωπα ξένα πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν, παρ’ ὅλον ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ διορισθῇ αὐτὸς οὗτος ὁ ὀφειλέτης. Ἐν ἀρχῇ τῆς εἰσηγήσεώς μου, ἐτόνισα τὰ μειονεκτήματα τῆς περιπτώσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναγκαστικὸς διαχειριστὴς διορίζεται πρόσωπον ξένον πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν. Πρὸς τὸ συμφέρον λοιπόν, τῆς ἐπιχειρήσεως, εἶναι νὰ ἀντικαθίσταται ὁ ἀναγκαστικὸς διαχειριστὴς καὶ νὰ διορίζεται ὡς τοιοῦτος ὁ ὀφειλέτης, μὲ τὴν προϋπόθεσιν πάντοτε τοῦ διορισμοῦ ἐπόπτου. Ἁρμόδιον ὄργανον ἐκρίθη τὸ Συμβούλιον τὸ ὁποῖον ἐνδιαφερόμενον διὰ τὴν εἴσπραξιν κρίνει ἐὰν τὸ συμφέρον τῆς ἐπιχειρήσεως εἶναι νὰ διορίσῃ τὸν ὀφειλέτην ὡς ἀναγκαστικὸν διαχειριστήν. Πέραν τῶν τροπολογιῶν τούτων ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι τροπολογίαι διὰ τὰς ὁποίας δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω. Κατ’ ἀρχήν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον συντείνει εἰς τὴν ρευστοποίησιν τῶν παγωμένων πιστώσεων καὶ τὴν ἐπιστροφὴν ὑπὸ τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἔλαβον εἴτε ἀπὸ τὸ Δημόσιον, εἴτε ἀπὸ ἄλλα Νομικὰ Πρόσωπα, χρήματα τὰ ὁποῖα ἀνήκουν ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ Κυβέρνησις, ἐθεώρησε ὕψιστον καθῆκον καὶ κατέβαλε, καταβάλλει καὶ θὰ καταβάλλῃ προσπαθείας συντελούσας εἰς τὴν ρευστοποίησιν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ἥσυχος, ἐφ’ ὅσον μένουν ἥσυχοι οἱ ὀφειλέται τῶν παγωμένων πιστώσεων. Ἂς φροντίσωμεν ὅλοι νὰ εὕρῃ τὸν ὕπνον του ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διότι τὸν ἔχασεν ἐξ αἰτίας τοῦ συγκλονιστικοῦ φαινομένου τῶν παγωμένων πιστώσεων, καὶ ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον συντελεῖ εἰς τὸν σκοπὸν αὐτόν, διὰ τοῦτο εἰσηγοῦμαι τὴν ἐπιψήφισίν του ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας κ. Θ. Δεσύλλας, ἔχει τὸν λόγον.

§106Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ὅρος παγωμέναι πιστώσεις, συνεκλόνισε ὡρισμένας στιγμὰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Εἶναι ἕνα βαρύτατον πλῆγμα αἱ παγωμέναι πιστώσεις κατὰ τοῦ ἀστικοῦ καθεστῶτος. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ σύνθημα ὡρισμένης πολιτικῆς παρατάξεως «παγωμέναι πιστώσεις». «Οἱ μεγάλοι δὲν πληρώνουν τίποτε». «Οἱ μεγάλοι δὲν πληρώνουν φόρους». Χιλιάδες μικροοφειλετῶν ὑφίστανται ταλαιπωρίας. Ἐκδίδονται ἐντάλματα συλλήψεως. Πράγματι, ἐξανίσταται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅταν παραβιάζεται τὸ δίκαιον. Διότι τὸ δίκαιον ἀποτελεῖ θεμέλιον τοῦ κοινωνικοῦ βίου, ὁ δὲ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν ἀνέχεται τὴν ἀδικίαν. Αὐτὸ εἶναι καὶ τὸ μάθημα τὸ ὁποῖον πήραμε εἰς τὸν Στρατόν. Ἐκεῖ, ὅταν ὁ λοχαγὸς ἦτο δίκαιος, ὅλοι εἴμεθα εὐχαριστημένοι. Αἱ παγωμέναι πιστώσεις εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον συνεκλόνισε πράγματι τὸ καθεστώς. Περαιτέρω θὰ ἐξηγήσω καὶ θὰ ἀποδώσω τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι. Ἐκκινῶ, πάντως, ἀπὸ τὴν βασικὴν ἀντίληψίν μου δὲν ἐπιτρέπονται διακρίσεις ὑπὲρ ὡρισμένων κατηγοριῶν προσώπων, διότι οὕτω προκαλοῦνται αἱ κοινωνικαὶ ἀντιδράσεις. Ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς ἡ θέσις τῶν ὀρθοδόξως συναλλασσομένων ἐπιχειρήσεων ἀγωνιζομένων νὰ κρατηθοῦν ὄρθιαι εἰς τὸν κυκλῶνα ποὺ εἶχε δημιουργηθῆ, κατέστη δραματική. Ἔβλεπον τὰς ὀφειλετρίας ἐπιχειρήσεις προστατευομένας, ἀπὸ τὰς ὁποίας μάλιστα ὑφίσταντο σκληρὸν ἀνταγωνισμόν. Ὁ νόμος 3562)56 ἦτο καλὸς καὶ ἡ διάθεσις τοῦ νομοθέτου ἦτο καλή, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ἐπέτυχεν ἢ ὄχι ὁ νόμος ἐκεῖνος. Ἀλλ’ ὡδήγησεν εἰς ἐξάρθρωσιν τῆς πίστεως, διότι ἐθεωρήθη μωρία ἡ ἐκπλήρωσις τῶν ὑποχρεώσεων ὑπὸ μιᾶς ἐπιχειρήσεως, μέχρι τοῦ σημείου, καὶ τραπεζιτικοὶ νὰ συνιστοῦν τὴν μὴ καταβολὴν τῶν ὀφειλῶν. Ἐξηρθρώθη γενικῶς ἡ οἰκονομία καὶ ἡ στάσις πληρωμῶν μιᾶς ἐπιχειρήσεως, εἶχεν ἐπίδρασιν ἐπὶ ἄλλων ἐπιχειρήσεων, τῶν συναλλασσομένων μετ’ αὐτῆς, διότι ὑπῆρχεν ἀλληλεξάρτησις. Ἀπὸ ἠθικῆς πλευρᾶς αὐτὴ ἡ διάφορος μεταχείρισις εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἡ σειρὰ τῶν γεγονότων, ἥτις ὡδήγησεν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν εἶναι ἐν περιλήψει ἡ ἑξῆς: Ἐν ἀρχῇ ὁ νόμος 2810)54 ἀπέβλεψεν εἰς τὴν τροποποίησιν τῆς πολιτικῆς δικονομίας, ὡς πρὸς τὸν τρόπον καὶ τὰ μέσα ἐκτελέσεως κατ’ Ἀνωνύμων Ἑταιριῶν, ὁ μεταγενέστερος αὐτοῦ νόμος 3562)56 καθώριζεν, ὅτι ἡ ἐπιχείρησις, ἡ δηλοῦσα ἀδυναμίαν πληρωμῶν, ἀντὶ νὰ κηρυχθῇ εἰς πτώχευσιν ἐτίθετο ὑπὸ εἰδικὴν διαχείρισιν ἢ εἰδικὴν ἐκκαθάρισιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι οὔτε αὐταὶ αἱ διατάξεις ἀπέδωσαν. Δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω εἰς λεπτομερείας, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἡ μὴ ἐπιτυχία τῶν ἐν λόγῳ διατάξεων ὀφείλεται εἰς εὐνοίας καὶ παρεμβάσεις πρὸς ἀποτροπὴν τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως. Βεβαίως εἰς πολλὰς περιπτώσεις τὸ κράτος ἔπρεπε νὰ σταματᾶ μίαν ἀναγκαστικὴν ἐκτέλεσιν, διότι προκειμένου περὶ μεγάλης τινὸς ἐπιχειρήσεως δὲν ὑπῆρχεν ἀνάλογος μεγάλη μονὰς διὰ νὰ τὴν ἐξαγοράσῃ. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ Ν. 3562)56 ὑπάρχουν δύο–τρία σημεῖα, τὰ ὁποῖα κρίνω σκόπιμον νὰ σᾶς ἀναγνώσω διὰ νὰ μὴ ἀναγκασθῶ νὰ τὰ ἐξηγήσω. «.... (ἀναγινώσκει) ......». Περαιτέρω, ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ Ν)δίου ἀναφέρει ποῖοι οἱ κυριώτεροι πιστωταί, οἵτινες ὑπέστησαν αὐτὰς τὰς ζημίας καὶ τῶν ὁποίων τὰ χρήματα εἶναι παγωμένα; Συνολικῶς τὸ ποσὸν τῶν παγωμένων πιστώσεων κατὰ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἀνήρχετο κατὰ τὸ 1956 εἰς 1.500 ἑκατομ. καὶ ἀναφέρεται, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχεν 464 ἑκατομ. δραχμὰς ΟΧΟΑ. 22 ἑκατομ. δολλάρια ἤτοι 660 ἑκατομ. δραχμάς, ἡ Ἐθνικὴ Κτηματικὴ 87 ἑκατ. καὶ τὸ Ι.Κ.Α. 100 μὲν ἑκατομ. ἀπὸ μεγάλας ἐπιχειρήσεις καὶ ἕτερα 250 ἑκατομ. ἀπὸ μικράς. Αὐτὸ εἶναι ἀσυγχώρητον: τὸ ΙΚΑ νὰ καθίσταται πιστωτὴς ἐπιχειρήσεων Παρῆλθον δύο ἔτη ἔκτοτε καὶ δὲν γνωρίζομεν σήμερον ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν τῶν παγωμένων πιστώσεων. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν παρεκαλέσαμεν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ ὡρισμένα στοιχεῖα καὶ ὁμολογῶ, ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἐφάνη προθυμότατος. Τώρα δὲν ἠξεύρω ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς τὰ δώσῃ. Πρὸ ὀλίγου ἤκουσα μὲ ἔκπληξιν ἴσως δικαιολογημένην, ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰς Τραπέζας. Δὲν ἠξεύρουν καλὰ καλὰ οἱ ὀργανισμοὶ καὶ αἱ Τράπεζαι τί τοὺς ὀφείλουν. Ἴσως εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἔχει δίκαιον ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅταν πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις θὰ μᾶς δείξῃ τί ὀφείλουν. Πάντως, τὰ ποσὰ θὰ εἶναι αἰσθητῶς ἀνώτερα ἀπὸ τὰ 1500 ἑκατομ. τὰ ὁποῖα ὠφείλοντο τὸ 1956.

§107Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδόθησαν καὶ μετὰ τὸ 1956;

§108Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Φαντάζομαι ὅτι ἐδόθησαν.

§109Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσον ηὐξήθη τὸ ποσόν;

§110Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Τὸ 1956 ἦσαν 1500 ἑκατομ. Ἔκτοτε ηὐξήθησαν.

§111Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Προσετέθησαν καὶ ἄλλαι παγωμέναι πιστώσεις, ἢ ἡ αὔξησις ποὺ λέγετε προέρχεται ἀπὸ τόκους;

§112Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Καὶ πιστώσεις προσετέθησαν. Οἱ ἀναγκαστικοὶ διαχειρισταὶ οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν διαχείρισιν ὡρισμένων ἐπιχειρήσεων εἶχον ἀνάγκην ἀπὸ πιστώσεις. Αὐταὶ αἱ πιστώσεις ἐδόθησαν καὶ προσετέθησαν εἰς τὰς ἀρχικὰς πιστώσεις καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἐπάγωσαν.

§113Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω τρία στοιχεῖα διὰ ν’ ἀντιληφθῆτε τὴν εὐθύνην τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Συναγερμοῦ ἀλλὰ καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς

ΕΡΕ.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι κριτικὴ αὐτή, ἢ διακοπή;

§115Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πότε τὸ Προεδρεῖον θὰ ἀποφασίσῃ νὰ μὴ ἀναμιγνύεται εἰς τὴν οὐσίαν τῶν συζητήσεων; Ἤθελον νὰ διευκολύνω τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφον, παρέχων ὡρισμένα στοιχεῖα ἐπὶ τοῦ ὕψος τῶν παγωμένων πιστώσεων, καὶ σεῖς παρεμβαίνετε καὶ δημιουργεῖτε ζήτημα. Διερωτῶμαι ἐὰν αὐτὴ ἡ τακτικὴ τοῦ Προεδρείου...

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον, δὲν ἐζητήσατε τὴν ἄδειαν τοῦ Προέδρου διὰ νὰ διακόψετε.

§117Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐζήτησα τὴν ἄδειαν. Ἄλλη φορὰ θὰ ἔχω κἄποιο σῆμα ἠλεκτρικὸν διὰ νὰ κάμω τὸ Προεδρεῖον ν’ ἀντιληφθῇ, ὅτι ζητῶ τὴν ἄδειαν. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ τακτικὴ ποὺ ἀκολουθεῖτε ἀπέναντί μου. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ μὲ μειώσετε, ἀπατᾶσθε πλάνην οἰκτράν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον. Γνωρίζετε τὴν ἐκτίμησιν ποὺ ἔχω εἰς τὸ πρόσωπόν σας. Πάντοτε σᾶς μεταχειρίζομαι ἰδιαιτέρως.

§119Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Παρακαλῶ, αὐτὴν τὴν μεταχείρισιν νὰ τὴν σταματήσετε καὶ νὰ μὲ μεταχειρίζεσθε ὡς βουλευτὴν ἔχοντα ὅλα τὰ δικαιώματα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχουν οἱ ἐπίσημοι ἀριθμοὶ ἐπὶ τοῦ θέματος, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ὁ κ. Ζολώτας (ὑπουργὸς Συντονισμοῦ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως) ἀνεκοίνωσε τὴν 5ην Νοεμβρίου 1952, ὅτι τὸ ὕψος τῶν παγωμένων πιστώσεων ἀνήρχετο εἰς 180 ἑκατομ. δραχμάς. Εἰς τὰς 15 Ν)βρίου 1955, ἤτοι ὀλίγον μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τοῦ κ. Καραμανλῆ, ὁ τότε ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Ἀποστολίδης, συμφώνως μὲ ἀναλυτικοὺς πίνακας ποὺ ἔδωσε εἰς τὴν δημοσιότητα, αἱ ἐν καθυστερήσει πιστώσεις (παγωμέναι) ἀνήρχοντο εἰς 481 ἑκατ., ὅμως τὸ σύνολον τῶν καθυστερουμένων πιστώσεων εἰσφορῶν καὶ φόρων εἰς 691 δισεκ. δραχ. Αἱ παγωμέναι πιστώσεις ἦσαν τὸ 43,7% τοῦ συνόλου τῶν χορηγηθεισῶν. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ Ν. Διατάγματος 3562) 9)56 ἀναβιβάζει τὰς παγωμένας πιστώσεις μετὰ τῶν καθυστερουμένων εἰσφορῶν τοῦ Ι.Κ.Α. εἰς 1591 δισεκ. δραχ. Αὐτοὶ εἶναι οἱ καταπληκτικοὶ ἀριθμοὶ καὶ αὐτοὶ καθορίζουν τὰς εὐθύνας καὶ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Συναγερμοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Καραμανλῆ.

§120Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δέν μᾶς εἴπατε τίποτε νέον. Αὐτὰ ἀναγράφονται εἰς τὸ Νομοσχέδιον.

§121Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Λυποῦμαι πάρα πολὺ διότι ἔσπευσε ὁ κ. συνάδελφος νὰ δώσῃ ἀριθμοὺς καὶ δὲν ἠθέλησε ν’ ἀναμείνῃ ἐπ’ ὀλίγον τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος σᾶς ὑπεσχέθη ὅτι θὰ δώσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ θὰ τοὺς δώσῃ κατὰ χρονολογικὴν σειρὰν καὶ τοῦτο, διότι προέβλεψα τὴν προσπάθειαν τῆς μεταθέσεως τῆς εὐθύνης. Ὀφείλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχουν παγωμέναι πιστώσεις ἐπὶ Κυβερνήσεως Καραμανλῆ. Ἔπρεπε ν’ ἀναμείνετε νὰ ἀκούσετε πότε ἐδημιουργήθησαν αἱ παγωμέναι πιστώσεις καὶ κατὰ ποῖα χρονικὰ διαστήματα, διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ εἶναι κληρονόμος τῶν παγωμένων πιστώσεων καὶ τίποτε ἄλλο. (Χειροκροτήματα).

§122Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, μοῦ λέγετε νὰ μὴ πιστεύω τὴν ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου. Πιστεύω εἰλικρινῶς εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους θὰ ἀναφέρετε. Ἔχω ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ μὴ πιστεύω τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ δίδει ἡ Κυβέρνησις, διότι ὁ κ. Παπαληγούρας, ἐνῷ διέψευδε τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ τοῦ ἐδώσαμε, μετὰ τρεῖς μῆνας ἦλθε νὰ τοὺς ἐπιβεβαιώσῃ. Δὲν εἶναι πρώτη φορὰ ποὺ ἡ Κυβέρνησις δίδει παραπλανητικοὺς ἀριθμούς. Σεῖς πιστεύω ὅτι θὰ δώσετε ἀριθμοὺς εἰλικρινεῖς.

§123Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Θὰ σᾶς καταθέσω, κ. συνάδελφε, ἀριθμοὺς κατὰ Τράπεζαν καὶ κατὰ χρονολογικὴν σειρὰν ποὺ ἐδόθησαν αἱ πιστώσεις.

§124Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Πάντως, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι εὐχάριστον, τὸ ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, ὡς εἶπε, θὰ μᾶς δώσῃ ἐντὸς ὀλίγου τὸ ὕψος τῶν παγωμένων πιστώσεων καὶ μάλιστα κατὰ χρονολογικὴν σειράν. Ἠθέλησα νὰ εἴπω, ὀλίγα τινὰ διὰ νὰ θίξω τὸ θέμα ἀπὸ γενικῆς πλευρᾶς, κυρίως δὲ ἀπὸ τῆς οἰκονομικῆς πλευρᾶς. Καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις καὶ αἱ δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ Ἐμπορίου εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἀποδεικνύουν τὴν θέλησιν νὰ δώσῃ μίαν λύσιν εἰς τὸ θέμα. Θὰ ἐπιμείνῃ ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ θὰ θελήσῃ νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ θέμα; Θὰ θελήσῃ νὰ τὸ λύσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἢ θὰ μᾶς φέρῃ μετ’ ὀλίγον καιρὸν ἕνα νέον νομοσχέδιον; Ὑπάρχει μία ἐντύπωσις, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, θὰ συντείνῃ εἰς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος ὅσον ἀφορᾷ μόνον ὡρισμένας ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ δυνηθοῦν νὰ ἀνθέξουν εἰς τοὺς ὅρους τῶν ἐγγυήσεων. Ὑπάρχει καὶ αὐτὴ ἡ ἐντύπωσις. Πάντως ἐκεῖνο ποὺ θέλομε ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ἄνθρωπος πείρας, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ἐκ πείρας τὴν ζωήν, δὲν εἶναι ἐκ τῶν θεωρητικῶν, ἐκεῖνο ποὺ ζητοῦμεν εἶναι νὰ μᾶς δηλώσῃ ἐὰν πρόκειται μετ’ ὀλίγας ἡμέρας νὰ μᾶς φέρῃ ἄλλο νομοσχέδιον, ὁπότε εἶναι περιττὸν νὰ χάνωμε τὸν καιρό μας συζητοῦντες. Πρόκειται νὰ λύσῃ τὸ θέμα; Θέλει ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ λύσῃ; Διότι ἐὰν θέλῃ νὰ τὸ λύσῃ, ἀρκεῖ νὰ ἀφήσῃ νὰ λειτουργήσουν οἱ ὀρθόδοξοι οἰκονομικοὶ νόμοι εἰς περίπτωσιν ἀποτυχίας τῶν συμβιβασμῶν τοὺς ὁποίους προβλέπει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Μόνον ἐὰν ἀφήσωμεν τοὺς ἐλευθέρους θεσμοὺς νὰ λειτουργοῦν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ μία λύσις. Βεβαίως ἐξ αὐτῆς, ἴσως ὑποστῇ μίαν κρίσιν ἡ οἰκονομία. Δὲν ἠξεύρω ὅμως ἐὰν θὰ εἶναι μία κρίσις μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὑφίσταται σήμερον μὲ τὴν ὕπαρξιν τῶν παγωμένων πιστώσεων, ἡ ὁποία εἶναι δραματικὴ καὶ ἀπὸ ψυχολογικῆς πλευρᾶς. Εἶναι φοβερόν, ἕνας μικρο– ἐπιχειρηματίας, ὁ ὁποῖος κινδυνεύει ἀπὸ ἀπόψεως Ἐφορίας καὶ Τραπέζης, νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ἄλλαι μονάδες ἄλλα οἰκονομικὰ συγκροτήματα δὲν ὑφίστανται καμμίαν συνέπειαν ἐκ τῆς ἀθετήσεως τῶν ὑποχρεώσεών των, οὔτε φοβοῦνται τοιαύτας συνεπείας, ἀλλ’ ἀντιθέτως προκαλοῦν τὴν ἀγορὰν διὰ τῆς τακτικῆς των. Ἐδῶ θέλω νὰ κάμω μίαν παρέκβασιν: Πῶς ἐδημιουργήθη αὐτὴ ἡ κατάστασις; Ποιὸς πταίει; Αἱ ἐπιχειρήσεις πταίουν αἱ ὁποῖαι προπολεμικῶς ἤνθουν; Ποῖα εἶναι τὰ αἴτια; Ποῖος φέρει τὰς εὐθύνας; Κατὰ τὴν κρίσιν μου, αἱ ἐπιχειρήσεις πταίουν μόνον εἰς δύο περιπτώσεις: Πρῶτον, ὁσάκις ἐδανείσθησαν ὑπερβολικὰ ποσά, ἴσως ἐπειδὴ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ κάμουν διαφορετικὰ καὶ δεύτερον, ὁσάκις προέβησαν εἰς νέας ἐγκαταστάσεις ἢ ἐκσυγχρονισμὸν τῶν παλαιῶν διὰ δανείων ὄχι πολυετοῦς ἐξοφλήσεως ὡς ἐπεβάλλετο. Ὑπάρχει καὶ ἕνας τρίτος παράγων τὸν ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι δηλαδὴ ἦσαν ὑποχρεωμέναι νὰ δανείζωνται χρυσᾶς λίρας, ἐφ’ ὅσον αἱ Τράπεζαι δὲν ἐξυπηρέτουν τὰς πιστωτικὰς ἀνάγκας τῶν ἐπιχειρήσεων. Εὑρισκόμεθα τότε εἰς μίαν ἐποχὴν ἀνασυγκροτήσεως. Ἡ Ἑλλὰς μόλις εἶχεν ἐξέλθει ἀπὸ τὴν κατοχήν, τὸν πόλεμον τὸν συμμοριτοπόλεμον. Αἱ ἐπιχειρήσεις εἶχον ἐξουθενωθῆ ἐντελῶς ἀπὸ ἀπόψεως ρευστῶν. Εἶχον ἀνάγκην ἀπὸ ρευστά, ἀπὸ χρήματα. Τὸ Κράτος ἢ δὲν κατενόησεν ἢ δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ κατανοήσῃ, διεπόμενον ἀπὸ ὡρισμένας ἀντιλήψεις περὶ πληθωρισμοῦ ἢ ἀντιπληθωρισμοῦ, εἰς τὰς ὁποίας δὲν συμφωνῶ, ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις αὗται εἶχον ἐργάτας οἱ ὁποῖοι κἄθε Σάββατον ἔπρεπε νὰ πληρωθοῦν τοὺς μισθούς των, νὰ ἀγοράζουν πρῶτας ὕλας, δὲν ἀντελήφθην, λέγω, ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις ἦσαν ὑποχρεωμέναι νὰ δανείζωνται. Ἐδημιουργήθη οὕτω μία κατάστασις ἡ ὁποία ὁλοὲν καθίστατο ὀξυτέρα. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς—δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον—ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μόνον αὐτῆς θεωρῶ ὑπευθύνους τὰς ἐπιχειρήσεις, διὰ τὸν ὑπερδανεισμόν, διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις. Ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ἀνασυγκροτηθοῦν, νὰ κάμουν μίαν προσπάθειαν ἀνασυγκροτήσεως. Καὶ δὲν εἶχον πρὸς τοῦτο χρήματα. Εἴχομεν φθάσει εἰς τὸ σημεῖον, μία θεωρουμένη οἰκονομικὴ αὐθεντία τῆς χώρας, μετὰ τὴν κατοχήν, νὰ θεωρήσῃ τὰ δάνεια τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ὡς χρήματα τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα δίδονται τρόπον τινὰ χαριστικῶς εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ νὰ εἰσηγηθῇ συμμετοχὴν τοῦ Κράτους εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις. Ἐνῷ εἶναι προφανές, ὅτι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος οὐδὲν ἄλλο ἐξετέλει εἰ μὴ συνήθη τραπεζιτικὴν ἐργασίαν, διὰ τὴν ὁποίαν εἰσέπραττε τὴν ἀμοιβήν της, τὸν ἀνάλογον τόκον. Ἀνέφερα τὰς εὐθύνας τῶν ἐπιχειρήσεων, τῶν ἐπιχειρηματιῶν. Ἔρχομαι, ὅμως καὶ εἰς τὰς εὐθύνας τοῦ Κράτους. Ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τοῦ Κράτους, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν, ἦτο πολιτικὴ ἀλλοπρόσαλλος, ἐσφαλμένη, χωρὶς εἱρμόν. Μικρὸς δανεισμός, μεγάλοι τόκοι. Ὁ τραπεζιτικὸς τόκος, ὁ πολὺ μικρότερος καὶ εὐθυνότερος ἦτο 15%. Ἔπειτα ὁ ἐξωτραπεζιτικὸς τόκος; Τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον Ἀθηνῶν ἐδημοσίευσε μίαν ἀξιόλογον μελέτην ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἀναφέρεται εἰς αὐτό, ὅτι ὁ ἐξωτραπεζιτικὸς τόκος εἶναι 1½–2% τὸν μῆνα. Πάντως, ὁ ὁμιλῶν, ἐκ πείρας σᾶς λέγει, ὅτι πολλαὶ ἐπιχειρήσεις ἔχουν δανεισθῆ μὲ δύο καὶ τρία τὰ ἑκατὸ κατὰ μῆνα, δηλαδὴ μὲ 36% τὸν χρόνον. Ἀπὸ ποῦ θέλετε νὰ βγοῦν αὐτὰ τὰ χρήματα; Ποία ἐπιχείρησις ἠμπορεῖ νὰ ἀποδώσῃ ὑπὸ τοιούτους ὅρους; Ἔχομεν καὶ τοὺς φόρους. Οἱ φόροι πολὺ βαρεῖς διὰ μίαν οἰκονομίαν ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἀναδημιουργηθῇ, διότι δὲν ὑπῆρχε οἰκονομία, δὲν ὑπῆρχε βιομηχανία, ἐμπόριον, μεταφοραί. Ἔπειτα ἤρχοντο καὶ κἄτι ἀναδρομικοὶ φόροι καὶ εἰσφοραί. Ὅλα αὐτὰ ἦσαν βαρύτατα πλήγματα τὰ ὁποῖα ὑπέστη ἡ Ἑλληνικὴ Οἰκονομία. Ἀλλὰ τὰ βαρύτερα ὅλων ἦσαν ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς καὶ ἡ ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν. Αὐτὰ ἐκλόνισαν τὰς ἐπιχειρήσεις. Τὸ παραδέχεται αὐτὸ καὶ ὁ ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν αἰτιολογικήν του ἔκθεσιν ἀναφέρει τὸν λόγον ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὴν λῆψιν τῶν μέτρων αὐτῶν. Μὲ τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς, ὅλαι αἱ ἐπιχειρήσεις ὤφειλαν εἰς ξένον συνάλλαγμα, ὤφειλαν χρυσόν, καὶ ἀπὸ τῆς μιᾶς στιγμῆς εἰς τὴν ἄλλην εἶχον ἀνάγκην διπλασίων δραχμῶν διὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν τὰς ὑποχρεώσεις των. Ἔπειτα, τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα εἰσέπραττον αὐταὶ αἱ ἐπιχειρήσεις δὲν ἐπήρκουν διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν αὐτὴν ποσότητα πρώτων ὑλῶν, ἵνα ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν προσωπικόν. Εἶχον λοιπὸν ἀνάγκην πολλαπλασίων δραχμῶν. Ἔπειτα ἦλθεν ἡ ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν. Αὐτὴ ἦτο ἕνα πλῆγμα, ἦτο μία βόμβα. Ἦτο ἀμελέτητος ἡ ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν. Ἦτο ὡς φέρ’ εἰπεῖν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀπεφάσιζε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν ἀγορὰν ἀπροετοίμαστος, ἐνῷ γνωρίζει, ὅτι ὅλα τὰ προϊόντα μας εἶναι ἀκριβότερα. Κανένα ἀπὸ τὰ προϊόντα μας, εἴτε γεωργικὸν εἴτε βιομηχανικὸν δὲν εἶναι ἀσυναγώνιστα. Κἄτι ἀνάλογον ἔγινε καὶ ἐδῶ. Χωρὶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ποία ἡ κατάστασις τοῦ τόπου ἡ οἰκονομική, ἔρχεται κἄποια στιγμὴ τὸ Κράτος καὶ θεσπίζει τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν. Ἐξ οὗ τὰ καταστήματα τῶν Ἀθηνῶν παρουσίασαν εἰς τὰς προθήκας των τὰ πλέον ἀπίθανα ἀγαθά, τὰ ὁποῖα οὔτε εἰς τὸ ὄνειρό των δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ φαντασθῇ κανείς. Ἐδῶ, κατήντησε καὶ τὸν ἀραβόσιτον νὰ τὸν βλέπωμεν εἰσαγόμενον εἰς κονσέρβες ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Λέγουν μερικοί, ὅτι ἡ ἑλληνικὴ παραγωγὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ παρουσιάσῃ ἀγαθὰ ἐξ ἴσου καλὰ καὶ εἰς τιμὰς εὐθηνάς. Ἀλλὰ δὲν εὐθύνεται διὰ τοῦτο ἡ οἰκονομία μας. Δὲν εὐθύνεται ὁ παραγωγὸς καὶ ὁ βιομήχανος, εὐθύνεται τὸ Κράτος μὲ τοὺς κανόνας τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλει. Αὐτοὶ οἱ κανόνες ἔφεραν τὰς ἐπιχειρήσεις εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Μὲ τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς συνέβη κἄτι ἄλλο. Ἀπηγορεύθη ἡ λειτουργία τοῦ νόμου τῆς ἀντικαταστάσεως. Εἶπε τὸ Κράτος κυριαρχικῶς, δὲν σᾶς ἐπιτρέπω νὰ ἐφαρμόσετε τὸν νόμον τῆς ἀντικαταστάσεως. Ἤρχοντο οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ κάθε ξένος καὶ ἀφῄρουν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν ἀγορὰν ὅ,τι εὕρισκον, ἀκόμη καὶ ἀπίθανα πράγματα, εἰς τιμὰς ἐξευτελιστικάς, κάτω τοῦ κόστους, διότι ἡ εἰς δραχμὰς τιμή των δὲν ἀνταπεκρίνετο πλέον εἰς τὴν τιμὴν συναλλάγματος. Ἔρχεται ἀκολούθως τὸ δεύτερον πλῆγμα, τὸ Σουέζ, τὸ ὁποῖον πάλιν ἀκριβοπλήρωσεν ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία, λόγῳ τῆς νοοτροπίας τῶν ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Συντονισμοῦ. Διότι ἀπηγόρευσαν νὰ λειτουργήσῃ ὁ νόμος τῆς ἀντικαταστάσεως. Συνεπῶς, δὲν ἔχουν τὴν εὐθύνην ὁλόκληρον αἱ ἐπιχειρήσεις καὶ εἶναι εὔλογος ἡ σημερινὴ προσπάθεια διευκολύνσεώς των. Ἐξ αὐτῆς ὅμως, προκύπτει μία ἀδικία. Ἡ ἀδικία συνίσταται εἰς τὸν ἀνταγωνισμὸν τὸν ὁποῖον προκαλοῦν εἰς τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις, εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις ποὺ ἄνθεξαν, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Μαύρη ἀντοχή. Κακά, ψυχρὰ πηγαίνουν οἱ περισσότερες. Δραματικὴ ἡ κατάστασις τοῦ ἐμπορίου σήμερον καὶ ἐὰν δὲν ληφθοῦν συντόμως μέτρα, θὰ ἔχωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν προσεχῶς πολὺ δυσάρεστα πράγματα. Ἔρχομαι εἰς τὴν καθ’ ἑαυτὸ εὐθύνην τοῦ Κράτους, εἰς τὸ ζήτημα τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς εἰσπράξεως τῶν εἰσφορῶν τοῦ ΙΚΑ. Καὶ ἐρωτᾶται: πῶς δικαιολογεῖται αὐτὸ τὸ Κράτος, αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι, πῶς ἐδικαιολογήθησαν καὶ ποίᾳ θείᾳ χάριτι ἦτο δυνατὸν αὐτὸς ὁ ἔφορος ἢ ὁ ταμίας ἢ ὁ ὑπάλληλος τοῦ ΙΚΑ νὰ χορηγοῦν πιστοποιητικὰ φορολογικῆς ἐνημερότητος ἢ μὴ ὑπάρξεως ὀφειλῆς; Ἐγὼ ξεύρω, ὅτι ὁ μικρὸς ἐπαγγελματίας, ἐὰν δὲν ἔχῃ πιστοποιητικὸν φορολογικῆς ἐνημερότητος, οὔτε πρώτας ὕλας ἠμπορεῖ νὰ ἀγοράσῃ, οὔτε ταξεῖδι νὰ πάῃ. Πῶς ἦτο δυνατὸν καὶ βάσει ποίων ἐπεμβάσεων ἦτο δυνατὸν νὰ χορηγῶνται πιστοποιητικά; Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ὑπέχουν εὐθύνας ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐχειρίσθησαν αὐτὰ τὰ θέματα. Πάντως, τὰ πράγματα ἔχουν ἀνάγκην ρυθμίσεως. Βεβαίως, εἶναι δύσκολος ἡ ρύθμισις. Ἡ αἰτιολογία τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὴν ἔκθεσίν του εἶναι «λόγῳ τῶν εἰς τὸ πρόσφατον παρελθὸν λαβόντων χώραν οἰκονομικῶν γεγονότων». Αὐτό, ὅμως ἰσχύει καὶ διὰ τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὸν διακανονισμὸν αὐτόν. Καὶ ἐδῶ ἔγκειται τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς ἀδικίας. Καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιλάβωμεν ὅλας τὰς ἀδικίας καὶ νὰ ἐπανορθώσωμεν ὅλα τὰ σφάλματα, τοὐλάχιστον ἂς προσπαθήσωμεν νὰ λύσωμεν αὐτὸ τὸ πρόβλημα καὶ νὰ τὸ λύσωμεν τὸ ταχύτερον, νὰ εἴμεθα δὲ σύντομοι εἰς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὴν ἔκθεσίν του γράφει, ὅτι ἐπιδιώκει τὴν λύσιν διὰ νὰ ἐπιβιώσουν αἱ χρήσιμοι διὰ τὴν οἰκονομίαν ἐπιχειρήσεις. Ποῖαι εἶναι αἱ χρήσιμοι ἐπιχειρήσεις; Εἶναι αἱ δασμοβίωτοι, αἱ προστατευόμεναι μὲ 800% δασμούς. Διαβλέπει τὴν λύσιν εἰς τὸν συμβιβασμὸν μεταξὺ πιστωτῶν καὶ ὀφειλετῶν. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ ἐπιτρέψωμεν, μετὰ τὴν λῆξιν τῶν προθεσμιῶν αὐτῶν, τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς καταστάσεως καὶ τότε μοιραίως θὰ ἐπέλθῃ ὁ συμβιβασμός, ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς πτωχεύσεως. Ἐδῶ ὁ συμβιβασμὸς περιορίζεται. Ἀναθέτει τὸ νομοσχέδιον τὸν συμβιβασμὸν εἰς τὸν ΟΧΟΑ, ἀλλὰ δίδει δικαίωμα καὶ εἰς τοὺς ἐκτὸς πιστωτάς. Τὸ ἄρθρον 4 περιορίζει τὸν συμβιβασμὸν εἰς τὰς βιομηχανικὰς καὶ βιοτεχνικὰς ἐπιχειρήσεις. Εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐπιτροπὴν ὑπεστηρίχθη καὶ ἡ ἄποψις νὰ περιληφθοῦν καὶ αἱ ἐμπορικαὶ καὶ γεωργικαὶ ἐπιχειρήσεις. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν τὸ ἐδέχετο, θὰ ἦτο ἀρκετὰ ὀρθόν. Τὸ νομοσχέδιον περιορίζει τὸν συμβιβασμὸν εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐτέλουν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν ἢ εἶχε κινηθῆ δι’ αὐτοὺς ἡ διαδικασία τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 3562)56 μέχρι 31ης Δεκεμβρίου 1958. Πολὺ καλὰ ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἔβαλεν αὐτὴν τὴν ἡμερομηνίαν διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ. Βεβαίως, ὑπάρχουν καὶ ἐξαιρέσεις διὰ τὰς ὁποίας ἔχουν ὑποβληθῆ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας θὰ ἀναπτύξωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Περαιτέρω, τὸ νομοσχέδιον καθορίζει τοὺς ὅρους τοῦ συμβιβασμοῦ καὶ ὁρίζει τὴν ἐξόφλησιν διὰ δόσεων, ἠγγυημένων διὰ τραπεζιτικῆς ἐγγυήσεως. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σωστὸ εἰς τὸ νομοθέτημα καὶ δημιουργεῖ ἕνα αἴσθημα δικαιοσύνης, εἶναι ποὺ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν διὰ τὰς πληρωμὰς ἡ ἰσοτιμία τοῦ δολλαρίου μετατρεπομένων τῶν ὀφειλῶν εἰς δολλάρια. Αὐτὸ εἶναι πάρα πολὺ ὀρθόν, ἐπειδὴ ἔχουν δημιουργηθῆ μεγάλαι ἀδικίαι. Διότι ὑπάρχουν μικρὰ ἁλιευτικὰ συγκροτήματα π.χ., τὰ ὁποῖα ὀφείλουν δολλάρια ἀπὸ δάνεια τοῦ ΟΧΟΑ. Αὐτοὶ οἱ μικροὶ ἁλιεῖς, τῶν ὁποίων τὸ προϊὸν δὲν ηὐξήθη, ἔχουν ἐξοφλήσει ἤδη τὸ κεφάλαιον καὶ μέρος τῶν τόκων καὶ μὲ ὅλα ταῦτα ἐξακολουθοῦν νὰ ὀφείλουν περισσότερα ἀπὸ τὴν ἀρχικὴν ὀφειλήν των. Ἐν τῷ μεταξὺ τὰ ψάρια ἔχουν τὰς ἰδίας τιμάς, ἐνῷ τὰ εἴδη τῆς ἁλιείας εἶναι πολὺ βεβαρημένα καὶ οἱ ἄνθρωποι πένονται. Θὰ ἦτο ἄδικον, συνεπῶς, δι’ αὐτοὺς μὲν νὰ ἰσχύῃ ἡ ρήτρα δολλαρίου, διὰ δὲ πλῆθος μεγάλων ἐπιχειρήσεων, περὶ ὧν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, νὰ μὴ ὑφίσταται τοιοῦτος ὅρος. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἕνα γενικὸν μέτρον. Λόγοι δικαιοσύνης ἐπιβάλλουν τὴν πληρωμὴν τῶν χρεῶν των εἰς δολλ. Ἡ λύσις εἶναι πάρα πολὺ ὀρθὴ καὶ πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ ὁ κ. ὑπουργός. Ὡς ὀφειλὰς δυναμένας νὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον συμβιβασμοῦ θεωρῶ ἀποκλειστικῶς τὰς γεγενημένας πρὸ τῆς 8ης Ὀκτωβρίου 1956, δηλαδή, πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Ν. Δ. 3562. Ὁ συμβιβασμός, ὅστις κατὰ τὸ νομοσχέδιον, εἶναι περιωρισμένης ἐκτάσεως, νομίζω πῶς σὲ μερικὲς περιπτώσεις θὰ ἐπεβάλλετο νὰ γίνῃ καὶ διὰ μέρος τοῦ κεφαλαίου δι’ ὡρισμένα συγκροτήματα, δι’ ὡρισμένας ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας, ἐθνικῆς ἀνάγκης. Πάντως, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὁ συμβιβασμὸς προβλέπει τὴν λελογισμένην μείωσιν τῶν τόκων ὑπερημερίας, προσθέτων καὶ προσαυξήσεων. Συνεπῶς, οἱ ἀρχικοὶ φόροι καὶ τὸ ΙΚΑ δὲν φαίνεται νὰ περιλαμβάνωνται. Μὲ μεγάλην προσοχὴν ἐμελέτησα τὸ νομοσχέδιον καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα τῆς μελέτης μου. Θὰ ἠμποροῦσε τὰ ἄρθρα νὰ εἶναι διατυπωμένα κατ’ ἄλλον τρόπον ὥστε νὰ μὴ προκαλῆται αὐτὴ ἡ CONFUZIO. Πάντως, τὸ συμπέρασμά μου εἶναι, ὅτι οὐδὲν χαρίζεται, δὲν γίνεται συμβιβασμὸς ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον, ἀλλὰ μόνον τοὺς τόκους, τὰς συνεπείας ὑπερημερίας, τὰ πρόσθετα καὶ τὰς προσαυξήσεις. Ἐγὼ θὰ ἔφθανα εἰς τὸ σημεῖον νὰ πῶ, σᾶς χαρίζω τοὺς τόκους γιατὶ ἔτσι καὶ ἔτσι χαρισμένοι εἶναι, προκειμένου νὰ διευκολύνω τὸ ζήτημα αὐτό, πολλῷ μᾶλλῳ ποὺ ἦσαν τόκοι ὑπερημερίας. Αὐτὰ εἶχα ἐν ὀλίγοις νὰ εἴπω καὶ προτείνω τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ ἂν μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς, θὰ ἐπιμείνω, ὅτι πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ μείνῃ αὐστηρὸς καὶ νὰ τηρήσω, ὅτι πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ μείνῃ αὐστηρὸς καὶ νὰ τηρήσῃ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Βεβαίως, ὑπάρχουν περιπτώσεις ποὺ ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ μία ἐξαίρεσις. Ὑπάρχουν μεγάλαι ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐκποιηθοῦν. Εἶναι μία μεγίστη ἐπιχείρησις εἰς τὴν Μακεδονίαν π.χ. Ποῖος θὰ εἶναι ἐκεῖνος ποὺ θὰ εἶναι ἱκανὸς νὰ τὴν ἀναλάβῃ; Ἔχομεν π.χ. ἄλλας ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐξεποιήθησαν καὶ ἀπέδωσαν μόνον παθητικὸν εἰς ἐκείνους ποὺ ἐπεδίωξαν τὴν ἐκποίησιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ περιορισθῇ εἰς τὰς ἀσθενεῖς ἐπιχειρήσεις. Νομίζω, καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις πρέπει κυρίως νὰ ἀποβλέψῃ εἰς αὐτό, ἀλλὰ νὰ γίνῃ ταχέως. Τὰς τροπολογίας θὰ τὰς ἴδωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Μία ἐξαίρεσις ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρ. 14, ἡ ὁποία κατὰ τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς Κοινοβουλευτικῆς, διορθώνεται. Εἶναι εἰς τὸ τέλος. Δὲν ἠμπορεῖ τὴν στιγμὴν ποὺ ὑπάρχουν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων ὑποθέσεις νὰ ἐπεμβαίνῃ ὁ νομοθέτης.

§125Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τὸ διέγραψεν.

§126Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Πάντως, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ μέλλον, εἰς τὴν ὀρθόδοξον οἰκονομίαν καὶ ἂν πρόκειται νὰ γίνωνται ἐξαιρέσεις, νὰ μὴ γίνωνται ὡς ἐξαιρέσεις, ἀλλὰ ὡς γενικοὶ κανόνες. Δὲν ξεύρω, ἂν αὐτὸ ποὺ θὰ σᾶς πῶ, εἶναι σωστόν. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀπόφασις ἐκχωρήσεως πρὸς τὴν ΔΕΗ καὶ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῶν μετοχῶν Μποδοσάκη καὶ Ἑταιρείας Λιπασμάτων δὲν εἶναι μία ὁμαλὴ πρᾶξις.

§127Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐμπορίου). Αὐτό, κ. συνάδελφοι, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον.

§128Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ἀλλὰ εἶναι κἄτι παράδοξον ποὺ θὰ γεννήσῃ νέους κανόνας δικαίου.

§129Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐμπορ.). Μίαν ἐξήγησιν νὰ σᾶς δώσω μόνον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸ νομοσχέδιον. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, ἐπειδὴ τὸ ἀνεφέρατε καὶ ἤμουν παρὼν καὶ ἐπειδὴ εἶμαι μέλος τῆς ἐξ Ὑπουργῶν Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ νομίζω τὸ ἀντίθετον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ σφάλμα εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν μιᾶς χώρας καὶ εἰδικώτερον ὡς πρὸς τὸν χειρισμὸν τῆς πιστωτικῆς πολιτικῆς εἶναι νὰ γίνωνται ὑπερπιστοδοτήσεις ὡρισμένων προσώπων. Ὅταν ἡ ὑπεύθυνος οἰκονομικὴ ἀρχὴ ἀντιλαμβάνεται, ὅτι ἡ ὑπερπιστοδότησις αὐτὴ ἢ καὶ ἡ ἁπλῆ πιστοδότησις δὲν ἐξυπηρετεῖ τὰ γενικώτερα συμφέροντα ἢ μᾶλλον δὲν στρέφεται πρὸς τὸ κοινωνικὸν σύνολον, ἀλλὰ στρέφεται πρὸς ὡρισμένα πρόσωπα, ὀφείλει νὰ προτιμήσῃ ἀκριβῶς τὴν ἀνάληψιν τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς ὑπὸ μιᾶς κρατικῆς ἢ ἡμικρατικῆς ἀρχῆς, διότι, ἐπὶ τέλους, εἶναι προτιμότερον νὰ πιστοδοτῇ τὸ κράτος ὀργανισμοὺς κοινῆς ὠφελείας παρὰ νὰ πιστοδοτῇ ἄτομα ἐφ’ ὅσον δὲν ἐξυπηρετοῦνται αἱ πιστώσεις.

§130Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, τὸ θέμα δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ἕνας οἱοσδήποτε ἰδιώτης γίνεται μέτοχος σὲ μίαν ἑταιρείαν, καταβάλλει ἕνα κεφάλαιον Α. Ἡ ἑταιρεία πῆγε κακά, θὰ τοῦ πῆτε «βγάλε τὰ μάτια σου, ἐγὼ δὲν σοῦ ἔδωσα οὐδεμίαν ἐγγύησιν». Διατί, λοιπόν, νὰ ἐπιστραφοῦν τὰ 30 ἑκατομμύρια καὶ νὰ τοῦ ποῦμε, «κύριε, κακῶς ἐμελέτησες τὸ ἔργον». Καὶ ἐπὶ τέλους τί ξέρει ὁ ΟΧΟΑ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀπὸ βιομηχανίες; Ἡ ΔΕΗ τί θὰ πρωτοκάμῃ; Διατὶ θὰ ἐπιστρέψωμεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν τὸ κεφάλαιον τοῦτο; Εἶναι ἕνα κακὸν προηγούμενον. Αὔριον θὰ τὸ ἐπιστρέψητε καὶ εἰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις, αὔριον θὰ τὸ κάμωμεν καὶ διὰ τὸ ἔργον τῆς Λαρύμνης. Τί θὰ γίνῃ ἐὰν καθιερωθῇ τοιαύτη τακτικὴ δι’ ὁσαδήποτε χρήματα δανεισθῇ ἕνας ἐπιχειρηματίας, ὁ ὁποῖος ἔρχεται εἰς τὴν Ἑλλάδα ἢ εὑρίσκεται ἐδῶ μὲ ἕνα Α ποσὸν καὶ βάσει εἰδικῆς ἱκανότητος κατορθώνῃ αὐτὸς ὁ ἐπιχειρηματίας νὰ ἐπιτυγχάνῃ δάνεια ἐπὶ δανείων; Ἐγώ, φθάνω εἰς τὸ σημεῖον κύριοι βουλευταί, νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν καὶ τὰ ναυπηγεῖα εἶναι σωστὸν νὰ τὰ πάρῃ ὁ Α, ὁ ὁποῖος ἦλθε μὲ 10 δραχ. καὶ εὗρε τὰ ὑπόλοιπα χρήματα ἀπὸ τὸν ΟΧΟΑ ἢ νὰ τὰ πάρῃ τὸ κράτος. Ποῖος εἶναι ὁ λόγος; διὰ νὰ μὴ ζημιώσῃ ὁ Α ἢ ὁ Β ἢ ὁ Γ ἢ ἡ Α ἐπιχείρησις; Ἐπειδὴ θὰ μᾶς ἀφήσῃ εἰς τὸ κράτος τὴν περιουσίαν;

§131Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐμπορίου). Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν διακεκριμένον συνάδελφον νὰ διατυπώσω ἕνα παράπονον καὶ μίαν διαμαρτυρίαν. Ὑπάρχει τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον Ν. Δ., τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν καὶ ἐπαφὴν μὲ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἐθίξατε. Ἠδύνασθε, κ. συνάδελφε, νὰ φέρετε τὸ συγκεκριμένον θέμα δι’ ἐπερωτήσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καί, κατὰ συνέπειαν, θὰ μᾶς ἐδίδετο εὐκαιρία νὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν. Καὶ νὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν ἀκριβῶς ποία εἶναι ἡ σκέψις μας, ἡ ὁποία συγκεντροῦται ἀκριβῶς εἰς αὐτὸ τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μας, ἀποτελεῖ ἐσφαλμένην οἰκονομικὴν καὶ πιστωτικὴν πολιτικὴν ἡ ὑπερπιστοδότησις ὡρισμένων ἀτόμων. Καὶ ἀκριβῶς διότι πιστεύομεν εἰς αὐτό, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐδώσαμεν τὴν οἵαν λύσιν ἐδώσαμεν, ὥστε αἱ πιστώσεις νὰ μὴ κατευθύνωνται πρὸς ἄτομα, ἀλλὰ πρὸς τὴν οἰκονομίαν καὶ πρὸς τὸ κοινωνικὸν σύνολον.

§132Ι. ΤΖΑΜΠΑΖΗΣ. Ἂν καὶ συμφωνῶ μαζὶ σας, κ. συνάδελφε, ἐν τούτοις, ἔχω καὶ ἐγὼ ἕνα παράπονον. Τὸ ὅτι εἴπατε, ὅτι εὑρίσκονται εἰς δεινοτέραν καὶ χειροτέραν θέσιν οἱ ἄλλοι ἐπιχειρηματίαι καὶ ὄχι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπήχθησαν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν.

§133Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Τὸ λέγει καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὴν ἔκθεσίν του.

§134Ι. ΤΖΑΜΠΑΖΗΣ. Τί λέγω ἐγώ; Ὅτι ὅλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὀφειλέται παγωμένων πιστώσεων δὲν εἶναι λεπροί.

§135Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§136Ι. ΤΖΑΜΠΑΖΗΣ. Ὄχι τώρα, ἀλλὰ κἄποτε ἐλέγετο. Ὅτι αὐτοὶ ὅλοι, εἶναι ἀποβλητέοι καὶ ἀποδιοπομπαῖοι. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνταγωνισμός, καὶ ἀθέμιτος, δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν πλευρὰν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ὑπηνίχθητε, ἀλλὰ εἰς τὴν ἄλλην πλευράν. Διότι ἐπῆραν καὶ αὐτοὶ τόσα καὶ περισσότερα δάνεια ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι σήμερον εὑρίσκονται ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔλαβον δάνεια διότι εἶχον ἀνάγκην, διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν ἐπιχειρήσεών των, ἐνῷ οἱ ἄλλοι χωρὶς νὰ πάθουν οὐδεμίαν ζημίαν ἐπῆραν δάνεια, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίησαν ὡς κεφάλαια κινήσεως.

§137Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Πάντως, ὁ κ. ὑπουργός, ὁμιλεῖ σχετικῶς εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν.

§138Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι τὸ πρὸ ὑμῶν σχέδιον νόμου ρυθμίζει θέμα, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε καὶ προκαλεῖ ἔντονον ἀνωμαλίαν εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Πρὶν ἢ ὅμως σᾶς ἀναπτύξω τὴν σκέψιν τοῦ νομοθέτου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν εἰς ἀριθμούς. Θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου, νὰ πράξω τοῦτο, διότι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐζήτησαν νὰ ἀναφερθῶσιν ἀριθμοὶ καὶ ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὴ ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν, νὰ καθορίσῃ τὸ ὕψος τῶν παγωμένων ὀφειλῶν. Ἐὰν θὰ ἠθέλαμεν νὰ γνωρίσωμεν τὸ ὕψος τῶν παγωμένων ὀφειλῶν καὶ τῶν ὀφειλῶν τῶν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν ἐπιχ)σεων δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ὕψος αὐτὸ νὰ τὸ πληροφορηθῶμεν ἀπὸ τὰ σήμερον ὑφιστάμενα στοιχεῖα, διότι ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι τὸ παρὸν σχέδιον νόμου δὲν καλύπτει τὸ σύνολον τῶν παγωμένων ὀφειλῶν. Διατὶ δὲν τὸ καλύπτει θὰ τὸ ἴδωμεν, θὰ τὸ ἀναπτύξω καὶ θὰ τὸ δικαιολογήσω. Ἐν πάσῃ, ὅμως περιπτώσει πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι δὲν καλύπτεται τὸ σύνολον τῶν παγωμένων ὀφειλῶν ὑπὸ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Κατὰ συνέπειαν τὸ τί ρυθμίζει τὸ παρὸν σχέδιον νόμου θὰ τὸ ἴδωμεν, ὅταν ἡ Ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν τὸ σχέδιον τοῦ νόμου καθορίζῃ θὰ μᾶς εἴπῃ τὸ πόρισμά της. Παρὰ ταῦτα, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ δώσω ὡρισμένους ἀριθμοὺς καὶ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς τοὺς κατανέμω κατὰ πιστωτικὸν ἵδρυμα καὶ κατὰ χρονολογίαν ὀφειλῆς. Διότι, δὲν εἶναι τὸ ὕψος τῆς σημερινῆς ὀφειλῆς, τὸ ὁποῖον καθορίζει τὴν εὐθύνην τοῦ χορηγήσαντος, εἶναι τὸ ἀρχικὸν χρέος, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐδόθησαν δάνεια κατὰ τὸ 1948 καὶ εἶναι φυσικὸν νὰ εἶναι διπλάσια ἢ τριπλάσια σήμερον. Ἀλλὰ θὰ ἦτο ἀφελὲς νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ὁ χειριζόμενος τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς σήμερον εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἐπαύξησιν, ἡ ὁποία κατὰ φυσικὸν λόγον δημιουργεῖται ἀπὸ τὴν ἀρχικὴν ὀφειλὴν καὶ ἐδῶ εἶναι τὸ βασικὸν σφάλμα. Οἱ θέλοντες νὰ ἐπικρίνουν τὴν πιστωτικὴν καὶ οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, λησμονοῦν τὸ ἁπλοῦν αὐτὸ γεγονὸς καὶ ἐνθυμοῦνται ποῖον ἦτο τὸ ποσὸν τῶν παγωμένων πιστώσεων κατὰ τὸ 1950 καὶ ποῖον κατὰ τὸ 1958 καὶ μὲ μίαν ἀφαίρεσιν ὁμιλοῦν τόσον ἦτο τὸ 1950 καὶ τόσον τὸ 1958. Ἄρα τόσα ἐδόθησαν ὑπὸ τῆς Α Κυβερνήσεως καὶ τόσα ὑπὸ τῆς Β. Οὐδὲν τούτου ἀνακριβέστερον. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, σημασίαν ἔχει πότε δημιουργεῖται ἡ ὀφειλή, ἡ ὁποία σήμερον καταλήγει εἰς τὴν παγωμένην πίστωσιν. Ἡ πορεία τῶν παγωμένων πιστώσεων ἀρχίζει, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὸ 1948 κυρίως, ὅτε ὡς γνωστόν, ἡ Κ.Ε. Δ. ἤρχισε τὴν χορήγησιν πρὸς τὰς ἐπιχειρηματικὰς μονάδας τῆς Χώρας τῶν κεφαλαίων τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἡ Κ.Ε.Δ. ἔζησεν ἀπὸ τοῦ 1948 μέχρι τὸν Αὔγουστον τοῦ 1954. Κατὰ συνέπειαν, τὰ δάνεια αὐτά, ὁ ὄγκος τῶν παγωμένων ὀφειλῶν, ἡ βάσις καὶ ἡ ἀφετηρία τῶν παγωμένων ὀφειλῶν ἄρχεται ἀπὸ τοῦ 1948 μέχρι τοῦ 1954. Ὀνομάζονται καὶ χαρακτηρίζονται αἱ ὀφειλαὶ αὐταὶ ὡς ὀφειλαὶ Ο.Χ.Ο.Α. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ὁ Ο.Χ.Ο.Α. ἐκληρονόμησεν ὡς ἐκληρονόμησε καὶ ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ τὰς παγωμένας πιστώσεις καὶ τὰς παγωμένας ὀφειλάς. Δηλαδή, ἦλθεν ὁ νομοθέτης τοῦ 1953 καὶ ἐξεχώρησεν ὡς προῖκα εἰς τὸν Ο.Χ.Ο.Α. παγωμένας ὀφειλάς, αἱ ὁποῖαι, ἐπαναλαμβάνω, εἶχον δημιουργηθῆ ἀπὸ τὰ δάνεια τῆς Ἀμερικανικῆς οἰκονομικῆς βοηθείας. Ἂς ἴδωμεν ποῖαι εἶναι αὐταὶ αἱ ὀφειλαί... Εἶναι τεσσάρων κατηγοριῶν. Καταθέτω τὸν πίνακα, ἵνα καταχωρηθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Αʹ) Ἀπαιτήσεις ἐκ δανείων Κ. Δ. «Παγωμέναι» εἰς δολλάρια τὴν 31.8.1958.

Βʹ) Ἀπαιτήσεις ἐκ δανείων Κ.Ε.Δ. διὰ τὰ ὁποῖα ἔχει κινηθῆ ἡ διαδικασία ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως:

Γʹ) Ἀπαιτήσεις ἐκ δανείων Κ.Ε.Δ., ὧν τὰ ὑπέγγυα ἐξεπλειστηριάσθησαν, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο ἐκκαθάρισις:

Δʹ) Ἀκάλυπτοι ἀπαιτήσεις (ἐπισφαλεῖς) δανείων Κ.Ε.Δ., τῶν ὁποίων τὰ ὑπέγγυα ἐξεπλειστηριάσθησαν (ὀφειλόμενα ὑπόλοιπα)

Γεγονὸς εἶναι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅτι ἐὰν ἐξαιρέσωμεν τὰς ἀκαλύπτους ἀπαιτήσεις, αἱ ὁποῖαι πλέον κατέστησαν ἐπισφαλεῖς, εἶναι δὲ ἀκάλυπτοι διότι ἔγιναν ἀναγκαστικαὶ ἐκτελέσεις καὶ δὲν καλύπτονται καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἀπολεσθεῖσαι καὶ ἀνέρχονται εἰς 39.000.000, τὸ σύνολον τῶν παγωμένων πιστώσεων 791 ἑκατομμύρια περίπου.

§139Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐζητήθησαν εὐθῦναι δι’ αὐτὰς τὰς παγωμένας πιστώσεις;

§140Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, ἐὰν ὑπάρχουν εὐθῦναι καὶ ἀναμφισβητήτως ὑπάρχουν, ὅπως ὑπάρχουν καὶ πολλὰ ἐλαφρυντικά, αὗται πρέπει νὰ ἀναζητηθοῦν ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔζησαν ἀπὸ τὸ 1948 μέχρι τῶν μέσων τοῦ 1954.

§141Δ. ΚΩΣΤΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἰς τὰς παγωμένας πιστώσεις τῶν ὁποίων τὸ σύνολον ἀνεφέρατε περιλαμβάνονται τὰ κονδύλια τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν λογαριασμούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον νεκρωθῆ;

§142Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Δὲν γνωρίζω καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ ἐρώτημά σας, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὲ δὲν εὐσταθεῖ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγὼ καταθέτω ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἐζήτησα ἀπὸ τὸν Ο.Χ.Ο.Α. καὶ πλέον τούτου δὲν γνωρίζω τίποτε περισσότερον. Ὁ ὄγκος τῶν ὀφειλῶν αὐτῶν ἀνήκει εἰς τὰ πρὸ τοῦ 1953 καὶ 1954 ἔτη.

§143Δ. ΚΩΣΤΗΣ....

§144Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὡς εἶπεν, δὲν πρόκειται νὰ δεχθῇ διακοπάς. Καὶ τὸ Προεδρεῖον παρακαλεῖ, ὅπως μὴ γίνωνται διακοπαὶ διότι δὲν θὰ τὰς ἐπιτρέψῃ.

§146Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἐὰν κύριοι συνάδελφοι, ἐπιμένω εἰς τὰς ἡμερομηνίας, ἐπιμένω ὄχι διὰ νὰ ἀπευθύνω κατηγορίαν τινά, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐντοπίσω τὸ θέμα τῆς δημιουργίας τῶν παγωμένων πιστώσεων καὶ διὰ νὰ εἴπω κἄτι τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἀνέφερον. Ὅτι δηλαδή, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, τὸ θέμα τῶν παγωμένων Πιστώσεων δὲν τὸ ἐδημιούργησεν, ἀλλὰ τὸ ἐκληρονόμησεν. Περαιτέρω ἔχομεν τὰς Τραπέζας. Εἰς τὸν πίνακα τὰ ἔχω κατατάξει καὶ πάλιν κατὰ Τράπεζαν καὶ χρονολογίαν καὶ μάλιστα διὰ νὰ προσφέρω τὴν ἄνεσιν τοῦ ἐλέγχου ἐζήτησα ἀπὸ τὰς Τραπέζας νὰ μοῦ καθορίσουν τὰς ἡμερομηνίας διὰ τὴν περίοδον μέχρι τοῦ 1952, διὰ τὴν περίοδον ἀπὸ τοῦ 1952 μέχρι τοῦ 1955 καὶ διὰ τὴν περίοδον ἀπὸ τοῦ 1956 μέχρι τοῦ 1958, ὥστε καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου διακεκριμένη νὰ εἶναι ἡ εὐθύνη, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχῃ. Παγωμέναι Πιστώσεις

Εἰσέρχομαι εἰς τὰς ὀφειλὰς πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ τὸ

ΙΚΑ.

Ἐδῶ, κύριοι, ὑπάρχει μία πλήρης σύγχυσις. Ὁμολογῶ, ὅτι ἐκοπίασα πάρα πολὺ διὰ νὰ διαχωρίσω τοὺς ἀριθμούς, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ ἐμφανίσω πρὸς τὴν Βουλὴν συγκεκριμένους ἀριθμούς, ὡς πρὸς τὰς παγωμένας ὀφειλάς. Θὰ πιστεύσητε, ὅτι εἶναι πολὺ δύσκολον τοῦτο, διότι τὸ Δημόσιον, τὸ Γενικὸν λογιστήριον, θεωρεῖ ὡς παγωμένας ὀφειλὰς τὰς καθυστερημένας ὀφειλάς, αἱ ὁποῖαι, ὅμως, κατὰ τὸ μέγιστον μέρος αὐτῶν δὲν ἔχουν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὰς παγωμένας ὀφειλὰς καὶ δι’ αὐτό, ἐνδεχομένως δημιουργεῖται καὶ ἐσφαλμένη ἐντύπωσις καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς τὸ κοινόν. Ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ τὰ πρόστιμα, τὰ ὁποῖα ἐπεβλήθησαν διὰ τὴν λαθρεμπορίαν συναλλάγματος, ἀπὸ μίαν ἔρευναν τὴν ὁποίαν ἔκαμα, διαπιστοῦται, ὅτι περιλαμβάνονται καὶ αὐτὰ ἐντὸς τῶν καθυστερημένων ὀφειλῶν πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ κατὰ συνέπειαν, ἐὰν δὲν τὰ μελετήσῃ κανεὶς καὶ δὲν τὰ ἀναλύσῃ εἰς ἀριθμούς, ἐκλαμβάνονται ὡς παγωμέναι πιστώσεις, ἐνῷ δὲν ἀποτελοῦν παγωμένας πιστώσεις ὑπὸ τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν μορφήν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐννοοῦμεν λογικῶς τὰς παγωμένας πιστώσεις. Ἕτεραι ὀφειλαί, μερικάς τῶν ὁποίων θὰ σᾶς ἀναγνώσω εἶναι αἱ πρὸς τὰ σιδηροδρομικὰ δίκτυα, τὰ ὁποῖα γνωρίζομεν, ὅτι ἔχουν ἓν παθητικόν. Ἐπίσης ἔχομεν διαφόρους λογαριασμοὺς εἰς τοὺς ὁποίους περιλαμβάνονται καὶ λογαριασμοὶ πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, Ο. Τ.Ε., κλπ., οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται λογιστικῶς καὶ θὰ ἐξαφανισθοῦν μὲ ἕνα λογιστικὸν ἀντιλογισμόν. Παρὰ ταῦτα, τὸ σύνολον τῶν ὀφειλῶν αὐτῶν, ἐμφανίζεται εἰς τὰς καθυστερημένας πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλάς, καὶ κατὰ συνέπειαν, ἀλλοιώνει καὶ τὴν μορφὴν καὶ τὸν ὄγκον τῶν παγωμένων ὀφειλῶν. Αἱ ὀφειλαὶ τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων καὶ λοιπῶν ὀργανισμῶν κοινῆς ὠφελείας, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 701.000.000, ἐμφανίζονται εἰς τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον καθυστερημένας ὀφειλὰς καὶ προκαλοῦν πεπλανημένας ἐντυπώσεις. Ἐν τῇ προσπαθείᾳ μου νὰ δώσω μίαν πλέον συγκεκριμένην πληροφορίαν, διὰ τὴν ὁποίαν βεβαίως, μολονότι ὑπηρεσιακὸν πρόσωπον ἀνέλαβε νὰ μοῦ τὴν φέρῃ, νομίζω, ὅτι ὁ ὑπάλληλος τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου εἶναι ὁ κ. Δημάκης, κατώρθωσε νὰ φέρῃ εἰς ἐμέ, τὰς ὑπὸ βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ἐπιχειρήσεων ὀφειλάς, αἱ ὁποῖαι ὑπερβαίνουν τὸ ποσὸν τῶν 200.000.000 δραχ. Αὗται ἐν τῷ συνόλῳ των, ἀνέρχονται εἰς 300.000.000 δρχ. μὲ προσαύξησιν ὡς ἔγγιστα 145.000.000, δηλαδή, σύνολον 445.000 000 δραχμῶν. Τὸ σύνολον τῶν ἐπιχειρήσεων, ὄχι ἁπλῶς τῶν βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν, εἰς τὰς ὁποίας συμπεριλαμβάνονται βεβαίως καὶ αἱ ἀναφερθεῖσαι ὀφειλαὶ τῶν βιομηχανιῶν καὶ βιοτεχνιῶν, ὅπου ἀσφαλῶς θὰ ὑπάγωνται ἐμπορικαὶ καὶ γεωργικαὶ ἐπιχειρήσεις, κατὰ τὸν ἴδιον ὑπάλληλον, ἀνέρχονται εἰς δραχμὰς 326 ἑκατομμύρια μὲ προσαυξήσεις ὡς ἔγγιστα 150 ἑκατομμύρια, ἤτοι σύνολον 476 ἑκατομμύρια. Ἄρα, ὁ ἀριθμὸς τῶν 476 ἑκατομμυρίων μαζὶ μὲ τὰς προσαυξήσεις, ἀποτελεῖ τὰς ὀφειλὰς τῶν ἐπιχειρηματικῶν μονάδων ἐν γένει καὶ ὄχι μόνον τῶν βιομηχανικῶν καὶ βιοτεχνικῶν, ὁμοῦ μετὰ τῶν προσαυξήσεων τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὸ δημόσιον. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ὅλαι αἱ ἄλλαι ὀφειλαί, χωρὶς βεβαίως νὰ ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην τῆς βεβαιώσεως αὐτῆς, ὅλαι αἱ ἄλλαι ὀφειλαὶ εἶναι ἁπλῶς καθυστερημέναι ὀφειλαί. Μάλιστα καὶ ἀπὸ τὰς καθυστερημένας αὐτὰς ὀφειλάς, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰς ὀφειλὰς τῶν τελευταίων δύο ἐτῶν, καὶ τοῦτο διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἔχουν κλιμακωθῆ αἱ δόσεις τῶν ὀφειλομένων φόρων καὶ λόγῳ ἀκριβῶς τῆς κλιμακώσεως τοῦ ἑνιαίου φόρου, ἀλλὰ καὶ τῆς μεταφορᾶς τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους ἐκλιμακώθησαν εἰς μακρὰ διαστήματα αἱ ὀφειλαὶ αὗται καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ ἐκ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ ἔχωμεν συγκεκριμένον καὶ ἀκριβῆ ἀριθμόν. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπομονὴν ἐὰν θέλωμεν πράγματι νὰ πληροφορηθῶμεν τὸ ἀκριβὲς ὕψος τῶν παγωμένων ὀφειλῶν, τὰς ὁποίας ρυθμίζει τὸ παρὸν σχέδιον νόμου, θὰ πρέπει δὲ νὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καθορίζει. Ἀπομένει τὸ ὕψος τῶν πρὸς τὸ ΙΚΑ ὀφειλῶν. Ὡς πρὸς τὸ ὕψος τῶν ὀφειλῶν τούτων, θὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Ὑπάρχουν ὀφειλαί, αἱ ὁποῖαι ἀναμφισβητήτως εἶναι καθυστερημέναι ὀφειλαί, ἀλλὰ δὲν δύνανται λογικῶς νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὰς παγωμένας ὀφειλὰς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν ἀποτελοῦν παγωμένας ὀφειλὰς ἐπιχειρηματικῶν μονάδων, ἀλλὰ ἀποτελοῦν ὀφειλὰς κατὰ μεγάλον ποσοστὸν μικρῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ μικρῶν βιοτεχνῶν. Αἱ ὀφειλαὶ αὗται, εἶναι αἱ ἀκόλουθοι:

ΑΝΑΛΥΣΙΣ ΟΦΕΙΛΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟ Ι.Κ.Α.

μέχρι 30.11.1958 Εἰς ἑκατομμύρια δραχμῶν

§147Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς προσδιορίσητε τὴν ἔννοιαν τῆς παγωμένης ὀφειλῆς, διότι σᾶς ἀκούομεν διαρκῶς νὰ ὁμιλῆτε περὶ διαφορᾶς μεταξὺ καθυστερημένων καὶ παγωμένων ὀφειλῶν, Καθυστερημένη ὀφειλή, εἶναι βέβαιον ποία εἶναι· παγωμένη ὀφειλή, ὅμως, ποία εἶναι;

§148Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, φοβοῦμαι, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ δώσῃ ἀκριβῆ καθορισμὸν τῆς παγωμένης ὀφειλῆς. Πάντως, παγωμένη ὀφειλὴ πρέπει νὰ νοῆται ἡ ὀφειλὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία δὲν ἐξυπηρετεῖται ὑπὸ μιᾶς ἐπιχειρηματικῆς μονάδος ἐξ οἰκονομικῶν λόγων καὶ ὄχι ἐκ προχείρου καθυστερήσεως ταμειακῆς. Ὅταν μία ἐπιχειρηματικὴ μονὰς ἀδυνατῇ, ἐξ οἰκονομικῶν λόγων καὶ ὄχι ἐκ ταμειακῆς καθυστερήσεως νὰ ἐξυπηρετήσῃ χρέος, ὄχι βεβαίως μικρόν, τότε καθίσταται παγωμένη ὀφειλὴ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν μορφὴν καὶ τὴν φύσιν, τὴν ὁποίαν νοοῦμεν. Διότι πιστεύω, ὅτι καὶ ὑμεῖς δὲν θεωρεῖτε παγωμένην ὀφειλὴν τὴν ὀφειλὴν τῶν 500 ἢ 1000 δραχμῶν, τὴν ὁποίαν ἕνας μικροεπαγγελματίας ἢ μικροβιοτέχνης ὀφείλει δι’ οἱονδήποτε λόγον, εἴτε εἰς τὸ δημόσιον, ἔναντι φόρων, εἴτε εἰς τὸ ΙΚΑ, ἔναντι ἀσφαλιστικῆς εἰσφορᾶς. Αὐτὴ εἶναι καθαρῶς καθυστερημένη ὀφειλὴ καὶ δὲν εἶναι παγωμένη ὀφειλή, ὑπὸ τὴν οἰκονομικὴν ἔννοιαν. Ὑφίσταται, δηλαδή, οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν κριτήριον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐπιτρέπει νὰ σύρωμεν μίαν κάθετον γραμμὴν μεταξὺ τῆς παγωμένης καὶ καθυστερημένης ὀφειλῆς.

§149Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Παγωμένη εἶναι μία ὀφειλή, ἀσχέτως τοῦ ὕψους της. Τὸ ὕψος τῆς ὀφειλῆς, δὲν ἔχει κανένα συσχετισμόν, ἐὰν θὰ εἶναι παγωμένη ἡ ὀφειλὴ ἢ ὄχι. Ἀπὸ κοινωνικῆς πλευρᾶς ὑπάρχει ἡ οὐσιαστικὴ διάκρισις ἐκ τοῦ ὕψους τῆς ὀφειλῆς καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὡς πρὸς τὸ τί εἶναι παγωμένη ἢ καθυστερημένη, πρέπει νὰ ἐπανέλθω εἰς αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Κωστῆς. Εἶπεν, ἐὰν ἔχετε ἕνα τεράστιον λογαριασμόν, μὴ ἐξυπηρετούμενον, ἔναντι τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ καταβολή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ πολλοστημόριον, ἡ Τράπεζα δὲν θὰ τὸ ἐμφανίσῃ ὡς παγωμένον, ἐνῷ εἶναι τοιοῦτον.

§150Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἀποτελεῖ εὐθύνην τῆς Τραπέζης τοῦτο.

§151Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος μαζί σας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ὁρισμὸν τῶν παγωμένων πιστώσεων, ἀλλὰ ἐπειδὴ οἱ διάφοροι πίνακες καὶ ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μνημονευθῆ, ἔχουν βασισθῆ καὶ εἰς ἕνα ποσοτικὸν προσδιορισμὸν τῶν παγωμένων πιστώσεων, καὶ οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους εἴπατε, βασίζονται εἰς χρέη πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ πρὸς Τραπέζας, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσδιορίσητε πόσα εἶναι τὰ πρὸς τὸ Δημόσιον χρέη καὶ πόσα τὰ ἄλλα.

§152Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Οἱ ἀριθμοὶ τῶν Τραπεζῶν, εἶναι ἄνευ οὐδενὸς ποσοτικοῦ περιορισμοῦ. Τὸν ποσοτικὸν προσδιορισμὸν τὸν κάμνομεν μόνον εἰς τὰς ὀφειλὰς πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ πρὸς τὸ ΙΚΑ, διότι αἱ ὀφειλαὶ πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ πρὸς τὸ ΙΚΑ δημιουργοῦνται ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν πολιτῶν, ἐνῷ αἱ ὀφειλαὶ πρὸς τὰς Τραπέζας δημιουργοῦνται ἀπὸ τὰς ἐπιχειρηματικὰς μονάδας. Εἶναι διάφορος ἡ φύσις τῆς ὀφειλῆς.

§153Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως, διὰ τὰς ὀφειλὰς πρὸς τὰς Τραπέζας δὲν ὑπάρχει περιορισμός.

§154Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορίου). Μάλιστα. Ἐπειδή, ὅμως, ἐθίγη κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ τὸν κ. Μητσοτάκην τὸ θέμα αὐτό, πιστεύω, ὅτι πρέπει νὰ διαχωρίσωμεν τὰς παγωμένας ἀπὸ τὰς καθυστερημένας ὀφειλὰς καὶ τοῦτο, διότι ἡ κοινὴ γνώμη, ὄχι βεβαίως ἡ νομικὴ ἐπιστήμη ἢ ἡ δικαστικὴ πρᾶξις, ἡ κοινὴ γνώμη, ἐδημιούργησε μίαν ἰδιάζουσαν μορφὴν ὀφειλῶν, τὴν ὀφειλὴν τῶν παγωμένων πιστώσεων καὶ ἀναμφισβητήτως ἡ κοινὴ γνώμη, εἰς τὴν ὁρολογίαν αὐτήν, δὲν ἀναζητεῖ τὰς παγωμένας πιστώσεις εἰς τὴν μικρὰν ὀφειλὴν τοῦ οἱουδήποτε μικροῦ ὀφειλέτου πρὸς τὸ Δημόσιον ἢ τοῦ οἱουδήποτε μικροῦ ἐπαγγελματίου πρὸς τὸ ΙΚΑ. Θὰ σᾶς εἴπω ἕνα συγκεκριμένον ἀριθμόν. Ὑπάρχουν 108.500 ἄτομα, τὰ ὁποῖα ὀφείλουν πρὸς τὸ ΙΚΑ κάτω τῶν 10.000 δραχμῶν καὶ τὰ ὁποῖα 108.500 ἄτομα, ἔχουν καθυστερημένας ὀφειλὰς 152 ἑκατομμυρίων. Τὸ ΙΚΑ τὸ ἐμφανίζει, ἀναμφισβητήτως, ὡς παγωμένην ὀφειλὴν καὶ προσθέτει καὶ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν εἰς τὰς παγωμένας ὀφειλάς. Προσωπικῶς, δὲν θεωρῶ τὸ ποσὸν τῆς ὀφειλῆς αὐτῆς ὡς παγωμένον, διότι ἀνήκει εἰς τὸ ἀνώνυμον πλῆθος τῶν ἀδυνάτων, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν παγωμένων ὀφειλῶν, ὑπὸ τὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐννοοῦμεν καὶ ἡ κοινὴ γνώμη τὴν ἐννοεῖ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, προσεπάθησα νὰ ἔχω ἕνα ἄλλον πίνακα τοῦ ΙΚΑ, ὁ ὁποῖος μοῦ ἐδόθη καὶ ὁ ὁποῖος μοῦ δίδει τὰς μέχρι 30.11.1958 καθυστερημένας ὀφειλάς. Εἰς τὰς ὀφειλάς, βεβαίως, ὑπάγονται αἱ κάτω τῶν 10.000 ὀφειλαὶ τῶν Νομικῶν Προσώπων καὶ Δήμων. Ἐξ ὅλων, ὅμως, αὐτῶν τῶν κονδυλίων τῶν 607 ἑκατομμυρίων, ποὺ ἀποτελοῦν τὸν ὄγκον τῶν καθυστερημένων ὀφειλῶν πρὸς τὸ ΙΚΑ, αἱ ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν ἐπιχειρήσεις ὀφείλουν τὸ 79,8. Αἱ πτωχεύσασαι ἐπιχειρήσεις τὸ 12,8 καὶ αἱ ὑπὸ εἰδικὴν ἐκκαθάρισιν ἐπιχειρήσεις τὸ 1,6. Κατὰ συνέπειαν, βλέπετε εἰς ποίαν θέσιν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ ἁπλῆ ἀνάγνωσις τοῦ ἀριθμοῦ καὶ ἡ μὴ ἀνάλυσις τοῦ ἀριθμοῦ. Τὴν πλήρη ἀνάλυσιν δὲν δύναμαι νὰ δώσω ἐγώ, ἀπὸ τοῦ βήματος. Θὰ τὴν δώσῃ ἀναμφισβητήτως ἡ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν σας. Καὶ ἐὰν ἔχωμεν ὑπομονήν, θὰ πληροφορηθῶμεν τὸ ὕψος τῶν παγωμένων πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Ἐὰν ἀναφέρομαι εἰς ἀριθμούς, παρ’ ὅλον ὅτι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δὲν δίδουν τὴν πραγματικὴν εἰκόνα τῶν παγωμένων ὀφειλῶν καὶ τῶν ὀφειλῶν τῶν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν διαχείρισιν ἐπιχειρήσεων, τὸ ἔπραξα μόνον, διὰ ἕνα λόγον καὶ ὀφείλω νὰ εἶμαι εἰλικρινής, διότι θέλω νὰ προλάβω τὴν κακοπιστίαν ὡρισμένων, ὡς πρὸς τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς καὶ θέλω, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ ἐμφανίσω καὶ νὰ τονίσω δι’ ἄλλην μίαν φοράν, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀνέλαβε νὰ ρυθμίσῃ ἕνα οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον πράγματι ἀπετέλεσε καὶ ἀποτελεῖ ἔντονον ἀνωμαλίαν τῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς ζωῆς τῆς χώρας, ἀλλὰ δὲν ἐδημιούργησε τὸ θέμα τοῦτο, τὸ ἐκληρονόμησε. Καὶ αὐτὸ ὀφείλω νὰ τὸ τονίσω, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὄχι διὰ νὰ ἀναζητήσω εὐθύνας διὰ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ μόνον διὰ νὰ δώσω εἰς τὸν ἀναγνώστην τῶν αὐριανῶν ἐφημερίδων τὴν πραγματικὴν εἰκόνα τῶν ὑπευθύνων, διὰ τὴν δημιουργίαν τῶν παγωμένων πιστώσεων. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν προεισαγωγήν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἶμαι ὀλίγον περισσότερον συγκεκριμένος καὶ νὰ πλησιάσω περισσότερον τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου. Ἀλλὰ πρὶν ἢ πλησιάσω τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, θὰ ἤθελον νὰ δώσω τὰς γενικὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι ἀπετέλεσαν τὴν βάσιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου. Ὀφείλομεν νὰ ἐνθυμούμεθα, ὅτι ἡ οἰκονομία μας εἶναι ἐλευθέρα καὶ ἐξατομικευμένη. Αὐτὸ ὑπονοεῖ, ὅτι ἡ ἄνοδος καὶ ἡ λειτουργία τῆς οἰκονομίας, κατὰ βάσιν, εἶναι ἐμπεπιστευμένη εἰς τὸ ἄτομον. Κατὰ συνέπειαν, ἐφ’ ὅσον ἡ πρόοδος καὶ ἡ ἄνοδος τῆς οἰκονομίας, ἐφ’ ὅσον τὸ κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας εἶναι ἐμπεπιστευμένον εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα εἰς τὸ ἄτοπον, καὶ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀτομικὴν πρωτοβουλίαν, ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι κίνητρον πρὸς ἄνοδον τῆς οἰκονομίας ἀποτελεῖ τὸ κέρδος. Τὸ κέρδος, ὅταν εὑρίσκεται ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς λογικῆς, τῶν φυσιολογικῶν οἰκονομικῶν ὁρίων, δὲν ἀποτελεῖ μόνον τὴν νόμιμον ἀμοιβὴν διὰ τὸν ἐπιχειρηματίαν, ἐξυπηρετεῖ καὶ ἕνα βαθύτερον οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν σκοπόν. Διότι, πρῶτον, ἐφ’ ὅσον μία ἐπιχειρηματικὴ μονὰς ἐργάζεται καὶ κερδίζει, σημαίνει ὅτι εἶναι βιώσιμος, σημαίνει ὅτι δύναται νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὸν ἐντόπιον καὶ διεθνῆ συναγωνισμόν, σημαίνει ὅτι δύναται νὰ ἀποκομίσῃ τὰ ρευστὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα θὰ τῆς ἐπιτρέψουν νὰ ἀνανεώσῃ τὸν κεφαλαιουχικόν της ἐξοπλισμόν, νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς ἐγκαταστάσεις, τὰς ὁποίας ἔχει, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἀποτελέσῃ χρήσιμον ἐπιχειρηματικὴν μονάδα διὰ τὴν οἰκονομίαν καὶ διὰ τὴν κοινωνίαν. Ἀλλά, ὅπως εἶναι λογικὸν καὶ φυσικόν, ὁ ἐπιχειρηματίας εἰς μίαν ἐξατομικευμένην οἰκονομίαν νὰ καρποῦται τοῦ κέρδους ὡς ἀμοιβῆς τῆς ἐπιχειρηματικῆς του ἱκανότητος καὶ ὡς ἀνάγκην διὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ κεφαλαιουχικοῦ του ἐξοπλισμοῦ, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον εἶναι ὑποχρεωμένος, ἀποτελεῖ ἀνάγκην διὰ τὴν οἰκονομίαν καὶ διὰ τὴν κοινωνίαν, νὰ εἶναι ὑπεύθυνος καὶ διὰ τὰς ζημίας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ ἐξατομικευμένη οἰκονομία, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ ἐξατομικευμένη οἰκονομία χωρὶς νὰ ἀποτελῇ πρόκλησιν ἔναντι τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου ἐὰν τὸ ἄτομον, ὁ ἐπιχειρηματίας, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται καὶ πρέπει νὰ καρποῦται τὰ κέρδη, δὲν εἶναι ὑπεύθυνος καὶ διὰ τὰς ζημίας. Αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν βασικὴν σκέψιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν πρέπει ὅλοι νὰ ἐκκινῶμεν ἐὰν θέλωμεν νὰ κρίνωμεν τὸ νομοθέτημα. Βεβαίως ὑπῆρξαν πολλοὶ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἠναγκάσθη ἡ Πολιτεία νὰ παρεκκλίνῃ ὡρισμένων βασικῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι διέπουν τὴν ἐξατομικευμένην οἰκονομίαν. Ὀφείλομεν ὅμως νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ ὑπερεξετιμήθησαν καὶ ἕνας ὑπερβολικὸς ἄνεμος ἐπιεικείας ἔπνευσε καὶ εἰς τὴν διοίκησιν καὶ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς διαδρόμους τῶν δικαστηρίων καὶ κατὰ συνέπειαν ἤρχισεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ ἀμβλύνεται τὸ βασικὸν στοιχεῖον τῆς ἐξατομικευμένης οἰκονομίας, ἡ εὐθύνη τοῦ ἐπιχειρηματίου. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς νοοτροπίας ἀποτελεῖ κοινωνικὴν ἀνάγκην νὰ ἀντιδράσωμεν. Πέραν ὅμως τῆς κοινωνικῆς ἀνάγκης ἀποτελεῖ καὶ οἰκονομικὴν ἀνάγκην νὰ ἀντιδράσωμεν ἐναντίον τῆς νοοτροπίας αὐτῆς, διότι ὀργανικὸν στοιχεῖον τῆς ἐλευθέρας οἰκονομίας καὶ τῆς ἐξατομικευμένης οἰκονομίας —καὶ εἶναι ἀπαραίτητον— εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ ἐπιχειρηματίου. Δὲν εἶναι δὲ μόνον αὐτό, δὲν ἐπιφέρει δηλαδὴ κλονισμὸν τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ στοιχείου ἡ ἔλλειψις τῆς εὐθύνης τοῦ ἐπιχειρηματίου δημιουργεῖ καὶ ἄνισον μεταχείρισιν μεταξὺ τῶν ἐπιχειρηματικῶν μονάδων. Ἢ πρέπει νὰ ἀποδεχθῶμεν, ὅτι τὸ σύνολον τῶν ἐπιχειρηματικῶν μονάδων δικαιοῦται νὰ κάμῃ χρῆσιν τῶν οἱωνδήποτε εὐκολιῶν, τὰς ὁποίας προσφέρει ὁ νομοθέτης, ἢ πρέπει νὰ διαχωρίσωμεν καὶ νὰ μεταχειρισθῶμεν ἀνίσως τὰς ἐπιχειρηματικὰς μονάδας, νὰ καταδικάσωμεν τὰς ὑγιεῖς ἐκείνας ἐπιχειρηματικὰς μονάδας, αἱ ὁποῖαι πράγματι ἐντὸς τοῦ οἰκονομικοῦ κύκλου καὶ ἐντὸς τῆς λειτουργίας τῆς οἰκονομίας δύνανται νὰ ἐπιβιώσουν μόνον ἐφ’ ὅσον τὸ σύνολον τῶν ἐπιχειρηματικῶν μονάδων εὑρίσκουν ἴσην μεταχείρισιν. Κατὰ συνέπειαν, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ τυχὸν εὐνοϊκὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται ὑπὲρ ὡρισμένων ἐπιχειρηματικῶν μονάδων δὲν εὐνοοῦν μόνον, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως πλήττουν καὶ πλήττουν τὸν μέγα ὄγκον τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ διαμορφώνουν μίαν ψυχολογίαν ἐπικίνδυνον διὰ τὸ οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν μέλλον τῆς χώρας. Περαιτέρω τὸ σύνολον τῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς ζωῆς τῆς χώρας πλήττεται ἐκ τῶν εὐνοιῶν, τὰς ὁποίας ἔρχεται ὁ νομοθέτης καὶ δίδει. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον τὸ σύνολον τῶν πιστωτικῶν σχέσεων ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὴν εὐνοϊκὴν αὐτὴν μεταχείρισιν, ὁ πιστωτὴς ζητεῖ ἀσφάλιστρον —καὶ εἶναι ἀνώνυμος ὁ πιστωτὴς— καὶ ζητεῖ ἀσφάλιστρον ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν ὀφειλετῶν. Ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ ἐλαττώματα τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει συμβάλλει ὀλίγον ἀφ’ ἑνὸς ἡ παρατηρουμένη ἐπιείκεια ἔναντι τῶν ὀφειλετῶν, ἀλλὰ καὶ ἄλλα στοιχεῖα, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἔχομεν τὸ ὑψηλότερον ἐπιτόκιον. Καὶ γνωρίζετε ποίαν ζημίαν διὰ τὴν οἰκονομίαν καὶ διὰ τὴν κοινωνίαν ἀποτελεῖ τὸ ὑψηλὸν κόστος τοῦ χρήματος. Εἰς οὐδεμίαν ἄλλην χώραν τῆς Εὐρώπης ὑφίσταται τόσον ὑψηλὸν κόστος χρήματος. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς μίαν χώραν ὅπως ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία ἔχει σπάνιν ρευστῶν κεφαλαίων καὶ μακροπροθέσμων πιστώσεων, ἀποτελεῖ ἀνάγκην νὰ ἀποκτήσωμεν σταθερότητα πιστωτικῶν σχέσεων. Ἀποτελεῖ ἀνάγκην νὰ πιστεύσῃ ὁ πιστωτής, ὅτι παρέχων τὸ ἀποταμίευμά του θὰ δυνηθῇ νὰ ἀπολαύσῃ τὸν καρπὸν τῆς συμφωνίας του μὲ τὸν ὀφειλέτην. Θὰ δυνηθῇ νὰ ἀπολαύσῃ αὐτά, τὰ ὁποῖα συνεφώνησε μὲ τὸν ὀφειλέτην. Ἀποτελεῖ πλάνην νὰ νομίζωμεν, ὅτι προσφέρομεν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν οἰκονομίαν καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν, ὅταν ἐπιδεικνύωμεν ἐπιείκειαν καὶ ὅταν κλονίζωμεν διὰ νομοθετικῶν μέτρων τὴν πίστιν τοῦ πιστωτοῦ εἰς τὰς συμφωνίας. Ὀφείλομεν ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην οἰκονομίαν νὰ προσέξωμεν παρὰ πολύ, τὸ στοιχεῖον αὐτό. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, κυρίως ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία στερεῖται ρευστῶν κεφαλαίων καὶ μακροπροθέσμων πιστώσεων καὶ διότι, πρὸ παντός, τὸ κόστος τοῦ κεφαλαίου εἰς τὴν χώραν μας εἶναι ὑψηλότερον πάσης ἄλλης χώρας καὶ καθιστᾶ ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτίας τὴν παραγωγὴν μας ἀνίκανον νὰ συναγωνισθῇ τὴν παραγωγὴν τῶν ὑπολοίπων χωρῶν. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, διὰ νὰ τονίσω τὴν ἀνάγκην νὰ ἐμπνεύσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν νὰ ἀπευθυνθῇ καθ’ ὅλους τοὺς τρόπους, τοὺς δυνατοὺς τρόπους, εἰς τὴν παραγωγικὴν διαδικασίαν τῆς χώρας. Ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐὰν πράγματι ἐπιθυμοῦμεν καὶ θέλωμεν νὰ δημιουργήσωμεν ἐπενδύσεις παραγωγικάς, ἔχομεν τὴν ἀνάγκην νὰ πείσωμεν τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν, ὅτι δὲν πρέπει τοῦ λοιποῦ νὰ φοβῆται τὸν νομοθέτην. Ὅτι δὲν θὰ ἔλθῃ ὁ νομοθέτης νὰ ἐπέμβῃ μὲ τὴν ἀπέραντον παντοδυναμίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ νὰ ρυθμίσῃ τὰς σχέσεις πιστωτοῦ καὶ ὀφειλέτου. Κύριοι συνάδελφοι, ἕτερον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἦτο φυσικὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ νομοθέτης, ὁ συντάκτης τοῦ σχεδίου νόμου ἢ μᾶλλον οἱ συντάκται, διότι εἶναι ὁμαδικὴ ἡ σκέψις τῆς Κυβερνήσεως ἐντὸς τοῦ νόμου τούτου, εἶναι, ὅτι ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ νὰ διατηρήσωμεν τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Ἡ οἰκονομικὴ σταθερότης, ἀποτελεῖ ἐπίπονον ἐπίτευγμα τῆς Κυβερνήσεως Καραμανλῆ. Καὶ δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις Καραμανλῆ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν τὴν διατήρησιν τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος. Θεωροῦμεν ἀπαραίτητον στοιχεῖον καὶ θεωροῦμεν ὅτι προσφέρομεν τὴν μεγίστην δυνατὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν καὶ εἰς τὴν ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, διότι πράγματι, μετὰ ἕνα τοιαύτης ἐκτάσεως πληθωρισμὸν καὶ μὲ τοιαύτην πρωτοφανῆ ἀστάθειαν οἰκονομικῶν σχέσεων καὶ τιμῶν, ἠδυνήθημεν νὰ προσφέρωμεν μὲ ἐπίπονον προσπάθειαν τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα εἰς τὴν χώραν καὶ δὲν σκεπτόμεθα, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, μὲ μέτρα οἰκονομικά, νὰ δημιουργήσωμεν ἢ μᾶλλον νὰ θέσωμεν ἐν κινδύνῳ τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Παρὰ ταῦτα, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς πραγματικότητος, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνω, ἀσχέτως ἐὰν τὴν ἐκληρονομήσαμεν, ἀποτελεῖ πραγματικότητα, ὀφείλομεν νὰ ρυθμίσωμεν τὴν πραγματικότητα, νὰ λάβωμεν μέτρα, ὥστε, κατὰ τὸ δυνατόν, νὰ ἐξαλείψωμεν τὸ οἰκονομικὸν φαινόμενον, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ αὐτὴν τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ἀνωμαλίαν. Θὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ὑπάρχουν καθολικὰ φαινόμενα εἰς ὅλας τὰς ἐκδηλώσεις τοῦ βίου, τὰ ὁποῖα, ὄχι μόνον ἐπιτρέπουν, ἀλλὰ πολλὰς φορὰς ἐπιβάλλουν τὴν παρέκκλισιν ἀπὸ τὴν γενικὴν ἀρχήν. Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ τὰ καθολικὰ φαινόμενα τοῦ οἰκονομικοῦ βίου, ἀποτελεῖ καὶ τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζομεν τὴν στιγμὴν αὐτήν. Ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς ἐπιχειρήσεων, εὑρίσκεται ἐν καθυστερήσει, διὰ νὰ εἶμαι περισσότερον συγκεκριμένος, εἶναι παγωμέναι. Ἐρωτᾶται, ποῖος εἶναι ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ φαινόμενον αὐτό; Θὰ πρέπει, ἐὰν πράγματι πιστεύωμεν εἰς τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα, νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀπομονώσωμεν τὸ οἰκονομικὸν αὐτὸ γεγονός. Νὰ τὸ ἀπομονώσωμεν ἀπὸ τὴν ὑπόλοιπον οἰκονομίαν. Νὰ προσπαθήσωμεν, διαχωρίζοντες τὸ οἰκονομικὸν αὐτὸ φαινόμενον, νὰ διαφυλάξωμεν κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν ὑπόλοιπον οἰκονομίαν τῆς μολύνσεως. Διότι ἀποτελεῖ πράγματι, τὸ γεγονὸς τῶν παγωμένων πιστώσεων, μίαν μόλυνσιν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. Ἡ πολιτικὴ ἐξουσία, ὅταν χαρίζεται καὶ ρυθμίζῃ οἰκονομικὰ φαινόμενα καὶ δὴ τοιαύτης ἐκτάσεως, θὰ πρέπει, ἐκτὸς αὐτοῦ τοῦ γεγονότος καὶ τοῦ παράγοντος τῆς ἀπομονώσεως, νὰ φροντίζῃ, ὅπως, μὲ γενικὰς ἀπροσώπους γραμμάς, μὲ κριτήρια ἐντελῶς ἀντικειμενικά, νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὴν κατάστασιν. Εἶναι ἀνάγκη ἀπαραίτητος, διὰ πᾶσαν χώραν καὶ διὰ τὴν ἰδικήν μας χώραν, πάντοτε τὰ οἰκονομικὰ μέτρα νὰ εἶναι ἀπρόσωπα, ἀντικειμενικά, ἀδιάβλητα. Θὰ πρέπει, λοιπόν, νὰ ζητήσωμεν, νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀνεύρωμεν τὰ κριτήρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς ἐπιτρέψουν καὶ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ταὐτοχρόνως νὰ σύρωμεν τὰς καθέτους γραμμάς, αἱ ὁποῖαι, κατὰ τρόπον ἀπρόσωπον καὶ ἀδιάβλητον, θὰ διαχωρίζωνται καὶ θὰ ἀπομονώνουν τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ ψίθυρος. Θὰ πρέπει, ἐπίσης, νὰ ἀναζητήσωμεν τὰς ὀφειλάς, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν εἰς ἀνύποπτον χρόνον, διὰ τὸν σημερινὸν νομοθέτην. Δὲν θὰ πρέπει αἱ ὀφειλαὶ ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας ἐδημιούργησεν ὡς Κυβέρνησις, ὁ σημερινὸς νομοθέτης, νὰ εὕρουν μίαν χαριστικὴν μεταχείρισιν ἢ ἄλλοτε μίαν συμβιβαστικὴν ἰδιαιτέρως μεταχείρισιν, μίαν, ἂν θέλετε, προνομιακὴν μεταχείρισιν, ἔστω καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβαλλομένην. Κατὰ συνέπειαν, ἐρωτᾶται, ποῖον εἶναι τὸ ἔνδυμα, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ περιβάλωμεν τὰς ὀφειλὰς ἐκείνας, τὰς ὁποίας θὰ ἀπομονώσωμεν ἀπὸ τὴν ὑπόλοιπον οἰκονομίαν καὶ τὸ ὁποῖον ταὐτοχρόνως ἔνδυμα θὰ προσφέρῃ ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, τὸ ἀδιάβλητον, τὸ ἀντικειμενικόν, τὸ ἀπρόσωπον τῆς μεταχειρίσεως. Κύριοι, τὸ ἔνδυμα μᾶς τὸ προσφέρουν δύο νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἤδη, πρὶν ἢ δοκιμάσωμεν νὰ ρυθμίσωμεν τὸ γεγονὸς αὐτό, ἔχουν ἀπομονώσει ἕνα μεγάλον ἀριθμὸν ἐπιχειρήσεων ἐπιχειρηματικῶν μονάδων. Καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτό, εἶναι ὁ νόμος 1810)1954 καὶ ὁ νόμος 3562)1956. Καὶ ἡ δημιουργία τῆς ὀφειλῆς, ἡ πηγὴ ἂς εἴπωμεν ἐκ τῆς ὁποίας ἐκπηγάζει ἡ πρὸς ρύθμισιν ὀφειλή, εἶναι ἡ ἡμερομηνία τῆς 8ης Ὀκτωβρίου 1956. Τὰ τρία αὐτὰ στοιχεῖα μᾶς προσφέρουν τὸν σκελετὸν ἐντὸς τοῦ ὁποίου, σύμφωνα μὲ τὴν ἰδιαιτέραν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως, προχωρεῖ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Πέραν αὐτοῦ, πρέπει νὰ ἐπιλέξωμεν μίαν διαδικασίαν ἁπλῆν καὶ ταὐτοχρόνως αὐτομάτους λύσεις. Καὶ νομίζω, ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἠδυνήθημεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὸ βασικὸν αὐτὸ αἴτημα. Ἡ διαδικασία εἶναι ἁπλῆ, εἶναι, ὡς γνωστόν, ἡ διαδικασία τοῦ συμβιβασμοῦ. Αἱ λύσεις, αἱ ὁποῖαι προσδίδονται, εἶναι γνωσταί, τὰς ἀνέφερον οἱ εἰσηγηταί. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον, θὰ μᾶς ἀπασχολήσουν, ἄλλως τε, εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Θὰ δώσω μόνον μίαν ἐξήγησιν καὶ τοῦτο διότι, ὡς πρὸς ὡρισμένον σημεῖον, ἐβλήθη τὸ σχέδιον νόμου ὄχι μόνον ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ ὑπὸ ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ μερίδος τοῦ τύπου. Ἐλέχθη, πῶς εἶναι δυνατὸν ἐπιχειρήσεις, εὑρισκόμεναι ἐν καθυστερήσει ἐκπληρώσεως τῶν ὀφειλῶν των, νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσουν τραπεζιτικὴν ἐγγύησιν, διὰ τὴν ἐτησίαν ὀφειλήν. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει πλήρης παρερμηνεία τῆς σκέψεως τοῦ νομοθέτου καὶ τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει νὰ θεραπεύσῃ τὸ νομοσχέδιον. Ὁ νομοθέτης δὲν ἐπιζητεῖ τὴν ἐπιβίωσιν τῶν ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῶν πραγμάτων εἶναι καταδικασμέναι. Ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι στοιχεῖον δημιουργίας εἰς μίαν ἐλευθέραν οἰκονομίαν, εἶναι τὰ τίθενται ἐκτὸς τῆς οἰκονομίας αἱ ὁριακαὶ ἐπιχειρήσεις. Μόνον οὕτω δύνανται νὰ προχωρήσουν αἱ οἰκονομίαι, μόνον οὕτως εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρήσωμεν φιλελευθέρας καὶ ἐξατομικευμένας ἐπιχειρήσεις, μόνον οὕτω θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιβιώσωμεν εἰς τὸν διεθνῆ οἰκονομικὸν χῶρον, μόνον οὕτω θὰ δυνηθῶμεν ἰδιαιτέρως σήμερον νὰ ἐπιβιώσωμεν εἰς τοὺς εὐρυτέρους χώρους, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦνται καὶ νὰ ἀντεπεξέλθωμεν εἰς τὸν διεθνῆ συναγωνισμόν. Εἶναι ἀδύνατον ἐκ τῶν πραγμάτων ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία, νὰ διατηρήσῃ μὴ βιωσίμους ἐπιχειρήσεις. Ἀποτελεῖ πλάνην, ἀποτελεῖ σπατάλην, ἡ προσπάθεια διατηρήσεως μὴ βιωσίμων ἐπιχειρήσεων. Ἁπλούστατα, μεταθέτομεν τὸν θάνατον καὶ ἐπιβαρύνομεν τὸν ἀσθενῆ, δὲν σκεπτόμεθα μὲ τὸ ἐπιβαλλόμενον συναίσθημα τῆς εὐθύνης, ἔναντι τοῦ οἰκονομικοῦ καὶ κοινωνικοῦ μέλλοντος τῆς χώρας. Ἐὰν πράγματι θέλωμεν νὰ προσφέρωμεν τὰ μέσα, τὴν τεχνητὴν ἀναπνοήν, διὰ τὴν ἐπιβίωσιν ὡρισμένων ἐπιχειρήσεων, πρέπει νὰ τὰ προσφέρωμεν διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι βιώσιμοι, ἔχουν ἐν ἑαυταῖς τὸ στοιχεῖον τῆς βιωσιμότητος. Καὶ ἐρωτᾶται, πῶς θὰ κριθῇ καὶ ποῖος θὰ κρίνῃ τὴν βιωσιμότητα μιᾶς ἐπιχειρήσεως; Ἐὰν ἐμπιστευθῶμεν τὴν κρίσιν, ὡς πρὸς τὴν βιωσιμότητα μιᾶς ἐπιχειρήσεως, εἰς μίαν ἐπιτροπήν, πρῶτον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴμεθα βέβαιοι περὶ τῆς ὀρθῆς κρίσεως τῆς ἐπιτροπῆς καί, δεύτερον, διαιωνίζομεν τὸ θέμα, διότι, ἐκ τῶν πραγμάτων, εἶναι ἀδύνατον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ν’ ἀποφανθῇ ἐντὸς ὡρισμένου εὐλόγου χρονικοῦ διαστήματος. Ἀντὶ τούτων, τεκμαίρομεν τὴν βιωσιμότητα ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι μία ἐπιχείρησις ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ προσφέρῃ τραπεζιτικὴν ἐγγύησιν, διὰ τὴν ἐτησίαν δόσιν μιᾶς κλιμακουμένης καὶ μειωμένης ὀφειλῆς. Διότι θὰ περικοποῦν, ἐνδεχομένως, αἱ προσαυξήσεις κλπ. τῆς ὀφειλῆς. Ἐὰν δὲν ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν καταβολὴν τῆς δόσεως ἢ τὴν δόσιν τῆς ἐγγυητικῆς ἐπιστολῆς, εἶναι πλέον αὐταπόδεικτος ἡ μὴ βιωσιμότης τῆς ἐπιχειρήσεως καί, κατὰ συνέπειαν, δὲν ἔχει ἀνάγκην τῶν εὐχερειῶν, τὰς ὁποίας προσφέρει ὁ νόμος. Εἶναι ἀποδεδειγμένως μὴ βιώσιμος ἐπιχείρησις. Μὲ αὐτὸν τὸν αὐτόματον καὶ ἁπλοῦν τρόπον, ἠθέλησε νὰ κινηθῇ ὁ νομοθέτης, ὥστε, κατὰ τὸ δυνατόν, τὰ προβλήματα τὰ δυσχερῆ, τὰ ὁποῖα προβάλλονται, νὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ. Κύριοι συνάδελφοι, τερματίζων τὴν εἰσήγησίν μου, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθω εἰς κἄτι, τὸ ὁποῖον εἶπον. Ἀποτελεῖ ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ἀποδεχθῇ οἱανδήποτε τροπολογίαν καὶ οἱανδήποτε προσπάθειαν, τείνουσαν, κατὰ τὴν γνώμην της πάντοτε, νὰ κλονίσῃ τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα καὶ μὴ ἐξυπηρετοῦσαν τὸ σύνολον τῶν πιστωτικῶν σχέσεων τῆς χώρας. Εἶναι βασικὰ στοιχεῖα τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπιμένει. Ἐπὶ τέλους, νομίζομεν, ὅτι ἐδόθη πολὺς χρόνος, ἐδόθησαν ἀλλεπάλληλοι ἀναστολαὶ εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι καθ’ οἱονδήποτε τρόπον χρεωστοῦν. Ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσουν αἱ ἐπιχειρηματικαὶ μονάδες τὰ παρασχεθέντα χρονικὰ διαστήματα τῶν ἀναστολῶν, διὰ νὰ ἐπανορθώσουν τὰς τυχὸν ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν ἐκ τῶν διαφόρων γεγονότων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ περαιτέρω ἡ ἐπιείκεια τοῦ νομοθέτου. Ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν νὰ ἐπιμένωμεν εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ σημερινοῦ καθεστῶτος, δηλαδὴ εἰς τὸ νὰ ἀναγνωρίσωμεν εἰς ἕνα μεγάλον ἀριθμὸν ἐπιχειρηματικῶν μονάδων, τὴν μὴ ἐξυπηρέτησιν τῶν ὀφειλῶν των, τότε διατρέχομεν ἕνα κίνδυνον νὰ πάθωμεν μίαν ἀλλοίωσιν, νὰ ἐμφανίζῃ ἡ οἰκονομία μας ἕνα παράξενον πράγματι σχῆμα, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ παρακολουθήσωμεν. Νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ λειτουργία, σημαίνει ἐξατομίκευσιν τῶν κερδῶν καὶ κοινωνικοποίησιν τῶν ζημιῶν. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ πιστεύσωμεν εἰς τὴν θεωρίαν αὐτήν. Πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἀρκετὰ ἐκοιμήθησαν οἱ νόμοι. Καιρὸς εἶναι νὰ ξυπνήσουν, πρὸς ὄφελος ὅλων μας καὶ πρὸ παντὸς τῶν ὀφειλετῶν. Νομίζω, ὅτι ὁ νομοθέτης, μὲ τὰ κατ’ ἰδίαν ἄρθρα, τὰ ὁποῖα διατυποῦνται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νόμου, ἐπέδειξε μίαν ἐπιείκειαν εἰς τὴν κατηγορίαν ἐκείνων τῶν ἐπιχειρήσεων, τὰς ὁποίας ἠδυνήθη νὰ ἀπομονώσῃ ἀπὸ τὸ σύνολον τοῦ οἰκονομικοῦ μηχανισμοῦ, ὥστε νὰ περιορίσῃ κατὰ τὸ δυνατὸν τὰ δυσμενῆ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπέφερε τὸ πράγματι ἀνώμαλον, τὸ ἐντελῶς ἀνώμαλον αὐτὸ καθεστὼς τῶν παγωμένων ἐπιχειρήσεων. Περαιτέρω ἐπιείκεια, δὲν θὰ εὕρῃ δικαιολογίαν. Δὲν θὰ τὴν ἀποδεχθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ δὲν θὰ εὕρῃ δικαιολογίαν καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Ἐπὶ τέλους, ὅταν τὸ Νομοθετικὸν Σῶμα, ἐπιδεικνύῃ ὑπερβολικὴν ἐπιείκειαν ἔναντι τῶν πολλῶν, τῶν ἀνωνύμων καὶ τῶν ἀδυνάτων, εὑρίσκει δικαίωσιν. Ὅταν, ὅμως, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία προβαίνῃ εἰς ἐπιδίωξιν ἐπιεικείας ὑπερβολικῆς, ἔναντι τῶν ὀλίγων, τῶν ἐπωνύμων καὶ ἰσχυρῶν, δὲν εὑρίσκει δικαίωσιν. (Χειροκροτήματα).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§156ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 4.30′ μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11 μ.μ.).