1959.02.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50ή.

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 1959

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀναβάλλεται ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§2Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Πασαλίδης, Κ. Δεσποτόπουλος, Ι. Δραγονέτης, Β. Ἐφραιμίδης, Κ. Κωνσταντάρας, Ἱπ. Ζαΐμης, Ε. Σκούρας, Ι. Εὐαγγελίδης, Δ. Γιαχνῆς, Φ. Περισσοράτης, Α. Μπριλλάκης, Γ. Πρίφτης, Ι. Σιαφλέκης, Δ. Σπυρίδης, Ν. Σκοπούλης, Ε. Μπενᾶ, Δ. Παπαθανασόπουλος, Δ. Κελτεμλίδης, Χρ. Παγώνης, Μ. Κανιάρης, Β. Μπρακατσούλας, Χ. Φιλίππου, Γ. Κατσίμπας, Γ. Αὐγερόπουλος, Ι. Παπαδημητρίου, Γ. Παπαγεωργίου, Ν. Καπνίσης, Α. Τσιάντος, Γ. Εὐαγγέλου, Η. Ἠλιοῦ, Χ. Μπούσιος, Α. Παπαθανασίου, Α. Λασκαρίδης, Ι. Κοντουδάκης, Μ. Χριστογεῶργος, Β. Θανασέκου, Α. Τσιπώρης, Α. Κολαμπᾶς, Ο. Ἀντώνογλου, Ε. Ρήγας, Κ. Τσιγάρας, Μ. Σβώλου, Α. Καθαροσπόρης, Θ. Κεραμιτζόγλου, Κ. Χιωτάκης, Κ. Σωτηρίου, Σ. Καρασάββας, Ν. Κιτσίκης, Σ. Ἠλιόπουλος, Α. Κακογιάννης καὶ Ε. Γιαρένης, καταθέτουσι προτάσεις νόμων: 1) «Περὶ κηρύξεως τῆς λήξεως τῆς ἀνταρσίας». 2) «Περὶ καταργήσεως τῆς ἰσχύος τοῦ Γʹ)1946 Ψηφίσματος». 3) «Περὶ καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς Διοικητικῆς ἐκτοπίσεως». 4) «Περὶ ἀπολύσεως καταδίκων ὑπὸ ὅρον». 5) «Περὶ προστασίας τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς» καὶ 6) «Περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ἀθανασιάδης, καταθέτει τροπολογίας, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ Δημοτικοῦ καὶ Κοινοτικοῦ Κώδικος κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Εὐαγγελίδης, Η. Ἠλιοῦ καὶ Σ. Καρασάββας, καταθέτουσι τροπολογίαν, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ Δημοτικοῦ καὶ Κοινοτικοῦ Κώδικος κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Ν. Δ. 3562)1956». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Τριανταφυλλίδης, Α. Παπαθανασίου καὶ Ν. Παπαδημητρίου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ἀντικαρκινικοῦ Ἀγῶνος». Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κοινότητος Περιβολίου Κερκύρας, πληγέντων ἐκ θεομηνιῶν καὶ ἀσθενειῶν τῆς ἐλαίας καὶ τῆς ἀμπέλου, αἰτούντων χορήγησιν λιπασμάτων καὶ θειϊκοῦ χαλκοῦ ἐπὶ πιστώσει καὶ ρύθμισιν τῶν πρὸς τὴν ΑΤΕ χρεῶν των. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Ν. Ἔξαρχος, καταθέτει ἀναφορὰν 18 οἰκογενειῶν προσφύγων ἐκ Μ. Ἀσίας καὶ Ρωσίας, κατοίκων Τρικάλων, αἰτουσῶν συμπληρωματικὸν δάνειον πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν οἰκιῶν των, ἀπαλλασσομένων τῆς ὑποβολῆς τῶν τίτλων κυριότητος, ὡς ἐγένετο καὶ διὰ τὸ πρῶτον δάνειον. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πρίφτης καὶ Ι. Δραγονέτης, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Ἐλαιοπαραγωγικῶν Συν)σμῶν Κερκύρας, αἰτούσης τὴν ἀναστολὴν εἰσπράξεως τῶν δαπανῶν διὰ πειραματικὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου κατὰ τὴν περίοδον 1956–57 καὶ καταβολὴν τούτων κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος ἐσοδείας. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Γ. Ἀράπης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ὁδηγῶν καὶ εἰσπρακτόρων Λεωφορείων Αὐτοκινήτων Πειραιῶς αἰτούντων κατάργησιν τοῦ Νόμου 3239) 1955 «περὶ Συλλογικῶν Συμβάσεων», αὔξησιν τῶν μισθῶν κατὰ 30% καὶ τῶν συντάξεων κατὰ 50%. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Μ. Γαληνός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Τοπικῆς Ἑνώσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων Λέσβου, αἰτοῦντος ὅπως συμπεριληφθῇ ἡ Λέσβος εἰς τὸ Τουριστικὸν Πρόγραμμα. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Σιαφλέκης, Ε. Σκούρας καὶ Α. Τσιάντος, διὰ τηλεγραφημάτων των, αἰτοῦσι συγκέντρωσιν τῆς ἀδιαθέτου παραγωγῆς βάμβακος τῆς περιφερείας Ἁλμυροῦ εἰς τιμὰς ἱκανοποιητικάς. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν Ν. Γεωργιάδου, Ι. Καλαϊτζίδη, Ν. Ἐλευθεριάδου, Ἠλ. Ποτουρίδη, Εὐρ. Παπαδοπούλου, Ι. Σελαλμαζίδη, Ἐλ. Τοπτσίδου, Βεν. Παυλίδη καὶ ἑτέρων εἴκοσι κατοίκων συνοικισμῶν τῆς ἀκριτικῆς Κοινότητος Σιδηρονέρου ἐντελῶς ἀπόρων καὶ ἀστέγων, αἰτούντων νὰ ἐνισχυθοῦν διὰ τοῦ ἐκ 16.000 δραχ. κονδυλίου τῆς αὐτοστεγάσεως πρὸς ἀπόκτησιν στέγης, δοθέντος, ὅτι τὸ πενιχρὸν εἰσόδημά των καὶ τὸ χαμηλὸν βιοτικόν των ἐπίπεδον δὲν τοὺς παρέχουν τὴν πρὸς τοῦτο δυνατότητα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθῶσιν αἱ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας ἀπευθυνόμεναι ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ὁ κ. Δ. Βρανόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Εὐβοίας, ἐν σχέσει μὲ τὸν περιορισμὸν τῶν παρεχομένων ὑπὸ τοῦ ΙΚΑ διευκολύνσεων εἰς ὀφειλέτας του.

§4Δ. ΒΡΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐργασίας, νὰ ἐξετάσῃ μετὰ συμπαθείας τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν συνταξιούχων τοῦ Ι.Κ.Α. Εὐβοίας. Ἐπαφιέμεθα εἰς τὴν ὀρθὴν κρίσιν καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐπιδείξῃ ἀμέριστον τὸ ἐνδιαφέρον του διὰ τὴν τακτοποίησιν τοῦ ἐν λόγῳ αἰτήματος.

§5Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὄψιν της τὴν ὑφισταμένην πραγματικότητα εἰς τὸ ΙΚΑ καὶ ὅλαι αἱ ἐνέργειαί της τείνουν εἰς περισυλλογὴν καὶ τὴν βελτίωσιν τῶν ἀσφαλιστικῶν πραγμάτων. Ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦτο καὶ ἐντὸς τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων ἐξετάζει καὶ τὰ ζητήματα ποὺ ἐνδιαφέρουν τοὺς συνταξιούχους.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γιαχνῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς οἰκοδομικῶν σωματείων Καλαμῶν ἐν σχέσει μὲ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου 3239)53 καὶ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ Ι.Κ.Α.

§7Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Τὸ περασμένο καλοκαῖρι, κ. Πρόεδρε, ἐγένετο μία συγκέντρωσις τῶν ἐργαζομένων εἰς οἰκοδομικὰς ἐργασίας τῆς πόλεως τῶν Καλαμῶν. Ἐκ τῆς συγκεντρώσεως ταύτης ἐνεκρίθη ψήφισμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπεστάλη καὶ τὸ καταθέτομεν συνηγοροῦντες γιὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν ἐν αὐτῷ δικαίων αἰτημάτων. Μεταξὺ τῶν αἰτημάτων αὐτῶν εἶναι τὸ τοιοῦτον τῆς μειώσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς οἰκοδομικὰς ἐργασίας, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, καὶ δὲν πιστεύω κανεὶς ἀπὸ αὐτὴν τὴν αἴθουσαν νὰ πιστεύῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, πέραν τοῦ 55ου ἔτους νὰ ἐργάζωνται ὡς μπετατζῆδες, ὡς κτίστες ἢ καλουπιτζῆδες κλπ., εἰς μέγα ὕψος, τὸ ὁποῖον παρατηροῦμεν σήμερον εἰς τὰς ἀνεγειρομένας οἰκοδομάς. Δι’ αὐτό, κ. Πρόεδρε, ἔχομεν καὶ τὰ περισσότερα ἀτυχήματα εἰς τοὺς οἰκοδόμους, διότι ὑποχρεοῦνται αὐτοί, λόγῳ τῆς μὴ μειώσεως τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας νὰ ἐργάζωνται εἰς ἡλικίαν 60 καὶ 65 ἐτῶν μὲ τραγικὰ ἀποτελέσματα ἀτυχημάτων. Ἐπίσης, οἱ διάφοροι ἐργολάβοι οἰκοδομῶν δὲν δέχονται εἰς τὰς οἰκοδομικὰς ἐργασίας τους ἡλικιωμένους, πρᾶγμα ποὺ τοὺς στερεῖ τὴν δυνατότητα συμπληρώσεως τῶν προϋποθέσεων συνταξιοδοτήσεως. Γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα, ὅπως ἀνεξαρτήτως τῶν προϋποθέσεων τοῦ Α.Ν. 1846)51, ἐφ’ ὅσον πραγματοποιήσουν 750 ἡμερομίσθια μέχρι τῆς αἰτήσεως συνταξιοδοτήσεως νὰ χορηγῆται σύνταξις εἰς αὐτούς. Πρέπει, λοιπόν, νὰ μειωθῇ τὸ γρηγορώτερον τὸ ὅριον ἡλικίας εἰς τὸ 55ον ἔτος γιὰ τοὺς ἐργαζομένους εἰς τοὺς κλάδους αὐτούς. Πέραν αὐτοῦ, κατὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀδείας οἰκοδομῆς, καταβάλλονται προκαταβολικῶς ὑπὸ τῶν ἐργοδοτῶν ὡρισμένα χρήματα εἰς τὸ Ι.Κ.Α. Αὗται εἶναι αἱ ὑπὲρ ἀγνώστων εἰσπραχθεῖσαι εἰσφοραί. Ἐπειδὴ τὰ χρήματα αὐτὰ τοῦ Ι.Κ.Α. εἶναι ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα καὶ ἀπὸ τὰ χέρια τῶν οἰκοδόμων, γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ καταλογισθοῦν ὑπὲρ τῶν οἰκοδόμων ἐπικολλουμένων ἀναλόγων ἐνσήμων ἐπὶ τῶν βιβλιαρίων των. Πέραν αὐτῶν, εἴμεθα μάρτυρες τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1958, κατὰ τὰς ἑορτὰς τῶν Χριστουγέννων, τῶν διαμαρτυριῶν τῶν οἰκοδομικῶν σωματείων ποὺ ζητοῦσαν γιὰ τοὺς ἐργαζομένους οἰκοδόμους δῶρον τῶν ἑορτῶν ὅπως παίρνουν ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐργαζόμενοι. Ἐπίσης οἱ οἰκοδόμοι δὲν παίρνουν οὔτε ἐπίδομα ἀνεργίας, διότι οἱ ἄνεργοι οἰκοδόμοι δὲν ἀναγράφονται εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας λόγῳ τῆς φύσεως τῆς ἐργασίας των. Γι’ αὐτούς, τὸ Γραφεῖον Εὑρέσεως Ἐργασίας εἶναι ὁ πρὸ τῆς Δημαρχίας χῶρος καὶ ὡρισμένα καφενεῖα ποὺ εἶναι πιάτσες δουλειᾶς. Θὰ πρέπει κατὰ συνέπειαν, κ. Ὑπουργέ, νὰ ρυθμισθῇ νομοθετικῶς τὸ ζήτημα τοῦ δώρου τῶν Χριστουγέννων καὶ τοῦ Πάσχα, διὰ νὰ παύσουν τοῦ λοιποῦ τὰ δίκαια παράπονα μιᾶς συμπαθεστάτης τάξεως. Ἐπίσης διὰ τοῦ ψηφίσματος, ζητεῖται ἡ ἐπέκτασις τοῦ Ἐπικουρικοῦ Ταμείου Δομικῶν καὶ Ξυλουργικῶν Ἐργασιῶν εἰς τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν.

§8Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Οἱ οἰκοδόμοι, κατ’ ἐξοχὴν δημιουργικὴ τάξις, γνωρίζουν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ Ταμείου Δομικῶν καὶ Ξυλουργικῶν Ἐργασιῶν, ὁλοκλήρωσε τὴν ἀσφάλισίν των καὶ τοὺς ἐξησφάλισεν ἕνα καλύτερον μέλλον. Τὸ ἐνδιαφέρον ὅμως τοῦτο ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὸ ὑφιστάμενον αἴτημα τῆς κατανομῆς ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. τῶν εἰσπραχθεισῶν εἰσφορῶν ὑπὲρ ἀγνώστων ἐργατῶν συνεπεία ἐπιβολῶν. Διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ αἰτήματος τούτου προβλέπεται ἡ ἀναγνώρισις ἡμερῶν ἀπασχολήσεως, ἐφ’ ὅσον οὗτοι ἔχουν διανύσει πράγματι τὸν σχετικὸν χρόνον ἐν τῇ ἀσφαλίσει. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἤδη συντελεῖται ἡ ἀπαραίτητος προεργασία, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁποίας θὰ κοινοποιηθῶσιν εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους οἱ ἀτομικοί των λογαριασμοί. Εἰς περίπτωσιν ἀντιρρήσεων τούτων πρὸς τὰ δεδομένα τῆς ἀναγνωρίσεως ἡμερῶν ἐργασίας, δύνανται νὰ ὑποβάλουν σχετικὴν ἔνστασιν. Ἐπειδή, ὅμως, ὡς πρὸς τοὺς οἰκοδόμους, ἡ τοιαύτη λύσις δημιουργεῖ βάσιμα παράπονα, ὡς γνωρίζουν οἱ ἐνδιαφερθέντες Κυβερνητικοὶ βουλευταί, οἵτινες μὲ ἐπεσκέφθησαν μὲ Ἐπιτροπὰς ἀμέσως ἐνδιαφερομένων, καταρτίζεται σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπεται ὑπὸ ὡρισμένας, βεβαίως, προϋποθέσεις, ἡ κατανομὴ τῶν εἰσπραχθεισῶν δι’ ἐπιβολῆς εἰσφορῶν εἰς τοὺς δικαιούχους ἠσφαλισμένους ἀπὸ τὸ ἔτος 1950 καὶ ἐντεῦθεν. Εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν ἠσφαλισμένων οἰκοδόμων, διὰ τοῦ ἐν λόγῳ μέτρου, θὰ ἀναγνωρισθῇ ἐπὶ πλέον σημαντικὸς ἀριθμὸς ἡμερῶν ἐργασίας.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Καπνίσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν συνταξιούχων αὐτοκινητιστῶν Χαλκίδος, αἰτούντων τὴν αὔξησιν τῶν συντάξεών των κλπ.

§10Π. ΚΑΠΝΙΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ συνταξιοῦχοι αὐτοκινητισταὶ Χαλκίδος, ζητοῦν τὴν βελτίωσιν τῆς πενιχροτάτης συντάξεώς των, ἡ ὁποία κυμαίνεται μεταξὺ τῶν 150–400 δραχμῶν μηνιαίως. Οἱ συνταξιοῦχοι αὐτοὶ δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ τύχουν τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως μὲ τοὺς ἄλλους συνταξιούχους. Εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ἐξ ἀφορμῆς ἐρωτήσεως συναδέλφων, ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ καταθέσῃ σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἐπίσης ἔχουν δοθῆ πολλαὶ ὑποσχέσεις ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς διὰ τὴν λύσιν τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ ζητήματος τῶν συνταξιούχων αὐτοκινητιστῶν. Αἱ ὑποσχέσεις ὅμως ἔμειναν μόνον ὑποσχέσεις. Δυστυχῶς μέχρι σήμερον οὐδὲν τοιοῦτον νομοσχέδιον κατετέθη. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὸ Σῶμα, ἂν πρόκειται νὰ κοινοποιήσῃ τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος συνταξιούχων αὐτοκινητιστῶν τῆς χώρας.

§11Ν. ΚΑΘΑΡΟΣΠΟΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἀπὸ τοῦ ἔτους 1957, εἶχε καταρτισθῆ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προέβλεπε τὴν αὔξησιν τῶν συντάξεων τῶν αὐτοκινητιστῶν. Τὸ Νομοσχέδιον ὅμως αὐτό, δὲν κατετέθη, διότι, ὡς ἐδήλωσε τότε ὁ κ. Ὑπουργός, ἔπρεπε νὰ ἀκουσθοῦν καὶ αἱ ἀπόψεις τῶν ἰδιοκτητῶν αὐτοκινητιστῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἠσφαλισμένοι εἰς τὸ αὐτὸ Ταμεῖον. Ἂν καὶ παρῆλθον δύο χρόνια ἀπὸ τότε, δυστυχῶς δὲν κατετέθη εἰσέτι τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοσχέδιον, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἐξακολουθοῦν νὰ δίδωνται πενιχρόταται συντάξεις 150– 400 δραχμῶν. Θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐνδιαφερθῇ καὶ εἰσαγάγῃ τὸ ταχύτερον σχετικὸν νομοσχέδιον πρὸς ἀνακούφισιν τῆς συμπαθεστάτης τάξεως τῶν αὐτοκινητιστῶν ποὺ ἠνάλωσαν τὴν ζωήν των εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ συνόλου.

§12Δ. ΚΑΡΑΚΟΥΛΟΥΞΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, τὴν ἐν λόγῳ ἀναφορὰν τῶν αὐτοκινητιστῶν Χαλκίδος καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως φέρῃ τὸ ταχύτερον τὸ σχετικὸν διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος τούτου νομοσχέδιον. Εἶναι κρῖμα, οἱ ἄνθρωποι τοῦ μόχθου, νὰ συνταξιοδοτοῦνται μὲ τὸ πενιχρότατον ποσὸν τῶν 150 δραχμῶν μηνιαίως.

§13Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ἀπό τινων μηνῶν συνεκρότησεν εἰδικὴν ἐπιτροπὴν μὲ σκοπὸν τὴν μελέτην τῶν θεμάτων ποὺ ἐνδιαφέρουν τὴν συμπαθῆ τάξιν τῶν αὐτοκινητιστῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπηρτίσθη ἀπὸ ἐκπροσώπους τῶν αὐτοκινητιστῶν καὶ βοηθεῖται ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τοῦ Ταμείου Συντάξεως Αὐτοκινητιστῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ πρόκειται κατ’ αὐτὰς νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἔργον της καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ καταθέσῃ τὰ πορίσματά της. Ταῦτα ἀνεκοίνωσα καὶ εἰς τὸν βουλευτὴν Κιλκὶς κ. Παπαδόπουλον, ὅστις μὲ ἐπεσκέφθη μὲ ἀντιπροσώπους τῶν ἐνδιαφερομένων τάξεων, διὰ νὰ ζητήσῃ τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τῆς αὐξήσεως τῶν συντάξεων τῶν αὐτοκινητιστῶν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα εἶναι οἰκονομικόν. Θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ ὑποβληθοῦν τὰ πορίσματα τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ δυνατότης τῆς βελτιώσεως τῶν συντάξεων, διὰ τῆς ἀναδιοργανώσεως τοῦ ταμείου τῶν αὐτοκινητιστῶν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Αἰγίου, περὶ διαγραφῆς ἀναδρομικῶν ὀφειλῶν πρὸς Ο.Ε.Κ. διαγράφεται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ ἐπ’ αὐτῆς ἐγγεγραμμένου βουλευτοῦ κ. Δρούλια. Ἐπίσης διαγράφονται αἱ ὑπὸ τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ κατατεθεῖσαι ἀναφοραί 1) τῆς Πανελληνίου Ὁμοσπονδίας Συλλόγων προσωπικοῦ Ι.Κ.Α., περὶ χορηγήσεως κρατικῆς ἐνισχύσεως εἰς τὸ Ι.Κ.Α., 2) ἀναφορὰ τῆς Ἑνώσεως τεχνιτῶν καὶ ἐργατῶν μπετὸν — ἀρμέ, περὶ ρυθμίσεως διαφόρων αἰτημάτων των, 3) ἡ ἀναφορὰ τοῦ Συλλόγου Ἐμποροϋπαλλήλων Πατρῶν περὶ καθορισμοῦ 8ώρου εἰς τὰ ἐμπορικὰ καταστήματα, 4) ἡ ἀναφορὰ τοῦ Συνδέσμου προσωπικοῦ φιλανθρωπικῶν καὶ νοσηλευτικῶν ἱδρυμάτων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν.Δ. 2655)53 κλπ., λόγῳ ἀπουσίας τούτου. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ὑπὸ τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἐπιθεωρήσεως Κ. Καραμεντζάνη ἀτασθαλίας, ὡς Προέδρου τῆς τοπικῆς ἐπιτροπῆς Θεσσαλονίκης.

§15Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ περίπτωσις, ἥτις ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀναφοράν μας, εἶναι μία ἀπὸ τὰς πολλὰς περιπτώσεις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ζητήματα προστασίας τῶν πόρων ταμείων ἀσφαλίσεων τῶν ἐργαζομένων. Οἱ πόροι τοῦ ταμείου ἀσφαλίσεως ἐργατῶν μετάλλου ἐγένοντο ἀντικείμενον ἀνωμάλου καὶ οὐχὶ κανονικῆς διαχειρίσεως. Ἐγένοντο δὲ καὶ σχετικαὶ καταγγελίαι διὰ τοῦ Τύπου. Εἰς τὰς καταγγελίας αὐτὰς ἀτυχῶς, δὲν ὑπῆρξε καμμία ἀπάντησις ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων καὶ κατὰ συνέπειαν προεκλήθη ἀνησυχία τῶν ἐνδιαφερομένων ἡ ὁποία ἦτο δεδικαιολογημένη. Συνεπείᾳ ὅλων τούτων ὑπεβάλαμεν τὴν ἐρώτησιν αὑτήν, διὰ νὰ δοθῇ εὐκαιρία εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ μίαν συγκεκριμένην ἀπάντησιν, πῶς ἔχουν τὰ κατὰ τὴν διαχείρισιν τῶν πόρων τοῦ Ταμείου αὐτοῦ καὶ ἐὰν ἔχουν ληφθῆ μέτρα τόσον κατὰ τῶν ἀναφερομένων ὡς ὑπευθύνων ὅσον καὶ δικαίως διὰ τὴν προστασίαν τοῦ συγκεκριμένου Ταμείου, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων Ταμείων, τὰ ὁποῖα ἀτυχῶς τυγχάνουν ἀναλόγου μεταχειρίσεως.

§16Ε. ΓΙΑΡΕΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δικαίως ὁ ἐργαζόμενος κόσμος τῆς Θεσσαλονίκης, ἀνησυχεῖ ἀπὸ τὰς καταγγελίας τοῦ Τύπου, διὰ τὰς ἀτασθαλίας εἰς βάρος τῶν διαφόρων Ταμείων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ὁ ἐργατικὸς κόσμος τῆς Θεσσαλονίκης, ποὺ δὲν γνωρίζει τί γίνονται τὰ λεπτά του.

§17Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἐρώτησιν αὐτὴν τὴν κατεθέσαμεν πρὸ 4 περίπου μηνῶν. Πράγματι, εἰς τὰς κατασκηνώσεις τὰς παιδικάς, τοῦ Ταμείου Ἐργατῶν Μετάλλου, ὡς ἐδημοσιεύθη εἰς τὸν Τύπον τῆς Θεσσαλονίκης, ἔλαβον χώραν ὡρισμέναι ἀτασθαλίαι, εἰς τὰς ὁποίας φέρεται ἀναμεμιγμένος καὶ ὁ Διευθυντὴς Ἐπιθεωρήσεως κ. Καραμεντζάνης, ὅπως δὲ ἀνεγράφη, διετάχθη διαχειριστικὸς ἔλεγχος. Ἐπειδὴ δὲν γνωρίζομεν περὶ τίνος ἐπρόκειτο, ὑπεβάλαμεν τὴν παροῦσαν ἐρώτησιν. Πέραν, ὅμως, κ. Πρόεδρε, αὐτῶν, ὁ ἐν λόγῳ Ἐπιθ)τὴς Ἐργασίας, ἀντὶ νὰ θελήσῃ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, ἐστράφη πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις, προκαλῶν διαταγὰς τῶν Νομ)κῶν Ἀρχῶν καὶ ἀναμιγνυόμενος καὶ καθαιρῶν διοικήσεις Σωματείων, ὅπως τῆς Ἑνώσεως Ἐμπορ)λων Θεσ)νίκης, ὅπως τοῦ Ἐργ. Κέντρου Δράμας καὶ δημιουργεῖ αὐτὰ τὰ ζητήματα περὶ τὰς διοικήσεις τῶν Ἐργατικῶν Σωματείων, ἀκριβῶς διὰ νὰ καλύψῃ ἰδικάς του πομπάς, ὅπως θὰ ἐλέγομεν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, καὶ ἐπειδὴ πέριξ τῶν πόρων τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων ὑφίστανται ψίθυροι, ἀναφέρω καὶ ἕνα παράδειγμα, διὰ νὰ μορφώσῃ γνώμην ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας, τὸ Ταμεῖον π. χ. Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλείας Ἐμποροϋπαλλήλων, ἀπεφάσισε τὴν ἀνέγερσιν ξενοδοχείου, τὸ ὁποῖον ἔφθασε εἰς τὸ ποσὸν τῶν 6.000.000 δραχ., ἐνῷ οἱ συνταξιοῦχοι τοῦ Ταμείου αὐτοῦ, λαμβάνουν συντάξεις πείνης. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν Ἐργασίας καὶ ἐγώ, μὲ τὴν σειράν μου, νὰ μᾶς εἴπῃ, πῶς σκέπτεται ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀντισυνδικαλιστικὴν ἐνέργειαν τοῦ κ. Καραμεντζάνη ὁ ὁποῖος ἤρχισεν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην, ἐπεξέτεινε τὴν δρᾶσιν του εἰς τὴν Δράμαν καὶ δὲν ξεύρομεν ἀκόμη μέχρι ποῦ θὰ τὴν ἐπεκτείνῃ, ἐὰν δὲν ληφθοῦν μέτρα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐργασίας.

§18Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Μεταξὺ δύο ὑπαλλήλων εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἔχουν ἀναφυῆ διενέξεις, αἱ ὁποῖαι κατέληξαν εἰς ἀλληλομηνύσεις. Κατόπιν τούτου, διετάχθησαν ἀνακρίσεις, διὰ νὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις, ἐὰν προκύψουν εὐθῦναι. Διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ Ταμείου Ἐργατῶν μετάλλου, διὰ τὸ ὁποῖον ἀναφέρονται καταχρήσεις, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι τοιοῦτόν τι δὲν συμβαίνει. Ἀπὸ τὸν διενεργηθέντα ἔλεγχον ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος μετέβη ἐπὶ τούτου, εἰς Θεσσαλονίκην, δὲν ἐξάγεται οὐδὲν τοιοῦτον συμπέρασμα. Διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν παρεμβάσεων εἰς τὰ ἐπαγγελματικὰ Σωματεῖα, θέλω νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τῆς ἀρχικῆς δηλώσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον κάμει πρό τινος ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅτι τὰ καταγγελλόμενα περικλείουν ὑπερβολάς, ὅπως μοῦ ἀνεφέρθη διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ Συλλόγου Ἐμποροϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης. Ἡ παρέμβασις, ἡ ὁποία ἐγένετο δὲν εἶχε σκοπὸν τὴν ἀνάμιξιν εἰς τὰ ἐσωτερικά, ἀλλ’ ἁπλῶς ὑπῆρξε μία καταγγελία, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ Σωματείου ἀντὶ νὰ κατατίθενται εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅπως ὁ Ἀσφαλιστικὸς της Ὀρ)σμὸς ὥριζε, μετατρέπονται εἰς χρυσᾶς λίρας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶχε δημιουργήσει τὴν ὑπόνοιαν εἰς μερίδα ἐμποροϋπαλλήλων Θεσσαλονίκης, ὅτι ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς τοποθετήσεως τῶν χρημάτων, ἐὰν μὴ τί ἄλλο, ἐσήμαινε τρόπον τινὰ κἄποιαν ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ ἐθνικὸν νόμισμα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, εἰς καμμίαν περίπτωσιν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνεται ἐκ μέρους Ἐπαγγελματικῶν Ὀργανώσεων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιώσω τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ ἔλεγχος εἰς τοὺς Ἀσαφλιστικοὺς Ὀργανισμούς, συντελεῖται τμηματικῶς εἰς ὅλους γενικῶς, ἀπὸ ἐτῶν δέ, τόσον τὸ Σῶμα Ὁρκωτῶν Λογιστῶν ὅσον καὶ τὸ Σῶμα Ἐλέγχου Ὑπουργείου Ἐργασίας, ἀσχολεῖται μὲ τὸν συστηματικὸν ἔλεγχον ὅλων τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν, μὲ κύριον καὶ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν νὰ φέρῃ εἰς τὴν ἐπιφάνειαν, ἐὰν ὑπάρχῃ τί, ἢ νὰ διασκεδάσῃ τὰς φήμας, αἱ ὁποῖαι συστηματικῶς ἐκαλλιεργήθησαν, χωρὶς νὰ ἀντιμετωπίζεται τίποτε τὸ πραγματικόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Καλαντζάκος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§20Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν

καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζεται ἡ ἐπερώτησις περὶ Τύπου. Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τελειώσῃ ἀπόψε ἡ ἐπερώτησις αὐτή, διὰ τὴν καλὴν λειτουργίαν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Σώματος. Πέραν τούτου, δὲν ἔχω ἄλλο δικαίωμα, κάμνω ὅμως ἔκκλησιν καὶ τὰ περαιτέρω πλέον εἶναι ζητήματα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ κ. Η. Ἠλιοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§22Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι φανερόν, ὅτι τὸ θέμα τοῦ τύπου, οὔτε ἐξηντλήθη, οὔτε ἐξεκαθαρίσθη. Δὲν πρόκειται δὲ νὰ ἐξαντληθῇ, ἐὰν δὲν παρασχεθοῦν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν οἱ πλήρεις φάκελλοι, οἱ ὁποῖοι περιέχουν ὅλα τὰ δεδομένα τοῦ προβλήματος. Καὶ μάλιστα δὲν ἔχει ξεκαθαρισθῆ, οὔτε κἂν τὸ θέμα, ἐὰν εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν τὸ πολίτευμα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀλλοιωθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἀσεβῇ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἡ Κυβέρνησις, παραλείπουσα, ἐπὶ θεμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὐδὲν τὸ ἀπόρρητον καὶ τὸ μυστικόν, παραλείπουσα ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐκ τῶν κειμένων νόμων συγκεκριμένως ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς νὰ καταθέτῃ αἰτουμένους φακέλλους. Αὐτὸ εἶναι τὸ δευτερογενὲς ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνέκυψεν ἐκ τῆς συζητήσεως τῶν προβλημάτων τοῦ τύπου, χωρὶς ἐπίσης νὰ καθορισθῇ. Δὲν καθωρίσθη ἐπίσης, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ καθορισθῇ, πρὶν ἢ γίνῃ γνωστὸν ὄχι διὰ διακηρύξεων καὶ διαβεβαιώσεων, ἀλλὰ δι’ ἐμπράκτου διακανονισμοῦ, τὸ θέμα, ὅτι ὅσα εἰσεπράχθησαν ἀνωμάλως θὰ ἐπιστραφοῦν. Ὁπωσδήποτε, γεγονὸς εἶναι, ὅτι δὲν ἐξηντλήθη τὸ θέμα τοῦ τύπου, ἀλλ’ ὅμως πλούσιον ὑλικὸν προσεκομίσθη καὶ ἀπεδείχθη ὅτι εἶχε δίκαιον ἡ Ἀντιπολίτευσις κατηγοροῦσα τὴν Κυβέρνησιν διὰ σκανδαλώδεις ἐνεργείας πρὸς τὸν φιλικόν της τύπον. Τὰ ἀποκαλυφθέντα, ἂν καὶ δὲν ἀποτελοῦν ὁλόκληρον τὴν ἀλήθειαν, ἀποτελοῦν τμῆμα τῆς ἀληθείας, εἶναι σημαντικά. Ἀπεδείχθη, ὅτι δημοσιογραφικοὶ ὀργανισμοὶ εἰσέπραξαν 70.000 χρυσᾶς λίρας, 50.000 χρ. λίρας, 20.000 χρ. λίρας, ἵνα ἀποκτήσουν κτιριακὰς καὶ μηχανικὰς ἐγκαταστάσεις. Ἀπεδείχθη ἐπίσης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤσκησε μίαν διακριτικὴν μεταχείρισιν μεταξὺ καὶ τῶν ἀντιπολιτευομένων καὶ φιλικῶν πρὸς αὐτὴν ἐφημερίδων. Ἀπὸ τὸ ἀνομολογηθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως κονδύλιον τῶν 89.739.000 ............ (ἀναγινώσκει). 5 ἀντικυβερνητικαὶ ἐφημερίδες ἔλαβον μόνον 5.384.000.

§23Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνάλυσιν κάμνετε;

§24Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔχομεν διὰ τὴν «Ἀκρόπολιν» .......... .......... (ἀναγινώσκει).

§25Α. ΣΧΙΝΑΣ. Πότε εἰσεπράχθησαν αὐτά;

§26Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ ἤθροισα τὰ κονδύλια, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν οἱ κ.κ. ὑπουργοί. Νομίζω, ὅτι ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν παροχῶν καὶ τοῦ πότε ἐδόθησαν αὗται, ἐγένοντο διευκρινίσεις. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ ἐὰν 1000 δραχμαὶ π. χ. ἐδόθησαν σήμερον ἢ αὔριον. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα. Πάντως ὅσα ἐγένοντο γνωστὰ ἐδημιούργησαν ἓν μέγα ἠθικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὁ λαὸς πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι πληρώνεται ἡ συμπολιτευτικὴ διάθεσις καὶ ὁ βερμπαλισμὸς τῆς πατριδοκαπηλείας. Δὲν σκέπτομαι συνεπῶς νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἀνεπτύχθη. Θὰ ἤθελα νὰ προχωρήσω περισσότερον διὰ νὰ ἴδωμεν, πέραν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἄποψίν μου περιέχει κἄτι τί τὸ σκανδαλῶδες, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ τίποτε, τὸ ὁποῖον νὰ ἀποτελῇ ἄνισον μεταχείρισιν καὶ τὸ ὁποῖον νὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ σκανδαλῶδες. Ἡ κατάστασις τοῦ τύπου ὡς ἐνεφανίσθη καὶ ἀπὸ τὴν Κυβερνητικὴν πλευράν, πιστεύω, ὅτι ἐμφανίζει μίαν παραμόρφωσιν τῆς Δημοκρατίας, μίαν τάσιν πρὸς μορφὰς πλουτοκρατικῆς συγκροτήσεως τῆς Κοινωνίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ δικαιώματα δὲν εἶναι ἀπόλυτα. Δὲν εἶναι αὐτοσκοπία; Τὰ δικαιώματα καθοδηγοῦνται ἀπὸ τὸν κοινωνικὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐξυπηρετοῦν καὶ ἐπὶ τούτου ἔκαμε μίαν ἀνάλυσιν ἐπὶ ἐσφαλμένης βάσεως καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς πρόσφατον ἀγόρευσιν. Ποῖον εἶναι τὸ κοινωνικὸν περιεχόμενον, τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθεροτυπίας καὶ δικαιολογεῖ συνταγματικὰς ἐγγυήσεις; Εἶναι ἡ ἐλευθέρα διακίνησις τῶν στοχασμῶν, ἡ πνευματικὴ ἐπικοινωνία, ἡ πνευματικὴ διαπαιδαγώγησις τοῦ λαοῦ, ἡ προβολὴ τῶν ἀντιτιθεμένων ἀπόψεων τῶν διαφόρων κοινωνικῶν στρωμάτων καὶ συμφερόντων, ἡ ἀντιπαράθεσις καὶ ἡ κατίσχυσις ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Κοινωνίας. Τὸ ἄρθρον τὸ σχετικὸν τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἐγγυᾶται δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὴν ἐλευθεροτυπίαν, λέγει: «............ (ἀναγινώσκει).............» Ὅπως βλέπετε, ἐμφανίζονται ὁ προφορικὸς καὶ ὁ ἔγγραφος λόγος καὶ τὸ ἔντυπον ὡς ἰσότιμα, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀναλογία, ὡς πρὸς τὴν ἐπίδρασιν εἰς τὰς μεγάλας μάζας καὶ ὡς πρὸς τὸν ἐπηρεασμὸν τοῦ κοινοῦ, καὶ τὴν ἔκτασιν, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὴν ἀντιπαράθεσιν τῶν ἀντιτιθεμένων ἀπόψεων, διὰ νὰ συναχθῇ τὸ σωστὸν ἐξ αὐτῶν συμπέρασμα. Ὁ προφορικὸς λόγος, ἡ ἐπιστολογραφία καὶ ἡ διὰ τοῦ τύπου δημοσίευσις τῶν στοχασμῶν, χαρακτηρίζονται ὡς κἄτι τι τὸ ἰσότιμον καὶ ἰσοτίμως προστατεύονται. Μία ἐπιστολὴ ἀποστελλομένη σὲ δέκα φίλους δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία δημοσιεύεται εἰς χιλιάδας ἀντίτυπα καὶ κυκλοφορεῖ εἰς χιλιάδας ἀνθρώπους, μὲ τὰς ἰδέας καὶ ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας δημοσιεύει. — Αἱ ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι ἐκδίδονται καθημερινῶς εἰς μίαν προσιτὴν τιμὴν καὶ εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν των τὰ πάντα πρὸς ἄμεσον πληροφόρησιν περὶ τοῦ τί συμβαίνει εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸν σημερινὸν τύπον θὰ πρέπει νὰ τὸν κρίνωμεν μὲ τὰ σημερινὰ δεδομένα, μὲ τὴν ἐποχὴν δηλαδὴ τῆς σημερινῆς βιομηχανικῆς ἐπαναστάσεως καὶ μάλιστα οὔτε κἂν τῆς σημερινῆς, ἀλλὰ τῆς χθές, διότι σήμερον ἔχομεν ἀκόμη δραστικώτερα μέσα, ἀκόμη ἀμεσώτερα μέσα ἐπικοινωνίας, ὅπως εἶναι τὸ ραδιόφωνον, ὅπως αὔριον ἡ τηλεόρασις, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἀκόμη καὶ εἰς τὴν Ἀλβανίαν. Μόνον ἡ Ἑλλὰς δὲν ἀπέκτησε τηλεόρασιν. Καὶ νομίζω ἀκόμη, κ. συνάδελφοι, ὅτι καμμία ἐγγύησις καὶ ἐξασφάλισις τῆς ἐλευθεροτυπίας, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις παύσῃ νὰ ἐπηρεάζῃ τὸν τύπον καὶ ἐφαρμόσῃ τὸ πολίτευμα σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἐκδιδομένας ἐφημερίδας, οὐδεμία κατοχύρωσις τῆς ἐλευθεροτυπίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο καὶ νὰ ἱκανοποιῇ τὸν σκοπὸν ἐκεῖνον διὰ τὸν ὁποῖον προστατεύεται τὸ δικαίωμα τῆς ἐλευθερίας, ἐὰν ἀντιστοίχως δὲν ἤθελον ληφθῆ μέτρα συνταγματικῆς κατοχυρώσεως τῶν διὰ τοῦ ραδιοφώνου παρεχομένων πληροφοριῶν καὶ πολιτικῶν σχολίων. Πρέπει νὰ σημειώσωμεν, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐνῷ τὸ 1936–39 εἰς μίαν ἐποχὴν δικτατορικὴν ἐπὶ τέλους, εἰς μίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν προεβάλοντο οἱ πολιτικοὶ ἀνταγωνισμοὶ καὶ δὲν ἦσαν τόσον ἄμεσα συνδεδεμένοι μὲ τὴν ζωὴν τοῦ ἀνθρώπου καὶ δὲν ἐξηρτᾶτο ἡ τύχη τῆς ἐργασίας καὶ τῆς παραγωγῆς ἀπὸ τὴν πολιτικήν, εἰς μίαν ἐποχήν, ἐὰν θέλετε, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν σημερινὴν κατάστασιν ὀλιγώτερον ἀνεπτυγμένης πολιτικῆς συνειδήσεως, ἡ κυκλοφορία τῶν ἡμερησίων ἐφημερίδων ἀνήρχετο εἰς 500.000 φύλλα ἡμερησίως, ἐνῷ σήμερον ἀνέρχεται εἰς 300.000 φύλλα ἡμερησίως. Σήμερον εἰς κάθε χωρίον ὑπάρχει τοὐλάχιστον ἕνα ραδιόφωνον ἐγκατεστημένον εἰς τὸ κεντρικὸν καφενεῖον καὶ τὸ ἀπέναντι καφενεῖον διὰ λόγους ἀνταγωνισμοῦ ἀναγκάζεται νὰ πάρῃ καὶ αὐτὸ ραδιόφωνον. Σήμερον αἱ εἰδήσεις δίδονται κατὰ τρόπον κατευθυνόμενον καὶ αὐθαίρετον, ὁ ὁποῖος εἶναι τόσον καλῶς γνωστὸς εἰς ὅλους, ὄχι μόνον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς Κυβερνητικούς, ὥστε νὰ δύναται νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι δὲν ἐπιτυγχάνει τὴν ἱκανοποίησιν ἑνὸς στοιχειωδῶς σεβομένου τὸν ἑαυτόν του, ἀλλὰ καὶ τὸν λαὸν ποὺ δὲν πρέπει νὰ διαβουκολῆται.

§27Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπητε καθαρά, ὅτι δὲν εἶναι εὐθὺς καὶ ἔντιμος ἡ χρῆσις τοῦ ραδιοφώνου.

§28Η. ΗΛΙΟΥ. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ ὑπογραμμίσω, πρὶν ἐπανέλθω εἰς τὸ κυρίως ζήτημα τοῦ τύπου καὶ τῶν ἐφημερίδων, πόσον ὀξὺ εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς συνταγματικῆς ρυθμίσεως τῆς τύχης τῶν πολιτικῶν ραδιοφωνικῶν ἐκπομπῶν. Σᾶς ὑπενθυμίζω τὸ περιστατικὸν τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν τοῦ 1956, ὁπότε ἡ χιὼν ἐσκέπαζε ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ὁπότε αἱ συγκοινωνίαι εἰς πλεῖστα μέρη εἶχον δυσχερανθῆ καὶ ὁ Τύπος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσῃ μέχρις ἐκεῖ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδιδε 5–6 δελτία εἰδήσεων ἡμερησίως καὶ τὰ γεγονότα παρεμορφώνοντο, ὅπως ἡ πολιτικὴ σκοπιμότης τῆς στιγμῆς ἐκείνης ὑπηγόρευε. Αὐτὸ ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίας τοὺς σκεπτομένους διὰ τὸ μέλλον αὐτοῦ τοῦ τόπου. Χωρὶς ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος δὲν προβλέπω ὅτι θὰ ἐπιλυθῇ τὸ πρόβλημα τῶν ραδιοφωνικῶν ἐκπομπῶν. Τὸ αὐτὸ πρόβλημα θὰ δημιουργηθῇ καὶ αὔριον μὲ τὴν τηλεόρασιν. Ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν Τύπον ἐν τῇ στενῇ ἐννοίᾳ εἰς τὰς Ἐφημερίδας. Δὲν εἶμαι ρομαντικὸς νοσταλγὸς τοῦ παρελθόντος. Γνωρίζω, τὴν φυσικὴν νομοτέλειαν καὶ ἐξέλιξιν τῶν ἀνθρωπίνων, καὶ γνωρίζω, ὅτι ἡ ἐξέλιξις στηρίζεται εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς τεχνικῆς. Εἰς τὴν πρὸ 100 ἐτῶν ἐποχὴν ποὺ συντάκτης, διορθωτής, στοιχειοθέτης καὶ διανομεὺς ἀκόμη μιᾶς ἐφημερίδος ἦτο τὸ αὐτὸ πρόσωπον, ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀνεξάρτητον τύπον. Εἰς τὴν ἐποχήν μας, τῆς βιομηχανικῆς ἐπαναστάσεως, ἡ ἔκδοσις μιᾶς ἐφημερίδος ἀπαιτεῖ μίαν πελωρίαν οἰκονομικὴν ἐπιχείρησιν. Σήμερον ἔχομεν τὰ κυλινδρικὰ πιεστήρια, τὰ μεγαθήρια αὐτά, ποὺ στοιχίζουν πολλὲς χιλιάδες λιρῶν, ἔχομεν τοὺς τόννους χάρτου ποὺ καταβροχθίζονται. Ἔχομεν μίαν ἐργασίαν ἑκατοντάδων ἀνθρώπων διὰ νὰ γεμίσουν μὲ ὅλα αὐτὰ τὸ παμφάγον κυλινδρικὸν πιεστήριον. Ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκφράζουν ὅπως προβλέπει τὸ ἄρθρον 14 τοῦ Συντάγματος τὰς ἰδέας των, τὰς ἀπόψεις των, εἶναι μισθωτοί, εἶναι ἐπαγγελματίαι ἐπ’ ἀμοιβῇ ἐκφράζοντες τὴν θέλησιν ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν του τὰ οἰκονομικὰ μέσα, ἔχουν τὸ πιεστήριον, τὸ χαρτί καὶ ὅλην αὐτὴν τὴν πελωρίαν οἰκονομικὴν ἐπιχείρησιν ποὺ εἶναι μία σύγχρονος ἐφημερίς. Θὰ ἔλεγον, μάλιστα, ὅτι ἐὰν ἐξαιρέσωμεν ἕνα κλειστὸν ἀριθμὸν συντακτῶν, εἰς τοὺς ὁποίους παρεσχέθη μία προνομιακὴ θέσις καὶ αὐτὴ ὄχι ἀναλώμασι τῶν ἐργοδοτῶν, ἀλλὰ διὰ τοῦ μεγαλυτέρου σκανδάλου ποὺ ὑπάρχει εἰς τὴν σύγχρονον Ἑλλάδα διὰ τῆς γνωστῆς φορολογίας τῶν μαζῶν διὰ τοῦ Λαχείου Συντακτῶν, ἐὰν ἐξαιρέσωμε τοὺς 200– 300 τῆς προνομιούχου αὐτῆς «κάστας», τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ἐργάζεται εἰς τὰς ἐφημερίδας δὲν ἔχει οἰκονομικὴν καὶ ἐπαγγελματικὴν κατοχύρωσιν, οὔτε κἂν ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ κοινοὶ ἐργάται, οὔτε ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ ὁδηγοὶ ἀσανσέρ, τοῦ κατωτάτου ὁρίου.

§29Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸς ὁ χαρακτηρισμὸς τῶν Συντακτῶν τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὴν Ἕνωσιν Συντακτῶν ὡς «κάστας» προνομιούχων, μὲ μόνον τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκτήσουν ἕνα σπίτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἀρνοῦνται εἰς κανένα ἄλλον Ἕλληνα.

§30Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ἀπόδοσις εἰς ἐμένα ἄλλων νοημάτων ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον. Εἶπον, ὅτι δὲν λαμβάνεται καμμία πρόνοια διὰ τοὺς δημοσιογράφους ἐν τῷ συνόλῳ, δι’ ὅλους ἐκείνους ποὺ μοχθοῦν ἀπὸ τὸ πρωῒ μέχρι τὸ βράδυ καὶ δὲν ἔχουν ἕνα κατώτατον ὅριον ἀσφαλοῦς ἀντιμισθίας. Εἶπον καὶ δι’ ἐκείνην τὴν στενὴν «κάσταν», τὴν λέγω στενὴν «κάσταν», ὄχι διότι ἔχει κανένα προνόμιον, ἀλλὰ ἔχει κἄποια προνόμια ἔναντι τῶν συναδέλφων των. Εἶναι δὲ στενὴ «κάστα», διότι ἀποκλείει τὴν εἰσδοχὴν νέων. Ἐφρόντισαν, ὥστε νὰ μὴ ἐπιβαρύνωνται οἱ ἐπιχειρηματίαι, οἱ διευθυνταὶ τῶν ἐφημερίδων, ἀλλὰ νὰ φορολογῆται κατὰ ἕνα τρόπον ἀπαράδεκτον μὲ ἕνα ποσὸν 60 περίπου ἑκατομμυρίων τὸν χρόνον, ὁ λαὸς ὁ ὁποῖος μὴ προσδοκῶν οὐδαμόθεν τὴν δυνατότητα ἀποκτήσεως στέγης, ἀγοράζει ἐλπίδα διακηρυσσομένην διὰ τῶν διαφημίσεων τοῦ Λαχείου Συντακτῶν.

§31Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξακολουθῶ νὰ διαμαρτύρωμαι ἐναντίον τοῦ κ. συναδέλφου. Ὅλαι αἱ συμβάσεις μεταξὺ ἐφημερίδων καὶ συντακτῶν ἀφοροῦν ὅλον τὸ προσωπικὸν τῆς Ἑνώσεως εἰς τὴν ὁποίαν οἱ συντάκται ἀνεξαρτήτως σχετίζονται. Ἐπίσης, πρέπει νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ Ἕνωσις Συντακτῶν Ἀθηναϊκῶν Ἐφημερίδων, εἶναι ἀνοικτὴ εἰς ὅλους τοὺς δημοσιογράφους, ἀρκεῖ οὗτοι νὰ ἔχουν ὡρισμένην προϋπηρεσίαν καὶ μίαν ὡρισμένην μόρφωσιν. Ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζει ὁ κ. Ἡλιοῦ, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λέγωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διότι ἀποτελοῦν ὑποστήριξιν ὡρισμένων προσώπων ἐναντίον τῆς τάξεως ὅλων τῶν Ἑλλήνων ἐπαγγελματιῶν δημοσιογράφων.

§32Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ θὰ ηὐχόμην νὰ εἶχον τὰ πράγματα ὡς ὑποστηρίζει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας συνάδελφος. Ἀνεμίχθην ἐνεργῶς εἰς τὸ θέμα καὶ διαβεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι συμβαίνει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Ὅτι κάθε ἄλλο παρὰ προσιτὴ εἶναι ἡ εἴσοδος εἰς τὸ ἐπάγγελμα καὶ δὲν τηροῦνται οἱ κανόνες, οἱ ὁποῖοι ἀναγράφονται εἰς τὸ καταστατικὸν τῆς Ἑνώσεως. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα αὐτό, βεβαίως, τὸ ἀνέφερα παρεμπιπτόντως καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ θέμα.

§33Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Βέβαιον εἶναι —καὶ περὶ αὐτοῦ πρέπει νὰ λεχθῇ ἡ ἀλήθεια εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν— ὅτι ἐνῷ αἱ ἐφημερίδες τὰ τελευταῖα χρόνια ἐπεβαρύνθησαν ὑπερμέτρως διὰ τὴν αὔξησιν ὅλων τῶν δαπανῶν των, εἰδικῶς δὲν ἐπεβαρύνθησαν διὰ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν τῶν συντακτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν πολὺ χαμηλὰ ἡμερομίσθια καὶ νὰ μὴ προστατεύωνται ἀπὸ τὸ κατώτερον ὅριον. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἐλπίζω, ἡ Κυβέρνησις νὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅταν θὰ ἀντιμετωπίσῃ γενικῶς τὸ θέμα τοῦ Τύπου.

§34Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ νόμος, τὸ Σύνταγμα, καθιεροῖ τὴν ἐλευθεροτυπίαν. Αὐτὸ εἶναι μία δωρεὰν διακήρυξις, μία ἀφηρημένη διακήρυξις, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καθιερώνει τὸ Σύνταγμα καὶ ὁ νόμος, τὸ ἀφαιρεῖ ἡ οἰκονομικὴ ἀνισότης. Ἡ πραγματικότης ἀνατρέπει τὰς διακηρύξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι γραμμέναι εἰς τὸ χαρτί. Καὶ ἐνῷ τὸ Σύνταγμα παραχωρεῖ γενικῶς ἕνα δικαίωμα, ἡ οἰκονομικὴ ἀνισότης τὸ μετατρέπει εἰς μίαν ὑποδούλωσιν. Λέγεται, ὅτι εἰς μίαν ἐκ τῶν πλουσιώτερον χρηματοδοτηθεισῶν ἀπογευματινῶν ἐφημερίδων, διεξάγονται διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι καταλήγουν, ἢ κατέληξαν ἴσως, διὰ νὰ περιέλθῃ εἰς ἕνα ἀπὸ τοὺς πλουσιωτέρους ἐφοπλιστάς μας ἐνδιαφερόμενον ἄλλωστε καὶ διὰ σειρὰν ἔξω τῶν ἐφοπλιστικῶν του ἐπιχειρήσεων, διὰ σειρὰν ἀξιολόγων ἐπιχειρήσεων καὶ προβάντα καὶ εἰς ἀξίας λόγου ἐπενδύσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα. Δὲν γνωρίζω ἐὰν αὐτὸ θὰ γίνῃ ἢ δὲν θὰ γίνῃ. Δικαίωμά του. Μὲ γειά του, μὲ χαρά του. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγοράσῃ καὶ μίαν ἐφημερίδα. Θὰ ἐκφράζῃ βεβαίως τὰς ἀπόψεις του καὶ θὰ ἐκφράζῃ βεβαίως τὰς ἀπόψεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι τὸν συμφέρουν. Εἶναι δυνατόν, ἆραγε, ὁ ἔχων ἐξ ἴσου τὰ δικαιώματα ἐργάτης ἢ ὑπάλληλός του νὰ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμα αὐτό, ἐκεῖνο ποὺ τοῦ παρέχει τὸ ἄρ. 14 τοῦ Συν)τος καὶ νὰ ἐκδώσῃ καὶ αὐτὸς μίαν ἐφημερίδα εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἐκφράζῃ τὰ συχνά, μοιραίως ἀντιτιθέμενα, ἀνταγωνιστικὰ πρὸς τὸν συντάκτην καὶ ἐργοδότην του συμφέροντά του καὶ τὰς ἀνάγκας του; Εἶναι, δυνατὸν αὐτό; Καὶ διὰ ποῖον λόγον κοινωνικῶς καὶ πολιτικῶς εἶναι ἀξιόλογος ἡ διάδοσις τῆς γνώμης τοῦ κ. πλουτοκράτου καὶ δὲν εἶναι ἐξ ἴσου ἀξία λόγου καὶ κοινωνικῶς ὑπολογίσιμος ἡ γνώμη καὶ ἡ διάδοσις τῆς γνώμης ἐκείνου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς οἰκονομικὴν ἀδυναμίαν;

§35Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι εὐχερῶς διορθώσιμον. Ὀρθῶς ἐσημειώσατε —καὶ ἐλέχθη καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς— καὶ ἀπὸ κυβερνητικῆς ἀκόμη πλευρᾶς— ὅτι διὰ τὴν ἔκδοσιν ἐφημερίδος χρειάζονται κεφάλαια σημαντικὰ 50–60 χιλιάδες λίρες, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εὐχερές, παρὰ μόνον εἰς τοὺς πλουτοκράτας καὶ εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους— δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ θίξω τὴν Κυβέρνησιν— ἀπὸ οἱανδήποτε Κυβέρνησιν, παρέχονται ἀφειδῶς τὰ οἰκονομικὰ μέσα, ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατον εἰς πάντα πολίτην δυνάμενον νὰ διαφωτίσῃ τὴν κοινὴν γνώμην νὰ ἐκδώσῃ ἰδίαν ἐφημερίδα. Διὰ τοῦτο, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀειμνήστου Παπαναστασίου τὸν διάσημον πολιτικὸν αὐτὸν τὸν ὁποῖον ὅλοι ἡμεῖς ἀναζητοῦμεν, εἶχε προταθῆ, ὅτι θὰ ἔπρεπε διὰ νόμου νὰ ἐπιβληθῇ εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας νὰ δημοσιεύουν τὰς γνώμας ὑπευθύνως τῶν κομμάτων καθ’ ἑκάστην ἑβδομάδα. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ σεῖς κ. Ἠλιοῦ —λέγω πρῶτον σᾶς διὰ νὰ ἔλθω ὕστερα καὶ εἰς ἡμᾶς— καὶ σεῖς δὲν θὰ εἴχατε τὸ μονοπώλιον παροχῆς τροφῆς εἰς τοὺς ὀπαδούς σας ἐκείνης τὴν ὁποίαν θέλετε, θὰ εἶσθε ὑποχρεωμένος εἰς τὰς ἐφημερίδας νὰ δίδετε τὴν τροφὴν τὴν ὁποίαν οἱ ἀντίθετοι πρὸς σᾶς θὰ ἀνεζήτουν, ὅπως καὶ σεῖς θὰ εἴχατε τὸ δικαίωμα ἀντιστοίχως εἰς τὰς ἐφημερίδας τῶν ἀντιφρονούντων πρὸς σᾶς, νὰ δίδετε τὴν ἰδικήν σας τροφήν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νομίζω, ὅτι ἐκπληρώνεται ἡ κοινωνικὴ ἀποστολὴ τῶν ἐφημερίδων. Δὲν δέχομαι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, ὅτι ἡ ἐφημερὶς σήμερον εἶναι ἐπιχείρησις. Τὸ πρώτιστον εἰς τὴν ἐφημερίδα εἶναι ἡ κοινωνική της ἀποστολή. Καὶ δι’ αὐτὸ εἰς ὅλον τὸν κόσμον ἀναγνωρίζεται ὁ τύπος ὡς ἡ 4η ἐξουσία. Ἀλλὰ 4η ἐξουσία μονομερῶς ἀσκουμένη εἶναι βλαβερά διὰ τὸν λαόν, ὅπως εἶναι βλαβερά καὶ ἡ μονομερῶς ἀσκουμένη κυβερνητικὴ ἐξουσία ὑπὸ οἱανδήποτε κυβέρνησιν, ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν. Νομίζω, ὅτι ἐὰν ἡ ἄποψις αὐτὴ τοῦ ἀειμνήστου Παπαναστασίου ἐγένετο δεκτή, τὸ πρᾶγμα κατὰ πολὺ μεγάλο μέρος θὰ διωρθοῦτο.

§36Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι καὶ ἐπιχείρησις ἡ ἐφημερίς.

§37Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ, ὅτι εἶναι καὶ ἐπιχείρησις, ὅταν τὰ οἰκονομικὰ μέσα δὲν εἶναι ἰδικά της, παρὰ εἶναι τοῦ Κράτους. Τότε ἐπιβάλλεται εἰς τὴν ἐφημερίδα ἀκόμη περισσότερον ἡ λῆψις ὑπ’ ὄψιν τῆς κοινωνικῆς της ἀποστολῆς, ἐφ’ ὅσον ζῇ διὰ κρατικῶν μέσων. Εἶναι ἐπιχείρησις οἰκονομικὴ ἡ ἐφημερίς; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, οὔτε παγία τιμὴ τῶν ἐφημερίδων, οὔτε ἀτέλεια χάρτου, οὔτε τίποτε. Ἐπιχείρησις καὶ ὅποιος ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ, νὰ ζήσῃ. Ἀλλὰ ὅταν ἔχῃ αὐτὰ τὰ ἐφόδια, ὀφείλει, καὶ ἡ ἐφημερὶς ἔστω καὶ ὡς ἐπιχείρησις νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν αὐτὴν τὴν σοφήν, τοῦ ἀειμνήστου Παπαναστασίου.

§38Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, εἰς πολλὰ μὲ ἐπρολάβατε, εἰς ἄλλα μὲ διεκόψατε, ἁπλῶς διὰ νὰ ὑπομνήσετε ἀπόψεις τοῦ ἀειμνήστου Παπαναστασίου, τοῦ ὁποίου καὶ ἐγὼ διετέλεσα ὀπαδὸς καὶ στέλεχος. Οὐδεὶς θὰ ἦτο εὐτυχέστερος ἐμοῦ —καὶ νομίζω, ὅτι ἐν τούτῳ ἐκφράζω, καίτοι ἀπροόπτως ἦλθε τὸ πρᾶγμα, τὰς ἀπόψεις καὶ τῆς παρατάξεώς μου— ἐὰν ἐγένετο πρᾶξις αὐτὰ ποὺ λέγετε. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἀπεκρούσθη καὶ ἀπεκρούσθη ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τότε ἐθεώρουν ἐπικινδύνους τὰς θεωρίας τοῦ Παπαναστασίου, ὅπως τώρα θεωροῦν ἐπικινδύνους τὰς ἀπόψεις τῆς παρατάξεώς μας. Ὁπωσδήποτε εἴτε ὑπάρχει ὡς κυρίαρχον μέσον εἰς τὰς προθέσεις τοῦ ἐκδότου τῆς ἐφημερίδος, τὸ στοιχεῖον τῆς κερδοσκοπίας τῆς ἐπιχειρήσεως, εἴτε ὑπάρχει, κατ’ ἐξοχήν, ὁ πολιτικὸς σκοπὸς εἰς τὰς προθέσεις της, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παύσῃ λειτουργοῦσα ὡς ἐπιχείρησις ἐπὶ κινδύνῳ, ἐντὸς δύο, τριῶν, πέντε, δέκα ἑβδομάδων νὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκπληρωθῇ καὶ ὁ πολιτικὸς της σκοπός. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι μία ἐφημερὶς ἔχει ἕνα κατώτατον ὅριον καλύψεως ἐξόδων 25.000 δρχ. Κάτω τοῦ ὁρίου αὐτοῦ εἶναι αἱμορραγία συνεχής, διογκουμένη συνεχῶς, δὲν σταματᾷ πουθενὰ παρὰ εἰς τὸ κλείσιμον τῆς ἐφημερίδος. Καὶ περαιτέρω κἄθε δραχμὴ πέραν τοῦ ὁρίου αὐτοῦ εἶναι πηγὴ ἀναπτύξεως οἰκονομικῆς κατ’ ἀρχὴν μὲν τῆς ἐφημερίδος, ἡ ὁποία μὲ μεγαλύτερα μέσα ἀναπτύσσεται περισσότερον καὶ γίνεται πλουσιωτέρα καὶ ἔπειτα οἰκονομικῆς εὐδοκιμήσεως καὶ ἀναπτύξεως αὐτοῦ τοῦ ἐκδότου. Ἐπομένως θὰ εἶναι κάπως μεταφυσικὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ ἐφημερὶς εἶναι πρῶτον πολιτική, ἡ ἐφημερὶς εἶναι πρῶτον ἐπιχείρησις. Ὑπάρχουν ἐφημερίδες, εἰς τὰς ὁποίας ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἀναγνωρίζω καμμίαν πολιτικὴν σταθερότητα καὶ καμμίαν ἐπιδίωξιν πολιτικήν, ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν κατ’ ἐξοχὴν καὶ πρωταρχικῶς εἰς τὸ κέρδος. Πέραν τούτου ὅμως αἱ ἐφημερίδες, αἱ πολιτικοῦ στόχου ἐφημερίδες, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξουν παρὰ ἂν λειτουργοῦν ὡς ἐπιχείρησις. Ἡ ἐπιχείρησις εἶναι ὁ τρόπος ὑπάρξεως τῶν ἐφημερίδων τῶν πολιτικῶν. Νομίζω ἐπομένως, ἂν δὲν ὑπάρχῃ καμμία τοῦ Κράτους ἐπέμβασις καὶ πάλιν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παρέχει τὸ Σύνταγμα, τὰ ὁποῖα γράφονται εἰς τοὺς νόμους καὶ αἱ ἐλευθερίαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀντικείμενον καρπώσεως καὶ ἀπολαύσεως ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν πολιτῶν παρὰ μόνον ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰς τὴν διάθεσίν των καὶ τὰ ὑλικὰ μέσα, ὥστε νὰ κάμνουν οὐσιαστικὴν χρῆσιν τῶν τυπικῶν ἐλευθεριῶν ποὺ παρέχει τὸ Σύνταγμα. Παρ’ ἡμῖν εἰσήχθη καὶ δευτέρα περίπτωσις, ὅτι ἂν ἡ Κυβέρνησις εὐνοῇ καὶ παρέχῃ κατὰ διάθεσιν μέσα ἀσκήσεως τῆς ἐλευθεροτυπίας, τότε εἶναι δυνατὸν καὶ χωρὶς ἰδίαν οἰκονομικὴν ὑπόστασιν, νὰ ἐκδοθῇ ἐφημερίδα. Ὅταν οὕτως τεθῇ τὸ πρᾶγμα, ὅτι πρέπει νὰ λειτουργήσῃ ὡς ἐπιχείρησις μία ἐφημερὶς διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ὑπάρξῃ, καταλήγομεν ὑποχρεωτικῶς εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι ὁ νοῦς ποὺ προσδιορίζει, ποὺ καθορίζει τὴν τακτικὴν καὶ τὴν πορείαν τῆς ἐφημερίδας, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα μπαίνομεν εἰς τὰ ἐγκληματολογικὰ χρονικά, εἰς τὴν πρόκλησιν αἰσθησιακῶν συγκινήσεων, εἰς τὴν δημοσίευσιν γυμνῶν ἢ ἡμιγύμνων φωτογραφιῶν εἰς τὰ τρομερὰ ἐκεῖνα «κόμικς», τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν κατὰ τὴν γνώμην τῶν προβληματιζομένων σήμερον διὰ τὸ μέλλον, ἐκπαιδευτικὸν ἐπίπεδον καὶ διὰ τὸ μέλλον τῆς ἐπιστήμης ποὺ συνδυάζεται ἄμεσα μὲ προβλήματα τεχνικῆς ἀναπτύξεως καὶ ὑπάρξεως. Οἱ ἴδιοι οἱ Ἀμερικανοὶ θεωροῦν, ὅτι εὐτελίζει τὴν νεολαίαν. Ἔχω κατὰ σύμπτωσιν μερικὰ πολυσέλιδα, διότι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ φθάσω εἰς τὸ σημεῖον τῶν ἐφημερίδων. Ἔρχομαι εἰς ἕνα 12σέλιδον: Εἰς τὴν πρώτην σελίδα, 5 στῆλαι ἐγκληματολογικὰ χρονικὰ καὶ ἄλλαι 3 στῆλαι εἰς τὴν 12ην σελίδα. Ἔχομεν τὰ ρὸζ μπαλλέτα καὶ ἄλλας 3 στήλας ἑνὸς κοινοῦ ἀδικήματος ποὺ ἠμποροῦσε νὰ γραφῇ καὶ εἰς μίαν στήλην. Ἔχομεν 6 στήλας διὰ τὴν ὀργιώδη ζωὴν τῆς Κατίνας Βοναπάρτη.

§39Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὴν πρώτην σελίδα εἶναι αὐτά;

§40Η. ΗΛΙΟΥ. Εἰς τὴν πρώτην σελίδα εἶναι ἡ βύθισις τοῦ σκάφους. Ἄλλο: «Ἐτραυμάτισε σοβαρῶς τὴν γυναῖκα του καὶ ἔπεσε ἀπὸ τὸ παράθυρον καὶ ἐσκοτώθη κλπ.»....... (ἀναγινώσκει τίτλους ἀπὸ διαφόρους ἐφημερίδας). Πολιτικοῦ περιεχομένου τὸ ⅛ τῆς πρώτης σελίδος καὶ ἡ τελευταία σελίς. Ἐπὶ τῶν 12 σελίδων αἱ 11 εἶναι «χρηστοήθη» ἀναγνώσματα.

§41Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλαι αἱ ἐφημερίδες ὀλίγους στίχους διαθέτουν διὰ τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, δὲν τὰς ἐνδιαφέρει ἡ διαφώτισις τοῦ λαοῦ διὰ τὰ γενόμενα καὶ λεγόμενα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§42Η. ΗΛΙΟΥ. Ἄλλη 16σέλιδος: 2 φωτογραφίαι συγχρόνου Ἰταλίδος ἠθοποιοῦ περιβεβλημένης ἕνα ἀκριβὸ γουναρικὸ 12.500 δολλαρίων καὶ ὑπότιτλος: «Πάντα ἀποκτῶ ἐκεῖνο ποὺ θέλω». (...... ἀναγινώσκει διαφόρους τίτλους καὶ ὑποτίτλους ἀπὸ μίαν 16σέλιδον ἐφημερίδα). Ὑψηλὴ πράγματι ἀντίληψις!!

§43Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία ἐφημερὶς εἶναι;

§44Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω.

§45Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν εἴδομεν. Νὰ μᾶς φέρετε καὶ τὴν «Αὐγή».

§46Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ πρώτη σελὶς ἔχει τὰ ἐπαναπατρισθέντα Ἑλληνόπουλα καὶ λέγει: «Ἐπικίνδυνα διὰ τὴν πατρίδα».

§47Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν «Αὐγή», θὰ μᾶς εἴπητε τώρα;

§48Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις καὶ θὰ κάμετε σεῖς τὴν ἀνάπτυξιν. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ κρατήσωμεν εἰς ἕνα ὑψηλὸν ἐπίπεδον τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἀνακύψῃ ἐξ ἀφορμῆς ὡρισμένων ἀνεπιτρέπτων παροχῶν, ἀλλὰ μᾶς δίδει τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἴδωμεν τὸ πρόβλημα τοῦ Τύπου τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὸ πρόβλημα τὸ ὑλικὸν καὶ μὲ τὸ πρόβλημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῆς διαπαιδαγωγήσεώς του, τῆς ἀναπτύξεώς του. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε, ὅτι σήμερον οἱ πολλαπλοὶ περισπασμοὶ καὶ ἐπαγγελματικὴ ἐξειδίκευσις ὅλων μας εἶναι ἡ πολυπλοκότης τῶν δημοσίων ζητημάτων. Ἑπομένως, ἡ ἀνεπάρκεια γνώσεων, διὰ νὰ ἠμπορῇ ὁ καθένας ἐπὶ τῇ βάσει ἰδίων στοιχείων νὰ κρίνῃ καὶ νὰ διαμορφώσῃ γνώμην, βοηθεῖ ὥστε, ἐὰν αἱ ἐφημερίδες ὑποβοηθοῦν ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι συμφέρουν εἰς τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἐκπροσωποῦν, νὰ ἀφήνουν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι μόνοι των οἱ ἀναγνῶσται ἀποφασίζουν. Τείνουν, ἑπομένως, νὰ ἰσοπεδώσουν τὸ πνευματικὸν ἐπίπεδον τοῦ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ πρὸς τὰ χαμηλὰ καὶ τείνουν ἐλάχιστοι ἄνθρωποι νὰ ἀποκτήσουν κυριαρχίαν ἐπὶ τῶν πνευμάτων λαοῦ ὁλοκλήρου. Ἔτσι, συνδυαζομένου καὶ τοῦ φετιχισμοῦ τυπωμένου χάρτου, διότι εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅ,τι εἶναι τυπωμένον εἰς τὴν ἐφημερίδα θεωρεῖται περίπου (δὲν ἠκούσθη) ἔχομεν κυριάρχησιν τῶν πνευμάτων ἐπ’ ὀνόματι μεγάλων οἰκονομικῶν συμφερόντων. Ἑπομένως, ἀπὸ τῆς δυνάμεως τοῦ χρήματος, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ καθεστὼς αὐτὸ τῆς βιομηχανοποιήσεως τοῦ Τύπου, ἐξαρτᾶται, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει. Βεβαίως, εἶναι καὶ αἱ διαφημίσεις. Ἀλλὰ τὰς διαφημίσεις ποιὸς ἄλλος θὰ τὰς δώσῃ, παρὰ αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις; Βοηθεῖ ὀλίγον καὶ ὁ κ. ὑφυπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας, ὁ ὁποῖος κατευθύνει τὰς διαφημίσεις, ὅπως συγκεκριμένως κατηγγέλθη, ἀλλὰ πέραν τῶν διαφημίσεων ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις ἀπ’ εὐθείας χρηματοδοτήσεως ἐκ μέρους ἐπιχειρήσεων καὶ ἐκ μέρους Τραπεζῶν δι’ ἐξεχούσας ὑπηρεσίας πρὸς αὐτάς. Ἐάν, ἑπομένως, αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ τὰ σύνδρομα τῆς βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως τοῦ Τύπου ἀπαιτοῦν ὅρους καὶ προϋποθέσεις διὰ τὴν λειτουργίαν, διὰ τὴν ὕπαρξιν μιᾶς ἐφημερίδος, ἐὰν καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατέρχεται εἰς τὴν κονίστραν τὴν δημοσιογραφικὴν μὲ τὶς καλύτερες διαθέσεις, ἀγνοήσῃ ὑπὲρ τῶν ἰδεῶν του καλὰ ἢ κακά, ἀδιάφορον, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ συμμορφωθῇ, νὰ καμφθῇ πρὸ τῶν ἀδηρίτων καὶ ἀκάμπτων ἀξιώσεων τοῦ λογιστηρίου καὶ τὸν ἐξαναγκάζουν νὰ ὑποταχθῇ εἰς τὰς ἀντικειμενικὰς συνθήκας καὶ νὰ προσέξῃ τὸν ἐπιχειρηματικὸν τομέα, ἄλλως εἶναι ἀδύνατος ἡ ἄσκησις τοῦ ἐπαγγέλματός του. Δὲν εἶναι, νομίζω, ἔργον χρηστῆς διοικήσεως νὰ παρατείνεται καὶ μὲ θετικὰς πράξεις καὶ παραλείψεις τὸ κακὸν αὐτό, τὴν ἐξάρτησιν τοῦ Τύπου, διότι Τύπος, οἰκονομικῶς ἐξηρτημένος δὲν ἠμπορεῖ εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν νὰ εἶναι Τύπος ἐλεύθερος. Ἐπειδὴ μοῦ ἐζήτησε ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐκ Κιλκὶς νὰ εἴπω τι διὰ τὴν «Αὐγήν», λέγω, ὅτι ἡ «Αὐγή», ἡ ὁποία ἔχει καθαρὰ τὰ χαρτιά της καὶ προεκάλεσε καὶ προκαλεῖ καὶ εἶναι ζήτημα δι’ ὅλας τὰς ἐφημερίδας, δι’ ὅλον τὸν Τύπον εἶναι ζήτημα ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, νὰ δηλωθῇ ἡ προέλευσις κάθε ἐσόδου καὶ ἐξόδου, ἡ «Αὐγὴ», ἡ ὁποία συντηρεῖται ἀπὸ τὴν δραχμὴν τοῦ λαοῦ, ἔχει ἐπαρκῆ ἀνεξαρτησίαν γνώμης. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ζήτημα κομματικόν. Δὲν ὑπάρχει ἀνεξαρτησία γνώμης εἰς ἕνα κόμμα. Λάβετε ὑπ’ ὄψει τὴν «Ἑστίαν». Εἶναι μία ἐφημερὶς ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὴν ἄκρως ἀντίθετον θέσιν ἀπὸ τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἐγὼ ὑποστηρίζω, μία ἐφημερὶς τῆς ἄκρας Δεξιᾶς. Ὑπῆρξε Παπαγική, ἀλλὰ ἐπέκρινε συνεχῶς, συχνότατα, σχεδὸν κάθε ἑβδομάδα πράξεις καὶ παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως Παπάγου, ἢ τοὺς ὑπουργούς του, ἢ τὰς ὑπηρεσίας του.

§49Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ καὶ ἡ ἰδική σας ἐφημερὶς αὐτό;

§50Η. ΗΛΙΟΥ. Πάντοτε.

§51Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἐδῶ ἀκριβῶς εὑρισκόμεθα εἰς τὸν ἀντίποδα, ὅτι ὁσάκις ἀπὸ τὰς δεξιὰς ἐφημερίδας καὶ συγκεκριμένως ἀπὸ τὴν «Ἀπογευματινὴν», προεκλήθη τὸ ὄργανον αὐτὸ τῆς Ἀριστερᾶς, δὲν ἀπήντησε. Ἐκώφευσε. Διατί;

§52Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Καλὰ ἔκαμεν.

§53Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι δὲν ἀσχολεῖται μὲ τὰ τοπικά μας θέματα, ἀλλὰ ἀσχολεῖται μὲ τὸ Κρεμλῖνον. Τὴν γραμμὴν τὴν παίρνετε ἔξωθεν. Ὄχι ἔσωθεν.

§54Η. ΗΛΙΟΥ. Ἀφίστε τα, κ. Παπαδόπουλε. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κατεβάσετε τὴν συζήτησιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε νὰ φθάσουν ὡς ἐδῶ. Ξεκινοῦν ἀπὸ πολὺ χαμηλά.

§55Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κρίνετε ἄλλας ἐφημερίδας καὶ ὄχι τὴν ἰδικήν σας.

§56Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔρχομαι μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἢ καὶ πρὸ τοῦ θανάτου αὐτοῦ. Ἠκολούθησε τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος, ὅμως τοὺς ὑπουργοὺς τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ κατ’ ἐπανάληψιν τοὺς ἐπέκρινε, καὶ δριμύτατα.

§57Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Δηλαδή, κ. Ἠλιοῦ, οὔτε καὶ ἐμὲ ἠκολούθησεν ἡ «Ἑστία». Εἶναι πράγματι, ἀνεξάρτητος ἐφημερίς, καὶ διατηρεῖ τὴν ἰδικήν της γραμμήν. Ἄλλο ζήτημα ἂν ἑκάστοτε συμπίπτωμεν εἰς τὴν γραμμήν. Πρᾶγμα ὅπερ ἀποτελεῖ τιμὴν δι’ ἐμέ.

§58Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔχει δημιουργηθῆ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι κατὰ κἄποιον τρόπον ταὐτίζεται μὲ τὰς ἀπόψεις σας. Δὲν εἶναι τὸ θέμα νομίζω, αὐτό. Ἐγὼ θέλω νὰ προχωρήσω καὶ σὲ μίαν Κυβερνητικὴν ἐφημερίδα. Ἂν ὑπάρχῃ μία κυβερνητικὴ ἐφημερίς, ἡ ὁποία πράγματι, κατὰ περιπτώσεις, κατὰ καιρούς, εἰς ὡρισμένους τομεῖς θέτει τὰ ζητήματα καὶ ἐναντίον τῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τολμᾶ νὰ προχωρήσῃ εἰς ἐπίκρισιν τῶν κυβερνητικῶν ἀπόψεων, μία ἐφημερίς, ἡ ὁποία δὲν περιμένει τὴν προσχώρησιν τῶν λαϊκῶν μαζῶν, ὥστε νὰ εἴπητε, ὅτι θέλει ἐκ δημαγωγίας νὰ φανῇ διακειμένη ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ «Καθημερινή», ἡ ὁποία, ἀποδεδειγμένως, προέκυψεν ἄλλωστε ἐκ τῆς συζητήσεως, διετήρησε τὴν οἰκονομικήν της ἀνεξαρτησίαν. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἕνας ἄνθρωπος, ἐξηρτημένος, νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναπτύξῃ τὸ σύνολον τῶν ἀπόψεών του ἐναντίον τῶν ἀπόψεων, τῆς γραμμῆς καὶ τῶν συμφερόντων ἐκείνου ἀπὸ τὸν ὁποῖον εἶναι ἐξηρτημένος. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα δὲν ὑπάρχει κἂν ἡ πολιτικὴ πρόθεσις. Ἀλλὰ ἐὰν προχωρήσῃ κἄποιος εἰς τὴν ἔκδοσιν ἐφημερίδος ἀποβλέπων ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν κερδοσκοπικὸν χαρακτῆρα τῆς ἐπιχειρήσεως τῆς ἐφημερίδος, μεταπηδῶμεν ἀπὸ τὸν ἐξηρτημένον τύπον εἰς τὸν ἀργυρώνητον. Ἐναντίον αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ποῖον θὰ ἦτο τὸ χρέος τῆς χρηστῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας; Εἰς τὸ οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν συμβούλιον τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν ἐλήφθη μία πρότασις, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι: «Εἶναι ἀνάγκη....(ἀναγινώσκει)....». Ἀλλὰ καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς παλαιοτέρους δημοσιογράφους, ὅταν ἤρχισε τὴν μετάπτωσιν ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν δημοσιογραφίαν εἰς τὴν δημοσιογραφίαν τῆς μεγάλης ἐπιχειρήσεως καὶ τῶν μονοπωλίων, ὁ EMIL JAR-DIN ἔλεγεν, ὅτι ἡ ἐλευθερία τοῦ Τύπου εἶναι πολιτικὸν δικαίωμα, ἡ ἐφημεριδογραφία εἶναι ἐμπορικὸν δικαίωμα. Ἡ ἐλευθερία τοῦ Τύπου εἶναι θεσμός. Ἡ τυραννία τῆς ἐφημεριδογραφίας εἶναι σφετερισμός. Ποῖα μέτρα θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν, ὥστε κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον νὰ ἀφομοιωθοῦν, ὅσα ἐκ τῆς φύσεως τῆς ἐφημεριδογραφίας, εἰς μεγάλας οἰκονομικὰς ἐπιχειρήσεις, ἐνυπάρχουν κακὰ καὶ κίνδυνοι εἶναι τὰ ἀκόλουθα: Νὰ εὑρεθῇ, ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς ἑλληνικὰς συνθήκας ὑπάρχει ἓν ὡρισμένον «πλαφόν», ἓν ὡρισμένον ὅριον ἐξόδων, τὸ ὁποῖον εἶναι προσιτὸν εἰς τὰς συνθήκας κυκλοφορίας τῶν ἑλληνικῶν ἐφημερίδων, ἐὰν αὐταὶ ἀπηχοῦν τὰς ἀπόψεις ἑνὸς λαοῦ ἢ ἀρκετοῦ μέρους αὐτοῦ ἢ μέρους αὐτοῦ. Πράγματι, νομίζομεν, ὅτι μία κυκλοφορία 20–25 χιλ. φύλλων εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἔδιδε μίαν ἀνεξαρτησίαν, ἡ ὁποία αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴ δὲν θὰ ἠνέχετο τίποτε, ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ πολλά. Τοῦτο δὲν ἦτο δυνατόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ παρὰ ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας καὶ αἱ συνθῆκαι αὐταὶ σχετίζονται μὲ τὸ σχῆμα τῶν ἐφημερίδων. Ἐὰν προηγουμένως ἀνέλυσα τὸ περιεχόμενον μιᾶς πολυσελίδου ἐφημερίδος, τὸ ἔκαμα διὰ νὰ καταλήξω εἰς τὸ ὅτι τὸ τετρασέλιδον καθημερινῆς καὶ τὸ ἑξασέλιδον κατὰ Κυριακήν, εἶναι ἐπαρκὲς διὰ τὸν πολιτικὸν προορισμὸν καὶ τὴν ἐπιδίωξιν τοῦ σκοποῦ μιᾶς ἐφημερίδος. Αἱ ἐπὶ πλέον σελίδες, ὄχι μόνον περιτταὶ εἶναι, ἀλλὰ συντελοῦν εἰς τὸ νὰ χειροτερεύουν, ποιοτικῶς τὴν ἐφημερίδα. Ἑπομένως, ὁ χάρτης ὁ καταναλισκόμενος πέραν τῶν 26 σελίδων ἑβδομαδιαίως, θὰ πρέπει νὰ μὴ ὑπάγεται εἰς τὴν δασμολογικὴν ἀπαλλαγήν. Ἀνεγνωρίσθη, ὅτι κάτω ἑνὸς ὁρίου κυκλοφορίας, αἱ ἐφημερίδες εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰ πάγια ἔξοδά των. Θὰ πρέπει, ὅμως, καὶ αἱ δημοσιεύσεις καὶ αἱ διαφημίσεις αἱ κρατικαὶ καὶ ἡμικρατικαί, νὰ δίδωνται πρὸς ὅλας τὰς ἐφημερίδας ἀνεξαρτήτως παρατάξεων, μὲ κριτήρια ἰσότητος, ἵνα ἐξασφαλισθῇ τοιουτοτρόπως καὶ εἰς τὴν πρᾶξιν, τὸ ὑπαγορευόμενον ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, ἤτοι ἡ ἐλευθεροτυπία.

§59Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς αὐξήσεως τῶν διαφημίσεων, ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπατε, περὶ στενοῦ καὶ περιωρισμένου σχήματος τῶν ἐφημερίδων. Διότι, εἰς τὸ καθημερινὸν τετρασέλιδον καὶ τὸ ἑξασέλιδον τῆς Κυριακῆς, εἶναι ἀδύνατον νὰ χωρέσουν αἱ διαφημίσεις. Ἡ πολιτική, ἑπομένως, τοῦ σχήματος, θὰ πρέπει νὰ εἶναι πολιτική, ἐπιτρέπουσα καὶ ὄχι ἀπαγορεύουσα, τὴν ἐπαύξησιν τῶν διαφημίσεων.

§60Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔχω τὴν γνώμην, κ. συνάδελφε, ὅτι ἡ μία πρότασίς μου, δὲν ἀντιφάσκει πρὸς τὴν ἄλλην, ὡς ὑποστηρίξατε, διότι ἐχαρακτήρισα ὡς ἀδασμολογήτους τὰς 26 ἑβδομαδιαίας σελίδας, αἱ πέραν δὲ αὐτῶν τῶν 26 σελίδων προστιθέμεναι τρεῖς–τέσσαρες διαφόρου περιεχομένου ἀκόμη, ὑπό τινων ἐφημερίδων, ἐὰν βεβαίως θελήσουν τοῦτο, νὰ ἐξαιροῦνται τοῦ ἀδασμολογήτου.

§61Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διὰ τὸ σημερινὸν ἐπίπεδον πολιτισμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ τετρασέλιδον εἶναι ὀπισθοδρόμησις. Διότι πέραν τῶν εἰδήσεων, ὑπάρχει πνευματική, κοινωνική, πολιτικὴ ζωή. Καὶ ὑπάρχουν καὶ αἱ διαφημίσεις. Πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι τὸ καθημερινὸν ἑξασέλιδον καὶ διὰ τὰς σοβαρὰς ἐφημερίδας ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ σημερινὸν ἐπίπεδον πνευματικοῦ πολιτισμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πέραν αὐτοῦ νὰ ληφθοῦν μέτρα.

§62Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. ... Καὶ τὸ Κυριακάτικον πολυσέλιδον;

§63Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν προσέδωσα καμμίαν σημασίαν εἰς τὸ πολυσέλιδον. Ἴσως μία ἀπογευματινὴ ἐφημερὶς τετρασέλιδος μὲ ἱκανοποιεῖ καὶ εὑρίσκω πολὺ περισσότερα.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁμιλεῖτε διὰ τὴν «Ἑστίαν». Ἀλλὰ ἡ περίπτωσις εἶναι μοναδική, δὲν ἐπιδέχεται γενίκευσιν. Καὶ μὲ μίαν σελίδα, περιέχουσα τὰ σημειώματα, θὰ εἶχε τὴν αὐτὴν κυκλοφορίαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ τάλαντόν της.

§65Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὸ τετρασέλιδον εἶναι ἀρκετὸν διότι ἡ βάσις αὐτοῦ στηρίζεται εἰς τὴν ἑλληνικὴν πραγματικότητα, ἐὰν, βεβαίως, ἀποδεχθῶμεν, ὅτι αἱ ἐφημερίδες, πρέπει νὰ διατηρηθοῦν, ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν ἀναγνωστικὸν κοινόν.

§66Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς θέτω μίαν ἐρώτησιν, ὡς νὰ μὴ εἴχατε ὁμιλήσει: Ὅταν πάρετε ἕνα τετρασέλιδον, δὲν τὸ αἰσθάνεσθε ἀνεπαρκές; Θὰ εἴπητε, βεβαίως, ὅτι αὐτὸ εἶναι μία συνήθεια. Ἐν τούτοις, δὲν εἶναι μόνον συνήθεια. Θὰ εἶναι κατ’ ἀνάγκην πτωχὸν εἰς περιεχόμενον. Ἡ ἔκτασις τῶν προβλημάτων, μὲ τὰ ὁποῖα ὀφείλει νὰ ἀσχολῆται σήμερον ὁ ἡμερήσιος τύπος, ἐπιβάλλει τὸ ἑξασέλιδον. Καὶ ὅταν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κύριον ἀνάγνωσμα τῆς μεγάλης μάζης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἑπομένως, κυρία πηγὴ μορφώσεως εἶναι ἡ ἐφημερίς, ὀφείλομεν νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι ἡ καθιέρωσις τοῦ τετρασελίδου, θὰ ὡδήγει ὄχι εἰς τὴν πρόοδον, ἀλλὰ εἰς τὴν πνευματικὴν καθυστέρησιν. Καὶ διότι, κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἔχουν ὑπερμέτρως τονισθῆ αἱ σκοτειναὶ πλευραὶ τοῦ θέματος, θεωρῶ χρέος δικαιοσύνης νὰ διακηρυχθῇ καὶ μία ἄλλη ἀλήθεια: Ὅτι τὸ ἐπίπεδον ὡρισμένων ἀθηναϊκῶν ἐφημερίδων εὑρίσκεται εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τοῦ συγχρόνου εὐρωπαϊκοῦ Τύπου. Καὶ ἴσως, μάλιστα, ὑπερέχει αὐτοῦ εἰς τὴν παρακολούθησιν τῶν διεθνῶν προβλημάτων. Τὰς ἀνήκει, διὰ τοῦτο, δημόσιος δίκαιος ἔπαινος. Διαπιστώνω, εὐχαρίστως, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποδέχεται τὴν ἄποψίν μου καὶ ἐλπίζω καὶ σεῖς νὰ μείνετε σύμφωνος, ὅτι τὸ ἑξασέλιδον ἐπιβάλλεται διὰ τὸν ἡμερήσιον τύπον τῶν Ἀθηνῶν. Πέραν αὐτοῦ, ὅπως ἐτόνισα καὶ προηγουμένως, θὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα.

§67Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ τὸ πνεῦμα ἁπλῶς τῆς συζητήσεως, τὸ ὁποῖον ὑπεγράμμισεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, παρεμβαίνω καὶ ἐγὼ ἐν προκειμένῳ καὶ λέγω, ὅτι ἀποτελεῖ ἀσφαλῶς ὑπερβολὴν νὰ συνδέωμεν τὸ ἐπίπεδον τοῦ πολιτισμοῦ μας μὲ τὸ τετρασέλιδον ἢ τὸ ἑξασέλιδον τῶν ἐφημερίδων. Τὸ τετρασέλιδον, ἄλλωστε, μιᾶς μεγάλου σχήματος ἐφημερίδος, ἡ δὲ «Ἑστία» εἶναι μέσου σχήματος, ὅταν γίνεται πραγματικὴ χρησιμοποίησις αὐτοῦ, δηλαδή, ὅλου τοῦ ὠφελίμου χώρου, νομίζω, ὅτι εἶναι βεβαίως ἐπαρκές. Ὡμίλησα δὲ περὶ χρησιμοποιήσεως πλήρως τοῦ παρεχομένου χώρου, διότι μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη συνήθεια, εἴς τινας ἐφημερίδας καὶ βεβαίως δὲν ἀναφέρομαι εἰς τὰς ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι προσφέρουν καὶ σημαντικὸν πνευματικὸν ὑλικόν, νὰ μεταχειρίζωνται τοὺς πηχυαίους ἐκείνους τίτλους, οἱ ὁποῖοι καταλαμβάνουν τὸ τέταρτον τῆς ἐφημερίδος, ὅπερ εἶναι σπάταλος κατανάλωσις χάρτου. Ἐάν, χρησιμοποιοῦνται τὰ μικρὰ στοιχεῖα τῶν σοβαρῶν ἐφημερίδων τότε τὸ τετρασέλιδον τὸ μεγάλο, ἐπαρκεῖ. Τὸ πρόβλημα ὑπάρχει πράγματι εἰς τὸ ζήτημα τῶν διαφημίσεων. Ἐκεῖ ὑπάρχει θέμα. Ἴσως ἐκεῖ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ὁ συνδυασμὸς τοῦ δασμολογημένου ἢ ἀδασμολογήτου χάρτου. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, ὅτι τὸ τετρασέλιδον μεγάλου σχήματος κατὰ κανόνα, ἠμπορεῖ νὰ ἐπαρκέσῃ διὰ τοὺς πολιτικοὺς σκοπούς, καὶ ταὐτοχρόνως, νὰ παράσχῃ δυνατότητας εἰς τὰς ἐφημερίδας νὰ δίδουν εἰς τὸ ἑλληνικὸν κοινὸν καὶ πνευματικὸν ὑλικόν. Ἐνισχύω, λοιπόν, τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος ρήτορα, εἰς τὰς σχετικὰς ἀπόψεις του.

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἤκουσα τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Προοδευτικῶν, ἀλλὰ δὲν μετεπείσθην.

§69Η. ΗΛΙΟΥ. Εἶναι εὐχάριστον, ὅτι μία σκέψις πρακτική, προταθεῖσα, εὗρε συνέχειαν καὶ ἐξετέθησαν αἱ ἀπόψεις τῶν δύο ἀξιοτίμων Ἀρχηγῶν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὸν ἀκριβῆ προσδιορισμὸν τοῦ ἐπαρκοῦς χώρου δὲν ἐπιμένω, οὔτε ἀποδίδω μυστηριώδη σημασίαν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 4 ἢ τῶν 6 σελίδων. Κατὰ τὴν ἄποψίν μου, εἶναι ἐπαρκεῖς αἱ 4 σελίδες. Ἐὰν εἶναι ἓξ ἂς εἶναι ἕξ. Ἂς ἴδωμεν ὅμως τί εἶναι ἐκεῖνο, ποὺ ἀναβιβάζει περισσότερον τὸν τύπον. Εἶναι, ἆρά γε ὁ πλοῦτος τοῦ ὑλικοῦ, τοῦ ἐξωπολιτικοῦ, διότι δὲν θέλω νὰ μετατοπίσω τὴν συζήτησιν. Ἔχω ὡρισμένας διαφωνίας ὡς πρὸς τὴν ἐκτίμησιν τὴν ὁποίαν κάμνει ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος κ. Παπανδρέου, ὡς πρὸς τὴν ἐκτίμησιν τοῦ περιεχομένου. Εἶναι περιεχόμενον διδόμενον ἐπ’ ἀμοιβῇ, ἀπὸ ξένα πρακτορεῖα, δὲν εἶναι περιεχόμενον προερχόμενον ἀπὸ ἰδίαν ἔρευναν, ὅπως ἄλλων ἐφημερίδων, ἀλλὰ δίδεται ἐπ’ ἀμοιβῇ ἀπὸ ξένα πρακτορεῖα καὶ δὲν γνωρίζω, ἐὰν καμμιὰ φορὰ δίδωνται καὶ ἄνευ ἀμοιβῆς, διότι διαδίδει ἰδέας, ἀπόψεις ἰσχυρῶν καὶ διεθνῶν παραγόντων. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, δὲν ἔχει σημασίαν τοῦτο. Ἐκεῖνο ποὺ πιστεύω, εἶναι ὅτι ἀρκοῦν αἱ 4 σελίδες καὶ ὅτι θὰ πρέπει νὰ ξεκινήσωμεν ἀπὸ τὸ ποῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὅριον τὸ ἐξασφαλίζον πραγματικὴν ἀνεξαρτησίαν γνώμης εἰς τὸν τύπον. Ἐὰν ὁ τύπος πρόκειται μὲ τὸ ἑξασέλιδον ἔστω καὶ μὲ ἕνα ἄρθρον τοῦ Γιόζεφ Ἄλσοπ ἢ οἱουδήποτε ἄλλου, ἐὰν μὲ τὸ ἑξασέλιδον θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ εἶναι ἐξηρτημένος, τότε ἡ ἀνάγκη χώρου διὰ τὴν δημοσίευσιν πληροφοριῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, θὰ χειροτερεύσῃ ποιοτικῶς τὸν πολιτικὸν ἔλεγχον, τὴν ἀλήθειαν τῶν εἰδήσεων. Μόνον ἐὰν φθάσωμεν εἰς τὴν ἐξεύρεσιν ἐκείνου τοῦ ὁρίου τοῦ οἰκονομικοῦ, ὥστε νὰ δύναται νὰ εἶναι ἀνεξάρτητος, νὰ μὴ εἶναι ἐξηρτημένη ἀπὸ παροχὰς ἡ ἐφημερίς, τότε μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσωμεν, ὅτι ἔχομεν ἕνα Τύπον σύγχρονον πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ δικαιώματος τοῦ καθιερουμένου ἀπὸ τὸ ἄρθρον 14 τοῦ Συντάγματος καὶ τότε μόνον θὰ ἴδωμεν πῶς, βελτιουμένων τῶν συνθηκῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ ἑξασέλινον ἢ καὶ περισσοτέρων ἀκόμη σελίδων. Κατὰ τὴν ἄποψίν μου, ἐκεῖνο ποὺ μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ σχήματος τῶν ἐφημερίδων. Εἴπομεν, λοιπόν, ὅτι αἱ προερχόμεναι ἀπὸ τὸ Κράτος ἢ ἀπὸ ἐλεγχομένας παρ’ αὐτοῦ Ὀργανισμοὺς καὶ Τραπέζας διαφημίσεις, αἱ ὁποῖαι ὀλιγώτερον δίδονται διὰ νὰ διαφημισθῶσιν οἱ σκοποί, ὡς ἔμμεσος ἐνίσχυσις τῶν ἐφημερίδων, συνεπείᾳ τῆς διαπιστώσεως, ὅτι αἱ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι δὲν ἐπιτρέπουν τὴν λειτουργίαν ὡς ἐπιχειρήσεων τῶν ἐφημερίδων ἄνευ μιᾶς ἰσομεροῦς πρὸς ὅλας ἐνισχύσεως, πρέπει νὰ δίδωνται μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια, ἔξω κομματικῶν κριτηρίων πρὸς ὅλας, διότι ἄλλως ἔχομεν εὐθεῖαν προσβολὴν τῆς ἐλευθεροτυπίας. Ἐὰν τὸ Κράτος διαπιστώσῃ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ 1,50 δραχ. πωλήσεως τοῦ φύλλου καὶ μὲ σύνηθες σχῆμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδίδεται μία ἐφημερὶς ἄνευ αὐτῶν τῶν δημοσιεύσεων, τότε ἀρνεῖται εἰς τὴν οὐσίαν, παραγράφων καὶ καταστρατηγῶν τὸ Σύνταγμα, ἀρνεῖται εἰς τὴν οὐσίαν ὁ ὑπουργὸς τοῦ Τύπου, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὸ Σύνταγμα ἐγγυᾶται, ἀρνεῖται τὴν ἐλευθέραν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐλευθεροτυπίας ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας ἐκείνας. Εἰς τρίτον σημεῖον εἶναι αἱ παροχαὶ διὰ τὴν ἀπόκτησιν κτιριακῶν ἐγκαταστάσεων καὶ τυπογραφικῶν ἐγκαταστάσεων. Δὲν γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι σεῖς πρέπει νὰ τὸ σκεφθῆτε, ἀπευθύνομαι εἰδικῶς πρὸς τὴν κυβερνητικὴν πτέρυγα, σεῖς πρέπει νὰ τὸ λύσετε μόνοι σας, δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ νομίζωμεν, ὅτι δημιουργοῦμεν στηρίγματα τῆς κοινωνίας μὲ τὸ νὰ δίδωμεν χρήματα τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ νὰ ἀγοράζῃ κανεὶς μίαν Τράπεζαν π.χ., οἱοσδήποτε ἀπὸ ἡμᾶς εὐχαρίστως θὰ ἠγόραζε μίαν Τράπεζαν ἐὰν τὸ Κράτος τοῦ ἔδιδε τὰ χρήματα καὶ τὴν εὐχέρειαν νὰ τὰ ἐξοφλῇ μὲ δόσεις. Διὰ νὰ ἀγοράζῃ κανεὶς ἕνα ἢ περισσότερα πλοῖα, χωρὶς νὰ πληρώσῃ τίποτε καὶ ὕστερα νὰ τὰ πληρώνῃ μὲ μέρος τῶν ναύλων, διὰ νὰ ἀγοράσῃ κανεὶς πολυώροφα μέγαρα καὶ ἐγκαταστάσεις τυπογραφικὰς καὶ νὰ δημιουργοῦνται ἔτσι περιουσίαι μὲ χρήματα τῶν φορολογουμένων. Δὲν εἶναι ἀπαραίτητος ὅρος τῆς ἀσκήσεως τῆς ἐλευθεροτυπίας, ἡ ἰδιοκτησία τῶν κτιριακῶν καὶ τῶν τυπογραφικῶν ἐγκαταστάσεων καὶ ἐπὶ τέλους δὲν εἶναι παραδεκτὸν νὰ δίδωνται εἰς εὐνοουμένας ἐφημερίδας τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ νὰ σχηματίσουν περιουσίας ὑπὸ μορφὴν κτιριακῶν καὶ τυπογραφικῶν ἐγκαταστάσεων, αἱ ὁποῖαι νὰ ἐξοφληθοῦν ἢ ἐνδεχομένως νὰ τοὺς περάσῃ καμμιὰ φορὰ κανένα σφουγγάρι πληθωρισμοῦ. Διότι ἡ Ἑλληνικὴ πεῖρα, ἀπὸ τὸ 1920 καὶ ἐδῶ, λέγει, ὅτι κάθε 10 ἢ 15 χρόνια κἄποια τοιαύτης μορφῆς σεισάχθεια ἀπαλλάσσει τοὺς ὀφειλέτας. Νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐξυπηρετοῦνται τὰ γραμμάτια χάρτου διὰ τριμήνου διαρκείας εἶναι παραδεκτὰ καὶ μία εὐκολία, ἡ ὁποία οὐδὲν τὸ σκανδαλῶδες καὶ τὸ ἄνισον ἔχει. Ἐκεῖνο ποὺ μοῦ φαίνεται ἀπαράδεκτον, εἶναι ὅτι διὰ μακροὺς μῆνας ἢ καὶ ἔτη, δίδονται εἰς εὐνοουμένας ἐφημερίδας δάνεια χάρτου διὰ γραμματίων. Ἐπίσης, εἶναι φανερόν, ὅτι συγκεκριμέναι ἐπιχειρήσεις δημοσιογραφικαὶ, λόγῳ τῆς μεγίστης κυκλοφορίας, ἡ ὁποία ἀποκτᾶται τούτῳ μὲν μὲ δημοσιεύματα ὅπως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνθολόγησα πρὸ ὀλίγου, τούτῳ δὲ μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ ἀστυνομικοῦ Κράτους ἢ μὲ τὴν δίωξιν τῶν ἄλλων ἐφημερίδων εἰς τὰ χωριά, ἐφημερίδων αἱ ὁποῖαι κυκλοφοροῦν μὲ 50 ἢ 60 ἢ 70 χιλιάδας ἀντίτυπα ἢ καὶ 40 εἶναι μαρτυρημένον, ὅτι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ἀπολύτως ἀνάγκην. Ὅταν εἶναι δυνατὸν νὰ κερδίζουν καὶ ἐφημερίδες ὅπως ἡ «Ἀπογευμα☐ ☐των ἔχουν περιθώριον μεγάλου κέρδους, εἶναι ἀνεξήγητον διατὶ ἔλαβον τόσας χρηματικὰς ἐνισχύσεις καὶ εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ μὴ κληθοῦν νὰ τὰς ἐκκαθαρίσουν συντομώτατα, ἀνάλογα μὲ τὰς οἰκονομικάς των δυνατότητας. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διαφορετικὸν μέτρον καὶ διὰ τὰς ἄλλας ὀφειλέτιδας ἐφημερίδας. Φυσικά, δὲν εἰσηγοῦμαι ἐξόντωσιν τῶν ἐφημερίδων, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἄλλο ἄκρον. Τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον ἔγινε, τῆς συναλλαγῆς ἡ ὁποία ἔγινεν, εἶναι ἐνδεχόμενον ἓν μέρος τῆς εὐθύνης νὰ ἔχουν καὶ αἱ ἐφημερίδες. Τὸ μέγιστον μέρος τὸ ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Ὁ ἰδιώτης ἐπιχειρηματίας ἀσκεῖ τὴν ἐπιχείρησίν του, σύμφωνα μὲ τοὺς κανόνας τῆς ἐλευθέρας δικονομίας. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος, ἡ ὁποία ἔδωσεν αὐτὰς τὰς παροχάς. Εἶμαι σύμφωνος ὅτι πρέπει αἱ παροχαὶ αὐταὶ νὰ ἀναρροφηθοῦν, χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ ἐξόντωσις οὐδεμιᾶς δημοσιογραφικῆς ἐπιχειρήσεως, ἀλλὰ ὄχι μὲ χαλαρότητα τοιαύτην, ἡ ὁποία νὰ προδικάζῃ σεισάχθειαν εἴτε ἄμεσον, εἴτε ἔμμεσον. Ἀπὸ τὴν ἐπερώτησιν, ἀκόμη, προέκυψαν εὐθύναι διὰ τὴν ὑποδούλωσιν τοῦ ἐπαρχιακοῦ τύπου. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ μεγάλη δυστυχία, αὐτὴ ἡ μεγάλη ἐγκατάλειψις, αὐτὴ ἡ πτώχεια, ἀπὸ τὰ ἑσπεριδοειδῆ ποὺ σαπίζουν σήμερον καὶ εἰς κάθε περίπτωσιν ἕνα σωρὸ προβλήματα ἄλυτα τὰ ὁποῖα, ἐπὶ τέλους, θὰ ἐδικαιολόγουν ἂν ὄχι μίαν γκρίνιαν δημοσιογραφικὴν βέβαια, μίαν ἐπίκρισιν· βλέπομεν ὁλοὲν νὰ προσφέρεται ἐκ τοῦ ἐπαρχιακοῦ τύπου θυμιατήριον καὶ λιβανωτὸν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὸν προφήτην του τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως.

§70Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι γνωστόν, κ. συνάδελφε, ὅτι διὰ τῶν ἀμέσων παροχῶν διατηροῦνται ὡρισμέναι ἐπαρχιακαὶ ἐφημερίδες καὶ ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐνδιαφέρεται, θ’ ἀναμνήσω ἐφημερίδας τῆς περιφερείας μου. Ἀλλ’ ὑπάρχει κἄτι ἄλλο. Ἡ διοίκησις καὶ οἱ Ὀργανισμοὶ Δημοσίου Δικαίου, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς μίαν περιφέρειαν, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ κάμουν δημοσιεύσεις καὶ ἀνακοινώσεις καὶ δημοσιεύσεις δημοπρασιῶν καὶ τὰ τοιαῦτα. Εἶναι τόση ἡ ἐμπάθεια τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ προσπάθειά της νὰ ἐξαγοράσῃ τὸν ἐπαρχιακὸν τύπον, ὥστε εἰς ἀντιπολιτευομένην ἐφημερίδα, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα ἑνὸς ἔτους, ἐδόθησαν τοιαῦται δημοσιεύσεις 600 δραχμῶν, ὅταν εἰς τὰς κυβερνητικὰς ἐφημερίδας δίδωνται δημοσιεύσεις πολλῶν δεκάδων χιλιάδων. Εἶναι ἀδύνατον, ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, νὰ παραμείνῃ ἀνεξάρτητος, πραγματικά, ἡ ἐπαρχιακὴ ἐφημερίς. Δὲν πρέπει νὰ ὑποτιμηθῇ ἡ ἐπίδρασις τῆς ἐπαρχιακῆς ἐφημερίδος εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῆς κοινῆς γνώμης. Ἡ ἐπαρχιακὴ ἐφημερὶς εἰσδύει εἰς τὸ χωριό, ὅπου δὲν ὑπάρχει ἡ Ἀθηναϊκή. Καὶ διὰ τῶν ἐφημερίδων αὐτῶν τὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ ραδιόφωνον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι παρὰ ὁ πράκτωρ ὁ διαφημιστικὸς τῆς Κυβερνήσεως, δημιουργεῖται μία δημοσία γνώμη ἐντελῶς πεπλανημένη.

§71Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὰς ἀπόψεις σας. Ξεύρω τί γίνεται εἰς τὸν ἐπαρχιακὸν τύπον.

§72Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὅταν συμβαίνῃ ὑπουργὸς τῆς Κυβερνήσεως νὰ συνδέεται προσωπικῶς μὲ τὰς ἐφημερίδας, γίνονται τοιαῦτα πράγματα, ὥστε ἂν δὲν ἐπέμβῃ ὁ εἰσαγγελεύς, σᾶς λέγω, ὅτι ἡ αἴθουσα αὐτὴ θὰ ἔχῃ νὰ ἀσχοληθῇ ἐπὶ πολλὰς συνεδριάσεις.

§73Η. ΗΛΙΟΥ. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Δωδεκανήσου μὲ εὑρίσκουν ἀπολύτως σύμφωνον, ἀλλὰ δὲν τὰ ἀνέφερον, διότι θὰ ἦτο μία λεπτομερεστάτη ἀνάπτυξις, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἐπανάληψις τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῶν προλαλησάντων ρητόρων. Δι’ αὐτὸ ἐγὼ μετετόπισα τὸ θέμα εἰς κἄποιο γενικώτερον ἐπίπεδον, δεδομένου, ὅτι ἐξετέθησαν πολλὰ περιστατικὰ τόσον πρὸς τὸν Ἀθηναϊκὸν ὅσον καὶ πρὸς τὸν ἐπαρχιακὸν τύπον, συγκεκριμένως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ ἐπακολούθησιν τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν χρεῶν τῶν ἐφημερίδων αὐτῶν τῶν ἀδικαιολογήτων εἶναι ἡ δημοσιότης καὶ ἡ καθαρότης τῶν πόρων των. Ὁ Ἐδ. Ἑριώ, ἀνέφερε μίαν διακήρυξιν διὰ τὰ δικαιώματα καὶ καθήκοντα τοῦ Τύπου μὲ τὴν ἑξῆς διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 10. «Κάθε ἐπιχείρησις Τύπου ...... ..... (ἀναγινώσκει) ........». Δέν γνωρίζω, ἂν εἶναι ἰδικῆς του ἐμπνεύσεως διακήρυξις ἢ ὑπῆρξε κἄποια ἐπεξεργασία ἐκ μέρους δημοσιογράφων, οἱ ὁποῖοι καὶ κατέληξαν εἰς αὐτὴν τὴν διακήρυξιν. Νομίζω, ὅτι ἔργον ἐξυγιάνσεως τοῦ Τύπου καὶ ἔργον ἐξυπηρετήσεως τῶν πραγματικῶν κοινωνικῶν σκοπῶν τῆς ἐλευθεροτυπίας εἶναι τὸ νὰ καθιερωθῇ ἡ δημοσιότης καὶ ἡ καθαρότης τῶν πόρων τῶν ἐφημερίδων, τὸ νὰ καθιερωθῇ, ὅτι οἱ πόροι τῶν ἐφημερίδων θὰ δημοσιεύωνται κατὰ μῆνα, ἀφοῦ θὰ ὑπαχθοῦν εἰς προηγούμενον ἀξιοπρόσεκτον ἔλεγχον. Τώρα, θὰ ἔλθω εἰς ἓν τελευταῖον σημεῖον, σχετικῶς μὲ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ἕως τώρα συμβάντων καὶ τὰς γραμμὰς διὰ τὸ μέλλον. Νομίζω, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἁρμονία, ἡ ὁποία, ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπῆρξε, μὲ πολλοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Νομίζω, ὅτι κακῶς ἐτέθη καὶ δὲν εἶναι κἄτι ποὺ προωθεῖ τὴν δημοκρατίαν εἰς τὴν χώραν καὶ τὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐλευθεροτυπίας εἰς τὸ πνεῦμα τὸ δημοκρατικὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, κατ’ ἐπανάληψιν καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν καὶ εἰς τὰς στήλας τῶν ἐφημερίδων, ποὺ τέλος πάντων, εἶναι ἀμέτοχοι ἢ εἶναι ὀλιγώτερον ἀναμεμιγμέναι εἰς τὴν χρηματοδότησιν, ὅτι πρέπει ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέραν αἱ συναλλαγαὶ τοῦ Τύπου μὲ τὰς Τραπέζας νὰ γίνωνται ἐπὶ τῇ βάσει τραπεζιτικῶν κριτηρίων. Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἀφελοῦς σκέψεως, ἡ ὁποία εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ βγάλῃ ἀπὸ τὴν μέσην κἄθε τί ποὺ θὰ προσέδιδε μορφὴν σκανδάλου ἢ μορφὴν ἀδικαιολογήτου κυβερνητικῆς παροχῆς εἰς μίαν δοσοληψίαν ἐφημερίδος μὲ Τράπεζαν. Ἀλλὰ θὰ μετέτρεπε, πλέον τὸ λειτούργημα τοῦ δημοσιογράφου εἰς προνόμιον τῆς πλουτοκρατίας καὶ θὰ μετέτρεπε τὸ Σύνταγμα τὸ δημοκρατικὸν εἰς Σύνταγμα πλουτοκρατικόν. Μόνον ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ πιστώσεις τραπεζιτικάς, δηλαδή, τὴν λεγομένην οἰκονομικὴν ἐπιφάνειαν μόνον ἐκεῖνος θὰ εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ δημοσιεύῃ διὰ τοῦ Τύπου τοὺς στοχασμούς του, οἱ δὲ ἄλλοι θὰ εἶχον τὴν θεωρητικὴν διακήρυξιν, ἡ ὁποία ὅμως καταρρακώνεται εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνισότητα. Περαιτέρω δὲν νομίζω, μετὰ τὴν ἐξέτασιν αὐτὴν τὴν συνοπτικὴν τοῦ θέματος, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μείνουν χωρὶς παρατήρησιν ὡρισμέναι ἀπόψεις τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τοῦ Τύπου κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 27ης Ἰανουαρίου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Τύπου, ἐπὶ τέλους ὡμολόγησε ἐκεῖνο ποὺ ἀπέκρυψε ἐπιμελῶς κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὰς ἀστυνομικὰς αὐθαιρεσίας καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τοὺς ἐγκληματίας πολέμου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, ἐνῷ ὅλοι τὸ ξεύρουν καὶ εἶναι φανερὸν εἰς ὅλους, ἐπέμενε νὰ τὸ ἀρνῆται, νὰ τὸ κρατῇ μυστικόν. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὅμως, ἠθέλησε νὰ τὸ εἴπῃ ξεκάθαρα: «Μέχρι τῶν ἐκλογῶν τοῦ Μαΐου δὲν ἐγένετο καμμία διάκρισις «...... (ἀναγινώσκει) ......». Αὐτό, ὅμως, ἀκριβῶς, ἀποτελεῖ μίαν ἐγκατάλειψιν τῶν δημοκρατικῶν ἀρχῶν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Τύπου, ἐκφράζοντος τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ἐκφύλλισιν καὶ τὴν κατάλυσιν καὶ τῶν τελευταίων ἰχνῶν ποὺ ὑπελείφθησαν ἀπὸ τὰς δημοκρατικὰς ἐλευθερίας. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ἀρχαὶ τοῦ Πολιτεύματός μας εἶναι αἱ ἀρχαὶ τῆς ἀντιπροσωπευτικότητος. Ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ ἔστω καὶ ἐὰν διὰ καλπονοθευτικῶν νόμων εἶναι ἁπλῶς νομικὴ πλειοψηφία, ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν πραγματικὴν πλειοψηφίαν. Ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ δὲν καλεῖται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡς θὰ ἐκαλεῖτο νὰ ἀσκήσῃ DE FACTO ἐξουσίαν ἕνας κατακτητής, καὶ δὲν εὑρίσκει τὴν Χώραν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἀγαθὰ ὡς λάφυρα. Τεκμαίρεται, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι καὶ ὑποχρέωσιν ἔχει νὰ εἶναι Κυβέρνησις ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαχωρίζῃ τοὺς πολίτας, νὰ διαχωρίζῃ τὸν λαόν, εἰς λαὸν κυρίαρχον καὶ εἰς λαὸν δορυαλώτων. Ἐπεσφράγισε μὲ μίαν τελευταίαν φράσιν τὰς ἀπόψεις αὐτὰς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, εἰπών, ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ παρέχῃ εὐκολίας καὶ ἐνισχύσεις εἰς τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι κάνει κἄποιο λάθος ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἐζητήσαμεν, κ. Ὑπουργέ, νὰ μᾶς ἐπιδοτήσετε. Ἡμεῖς ὁ λαὸς φορολογούμεθα καὶ ἐπιδοτοῦμεν. Ξεύρετε πόσας ἀπαλλαγὰς καὶ ἀσυδοσίας καὶ ἀτελείας ἐδώσατε εἰς τοὺς φίλου σας. Ἡμεῖς ὑφιστάμεθα τὴν φορολογικὴν ἀφαίμαξιν καὶ οἱ μεγιστᾶνες τῆς οἰκονομίας τὰς φορολογικὰς ἀπαλλαγὰς καὶ τὰς παρανόμους φοροδιαφυγάς. Μήπως νομίζετε, ὅτι αἱ παροχαὶ αὗται εἶναι κόλλυβα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ διατεθοῦν, ὅπως θὰ ἤθελεν ὁ καθένας; Μήπως ἀκολουθεῖτε τὴν ἀρχὴν τοῦ Λουδοβίκου τοῦ ΙΣΤʹ τοῦ L’ ETAT C’ EST MOIS; Μήπως νομίζετε, ὅτι οἱ ὑπόλοιποι Ἕλληνες—διότι τὰ λέτε διὰ τὴν ἀριστεράν, ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα τὰ ἐφαρμόζετε δι’ ὁλόκληρον τὴν ἀντιπολίτευσιν— μήπως νομίζετε, ὅτι οἱ ἄλλοι Ἕλληνες εἶναι δορυάλωτοι; Δὲν ἔχω τὴν γνώμην, κύριε ὑπουργὲ τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ τοποθέτησίς σας εἶναι τοποθέτησις ποὺ ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ εἰς μίαν συζήτησιν ἡ ὁποία ἀναγκαίως θὰ ἐξήρχετο τῶν ὁρίων τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ Τύπου. Μᾶς κατηγορεῖτε πάντοτε, ὅτι ἡμεῖς ἠμπορεῖ νὰ μαχώμεθα ὑπὲρ ἰδεῶν κοινωνικῶς ὀρθῶν, ἀλλὰ θέλομεν τὴν βίαν. Ματαία ἡ κατηγορία. Ὁ κ. ἐκ Κορινθίας συνάδελφος, ὁ κατέχων τὴν πρώτην σειρὰν εἰς τὰ κυβερνητικὰ ἑδώλια, διεκήρυξε θαρραλέα, ὅτι εἶναι ἐθνικῶς δεξιὰ καὶ κοινωνικῶς ἀριστερά.

§74ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος;

§75Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. Μανιαδάκης. Μᾶς λέγουν λοιπόν, ὅτι «κοινωνικῶς ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ φοβούμεθα, ὅτι εἶσθε ἄνθρωποι τῆς βίας». Σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία βία. Ὑπάρχει ἡ διακήρυξις καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς ὁμαλῆς ἐφαρμογῆς τοῦ πολιτεύματος. Ὅταν οἱ Ἕλληνες πολῖται ἀσκοῦντες τὸ ἀναφαίρετον δικαίωμα τῆς ψήφου, ἀποφαίνωνται κατὰ τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν παρὰ ἕως σήμερον, ὑπὲρ τῶν ἀπόψεων τοῦ κόμματός μας, τότε δέχονται ἀκριβῶς τὴν κοινωνικὴν ἀλλαγὴν καὶ ὄχι τὴν βίαν. Διότι σεῖς ἐφαρμόζετε τὴν βίαν καὶ τὴν αὐθαιρεσίαν.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὁ κ. Ἠλιοῦ, γνωρίζει κάλλιστα, ὅτι δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν. Γνωρίζει κάλλιστα, ὅτι εἶναι ἐλεύθερος ἐπὶ τοῦ βήματος, γνωρίζει κάλλιστα, ὅτι αὐτὸς ὁ ἴδιος ὡμίλησε πρὸ ὀλίγου καὶ οὐχὶ ἄλλος τις ἀνήκων εἰς τὴν παράταξίν μας. Καὶ ἑπομένως, δὲν ἐδικαιοῦτο, ἀπαντῶν εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἐκ Κορινθίας συνάδελφος, νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι τὴν βίαν τὴν ἀσκοῦμεν ἡμεῖς, ἐνῷ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ κοινωνικαὶ ἀντιλήψεις τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος συναδέλφου κ. Ἠλιοῦ θὰ ἐτίθεντο εἰς ἐφαρμογήν, θὰ ἐτίθεντο εἰς ἐφαρμογὴν ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς ἀνελευθερίας. Γνωρίζει κάλλιστα, ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὅτι δὲν θὰ ἐτίθεντο εἰς ἐφαρμογὴν ἐκ τῷ πλαισίῳ τῆς ἐλευθερίας. Θὰ ἐτίθεντο εἰς ἐφαρμογὴν ἐν τῷ πλαισίῳ μιᾶς εὐρυτέρας καὶ ἀπολύτου καὶ ὁλοκληρωτικῆς δουλείας. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι βέβαιος, ὅτι αἱ γλυκύταται ἐκφράσεις καὶ αἱ ἁπαλαὶ ρητορικαὶ διατυπώσεις τοῦ κ. Ἠλιοῦ θὰ εἶχον ὡς τέρμα τὰς ἐκφράσεις τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησε.

§77Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Δὲν ὕβρισε κανένα. Εἶπε τὴν γνώμην του.

§78Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ποῖος εἶπεν, ὅτι ὕβρισε. Δὲν ἰσχυρίσθην ὅτι ὕβρισε. Οὐδέποτε ὕβρισε καὶ οὐδέποτε θὰ ὑβρίσῃ καὶ λόγῳ τοῦ χαρακτῆρος του, ἀλλὰ καὶ διότι ἔχει θεσπισθῆ εἰς τὴν παράταξίν σας ἡ ἀρχὴ τῆς ἀποφυγῆς οἱασδήποτε προκλήσεως. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὰς ὕβρεις, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Ἠλιοῦ θὰ τὰς ἀπέφευγε καὶ λόγῳ τοῦ χαρακτῆρος του. Πάντως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθην, τὸ ἐπαναλαμβάνω. Ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ἐτερμάτισε τὴν ἀγόρευσίν του μὲ ἀποστροφήν, ἡ ὁποία εἶναι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπαράδεκτος. Δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ κατηγορήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, καθ’ ἣν ὥραν προβαίνει εἰς τὴν ἐλευθέραν διατύπωσιν τῆς κατηγορίας αὐτῆς χωρὶς καμμίαν συνέπειαν, ἐκτὸς τῆς συνεπείας τοῦ νὰ ἀκούσῃ τὴν ἀπάντησίν μου, δὲν ἔχει δίκαιον νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ἐπικρατεῖ βία. Τὴν βίαν, γνωρίζει ὁ κ. Ἠλιοῦ, καὶ γνωρίζετε ἄριστα οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ὁμοϊδεάται του, ὅτι τὴν ἔχει τὸ ἰδικόν σας κόμμα ὀργανικῶς καὶ ἰδεολογικῶς, συνυφασμένην μὲ τὰς κοινωνικὰς δῆθεν προοδευτικὰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ὑποστηρίζετε. Ἐὰν ἰσχυριζώμεθα ἡμεῖς, ἰσχυρίσθη ὁ κ. Τσάτσος, ἢ ἄλλος τὶς ἐκ τῶν κ. Συναδέλφων, ὅτι εἰς τὰ κοινωνικὰ προβλήματα εἴμεθα προοδευτικοί, ἀλλὰ εἴμεθα καὶ ἀνενδότως προσηλωμένοι εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐλευθερίας τοῦ Δημοκρατικοῦ Πολιτεύματος καὶ εἰς τὰς ἐθνικὰς παραδόσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι συνυφασμέναι μὲ τὴν ἐλευθερίαν τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ πνεύματος. Ἐὰν δὲ ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἰσχυρίζεται τοιοῦτόν τι καὶ δι’ ἡμᾶς, εὑρίσκεται ὄχι ἁπλῶς ἐν ἀδίκῳ, ἀλλὰ προβαίνει σκοπίμως εἰς τὴν διατύπωσιν ἀνακριβῶν πραγμάτων. Ἀλλὰ οὔτε ὁ κ. Ἠλιοῦ, οὔτε ὁ κινῶν τὴν κεφαλὴν του Ἀρχηγὸς τῆς ΕΔΑ εἶναι τόσον ἀφελεῖς. Ἀμφότεροι εἶναι εὐφυέστατοι, ὥστε νὰ εἶναι δυνατόν, νὰ φαντάζωνται, ὅτι, εἴτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἴτε ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, θὰ πιστεύσῃ οἱοσδήποτε, ὅτι τὸ καθεστώς, εἰς τὴν ἐπικράτησιν τοῦ ὁποίου ἀποβλέπετε, θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς οἱονδήποτε ἐξ ἡμῶν καὶ εἰς οἱονδήποτε ἐξ ὑμῶν νὰ ζῇ, νὰ κινῆται καὶ νὰ σκέπτεται ἐλευθέρως. Ἑπομένως, αἱ φράσεις τὰς ὁποίας εἴπατε, εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετοι καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ πρὸς τὴν πραγματικότητα, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἠθικὴν τάξιν, διότι σοβαρὸς ἄνθρωπος σεβόμενος τὸν ἑαυτόν του, δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ, ὡς ὡμίλησεν ὁ κ. Ἠλιοῦ.

§79Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ ἐκλείσατε τὴν ὁμιλίαν σας μὲ μίαν ἀποστροφὴν πρὸς ἐμέ...

§80Η. ΗΛΙΟΥ. Μίαν μνείαν, μιᾶς γνώμης σας, ἡ ὁποία εἶναι ἀρχαιοτάτη. (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς.).

§81Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, μὴ συμπληρώνετε, διότι ξεύρω καλὰ νὰ διατυπώνω τὰς σκέψεις μου. Καὶ ἐπειδὴ κἄποια παρανόησις, σκοπίμως, ἐκείνου τὸ ὁποῖον πιστεύω, ἐπεχειρήθη ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξηγήσω, ὅτι, ὅταν λέγω, ὅτι εἶμαι τοποθετημένος καὶ πιστεύω ἐθνικῶς δεξιὰ καὶ κοινωνικῶς ἀριστερά, ἐννοῶ τοῦτο: Κοινωνικῶς μὲν δὲν σᾶς δίδω τὸ μονοπώλιον, ὅτι μόνον σεῖς θέλετε περισσοτέραν κοινωνικὴν δικαιοσύνην εἰς τὸν τόπον. Τὴν θέλομε κατ’ ἐξοχὴν ἡμεῖς, ἐνῷ σεῖς θέλετε ἄλλα πράγματα, ὑπὸ τὸ πρόσχημα καὶ τὸ περικάλυμμα ὡραίων λέξεων, αἱ ὁποῖαι ἀντηχοῦν εἰς τὸν κόσμον. Ἀπόδειξις, ὅτι δὲν θέλετε κοινωνικὴν δικαιοσύνην, τὴν παρέχει ὁλόκληρον τὸ παραπέτασμα. Ἀλλά, κ. Ἡλιοῦ, τί ἔγινεν ἡ ὑπεραξία, ὑπὲρ τῆς ὁποίας κόπτεσθε; Ἐδόθη εἰς τοὺς ἐργάτας, ἢ εἰς τὴν γραφειοκρατίαν καὶ τοὺς κρατοῦντας; Ποῖος τρώγει τὴν ὑπεραξίαν εἰς τὸ παραπέτασμα; Νὰ μοῦ τὸ ἐξηγήσετε αὐτό, διὰ νὰ σᾶς εἴπω, ἐὰν ὄντως θέλετε περισσοτέραν κοινωνικὴν δικαιοσύνην. Ὁ ἐργάτης, ἐργάτης. Ὁ ἐργάτης ὑποφέρει. Ὁ ἐργάτης παράγει. Καὶ οἱ μασέλλες εἶναι ἄλλες. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ διαφωνία μας εἶναι ἀπόλυτος εἰς τὸ ἐθνικὸν πρόβλημα. Ἡμεῖς θέλομεν Ἑλλάδα, θέλομεν σύνορα, θέλομεν Ἔθνος, θέλομεν παράδοσιν, θέλομεν ὅλας ἐκείνας τὰς παραδόσεις καὶ τὰς ἀρχάς, μὲ τὰς ὁποίας ἐγαλουχήθημεν. Σεῖς θέλετε πανανθρώπινην κοινωνίαν. Σεῖς θέλετε, Μαῦροι, Κόκκινοι, Ἄσπροι, ὅλοι τὸ ἴδιον. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν αὐτό. Δὲν μισοῦμεν κανένα, θέλομεν τὴν εὐτυχίαν ὅλου τοῦ κόσμου, ἀλλά, αὐτὸ πρὸ παντός, Ἑλλάδα καὶ σύνορα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§82Η. ΗΛΙΟΥ. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἠδυνήθην νὰ ἀντιληφθῶ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τὴν παρέμβασιν καὶ δὲν εὑρίσκω εὔστοχον τὴν παρέμβασιν τοῦ κ. ἐκ Κορινθίας βουλευτοῦ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν μὲ ἐτίμησε διὰ τῆς προσοχῆς του, διότι ἐγὼ συνάγω συμπεράσματα ἀπὸ πράγματα συγκεκριμένα. Ὅτι δηλ. διατηρεῖται μόνον, ὅπως καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐλευθεροτυπίας, εἰς τὰ χαρτιά, μία ἐλευθερία καὶ μία ἰσότης, τὴν ὁποίαν ἡ πραγματικότης ἀναιρεῖ, ἡ οἰκονομία ἀναιρεῖ καὶ ἐπίσης, ὅτι, ἐνῷ διὰ τῆς ἀσκήσεως νομίμων καὶ Συνταγματικῶς κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν ἔφθασεν, ὥστε ἡ παράταξίς μας κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς νὰ δείξῃ μίαν ἐπιρροὴν μεγαλυτέραν, ἤρχισαν αὐθαιρεσίαι καὶ μία ἄνισος μεταχείρισις ἐναντίον Ἑλλήνων πολιτῶν, διότι καὶ ὁ λόγος τῆς καταθέσεως τῆς ἐπερωτήσεως εἶναι, τὰ ὅσα ἔλαβον χώραν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 11 Μαΐου καὶ συνεχίζονται, ὅπως καθημερινῶς ἔχομεν νέας καταγγελίας. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον, νὰ θεωρῆται μεγάλη καλωσύνη τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀφήνῃ τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀριστερᾶς, νὰ ὁλοκληρώσουν τὰς γνώμας των. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Μανιαδάκην, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ θέσις μου, διὰ νὰ ἀναλάβω νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους τοὺς οἰκονομικούς, τῆς ἀναπτύξεως ἄλλων Κρατῶν, ἀναγνωρίζω μόνον, ὅτι μία χώρα, ἡ ὁποία ὑπῆρξε πτωχοτάτη μὲ χαμηλότατον μορφωτικὸν καὶ οἰκονομικὸν ἐπίπεδον, σήμερον ἔχει, κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν, κατὰ τὴν ὁμολογίαν τῶν ἀντιπάλων της, μερικὰ ἑκατομμύρια ἐπιστημόνων καὶ στέλλει πλανήτας καὶ δορυφόρους εἰς τὸ διάστημα. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, λοιπόν, δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον ὁ κ. Μανιαδάκης καὶ θεωρῶ ἀπαράδεκτον τὸν ὑπαινιγμόν του ἐκεῖνον, περὶ πατριωτισμοῦ καὶ μὴ πατριωτισμοῦ. Ἀφήσατε τὰς γενικότητας. Δὲν θέλω νὰ μπῶ οὔτε εἰς ζητήματα βάσεων, οὔτε εἰς ζητήματα καταστροφῆς τῶν ἑσπεριδοειδῶν, διατὶ δὲν θέλετε νὰ κάμετε μίαν πολιτικήν, ἔξω ἀπὸ ὡρισμένας Συμβάσεις. Ἀπεδείχθη ὅμως ἐπιτέλους, εἰς τὴν ἐπερώτησιν περὶ τύπου, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν βαπόρια, Τραπέζας, ἢ πιεστήρια, εἶναι ἑνὸς πατριωτισμοῦ ἀμφιβόλου. Λοιπὸν ἀφήσατε τὰ περὶ πατριωτισμοῦ.

§83Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Αὐτὸ θὰ πῇ ἀστικὸν Κράτος. (Θόρυβος κωδωνοκρουσίαι). Δημοκρατία, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει καὶ εἰς τὸ ἄτομον νὰ ἀνέρχεται καὶ εἰς τὸ Κράτος νὰ ἀνέρχεται, ἐνῷ εἰς σᾶς, τὸ ἄτομον θυσιάζεται διὰ τὸ Κράτος.

§84Η. ΗΛΙΟΥ. ... (Θόρυβος κωδωνοκρουσίαι) .... δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ καθεστώς....

§85Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐκεῖ ὁ ἐργάτης παραμένει ἐργάτης καὶ τρῶνε ἄλλοι.

§86Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὁ κ. Ἡλιοῦ, προέβη εἰς μίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλοτε εἶχε διατυπώσει εἴτε ἐξ ἀφορμῆς ἰδικῆς μου σκέψεως καὶ παρατηρήσεως εἴτε ἐξ ἀφορμῆς παρατηρήσεως τινὸς συναδέλφου, εἶπεν, ὅτι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ὁμιλῇ ἀπὸ τοῦ βήματος δὲν τὸ ἔχει κατ’ ἀνοχήν, ἀλλὰ εἶναι δικαίωμα τὸ ὁποῖον πηγάζει ἀπὸ τὴν λαϊκὴν κυριαρχίαν. Τὸ παραδέχομαι αὐτὸ. Δὲν μετεχειρίσθη τὰς ἰδίας αὐτὰς φράσεις, ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν λόγων του. Τὸ παραδέχομαι, ἀλλὰ ἐρωτῶ. Τὸ δικαίωμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχει καὶ τὸ ὁποῖον βασίζεται ἐπὶ τοῦ Συντάγματός μας, πόθεν πηγάζει; Πηγάζει τύποις ἀπὸ τὸ Σύνταγμά μας. Πηγάζει, ὅμως, κατ’ οὐσίαν ἀπὸ τί; Πηγάζει κατ’ οὐσίαν ἀπὸ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐμπνέει τὸ Σύνταγμά μας καὶ ὅλοι μας πλὴν ὑμῶν, κ. συνάδελφοι, πλὴν δηλαδή, ἐκείνων ποὺ ἀνήκετε εἰς τὴν ἄκραν Ἀριστεράν. Τὸ ἰδικόν μας πνεῦμα, εἶναι τὸ πνεῦμα τῆς Ἐλευθερίας. Ἡ ἀσυλία τὴν ὁποίαν ἔχετε σεῖς, ὅταν ἀνέρχεσθε εἰς τὸ βῆμα, δὲν εἶναι ἀσυλία τὴν ὁποίαν ἔχετε κατ’ ἀνοχὴν ἡμῶν, εἶναι ἀσυλία τῆς ὁποίας ἀπολαμβάνετε βάσει τοῦ Συντάγματος. Ἄρα, βάσει τοῦ πνεύματος, τὸ ὁποῖον διέπει ὅλους ἡμᾶς, πλὴν τῆς Ἄκρας Ἀριστερᾶς. Γνωρίζετε, ἄριστα, ὅτι πέραν τῆς Δημοκρατίας, ἡ ὁποία ἀνάγεται εἰς τὸ Ἄστυ τῶν Ἀθηνῶν, ἀπὸ ἀπόψεως γενεαλογικῆς, ἠθικῆς καὶ ἱστορικῆς, δὲν ὑπάρχει, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, ἀλλ’ ἡ ὁποία εἶναι πραγματικὴ Δημοκρατία, διότι συνυφάνθη εἰς τὸ Ἄστυ αὐτό, εἰς τὸ ὁποῖον ζῆτε καὶ τὸ ὁποῖον χαίρεσθε καὶ τοῦ ὁποίου τὸν ἥλιον καὶ τὸ φῶς χαίρεσθε, συνυφάνθη ἡ δημοκρατία, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ἦτο ἀνεπαρκής, διότι ὑπῆρχον οἱ δοῦλοι, τότε μὲ τί; Μὲ τὴν ἐλευθερίαν ἑκάστου ἀτόμου νὰ σκέπτεται καὶ νὰ ὁμιλῇ, ὅπως ἐκφράζῃ τὰς γνώμας του καὶ νὰ ἀγωνίζεται. Βεβαίως, διέτρεχε τὸν κίνδυνον νὰ ἐξορισθῇ καὶ νὰ ἐξοστρακισθῇ, ἀλλὰ ὁ κίνδυνος αὐτὸς ἦτο περιστασιακὸς πάντοτε καὶ ἡ πραγματοποίησις τῶν κινδύνων αὐτῶν δὲν ἀναιροῦσε τὴν βάσιν τοῦ πολιτεύματος ἢ μᾶλλον, τὸ πνεῦμα τῶν Ἀθηνῶν. Αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς ἄκρας Ἀριστερᾶς, δὲν εἶναι πνεῦμα σας. Σεῖς ἀποβλέπετε εἰς τὴν κατάργησιν αὐτοῦ τοῦ πνεύματος, αὐτοῦ τοῦ πνεύματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι μόνον τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον πηγάζει ἡ μόνη δυνατὴ ἔννοια τῆς δημοκρατίας, ἀλλὰ εἶναι καὶ τὸ πνεῦμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πηγάζει ἡ μόνη δυνατὴ ἰδέα τῆς Ἑλλάδος, κύριοι ἐκπρόσωποι τῆς ἄκρας Ἀριστερᾶς. (Χειροκροτήματα). Ἐγκαταλειπομένου τοῦ πνεύματος αὐτοῦ, δὲν ὑπάρχει πλέον ἴχνος σκέψεως ἑλληνικῆς, ἐγκαταλειπομένου τοῦ πνεύματος αὐτοῦ, δὲν ὑπάρχει, παρὰ ὅσα λέγετε, ἴχνος πραγματικῆς καὶ οὐσιαστικῆς, ὄχι τυπικῆς καὶ ἐξωτερικῆς συνειδήσεως ἑλληνικῆς. Ἡ συνείδησις ἡ ἑλληνική, εἶναι συνυφασμένη μὲ αὐτὸ τὸ πνεῦμα καὶ αὐτὸ τὸ πνεῦμα εἶναι ἐκεῖνο, ἐν ὀνόματι τοῦ ὁποίου ἔχετε σεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῆτε ἐλευθέρως, ἐνῷ ἀλλοῦ, σεῖς οἱ ἴδιοι, ὡς Ἕλληνες ποὺ ἀνήκετε εἰς τὴν ἄκραν Ἀριστεράν, δὲν θὰ εἴχατε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσετε ἐλευθέρως εἰς τὸ καθεστώς, διὰ τὴν ἐγκαθίδρυσιν τοῦ ὁποίου ἐργάζεσθε, εἰς τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο δὲν πρόκειται νὰ πάθωμεν μόνον ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι πιστοὶ εἰς τὰς ἐπιταγὰς τῶν ἀρχαίων Ἀθηνῶν, ἐμμένομεν εἰς τὴν ἐλευθερίαν, εἰς τὴν δημοκρατίαν, εἰς τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο θὰ πάθητε καὶ σεῖς, διότι οὔτε σεῖς θὰ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ σκέπτεσθε καὶ νὰ ὁμιλῆτε ἐλευθέρως. Ἑπομένως, εἶχον τὸ δικαίωμα καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ σᾶς ξενίσῃ ἡ παρέμβασίς μου, νὰ θεωρήσω τὸν ἐπίλογον, εἰς τὸν ὁποῖον κατελήξατε, ὡς ἐπίλογον βασιζόμενον ἐπὶ συνειδητῆς ἀνακριβείας. Εἶσθε πολὺ εὐφυὴς διὰ νὰ παραδεχθῶ ἀφέλειαν. Εἶσθε πολὺ συγκεκροτημένος ἀπὸ ἀπόψεως θεωρητικῆς καὶ πολιτικῆς, ὥστε νὰ παραδεχθῶ οἱανδήποτε σύγχυσιν. Ἔχετε, καὶ αὐτὸ ἐπίσης τὸ ὑπηνίχθην, τόσην ἠρεμίαν καὶ ἁπαλότητα καὶ φυσικὴν ἀλλὰ καὶ τεχνιτήν, ὀφειλομένην εἰς ἐντολήν, ὥστε ἐὰν κατελήξατε εἰς τὴν τελευταίαν φράσιν, κατελήξατε, διότι ἔπρεπε νὰ διατυπώσητε τὴν φράσιν αὐτὴν μόνον εἰς τὸν ἐπίλογον καὶ νὰ εἴπητε τι; Καὶ ἔτσι ἦτο ἀπολύτως δικαιολογημένη ἡ παρέμβασίς μου. Ὅτι σεῖς μὲν ὑφίστασθε, καὶ ἡμεῖς ἀλλὰ καὶ ὁ τύπος, βίαν, ἐνῷ εἰς τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον σεῖς θὰ ἠθέλατε νὰ μᾶς ὁδηγήσητε θὰ ὑπῆρχεν ἐλευθερία, διότι πρέπει νὰ συναγάγω καὶ τὸ θετικὸν αὐτὸ συμπέρασμα. Δὲν τὸ εἴπατε, διότι δὲν ἐτολμήσατε. Ἐὰν τὸ εἴπατε, δὲν ἐτολμήσατε νὰ προβῆτε εἰς τὴν διατύπωσιν ἑνὸς ἀπ’ εὐθείας ψεύδους, προέβητε εἰς τὴν διατύπωσιν διὰ τρόπου πλαγίου τῆς ἀνακριβείας, τὴν ὁποίαν διετυπώσατε. Ἀλλὰ συνάγω τὸ συμπέρασμα, ἐὰν ἐδῶ, ὅπου σεῖς ὁμιλεῖτε σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμα, σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον μᾶς διέπει, τότε εἰς τὸ καθεστὼς τὸ ὁποῖον θὰ ἠθέλατε νὰ ἐγκαθιδρυθῇ τί θὰ ὑπῆρχε; Τί ὑπάρχει πέραν αὐτῆς τῆς ἐλευθερίας, τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως, τῆς ἐλευθερίας τῆς ἀντιπολιτεύσεως, τί ὑπάρχει πέραν; Δὲν ὑπάρχει παρὰ μία ἀνελευθερία, μία τυραννία καὶ ἰδίᾳ ὁλοκληρωτική. Ἑπομένως, ὁ ἐπίλογός σας, ὄχι μόνον ἐδικαιολόγει, ἀλλὰ ἐπέβαλε τὴν παρέμβασίν μου. Καὶ εἶναι ἀποφασισμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ παρεμβαίνῃ, ὁσάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἢ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον γίνεται ἡ διασπορὰ σκέψεων, αἱ ὁποῖαι ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνονται ἄναιτοι καὶ ἀθῶαι, ἐνῷ περιέχουν τὸν πυρῆνα τὸν δηλητηριώδη τῆς βαρυτάτης ἀνακριβείας καὶ τὸν δηλητηριώδη ἐπίσης πυρῆνα ὡς πρὸς τὸ μέλλον τῆς ἀρνήσεως τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ἑλλάδος. Διότι, ὅπως προεῖπον, Ἕλλην εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐγεννήθη ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ὄχι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐγεννήθη ἀλλοῦ. (Χειροκροτήματα).

§87Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὀρθὸν εἶναι, αὐτὰς τὰς κατηγορίας περὶ προσώπων καὶ παρατάξεων, αἱ ὁποῖαι ἀρνοῦνται τὴν Ἑλλάδα καὶ εἶναι ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, νὰ τὰς ἀφήσωμεν κατὰ μέρος, ὄχι διότι τὰς φοβούμεθα. Εἴπομεν προηγουμένως, ὅτι ὑπάρχει ἕνας πατριωτισμὸς εἰλικρινής, τοῦ ὁποίου δεῖγμα εἶναι αἱ θυσίαι καὶ ἡ παράταξις αὐτή, ἠμπορεῖ νὰ διαφωνῆτε πρὸς ὅλας τὰς ἀπόψεις της, ἡ παράταξις αὐτή, εἶναι ἡ παράταξις τῶν ἀπείρων θυσιῶν. Σταματοῦν τὴν σταδιοδρομίαν, ἀπολύονται τῶν θέσεων, χάνουν τὸ ψωμί των, ἐκτοπίζονται, φυλακίζονται, χάνουν τὸ ψωμί των ἐλλείψει πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων, ἀλλὰ ἐμμένουν εἰς τὰς ἀπόψεις των καὶ αὐτὸ εἶναι κἄτι, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ καὶ πρέπει καλοπίστως νὰ ἐκτιμηθῇ καὶ νὰ τύχῃ σεβασμοῦ καὶ ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν συμμερίζεται τὰς ἰδέας των. Δὲν ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν πατριωτισμοῦ ἐκεῖνο ποὺ ἀξιοποιεῖται ὑλικῶς καὶ ὁδηγεῖ εἰς τὴν κοινωνικήν, πολιτικὴν ἢ τὴν οἰκονομικὴν εὐδοκίμησιν. Καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ μὴ ἀναμιμνήσκεται ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὑπῆρξεν ὁ θεωρητικὸς καὶ τῆς καταλύσεως τῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας εἰς τὸν σύγχρονον κόσμον, ὅπου ὅλοι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὴν ἐθνικὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἐθνικὴν αὐτονομίαν καὶ νὰ γίνωμεν μέλη τῆς Εὐρώπης καὶ δὲν ἠξεύρω τί, ὅπως καὶ ἄλλων τινῶν περιέργων ἀπόψεων περὶ ὁλοκληρωτικῶν θυσιῶν τῆς Ἑλλάδος, χάριν τῆς ἐλευθερίας τοῦ κόσμου καὶ περὶ Ζαλόγγου. Ἂς τὰ ἀφήσωμεν αὐτά. Ἐπῆρε παραδείγματα ἀπὸ τὴν Ἀθηναϊκὴν Δημοκρατίαν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ παράδειγμα ἦτο μᾶλλον ἄστοχον. Βεβαίως, ἀποτελεῖ σέμνωμα τῆς ἱστορίας, ὄχι τῆς Ἀθηναϊκῆς ἐποχῆς, ἀλλὰ τῆς ἱστορίας τῆς ἀνθρωπότητος, διότι ἡ Ἀθηναϊκὴ Δημοκρατία εἶχε τότε τόσον χαμηλὴν στάθμην ἀναπτύξεως τῶν παραγωγικῶν δυνάμεων καὶ τῆς τεχνικῆς, ὥστε πράγματι, διὰ νὰ ἀπολαύουν τῶν στοιχειωδῶν ἢ ἀπολύτων πολιτικῶν ἐλευθεριῶν 90.000 πολῖται Ἀθηναῖοι, ἔπρεπε νὰ καταδικασθοῦν εἰς ἐξανδραποδισμὸν 550.000 δοῦλοι, οἱ ὁποῖοι εἰργάζοντο δι’ αὐτοὺς διὰ νὰ ἀπολαύουν οἱ 90.000 καὶ νὰ δημιουργηθῇ ἡ δουλοκτητικὴ Δημοκρατία. Σήμερον ὑπάρχει ἡ δυνατότης τῶν ἐλευθεριῶν τῶν οὐσιαστικῶν, ὄχι τῶν ἐλευθεριῶν τῶν γραμμένων εἰς τὰ χαρτιά, ἀλλὰ τῶν συνδυασμένων μὲ τὴν ἀνύψωσιν τῆς ἀνθρωπίνης ἀξιοπρεπείας, μὲ τὴν ἀνάπαυσιν, μὲ τὴν ἐργασίαν, μὲ τὴν μόρφωσιν, μὲ τὴν δυνατότητα σταδιοδρομίας τοῦ καθ’ ἑνός, ὅθεν δήποτε καὶ ἂν προέρχεται καὶ ὁποιαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ στάθμη τῶν προγόνων του. Ὑπάρχει δυνατότης νὰ τὰ ἀπολαύσουν ὅλοι. Ἀλλὰ ἀπολογεῖται ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἑνὸς συστήματος, εἰς τὸ ὁποῖον, ἐνῷ ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ δυνατότητες, θέλει νὰ διατηρῇ εἰς τὴν ὑποδούλωσιν καὶ εἰς τὴν ἀπαθλίωσιν τὰς μεγάλας λαϊκὰς μάζας, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἡ δρὰξ τῶν προνομιούχων φίλων τῆς Κυβερνήσεως.

§88Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ. Εἶναι γνωστὴ ἡ φρασεολογία εἰς παλαιοτέρας μπροσούρας, τώρα τελευταῖα δὲν ἐκδίδονται τοιαῦται, διότι εἶναι μᾶλλον ξεπερασμένης μορφῆς μπροσοῦραι, εἰς παλαιοτέρας μπροσούρας περιλαμβάνονται αὐτά, ὅσα εἶπεν ἀπόψε. Ἔφθασε μέχρι σημείου νὰ ἐπαναλάβῃ τὰ ἀσήμαντα πεζολογήματα, τὰς ἀσημάντους πεζὰς ἐκείνας θεωρίας, σχετικῶς μὲ τὸ ἄστυ τῶν Ἀθηνῶν. Βεβαίως, ὑπῆρχε δουλεία. Τὸ εἶπον καὶ ἐγώ, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐγεννήθη τὸ πνεῦμα τῆς ἐλευθερίας, ἠμφισβητήθη ὑπὸ τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων, σὺν τῷ χρόνῳ, καὶ ὁ θεσμὸς τῆς δουλείας. Καὶ δὲν ἐπέρασαν, παρὰ ὀλίγαι 10ετίαι μετὰ τὸν Ἀριστοτέλην, καὶ ὑπῆρξαν Ἀθηναῖοι ἢ ἄλλοι Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἠμφισβήτησαν καὶ τὴν διάκρισιν μεταξὺ ἐλευθέρων καὶ δούλων καὶ τὴν διάκρισιν μεταξὺ Ἑλλήνων καὶ βαρβάρων. Δὲν εἰσέρχομαι ὅμως εἰς τὸ θέμα, διότι τὸ θέμα αὐτό, δὲν ἀνήκει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰδικὴ εἰς ἄλλην αἴθουσαν ἐπιστημονικὴ ἀνάπτυξις αὐτοῦ. Ὁ κ. Ἠλιοῦ ἐπροχώρησε καὶ εἶπεν ὅτι ἡμεῖς εἰς τὰ καθεστῶτα τὰ ὁποῖα ὀνομάζομεν Δημοκρατίαν, θέλομεν, διότι αὐτὸ εἶπε καὶ τὸ ἠκούσατε, νὰ διατηροῦμεν εἰς κατάστασιν σκότους καὶ δουλείας ὡρισμένα στρώματα τοῦ λαοῦ. Εἶναι ψεῦδος αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπε. Γνωρίζει ὅτι εἶναι ψεῦδος, γνωρίζει ὅτι οὔτε οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι κάθονται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀνήκουν εἰς τὴν δεξιὰν καὶ εἰς τὸ κέντρον ἀπὸ ἀπόψεως τύπου δεξιὰ καὶ κέντρον, διότι δὲν ἔχομεν αὐτὰς τὰς ἀντιθέσεις ὑπὸ ἔννοιαν ἰδεολογικὴν ἐν Ἑλλάδι, οὔτε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπέστειλαν ἡμᾶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπιδιώκουν νὰ κρατήσουν εἰς κατάστασιν δουλείας οἱαδήποτε στρώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι ψεῦδος. Τὸ γνωρίζει ὅτι ψεύδεται ἰσχυριζόμενος τοιοῦτόν τι.

§89Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Εἶναι φράσεις ἐπιτρεπταὶ αὐταί;

§90Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Βεβαίως εἶναι. Παρακαλῶ οὐδεμίαν διακοπήν. Ὅταν μοῦ ἀποδίδουν καὶ ἀποδίδουν εἰς τὴν παράταξιν τὴν πρόθεσιν τὴν χειροτέραν, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ, τὴν πρόθεσιν τῆς καταπιέσεως καὶ τῆς διατηρήσεως ὑπὸ δουλείαν στρωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τότε αὐτὸ τὸ ὁποῖον μοῦ ἀποδίδει εἶναι βαρύτερον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀποδίδω ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ἠλιοῦ ἀποκαλύπτων τὸ ψεῦδος ὑπὸ τοῦ ὁποίου διέπεται ἡ σκέψις καὶ ἡ φρασεολογία του. Γνωρίζει ὁ κ. Ἠλιοῦ, διότι εἶναι εὐφυὴς καὶ κατέχει θεωρητικῶς τὰ πράγματα, γνωρίζει κάλλιστα ὅτι εἰς οὐδεμίαν ἐκ τῶν ἐλευθέρων Δημοκρατιῶν ἐπιδιώκεται σκοπίμως ἡ διατήρησις οἱουδήποτε λαϊκοῦ στρώματος εἰς κατάστασιν κακήν. Δουλεία ὁπωσδήποτε δὲν ὑπάρχει, ὑπάρχει ὅμως συμφορά, ὑπάρχει ἀθλιότης, ὑπάρχει δυστυχία, ὑπάρχει φτώχεια. Ἀγωνιζόμεθα ὅλοι διὰ νὰ μειώσωμεν τὴν φτώχειαν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν δυστυχίαν. Ἀλλὰ ἀγωνιζόμεθα νὰ τὸ πράξωμεν ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας καὶ ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν παραδόσεων. Πρῶτον, ἀμφισβητῶ ἀπολύτως τὸ γεγονὸς καὶ τὸ ἠμφισβήτησεν ὀρθότατα καὶ ὁ ἐκ Κορινθίας συνάδελφος ὅτι εἰς τὰς χώρας ὅπου κατηργήθη τὸ ἐλεύθερον καθεστὼς ἐδημιουργήθη διὰ τὸν ἐργάτην ἢ τὸν ἀγρότην κατάστασις εὐδαιμονίας. Ἀφίσατε τὰς παραβολὰς μὲ οὐρανὸν καὶ γῆν καὶ ἂς μείνωμεν εἰς τὴν γῆν. Ὑπάρχουν καὶ ἐκεῖ ἐργάται δυστυχοῦντες, ὑπάρχουν καὶ ἐκεῖ ἄνθρωποι βασανιζόμενοι καὶ μὴ ἐπικαλῆσθε τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι πρόσφατον —δὲν εἶναι πλέον πρόσφατον— ὅτι εἶναι πρόσφατον, καθεστὼς τῶν μουζίκων, δὲν εἶναι πρόσφατον ὅταν ἔχουν περάσει τόσαι 10ετίαι καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐξαπατᾶτε τὸν λαόν, ὅτι θὰ χρειασθῇ ἕνα μεταβατικὸν στάδιον χωρὶς νὰ λέγετε ἐπὶ πόσον χρονικὸν διάστημα θὰ διαρκέσῃ αὐτὸ τὸ μεταβατικὸν στάδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν εὐδαιμονίαν. Ὑπάρχουν πτωχοὶ καὶ ἐκεῖ καὶ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθοῦν. Ὑπάρχουν ἐργάται καὶ ἐκεῖ ποὺ ἱδρώνουν καὶ πληρώνονται καμμιὰ φορὰ χειρότερα ἀπὸ τοὺς ἰδικούς μας καὶ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀπεργήσουν. Ἀφίσατε αὐτὰς τὰς ψευδολογίας καὶ αὐτὰ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν πιάνουν οὔτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν οὔτε εἰς οἱονδήποτε χωριὸ τῆς Ἑλλάδος, ὅπου οἱ Ἕλληνες χωρικοὶ ἔχουν ἀρκετὸ μυαλὸ καὶ μεγάλη καρδιὰ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ ψεύδη αὐτά. Ἡμεῖς ἀντιθέτως πρὸς ἐκείνους, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, καὶ ἀπευθύνομαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρὸς ὑμᾶς, ἀγωνιζόμεθα καὶ διὰ τὰ δύο. Καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν κοινωνικῶν καὶ οἰκονομικῶν συνθηκῶν μέσα εἰς τὰ ὅρια μιᾶς πτωχῆς χώρας ὅπως εἶναι ἡ Ἑλλάς, χώρας βασανισθείσης ἐπὶ 10ετίας, ἡ ὁποία τόσα ὑπέστη ἀπὸ ἀπόψεως καταστροφῶν ἐκ μέρους ἐκείνων τῶν ὁποίων ἐκπρόσωποι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, εἶναι οἱ κύριοι τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. (Χειροκροτήματα). Ἀγωνιζόμεθα διὰ νὰ βελτιώσωμεν ἐν μέσῳ πραγματικῶν ἀντικειμενικῶν δυσχερειῶν ἀλλὰ καὶ μὲ ἀγωνίαν ψυχῆς τὴν κατάστασιν, διότι δὲν εἴμεθα τόσον ἀντικειμενικοὶ ὅσον εἶναι οἱ κύριοι τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς! Εἴμεθα ὑποκειμενικοί, ἔχομεν αἰσθήματα, δὲν τὰ ἐξωστρακίσαμεν, δὲν μᾶς ἐπέβαλε κανένα κόμμα νὰ ξερριζώσωμεν οἱονδήποτε αἴσθημα καὶ ὅταν ἀκόμη ἦτο ἔντονος ὁ ἀγὼν μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς ἐκείνης δωσάσης τὸ σύνθημα τῆς καταστροφῆς καὶ τῶν φόνων καὶ τῶν σφαγῶν, ὑπῆρξαν πλεῖσται περιπτώσεις εἰς τὰς ὁποίας καὶ ἐγὼ καὶ ἄλλοι ἐσώσαμεν κομμουνιστὰς ἀπὸ τὸν θάνατον. Τοιοῦτόν τι θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ συμβῇ εἰς τὰς περιπτώσεις τὰς ἰδικάς σας καὶ ἐὰν θέλετε, παραδέχομαι ὅτι καὶ ὁ ἀρχηγός σας καὶ σεῖς, κύριε Ἠλιοῦ, εἶσθε ἄνθρωποι αἰσθηματίαι, δὲν θὰ εἴχατε ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ ἀφίσετε εἰς τὰ αἰσθήματά σας τὴν διέξοδον τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἡμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ δίδωμεν εἰς αὐτά. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ τὰ γνωρίζομεν ἡμεῖς καὶ ἐν πολλοῖς τὰ γνωρίζουν καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι, λέγω ἐν πολλοῖς, διότι πιθανὸν τινὲς νὰ ἔχουν παρασυρθῇ, πιθανὸν ἄλλοι πολλοί, ὄχι πιθανὸν ἀλλ’ ἀσφαλῶς πολλοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς καὶ δὲν τὸ γνωρίζουν, διότι ὑπάρχουν νέοι, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν τὶ συνέβη πρὸ 10 ἢ 20 ἢ 50 ἐτῶν ἢ δὲν γνωρίζουν τὶ συμβαίνει εἰς ὡρισμένας ἄλλας χώρας καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ διαφωτίσωμεν τὸν λαόν. Εἶναι τόσα τὰ ψεύδη τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας ὥστε εἶναι ἀνάγκη δι’ ὅλων τῶν μέσων νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ ψεύδη αὐτὰ μολονότι πιστεύω, ὅτι ὑπάρχει ἡ ἰσχυρὰ καὶ ἠθικὴ ἀντίστασις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ χρειάζεται καὶ διαφώτισις τῆς σκέψεως. Ὑπάρχει ἡ ἠθικὴ ἀντίστασις. Ὑπάρχει ἡ καρδία, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναλυθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα προχείρως σᾶς εἶπον ἀπόψε, πρέπει νὰ ἀναλυθοῦν διεξοδικῶς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ θὰ γίνῃ αὐτὸ καὶ θὰ ἀποκαλυφθῇ τὸ ψεῦδος ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθητε, καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὸ κράτος ἀφελείας ἐψήφισαν, δὲν ἐννοῶ τοὺς πεπεισμένους καὶ φανατικούς, ἀλλὰ τοὺς πολὺ περισσοτέρους, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν, εἴτε ἀπὸ ἀντίδρασιν πρὸς ἡμᾶς, πρὸς τὸν πολιτικὸν κόσμον, εἴτε διότι παρεσύρθησαν ἀπὸ ἀπατηλὰ συνθήματα, αὐτοὶ ὅλοι θὰ διαφωτιστοῦν συστηματικά. Εἶναι καθῆκον τῆς Δημοκρατίας νὰ τοὺς διαφωτίσῃ.

§91ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ βούρδουλας;

§92Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀφήσατε, κ. συνάδελφε, τὸν βούρδουλαν. Δὲν τὸν ἐχρησιμοποίησα ποτέ. Σεῖς ἐχρησιμοποιήσατε κονσέρβας. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο ἐντεῦθεν ὁ βούρδουλας θὰ ἦτο δημοκρατικώτερος ἀπὸ τὶς κονσέρβες. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς πραγματικὴν Δημοκρατίαν ἐλεύθεροι εἶναι καὶ οἱ ἀρνηταὶ τῆς Δημοκρατίας. Τοῦτο βασίζεται εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον διέπει τὰς Δημοκρατίας. Ἔχουν τὸ δικαίωμα καὶ οἱ ἀρνηταί του νὰ ὁμιλοῦν, ἀλλὰ καὶ τὸ πνεῦμα αὐτὸ κάποτε ἐξοργίζεται. (Χειροκροτήματα).

§93Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ἰ. Κοντοβράκης). Παρακαλῶ μὴ συνεχισθῇ ἡ διαλογικὴ συζήτησις.

§95Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναται, κ. Πρόεδρε, νὰ συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ συζήτησις.

§96Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. (Φωναί, θόρυβος).

§97Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Ἠλιοῦ, μὲ δυὸ λόγια ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος.

§99Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μαζὶ μὲ ἄλλα ἀσύστατα προσεχώρησε εἰς τὴν συνήθειαν τὴν ὁποίαν καθιέρωσαν ζωηρότεροι συνάδελφοί του, εἰς τὴν συνήθειαν τῆς ἐξυβρίσεως τῶν ἀντιπάλων. Τὰ περὶ ψεύδους καὶ ψεύδεσθε καὶ ψευδολογιῶν τὰ ὁποῖα δὲν εἶχα ἀκούσει καὶ δὲν ἐπερίμενα ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβ)σεως δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ μεταβάλουν οὔτε κατὰ κεραίαν τὴν ἀλήθειαν τῶν ὅσων θέτω ἐνώπιον τοῦ Σώματος, καὶ τὸ ποῖος φοβεῖται τὸ ψεῦδος καὶ ποῖος τὴν ἀλήθειαν ἀποδεικνύεται ἀκριβῶς ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν μηχάνευσιν περὶ τὸν τύπον τὴν τείνουσαν εἰς τὸ νὰ καταπνιγῇ ἡ φωνὴ ἡ ἀντίθετος, ἡ φωνὴ τῆς ἀληθείας. Ὁμολογῶ, ἐν τούτοις, ὅτι ὑπέπεσα εἰς κάτι τι τὸ ὁποῖον ἂν δὲν εἶναι ἀνακρίβεια, εἶναι παράλειψις. Ἀγνοῶν τὸ ἐπίπεδον τῶν ἱστορικῶν γνώσεων τοῦ Σώματος ὑπέθεσα ὅτι ἦτο κοινῶς γνωστὸν ὅτι δὲν ἦτο τόσον πρόσφατος ἡ κατάργησις τοῦ καθεστῶτος τῶν μουζίκων καὶ τοῦ κνούτου. Ὡστόσο, θὰ ἦτο εὐτυχὴς ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐὰν ἐξηκολούθει νὰ ὑπάρχῃ τὸ καθεστὼς ἐκεῖνο, ὁπότε θὰ τὸ συγκατέλεγε εἰς τὸν ἐλεύθερον κόσμον μαζὶ μὲ τὸν ΣΥΓΚΜΑΝ ΡΗ, τὸν ΤΣΑΓΚ ΚΑΪ ΣΕΚ, τὸν ΦΡΑΝΚΟ, τὸν ΣΑ-ΛΑΖΑΡ καὶ τὸν κ. Εὐάγγελον Καλαντζῆν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Ἐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον.

§101Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ αἱ ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως τῆς παρατάξεώς μας ἔχουν ἐκτεθῆ καὶ παρίσταται ἀνάγκη νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία καὶ εἰς ἄλλους συναδέλφους νὰ διατυπώσουν τὰς ἀπόψεις των καὶ ἐπειδὴ ὡσαύτως πρέπει τὸ θέμα αὐτὸ νὰ περιορισθῇ εἰς λογικὰ ὅρια, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους τῆς παρατάξεώς μας παραιτούμεθα τοῦ λόγου διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία καὶ εἰς ἄλλους συναδέλφους νὰ ὁμιλήσουν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πρίφτης.

§103Γ. ΠΡΙΦΤΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης ἔχει τὸν λόγον.

§105Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ἐπίσης παραιτοῦμαι.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μαῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§107Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως ἔχει ἐν πολλοῖς ἐξαντληθῆ τοὐλάχιστον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας τινὰς λέξεις καὶ νὰ προβῶ εἰς συγκεκριμένας προτάσεις αἱ ὁποῖαι ἂν γίνουν δεκταὶ νομίζω ὅτι θὰ ἐξαγάγουν τὴν χώραν ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον εἰς τὸ ὁποῖον περιῆλθε μὲ τὸν τύπον. Βλέπω, ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἀπουσιάζουν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί. Οὐδὲν ἐκ τῶν ἁρμοδίων μελῶν τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐδῶ. Ὅταν ὑπάρχῃ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ δύο Ὑπουργοὶ ἐπὶ τοῦ Τύπου θὰ πρέπει ὁ εἷς τοὐλάχιστον νὰ εἶναι παρών.

§108Κ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ (Πρόεδρος Βουλῆς). Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ τοὺς ἐκάλεσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τηλεφωνικὴν συνδιάλεξιν. Θὰ ἔλθουν μετ’ ὀλίγον.

§109Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Νὰ διακόψωμεν δι’ ὀλίγων διὰ νὰ ἔλθουν οἱ κ. ὑπουργοί.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ πέντε λεπτά.

(Ὥρα 9.30′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.35′ μ. μ.) (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βασιλικός).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γ. Μαῦρος νὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§112Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§113Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐὰν καθιερώναμεν τὸ τέταρτον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λύσωμεν ἀπόψε τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ τελειώσωμεν τὴν προσεχῆ Παρασκευήν. Ἄλλωστε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει ἔλλειψις ἀπαρτίας.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. συνάδελφοι εἶναι εἰς τοὺς διαδρόμους καὶ τὸ καφενεῖον καὶ θὰ ἔλθουν.

§115Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Νὰ λάβωμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς καθιερώσεως τοῦ τετάρτου καὶ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν διὰ τὴν Παρασκευήν, ὁπότε καὶ θὰ ὁμιλήσουν ὅλοι καὶ θὰ ἐξαντληθῇ τὸ θέμα.

§116Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§117Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον παρῃτήθησαν οἱ συνάδελφοι τῆς ΕΔΑ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγγεγραμμένων εἶναι ἐλάχιστος καὶ θὰ ἐξαντληθῶσιν οἱ ρήτορες κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς.

§118Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως πληροφοροῦμαι εἶναι ἀκόμη πολλοὶ ἐγγεγραμμένοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν καὶ φυσικὰ δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω ἐὰν ἅπαντες οἱ ἐγγεγραμμένοι θὰ φθάσουν μέχρι τοῦ βήματος ἢ θὰ παραιτηθοῦν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Μαῦρε, διότι εἶναι ἀκόμη πολλοὶ νὰ λάβουν τὸν λόγον νὰ ὁμιλήσητε ἀπόψε, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡ ὥρα δὲν εἶναι περασμένη καὶ ὑπάρχει ἡ δυνατότης τῆς δημοσιεύσεως τῆς ἀγορεύσεώς σας εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§119Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὑπέβαλον ἔνστασιν ἀπαρτίας. Ἐὰν ἐπιμένετε θὰ λάβω τὸν λόγον ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἐνώπιον 30 βουλευτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ τοιαύτη συζήτησις. Πολλοὶ τῶν ἐγγεγραμμένων εἶναι Κυβερνητικοὶ βουλευταί. Εἶναι ἀσύνηθες νὰ παραιτοῦνται οἱ ρήτορες τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ νὰ μὴ παραιτοῦνται οἱ Κυβερνητικοί, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο νὰ πείσῃ τοὺς συναδέλφους αὐτοὺς νὰ παραιτηθοῦν διὰ νὰ συντομευθῇ ἡ συζήτησις.

§120Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ἐπειδὴ ἐπιμένετε θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων διετύπωσε τὴν παράκλησιν νὰ λάβῃ τὸν λόγον πρῶτος κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς ἐρχομένης Παρασκευῆς, ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἢ οὕτως ἢ ἄλλως θὰ ὑπάρξῃ ἄλλη συνεδρίασις θὰ ὁμιλήσετε καὶ σεῖς τὴν ἐρχομένην Παρασκευήν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι καθιερώθη τὸ τέταρτον.

§122Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἡ συνεδρίασις λύεται ἐλλείψει ἀπαρτίας, συνεπῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις περὶ τετάρτου.

§123Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὑπήρξατε καὶ ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς, κύριε Λεονάρδε, καὶ γνωρίζετε πῶς ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς προβλέπει τὴν ἔλλειψιν ἀπαρτίας, ἐν προκειμένῳ δὲν διεπιστώθη ἔλλειψις ἀπαρτίας, ἑπομένως ὁ κ. Πρόεδρος ἔχει πλῆρες τὸ δικαίωμα νὰ θέση ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὴν καθιέρωσιν τοῦ τετάρτου διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν.

§124Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡμεῖς ἐπροτείναμεν τὴν καθιέρωσιν τοῦ τετάρτου.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἦτο τοῦ κ. Μαύρου.

§126Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Μάλιστα.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σύμφωνον τὸ Σῶμα νὰ καθιερώσωμεν τὸ τέταρτον διὰ τὸ ἐπὶ συζήτησιν θέμα καὶ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν;

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§130ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.50′ μ.μ.).