1958.11.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14η

Παρασκευὴ 14 Νοεμβρίου 1958

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Εὐστρατιάδης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΑΔΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Καλεῖται ὁ κατὰ τὴν ἐπαναληπτικὴν ἐκλογὴν τῆς 24.8.1958 ἐκλεγεὶς βουλευτὴς τῆς περιφερείας Χίου κ. Νικόλαος Ζορμπᾶς, καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος, νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου»).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γκίλλας, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§5Α. ΓΚΙΛΛΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν) καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου (Ὑπ. Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς Ἐμπορικῆς Συμφωνίας τῆς συναφθείσης ἐν Νέῳ Δελχὶ τῇ 14 Φεβρουαρίου 1958 μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ Ἰνδίας». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Τύνιδι ὑπογραφείσης τὴν 10 Φεβρουαρίου 1958 συναφθείσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τυνησίας Ἐμπορικῆς Συμφωνίας». Οἱ κ.κ. Ε. Ἀβέρωφ–Τοσίτσας (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν) καὶ Δ. Ἀλιπράντης (Ὑφυπ. Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Ἐμπορικῆς Συμφωνίας τῆς συναφθείσης ἐν Τριπόλει τῇ 16.3.1957 μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου τῆς Λιβύης». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρανόπουλος καταθέτει προτάσεις νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 32 παράγρ. 1 τοῦ νόμου 2119)1952, «περὶ τῶν διὰ τῶν λεωφορείων αὐτοκινήτων συγκοινωνιῶν». 2) «Περὶ καθορισμοῦ διαδικασίας διορισμοῦ δικαστικῶν λειτουργῶν εἰς ὑπηρεσιακὰ Συμβούλια καὶ Ἐπιτροπὰς πάσης φύσεως», καὶ 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6)12 Ἰουλίου 1949 Διατάγματος «περὶ ἐκτελέσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 880)1949 Ἀν. Νόμου».

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Θὰ συζητηθοῦν ἐρωτήσεις ἀπευθυνόμεναι πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας. Ἡ ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ι. Παπαδημητρίου καὶ Γ. Ἀράπη, σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων διὰ τὴν μὴ τήρησιν τῶν ὡρῶν ἐργασίας εἰς τὸ Ἐργοστάσιον Χαρτοποιΐας (Πάπυρος), Ἁγίου Ἰωάννου Ρέντη, διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας αὐτῶν.

§7Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνομίζαμεν, ὅτι θὰ συνεζητοῦντο αἱ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ λάβητε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ζητήσητε νὰ σᾶς δοθῇ, διὰ νὰ εἴπητε αὐτὰ ποὺ εἴπατε, διότι, ἄλλως, γίνεται χάος καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν συνεδρίασιν. Μὲ συγχωρῆτε, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς τὸ εἴπω αὐτό. Ἡ Ἡμερησία Διάταξις διενεμήθη προχθές. Ὁ κ. Χ. Φιλίππου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπαναπρόσληψιν ἐργατῶν εἰς τὰ ἔργα Μέγδοβα κλπ.

§9Χ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐρώτησίς μας διὰ τὰς ἀπολύσεις τῶν ἐργατῶν ἐκ τῶν ἔργων Μέγδοβα, εἶχε κατατεθῆ πρὸ 4 μηνῶν. Τότε, εἶχον ἀπολυθῆ περὶ τοὺς 15 ἐργάτας. Μετέβημεν, τότε, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας καὶ διεμαρτυρήθημεν εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν Βιομηχανίας, διὰ τὰς ἀπολύσεις αὐτάς. Ἐλάβομεν ἀπάντησιν, ὅτι τὸ θέμα θὰ ἐξητάζετο καὶ θὰ ἐρρυθμίζετο. Ἀτυχῶς, ἢ δυστυχῶς, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ θέρους, αἱ ἀπολύσεις συνεχίσθησαν καὶ τώρα πλησιάζουν τὸν ἀριθμὸν τῶν 100. Αἰτία διὰ τὰς ἀπολύσεις τῶν ἐργατῶν, εἶναι τὰ πολιτικά των φρονήματα. Σᾶς ἀναφέρω, συγκεκριμένως, ὅτι ἀπελύθησαν ὁ Βασίλειος Κοτοπούλης, ἐκ τοῦ χωρίου Μορφοβουνίου καὶ ὅταν διεμαρτυρήθη εἰς τὸν Διοικητὴν Χωροφυλακῆς Καρδίτσης, τοῦ εἶπε: Σεῖς ξεπεταχτήκατε κατὰ τὰς ἐκλογάς. Τὸν ἠρώτησε δὲ τί ἐψήφισεν. Ἐκεῖνος ἀπήντησεν: ΕΔΑ. Καὶ δουλεύεις ἀκόμη εἰς τὰ ἔργα τοῦ Μέγδοβα; ἦτο ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Διοικητοῦ Χωροφυλακῆς. Καθὼς βλέπομεν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ μόνον ἔγκλημα τῶν ἐργατῶν αὐτῶν, εἶναι τὰ πολιτικά των φρονήματα. Καὶ ἐρωτῶ ὁλόκληρον τὸ Σῶμα, διατὶ αὐτὴ ἡ ἀνισότιμος μεταχείρισις καὶ διατὶ αὐτὴ ἡ διάκρισις καὶ διατὶ ὁ οἰκονομικὸς αὐτὸς πόλεμος, ἐναντίον μιᾶς μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει τὸ 25% αὐτοῦ; Ἡ ἐνέργεια αὐτή, νομίζω, ὅτι εἶναι παράνομος, κ. Πρόεδρε, διότι μὲ τὸ νὰ ἐρωτῶμεν, τί ἐψήφισεν ὁ κάθε πολίτης, ἀσκεῖται μία ψυχολογικὴ ἐπίδρασις. Ἐπὶ τέλους, πρέπει νὰ παύσῃ ὁ οἰκονομικὸς αὐτὸς πόλεμος ἐναντίον μιᾶς μεγάλης μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Νὰ ἐπανέλθουν οἱ ἀπομακρυνθέντες καὶ νὰ προσλαμβάνωνται ἐργάται, ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν φρονημάτων.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου, ἔχει τὸν λόγον.

§11Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὡρισμένας σκέψεις, σχετικὰς μὲ τὸ θέμα τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐργασίας. Πράγματι, αἱ ἀπολύσεις αὐταὶ τῶν ἐργατῶν διὰ τὰ ἐθνικά των φρονήματα, δὲν εἶναι ἀπαράδεκτοι μόνον δι’ ἡμᾶς τοὺς ἐρωτῶντας, νομίζω, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ δι’ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Πέραν αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, εἶναι πρόσφατος ἡ διαμαρτυρία τοῦ Διεθνοῦς Γραφείου Ἐργασίας, τὸ ὁποῖον δὲν ἐζήτησε τὴν κατάργησιν τῶν πιστοποιητικῶν κοινωνικῶν φρονημάτων μόνον διὰ τοὺς ἐργάτας, τὸ ἐζήτησε καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ὀργανισμῶν κοινῆς ὠφελείας. Ὅταν, λοιπόν, τὸ Διεθνὲς Γραφεῖον Ἐργασίας ἀπηύθυνεν αὐτὴν τὴν διαμαρτυρίαν δι’ ὑπαλλήλους τῶν ὀργανισμῶν κοινῆς ὠφελείας, πῶς νοεῖται, εἰς ἐργάτας ἁπλούς, ὅπως οἱ ἐργάται οἱ ἀπολυθέντες ἐκ τοῦ Μέγδοβα, νὰ ἀποστερηθοῦν τὸ ψωμί των. Ὅπως εἶναι γνωστόν, καὶ ἀπὸ τοὺς ὁδοκαθαριστὰς τὸν τελευταῖον καιρὸν ἀπολύονται ἀθρόως, διότι τοὺς ζητᾶτε νὰ προσκομίσουν πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. ὑπουργός, ὡς προερχόμενος ἐκ τῆς ἐργατικῆς τάξεως, γνωρίζει καλῶς, ὅτι οἱ ἐργάται καὶ οἱ ἀντιπρόσωποί των κατὰ τὸ 13ον Συνέδριον τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας, ἀπεδοκίμασαν μὲ μίαν φωνὴν τὰ πιστοποιητικὰ κοινωνικῶν φρονημάτων καὶ ἐζήτησαν τὴν ὁλοσχερῆ κατάργησίν των. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητουμένης ἐρωτήσεως, νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι θὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἐργατοϋπαλλήλους ἀπὸ αὐτὴν τὴν Δαμόκλειον σπάθην.

§12Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἀπεστάλη ἐπὶ τόπου ὁ Ἐπιθεωρητὴς Ἐργασίας τῆς περιφερείας Λαρίσης καὶ διεπιστώθη ὅτι εἶχον γίνει μερικαὶ ἀπολύσεις, 12 ἢ 13 ἐργατῶν. Αἱ ἀπολύσεις αὗται, δὲν εἶχον καμμίαν ἐξαιρετικὴν σημασίαν, δεδομένου ὅτι εἰς ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ἑκατοντάδας ἐργατῶν, ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι τόσον μικρὸς καὶ εἶναι συνήθως ἀριθμὸς μετακινουμένων ἐργατῶν. Ἐν πάσῃ, ὅμως, περιπτώσει, κατεβλήθη προσπάθεια ἀναπροσλήψεως καὶ μερικοὶ ἐξ αὐτῶν ἐπανῆλθον. Συνεπῶς, τὰ ὅσα ἀναφέρουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὑπερβολικά. Ἐὰν τώρα, μεταξὺ αὐτῶν τῶν ἀπολυθέντων ἐργατῶν, τυχὸν ὑπάρχουν πρόσωπα τὰ ὁποῖα εἶχον σχέσιν μὲ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς διάφορον, ἐντελῶς ξένον, διότι ἠξεύρετε πολὺ καλά, ὅτι ὁ μὲν συνδικαλισμὸς εἶναι ἐλεύθερος εἰς τὴν χώραν, ὁ δὲ κομμουνισμὸς εἶναι ἐκτὸς νόμου. Ἐάν, κατὰ συνέπειαν, ὑπάρχῃ κανείς, ὁ ὁποῖος ὡς κομμουνιστὴς ἐδιώκετο καὶ ἐκλήθη ἀπὸ οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν τῆς ἀσφαλείας, αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ βαρύνῃ οὔτε τὴν ἀσκουμένην ἐργατικὴν πολιτικήν, οὔτε ὅτι ἀσκεῖται οἰκονομικὸς πόλεμος διὰ τὰ φρονήματα τῶν ἐργατῶν τῆς χώρας, διότι εἰς καμμίαν περίπτωσιν δὲν ὑπάρχει τὸ ἐνδεχόμενον αὐτό.

§13Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ συμβαίνει ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μὴ εἶναι κατατοπισμένος, ἐπιθυμῶ δύο λόγια νὰ προσθέσω. Δὲν πρόκειται διὰ τίποτε ἀπὸ αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργός, πρόκειται περὶ ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἠργάζοντο καὶ τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν ἀπελύθησαν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Ι. Τούμπα, σχετικῶς μὲ τὴν ἀσφάλισιν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ Ἑλληνικοῦ Καπνοῦ κλπ., διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τούτου. Ἐπίσης, ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Δ. Γόντικα, σχετικῶς μὲ τὴν λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν καρραγωγέων κλπ., διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τούτου. Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Σ. Ἀλλαμανῆ, σχετικῶς μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 2 Ν. Δ. 2655)1953 κλπ., διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τούτου. Ὡσαύτως, ἡ ἐρώτησις τῶν κ.κ. Γ. Κατσίμπα καὶ Ι. Παπαδημητρίου, σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν εἰς Ἄμφισσαν Γραφείου Εὑρέσεως Ἐργασίας κλπ., διαγράφεται, λόγῳ ἀπουσίας τούτων. Ὁ κ. Γ. Εὐαγγέλου, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν ἱκανοποίησιν αἰτημάτων τῶν ὑπαλλήλων καφενείων, ἑστιατορίων κλπ.

§15Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ εὐτυχῆ τὴν σύμπτωσιν ποὺ συζητεῖται ἀπόψε ἡ ἐρώτησίς μας αὐτή, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν πολυπληθῆ καὶ συμπαθῆ τάξιν τῶν ὑπαλλήλων καφενείων, ζυθεστιατορίων κλπ., διότι τὴν προσεχῆ Κυριακὴν συγκαλεῖται ἡ Γενικὴ Συνέλευσίς των ἐν Ἀθήναις. Ἡ τάξις αὕτη, διὰ φιλοτίμων ὑπομνημάτων πρὸς τὸν ἑκάστοτε ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ἀλλὰ καὶ εἰς ἕκαστον ἐξ ἡμῶν, κάμνει μνείαν τῶν χρονιζόντων αἰτημάτων των, τὰ ὁποῖα εἶναι, πρῶτον, ἡ μείωσις τοῦ ὁρίου ἡλικίας διὰ τὴν συνταξιοδότησίν των εἰς τὸ 55ον ἔτος, διότι οὗτοι ἐργάζονται ὑπὲρ τὰς 13–16 ὥρας. Ἐπίσης, ἕτερον σοβαρὸν αἴτημά των, εἶναι ἡ ὑπαγωγὴ των εἰς τὸν νόμον 2112, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι, πολλάκις, νὰ ἠξεύρουν ξένας γλώσσας καὶ νὰ προσφέρουν πνευματικὴν ἐργασίαν. Τρίτον βασικὸν αἴτημά των εἶναι, νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ὀκτάωρος ἐργασία καὶ εἰς αὐτούς. Δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον, ποὺ εἰς ἄλλας χώρας ἐφαρμόζεται ἡ 6ωρος καὶ ἡ 7ωρος ἐργασία, ἐδῶ νὰ ἐργάζωνται 14–16 ὥρας. Ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, σχετικὴ μὲ τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, εἶναι καὶ ἡ ἐρώτησις ὑπ’ ἀριθ. 22, ποὺ ἀφορᾷ τοὺς ὑπαλλήλους καφενείων Θεσσαλονίκης.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, δὲν εἶναι συναφής. Ὁ κ. Δ. Γιαχνῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§17Δ. ΓΙΑΧΝΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγώ, ὑπὲρ ὅσων ἀνέπτυξεν ὁ συνάδελφος κ. Εὐαγγέλου. Θέλω νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ ὁρίου ἡλικίας. Πρέπει νὰ γίνῃ ἕνας διαχωρισμὸς μεταξὺ τῶν ἐργασιῶν ποὺ εἶναι ἐλαφραὶ καὶ εἰς βαρείας ἐργασίας καὶ νὰ μειωθῇ τὸ ὅριον ἡλικίας διὰ τοὺς βαρείας ἐργασίας. Εἰς τὸ Λαύριον π.χ. ἀπὸ 600 ἠσφαλισμένους οἱ 150 παίρνουν ἀπ’ εὐθείας σύνταξιν. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι λόγῳ τοῦ μεγάλου ὁρίου ἡλικίας ὀλίγοι παίρνουν σύνταξιν, οἱ ἴδιοι, ἀποχωροῦντες. Ἐπίσης, πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ 8ωρον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργάζωνται 14 καὶ 16 ὧρες. Ἐπίσης, ἐπειδὴ ἡ ἐργασία αὐτὴ εἶναι ἐποχιακὴ καὶ ἐπειδὴ ἐργάζονται μόνον τὸ καλοκαῖρι καὶ δὲν ἔχουν τὰ προσόντα νὰ ἀπολαμβάνουν τῶν εὐεργετημάτων τοῦ Ταμείου Ἀρωγῆς, θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα νὰ ἐπιδοτοῦνται ἀνεξαρτήτως τῶν ἐνσήμων ποὺ τυχὸν ἔχουν ἐπικολλήσει.

§18Γ. ΑΡΑΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ εἰς ὅσα ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Εἶναι ἀδύνατον οἱ ὑπάλληλοι τῶν καφενείων, ἑστιατορίων, κλπ. νὰ φθάσουν τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας των διὰ νὰ δικαιοῦνται συντάξεως, διότι ἐργάζονται 14 καὶ 16 ὥρας ἡμερησίως καὶ εἰς ἐργασίαν κοπιαστικὴν καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ φθάσουν εἰς τὴν ἡλικίαν αὐτήν. Δι’ αὐτὸ ὀρθὸν εἶναι νὰ μειωθῇ τὸ ὅριον ἡλικίας εἰς τὸ 55ον ἔτος. Ἄλλο αἴτημά των εἶναι ὅτι πρέπει νὰ τύχουν προστασίας καὶ οἱ βοηθοί των. Ἐπίσης νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ 8ωρον καὶ δι’ αὐτούς. Νὰ ἰσχύσῃ καὶ δι’ αὐτοὺς ὁ νόμος 2112, διότι οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν εἶναι ὑπάλληλοι.

§19Ι. ΔΡΑΓΟΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῶν καφενείων, ἑστιατορίων κλπ., ἐργάζονται εἰς μίαν ἐργασίαν κοπιαστικήν, ἡ ὁποία τοὺς ἐξουθενώνει θὰ δύναταί τις νὰ εἴπῃ καὶ ἡ Νομοθεσία δὲν τοὺς προστατεύει ἐπαρκῶς. Εἶναι δίκαιον τὸ αἴτημά των ὅπως, τὸ ὅριον συνταξιοδοτήσεώς των, μειωθῇ εἰς τὸ 55ον ἔτος τῆς ἡλικίας των. Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰσέρχονται εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτὴν ἀπὸ τοῦ 15ου ἔτους, νομίζω ὅτι 40ετὴς ὑπηρεσία εἶναι ἀρκετὴ διὰ νὰ δικαιοῦνται συντάξεως. Ἄλλο αἴτημά των εἶναι ὅτι πρέπει νὰ τύχουν προστασίας καὶ οἱ βοηθοί των. Πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς τὸ 8ωρον, διότι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἐργάζεται κάτω τῶν 12 ὡρῶν. Νὰ ἰσχύσῃ δι’ αὐτοὺς ὁ νόμος 2112, διότι οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν εἶναι ὑπάλληλοι. Ἐπίσης ἐπειδὴ ἡ ἐργασία των εἶναι ἐποχιακή, θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα ὅπως ἐπιδοτοῦνται κατὰ τοὺς μῆνας τῆς ἀνεργίας ἔστω καὶ ἐὰν δὲν ἔχουν συμπληρώσει τὸ χρονικὸν ὅριον, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν ὅπως ἱκανοποιήσῃ τὰ δίκαια αὐτὰ αἰτήματα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν λάβῃ τὸν λόγον ὁ κ. ὑπουργός, ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι προκειμένου περὶ ἐρωτήσεων, ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει ἡμίωρον. Ἐὰν λοιπόν, μίαν ἐρώτησιν τὴν ἀναπτύσσουν πλήρως καὶ ἀρτίως καὶ τόσον εὐγλώττως τέσσαρες ρήτορες, ἔχομεν ἀπὸ 5 λεπτὰ διὰ τὸν καθένα, 20 λεπτὰ καὶ 10 λεπτὰ ἡ ἀπάντησις τοῦ ὑπουργοῦ, καλύπτομεν ἔτσι ὁλόκληρον τὸ ἡμίωρον. Θὰ ἔπρεπε χάριν τῆς ταχυτέρας διεξαγωγῆς τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἔργου εἷς καὶ μόνον βουλευτὴς νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον, ἰδίᾳ ὅταν συμβαίνῃ οἱ ἐρωτῶντες βουλευταὶ νὰ ἀνήκουν εἰς τὸ αὐτὸ Κόμμα. Δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὰ τοῦ Κόμματός σας, οὔτε νὰ σᾶς ἐπηρεάσω μὲ τὰς ἰδικάς μου ἀρχάς, ἀλλὰ μὲ μίαν ἢ δύο ἐρωτήσεις ἀναπτυσσομένας καθ’ ἑκάστην ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου δὲν νομίζω ὅτι λειτουργεῖ καλῶς τὸ Κοινοβούλιον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον ὁ πρῶτος ἐγγεγραμμένος ἐκ τῶν ἐρωτώντων καὶ μόνον ἐὰν συμβαίνῃ νὰ ἔχουν νὰ προσθέσουν κἄτι τὶ τὸ νέον ἢ τὸ ἐξαιρετικὸν οἱ ἄλλοι ἐγγεγραμμένοι νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον. Ἕνα εἶδος συμφωνίας κυρίων θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἕως ὅτου τροποποιηθῇ ὁ Κανονισμός. Σᾶς κάμνω ἔκκλησιν διὰ τοῦτο. Ὁ κ. ὑπουργὸς Ἐργασίας, ἔχει τὸν λόγον.

§21Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ συμπαθὴς τάξις τῶν ἐργατοτεχνιτῶν καὶ ὑπαλλήλων ζαχαροπλαστείων, καφενείων, ἑστιατορίων καὶ γενικῶς τῶν τουριστικῶν ἐπαγγελμάτων τελεῖ ὑπὸ ἰδιομόρφους συνθήκας ἐργασίας καὶ ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἀμοιβῆς των καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐν γένει ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος. Ἐν πρώτοις δὲν ἀκολουθεῖ τὸ σύνηθες ὡρολόγιον ἐργασίας τῶν λοιπῶν καταστημάτων καὶ ἕνα πρόβλημά των εἶναι αὐτό. Ἡ λύσις του ὅμως δὲν εἶναι τόσον ἁπλῆ ὅσον νομίζετε. Ἐὰν αὔριον ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσιζε τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ 8ώρου, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἀντέδρων συνολικῶς οἱ σερβιτόροι τῶν σημαντικωτέρων τουριστικῶν κέντρων, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναλάβουν ἐργασίαν εἰς τὰς 7 τὸ πρωΐ καὶ νὰ τερματίσουν εἰς τὰς 3 τὸ ἀπόγευμα. Τοῦτο ὅμως θὰ ἐσήμαινε μείωσιν τοῦ εἰσοδήματός των κατὰ τὸ ἥμισυ. Κατεβλήθη προσπάθεια νὰ δημιουργήσωμεν δύο βάρδιες, ἀλλ’ εὑρέθημεν πρὸ ἀντιθέσεως ἰδίᾳ τῶν εἰδικευμένων. Διότι οἱ περισσότερον ἱκανοί, οἱ ἔχοντες εἰδίκευσιν, δηλαδὴ οἱ μορφωμένοι εἰς τὸ ἐπάγγελμα αὐτό, διαφωνοῦν, εἶναι ἀντίθετοι, ὅταν βλέπουν μειούμενον τὸ εἰσόδημά των εἰς τὸ ἥμισυ. Συνεπῶς τὸ θέμα τοῦ ὡρολογίου χρήζει μελέτης ὄχι μόνον ἐκ μέρους μας, ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ δι’ αὐτὸ συνεκρότησα εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν μὲ ἐκπροσώπους των. Τὸ δεύτερον θέμα εἶναι τὸ σχετιζόμενον μὲ τὰς συνθήκας ἐργασίας εἰς τὰ καταστήματα. Ἡ κριτικὴ διὰ τὰ ἑστιατόρια, ζαχαροπλαστεῖα καὶ καφενεῖα ὑπῆρξεν ὑπερβολική, διότι τὰ καταστήματα αὐτὰ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον συστηματοποιοῦνται καὶ συγχρονίζονται. Πολλὰ δὲ τούτων εἶναι ἤδη ἐφάμιλλα τῶν Εὐρωπαϊκῶν. Τὸ τρίτον θέμα εἶναι τὸ συνταξιοδοτικόν. Τὸ θέμα εἶναι πολὺ σοβαρόν. Ἤδη ἀσχολούμεθα μὲ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ θέματος τούτου καὶ τῆς ἐξόδου τῶν ὑπερηλίκων, τῶν ἀνικάνων, τῶν ἀσθενῶν καὶ τῶν πάσης φύσεως προσώπων τῶν μὴ δυναμένων νὰ ἐργασθοῦν χωρὶς κίνδυνον τῆς ζωῆς των. Τὸ ὅλον θέμα, μάλιστα, ἐξετάζεται ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς ἀσκήσεως μιᾶς ὀρθολογισμένης ἀντιανεργιακῆς πολιτικῆς. Πρόκειται περὶ θέματος ἀσφαλιστικο–οἰκονομικοῦ καὶ τοῦτο ξεχνοῦν, οἱ ἐρωτῶντες, διότι τοὺς ἔλειψεν ἡ ἀντικειμενικὴ κρίσις καὶ ὁ ρεαλισμός. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ θέμα εἶναι οἰκονομικόν. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐξετάζεται ἡ περίπτωσις ἐὰν οἱ πόροι τῆς ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως ἢ ἡ ἐξεύρεσις νέων πόρων, δηλαδὴ κρατήσεων, θὰ ἐπέτρεπον τὴν ἐξασφάλισιν μιᾶς βελτιωμένης συντάξεως. Διότι τὴν τοιαύτην ἔξοδον τῶν ὑπερηλίκων καὶ ἀνικάνων ἀπὸ τὸ ἐπάγγελμα θέλομεν νὰ τὴν στηρίξωμεν εἰς μίαν σύνταξιν στοιχειώδους συντηρήσεως τῶν ἐξερχομένων. Τὸ τέταρτον θέμα ἀφορᾷ τὴν καταγγελίαν τῶν συμβάσεων τῆς ἐργασίας. Βεβαίως ἡ προστασία ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πολυετῆ ὑπηρεσίαν ἀποτελεῖ μόνιμον αἴτημα καὶ ἀξίωσιν. Ἡ ἐπέκτασις τῆς καταγγελίας τῆς συμβάσεως ἐργασίας θὰ πρέπει νὰ προστατεύσῃ μόνον τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ὑπηρετεῖ εἰς ἐπιχειρήσεις ἀντοχῆς. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προστατεύσωμεν τὸν σερβιτόρον, ὁ ὁποῖος ὑπηρετεῖ εἰς καφενεῖον μὲ δέκα καθίσματα, ὅταν εἶναι βέβαιον ὅτι μὲ τὴν καταγγελίαν τῆς συμβάσεως τὰ καθίσματα καὶ τὸ κατάστημα τοῦ ἐπιχειρηματίου δὲν θὰ ἐπαρκέσουν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν. Ἰδού, λοιπόν, πῶς σήμερον ἀντιμετωπίζομεν τὸ πρόβλημα. Ἤδη ὅσοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὰς τουριστικὰς σχολάς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐργάζωνται εἰς διάφορα ἐπαγγέλματα τῆς ὠργανωμένης τουριστικῆς κινήσεως, ἀσφαλῶς θὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν προστασίαν τοῦ νόμου περὶ τῆς καταγγελίας συμβάσεως ἐργασίας ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων. Διὰ τὰς ἄλλας περιπτώσεις θὰ ἐξετάζεται ἡ οἰκονομικὴ δυναμικότης τῶν ἐπιχειρήσεων. Συνεπῶς, μὲ πνεῦμα κατανοήσεως τῶν αἰτημάτων, τόσον τοῦ προσωπικοῦ, ὅσον καὶ τῶν ἐργοδοτῶν, δέον νὰ ἐξετασθοῦν τὰ ἐν λόγῳ ζητήματα. Ἡ συμπαθὴς τάξις τῶν ἐργαζομένων ὅλων τῶν κέντρων, ἑστιατορίων, καφενείων κλπ., ἐφελκύει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀμέριστον τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐξετάζει τὴν ἀποσυμφόρησιν τῶν κλάδων, μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὴν προστασίαν τῶν ἐργαζομένων εἰς αὐτούς, ἐν συντονισμῷ μὲ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ὑπερηλίκων διὰ τῆς προσλήψεως νεαρῶν προσώπων εἰς τὰς ἐργασίας.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§23Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργὸς προσεπάθησε νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι δὲν θέλουν οἱ ἐργαζόμενοι τὸ 8ωρον. Τοῦτο εἶναι καταπληκτικόν· ὅπου δὲν θέλουν τὸ 8ωρον αὐτό, συμβαίνει διότι μὲ τὴν 8ωρον ἐργασίαν δὲν ἐξασφαλίζουν τὸ ἔσχατον ὅριον συντηρήσεως τῶν οἰκογενειῶν των. Ἔπρεπε ἑπομένως νὰ τοὺς ἐξασφαλίσητε τὸ ὅριον συντηρήσεως καὶ ὄχι νὰ λέγητε ὅτι δὲν θέλουν τὸ 8ωρον. Εἰς τὸ ὑπόμνημά των ὑποστηρίζουν τὸ αἴτημα αὐτὸ καὶ ἀγωνίζονται διὰ νὰ τὸ ἐπιτύχουν καὶ αὐτὸ δὲν θὰ ὠφελήσῃ μόνον αὐτούς, ἀλλὰ θὰ ἀπορροφήσῃ καὶ τοὺς ἀνέργους. Πέραν αὐτοῦ, κ. ὑπουργέ, δὲν ἀπηντήσατε καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν βοηθῶν σερβιτόρων. Πρόκειται περὶ εἱλώτων, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται 12 καὶ 16 ὥρας ἡμερησίως, χωρὶς ἀντιμισθίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς συνθήκας ἐργασίας, εἶναι σκληρόταται, διότι οἱ σερβιτόροι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πολλὲς φορὲς σκουπίζουν τὸ κατάστημα, καθαρίζουν τὰ χόρτα καὶ ἄλλα τρόφιμα καὶ τέλος ἐπὶ 10, 12 καὶ 16 ὥρας ὄρθιοι καὶ συνεχῶς κινούμενοι, ἐξυπηρετοῦν τὴν πελατείαν. Κύριε ὑπουργέ, προέρχεσθε ἀπὸ τὴν ἐργατικὴν τάξιν καὶ εἶσθε γνώστης ὅλων αὐτῶν τῶν θεμάτων. Θὰ πρέπει νὰ μελετήσητε εἰδικῶς τὰ θέματα αὐτὰ καὶ νὰ προστατεύσητε αὐτοὺς τοὺς εἵλωτας, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται τόσον σκληρὰ εἰς τὰ ἑστιατόρια, τὰ καφενεῖα, τὰ ζαχαροπλαστεῖα καὶ τὰ συναφῆ καταστήματα. Ὅλα τὰ αἰτήματα εἶναι δικαιότατα. Πρέπει νὰ συνταξιοδοτοῦνται στὰ 55 χρόνια, νὰ χαρακτηρισθοῦν ὑπάλληλοι, νὰ ἔχουν 8ωρον, νὰ ἐπιδοτοῦνται μὲ καλυτέρους ὅρους καὶ νὰ προστατευθοῦν οἱ βοηθοί, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται, χωρὶς νὰ πληρώνονται.

§24Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω κατὰ τὸν πλέον κατηγορηματικὸν τρόπον ὅτι οἱ σερβιτόροι τῶν μεγάλων τουριστικῶν κέντρων εἶναι ἀντίθετοι εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ 8ώρου, διότι ἀποβλέπουν εἰς τὴν δημιουργίαν εἰσοδήματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ 8ωρον, θὰ σᾶς εἴμεθα ὑπόχρεοι ἐὰν κατωρθώνατε αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ πείσετε ὅλον αὐτὸν τὸν κόσμον νὰ δεχθῇ τὶς τρεῖς βάρδιες ἀνὰ 24ωρον.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν καθυστέρησιν ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. τῆς καταβολῆς εἰς τοὺς συνταξιούχους τοῦ τέως Ταμείου Μεταλλευτῶν τῆς διαφορᾶς αὐξήσεως συντάξεών των κλπ.

§26Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δυνάμει εἰδικῆς διατάξεως τοῦ νόμου 1846)51 περὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων οἱ συνταξιοῦχοι λόγῳ γήρατος, ἀναπηρίας, νόσου ἢ ἀτυχήματος ἢ θανάτου συνταξιούχου τοῦ παλαιοῦ Ταμείου Μεταλλευτῶν, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1956 συνεχωνεύθη εἰς τὸ ΙΚΑ, λέγω ὅτι οἱ συνταξιοῦχοι αὐτοί, δυνάμει εἰδικῆς διατάξεως τοῦ καταστατικοῦ νόμου περὶ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων, τοῦ 1846)51, ἐδικαιοῦντο νὰ λάβουν διαφορὰν ηὐξημένης συντάξεως ἀναδρομικῶς ἀπὸ τῆς 1) 1)52 μέχρι τῆς συγχωνεύσεως, λαβοῦσαν χώραν τὸν Ἰούνιον τοῦ 1956. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι, περίπου 4.000–5.000 εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα μεταλλωρύχοι, ἀξιοῦν ἰδιαιτέρας συμπαθείας καὶ κρατικῆς μερίμνης καὶ ὑπέβαλον αἴτησιν διαμαρτυρίας καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸ ΙΚΑ, συγκεκριμένως, ἐφ’ ὅσον ἐπέκειτο ἡ παραγραφὴ τῆς ἀξιώσεως αὐτῆς λόγῳ τῆς ἐπικειμένης παρελεύσεως 5ετίας, δὲν εἶχον ἀρχικῶς ὑποβάλει αἴτησιν θεραπείας καὶ μὲ τὴν αἴτησιν αὐτὴν διέκοψαν τὴν παραγραφήν. Πράγματι, ἔστω καὶ μετὰ 6 μῆνας, ἡ Διοίκησις τοῦ ἱδρύματος, ἀνταπεκρίθη καὶ εἰς αὐτὸ τὸ καθολικὸν αἴτημα καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ρητὴν νομικὴν ἐπιταγήν, νὰ ἐκδώσῃ μίαν ἰδιωτικὴν ἀπόφασιν μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου νὰ πληρωθοῦν οἱ συνταξιοῦχοι αὐτὴν τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία ἐκυμαίνετο μεταξὺ 2.000–10.000 δρχ. δι’ ὅλον τὸν διαδραμόντα 5ετῆ χρόνον. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἐστάλη ἡ διαταγὴ αὐτὴ τὴν 7.8.57. Ἐστάλη εἰς τὸ ὑποκατάστημα ΙΚΑ εἰς τὴν ὁδὸν Πειραιῶς καὶ ἐπὶ 11 μῆνας παρέμεινεν ἀνεκτέλεστος. Μετὰ 11 μῆνας ἔρχεται κατόπιν ἡ διεύθυνσις τοῦ ὑποκαταστήματος καὶ ἀναπέμπει τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν Διοίκησιν. Περιττὸν νὰ προσθέσω, ὅτι γίνεται νέα ἀπάντησις, δηλαδή, ἐπανέλαβεν ἡ διοίκησις, ὅτι πρέπει νὰ καταβληθοῦν αὐτά, ἐν τῷ μεταξὺ ἠγέρθησαν ἀθρόως ἀγωγαὶ ἐναντίον τοῦ Ἱδρύματος, ἐκτεθέντος εἰς δαπάνας δικαστικῶν ἀγωγῶν, διὰ τὰς ὁποίας ὑπάρχουν εὐθῦναι. Ἡ ἐρώτησίς μου κατετέθη τὸν Ἰούνιον τοῦ 1956, εἰς ἐποχὴν ποὺ δὲν εἶχεν ἀρχίσει ἡ ἐκτέλεσις αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως καὶ δὲν εἶχον ἐγερθῆ αἱ ἀγωγαὶ δι’ αὐτὸ τὸ θέμα τῆς βαρείας εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν. Ἔχει ἤδη κατατεθῆ ἐπερώτησις ἐκ μέρους μου, ἡ ὁποία θὰ συζητηθῇ. Παραμένει ὅμως ὡς θέμα ἐπίκαιρον, διότι πράγματι, ἔκτοτε ἤρξατο ἡ καταβολὴ πρὸς αὐτοὺς τοὺς δικαιούχους αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, ἀλλὰ μὲ βραδὺν ρυθμόν, ἀφοῦ σήμερον συμπληροῦται ἔτος καὶ δὲν ἔχει γίνει ἡ ἐξόφλησις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Δι’ αὐτὸ περιορίζομαι διότι τὸ ὅλον θέμα θὰ συζητηθῇ, διὰ τῆς ἐπερωτήσεως, περιορίζομαι νὰ κάμω μίαν σύστασιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας νὰ δώσῃ διαταγὴν ἀμέσως νὰ γίνῃ ὁλοσχερὴς ἐξόφλησις ὅλων τῶν συνταξιούχων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν πάρει αὐτὴν τὴν διαφοράν.

§27Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ καθυστέρησις ὀφείλεται εἰς τὴν ἔρευναν τοῦ ὅλου θέματος ἀπὸ ἀπόψεως τακτοποιήσεως, δηλαδή, θὰ ἔπρεπε ἑκάστη ὑπόθεσις νὰ ἐρευνηθῇ διὰ νὰ πάῃ εἰς εἰδικὸν φάκελλον καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἡ καταβολὴ τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα δικαιοῦται εἷς ἕκαστος. Ἐλπίζω αὐτὴ ἡ προεργασία νὰ ἔχῃ ἤδη συντελεσθῆ, ὥστε νὰ μὴ παρίσταται ἀνάγκη νὰ κάμετε τὴν ἐπερώτησίν σας αὐτήν.

§28Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις θὰ γίνῃ καὶ θὰ συζητηθῇ. Ἀφορᾷ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, καὶ τοῦ ΙΚΑ, διότι ἐπὶ ἓν ἔτος παρέμεινεν ἀνεκτέλεστος ἡ διαταγὴ τῆς ἰδίας διοικήσεως καὶ ἐξετέθη τὸ Ἵδρυμα εἰς κινδύνους ἀγωγῶν. Βεβαίως ἡ ὑπηρεσία δὲν ἐπληροφόρησε καλῶς τὸν κ. ὑπουργόν, διότι ἡ προεργασία αὐτὴ ἔγινεν ἐπὶ ἓν ἑξάμηνον καὶ ἠρευνήθη τὸ θέμα ἀπὸ ὅλας τὰς πλευρὰς καὶ ἰδίως ἀπὸ τῆς νομικῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ παρῆλθεν ἔτος καὶ δὲν ἐξετελεῖτο ἡ διαταγή.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας διὰ τὰς ἀναφο-

ρὰς καὶ ἐρωτήσεις, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Σχετικὴ ἐπερώτησις πρὸς τὴν συζητηθεῖσαν προχθὲς ἐπερώτησιν τοῦ κ. Γαληνοῦ διὰ τὸ μεταλλεῖον Λαρύμνης εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 10 τῶν κ.κ. Κιτσίκη, Ἠλιοῦ καὶ Ἐφραιμίδη. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν προηγουμένην περίοδον εἶχε γίνει συμφωνία ὅπως αἱ ἐπερωτήσεις μὴ διαρκοῦν πέραν τῶν δύο συνεδριάσεων, πρὸς διευκόλυνσιν τῆς διεξαγωγῆς τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Βέβαια αὐτὸ δὲν τὸ λέγει ὁ Κανονισμός, ἀλλὰ ἔγινε μία συμφωνία κυρίων. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἡ συμφωνία αὕτη νὰ τηρηθῇ. Ὁ κ. Ν. Κιτσίκης, ἔχει τὸν λόγον.

§30Ν. ΚΙΤΣΙΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως ἡ ἀγόρευσίς μου γίνῃ ἄνευ διακοπῶν, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ κατατοπισθῇ καλύτερον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν ἑνὸς δυσκόλου προβλήματος. Τὴν παράκλησιν αὐτὴν ἀπευθύνω ὄχι μόνον πρὸς τοὺς κ.κ. ὑπουργούς, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς συναδέλφους κ.κ. Ζίγδην καὶ Γαληνόν, οἱ ὁποῖοι ἐνδεχομένως θὰ εὑρεθοῦν εἰς τὸν πειρασμὸν νὰ μὲ διακόψουν. Ἡ πεῖρα τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως, ἀποδεικνύει ὅτι μὲ τοιαύτας διακοπὰς δημιουργεῖται σύγχυσις καὶ ἐκνευρισμός, ποὺ καθόλου δὲν συντελοῦν εἰς τὴν κατανόησιν τοῦ θέματος. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ὁμολογήσητε ὅτι κλονίζεται ἡ πίστις ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξεθείαζον τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν ὡς θαυματουργὸν καὶ ἀντιθέτως ἐνισχύεται ἡ γνώμη ὅσων ἐπρέσβευον ὅτι εἰς τὰς βαρείας, τοὐλάχιστον, βιομηχανίας, ἐνδείκνυται φορεὺς νὰ εἶναι τὸ Κράτος. Τὸ γεγονὸς ὅτι δύο μεγάλοι βιομηχανικοὶ οἶκοι, οἱ Κροὺπ καὶ Μποδοσάκης, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου Λαρύμνης καὶ τὴν μεταλλουργίαν τῶν νικελιούχων σιδηρομεταλλευμάτων ἐναυάγησαν, πρέπει νὰ μᾶς δημιουργήσουν αὐτὴν τὴν πεποίθησιν. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ναυαγίου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἐμβάλῃ εἰς σκέψεις διὰ τὸν τρόπον ἀξιοποιήσεως τοῦ ὀρυκτοῦ αὐτοῦ πλούτου. Τὸ ναυάγιον αὐτὸ εἶναι τραγικόν, ὅμως δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἀπογοητεύσῃ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ἐκβιομηχανοποιήσεως τῆς χώρας. Ἀλλοίμονον ἂν τὸ ναυάγιον αὐτὸ μᾶς ἀποθαρρύνῃ. Τοὐναντίον θὰ πρέπει ν’ ἀποκομίσωμεν μαθήματα καὶ νὰ προσπαθήσωμεν νὰ δημιουργήσωμεν νέας συνθήκας ἀνασυγκροτήσεως. Εἶναι γνωστὴ ἡ μεγάλη ἐξάπλωσις ἐν Ἑλλάδι τῶν ὀφειολιθικῶν πετρωμάτων καὶ ὁ σχηματισμός, δι’ ἀλλοιώσεως αὐτῶν, λατεριτικῶν κοιτασμάτων χρωμιονικελιούχων σιδηρομεταλλευμάτων εἰς πολλὰ σημεῖα τῆς χώρας. Τὰ κοιτάσματα ταῦτα ἀποτελοῦσι τὰ σπουδαιότερα τῶν ἐν Ἑλλάδι γνωστῶν ἀποθεμάτων σιδηρομεταλλεύματος. Ἐκ τούτων τὰ τῆς περιοχῆς Ἀταλάντης καὶ Σκύρου ἔτυχον, κατὰ τὴν τελευταίαν πεντηκονταετίαν, εὐρείας ἐκμεταλλεύσεως, ἐξαχθέντων ἄνω τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων τόννων σιδηρομεταλλεύματος. Παρὰ τὴν Ἀταλάντην ἐνεργήθη, ὑπὸ διαφόρων κατὰ καιροὺς ἑταιριῶν ἐκμετάλλευσις σιδηρομεταλλεύματος εἰς τὰ μεταλλεῖα Λαρύμνης, Καρδίτσης, Λοῦτσι καὶ Τσούκας. Ἐκ τούτων μέχρι σήμερον μόνον ἡ περιοχὴ Λαρύμνης ἐξήγαγε σιδηρομεταλλεύματα, ἐμπορευσίμου εἰς νικέλιον περιεκτικότητος, ἤτοι ἄνω τοῦ 1,5%. Ἡ περιεκτικότης εἰς νικέλιον τοῦ σιδηρομεταλλεύματος τῶν λοιπῶν μεταλλείων κυμαίνεται μεταξὺ 0,5%–1%. Πρόκειται περὶ μεγάλου καὶ πολυτίμου ὀρυκτοῦ πλούτου ὁ ὁποῖος κατατάσσει τὴν Ἑλλάδα μεταξὺ τῶν προνομιούχων χωρῶν τοῦ κόσμου. Ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ μεταλλείου Λαρύμνης ἤρχισε πρὸ πολλῶν δεκαετηρίδων καὶ συνεχίσθη ὑπὸ διαφόρους μορφὰς μέχρι τοῦ τέλους τοῦ τελευταίου πολέμου. Τὸ 1929 τὸ μεταλλεῖον ἐξεμισθώθη ἀπὸ τὴν ἰδιοκτήτριαν Ἑταιρείαν «Λοκρὶς» εἰς τὴν γερμανικὴν ἑταιρείαν «Ἰντερνασιονάλε», θυγατέρα τοῦ Κρούπ, ἡ ὁποία ἐξεμεταλλεύθη τὸ μεταλλεῖον μέχρι τοῦ Ἰουλίου 1941. Ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου 1941, ἡ μίσθωσις τῆς ἑταιρείας ἔληξε, δυνάμει εἰδικῆς ἰταλογερμανικῆς συμφωνίας, καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν ἤσκησεν ἡ Ἰταλικὴ Κρατικὴ Ἑταιρεία Μεταλλευμάτων AMMI (A-ZIENDA MINERALI METALLICI ITALIANI). Ἡ παραγωγὴ τοῦ μεταλλείου, ἡ περιεκτικότης εἰς νικέλιον τῶν ἐξαγομένων χρωμονικελιούχων σιδηρομεταλλευμάτων καὶ αἱ πραγματοποιηθεῖσαι τιμαὶ κατὰ τὰ χιτλερικὰ ἔτη, ἔχουν, συμφώνως πρὸς τὴν «Στατιστικὴν τῆς μεταλλευτικῆς βιομηχανίας τῆς Ἑλλάδος», τὴν ἐκδιδομένην ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὡς ἑξῆς, ἐνδεικτικῶς διά τινα ἔτη. (Τεύχη τῶν ἐτῶν 1932, 1937, 1938): 1931. Περιεκτικότης Νι=4,5–5,0%. Πώλησις 15.990 τόννοι. Τιμὴ 609,35 δραχμαί. (Ἀξία δραχμῆς 15 δραχ.=1 δραχ. χρυσῆ, ἑπομένως τιμὴ 40 χρυσαῖ δραχμαὶ ἢ 8 δολλάρια). 1936. Περιεκτικότης Νι=2,50%. Πώλησις 20.521 τόννοι. Τιμὴ 539 δραχμαί. (Ἀξία δραχμῆς 1 δολλάριον = 108,71 περίπου. Τιμὴ=5 δολλάρια. 1937. Περιεκτικότης Νι=2,50%. Πώλησις 56.254 τόννοι. Τιμὴ 550 δραχμαί. (Ἀξία δραχμῆς 1 δολλάριον = 111 δραχ. περίπου. Τιμὴ 5 δολλάρια). Ἡ ἀγορὰ ἦτο ἡ Γερμανία. Ὁ Χίτλερ ἠγόραζε τὰ πάντα, ὅλα τὰ μεταλλεύματα, περιεκτικὰ εἰς σίδηρον καὶ ἄλλα μέταλλα στρατιωτικῆς σημασίας. Τὰ μεταλλεύματα αὐτά, οἱ Γερμανοὶ τὰ ἀνεμίγνυον μὲ γερμανικὰ μεταλλεύματα, κυρίως πυριτικά. Σᾶς ἀναφέρω τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς καὶ τὰ ποσοστὰ περιεκτικότητος, διὰ ν’ ἀντιληφθῆτε ὅτι ἡ ἐξόρυξις ἦτο ἁρπακτικὴ καὶ ἐκλεκτική, ὅτι ἀπεστέλλοντο τὰ πλουσιώτερα μεταλλεύματα δεδομένου ὅτι ἡ μέση περιεκτικότης εἶναι 1,–1,8%. Μετὰ τὸν πόλεμον, δὲν ἐπωλήθη μετάλλευμα, διότι αἱ ἐγκαταστάσεις ἦσαν κατεστραμμέναι. Ἔτσι εἶχον τὰ πράγματα μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως. Δὲν θέλω ν’ ἀσχοληθῶ μὲ θέματα νομικά, μὲ τὰ τῆς κυριότητος τοῦ μεταλλείου, τὰ ὁποῖα ἔθιξαν οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι. Εἶναι ἀκατανόητος ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν συναδέλφων, ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Ζίγδη, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη σύμβασις, ἀφορῶσα τὴν μεταλλουργίαν καὶ ὑπογραφεῖσα ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ. Ἡ σύμβασις τοῦ Σεπτεμβρίου 1952, περιέχει τὰ πάντα, ὄχι μόνον τὴν μίσθωσιν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὅρους ἀξιοποιήσεως τοῦ μεταλλεύματος. Ἴσως, ἡ σύμβασις δὲν εἶναι ἁμαρτωλή, ἀλλά, πάντως, δὲν εἶναι ἐπιτυχής. Δὲν γνωρίζω πῶς κατηρτίσθη ἡ σύμβασις, καὶ πῶς ἔγινεν ἡ διακήρυξις. Ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός, ὡς μὴ εἰδικός, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γνωρίζῃ ὡρισμένα τεχνικὰ θέματα. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν προδιαγράφεται ἡ μέθοδος μεταλλουργίας, ἡ ἐπεξεργασία τοῦ μεταλλεύματος κατὰ στάδια. Τὸ ἄρθρον 11 τῆς συμβάσεως, ἀναφέρει «ὁ μισθωτὴς ὑποχρεοῦται, ὅπως παράγῃ ὡς προϊόντα μεταλλικὰς κροκκάλας (ΛΟΥΠΕΝ), εἰς ἃς θὰ συγκεντροῦται ὁ σίδηρος καὶ τὸ νικέλιον ὑπὸ μεταλλικὴν μορφήν, δικαιούμενος πάντως καὶ εἰς περαιτέρω βελτιωμένην παραγωγήν». Διὰ τῆς τελευταίας φράσεως, ὑπονοεῖται τὸ δεύτερον στάδιον τῆς παραγωγῆς σιδηρονικελίου (φερρονίκελ). Ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἡ μέθοδος Κροὺπ–Ρὲνν (KRUPP —RENN VERFAHREN), ὅπως κατονομάζεται εἰς τὴν δημοσιευθεῖσαν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς παραλαβῆς. Καὶ ἐρωτῶ, ὑπῆρχεν ὁ ὅρος τοιαύτης σταδιακῆς μεταλλουργίας εἰς τὴν διακήρυξιν; Τὸ ἐρώτημα αὐτό, ἀνακύπτει, διότι εἰς τὸν διαγωνισμὸν παρουσιάσθη μόνον ἡ Ἑταιρεία Λιπασμάτων καὶ ὁ Ἰταλικὸς Οἶκος AMMI ἀποκλεισθεὶς διὰ λόγους τυπικούς. Τελικῶς δέ, ἡ σύμβασις ὑπεγράφη μὲ τὴν Ἑταιρείαν Λιπασμάτων. Ἡ προδιαγραφομένη μέθοδος μεταλλουργίας, ἀποτελεῖ τὸν κύριον λόγον τῆς ἀποτυχίας. Ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ μέθοδος Κροὺπ ἦτο ἀκατάλληλος διὰ τὴν ἐπεξεργασίαν χρωμιονικελιούχου σιδηρομεταλλεύματος. Ἐξ αἰτίας αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, ἐπῆλθε τὸ ναυάγιον. Ἡ μέθοδος Κρούπ, εἶναι κατάλληλος διὰ τὰ πυριτιοῦχα μεταλλεύματα. Ἐδῶ, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ, προσθέτουν πυριτικὸν ὀξὺ μὲ σκοπὸν νὰ δημιουργήσουν εὔρευστον σκωρίαν, ἡ ὁποία ἀπομακρύνει τὰς διαφόρους προσμίξεις, διὰ νὰ μείνῃ καθαρὸν τὸ μεταλλευτικὸν προϊόν. Δυστυχῶς, οὕτως ἀπομακρύνεται καὶ τὸ πολύτιμον χρώμιον. Ὅταν παρέλαβεν ἡ Ἐπιτροπή, περὶ τῆς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργός, τὸ μεταλλουργικὸν συγκρότημα, εἶδεν ἐντυπωσιακὰς ἐγκαταστάσεις καὶ κατόπιν ὡρισμένων ψευτοδοκιμῶν, κατέληξεν εἰς ἐνθουσιώδη ἔκθεσιν. Τὸ συμπέρασμά της λέγει, ὅτι ἡ λειτουργία ἦτο ἀπολύτως ἐξησφαλισμένη! Τί τὸ θέλετε, δὲν ὑπάρχει σοβαρότης. Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι δὲν ἔχομεν τεχνικὰ στελέχη, δὲν ἔχομεν εἰδικευμένους ἐπιστήμονας, διότι δὲν εἴχομεν ποτὲ εἰδικευμένην δραστηριότητα τῶν τεχνικῶν. Δὲν ἔχομεν μεταλλουργοὺς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὁ μεταλλειολόγος, δὲν εἶναι καὶ μεταλλουργός. Οἱ εἰδικότητες εἰς τὸν τόπον μας, εἶναι εἰς πολὺ περιωρισμένον ἀριθμόν. Ἀλλ’ ἆρα γε, ὑπῆρχεν ἄλλη μέθοδος μεταλλουργίας τοιούτων μεταλλευμάτων; Βεβαίως. Ὑπάρχει ἡ μέθοδος τῆς ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ μεταλλεύματος ἐξαγωγῆς τοῦ σιδηρονικελίου, χωρὶς τὴν πολύπλοκον καὶ μακρὰν διαδρομὴν τῆς μεθόδου Ρένν. Ἀπὸ τὸ 1941 ἤρχισαν δοκιμαί, βάσει μεθόδων χωριστικῆς ἀναγωγῆς, βάσει τῆς ἰδιότητος ὅτι τὰ διάφορα μέταλλα, νικέλιον, χρώμιον, σίδηρος, ἀνάγονται εἰς διαφόρους θερμοκρασίας, εἰς ἠλεκτρικὰς καμίνους ἐπὶ τῶν μεταλλευμάτων τῆς Κούβας (σελ. 187 ELECTRIC FURNACE & ITS PRODUCTS–Ὀκτ. 1945— ὑποβληθὲν εἰς τὸ SYMPOSIOUM Μεταλλουργῶν COLUMBUS OHIO). Διπλώματα εὑρεσιτεχνίας, διὰ τῶν μεθόδων αὐτῶν, εἶχον ἤδη ἐκδοθῆ ἀπὸ τοῦ 1945. Γνωρίζω τὰ ἑξῆς:

Ὑπὸ τῆς ἑταιρείας HANNA COAL AND ORE CORP. ἔγιναν ἐκτεταμέναι μεταλλευτικαὶ καὶ μεταλλουργικαὶ μελέται ἐπὶ τῶν λατεριτικῶν μεταλλευμάτων τοῦ RED FLAT–OREGON καὶ σήμερον ἐφαρμόζονται εἰς μεγάλην κλίμακα. Αἱ μεταλλουργικαὶ δοκιμαὶ ἐπὶ Ἑλληνικῶν λατεριτικῶν μεταλλευμάτων μὲ περιεκτικότητα νικελίου 0.78%, κολβάτιον 0,28% καὶ σίδηρον 50% (2100 τόνν.) εἶχον καταπληκτικὴν ἐπιτυχίαν. Ἐνηργήθησαν κατ’ ἐντολὴν τοῦ Νιάρχου ἀπὸ τὸν Ἀμερικανικὸν οἶκον ΚΟΠ-

ΠΕΡΣ.

Παρῄχθησαν ἐκτὸς τοῦ σιδηρονικελίου καὶ ἀνοξύδοτος χρωμιοῦχος χάλυψ κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ τὸ μετάλλευμα. Εἶναι ἑπομένως πλέον γεγονός, ὅτι τὰ λατεριτικὰ μεταλλεύματα σιδήρου, χρωμίου καὶ νικελίου ποὺ ἔχουν μεγάλην ἐξάπλωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν ἀπὸ τὰ πολυτιμότερα μεταλλεύματα ποὺ ἔχομεν. Τὸ πρόβλημα ποὺ τίθεται εἶναι πῶς νὰ ἀξιοποιηθῇ τὸ σύνολον τῶν πολυτίμων συστατικῶν, ἤτοι νικέλιον, κοβάλτιον, χρώμιον καὶ σίδηρος, μὲ τὰς νέας μεθόδους καὶ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ἀπώλειά των ὑπὸ μορφὴν σκωρίας. Δυστυχῶς ὅμως τὸ ζήτημα τῆς ἀξιοποιήσεως τοῦ ὀρυκτοῦ πλούτου εἰς τὴν Ἑλλάδα χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἔλλειψιν σοβαρότητος στὴν ἀντιμετώπισίν του, ὅπως ὅλα τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὴν ἀνασυγκρότησιν. Ὁ κ. Μούσουλος ὑποστηρίζει, ὅτι καὶ αὐτὸς γνωρίζει τοιαῦτα διπλώματα εὑρεσιτεχνίας χωριστικῆς ἀναγωγῆς καὶ μάλιστα ἔχει καὶ ὁ ἴδιος ἐφεύρει τοιαύτην μέθοδον τελευταίως καὶ πρόκειται νὰ ζητήσῃ τοιοῦτον δίπλωμα. Ἐργοστάσια ἐπεξεργασίας μεταλλευμάτων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νεωτέρων μεθόδων τῆς χωριστικῆς ἀναγωγῆς εἶναι ὑπὸ κατασκευὴν εἰς τὴν Ἱσπανίαν καὶ εἰς τὰς Φιλιππίνας καὶ ἐν λειτουργίᾳ εἰς τὴν Ἀμερικήν. Βεβαίως τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ἐδῶ ὁ Κροὺπ εὑρέθησαν πολὺ καλά. Τοὐλάχιστον αὐτὸ ἐβεβαίωσεν ἡ Ἐπιτροπὴ ποὺ τὰ παρέλαβεν. Μέχρι σήμερον ὅμως ἡ περιστρεφομένη κάμινος μήκους 90 μ. καὶ διαμέτρου 4,20 μ. ἔπαθε τελείας ἐμφράξεις ἢ ὅπως λέγουν, ὁ φοῦρνος ἐκάει τρεῖς φορὲς καὶ ἠναγκάσθησαν νὰ ἀνατινάξουν τὰς ἐμφράξεις μὲ δυναμίτιδα. Οἱ Γερμανοὶ ὤφειλον νὰ ἐπιτύχουν τὴν ρύθμισιν τῆς καμίνου ἐντὸς 3 μηνῶν. Παρέμειναν ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1956, δηλαδὴ ἀφοῦ ἡ ἐπιτροπὴ παραλαβῆς εὑρῆκε θαυμασίας τὰς ἐγκαταστάσεις καὶ ἐξησφαλισμένην τὴν λειτουργίαν των, μέχρι τοῦ Μαρτίου 1957 χωρὶς νὰ τὸ ἐπιτύχουν. Εἰς τὰς 18.3.1957 ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν ὁ κ. Μούσουλος προσπαθῶν νὰ ἀνεύρῃ κάποιαν λύσιν τοῦ προβλήματος, καὶ ὡς ἰσχυρίζεται ἀνεῦρε τοιαύτην ὕστερα ἀπὸ δοκιμὰς ἑνὸς ἔτους. Πάντως πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἀπὸ 206 τόννους ποὺ ἐπεξειργάζοντο οἱ Γερμανοί, ἔφθασεν ὁ κ. Μούσουλος νὰ ἐπεξεργάζεται 635 τόννους ἡμερησίως. Τὸ ὅλον ὅμως παραχθὲν προϊὸν τῆς πρώτης ἐπεξεργασίας, δηλαδὴ αἱ κροκάλαι, εἶναι ἀδιάθετον. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐγένοντο προσπάθειαι καὶ ἀνωτέρας ἐπεξεργασίας τοῦ μεταλλεύματος διὰ τῆς ἐγκαταστάσεως ἠλεκτρικῶν καμίνων. Παρὰ ταῦτα ὅμως τὸ ἐργοστάσιον ἔκλεισε, διότι ὡς ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργός, εἴχομεν μίαν πτῶσιν τῶν τιμῶν καὶ δὲν συνέφερε νὰ ἐργάζεται τὸ ἐργοστάσιον. Ἐννοεῖται, ἔκλεισε καὶ τὸ μεταλλεῖον. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κ. βουλευταί, τὸ τεῦχος MINE-RAIS EL METAUX STATISTIQUES 1935–1953 (Ἔκδοσις 1954) καὶ τὸ τεῦχος THE MINING MAGAZI-NE τοῦ Ὀκτωβρίου 1958 ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει τὸ ἀντίθετον. Κατὰ τὸ ἔτος 1928 ἡ τιμὴ τοῦ μετάλλου νικελίου ἀνήρχετο εἰς 172 χαρτίνας λίρας Ἀγγλίας. Ἡ τιμὴ τοῦ ἰδίου μετάλλου κατὰ τὸ ἔτος 1953 ἔφθασεν εἰς 482 λίρας καὶ κατὰ τὸ 1958 εἰς 600 λίρας ὁ τόννος. Ὑπάρχει βεβαίως ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι αἱ τιμαὶ ἔπεσαν εἰς τὴν ἐλευθέραν λεγομένην ἀγοράν, ὅπου ἦσαν κατὰ πολὺ ἀνώτεραι ἀπὸ τὰς ἐπισήμους. Ὑποστηρίζουν, ὅτι τὸ 1956 ἡ τιμὴ τοῦ μετάλλου νικελίου, ἀνήρχετο, συμφώνως μὲ πληροφορίας τοῦ κ. Μουσούλου, τὰς ὁποίας ἀσφαλῶς θὰ ἀναφέρῃ ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς 1800 λίρας, ὅτι κατῆλθε μετὰ ταῦτα εἰς 1000 καὶ διαρκῶς ἔπιπτε, μέχρι τῆς τιμῆς τῶν 550 κατὰ τὸ δεύτερον τρίμηνον τοῦ 1958. Αὐτὸ ὅμως ὄχι μόνον εἶναι ἀνεξακρίβωτον, ἀλλὰ καὶ πολὺ ἀπίθανον. Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία πάντως, τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας οὐδὲν περὶ τούτου γνωρίζει, ὡς τοὐλάχιστον μὲ ἐβεβαίωσεν ὁ ἁρμόδιος Διευθυντὴς κ. Καββαδᾶς. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχει τιμὴ τοῦ μεταλλεύματος ἐπεξειργασμένου εἰς κροκάλας καὶ μάλιστα τόσον μικρᾶς περιεκτικότητος 4% περίπου, ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Λαρύμνης. Τοιαῦται κροκάλαι δὲν εἶναι προϊὸν ἐμπορεύσιμον. Ἡ Ἑταιρεία μοὶ ἔδωσε τὰς ἑξῆς τιμὰς τῶν μοναδικῶν πραγματοποιηθεισῶν πωλήσεων κροκαλῶν. Ἔτος 1956 Φορτ. ποσότης 5450 Μ.Τ. ἀξίας F.F. 289.952.966 Τιμὴ πωλήσεως ἀνὰ Μ.Τ.= $ 152 Ἔτος 1957. Φορτ. ποσότης 1680 Μ.Τ. ἀξίας F.F. 72.858.164 Τιμὴ πωλήσεως ἀνὰ Μ.Τ.= $ 123 Ἰδού, κ. βουλευταί, ποῖαι εἶναι αἱ τιμαὶ τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ κ. Μποδοσάκης ἀπὸ τὴν Ἐμπορικὴν Σοβιετικὴν ἀντιπροσωπείαν, τὴν ἐπισκεφθεῖσαν τελευταίως τὴν Ἑλλάδα διὰ τὴν σύναψιν ἐμπορικῆς συμφωνίας. Ἐζήτησεν 70 δολλάρια τὸν τόννον διὰ τὰ λοῦπεν καὶ 280 δολλάρια δι’ ὀλίγον σιδηρονικέλιον ποὺ ἔχει. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ ἀπώλητα ἀποθέματα στὸ ἐργοστάσιον Λαρύμνης εἶναι 23.000 τόννοι κροκαλῶν περιεκτικότητος 4% εἰς νικέλιον, 17.000 τόννοι μαγνητικοῦ συμπυκνώματος (ἐνδιαμέσου προϊόντος μεταξὺ κροκαλῶν καὶ σκωριῶν περιέχοντος 3% νικέλιον), 267 τόννοι σιδηρονικελίου, καὶ 250.000 τόννοι μεταλλεύματος. Τὸ παραγόμενον μαγνητικὸν συμπύκνωμα εἶναι συνάρτησις τῆς καλῆς ἢ κακῆς λειτουργίας τῆς καμίνου. Ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ ἐξόρυξις ἀνῆλθεν εἰς 327.000 τόννους. Ἑπομένως, ἐγένετο ἐπεξεργασία μόνον 67.000 τόννων μεταλλεύματος κατὰ τὰ 2½ ἔτη τῆς παραλαβῆς ἀντὶ τῶν 300.000 (130.000 ἐτησίως συμφώνως πρὸς τὴν σύμβασιν). Δὲν εἶμαι αἰσιόδοξος, ὅτι ἡ κατάστασις θὰ βελτιωθῇ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ πρέπει νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ τὰς νέας μεθόδους καὶ νὰ φθάσῃ μέχρι παραγωγῆς σιδηρονικελίου ἀνωτέρας περιεκτικότητος καὶ οὐχὶ μόνον μέχρι ποσοστοῦ 10% ἢ ἄλλως θὰ πρέπει νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος καὶ νὰ δοθῇ τὸ μεταλλεῖον εἰς ἄλλον φορέα, καλύτερον εἰς τὸ Κράτος. Διότι, κ. βουλευταί, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀφήνωμεν κλειστὸν καὶ ἐν ἀδρανείᾳ τὸ πλουσιώτατον τοῦτο μεταλλεῖον καὶ νὰ ἀναμένωμεν τί θὰ κάμῃ ὁ κ. Μποδοσάκης. Αἱ ἐγκαταστάσεις, τὰς ὁποίας ἔχει εἶναι βεβαίως καλαί, πλὴν ὅμως δι’ ἄλλον σκοπόν, δι’ ἄλλα μεταλλεύματα καὶ οὐχὶ διὰ τὴν ἀνωτέραν ἐπεξεργασίαν τὴν ὁποίαν θέλομεν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ προκριθῇ ἡ νεωτέρα μέθοδος, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Δηλαδὴ ἡ μέθοδος τῆς χωριστικῆς ἀναγωγῆς. Ἴσως ὑποστηριχθῇ, ὅτι σήμερον ἡ ἐξόρυξις καὶ ἡ ἐπεξεργασία εἶναι ἀκριβοτέρα καὶ ἑπομένως αἱ τιμαὶ ἐκ τοῦ λόγου τῶν μεγαλυτέρων δαπανῶν εἶναι ἀνώτεραι. Ὄχι, κ. συνάδελφοι, διότι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐμεσολάβησεν ἡ ἀναπροσαρμογὴ τοῦ νομίσματος καὶ αἱ τυχὸν μεγαλύτεραι δαπάναι ἐργατικῶν καὶ ὑλικῶν καλύπτονται ἐκ τοῦ διπλασιασμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ δολλαρίου. Ἀποτελεῖ σοβαρωτάτην πολιτικὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἀχρήστευσις τοῦ μεταλλείου Λαρύμνης, ἐκ τοῦ ὁποίου δικαίως πρέπει νὰ προσδοκῶμεν σοβαρὰν βελτίωσιν εἰς τὸν τόσον καθυστερημένον τομέα τῆς ἐκβιομηχανίσεως τῆς χώρας. Κύριοι βουλευταί, καταλήγων ἔχω νὰ τονίσω καὶ πάλιν ὅτι ἡ κακοδαιμονία, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν προγράμματος, εἰς τὴν ἔλλειψιν σοβαρότητος καὶ εἰς τὴν ἔλλειψιν στελεχῶν. Μία ὡραία ἐργασία τοῦ κ. Μούσουλου ὑπὸ τὸν τίτλον. «Τὸ νικελιοφόρον κοίτασμα Λαρύμνης» δημοσιευθεῖσα τὸ 1956 εἰς τὰ «Τεχνικὰ Χρονικὰ» περιέχει τὴν ἑξῆς ὁμολογίαν εἰς τὴν πρώτην σελίδα: «Αἱ ἐκ τῶν ὡς ἄνω ἐκμεταλλεύσεων ἀποκομισθεῖσαι πληροφορίαι παρεῖχον σαφεῖς ἐνδείξεις ἀσυνεχοῦς κατανομῆς τῶν ὠφελίμων ὀρυκτῶν Νικελίου καὶ καταδεικνύουν τὸ ἀδύνατον οἱασδήποτε σοβαρᾶς ποσοτικῆς καὶ ποιοτικῆς σταθμίσεως τῶν ἀποθεμάτων ἄνευ τῆς προκαταρκτικῆς ἐκτελέσεως ἐκτεταμένων ἐρευνητικῶν ἔργων. Μία τοιαύτη ὅμως προσπάθεια ἀπεκλείετο, λόγῳ τῶν ἐκ τῆς συμβάσεως ἐπιβαλλομένων στενῶν χρονικῶν ὁρίων. Ὑπὸ τὰς τοιαύτας συνθήκας, αἱ ἀναληφθεῖσαι ὑποχρεώσεις ἀπετέλουν τολμηρὸν ἐγχείρημα, μὴ δυνάμενον νὰ δικαιολογηθῇ παρὰ μόνον ἀπὸ τὴν ἀγωνιστικὴν διάθεσιν τῆς Διοικήσεως, τῆς ἀναλαβούσης τὰς εὐθύνας Ἑταιρείας». Δηλαδή, συμφωνεῖ νὰ δείξῃ ὁ κ. Μποδοσάκης παλληκαριὰ καὶ νὰ προχωρήσῃ χωρὶς μελέτας. Ἀλλὰ ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τόλμης! Κύριοι βουλευταί, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ἄλλο. Ἡ κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος διότι ἀνέχεται αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς ἀδρανείας τοῦ ἐργοστασίου. Δὲν δυνάμεθα σήμερον νὰ ἐπιτύχωμεν καλυτέρας τιμὰς διὰ τὰ λοῦπεν καὶ τὸ μετάλλευμα. Τὸ μετάλλευμα Λαρύμνης, ὡς μετάλλευμα σιδήρου δὲν ἔχει καμμίαν τιμὴν ὡς μετάλλευμα νικελίου μὲ περιεκτικότητα 1,6–1,8% Νι ἐπίσης δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως ἐμπορεύσιμον ἀξίαν. Ἡ τιμὴ σιδηρονικελίου καθορίζεται ἀπὸ τὴν ἑκάστοτε τιμὴν νικελίου εἰς τὴν Διεθνῆ ἀγορὰν καὶ ἐφόσον ἡ περιεκτικότης τοῦ νικελίου εἰς τὸ σιδηρονικέλιον ὑπερβαίνει τὸ 12–15%. Τὸ προϊὸν κροκκαλῶν τῆς Λαρύμνης, λόγῳ τῆς χαμηλῆς περιεκτικότητος εἰς νικέλιον, δὲν εὑρίσκει εὔκολα ἀγοραστάς. Ἡ μοναδικὴ πώλησις ποὺ ἐγένετο, ἦτο τὴν ἐποχὴν ποὺ ὑφίστατο σχετικὴ κίνησις πωλήσεως εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, αἱ μεταλλευτικαὶ καὶ μεταλλουργικαὶ μελέται καὶ οἱ σχετικοὶ προϋπολογισμοὶ ἐπενδύσεων, γίνονται πάντοτε βάσει τῶν ἐπισήμων καὶ διεθνῶν τιμῶν. Αἱ σημεριναὶ διεθνεῖς τιμαὶ τοῦ νικελίου, εἶναι ἄνω τῶν 30% μεγαλύτεραι ἀπὸ τὸ 1952, ὅταν ἐγένετο ἡ σύμβασις. Ἐὰν ἡ χώρα μας δυνηθῇ νὰ ἀξιοποιήσῃ τὰ χρωμιονικελιοῦχα σιδηρομεταλλεύματα, θὰ κατορθώσῃ νὰ ἀνεβάσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ, θὰ δυνηθῇ νὰ βελτιώσῃ τὰ δημόσια οἰκονομικά της. Σήμερον, ὡς ἔχει ἡ κατάστασις, δημιουργεῖ τεραστίας εὐθύνας διὰ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§31Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ὁ κ. Κιτσίκης, κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἀνέχεται τὴν σημερινὴν κατάστασιν. Ἐὰν παρουσιάσθη, κατὰ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Κιτσίκη, οἱαδήποτε ἀνωμαλία, ἀναμφισβητήτως, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ὑπεύθυνος, διὰ μίαν σύμβασιν τὴν ὁποίαν δὲν ἐκάμαμεν ἡμεῖς. Ἀλλά, ὁ ἴδιος ὁ κ. Κιτσίκης, ὁμιλῶν, εἶπεν, ὅτι ὁ κ. Μούσουλος, δηλαδὴ ὁ νῦν Διευθυντής, ἐπέτυχεν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα καὶ ὑπερέβη κατὰ πολὺ τὰς προβλέψεις, τὰς ὁποίας εἶχεν κάμει ἐν ἀρχῇ. Συνεπῶς, ἀπὸ τὴν φράσιν τοῦ κ. Καθηγητοῦ, ἐξάγεται, ὅτι σήμερον πράγματι ἡ ἐγκατάστασις πληροῖ ἀπολύτως τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Εἶναι μία ἀκριβὴς καὶ πλήρης ἐγκατάστασις καί, συνεπῶς, ὁ ἰσχυρισμὸς του αὐτός, τοὐλάχιστον διὰ σήμερον, δὲν εὐσταθεῖ. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὴν Λάρυμναν ἔχουν διατεθῆ περὶ τὰ 270.000.000 συνολικῶς δι’ ἐγκαταστάσεις. Αἱ διεθνεῖς τιμαὶ τοῦ νικελίου, ὡς ἐξάγεται, διὰ μίαν περίοδον, διὰ τὸ δεύτερον τρίμηνον τοῦ 1958, εἶναι 500–550 δολλάρια κατὰ τόννον, ἔναντι τοῦ πρώτου τριμήνου τοῦ 1956, τὸ ὁποῖον ἦτο 1800 δολλάρια. Ὑπάρχει ἀζητησία τοῦ μεταλλεύματος.

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ διεθνεῖς τιμαί, ἀναφέρονται εἰς τὸ μέταλλον ἢ εἰς τὸ μετάλλευμα; Διότι ἔχει σημασίαν ἡ μέθοδος τῆς ἀναγωγῆς.

§33Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Διεθνεῖς τιμαὶ ὑπάρχουν καὶ διὰ τὸ μέταλλον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μετάλλευμα, διότι πρόκειται περὶ δύο διαφορετικῶν πραγμάτων.

§34Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχουν τιμαὶ καὶ τοῦ μετάλλου καὶ τοῦ μεταλλεύματος. Ἀνεξαρτήτως ὅμως αὐτοῦ καὶ ἂν ὑπῆρχεν ἀτέλεια εἰς τὴν σύμβασιν, ἡ Κυβέρνησις σήμερον, εὑρισκομένη πρὸ συμβάσεως, βάσει τῆς ὁποίας ὁ μισθωτὴς ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν ἢ τὸ δικαίωμα νὰ παράγῃ καὶ κροκκάλες, διερωτῶμαι, δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ μεταβάλῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι εἶναι ἀσύμφορος τυχὸν ἡ παραγωγὴ κατὰ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν μάλιστα δὲν συνῆψε κἂν ἡ ἰδία, ἀλλὰ ἄλλη Κυβέρνησις, πρὸ ὀκτὼ καὶ πλέον ἐτῶν.

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομικῶς τὸ θέμα ἔχει, βεβαίως, ὅπως τὸ ἐτονίσατε. Θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ ἐξετασθῇ, ἐὰν εἶναι δυνατὸν σήμερον, μὲ νέαν μέθοδον, νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς ἀγαθὰ ἀποτελέσματα.

§36Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἀπεδείχθη καὶ ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Κιτσίκη, ὅτι κατόπιν τῶν βελτιώσεων τοῦ κ. Μούσουλου, ἔχομεν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα.

§37Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Κιτσίκης, ἔθεσεν ὡρισμένα ἐρωτήματα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἄμεσον τὴν ἀπάντησιν. Φοβοῦμαι, ἐν τούτοις, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἐθεμελίωσε τὴν ἀγόρευσίν του ἐπὶ ἐσφαλμένης βάσεως. Ἐπὶ τοῦ ἐπιστημονικοῦ μέρους, ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἄλλη. Ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ὅμως θέματος, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὅτι ἐθεμελίωσε τὴν ἀγόρευσίν του ἐπὶ πραγμάτων τὰ ὁποῖα δὲν εὐσταθοῦν. Ἀπὸ λόγους μετριοφροσύνης, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ὁ συνάψας τὴν σύμβασιν. Ἐγὼ ἁπλῶς συνυπέγραψα, μετὰ τῶν λοιπῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν, τὸν κυρωτικὸν νόμον.

§38Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Μὴ ἐπιμένετε, διότι ὑπεγράψατε τὴν σύμβασιν, κύριε συνάδελφε.

§39Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὴν σύμβασιν, τὴν εἶχεν ὑπογράψει ὁ κ. Καββαδᾶς.

§40Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἀπὸ σᾶς ὑπεγράφη.

§41Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὴ βιάζεσθε, κ. ὑπουργέ, καὶ μὴ λέγετε πράγματα ἀνεξέλεγκτα. Ἐξουσιοδοτήθη ὁ κ. Καββαδᾶς νὰ ὑπογράψῃ τὴν σύμβασιν.

§42Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ Βιομηχανίας ἐκυρώθη τὸ πρακτικὸν τῆς κατακυρώσεως τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία περιελάμβανε καὶ τοὺς ὅρους. Ἐὰν δὲν μετέβησαν εἰς τὸ Συμβολαιογραφεῖον διὰ νὰ ὑπογράψουν, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν. Οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως ἐπεκυρώθησαν διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν τριῶν ὑπουργῶν.

§43Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ βιάζεσθε, κ. ὑπουργέ. Ἐγὼ προσεπάθησα νὰ μὴ ἐπιζητήσω διὰ τὸν ἑαυτόν μου τὴν τιμὴν τῆς συνάψεως τῆς συμβάσεως καὶ ἔβαλα ὅσον τμῆμα τῆς τιμῆς αὐτῆς μοῦ ἀνήκει. Μὴ σπεύδετε, κ. ὑπουργέ, νὰ δημιουργῆτε ἐντυπώσεις. Παρακαλῶ νὰ ἐφαρμοσθοῦν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐξήτησεν ὁ κ. Καθηγητής. Νὰ μὴ κάμωμεν διακοπάς. Ἕκαστος ν’ ἀναφέρῃ ὅ,τι ἔχει ν’ ἀναφέρῃ καὶ κατόπιν νὰ δοθοῦν αἱ ἀπαντήσεις. Ὑπεγράψαμεν τὸν κυρωτικὸν νόμον τῆς συμβάσεως καὶ ὑπεγράψαμεν, ὡς ὑπουργοί, τὸ πρακτικὸν τῆς κατακυρώσεως τῆς δημοπρασίας. Ἡ κατακύρωσις τῆς δημοπρασίας ἐγένετο, ἀφοῦ ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐξ ἀνωτάτων λειτουργῶν, ἡ ὁποία εἶχε συσταθῆ, πρὸ τῆς ὑπουργίας μου, ἀπεφάνθη εὐμενῶς ὑπὲρ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως. Ὁ κ. Καθηγητὴς ἠρώτησε, διότι ἐκεῖ πέρα εἶναι ὅλη ἡ κριτική του, μήπως ἡ μέθοδος, ἡ ὁποία περιλαμβάνεται εἰς τὴν σύμβασιν, ὑπῆρχεν εἰς τὴν προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας; Κατηγορηματικώτατα, ὄχι, κ. Καθηγητά. Ἑπομένως, ἡ Κυβέρνησις ἐνήργησε μὲ ὅλην τὴν σοφίαν καὶ μὲ ὅλην τὴν φρόνησιν, ἡ ὁποία ἐπεβάλετο εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν καὶ δὲν ἦτο φρόνησις καὶ σοφία τοῦ κ. Ζίγδη, διότι εἰς τὴν προκήρυξιν δὲν ἀνεμίχθην ποσῶς. Τότε ἤμην ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου καὶ δὲν ἠσχολήθην μὲ τὸ θέμα. Ὑπουργοὶ ἦσαν οἱ ἀείμνηστοι Καρτάλης Συντονισμοῦ, Ἀθανασιάδης–Νόβας Βιομηχανίας, καὶ Γρηγορίου, ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν, οἱ δὲ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὴν προκήρυξιν τοῦ διαγωνισμοῦ, ἦσαν ὑπάλληλοι τῶν τριῶν Ὑπουργείων. Ὥστε, κ. Καθηγητά, δὲν ὑπῆρχεν αὐτὸ τὸ λάθος, τὸ ἁμάρτημα, ἂν θέλετε, εἰς τὴν προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας. Θέλω νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Καθηγητήν, διότι ἐδῶ εἶναι ἕνα δεύτερον σημαντικὸν σημεῖον: Ἐὰν ἦτο ἐκεῖνος ὑπουργός, δὲν θὰ προέβαινεν εἰς τὴν προκήρυξιν τοῦ διαγωνισμοῦ, διὰ τὴν μίσθωσιν τοῦ μεταλλείου, ἐκ τοῦ ὁποίου τόσα πολλὰ ἀνέμενεν ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία; Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἑνάμισυν ἔτος μετὰ τὸ τέλος τοῦ ἀνταρτοπολέμου, εἶχε τὴν πρόνοιαν, τὸν καϋμόν, νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ πλούτου αὐτοῦ καὶ εἶμαι εὐτυχής, διότι μοῦ δίδεται τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἡ εὐκαιρία νὰ ἐπικαλεσθῶ ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης δύο μεγάλας ἐπιτεύξεις: Τὴν συμφωνίαν διὰ τὰ ἔργα Ἀχελώου, τὴν ὁποίαν ὑπεγράψαμεν μετὰ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως τὸ 1952 καί, δεύτερον, τὴν δημοπράτησιν διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς Λαρύμνης. Οἱ ὅροι εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας, θὰ τοὺς ἴδητε. Δυστυχῶς, δὲν προσῆλθον εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἄλλοι, πλὴν τοῦ κ. Μποδοσάκη. Ὁ κ. Μποδοσάκης, ἐπρότεινε τὴν μέθοδον αὐτήν. Ἔχω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μποδοσάκη ἐδῶ πέρα. Καὶ οἱ ἀνώτατοι ὑπάλληλοι —εἶμαι σύμφωνος, κατὰ βάσιν, μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Καθηγητήν, περὶ τῆς ἐλλείψεως πεπειραμένων τεχνικῶν στελεχῶν— οἱ ἀνώτατοι ὑπάλληλοι ἔρχονται διὰ τῆς ἐκθέσεώς των, ὑπογραφομένης ὑπὸ τῶν κ.κ. Σταυροπούλου καὶ ἄλλων, καὶ λέγουν, ὅτι εἶναι ἄριστοι οἱ ὅροι τοῦ κ. Μποδοσάκη, διότι περιλαμβάνουν καὶ μέθοδον καὶ τρόπον χρηματοδοτήσεως τοῦ ἔργου λίαν ἐνδιαφέροντας, πρὸς δὲ καὶ παραίτησιν ἀπὸ ἄλλης φύσεως δικαιώματα, τὰ ὁποῖα διεξεδίκει. Κατόπιν αὐτῶν, ποῖος καλόπιστος εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπευθύνῃ μομφὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, διότι ἐδέχθη τὰς προτάσεις Μποδοσάκη; Ἡμεῖς, δὲν ζητοῦμεν τὸν ἔπαινον. Ἔχομεν ἥσυχον τὴν συνείδησίν μας ὅτι, ἀμέσως μετὰ τὸ τέρμα τοῦ ἀνταρτοπολέμου, ἐστράφημεν μὲ ὅλην μας τὴν προσοχὴν εἰς αὐτὰ ποὺ ἀπετέλουν τὴν ἐγγύησιν τῆς ἐπιβιώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὴν ἀξιοποίησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς χώρας. Ἀλλ’ ἐπίσης ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἄλλην ἐξήγησιν εἰς τὸν κ. Καθηγητήν. Μοῦ εἶπε: Κύριε Ζίγδη, ὡμιλήσατε περὶ δύο συμβάσεων. Ἐγὼ δὲν βλέπω παρὰ μίαν. Λάθος ἔκαμεν εἰς τὴν ὁρολογίαν, διότι ἡ συζήτησις δὲν ἐξελίχθη πολὺ σαφῶς χθές. Ὑπάρχει μία σύμβασις: Τῆς ἐκμισθώσεως. Ὁ ὅρος «δευτέρα σύμβασις», τὸν ὁποῖον ἐχρησιμοποίησα, ἀναφέρεται ὄχι πλέον εἰς τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ κ. Μποδοσάκη, ἀλλ’ εἰς τὰς συμβάσεις χρηματοδοτήσεως τοῦ ἔργου, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπὶ Συναγερμοῦ καὶ ἰδίως εἰς τὸ δάνειον τοῦ ΟΧΟΑ, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησίς μας οὐδεμίαν εὐθύνην φέρει —αὕτη βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ— ὅπως ἐπίσης καὶ εἰς τὰς περιφήμους πιστώσεις τοῦ Οἴκου Κρούπ, διὰ τὰς ὁποίας ἐπίσης, ἡ Κυβέρνησίς μας οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει. Τὴν εὐθύνην τὴν ἔχει ἡ διάδοχος Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Εἰς τὰς συμβάσεις αὐτὰς ἔγκειται ἡ εὐθύνη τῶν Συναγερμικῶν Κυβερνήσεων καὶ αὐτὰς ἀνέμενον νὰ ἐλέγξῃ ὁ κ. Γαληνός. Διότι, πράγματι, εἰς τὰς συμβάσεις αὐτὰς ἐνσωματοῦται τὸ λάθος ὁλοκλήρου τῆς ὑποθέσεως. Αἱ ἀρχικαὶ προτάσεις τοῦ κ. Μποδοσάκη, εἶχον τὸ ἑξῆς ἐνδιαφέρον: Ὁ κ. Μποδοσάκης ἔλεγεν, ὅτι θὰ παραγάγῃ ἕνα ὡρισμένον εἶδος προϊόντος, διὰ τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐξησφαλισμένον ἀγοραστήν. Ἐδῶ ἔπεσεν ἔξω ὁ Μποδοσάκης. Διότι ἄν, πράγματι, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ εἶχε δίκαιον, δὲν θὰ ἀπετύγχανεν ἡ ἐπιχείρησίς του. Τὸ ἀτύχημα εἶναι, ὅτι ὁ ἀγοραστής, ὁ Κρούπ, δὲν ἦτο ἀγοραστὴς ἐξησφαλισμένος. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ποία εἶναι ἡ ἀξία τοῦ μετάλλου νικελίου, οὔτε ποία εἶναι ἡ τιμὴ τοῦ μεταλλεύματος ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὴν Λάρυμναν. Ἡ ἐπεξεργασία, ὡς γίνεται, αὐξάνει τὴν τιμὴν τῆς κροκκάλης καὶ τὴν καθιστᾷ μὴ ἐμπορεύσιμον. Αἱ τεχνικαὶ δυσκολίαι ὑπερπηδοῦνται εἰς τὸ τέλος, μὲ τὸν ἄλφα ἢ βῆτα τρόπον. Παραμένει ὅμως πάντοτε τὸ ζήτημα τοῦ κόστους, μὲ τὸ ὁποῖον παράγεται τὸ προϊόν! Ἀλλά, ποῦ εὑρίσκεται τὸ σφάλμα καὶ ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ; Ὁ κ. Μαρκεζίνης μετέβη κἄποτε εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ μεταξὺ τοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον ἐξήγγειλεν, ἦτο καὶ ὁ τετραπλασιασμὸς τοῦ ἔργου τῆς Λαρύμνης. Τὸν προειδοποιήσαμεν, διότι εἴχομεν πληροφορίας, ὅτι ἡ βάσις τῆς προκριθείσης ὑπὸ τοῦ κ. Μποδοσάκη μεθόδου ἦτο ἐσφαλμένη καὶ ὅτι ὁ τετραπλασιασμὸς τῆς δυναμικότητος ἤγγιζε τὰ ὅρια τοῦ κωμικοῦ. Περιέφερε τότε ὁ κ. Μαρκεζίνης τὸ πρόγραμμά του εἰς Ἀμερικὴν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔτυχε σοβαρᾶς ἐξετάσεως. Τοῦ ἐλέχθησαν, μάλιστα, ἀπὸ ἀνώτατα στελέχη τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ σύλληψις τοῦ ἔργου τῆς Λαρύμνης ἦτο ἐσφαλμένη καὶ ὅτι ὁ τετραπλασιασμὸς δὲν ἠμποροῦσε νὰ συζητηθῇ. Ἐπέστρεψεν, ἐν τούτοις, ὀπίσω καὶ δὲν ἐφρόντισεν, ὅπως ἔπρεπεν, ὅπως δὲν ἐφρόντισεν ἐπίσης καὶ ὁ ἀξιότιμος τότε ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, νὰ ἐρωτήσῃ διατὶ φωνάζουν αὐτοὶ οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ διατὶ γελοῦν διὰ τὰ 50 ἑκατ. συναλλάγματος ποὺ ἐπερίμενε νὰ πάρῃ ἀπὸ τὴν Λάρυμναν. Παρὰ ταῦτα, τοῦ ἐλέχθη ἀπὸ τεχνικοὺς καὶ μὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὅτι δὲν ἠμποροῦσε νὰ προχωρήσῃ τὸ ἔργον. Ἐν τούτοις, μὲ ἐκείνην τὴν ὑπεροψίαν τῶν πρώτων μηνῶν τῆς ἀνόδου τοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὴν ἐξουσίαν, μᾶς ἔλεγεν ὅτι δὲν ἠξεύρομεν τί λέγομεν. Καὶ ἐγὼ εἶπον...

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, μοῦ ἐζητήσατε τὸν λόγον νὰ εἴπητε δύο λέξεις καὶ ὄχι νὰ ἀγορεύσητε.

§45Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν μεροληψίαν, δὲν τὴν δεχόμεθα. Ὅταν λέγωνται καὶ θίγωνται τοιαῦτα πράγματα, νὰ τὰ ἀκούσωμεν καὶ νὰ τὰ ἀκούσουν καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι.

§46Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἴσως δὲν πρέπει νὰ εἴμεθα πολὺ αὐστηροὶ ἀπέναντι τοῦ κ. Μαρκεζίνη, διότι ἦτο ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπεδιδόμεθα εἰς τοιαῦτα ἔργα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ κ. Μαρκεζίνης, μὲ τὴν οἴησιν ποὺ εἶχε τότε, δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀκούσῃ κοινοὺς ἀνθρώπους. Καὶ ἐπροχώρησεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν σχεδίων του, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ ἀναθεώρησιν τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐν αὐτῇ μέθοδος ἀπεδεικνύετο πλέον ἐσφαλμένη. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἐγνώριζε ποῖαι ἦσαν αἱ ἀπόψεις τῶν τεχνικῶν. Ἐν τούτοις, ἐπροχώρησεν εἰς τὴν ἔγκρισιν χορηγήσεως δανείου 2.500.000 δολλαρίων ἐκ μέρους τοῦ ΟΧΟΑ, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἂν εἶναι ἐντὸς τῶν ὅρων τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως. Ἐπροχώρησε δὲ καὶ εἰς τὴν ἔγκρισιν ἐπεκτάσεως τῶν ἐργασιῶν, πέραν τῶν ὅσων καθορίζει ἡ ἀρχικὴ σύμβασις. Αὐτὰ δὲ συνέβησαν καὶ ὁλοκληρώθησαν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς σημερινῆς, ἐκτὸς ἂν ἀπαρνῆται καὶ τὸν πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἑαυτόν της ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Εἰς τὰ 1956, ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 1955 ἕως 1957, συνεπληρώθησαν τὰ ἔργα καὶ τότε εἴδομεν εἰς ποῖον λάθος οἰκονομικὸν ὡδηγήθημεν. Τί ἔκαμεν ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας; Τί ἔκαμεν ὁ τότε ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ; Σήμερον κλαίομεν ὥσπερ οἱ Ἰουδαῖοι πρὸ τῶν Τειχῶν τῆς Ἱερουσαλήμ, ὡς ἐὰν κανεὶς νὰ μὴ μᾶς εἶχε προειδοποιήσει καὶ ἀναφερόμεθα εἰς τὴν καταραμένην ἐκείνην ὑποκυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, ἡ ὁποία ἐχάρισεν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν τὸν Ἀχελῶον καὶ τὴν Λάρυμναν.

§47Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ὁ κ. Ζίγδης, ὑπερηφανεύεται, διότι συνέπραξεν εἰς τὴν σύμβασιν καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀνέφερεν ὅτι ἐγνώριζεν, διότι τὸ εἶχεν εἴπει ὁ Μποδοσάκης, ὅτι θὰ ψηφισθῇ ἡ μέθοδος Κροὺπ καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐμέμφθη τὴν Κυβέρνησιν Συναγερμοῦ, διότι ἔδωσε δάνεια. Συνεπῶς, δύο πρέπει νὰ συμβαίνουν: Ἢ τὸ σφάλμα ἀπορρέει ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ ὁ κ. Ζίγδης ἐπροχώρησεν εἰς τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως καὶ ἔλαβε τὰς εἰσηγήσεις τῶν τεχνικῶν, ἢ ὅτι καλῶς ἐγένετο τότε καὶ καλῶς ἐχρηματοδοτήθη ἡ ἐπιχείρησις. Διότι, εἶναι τελείως ἀνακόλουθον αὐτό. Ἢ συλλαμβάνεται ἓν ἔργον καὶ πρέπει τὸ ἔργον αὐτὸ νὰ συνεχισθῇ, ἢ δὲν συλλαμβάνεται καὶ τότε πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθῇ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Κοντοβράκης).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§49Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἤκουσα μὲ προσοχὴν καὶ τοὺς δύο ἀγορητὰς τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Νομίζω ὅτι, ὅσα εἶπον προηγουμένως, ἀποτελοῦν ἐπαρκῆ ἀπάντησιν εἰς ὅσα ἐξέθεσεν ὁ κ. Καθηγητής. Ὁ κ. Ζίγδης, εἶχε κάθε δικαίωμα νὰ ὑπεραμύνεται τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσεν ὡς ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ τῆς συμβάσεως τὴν ὁποίαν ὑπέγραψε τὸ 1952. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ, μέχρι τοῦ σημείου νὰ ζητῇ εὐθύνας ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐφαρμόζουν τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησίς του ὑπέγραψεν, ἡ ἀπόστασις εἶναι μεγάλη. Ὑπεγράφη τὸ 1952 σύμβασις, συμφώνως πρὸς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως καὶ βάσει τῆς γνωμοδοτικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἔκρινεν ὅτι ἡ προσφορὰ τῆς Ἀνωνύμου Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων, ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ἱκανοποιητικὴ διὰ τὸ Δημόσιον. Ἡ νέα Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἐκτελέσῃ τὴν σύμβασιν καὶ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐκ μέρους τοῦ μισθωτοῦ τήρησιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας εἶχεν ἀναλάβει ἐκ τῆς συμβάσεως. Δὲν εἶναι, ὅμως, δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς ΕΡΕ ἠνέχθη παράβασιν ἐκ μέρους τοῦ μισθωτοῦ τῶν ὑποχρεώσεών του. Ἐὰν αἱ ὑποχρεώσεις, αἱ ἐπιβληθεῖσαι εἰς τὸν μισθωτήν, δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς διὰ νὰ κατοχυρώσουν τὸ Δημόσιον, νὰ ἀναζητηθῇ ἡ εὐθύνη εἰς τοὺς ὑπογράψαντας τὴν σύμβασιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναζητηθῇ ἡ εὐθύνη εἰς τοὺς ἐφαρμόσαντας τὴν ὑπογραφεῖσαν τὸ 1952 σύμβασιν. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Προοδευτικῶν, ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἔχῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν εἰς ὅσα ἐλέχθησαν, ἐν σχέσει μὲ τὰς ἐνεργείας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ καὶ τὰ ὁποῖα, ἀληθῶς, δὲν νομίζω ὅτι ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐπερωτήσεως. Εἶμαι, ὅμως, ὑποχρεωμένος ν’ ἀνασκευάσω ὅσα ἐλέχθησαν διὰ τὸν ἀπόντα ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας ἐν ἔτει 1954 εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ. Ποίαν νέαν σύμβασιν ὑπέγραψεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ διὰ ποίας πράξεις ἢ παραλείψεις εἶναι ὑπεύθυνος; Ὁ ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας τοῦ 1954, δὲν ἐπρόκειτο κατὰ τὴν σύμβασιν, νὰ ὑπογράψῃ οὐδεμίαν ἄλλην συμφωνίαν, διότι τὰ πάντα διέπει ἡ συμφωνία, ἡ ὁποία ὑπεγράφη τὸ 1952. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, ὡς ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, μετὰ τοῦ τότε ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν κ. Παπαγιάννη, ὑπεχρεώθη, κατὰ τὸ 1954, νὰ ἐκδώσῃ διάταγμα, τὸ ὁποῖον κατοχυρώνει τὸ Δημόσιον ἔναντι ἀτελειῶν τῆς, ἐν ἔτει 1952, ὑπογραφείσης καὶ κυρωθείσης συμβάσεως, τὴν συμπλήρωσιν τῆς ὁποίας προέβλεπεν αὐτὴ αὕτη ἡ σύμβασις. Ὅταν, ἐν ἔτει 1952, ἐγένετο ἡ προκήρυξις τῆς δημοπρασίας, σύμφωνα μὲ τὸν Α. Ν. 1230, ὁ ὁποῖος εἶχε συμπληρώσει προηγούμενον Ν. Δ., περὶ μεσεγγυημένων περιουσιῶν, ἦτο λελυμένον τὸ ζήτημα, ὅτι αἱ ἐχθρικαὶ περιουσίαι, αἱ ἀνήκουσαι εἰς Γερμανοὺς καὶ Βουλγάρους, εἶχον περιέλθει ὁριστικῶς εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Ἐπίσης, εἶχον περιέλθει εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον αἱ περιουσίαι, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀποκτηθῆ ἀπὸ Ἰταλοὺς ὑπηκόους μετὰ τὴν 29ην Ὀκτωβρίου 1940. Δὲν εἶχεν ἐπεκταθῆ ἡ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1230 ἐπὶ μεσεγγυημένων περιουσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνῆκον εἰς Ἰταλοὺς ὑπηκόους, ἀποκτήσαντας αὐτὰς πρὸ τῆς 28ης Ὀκτωβρίου 1940. Ὁ κ. Ζίγδης καὶ οἱ συνάδελφοί του, εὑρέθησαν πρὸ τῆς ἑξῆς καταστάσεως: Τὸ Δημόσιον εἶχε γίνει κύριος μεταλλειοκτησίας ἐπὶ τμήματος τοῦ ὅλου συγκροτήματος τοῦ μεταλλείου Λαρύμνης, περιλαμβανομένου εἰς τὸν Νομὸν Βοιωτίας, διότι τὸ τμῆμα ἐκεῖνο εἶχε περιέλθει κατὰ τὴν κατοχὴν εἰς τὸν Οἶκον Κρούπ, εἰς Ἑταιρείαν Γερμανικήν. Κατὰ συνέπειαν, τὸ Δημόσιον ἠδύνατο νὰ μισθώσῃ τὸ τμῆμα ἐκεῖνο, ἀφοῦ εἶχεν ἀποκτήσει ἐπ’ αὐτοῦ κυριότητα κατὰ τὸ μεταλλευτικὸν δίκαιον. Διὰ τὰ τρία ἄλλα μεταλλεῖα, τὰ ὁποῖα περιελαμβάνοντο εἰς τὸ αὐτὸ συγκρότημα τοῦ μεταλλείου Λαρύμνης, καὶ τὰ ὁποῖα ἐτέλουν ὑπὸ μεσεγγύησιν, δὲν θὰ εἶχεν ἀκόμη διευκρινισθῆ ἂν εἶχον περιέλθει κατὰ κυριότητα εἰς τὸ Δημόσιον, δεδομένου, ὅτι ταῦτα ἀπετέλουν περιουσίαν, Ἰταλῶν ὑπηκόων. Τὰ αὐτὰ μεταλλεῖα εἶχον ἐκμισθωθῆ εἰς ἐπιχείρησιν, τελοῦσαν ὑπὸ νομικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἐξάρτησιν γερμανικῆς ἑταιρείας καί, κατὰ συνέπειαν, ἦτο ἐπίσης δεδομένον ὅτι, κατὰ τὴν ἐν ἔτει 1952 προκήρυξιν τῆς δημοπρασίας καὶ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως, εἶχον περιέλθει ὁριστικῶς εἰς τὸ Δημόσιον τὰ ἐπὶ τοῦ μεταλλείου μισθωτικὰ δικαιώματα τῆς γερμανικῆς ἑταιρείας, ἀνεξαρτήτως τῆς τύχης τῆς μεταλλειοκτησίας. Διότι, ὅπως εἶπον προηγουμένως, ἡ μεταλλειοκτησία ἀνῆκεν εἰς Ἰταλικὴν ἑταιρείαν καὶ βάσει τῆς διαμορφωθείσης μέχρι τότε νομικῆς καταστάσεως, ἐὰν ἡ μεταλλειοκτησία εἶχεν ἀποκτηθῆ ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴν ἑταιρείαν, ἢ ἀπὸ τὸν προκάτοχον, ἰταλὸν ἰδιώτην Μανιάνι, πρὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1940, τὰ τρία ἐκεῖνα μεταλλεῖα ἐτέλουν ἀκόμη ἐν ἔτει 1952 ὑπὸ μεσεγγύησιν, ἐνῷ, ἐὰν εἶχεν ἀποκτηθῆ μετὰ τὴν 29ην Ὀκτωβρίου 1940, θὰ εἶχον περιέλθει καὶ εἰς τὸ Δημόσιον. Φαίνεται, ὅτι αἱ σκέψεις αὗται ἐπέδρασαν εἰς τὰς ληφθείσας, ἐν ἔτει 1952, κυβερνητικὰς ἀποφάσεις, περὶ παραχωρήσεως τοῦ ὅλου συγκροτήματος τοῦ μεταλλείου πρὸς ἐκμετάλλευσιν. Ἐξ ὅλων τῶν σχετικῶν στοιχείων προκύπτει, ὅτι οἱ ἐκπροσωποῦντες τότε τὸ Δημόσιον, ἐσκέφθησαν ὅτι ἠδύναντο νὰ περιορισθοῦν εἰς τὴν παραχώρησιν τῶν εἰς τὸ Δημόσιον ὁριστικῶς καὶ ἀναμφισβητήτως περιελθόντων μισθωτικῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου, ἐπὶ τῶν τριῶν μεταλλευτικῶν παραχωρήσεων. Καὶ αὐτὸ διέλαβεν ἡ προκήρυξις. Εἶπε, δηλαδή, ὅτι ἐκμισθώνει τὸ δικαίωμα τῆς μεταλλειοκτησίας ἐπὶ τοῦ ἑνὸς μεταλλείου καὶ ὑπεκμίσθει τὰ μισθωτικὰ ἢ ὑπομισθωτικὰ δικαιώματα ἐπὶ τῶν τριῶν ἄλλων μεταλλείων, τὰ ὁποῖα εἶχον, ὡς ἐλέχθη, περιέλθει εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Ἀλλὰ τὰ μισθωτικὰ αὐτὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶχον περιέλθει εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἐτερματίσθησαν, κατὰ τὸ πλεῖστον, τὸ 1952, καὶ ἡ προκήρυξις τῆς δημοπρασίας ὡμίλει περὶ μισθώσεως διαρκείας 36 ἐτῶν. Ἐνεφανίζετο, ἐκ πρώτης ὄψεως, ὅτι τὸ Δημόσιον προσφέρει πρὸς ὑπεκμίσθωσιν μισθωτικὴν σχέσιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξησφαλίσῃ εἰς τὸν μισθωτὴν καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τῶν 36 ἐτῶν, ἀφοῦ τὰ μισθωτικὰ του δικαιώματα ἔληγον τὸ 1959. Καὶ ἀκριβῶς αὐτὸς πρέπει νὰ ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ζίγδης περιέλαβε τὸ ἄρθρον 2 εἰς τὸν κυρωτικὸν νόμον. Τὸ ἄρθρον 2, προέβλεπεν εὐχέρειαν παρατάσεως τῶν μισθωτικῶν δικαιωμάτων ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν τὸ Δημόσιον νὰ εἶναι συνεπὲς εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνελάμβανεν ἐκ τῆς δημοπρασίας. Διότι τὸ Δημόσιον ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παράσχῃ ἐλευθέραν καὶ ἀκώλυτον τὴν χρῆσιν τοῦ μισθίου ἐπὶ 36 ἔτη, πλὴν ὅμως, οὔτε κατὰ τὴν προκήρυξιν, οὔτε καὶ κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως διέθετε τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ὑπέσχετο νὰ παράσχῃ εἰς τὸν μισθωτήν. Καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ὑπογράφουν οἱ τρεῖς ὑπουργοί, προβλέπει τὰ ἑξῆς: «Διὰ τῶν διατάξεων....... (ἀναγινώσκει).......». Ἡ δὲ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, σαφέστερον τὴν 13.2.1952, σημειοῖ τὰ ἑξῆς: «Ἡ κυρουμένη σύμβασις, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν νομικὴν πραγματικότητα....... (ἀναγινώσκει).......». Διαπιστοῦται, λοιπόν, ἀπὸ τοῦ 1952, ὅτι τὸ Δημόσιον ὑπόσχεται εἰς τὸν μισθωτὴν δικαιώματα, τὰ ὁποῖα δὲν διαθέτει δι’ ὅλην τὴν μισθωτικὴν περίοδον τῶν 36 ἐτῶν. Κατ’ ἀνάγκην, ὅθεν, γίνεται πρόβλεψις, διὰ τοῦ κυρωτικοῦ τῆς συμβάσεως νόμου, τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τοῦ Δημοσίου ἔναντι τοῦ μισθωτοῦ καὶ τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας εἶχεν ἀναλάβει. Καὶ τὸ 1954, ὅταν ἀκόμη ὁ μισθωτὴς δὲν εἶχεν ἀποπερατώσει τὰς ἐγκαταστάσεις, τὰς ὁποίας ὑπεχρεοῦτο νὰ κάμῃ, κατὰ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, διὰ τοῦ ἐκδοθέντος Β. Δ)τος, τακτοποιεῖ τὴν θέσιν του, ἀπέναντι τοῦ μισθωτοῦ, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἐκτεθειμένον εἰς τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας συνεπάγεται ἡ ἐκμίσθωσις δικαιωμάτων, τερματιζομένων πολὺ πρὸ τῆς λήξεως τῆς μισθώσεως. Ἡ μίσθωσις, βεβαίως, εἶναι ἔγκυρος νομικῶς, ἔστω καὶ ἂν ἐκμισθοῦνται ἀλλότρια πράγματα, δημιουργεῖ δὲ ὑποχρεώσεις καὶ δικαιώματα μεταξὺ τῶν δικαιοπραττούντων. Ἐὰν τὸ Δημόσιον δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ παράσχῃ τὴν χρῆσιν τοῦ μισθωθέντος, ὁ μισθωτὴς θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐγείρῃ ἀξιώσεις κατὰ τοῦ Δημοσίου. Καὶ τὸν κίνδυνον αὐτὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἔναντι ἀξιώσεων τοῦ μισθωτοῦ, ἐκάλυψε τὸ διάταγμα τοῦ 1954. Δὲν πρόκειται, λοιπόν, περὶ νέας συμβάσεως, οὔτε περὶ ἀναλήψεως νέων ὑποχρεώσεων, οὔτε κἂν περὶ ἀναγνωρίσεως δικαιωμάτων εἰς τὸν ἀνάδοχον. Πρόκειται περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἀπέναντι τοῦ μισθωτοῦ, τὴν ἀνάγκην τῆς ὁποίας εἶχε ρητῶς σημειώσει καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τῶν ὑπουργῶν. Αὐτὰ ἔκαμε καὶ αὐτὰ ἔλεγε τὸ διάταγμα τοῦ 1954. Καὶ λέγει τὸ διάταγμα τοῦτο, ἐπίσης, ὅτι ἡ παράτασις τῶν μισθώσεων ἐπὶ τῶν τριῶν μεταλλείων δὲν γίνεται ὑπὲρ τοῦ μεταλλειοκτήτου τέως ἐχθροῦ, ὅπως ἐπεχειρήθη νὰ παρασταθῇ προχθές, δὲν γίνεται ἡ παράτασις τῆς μισθώσεως ὑπὲρ τοῦ ἀρχικοῦ μισθωτοῦ, ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δύναται πλέον νὰ εἶναι ἥσυχον, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῇ ἐκτεθειμένον εἰς ἀποζημιώσεις, λόγῳ τῆς διὰ τῆς ὑπομισθώσεως ἀναληφθείσης ὑποχρεώσεως ὅπως παράσχῃ ἐλευθέραν τὴν χρῆσιν τοῦ μισθίου κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν 36 ἐτῶν. Διερωτῶμαι, λοιπόν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διατυποῦται ἡ κατηγορία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ἤ, εἰδικώτερον, ὁ ὑπουργὸς τότε τῆς Βιομηχανίας, παρέλειψε καθῆκον, ἢ ὑπέγραψε νέας συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι προσεπόρισαν μείζοντα δικαιώματα εἰς τὸν μισθωτήν, ἢ ὅτι, τέλος, ὑπέγραψε συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐθυσίασαν δικαιώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ὅταν εἶναι δεδομένον ὅτι τὸ 1954 ὑπεγράφη αὐτὴ μόνον ἡ πρᾶξις, τὸ διάταγμα δηλαδή, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Δημόσιον κατέστη δυνατὸν νὰ φανῇ συνεπὲς εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας εἶχεν ἀναλάβει ἀπέναντι τοῦ ἀναδόχου. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ εἰς τοὺς ἐργάτας τῆς συμβάσεως τοῦ 1952 τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερηφανεύωνται διὰ τὸ ἔργον των. Εἶναι, ὅμως, ὑποχρέωσίς των, μαζὶ μὲ τὴν ὑπερηφάνειαν διὰ τὸ συντελεσθὲν ἔργον, νὰ ἀναλάβουν καὶ τὰς εὐθύνας αὐτοῦ. Καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ σύμβασις ἔχει ἀτελείας καὶ δημιουργεῖ ἀνησυχίας ἢ κινδύνους ἢ προκαλεῖ ζημίας διὰ τὸ Δημόσιον, πρέπει καὶ τὰς εὐθύνας αὐτὰς νὰ ἀναλάβουν. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ διεκδικοῦν τὴν δόξαν τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως καὶ νὰ θέλουν νὰ ἐπιρρίψουν τὰς τυχὸν ἀτελείας ἢ τὰς ἐλλείψεις εἰς τοὺς διαδόχους των, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔκαμον τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ καταστήσουν δυνατὸν εἰς τὸ Δημόσιον νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ζίγδης, ὁ ἀείμνηστος Καρτάλης καὶ ὁ κ. Γρηγορίου ἀνέλαβον διὰ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως τὸ 1952. (Χειροκροτήματα).

§50Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μίαν λέξιν, κύριε ὑπουργέ, διότι τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἀγορεύσεώς σας...

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, σᾶς παρακαλῶ.

§52Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπερωτῶν δὲν εἶναι ὁ κ. Ζίγδης καὶ δὲν ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως. Εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ τακτικὴ αὐτή. Θέλετε νὰ ὑποχρεώσητε τοὺς καλοπίστους ρήτορας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνδιαφέρονται νὰ ὁμιλοῦν ἐνωρὶς ἢ ἀργά, θέλετε νὰ τοὺς ὑποχρεώσητε νὰ μὴ κάμνουν καμμίαν παραχώρησιν ποτέ. Δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο, κ. Πρόεδρε.

§53Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ πρέπει νὰ καθιερώσωμεν μίαν ἀρχήν. Ὀρθὸν εἶναι, νὰ ἐπιτρέπεται νὰ ἀπαντοῦν, ὅταν γίνεται συζήτησις μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἐκτὸς τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ὑπουργῶν, κατὰ τῶν ὁποίων ἀσκεῖται ὁ ἔλεγχος, καὶ οἱ διατελέσαντες ὑπουργοί, ἐναντίον τῶν ὁποίων διατυποῦται κατηγορία. Κατ’ ἐμέ, πρέπει νὰ λυθῇ τὸ θέμα αὐτό.

§54Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐπερωτήθη καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης.

§55Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Μαρκεζίνης ἔχει τὸ δικαίωμα, ὅπως ἐπίσης ἔχει δικαίωμα καὶ ὁ κ. Ζίγδης, νὰ ὁμιλήσῃ, διακοπτομένης τῆς σειρᾶς τῶν ἐπερωτώντων. Ἐὰν εἶναι μέγας ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπερωτώντων, δὲν θὰ πρέπει νὰ παραμείνουν ἐπὶ μίαν καὶ δύο ἑβδομάδας ἀναπολόγητοι καὶ οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ ὁ κ. Ζίγδης. Νομίζω, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ, ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, καὶ ὁ ὑπουργὸς ὁ ἐπερωτώμενος, ἀλλὰ καὶ ὁ διατελέσας ὑπουργός, ἐναντίον τοῦ ὁποίου γίνεται ἐπίθεσις ὑπὸ τῶν ἐπερωτώντων. Πρέπον εἶναι, νὰ λυθῇ τὸ θέμα αὐτό.

§56Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Εἶναι πλήρης ἐκτροπὴ τοῦ Κανονισμοῦ, αὐτὸ ποὺ ζητεῖτε.

§57Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου μέρους τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἶμαι εὐτυχής, διότι διὰ τῶν ἐξηγήσεων καὶ τῶν δηλώσεων, τὰς ὁποίας ἐζητήσαμεν ἐπιμόνως νὰ δώσῃ προχθές, αἴρεται τὸ ἐπιχείρημα.

§58Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Καὶ προχθὲς τὸ ἐδήλωσα.

§59Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αἴρεται τὸ ἐπιχείρημα ὅτι, δῆθεν, τὸ ἄρθρον 2 τοῦ κυρωτικοῦ τῆς συμβάσεως νόμου τοῦ 1952, ὅπως καὶ τὸ διάταγμα τοῦ 1954, ὑπέκρυπτον πρόθεσιν τῶν τότε Κυβερνήσεων κατοχυρώσεως τοῦ Δημοσίου ἔναντι, δῆθεν, δικαιωμάτων ξένων ὑπηκόων, στρεφομένων κατ’ αὐτοῦ. Εἰς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἀγορεύσεώς του, ὁ κ. ὑπουργός, εἶπεν, ὅτι κατηγοροῦμε δῆθεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν πιστὴν ἐφαρμογὴν συμβάσεως, συναφθείσης ὑφ’ ἡμῶν. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ἀντιθέτως, τὸν κ. ὑπουργόν: Ποῦ εὗρε τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ νὰ χορηγήσῃ διὰ τοῦ ΟΧΟΑ εἰς τὸν ἀνάδοχον 2½ ἑκατ. δολλάρια; Ἀπὸ τὴν σύμβασιν τοῦ 1952; Ἀσφαλῶς ὄχι, διότι οὐδὲν τοιοῦτον προβλέπεται ἐν αὐτῇ. Προέβη εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, πέραν τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως. Καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω, ὅτι ὑπάρχει Κυβερνητικὴ εὐθύνη.

§60Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι μέλος τῆς Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ποὺ ἐδόθη τὸ δάνειον. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς Συντονισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης κ. Μαρκεζίνης, ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος, ὁ ὁποῖος μετεῖχε τῆς Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν. Ὡς Ἕλλην, ὅμως, καὶ ὡς βουλευτὴς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, διερωτῶμαι, διὰ ποῖον σκοπὸν ἱδρύθη ὁ ΟΧΟΑ; Διὰ νὰ ἐπιχορηγήσῃ τὴν δημιουργίαν καφενείων, ἢ διὰ νὰ δανειοδοτήσῃ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀξιοποιήσουν τὸν πλοῦτον τῆς Ἑλλάδος; Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ἀντιληφθῶ.

§61Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Βασικὸν προσὸν τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως ἦτο, ὅτι προέβλεπεν ὅτι θὰ ἐγίνετο αὐτοχρηματοδότησις ἀπὸ τὸν ἀνάδοχον. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἀντιθέτως, παρέσχε τὸ δάνειον τῶν 2½ ἑκατομ. δολλαρίων. Τοῦτο δέ, ὅταν εἶχε πλέον ἀντιθέτους πληροφορίας, ἀπὸ τοὺς τεχνικούς, διὰ τὴν τεχνικὴν καὶ οἰκονομικὴν ὀρθότητα τῆς μεθόδου ἐπεξεργασίας τοῦ μεταλλεύματος, τὴν ὁποίαν προέκρινεν ὁ ἀνάδοχος.

§62Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὸ δάνειον ἐδόθη διὰ νὰ συμπληρωθῇ καὶ λειτουργήσῃ τὸ μεταλλεῖον. Μέχρι τότε, δὲν ὑπῆρχον ἐγκαταστάσεις, διὰ νὰ ἐλέγχῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν πληρότητά των, διότι ἡ σύμβασις παρεῖχε δικαίωμα ἐρεύνης καὶ ἐκτελέσεως τῶν ἐγκαταστάσεων διὰ 2½ ἔτη. Καὶ ὁ χρόνος αὐτὸς παρετάθη, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐπὶ ἓν ἀκόμη ἔτος. Δὲν ἐνδιαφέρουν, ἐν προκειμένῳ, αἱ χρονολογίαι συμπληρώσεως τῶν διαφόρων σχεδίων ἐν τῇ ἐκτελέσει τῆς συμβάσεως. Δεδομένου δέ, ὅτι ἡ σύμβασις ἐγένετο τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1952, δὲν γνωρίζω ἂν κατὰ τὸ 1954 εἶχε λήξει ἡ προθεσμία, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ ἑταιρεία, διὰ νὰ δηλώσῃ ἐὰν θὰ παραμείνῃ μισθώτρια.

§63Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§65Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὀφείλω, κύριε Πρόεδρε, νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐκ μέρους τῆς «Δημοκρατικῆς Ἑνώσεως», κατὰ τὸν πλέον ἔντονον τρόπον, διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διεξάγεται εἰδικῶς ἡ συζήτησις, ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως. Ὅταν προχθές, ὁ συνάδελφος κ. Γαληνός, ὡμίλησεν ἀπὸ τοῦ βήματος, οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ μὲ τὰς διακοπάς των, δὲν τὸν ἄφηναν νὰ προχωρήσῃ οὔτε κἂν εἰς τὴν διατύπωσιν ὁλοκληρωμένης φράσεως. Πόθεν ἀντλοῦν τὸ δικαίωμα αὐτὸ οἱ κύριοι ὑπουργοί, νὰ παρεμβαίνουν, παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ ἀγορητοῦ; Δὲν ἔχουν τοιοῦτον δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς προβλέπει, ὅτι, μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν κρίνῃ σκόπιμον, ἀπαντᾶ ἐπὶ τῶν λεχθέντων. Προχθὲς ἐσημειώθη ἡ παρατυπία ποὺ ἀνέφερον. Ἐπρόκειτο τώρα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ τρίτος ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων καὶ παραδόξως ἡ συζήτησις διεξάγεται μεταξὺ βουλευτῶν, μὴ ἐγγεγραμμένων εἰς τὴν ἐπερώτησιν, καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτό, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐκτὸς πάσης τάξεως καὶ ἡμεῖς, ὡς «Δημοκρατικὴ Ἕνωσις», ὑψοῦμεν φωνὴν διαμαρτυρίας καὶ ταὐτοχρόνως δηλοῦμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐφεξῆς νὰ ἀνεχθῶμεν τοιαύτην κατάφορον παραβίασιν τοῦ Κανονισμοῦ.

§66Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὁ ἔλεγχος ἀσκεῖται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, παρὰ τὸν Κανονισμόν, νὰ ζητῆτε νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἐπερωτώντων, διὰ ν’ ἀπαντήσουν οἱ ὑπουργοί. Ὁ κ. Κύρκος, νομίζω, ὅτι δὲν ὑποστηρίζει τὴν ὀρθήν, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, ἄποψιν. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα τῆς διακοπῆς τῶν ρητόρων πρὸ τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ἀναπτυσσομένης ἑκάστοτε ἐννοίας, ἢ καὶ πρὸ κἂν τῆς συμπληρώσεως τῆς ἀγορεύσεώς των. Νομίζω, ὅμως, ὅτι συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, οἱ ὑπουργοὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον, ὁσάκις τὸν ζητήσουν. Καὶ αὐτὸ ἐγένετο, ἐν προκειμένῳ.

§67Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Διευκρινίσθη ἤδη, ὅτι οἱ κύριοι ὑπουργοὶ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διακόπτουν τὸν ρήτορα, ἐφόσον ὁ κ. ρήτωρ δὲν δέχεται. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω σφάλλει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποστηρίζων, ὅτι ἔχει δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις, πρὸ τῆς ἐξαντλήσεως τοῦ καταλόγου τῶν ἐπερωτώντων, νὰ ὁμιλήσῃ. Τοιοῦτον δικαίωμα δὲν ἔχει. Ὀφείλει νὰ ἀναμείνῃ τὴν ἐξάντλησιν τοῦ καταλόγου καὶ νὰ κρίνῃ, ἐὰν θὰ πρέπει, ἢ ὄχι, ν’ ἀπαντήσῃ. Δὲν ἔχει κανένα δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ διακόψῃ τὴν ἐπερώτησιν ἐν τῇ ἐξελίξει της. Καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ εἴπητε σεῖς, ὡς Πρόεδρος, εἰς ποίαν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ στηρίζεται ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐγὼ εἶμαι πρόχειρος νὰ σᾶς φέρω παράδειγμα ἐκ παρελθόντος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐζητήθη ἀπὸ τοὺς ἐπερωτῶντας, μετὰ τὸν λόγον τοῦ πρώτου ἐπερωτῶντος, ἀπὸ τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς τότε Κυβερνήσεως, καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἀπήντησεν: Αὐτὸ τὸ ὁποῖον μοῦ ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος βουλευτής, ἀντίκειται πρὸς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Θὰ ἐξαντληθῇ ὁ πίναξ καὶ μετὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις θ’ ἀπαντήσῃ.

§68Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑποχρέωσις ἀντίκειται.

§69Γ. ΠΛΑΤΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπαντήσω, ἐφόσον ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπει ὁ ὑπουργὸς νὰ τελειώσουν οἱ ἐπερωτῶντες καὶ μετὰ ν’ ἀπαντήσῃ. Τὸ ἄρθρον 54 εἶναι σαφὲς καὶ λέγει: «Ἡ συζήτησις —προκειμένου περὶ ἐπερωτήσεως— περιορίζεται μεταξὺ τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ τοῦ ὑπουργοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ ὡρισμένου τῆς ἐπερωτήσεως θέματος». Εἶναι σαφές, ὅτι ὁ ὑπουργὸς ὀφείλει, ἐὰν ὁ ἀγορεύων λέγῃ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀντικρούσῃ, νὰ τὸ ἀντικρούσῃ ἀμέσως. (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§70Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι μικρόν, διὰ νὰ συζητοῦμε διὰ μακρῶν. Νὰ γίνῃ διακοπή, διὰ τὴν ὁποίαν ἴσως ὀρθῶς —δὲν παρέστην χθὲς— διεμαρτυρήθη ὁ κ. Κύρκος, ἐπιτρέπεται μόνον, ἐφόσον ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενος δεχθοῦν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον σκέλος τῆς διαμαρτυρίας τοῦ κ. Κύρκου, δὲν εὐσταθεῖ, διότι ὁ ὑπουργός, ὅπως λέγει ἡ βασικὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, δικαιοῦται ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ἀφ’ ἧς δηλαδὴ στιγμῆς κατέλθει ἀπὸ τὸ βῆμα ὁ ρήτωρ, δικαιοῦται, ἑπομένως, καὶ μετὰ τὸν πρῶτον ἀγορεύσαντα καὶ τὸν ἐπερωτήσαντα βουλευτήν, νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Ὁ κ. Κύρκος, ἐπεκαλέσθη τὸ προηγούμενον Πρωθυπουργοῦ, εἰπόντος, ὅτι δὲν εἶναι «ὑποχρεωμένος». Ὑποχρεωμένος δὲν εἶναι ν’ ἀπαντήσῃ μετὰ τὸν πρῶτον, ἀλλὰ δικαιοῦται ν’ ἀπαντήσῃ καὶ μετὰ τὸν πρῶτον.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ ὅσα εἶπεν ὁ Πρόεδρος κ. Κανελλόπουλος, εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἤθελον νὰ εἴπω καὶ ἐγώ. Συμφωνῶ. Θέλω, ὅμως, νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὁ κ. Ζίγδης μὲ παρεκάλεσε νὰ εἴπῃ δύο λέξεις καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Ἠλιοῦ, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ κάμῃ μίαν μικρὰν ἐρώτησιν, νὰ τὸ ἐπιτρέψῃ, διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ κάμῃ ἀγόρευσιν, δὲν θὰ τοῦ ἔδιδον τὸν λόγον.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ πρέπει δέ, ὅταν γίνῃ ἡ τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς τοὺς διατελέσαντας ὑπουργούς, ἐφ’ ὅσον θίγωνται, νὰ ὁμιλοῦν, ἔστω καὶ μεταξὺ τῶν ἐπερωτώντων. Ἐάν, π.χ., ἦτο ἐδῶ ὁ κ. Μαρκεζίνης, θὰ ἠμπορούσατε νὰ τοῦ ἀρνηθῆτε νὰ δώσῃ ἀπάντησιν, προκειμένου περὶ κατηγορίας, ἡ ὁποία εἶναι τόσον βασική, ἢ θὰ ἠμπορούσατε νὰ τοῦ εἴπητε, ὅτι θὰ ἀπαντήσῃ ἐντὸς 2 λεπτῶν; Θὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ἡμίσειαν ὥραν. Λοιπόν, θὰ πρέπει καὶ ὁ Κανονισμὸς νὰ διορθωθῇ καὶ πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν — ὁ κ. Ροδόπουλος ὁμιλεῖ συχνὰ περὶ «συμφωνίας Κυρίων»— νὰ ἀναγνωρίσωμεν, βάσει συμφωνίας Κυρίων, ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα καὶ οἱ διατελέσαντες ὑπουργοὶ ν’ ἀπαντοῦν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ἠλιοῦ, ὁρίστε. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅμως, μὴ δεχθῆτε διακοπὰς καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ μὴ κάμνουν διακοπάς, διὰ νὰ προχωρήσῃ κανονικῶς ἡ συζήτησις.

§74Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅσον καὶ ἐὰν ἔχω μίαν κάποιαν ἡλικίαν, βλέπω, ὅτι εἶναι αἰωνία ἀξία τὸ λεχθὲν «γηράσκω ἀεὶ διδασκόμενος», διότι ἀπόψε ἐπῆρα ἕνα δίδαγμα, ὅτι ἡ ὑποχώρησις εἰς παρέκκλισιν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ βλάπτει. Ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ Κανονισμοῦ, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο αἰτία ἀνατροπῆς τῶν ἀρχῶν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ συστήματος, ἡ παραδοχὴ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Κανελλοπούλου, ὡς ἐτέθη παρ’ αὐτοῦ, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ἐπερωτᾶται μόνον ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Βουλή, νομίζω, δὲν εἶναι, κατὰ τὴν διαδικασίαν τῶν ἐπερωτήσεων, Συμβούλιον τιμῆς, τὸ ὁποῖον νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἐνήργησε βουλευτής, ἢ μὴ βουλευτής, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ παρελθὸν ἔφερε τὰς κυβερνητικὰς εὐθύνας. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἑπομένως, νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἀπόκρουσιν τῆς ἐπερωτήσεως, ὡς οἱονεὶ ἐπερωτώμενος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν μετέχει τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ ἐπερώτησις εἶναι ὁ ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως ποὺ ὑπάρχει. Ἄλλο ζήτημα ὁ πολιτικὸς ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως, ποὺ ὑπάρχει. Καὶ ἡ μὴ ὑπάρχουσα Κυβέρνησις ὑποτίθεται, ὅτι ἔδωσε πολιτικὸν λόγον τῶν ἐνεργειῶν της καὶ δὲν ἐνεκρίθη νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑπάρχῃ. Ἄλλο ζήτημα. Αὐτὸ εἶναι θεωρητικὴ κατασκευή. Πάντως, ὅταν προκύψῃ ἕνα ζήτημα προσωπικόν, τότε πᾶς βουλευτὴς ἠμπορεῖ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον ὁπωσδήποτε. Οὔτε, ὅμως, περὶ τοῦ πρώτου ἐπρόκειτο, οὔτε περὶ τοῦ ἄλλου. Ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς παρακλήσεως. Ἀφοῦ ἐκλήθη καὶ μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος, μοῦ ὑπεβλήθη ἡ παράκλησις νὰ ἐπιτρέψω διὰ 2–3 λεπτά, τὰ ὁποῖα ὅμως ἔγιναν 1½ ὥρα περίπου. Ἄλλωστε, δὲν ἐπρόκειτο ν’ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλὴν καὶ δὲν θὰ τὴν ἀπασχολήσω. Ἡ ὑπόθεσις τῆς Λαρύμνης ὑπὸ τὰς δύο φάσεις αὐτῆς, ὑπὸ τὴν φάσιν τοῦ ζητήματος κυριότητος τῆς μεταλλειοκτησίας, μίσθωσις ἢ ὑπομίσθωσις, καὶ ὑπὸ τὴν φάσιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ μεταλλείου, ἀπὸ τὸν δυνάμει τῆς συμβάσεως τοῦ 1952 ἀνάδοχον, ἂν γεννᾷ σοβαρώτατα προβλήματα, ζημίας διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ τὸ Δημόσιον, καὶ ἐνδεχομένως ἀκόμη μεγαλυτέρας ζημίας καὶ κίνδυνον διὰ τὸ μέλλον. Τώρα, ἐπειδὴ ὅλοι αὐτοὶ οἱ κίνδυνοι θεμελιώνονται, ἢ ἕλκουν τὴν καταγωγήν των ἀπὸ μίαν σύμβασιν, συναφθεῖσαν ἐπὶ ἄλλης Κυβερνήσεως, καὶ ἡ ὁποία σύμβασις ἐνδεχομένως νὰ ἔχῃ καὶ τὰ ἀσθενῆ της σημεῖα, εὑρέθη μία εὐχερὴς ἄμυνα ἐκ μέρους τῶν ἐπερωτωμένων, νὰ μετατοπίζουν δηλαδὴ τὰ ζητήματα, ἐκεῖ ὅπου δὲν ἐτέθησαν. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔχει πρωταρχικὴν σημασίαν εἶναι τοῦτο, καὶ τὸ περιεχόμενον ἄλλωστε τὸ κύριον τῆς ἐπερωτήσεώς μας εἶναι, ὅτι ἐζητήθη ἡ κατάθεσις φακέλλου ἀπὸ 9μήνου, ἀπὸ τὸν τότε βουλευτήν, εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, κ. Πέτσον τῆς ΕΠΕΚ, ὡς καὶ ἀπὸ τοὺς νῦν κυρίους βουλευτὰς Γαληνὸν καὶ Σαββόπουλον, καὶ ἐνῷ ἡ κατάθεσις τῶν φακέλλων ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν τοῦ ὑπουργοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, δεσμεύεται δηλαδὴ καὶ ὀφείλει, ὄχι μόνον ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ ὀφείλει καὶ διὰ λόγους οὐσιαστικωτέρους, τοὺς ὁποίους θὰ ὑπαινιχθῶ — δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τὰ στοιχεῖα τῶν φακέλλων αὐτῶν, θὰ τοὺς ὑπαινιχθῶ ὅμως ἐξ ὅσων στοιχείων ἀναμφισβητήτων ὑπάρχουν σήμερον εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐκ λόγων λοιπὸν οὐσιαστικῶν ἦτο ὑπόχρεως νὰ θέση εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς ἡ Κυβέρνησις τοὺς φακέλλους. Οἱ κύριοι ὑπουργοί, ἐκώφευσαν ἐπὶ μακρότατον διάστημα. Ἐγένοντο, παρὰ τῶν αἰτούντων βουλευτῶν, ὀχλήσεις καὶ διαβήματα πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὤχλησε τοὺς ἐπερωτωμένους ὑπουργούς. Ἀπηυθύνθησαν ἐπιστολαὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Οὐδεμία ἀπάντησις ἐδόθη. Καὶ μόλις τὰς τελευταίας ἡμέρας, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, εἶπε, πρῶτον, τὰ πάντα βαίνουν καλῶς καὶ δὲν ὑπάρχει κίνδυνος ζημίας τοῦ Δημοσίου. Δεύτερον, τὰ ἔγγραφα εἶναι διεσπαρμένα εἰς διάφορα Ὑπουργεῖα, χωρὶς νὰ κατονομάζῃ ποῖα εὑρίσκονται παρ’ αὐτῷ, διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ τῆς ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ὑποχρεώσεώς του καὶ ποῖα εἶναι κατεσπαρμένα εἰς ἄλλα Ὑπουργεῖα. Τρίτον, ὅτι διεξάγονται δικαστικοὶ ἀγῶνες. Ἀνακριβὴς βεβαίωσις, διότι, ἀφ’ ἧς ἐζητήθη ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων, οὐδεὶς δικαστικὸς ἀγὼν διεξάγεται. Τί συμβαίνει, κύριοι; Συμβαίνουν τὰ ἑξῆς πράγματα: Ἂς ἀφήσωμεν τὰς προδιαγραφὰς τοῦ 1953 τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ποὺ λέγει εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 90 ἔγγραφον, περιληφθὲν εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, «αἱ βασικαὶ βιομηχανίαι», ὅτι ὁλόκληρον τὸ πρόγραμμα χρειάζεται τρεῖς κλιβάνους, θὰ ἐξοδευθοῦν 18 ἑκατομμύρια δολλάρια, θὰ κοστίζῃ ὁ νικελιοῦχος σίδηρος 47,5 δολλάρια ὁ τόννος κλπ. Αὐτά, ἐπὶ τέλους, εἶναι ἐλπίδες τοῦ 1953. Ἀλλά, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν εἰσήγησίν του ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1958, μεταξὺ ἄλλων θριάμβων, καταριθμεῖ καὶ τοῦτον.

§75Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐλέχθη προχθὲς ἀπὸ τὸν κ. Γαληνόν, ὅτι τάχα ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1958 περιέλαβεν ἔσοδον 15 ἑκατομμύρια δολλαρίων ἐκ τοῦ μεταλλείου Λαρύμνης. Τοῦτο, εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου ἀνακριβές. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι εἰς τὸ γενικὸν μέρος τῆς ἐκθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς ἐν γένει οἰκονομίας, διατυποῦται ἡ ἐλπίς, ὅτι σὺν τῇ παρόδῳ τοῦ χρόνου, ἐκτελουμένων τῶν ἔργων, θὰ προκύψῃ συναλλαγματικὴ ὠφέλεια 14 ἑκατ. ἐτησίως. Ἡ ἰδία ἐλπὶς διατυποῦται διὰ τὸ διϋλιστήριον, τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου καὶ ἄλλα ἔργα, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὁποίων προώρισται νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου. Εἶναι σαφὴς καὶ κατηγορηματικὴ ἡ διατύπωσις εἰς τὸ οἰκεῖον μέρος τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως. Οὐδαμοῦ, ὅμως, τῆς ἐκθέσεως ἀναφέρεται, ὅτι ἡ συναλλαγματικὴ ὠφέλεια θὰ πραγματοποιηθῇ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος 1958, οὔτε ἄλλως τε δυνατὸν νὰ ἐγγραφῇ ἡ συναλλαγματικὴ ὠφέλεια ὡς ἔσοδον τοῦ Δημοσίου. Διότι καὶ ὅταν πραγματοποιηθῇ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν 14 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου θὰ εἶχεν ὠφεληθῆ ἀπὸ τὸ γεγονὸς αὐτό. Τὸ εἰσαγόμενον ὅμως συνάλλαγμα ἐκ τῶν ἐξαγωγῶν μας, δὲν εἰσρέει εἰς τὸν δημόσιον θησαυρόν. Ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς εἰσπράττει μόνον τὸ μίσθωμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνελόγει ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐξαχθέντος μεταλλεύματος.

§76Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργός, ὁμιλεῖ σαφῶς εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1958, περὶ ἐπερχομένου ἀποτελέσματος, ἅμα τῇ ἐγκαταστάσει τῆς δευτέρας καμίνου, ἡ ὁποία ἐγκατεστάθη καὶ ὑπολογίζει τὸ ἐθνικὸν τοῦτο ἔσοδον μὲ τὰς σημερινὰς τιμάς, διότι δὲν ὑπῆρξεν ἐν τῷ μεταξὺ μεταβολὴ τιμῶν. Πρέπει δὲ νὰ γίνῃ σαφές, ἐὰν ὑπῆρξε τὸ 1955–1956 μία αἰχμὴ πρὸς τὰ ἄνω, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως θὰ ἔδιδε περισσότερα κέρδη εἰς τὸν ἐπιχειρηματίαν καὶ μεγαλύτερον εἰσόδημα εἰς συνάλλαγμα εἰς τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐμπορικῶν μας πληρωμῶν, ὅμως αἱ τιμαὶ τοῦ 1958 δὲν εἶναι κατώτεραι ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν ὡς βάσεις τὸ 1952 καὶ αἱ ὁποῖαι παρεῖχον περιθώρια κέρδους 50%. Ἀλλὰ δὲν ἤργησεν ἡ πρόβλεψις αὐτὴ νὰ μετατραπῇ εἰς τὸ κλείσιμον τῆς Λαρύμνης καὶ εἰς τὴν ἀπόλυσιν ὅλων τῶν ἐργαζομένων.

§77Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εὑρίσκετε πουθενὰ ἀναγεγραμμένον ὡς ἔσοδον εἰδικόν, ἀπὸ τὸ μεταλλεῖον ἐκεῖνο;

§78Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, μὴ προσπαθῆτε νὰ μετατοπίσετε τὴν συζήτησιν.

§79Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχω συνηθίσει νὰ μετατοπίζω τὴν συζήτησιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν προσωπικῶς οὐδὲν ἔχω νὰ φοβηθῶ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ ἔκθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀναφέρεται εἰς ὅλα τὰ ἐκτελούμενα ἔργα καὶ μνημονεύει τὰς προσδοκίας τῆς συναλλαγματικῆς ὠφελείας, ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ διὰ τὴν Χώραν, μὲ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Καὶ αὐταὶ, μὲν εἶναι αἱ προσδοκίαι, διὰ τὴν συναλλαγματικὴν ὠφέλειαν. Ὁ προϋπολογισμός, ὅμως, τοῦ 1958, δὲν ἔχει περιλάβει ἔσοδα εἰδικά. Δὲν ἐβασίσθη εἰς προσδοκίας ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως τοῦ μεταλλείου, καίτοι, πάντως, ἐπραγματοποιήθη ἡ εἴσπραξις μικροῦ τινος ποσοῦ μισθώματος. Συνεπῶς, δὲν μετατοπίζω τὴν συζήτησιν, οὔτε εἶχον λόγον νὰ τὴν μετατοπίσω καὶ εἶναι καιρὸς νὰ παύσῃ ἡ τακτικὴ τῶν ὑποκριτικῶν αἰτιάσεων περὶ μετατοπίσεως δῆθεν τῆς συζητήσεως, ὅταν οἱ ἐκ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης ἐπικριταὶ ἀποκαλύπτωνται καταλογίζοντες ἀνυπάρκτους εὐθύνας. Διατί, θὰ ἤθελα, κύριε συνάδελφε, νὰ μετατοπίσω τὴν συζήτησιν; Μήπως ὑπάρχει εὐθύνη μου διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως; Μήπως ὑπάρχει κἂν γενικωτέρα εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεώς μας, ἐκ τῆς ἰδίας συμβάσεως; Σέβομαι πᾶσαν ἐκδήλωσιν εἰλικρινοῦς σκέψεως καὶ ἐνδιαφέροντος, διὰ τὰ ἀσχολοῦντα τὸ Σῶμα θέματα. Δὲν θὰ ἀνεχθῶ, ὅμως, ἀδιαμαρτυρήτως ὕβρεις. Καὶ ἡ κατηγορία, ὅτι ἐπιζητεῖται σκοπίμως μετατόπισις τῆς συζητήσεως, εἶναι ὕβρις.

§80Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δηλῶ, ὅτι κατόπιν αὐτῆς τῆς ὄχι συμφώνου πρὸς τὴν καλὴν πίστιν καὶ χωρὶς τὴν ἄδειάν μου διακοπῆς, διακοπὰς δὲν δέχομαι. Δεύτερον, δηλῶ ὅτι ὁ κ. ὑπουργός, ὄχι μόνον μετετόπισεν ἀλλὰ καὶ διέστρεψεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον ὑμῶν, διότι οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν εἶπον ὅτι ἐνεγράφη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μία δραχμὴ εἰσόδημα. Ὅμως ἐνέγραψε τὸ εἰσόδημα, διότι ὅταν ἀνέπτυξα, ὅτι ἐγὼ γνωρίζω τὴν πρόβλεψιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ τῆς ἐμμέσου φορολογίας καὶ τῆς ἀμέσου, ἡ ὁποία πλήττει τὰ εἰσοδήματα, ἡ πρόβλεψις ἀσφαλῶς ἐνεγράφη ὄχι ὡς ἔσοδον ἐκ φορολογίας Λαρύμνης, ἀλλὰ ὡς ἔσοδον ἐκ τῆς γενομένης φορολογήσεως τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος τῆς χώρας. Ὑπάρχει, λοιπόν, ἕνα φαινόμενον, ὅτι ἐνῷ περιμένομεν αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα καὶ τὰ περιμένομεν παγίως ἀπὸ τοῦ 1953 μέχρι καὶ ἐφέτος, ἔχομεν ἕνα βαρὺ πλῆγμα εἰς τὴν πορείαν τῆς ἐκβιομηχανήσεως τῆς Ἑλλάδος, διότι τὸ πρῶτον ἔργον βαρείας βιομηχανίας, τὸ ἐκτελούμενον εἰς τὴν Ἑλλάδα, εὑρίσκεται εἰς μίαν κατάστασιν, τῆς ὁποίας, ἀπὸ τεχνικῆς πλευρᾶς, διεξοδικῶς ἐξέθεσε καὶ τὰ αἴτια καὶ τὰ ἀποτελέσματα ὁ συνάδελφός μου Πρύτανις κ. Κιτσίκης. Πέριξ τῆς σοφῆς αὐτῆς ἀγορεύσεως ἠθελήθη καὶ ἐκ μέρους τῶν ἐπερωτωμένων ὑπουργῶν καὶ ἐκ μέρους τοῦ οἱονεὶ ἐπερωτωμένου βουλευτοῦ Δωδεκανήσου, ἠθελήθη νὰ γίνῃ μία παράταξις εὐφραδῶν φράσεων. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι τὸ ζήτημα τόσον ἐπουσιῶδες, δὲν εἶναι ζήτημα παρονυχίδος, ὥστε ἡ φιλοδοξία μας νὰ ἔγκειται εἰς τὸ νὰ ἀποσπάσωμεν ἀπὸ ὁμόφρονας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ χειροκροτήματα, ἀλλὰ νὰ ἴδωμεν τί σοβαρὸν κακὸν συμβαίνει εἰς τὸν τόπον. Πρῶτον, ἐσταμάτησεν ἡ λειτουργία τοῦ ἐργοστασίου λόγῳ ἀπροβλέπτου πτώσεως τῶν τιμῶν κάτω τῶν ἐπιπέδων ἐκείνων, βάσει τῶν ὁποίων ἐγένοντο οἱ ὑπολογισμοὶ διὰ τὴν ἐπιχείρησιν. Δεύτερον, ἐδεσμεύθησαν 18, 15 σὺν ἓν ὑπόλοιπον ἑκατομμύρια δολλάρια, ἐξ ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1957 ὑπὸ τῆς ἰταλικῆς κυβερνήσεως. Κατηγορῶν τὴν Κυβέρνησιν, κατηγορῶ τὸν ὑπουργὸν Βιομηχανίας ὅτι, μὴ δίδοντες στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ δώσουν εἰς τὴν Βουλήν, μὴ καταθέτοντες τοὺς φακέλλους, ἀφίνουν σκοτεινὴν μίαν σοβαρωτάτην ὑπόθεσιν. Διότι, ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, ὅ,τι καὶ ἂν λέγουν περὶ τοῦ ποῖος εἶναι ὁ κύριος, βέβαιον εἶναι ὅτι ξένον κράτος, ὀφεῖλον νὰ καταβάλῃ 18.000.000 δολλάρια εἰς τὴν Ἑλλάδα, δράττεται τῆς εὐκαιρίας νὰ τὰ δεσμεύσῃ. Ἐπειδὴ δὲ τὸ χρῆμα αὐτὸ βεβαίως εἶναι χρῆμα προοριζόμενον διὰ τὸν ἐξηλεκτρισμὸν καὶ ἐπειδὴ διὰ τὸν ἐξηλεκτρισμὸν δανειζόμεθα μὲ δάνεια δημόσια πρὸς 8% ἀφορολογήτων καὶ πρὸς 10%, κάθε χρόνος ποὺ περνᾷ μᾶς ἐπιβαρύνει κατὰ τὸ ⅒ τοῦ δεσμευμένου, διότι ἀντὶ τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ χρήματος αὐτοῦ, χρησιμοποιεῖται δάνειον χρῆμα. Κατηγορῶ, λοιπόν, τὸν ὑπουργόν, τὸν ἀρνηθέντα νὰ παράσχῃ τοὺς φακέλλους, ὅτι ἐπειδὴ ἐδῶ μέσα συγκρούονται, καὶ θὰ τὸ θίξω ἀκροθιγῶς, συγκρούονται συμφέροντα μεγάλα, συμφέροντα ἰδιωτικά, συμφέροντα ἄσχετα πρὸς τὸ συμφέρον τῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου καὶ τῆς ἀνόδου τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ συμφέροντα παμμέγιστα, τροφοδοτεῖται καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Τύπος καὶ ἐν γένει ἡ δημοσία γνώμη δι’ ἀποσπασματικῶν, ἀντιφατικῶν, ἀνεξακριβώτων, μὴ ἐγκύρων πληροφοριῶν, ὑπαγορευομένων ἀπὸ τὸ συμφέρον τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου, ὁ ὁποῖος ἐμφανίζει αὐτὸ τὸ γράμμα ἢ ἐκεῖνο τὸ γράμμα, αὐτὴν τὴν δικογραφίαν ἢ ἐκείνην τὴν δικογραφίαν, αὐτὴν τὴν διακοίνωσιν ἢ ἐκείνην τὴν διακοίνωσιν καὶ μὴ δυνάμενοι οἱ βουλευταὶ νὰ ἔχουν πλήρη τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀποτελοῦν οὔτε ἰδιοκτησίαν τοῦ ἐπερωτωμένου ὑπουργοῦ, οὔτε κρατικὸν μυστικόν, μὴ δυνάμενοι νὰ ἔχουν τὰ ἔγκυρα στοιχεῖα ἐκ τῶν ὁποίων νὰ μορφώσουν γνώμην καὶ νὰ κατανείμουν εὐθύνας, κινδυνεύουν νὰ παρίστανται ὡς οὐραγοὶ ἰδιωτικῶν συμφερόντων, ἐνῷ περὶ πλούτου τινὸς δὲν πρόκειται. Ἑπομένως εἶμαι ὑποχρεωμένος μὲ μικράς τινας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἐκθέσω, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐντοπίσω τὸν ἔλεγχον εἰς τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν κατέθεσε τοὺς φακέλλους, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἔχει ἓν σταμάτημα τῆς λειτουργίας μιᾶς μεγίστης ἐθνικῆς ἐπιχειρήσεως καὶ μίαν δέσμευσιν 18.000.000 δολλαρίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐχρηματοδότουν ἄλλο μέγιστον ἔργον οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ κινδυνεύουν νὰ χαθοῦν αὐτὰ τὰ χρήματα καὶ οἱ κίνδυνοι αὐτοί, οἱ ἐνδεχόμενοι, καὶ αὐτὸ τὸ συνάγω ἀπὸ πολλὰ στοιχεῖα, ὀφείλονται εἰς πράξεις καὶ παραλείψεις καὶ τῶν νομικῶν καὶ τῶν διαγωνιστικῶν ὑπηρεσιῶν, διὰ τὰς ὁποίας καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὰς ἰδικάς της εὐθύνας. Καὶ περὶ ὅλων μὲν αὐτῶν, παρέχονται ἐσφαλμέναι διαβεβαιώσεις πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι τὰ πάντα βαίνουν καλῶς καὶ ὅτι τὸν προϋπολογισμὸν τὸν θεμελιώνομεν ἐπάνω εἰς αὐτὴν τὴν οἰκονομικὴν ἄνθησιν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀφίνεται ἡ Βουλὴ νὰ ψάχνῃ νὰ βρῇ στοιχεῖα. Ποῦ; Λέγει ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης: «Δὲν εἶναι σωστὸν αὐτό». Δόσατέ μας τὸ σωστό. Εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ μᾶς τὸ δώσετε καὶ τὸ ἀρνεῖσθε. Ἐδῶ ἔχομεν τὰ διάφορα περιστατικά, ὅτι, ἐνῷ τὸ Δημόσιον εἶναι ἰδιοκτήτης, ἐμφανίζεται ὡς ὑπενοικιαστὴς ξένων. Ἐνῷ τὸ Δημόσιον ἀπὸ τοῦ 1954 ἔχει πεισθῆ ὅτι εἶναι ἰδιοκτήτης, παρατείνει τὴν ὑπομίσθωσιν. Ἐνῷ τὸ Δημόσιον θεωρεῖ ὅτι καλῶς μετεβιβάσθησαν τότε, ἐπὶ κατοχῆς, εἰς τοὺς Ἰταλοὺς αἱ μετοχαὶ καί, ἑπομένως, ἐγένοντο αἱ Ἰταλικαὶ ἐπανορθώσεις κύριαι καὶ ὀρθῶς τὸ ὑποστηρίζει, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, ἀφ’ ἑτέρου ἐξέδωσε πράξεις, διὰ τῶν ὁποίων ἀκυροῖ τὰς γενομένας ὑπὸ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ τοῦ ὑπολοχαγοῦ Γκουζιέπε......... (ἀναγινώσκει).........

§81Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν συνεπληρώσατε τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἐγγράφου. Παρακαλῶ, νὰ ἀναγνώσητε εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τὸ κείμενον ἐκεῖνο, τοῦ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1947 ἐκδοθέντος ἐγγράφου.

§82Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἔχει σημασίαν, ὅλα αὐτὰ εἶναι σαφῆ. Λέγει τὸ ἔγγραφον: «........ ὑπὸ τὴν πίεσιν ἀπειλῶν καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον......... (ἀναγινώσκει)..........».

§83Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον δὲν ἠθελήσατε ν’ ἀναγνώσητε ἐν τῷ συνόλῳ, λέγει περαιτέρω: «... καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν...... (ἀναγινώσκει)........». Πρέπει, ὁ κ. συνάδελφος, ν’ ἀναγνώσῃ, ἀφοῦ τὸ ἐπικαλεῖται, ὁλόκληρον τὸ ἔγγραφον. Τὸ 1947, μὲ σύμφωνον γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐξέδωσε τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, τμῆμα τῆς ὁποίας μόνον ἀνέγνωσεν ὁ ἐπερωτῶν. Λέγει ἡ ἀπόφασις αὐτή, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως «ὑπὸ τὸν ὅρον ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν ......... (ἀναγινώσκει).........».

§84Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργός, ὀφείλει ἐξ εὐθύτητος, νὰ φέρῃ τὸ σύνολον τῶν ἐγγράφων.

§85Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφεθῇ ἡ ἐντύπωσις αὐτή. Τὸ 1947, μὲ σύμφωνον γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς διαχειρίσεως τῶν μεσεγγυημένων ἐχθρικῶν περιουσιῶν, μὲ σύμφωνον γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, τῆς ὁποίας προεδρεύει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ἐξέδωσε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ, τὴν ἀπόφασιν, τῆς ὁποίας τμῆμα μόνον ἀνέγνωσεν ὁ ἐπερωτῶν. Καὶ λέγει, ἐν συνεχείᾳ, ἡ ἀπόφασις αὐτή, διὰ νὰ κατοχυρώσῃ ἀπολύτως τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα γνωρίζει νὰ κατοχυρώνῃ καὶ νὰ μὴ θυσιάζῃ: «Ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι ἡ Τράπεζα τῶν Ἀθηνῶν, εἰς τὰς χεῖρας τῆς ὁποίας εὑρίσκονται αἱ μετοχαί, εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν θὰ παραδώσῃ ταύτας εἰς τοὺς ἀναγνωρισθησομένους δικαστικῶς κυρίους, ἄνευ ρητῆς συγκαταθέσεως ......... (ἀναγινώσκει) .........». Διατὶ δὲν τὰ λέγετε αὐτά, ἀλλὰ ἀφήνετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ 1947, ὁ ὑπουργὸς ἢ ὁ Γενικὸς Διευθυντής, θυσιάζουν τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα;

§86Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν εἶπον τοιοῦτον πρᾶγμα, καὶ κάμετε διαστρέβλωσιν αὐτῶν. (Θόρυβος).

§87Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ μέν, ἀσφαλῶς, δὲν διαστρεβλώνω τίποτε. Σεῖς νοθεύετε τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου, διὰ τῆς ἀποσιωπήσεως οὐσιώδους μέρους τοῦ κειμένου. Καὶ πέραν αὐτῶν, ἀφοῦ ἀπηυθύνθητε προσωπικῶς πρὸς ἐμέ. Ἡ παράταξίς σας διαστρεβλώνει κατὰ σύστημα καὶ κατὰ παράδοσιν τὴν ἀλήθειαν, εἰς ὅλας τὰς ἐκδηλώσεις τῆς ἑλληνικῆς ζωῆς.

§88Η. ΗΛΙΟΥ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, εἴτε ἐπιτρέπετε, εἴτε δὲν ἐπιτρέπετε....

§89Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὅταν περιφέρωνται εἰς τὰς Ἀθήνας πτώματα καὶ ἐπιδεικνύονται τὰς παραμονὰς τοῦ Δεκεμβρίου, διὰ νὰ ἐξαπολυθῇ ὁ ὄχλος ἐναντίον τῶν ἐθνικοφρόνων πολιτῶν τῶν Ἀθηνῶν, βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατόν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ὁ ὁμιλῶν... (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως. Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Εἶναι καιρὸς νὰ ἀποκτήσουν ὅλοι συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν καὶ τῆς ἐννοίας τῶν λόγων των.

§90Η. ΗΛΙΟΥ. Ἠρεμήσατε, κύριοι συνάδελφοι. Ἔδωσε τὴν ἀπόδειξιν εἰς τὴν ὁμολογίαν του, πόσον ἄδικον ἔχει ὁ κ. ὑπουργός, ἐπικαλούμενος τὸ ἐπιχείρημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπικαλοῦνται εἰς τὰς χαμένας ὑποθέσεις. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἐδῶ, κύριοι, σᾶς ἐδέσμευσαν 18 ἑκατ. δολλάρια. Ἐδῶ, κύριοι, μᾶς εἴπατε, ὅσα μᾶς εἴπατε.

§91Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀπεκαλύφθη, ὅτι ἔγινε προσπάθεια ἀποκρύψεως τοῦ ἀληθοῦς κειμένου τοῦ ἐγγράφου. Ἀπεδείχθητε ἀλλοιῶν ἠθελημένως τὸ ἔγγραφον. Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τακτοποιήσητε τὴν θέσιν σας. Μὲ ἀπαραδέκτους μεθόδους, γίνεται προσπάθεια δημιουργίας ἐντυπώσεων. Αὐτὴ εἶναι ἡ σημερινὴ φάσις τῆς δραστηριότητος μιᾶς παρατάξεως, ἡ ὁποία ἐδημιούργει ἄλλοτε θλιβερὰ γεγονότα μὲ τὰς γνωστὰς μεθόδους. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§92Η. ΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. ὑπουργός, νομίζω, ὅτι ἐπιθυμεῖ τὴν δημιουργίαν ἐπεισοδίου...

§93Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ εἶμαι θῦμα τῶν ἐπεισοδίων. Δὲν ἐπιθυμῶ τὴν δημιουργίαν ἐπεισοδίων. Σεῖς δημιουργεῖτε ἐντυπώσεις, ὅταν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ δημιουργήσητε ἐπεισόδιον. Καὶ διὰ τὰ ἑκατομμύρια, θὰ σᾶς παραπέμψω εἰς ἐκείνους ποὺ δῆθεν τὰ ἔδωσαν ἢ δῆθεν τὰ ἐπῆραν. Τίποτε δὲν δύνασθε νὰ κατελογίσητε εἰς ἐμέ.

§94Η. ΗΛΙΟΥ. Θὰ τὸ ἀκούσητε καὶ σεῖς, διότι ἔχετε μεγίστας εὐθύνας. Ἐδῶ ἐτέθη, πρῶτον, ὅτι δὲν δέχομαι διακοπάς, δεύτερον, ὁ κ. ὑπουργὸς διακόπτει ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, τρίτον, ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις συλληφθεῖσα καὶ ἐλεγχομένη ὅτι δὲν παρέδωσε στοιχεῖα καὶ δὲν καταθέτει φακέλλους, ὅπως ἔχει ὑποχρέωσιν, δὲν ἀπαντᾶ ἐπ’ αὐτοῦ καὶ νομίζει ὅτι τόσον μικρὰ εἶναι ἡ νοημοσύνη τοῦ ἀκροατηρίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται, ὅλων τῶν πτερύγων, ὥστε ἡ ἀνάγνωσις φράσεων ὡς αὐτὴ τοῦ θέματος τούτου, νὰ ἀναγνώσῃ κανεὶς ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους οἱονδήποτε βιβλίον ἢ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖται, καὶ ὄχι τὴν φράσιν τὴν προσήκουσαν, ἡ ἀνάγνωσις ἐγγράφου ἀποτελεῖ ἀλλοίωσιν τοῦ περιεχομένου τοῦ ἐγγράφου. Αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα ἀπαράδεκτον. Καὶ μόνον ἡ συστηματικὴ προσπάθεια συσκοτίσεως τοῦ ζητήματος, ἐξ αἰτίας, τῆς ὁποίας δὲν κατατίθενται οἱ φάκελλοι, καὶ ἡ ὁποία μὴ κατάθεσις φακέλλου καὶ αἱ ζημίαι ποὺ θὰ ἐπακολουθήσουν, ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν παρουσιάζεται ὁ κ. ὑπουργός, ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς κοινοβουλευτικῆς πλειοψηφίας, νὰ λέγῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, νομίζω ὅτι θὰ δημιουργηθῇ βαρυτάτη εὐθύνη δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπευθύνως προκαλοῦν ἐξ ὑπαιτιότητός των, τὰς ζημίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου.

§95Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐγώ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς διαβάσω ἐγώ...

§96Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς.

§97Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Αὐτὸ θὰ σᾶς διαβάσω μόνον. «Οἱ ἐν λόγῳ φάκελλοι εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν οἱουδήποτε βουλευτοῦ....... (ἀναγινώσκει).......». Ὅταν ἀπήντησα τὸν Ἰούλιον τοῦ 1958, ἔδωσα τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων: «Εἰς ἀπάντησιν «........ (ἀναγινώσκει).........» Λέγω ὅτι οἱ φάκελλοι αὐτοὶ εἶναι κατεσπαρμένοι, λόγῳ τῶν δικαστικῶν ἀγώνων, καὶ ὅτι οἱ ἐν λόγῳ φάκελλοι ......... (ἀναγινώσκει).........». Ἐὰν τὸ ἐδιαβάζατε αὐτό, δὲν θὰ ἐλέγατε αὐτὰ ποὺ εἴπατε.

§98Η. ΗΛΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον νὰ διεβιβάσθη εἰς κανέναν ἀπὸ τοὺς κυρίους βουλευτάς.

§99Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Τί πταίω ἐγώ; Ὁ ἀριθμὸς τοῦ ἐγγράφου, εἶναι 51587)5.7.1958.

§100Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον παρακαλῶ. Μοῦ ἐπιτρέπει ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος συνάδελφος. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας ὑπουργός, ἕνα ἔτος καὶ ὀλίγους μῆνας μετὰ τὴν αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφου καὶ ἐπικειμένης τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως εἰς τὴν Βουλήν, ἀπηύθυνε τὸ ἔγγραφον, τοῦ ὁποίου τώρα ἰσχυρίζεται τὴν πατρότητα, εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἔφθασε δὲ εἰς χεῖρας μας ἐκ τοῦ Προεδρείου, νομίζω, ὀλίγας ὥρας πρὸ τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως.

§101Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ὄχι. Εἶναι ἀπὸ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1958.

§102Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ συνηθίσουν οἱ ἀξιότιμοι ὑπουργοί, νὰ ἔχουν ὀλίγην ὑπομονὴν καὶ ὀλιγώτερα νεῦρα. Πρέπει νὰ συνηθίσουν νὰ περιμένουν τοὺς ρήτορας, τοὐλάχιστον νὰ τελειώσουν τὴν φράσιν των. Δυστυχῶς, δὲν ἔχουν τὴν ὑπομονὴν καὶ πρὶν ὁλοκληρώσει τις τὰς σκέψεις του, τὸν διακόπτουν εἰς τὰ μέσα καὶ ἐξακολουθοῦν τὸ ὑπόλοιπον ὡς ἐκεῖνοι θέλουν. Ἡ αἴτησις καταθέσεως τῶν ἐγγράφων, ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἀπὸ ἑνὸς ἔτους. Μετὰ παρέλευσιν μηνῶν, ὑπεβλήθησαν αἱ ἐπιστολαί, αἱ ὁποῖαι ἀνεφέρθησαν. Δὲν ἐλάβομεν ἀπάντησιν καὶ μετετράπη ἡ αἴτησις εἰς ἐπερώτησιν. Ἔκλεισεν ἡ Βουλή, ἐγένοντο ἐκλογαί, ἐπανελήφθη ἡ ἐπερώτησις καὶ ἔπειτα ἀπὸ ἓν ἔτος καὶ ὀλίγους μῆνας ὁ κ. ὑπουργὸς λέγει, ὅτι ἀπέστειλε τὴν ἐπιστολήν. Ἀναγνώσατε τὴν ἡμερομηνίαν τῆς ἐπιστολῆς.

§103Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἀκούσατε: «....... (ἀναγινώσκει)........». Ἀπήντησα εἰς 8 ἡμέρας.

§104Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἀπὸ τῆς δευτέρας ἐπερωτήσεως.

§105Η. ΗΛΙΟΥ. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Γαληνοῦ, ἐγένετο τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1957. Ἡ ἰδική μας ἐγένετο τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1958. Ἐπανελήφθησαν αἱ ἐπερωτήσεις μετὰ τὰς νέας ἐκλογὰς καὶ εἰς ἡμᾶς ἐπιστολὴ δὲν περιῆλθεν, ἀλλὰ ὁ κ. Γαληνὸς εἶπεν ὅτι πρὸ ὀλίγων ὡρῶν περιῆλθεν ἡ ἀπάντησις εἰς αὐτόν, ἀλλ’ ὅμως δὲν ἱκανοποιεῖ τὸ αἴτημά μας.

§106Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ........ (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος) .........

§107Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, μέμφεται τὸ Προεδρεῖον.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ καθήκοντά του. Ὑπάρχει τάξις Κοινοβουλευτικὴ καὶ ἐλευθερία λόγου. Τὸ Προεδρεῖον δὲν ἀμφισβητεῖ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἰσχυρίσθη ὁ κ. ὑπουργός, δι’ αὐτὸ δὲ δὲν ὑπάρχει θέμα διὰ τὸ Προεδρεῖον καί, λυποῦμαι, διότι δημιουργοῦνται θέματα. Ἀφήσατε τὸ Προεδρεῖον καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμνουν τὸ καθῆκόν τους.

§109Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Πρέπει ν’ ἀπαντήσωμεν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ καὶ σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον. Τὸ Προεδρεῖον κάμνει τὸ καθῆκόν του.

§111Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ὁ κ. Γαληνός, φαίνεται ὅτι θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ἄλλην ἀπάντησιν. Συγχέει τὴν προηγουμένην ἀπάντησιν μὲ αὐτήν.

§112Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προηγουμένως ἐγένετο συζήτησις περὶ τοῦ πῶς θὰ συζητῶμεν, καὶ εἴπομεν, ὅτι μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν, ὅπου θὰ θίγωνται προσωπικῶς ὑπουργοί, ἢ πρώην ὑπουργοί, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ παρέμβασις. Καὶ ὄχι μόνον αὐτὸ δὲν ἐτηρήθη, ἀλλὰ κάθε τρία λεπτὰ ἔχομεν καὶ διακοπήν. Τὸ Προεδρεῖον ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ σύστασιν εἰς τοὺς κυρίους ὑπουργούς, νὰ περιορίσουν τὰς διακοπάς των.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ δημιουργεῖτε πράγματα, διότι κανεὶς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ διαταράσσῃ τὴν γαλήνην τοῦ Σώματος.

§114Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν εἶναι δυνατόν, ἡ Κυβέρνησις, εὐθυνομένη καὶ διὰ τὸ ἕνα καὶ διὰ τὸ ἄλλο, καὶ διὰ τὴν διακοπὴν τῆς λειτουργίας τῆς πρώτης βαρείας βιομηχανίας τῆς χώρας καὶ διὰ τὴν δέσμευσιν τῶν 18 ἑκατ. δολλαρίων, νὰ μὴ ἀφήνῃ, διὰ τῶν διακοπῶν, νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις ὑπὸ πλῆρες φῶς. Θέλει νὰ συσκοτίσῃ τὴν ὑπόθεσιν, διότι φοβεῖται. Νομίζω, κύριοι, ὅτι δύνασθε νὰ εἶσθε ψυχραιμότεροι, ὅταν τόσον βαρύταται εὐθῦναι ὑπάρχουν, διὰ τὰς ὁποίας θὰ πρέπει νὰ δοθῇ λύσις, διότι δημιουργεῖται μεγίστη ζημία τοῦ Δημοσίου. Ὅταν ὁ εἷς ἐκ τῶν τεσσάρων ἐπερωτωμένων ὑπουργῶν, λέγει, ὅτι δὲν σᾶς δίδωμεν τοὺς φακέλλους, ἀλλὰ νὰ ἔλθητε νὰ τοὺς ἀναγνώσητε...

§115Β. ΕΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Καὶ αὐτὸ κατόπιν τῶν ὅσων προηγήθησαν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον, δὲν θὰ διεξαχθῇ συζήτησις. Εἶσθε Κοινοβουλευτικὸς ἀνὴρ καὶ θὰ πρέπει νὰ δώσητε τὸ παράδειγμα.

§117Η. ΗΛΙΟΥ. Φοβοῦμαι, ὅτι ἔχει ἀνατραπῆ ἡ ἔννοια τινῶν πραγμάτων, ὥστε τὸ ἴδιον νὰ συμβαίνῃ καὶ μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ ποῖος προκαλεῖ τὰς διακοπάς. Ὁ δηλῶν μήπως εἶπεν ὅτι δὲν δέχεται διακοπάς; Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ κρίνῃ τὰς πράξεις καὶ παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἄγνωστον, ποῖα ἔγγραφα ὑπάρχουν καὶ ποῖα ἀποκρύπτονται. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατόν, ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ἀσκήσῃ τὰ δικαιώματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ διαφωτισθῇ. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἔπρεπε νὰ σκεφθῶμεν τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐβασίσαμεν τὸ πρῶτον ἔργον βαρείας βιομηχανίας εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Πέντε δραχμὰς κατέθεσε, κύριοι, ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία δι’ ἕνα χαρτόσημον αἰτήσεων καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα εἴχαμε πιστώσεις ἀπὸ τὸ Κράτος 2.500.000 δολλάρια καὶ ἐν συνεχείᾳ ἄλλας ἀπὸ τὸν ΟΧΟΑ καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἐπιχείρησις λειτουργήσῃ καλά, τὰ κέρδη θὰ εἶναι δικά μας. Ἐὰν ὅμως ζημιώσῃ, ποῖοι θὰ ὑποστοῦν τὴν ζημίαν; Τὸ σύνολον. Ἡ οἰκονομικὴ ἀνάπτυξις τῶν ὑποαναπτύκτων χωρῶν στηρίζεται κατὰ κύριον λόγον εἰς τὰ μεταλλεῖα, τὰ ὁποῖα πιθανὸν νὰ εἶναι ἀντικείμενον ἐξαιρετικῆς ἐκμεταλλεύσεως καὶ γίνεται ἐπὶ τόπου ἡ βιομηχανικὴ ἐπεξεργασία τοῦ μεταλλεύματος. Ἐδῶ ἡ ἐκμετάλευσις τοῦ μεταλλείου συνδέεται μὲ ἕνα προνόμιον, τὸ ὁποῖον, ἀνεξαρτήτως τῶν ὅρων τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως, μὴ τηροῦν καὶ μὴ πραγματοποιοῦν ὅσα ἐκ τῆς συμβάσεως ἔπρεπε νὰ πραγματοποιήσῃ, δὲν κηρύσσεται ἔκπτωτον. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἠρώτησε πρὸ ὀλίγου τὸν κ. Ζίγδην, διατὶ ζητεῖ εὐθύνας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐφαρμόζει τὴν σύμβασίν του. Δὲν ἐφαρμόζει ὅμως τὴν σύμβασιν αὐτήν, διότι αὐτὴ προβλέπει ὡρισμένας ὑποχρεώσεις παραγωγῆς ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου, καὶ χωρὶς νὰ θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς διέστρεψε, λέγω ὅτι ἐλησμόνησεν ὅτι ἡ προθεσμία ἀποδοχῆς ἦτο ἑξάμηνος καὶ τὴν ἔκαμον 2½ χρόνια. Ἐπίσης ἔχει ἐκ τῆς συμβάσεως, δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ πρόστιμον 5000 δραχμῶν ἡμερησίως, διὰ τὴν μὴ παραγωγὴν τῆς προβλεπομένης ποσότητος καὶ ἔκπτωσιν, ἐὰν δὲν γίνῃ ἡ παραγωγὴ εἰς περιεκτικότητα ἐκείνης τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ σύμβασις. Ἡ ἐπιχείρησις αὐτή, ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖ ἓν ἐθνικὸν κεφάλαιον, δὲν ἀπέδωσε μέχρι σήμερον σχεδὸν τίποτε εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἡ Κυβέρνησις, παρὰ ταῦτα, οὐδεμίαν κύρωσιν ἐπέβαλεν ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας προβλέπει ἡ σύμβασις. Δὲν ἐλέγχομεν, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν, διατὶ ἐφαρμόζει τὴν σύμβασιν ἐκείνην, ἀλλὰ διότι ἀκριβῶς δὲν τὴν ἐφαρμόζει. Πέραν τούτου, κύριοι συνάδελφοι, ἡ διατήρησις τοῦ ἀναδόχου, καταστάντος ἀνικάνου, εἴτε διότι δὲν ὑπῆρξε προγραμματισμός, εἴτε δι’ ἄλλους λόγους, δημιουργεῖ εὐθύνας διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν εἶναι ὀρθόν, ἕνα τοιοῦτον ἔργον, νὰ μένῃ ἀνεκμετάλλευτον εἰς βάρος τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Δὲν εἶναι ὀρθόν, ἐπειδὴ ἅπαξ εὑρέθη ἡ σύμβασις, ἡ ὁποία ἀνεπιτρέπτως παρετάθη ἐπὶ 30 εἰσέτι ἔτη, νὰ μένῃ ἄνευ κυρώσεων, νὰ μένῃ ἄνευ συνεπειῶν ὁ ἀνάδοχος, ὁ ὁποῖος, εἴτε διότι ἠτύχησεν, εἴτε δι’ ἄλλους λόγους, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσῃ ὅσα ἐκ τῆς συμβάσεως ἀνέλαβε. Περὶ ὅλων αὐτῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν εὐθύνεται ἡ Κυβέρνησις; Διότι, ἐπὶ τέλους, ζῶμεν εἰς μία κοινωνίαν κρατῶν, ὅπου πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνας ἀλληλοσεβασμός. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν σύμβασιν μεταξὺ Κρατῶν, νὰ ὑπάρχουν αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ αὐθαιρεσίαι καὶ νὰ λέγῃ ἡ Ἰταλία, σᾶς ὀφείλω 18 ἑκατ. δολλαρίων, ἀλλὰ δὲν σᾶς τὰ πληρώνω, διότι ἔτσι μοῦ ἀρέσει. Δὲν νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι, διὰ τῆς δεσμεύσεως τῶν 18 ἑκατ. δολλαρίων τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων, δημιουργεῖ δι’ ἑαυτὴν εὐθύνας; Τί ἐνδιαφέρουν τὴν χώραν τὰ νομικὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ἡ δέσμευσις αὐτὴ τῶν 18 ἑκατ. δολλαρίων εἶναι πολιτικὸν μέτρον ξένης Κυβερνήσεως καὶ δημιουργεῖ τὸν κίνδυνον ἀπωλείας ἑνὸς σημαντικοῦ κεφαλαίου διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας; Γεγονός, κύριοι, παραμένει, κατόπιν τῶν ἐκτεθέντων στοιχείων, ὅτι ἡ Λάρυμνα ἔκλεισε καὶ ὅτι ἡ μεγαλειτέρα ἐπιχείρησις εἰς τὸν τόπον αὐτὸν δὲν λειτουργεῖ. Καὶ δὲν λειτουργεῖ, διὰ τοὺς τεχνικοὺς λόγους καὶ διὰ τοὺς πολιτικοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνεπτύξαμεν. Ἐπίσης, ὅτι ἕνα σημαντικώτατον κεφάλαιον δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος, δεσμευθὲν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ὅλα αὐτά, δημιουργοῦν εὐθύνας. Θὰ ἀναμείνωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς δώσῃ τὰς ἐξηγήσεις της. Ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ἡ ἐπερώτησις νὰ θεωρηθῇ ἐξαντληθεῖσα. Ἡ ἐπερώτησις κατ’ ἀνάγκην θὰ ἐπανέλθῃ. Σήμερον περιορίζεται κυρίως εἰς τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, τῶν ὁποίων ἐζητήθη ἡ κατάθεσις. Ἐκ τῆς μὴ καταθέσεως τῶν ἐγγράφων καὶ ἐκ τοῦ ἰσχυρισμοῦ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι δι’ ἐγγράφου του ἀπήντησεν, εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας, ὅτι δύνανται νὰ λάβουν γνῶσιν τῶν φακέλλων, δηλαδὴ ὅσων στοιχείων θὰ ἔκρινεν ὁ ὑπουργὸς ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσίν μας, προκύπτει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ καλύψῃ τὸ θέμα. Ἐκτὸς τῶν αὐθαιρεσιῶν καὶ τῆς παραβιάσεως τῶν ὑποχρεώσεων τῶν ὑπουργῶν πρὸς τὸ Σῶμα, προκύπτει ἡ προσπάθεια νὰ ἀποσεισθοῦν εὐθῦναι σοβαραί, αἱ ὁποῖαι αὔριον καὶ μεθαύριον καὶ εἰς λίαν προσεχὲς μέλλον θὰ ἀπασχολήσουν τὴν Βουλήν. Δὲν σκεπάζονται αὐτὰ τὰ πράγματα μὲ οἱαδήποτε δικονομικὰ σχήματα καὶ τεχνάσματα. Εἶναι πράγματα ποὺ θὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸν δρόμον μας, αὔριον καὶ μεθαύριον. Εἶναι εὔκολον, κύριε ὑπουργέ, νὰ ἔρχεσθε εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ὑπὸ τὰ χειροκροτήματα τῶν συναδέλφων τῆς Συμπολιτεύσεως, νὰ λέγετε, ὅτι ἐξετελέσαμε τὸ καθῆκον μας, καλὰ πηγαίνει ἡ Λάρυμνα, καλὰ πηγαίνει τὸ ζήτημα τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων. Ὁ δρόμος αὐτὸς δὲν ἠξεύρω ἐὰν σᾶς ἱκανοποιῇ. Μεθαύριον, ὅμως, θὰ κληθῆτε νὰ δώσητε λόγον, διότι πρόκειται περὶ ἐσκεμμένης βλάβης τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Καὶ τὸ ὅτι εἶναι ἐσκεμμένη προκύπτει ἐκ τῆς ἀρνήσεώς σας, ὅπως καταθέσητε εἰς τὴν Βουλὴν τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ἔχει τὸν λόγον.

§119Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Ἠλιοῦ, ὡς θὰ παρηκολουθήσατε, εἰς τρεῖς περιπτώσεις προσεπάθησε νὰ δημιουργήσῃ ἐσφαλμένας ἐντυπώσεις, παραπλανητικὰς ἐντυπώσεις. Πρῶτον, εἰς τὸ θέμα, ποὺ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, διότι εἰς τὴν ἀνάπτυξιν οὐσιωδεστάτου ἐγγράφου ἀπέκρυψε τὰ σοβαρότερα τμήματα τοῦ ἐγγράφου, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπεδείκνυον, ὅτι τὰ πράγματα εἶναι τελείως διάφορα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα αὐτὸς ἠθέλησε νὰ ἐμφανίσῃ. Δεύτερον, προσεπάθησε νὰ δημιουργήσῃ ἐσφαλμένας ἐντυπώσεις εἰς τὸ θέμα τῶν φακέλλων. Τρεῖς, ἢ τέσσαρες φορὰς ἐπανέλαβεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ καταθέσῃ φακέλλους. Ὡς ἀπεδείχθη, ἡ Κυβέρνησις, τὴν 25ην Ἰουνίου 1958, δηλαδὴ ὀλίγας ἡμέρας εὐθὺς ὡς ἔλαβε γνῶσιν τῶν αἰτήσεων τῶν βουλευτῶν...

§120Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τῶν ἐπερωτήσεων. Προηγήθησαν αἱ αἰτήσεις.

§121Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἀπήντησε καὶ ἡ ἀπάντησις διεβιβάσθη τὴν 3ην Ἰουλίου 1958 εἰς τοὺς κυρίους βουλευτάς, ὡς διεπιστώθη τώρα ἀπὸ τὸ πρωτόκολλον καὶ ὄχι πρὶν ἀπὸ 24 ὥρας, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ.

§122Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ σύστημά τους.

§123Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχανίας). Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ ἔγγραφον: «........ (ἀναγινώσκει) ........». Οἱ ἐν λόγῳ φάκελλοι πάντως, εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀνωτέρω κ.κ. βουλευτῶν, οἵτινες δύνανται νὰ ζητήσωσι παρ’ ἡμῶν πᾶσαν σχετικὴν πληροφορίαν καὶ νὰ λάβωσι γνῶσιν κατόπιν ἡμετέρας ἐγκρίσεως τῶν ἐν αὐτοῖς ἐγγράφων καὶ λοιπῶν στοιχείων. Ἐτέθη ὁ περιορισμὸς τῆς ἡμετέρας ἐγκρίσεως διὰ τὴν περίπτωσιν ἐγγράφων ποὺ εἶναι κρίσιμα διὰ τὴν ἔκβασιν τῆς δίκης. Δὲν δύναται συνεπῶς, νὰ ἰσχυρίζεται ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι δὲν ἔλαβε γνῶσιν τῶν ἐγγράφων ἐφ’ ὅσον ἀπὸ τῆς 3)7)58 ἐκοινοποιήθη ἡ ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου. Οὔτε καὶ νὰ ἐπαναλαμβάνῃ ὅτι ἐντοπίζει τὴν ἐπερώτησιν εἰς τὴν μὴ κατάθεσιν τῶν φακέλλων, ἐφ’ ὅσον ἀπὸ 3 Ἰουλίου 1958 ἔχει ἔγγραφον δήλωσιν ὅτι ὁ φάκελλος εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν του καὶ ἐπὶ 4 μῆνας δὲν ἐνδιεφέρθη νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν. Τρίτον, ὁ κ. συνάδελφος, ἀνέφερεν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1953 δὲν ἐγένετο ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ μεταλλείου αὐτοῦ καὶ ἐζημιώθη τὸ Δημόσιον ἔκτοτε, ἐνῷ γνωρίζει ὅτι ὁλοκληρώθη τὸ ἐργοστάσιον τὸ 1956.

§124Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν εἶπον τέτοιο πρᾶγμα.

§125Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Ἐπίσης, ὁ κ. συνάδελφος ἔθιξε καὶ ἓν ἄλλο θέμα οὐσιῶδες, τοῦ κλεισίματος τοῦ ἐργοστασίου. Εὐθὺς ὡς ἐπληροφορήθη ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἀντιμετωπίζει δυσχερείας καὶ ὑπῆρχε κίνδυνος ἀναστολῆς τῶν ἐργασιῶν, συνέστησα ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν ἀπετέλεσαν οἱ κ.κ.: 1) Κωνστ. Ἀσκητόπουλος, καθηγητὴς τῆς Πειραματικῆς Χημείας τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβείου Πολυτεχνείου, 2) Σταῦρος Κατράκης, καθηγητὴς τῆς Ἐκμεταλλεύσεως Μεταλλείων τοῦ αὐτοῦ ἱδρύματος, 3) Σπυρ. Μιχαλόπουλος, Πρόεδρος τοῦ Τμήματος Μηχανολόγων τοῦ Τεχνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἑλλάδος, 4) Ἀριστ. Τσάκωνας, Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς Μεταλλείων τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας, 5) Κυριάκος Κυριακίδης, Ἀρχιμηχανικὸς μηχανολόγος τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου καὶ 6) Γεώργ. Καββαθᾶς, Δ)ντὴς Δημοσίων Μεταλλείων τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω Ὑπουργείου, εἰς τοὺς ὁποίους ἔθεσα τὰ ἑξῆς ἐρωτήματα: α) Ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ ἐξωρυγμένον ποσὸν μεταλλεύματος ἐπὶ τῶν δαπέδων τῶν μεταλλείων καὶ ποῖον, β) ἐὰν ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν μεταλλείων συνεχίζεται κανονικῶς καὶ μὲ ποίαν ἡμερησίαν ἀπόδοσιν, γ) ἐὰν ὁ ἐγκατασταθεὶς πυρομεταλλουργικὸς κλίβανος καὶ αἱ λοιπαὶ συναφεῖς ἐγκαταστάσεις λειτουργῶσιν ὁμαλῶς, μὴ ἐμφανίζουσαι ἀνωμαλίαν ἢ βλάβην τινά, καὶ μὲ ποίαν ἡμερησίαν ἀπόδοσιν καὶ δ) γενικώτερον, ἐὰν ἐκ τῆς μισθωτρίας τῶν δημοσίων μεταλλείων Λαρύμνης Α.Ε.Ε. Χημικῶν Προϊόντων καὶ Λιπασμάτων ἐνεργουμένη ἐκμετάλλευσις τούτων, καὶ δὴ τῆς λειτουργίας τοῦ κλιβάνου, συνεπάγεται ὅτι αὕτη ἐκπληροῖ τοὺς ὅρους τῆς οἰκείας μεταξὺ ταύτης καὶ τοῦ Δημοσίου συμβάσεως. Ἐπ’ αὐτῶν ἡ Ἐπιτροπὴ δι’ ἐκθέσεώς της κατατεθείσης ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν ἀπήντησεν ὡς ἑξῆς κατὰ τὴν κατατεθεῖσαν τὸν Ἰούλιον 1958 ἔκθεσιν: α) Ὅτι τὰ ἀποθέματα εἶναι: 1) 250.000 τόν. μεταλλεύματος, 2) 20.000 τόν. κροκαλῶν καὶ 3) 15.000 τόν. μαγνητικὸν συμπύκνωμα. β) Ὅτι εἶναι ὁμαλὴ καὶ ἀπρόσκοπτος ἡ λειτουργία τοῦ πυρομεταλλουργικοῦ κλιβάνου. γ) Ὅτι ἡ ἐκμετάλλευσις ἐνεργεῖται συμφώνως πρὸς τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως καὶ ὅτι ἡ ἱκανότης κατεργασίας εἶναι 175.000 τόν. ἐτησίως ἔναντι τῶν 130.000 τόν. προβληθέντων ὑπὸ τῆς συμβάσεως. δ) Ὅτι καὶ ἡ νέα μεταλλουργικὴ ἐγκατάστασις καὶ πλέον τῶν συμβατικῶν ὑποχρεώσεων λειτουργεῖ κανονικῶς. Ἐν συμπεράσματι δὲ ἀνέφερε τὰ ἑξῆς: Ἐνταῦθα θὰ ἔδει νὰ τονισθῇ ἡ μεγάλη ἐξέλιξις τῶν κτιριακῶν ἐγκαταστάσεων τόσον τῶν τμημάτων τοῦ ἐργοστασίου ὅσον καὶ τῶν ἐργαζομένων ἐν τῷ ἐργοστασίῳ καὶ τῷ μεταλλείῳ. Ἐν τέλει ἡ Ἐπιτροπή, διαπιστώσασα τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν, τὴν ἁρμονικὴν πρὸς ἄλληλα καὶ ὀρθολογικὴν διάρθρωσιν τῶν διαφόρων τμημάτων τοῦ ὅλου μεταλλευτικοῦ συγκροτήματος, ἀπὸ τῆς ἐξορύξεως τοῦ μεταλλεύματος μέχρι τοῦ τελικοῦ εὐγενοῦς προϊόντος, τοῦ κράμματος τοῦ νικελιούχου σιδήρου, διὰ τῶν μᾶλλον συγχρονισμένων ἐπιστημονικῶν μέσων, καὶ ἀναγνωρίζουσα τὴν συμβολὴν τοῦ ἑλληνικοῦ ἐπιστημονικοῦ πνεύματος εἰς σύλληψιν, ἐγκατάστασιν, βελτίωσιν μεθόδων καὶ λειτουργίαν τοῦ βιομηχανικοῦ τούτου συγκροτήματος, παρόμοιον τοῦ ὁποίου μόνον τὰ μᾶλλον τεχνικῶς ἐξειλιγμένα Κράτη ἔχουν νὰ ἐπιδείξουν, αἰσθάνεται ἐπιτακτικὴν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξάρῃ τὸ ἐν Λαρύμνῃ ἐπιτελούμενον ἔργον καὶ τὴν δι’ αὐτοῦ διεθνῆ προβολὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν τεχνικὸν τομέα. Συνεπῶς διεπίστωσεν ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι ἡ ἀπόδοσις, ὡς ἐλέχθη καὶ ἀπὸ τὸν κ. Κιτσίκην, εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα τῆς προβλεφθείσης. Καὶ τέταρτον, ὅτι ἡ Ἑταιρία προέβη καὶ εἰς προσθήκας καὶ βελτιώσεις πλέον τῶν συμβατικῶν ὑποχρεώσεων χάριν τῆς καλυτέρας ἐκμεταλλεύσεως.

§126ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἡμερομηνίαν ἔχει;

§127Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχ.). Ἰουλίου 1958. Ἐν τέλει ἡ Ἐπιτροπὴ διαπιστώσασα τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν.... ..... (ἀναγινώσκει).....

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε ἔκλεισε τὸ ἐργοστάσιον;

§129Ν. ΜΑΡΤΗΣ. (Ὑπ. Βιομ.). Τέλος Ἰουλίου τοῦ 1958. Ἡ Ἑταιρία, κ. συνάδελφοι, διέθεσε 270.000.000 δραχμῶν διὰ τὰς ἐγκαταστάσεις τῆς Λαρύμνης. Ἤδη ἀπασχολεῖ ἀκόμη προσωπικὸν 115 ἐργατοϋπαλλήλων. Εἶναι διαπιστωμένον, ὅτι ἔχομεν κάμψιν τῶν τιμῶν. Τί θὰ ηὔχετο ὁ κ. συνάδελφος, μέσα σὲ δύο, τρεῖς μῆνας νὰ ἀρχίσῃ ἀμέσως ἡ δίωξις μιᾶς Ἑταιρίας, ἡ ὁποία διέθεσε τόσα χρήματα καὶ κατέβαλε τόσας προσπαθείας διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἓν ἐργοστάσιον, ἕνα συγκρότημα, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι ὑπερήφανος ἡ Ἑλλάς; Ἀλλὰ ὁ κ. συνάδελφος ἀνήκει εἰς μίαν παράταξιν, ἡ ὁποία ἐπικαλεῖται ἑκάστοτε ὅ,τι τὴν συμφέρει. Διότι ἐὰν προέβαινεν ἡ Κυβέρνησις, ὡς δὲν θὰ ἔπρεπεν, εἰς ἄμεσον δίωξιν τοῦ μισθωτοῦ, τότε ἀσφαλῶς θὰ ἔλεγε τὰ ἀντίθετα, ὅπως καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς Βάβδου, ὁπότε ὁ κ. Τσιγάρας, βουλευτὴς τῆς Ε.Δ.Α., ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «ὅτι ὁ Βρυώνης ἐγκατελείφθη τελείως καὶ ὅτι ἐὰν τοῦ ἐδίδετο δάνειον θὰ ἠμποροῦσε νὰ συνεχίσῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μεταλλείου». Ἔτσι καὶ τώρα εἶναι ὑπεύθυνος ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν ἐδίωξεν ἀμέσως τὴν μισθώτριαν Ἑταιρίαν, ἐνῷ τότε ἦτο ὑπεύθυνος, διότι δὲν ἐβοήθησε καὶ ἔσπευσεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ τακτικὴ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης. (Χειροκροτήματα).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§131Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, οὔτε ἡ κατηγορία, ὅτι δικονομικὴ δολιχοδρομία ἠκολουθήθη εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἐν σχέσει μὲ τὰς μετοχὰς τῆς «Λοκρίδος» καὶ τὴν ἐπίσχεσιν τῶν ἐπανορθώσεων ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς, οὔτε κατηγορία προσωπικὴ μὲ ὑποχρεώνει ν’ ἀπαντήσω, διότι εἶμαι ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μόνον ἐπὶ 6μηνον περίπου. Ἡ δικονομικὴ ὑπεράσπισις τῆς ὑποθέσεως, ἔχει χαραχθῆ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εἶχε τὴν εὐκαιρίαν, οὔτε τὴν εὐτυχίαν, νὰ τάμῃ ἄλλην ὁδὸν εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν Νομικῶν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς. Εἶμαι, ὅμως, ὑποχρεωμένος νὰ δώσω ὡρισμένας πληροφορίας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται πλᾶναι καὶ παρεξηγήσεις. Ὑπάρχουν δύο θέματα, τὰ ὁποῖα ἡ ἐπερώτησις ἔχει ἀναμίξει. Εἶναι, πρῶτον, τὸ θέμα τῆς συμβάσεως τῆς μισθώσεως τοῦ μεταλλείου τῆς Λαρύμνης καὶ συναφὲς τὸ θέμα τῆς συμμορφώσεως τοῦ μισθωτοῦ μὲ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἀναλάβει ἐκ τῆς συμβάσεως. Συνέχεται μὲ τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ βεβαίως τὸ γεγονός, ἂν ἡ σύμβασις εἶχε προβλέψει τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν ἀνάδοχον, ἐὰν εἶχε κατοχυρώσει τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ἐὰν τὸ Δημόσιον, ἢ οἱ ἐκπροσωποῦντες τὸ Δημόσιον, ἐπαγρυπνοῦν διὰ τὴν ἐπακριβῆ τήρησιν τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ ἀναδόχου. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον θέμα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἔδωσε τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ δώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος καὶ ἐκ τῆς συμβάσεως ἔχει τὴν ἁρμοδιότητα τῆς παρακολουθήσεως τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συμβάσεως. Ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ μόνον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, καίτοι δὲν ἔχω ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, νὰ προσθέσω καὶ τὰ ἑξῆς, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ὄχι μόνον κατ’ Ἰούλιον 1958 ἐζήτησε τὴν συγκρότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὑπέβαλεν ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν εἰδικῶν, τῶν τεχνικῶν τὸ τί ἐγένετο εἰς τὴν Λάρυμναν, ἀλλὰ καὶ μεταγενεστέρως, τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1958, διὰ νεωτέρου του ἐγγράφου πρὸς τὸν Ἐπιθεωρητὴν Μεταλλείων Αʹ Περιφερείας, παρήγγειλεν, ἐπίσης, νὰ γίνῃ καὶ νέος ἔλεγχος, διὰ νὰ διαπιστωθῇ ἐὰν ἡ μισθώτρια ἑταιρεία συμμορφοῦται μὲ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἀναλάβει ἐκ τῆς μισθώσεως. Τὸ ἄλλον θέμα, εἶναι ἀκριβῶς περιουσιακόν, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ εἰς αὐτὸ συμπλέκονται δύο σχέσεις, ἡ ἀξίωσις μιᾶς Γαλλίδος ὑπηκόου, τῆς κ. Βλαστοῦ, κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, κατὰ παράβασιν τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας διὰ διεθνοῦς συμβάσεως ἔχει ἀναλάβει, ἀρνεῖται τὴν καταβολὴν τῶν ἐπανορθώσεων, τὰς ὁποίας ὑπεχρεώθη νὰ καταβάλῃ διὰ τῆς συνθήκης τῆς εἰρήνης. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι περίεργον, πῶς πέριξ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς τῆς διεκδικήσεως τῶν μετοχῶν τῆς ἑταιρείας «Λοκρίδος» ἔχει συγκροτηθῆ διεθνὴς ὅμιλος, ὁ ὁποῖος ἀγωνίζεται νὰ ὑποχρεώσῃ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον νὰ καταβάλῃ λύτρα, διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἔχει ἀρχίσει ἀπὸ τὸ 1947 ἢ βραδύτερον καὶ ἡ ὁποία συνεχίζεται μέχρι σήμερον. Τὸ μεταλλεῖον «Λοκρὶς» ἀπὸ τοῦ 1940, διότι δυστυχῶς, πρέπει νὰ φθάσωμεν τόσον μακράν, εἶχε περιέλθει εἰς τὴν ἀνώνυμον ἑταιρείαν «Λοκρίς». Ἡ ἑταιρεία ἐκείνη, κατὰ τὴν κήρυξιν τοῦ πολέμου, θεωρεῖται, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον 2636 «περὶ μεσεγγυήσεως τῶν ἐχθρικῶν περιουσιῶν», ἐχθρά, καὶ εὐλόγως, διότι αἱ μετοχαί της, κατὰ τὸ μέγιστον μέρος, εὑρίσκοντο εἰς χεῖρας ὑπηκόων ἐχθρικοῦ Κράτους. Δηλαδὴ τὸ μέγιστον μέρος τῶν μετοχῶν τῆς ἑταιρείας Λοκρίδος, πρὸ τοῦ 1940, εὑρίσκοντο εἰς χεῖρας ἑνὸς ἰταλοῦ ὑπηκόου, ὀνόματι Μανιάνι, ὁ ὁποῖος ἐπίσης τὰς εἶχε μεταβιβάσει εἰς ἰταλικὴν ἑταιρείαν, ἐπ’ ὀνόματι τῆς ὁποίας ἦσαν κατατεθειμέναι εἰς μίαν Τράπεζαν ἐν Ἀθήναις. Βεβαίως, αἰσθάνομαι, ὅτι θὰ σᾶς ταλαιπωρῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἐπιχειρήσω νὰ ἐκθέσω τὸ ὅλον ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως. Διότι, πράγματι, ἡ Βουλὴ δὲν πρόκειται κατὰ τὴν ἑσπέραν αὐτὴν νὰ ἀποφανθῇ, ἐὰν ἡ Βλαστοῦ ἔχῃ ἀξίωσιν βάσιμον ἐπὶ τῶν μεταλλείων αὐτῶν. Εὑρίσκοντο, ἔλεγον, εἰς χεῖρας ἰταλῶν, κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν, αἱ μετοχαὶ τῆς ἑταιρείας «Λοκρίς». Τὸ γεγονὸς τοῦτο σημαίνει, ὅτι καὶ ὅλη ἡ ἐπιχείρησις καὶ εἰδικώτερον αἱ μετοχαὶ ἐκεῖναι, ἀπετέλουν ἐχθρικὴν περιουσίαν. Ὅπως ἦτο ἑπόμενον, κατὰ τὴν κατάληψιν τῆς χώρας ἀπὸ τοὺς ἐπιδρομεῖς, ἤρθη ἡ μεσεγγύησις τῆς ἑταιρείας, ἐπανελήφθη δὲ αὕτη ἀπὸ τῆς 10ης Ὀκτωβρίου 1944, ὁπότε καὶ πάλιν τίθεται ἡ περιουσία ὑπὸ μεσεγγύησιν, κατ’ ἐφαρμογὴν τῶν αὐτῶν διατάξεων. Ἐλέχθη, ἤδη, ὅτι ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ μεταλλείου ὑπῆρχον μισθώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον περιέλθει εἰς γερμανικὰς χεῖρας, αἱ ὁποῖαι ἐπίσης ἦσαν ἐχθρικαί. Αἱ σχέσεις τῆς Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας, ἐρρυθμίσθησαν πρὸ τοῦ 1952. Αἱ περιουσίαι τῶν Γερμανῶν περιῆλθον, κατὰ κυριότητα, εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Παρέμενεν ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τῆς ὁριστικῆς λύσεως τῶν μεσεγγυημένων περιουσιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀποκτηθῆ ὑπὸ Ἰταλῶν πρὸ τῆς 20ῆς Ὀκτωβρίου 1940. Ἐμφανίζεται ἡ Γαλλὶς ὑπήκοος, ἡ ὁποία προβάλλει ὅτι αἱ μετοχαὶ ἀνῆκον εἰς τὴν ἰδίαν καὶ ὄχι εἰς τοὺς ἰταλούς, εἰς τοὺς ὁποίους τὰς εἶχε πωλήσει ἡ ἰδία καὶ πρὸς θεμελίωσιν τῆς ἀξιώσεώς της ἐπικαλεῖται, ὅτι ἡ πώλησις, τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει, ἦτο εἰκονική. Καὶ εἰς τὴν εἰκονικότητα βασίζει ὅλην τὴν ἐπιχειρηματολογίαν αὐτῆς, δεδομένου ὅτι καὶ ἐκείνη δὲν δύναται ν’ ἀρνηθῇ τὴν ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων ἀποδεικνυομένην μεταβίβασιν τῶν μετοχῶν, πολὺ πρὸ τοῦ 1940. Καὶ αὐτὴν τὴν εἰκονικότητα, τὴν ἐπικαλουμένην ἀπὸ τὴν γαλλίδα ὑπήκοον, καὶ βάσει τῆς ὁποίας, ὡς μὴ οὖσα ὑπήκοος ἐχθρικοῦ Κράτους, ἰσχυρίζεται, ὅτι κακῶς ἐφηρμόσθη ἡ νομοθεσία περὶ μεσεγγυημένων ἐχθρικῶν περιουσιῶν, ἀρνεῖται τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Εἶπον, προηγουμένως, ὅτι καὶ αἱ μεσεγγυημέναι ἰταλικαὶ περιουσίαι περιῆλθον βραδύτερον εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ κυριότητα, ἐξαιρέσει τῶν εἰδικῶς καὶ ρητῶς ἀποδοθέντων περιουσιακῶν στοιχείων, βάσει τῆς μετὰ τῆς Ἰταλίας σχετικῆς συμφωνίας. Ἀπὸ τοῦ 1955, μάλιστα, περιῆλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅλαι αἱ λοιπαὶ ἰταλικαὶ περιουσίαι, ἤτοι καὶ αἱ κτηθεῖσαι ὑπὸ Ἰταλῶν μετὰ τὴν 29ην Ὀκτωβρίου 1940, κατόπιν τῆς ἐπεκτάσεως καὶ ἐπὶ τῶν περιουσιῶν τούτων τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1530. Καὶ διὰ νὰ συνεχίσω τὴν ἀνασκόπησιν τοῦ θέματος, ὑπενθυμίζω, ὅτι ἡ γαλλὶς ἰδιῶτις βασίζει τὴν διεκδίκησίν της εἰς τὴν προσβολὴν ὡς εἰκονικῆς τῆς μεταβιβάσεως τῶν μετοχῶν. Τὴν εἰκονικότητα δὲν ἀποδέχεται τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἀφοῦ οὐδὲν θετικὸν στοιχεῖον προσάγει περὶ αὐτῆς, ἡ περὶ ἧς πρόκειται Γαλλίς. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τοῦτο ἀκριβῶς ἔχει σημασίαν ἰδιάζουσαν, δι’ ὅλους τοὺς ἐν τῇ αἰθούσῃ συναδέλφους, διότι οἱ πλεῖστοι εἶναι νομικοί. Καὶ ἂν ἀπεδείκνυεν ἀκόμη ἡ Βλαστοῦ, ὅτι ἡ ἰδία δὲν ἀπέβλεπεν εἰς πραγματικὴν μεταβίβασιν τῶν μετοχῶν της, ἡ κρυψιβουλία της δὲν μεταβάλλει τὰ πράγματα, ἀφοῦ ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ μετ’ αὐτῆς συναλλαγεὶς ἀπέβλεψεν εἰς τὴν πραγματικὴν ἀπόκτησιν τῶν μετοχῶν. Σημειωτέον, ὅτι ὁ ἀποκτήσας ἐν ἔτει 1934, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, τὰς μετοχάς, τὰς μετεβίβασε βραδύτερον εἰς ἰταλικὴν ἑταιρείαν, εἰς τὴν μεταβίβασιν δὲ συνέπραξε καὶ ἡ ἐπικαλουμένη τὴν εἰκονικότητα, δηλοῦσα ὅτι ἀναγνωρίζει ὡς ἔγκυρον τὴν περαιτέρω ὑπὸ τοῦ ἰταλοῦ ὑπηκόου γενομένην μεταβίβασιν πρὸς τὴν ἰταλικὴν ἑταιρείαν. Καὶ λέγει, ὅτι ὁ Μανιάνι εἶναι κύριος καὶ ὅτι αὐτή, ὡς τέως κυρία, ἀναγνωρίζει τὸ ἔγκυρον τῆς μεταβιβάσεως. Πέραν τούτου, μεταβιβάζει ἡ ἰδία καὶ τὰς εἰς χεῖρας της ὑπολοίπους μετοχὰς πρὸς τὴν ἰδίαν ἑταιρείαν. Παρὰ ταῦτα, οἱ ὡμιλήσαντες, ἀξιοῦν ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον νὰ παραδεχθῇ τὴν εἰκονικότητα καὶ νὰ καλέσῃ, προφανῶς, τὴν γαλλίδα ὑπήκοον καὶ νὰ τῆς εἴπῃ «πάρε τὰς μετοχάς σου. Τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, πείθεται περὶ τῆς εἰκονικότητος».

§132ΦΩΝΑΙ ΕΚ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΕΩΣ. Ποῖος εἶπεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§133Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐδημιουργήθη ἡ ὑπόθεσις, δὲν ἀπεδέχθη τὴν ἄποψιν αὐτὴν καὶ ἐνόμισεν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ προασπίσῃ τὰ συμφέροντά του. Ἡ Γαλλὶς ὑπήκοος, προσέφυγεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Δικαιοσύνην, ὅπως θὰ ἔπρεπε νὰ προσφύγῃ. Ἀσκεῖ ἀγωγήν, κατ’ ἐφαρμογὴν εἰδικῆς διατάξεως τοῦ νόμου 1530, ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν καὶ κατὰ τὸ μέγιστον μέρος ἡ ἀξίωσίς της ἀπορρίπτεται ὡς ἀπαράδεκτος, κατὰ τὸ ὑπόλοιπον δὲ ἀπορρίπτεται ὡς ἀβάσιμος νόμῳ. Προσφεύγει ἐνώπιον τοῦ Προέδρου Πρωτοδικῶν, κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 1523 «περὶ ἀνωνύμων τίτλων», πλὴν δὲν τολμᾷ νὰ συζητήσῃ τὴν ὑπόθεσίν της εἰς τὰ Ἑλληνικὰ Δικαστήρια. Ἐγείρει βραδύτερον ἀγωγὴν ἐνώπιον τῶν Ἰταλικῶν Δικαστηρίων καὶ βασίζει τὴν ἀξίωσίν της ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως, ἡ ὁποία εἶναι πάντοτε ἡ εἰκονικότης. Τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον προσφεύγει, κατ’ ἐφαρμογὴν τῆς Ἰταλικῆς Δικονομίας, εἰς τὸ Ἀκυρωτικὸν τῆς Ρώμης καὶ ζητεῖ ν’ ἀναγνωρισθῇ ὅτι στεροῦνται δικαιοδοσίας τὰ ἰταλικὰ Δικαστήρια νὰ κρίνουν ὑπόθεσιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα ὄχι ὡς «ΦΙΣΚΟΥΣ», ἀλλ’ ὡς Πολιτείαν, ἡ ὁποία ἀσκεῖ «ΙΜΠΕΡΙΟΥΜ». Διότι ἡ πρᾶξις, ἡ ὁποία ὁρίζει ὅτι τὰ περιουσιακὰ ἀντικείμενα, τὰ ἀποτελοῦντα περιουσίαν τῶν ἐχθρῶν, περιέρχονται εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν ἀποτελεῖ ἐνέργειαν συναλλακτικὴν τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ πρᾶξιν ἐξουσίας κυριάρχου Πολιτείας, ἡ ὁποία ἐφαρμόζει τοὺς κανόνας τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου καὶ τῆς ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς αὐτοὺς ἐσωτερικῆς νομοθεσίας. Τὸ Ἰταλικὸν Ἀκυρωτικὸν ἀναγνωρίζει, ὅτι, πράγματι, ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ἀναμιγνύεται ὡς ἀσκοῦσα ἐξουσίαν καὶ ὄχι ὡς «φίσκους», δέχεται δέ, διὰ τῆς ἀποφάσεώς του ὅτι μόνον τὰ Ἑλληνικὰ Δικαστήρια ἔχουν δικαίωμα νὰ κρίνουν ἐπὶ τῶν ἐγειρομένων ἀμφισβητήσεων. Ἐγείρεται καὶ νέα ἀγωγὴ τῆς Γαλλίδος, τῆς ὁποίας εἶναι διαγεγραμμένη ἡ τύχη, διότι καὶ αὐτὴ στηρίζεται ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως. Ἄγεται, ἐπίσης, ἡ ἀξίωσίς της ἐνώπιον μιᾶς Ἐπιτροπῆς συνδιαλλαγῆς, τὴν ὁποίαν προβλέπει ἡ συνθήκη εἰρήνης μεταξὺ Γαλλίας–Ἰταλίας. Ἐξασφαλίζει ἀναγνώρισιν ἡ Βλαστοῦ ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς, ἀφοῦ προηγουμένως ἔχει δηλώσει ὅτι δὲν θὰ ἀσκήσῃ ἐναντίον των ἀξίωσιν. Ἐξασφαλίζει ἀναγνώρισιν τῆς ἐπιτροπῆς συνδιαλλαγῆς, ὅτι ἦτο εἰκονικὴ ἡ μεταβίβασις πρὸς τὸν Μανιάνι καὶ ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν Ἑταιρείαν. Ἐπιτυγχάνει, οὕτω, τὴν ἔκδοσιν ἑνὸς ἐγγράφου τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι κἂν δικαστικὴ ἀπόφασις, οὔτε εἶναι ὁπωσδήποτε δυνατὸν νὰ ἔχῃ κῦρος καὶ ἰσχὺν ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ὡς πρᾶξις συντελεσθεῖσα μεταξὺ τρίτων. Αὐτὴ περίπου εἶναι ἡ μέχρι σήμερον μορφὴ τοῦ δικαστικοῦ ἀγῶνος, πέριξ τῆς ἀξιώσεως τῆς γαλλίδος ὑπηκόου. Ἤγειρεν αὕτη ἔπειτα, ὅπως εἶπον, καὶ δευτέραν ἀγωγήν, τὴν ὁποίαν στρέφει καὶ κατὰ τοῦ Ἰταλικοῦ Δημοσίου. Βασίζει τὴν ἀξίωσίν της, κατὰ τοῦ Ἰταλικοῦ Δικαστηρίου, εἰς τὴν σκέψιν ὅτι, διὰ τῆς περιουσίας της, διὰ τῶν μετοχῶν της ἐπὶ τοῦ μεταλείου Λοκρίδος, ἐξώφλησεν ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ὑποχρεώσεις ἐπανορθώσεων, τὰς ὁποίας εἶχεν ἔναντι τῆς Ἑλλάδος. Καί, κατὰ συνέπειαν, ἀφοῦ ἀπηλλάγη τῆς ὑποχρεώσεως νὰ καταβάλῃ ὡρισμένον ποσὸν ἐπανορθώσεων πρὸς τὴν Ἑλλάδα, δίκαιον εἶναι νὰ ἀποζημιωθῇ ὑπὸ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰς μετοχὰς αὐτάς. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάσω νομικῶς, ἐὰν εὐσταθῇ ἢ δὲν εὐσταθῇ ἡ ἀξίωσις αὐτή, διότι, κυρίως, τὸ θέμα αὐτὸ ἀφορᾷ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἔχει ἀνάγκην τῆς ἰδικῆς μου ἐπικουρίας, ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ἐντὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. Προσεπάθησα νὰ δώσω, κύριοι συνάδελφοι, σαφῆ εἰκόνα, εἰς τὰς γενικὰς βεβαίως γραμμὰς τῆς δικαστικῆς διενέξεως, ἥτις ὑπάρχει μεταξὺ Βλαστοῦ–Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ Ἰταλικοῦ Δημοσίου. Τὸ 1957, περὶ τὸν Δεκέμβριον, ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, ἐναντίον τῆς ὁποίας εἶχεν ἐγείρει, ὡς εἶπον, ἀγωγὴν ἡ Βλαστοῦ, ἀξιοῦσα ἀποζημίωσιν, διότι ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις εἶχεν ἱκανοποιήσει ὑποχρέωσίν της πρὸς τὴν Ἑλλάδα διὰ τῆς περιουσίας της, προβαίνει εἰς ἐπίσχεσιν τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀπομείνει εἰς χεῖρας της ἐκ τῶν καταβλητέων εἰς τὴν Ἑλλάδα πολεμικῶν ἐπανορθώσεων. Νομίζω, ὅτι οὐδεὶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ, ὅτι ἡ τύχη τῶν 15 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὰ ὁποῖα προήρχοντο ἀπὸ ὑποχρέωσιν καταβολῆς πολεμικῶν ἐπανορθώσεων, ἔχει οἱανδήποτε σχέσιν μὲ τὴν ἀξίωσιν οἱουδήποτε ξένου ὑπηκόου κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Εἴτε εὐσταθεῖ ἡ ἀξίωσις τοῦ ξένου ὑπηκόου κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, εἴτε ὄχι, πάντως, καὶ πιστεύω ὅτι αὐτὸ ἔχω δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν νὰ τὸ διαδηλώσω, ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις δὲν ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς ἐπίσχεσιν τῶν ἐπανορθώσεων. Βεβαίως, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διεμαρτυρήθη ἐντόνως διὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἔχει προσφύγει εἰς διάφορα μέσα, ἀποφασισμένη νὰ ἐξαντλήσῃ ὅσα τῆς παρέχονται μέσα, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Κατηγορήθη προχθὲς ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἀποδέχεται διαιτησίαν ἐπὶ τῆς διαφορᾶς της μὲ τὴν Βλαστοῦ, ὡς ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶχε σχέσεις διεθνεῖς μὲ τὴν κ. Βλαστοῦ, διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἀξίωσιν αὐτῆς εἰς διεθνῆ διαιτησίαν. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀσκεῖ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα τῆς ἀναγνωρίζει καὶ τὸ διεθνὲς δίκαιον καὶ τὰ ὁποῖα διαγράφονται εἰς τὸν νόμον 2636 «περὶ μεσεγγυήσεως τῶν ἐχθρικῶν περιουσιῶν». Ἐνεργεῖ ὡς κυρίαρχος Πολιτεία καὶ δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ ὑποστῇ τὴν μείωσιν τοῦ γοήτρου καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, διὰ νὰ ὑποβάλῃ —πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἠκούσθη— τὴν διαφοράν της μὲ ἕνα ἰδιώτην ὑπὸ τὴν κρίσιν διεθνοῦς δικαστηρίου. Ὑπάρχει, ὡς σᾶς εἶπον, ἡ ἐμπλοκὴ μὲ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν. Ἐδῶ τὸ πρᾶγμα ἐμφανίζεται ὑπὸ ἄλλην μορφήν. Ὑπάρχει διεθνὴς διαφορὰ μεταξὺ τῶν Κρατῶν.

§134Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Μὲ τὴν Γαλλίαν, δὲν ὑπάρχει;

§135Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀντιδικίαν δὲν ἔχομεν μὲ τὴν Γαλλίαν, ὑπὸ τὴν ἀληθῆ της ἔννοιαν. Οὔτε παρεκράτησε περιουσιακά μας στοιχεῖα, οὔτε ἠρνήθη τὴν ὕπαρξιν ἐμπορικῶν συναλλαγῶν, διὰ νὰ ἔχωμεν μέχρι σήμερον ἐμπλοκὴν μὲ τὴν Γαλλίαν.

§136Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Δὲν ἔχετε ἀλλεπαλλήλους διακοινώσεις καὶ διαβήματα, τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως;

§137Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις μεταξὺ παραστάσεων καὶ συστάσεων μιᾶς Κυβερνήσεως, νὰ ἐξετασθοῦν αἱ ἀξιώσεις καὶ τὰ συμφέροντα ὑπηκόων της καὶ τῆς δημιουργίας διεθνοῦς διαφορᾶς.

§138Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν διεκδικεῖ δικαιώματα, ὡς Γαλλικὴ Κυβέρνησις;

§139Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Μέχρι τῆς στιγμῆς, τὰ πράγματα ἔχουν ὡς τὰ ἐξέθεσα, ἐν γενικαῖς βεβαίως γραμμαῖς. Δὲν θὰ εἶχον τὴν ἀξίωσιν ν’ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ ἐν λεπτομερείαις ὅλας τὰς πτυχὰς τῶν ἐμπλεκομένων ὑποθέσεων καὶ ν’ ἀσχοληθῇ μὲ τὰ ἀναπτυσσόμενα ἐπιχειρήματα καὶ τὰ ἐπικαλούμενα ἀποδεικτικὰ μέσα. Κύριοι συνάδελφοι, συνοψίζων, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τῆς συμβάσεως μισθώσεως τοῦ μεταλλείου, ἡ τύχη τῆς συμβάσεως αὐτῆς, ἡ συμμόρφωσις τοῦ ἀναδόχου, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὑποχρεώσεων, ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως, ἔναντι τοῦ τυχὸν παραβάτου τῶν ὑποχρεώσεών του, ἄλλη ἡ ὑπόθεσις ἡ δημιουργηθεῖσα ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀξιώσεως Βλαστοῦ ἐπὶ τῶν μετοχῶν τῆς ἑταιρείας Λοκρίδος καὶ ἄλλη, ἀκόμη —πρέπει νὰ παραδεχθῇ τις— ἡ ἐνέργεια τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ τῆς τελευταίας, ἔλεγον προηγουμένως, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ μετέλθῃ ὅ,τι τῆς παρέχεται, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἑλληνικῶν συμφερόντων. Ἀφοῦ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς ἐνημερώσω ἐπὶ τοῦ πραγματικοῦ καὶ νομικοῦ μέρους τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω, ὅτι ὁ χειρισμὸς τῆς ὑποθέσεως, ὡς εἶναι φυσικόν, γίνεται ἀπὸ τὸν ὑπεύθυνον σύμβουλον τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, οὔτε οἱοσδήποτε ἄλλος ὑπουργός, νὰ διαγράψῃ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον θὰ ὑπερασπίσῃ τὰ συμφέροντά του, χωρὶς νὰ συμβουλευθῇ τοὺς πρὸς τοῦτο ἁρμοδίους. Καὶ δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ προσθέσω, ὅτι μέχρι σήμερον γίνεται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ τὴν προστασίαν τῶν ἑλληνικῶν συμφερόντων. Διὰ νὰ μὴ μείνῃ οὐδεμία ἐπὶ πλέον ἀμφιβολία, ὑπενθυμίζω, ὅτι ἡ ἀξίωσις τῆς Βλαστοῦ κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, βασίζεται εἰς τὸ ἐπιχείρημα τῆς εἰκονικότητος. Διότι, ἀτυχῶς, δι’ αὐτὴν καὶ ἐλπίζω εὐτυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, οὔτε καὶ ἐκείνη εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρνηθῇ τὸ γεγονὸς τῆς πωλήσεως καὶ τῆς μεταβιβάσεως τῶν μετοχῶν, τὸ πρῶτον εἰς τὸν Μανιάνι καὶ κατόπιν εἰς τὴν ἑταιρείαν. Διὰ νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν δυσχέρειαν, ἐφεῦρε τὴν εἰκονικότητα. Μήπως εἶχεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τὴν ὑποχρέωσιν, νὰ κύψῃ τὸν αὐχένα καὶ ν’ ἀναγνωρίσῃ τὰς ἀξιώσεις της; Καὶ ἀφοῦ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἔπραξεν οὕτω, σημαίνει ὅτι παρεμβαίνει εἰς τὴν διένεξιν ἰδιωτικῶν συμφερόντων; Διότι καὶ αὐτὸ ἐλέχθη καὶ ἐπ’ αὐτοῦ χρειάζεται ἀπάντησις. Ἀφοῦ δὲν δέχεται ἡ Ἑλλὰς τὴν εἰκονικότητα τῆς μεταβιβάσεως τῶν μετοχῶν καὶ δὲν ἀποδίδει τὰς μετοχὰς καὶ τὸ μεταλλεῖον, σημαίνει ὅτι ἔχει παρέμβει εἰς τὴν ἀντίθεσιν τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Τὰ ἀντίθετα συμφέροντα, εἶναι τὰ συμφέροντα τῆς γαλλίδος ὑπηκόου καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ σημερινοῦ ἀναδόχου τοῦ μεταλλείου. Ἐρωτῶ: Ὑπάρχει πραγματικῶς ἀντίθεσις ἰδιωτικὴ συμφερόντων ἢ ἀπειλὴ δημιουργίας ὑποχρεώσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἐπεκράτησε δικαστικῶς καὶ ἐδικαιοῦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προβάλλει ἀξιώσεις ἐπὶ τοῦ μεταλλείου; Διότι, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι εὐσταθήσουν αἱ ἀξιώσεις τῆς γαλλίδος ὑπηκόου καὶ ἀναγνωρισθῇ ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δὲν ἐγένετο ποτὲ κύριος τοῦ μεταλλείου, δὲν ἀπέκτησε ποτὲ δικαιώματα, διότι ἡ Γαλλὶς ὑπήκοος δὲν εἶχε μεταβιβάσει τὰς μετοχάς της καὶ παραμένει κυρία τῶν μετοχῶν αὐτῶν, τοῦτο θὰ ἐσήμαινεν ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκπληρώσῃ ἀπέναντι τοῦ μισθωτοῦ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ζίγδης ἀνέλαβε, διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ 1952. Καὶ διερωτῶμαι, τότε, τὰς ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τοῦ μισθωτοῦ, ποῖος θὰ κληθῇ νὰ τὰς πληρώσῃ; Ὁ Μανιάνι, ὁ Ὅμιλος τῆς Βλαστοῦ, οἱ εὐχερῶς ἐπικρίνοντες τὸ Δημόσιον, ἢ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον; (Χειροκροτήματα).

§140Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ τὸ Δημόσιον, νομίζω, ὅτι πλέον θὰ ἔχῃ καὶ τὰς εὐθύνας τῆς ἀποζημιώσεως, διότι...

§141Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ ἀξίωσις, τὴν ὁποίαν προβάλλει ἡ γαλλὶς ὑπήκοος, ἀναβιβάζεται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 45 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Ἐνῷ, ἡ ἰδία τὸ 1934 μετεβίβασε τὰς μετοχὰς ἐπὶ τοῦ μεταλλείου, μὲ τίμημα 10 ἑκατ. λιρεττῶν, ζητεῖ 45 ἑκατ. δολλαρίων. Κατηγορεῖται τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ὅτι δὲν φέρεται μὲ εὐπρέπειαν καὶ εὐγένειαν ἀπέναντι μιᾶς κυρίας.

§142Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ, ὅτι ἐκπλήσσομαι, μὲ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προστατεύει ἑαυτὴν καὶ καταρρακώνει τὸ θέμα. Διότι, ἐὰν μὲν δὲν ἐλέγετο τί ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος καὶ τῆς νομικῆς αὐτοῦ θέσεως καὶ ἐγὼ θὰ ἐσιώπουν. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι εἶναι ἐπιτρεπτὸν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁ ὑπουργὸς νὰ βεβαιοῖ τὴν ἀντιπροσωπείαν μὲ ἀνακριβείας καὶ νὰ ἐμφανίζῃ τὴν κατάστασιν ἄλλως ἀπὸ ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶναι. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν κατέθεσα τὴν ἐπερώτησιν, οὐδόλως ἐγνώριζον τὴν ὑπόθεσιν.

§143Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εἴπατε, ὅτι ἐξέθεσα τὴν ὑπόθεσιν ἀνακριβῶς. Εἶμαι περίεργος νὰ ἀκούσω τὰς ἀνακριβείας.

§144Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Πρέπει νὰ προσθέσω, ὅτι πιστεύω ἀπολύτως, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ὅσα εἶπε, τὰ πιστεύει. Φοβοῦμαι, ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ἔτσι τὰ πράγματα.

§145Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς διευκολύνω, νομίζω, κύριε συνάδελφε, ἐὰν σᾶς παράσχω τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι, ὡς πρὸς τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως, μεταφέρω ὅ,τι ἀκριβῶς δέχεται ὁμοφώνως γνωμοδότησις τῆς Ὁλομελείας τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν, καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βασιλικός).

§146Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἰλικρινῶς λυποῦμαι, ἐὰν πράγματι αὐτὴ εἶναι ἡ γνωμοδότησις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, τὴν ὑπόθεσιν δὲν εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὴν μελετήσω ἐξ ὁλοκλήρου ἐκ τῶν φακέλλων. Ἔχω, ὅμως, συγκεκριμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι συντριπτικά, δυστυχῶς, διὰ τὸ Δημόσιον. Ποῖα εἶναι; Πρῶτον, ἡ εἰκονικότης, ὁ ἰσχυρισμὸς τὸν ὁποῖον λέγετε σήμερον. Ἡ βασικὴ γραμμὴ λέγετε, ὅτι εἶναι ἡ εἰκονικότης. Δὲν εἶναι εἰκονικότης, κύριε ὑπουργέ. Συγχωρήσατέ με. Κύριε ὑπουργέ, θὰ χαρῶ, ἐὰν ἔχετε δίκαιον καὶ ἐγὼ ἔχω ἄδικον. Δὲν ἐδιάβασα τοὺς φακέλλους σας, μοῦ τοὺς ἀποκρύψατε...

§147Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν μοῦ ἐκάματε τὴν τιμήν, νὰ μοῦ ζητήσητε τοὺς φακέλλους.

§148Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, διατὶ σεῖς, μὴ ἐπερωτώμενος ὑπουργός, εὑρίσκεσθε πάντα ἐδῶ;

§149Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Αἱ ἐπερωτήσεις τῶν ἄλλων βουλευτῶν, στρέφονται καὶ ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως καὶ ἔπρεπε.

§150Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐπερωτῶ τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, Συντονισμοῦ, Βιομηχανίας, Ἐμπορίου καὶ Ἐξωτερικῶν.

§151Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶπον ὅτι ἐστράφητε κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐσεῖς, ἀλλὰ εἶπον, ὅτι ἄλλαι ἐπερωτήσεις περιλαμβάνουν καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἔπρεπε νὰ τὸν περιλάβουν. Ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι δὲν μοῦ ἐκάματε τὴν τιμὴν οὔτε νὰ μοῦ ζητήσητε τοὺς φακέλλους, οὔτε νὰ μὲ ἐρωτήσητε τί συμβαίνει, διότι τότε θὰ σᾶς εἶχον παράσχει στοιχεῖα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ εἴχατε, ἴσως, πεισθῆ, ὅτι ἡ βάσις τῶν ἐπιχειρημάτων τῆς ἀντιδίκου ἀναφέρεται εἰς τὴν εἰκονικότητα τῆς μεταβιβάσεως τῶν μετοχῶν.

§152Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Εἶναι καταπληκτικόν, κ. Πρόεδρε, ὅτι, τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τὰ ἐπανέλαβεν, ἤδη, 100 φοράς, διακόπτων ἐμὲ καὶ μὴ ἀφήνων ἐμὲ νὰ εἴπω τί ἠξεύρω. Εἶναι πρωτοφανὲς νὰ ἐγείρωνται οἱ συνάδελφοι καὶ νὰ φωνάζουν, χωρὶς νὰ ἀκούσουν τί ἔχω νὰ εἴπω. Κύριε Πρόεδρε, αἱ πληροφορίαι μου, εἶναι θετικώταται καὶ προέρχονται ἀπὸ ἐντιμότατον ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον χθὲς κατωνόμασα καὶ εἶναι ἀδελφὸς νῦν ὑπουργοῦ. Τὰς πληροφορίας μου αὐτάς, τὰς ἐξ ἀξιοπίστου ἀνθρώπου ληφθείσας, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὰς εἴπω εἰς τὴν Βουλήν. Λέγει, λοιπόν, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς δὲν ἦτο, ὅτι ἦτο εἰκονικὴ ἡ πρᾶξις. Αὐτὴ ἡ κυρία, τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζω, οὐδέποτε τὴν εἶδον καὶ ἐλπίζω νὰ μὴ τὴν ἴδω καὶ τῆς ὁποίας τὴν ὑπόθεσιν δὲν ἐγνώριζον, προέβαλε τὸν ἑξῆς ἰσχυρισμόν, κ. Πρόεδρε: Ὅτι δυνάμει τῆς συνθήκης εἰρήνης μεταξὺ τῶν ἐμπολέμων Κρατῶν, πᾶσα πρᾶξις ἀγοραπωλησίας γενομένη κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς καὶ ἓν ἔτος πρίν, εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος. Αὐτὸς εἶναι ρητὸς ὅρος τῆς συνθήκης εἰρήνης.

§153Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὄχι, κ. συνάδελφε. Θὰ σᾶς παράσχω τὴν πληροφορίαν ὅτι......

§154Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἀφήσατέ με νὰ τελειώσω. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἀξιώνω σεβασμὸν τοῦ λόγου μου καὶ δὲν δέχομαι διακοπάς.

§155Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. συνάδελφος, θέλει χωρὶς διακοπὰς νὰ ὁμιλήσῃ. Τὸν προειδοποιῶ ὅτι εὑρίσκεται εἰς ἔδαφος ὀλισθηρόν. Ἂς προχωρήσῃ.

§156Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὲν ἐδιάβασα τοὺς φακέλλους καὶ μοῦ εἶπαν αὐτὰ τὰ πράγματα. Προχωρῶ τώρα καὶ λέγω, ὅτι βλέπω τὰ ἑξῆς πράγματα......

§157Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Νομίζω, ὅτι ἀρκούντως κατετόπισα τὴν Βουλήν. Καὶ ὅσα εἶπον τὰ εἶπον ἀσφαλῶς διὰ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὄχι, βέβαια, διὰ νὰ κρίνῃ τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα.

§158Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ προχθὲς ἐπεχειρήθη τὸ ἴδιον, τὸ ὁποῖον συνέβη καὶ σήμερον. Ἀπὸ τὴν ὥραν ποὺ ἀνέρχεται ἕνας ρήτωρ διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, συμβαίνει νὰ παρασυρθῇ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ὑποθέσεως Βλαστοῦ. Δὲν ἐκφράζω παράπονον, ἀλλὰ ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι, ὅτι δὲν ἔπρεπε ὁ ἴδιος νὰ ἀναπτύξῃ......

§159Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐννοεῖτε, παρατήρησιν ἐπὶ τῶν λεχθέντων ἀπὸ ἐμὲ καὶ ὄχι παρατήρησιν διότι ὡμίλησα.

§160Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ παρατήρησίς μου, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν λεχθέντων ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι αὐτή, ὅτι δὲν ἔπρεπε ὁ ἴδιος νὰ δώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν εἰς τὴν συζήτησιν. Διότι ὅταν συζητῆται ἐπερώτησις καὶ θέλει διὰ νὰ ἀποστομώσῃ τοὺς ἐπερωτῶντας νὰ ἀναπτύσσῃ τὴν νομικὴν ἄποψιν τὴν ὑποστηριζομένην ὑπὸ τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους, εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ ἄλλος διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι πέραν τούτου κεῖνται κίνδυνοι διὰ τὸ Δημόσιον, διότι ἐνδεχομένως αὐταὶ αἱ ἀπόψεις δὲν εἶναι τόσον ἀναμφισβήτητοι, τότε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐκεῖνος ὑπερασπίζει τὸ Δημόσιον καὶ ὁ ἄλλος ἐρχόμενος μέσα εἰς τὸν δρόμον τοῦ νὰ ὑποδείξῃ τοὺς κινδύνους τῆς ὑποθέσεως θὰ καταλήξῃ νὰ θεωρηθῇ ὅτι βλάπτει τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, διότι ἀπαντᾷ εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Δὲν ἔπρεπε καθόλου τὸ θέμα τῶν νομικῶν θέσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἀντιδίκου νὰ τεθῇ μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Διότι χωρὶς νὰ πιστεύω ὅτι ἡ γνώμη οἱουδήποτε βουλευτοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν πορείαν μιᾶς δικαστικῆς ὑποθέσεως, μὴ πλανώμεθα ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἐπηρεάσωμεν καὶ τὰ Δικαστήρια, διότι ἕνας βουλευτὴς ἔχει τὴν αʹ ἢ τὴν βʹ γνώμην. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἔξω τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Κοινοβουλίου νὰ συζητῇ ἐπὶ μιᾶς νομικῆς ὑποθέσεως, ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ὑπερασπίζεται αὕτη ἢ ὄχι ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Ἀλλοῦ εἶναι ἡ βάσις τῆς ἐπερωτήσεως. Καὶ προχθὲς καὶ σήμερον εἰς αὐτὰς τὰς βάσεις ἀνεπτύχθη ἡ ἐπερώτησις. Δὲν ὑπάρχουν ἀπαντήσεις. Ὑπάρχουν ἀπαντήσεις μόνον ἐπὶ τοῦ νομικοῦ θέματος, ὅπου ὑπάρχει καὶ τὸ πρόσθετον ἐπιχείρημα, ὅτι ὁ ἔχων διάφορον γνώμην ζημιώνει τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παρακαλέσω καὶ τοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ μὴ ἐπιμείνουν ἐπὶ τῶν νομικῶν βάσεων τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἔστω καὶ ἐὰν ἐμονολόγησε ἐπὶ τοῦ θέματος ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν πραγματικῶν πολιτικῶν εὐθυνῶν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ὅλου χειρισμοῦ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, διὰ νὰ δείξῃ δίς, τρὶς καὶ τετράκις ἡ Κυβέρνησις τὴν γυμνότητα τῶν ἐπιχειρημάτων ποὺ ἔχει διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῶν ἑλληνικῶν συμφερόντων.

§161Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι ὁ κ. Τσιριμῶκος καὶ προχθὲς καὶ σήμερον ἠθέλησε νὰ θέση τὴν συζήτησιν ἐντὸς τῶν ἐπιτρεπομένων ὁρίων καὶ λυποῦμαι πολὺ διότι ἡ παρέμβασίς του καὶ ἡ προχθεσινὴ καὶ ἡ σημερινὴ δὲν ἀπέδωσαν καρποὺς καὶ πρὸ παντὸς διότι ἡ σημερινὴ ὑπῆρξε τόσον καθυστερημένη διὰ τοὺς ἐπερωτῶντας βουλευτάς. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν διατυποῦται ἡ αἰτίασις ὅτι ἐκ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἀπειλεῖται ζημία τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν εἰς γενικὰς γραμμὰς νὰ ἐκθέσῃ τὸ ἱστορικὸν τῆς ὑποθέσεως, χωρὶς νὰ ἀσχοληθῇ καὶ μὲ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀντιμετωπίζει καὶ ἀνατρέπει τοὺς ἰσχυρισμοὺς περὶ εἰκονικότητος τῆς μεταβιβάσεως ἢ οἱουσδήποτε ἄλλους νομικοὺς ἰσχυρισμούς, τοὺς ὁποίους προβάλλει ὁ ἀντίδικος τοῦ Δημοσίου. Καὶ θὰ ἔπρεπε ἡ συζήτησις νὰ περιορισθῇ ἐκεῖ ὅπου διαγράφει καὶ τὸ δημόσιον συμφέρον, δὲν λέγω τὸ ἐθνικόν, διότι κυρίως οἰκονομικὸν εἶναι τὸ δημόσιον ἐν προκειμένῳ, συμφέρον, ἀλλὰ καὶ ὁ Κανονισμὸς καὶ ἡ ἀποστολὴ τοῦ Σώματος. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τὸ νομικὸν μὲ τὴν ἀνάπτυξιν ἀπὸ τῆς μιᾶς πλευρᾶς τῶν ἀπόψεων τοῦ Δημοσίου ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς τῶν ἀπόψεων τοῦ ἀντιδίκου τοῦ Δημοσίου ἀπὸ βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι παρέχουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Δημόσιον.

§162Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἀρχὴν δὲν δέχομαι, ὅτι ὑποστηρίζω τὰς ἀπόψεις ἀντιδίκου τοῦ Δημοσίου, τὰς ὁποίας καὶ δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ τονίζονται διὰ νὰ γραφοῦν εἰς τὰς κυβερνητικὰς ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι εἶναι καλὰ πληρωμέναι.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γαληνέ, μὴ προκαλῆτε.

§164Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰς ἀπόψεις τῆς ἀντιδίκου δὲν γνωρίζω, γνωρίζω μόνον πράξεις ἀνωμάλους τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ προστατεύσητε τὸν λόγον μου διὰ πέντε λεπτά, διὰ νὰ εἴπω, ἐπὶ τέλους, τὰς ἀνωμάλους κυβερνητικὰς πράξεις.

§165Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Γαληνὸς ἐξήντλησε τὴν ἐπερώτησίν του καὶ δὲν δύναται νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Δὲν δύναται νὰ ὁμιλῇ, ἐπικαλούμενος τὸν Κανονισμόν. Ἡ ἐπερώτησίς του συνεζητήθη τὴν Τετάρτην. Σήμερον, συζητεῖται ἐπερώτησις ἄλλων βουλευτῶν καὶ ἐκεῖνοι ἔχουν δικαίωμα νὰ λάβουν τὸν λόγον, ὅπως, ἐπίσης, ἔχουν δικαίωμα νὰ ὁμιλήσουν, διὰ ν’ ἀπαντήσουν, οἱ ὑπουργοὶ καὶ οἱ σημερινοὶ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπουργοί. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Γαληνός, ἐπικαλούμενος τὸν Κανονισμόν. Δύναται νὰ ὁμιλήσῃ, βασιζόμενος εἰς τὴν ἐπιείκειαν τοῦ Σώματος.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαληνός, ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διότι, ἀκριβῶς, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀνεφέρθησαν εἰς τὴν ὁμιλίαν του. Δι’ αὐτό, τὸ Προεδρεῖον, ἔκρινεν, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ δώσῃ τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Γαληνόν.

§167Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, πᾶς ἀγορητής, δύναται νὰ ἀναφέρεται εἰς ὁμιλίας βουλευτῶν, εἴτε εἶναι ἀκόμη μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, εἴτε μή, οὐδέποτε ὅμως ἡ ἀναφορὰ εἰς τὰς ὁμιλίας ἄλλων ρητόρων καθ’ ἑαυτήν, ἀρκεῖ διὰ νὰ δημιουργήσῃ προσωπικὸν ζήτημα. Ἄλλη εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος. Πᾶς βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα ν’ ἀναφέρεται εἰς ὅσα ἐλέχθησαν καὶ τώρα καὶ εἰς παλαιοτέρας περιόδους. Προσωπικὸν ζήτημα δὲν δημιουργεῖται αὐτομάτως καὶ αὐτοδικαίως, διότι ὁ ὁμιλῶν ἀναφέρεται εἰς τὴν ὁμιλίαν ἄλλων βουλευτῶν. Προσωπικὸν ζήτημα δημιουργεῖται, ὅπως ὁρίζει ὁ Κανονισμός, ἐὰν ὁ ἀναφερόμενος εἰς τὴν ὁμιλίαν ἄλλων βουλευτῶν, θίγῃ προσωπικῶς καὶ ἀποδίδῃ εἰς τὸν ὁμιλητὴν βουλευτήν, πράγματα, τὰ ὁποῖα τὸν θίγουν καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν ἴδιον.

§168Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἠμπορῶ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γαληνέ, τὸ Προεδρεῖον, εἶναι ἀληθές, ὅτι μὲ ἄνεσιν ἐπέτρεψε νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων, τῶν συναφῶν πρὸς τὴν Λάρυμναν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, σεῖς εἴπατε ὅτι θὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ προσωπικοῦ θέματος καὶ ὄχι νὰ δευτερολογήσητε. Διότι, ἂν ζητήσητε νὰ δευτερολογήσητε, πρέπει νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων καὶ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ συζήτησις. Διότι ὑπάρχει καὶ ὁ κ. Ἐφραιμίδης, ποὺ πρέπει νὰ ὁμιλήσῃ. Ἔτσι παραβιάζεται ὁ Κανονισμός.

§170Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέμα πρῶτον, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων, δὲν ἔληξε. Δεδομένου ὅτι ἡ ἑτέρα ἐπερώτησις συζητεῖται ἑλκομένη ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου, παρεκάλεσα νὰ ἔχω σειρὰν συζητήσεως. Δεύτερον, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἀπαντᾶ σήμερον εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου, ἐξυπακούεται, ὅτι θὰ πάρω τὴν ἀνταπάντησιν καί, ἑπομένως, κατὰ τὸν Κανονισμόν, δικαιοῦμαι νὰ ὁμιλήσω. Εἰς τὴν προκειμένην ὁμιλίαν μου, ἐζήτησα, πράγματι, ἀπὸ ὑμᾶς τὸν λόγον, θεωρῶν ὅτι ὡρισμένα λεχθέντα ἀπὸ τοὺς κυρίους ὑπουργούς, ὅτι δῆθεν ὑποστηρίζω τὴν θέσιν τῆς ἀντιδίκου πρὸς τὸ Δημόσιον, θίγουν ἐμὲ προσωπικῶς, ὡς βουλευτήν, καὶ νομίζω ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ ἀποσείσω τὴν κατηγορίαν. Καὶ λέγω, ὅτι δὲν ὑπεστήριξα ἐγὼ συμφέροντα ἢ θέσιν οὐδενός, διότι δὲν γνωρίζω κανένα. Κρίνω πράξεις κυβερνητικὰς καὶ λέγω, ὅτι μοῦ προκαλεῖ ἐντύπωσιν, ἀναπτύσσων τὴν ὅλην ὑπόθεσιν νὰ παραλείπῃ οὐσιώδεις ἐνεργείας του, ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκῃ, νὰ τὰς παραλείπῃ, διὰ νὰ παραπλανήσῃ ἤ, ὡς θέλω νὰ πιστεύω καὶ ὡς τὸ δέχομαι, ἐν ἀγνοίᾳ του, νὰ πλανᾷ τὴν Βουλήν. Κύριε Πρόεδρε, ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς μέχρις ἑνὸς σημείου εἶναι ἀληθῆ. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ δοθῇ μία ἀπάντησις, διατὶ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἐπέτρεψε νὰ ὀνομαστικοποιηθοῦν αἱ μετοχαὶ τῆς ἑταιρείας Λοκρίδος, ἐπ’ ὀνόματι τῆς Ἰταλικῆς ἑταιρείας ΑΜΙ; Καὶ νὰ γίνῃ οὕτω, διότι, κύριε Πρόεδρε, ὅλον τὸ οἰκοδόμημα ἐκεῖνο φοβοῦμαι, ὅτι στηρίζεται ἐπὶ τῶν 18 ἑκατ. δολλαρίων τὰ ὁποῖα πετοῦν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπέτρεψε νὰ ὀνομαστικοποιηθοῦν αἱ μετοχαί, αἱ ἀμφισβητούμεναι, ἐπ’ ὀνόματι τῆς ΑΜΙ. Δεύτερον, κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, ἀπὸ χαρτιὰ τὰ ὁποῖα μοῦ ἔδειξαν, ἰσχυρίζεται ὅτι οὐδέποτε, μὲ οὐδεμίαν πρᾶξιν της, δὲν μετεβίβασε καὶ δὲν ἀνεγνώρισε τὰς μεταβιβάσεις αὐτάς. Αὐτὰ εἶναι τὰ ζητήματα, εἰς τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐφέρθη ἐπιπολαίως ἔναντι τοῦ Ἰταλικοῦ Δημοσίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μου κατηγορία. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ φάκελλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ διαφωτίσουν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου τὴν Βουλήν. Διότι ἐκεῖ εἶναι ἡ διένεξις καὶ οἱ ἰσχυρισμοὶ τῆς ξένης Κυβερνήσεως. Τώρα, κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ τὸ θέμα εἶναι ἐκεῖ, θέλω νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργόν, ἐπὶ τῇ βάσει ποίας αἰτιολογίας, ἔστω καὶ κάπως ἀληθοφανοῦς, κάπως στηριζομένης εἰς ἕνα οἱονδήποτε νόμον, δεσμεύονται 18 ἑκατ. δολλαρίων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου; Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἐμένα ἡ Βλαστοῦ, οὔτε σχέσεις ἔχω μὲ τὴν Βλαστοῦ. Ἐμὲ μὲ ἐνδιαφέρουν τὰ 18 ἑκατ. δολλάρια, τὰ ὁποῖα χάνει τὸ Κράτος.

§171Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Γαληνός, ἠθέλησε νὰ ἔχῃ μία ἀπάντησιν. Ἐδήλωσα ἀπαρχῆς, ὅτι μὲ τὴν ἐπιείκειαν τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Γαληνὸς δύναται νὰ ὁμιλήσῃ. Δὲν ἠδύνατο νὰ ὁμιλήσῃ, ἐπικαλούμενος τὸν Κανονισμόν. Καὶ τὸ ἀπέδειξεν ὁ ἴδιος, διότι ἐγκατέλειψε τὸ προσωπικὸν θέμα καὶ ἠσχολήθη μὲ τὴν ἐπερώτησιν. Διερωτᾶται ὁ κ. Γαληνός, διατὶ ἔγινεν ἡ ὀνομαστικοποίησις τῶν μετοχῶν, τῶν ὁποίων κάτοχος ἦτο ἡ Ἰταλικὴ ἑταιρεία AMI. Νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία προσήκει, καίτοι ἡ ἀναγνώρισις ἐγένετο ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν καὶ δὲν ἀπετέλεσε πολιτικὴν ἐνέργειαν.

§172Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἀπὸ τὸ Προξενεῖον, τὸ Ἑλληνικόν.

§173Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχει σημασίαν τὸ ὅτι δὲν ἤμην τότε ὑπουργός, οὔτε τὸ ὅτι εἰς ἐποχὴν ἄλλης Κυβερνήσεως προέβη ἡ δικαιοσύνη εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν. Ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος 1523 λέγει, ὅτι οἱ κάτοχοι ἀνωνύμων τίτλων εἶναι ὑποχρεωμένοι, ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, ἐπὶ ποινῇ ἀπωλείας, νὰ ὀνομαστικοποιήσουν τοὺς τίτλους των, μετ’ εἰδικὴν διαδικασίαν. Διεγράφη μία διαδικασία, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε οἱ κομισταὶ τῶν τίτλων νὰ προβοῦν εἰς τὴν ὀνομαστικοποίησιν. Ὑπενθυμίζω τὴν διάκρισιν, ἡ ὁποία ὑπῆρξε μεταξὺ μεσεγγυημένης περιουσίας καὶ περιουσίας ἡ ὁποία ἐνεκρίθη τελικῶς καὶ περιῆλθεν εἰς τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὑπὸ τὴν μεσεγγύησιν ἢ ἀπεδόθη εἰς τοὺς ἰδιώτας τέως ἐχθρούς. Ἐν προκειμένῳ, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἡ προσφυγὴ εἰς τὰ δικαστήρια τῶν Ἀθηνῶν διὰ τὴν ὀνομαστικοποίησιν, τὴν ἐποχὴν αὐτὴν ἀκόμη ἐτέλει ὑπὸ μεσεγγύησιν ἡ περιουσία τῆς ἑταιρείας Λοκρὶς καὶ ὁ μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης κάτοχος τῶν τίτλων εἶναι κάτοχος καὶ δικαιοῦχος ὑπὸ αἵρεσιν, στερούμενος τοῦ δικαιώματος νὰ μεταβιβάσῃ ἢ νὰ ἐκποιήσῃ τοὺς τίτλους. Μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, ὁ κάτοχος τῶν τίτλων εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ζητήσῃ τὴν ὀνομαστικοποίησιν, διὰ νὰ διατηρήσῃ τὰ δικαιώματά του. Ἡ ὀνομαστικοποίησις δὲν θίγει τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, διότι ἐξακολουθοῦν οἱ τίτλοι καὶ ὀνομαστικοποιημένοι, ὅπως καὶ πρίν, νὰ τελοῦν ὑπὸ μεσεγγύησιν καὶ νὰ ἐξυπηρετοῦν τοὺς σκοπούς, διὰ τοὺς ὁποίους ἐδημιουργήθη ἡ μεσεγγύησις ἐχθρικῶν περιουσιῶν. Ἐπὶ πλέον, ἐγὼ θὰ προσθέσω, χωρὶς νὰ γνωρίζω, ἂν τὸ Νομικὸν Συμβούλιον εἶναι σύμφωνον, ὅτι ἡ ἐνέργεια τῆς ἑταιρείας AMI, ἀρνουμένη καὶ τὴν εἰκονικότητα, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ἡ κ. Βλαστοῦ καὶ ἡ αἴτησίς της νὰ ὀνομαστικοποιήσῃ τίτλους, τελοῦντας ὑπὸ μεσεγγύησιν, ἐνισχύει ἔτι τὴν ἄποψιν, ὅτι ὁ κάτοχος τῶν τίτλων δὲν εἶναι ἡ Βλαστοῦ, ἀλλὰ ξένη ἐχθρικὴ ἑταιρεία. Ἡ ὀνομαστικοποίησις, ἡ ὁποία ἐζητήθη ἀπὸ τὴν AMI, μᾶλλον ἀποβαίνει εἰς ὄφελος τῶν ἑλληνικῶν συμφερόντων καὶ οὐχὶ εἰς βάρος τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Θὰ ἤθελον νὰ μοῦ ὑπενθυμίσητε, κ. Γαληνέ, καὶ τὰ δύο ἄλλα ἐρωτήματά σας, διότι μοῦ διέφυγον.

§174Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τὸ ἐρώτημα εἶναι, κ. ὑπουργέ, βάσει ποίου ἐθίμου τὸ Δημόσιον τὸ Ἰταλικὸν ἐδέσμευσε τὰ 18 ἑκατομμύρια δολλάρια.

§175Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ ἐνέργεια τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχει νομικὸν ἔρεισμα. Εἶναι πρᾶξις αὐθαίρετος. Εἶναι πρᾶξις ἀντίθετος πρὸς τὴν διεθνῆ συμφωνίαν καὶ τοὺς διεθνεῖς κανόνας. Εἶναι πράξεις ξέναι πρὸς τοὺς κανόνας τοῦ διεθνοῦς δικαίου, εἶναι πράξεις, διὰ τὰς ὁποίας ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διεμαρτυρήθη καὶ ἐπιφυλάσσεται ὅλων τῶν δικαιωμάτων της. Εἶναι πράξεις, εἰς τὰς ὁποίας προβαίνουν ἐνίοτε Κυβερνήσεις, ἀρνούμεναι νὰ ἐκπληρώσουν ὑποχρεώσεις διεθνεῖς, τὰς ὁποίας ἔχουν ἀναλάβει. Ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις, π.χ., ἀρνεῖται νὰ καταβάλῃ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέλαβε, δυνάμει τῆς συνθήκης εἰρήνης. Ἢ δὲν εἶναι ἔτσι; Ἡ ἱστορία τῆς Ἑλλάδος μόνον γνωρίζει πολλὰς ἀναλόγους περιπτώσεις ἐνεργειῶν ξένων Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ παρελθὸν ἐζημίωσαν τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. (Χειροκροτήματα). Καὶ θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ὅτι, καθ’ ἃς πληροφορίας ἔχω, ἡ ἐνέργεια αὕτη τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως ἔχει ἐπικριθῆ καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἀπὸ τοὺς Νομικοὺς Συμβούλους τοῦ Ἰταλικοῦ Δημοσίου. Ἐπεκράτησεν ἡ ἄποψις, νὰ ἐπιβληθῇ ἡ ἐπίσχεσις, καίτοι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ οἱ Νομικοὶ Σύμβουλοι εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν.

§176Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπίσχεσιν, τί ἐννοεῖτε, κ. ὑπουργέ. Δὲν ὑπάρχει κατακράτησις.

§177Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶπον ὅτι τὰ οἰκειοποιεῖται. Τὰ κρατεῖ καὶ δὲν τὰ ἀποδίδει. Νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ ὅρος, χωρὶς κίνδυνον παρεξηγήσεως.

§178Η. ΗΛΙΟΥ. Μία παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος παρετήρησεν εἰς τὸν συνάδελφον κ. Γαληνόν, ὅτι δὲν δύναται νὰ δευτερολογήσῃ, διότι ἡ ἰδική του ἐπερώτησις εἶχε τερματισθῆ τὴν Παρασκευήν, ὑποθέτω, ὅτι δὲν ὑποστηρίζει τοῦτο σοβαρῶς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον οὕτως ἐτοποθέτησε τὰ πράγματα ὀφείλει, ὁ κ. ὑπουργός, νὰ διευκρινίσῃ, ἐὰν ὑπαινίσσεται ὅτι τὰς ἀπόψεις τῆς Βλαστοῦ ἔφερε κανένας ἐκ τῶν σήμερον ἐπερωτώντων βουλευτῶν. Ἀπεναντίας, ἐγὼ ἐκάκισα διὰ τὴν μὴ προσκόμισιν τῶν ἐγγράφων, διότι ἀκόμη ἐκυκλοφόρησαν διάφορα πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐχαρακτήρισαν ὅλοι ὡς σχετιζόμενα μὲ ἰδιωτικὰ συμφέροντα. Βεβαίως, κἄτι ἀπὸ ὅλα ἠμπορεῖ νὰ εἶναι σωστό, κἄτι στραβό, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ νὰ ἀποτελέσουν τὸ θέμα τῶν συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ καὶ νὰ παριστάνουν τοὺς βουλευτὰς ὡς οὐραγοὺς ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Αὐτὸ ἐτονίσθη σαφῶς.

§179Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Σᾶς παραπέμπω εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἐτόνισα καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι ἡ ἐκτίμησίς μου πρὸς τὸν κ. Γαληνόν, εἶναι ἀπεριόριστος. Εἶναι ἀνάξιον ἐμοῦ καὶ τῆς αἰθούσης, ἐὰν ἀνεζήτουν εἰς τὸν κ. Γαληνὸν προθέσεις διαφόρους. Δὲν δικαιολογῶ ὅμως καὶ ἐπικρίνω τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε.

§180Η. ΗΛΙΟΥ. Τὸ εἴπατε, κύριε ὑπουργέ.

§181Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Χαίρω, διότι μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ τὸ ἐπαναλάβω.

§182Η. ΗΛΙΟΥ. Δὲν εἶπον, ὅτι δὲν τὸ εἴπατε. Δὲν ἀκούσατε καλά.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει θέμα καὶ διὰ τὸ Προεδρεῖον. Ὁ κ. Γαληνὸς εἶπεν, ὅτι ἔλαβε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου, ὀλίγας μόνον ὥρας πρὸ τῆς συνεδριάσεως. Τὸ Προεδρεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον ν’ ἀπαντήσῃ, κατόπιν ἐρεύνης, σαφῶς καὶ κατηγορηματικῶς εἰς τὸν κ. Γαληνὸν καὶ διὰ τοῦ κ. Γαληνοῦ εἰς τὴν Βουλὴν. Εἶναι γεγονός, ὅτι εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Γαληνοῦ δὲν ὑπάρχει αἴτημα καταθέσεως ἐγγράφων. Ὑπάρχει αἴτημα καταθέσεως ἐγγράφων τοῦ κ. Κιτσίκη εἰς τήν, ἐν τῇ προηγουμένῃ Βουλῇ, κατατεθεῖσαν ἐπερώτησίν του. Ἡ σημερινὴ Βουλή, εἶναι νέα Βουλή, καὶ δὲν εἶχε καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ διαβιβάσῃ τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας.

§184Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τὸ εἶπον αὐτό.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπατε, ὅτι ἐλάβατε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου ὀλίγας ὥρας πρὸ τῆς συνεδριάσεως. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅμως, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ διαβιβάσῃ ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Βιομηχανίας, ἐν τούτοις, διεβίβασε σχετικὸν ἔγγραφον καὶ ἀπήντησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ἀνέγνωσε καὶ τὴν ἀπάντησιν. Καὶ ὑπάρχει ἐδῶ κοινοποίησις τῆς Βουλῆς, τῆς 3.7.58, πρὸς τοὺς βουλευτὰς κυρίους Γαληνόν, Κιτσίκην, Ἠλιοῦ, Ἐφραιμίδην καὶ Σαββόπουλον, λέγει δὲ ἡ περικοπὴ αὐτὴ τὰ ἑξῆς: «Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν ὑμῖν συνημμένως .......... (ἀναγινώσκει) ..........». Τὸ Προεδρεῖον, λοιπόν, καὶ ἡ Κυβέρνησις, εὑρίσκονται ἐν τάξει καὶ λυποῦμαι πολύ, διότι εἷς ἐκ τῶν συναδέλφων τῆς πτέρυγος ἐκείνης, ἔθεσε ζήτημα μομφῆς διὰ τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον, δι’ ἐμοῦ, ἀπήντησεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀμφισβητήσῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ στόματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἐλέχθησαν. Τὸ Προεδρεῖον, λοιπόν, εἶναι ἐν τάξει ἀπολύτως. Εἶναι ἐγγεγραμμένος καὶ ἔχει σειρὰν νὰ ὁμιλήσῃ, ὁ ἐπερωτῶν κ. Ἐφραιμίδης. Λόγῳ, ὅμως, τοῦ προκεχωρημένου τῆς ὥρας, δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν διὰ τὴν Τρίτην;

§186ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. (Τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος). Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Νὰ συνεχίσωμεν τὴν Δευτέραν.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει θέμα καταλληλότητος χρόνου, διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐθνικοῦ θέματος. Εἶπε, πράγματι, ὁ ὑπουργὸς τῆς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως κ. Τσάτσος, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτι τὸ θέμα τῆς καταλληλότητος τοῦ χρόνου, διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ αὐτοῦ ζητήματος, θὰ γίνῃ τὴν Δευτέραν. Προφανῶς, διέφυγε τοῦ κ. Τσάτσου τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Δευτέρα εἶναι ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει Ἡμερησία Διάταξις. Νομίζω, λοιπόν, — τὸ Προεδρεῖον αὐτὴν τὴν ἄποψιν ὑποστηρίζει — ὅτι ἡ Δευτέρα εἶναι ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ δὲν ὑπάρχει ἀντικείμενον, δὲν ὑπάρχει Ἡμερησία Διάταξις, διὰ τὸν γνωστὸν λόγον, ὅτι δὲν συνεκροτήθησαν αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ κλπ. Λοιπόν, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, νὰ δεχθῇ ὅπως ἀναβάλωμεν διὰ τὴν Τρίτην, ποὺ εἶναι ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ Ἐλέγχου, διὰ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν τριῶν συναφῶν ἐπερωτήσεων. Δὲν ἐμποδίζει, νομίζω, τίποτε, ἐάν, πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῆς Τρίτης, συζητηθῇ καὶ τὸ θέμα, τὸ ἀφορῶν τὸ ἐθνικὸν Κυπριακὸν ζήτημα.

§188Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ὅτι ἡ Δευτέρα εἶναι ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ ἡ Τρίτη εἶναι ἡμέρα ἐλέγχου, δὲν σημαίνει τίποτε, προκειμένου περὶ μιᾶς συζητήσεως, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ γίνῃ πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Διότι εὑρισκόμεθα ἤδη ἐν ἀργοπορίᾳ. Ἡ συζήτησις ἔπρεπε νὰ γίνῃ τὴν προηγουμένην Δευτέραν, ἀλλὰ ἔλειπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡ Δευτέρα ἔχει ἤδη ὡρισθῆ, ἐνῷ ὅλοι ἐγνωρίζομεν, ὅτι ἡ Δευτέρα εἶναι ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἐν τοσούτῳ, ἐλέχθη, ὅτι θὰ εἶναι ἡ Δευτέρα, διότι θὰ ὑπῆρχον 2–3 ἡμέραι χρήσιμοι, ἀπὸ τῆς ἀφίξεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ μέχρι τῆς συζητήσεως. Καὶ εἶναι ἡ πρώτη ἡμέρα τῆς ἑβδομάδος, ποὺ ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι, καλῇ τῇ πίστει, ἐλύθη τὸ θέμα αὐτό.

§189Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἔχει ὁρισθῆ ἤδη τὸ ἀντικείμενον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῆς Δευτέρας, διότι κατὰ τὰ πρακτικά, ὁ κ. ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως λέγει: «........ (ἀναγινώσκει) ........». Ἐν συνεχείᾳ, λέγει ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Προοδευτικοῦ Κόμματος: «........ ἀναγινώσκει) ........». Ἐν συνεχείᾳ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Δ.Α.: «........ (ἀναγινώσκει) ........». Καὶ συνοψίζει ὁ κ. ὑπουργὸς Προεδρίας τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἑξῆς: «........ (ἀναγινώσκει) ........». Ἀλλὰ αὐτά, κύριε Πρόεδρε, ὄχι μόνον ἀποτελοῦν προσδιορισμὸν τοῦ θέματος τῆς συζητήσεως τῆς Δευτέρας, ἀλλὰ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐγένετο ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐπιστρέψῃ μετὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν, ἢ ἀργὰ τὸ ἀπόγευμα. Ἐπισπευθείσης τῆς ἐπανόδου του, ἠδύνατο νὰ εἶναι σήμερον ἐδῶ, καὶ νὰ τεθῇ τὸ θέμα, διότι ὑπῆρξαν ἐπανειλημμέναι καὶ μακραὶ διακοπαὶ τῆς Βουλῆς καὶ ἡ συζήτησις τοῦ Κυπριακοῦ θέματος ὀπισθοδρόμησε, κατὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὑπαιτιότητι τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν Κυβέρνησιν ὄχι ὑπαιτιότητί της, ὁπωσδήποτε πάντως ἐταλαιπωρήθη τὸ ζήτημα καὶ ἡ κατάστασις σήμερον εἰς τὴν Κύπρον εἶναι κρίσιμος. Δὲν δικαιολογεῖται, λοιπόν, ἀναβολὴ καὶ περαιτέρω τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὑπάρχει προσδιορισμός, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῆς Δευτέρας.

§190Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ γίνῃ τοσαύτη ἀνάπτυξις, ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἴπομεν περὶ Δευτέρας, διότι, πράγματι, εἴπομεν περὶ Δευτέρας. Τὸ ὅτι ἔγινε ἕνα λάθος καὶ δὲν ἐσκέφθημεν, ὅτι τὴν Δευτέραν δὲν ἔχομεν συνεδρίασιν, τί σημασίαν ἔχει; Καὶ τί σημασίαν ἔχει, ἐὰν αὐτὸ ποὺ πρόκειται νὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν, δηλαδὴ πότε θὰ συζητήσωμε τὸ Κυπριακόν, ἐὰν αὐτὸ δὲν συζητηθῇ τὴν Δευτέραν καὶ συζητηθῇ τὴν Τρίτην; Δὲν ἔχει σημασίαν. Πραγματικῶς ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνομαι ποίαν σημασίαν ἔχει. Εἴπομεν, ὅτι θὰ γίνῃ συζήτησις τὴν Δευτέραν, διότι ἐσκέφθημεν, ὅτι ἡ πρώτη συνεδρίασις θὰ εἶναι τὴν Δευτέραν. Τώρα θέλετε νὰ ἔλθουν ὅλοι οἱ βουλευταὶ μίαν ἡμέραν ἐνωρίτερον ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας των; Διὰ ποῖον λόγον; Ἐγὼ δὲν τὸν βλέπω. Ἡ ἔννοια ἦτο τὴν πρώτην συνεδρίασιν τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος νὰ συζητηθῇ, πότε θὰ συζητήσωμεν. Παρακαλῶ, λοιπόν, μὴ ἐπιμείνετε.

§191Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐδικαιολόγει τὴν ἀναβολὴν δι’ ἕνα εἰκοσιτετράωρον ἀκόμη, μὲ ἕνα λόγον οἱονδήποτε, θὰ ἤμην διατεθειμένος, πράγματι, νὰ τὸν δεχθῶ, διότι θὰ ἀντελαμβανόμην, ὅτι κἄτι συμβαίνει καὶ πρέπει ἡ συζήτησις ν’ ἀναβληθῇ. Ἀλλὰ ὁμολογῶ, ὅτι ἐκπλήσσομαι μὲ τὴν αἰτιολογίαν, τοῦ τί σημασίαν ἔχει μία ἡμέρα. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρήσωμεν ὅλοι, ὅτι ἔχει σημασίαν ἡ ἡμέρα. Πρῶτον, ἔχει ἀρνητικὴν σημασίαν, ὅτι ἡ Δευτέρα δὲν εἶναι ἡ Δευτέρα, εἶναι ἡ Δευτέρα ἀντὶ τῆς περασμένης Τετάρτης, διὰ τὸν λόγον ὅτι τὴν Τετάρτην ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ τὸ Κυπριακόν. Καὶ ὁ κ. Πρόεδρος, Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἠγόρευσε πρῶτος, εἶπεν: «Πιστεύει ὁλόκληρος ἡ κοινὴ γνώμη τοῦ Ἔθνους, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ πρῶτον θέμα ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ Κυπριακόν. Δεχόμεθα νὰ μὴ συζητηθῇ σήμερον, διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἀπουσιάζει ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν». Λοιπόν, δὲν εἶναι ἡ Δευτέρα. Ἦτο ἡ περασμένη Τετάρτη καὶ ἀντ’ αὐτῆς ὡρίσθη ἡ Δευτέρα. Δὲν εἶναι δυνατὸν δέ, νὰ θεωρηθῇ, καὶ εἰς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὸ ἐπιχείρημα ποὺ ἔφερε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ἡλιοῦ, ποὺ εἶναι ὀρθὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Δευτέρας σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας πληρωμῆς χρεῶν παγωμένων», ἢ ἄλλων, δὲν θεωρεῖται, ὅτι αὐτὸ τὸ θέμα, ἔστω τῆς συζητήσεως τοῦ Κυπριακοῦ, εἶναι καθ’ ἑαυτὸ τόσον σοβαρόν, ὥστε νὰ δικαιολογῇ τὰς ἀνησυχίας τῶν συναδέλφων, νὰ μὴ μεταβοῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας των 24 ὥρας ἐνωρίτερον; Μὴ ἐπιμένετε, λοιπόν, νὰ δίδωμεν τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὅτι τὸ θέμα αὐτό, τὸ Κυπριακόν, ἔχει ἀξίαν δευτερεύοντος θέματος.

§192Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὁ κ. Τσιριμῶκος, ὡμίλησεν, ὡσὰν νὰ ἐπρόκειτο νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ Κυπριακοῦ θέματος τὴν Δευτέραν, ἐνῷ δὲν ἐπρόκειτο περὶ αὐτοῦ. Ἀπεσαφηνίσθη, ὅτι τὴν Δευτέραν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ ποῖος θὰ εἶναι ὁ κατάλληλος χρόνος. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι δὲν ἔχει τόσην σημασίαν, ἐὰν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα θὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν ἢ τὴν Τρίτην.

§193Η. ΗΛΙΟΥ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔχει σημασίαν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἴσως ἀγνοεῖ ὡρισμένας ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν, ὑποθέτω διὰ λογαριασμὸν τῆς Κυβερνήσεως, ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος διεξήγαγε τὰς σχετικὰς συνεννοήσεις καὶ ὁ ὁποῖος ἐδεσμεύθη ὅτι, ἐὰν ἐπρόκειτο διὰ συζήτησιν μιᾶς ἢ δύο ἡμερῶν, θὰ ἐδέχετο νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἀμέσως τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Ἑπομένως, θὰ ἀπετέλει μίαν σύντμησιν τοῦ χρόνου, δεδομένου ὅτι ἐπίκειται ἀμέσως ἡ ἀναχώρησις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν εἶναι δὲ ὀρθὸν καὶ τὸ λεγόμενον ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τὴν Δευτέραν ἁπλῶς θὰ συζητηθῇ, πότε θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ ἦτο καὶ ἡ ἀπάντησις, τοῦ κ. Τσάτσου.

§195Η. ΗΛΙΟΥ. Ναί, ἀλλὰ αὐτὸ προϋπέθετεν, ὅτι τὴν Δευτέραν θὰ συζητηθῇ, ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ συμφωνία, πότε θὰ γίνῃ ἡ συζήτησις, διότι ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ συμφωνία, εἶναι ἐνδεχόμενον, κατὰ τὴν διαδικασίαν τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης ἢ τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ προτάσεως δυσπιστίας, νὰ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις. Ἑπομένως, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶναι ἄμοιρον σημασίας τὸ πρᾶγμα αὐτό, Νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀναβολὴ θὰ ἠχήσῃ, ἔστω καὶ ἐὰν χωρὶς πρόθεσιν γίνεται, πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἀμφιβάλλω, θὰ ἠχήσῃ πολὺ ἄσχημα δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σήμερον ὑφίστανται τὸ καθεστὼς Μακμίλλαν εἰς τὴν Κύπρον, μὲ ὅλα τὰ ἐπακόλουθά του.

§196Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Δὲν νομίζω, ὅτι προσέθεσε τίποτε περισσότερον ὁ ἀξιότιμος κ. Ἠλιοῦ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον προηγουμένως καί, συνεπῶς, δὲν νομίζω ὅτι χρειάζεται νὰ δώσω ἄλλην ἀπάντησιν. Ἐὰν δέ, ὅπως ὑπενόησεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, ἐξαναγκασθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς συζήτησιν διὰ τῆς ὑποβολῆς προτάσεως δυσπιστίας ἢ ἐμπιστοσύνης, αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ προκύψῃ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ τά ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἠλιοῦ, δὲν μεταβάλλουν τοῦτο ὅτι, δηλαδή, δὲν ἔχει τόσην σημασίαν ἐὰν θὰ συζητήσωμεν τὴν Δευτέραν ἢ τὴν Τρίτην, τὸ πότε θὰ συζητήσωμεν τὸ Κυπριακόν. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, νὰ μὴ ἐπιμένετε νὰ συνεδριάσωμεν τὴν Δευτέραν.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως συνεδριάσωμεν τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§198ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ γίνῃ ψηφοφορία.

§199Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα νὰ γίνεται πρότασις περὶ ψηφοφορίας. Εἶναι προφανὲς ὅμως, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Ἑπομένως, ἔργον τοῦ Προεδρείου εἶναι, νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§201ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τρίτην καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.55′ μ.μ.).